cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Henry V của Anh
Ngoại giao
Chính sách ngoại giao với nước Pháp lại là một sự khác biệt. Một số sử sách đời sau cho rằng Henry đã được hội đồng quốc gia khuyên tiếp tục chiến tranh với Pháp vì trước đây họ đã xúi giục và bảo trợ cho Owain Glyndŵr nổi loạn chống lại nước Anh để thừa cơ thôn tính vùng Aquitaine của Anh. Bên cạnh đó, nội bộ triều đình nước Pháp đang khủng hoảng, khi vua Pháp là Charles VI mắc bệnh hoang tưởng, cho rằng cơ thể ông ấy được làm bằng kính, trong khi người con trai lớn nhất còn sống của Charles vẫn còn trẻ tuổi và là một người thiếu quyết đoán. Quan trọng hơn cả, các vị vua tiền nhiệm nhà Plantagenet từ thời vua Edward III đã tranh giành ngai vàng nước Pháp. Từ đầu năm 1415, vua Henry V bắt đầu tìm nguồn kinh phí cho cuộc chiến. Ngoài nguồn thuế thu, phần lớn chiến phí được vua Henry vay mượn từ Richard Whittington_một nhà buôn nổi tiếng, đồng thời là đối tác uy tín dưới thời vua Richard II và Henry IV. Gần như toàn bộ phục sức trong cung điện đều được mang ra thế chấp để vay tiền.
Chiến tranh Anh-Pháp (1415)
trái|nhỏ|320x320px|Lược đồ diễn biến trận Agincourt Ngày 12 tháng 8 năm 1415, vua Henry V dẫn quân vượt eo biển Manche, đến thành phố cảng Harfleur (miền bắc nước Pháp) và bao vây thành phố này trong gần 1 tháng, trước khi chiếm được nó vào ngày 22 tháng 9. Quân Anh đã tổn thất 30% quân số, chủ yếu là do bệnh kiết lỵ_một bệnh truyền nhiễm dễ gây tử vong thời bấy giờ. Sau đó, quân Anh tiếp tục hành quân đến Calais, mặc cho sự cảnh báo của hội đồng quân sự.
Trận Agincourt
Vào ngày 25 tháng 10 (ngày lễ thánh Crispin), khoảng 30.000 kị binh Pháp giáp mặt 6.000 quân Anh của vua Henry trên một cánh đồng tại làng Agincourt. Mặc dù rất mệt mỏi, đói ăn và bị áp đảo quân số, vua Henry đã cổ vũ tinh thần chiến đấu của quân Anh, bằng một cuộc hùng biện đầy lôi cuốn, được biết đến là cuộc diễn thuyết ngày lễ thánh Crispin. Với tài năng quân sự đã được kiểm chứng trong hơn 10 năm chinh chiến, vua Henry nhanh chóng bố trí đội hình, với trọng tâm là lực lượng cung thủ Cheshire-Wales mà ông tâm đắc, cùng với sự yểm trợ của bộ binh. Mặt khác, vào đêm trước trận chiến, một cơn mưa lớn đã khiến mặt đất trở nên lầy lội, hình thành địa hình bất lợi cho kị binh Pháp. Kết quả, họ bị sa lầy trong vũng bùn mà không thể phá tan phòng tuyến quân Anh, đồng thời bị đặt vào tầm bắn hiệu quả của cung thủ đối phương.
Chiến thắng ở Agincourt được xem là một trong những chiến công hiển hách nhất của quân Anh trong chiến tranh Trăm Năm, sánh ngang với trận Crécy (1346) và trận Poitiers (1356).
Trong thời gian diễn ra trận đánh, Henry ra lệnh xử tử các tù binh Pháp, mặc dù một vài quý tộc có thể được trao trả để đổi lấy chiến lợi phẩm. Nhà sử học Cambridge Brett Tingley cho rằng các tù binh Pháp có thể nổi dậy khi phần lớn quân Anh đối mặt với đợt xung kích cuối cùng của kị binh đối phương, buộc vua Henry phải ra quyết định này. Tuy nhiên, điều này đã khiến các chiến dịch tiếp theo của quân Anh gặp trở ngại bởi sức kháng cự quyết liệt từ các thành phố Pháp, khi người Pháp cảm thấy không có đường sống nếu đầu hàng người Anh.
Elaphoglossum xanthopodum
Elaphoglossum xanthopodum là một loài thực vật có mạch trong họ Lomariopsidaceae. Loài này được Mickel mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Henry V của Anh
Trận Agincourt
Tóm lại, thắng lợi ở Agincourt qua góc nhìn của người Anh chỉ là bước khởi đầu cho chiến dịch khôi phục lãnh thổ đã mất trở lại sự cai trị của nước Anh, đồng thời mở ra cơ hội khả quan để vua Henry V làm vua Pháp.
Elaphoglossum xanthopodum
Liên kết ngoài
Thể loại:Elaphoglossum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004
Henry V của Anh
Chiến dịch nước Pháp (1417-1419)
Nhiều tuần sau đó, Rouen thiếu lương thực trầm trọng, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, buộc họ xông ra cửa thành cầu xin vua Henry với hy vọng rằng quân Anh mở vòng vây cho họ thoát khỏi thành phố đang đói khát và bệnh tật này. Nhưng vua Anh từ chối. Sau đó, rất nhiều người dân Rouen chết đói, xác chết la liệt khắp đường phố. Đó cũng là lúc cuộc nội chiến Bourgogne-Armagnacs lên cao trào, khiến Rouen bị cô lập hoàn toàn và người dân bắt đầu tuyệt vọng vì không được chi viện. Kế sách chia rẽ nội bộ của vua Henry đã phát huy tác dụng.
Cuối cùng, tháng 1 năm 1419, Rouen thất thủ. Những người Norman ngăn cản quân Anh bị trừng phạt tàn khốc: Alain Blanchard bị xử tử vì đã treo cổ tù binh Anh trên tường thành Rouen; Robert de Livet và Canon de Rouen bị giam cầm tại Anh suốt 5 năm sau đó vì đã từ chối thỏa hiệp với người Anh.
Hiệp ước Troyes
Đến tháng 8 năm đó, quân Anh tiến đến sát tường thành Paris. Sự sợ hãi trong triều đình Pháp đã khiến thái tử Pháp Charles (vua Charles VII tương lai của nước Pháp) ra lệnh ám sát công tước John xứ Bourgogne tại Montereau vào ngày 10 tháng 9. Công tước mới của Bourgogne, Philip, và cả triều đình Pháp đều đầu hàng trước quân đội của vua Henry. 6 tháng sau đó, hiệp ước Troyes được ký kết, qua đó:
Ngày 2 tháng 6 năm 1420, vua Henry kết hôn với Catherine tại thánh đường Troyes. Đến tháng 12 năm 1421, Catherine hạ sinh hoàng tử Henry tại cung điện Windsor. Đây cũng là người con duy nhất của vua Henry V và hoàng hậu Catherine de Valois, nghiễm nhiên trở thành người kế vị ngai vàng Anh-Pháp.
Chiến dịch năm 1421
Tháng 3 năm 1421, quân Anh do Thomas chỉ huy đã thất bại trước liên quân Pháp-Scotland tại trận Baugé và tử trận. Để trả thù cho em trai và tiếp tục chiến dịch dang dở, ngày 10 tháng 6, vua Henry V đích thân trở lại Pháp nhằm ổn định lại tình hình. Từ tháng 7 đến tháng 8 năm đó, vua Henry chỉ huy quân Anh chiếm 2 pháo đài Dreux và Chartres. Ngày 6 tháng 10, ông bao vây thành Meaux, trước khi chinh phục nó vào ngày 11 tháng 5 năm 1422. Đây cũng là chiến dịch cuối cùng của vua Henry V.
