cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chính tả tiếng Việt
Chính tả theo trường hợp
Thứ hai: về tên riêng không phải tiếng Việt, nguyên tắc tôn trọng nguyên ngữ từ vựng, hướng về chữ cái Latin, đồng ý các từ ngữ phổ biến trên thế giới và trong nước, cho phép các trường hợp đặc biệt hoạt động. Cụ thể là: nếu chữ viết của nguyên ngữ dùng chữ cái Latinh thì giữ đúng nguyên hình trên chữ viết của nguyên ngữ; kể cả các chữ cái f, j, w, z như trong nguyên ngữ; dấu phụ ở một số chữ cái trong nguyên ngữ có thể lược bớt. Ví dụ: Shakespeare, Paris, Wroclaw (có thể lược dấu phụ ở chữ cái), Petõfi (có thể lược dấu phụ ở chữ cái õ). Nếu chữ viết của nguyên ngữ thuộc một hệ thống chữ cái khác thì dùng lối chuyển tự chính thức sang chữ cái Latinh. Ví dụ: Lomonosov, Moskva, Abdel. Nếu chữ viết của nguyên ngữ không phải là chữ viết ghi từng âm bằng chữ cái thì dùng lối phiên âm chính thức bằng chữ cái Latinh (thường là cách phiên âm đã có tính chất phổ biến trên thế giới). Ví dụ: Ōsaka. Tôn trọng các chữ cái Latinh, tiếng Anh hay ngôn ngữ thế giới khác trong trường hợp viết, ví dụ như Festival Hoa Đà Lạt, Festival Huế.
Đối với trường hợp tên riêng mà trong thực tiễn sử dụng rộng rãi trên thế giới đã quen dùng một hình thức viết bằng chữ cái Latinh khác với nguyên ngữ (thường đó là tên một số nước, thành phố) thì dùng hình thức tên riêng phổ biến đó. Ví dụ: Hungary (tuy trong nguyên ngữ là Magyarorszag), Bangkok (tuy trong nguyên ngữ là Krung Thep hoặc Krung Rattanakosin). Đối với trường hợp những sông, núi thuộc nhiều nước (và do đó có những tên riêng khác nhau) thì dùng hình thức tương đối phổ biến trên thế giới và trong nước; tuy vậy trong những văn bản nhất định, do yêu cầu riêng, có thể dùng hình thức dựa theo ngôn ngữ của địa phương. Ví dụ: sông Danube (có thể dùng Donau theo tiếng Đức, Duna theo tiếng Hungary, Dunares theo tiếng Rumania). Đối với những tên riêng hay bộ phận của tên riêng (thường là địa danh) mà có nghĩa thì dùng lối dịch nghĩa phù hợp với chủ trương chung có thể nhận thấy qua các ngôn ngữ trên thế giới. Ví dụ: Biển Đen, Guinea xích đạo. Những tên riêng đã có hình thức phiên âm quen thuộc trong tiếng Việt thì không cần thay đổi, trừ một số trường hợp đặc biệt có yêu cầu riêng thì phải thay đổi. Ví dụ: Pháp, Hy Lạp, Bắc Kinh, Lỗ Tấn; chấp nhận dùng cả Italia và Ý, Australia và Úc. Chấp nhận sự tồn tại những hình thức khác nhau của một số tên riêng trong những phạm vi sử dụng khác nhau. Ví dụ: La Mã (thành phố La Mã, đế quốc La Mã, chữ số La Mã), Roma (thủ đô Italia ngày nay). Giai đoạn 2010 – 2020, chính tả theo trường hợp, nhất là đối với sử dụng tiếng nước ngoài được các cơ quan tổ chức và Bộ Giáo dục đã tổ chúc hội thảo để đề xuất thống nhất cách viết, dựa theo đánh giá, nghiên cứu và tính thông dụng, có thể kể tới ý kiến như: dùng tên gọi phổ biến nhất hoặc một tên gọi phù hợp với ngữ cảnh đối với tên riêng liên quan đến nhiều nước; viết nguyên dạng tiếng nước ngoài với thuật ngữ có tính hệ thống, có khả năng tạo ra nhiều thuật ngữ cùng gốc hoặc thuật ngữ dẫn chiếu đến ký hiệu, công thức thông dụng; viết nguyên dạng nếu tên nước ngoài là tên viết bằng chữ Latinh, chuyển tự sang chữ Latinh nếu đó là tên viết bằng các chữ ghi âm không phải chữ Latinh hoặc viết như cách viết trong tiếng Anh nếu không chuyển tự được.
Ngoài ra, còn có những khuyến khích áp dụng vào chính tả. Trường hợp viết i/y đều đúng trong trường hợp có âm tiết mở (khuyến khích viết i: châu Mĩ/châu Mỹ, địa lí/địa lý, bác sĩ/bác sỹ).
Chính tả văn bản quy phạm pháp luật
Nhóm chính tả theo trường hợp căn cứ từ các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hành chính, bao gồm quyết định, thông tư của cơ quan Đảng, Nhà nước về vấn đề chính tả, kỹ thuật soạn thảo văn bản đóng vai trò quan trọng, mang tính ảnh hưởng quyết định tới xu hướng chuẩn hóa chính tả tiếng Việt. Chính tả văn bản quy phạm pháp luật được đặt ra nhằm quy định hình thức soạn thảo với tổ chức thuộc Đảng và Nhà nước một cách thống nhất trong nội dung các vấn đề thuộc chức năng, quyền lực, công tác của các đơn vị. Mặc dù không đề cập đến việc bắt buộc mọi tổ chức trong mọi nội dung (chỉ quy định trực tiếp áp dụng cho cơ quan, tổ chức Nhà nước và doanh nghiệp nhà nước, tổ chức chính trị, chính trị – xã hội, tổ chức xã hội, xã hội – nghề nghiệp), nhưng lớp chính tả này mang tính khoa học, chuẩn quy, và tác động toàn diện, do đó có những phần chính tả được áp dụng cho cả nước, như là một bộ phận tuân thủ bước tiếp theo của chính tả phổ thông.
Về quy định về viết hoa: sau dấu chấm câu (.); sau dấu chấm hỏi (?); sau dấu chấm than (!) và khi xuống dòng, tức không viết hoa sau dấu hai chấm, dấu ba chấm (...), dấu chấm phẩy. Viết hoa tên hiệu, tên gọi nhân vật lịch sử, chữ cái đầu tất cả các âm tiết. Ví dụ: Vua Hùng, Bà Triệu, Ông Gióng, Cụ Hồ. Viết hoa cả danh từ chung chỉ đơn vị hành chính trong trường hợp tên đơn vị hành chính được cấu tạo giữa danh từ chung kết hợp với chữ số, tên người, tên sự kiện lịch sử. Ví dụ: Quận 1 (viết hoa Q|chữ Q), Phường Quang Trung (viết hoa P|chữ P); viết hoa trường hợp Thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Về tên cơ quan, tổ chức, viết hoa chữ cái đầu của các từ, cụm từ chỉ loại hình cơ quan, tổ chức; chức năng, lĩnh vực hoạt động của cơ quan, tổ chức. Ví dụ: Ban Chỉ đạo trung ương về Phòng chống tham nhũng, Văn phòng Chủ tịch nước, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Sở Công Thương; trường hợp đặc biệt như Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn phòng Trung ương Đảng; viết hoa tổ chức thế giới theo quy tắc viết tên cơ quan, tổ chức của Việt Nam, như Liên hợp quốc (UN), Tổ chức Y tế thế giới (WHO).
