cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Archeion
Ngôn ngữ xuất bản
Các bài báo được đăng trên tạp chí bằng các ngôn ngữ sau: Ba Lan, Anh, Pháp, Đức hoặc Nga, với phần tóm tắt của bài báo bằng tiếng Ba Lan kèm theo văn bản được xuất bản bằng tiếng nước ngoài.
Quảng Lâm (định hướng)
Quảng Lâm có thể là:
Archeion
Ngôn ngữ xuất bản
== Hội đồng khoa học == Giáo sư, tiến sĩ khoa học Alicja Kulecka (Đại học Warsaw) - chủ tịch
Giáo sư, tiến sĩ khoa học Marzenna Ciechańska (Học viện Mỹ thuật ở Warsaw)
Giáo sư, tiến sĩ khoa học Irena Mamczak-Gadkowska (Đại học Adam Mickiewicz ở Poznań)
Giáo sư Franco Benucci (Đại học Padua)
Mường Nhé (xã)
Mường Nhé là một xã thuộc huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên, Việt Nam.
Tháng 4 năm 2009, sau khi điều chỉnh một phần diện tích tự nhiên và dân số để thành lập xã Nậm Vì, Xã Mường Nhé còn 21.781,95 ha diện tích tự nhiên và 4.337 người ;
Archeion
Ngôn ngữ xuất bản
Giáo sư, tiến sĩ khoa học Arvydas Pacevičius (Đại học Vilnius)
Mường Nhé (xã)
Xã Mường Nhé nằm ở phía tây của huyện Mường Nhé. Địa giới hành chính như sau:
Archeion
Ngôn ngữ xuất bản
Giáo sư, tiến sĩ khoa học Miloš Řezník (Viện Lịch sử Đức ở Warsaw)
Mường Nhé (xã)
Tham khảo
Thể loại:Huyện lỵ Việt Nam Thể loại:Xã, phường, thị trấn biên giới Việt Nam - Lào
Archeion
Ngôn ngữ xuất bản
Tiến sĩ Martin Schoebel (Lưu trữ Quốc gia Mecklenburg-Vorpommern ở Schwerin)
Giáo sư, tiến sĩ khoa học Aliaksandr Smalianchuk (Viện Nghiên cứu Slavic của Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)
Tiến sĩ khoa học Władysław Stępniak (Ủy ban Khoa học Lịch sử của Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan)
Giáo sư Gianni Venditti (Archivio Segreto Vaticano)
Liên kết ngoài
Trang web của tạp chí
Tham khảo
Thể loại:Tạp chí khoa học và công nghệ Ba Lan
Oxyopes lynx
Loài này thuộc chi Oxyopes. Oxyopes lynx được George Stewardson Brady miêu tả năm 1964.
Tham khảo
Thể loại:Oxyopes
Montbozon
Montbozon là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Haute-Saône
Thông dù Nhật Bản
Thông dù Nhật Bản (tiếng Nhật gọi là コウヤマキ - koyamaki) với danh pháp hai phần là Sciadopitys verticillata, là loài thông đặc hữu của Nhật Bản. Nó là thành viên duy nhất của chi Sciadopitys cũng như của họ Sciadopityaceae (trước đây được xếp trong họ Bụt mọc - Taxodiaceae) và là một dạng hóa thạch sống không có các họ hàng gần. Các mẫu hóa thạch đã biết của nó có niên đại khoảng 230 triệu năm trước.
trái|nhỏ|Bộ lá của Sciadopitys verticillata Nó là một loại cây thân gỗ với lá thường xanh, có thể cao tới 15-27m, với các cành chính màu nâu mang các vòng xoắn của các cành dạng lá màu xanh lục, mềm dẻo, dài 7–12 cm trông tương tự như các lá và thực hiện các chứng năng của lá, nhưng trên thực tế chúng bao gồm các mô của thân cây; thỉnh thoảng các cành dạng lá này sẽ được phân nhánh và tạo ra các chồi trong khía chữ 'V' của đoạn phân nhánh. Các nón dài khoảng 6–11 cm, phát triển đầy đủ sau khoảng 18 tháng và có các vảy hơi dẹt được mở ra để giải phóng hạt.
Thông dù Nhật Bản đã được chọn làm hình dấu riêng của hoàng gia Nhật Bản cho vị hoàng tử sinh năm 2006 là Hisahito Akishino, hiện tại là người đứng hàng thứ ba trong việc kế vị ngai vàng của Nhật Bản.
Tham khảo
V Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1784 V Thể loại:Thực vật Nhật Bản Thể loại:Hóa thạch sống Thể loại:Thực vật dễ tổn thương Thể loại:Cây trang trí Thể loại:Thực vật vườn châu Á
Alterosa flinti
Alterosa flinti là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Alterosa
Sín Thầu
Sín Thầu là một xã thuộc huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên, Việt Nam.
Tháng 4 năm 2009, sau khi điều chỉnh một phần diện tích tự nhiên và dân số để thành lập xã Sen Thượng, xã Sín Thầu còn 16.571,64 ha diện tích tự nhiên và 2.105 người ;
Địa lý
Xã Sín Thầu nằm ở phía tây bắc của huyện Mường Nhé, là ngã ba biên giới Việt – Trung – Lào. Điểm cực Tây của Việt Nam là A Pa Chải-Tá Miếu, chính là ngã ba biên giới có cao độ 1.864m, nằm tại xã Sín Thầu, có tọa độ địa lý kinh độ 102°8' Đông, vĩ độ 22°44' Bắc. Xã Sín Thầu nằm trên ngọn núi Khoang La San (Koan La San). Trong bản đồ Bắc Kỳ năm 1902, địa bàn xã là vùng đất với các địa danh Koan La San, Li Fang, B. Sin To (bản Sin To), B. Ya Moun Po (bản Moun Po),...
Dân cư Sín Thầu chủ yếu là sắc tộc thiểu số, trong đó người Hà Nhì chiếm tới 90% dân số xã. Xã Sín Thầu gồm 4 bản sau: A Pa Chải, Tả Kố Khừ, Lỳ Mà Tá, và Sín Thầu.