Băng hà
Không lâu sau khi vua Henry băng hà, hoàng tử Henry chưa đầy 1 tuổi lên ngôi vua,tức vua Henry VI; chú của nhà vua John, công tước xứ Bedford, được chọn làm nhiếp chính Anh-Pháp. Thi thể của vua Henry được John Sutton, lãnh chúa Dudley, đưa về nước Anh và an táng theo nghi lễ hoàng gia tại tu viện Westminster.
Vua Henry qua đời khi chưa kịp trở thành vua Anh đầu tiên cai trị toàn nước Pháp. Nhưng con trai ông, Henry VI, đã hoàn thành được khát vọng đó của tổ tiên mình, trở thành vị vua Anh duy nhất trong lịch sử làm vua nước Pháp. Tuy nhiên, Henry đã không đủ tài năng như người cha vĩ đại, khiến cho ngôi vua của nhà Lancaster bị nhà York và nhà Tudor chiếm đoạt.
Nhận định và vinh danh
Cuộc đời và tài năng của vua Henry V có nhiều điểm tương đồng với Alexander Đại Đế của Macedonia cổ đại: cả hai đều là những danh tướng kiệt xuất, chưa bao giờ chịu thất bại trên chiến trường, đặc biệt là cùng chỉ huy những quân đội nhỏ bé chống lại các cường quốc hùng mạnh bậc nhất ở thời đại của mỗi người (vua Henry đánh bại đế quốc Pháp_được xem là truyền nhân của đế quốc La Mã, còn quân đội Macedonia của hoàng đế Alexander đánh bại đế quốc Achaemenid Ba Tư hùng mạnh nhất thế giới cổ đại). Đồng thời, cả hai vị vua chiến binh này đều qua đời khi còn rất trẻ (vua Henry V mất khi 35 tuổi, trong khi Alexander Đại Đế chỉ sống đến năm 32 tuổi). Chính vì sự tương đồng này, vua Henry xứng đáng được xem là những danh tướng vĩ đại nhất trong lịch sử, bên cạnh những vị quốc trưởng chiến binh vĩ đại khác ngoài Alexander như Julius Caesar, Thành Cát Tư Hãn, Timur, Napoleon Bonaparte, hay Pyotr Đại Đế. Ngoài ra, vua Henry còn có khả năng chính trị cực kỳ xuất sắc, thống nhất nước Anh không phải bằng bạo lực, mà bằng sự bao dung, tha thứ, hào phóng, sẵn sàng xóa bỏ hận thù mà cùng nhau chung sống hòa bình. Ngoài ra, vua Henry còn là một nhà cải cách vĩ đại, đưa nước Anh từ một đảo quốc lạc hậu trở thành một siêu cường hàng đầu châu Âu, góp phần đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ phổ biến nhất thế giới cho đến tận ngày nay. Vua Henry V được liệt vào danh sách 100 Greatest Britons (100 người Anh vĩ đại nhất). Ông còn là nhân vật của các vở kịch Henry IV, phần 1, Henry IV, phần 2 và Henry V do William Shakespeare sáng tác.
Liên kết ngoài
Volume 1, Volume 2 at Project Gutenberg
Thể loại:Vua Anh Thể loại:Vương tộc Lancaster Thể loại:Vương tộc Valois Thể loại:Sinh năm 1387 Thể loại:Mất năm 1422 Thể loại:Nhiếp chính Pháp Thể loại:Sinh năm 1386 H Thể loại:Vương tộc Plantagenet Thể loại:Thân vương xứ Wales Thể loại:Chiến tranh Trăm Năm Thể loại:Công tước xứ Lancaster Thể loại:Công tước xứ Normandy
Xenornis setifrons
Xenornis setifrons là một loài chim trong họ Thamnophilidae.
Gentianella crassulifolia x hypericoides
Gentianella crassulifolia x hypericoides là một loài thực vật có hoa trong họ Long đởm. Loài này được mô tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
C
Pseudothyestes flavolineata
Pseudothyestes flavolineata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Pseudothyestes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1980
Chaetomitrium macrohystrix
Chaetomitrium macrohystrix là một loài Rêu trong họ Hookeriaceae. Loài này được Müll. Hal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chaetomitrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1908
Baccharis rosmarinus
Liên kết ngoài
Thể loại:Baccharis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1941
Příčina
Příčina là một làng thuộc huyện Rakovník, vùng Středočeský, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Rakovník Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Tropaeolum leonis
Tropaeolum leonis là một loài thực vật thuộc họ Tropaeolaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
La Liga 1946–47
Thống kê của La Liga ở mùa giải 1946/1947.
La Liga mùa giải 1946-47 bao gồm các câu lạc bộ sau:
Tham khảo
Thể loại:Mùa giải La Liga
Hara Yuki
Yuki Hara (sinh ngày 16 tháng 5 năm 1976) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1976 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản
Trần Tuần
Tiểu sử
Ông sinh năm Hồng Vũ thứ 18 (1385). Năm Vĩnh Lạc thứ 13 (1415), Trần Tuần đỗ trạng nguyên khoa Ất Mùi, được Minh Thành Tổ giao cho làm tu soạn.
Năm Hồng Hi thứ 1 (1425) thời Minh Nhân Tông, ông được phong làm thị giảng. Năm Tuyên Đức thứ 1 (1426) thời Minh Tuyên Tông, thụ mệnh trực ở nam cung, ngày ngày làm cố vấn và được phong làm thị giảng học sĩ. Năm Chính Thống thứ 1 (1436) thời Minh Anh Tông ông kiêm chức kinh diên quan. Chẳng lâu sau đó, phong làm hàn lâm viện học sĩ. Năm thứ 9 (1444) vào văn uyên các làm việc.
Năm 1449, sau thất bại của Anh Tông tại trận Thổ Mộc, tình hình triều chính nhà Minh rối loạn. Quan điểm của Trần Tuần là trung dung giữa đánh và hòa. Khi Minh Đại Tông (Cảnh Đế) lên ngôi, ông được phong làm Hộ bộ thượng thư, kiêm chức như cũ. Khi Dã Tiên (Esen Tayisi) của bộ lạc Ngõa Lạt (Oirat) đem quân tấn công Bắc Kinh, ông là người đề xuất ban sắc lệnh kêu gọi kị binh từ các vùng về phòng thủ kinh đô.
Năm Cảnh Thái thứ 2 (1451) thời Minh Đại Tông, ông có tranh chấp với người ở quê về nơi chôn cất vợ. Cấp sự trung Lâm Thông luận tội ông, nhưng hoàng đế không hỏi tới. Tháng 12 năm đó ông phong làm thiếu bảo kiêm Văn Uyên các đại học sĩ, sau lại gia thêm thái tử thái phó rồi thăng làm Hoa Cái điện đại học sĩ, kiêm Văn Uyên các. Ông thường nói với Cảnh Đế về điển tích của đế vương xưa để lấy đó làm gương. Con trai ông là Trần Anh cùng con trai của Vương Văn là Vương Luân dự thi hương tại phủ Thuận Thiên bị đánh hỏng, bèn chỉ trích khảo quan Lưu Nghiễm, Hoàng Gián, bị cấp sự trung Trương Ninh hặc tội nhưng hoàng đế cũng không trị tội ông.
Khi Minh Anh Tông trở lại ngai vàng năm 1457, Vu Khiêm và Vương Văn phải chịu tội chết nhưng Trần Tuần chỉ phải chịu hình phạt đánh 100 trượng và đày làm lĩnh thiết vệ.
Sau khi Trung quốc công Thạch Hanh bị chém năm 1460, Trần Tuần dâng sớ tự phạt, được phóng thích làm dân. Một năm sau ông qua đời.
Đến giữa niên hiệu Thành Hóa (1465-1488) thời Minh Hiến Tông, Vu Khiêm được giải oan, con trai Trần Tuần lấy đó làm ví dụ xin trợ cấp, Hiến Tông cho hồi phục chức quan và ban cho lễ nghi cúng tế.