Trong những trường hợp khác: viết hoa danh từ đặc biệt gồm Nhà nước và Nhân dân. Viết hoa tên chức vụ, học vị, danh hiệu đi liền với tên người cụ thể. Ví dụ: Giáo sư Tôn Thất Tùng. Ở đây, các chức vụ thuộc tổ chức lãnh đạo Việt Nam đều được viết hoa, thể hiện trong ví dụ như: Chủ tịch Quốc hội (viết hoa từ Chủ), Thủ tướng Chính phủ (viết hoa từ Thủ); trong hệ thống các các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hành chính khác mà đặc biệt là Hiến pháp 2013, ví dụ đoạn soạn thảo như: "Chính phủ gồm Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng Chính phủ, các Bộ trưởng và Thủ trưởng cơ quan ngang bộ", hoặc "...Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng dân tộc, Chủ nhiệm Ủy ban của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Toà án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao". Với nguyên tắc viết hoa từ ngữ có nội dung đặc biệt, các chức vụ thuộc tổ chức đều được viết hoa dù không đi cùng tên người, ví dụ: "theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Nội vụ".
Vấn đề phương ngữ Bắc Trung Nam
Chữ Quốc ngữ là một chữ viết ghi âm, chuẩn hóa chính tả dựa trên chuẩn phát âm, quyết định nền tảng của chính tả tiếng Việt. Về chuẩn phát âm của tiếng Việt, có một số vấn đề. Trên thực tế, chữ viết được coi trọng hơn phát âm ở Việt Nam: trong trường hợp phát âm tiếng Việt có khác nhau giữa các phương ngữ thì cách phát âm chuẩn được xem là cách phát âm có sự phân biệt được phản ánh trên chữ viết. Ví dụ, chữ viết có phân biệt dấu hỏi – dấu ngã, phát âm của phương ngữ miền Bắc, phân biệt hỏi – ngã là chuẩn chính tả; chữ viết có phân biệt s – x, phát âm của phương ngữ miền Nam, phân biệt s – x là chuẩn chính tả.
Vị trí địa lý tạo nên sự khác trong phương ngữ Việt Nam. Phương ngữ miền Bắc và phương ngữ miền Nam khác nhau ở phần phát âm, đọc trái ngữ âm của nhiều từ. Trong khi phương ngữ miền Trung (chủ yếu ở sáu tỉnh Bắc Trung Bộ) có đặc điểm là tạo ra nhiều từ địa phương. Ví dụ như cụm các từ địa phương miền Trung: mô (nghĩa là đi đâu trong đi mô), tê (nghĩa là bên kia trong bên tê), răng (nghĩa là không sao đâu trong không răng mô), rứa (nghĩa là thế đó trong rứa tê). Vấn đề phương ngữ đã và đang được phân tích và sắp xếp, tạo phương án chuẩn hóa thích hợp, đưa đặc điểm phương ngữ vùng miền trở thành yếu tố ý nghĩa trong văn hóa Việt Nam.
Vấn đề cách viết
Vấn đề mâu thuẫn giữa phát âm của một phương ngữ với chữ viết: chữ viết có phân biệt, nhưng phát âm không phân biệt, tạo ra hiện tượng đồng âm trong phương ngữ. Những hiện tượng đồng âm phương ngữ khiến xuất hiện nhiều vấn đề chính tả, ví dụ như vấn đề phân biệt dấu thanh hỏi – ngã miền Nam, phân biệt ch – tr miền Bắc. Xét tổng thể cả nước, có hai trường hợp vấn đề chính tả do mâu thuẫn giữa phát âm mọi phương ngữ với chữ viết, gồm: Nhóm d và gi: tiếng Việt không phát âm phân biệt d và gi, nhưng có sự phân biệt trong chính tả. Ví dụ: từ dành và giành có phát âm như nhau, nhưng phân biệt về ý nghĩa trong từ vựng phần chính tả. Dành trong cụm như dành cho, dành dành, dành dụm, dành tiền, dành riêng ; giành trong cụm giành lấy, giành nhau, quyết giành, đấu tranh giành độc lập.
Nhóm y và i: chữ Quốc ngữ sử dụng y để viết bán nguyên âm i trong ay, áy; viết nguyên âm i khi đứng một mình trong y, ỷ, ý; viết nguyên âm i trong uy, tổ hợp với ê viết nguyên âm đôi iê (trong yêm, yên, yết, yêu, uyên, uyết, uyên, vân vân). Cách sử dụng y và i chưa được nhất quán, ví dụ: y trong mỹ lệ, nước Mỹ nhưng lại không viết mỵ dân mà là mị dân, các từ đều mang yếu tố Hán Việt. Cả hai lối viết hiện đang tồn tại, có các đề nghị trái chiều bao gồm việc thống nhất sử dụng i, tức khôi phục lại lối viết cũ và giữ nguyên phân định rõ hai âm. Vấn đề về yếu tố Hán Việt: yếu tố Hán Việt được sử dụng rộng rãi để cấu tạo đại bộ phận từ ghép, một phần hệ thống yếu tố được gọi là âm tiết – yếu tố cấu tạo từ Hán Việt có vấn đề về chính tả. Đối với chính tả yếu tố Hán Việt, hiện đang có quy tắc nhất định, ví dụ: với phương ngữ miền Bắc, vấn đề về d-/gi-/r-, trong đó r không có yếu tố Hán Việt; vần d Hán Việt đều chỉ viết không dấu, dấu ngã hoặc dấu nặng (ngoại trừ từ dần), khác với vần gi Hán Việt đều chỉ viết không dấu, dấu hỏi, dấu sắc.
Cải tiến cách viết
Thời hiện đại, có những nghiên cứu về tiếng Việt, bao gồm vấn đề về chính tả, đặc biệt là Đề xuất Cải tiến chữ quốc ngữ, nghiên cứu cá nhân của nhà ngôn ngữ Bùi Hiền, được đề xuất từ năm 1995. Theo đề xuất thì mục đích của cải tiến là: thống nhất và đơn giản hoá một phần về mặt chữ viết cho các văn bản; giúp người nước ngoài, người dân tộc thiểu số dễ tiếp cận với chữ viết tiếng Việt hơn. Cuối năm 2017, sau một cuộc hội thảo về ngôn ngữ, đề xuất của ông được đưa ra truyền thông và tạo nên đánh giá, tranh luận và phản biện sôi nổi về nghiên cứu cải cách của ông; vấn đề này cũng được đưa lên chương trình Táo quân 2018, phổ biến toàn quốc.
''Điều 7. Ngôn ngữ dùng trong nhà trường và cơ sở giáo dục khác; dạy và học tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số; dạy ngoại ngữ.''
''1. Tiếng Việt là ngôn ngữ chính thức dùng trong nhà trường và cơ sở giáo dục khác. Căn cứ vào mục tiêu giáo dục và yêu cầu cụ thể về nội dung giáo dục, Thủ tướng chính phủ quy định việc dạy và học bằng tiếng nước ngoài trong nhà trường và cơ sở giáo dục khác.''
''2. Nhà nước tạo điều kiện để người dân tộc thiểu số được học tiếng nói, chữ viết của dân tộc mình nhằm giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, giúp cho học sinh người dân tộc thiểu số dễ dàng tiếp thu kiến thức khi học tập trong nhà trường và cơ sở giáo dục khác. Việc dạy và học tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số được thực hiện theo quy định của Chính phủ. Cách viết theo phương án: LUẬT ZÁO ZỤK''
''Diều 7. Qôn qữ zùq coq n’à cườq và kơ sở záo zụk xák; zạy và họk tiếq nói, cữ viết kủa zân tộk wiểu số; zạy qoại qữ.''
''1.Tiếq Việt là qôn qữ cín’ wứk zùq coq n’à cườq và kơ sở záo zụk xák. Kăn kứ vào mụk tiêu záo zụk và yêu kầu kụ wể về nội zuq záo zụk, Wủ tướq cín’ fủ kuy dịn’ việk zạy và họk bằq tiếq nướk qoài coq n’à cườq và kơ sở záo zụk xák.''