Lịch sử
nhỏ|600px|phải|Hưng Hóa với vị trí các địa danh châu huyện thuộc các phủ Quy Hóa, An Tây, Điện Biên, Gia Hưng của xứ Hưng Hóa tiếp giáp Trung Quốc, và Lào gồm (Văn Bàn, Thủy Vĩ, Chiêu Tấn, Quảng Lăng, Hợp Phì, Tuy Phụ, Hoàng Nham, Lễ Tuyền, Tung Lăng, Khiêm, Lai, Luân, Thuận, Tuần Giáo, Ninh Biên, Quỳnh Nhai, Sơn La, Mai Sơn, Yên, Phù Hoa, Mộc, Đà Bắc, [[Sop Bao|Mã Nam, Mai, Thanh Xuyên, Yên Lập, Văn Chấn và Trấn Yên). Vùng xã Sín Thầu thuộc các châu Tung Lăng, Hoàng Nham bị mất về Trung Quốc khoảng thế kỷ 18.]] Sín Thầu cùng với đất huyện Mường Nhé bắt đầu thuộc lãnh thổ Đại Việt vào năm 1432, khi Lê Thái Tổ đánh dẹp xong Đèo Cát Hãn, thu nạp đất Mường Lễ và đổi tên thành Phục Lễ (nay là vùng đất tỉnh Lai Châu, phần phía bắc tỉnh Điện Biên và một số hương trấn giáp biên giới của các huyện từ Giang Thành đến Kim Bình thuộc tỉnh Vân Nam Trung Quốc). Thời nhà Lê sơ vùng đất xã Sín Thầu kéo đến Mường Tông, Mường Nhé (vùng đất bờ phải sông Đà) là địa bàn các châu Tung Lăng (tức Phù Phang, nay là Pou Phang), Hoàng Nham (tức Mường Tông) của phủ An Tây xứ Hưng Hóa Đại Việt. Qua nhà Mạc, đến cuối nhà Lê trung hưng, khoảng thế kỷ 18 (trước những năm 1770), các vùng đất này của Đại Việt đã bị mất về lãnh thổ tỉnh Vân Nam Trung Quốc. Qua thời nhà Tây Sơn, rồi tới nhà Nguyễn, các triều đình Việt Nam đều không đòi lại được các vùng đất Sín Thầu, Mường Tông, Mường Nhé, Mường Tè bằng con đường ngoại giao hòa bình. Tuy vậy, người dân bản địa ở vùng này vẫn tương đối độc lập với nhà Thanh Trung Quốc, được quyền tự trị dưới dạng các châu mường kỵ mi, chỉ phải nộp thuế khóa cho nhà Thanh. Đến nửa cuối thế kỷ 19, cả hai triều đình phong kiến tại Trung Quốc và Việt Nam là nhà Thanh và nhà Nguyễn đều suy yếu, các thủ lĩnh người Thái Trắng bản địa nổi lên cát cứ vùng đất hai bên biên giới, xóa nhòa biên giới hai quốc gia. Cuối thế kỷ 19, nổi lên gia tộc họ Đèo của Đèo Văn Trị, những năm 1885-1888, hưởng ứng chiếu Cần Vương của vua Hàm Nghi chống lại thực dân Pháp đánh chiếm Tây bắc Việt Nam và vùng biên giới tỉnh Vân Nam Trung Quốc, khu vực gồm cả địa bàn xã Sín Thầu ngày nay. Nhưng sau do mâu thuẫn với Tôn Thất Thuyết, nên khoảng những năm 1890, Đèo Văn Trị quay sang hợp tác với Pháp. Những năm 1894-1895, Đèo Văn Trị đã giúp Pháp đắc lực trong việc hoạch định biên giới và đi tới ký kết công ước Pháp-Thanh 1895, lấy lại phần lớn các châu mường xưa thuộc phủ An Tây xứ Hưng Hóa về thành lãnh thổ Việt Nam, khi đó là thành khu Mường Te (Mường Tè) châu Quỳnh Nhai tỉnh Lai Châu xứ Bắc Kỳ Liên bang Đông Dương thuộc Pháp. Vùng đất xã Sín Thầu theo đó cũng thuộc Việt Nam từ năm 1895.
Thời Pháp thuộc, những năm 1920-1930 của thế kỷ 20, địa bàn xã Sín Thầu là đất đai thuộc các xã Ko Ka (Koan La San), xã Nio Po (Núi Po) của khu Mường Te châu Quỳnh Nhai tỉnh Lai Châu. Khu Mường Te (Mường Tè) khi đó gồm 6 xãː Ka Lang, Mương Te, Núi Ka (tức Moun Ka), Ko Ka (tức Koan La San), Nio Po (tức Núi Po hay Moun Po), Pa Thang.
Sau Cách mạng tháng 8 năm 1945, địa bàn xã Sín Thầu thuộc huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu, rồi cùng huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu thuộc khu Tự trị Thái Mèo (1955-1962) và Khu tự trị Tây Bắc (1962-1975) của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sau năm 1975, Sín Thầu là một xã của huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu Việt Nam. Ngày 14 tháng 1 năm 2002, chính phủ Việt Nam tách huyện Mường Tè thành lập huyện Mường Nhé của tỉnh Lai Châu, thì xã Sín Thầu là một trong 6 xã ban đầu của huyện Mường Nhé (6 xã đó là Sín Thầu, Chung Chải, Mường Nhé, Mường Toong, Chà Cang và Nà Hỳ).
Tháng 11 năm 2003, Quốc hội ra nghị quyết trong đó chia tỉnh Lai Châu thành tỉnh Lai Châu (mới) và tỉnh Điện Biên. Cùng với huyện Mường Nhé, xã Sín Thầu được chia vào thuộc tỉnh Điện Biên quản lý. Năm 2009, chính phủ Việt Nam đã chia tách xã Sín Thầu thành 2 xãː Sín Thầu ngày nay (là phần phía tây của xã Sín Thầu cũ), và xã Sen Thượng (là phần phía đông của xã Sín Thầu cũ), nhưng đều thuộc huyện Mường Nhé tỉnh Điện Biên.
Kinh tế
Do là xã ngã ba biên giới, đồng thời có điểm cao cực tây của Việt Nam, nên Sín Thầu đã và đang là điểm thu hút du lịch khám phá của tỉnh Điện Biên.
Tham khảo
Thể loại:Xã, phường, thị trấn biên giới Việt Nam - Trung Quốc Thể loại:Xã, phường, thị trấn biên giới Việt Nam - Lào
Alterosa fluminensis
Alterosa fluminensis là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Pontcey
Pontcey là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Haute-Saône
Alterosa fluminensis
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Alterosa
Nyongwon
Nyongwon (Hán Việt: Ninh Viễn) là một huyện của tỉnh Pyongan Nam tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Huyện nằm ở vùng núi thượng nguồn của sông Chongchon. Huyện giáp với Taehung ở phía đông, với Yodok (Hamgyong Nam và Maengsan ở phía nam, với Tokchon ở tây nam, với Tongsin và Huichon của tỉnh Chagang ở phía bắc và tây bắc. Năm 2008, dân số toàn huyện Nyongwon là 30.427 người (14.603 nam và 15.824 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 11.537 người (37,9%) còn dân cư nông thôn là 18.890 người (52,1%).
Liên kết ngoài
Thể loại:Pyongan Nam
Microgomphus
Microgomphus là một chi chuồn chuồn ngô thuộc họ Gomphidae. Nó gồm các loài:
Xa lộ Liên tiểu bang 90
Xa lộ Liên tiểu bang 90 (tiếng Anh: Interstate 90 hay viết tắt là I-90) là một xa lộ liên tiểu bang dài nhất tại Hoa Kỳ với chiều dài là 3.101,77 miles (4.991,81 km). Nó là một xa lộ liên tiểu bang nằm ở cực bắc nhất chạy từ bờ biển này sang bờ biển kia và đi song song với Quốc lộ Hoa Kỳ 20 trong phần lớn chiều dài của nó. Điểm đầu phía tây của nó ở Đường Edgar Martinez, gần Sân vận động Safeco và Sân vận động CenturyLink trong thành phố Seattle, tiểu bang Washington. Đầu phía đông của nó nằm ở Xa lộ 1A gần Sân bay Quốc tế Logan trong thành phố Boston, tiểu bang Massachusetts. Xa lộ Liên tiểu bang 90 băng qua Đường phân thủy Bắc Mỹ trên Đèo Homestake ngay phía đông Butte, Montana.
Ở phía đông ranh giới Wisconsin-Illinois, phần nhiều I-90 bị thu phí dọc theo các xa lộ thu phí sau đây (một số xa lộ này có trước Hệ thống Xa lộ Liên tiểu bang ra đời): Xa lộ thu phí Tưởng niệm Jane Addams, Cầu thu phí Chicago, Lộ thu phí Indiana, Xa lộ thu phí Ohio, Xa lộ thu phí Tiểu bang New York, và Xa lộ thu phí Massachusetts trong đó có Đường hầm Ted Williams. Không thu phí khi đi qua phố chính Chicago; Đại Cleveland và phần còn lại của Đông Bắc Ohio; Pennsylvania; và khi đi qua các đoạn ngắn gần các thành phố Buffalo, Albany, và Boston.
