cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dust Bowl
Ảnh hưởng đến kinh tế và nông nghiệp
Các thiệt hại ở những vùng bị xói mòn nhiều thì có tác động lâu dài hơn. Cho tới năm 1940, giá trị đất nông nghiệp những vùng bị xói mòn nhiều nhất đã sụt giảm mạnh (và vĩnh viễn), cụ thể giá trị đất nông nghiệp trên một mẫu Anh tại các vùng xói mòn nặng giảm 28%, tại các vùng xói mòn vừa giảm 17%, so với sự thay đổi giá trị đất ở các vùng ít xói mòn. Đồng thời, sự sụt giảm năng suất và hoa lợi ở những vùng xói mòn nghiêm trọng không những nặng nề mà còn rất dai dẳng: các thống kê cho thấy ngay cả việc điều chỉnh canh tác ở các vùng xói mòn nặng chỉ có thể phục hồi chưa tới 25% tổn thất nguyên thủy về nông nghiệp tại những nơi đó.
Một nguyên nhân khiến thiệt hại kinh tế kéo dài là do người nông dân chậm thay đổi phương pháp canh tác để phù hợp với điều kiện xói mòn nặng, tỉ như chuyển từ trồng ngũ cốc sang chăn nuôi và trồng cỏ, ít nhất là trong giai đoạn Đại Khủng hoảng cho đến tận thập niên 1950 thì việc điều chỉnh canh tác vẫn còn chậm. Người ta nhiều nguyên nhân cho sự chậm trễ này, có thể là do các trại chủ chưa ý thức được lợi ích của việc thay đổi cách làm nông, nhưng cũng có thể là do việc thiếu hụt vốn để chuyển đổi cơ cấu sản xuất, gây ra bởi tỉ lệ phá sản và làm ăn thất bát rất cao của các ngân hàng trong khu vực này khiến người dân không thể tiếp cận được với nguồn vốn để thay đổi phương pháp canh tác. Đồng thời, lợi nhuận thu được do việc thay đổi cây trồng và canh tác không khác bao nhiêu so với trước đó, vì vậy cho dù người nông dân nhận thức được lợi ích thật sự của công cuộc "cải tổ", họ cũng không có mấy động lực để tiến hành chương trình này.
Chuyến bay 587 của American Airlines
Máy bay và tai nạn
Lúc 9:13:18, A300 chuẩn bị cất cánh, rời đường băng lúc 9:14:29, khoảng 1 phút 40 giây sau chuyến bay của JAL. Sau khi cất, máy bay leo lên độ cao 500 ft (tức 150m) so với mặt nước biển trung bình (msl) và sau đó rẽ trái leo lên một tiêu đề 220°. Lúc 9:15, phi công đã liên lạc với trạm kiểm soát không lưu, thông báo rằng chiếc máy bay đang ở độ cao 1300 ft (tức 400m) và leo lên 500 ft (tức 1,5 km). Trạm kiểm soát không lưu đã hướng dẫn và cho máy bay lên cao và duy trì 13000 ft (tức 4 km). Dữ liệu từ máy ghi dữ liệu chuyến bay (FDR) cho thấy các sự kiện dẫn đến vụ tai nạn bắt đầu lúc 9:15:36, khi máy bay gặp phải luồng khí xoáy nhiễu động từ chuyến bay JAL. Để đối phó với sự hỗn loạn, cơ phó xen kẽ giữa việc di chuyển bánh lái từ trái sang phải và quay lại liên tiếp trong ít nhất 20 giây, cho đến 9:15:56, gây ra các vấu gắn bộ ổn định dọc và bánh lái đã thất bại. Đuôi đứng của máy bay hỏng và gãy ra, chiếc máy bay rơi xuống, hướng thẳng về cảng Belle. Khi các phi công vật lộn để điều khiển máy bay, nó đã rơi vào vòng xoáy phẳng. Vận tốc khi rơi quá nhanh đã khiến cả hai động cơ văng ra khỏi máy bay vài giây trước khi nó chạm mặt đất và phát nổ.Toàn bộ 251 hành khách và 9 phi hành đoàn đều tử vong. Cơ phó Sten Molin cứ rudder liên tục làm cho máy bay sập xuống đất và rơi ngay sau đónhỏ|262x262px|Chuyến bay 587 (vòng tròn trắng), rơi xuống với một vệt trắng phía sau máy bay. Bức ảnh là một đoạn trích video do [[National Transportation Safety Board (NTSB) phát hành, ghi lại bởi camera trạm thu phí đặt trên Cầu tưởng niệm Marine Parkway, Gil Gilges.]]
Quốc huy Liên Xô
Phiên bản thứ tư (1956–1991)
Năm 1956, Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Karelia-Phần Lan chuyển đổi thành Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết tự trị Karelia thuộc CHXHCNXV Liên bang Nga, việc này sớm được thể hiện trên biểu tượng quốc gia của Liên Xô. Theo một quyết định của Đoàn chủ tịch Xô viết Tối cao vào ngày 12 tháng 9 năm 1956, ruy băng ghi biểu tượng quốc gia Liên Xô bằng tiếng Phần Lan bị loại bỏ. Ngày 1 tháng 4 năm 1958, Đoàn chủ tịch Xô viết Tối cao quyết định tiến hành một thay đổi nhỏ trong câu văn bằng tiếng Belarus.
Dust Bowl
Ảnh hưởng đến kinh tế và nông nghiệp
Hạn hán trong thời gian diễn ra Dust Bowl được cho là sự kiện thiên tai gây thiệt hại kinh tế đứng hàng thứ hai trong lịch sử nước Mỹ, chỉ đứng sau đợt hạn hán nặng trong giai đoạn 1988-89. Do thiệt hại diễn ra ở quy mô quá lớn, ảnh hưởng cộng hưởng với cuộc Đại Khủng hoảng, giai đoạn phục hồi kinh tế nhanh chóng sau đó khi Chiến tranh thế giới thứ hai bắt đầu, và các phương pháp thống kê thiệt hại kinh tế thời đó còn sơ khai, việc định lượng chính xác những hậu quả kinh tế của Dust Bowl là rất khó khăn. Tuy nhiên, một điều chắc chắn là sự kiện này đã góp phần đáng kể gây ra tình trạng hỗn loạn quy mô lớn ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế cả nước Mỹ. Thiệt hại nặng nề do những trận hạn hán liên quan đến Dust Bowllà nguyên nhân chính khiến chính phủ Hoa Kỳ gấp rút thi hành gói cứu trợ kinh tế cho vùng Đại Bình nguyên trong thập niên 1930.
Chuyến bay 587 của American Airlines
Tham khảo
Thể loại:Tai nạn và sự cố hàng không năm 2001 Thể loại:Tai nạn và sự cố hàng không American Airlines
Dust Bowl
Ảnh hưởng đến cư dân
thumb|Một gia đình di dân sống trong một chiếc xe moóc tại một vùng đồng trống.
Đất đai đã bị thổi bay đi mất rồi, và chúng ta phải di cư tới nơi khác mà thôi.