''2. N’à nướk tạo diều kiện dể qười zân tộk wiểu số dượk họk tiếq nói, cữ viết kủa zân tộk mìn’ n’ằm zữ zìn và fát huy bản sắk văn hoá zân tộk, zúp co họk sin’ qười zân tộk wiểu số zễ zàq tiếp wu kiến wứk xi họk tập coq n’à cườq và kơ sở záo zụk xák. Việk zạy và họk tiếq nói, cữ viết kủa zân tộk wiểu số dượk wựk hiện weo kuy dịn’ kủa Cín’ fủ.''
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiếng Việt Thể loại:Chính tả tiếng Việt
.fi
.fi là tên miền Internet cấp cao nhất dành cho quốc gia (ccTLD) của Phần Lan. Nó được điều hành bởi FICORA, Công ty có trách nhiệm điều phối Liên lạc ở Phần Lan.
Ngày 4 tháng 12, 1986 một đơn đăng ký tên miền cấp cao nhất cho Phần Lan đã được gửi tới Nhóm Người dùng Unix Phần Lan từ Tampere. Lá đơn này đã được chấp thuận và cơ quan chức năng của TLD.fi đã ủy quyền cho Đại học Kỹ thuật Tampere. Sau đó cơ quan chức năng đã chuyển quyền qua đầu tiền là FICIX, sau đó đến FICORA.
Trong quá khức FICORA đã quản lý tên miền.fi rất chặt chẽ. Tên miền chỉ được cấp cho tên công ty hoặc công ty sở hữu thương hiệu. Chính sách này dẫn tới việc các công ty Phần Lan nộp đơn xin tên miền dưới những tên miền khác. Chính sách này đã thay đổi vào ngày 1 tháng 9 năm 2003.
Từ ngày 1 tháng 9, 2005, tên miền.fi đã có thể chứa các ký tự Scandinavi (ä, å, ö), mặc dù chúng không được khuyến khích dùng như tên miền chính. Từ ngày 1 tháng 3, 2006, những người dùng cá nhân cũng có thể nộp đơn xin tên miền. Một vài sự giới hạn vẫn còn áp dụng, nhưng tên công ty hoặc thương hiệu chỉ có thể nộp đơn cho công ty liên quan.
Xem thêm: .ax, tên miền cấp cao nhất của Đảo Åland.
Liên kết ngoài
F i F i Fi
Cebrio sardous
Cebrio sardous là một loài bọ cánh cứng trong họ Cebrionidae. Loài này được Perris miêu tả khoa học năm 1869.
Tham khảo
biologie|2011|12|10}}
Thể loại:Cebrio
Rowy, Pomeranian Voivodeship
Rowy (Đức Rowe) là một làng nghỉ mát bên bờ biển và ở quận hành chính của Gmina Ustka, trong Słupski, Pomorskie, ở miền bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 16 km phía đông bắc của Ustka, 23 km phía bắc Słupsk và 108 km    phía tây thủ đô khu vực Gdańsk.
Trước năm 1648, khu vực này là một phần của Duchy of Pomerania, 1648-1945 Phổ và Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Làng có dân số 310 người.
Athripsodes bessae
Athripsodes bessae là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Chú thích
Thể loại:Athripsodes
.fj
.fj là tên miền Internet cấp cao nhất dành cho quốc gia (ccTLD) của Fiji.
Liên kết ngoài
F j Fj
Toppdomän
Trận doanh (Rồng và Ngục tối)
Trong trò chơi nhập vai Rồng và Ngục tối, trận doanh là một thuộc tính mô tả quan điểm đạo đức và nguyên tắc xử thế của sinh vật hay xã hội.
Trong các phiên bản đầu, trận doanh được phân chia theo một trục: trật tự, tôn trọng luật pháp và danh dự; hỗn loạn, ngược lại với trật tự; và trung lập. Về sau trục thiện, ác, trung tính được thêm vào; với hai trục trận doanh, ta có 9 nhóm chính như sau:
Tham khảo
Thể loại:Rồng và Ngục tối
Cymothoa carryensis
Cymothoa carryensis là một loài chân đều trong họ Cymothoidae. Loài này được Gourret miêu tả khoa học năm 1892.
Tham khảo
Thể loại:Cymothoa
Monolepta sulcicollis
Monolepta sulcicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1922.
Saint-Arailles
Saint-Arailles  là một xã của tỉnh Gers, thuộc vùng Occitanie, tây nam nước Pháp.
Tham khảo
Saintarailles
Guerquesalles
Guerquesalles là một xã của Pháp|xã]] thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 180 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Orne
Đại đô thị
nhỏ|phải|250px|Một ví dụ về một đại đô thị là [[Vùng đô thị San Diego-Tijuana. Các thành phố cùng với nhau tạo nên một đại đô thị lưỡng quốc giữa México và Hoa Kỳ.]] Trong nghiên cứu về các khu định cư của con người, một đại đô thị (tiếng Anh: urban agglomeration) là một khu vực thành phố hay thị trấn được mở rộng, bao gồm khu đô thị của một nơi được gọi là trung tâm (nơi trung tâm này thường là một khu tự quản) và bất cứ những khu vực ngoại ô nào được nối liền nhau qua khu đô thị liên tục này. Tại Pháp, Viện Thống kê Pháp INSEE dịch từ này thành "Unité urbaine" có nghĩa là khu đô thị nối tiếp nhau. Tuy nhiên, vì có sự khác biệt trong các định nghĩa rằng những gì tạo nên và không tạo nên một "đại đô thị" cũng như các tính chất đa dạng và giới hạn của các phương pháp tính toán dựa theo địa lý hoặc thống kê nên có thể rất mơ hồ để so sánh các đại đô thị khác nhau trên khắp thế giới. Chẳng hạn như, không rõ là một khu vực có nên được xem là một khu vực vệ tinh hay một phần của một đại đô thị hay bản thân chính nó là một thực thể riêng biệt.
Thuật ngữ đại đô thị (urban agglomeration) cũng có thể có mối liên hệ đến vùng đại đô thị (Conurbation) là thuật ngữ chi tiết hơn để chỉ các chùm đô thị lớn mà trong đó các vùng ảnh hưởng gồm có những thành phố hay thị trấn cá biệt được kết nối lại với nhau vì sự phát triển đô thị xảy ra liên tục không ngừng, thậm chí lan sang các vùng, bang hay quốc gia khác nhau, thí dụ như Lille - Kortrijk tại Pháp và Bỉ. Mỗi thành phố hay thị trấn trong một vùng đại đô thị có thể tiếp tục hoạt động như một điểm hội tụ độc lập, thiết yếu cho cả vùng đại đô thị.
Những đại đô thị lớn nhất
Thuật ngữ "đại đô thị" rất thích hợp để định nghĩa dân số của những siêu-thành phố lớn như Tokyo, Thành phố Mexico, và Seoul. Các thành phố thí dụ là những siêu-thành phố đã mở rộng đủ để nuốt chửng các khu dân cư khác. Mặc dù về mặc hành chính thì những khu dân cư đó có thể là có chính quyền riêng biệt nhưng người dân ở đó có thể nói rằng họ đến từ thành phố trung tâm. Có vô số danh sách khác nhau về dân số đại đô thị. Hai trong số đó được trình bày dưới đây.