Tiểu bang Washington
Điểm đầu phía tây của I-90 nằm trong khu dân cư Sodo của thành phố Seattle tiểu bang Washington. I-90 chiều hướng đông bắt đầu tại Lối ra 2B ở Đường Edgar Martínez Nam và Phố số 4 Nam. Lối ra 2B của I-90 chiều đi hướng tây kết thúc tại Đường Edgar Martínez và Phố số 4 gần Sân vận động Safeco cũng như Phố số 4 ngay phía bắc Đường S. Royal Broughman gần Sân vận động CenturyLink.
Đường hầm mang Xa lộ Liên tiểu bang 90 bên dưới Đỉnh núi Baker có tên trong Sổ bộ Địa danh Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ.
250px|phải|nhỏ|Xa lộ Liên tiểu bang 90 đi qua [[Hồ Washington]] 250px|phải|nhỏ|Xa lộ Liên tiểu bang 90 đi qua [[Đèo Snoqualmie]]
I-90 hợp nhất hai trong số các cầu nổi dài nhất trên thế giới, đó là Cầu Tưởng niệm Lacey V. Murrow và Cầu tưởng niệm Homer M. Hadley bắt qua Hồ Washington từ thành phố Seattle đến Đảo Mercer, Washington. Chúng đứng thứ hai và thứ năm dài nhất của loại cầu nổi, theo thứ tự vừa nói.
Bốn mươi dặm về phía đông thành phố Bellevue, I-90 đi qua Đèo Snoqualmie của Dãy núi Cascade ở cao độ khoảng 3022 ft. Tại cột dặm số 137, nó vượt qua Sông Columbia trên Cầu Vantage. Sau khi vào thành phố Spokane, Washington gần cột dặm số 279, nó đi vào tiểu bang Idaho cách đó khoảng 20 mi.
Từ năm 1980, đoạn đường của I-90 từ thành phố Seattle (có Vịnh Puget) đến Thorp, Washington (vùng núi) được quy định là Mountains to Sound Greenway (có nghĩa là Xa lộ xanh từ Núi đến Vịnh) để bảo vệ các nguồn văn hóa và cảnh vật nổi bật của nó.
Lynnwood, Washington
Lynnwood là một thành phố nằm trong quận Snohomish thuộc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ. Thành phố này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố có dân số 33.847 người.
Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có diện tích 19.8 km², trong đó có 0 km² là diện tích mặt nước.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố của Washington (tiểu bang)
Xa lộ Liên tiểu bang 90
Wyoming
Tại ranh giới Montana, I-90 là một xa lộ cao tốc có 4 làn xe với dải phân cách là một dải cỏ xanh. Ngay phía bắc Buffalo, Wyoming, nó đi về hướng nam và gặp I-25 cũng đi về hướng nam. Tại đây, nó đổi hướng lệch sang hướng đông–tây hơn và I-25 tiếp tục đi về hướng nam.
South Dakota
Gần Rapid City tiểu bang South Dakota tại ranh giới Wyoming, I-90 là một xa lộ cao tốc có 4 làn xe với dải phân cách là dải cỏ. Tại vùng Sioux Falls, I-90 giao cắt với I-29 và tiếp tục đi hướng đông một đoạn ngắn trước khi đến tiểu bang Minnesota. I-90 là xa lộ cao tốc đông-tây dài nhất trong tiểu bang South Dakota. Nó đi qua Mitchell, Sioux Falls, và Rapid City. Nó không đi qua thủ phủ tiểu bang là Pierre.
Đoạn đường qua tiểu bang South Dakota I-90 được định nghĩa bằng Bộ luật Mã hóa South Dakota § 31-4-184.
Minnesota
Đoạn đường của I-90 đi qua tiểu bang Minnesota được định nghĩa như Xa lộ 391 trong Luật Minnesota § 161.12(3).
I-90 băng qua miền nam tiểu bang Minnesota từ ranh giới với tiểu bang South Dakota gần thành phố Beaver Creek, Minnesota đến Sông Mississippi gần thành phố La Crosse, Wisconsin. Trên phần lớn đoạn đường đi qua tiểu bang, I-90 chạy gần ranh giới tiểu bang Iowa và khá song song với ranh giới. Tại Đông Nam Minnesota, nó uốn cong lên hướng bắc đế Rochester và Winona.
Khu dừng chân/vệ sinh bên đường gần thành phố Blue Earth, Minnesota là nơi hai toán xây dựng ở hai chiều đi hướng đông và tây hoàn thành vào năm 1978. Đây là dặm cuối cùng và là nơi kết nối 3.099,07 dặm (4.987,47 km) xa lộ liên tiểu bang I-90 lại với nhau. Từ khi mặt đường được trải nhựa bitum vào năm 2006, vạch xi măng màu vàng ban đầu, rộng khoảng 4 ft đánh dấu chỗ hoàn thành xa lộ I-90 nay đã được thay thế băng sơn màu vàng ngay trên các phần lề lộ tại cùng địa điểm; các tấm biển được dựng lên để lưu niệm và mô tả đoạn đặc biệt này của I-90 có thể tìm thấy tại Khu dừng chân/vệ sinh Blue Earth (hai khu cho hai chiều đông tây).
Wisconsin
I-90 đi qua tiểu bang Wisconsin từ tiểu bang Minnesota đến tiểu bang Illinois theo hướng gần như là đông nam. Nó nhập với I-94 tại Tomah và I-39 tại Portage. I-94 tách khỏi I-90 tại thành phố Madison.
Ba xa lộ liên tiểu bang I-39/90/94, đoạn từ phía nam Portage đến Madison, là đoạn trùng dài nhất của ba xa lộ liên tiểu bang tại Hoa Kỳ.
Illinois
nhỏ|trái|Xa lộ Liên tiểu bang 90 tại khu dừng chân/vệ sinh trong thành phố [[Belvidere, Illinois|Belvidere. Đoạn này, nó sử dụng con đường của Xa lộ thu phí Tưởng niệm Jane Addams.]] Trong tiểu bang Illinois, Xa lộ Liên tiểu bang 90 đi vào phía bắc thành phố Rockford theo hướng bắc–nam và nhập với Xa lộ Liên tiểu bang 39. Sau đó nó chạy theo hướng đông-đông nam trực tiếp đến thành phố Chicago. Từ Rockford đến Xa lộ Liên tiểu bang 294, xa lộ thu phí và có tên là Jane Addams Memorial Tollway. Trước năm 2007, Xa lộ thu phí Tưởng niệm Jane Addams được gọi là Xa lộ thu phí Tây Bắc. Tại Vùng đô thị Chicago từ Sân bay Quốc tế O'Hare đến ranh giới tiểu bang Indiana, I-90 có đến ba tên. Xa lộ cao tốc Kennedy chạy từ Sân bay Quốc tế O'Hare đến Xa lộ Liên tiểu bang 290 và Xa lộ vòng Chicago. I-90 tiếp tục đi về phía nam xa lộ vòng trên một đoạn đường của Xa lộ cao tốc Dan Ryan, và rồi về hướng đông nam vào Cầu thu phí Chicago để vào tiểu bang Indiana.
Indiana
Trong tiểu bang Indiana, toàn đoạn của Xa lộ Liên tiểu bang 90 chạy trùng với Lộ thu phí Indiana. Xa lộ Liên tiểu bang 90 từ tiểu bang Illinois vào tại Cầu thu phí Chicago. Sau đó nó chạy đến nơi trùng nhau của I-80/I-94 nằm ở phía đông Xa lộ Liên tiểu bang 65. Tại đây I-80 tách khỏi I-94 và nhập vào I-90. Con đường kết hợp I-80/90 chạy về phía đông ngang phía bắc tiểu bang Indiana và gần ranh giới miền nam của tiểu bang Michigan để đến ranh giới tiểu bang Ohio.