Năm 1935, nhiều gia đình buộc phải rời bỏ ruộng đất vì hạn hán kéo dài (đến 4 năm) và di cư đến nhiều nơi khác tìm kế sinh nhai. Người dân ở các vùng Texas, Oklahoma và các vùng khác của Đại Bình nguyên phải bồng bế nhau đến các vùng lân cận. Hơn 500.000 người trở nên vô gia cư. Hơn 350 ngôi nhà bị phá hủy sau mỗi trận bão. Nhiều người phá sản, nợ nần phải thế chấp nhà cửa, nhiều người khác bỏ nhà ra đi vì không thể nào sinh sống được tại địa phương. Trong giai đoạn đỉnh cao của việc "mất nhà cửa" năm 1933-34, một phần 10 số trang trại phải chuyển đổi người sở hữu, một nửa trong số trường hợp đó là do bị bắt buộc. Ngay cả gói cứu trợ của chính phủ hầu trong nhiều trường hợp cũng không giúp họ bám trụ lại được. Nhiều người di cư về miền Tây để tìm việc làm, trong số đó có những người di cư trên những chiếc xe cũ nát chứa vài món đồ tùy thân cùng với vợ con. Nhiều người khác, nhất là cư dân vùng Kansas và Oklahoma, chết vì suy dinh dưỡng hoặc viêm phổi do bụi, đặc biệt là những trường hợp dễ thương tổn như người già, trẻ em hay người có tiền sử bị hen suyễn. Ngay cả gia súc và thú hoang cũng bị ngộp thở và bị mù do bão. Các biện pháp cứu trợ chỉ mang tính tạm thời và rất thô thiển, tỉ như phân phát mặt nạ chống độc hay bịt kín các khe cửa bằng giẻ lau.
Quốc huy Liên Xô
Phiên bản thứ tư (1956–1991)
Câu văn "Vô sản toàn thế giới, đoàn kết lại!" trên các ruy băng:
Dust Bowl
Ảnh hưởng đến cư dân
Sự kiện Dust Bowl đã gây ra cuộc di cư lớn nhất lịch sử Hoa Kỳ, khiến dân số nhiều nơi sụt xuống một cách thê thảm: vùng ngoại ô xung quan Boise, Oklahoma mất đến 40% dân cư do hậu quả của sự kiện này. Cho đến năm 1940, 2,5 triệu người phải di tản khỏi vùng Đại Bình nguyên; trong đó 200.000 người di tản đến California. Chỉ trong vòng 1 năm, bang này đã phải tiếp nhận 86.000 người di cư. Con số này thậm chí còn lớn hơn số di dân đến Cali vào năm 1849 do ảnh hưởng của cơn sốt tìm vàng. Nhiều gia đình phải bỏ quê hương vì nhà cửa và ruộng đất của họ đã bị ngân hàng tịch thu để thế nợ. Người di cư thường bị gọi dưới các biệt danh "Okie" (người gốc Oklahoma), "Arkie" (Arkansas), "Texies" (Texas), mặc dù nhiều người trong số họ cũng có nguồn gốc từ các bang khác như Missouri, Iowa, Nebraska, Kansas, Colorado, New Mexico. Những cái biệt hiệu như vậy cũng được dùng trong thập niên 1930 để chỉ những người bị tán gia bại sản và phải vật lộn để sinh tồn trong cuộc Đại Khủng hoảng kinh tế. Tất nhiên, một phần trong số dân di cư chỉ phải di chuyển đến các thành phố lân cận hay các vùng gần đó mà thôi. Dầu sao, đợt di cư khổng lồ này khiến tỉ lệ dân "bản địa" so với dân nhập cư ở các bang vùng Đại Bình nguyên trở nên gần bằng nhau.
James N. Gregory đã nghiên cứu các số liệu ghi nhận bởi Cục Thống kê Hoa Kỳ cùng nhiều khảo sát khác và ông phát hiện ra nhiều điều bất ngờ. Ví dụ, năm 1939 khi Cục Kinh tế Nông nghiệp khảo sát về nơi ở của 116.000 gia đình di cư đến California trong thập niên 1930, họ nhận thấy chỉ có 43 phần trăm của những cư dân miền Tây Nam bắt tay vào canh tác nông nghiệp ngay khi họ đặt chân tới vùng đất mới. Gần một phần ba dân di cư là các chuyên gia hoặc các "công nhân cổ trắng" tay nghề cao. Thật vậy, kinh tế suy sụp khiến nhiều thành phần cư dân khác đi cùng những nông dân phá sản tới California, trong đó có nhiều thầy giáo, luật sư, doanh nhân nhỏ cùng với gia đình của họ. Sau khi kinh tế phục hồi, nhiều người trở về nguyên quán, nhưng nhiều người khác đã định cư hẳn tại nơi ở mới. Khoảng 1/8 dân số California là người "gốc Oklahoma".
Quốc huy Liên Xô
Tham khảo
Thể loại:Biểu tượng quốc gia Liên Xô Liên Xô
Dust Bowl
Ảnh hưởng đến cư dân
Cuộc sống của những di dân này vô cùng khó khăn ở nơi ở mới. Ví dụ, các điền trang ở California đều thuộc quyền sở hữu của các công ty lớn, sử dụng các công nghệ rất hiện đại và các loại cây trồng mới mà người di dân chưa thể quen cách sử dụng, vì vậy việc làm nông, canh tác ở nơi ở mới là điều gần như không tưởng. Họ đi làm thuê trong các vườn nho và bông với mức lương bèo bọt, khoảng từ 0,75 đến 1,25 Mỹ kim mỗi ngày, sống trong các túp lều tạm bợ với giá thuê 0,25 Mỹ kim/ngày, và phải mua thực phẩm với giá cắt cổ. Số di dân nhiều mà công việc thì ít, và họ còn phải cạnh tranh với các nhân công gốc México, khiến 120.000 người Mễ phải hồi hương trong thập niên 1930. Thêm vào đó, giới chủ đồn điền còn phái cảnh sát tới đánh đập, đàn áp, đốt phá nhà cửa của dân di cư, vu khống họ là cộng sản. Điện là con số không, nước bẩn thỉu, hệ thống xử lý rác rưởi không có, môi trường sống mất vệ sinh, các loại thương hàn, sốt rét, đậu mùa, lao mặc sức hoành hành. Về sau, người di dân đã tự dựng được các lán lều ọp ẹp từ rác và phế liệu, và dần dần xây được các căn nhà tử tế, tìm cách hòa nhập vào cộng đồng địa phương, tuy nhiên họ vẫn tiếp tục chịu sự kì thị và bất công trong một thời gian tiếp theo nữa.
Phản ứng của Chính phủ Hoa Kỳ
Trong 100 ngày cầm quyền đầu tiên của Tổng thống Franklin D. Roosevelt trong năm 1933, chính phủ Hoa Kỳ đã thực thi các đề án nhằm bảo tồn đất trồng và phục hồi cân bằng sinh thái trên toàn quốc. Bộ trưởng Nội vụ Harold L. Ickes đã thành lập Cục Dịch vụ Xói mòn Đất (Soil Erosion Service) vào năm 1933 do Hugh Hammond Bennett đứng đầu, sang năm 1935 nó được đổi tên thành Cục Bảo tồn Đất trồng (Soil Conservation Service) và đặt dưới quyền quản lý của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ. Ngày nay, đây là cơ quan mang tên Cục Bảo tồn Tài nguyên Quốc gia (Natural Resources Conservation Service - NRCS). Theo khung kế hoạch của chương trình Chính sách Mới (New Deal), Quốc hội thông qua Đạo luật Cấp phát đất Nội địa và Bảo tồn Đất trồng (Soil Conservation and Domestic Allotment Act) vào năm 1936, yêu cầu các chủ đất chia sẻ phụ cấp của nhà nước với những công nhân làm việc trong ruộng vườn của họ, và việc trả phụ cấp sẽ do đích thân Quốc hội quyết toán nhằm bảo đảm cho việc bảo tồn đất trồng. Theo đạo luật, sự bình đẳng về giá cả nông sản và các mặt hàng mà người nông dân mua sẽ bị thay thế bởi sự bình đẳng về thu nhập của nông dân so với những người không làm nông. Như vậy, mục tiêu chính ở đây là tái cơ cấu lại tỉ lệ giữa sức mua của thu nhập thực trên đầu người trong lãnh vực nông nghiệp với thông số tương tự của những người không làm nông vốn tồn tại trong giai đoạn 1909-14.