Thơ văn
Sáng tác của ông có:
Shannonomyia subsopora
Shannonomyia subsopora là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Yenice, Kütahya
Yenice là một xã thuộc thành phố Kütahya, tỉnh Kütahya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 363 người.
Lasioglossum wellingtoni
Lasioglossum wellingtoni là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1914.
Tham khảo
Thể loại:Lasioglossum Thể loại:Động vật được mô tả năm 1914
Capparis pubifolia
Capparis pubifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Capparaceae. Loài này được B.S.Sun mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Authaeretis
Authaeretis là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.
Capparis pubifolia
Liên kết ngoài
Thể loại:Capparis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1979
Authaeretis
Tham khảo
Thể loại:Pyraustinae
Morebilus flinders
Tham khảo
Thể loại:Morebilus Thể loại:Loài đặc hữu của Úc
Helicoverpa obsoleta
Helicoverpa obsoleta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Helicoverpa
Emenista bisinuosa
Emenista bisinuosa là một loài nhện trong họ Linyphiidae. Chúng được Eugène Simon miêu tả năm 1894, và chỉ được tìm thấy ở Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Emenista
1183 Jutta
1183 Jutta (1930 DC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 2 năm 1930 bởi K. Reinmuth ở Heidelberg.
Liên kết ngoài
001183 Thể loại:Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth Thể loại:Tiểu hành tinh được đặt tên 001183 19300222
Boulengerula
Boulengerula là một chi động vật lưỡng cư trong họ Caeciliidae, thuộc bộ Gymnophiona. Chi này có 7 loài và 14% bị đe dọa hoặc tuyệt chủng.
Habenaria alta
Habenaria alta là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Ridl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1885.
Liên kết ngoài
Thể loại:Habenaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1885
Lưu Nghĩa Khánh
Lâm Xuyên Khang vương Lưu Nghĩa Khánh (chữ Hán: 刘义庆, 403 – 444), người Tuy Lý, Bành Thành, quan viên, nhà văn, hoàng thân nhà Lưu Tống trong lịch sử Trung Quốc.
Thăng tiến
Nghĩa Khánh là con trai thứ hai của Trường Sa Cảnh vương Lưu Đạo Liên – em trai khác mẹ của Lưu Tống Vũ đế Lưu Dụ. Nghĩa Khánh từ nhỏ được Vũ đế biết tài, luôn nói: “Đây là Phong Thành của nhà ta đấy.” Lên 13 tuổi (415), Nghĩa Khánh được Lưu Dụ – khi ấy còn là quyền thần nhà Đông Tấn – chọn làm người kế tự của chú út Lưu Đạo Quy, tập phong Nam Quận công; được trừ chức Cấp sự, không nhận. Năm Nghĩa Hi thứ 12 (416), Nghĩa Khánh tham gia chinh phạt Hậu Tần, trở về được bái làm Phụ quốc tướng quân, Bắc Thanh Châu thứ sử, chưa nhiệm chức, dời làm Đốc Dự Châu chư quân sự, Dự Châu thứ sử, thêm chức Đốc Hoài Bắc chư quân sự, Dự Châu thứ sử, tướng quân đều như cũ.
Năm Vĩnh Sơ đầu tiên (220) thời Vũ đế, Nghĩa Khánh được tập phong Lâm Xuyên vương, chinh làm Thị trung.
Năm thứ 6 (429), được gia Thượng thư tả bộc xạ. Năm thứ 8 (431), sao Thái Bạch phạm Hữu Chấp Pháp (β Virginis), Nghĩa Khánh sợ có tai họa, xin ra giữ trấn ngoài. Văn đế hạ chiếu cho rằng tinh tượng khó lường, không đồng ý. Nghĩa Khánh cố xin giải chức bộc xạ, được đế đồng ý, gia chức Trung thư lệnh, tiến hiệu Tiền tướng quân, thường thị, doãn như cũ.
Nhiệm chức ở Kinh Châu
Năm thứ 12 (435), triều đình hạ lệnh quan viên trong ngoài tiến cử nhân tài, Nghĩa Khánh dâng biểu tiến cử người Tân Dã là Lâm Tự lệnh (tiền nhiệm) Dữu Thực, người Vũ Lăng là Phụng triều thỉnh (tiền nhiệm) Cung Kì, xử sĩ người Nam Quận là Sư Giác.
Nghĩa Khánh để ý phủ dụ bộ hạ, đối với thân sinh của quan viên trong châu không ở cùng con cái tại nhiệm sở, hằng năm 3 lần phái người đến thăm. Khi trước Vương Hoằng ở Giang Châu, cũng thi hành chế độ này. Nghĩa Khánh ở Kinh Châu 8 năm, giúp miền tây an tĩnh.
Nhiệm chức ở Giang Nam
Năm thứ 16 (439), được đổi thụ Tán kỵ thường thị, Đô đốc Giang Châu, Dự Châu chi Tây Dương, Tấn Hi, Tân Thái 3 quận chư quân sự, Vệ tướng quân, Giang Châu thứ sử, trì tiết như cũ.
Năm thứ 17 (440), được giữ bản hiệu, làm Đô đốc Nam Duyện, Từ, Duyện, Thanh, Ký, U 6 châu chư quân sự, Nam Duyện Châu thứ sử. Sau đó được gia Khai phủ nghi đồng tam tư.
Cái chết
Nghĩa Khánh ở Quảng Lăng, có bệnh, gặp lúc xuất hiện cầu vồng trắng trên thành, hươu nước chạy vào phủ; ông rất lo sợ, cố xin về triều. Nghĩa Khánh được Văn đế đồng ý cho giải chức ở châu, giữ bản hiệu về kinh đô. Năm thứ 21 (444), Nghĩa Khánh mất ở kinh thành, hưởng thọ 42 tuổi. Được truy tặng Thị trung, Tư không, thụy là Khang vương.
Tính cách
Nghĩa Khánh tính giản dị trong sạch, ít ham muốn; ông yêu thích văn học, bản thân tuy không quá giỏi, nhưng đủ để đứng đầu tông thất nhà Lưu Tống. Nghĩa Khánh nhiệm chức các nơi, không gây ra lỗi lầm gì, nhưng cuối đời hâm mộ đạo Phật, gây ra nhiều phí tổn.
Nghĩa Khánh từ nhỏ giỏi cưỡi ngựa, đến khi trưởng thành thì không lên ngựa nữa, tỏ ý không ham muốn binh sự. Nghĩa Khánh mời gọi kẻ sĩ có tài văn học, người ở xa gần đều đến. Khi ở Giang Châu, Nghĩa Khánh mời Viên Thục làm Vệ quân tư nghị tham quân; ngoài ra người Ngô Quận là Lục Triển, người Đông Hải là Hà Trường Du, Bảo Chiếu đều có văn tài, được ông tiến cử làm quan. Văn đế gởi thư cho Nghĩa Khánh, thường khen ngợi ông.
Trước tác
Ở Giang Nam, Nghĩa Khánh tập hợp các nhà văn, biên soạn Thế thuyết tân ngữ, 8 quyển nhưng ngày nay chỉ còn 3 quyển. Thế thuyết tân ngữ là tác phẩm ghi chép dật sự trong những cuộc thanh đàm của sĩ đại phu từ cuối đời Đông Hán đến đời Tấn, góp phần phản ánh tư tưởng, sanh hoạt và trào lưu đương thời. Ngoài ra Nghĩa Khánh còn biên soạn U minh lục (còn gọi là U minh ký), ghi chép những dị sự liên quan đến quỷ thần linh quái, ngày nay không còn.
