cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sparisoma viride
Thương mại
Loài này được đánh bắt trong ngành thương mại thủy sản.
Trích dẫn
V Thể loại:Cá Đại Tây Dương Thể loại:Cá Mỹ Thể loại:Cá vịnh Mexico Thể loại:Cá México Thể loại:Cá Caribe Thể loại:Cá Cuba Thể loại:Cá Jamaica Thể loại:Cá Guatemala Thể loại:Cá Honduras Thể loại:Cá Nicaragua Thể loại:Cá Costa Rica Thể loại:Cá Panama Thể loại:Cá Colombia Thể loại:Cá Venezuela Thể loại:Cá Trinidad và Tobago Thể loại:Động vật được mô tả năm 1788
Neoxestolabus clinolaboides
Neoxestolabus clinolaboides là một loài bọ cánh cứng trong họ Attelabidae. Loài này được Voss miêu tả khoa học năm 1938.
Tariq al-Hashimi
Early life
Tariq al-Hashimi was born in 1942 in Baghdad, Iraq, into the Mashhadan tribe. From 1959 to 1962, he studied at a military academy. He earned a bachelor's degree in economics from Al-Mustansiriya University in 1969, and a master's degree in 1978. At the age of 33, he left the military, and became active in the Iraqi Islamic Party (IIP), serving on its planning committee.
Inquisitor hormophorus
Inquisitor hormophorus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turridae.
Tariq al-Hashimi
Political views
Hashimi's party, IIP, represented the largest Sunni block in parliament after the 2005 election. Hashimi opposes federalism, wants oil revenues distributed based on population, de-Baathification reversed and more Sunnis in the new military and police.
USA Today reported in December 2006 that Hashimi was involved in forming a multi-sectarian alliance to replace the government of Prime Minister Nouri al-Maliki, with the encouragement of U.S. President George W. Bush và Muqtada al-Sadr.
At a meeting with Turkish Prime Minister Recep Tayyip Erdogan in 2007, Hashimi said that the Iraqi government was prepared to cooperate with Turkey in the Turkish fight against Kurdish Workers Party.
In 2007, Hashimi drafted the "Iraqi National Compact," which is a 25-point statement of principles that condemn all forms of extremism and sectarian discrimination. The compact calls for serious dialogue between the factions in Iraq.
Hashimi stepped down as secretary general of the IIP in May 2009, and Dr. Osama al Tikriti was elected to fill the position. He stated that he stepped down because he wanted to focus on his responsibilities as vice president, and not for political reasons.
In December 2006, Vice President Tariq Al-Hashimi differentiated between Al-Qaeda and those other fighters, whom America calls "insurgents", and Iraqis the "resistance": "[The latter] are very much prepared to contribute to and participate in the political process, as long as we offer them a doable, workable, significant project to accommodate them." In the same discussion, he said violence in Iraq was a result of the American military presence there and that calm would follow if America set a timetable for withdrawal.
In 2007, Hashimi announced plans to pull his political bloc out of the government and resign as vice-president on 15 May if promised constitutional changes were not made.
Arrest warrant
In December 2011, 13 of Hashimi's bodyguards were arrested by the Iraqi security forces. The Iraqi government banned him from travelling abroad. In addition, on ngày 19 tháng 12 năm 2011, Iraq's Judicial Council issued an arrest warrant for Hashimi, accusing him of orchestrating bombing attacks. The arrest warrant was based on the testimony of his bodyguards, and came just one day after the final U.S. troop withdrawal of remaining forces from Iraq. He was accused of running a hit squad and killing Shiite government officials. One day later, Hashimi denied all charges against him in a press conference in the Kurdish regional capital Arbil, since he had been there before the arrest warrant was issued. In fact, Hashimi went to Arbil on ngày 18 tháng 12 năm 2011 after being informed about the arrest warrant against him. The dispute between the Sunni Muslim Hashimi and the primarily Shia administration of Prime Minister Maliki generated concern over the stability of the young Iraqi government amid the ongoing sectarian conflict.
President of Kurdistan Massoud Barzani declared in March 2012 that the Kurdistan Regional Government would not hand over al-Hashimi to Iraqi authorities because Kurdish ethics prevented them from doing so. Hashimi denied all charges and claimed constitutional immunity from the prosecution.
On ngày 1 tháng 4 năm 2012, Hashimi was allowed by the authorities in Kurdistan to travel to Qatar to meet with Sheikh Hamad bin Khalifa Al Thani, on what the Qatari administration described as an official diplomatic visit. Iraqi deputy prime minister Hussain al-Shahristani denounced the visit as unacceptable on Qatar's part and called for Hashimi to be immediately handed over. However, Qatar refused the request of the Iraq government to extradite Hashimi, stating that extradition would be against diplomatic norms. Later, Hashimi went to Ả Rập Saudi and met by Saudi Foreign Minister Prince Saud Al Faisal. Then on 10 April, Hashemi travelled to Turkey.