Ohio
250px|phải|nhỏ|I-90 gần nút giao thông lập thể với [[Xa lộ Liên tiểu bang 71|I-71 trong thành phố Cleveland]]
Lộ thu phí Indiana đi vào Xa lộ thu phí Ohio khi nó vượt qua ranh giới tiểu bang. I-90 đi theo lộ trình của Xa lộ thu phí Ohio cho đến Lorain (phía tây Cleveland). Tại đây nó quay lên hướng bắc theo một con đường gần các bờ của Hồ Erie.
Xa lộ cao tốc Innerbelt tại Cleveland cũng có một cầu thép cùng thiết kế như cầu trên xa lộ I-35W bị sập ở thành phố Minneapolis, Minnesota. Từ ngày 30 tháng 9 năm 2008, hai làn mỗi chiều của cây cầu rộng 8 làn xe bị đóng để giảm trọng tải trên cầu. Cầu này đang được kiểm tra vì nó đang xuống cấp nghiêm trọng trong vài năm qua. Tin rằng cây cầu này sẽ được thay bằng một nhịp mới trong vòng 5 năm tới đây.
Pennsylvania
I-90 đi từ ranh giới tiểu bang Ohio qua thành phố Erie tiểu bang Pennsylvania và rồi rời Pennsylvania đến tiểu bang New York. Với đoạn đường dài 46,4 dặm (74.67 km), đây là chiều dài ngắn nhất của I-90 bên trong 1 tiểu bang.
Mặc dù không phải là một xa lộ liên tiểu bang nhưng một phần của Xa lộ Pennsylvania 5 nằm trong thành phố Erie vừa rồi đã được đặt tên là Xa lộ Pennsylvania 290 (hai chữ số cuối là 90 ám chỉ nó là một xa lộ phụ của I-90). Mục đích của việc đổi tên là khuyến khích người lái xe sử dụng đoạn đường này của Phố 12 thuộc thành phố Erie như một xa lộ vòng để nối Xa lộ Liên tiểu bang 79 và I-90 đến Xa lộ nối Bayfront và phố chính thành phố Erie.
New York
200px|phải|nhỏ|I-90 với tên gọi là Xa lộ Cựu chiến binh Mỹ ở phía tây thành phố Syracuse
I-90 trở thành Xa lộ thu phí Tiểu bang New York ngay khi vào trong tiểu bang New York. Xa lộ đi theo bờ Hồ Erie cho đến thành phố Buffalo là nơi nó nhập với Xa lộ Water Level củ cho đến thành phố Albany. Tại đó, nó đi đường khác một đoạn ngắn trước khi nhập trở lại với Xa lộ thu phí Tiểu bang New York State.
Phần lớn cả đoạn trong tiểu bang New York, nó là một xa lộ thu phí. Ban đầu nó được xây dựng như một phần của dự án xa lộ thu phí vào giữa thập niên 1950 và nhận cái tên hiện tại là Xa lộ Liên tiểu bang 90 vào năm 1958.
Massachusetts
I-90 tại tiểu bang Massachusetts chạy dọc theo Xa lộ thu phí Massachusetts. Xa lộ thu phí Masachusetts có trước khi Hệ thống Xa lộ Liên tiểu bang ra đời, được thông xe ngày 15 tháng 5 năm 1957 từ thị trấn West Stockbridge ở ranh giới tiểu bang New York đến Xa lộ Massachusetts 128.
I-90 lại được mở rộng như một phần của dự án Big Dig từ đầu của nó tại I-93 đến Sân bay Quốc tế Logan và một điểm đầu của Xa lộ 1A vào tháng 1 năm 2003 qua các đường hầm nằm bên dưới Eo biển Fort Point và Đường hầm Ted Williams nằm dưới Bến tàu Boston. Đoạn này kéo dài I-90 thêm 1,3 mi, chuyển đối đầu phía đông của I-90 đến Xa lộ 1A.
Xe tải kéo hai toa được phép đi qua giữa Lối ra số 11 và xuyên qua ranh giới tiểu bang New York.
Lịch sử
I-90 sử dụng nhiều các con lộ hiện hữu. Xa lộ thu phí Massachusetts, Xa lộ thu phí Tiểu bang New York, Xa lộ thu phí Ohio, Lộ thu phí Indiana, Cầu thu phí Chicago, và Xa lộ thu phí Tưởng niệm Jane Addams có trước I-90 và được sử dụng như một phần con đường của I-90. Điều này có nghĩa là có những phần quan trọng của xa lộ này không đúng chính xác tiêu chuẩn đòi hỏi cho một xa lộ liên tiểu bang. Tuy nhiên chúng vẫn gần với tiêu chuẩn này.
Các xa lộ giao cắt chính
nhỏ|phải|250px|[[Xa lộ Liên tiểu bang 5 và Xa lộ Liên tiểu bang 90 giao cắt nhau trong thành phố Seattle, Washington]]
Các xa lộ phụ
I-90 là xa lộ liên tiểu bang duy nhất có một bộ đầy đủ các xa lộ liên tiểu bang phụ (thí dụ, tất cả chín con số xa lộ khả dỉ gồm ba chữ số) nằm trong một tiểu bang đơn độc, đó là tiểu bang New York.
Liên kết ngoài
90
Oxyopes macilentus
Oxyopes macilentus là một loài nhện trong họ Oxyopidae.
Loài này thuộc chi Oxyopes. Oxyopes macilentus được Ludwig Carl Christian Koch miêu tả năm 1878.
Alterosa guapimirim
Alterosa guapimirim là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Alterosa
Roche-et-Raucourt
Roche-et-Raucourt là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.
Tai nạn hàng không An-70 năm 1995
Các lý do của vụ tai nạn được cho là có liên quan tới cuộc cạnh tranh quyết liệt mà model mới này đang dự tính để tham nhập thị trường máy bay vận tải quốc tế. Tuy nhiên, mẫu này chưa bao giờ được ủng hộ chính thức. Hệ thống thủy lực của các máy bay An-70 đã được thiết kế lại sau vụ tai nạn này.
Đội bay
Chiếc An-70 gặp tai nạn do đội bay dân sự Antonov điều khiển, gồm:
Tham khảo
Thể loại:Các vụ tai nạn và thảm họa hàng không nói chung Thể loại:Lịch sử Ukraina Thể loại:Năm 1995
Selles, Haute-Saône
Selles là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Franche-Comté phía đông nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Haute-Saône
Alterosa intervales
Alterosa intervales là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Alterosa
Alterosa holzenthali
Alterosa holzenthali là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Alterosa
Taean, Pyongan Nam
Liên kết ngoài
Thể loại:Pyongan Nam
Maseru
Maseru là thủ đô và thành phố lớn nhất của Lesotho. Đây cũng là thủ phủ của huyện Maseru. Maseru tọa lạc bên sông Caledon, ngay cạnh biên giới Lesotho-Nam Phi. Maseru có dân số 330.760 (2016). Thành phố được thành lập như một trại cảnh sát và được chọn làm thủ đô khi Lesotho trở thành một sứ bảo hộ của Anh năm 1869. Từ khi Lesotho giành được độc lập vào năm 1966 đến nay, Maseru giữ vai trò thủ đô. Tên thành phố có nghĩa là "sa thạch đỏ" trong tiếng Sotho.
Lịch sử
Maseru được thành lập như một trại cảnh sát nhỏ vào năm 1869, sau khi chiến tranh Orange–Basotho kết thúc với kết quả Basutoland trở thành sứ bảo hộ Anh. Maseru nằm cạnh "những lãnh thổ chiếm được" bị cắt cho Đất nước tự do Orange (nay là tỉnh Free State của Nam Phi). Nó cách "cựu thành trì" Thaba Bosiu của Vua Moshoeshoe I 24 km về phía tây.