Chú thích
Thể loại:Lưu Tống Thể loại:Người Giang Tô Thể loại:Sinh năm 403 Thể loại:Mất năm 444 Thể loại:Nhà văn Trung Quốc thời Nam-Bắc triều Thể loại:Nhân vật chính trị Nam-Bắc triều (Trung Quốc)
Sao sao
Tham khảo
Thể loại:Động vật thân mềm Thể loại:Lớp Chân bụng Thể loại:Động vật thân mềm ăn được
Isleria hauxwelli
Isleria hauxwelli là một loài chim trong họ Thamnophilidae.
Bảng chữ cái Lào
Bảng chữ cái Lào, chữ Lào hay Akson Lao (ອັກສອນລາວ;, ắc-xỏn Láo) là bảng chữ cái chính thức được sử dụng để viết tiếng Lào và các ngôn ngữ thiểu số khác ở CHDCND Lào.
Điều 89 của Hiến pháp sửa đổi năm 2003 của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào khẳng định vị thế Quốc tự của bảng.
Chuyển tự tiếng Lào sang ký tự Latin được Ủy ban Quốc gia Lào về Địa danh (Lao Commission Nationale de Toponymie) đưa ra quy cách vào khoảng năm 1960, và được các cơ quan đồ bản Anh - Mỹ sử dụng trong lập bản đồ. Quy cách này hiện được kế thừa sử dụng.
Lịch sử
Chữ viết Lào có nguồn gốc địa phương từ chữ Khmer của Angkor với ảnh hưởng bổ sung từ chữ Môn (Miến Điện). Cả tiếng Khmer và tiếng Môn cuối cùng đều bắt nguồn từ hệ thống chữ viết Brahmi của Ấn Độ. Chữ viết Lào được chuẩn hóa từ từ ở thung lũng sông Mekong sau khi các nhóm người Thái khác nhau trong khu vực được hợp nhất dưới thời Lan Xang vào thế kỷ 14. Nó đã ít thay đổi kể từ khi ra đời và tiếp tục được sử dụng ở các vùng nói tiếng Lào của Lào và Isản ngày nay. Mặc dù hệ thống chữ Thái tiếp tục phát triển, nhưng cả hai hệ thống chữ viết vẫn có những điểm tương đồng. Tuy nhiên, điều này ngày nay ít rõ ràng hơn do đảng cộng sản đã đơn giản hóa cách viết thành ngữ âm và bỏ bớt các chữ cái phụ được sử dụng để viết các từ có nguồn gốc Pali và tiếng Phạn.
Chữ Tai Noi (còn được đánh vần là Thay Noi') (อักษรไทน้อย, ) hoặc chữ viết Lao Buhan là một hệ thống chữ Brahmic đã được sử dụng trong lịch sử ở Lào và Isan từ khoảng năm 1500 sau Công nguyên. Chữ viết Lào đương đại là hậu duệ trực tiếp và đã bảo tồn các hình dạng chữ cái cơ bản.
Chữ viết Tai Noi/Lào và chữ viết Thái Lan bắt nguồn từ một hệ thống chữ viết Tai của tổ tiên phổ biến ở vùng ngày nay là miền bắc Thái Lan, là một bản chuyển thể của chữ Khmer, được làm tròn bởi ảnh hưởng của chữ Mon, tất cả đều là hậu duệ của chữ Pallava của miền nam Ấn Độ. Chữ viết Fak Kham đại diện cho nguyên mẫu của hệ thống chữ Tai Noi, được phát triển ở Lan Xang. Những ví dụ thực sự đầu tiên về các chữ khắc ở Tai Noi được cung cấp bởi một tấm bia được tìm thấy ở Thakhek, có niên đại năm 1497. thumb|Dòng chữ bằng tiếng Lao Buhan ghi lại quá trình xây dựng Wat Sisa Ket, Viêng Chăn. Hoàn thành năm 1824. Thế kỷ 16 chứng kiến ​​sự hình thành của nhiều dấu ấn của ngôn ngữ Lào đương đại. Người viết đã từ bỏ việc sử dụng chữ viết Khmer hoặc Lào được viết bằng bảng chữ cái Khmer, sử dụng một dạng chữ thảo đơn giản, ngày nay được gọi là Tai Noi. Sự truyền bá của Phật giáo Nguyên thủy đã truyền bá khả năng đọc viết, khi các nhà sư làm giáo viên, dạy đọc và viết cũng như các kỹ năng cơ bản khác cho các trai làng, và chữ Tai Noi là chữ viết thế tục được sử dụng cho thư từ cá nhân, ghi chép sổ sách và bảng chỉ dẫn, cũng như để ghi lại các truyện thơ ngắn và truyền thống. Bằng chứng sớm nhất về chữ viết ở khu vực ngày nay là Thái Lan là một bản khắc tại Prathat Si Bunrueang ở Nong Bua Lamphu có niên đại đến năm 1510, và bằng chứng về chữ viết cuối cùng có niên đại 1840 sau Công nguyên, mặc dù số lượng lớn các văn bản đã bị phá hủy hoặc chỉ còn tồn tại trong nhiệt và độ ẩm. Các ngôi đền được xây dựng ở nơi mà ngày nay là Isản vẫn có chữ Tai Noi trên các bức tranh tường của nó và mặc dù Xiêm La sẽ can thiệp vào một số vấn đề, việc quản lý hàng ngày vẫn được giao cho các vị vua còn lại và nhiều hoàng tử Lào từng là thống đốc của mueang lớn hơn.
Khái quát
Bảng chữ cái có nguồn gốc Ấn Độ, bao gồm 27 phụ âm (ພະຍັນຊະນະ; IPA: pʰāɲánsānā), 7 chữ ghép phụ âm (ພະຍັນຊະນະປະສົມ; IPA: pʰāɲánsānā pá sǒm), 33 nguyên âm (ສະຫລະ; IPA: sálā) (một số dựa trên sự kết hợp của các ký hiệu), và 4 dấu giọng (ວັນນະຍຸດ; IPA: ván nā ɲūt).
Bảng chữ cái Lào rất tương tự với bảng chữ cái Thái, do có cùng nguồn gốc. Tuy nhiên chữ Lào có ít ký tự hơn và được viết với dáng điệu cong hơn chữ Thái.
Một phiên bản chữ Lào cũ hiện được người dân tộc Lào ở vùng Isan Thái Lan từ trước khi Isan được nhập vào vương quốc Xiêm. Việc sử dụng bản này đã bị cấm, và năm 1871 có được bổ sung từ chữ cái Thái. Tuy nhiên, khu vực này vẫn còn tách rời về văn hóa và chính trị, đến khi chiến dịch của chính phủ tạo hội nhập hơn nữa vào nhà nước Thái Lan (Thaification), được áp đặt trong thế kỷ 20. Ngày nay tiếng nói của vùng này được gọi là tiếng Isan.
Do có sự phức tạp mà lịch sử để lại như vậy, nước CHDCND Lào đưa ra "Quốc tự Lào" là Bảng chữ cái Lào, phân biệt với bảng chữ cái Thái là "Quốc tự Thái" của Vương quốc Thái Lan.
Bảng chữ cái chi tiết
27 phụ âm của bảng chữ cái Lào được chia thành ba lớp âm — cao (ສູງ[sǔːŋ]), giữa (ກາງ[kaːŋ]) và thấp (ຕ ່ ຳ[tām]) — mà xác định cách phát âm của từ kết hợp với bốn dấu thanh điệu và sự phân biệt giữa các nguyên âm ngắn và dài. Ngoài thanh điệu, có 21 phụ âm riêng biệt xuất hiện trong tiếng Lào. Mỗi chữ cái có một tên âm thanh bắt đầu bằng hoặc có đặc điểm nổi bật của chữ cái, được sử dụng để dạy chữ cái và dùng để phân biệt chúng với các phụ âm đồng âm khác. Chữ cái ອ là một phụ âm rỗng đặc biệt được sử dụng như một mỏ neo bắt buộc cho các nguyên âm, không thể đứng một mình và cũng được dùng như một nguyên âm theo đúng nghĩa của nó.