Ngoài ra, Tập đoàn Điều chỉnh Thặng dư Liên bang (Federal Surplus Relief Corporation - FSRC) được thành lập vào năm 1933, khi dư luận phản ứng dữ dội về việc cơ quan chức năng cho tiêu hủy 6 triệu con heo và nhiều nông sản khác để tạo tình trạng khan hiếm nông sản nhằm nâng giá các mặt hàng này lên. Những vật nuôi kể trên thay vì tiêu hủy thì sẽ được giết mổ, rồi thịt của chúng được phân phối cho những người nghèo và những người đang chịu nạn đói:
FSRC đã phân phối các nông sản tới các tổ chức cứu trợ. Táo, đậu, thịt bò hộp, bột mì và thịt lợn đã được chia cho người dân thông qua các kênh cứu trợ, về sau có cả thêm các sản phẩm từ vải sợi bông. Ngoài ra, 3 triệu tấn than đá cũng đã được chuyển tới người thất nghiệp ở Wisconsin vào tháng 12 năm 1933 và vào tháng 9 năm 1934 có 692228274 lb lương thực được phân phối cho người thất nghiệp ở 30 bang.
Năm 1934, 525 triệu Mỹ kim được chi ra để cho vay khẩn cấp cho nông dân gặp nạn, bao gồm các gói cứu trợ như chi phí lương thực cho gia súc, cung cấp việc làm cho nông dân (xây hồ chứa nước, trồng cây chắn bão,...), vay vốn để mua giống cây trồng mới và xây dựng ruộng bậc thang chống xói mòn. Năm 1935, chính phủ liên bang thành lập Cục Dịch vụ Cứu trợ Hạn hán (Drought Relief Service - DRS) để phối hợp các hoạt động cứu trợ. Cục tiến hành thu mua vật nuôi ở những vùng được xác định là "khẩn cấp" với giá 14-20 Mỹ kim một con. Vật nuôi không thích hợp để tiêu thụ (chiếm đến hơn một nửa trong giai đoạn đầu thu mua) đều bị tiêu hủy, phần còn lại được chuyển cho FSRC để phân phát cho người dân trên toàn quốc. Mặc dù người nông dân khó từ bỏ đàn vật nuôi của mình, hành động thu mua này đã cứu nhiều nông dân thoát khỏi phá sản, vì thực chất người dân khó có khả năng giữ đàn vật nuôi của mình lâu hơn trong khi giá thu mua của chính phủ thì cao hơn so với giá ở thị trường địa phương.
Tổng thống Roosevelt cũng đã cho cơ quan bảo tồn tài nguyên tên là Binh đoàn Bảo tồn Dân sự (Civilian Conservation Corps - CCC) xây dựng Vành đai chắn gió Đại Bình nguyên một vành đai sinh thái quy mô cực lớn bao gồm hơn 200 triệu cây trồng chạy từ Canada tới Abilene, Texas nhằm ngăn chặn gió bụi, giữ nước và giữ đất không bị thất thoát đi. CCC cũng bắt đầu hướng dẫn nông dân các biện pháp canh tác mới nhằm bảo tồn đất trồng và chống xói mòn, tỉ như luân canh, trồng dải bao, cày bao, xây dựng ruộng bậc thang và một số phương pháp khác. Năm 1937, chính quyền liên bang bắt đầu tiến hành các biện pháp cưỡng ép người nông dân trong vùng bị ảnh hưởng phải sử dụng các biện pháp canh tác mới, và trợ cấp 1 Mỹ kim/mẫu Anh cho những nông dân gặp khó khăn trong việc thay đổi canh tác. Đến năm 1938, nỗ lực bảo tồn đất đai quy mô lớn đã gặt hái được thành quả khi số đất đai bị thổi bay giảm đến 65 phần trăm. Tuy nhiên, các trang trại vẫn không đủ khả năng cho ra một lượng nông sản lớn để cung cấp đời sống khấm khá. Cuối cùng, vào mùa thu năm 1939, mưa quay trở lại vùng Đại bình Nguyên, chấm dứt một thập kỉ hạn hán và gió bụi.
Một báo cáo năm 1935 của Ủy ban Hạn hán Tổng thống đã trình bày về gói cứu trợ của chính phủ trong thời gian 1934-35, bao gồm điều kiện địa phương, phương pháp cứu trợ, tổ chức, tài chính, và kết quả. Nhiều hiện vật cũng được ghi nhận trong báo cáo này.
Ảnh hưởng trong văn hóa, nghệ thuật
thumb|Bà [[Florence Owens Thompson, người phụ nữ trong bức ảnh nổi tiếng Destitute Pea Pickers in California. Mother of Seven Children. chụp bởi Dorothea Lange.]] Thảm họa Dust Bowl được nhiều nhà văn, nhạc sĩ, nhiếp ảnh gia ghi nhận lại. Nhiều người trong số đó được các cơ quan chính phủ Hoa Kỳ tuyển dụng trong thời kỳ Đại Khủng hoảng kinh tế. Cục Quản trị An ninh Nông trại đã tuyển mộ nhiều nhiếp ảnh gia để ghi nhận lại những sự kiện xảy ra trong thời gian đó, điều này khiến sự nghiệp của nhiều nghệ sĩ được thăng tiến mạnh mẽ, tỉ như Dorothea Lange. Dorothea đã chụp lại những hình ảnh mang tính biểu tượng về những cơn bão bụi cũng như những người di dân, trong đó bức ảnh nổi tiếng nhất tên là ''Destitute Pea Pickers in California. Mother of Seven Children.'' miêu tả bà Florence Owens Thompson, một người phụ nữ với cái nhìn lo lắng và mệt mỏi đang ôm ba đứa con nhỏ của mình trong tay. Bức ảnh này đã gi nhận lại sự kinh hoàng của những cơn bão bụi và khiến nhiều người chú ý đến thảm họa này của quốc gia.
Đời sống cùng cực của người di dân trong sự kiện Dust Bowl đã được tiểu thuyết gia John Steinbeck miêu tả trong hai tiểu thuyết "của Chuột và Người" (Of Mice and Men - 1937) và "Chùm nho uất hận" (The Grapes of Wrath - 1939). . Nhạc sĩ nhạc đồng quê Woody Guthrie, cũng sáng tác các nhạc phẩm lấy cảm hứng từ sự kiện Dust Bowl và Đại Khủng hoảng.
Những di dân gốc vùng Đại Bình nguyên đã đem âm nhạc của họ tới những vùng đất mới. Đặc biệt, những du dân gốc Oklahoma xuất thân từ vùng thôn quê miền Nam đã mang những điệu nhạc đồng quê tới các khu vực khác, tỉ như California. Dòng nhạc Bakersfield hình thành khi nhạc đồng quê vùng Đại Bình nguyên du nhập vào các khu vực khác và thúc đẩy sự bùng nổ của các phòng khiêu vũ nhạc đồng quê cho tới tận thành phố Los Angeles ở miền Nam.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thảm họa môi trường Thể loại:Nông nghiệp Hoa Kỳ Thể loại:Hoa Kỳ năm 1930 Thể loại:Hoa Kỳ thập niên 1930 Thể loại:Nông nghiệp Canada Thể loại:Lịch sử Hoa Kỳ (1918–45)
Phạm Đức Thành
Phạm Đức Thành (sinh năm 1956), là một nghệ sĩ đàn bầu người Canada gốc Việt. Ông được biết đến qua việc phát triển và gìn giữ âm nhạc truyền thống Việt Nam tại nước ngoài.
Tiểu sử
Phạm Đức Thành sinh ra và lớn lên tại xã Gia Phú, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình. Ông được sinh trong gia đình có hầu hết các thành viên đều theo đuổi sự nghiệp nghệ thuật dân tộc. Ông bộc lộ tài năng âm nhạc từ khi lên 4 tuổi qua việc chơi trống chèo, 5 tuổi chơi đàn Mandolin, 6 tuổi biết chơi đàn bầu, đàn nhị.