Bellevue, Washington
Bellevue, Washington là một thành phố ở quận King, bang Washington, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số Hoa Kỳ 2010, thành phố có dân số 122.363 người. Đây là thành phố lớn thứ 205 Hoa Kỳ theo dân số. Thành phố có diện tích 32 mi2, mật độ dân số 3823 người/dặm Anh vuông.
Vratislav Lokvenc
Vratislav Lokvenc (, sinh ngày 27 tháng 9 năm 1973) là một cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Séc thi đấu ở vị trí tiền đạo. Sau khi chơi bóng ở đội trẻ của Náchod và Hradec Králové, he bắt đầu sự nghiệp thi đấu chuyên nghiệp trong màu áo Králové. Sau khi chuyển đến Sparta Prague anh giành 5 danh hiệu vô địch quốc gia và một cúp quốc gia cũng như là vua phá lưới của giải ở mùa 1999–2000. Sau đó anh ra nước ngoài thi đấu, chơi bóng tại Đức, Áo và THụy Sĩ cho các câu lạc bộ 1. FC Kaiserslautern, VfL Bochum, Red Bull Salzburg, FC Basel và FC Ingolstadt 04. Anh giải nghệ vào năm 2009.
Lokvenc từng là tuyển thủ tuyển quốc gia Cộng hòa Séc. Anh từng chơi tại Cúp Liên đoàn các châu lục 1997 rồi tiếp tục tham dự ba giải đấu lớn. Anh vào sân thay người ba lần ở giải vô địch bóng đá châu Âu 2000 va đá một trận tại giải vô địch bóng đá châu Âu 2004. Giải đấu cuối cùng của anh là giải vô địch bóng đá thế giới 2006, anh chơi ở hai trận vòng bảng trước khi bỏ lỡ trận thứ ba vì bị treo giò. Cộng hòa Séc không lọt sâu vào vòng tiếp theo của giải và Lokvenc sau đó giải nghệ thi đấu đội tuyển vào năm 2006.
Thành công đầu tiên
Lokvenc sinh ra trong một gia đình có truyền thống bóng đá; cha anh cũng có tên là Vratislav Lokvenc từng chơi bóng cho câu lạc bộ FK Ústí nad Labem ở giải bóng đá hạng hai của Tiệp Khắc rồi sau đó là Náchod. Sinh ra vào năm 1973, Lokvenc bắt đầu sự nghiệp chuyên nghiệp ở mùa giải 1992–93 trong màu áo Hradec Králové, rồi gia nhập Sparta Prague vào tháng 10 năm 1994. Anh đã góp mặt tại Cúp UEFA 1995–96 cùng Sparta, ghi bàn thắng đầu tiên và kiến tạo bàn thứ hai trong chiến thắng 2–1 trước câu lạc bộ Silkeborg IF của Đan Mạch, giúp Sparta giành vé vào vòng sau nhờ luật bàn thắng sân khách. Anh ghi một bàn ngay sau khi vào sân từ ghế dự bị ở vòng một của UEFA Cup Winners' Cup 1996–97 chạm trán câu lạc bộ Sturm Graz của Áo; trận đấu kết thúc với tỉ số hòa 2–2.
Maseru
Lịch sử
Maseru ban đầu có chức năng là trung tâm hành chính từ năm 1869 đến 1871, trước khi việc quản lý Basutoland được chuyển giao cho Thuộc địa Cape. Trong thời gian 1871 đến 1884, cư dân Basutoland bị đối xử tương tự như ở những thuộc địa khác, khiến người Sotho tại đây chán ghét. Điều này đã dẫn đến Chiến tranh súng Basuto năm 1881, phá hủy nhiều tòa nhà tại Maseru. Năm 1884, Basutoland trở thành thuộc địa Vương thất lần nữa, và Maseru lại là thủ đô. Khi Basutoland giành được độc lập và trở thành Vương quốc Lesotho năm 1966, Maseru tiếp tục đóng vai trò thủ đô quốc gia.
Bellevue, Washington
Tham khảo
Thể loại:Thành phố của Washington (tiểu bang) Thể loại:Bellevue, Washington Thể loại:Quận, Washington
Maseru
Lịch sử
Trước thời kỳ độc lập, Maseru là một đô thị tương đối nhỏ, nằm trọn trong lãnh thổ do thực dân vẽ ra; người Anh cũng không chú tâm phát triển thành phố. Sau năm 1966, Maseru phát triển nhánh chóng: diện tích của nó tăng khoảng bảy lần, từ 20 km2 đến 138 km2 hiện tại, một phần do sự sáp nhập những ngôi làng lân cận vào lãnh thổ thành phố. Tỉ lệ tăng dân số duy trì ở mức 7% trong vài thập niên, trước khi giảm xuống 3.5% trong thập niên 1986-1996.
Liên đoàn Tinh thể học Quốc tế
Liên đoàn Tinh thể học Quốc tế hay Liên đoàn Quốc tế về Tinh thể học, viết tắt theo tiếng Anh là IUCr (International Union of Crystallography) là một tổ chức phi chính phủ - phi lợi nhuận quốc tế hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu Tinh thể học.
IUCr thành lập năm 1948, là thành viên liên hiệp khoa học của Hội đồng Khoa học Quốc tế (ISC) , và của Hội đồng Quốc tế về Khoa học (ICSU) trước đây.
Mục tiêu
Mục tiêu của IUCr là thúc đẩy hợp tác quốc tế trong tinh thể học và góp phần vào tất cả các khía cạnh của tinh thể học, thúc đẩy công bố quốc tế các nghiên cứu tinh thể học, tạo tiêu chuẩn hóa của phương pháp, đơn vị, danh pháp và các biểu tượng, và tạo thành một trọng tâm cho các mối quan hệ của tinh thể học với các khoa học khác.
Tổ chức
IUCr có các ủy ban về chuyên môn, hiện là 21
Thư ký của IUCr hiện là L. Van Meervelt, undefined.
Xuất bản
IUCr đáp ứng những mục tiêu của mình bằng việc xuất tạp chí khoa học bản in và bản điện tử như:
IUCr trao Giải Ewald cho những công trình có ý nghĩa.
Maseru
Khí hậu
Maseru có khí hậu cao nguyên cận nhiệt đới (phân loại khí hậu Köppen Cfb).
Thư mục
Thể loại:Thủ đô châu Phi Thể loại:Khu dân cư ở Lesotho
Vratislav Lokvenc
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1973 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Tiền đạo bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Séc Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Cộng hòa Séc Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Cộng hòa Séc Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Cộng hòa Séc Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Âu 2004 Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Âu 2000 Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2006 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bundesliga Thể loại:Cầu thủ bóng đá 2. Bundesliga Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Red Bull Salzburg Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Basel Thể loại:Cầu thủ bóng đá AC Sparta Prague Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Áo Thể loại:Cầu thủ bóng đá 1. FC Kaiserslautern Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thụy Sĩ Thể loại:Cầu thủ bóng đá Red Bull Salzburg Thể loại:Cầu thủ bóng đá VfL Bochum
Antonov An-70
Chuyến bay đầu tiên của mẫu thiết kế diễn ra ngày 16 tháng 12, 1994 tại Kiev, Ukraina.
Lịch sử chế tạo và tiếp thị
Nga và Ukraina năm 2002 đã đồng ý một thỏa thuận sản xuất với tỷ lệ chia sẻ rủi ro 50-50. Đặc biệt, đã có những kế hoạch nhằm thiết lập việc sản xuất hàng loạt model này tại cả Kiev và Samara (Nga), đảm bảo việc làm cho khoảng 80.000 người ở cả hai nước. Chính phủ Nga đã tỏ ý quan tâm tới việc mua 160 chiếc máy bay này cho lĩnh vực quân sự của họ.