Chữ cái ຣ (r) là một sự bổ sung tương đối mới cho bảng chữ cái Lào. Nó đã bị loại bỏ như một phần của cuộc cải cách ngôn ngữ vì hầu hết người nói phát âm nó là "l", và có tình trạng mơ hồ trong vài thập kỷ. Một từ điển năm 1999 không bao gồm nó khi liệt kê bảng chữ cái đầy đủ nhưng lại sử dụng nó để đánh vần tên nhiều quốc gia. Một từ điển tổng hợp được xuất bản bởi một quan chức cấp cao trong Bộ Văn hóa Thông tin Lào đã không bao gồm nó. Tuy nhiên, khi từ vựng tiếng Lào bắt đầu kết hợp nhiều tên nước ngoài hơn (chẳng hạn như Châu Âu, Úc và Châu Mỹ), nó đáp ứng nhu cầu và hiện được dạy trong các trường học. Chữ ຣ cũng có thể được tìm thấy trong Bài 14 (ບົດທີ 14ຮຫຣ) của sách giáo khoa tiếng Lào do chính phủ Lào xuất bản. Nó thường được sử dụng làm phụ âm đầu của một âm tiết, hoặc theo sau một phụ âm đầu, hiếm khi là phụ âm cuối. Chữ Thái Lan và Lào đều đặt 'may' và 'mai xiêng' trên phụ âm đầu (trên máy tính). Xét thấy cách đặt này khoa học, với lại thanh điệu của một từ lại đi với phụ âm đầu.
Bảng chữ cái
Bảng dưới đây cho thấy phụ âm tiếng Lào, tên của nó, cách phát âm của nó theo Bảng mẫu tự ngữ âm quốc tế (IPA), cũng như các sơ đồ La tinh hóa khác nhau, chẳng hạn như các hệ thống dựa trên tiếng Pháp được sử dụng bởi cả Ủy ban Địa lý Hoa Kỳ và Anh. Ủy ban thường trực về tên địa lý (BGN / PCGN), hệ thống dựa trên tiếng Anh được Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ (LC) sử dụng, Hệ thống Chuyển tự Tiếng Thái Hoàng gia (RTGS) được sử dụng ở Thái Lan, và cuối cùng là tên Unicode của nó. Dấu gạch chéo cho biết cách phát âm ở đầu ghép với cách phát âm của nó ở cuối một âm tiết.
Phụ âm lỗi thời
Các chữ cái phụ âm dưới đây đã lỗi thời, do cải cách chính tả. Các ký tự cho các chữ cái lỗi thời này được thêm vào trong các phiên bản Unicode sau này. Để biết thêm chi tiết, hãy xem các phần của trang chữ viết tiếng Thái để biết bảng chữ cái và cách sử dụng cho tiếng Phạn và tiếng Pali.
thumb | right | Những chữ cái tiếng Lào nay đã lỗi thời này từng được dùng để đánh vần các từ bắt nguồn từ [[tiếng Pali và tiếng Phạn, nhưng đã bị loại bỏ, làm giảm lượng phụ âm và sự giống nhau của đánh vần giữa tiếng Thái và tiếng Lào.]]
Nguyên âm
Nguyên âm Lào gồm có 28 nguyên âm, được chia thành 12 cặp nguyên âm ngắn và dài và 4 nguyên âm đặc biệt như sau: 12 nguyên âm ngắn (xະ, xິ, xຶ, xຸ, ເxະ, ແxະ, ໂxະ, ເxາະ, ເxິ, ເxັຍ, ເxຶອ, xົວະ), 12 nguyên âm dài (xາ, xີ, xື, xູ, ເx, ແx, ໂx, xໍ​, ເxີ, ເxຍ, ເxືອ, xົວ) và 4 nguyên âm đặc biệt (ໄx, ໃx, ເxົາ, xຳ).Do đó, ta thấy nguyên âm Lào có thể đứng trước, sau, trên, dưới và xung quanh phụ âm. Do đó ta phải viết theo thứ tự của nó, kí hiệu "x" thay cho phụ âm.
Nguyên âm Lào có thể đứng ở tám vị trí như sau:
- Các nguyên âm đứng ở trước: ເx, ແx, ໂx; ໄx, ໃx Các nguyên âm đứng ở sau: xະ, xາ
- Các nguyên âm đứng ở trên: xິ, xີ, xຶ, xື, xໍ
- Các nguyên âm đứng ở dưới: xຸ, xູ
- Các nguyên âm đứng ở trước và sau: ເxະ, ແxະ, ​ໂxະ, ເxາະ, ເxຍ
- Các nguyên âm đứng ở trước và trên: ເxິ, ເxີ
- Các nguyên âm đứng ở trước, trên và sau (hay còn gọi là xung quanh): ເxັຍ, ເxຶອ, ເxືອ, ເxົາ
- Các nguyên âm đứng ở trên và sau: xົວະ, xົວ, xຳ
Dựa vào sự tương đồng của một số âm tố tạo thành nguyên âm Lào, nói chung ta chỉ cần tập viết 14 âm tố sau:
xາ (xາ, ເxາະ, ເxົາ, xຳ ).
dấu chấm như tiếng Việt trong (xຶ, xື).
xຸ (viết như cái râu trong chữ "ơ").
xູ (viết như chữ "ບ" bị ép lại).
ເx (ເxະ, ເx, ແxະ, ແx, ເxາະ, ເxິ, ເxີ, ເxັຍ, ເxຍ, ເxຶອ, ເxືອ, ເxົາ).
xໍ (xໍ). dễ viết như chữ o nhỏ trong tiếng Việt.
xົ (xົວະ, xົວ, ເxົາ). Đọc là mảy công, viết lật ngược lại của mảy căn,
ໄx (ໄx).
ໃx (ໃx).
Thanh điệu tiếng Lào
Trong tiếng Lào cũng giống như tiếng của các nhóm sắc tộc Thái luôn có 5 thanh điệu tương đương với 5 thanh điệu của tiếng Việt, tuy nhiên có một thanh điệu được gọi là luyến lên - luyến xuống lại được biến đổi tùy từng trường hợp sử dụng phù hợp với ngữ cảnh và sắc thái biểu cảm để có lúc thì phát âm như thanh sắc nhưng cũng có khi lại được phát âm như thanh nặng của tiếng Việt tạo ra sự huyền diệu của tiếng Lào và tiếng Thái nói chung.
Ngữ điệu tiếng Lào được quy định bởi năm thanh điệu mà người Lào gọi là "xiêng xả-man", "xiêng ệk", "xiêng thô", "xiêng ti" và "xiêng chặt-ta-va" như dưới đây:
- Thanh cao (thanh sắc) được tạo bởi "xiêng ti" và được viết là " ໊" như trong từ ກ໊າ và được phát âm là "cá"
- Thanh thấp (thanh huyền) được tạo bởi "xiêng ệk" và được viết là ' ่' tức là một dấu nháy như thanh sắc tiếng Việt ở phía trên, ví dụ trong từ ກ່າ được phát âm là "cà".
- Thanh luyến lên (thanh hỏi) được tạo bởi "xiêng chặt-ta-va" và được viết là " ๋" tức là một dấu cộng ở phía trên đầu như từ ກ໋າ và được phát âm là "cả".
- Thanh luyến xuống (thanh nặng) được gọi là "mạy thô" và được viết là " ้" (gần giống như dấu ngã của tiếng Việt nhưng có móc tròn ở đầu) phía trên nhưng nó phát âm gần giống thanh nặng trong tiếng Việt như từ này ກ້າ và được phát âm là "cạ".
Unicode
Bảng chữ Lào có mã unicode là dải 0E80–0EFF.