Sự nghiệp
Năm 1989, ông bị bệnh phải đi chữa trị tại Đức. Sau sự kiện bức tường Berlin sụp đổ, ông không trở về quê hương. Sau đó ông được một người thân bảo lãnh sang Canada định cư. Ông thành lập một trung tâm đào tạo âm nhạc mang tên Vietnamese Music School có địa chỉ tại Mississauga. Tại đây, ông mở nhiều khóa học dạy chơi đàn bầu, dạy nhạc lý, dạy ca nhạc dân tộc Việt. Tại Canada, Phạm Đức Thành còn tham gia xây dựng chuyên mục âm nhạc dân tộc trên Radio Canada và thực hiện các chương trình ca nhạc dân tộc tại Canada và Mỹ cũng như giảng dạy về âm nhạc tại các trường đại học. Ông còn tham gia đệm nhạc phụ họa chương trình ca nhạc Paris By Night của Trung tâm Thúy Nga.
Năm 2006, ông được kênh truyền hình ARTV (Canada) bình chọn là nghệ sĩ nổi tiếng, có công đóng góp, truyền bá, gìn giữ và phát triển âm nhạc truyền thống của Việt Nam trong nền âm nhạc dân gian của thế giới. Năm 2007, ông có tên trong danh sách 12 người nghệ sĩ đã có cống hiến cho nền âm nhạc dân tộc do đài truyền hình này bình chọn.
Ngày 3 tháng 3 năm 2018, ông mở liveshow mang tên Độc huyền cầm tại Nhà hát lớn Hà Nội, là liveshow lớn đầu tiên của ông tại Việt Nam.   Phạm Đức Thành đã thành lập câu lạc bộ đàn bầu tại một số quốc gia như Thụy Sĩ, Pháp, Nhật Bản. Ông trở thành hình ảnh tiêu biểu của người nghệ sĩ đàn bầu tại hải ngoại với các chương trình biểu diễn khắp nơi trên thế giới.
Đời tư
Phạm Đức Thành từng kết hôn 2 lần. Ông kết hôn lần đầu với nghệ nhân Nguyệt Lan và có một con trai sinh năm 1992. Ông kết hôn lần 2 với một ca sĩ kém ông gần 20 tuổi tên Phương Linh.
Nguồn tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1956 Thể loại:Người Ninh Bình Thể loại:Nghệ sĩ đàn bầu Việt Nam Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nghệ sĩ hải ngoại Thể loại:Người Canada gốc Việt
Capasa viridimacularia
Capasa viridimacularia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Capasa
Rousettus aegyptiacus unicolor
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Rousettus amplexicaudatus amplexicaudatus
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Burmannia vaupesiana
Burmannia vaupesiana là một loài thực vật có hoa trong họ Burmanniaceae. Loài này được Benthem & Maas mô tả khoa học đầu tiên năm 1981.
Liên kết ngoài
Thể loại:Burmannia (Burmanniaceae) Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1981
Centrotoclytus spinifer
Centrotoclytus spinifer là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Centrotoclytus
Rudgea verticillata
Rudgea verticillata là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Ruiz & Pav.) Spreng. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1824.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rudgea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1824
Kara
Kara có thể là:
Rousettus amplexicaudatus brachyotis
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Tetragnatha uncifera
Tetragnatha uncifera là một loài nhện trong họ Tetragnathidae.
Loài này thuộc chi Tetragnatha. Tetragnatha uncifera được Eugène Simon miêu tả năm 1900.
Tham khảo
U
Rousettus amplexicaudatus hedigeri
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Cevizlidere, Ovacık
Cevizlidere là một xã thuộc huyện Ovacık, tỉnh Tunceli, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 16 người.
Kakolu, Bangalore North
Kakolu là một làng thuộc tehsil Bangalore North, huyện Bangalore Urban, bang Karnataka, Ấn Độ.
Nectandra maynensis
Nectandra maynensis là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Mez miêu tả khoa học đầu tiên năm 1889.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nectandra Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1889
Phymatosorus parksii
Phymatosorus parksii là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Brownlie mô tả khoa học đầu tiên năm 1977. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Gallerucida indica
Gallerucida indica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Harold miêu tả khoa học năm 1880.
Tham khảo
Thể loại:Gallerucida
Antidaphne amazonensis
Antidaphne amazonensis là một loài thực vật có hoa trong họ Santalaceae. Loài này được Rizzini mô tả khoa học đầu tiên năm 1956.
Liên kết ngoài
Thể loại:Antidaphne Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1956
Tripogon sivarajanii
Tripogon sivarajanii là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Sunil miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tripogon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1999
Hesperapis gessorum
Hesperapis gessorum là một loài ong trong họ Melittidae. Loài này được 🇦🇹 miêu tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Tham khảo
gessorum Thể loại:Động vật được mô tả năm 2007
Phytodietus bellus
Phytodietus bellus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phytodietus
Capasa waterstradti
Capasa waterstradti là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Capasa
Taxeotis bigeminata
Liên kết ngoài
Thể loại:Taxeotis
Centruroides bulbifera
Centruroides bulbifera là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Centruroides (Cerambycidae)
Castel Sant'Elia
Castel Sant'Elia là một đô thị ở tỉnh Viterbo trong vùng Latium của Ý, có cự ly khoảng 40 km về phía bắc của Roma và khoảng 30 km về phía đông nam của Viterbo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.302 người và diện tích là 24,0 km².
Castel Sant'Elia giáp các đô thị: Civita Castellana, Fabrica di Roma, Faleria, Mazzano Romano, Nepi.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị tỉnh Viterbo
Astragalus hololeios
Astragalus hololeios là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Bornm. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
H
Pseudagrion bernardi
Pseudagrion bernardi là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.
Loài này được xếp vào nhóm loài không bị đe dọa trong sách Đỏ của IUCN năm 2008.
Tetragnatha unicornis
Tetragnatha unicornis là một loài nhện trong họ Tetragnathidae.
Pseudagrion bernardi
Pseudagrion bernardi được miêu tả khoa học năm 2001 bởi Terzani & Carletti.
Tetragnatha unicornis
Loài này thuộc chi Tetragnatha. Tetragnatha unicornis được miêu tả năm 1910 bởi Tullgren.
Tham khảo
U
Pseudagrion bernardi
Tham khảo
Thể loại:Pseudagrion
Sharad Vesawkar
Sharad Vesawkar (sinh ngày 8 tháng 8 năm 1988) là 1 vận động viên cricket người Nepal. Anh là 1 right-handed batsman và right-arm medium pace bowler, anh chơi cho đội tuyển quốc gia từ năm 2004.
Chú thích và tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1988 Thể loại:Nhân vật còn sống
Vernonia glandulifolia
Vernonia glandulifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Merr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1919.
Liên kết ngoài
Thể loại:Vernonia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1919
Antidaphne andina
Antidaphne andina là một loài thực vật có hoa trong họ Santalaceae. Loài này được Kuijt mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Liên kết ngoài
Thể loại:Antidaphne Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1986
Nectandra megapotamica
Nectandra megapotamica là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được (Spreng.) Mez miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nectandra Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1903
Phymatosorus revolutus
Phymatosorus revolutus là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được V.N.Tu mô tả khoa học đầu tiên năm 1979. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phymatosorus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1979 Thể loại:Unresolved names
Burmannia wallichii
Burmannia wallichii là một loài thực vật có hoa trong họ Burmanniaceae. Loài này được (Miers) Hook.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1888.