Nguyên mẫu đầu tiên đã tan tành trong một chuyến bay thử năm 1995 làm 7 người chết. Mẫu thứ hai bị hư hại trong một lần hạ cánh khẩn cấp năm 2001 trong lần bay thử nghiệm ở thời tiết lạnh tại Nga, nhưng đã được sửa chữa lại. Ngay sau lần lao xuống đất đầu tiên, chính quyền Nga đã bắt đầu đặt câu hỏi về những khả năng của An-70 và đưa ra những yêu cầu phát triển hơn nữa.
Tháng 5, 2005, các quan chức cao cấp của Không quân Nga tuyên bố rằng sự phát triển từ hai phía và những thử nghiệm thêm nữa của loại máy bay này đang được tiếp tục, dù một nguồn tin từ bên trong (Piort Butowski) nói rằng An-70 đang đánh mất cơ hội cho loại IL-76MF cải tiến, cùng với Tu-330 và IL-214 cũng đang trở thành những đối thủ đáng gờm. Tháng 11, 2005, Bộ Quốc phòng Ukraina thông báo các kế hoạch mua năm chiếc AN-70 cho Không quân Ukraina. Tháng 12, 2005, Antonov cho rằng việc sản xuất loại máy bay này vẫn đang được ưu tiên.
Tháng 4, 2006, Nga thông báo việc rút lui hoàn toàn khỏi dự án. Lãnh đạo Không quân Nga Vladimir Mikhailov cho rằng An-70 đã trở thành một loại máy bay chở hàng hạng nặng quá đắt đỏ - một đối thủ cạnh tranh không tương xứng với loại Il-76MF cải tiến và các dự án khác, coi các kế hoạch gia nhập NATO của Ukraina, khiến cho việc tham gia dự án của Nga trở nên lạc lõng kể từ khi diễn ra cách mạng da cam vào cuối năm 2004 tại Ukraina.  Năm 2010 Ukraina và Nga đã đồng ý sản xuất loại máy bay này cho thị trường Nga Tới năm 2006, loại máy bay này đã được thử nghiệm đầy đủ và được chứng nhận quốc tế, dù Nga và các khách hàng tiềm năng phương Tây vẫn chưa đầu tư vào việc mua hay sản xuất hàng loạt loại An-70.
Trình tự thiết kế
An-070 Thể loại:Máy bay vận tải quân sự Ukraina 1990–1999 Thể loại:Máy bay quân sự Thể loại:Máy bay vận tải Thể loại:Máy bay bốn động cơ Thể loại:Máy bay cánh quạt Thể loại:Máy bay phản lực Thể loại:Máy bay cánh trên
Mabton, Washington
Mabton là một thành phố nằm trong quận Yakima thuộc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ. Thành phố này được đặt tên bởi Charlie Sandburg, một công nhân đường sắt người Thụy Điển, người đã đề xuất cái tên "Mabletown". Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố có dân số người.
Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố của Washington (tiểu bang)
Oxyopes macroscelides
Oxyopes macroscelides là một loài nhện trong họ Oxyopidae.
Loài này thuộc chi Oxyopes. Oxyopes macroscelides được Cândido Firmino de Mello-Leitão miêu tả năm 1929.
Tham khảo
Thể loại:Oxyopes
Microgomphus nyassicus
Microgomphus nyassicus là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Gomphidae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Dân chủ Congo, Kenya, Tanzania, Zambia, và Zimbabwe. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông.
Tham khảo
N Thể loại:Động vật được mô tả năm 1902
Ryonggang
Ryonggang (Hán Việt: Long Cương) là một huyện của tỉnh Pyongan Nam tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Năm 1979, huyện trở thành một phần của thành phố Nampho, đến năm 2004 lại trở thành một huyện độc lập, và đến năm 2010 thì quay lại là một huyện của thành phố Nampho thuộc tỉnh Pyongan Nam. Huyện giáp với Kangso ở phía bắc, với Onchon ở phía tây, với nội thành Nampho ở phía nam, với Taean ở đông bắc và giáp với thủ đô Bình Nhưỡng ở phía đông. Năm 2008, dân số toàn huyện Nyongwon là 58.930 người (27.817 nam và 31.113 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 20.045 người (34%) còn dân cư nông thôn là 38.885 người (64%).
Liên kết ngoài
Thể loại:Pyongan Nam Thể loại:Huyện Bắc Triều Tiên
Micrathyria
Micrathyria là một chi chuồn chuồn ngô. Chúng có mắt xanh sáng và mặt màu trắng. Hầu hết các loài có ngực có dải.
Các loài
Chi này gồm các loài: • Micrathyria aequalis (Hagen, 1861) - Spot-tailed Dasher
• Micrathyria almeidai Santos, 1945
• Micrathyria artemis Ris, 1911 - Artemis Dasher
• Micrathyria athenais Calvert, 1909
• Micrathyria atra (Martin, 1897) - Black Dasher
• Micrathyria borgmeieri Santos, 1947
• Micrathyria caerulistyla Donnelly, 1992 - Blue-tipped Dasher
• Micrathyria cambridgei Kirby, 1897
• Micrathyria catenata Calvert, 1909
• Micrathyria coropinae Geijskes, 1963
• Micrathyria debilis (Hagen, 1861)
Vụ tai nạn tàu T195 Trung Quốc
Vụ tai nạn tàu T195 Trung Quốc là một vị tàu hỏa đâm vào nhau xảy ra vào sáng ngày 28 tháng 4 năm 2008, giữa Vương Thôn và Chu Thôn, gần Truy Bác, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Micrathyria
Các loài
• Micrathyria dictynna Ris, 1919
Vụ tai nạn tàu T195 Trung Quốc
Tàu T195 từ Ga Bắc Kinh đến Ga Tứ Phương, Thanh Đảo đã bị trật ray vào lúc 04h38 giờ chuẩn Trung Quốc (CST) ở bên trái đường ray ở một khúc cua và tàu 5034 từ Yên Đài đi Từ Châu đi theo hướng ngược lại bên tuyến ray song song đã đâm vào nó tại K290+940 m vào khoảng 04h41 CST.
Tai nạn đã gây tử vong cho 72 người và làm 416 bị thương. Vụ này xảy ra kho tàu T195 đang chạy trên một đoạn đường ray đang được bảo dưỡng trước kỳ Olympics 2008. Đoạn tuyến này là tuyến tạm và giới hạn tốc độ là 80 km/h nhưng tàu T195 đã chạy với tốc độ 131 km/h. Các toa 9-16 của T195 trật ray và làm phong tỏa đường ray song song kia khi tàu 5034 chạy đến. Đây là vụ tai nạn đường sắt gây tổn thất nhân mạng nhất kể từ vụ tai nạn năm 1997 tại Hồ Nam.