Liên kết ngoài
Bảng chữ cái Lào Thể loại:Bảng chữ cái Thể loại:Văn hóa Lào Lào Thể loại:Chữ Brahmic Thể loại:Ngôn ngữ tại Lào
Pseudotmesisternus vestitus
Pseudotmesisternus vestitus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Pseudotmesisternus
Rinnai
Tập đoàn Rinnai là tập đoàn có trụ sở chính ở Nagoya, Nhật Bản, sản xuất các thiết bị dùng gas, bao gồm máy nóng lạnh không cần bình chứa sử dụng năng lượng triệt để, thiết bị đun nóng trong gia đình, và bình đun nước.
Ra đời vào năm 1920, Rinnai có 20 chi nhánh, sáu nhà máy sản xuất trong nước và 86 văn phòng kinh doanh trên toàn thế giới bao gồm Úc, Brazil, Hồng Kông, Indonesia, Ý, Malaysia, New Zealand, Trung Quốc, Singapore, Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Anh, Việt Nam và Mỹ.
Tập đoàn sản xuất sản phẩm riêng về máy nóng lạnh không cần bình, đồng thời còn phân phối sản phẩm của các hãng sản xuất khác, ví dụ như Bradford White và A.O. Smith.
Công ty Rinnai Việt Nam
Công ty TNHH Rinnai Việt Nam là một trong những chi nhánh của Tập đoàn Rinnai. Công ty Rinnai Việt Nam có nhà máy và văn phòng chính đặt tại Khu công nghiệp Đồng An – thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương. Chủ tịch hội đồng quản trị Công ty Rinnai Việt Nam là ông Susumu Naito. Công ty TNHH Rinnai Việt Nam sản xuất các sản phẩm bếp gas, máy hút khói, bếp tủ, máy sấy chén, nồi cơm gas... với hai nhà máy sản xuất.
Trong 6 năm liên tiếp, thương hiệu Rinnai được người tiêu dùng bình chọn là hàng Việt Nam chất lượng cao do báo Sài Gòn Tiếp Thị tổ chức.
Liên kết với liên minh năng lượng
Các sản phẩm máy nóng lạnh không cần bình chứa, dùng gas của Rinnai đạt tiêu chuẩn chất lượng Energy Star cho các dự án phát triển cộng đồng. Rinnai đồng thời cũng là một thành viên của tổ chức Liên minh tiết kiệm năng lượng (ASE), một tổ chức phi lợi nhuận thúc đẩy việc sử dụng năng lượng hiệu quả qua các chương trình nghiên cứu, giáo dục và bào chữa.
HGTV
Rinnai tài trợ cho chương trình HGTV và cung cấp thông tin về các thiết bị dùng gas cho dự án Dream Home và Green Home của kênh truyền hình cáp quang đó.
Tropaeolum magnificum
Tropaeolum magnificum là một loài thực vật thuộc họ Tropaeolaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao.
Rinnai
Liên kết ngoài
Thể loại:Các công ty có trụ sở ở Nagoya Thể loại:Công ty Nhật Bản Thể loại:Công ty đa quốc gia có trụ sở tại Nhật Bản
Tropaeolum magnificum
Tham khảo
Thể loại:Thực vật Ecuador magnificum Thể loại:Thực vật dễ tổn thương
Chaetomitrium madangense
Chaetomitrium madangense là một loài Rêu trong họ Hookeriaceae. Loài này được E.B. Bartram mô tả khoa học đầu tiên năm 1961.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chaetomitrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1961
Faurea intermedia
Faurea intermedia là một loài thực vật có hoa trong họ Quắn hoa. Loài này được Engl. & Gilg miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.
Shannonomyia subumbra
Shannonomyia subumbra là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Shannonomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Autocharis
Autocharis là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.
Lasioglossum wheeleri
Lasioglossum wheeleri là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1960.
Autocharis
Tham khảo
Thể loại:Odontiinae
Lasioglossum wheeleri
Tham khảo
Thể loại:Lasioglossum Thể loại:Động vật được mô tả năm 1960
Southern Air
Southern Air (mã IATA = 9S, mã ICAO = SOO) là hãng hàng không vận chuyển hàng hóa của Hoa Kỳ, trụ sở ở Norwalk, Connecticut. Hãng đảm nhận vận chuyển hàng hóa, kể cả cho Quân đội Hoa Kỳ, và cho các hãng vận chuyển hàng hóa khác thuê máy bay với phi hành đoàn. Căn cứ chính của hãng ở Sân bay quốc tế Ted Stevens Anchorage.
Lịch sử
Southern Air được thành lập từ ngày 10.3.1999, khi Carmit Neff và James Neff mua hãng Southern Air Transport, rồi đổi tên thành Southern Air và bắt đầu hoạt động từ tháng 11/1999. Hãng do Carmit Neff sở hữu 50% và James Neff 50%: Hãng hiện có khoản 700 nhân viên.
Đội máy bay
(Tháng 5/2007):
Liên kết ngoài
Thể loại:Hãng hàng không Hoa Kỳ Thể loại:Hãng hàng không vận tải
Elaphoglossum yarumalense
Elaphoglossum yarumalense là một loài thực vật có mạch trong họ Lomariopsidaceae. Loài này được Hieron. mô tả khoa học đầu tiên năm 1904.
Liên kết ngoài
Thể loại:Elaphoglossum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1904
Morebilus fumosus
Morebilus fumosus là một loài nhện trong họ Trochanteriidae. Loài này phân bố ở Queensland.
Tham khảo
Thể loại:Morebilus Thể loại:Loài đặc hữu của Queensland
Capparis pulcherrima
Liên kết ngoài
Thể loại:Capparis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1760
Neomirandea ovandensis
Liên kết ngoài
Thể loại:Neomirandea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1970
Syzygium imitans
Syzygium imitans là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được Merr. & L.M.Perry miêu tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Liên kết ngoài
I Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1938
Yoshinari Koji
Koji Yoshinari (sinh ngày 19 tháng 5 năm 1974) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Koji Yoshinari đã từng chơi cho Gamba Osaka và Otsuka Pharmaceutical.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1974 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Cầu thủ bóng đá Gamba Osaka
Stanisław Bareja
Stanisław Sylwester Bareja (sinh ngày 5 tháng 12 năm 1929 – mất ngày 14 tháng 6 năm 1987) là một nhà làm phim người Ba Lan. Teddy Bear (Miś) (1980) là phim nổi tiếng nhất của Stanisław Bareja.
Năm 2005, một con phố ở Warsaw được đặt theo tên ông. Ngày 21 tháng 9 năm 2006, Stanisław Bareja được Tổng thống Lech Kaczynski trao tặng Thập tự Chỉ huy Huân chương Polonia Restituta.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1929 Thể loại:Mất năm 1987 Thể loại:Diễn viên Ba Lan Thể loại:Đạo diễn điện ảnh Ba Lan Thể loại:Nhà biên kịch phim Ba Lan
Quercus salicina
Quercus stenophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Cử. Loài này được Blume miêu tả khoa học đầu tiên năm 1851.
Tham khảo
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1851 Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1910 Thể loại:Cây Nhật Bản Thể loại:Cây Đài Loan
1184 Gaea
1184 Gaea (1926 RE) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 9 năm 1926 bởi Karl Wilhelm Reinmuth ở Heidelberg.
Nó được đặt theo tên Gaea (Gaia), goddess of Earth ở Greek mythology, who was wife thuộc Uranus.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1926
Gjirokastër (hạt)
500px|nhỏ|phải|Hạt Gjirokastër.
Hạt Gjirokastër (tiếng Albania: Qarku i Gjirokastrës, tiếng Hy Lạp: Αργυρόκαστρο, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Ergir Vilayeti hoặc Ergir) là một trong 12 hạt của Albania. Hạt này gồm các huyện Gjirokastër, Përmet, và Tepelenë với tỉnh lỵ là Gjirokastër. Dân số gồm một cộng đồng thiểu số đáng kể người Hy Lạp. Về phía đông nam, Gjirokastër giáp với hạt Ípeiros của Hy Lạp. Ở Albania, hạt này giáp các hạt sau:
Tham khảo
Gjirokastër Thể loại:Hạt Gjirokastër
Hematit
Hematit là một dạng khoáng vật của sắt(III) oxide (Fe2O3). Hematit kết tinh theo hệ tinh thể ba phương, và nó có cùng cấu trúc tinh thể với ilmenit và corundum. Hematit và ilmenit hình thành trong dung dịch rắn hoàn toàn ở nhiệt độ trên 950 °C.