Liên kết ngoài
Thể loại:Burmannia (Burmanniaceae) Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1888
Sa Đà
Tây Vực tranh hùng
Người Sa Đà có nguồn gốc từ người Xử Nguyệt. Năm Trinh Quán thứ 7 (633) thời Đường Thái Tông, thủ lĩnh bộ lạc Xử Nguyệt từng theo quý tộc Tây Đột Quyết A Sử Na Di Xạ đến Trường An. Sau đó, Xử Nguyệt bộ lệ thuộc Ất Bì Đốt Lục khả hãn. Năm 642, Ất Bì Đốt Lục khả hãn tiến công Y châu (伊州, nay là Cáp Mật, Tân Cương), cũng phái Xử Nguyệt bộ và Xử Mật bộ bao vây Thiên Sơn quân (trị sở ở tây bắc Thác Khắc Tốn, Tân Cương), song đều bị quân Đường đánh bại.
Những năm Vĩnh Huy (653 hoặc 654) thời Đường Cao Tông, quân Đường tiêu diệt quân Tây Đột Quyết của A Sử Na Hạ Lỗ, Xử Nguyệt bộ cũng bị đánh bại. Năm 702, tại Đình châu (庭州, nay thuộc Cát Mộc Tát Nhĩ, Tân Cương), triều Đường thiết lập Bắc Đình đô hộ phủ, thủ lĩnh Sa Đà bộ Chu Da Kim Sơn do có công cùng quân Đường đánh bại người Thiết Lặc, được phong là "Kim Mãn châu đô đốc", thuộc quyền quản hạt của Bắc Đình đô hộ. Sau đó, con của Chu Da Kim Sơn là Chu Da Phụ Quốc do chịu áp lực từ Thổ Phồn nên đã đưa bộ lạc di cư về phía bắc đến Đình châu.
Sau loạn An Sử, Hồi Hột chiếm giữ khu vực Tân Cương ngày nay, Thổ Phồn cũng tận dụng thời cơ chiếm cứ Hà Tây, Lũng Hữu (nay thuộc Cam Túc). Người Sa Đà bị Hồi Hột áp bức nên chuyển sang nương tựa vào Thổ Phồn, đến năm 789 thì liên quân công chiếm Đình châu. Để ngăn ngừa Sa Đà và Hồi Hột câu kết, Thổ Phồn đã buộc người Sa Đà di cư đến Cam châu (甘州, nay thuộc Trương Dịch, Cam Túc), phong con của Chu Da Phụ Quốc là Chu Da Tận Trung (cụ của Lý Khắc Dụng) là "thống quân đại luận", thường dẫn quân Thổ Phồn tiên phong.
Dời đến Trung Nguyên
Khoảng năm 800, Hồi Hột công chiếm Lương châu, Thổ Phồn thấy vùng đất của người Sa Đà gần sát Lương châu nên lại muốn buộc họ phải di cư đến vùng cao nguyên phía tây Hoàng Hà. Năm 809, người Sa Đà không muốn di cư về phía tây nên Chu Da Tận Trung đã suất toàn thể bộ chúng chạy sang nương nhờ triều Đường. Thổ Phồn tiến hành truy sát, người Sa Đà vừa chiến vừa chạy, trong ba vạn người thì chỉ có gần hai nghìn người đến được Linh châu (靈州, nay thuộc Linh Vũ, Ninh Hạ), Chu Da Tận Trung cũng chiến tử, con là Chu Da Chấp Nghi kế vị. Linh Diêm tiết độ sứ Phạm Hi Triêu (范希朝) cho người Sa Đà an định tại Diêm châu (鹽州, nay là Diêm Trì, Ninh Hạ), Chu Da Chấp Nghi được phong chức Âm Sơn đô đốc phủ binh mã sử, chiêu nạp cựu bộ.
Sau đó, Phạm Hi Triêu đến nhậm chức ở Thái Nguyên phủ, để đề phòng người Sa Đà làm phản, triều đình đã lệnh cho họ phải di cư đến Hoàng Hoa Đôi (黃花堆, nay thuộc Sơn Âm, Sơn Tây), sau lại phân binh lính của người Sa Đà lệ thuộc các bộ, trở thành một nguồn lính quan trọng của quân Đường. Đến thời Đường Ý Tông, con của Chu Da Chấp Nghi là Chu Da Xích Tâm do có công trấn áp cuộc nổi dậy của Bàng Huân nên được ban danh tính là Lý Quốc Xương.
Nổi lên cuối thời Đường
Năm 876, con của Lý Quốc Xương là Lý Khắc Dụng chống lại triều Đường, công chiếm Đại Đồng. Năm 880, Lý Khắc Dụng bị quân Đường đánh bại, phụ tử phải suất bộ chúng chạy về phía bắc nương nhờ Thát Đát. Đến khi Hoàng Sào nhập Trường An, các phiên trấn của triều đình Đường không xuất viện quân ứng cứu, Đường Hi Tông phải nhờ Lý Khắc Dụng tiến binh đánh Hoàng Sào, đến năm 883 thì Hoàng Sào chết. Triều đình Đường phong Lý Khắc Dụng là Hà Đông (tức tỉnh Sơn Tây) tiết độ sứ. Sau khi Hoàng Sào chết, cựu tướng Chu Toàn Trung có thế lực ngày càng lớn mạnh, tranh chiến với Lý Khắc Dụng tại Hoa Bắc. Năm 907, Chu Toàn Trung kiến lập triều Hậu Lương, diệt nhà Đường, Trung Hoa vào thời kỳ Ngũ Đại Thập Quốc. Lý Khắc Dụng là một sứ quân không thần phục nhà Lương.
Ba họ xưng đế
Sau khi lập nước, Lý Tồn Úc si mê hí kịch và săn bắn, phó thác chuyện quốc gia đại sự cho con hát và hoạn quan. Năm 926, con nuôi của Lý Khắc Dụng là đại thái bảo Lý Tự Nguyên khởi binh ở Ngụy châu (魏州, nay thuộc Hàm Đan, Hà Bắc), sau đó lên ngôi, trở thành Hậu Đường Minh Tông. Năm 933, Hậu Đường Minh Tông qua đời, Mẫn Đế ở ngôi được một năm thì bị con nuôi của Lý Tự Nguyên là Lý Tùng Kha soán vị. Lý Tùng Kha biếm chức một viên tướng người Sa Đà là Thạch Kính Đường. Thạch Kính Đường chạy đến chỗ Khiết Đan, tự xưng là "hoàng đế con" ("nhi hoàng đế"), mượn quân Khiết Đan diệt Hậu Đường.
Năm 936, Thạch Kính Đường lập ra triều Hậu Tấn, gọi Liêu Thái Tông của triều Liêu là cha, cắt đất cống nạp. Sau khi Thạch Kính Đường qua đời, người kế vị là Thạch Trọng Quý phản Liêu, bị Liêu đánh bại và bắt giữ, Hậu Tấn diệt vong.
Sau đó, nguyên đại tướng của Hậu Tấn, cũng là một người Sa Đà, tên là Lưu Tri Viễn tiến hành khởi binh ở Thái Nguyên, lập ra triều Hậu Hán vào năm 947. Nhưng chỉ cuối năm đó Tri Viễn bị bệnh qua đời, con là Lưu Thừa Hưu lên thay suy yếu, bị Quách Uy thay thế lập ra nhà Hậu Chu vào năm 950.
Một thành viên hoàng tộc Hậu Hán là Lưu Sùng đã xưng đế tại Thái Nguyên, tuyên bố kế tục Hậu Hán, sử gọi là nước Bắc Hán. Bắc Hán được sự che chở của triều Liêu. Năm 979, Tống Thái Tông (triều đại kế tục Hậu Chu) xuất quân tiêu diệt Bắc Hán, toàn thể họ Lưu bị bắt giải đến kinh thành Khai Phong.