On ngày 8 tháng 5 năm 2012, the interpol issued a red notice for his arrest upon the request of the Iraq government. Hashimi was in Turkey when the interpol issued the notice, and the Turkish deputy prime minister stated that Hashimi would not be extradited. The Turkish government granted a residence permit for Hashimi and as of July 2012, he was living in İstanbul.
Trial
In February 2012, a panel of Iraqi judges accused him of leading paramilitary teams to coordinate more than 150 attacks in the past six years mostly against his political opponents, Iraqi security officials and religious pilgrims. Based on these accusations, the trial for Hashimi and his son-in-law, Ahmed Qahtan (who was also his secretary), began in May 2012. The charges against them included the murders of a female lawyer and a Shia brigadier-general. In addition, the trial also covered 150 charges against Hashimi and his bodyguards due to their alleged involvement in attacks occurred after the invasion of Iraq. Hashimi and his son-in-law were tried in absentia. In the court, Hashimi's bodyguards declared that they had been ordered and paid by him to perform the attacks.
On ngày 9 tháng 9 năm 2012, he and his son-in-law were sentenced in absentia to death based on the verdict of a Baghdad court that found him guilty of two murders. Abdul Sattar al-Berqdar, a spokesman for Iraq's Supreme Judicial Council, said that Hashimi was sentenced to hang "because he was involved directly in killing a female lawyer and a general with the Iraqi army." A third charge against Hashimi was dismissed for lack of evidence. The death sentences are not final, and can be appealed within 30 days. A wave of attacks erupted the same day, killing more than 100 people.
A political ally of Hashimi criticized the ruling, saying that the trial was not fair because Hashimi was not in Baghdad to defend himself. A lawmaker in Iraqiya, Nada al-Jbouri, criticized the timing of the sentence, which occured as "Iraq is preparing for a big national reconciliation in the near future in order to achieve stability in this country."
--->
Liên kết ngoài
Thể loại:Phó tổng thống Iraq
Neoxestolabus clinolaboides
Tham khảo
Thể loại:Neoxestolabus
Candice Swanepoel
Candice Susan Swanepoel (sinh ngày 20 tháng 10 năm 1988) là một người mẫu nội y người Nam Phi của hãng Victoria's Secret. Cô từng lọt Top 10 người mẫu có thu nhập cao nhất năm 2012 do tạp chí Forbes thống kê,.
Sự nghiệp
Swanepoel từng chụp ảnh bìa cho các tạp chí Vogue phiên bản Australia, Brasil, Mexico, Hy Lạp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Nhật và Italiy, ELLE phiên bản Brasil, Anh, German và Nam Phi, GQ phiên bản Anh, Nam Phi, Romani, Mexico và Trung Quốc, Harper's Bazaar phiên bản Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ, Tây Ban Nha, Séc và Ac-hen-ti-na, i-D, Lush and Ocean Drive (Mỹ) và nhiều quảng cáo cho Nike,Diesel, Guess?, Tommy Hilfiger, Tom Ford, Prabal Gurung, Swarovski, Colcci,True Religion, Ralph Lauren, Miu Miu, Juicy Couture and Versace. Swanepoel từ sải bước trên sàn cătwalk của Tommy Hilfiger, Dolce and Gabbana,Michael Kors, Donna Karan, Giambattista Valli, Jason Wu, Prabal Gurung, Rag & Bone, Oscar de la Renta, Fendi, Chanel, Elie Saab, Diane von Fürstenberg,Sportmax, Betsey Johnson, Stella McCartney, Viktor and Rolf, Givenchy, Jean Paul Gaultier, Christian Dior, Blumarine và nhiều thương hiệu khác, ví dụ như Victoria's Secret (từ năm 2007). Cô còn xuất hiện trong nhiều quảng cáo nội y, là người mẫu chính cho mẫu hàng "SWIM" năm 2010 cùng với Lindsay Ellingson, Rosie Huntington-Whiteley, Behati Prinsloo và Erin Heatherton.