Hematit có chất lượng tốt phân bố ở Anh, México, Brasil, Australia, Hoa Kỳ và Canada.
Liên kết ngoài
Thể loại:Khoáng vật oxide Thể loại:Khoáng vật sắt Thể loại:Chất tạo màu  Thể loại:Khoáng vật hệ ba phương
Ōkubo Toshimichi
Ōkubo Toshimichi (大久保 利通), là một chính khách Nhật Bản, một võ sĩ samurai của Satsuma, và là một trong Duy Tân Tam Kiệt lãnh đạo cuộc Minh Trị Duy Tân. Ông được coi là một trong những nhà sáng lập chính ra nước Nhật hiện đại, và là người thiết lập "chế độ quan liêu (công chức)" trong lịch sử Nhật Bản. Ông bị ám sát năm 1878.
Thiếu thời
Ōkubo Toshimichi chào đời ở Kagoshima, tỉnh Satsuma, (ngày nay là tỉnh Kagoshima), là con trai của Ōkubo Juemon, một phiên sỹ của Đại danh phiên Satsuma là Shimazu Nariakira. Ông là con cả trong 5 anh em. Ông học cùng trường địa phương với Saigō Takamori, lớn hơn ông 3 tuổi. Năm 1846, (niên hiệu Hoàng Hóa năm thứ ba), ở tuổi 17 (tuổi đếm), ông được tuyển làm thư ký sở đăng ký của phiên Satsuma.
Người võ sĩ phiên Satsuma
nhỏ|200px|Ōkubo Toshimichi khi là một võ sĩ trẻ. Shimazu Nariakira nhận ra tài năng của Okubo và bổ nhiệm ông vào vị trí quản lý việc thu thuế năm 1858. Khi Naraikira qua đời, Okubo tiếp nhận kế hoạch lật đổ Mạc phủ Tokugawa. Không giống phần lớn các lãnh đạo Satsuma, ông thích tōbaku (倒幕, "đảo Mạc" – lật đổ Mạc phủ), vì chống lại kōbu gattai (公武合体, Công Vũ Hợp thể) và hanbaku (đối lập với Mạc phủ) trong phong trào Tôn hoàng, nhương di (Sonnō jōi). Chiến tranh Anh-Satsuma năm 1863, cùng với Sự kiện Richardson và cuộc đảo chính tháng 9 năm 1863 tại Kyoto thuyết phục Okubo rằng phong trào tobaku đã diệt vong. Năm 1866, ông gặp gỡ Saigō Takamori và Kido Takayoshi của Chōshū để bí mật thành lập liên minh bí mật Satcho nhằm lật đổ Mạc phủ Tokugawa.
Minh Trị Duy Tân
Ngày 3 tháng 1 năm 1868, quân đội Satsuma và Choshu chiếm giữ Hoàng cung Kyoto và tuyên bố về cuộc Minh Trị Duy Tân. Bộ ba Ōkubo, Saigō và Kido thành lập một chính phủ lâm thời. Là Bộ trưởng Tài chính năm 1871, Ōkubo ban hành Cải cách Địa tô, cấm võ sĩ samurai mang kiếm ở nơi công cộng, và chính thức chấm dứt sự kỳ thị với các sắc dân thiểu số. Trong quan hệ đối ngoại, ông hoạt động để đạt được việc xem xét lại các hiệp ước bất bình đẳng và tham gia vào phái đoàn Iwakura đi vòng quanh thế giới vào các năm 1871 – 1873.
nhỏ|Ōkubo Toshimichi (bên phải), là một thành viên của [[phái đoàn Iwakura.]] Nhận ra rằng Nhật Bản vẫn chưa đủ tư cách để thách thức các cường quốc phương Tây trong tình hình hiện nay, Okubo trở về Nhật Bản vào ngày 13 tháng 9 năm 1873, đúng lúc để ngăn chặn cuộc xâm lược Triều Tiên (Chinh Hàn Luận).
Được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Nội vụ, Okubo có quyền lực rất lớn qua việc ông trực tiếp phục trách việc bổ nhiệm chính quyền địa phương và lực lượng cảnh sát. Ông cũng sử dụng quyền lực của Bộ Nội vụ để thúc đẩy việc phát triển công nghiệp. Ông cũng tham gia vào Hội nghị Osaka năm 1875 với cố gắng hòa giải giữa các thành viên của nhóm đầu sỏ chính trị thời Minh Trị.
Ám sát
Tuy nhiên, ông không thể thắng nổi người bạn cũ là Saigō Takamori. Trong cuộc Chiến tranh Tây Nam năm 1877, quân nổi loạn Satsuma dưới quyền chỉ huy của Saigo chiến đấu chống lại quân đội theo chế độ nhận ngũ của chính quyền mới dưới sự chỉ huy của Bộ trưởng Nội vụ Okubo. Với sự thất bại của lực lượng Satsuma, Okubo bị phiên mình và rất nhiều cựu võ sĩ coi là "tên phản bội". Vào ngày 14 tháng 5 năm 1878, ông bị Shimada Ichirō và 6 võ sĩ phiên Satsuma ám sát trên đường đến thủ đô Tōkyō.
Sách Mười hai người lập ra nước Nhật ghi nhận:
Di sản
Ōkubo Toshimichi là một trong những lãnh đạo giàu ảnh hưởng nhất của cuộc Minh Trị Duy Tân và thiết lập cơ cấu chính quyền hiện đại. Mặc dù chỉ trong thời gian ngắn, ông là nhân vật quyền lực nhất của Nhật Bản. Là một người theo chủ nghĩa dân tộc và có lòng trung thành, ông nhận được sự kính trọng của đồng sự cũng như kẻ thù.
Thủ tướng Nhật Bản Asō Tarō là cháu 5 đời của Okubo Toshimichi.
Trong văn hóa
Nhân vật Omura trong phim Võ sĩ đạo cuối cùng được xây dựng dựa trên Ōkubo Toshimichi. Trong phim, ông là tên quan bán nước, vinh thân phì gia, lại khuynh đảo triều chính, xỏ mũi Thiên hoàng Minh Trị trẻ tuổi và bắt Thiên hoàng phải làm theo chiêu bài "hiện đại hóa" của ông. Cuối cùng thì Thiên hoàng Minh Trị cũng nhận ra mình không phải là ông vua bù nhìn của Omura, và buộc ông phải bỏ đi.
Trong seri manga/anime Rurouni Kenshin, Ōkubo xuất hiện để tìm kiếm sự giúp đỡ của Himura Kenshin để tiêu diệt mối đe dọa vì cuộc nổi loạn của Shishio Makoto. Kenshin lưỡng lự, và Ōkubo đưa ra hạn cuối cùng vào ngày 14 tháng 5 để đưa ra quyết định. Trên đường đi nhận câu trả lời của Kenshin, ông bị Seta Sojior, cánh tay phải của Shishio, ám sát, và gia tộc Ichiro mạo phạm xác của ông và tự nói rằng chính mình đã giết ông. Trong lời chú của mình, Watsuki so sánh Okubo với Tổng thống Hoa Kỳ Abraham Lincoln.