Tham khảo
Thể loại:Sơn Đông Thể loại:Tai nạn đường sắt Thể loại:Trung Quốc năm 2008 Thể loại:Lịch sử Sơn Đông
Micrathyria
Các loài
• Micrathyria dissocians Calvert, 1906 - Caribbean Dasher
• Micrathyria divergens Westfall, 1992
• Micrathyria dunklei Westfall, 1992
• Micrathyria duplicata Navás, 1922
• Micrathyria dythemoides Calvert, 1909
• Micrathyria eximia Kirby, 1897
• Micrathyria hagenii Kirby, 1890 - Thornbush Dasher
• Micrathyria hesperis Ris, 1911
• Micrathyria hippolyte Ris, 1911 - Forest Dasher
• Micrathyria hypodidyma Calvert, 1906
• Micrathyria iheringi Santos, 1946
• Micrathyria kleerekoperi Calvert, 1946
• Micrathyria laevigata Calvert, 1909
• Micrathyria longifasciata Calvert, 1909
• Micrathyria mengeri Ris, 1919
• Micrathyria occipita Westfall, 1992
• Micrathyria ocellata Martin, 1897
• Micrathyria paruensis Geijskes, 1963
• Micrathyria pirassunungae Santos, 1953
• Micrathyria pseudeximia Westfall, 1992
• Micrathyria pseudhypodidyma Costa, Lourenço & Viera, 2002
• Micrathyria ringueleti Rodrigues, 1988
• Micrathyria romani Sjöstedt, 1918
• Micrathyria spinifera Calvert, 1909
• Micrathyria spuria (Selys, 1900)
• Micrathyria stawiarskii Santos, 1953
• Micrathyria surinamensis Geijskes, 1963
• Micrathyria sympriona Tennessen, 2000
• Micrathyria tibialis Kirby, 1897 - Pale-footed Dasher
• Micrathyria ungulata Förster, 1907
• Micrathyria venezuelae De Marmels, 1989
Tham khảo
Thể loại:Libellulidae
Alterosa itatiaiae
Alterosa itatiaiae là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Alterosa
Đồ gốm men ngọc
Đồ gốm men ngọc là thuật ngữ để chỉ đồ gốm được tráng men màu xanh lục nhạt của ngọc, còn được biết đến như là đồ gốm men xanh. Men ngọc là từ để chỉ một loại men gốm trong suốt, thường với các vết rạn nhỏ, đầu tiên được sử dụng trên các loại đồ gốm màu xanh lục nhưng sau này cũng được sử dụng trên các loại đồ gốm sứ khác. Đồ gốm men ngọc bắt nguồn từ Trung Quốc và các lò đáng chú ý như lò Long Tuyền ở tỉnh Chiết Giang là nổi tiếng vì màu men ngọc trên các sản phẩm của mình. Sản xuất đồ gốm men ngọc sau này lan rộng sang các khu vực khác tại Đông Á, như tại Nhật Bản và Triều Tiên cũng như Đông Nam Á như tại Việt Nam và Thái Lan. Cuối cùng thì các lò gốm châu Âu cũng làm ra được một số sản phẩm gốm men ngọc, nhưng nó chưa bao giờ là sản phẩm gốm chủ yếu tại đây. Các sản phẩm tinh xảo nhất là đồ sứ, nhưng cả màu và men ngọc đều có thể tạo ra trên các sản phẩm sành và đất nung. Phần lớn các đồ gốm men ngọc Long Tuyền thời kỳ đầu nằm trên ranh giới giữa đồ sành và đồ sứ theo định nghĩa phương Tây, nhưng được gọi chung tại Trung Hoa là đồ sứ.
Trong nhiều thế kỷ thì đồ gốm men ngọc được các triều đình Trung Hoa đánh giá cao, trước khi bị thay thế theo thị hiếu bằng các loại đồ gốm được trang trí, đặc biệt là đồ gốm hoa lam trong thời Nguyên. Sự tương đồng về màu sắc với ngọc, theo truyền thống là vật liệu được đánh giá rất cao tại Trung Quốc, là lý do chính trong sức hấp dẫn của nó. Đồ gốm men ngọc vẫn được tiếp tục sản xuất tại Trung Quốc ở quy mô nhỏ hơn, thường là với ý thức phục hồi các phong cách gốm cổ. Tại Triều Tiên đồ gốm men ngọc được sản xuất trong thời kỳ Cao Ly (918–1392) được coi là kinh điển của đồ sứ Triều Tiên.
Màu men ngọc được sản xuất theo phương pháp cổ điển bằng cách nung một loại men có chứa ít oxide sắt ở nhiệt độ cao trong lò khử. Các vật liệu phải được tinh chế, vì các hóa chất khác có thể làm thay đổi hoàn toàn màu sắc. Quá ít oxide sắt tạo ra màu xanh lam (đôi khi là hiệu ứng mong muốn), và quá nhiều oxide sắt sẽ tạo ra màu nâu ôliu và cuối cùng là màu đen; lượng phù hợp là từ 0,75% đến 2,5%. Sự hiện diện của các hóa chất khác cũng có thể gây ra ảnh hưởng, như titan dioxide tạo ra vết màu hơi vàng.
Từ nguyên
nhỏ|Tượng Phật Bà Quan Âm thời Minh được nung mộc không tráng men. Trong một số ngôn ngữ phương Tây, các từ như celadon, céladon, seladon, celadón, селадон chỉ nước men màu xanh lục nhạt của ngọc trên các đồ gốm được những người châu Âu am hiểu đồ gốm nghĩ ra để chỉ loại đồ gốm này. Thuyết được công nhận nhiều nhất cho rằng từ này lần đầu tiên xuất hiện tại Pháp trong thế kỷ 17 và nó được đặt theo tên chàng chăn cừu Celadon trong tiểu thuyết lãng mạn đồng quê Pháp là L'Astrée viết năm 1627 của Honoré d'Urfé, trong đó nhân vật chính được mô tả là đeo những dải ruy băng màu xanh lục xám nhạt (Tới lượt mình thì D'Urfe lại vay mượn hình tượng nhân vật này từ Metamorphoses quyển 5 và quyển 12 của Ovid.) Một thuyết khác lại cho rằng từ này là sự sửa đổi sai lệch tên gọi của Saladin (Salah ad-Din), sultan của vương quốc Ayyub, người vào năm 1171 đã tặng 40 đồ vật bằng gốm cho Nur ad-Din Zengi, sultan của tỉnh Syria. Thuyết thứ ba cho rằng từ này phát sinh từ tiếng Phạn sila và dhara, tương ứng có nghĩa là "xanh lục" và "đá".
Sản xuất và đặc trưng
nhỏ|Một cái đĩa [[đồ gốm Diệu Châu|gốm Diệu Châu với trang trí chạm khắc và chải lược, thời Bắc Tống.]] Men ngọc là từ để chỉ một nhóm các loại men màu thường là trong suốt một phần, nhiều loại với "da rạn" rõ nét (đôi khi còn được nhấn mạnh), hay các vết rạn nhỏ trên men, được sản xuất với nhiều loại màu, nói chung được dùng trên các thân/xương gốm là sành hay sứ.
Cái gọi là "men ngọc thật sự" theo ít nhất một định nghĩa chặt chẽ là men gốm yêu cầu nhiệt độ lò nung tối thiểu 1260 °C, với khoảng nhiệt độ ưa thích là 1285 to 1305 °C và nung trong môi trường khử, bắt nguồn từ đầu thời kỳ Bắc Tống (960–1127). Màu xanh xám hay xanh lục nhạt độc đáo của men ngọc là kết quả của sự biến đổi sắt oxide từ dạng sắt (III) thành sắt (II) (Fe2O3 → FeO) trong quá trình nung. Các sản phẩm riêng lẻ trong cùng một mẻ nung có thể có màu sắc khá khác biệt, từ các biến thiên nhỏ trong các điều kiện môi trường tại các phần khác nhau của lò nung. Trong phần lớn thời gian lịch sử thì màu xanh lục là màu mong muốn, gợi nhớ tới màu của ngọc bích, loại vật liệu được đánh giá rất cao trong văn hóa Trung Hoa.