Theo một danh sách (01-01-2010), đại đô thị lớn nhất trên thế giới là như sau:
(Thông tin trên được lấy từ: CityPopulation)
Một danh sách khác về căn bản cho thấy một số đại đô thị (so sánh với danh sách trên) có dân số nhỏ hơn vào năm 2010. Danh sách này sử dụng phương pháp ước tính dân số dựa theo các khu vực hành chính bên trong ranh giới của một khu vực có nhiều đô thị nối kết liên tiếp nhau. Sự khác biệt chính giữa hai con số về dân số trong hai danh sách là danh sách thứ nhất lấy dân số vùng đô thị thay cho dân số đại đô thị, thí dụ như New York, Mexico City, Mumbai và Delhi mà có thể thấy có các con số về dân số cao hơn so với danh sách thứ hai ở dưới đây.
10 đại đô thị lớn nhất tính theo dân số là: nhỏ|[[Vùng đại Tokyo có trên 35 triệu người.]]
''(Thông tin trên được lấy từ Demographia)
Liên kết ngoài
Thể loại:Dân số Thể loại:Quy hoạch đô thị Thể loại:Địa lý học Thể loại:Địa lý đô thị Thể loại:Địa lý kinh tế Thể loại:Nhân khẩu học Thể loại:Dạng nơi tập trung dân cư Thể loại:Vùng đô thị
Witwatersrand
nhỏ|Thác Witwatersrand ở Muldersdrif's Loop, trong Vườn bách thảo Walter Sisulu, phía tây Johannesburg, Nam Phi Witwatersrand là một khu vực núi đá ở Nam Phi, là một trong những khu vực sản xuất vàng nhiều nhất thế giới, là khu vực công nghiệp chính của Nam Phi. Witwatersrand bao gồm các dãy đồi chạy song song chạy theo hướng đông và tây. Các rặng đồi có chứa mỏ vàng dài 100 km và rộng tối đa 40 km và có độ cao 600 m trên mực nước biển. Witwatersrand có nghĩa là rặng đồi nước trắng trong tiếng Afrikaans. Rặng đồi này là các kiến tạo đá tạo ra đường phân nước giữa sông Vaal và Olifantsrivier, các con sông chảy vào Ấn Độ Dương. Johannesburg là thành phố lớn nhất trong khu vực. Tháng 7 năm 1852, người ta cho biết, một người Anh tên là JH Davis đã tìm thấy vàng "với số lượng đáng kể" ở Paardekraal gần Krugersdorp, là khu vực có vàng được phát hiện sớm nhất ở Rand. Davis đã bán số vàng tìm được với giá 600 bảng Anh thời đó cho Ngân khố Transvaal. Vàng lộ thiên đã được phát hiện ở Witwatersrand năm 1884, và công việc khai khoáng sôi động bắt đầu năm 1886, cùng năm đó, Johannesburg được thiết lập làm một khu định cư cho người khai thác vàng. Ở đây có các mr vàng nằm sâu dưới lòng đất đạt 177 m vào năm 1889, sau đó người ta đã khai thác vàng ở độ sâu hơn 2 km. Khu vực này có nguồn mỏ vàng chiếm 40% trữ lượng vàng đã được khai thác trên thế giới. Trong thập niên 1930, sau khi nhiều quốc gia bỏ chế độ kim bản vị và việc Hoa Kỳ hạn chế mua vàng, các mỏ ở đây đã được khai thác ở độ sâu 3.700 m (12000 foot); kết quả là độ sâu khai khoáng đã đạt trung bình 2.700 m. Các mỏ sâu này có nhiệt độ cao hơn nhiệt độ mặt đất nên các mỏ ở đây đã được lắp đặt hệ thống làm mát và quạt để điều hòa nhiệt độ.
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh Gauteng
Synchiropus phaeton
Synchiropus phaeton là một loài cá biển thuộc chi Cá đàn lia gai (Synchiropus) trong họ Cá đàn lia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1861.
Phân bố và môi trường sống
S. phaeton có phạm vi phân bố rộng rãi ở Đông Đại Tây Dương. Loài cá này được tìm thấy từ quần đảo Azores và ngoài khơi Bồ Đào Nha, trải dài về phía nam, dọc theo bờ biển Tây Phi đến Gabon; bao gồm cả những quần đảo ở ngoài khơi Tây Phi; S. phaeton cũng được ghi nhận ở hầu hết Địa Trung Hải. Chúng được thu thập ở độ sâu khoảng từ 88 đến 848 m.
Mô tả
Mẫu vật lớn nhất của S. phaeton có chiều dài cơ thể được ghi nhận là 18 cm, thuộc về một cá thể đực ; cá cái có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 12 cm. Chiều dài phổ biến thường thấy ở cá đực là 12 cm; ở cá cái là 8 cm.
Cơ thể của chúng có màu vàng nhạt, vàng cam hoặc hồng tươi với các vệt đốm. Vây lưng thứ nhất có đốm đen trên màng vây thứ ba (ở cả hai giới); vây lưng thứ hai màu trắng nhạt với các chấm đen. Vây hậu môn có dải đen ở rìa.
Cá đực có tính lãnh thổ, thường hung hăng với nhau. S. phaeton ăn các loài động vật không xương sống nhỏ ở tầng đáy, chủ yếu là giun, ốc và động vật giáp xác.
Cebrio satanas
Cebrio satanas là một loài bọ cánh cứng trong họ Cebrionidae. Loài này được Kocher miêu tả khoa học năm 1952.
Tham khảo
Thể loại:Cebrio
Athripsodes bibulus
Athripsodes bibulus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Chú thích
Thể loại:Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi Thể loại:Athripsodes
Monolepta surkheta
Monolepta surkheta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2000.
Tham khảo
Thể loại:Monolepta
Cebrio scutellaris
Cebrio scutellaris là một loài bọ cánh cứng trong họ Cebrionidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1867.
Tham khảo
biologie|2011|12|10}}
Thể loại:Cebrio
Cymothoa catarinensis
Cymothoa catarinensis là một loài chân đều trong họ Cymothoidae. Loài này được Thatcher, Loyola e Silva, Jost & Souza-Conceiçao miêu tả khoa học năm 2003.
Tham khảo
Thể loại:Cymothoa
Monolepta suturata
Monolepta suturata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2005.
Tham khảo
Thể loại:Monolepta
Nicocles pictus
Nicocles pictus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Nicocles pictus được Loew miêu tả năm 1866.
Athripsodes bifidus
Athripsodes bifidus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Nicocles pictus
Tham khảo
Thể loại:Nicocles
Athripsodes bifidus
Chú thích
Thể loại:Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi Thể loại:Athripsodes
Saint-Arroman, Gers
Saint-Arroman  là một xã của tỉnh Gers, thuộc vùng Occitanie, tây nam nước Pháp.
thumb|center|Saint-Arroman
Tham khảo
Saintarroman
Saint-Aunix-Lengros
Saint-Aunix-Lengros  là một xã của tỉnh Gers, thuộc vùng Occitanie, tây nam nước Pháp.
Tham khảo
Saintaunixlengros
Hồ Nam TV
Đài Truyền hình vệ tinh Hồ Nam (Hunan Broadcasting System | HBS) (giản thể: 湖南广播电视台; phồn thể: 湖南廣播電視台; bính âm: Húnán Guǎngbò Diànshìtái), trước đây được biết đến với tên gọi Đài Truyền hình vệ tinh Golden Eagle (Golden Eagle Broadcasting System | GBS), là mạng lưới truyền hình lớn thứ hai của Trung Quốc sau Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV). Các mạng lưới truyền hình thuộc sở hữu của chính quyền tỉnh Hồ Nam. Mạng lưới này có trụ sở tại Trường Sa, Hồ Nam và Tây Ninh, Thanh Hải. Ngày 20/05/2009, mạng lưới truyền hình mở rộng dịch vụ của mình đến Hồng Kông và Bắc Mĩ.