Sau đó, tộc Sa Đà dung hợp với người Khiết Đan và người Hán, không còn là một dân tộc độc lập. Người Hắc Xa Tử Thất Vi sống du mục tại Âm Sơn Trường Thành và Uông Cổ bộ thời Nguyên là hậu duệ của người Sa Đà. Hậu duệ của những người Sa Đà theo Tấn Vương Lý Khắc Dụng đến Thát Đát sau dần dần dung hợp vào người Mông Cổ.
Tham khảo
Thể loại:Đột Quyết Thể loại:Hậu Đường Thể loại:Ngũ đại Thập quốc Thể loại:Lịch sử Kazakhstan Thể loại:Dân tộc cổ đại Trung Quốc Thể loại:Dân tộc Turk châu Á Thể loại:Lịch sử Kyrgyzstan Thể loại:Tấn (Ngũ Đại Thập Quốc) Thể loại:Tiết Diên Đà Thể loại:Hậu Hán Thể loại:Hậu Tấn
Shang-Chi và huyền thoại Thập Luân
Shang-Chi và huyền thoại Thập Luân (tên gốc tiếng Anh: Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings) là phim siêu anh hùng của Mỹ năm 2021 dựa trên nhân vật Shang-Chi của Marvel Comics. Dưới sự sản xuất của Marvel Studios và phân phối bởi Walt Disney Studios Motion Pictures, đây là phim điện ảnh thứ 25 trong Vũ trụ Điện ảnh Marvel (MCU). Phim do Destin Daniel Cretton làm đạo diễn, từ phần kịch bản do anh chấp bút cùng Dave Callaham và Andrew Lanham, với sự tham gia diễn xuất của Lưu Tư Mộ trong vai Shang-Chi cùng với Awkwafina, Trương Mộng Nhi, Trần Pháp Lai, Florian Munteanu, Benedict Wong, Dương Tử Quỳnh, Ben Kingsley và Lương Triều Vỹ. Trong phim, nhân vật Shang-Chi buộc phải đối mặt với quá khứ của mình khi cha anh là Văn Vũ – thủ lĩnh nhóm Thập Luân – lôi kéo Shang-Chi và em gái Hạ Linh vào cuộc tìm kiếm một ngôi làng thần thoại.
Một bộ phim dựa trên nhân vật Shang-Chi bắt đầu được phát triển từ năm 2001, nhưng dự án đã không được bắt đầu một cách nghiêm túc cho đến tháng 12 năm 2018 khi Callaham được thuê về đảm nhiệm phần kịch bản. Cretton tham gia dự án từ tháng 3 năm 2019, và dự án được coi là phim điện ảnh đầu tiên của Marvel có vai chính người châu Á. Tựa đề phim và dàn diễn viên chính của phim đã được công bố vào tháng 7 cùng năm, tiết lộ mối liên hệ giữa bộ phim và Thập Luân – một tổ chức trước đây đã từng xuất hiện trong MCU, có thủ lĩnh là Văn Vũ. Shang-Chi và huyền thoại Thập Luân là phim điện ảnh đầu tiên của Marvel Studios có đạo diễn người châu Á và dàn diễn viên chủ yếu là người châu Á. Quá trình quay phim bắt đầu tại Sydney vào tháng 2 năm 2020 nhưng bị tạm dừng vào tháng 3 do những ảnh hưởng của đại dịch COVID-19. Công tác sản xuất được tiếp tục vào tháng 8 và hoàn thành vào tháng 10, với các cảnh quay bổ sung được thực hiện ở San Francisco.
Shang-Chi và huyền thoại Thập Luân được công chiếu ra mắt tại Los Angeles vào ngày 16 tháng 8 năm 2021 và được phát hành tại Hoa Kỳ vào ngày 3 tháng 9 năm 2021. Tác phẩm được đặt trong Giai đoạn 4 của MCU, thu về 423,6 triệu USD toàn cầu, trở thành phim điện ảnh có doanh thu cao thứ bảy trong năm 2021. Phim nhận được đánh giá tích cực từ các nhà phê bình, với nhiều khen ngợi dành cho biên đạo hành động, những khám phá về văn hóa Châu Á cũng như diễn xuất của dàn diễn viên, đặc biệt là Lưu Tư Mộ và Lương Triều Vỹ.
Nội dung
Hàng ngàn năm trước, Từ Văn Vũ (Mandarin) tìm thấy Thập Luân, mười vũ khí thần bí giúp người dùng bất tử và có sức mạnh to lớn. Văn Vũ tích lũy một đội quân chiến binh được gọi là Thập Luân Hội và chinh phục nhiều vương quốc và lật đổ các chính phủ trong suốt chiều dài lịch sử. Năm 1996, Văn Vũ bắt đầu tìm kiếm ngôi làng Đại La (大羅), nơi được cho là chứa nhiều linh thú, để mở rộng quyền lực của mình. Ông tìm thấy lối vào của ngôi làng, nhưng bị người giám hộ của làng, Ánh Lệ ngăn cản không cho vào. Hai người yêu nhau và có hai đứa con, đặt tên Shang-Chi (Thượng Khí) và Xialing (Hạ Linh). Văn Vũ từ bỏ Thập Luân Hội và tổ chức của mình để đến với gia đình. Tuy nhiên, Ánh Lệ đã bị sát hại bởi Gang Gang, đối thủ cũ của Thập Luân Hội, và Văn Vũ một lần nữa phục hồi Thập Luân Hội để tàn sát họ và tiếp tục các hoạt động tội phạm của mình. Shang-Chi bắt đầu tập luyện võ thuật và được Văn Vũ cử đi lúc 14 tuổi để ám sát thủ lĩnh của Gang Gang. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ của mình, một Shang-Chi bị chấn thương cả về thể xác lẫn tâm lý trốn thoát đến San Francisco, nơi anh lấy tên là "Shaun".
Ở thời điểm hiện tại, Shang-Chi làm điều xe tại một khách sạn sang trọng với người bạn thân nhất của mình, Katy. Khi đang trên xe buýt trên đường đi làm, Shang-Chi và Katy bị tấn công bởi thuộc hạ của Thập Luân Hội do Razor Fist dẫn đầu. Shang-Chi chống lại họ nhưng phát hiện ra rằng mặt dây chuyền của mẹ anh đã bị lấy mất. Lo sợ rằng Thập Luân Hội sẽ tấn công Hạ Linh để lấy mặt dây chuyền còn lại của em mình, Shang-Chi quyết định truy tìm cô và tiết lộ quá khứ của anh cho Katy, người đồng ý giúp anh. Họ tìm thấy Hạ Linh tại một sàn đấu võ ngầm ở Ma Cao, nơi cô ấy là chủ; Hạ Linh bày tỏ sự bất bình của cô đối với Shang-Chi và cha của họ. Câu lạc bộ chiến đấu sau đó bị tấn công bởi Thập Luân Hội, Văn Vũ bất ngờ đến để bắt Shang-Chi, Katy và Hạ Linh. Họ được đưa đến tổng đàn của Thập Luân Hội, nơi Văn Vũ tiết lộ việc hắn tin rằng Ánh Lệ vẫn còn sống và đang bị giam giữ ở Tháp La, rồi sử dụng 2 mặt dây chuyền để tạo ra một bản đồ chỉ dẫn lối vào làng. Văn Vũ lên kế hoạch phá hủy ngôi làng sau khi giải thoát cho vợ. Tuy nhiên, nhóm bạn trẻ gồm Shang-Chi, Hạ Linh và Thụy Văn (tên tiếng Hoa của Katy) phản đối dẫn đến việc bị giam giữ. Cả ba trốn thoát khỏi khu phức hợp với sự giúp đỡ của cựu diễn viên Trevor Slattery, người bị Thập Luân Hội giam giữ vì đóng giả Mandarin.