Trong tiểu thuyết của Boris Akunin, The Diamond Chariot, Erast Fandorin điều tra vụ ám sát Ōkubo, nhưng không thể ngăn chặn được nó.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chính khách Nhật Bản Thể loại:Sinh năm 1830 Thể loại:Mất năm 1878 Thể loại:Người thời Minh Trị Thể loại:Samurai Thể loại:Nhân vật thời chiến tranh Boshin Thể loại:Chính trị gia Nhật Bản bị ám sát Thể loại:Người Satsuma Thể loại:Người Kagoshima (thành phố)
Sergey Vasilyevich Andreyev
Sergey Vasilyevich Andreyev (Сергей Васильевич Андреев; sinh 16 tháng 5 năm 1956 tại Luhansk) là cựu cầu thủ bóng đá người Nga và Liên Xô. Ông đang dẫn dắt FC MITOS Novocherkassk.
Sự nghiệp quốc tế
Ông có 26 lần khoác áo và ghi 8 bàn cho Đội tuyển bóng đá quốc gia Liên Xô, và từng tham dự World Cup 1982. Ông cũng giành huy chương đồng tại Thế vận hội Mùa hè 1980, ghi một cú hat trick vào lưới Cuba.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1956 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nga Thể loại:Cầu thủ bóng đá Liên Xô Thể loại:Huy chương bóng đá Thế vận hội Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thụy Điển Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1982
Châu Hướng đạo
Châu Hướng đạo (tiếng Anh ở Hoa Kỳ, Canada là Scout Council và Vương quốc Anh là Scout County hay Scout Area) là một phân cấp hành chánh của một tổ chức Hướng đạo quốc gia, trên Đạo Hướng đạo (Scout District). Tại các quốc gia nhỏ hay ít người thì địa giới hành chánh của Châu Hướng đạo gần như là địa giới của tỉnh, thành phố lớn, tiểu bang hay tỉnh bang ví dụ như ở Canada (ít người) và là phân cấp đầu tiên của tổ chức Hướng đạo quốc gia đó. Quốc gia lớn và đông dân như Hoa Kỳ thì Châu là phân cấp hành chánh thứ hai, sau phân cấp Vùng Hướng đạo (Scout Region).
Hướng đạo Việt Nam
Châu là phân cấp hành chánh thứ nhất của Hội Hướng đạo Việt Nam (trước năm 1975). Ở hải ngoại, Hướng đạo Việt Nam hoạt động dưới hình thức thỏa hiệp với các hội Hướng đạo sở tại nên không có cấp Châu. Trong nước hiện nay có một Châu được biết đến là Châu Sài Gòn ở Thành phố Hồ Chí Minh, châu Gia Định gồm: Đạo Phiên An, Đạo Cửu Long.
Trước năm 1975 có các phân cấp hành chánh châu như sau (cần được bổ sung):
Hoa Kỳ
Hội Nam Hướng đạo Mỹ hiện tại có 308 châu đã được tổ chức hoàn thiện để quản lý các chương trình của Hội Nam Hướng đạo Mỹ trong các khu vực địa lý được ấn định (có phạm vi từ một thành phố đơn độc đến một vùng rộng lớn bao gồm toàn bộ một tiểu bang hay hơn nữa).
Hội Nam Hướng đạo Mỹ cũng có mở hai châu dành cho các Hướng đạo sinh sống tại hải ngoại, phần lớn là tại các căn cứ quân sự tại châu Á và châu Âu. Châu Liên Đại Tây Dương có tổng hành dinh tại Đức phục vụ các Hướng đạo sinh Mỹ tại phần nhiều của châu Âu, và châu Viễn Đông có tổng hành dinh tại Nhật Bản phục vụ các quốc gia trong phía tây Thái Bình Dương.
Châu Aloha tại Hawaii cũng phục vụ các đơn vị của Hội Nam Hướng đạo Mỹ tại các lãnh thổ của Mỹ: Samoa thuộc Mỹ, Guam, Quần đảo Bắc Mariana và tại các quốc gia có chủ quyền: Liên bang Micronesia, Quần đảo Marshall và Palau.
Canada
Hội Hướng đạo Canada được phân cấp thành hai mươi Châu Hướng đạo, mỗi Châu đại diện cho cả một tỉnh bang hoặc một phần lớn của tỉnh bang. Ủy viên Hành chánh bổ nhiệm một Ủy viên Châu để lãnh đạo mỗi châu.
Vương quốc Anh
Châu Hướng đạo tại Vương quốc Anh được gọi bằng tiếng Anh là Scout County ở Anh và Bắc Ireland hay là Scout Area ở Wales và Scotland. Hiện tại có khoảng 114 Châu tại Vương quốc Anh. Các Châu này có trách nhiệm cung cấp các chương trình và hỗ trợ cho các Đạo Hướng đạo thành viên của mình.
Châu được chia thành các Đạo. Mỗi một Châu trung bình có khoảng mười Đạo và khoảng 3.900 thành viên (trong đó có 3.150 dưới 18).
Tham khảo
Thể loại:Hướng đạo
Colubrinae
Colubrinae là một phân họ trong họ Colubridae. Nó bao gồm nhiều chi, và các nguồn phân loại học khác nhau thường không thống nhất về số lượng chi. The Reptile Database liệt kê 724 loài trong 91 chi tại thời điểm tháng 3 năm 2020. Nó là phân họ lớn thứ hai trong họ Colubridae, chỉ sau phân họ Dipsadinae. Nhiều loài rắn hay được biết đến là các thành viên của phân họ này, bao gồm các loài rắn săn chuột, rắn vua, rắn sữa, rắn roi và rắn chàm.
Các loài trong phân họ này có sự đa dạng rất lớn về hình thái và sinh thái. Nhiều loài sống trên cạn, với các nhóm chuyên đào bới (như Tantilla) và sống trên cây (như Oxybelis), nhưng không có nhóm nào thực sự thủy sinh. Một số nhóm là những động vật săn mồi kiểu siết chặt (như Pantherophis, Pituophis, Lampropeltis) cũng là thành viên của nhóm này, cũng như một số ít loài có nọc đủ mạnh để gây tử vong ở con người (như Dispholidus và Thelotornis).
Trong phạm vi Colubrinae, các chi và loài dường như tạo thành năm nhánh khác biệt ở các mức độ khác nhau là khá tương đồng về mặt sinh thái học và phân bố địa lý, mặc dù việc lấy mẫu tăng lên là cần thiết để xác định xem tất cả các loài hiện đặt trong Colubrinae có khớp với một trong các nhóm này hay không. Chúng tương ứng gần đúng với các tông được công nhận trong quá khứ là Sonorini, Colubrini, Boigini/Lycodontini, Dispholidini và Lampropeltini.
Coluber là chi điển hình của cả Colubrinae lẫn Colubridae và là tên gọi cơ sở cho tên gọi Colubroidea. Nó cũng là một trong ba tên gọi cho các chi rắn được Linnaeus đặt mà hiện nay vẫn còn được sử dụng.
Các chi
Một nhóm bao gồm 4 chi trong quá khứ được đặt trong Colubrinae nhưng gần đây được một số phân tích tách ra thành phân họ tách biệt là Ahaetuliinae. Chúng bao gồm Ahaetulla Link, 1807, Chrysopelea Boie, 1827 , Dendrelaphis Boulenger, 1890 và Dryophiops Boulenger, 1896.
240px|thumb|right|[[Sonora semiannulata]] 240px|thumb|right|[[Gonyosoma boulengeri]] 240px|thumb|right|[[Boiga dendrophila (rắn rào cây)]] 240px|thumb|right|[[Dispholidus typus]] 240px|thumb|right|[[Coronella austriaca]]
Lasioglossum whiteanum
Lasioglossum whiteanum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cameron mô tả khoa học năm 1905.
Tham khảo
Thể loại:Lasioglossum Thể loại:Động vật được mô tả năm 1905
Příčovy
Příčovy là một làng thuộc huyện Příbram, vùng Středočeský, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Příbram Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Bloch MB.81
MB.81 là một loại máy bay quân sự của Pháp, do hãng Société des Avions Marcel Bloch chế tạo với vai trò làm máy bay cứu thương.