Đài phát thanh nhân dân Hồ Nam
7 tháng 11 năm 1949, Đài phát thanh nhân dân Hồ Nam được thành lập, kênh chính của Đài phát thanh nhân dân Hồ Nam chính thức được phát sóng. Vào ngày 6 tháng 11 năm 1993, kênh chính của Đài phát thanh nhân dân Hồ Nam được đổi tên thành Đài truyền hình nhân dân Hồ Nam. 8 tháng 8 năm 1992, kênh kinh tế Hồ Nam chính thức bắt đầu phát sóng. 28 tháng 3 năm 1995, Kênh Văn học Nghệ thuật bắt đầu phát sóng; Ngày 8 tháng 12 năm 1997, Kênh Giao thông bắt đầu phát sóng. 8 tháng 3 năm 2000, theo tiêu chuẩn về tên gọi của một đài phát thanh và truyền hình do Cục Quản lý Nhà nước về Phát thanh, Điện ảnh và Truyền hình quy định, Đài phát thanh nhân dân Hồ Nam, kênh Kinh tế, kênh Văn học và Nghệ thuật và k6nh Giao thông vận tải đã thay đổi cách gọi thành "Kênh tin tức của Đài phát thanh truyền hình nhân dân Hồ Nam" và "Đài truyền hình nhân dân Hồ Nam". "Kênh Kinh tế của Đài phát thanh truyền hình Hồ Nam", "Kênh Nghệ thuật của Đài phát thanh truyền hình nhân dân Hồ Nam" và "Kênh Giao thông của Đài phát thanh truyền hình nhân dân Hồ Nam". Kể từ năm 2005, việc phát sóng Xiaoxiang Voice, Travel Voice và Music Voice đã liên tiếp được khởi động. 25 tháng 1 năm 2010, với việc thành lập và tái cơ cấu Đài phát thanh và truyền hình Hồ Nam, Đài phát thanh nhân dân Hồ Nam bị bãi bỏ và Trung tâm truyền thông phát thanh truyền hình Đài phát thanh và truyền hình Hồ Nam được thành lập, là một tổ chức nội bộ và là một pháp nhân cấp hai của Đài phát thanh và truyền hình Hồ Nam.
Đài truyền hình Hồ Nam
Năm 1960, đài truyền hình Trường Sa tiền thân của nó bắt đầu phát sóng và sau đó ngừng phát sóng vào năm 1962. Nó tiếp tục phát sóng vào ngày 29 tháng 9 năm 1970, và được đổi tên thành Đài truyền hình Hồ Nam. 1 tháng 7 năm 1987, kênh truyền hình nghệ thuật Hồ Nam bắt đầu phát sóng. Tháng 10 năm 1991, nó được đổi thành chương trình thứ hai của đài truyền hình Hồ Nam. Năm 1993, kênh thông tin đồ họa Hồ Nam bắt đầu phát sóng. 1 tháng 1 năm 1997, chương trình đầu tiên của Đài truyền hình Hồ Nam chính thức được phát sóng trên vệ tinh, và được đổi tên thành Kênh truyền hình vệ tinh Hồ Nam (gọi tắt là Truyền hình vệ tinh Hồ Nam). Năm 2004, Đài truyền hình vệ tinh Hồ Nam đưa ra khái niệm "Trung Quốc hạnh phúc" và đi đầu trong việc nỗ lực xây dựng "Thương hiệu giải trí truyền hình năng động nhất Trung Quốc". Đây cũng là hãng truyền hình đầu tiên trong nước định vị rõ ràng và Phiên bản nước ngoài của Truyền hình vệ tinh Hồ Nam phát trên vệ tinh nền tảng Vạn Lý Trường Thành đã được phát sóng. 28 tháng 6 năm 1999, chương trình thứ hai của Đài truyền hình Hồ Nam được đổi thành kênh Văn hóa và Thể thao của Đài truyền hình Hồ Nam. Tháng 12 năm 2002, kênh thông tin Đồ họa Hồ Nam được tổ chức lại thành kênh Thể thao Truyền hình Hồ Nam. Đồng thời, kênh văn hóa thể thao của Đài truyền hình Hồ Nam được đổi tên thành kênh giải trí của Đài truyền hình Hồ Nam. 28 tháng 12 năm 2003, kênh công cộng của đài truyền hình Hồ Nam được ra mắt với tên gọi là "Hunan Public TV". 18 tháng 6 năm 2004, Kênh Thể thao truyền hình Hồ Nam được đổi thành Kênh Thời trang truyền hình Hồ Nam. Ngày 17 tháng 3 năm 2006, kênh Thời trang Hồ Nam được đổi thành Kênh mua sắm vui vẻ và bắt đầu phát sóng. Vào ngày 1 tháng 6 năm 2010, Kênh mua sắm vui vẻ 2 (Kênh Thời trang của Đài truyền hình Hồ Nam) được phát sóng thử nghiệm. 28 tháng 9 năm 2004, chương trình truyền hình vệ tinh Golden Eagle Cartoon được phát sóng thử nghiệm, và chính thức ra mắt vào ngày 30 tháng 10. 20 tháng 11 năm 2005, Kênh phim Xiaoxiang được phát sóng thử nghiệm và chính thức ra mắt vào ngày 1 tháng 1 năm 2006. Kênh này không trực thuộc quản lý của đài truyền hình Hồ Nam mà do tập đoàn điện ảnh Xiaoxiang chịu trách nhiệm. 3 năm 2009, phiên bản nước ngoài của Truyền hình vệ tinh Hồ Nam đã bị thu hồi và chuyển đổi, và phiên bản này đã được nâng cấp thành tên gọi "Kênh quốc tế truyền hình vệ tinh Hồ Nam" và bắt đầu phát sóng thử nghiệm, ngày 20 tháng 5 cùng năm, Kênh quốc tế truyền hình vệ tinh Hồ Nam bắt đầu phát sóng và phủ sóng trên toàn thế giới. 28 tháng 9 năm 2009, truyền hình vệ tinh Hồ Nam chính thức bắt đầu đưa vào loạt kênh video vệ tinh HD và SD đầu tiên.
Đài truyền hình kinh tế Hồ Nam
Tháng 4 năm 1990, đài truyền hình cáp cấp tỉnh đầu tiên của cả nước Đài truyền hình cáp Hồ Nam bắt đầu phát sóng. Năm 1992, đài truyền hình cáp Hồ Nam Channel 2 bắt đầu phát sóng. Năm 1995, kênh truyền hình kinh tế thứ ba của tỉnh Hồ Nam, Kênh truyền hình Kinh tế Hồ Nam, được thử nghiệm và chính thức ra mắt vào ngày 1 tháng 1 năm 1996. 25 tháng 10 năm 1998, kênh cuộc sống của đài truyền hình Hồ Nam bắt đầu phát sóng.
Fresnay-le-Samson
Fresnay-le-Samson là một xã của Pháp|xã]] thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 165 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Fresnaylesamson
Vannes OC
Câu lạc bộ Vannes Olympique (Gwened Olimpek Klub; thường được gọi đơn giản là Vannes) là một câu lạc bộ bóng đá Pháp có trụ sở tại Vannes. Câu lạc bộ được thành lập vào năm 1998 do sự hợp nhất của Véloce vannetais thành lập năm 1911 và FC Vannes được biết đến trước năm 1991 với tên UCK Vannes thành lập năm 1946. Vannes chơi các trận đấu trên sân nhà tại Stade de la Rabine nằm trong thành phố. Đội được quản lý bởi Thierry Froger và được chỉ huy bởi thủ môn Antoine Petit.