Được hướng dẫn bởi người bạn đồng hành tin cậy của Slattery, một sinh vật tên Morris, cả nhóm lái xe đến Tháp La để cảnh báo ngôi làng về sự tấn công của Thập Luân và gặp Ánh Nam, em gái của Ánh Lệ. Tại đây, bà giới thiệu cho cả nhóm về lịch sử của Tháp La: hàng ngàn năm trước, ngôi làng đã bị tấn công bởi Tà hồn trong Bóng tối và tay sai của hắn. Tuy nhiên, ngôi làng đã được cứu bởi một con rồng được gọi là Đại Vệ Thần (Great Protector), nó đã phong ấn Tà hồn và tay sai của hắn trong một ngọn núi. Theo Ánh Nam, Tà hồn đã mê hoặc Văn Vũ khiến ông nghĩ rằng Ánh Lệ vẫn còn sống, vì vậy ông ta quyết tâm sẽ sử dụng những chiếc vòng để phá vỡ phong ấn. Dân làng cùng Shang-Chi, Hạ Linh và Thụy Văn tập luyện và chuẩn bị cho trận chiến với Thập Luân Hội. Văn Vũ và Thập Luân Hội đến để phá hủy phong ấn và một trận chiến xảy ra. Văn Vũ và Shang-Chi chiến đấu, kết thúc bằng việc Văn Vũ ném Shang-Chi xuống cái hồ gần đó. Được hướng dẫn bởi giọng nói của Ánh Lệ, Văn Vũ bắt đầu phá vỡ phong ấn bằng những chiếc vòng, điều này đã giúp cho tay sai của Tà hồn trốn thoát. Dân làng và Thập Luân Hội kêu gọi đình chiến để ngăn chặn bọn tay sai. Shang-Chi được Đại Vệ Thần đánh thức, cùng nhau, họ bay khỏi mặt nước và chiến đấu với Tà hồn. Văn Vũ và Shang-Chi chiến đấu một lần nữa, với chiến thắng thuộc về Shang-Chi. Được tiếp thêm sức mạnh bởi những linh hồn bị bọn tay sai bắt giữ, Tà hồn trốn thoát. Văn Vũ hy sinh bản thân để cứu Shang-Chi và trao lại Thập Luân cho anh. Tà hồn cuối cùng bị giết bởi những nỗ lực kết hợp của Shang-Chi, Đại Vệ Thần, Hạ Linh và Thụy Văn.
Shang-Chi và Katy quay trở lại San Francisco, rồi họ nhận được lời mời từ pháp sư Wong để cùng ông đến Sanctum Sanctorum. Trong một cảnh post-credit, Shang-Chi nói chuyện với Bruce Banner và Carol Danvers, và phát hiện ra rằng mười chiếc vòng đang phát ra một tín hiệu bí ẩn. Trong cảnh after-credit, Hạ Linh trở thành thủ lĩnh mới của Thập Luân Hội.
Diễn viên
Cùng xuất hiện trong phim còn có Ronny Chieng trong vai Jon Jon, cánh tay phải của Hạ Linh và là phát thanh viên tại câu lạc bộ chiến đấu ngầm của cô;
Yuen Wah Nguyên Hoa trong vai Guang Bo, một trong những thủ lĩnh của Ta Lo ( Tháp La );
Jodi Long trong vai bà Chen, mẹ của Katy;
Dallas Liu trong vai Ruihua, anh trai của Katy;
Paul He trong vai Chancellor Hui;
Tsai Chin trong vai bà của Katy; Andy Le trong vai Death Dealer, một trong những sát thủ của Văn Vũ, người đã huấn luyện Shang-Chi thời trẻ;
Stephanie Hsu và Kunal Dudheker trong vai Soo và John, những người bạn đã kết hôn của Shang-Chi và Katy;
Zach Cherry trong vai Klev, một người lái xe buýt đã phát trực tiếp một trong những trận đánh nhau của Shang-Chi (sau khi đóng vai một người bán hàng rong trong Spider-Man: Homecoming năm 2017); và Dee Baker trong vai Morris, một con hundun kết bạn với Slattery.
Jade Xu đảm nhận vai một Góa phụ đen tên là Helen từ Góa phụ đen (2021), trong khi Tim Roth cung cấp giọng nói chưa được công nhận cho nhân vật Emil Blonsky / Abomination trong The Incredible Hulk (2008) của anh. Mark Ruffalo và Brie Larson dường như không được công nhận trong cảnh mid-credit khi Bruce Banner và Carol Danvers, lần lượt đảm nhận vai diễn của họ trong MCU.
Phát triển
Theo Margaret Loesch, cựu chủ tịch kiêm giám đốc điều hành của Marvel Productions, Stan Lee đã thảo luận về một bộ phim hoặc phim truyền hình tiềm năng dựa trên nhân vật Shang-Chi của Marvel Comics với diễn viên Brandon Lee và mẹ Linda Lee trong suốt những năm 1980, với ý định có Brandon Lee ngôi sao trong vai nhân vật. Cha của Brandon, huyền thoại võ thuật Lý Tiểu Long, là nguồn cảm hứng hình ảnh cho nghệ sĩ Paul Gulacy khi vẽ Shang-Chi trong nhiệm kỳ của ông trong bộ truyện tranh Master of Kung Fu vào những năm 1970. Năm 2001,Stephen Norrington đã ký hợp đồng đạo diễn một bộ phim Shang-Chi mang tên The Hands of Shang-Chi. Đến năm 2003, bộ phim đang được phát triển tại DreamWorks Pictures với Yuen Woo-Ping thay thế Norrington làm đạo diễn và Bruce C. McKenna được thuê viết kịch bản. Ang Lee tham gia dự án với tư cách là nhà sản xuất vào năm 2004, nhưng bộ phim đã không thành hiện thực sau thời điểm đó và các quyền đối với nhân vật được trao lại cho Marvel. Vào tháng 9 năm 2005, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Marvel Avi Arad công bố Shang-Chi là một trong mười tài sản đang được phát triển thành phim bởi Marvel Studios mới thành lập.,  sau khi công ty nhận được tài chính để sản xuất danh sách mười bộ phim sẽ được phân phối bởi Paramount Pictures. Shang-Chi được đưa vào danh sách những nhân vật mà Marvel cho rằng có thể làm nên những bộ phim tuyệt vời mặc dù tương đối ít người biết đến, vì anh ta có một "câu chuyện rất Disney" trong truyện tranh.