Men ngọc có thể sản xuất theo nhiều loại màu, bao gồm lục, trắng, xám, lam, vàng; phụ thuộc vào một số yếu tố sau:
Các sắc màu nổi tiếng và được mong muốn nhất dao động từ màu xanh lục nhạt đến màu xanh lục đậm, thường là mô phỏng sắc xanh của ngọc bích. Hiệu ứng màu chủ yếu được tạo ra bởi sắt oxide trong công thức làm men hoặc trong xương đất sét. Men ngọc gần như chỉ được nung trong lò khử vì các thay đổi hóa học của sắt oxide kèm theo sự lấy đi oxy tự do là những gì tạo ra màu sắc mong muốn. Như đối với phần lớn các loại men, rạn men (một khuyết tật men) có thể xảy ra trong lớp men tráng, và nếu đặc trưng này là mong muốn thì người ta gọi nó là men rạn.
Gốm men ngọc Trung Quốc
nhỏ|Chậu thủy tiên với nước men lục ánh lam nhạt, [[lò gốm Nhữ|đồ gốm Nhữ, Bảo tàng Cố cung Quốc gia.]] Đồ gốm màu xanh lục được tìm thấy trong các đồ đất nung từ thời nhà Thương trở đi. Nhà khảo cổ học Vương Trọng Thù (王仲殊) thông báo rằng các mảnh gốm với men ngọc đã được khai quật từ các hầm mộ có từ thời Đông Hán (25–220) ở Chiết Giang, và loại đồ gốm này đã được nhiều người biết đến từ thời Tam Quốc (220–265). Các đồ gốm như thế được người ta gọi là gốm tiền-men ngọc, và chúng nói chung có màu nâu hay vàng, không có nhiều màu xanh lục.
Gốm men ngọc Long Tuyền được sản xuất lần đầu trong thời kỳ Bắc Tống, nhưng phát triển rực rỡ trong thời kỳ Nam Tống, do kinh đô chuyển về phương nam và các lò nung phía bắc thoái trào. Chúng có men màu ánh lam, lục-lam, lục ôliu và xương gốm có hàm lượng silica và chất kiềm ngày càng tăng, tương tự như đồ sứ sau này được sản xuất tại Cảnh Đức Trấn và Đức Hóa chứ không giống như đồ sành.
Tất cả các loại đồ gốm đề cập trên đây chủ yếu có màu men là một số sắc xanh lục. Các đồ gốm khác có thể được phân loại là gốm men ngọc thường có màu xanh lam nhạt cũng được người Trung Quốc đánh giá rất cao, hoặc các sắc nâu và trắng nhạt khác nhau. Chúng thường được đánh giá cao nhất vào thời gian đó và bởi những người sành sỏi đồ gồm Trung Quốc sau này, và đôi khi được làm chỉ dành riêng cho triều đình. Chúng bao gồm gốm Nhữ, gốm Quan và gốm Ca, cũng như các loại thời kỳ đầu của cái gọi là đồ gốm "bí sắc" (màu bí truyền), cuối cùng đã được nhận biết khi kho báu bí mật trong bảo tháp của chùa Pháp Môn được mở ra.
Một lượng lớn đồ gốm men ngọc Long Tuyền đã được xuất khẩu khắp Đông Á, Đông Nam Á và Trung Đông trong thế kỷ 13-15. Các đĩa gốm men ngọc lớn đặc biệt được hoan nghênh ở các quốc gia Hồi giáo. Kể từ khoảng năm 1420, các bá tước xứ Katzenelnbogen đã sở hữu món đồ gốm men ngọc nhập khẩu cổ nhất tại châu Âu, được đưa đến châu Âu gián tiếp thông qua thế giới Hồi giáo. Nó là một chiếc cốc được gắn trên chân đế kim loại ở châu Âu, và được trưng bày trong Bảo tàng bang Hessen (Hessisches Landesmuseum) tại Kassel. Sau sự phát triển của gốm hoa lam trong đồ gốm Cảnh Đức Trấn vào đầu thế kỷ 14, đồ gốm men ngọc dần lỗi mốt ở cả thị trường Trung Quốc và thị trường xuất khẩu, và sau khoảng năm 1500 thì cả chất lượng lẫn số lượng sản xuất đều giảm đi nhiều, mặc dù có một số cố gắng khôi phục gốm men ngọc cổ trên đồ sứ Cảnh Đức Trấn trong những thế kỷ sau đó.
Trang trí trên đồ gốm men ngọc Trung Quốc thông thường chỉ bằng cách tạo hình xương gốm hoặc tạo các thiết kế nông trên bề mặt phẳng cho phép men đọng lại ở những chỗ trũng, tạo ra màu sắc sâu hơn để làm nổi bật thiết kế. Trong cả hai phương pháp thì chạm khắc, đúc khuôn và một loạt các kỹ thuật khác có thể được sử dụng. Rất hiếm khi có bất kỳ sự tương phản nào với một màu hoàn toàn khác, ngoại trừ trường hợp các bộ phận của một sản phẩm đôi khi được để lại như là gốm nung mộc không tráng men trong đồ gốm men ngọc Long Tuyền.
Gốm men ngọc Nhật Bản
nhỏ|Bình [[đồ gốm Kyō|gốm Kyō, thế kỷ 19.]] Phát âm trong tiếng Nhật các Hán tự để chỉ gốm men ngọc màu xanh lục là seiji (青磁). Nó được du nhập từ Trung Quốc thông qua Triều Tiên từ thời nhà Tống (960–1270). Mặc dù Nhật Bản được coi là có sự đa dạng nhất về nghệ thuật gốm trong kỷ nguyên hiện đại, nhưng các thợ gốm nói chung sẽ tránh làm gốm men ngọc do tỷ lệ hỏng rất cao, lên tới 80%. Kaolinit, vật liệu gốm thường được sử dụng làm đồ sứ, cũng không có nhiều ở Nhật Bản. Một nguồn cao lanh ở Nhật Bản là từ Amakusa ở Kyushu. Tuy nhiên, một số nghệ nhân đã nổi lên với các tác phẩm nhận được sự hoan nghênh của giới phê bình về chất lượng và màu sắc của nước men đạt được, cũng như sau này về sự đổi mới của thiết kế đương đại.
Ba sản phẩm gốm men ngọc có xuất xứ Trung Quốc đã được chính phủ Nhật đăng ký là bảo vật quốc gia. Đó là hai lọ hoa từ lò gốm Long Tuyền có niên đại thời Nam Tống vào thế kỷ 13 và một lọ hoa với các đốm màu nâu gỉ sắt cũng từ lò gốm Long Tuyền có niên đại thời nhà Nguyên trong thế kỷ 13-14.
Sản xuất theo phong cách Long Tuyền tập trung xung quanh Arita và ở phiên Saga dưới sự lãnh đạo của gia tộc Nabeshima (鍋島氏, gia tộc Oa Đảo). Đồ gốm men ngọc cũng gắn kết chặt chẽ với sứ trắng (bạch từ) hakuji (白磁). Đồ gốm tráng men với các pha trộn tinh tế của màu trắng băng ánh xanh được gọi là sứ seihakuji (青白磁). Trong tiếng Trung loại đồ gốm với nước men như thế được gọi là thanh bạch từ (sứ thanh bạch, nghĩa là sứ trắng xanh). Lịch sử sứ thanh bạch có từ thời Tống. Nó được nung mộc và trang trí bằng men chứa một lượng nhỏ sắt. Sau khi nung/hấp lại thì men chuyển sang màu ánh lam. Các nghệ nhân và khách hàng Nhật Bản có xu hướng ưa chuộng men trắng ánh xanh seihakuji hơn men xanh lục hoàn toàn.
Các sản phẩm được sản xuất thường là bát đựng trà hoặc cơm, cốc chén đựng rượu sake và đĩa, và bình đựng nước mizusashi (水指) dùng cho trà đạo, lư hương và hộp. Tuy nhiên, một số nghệ nhân gốm hậu hiện đại đã mở rộng sang lĩnh vực điêu khắc và nghệ thuật trừu tượng.