Mặc dù được hình thành vào cuối những năm 1990, Vannes đã phát triển để trở thành một câu lạc bộ bóng đá vững chắc. Trong mùa giải đầu tiên của câu lạc bộ của sự tồn tại, nó đã giành được Division d'Honneur của Brittany khu vực. Gần một thập kỷ sau, câu lạc bộ đã chiến thắng Championnat National, bộ phận thứ ba của bóng đá Pháp để lên ngôi tại Ligue 2. Trong các cuộc thi cúp, Vannes bất ngờ lọt vào trận chung kết của mùa giải 2008-09 của Coupe de la Ligue, trong lần đầu tiên câu lạc bộ tham gia giải đấu. Đội đã đánh bại các câu lạc bộ Ligue 1 Nice và Auxerre trên đường đến trận chung kết, nơi Vannes thua trận trước Bordeaux.
Câu lạc bộ vẫn ở Ligue 2 trong ba mùa, nhưng đã xuống hạng vào năm 2012 và không thể trở lại, và bị tuyên bố phá sản vào năm 2014. Đội đã trở lại ở Brittany Region Supérieure Elite (tương đương với cấp độ thứ bảy của bóng đá ở Pháp) theo lệnh của FFF.
Hai lần thăng hạng liên tiếp đã đưa câu lạc bộ trở lại CFA 2 cho mùa 2016-17.
Mô hình đàn nhạn bay
Mô hình đàn nhạn bay là thuật ngữ chỉ một đặc trưng phát triển công nghiệp thường thấy ở các nước Đông Á. Về mặt từ nguyên, Akamatsu Kaname (赤松要) - một học giả kinh tế người Nhật - là người đã đưa ra tên gọi 雁行形態 (romaji: ganko keitai, phiên âm Hán-Việt: nhạn hành hình thái) từ thập niên 1930 và làm cho nó phổ biến từ thập niên 1960. Thuật ngữ này sau đó được các nhà kinh tế người Việt Nam dịch trực tiếp từ tiếng Nhật sang tiếng Việt thành "mô hình đàn nhạn bay" hoặc dịch qua tiếng Anh (flying-geese pattern, flying-geese paradigm, flying wild geese pattern) sang tiếng Việt thành "mô hình đàn sếu bay", "mô hình đàn ngỗng bay", v.v... mặc dù về ngôn ngữ cũng như nội hàm của thuật ngữ thì 形態 trong tiếng Nhật hay pattern hoặc paradigm trong tiếng Anh không phải là mô hình. Trong bài này, cách gọi "mô hình đàn nhạn bay" được sử dụng vì nó đã thành thói quen ở Việt Nam.
Mô hình đàn nhạn bay, theo ý tưởng của Akamatsu và những nhà kinh tế Nhật Bản khác có công phổ biến nó là Kojima Kiyoshi và Okita Saburo gồm có ba phiên bản. Phiên bản đầu tiên áp dụng cho trường hợp một nước và một sản phẩm. Phiên bản thứ hai áp dụng cho trường hợp một nước và nhiều sản phẩm. Phiên bản thứ ba áp dụng cho nhiều nước.
Phiên bản một nước - một sản phẩm
Akamatsu không giải thích tại sao lại có hình này. Kojima dựa trên lý luận Heckscher-Ohlin để giải thích rằng sau một thời gian phải phát triển bằng kinh doanh nhập khẩu, ngành công nghiệp được mô tả đã tích lũy đủ vốn để tiến hành tự sản xuất và dựa vào lý luận Ricardo để giải thích rằng sau khi học tập, đúc kết kinh nghiệm qua quá trình tự sản xuất ngành đã phát triển đến mức xuất khẩu được.
Phiên bản một nước - nhiều sản phẩm
Akamatsu phát triển ý tưởng của mình cho trường hợp một nước nhiều sản phẩm và phát biểu rằng những nước đang phát triển có thể phát triển những ngành sơ khai trước rồi tới những ngành phức tạp, từ phát triển hàng tiêu dùng không lâu bền trước rồi sang hàng tiêu dùng lâu bền và tiếp theo là tư liệu sản xuất. Khái quát hóa, các nhà kinh tế ủng hộ mô hình của Akamatsu giải thích rằng các nước đang phát triển sẽ phát triển những ngành hạ nguồn trước rồi mới tới những ngành thượng nguồn, ví dụ phát triển ngành may rồi mới phát triển ngành dệt, phát triển ngành đóng ô tô khách hay đóng tàu rồi mới phát triển ngành luyện kim. Logic này được cho là hợp lý vì sự phát triển của các ngành hạ nguồn sẽ tạo ra thị trường cho phát triển các ngành thượng nguồn. Và mỗi ngành có thể phát triển theo hướng từ nhập khẩu tới tự sản xuất và tiến tới xuất khẩu. Cứ như vậy, khi sản xuất trong nước của ngành này bắt đầu đi vào thoái trào thì đã có sản xuất trong nước của ngành kia thay thế làm ngành sản xuất chủ đạo; khi xuất khẩu của ngành này thoái trào thì đã có xuất khẩu của ngành kia thay thế làm mặt hàng xuất khẩu chủ đạo.
Khi diễn tả bằng sơ đồ giống như với phiên bản một nước - một sản phẩm, sẽ có một tập hợp các đường hình chữ V ngược. Pha đi xuống của đường này có thể trong cùng khoảng thời gian với pha đi lên của đường khác. Tuy mỗi đường có hình đàn nhạn bay, song khó có thể nói tập hợp các đường trên phân bố theo hình đàn nhạn bay. Dù vậy, phiên bản thứ hai này vẫn được gọi là mô hình đàn nhạn bay do nó được phát triển từ phiên bản thứ nhất.
Phiên bản nhiều nước
Akamatsu hình dung rằng khi ngành công nghiệp này của Nhật Bản đang ở pha gia tăng xuất khẩu thì các nước Hàn Quốc, Đài Loan, Hong Kong, Singapore nhập khẩu sản phẩm công nghiệp đó. Cùng với thời gian, xuất khẩu của ngành này ở Nhật đạt tới đỉnh cao và bắt đầu giảm xuất khẩu cũng là lúc các nước kia đẩy mạnh tự sản xuất thay thế nhập khẩu. Khi các nước kia đẩy mạnh xuất khẩu thì cũng là lúc ngành công nghiệp này ở Nhật không còn lợi thế cạnh tranh và bắt đầu kết thúc xuất khẩu. Nhưng Nhật Bản lại có ngành công nghiệp khác thay thế làm ngành xuất khẩu chủ đạo. Cứ như vậy từ ngành này sang ngành khác (dệt tới đóng tàu và ô tô khách, tới hàng điện tử và ô tô cao cấp), từ Nhật Bản sang các nước NICs rồi sang các nước khác. Một số học giả kinh tế còn dùng phiên bản này để miêu tả sự phân công lao động quốc tế trong khu vực Đông Á. Tại một thời điểm nhất định, Nhật Bản sản xuất và xuất khẩu những sản phẩm tiên tiến nhất, các nước NICs sản xuất và xuất khẩu các sản phẩm trung bình, còn các nước đi sau sản xuất và xuất khẩu các sản phẩm đơn giản hơn.
Phiên bản này cũng được gọi là mô hình đàn nhạn bay do nó được phát triển từ hai phiên bản gốc ở trên và theo hình dung của Akamatsu và không ít nhà kinh tế khác thì Đông Á là một đàn nhạn với Nhật Bản là con nhạn đầu đàn, các nước NICs ở hàng thứ hai, các nước ASEAN phát triển hơn ở hàng thứ ba, các nước khác như Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam ở hàng sau. Cứ thế đàn nhạn đi từ ngành này sang ngành khác. Tuy nhiên phiên bản này khó có thể diễn tả bằng sơ đồ sao cho có hình đàn nhạn bay.
Xem thêm
Thể loại:Quan hệ ngoại giao của Nhật Bản Thể loại:Phát triển quốc tế Thể loại:Lý thuyết thương mại quốc tế
Cebrio sefrensis
Cebrio sefrensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cebrionidae. Loài này được Chobaut miêu tả khoa học năm 1896.