Mười chiếc nhẫn đã được xuất hiện trong bộ phim đầu tiên của Vũ trụ Điện ảnh Marvel (MCU), Người Sắt (2008), mà không có thủ lĩnh của họ là Mandarin. Marvel Studios sau đó đã lên kế hoạch giới thiệu Mandarin trong một bộ phim có thể làm cho nhân vật "công lý tối cao" và thể hiện sự phức tạp của anh ta, điều mà Chủ tịch Marvel Studios Kevin Feige cảm thấy họ không thể làm được trong các bộ phim Người Sắt vì những bộ phim tập trung vào Tony Stark / Người Sắt. Theo Chris Fenton, cựu chủ tịch của công ty sản xuất phim DMG Entertainment có trụ sở tại Trung Quốcđang đàm phán với Marvel Studios để đồng sản xuất phim của họ, Marvel đã đề nghị tạo một đoạn giới thiệu có tiếng Shang-Chi hoặc tiếng Quan thoại cho thị trường Trung Quốc sẽ được giới thiệu vào cuối The Avengers (2012). DMG đã từ chối lời đề nghị này, vì miêu tả khuôn mẫu tiêu cực của Mandarin trong truyện tranh có thể khiến bộ phim không được phát hành ở Trung Quốc và có nguy cơ đóng cửa DMG với tư cách là một công ty. Mandarin cuối cùng sẽ xuất hiện trong bộ phim đồng sản xuất của DMG là Iron Man 3 (2013) do Ben Kingsley thủ vai, nhưng anh ta được tiết lộ là kẻ mạo danh Trevor Slattery đóng giả là Mandarin. Feige cảm thấy tiếng Quan Thoại giả này không nhất thiết có nghĩa là một phiên bản trung thành hơn của nhân vật không tồn tại trong MCU. trái|nhỏ|240x240px|[[Destin Daniel Cretton quảng bá phim tại San Diego Comic-Con 2019.]] Vào tháng 12 năm 2018, Marvel đã nhanh chóng phát triển một bộ phim Shang-Chi với ý định biến nó thành bộ phim đầu tiên của họ với một vai chính châu Á. Marvel đã thuê nhà văn người Mỹ gốc Hoa Dave Callaham viết kịch bản và bắt đầu xem xét các nhà làm phim người Mỹ gốc Á và người Mỹ gốc Á để có khả năng đạo diễn bộ phim. Mục tiêu của hãng phim là khám phá các chủ đề châu Á và người Mỹ gốc Á được trình bày bởi các nhà làm phim người Mỹ gốc Á và châu Á, như họ đã làm cho văn hóa người Mỹ gốc Phi và người Mỹ gốc Phi với Black Panther vào đầu năm 2018. Sự phát triển của bộ phim cũng diễn ra sau đó thành công của bộ phim Crazy Rich Asians (Con nhà siêu giàu châu Á ) cũng được phát hành vào đầu năm 2018 và kéo theo một số phim khác do các hãng phim châu Á đứng đầu sẽ được phát triển bởi các hãng phim Hollywood. Kịch bản của Callaham dự kiến ​​sẽ hiện đại hóa các yếu tố trong câu chuyện truyện tranh của nhân vật, được viết lần đầu vào những năm 1970, để tránh những gì khán giả hiện đại coi là định kiến ​​tiêu cực. Khi Callaham bắt đầu viết kịch bản, anh ấy xúc động nhận ra đây là dự án đầu tiên mà anh ấy được yêu cầu viết "từ kinh nghiệm của chính tôi, từ quan điểm của riêng tôi". Richard Newby của The Hollywood Reporter nói rằng bộ phim có thể "bùng nổ theo cách tương tự như Black Panther" bằng cách mang đến một góc nhìn mới cho nhân vật. Newby cảm thấy Shang-Chi có thể đã hoạt động tốt như một bộ phim truyền hình, và nói rằng nó" nói lên rất nhiều "rằng Marvel sẽ quyết định làm một bộ phim truyện về nhân vật thay thế. Newby kết luận rằng bộ phim là cơ hội để tránh những định kiến ​​về võ sĩ châu Á và "hơn cả Bruce Lee của Marvel".
Marvel Studios đã thuê nhà làm phim người Mỹ gốc Nhật Destin Daniel Cretton đạo diễn bộ phim vào tháng 3 năm 2019. Deborah Chow - người đã từng đạo diễn các tập của loạt phim Iron Fist và Jessica Jones của Marvel Television - Justin Tipping và Alan Yang cũng được xem xét. Cretton thừa nhận rằng trước đây anh không quan tâm đến việc đạo diễn một bộ phim siêu anh hùng, nhưng đã bị thu hút bởi dự án giúp tạo ra một thế giới và nhân vật mà trẻ em châu Á có thể nhìn vào và nhìn thấy chính mình. Cretton chào sân cho bộ phim bộ phim bao gồm cảm hứng hình ảnh từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và điện ảnh châu Á khác, bao gồm cả anime, để làm nổi bật một giai điệu thể hiện "bộ phim truyền hình và nỗi đau của cuộc sống, nhưng cũng cho thấy sự hài hước của cuộc sống". Vào tháng 4, Marvel Studios và Bộ trưởng Nghệ thuật Úc Mitch Fifield đã thông báo rằng một bộ phim sắp tới của Marvel, được cho là Shang-Chi, sẽ được quay tại Fox Studios Australia ở Sydney và trên khắp tiểu bang New South Wales .. Việc sản xuất nhận được 24 triệu đô la Úc (17 triệu đô la Mỹ) tài trợ một lần từ chính phủ Úc, cũng như hỗ trợ từ quỹ nhà nước "Made in NSW" trị giá 10 triệu đô la Úc (7 triệu đô la Mỹ). Việc sản xuất dự kiến ​​sẽ tạo ra 150 triệu đô la Úc (107 triệu đô la Mỹ) cho nền kinh tế Úc cũng như 4.700 việc làm mới, đồng thời tận dụng lợi thế của khoảng 1.200 doanh nghiệp địa phương. Don Harwin, Bộ trưởng Nghệ thuật New South Wales, đã xác nhận vào tháng 7 rằng bộ phim này là Shang-Chi và nó sẽ được sản xuất cùng với Thor: Love and Thunder (2022) của Marvel Studios; quá trình sản xuất trên Shang-Chi được thiết lập để hoàn thành trước khi bắt đầu công việc cho Love and Thundermuộn hơn vào năm 2020.
Tiền sản xuất
Vào giữa tháng 7 năm 2019, Marvel Studios bắt đầu thử nghiệm các diễn viên ở độ tuổi 20 cho vai Shang-Chi,  bao gồm Lewis Tan và Simu Liu ;  Tan trước đây đã đóng vai Zhou Cheng trong Iron Fist. Hãng phim kiên quyết rằng các diễn viên là người gốc Hoa phải thử vai cho nhân vật này. Liu đã được cân nhắc trước đó trong quá trình thử vai và được đưa trở lại để thử vai lần thứ hai khi các nhà quảng cáo cảm thấy khó khăn trong việc chọn vai. Anh ấy thử nghiệm lại cho vai diễn này vào ngày 14 tháng 7 và chính thức được chọn vào ngày 16 tháng 7. Awkwafina, người đầu tiên chọn diễn viên cho bộ phim, đã có các bài kiểm tra hóa học với các diễn viên tiềm năng và nói rằng "rõ ràng [Liu] là Shang-Chi từ bước nhảy". Dàn diễn viên của Liu và Awkwafina đã được Cretton và nhà sản xuất Feige công bố tại hội thảo San Diego Comic-Con của Marvel Studios vào ngày 20 tháng 7, nơi tiêu đề đầy đủ của bộ phim được công bố là Shang-Chi và Truyền thuyết về Mười chiếc nhẫn. Feige đã ghi nhận vai trò của tổ chức Mười chiếc nhẫn trong suốt MCU và cho biết Mandarin sẽ được giới thiệu trong bộ phim này cùng với vai Lương Triều Vỹ.
Ngoài Callaham, Cretton và Andrew Lanham cũng đóng góp vào kịch bản cho Shang-Chi và Truyền thuyết về Mười chiếc nhẫn từ một câu chuyện của Callaham và Cretton. Bộ phim được mô tả là "sử thi siêu anh hùng sâu rộng kết hợp chính kịch tình cảm gia đình với hành động võ thuật bất chấp trọng lực". Schwartz cho biết phần lớn vòng cung của Shang-Chi trong Marvel Comics là một bộ phim gia đình và Cretton muốn tập trung vào yếu tố đó cho bộ phim, khám phá nền tảng gia đình tan vỡ và lạm dụng của Shang-Chi. Liu lưu ý rằng cốt truyện truyện tranh của Shang-Chi không được biết đến rộng rãi như cốt truyện của các nhân vật truyện tranh như Người dơi hay Người nhệnvà điều đó cho phép các nhà biên kịch của bộ phim tự do sáng tạo hơn với câu chuyện. Cretton và Callaham nhận ra một số định kiến ​​về chủng tộc xung quanh nhân vật trong truyện tranh, với Liu nói rằng tất cả mọi người liên quan đều "rất nhạy cảm để không đi vào lãnh thổ khuôn mẫu". Cretton tin rằng kịch bản kết quả là một "bản cập nhật thực sự đẹp" cho nhân vật so với những gì bắt đầu trong truyện tranh.