Tham khảo
biologie|2011|12|10}}
Thể loại:Cebrio
Nicocles politus
Nicocles politus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Nicocles politus được Say miêu tả năm 1823.
Monolepta tabida
Monolepta tabida là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1908.
Tham khảo
Thể loại:Monolepta
Athripsodes bilineatus
Athripsodes bilineatus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Chú thích
Thể loại:Athripsodes
La Fresnaye-au-Sauvage
La Fresnaye-au-Sauvage là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 258 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Fresnayeausauvage
Zing MP3
Zing MP3 là một dịch vụ âm nhạc kỹ thuật số thuộc hệ thống Zing được quản lý và vận hành bởi VNG. Ra mắt lần đầu từ năm 2007, đến nay Zing MP3 được coi là một trong những trang web âm nhạc trực tuyến lớn nhất Việt Nam.
Zing Music Awards là Giải thưởng âm nhạc trực tuyến đầu tiên tại Việt Nam, được khởi động vào tháng 9/2010 bởi Zing, công ty VNG (VinaGame cũ). Giải thưởng ra đời nhằm ghi nhận và vinh danh những nghệ sĩ đã có nhiều đóng góp trên thị trường âm nhạc trực tuyến. Giải thưởng được tổ chức thường niên.
Lịch sử
Zing MP3 chính thức phát hành lần đầu vào tháng 11 năm 2007 với tư cách là sản phẩm đầu tiên trong hệ thống Zing của VNG. Đến tháng 3 năm 2011, ứng dụng Zing MP3 ra mắt và hỗ trợ trên các hệ điều hành di động iOS, Android và Windows Phone cũng như dòng Internet Tivi Sony vào tháng 9 cùng năm.
Tính năng
Các tính năng của Zing MP3 hiện nay bao gồm nghe nhạc miễn phí chất lượng cao 320 Kbps, hát karaoke, phòng nhạc, theo dõi trang cá nhân của nghệ sĩ, hệ thống tự động tìm kiếm, truy xuất nhạc bằng trí tuệ nhân tạo, cập nhật danh sách những bài hát, ca sĩ mới, video âm nhạc theo nhu cầu người nghe, cho phép tải, nhúng liên kết bài hát vào các trang web khác nhau hay gửi cho bạn bè những bài hát mình yêu thích. Ngoài ra, Zing MP3 cũng là nơi sở hữu kho nhạc Việt lớn nhất với hơn 85% bản quyền nhạc Việt, trong đó khoảng 80% là các bản ghi phát hành độc quyền và thường xuyên ký kết hợp tác với nhiều nghệ sĩ cùng công ty âm nhạc khác nhau để phát hành nhạc độc quyền trên nền tảng.
Ảnh hưởng
Zing MP3 được xem là một trong những trang web âm nhạc trực tuyến lớn nhất Việt Nam. Tại thời điểm ra mắt, Zing MP3 đã mở ra một xu hướng nghe nhạc mới và nhanh chóng trở thành website số một về âm nhạc tại thời điểm khi lọt vào danh sách 1.000 website được truy cập nhiều nhất trên thế giới và 50 website được truy cập nhiều nhất tại Việt Nam chỉ sau 45 ngày ra mắt theo Alexa. Cũng trong một thống kê vào năm 2012, dịch vụ đã có 10 triệu người dùng, với trung bình mỗi ngày có 7.1 triệu bài hát, 1.95 triệu video, 1.85 triệu album được nghe và xem. Ứng dụng Zing MP3 sau khi được phát hành cũng thường xuyên lọt top 3 các ứng dụng được cài nhiều nhất tại nhiều cửa hàng ứng dụng khác nhau.
Bê bối
Zing MP3 từng gặp phải nhiều bê bối về vi phạm bản quyền âm nhạc. Vào năm 2014, Trung tâm Làng Văn đã khởi kiện công ty chủ quản VNG vì vi phạm bản quyền ở Hoa Kỳ, cáo buộc Zing MP3 thường xuyên đăng tải các tác phẩm có bản quyền và cho phép người dùng tải xuống hoàn toàn miễn phí mặc dù không sở hữu bản quyền. Công ty Việt Giải Trí cũng khởi kiện công ty vì đã vi phạm bản quyền gần 10.000 ca khúc nhạc K-pop của khoảng 700 nghệ sĩ Hàn Quốc được ủy quyền sử dụng hợp pháp tại Việt Nam, đồng thời yêu cầu bồi thường tiền thù lao là 4 tỷ đồng và chấm dứt việc vi phạm các tác phẩm mà công ty sở hữu bản quyền. Cùng năm này, nhạc sĩ Trần Lập đã kiện VNG vì đăng tải trái phép bài hát "Đường dến đỉnh vinh quang" với mức bồi thường 150 triệu đồng. Trước đó vào năm 2011, Zing MP3 cùng với bảy trang web âm nhạc khác từng bị ca sĩ Thái Thùy Linh gửi công văn cảnh cáo nhiều lần vì tự ý đăng trái phép những ca khúc trong album "Bộ đội" của cô khiến cho doanh thu của album bị lỗ.
Liên kết ngoài
Thể loại:VNG Thể loại:Phần mềm năm 2007 Thể loại:Phần mềm cho iOS Thể loại:Website âm nhạc Thể loại:Cửa hàng nhạc trực tuyến Thể loại:Nhãn hiệu Việt Nam Thể loại:Phần mềm cho Windows Phone Thể loại:Phần mềm cho Windows
Face (album của Jimin)
Face (viết cách điệu là FACE) là album phòng thu đầu tay của ca sĩ người Hàn Quốc đồng thời là thành viên của nhóm nhạc BTS Jimin. Được phát hành vào ngày 24 tháng 3 năm 2023 bởi hãng Big Hit Music. Album có tổng cộng 5 bài hát, bao gồm một đĩa đơn chủ đạo mang tên "Set Me Free Pt. 2" và video âm nhạc được đính kèm đã được phát hành vào ngày 17 tháng 3 năm 2023. Đĩa đơn thứ hai mang tên "Like Crazy" và video âm nhạc của ca khúc đã được phát hành cùng ngày với ngày phát hành album. Là một album nhạc pop có thêm yếu tố hip hop và R&B được chịu ảnh hưởng từ các thể loại như nhạc trap, soul, synth-pop và ballad trữ tình. Kết cấu và tựa đề của album được lấy cảm hứng từ những tác động cảm xúc của đại dịch COVID-19 đối với Jimin đã đúc kết được trong thời gian thu âm, với ca từ thể hiện về sự cô đơn, những bài hát trong album hầu như đều khai thác về các chủ đề về sự tự do và nỗi vật lộn với bản thân.
Album đã ra mắt ở vị trí số một trên bảng xếp hạng Circle Album Chart tại Hàn Quốc và đã phá kỷ lục doanh số bán hàng trong ngày đầu tiên phát hành với hơn 1 triệu bản đã được bán ra và hơn 1,3 triệu bản trong tuần đầu tiên phát hành. Tổng cộng album đã bán được khoảng 1,45 triệu bản đã được bán ra, đưa Jimin trở thành nghệ sĩ solo đầu tiên trong lịch sử Bảng xếp hạng Hanteo đạt được thành tích này. Album đã lọt vào top 10 tại Áo, Bỉ, Canada, Pháp, Đức, Litva, Thụy Sĩ và New Zealand khi nó cũng đã dẫn đầu bảng xếp hạng Oricon Albums, Digital Albums của Oricon và bảng xếp hạng Hot Albums của Billboard Japan tại Nhật Bản. Jimin lần đàu tiên đạt được cả 2 kỷ lục là nghệ sĩ solo đầu tiên trong lịch sử Bảng xếp hạng Hanteo đạt được doanh số 1 triệu bản trong ngày đầu tiên phát hành tại Hàn Quốc và ra mắt ở vị trí số một trên cả hai bảng xếp hạng album Oricon vào năm 2023. Tại Hoa Kỳ, album đã ra mắt ở vị trí thứ hai trên bảng xếp hạng Billboard 200, trở thành album có thứ hạng cao nhất của một nghệ sĩ solo Hàn Quốc trong lịch sử bảng xếp hạng Billboard.
Bối cảnh
Trong lúc đại dịch COVID-19 vẫn còn đang hoành hành, Jimin đã trải qua nhiều sự nghi ngờ về bản thân và mục đích để trở thành một nghệ sĩ, điều này đã khiến anh phải cố gắng đấu tranh về mặt cảm xúc. Sau khi chuyến lưu diễn Permission to Dance on Stage tại Las Vegas kết thúc, Jimin đã nhiều lần tâm sự với những thành viên trong ban nhạc BTS, nói về những gì mà anh đã trải qua, nghĩ rằng anh là người duy nhất trong ban nhạc, sau đó, họ đã khuyến khích anh hãy thử chuyển những suy nghĩ và cảm xúc của mình thành âm nhạc, điều này sẽ giúp ích rất nhiều cho anh ấy cũng như là một chất xúc tác để anh bắt đầu tích cực làm việc cho album solo của mình. Sau khi quay trở về Hàn Quốc, Jimin đã gặp gỡ các nhà sản xuất từ công ty của mình và đã bắt đầu thực hiện dự án vào đầu năm 2022. Lời khuyên từ các thành viên BTS cũng đã giúp đỡ cho nam ca sĩ phần nào trong quá trình sản xuất, ảnh hưởng đến các quyết định về hướng đi cuối cùng của album, điều mà anh đã từng nói là sẽ "yên tâm" cho anh. Trong một cuộc phỏng vấn với Nikkei Asia, "những tình huống khó xử sâu sắc về âm nhạc" mà Jimin đã phải đối mặt trong suốt quá trình sáng tác đã khiến anh nhận ra rằng anh đã dựa dẫm vào các thành viên cùng nhóm nhiều đến thế nào trong một số việc và đã giúp anh ấy "giải quyết hoàn toàn cái cảm giác lạc lõng và đã vượt qua tất cả những vấn đề đó"
Sáng tác
Về mặt chủ đề, album "đi sâu vào câu chuyện của Jimin về việc phải đối mặt với con người thật của mình và tạo ra một bước tiến mới với tư cách là một nghệ sĩ". Album cũng mô tả những cảm xúc mà anh đã trải qua trong vài năm qua từ cơn đại dịch toàn cầu. Đồ họa lịch trình quảng cáo cho album cũng có những ghi chú liên quan như "Vòng tròn cộng hưởng" hay một "Sự phản chiếu của những tâm hồn dễ bị tổn thương và những vết thương chưa lành". Về mặt âm nhạc, nó bao gồm nhiều thể loại, bao gồm pop, hip hop và R&B.
Ca khúc đầu tiên, "Face-Off", là một bài hát chứa cả hai thể loại nhạc trap và nhạc soul bài hát được miêu tả là nó rất dữ dội và nổi loạn và nó chứa rất nhiều sự tức giận. Ca khúc nói về việc "cố gắng tìm lại được khả năng phục hồi sau cái cảm giác bị nghi ngờ và thất vọng". Bài hát mở đầu bằng một giai điệu gợi nhớ đến một âm nhạc lễ hội, không có ý nghĩa cụ thể nào đối với bản thân ca khúc, nhưng nó đã được quyết định trong quá trình sản xuất sau khi các nhà sản xuất đề nghị với Jimin rằng "sẽ hơi nghịch lý hoặc mỉa mai" khi bắt đầu bài hát bằng một thứ "hoàn toàn trái ngược với phần còn lại của sự rung cảm đó".
Ca khúc thứ hai là "Interlude: Dive", một bài hát không lời với nhạc cụ "mơ màng" có âm thanh của nước và có cả tiếng Jimin đang nói chuyện trên sân khấu. Nam ca sĩ cảm thấy "thật tuyệt nếu có một thứ gì đó ở giữa" để kết nối giữa "Face-Off" và "Like Crazy" trong danh sách ca khúc nên phần dạo đầu cũng đã được tạo ra. Từ âm thanh "thở hổn hển" và tiếng chạy đều được nghe thấy trên đường đua cũng là do chính Jimin chạy xung quanh, anh ghi âm lại bằng điện thoại của mình, vì anh muốn "tạo cảm giác rằng anh đang lạc lối và lang thang".
Ca khúc thứ ba và cũng là đĩa đơn thứ hai của album, "Like Crazy", là một bản synth-pop được lấy cảm hứng từ bộ phim cùng tên năm 2011—đây là một trong những bộ phim yêu thích của Jimin—bộ phim mà anh biết lần đầu tiên qua một video kết hợp trên YouTube. Trong một cuộc phỏng vấn với Rolling Stone, Jimin đã nói rằng bộ phim đột nhiên xuất hiện trong tâm trí của anh khi đang thảo luận về ca khúc chính của album và cũng vì anh cảm thấy "nó sẽ rất phù hợp với thể loại bài hát mà [chúng tôi muốn làm]", vì vậy anh đã xem lại bộ phim và rồi đã đưa ra "những điểm truyền cảm hứng khác nhau" vào lời bài hát. Anh giải thích thêm rằng trong khi ca khúc có một cảm giác "mơ màng say sưa" và "cảm thấy hạnh phúc... thì đằng sau đó cũng có sự cô đơn", với những câu như "Tôi thà lạc trong ánh đèn / Tôi mất trí" và "Tôi muốn ở trong giấc mơ này / Đừng cứu tôi". Cũng có thể nghe thấy đoạn trích từ lời thoại của bộ phim, về "lời thì thầm từ những cặp đôi yêu nhau đầy sợ hãi", ở phần đầu và phần cuối của bài hát.
Ca khúc thứ tư, "Alone", là một bản pop ballad "R&B u sầu" được hát trong một quãng giọng trầm, bài hát mang đến cái nhìn thoáng qua về trải nghiệm của anh, người đã từng trải qua đại dịch. Một nỗi "sợ hãi, đầy nghi ngờ và thất vọng" ca khúc đồng thời cũng truyền tải về sự cô lập cay đắng ca khúc sử dụng một "hiệu ứng auto-tune nhằm để nhấn mạnh những mô tả về cảm xúc một cách ngắn mạch".
Ca khúc thứ năm và cũng là đĩa đơn đầu tiên của album, Set Me Free Pt. 2 kể lại về câu chuyện mà anh đã "quyết tâm, giải thoát bản thân khỏi những cảm xúc đa dạng ẩn sâu trong con người anh" (ngụ ý là Jimin) —nỗi đau, nỗi buồn, sự trống rỗng —với ca từ "quyết đoán" về "tự do và tiến về phía trước". Đây cũng là bài hát đầu tiên mà Jimin đọc rap, thể hiện "một [ý tưởng] về sự quyết tâm, sự đam mê và vượt qua". Về mặt âm nhạc, ca khúc có một dạng "big horn"; một dàn hợp xướng có một bản thu âm mà Jimin đã phải bay đến Hoa Kỳ để giám sát; với nhịp điệu "nghiêm túc" ;"mạnh mẽ" ; cùng với beat "hip-hop nhanh nhẹn"; và một giọng hát Auto-Tune. Album kết thúc với ca khúc thứ sáu là phiên bản tiếng Anh của ca khúc thứ ba "Like Crazy".