Năm 2010, Swanepoel trở thành 1 thiên thần của Victoria's Secret. Swanepoel làm người mẫu cho mẫu đồ tắm của Kardashians năm 2010. Ngày 12 tháng 8 năm 2010, Swanepoel chính thức cắt băng khánh thành cho cửa hàng của Victoria's Secret ở Canada, ở trung tâm thương mại West Edmonton thành phố Edmonton. Năm 2013, Swanepoel là gương mặt đại diện cho dòng đồ bơi rất được ưa chuộng của Victoria's Secret. Năm 2013, Swanepoel được chọn để mặc bộ Fantasy Bra tại Victoria's Secret Fashion Show 2013. Bộ nội y trị giá 10 triệu đôla "Royal Fantasy Bra" được chế tác bởi Mouawad, chiếc áo ngực và quần lót cùng bộ có tới 4,200 viên đá quý, bao gồm ruby, kim cương, saphia vàng, ở giữa có mặt chuyền vàng 18 karat với 1 viên ruby 52 karat ở giữa. "Royal Fantasy Bra" là bộ nội y đắt nhất thế giới tính từ năm 2005, cùng với bộ Sexy Splendor Fantasy Bra được trình diễn bởi Gisele Bündchen.
Sự nổi tiếng
Swanepoel được bầu chọn ở vị trí 61 năm 2010 và 62 năm 2011 trong cuộc bình chọn "100 người phụ nữ quyến rũ nhất trên thế giới" thường niên của  FHM; đứng vị trí thứ nhất trong danh sách "Hot 100" của Maxim 2014.
Năm 2013, Candice Swanepoel được lựa chọn là gương mặt của năm và diện bộ đồ lót trị giá 10 triệu USD, Royal Fantasy Bra, trong show diễn cuối năm của Victoria’s Secret.
Họ lấy số đo của tôi để làm nên mẫu áo lót tuyệt vời này. Tôi đã rất vui mừng. Tôi cố gắng tưởng tượng Royal Fantasy hoàn tất sẽ trông như thế nào nhưng vẫn bất ngờ khi nhìn thấy vẻ đẹp của nó. Tôi thích nhất là viên ruby hình quả lê 52 carat treo ở giữa. Cái áo rất tinh tế. Tôi chưa bao giờ mặc thứ gì đắt tiền thế này, quả là thử thách lớn. Hai vệ sĩ đi theo bảo vệ chiếc áo ngực và chúng tôi đều phải rất thận trọng
Tài sản
Swanepoel lần đầu xuất hiện ở vị trí thứ 10 trong danh sách Những Người Mẫu Có Thu Nhập Nhất Thế giới với thu nhập ước tính là 3 triệu Dollar trong khoảng thời gian giữa năm 2010 và 2011. Năm 2013 đứng thứ 9 với thu nhập ước tính là 3,3 triệu Dollar.
Đời tư
Candice sinh ra và lớn lên ở vùng Mooi River, Nam Phi, trong một gia đình Nam Phi gốc Hà Lan. Lúc 15 tuổi, cô được phát hiện bởi một người huấn luyện người mẫu ở một chợ đồ cũ Durban. Cô ấy có thể nói trôi chảy tiếng Nam Phi, tiếng Anh, tiếng Bồ Đào Nha (là thứ tiếng cô học được từ người yêu cô) - người mẫu Hermann Nicoli từ Brazil. Candice đã yêu Herman từ năm cô 17 tuổi từ lần gặp nhau đầu tiên ở Paris. Tháng 8 năm 2015, cả hai công bố đính hôn. Tháng 3 năm 2016, cô thông báo đang mang thai đứa con đầu lòng. Con trai của Candice tên Anaca ra đời vào ngày 5 tháng 10 năm 2016. Năm 2017, Candice sinh sống ở New York. Tháng 12 năm 2017, cô mang thai đứa con thứ hai, cũng là con trai tên là Ariel.
Chú thích
Thể loại:Sinh năm 1988 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Người Durban Thể loại:Người KwaZulu-Natal Thể loại:Người da trắng Nam Phi Thể loại:Nữ người mẫu Nam Phi
Eumicremma
Eumicremma là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae, hiện tại nó được coi là đồng nghĩa của Eublemma.
Tham khảo
Thể loại:Eublemmini
Kwak Si-yang
Kwak Si-yang (Hangul:곽시양, sinh ngày 15 tháng 1 năm 1987) là một diễn viên, người mẫu người Hàn Quốc.
Liên kết
Thể loại:Sinh năm 1987 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nam diễn viên điện ảnh Hàn Quốc Thể loại:Người mẫu Hàn Quốc Thể loại:Nam diễn viên truyền hình Hàn Quốc
Ardisia russellii
Ardisia russellii là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được M.P.Nayar & G.S.Giri mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.
Liên kết ngoài
R Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1982
Peter Proeku Dery
Peter Proeku Dery (1918 - 2008) là một Hồng y người Ghana của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông từng đảm nhận vai trò Hồng y Đẳng Linh mục Nhà thờ S. Elena fuori Porta Prenestina, Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Tamale trong suốt 17 năm, từ năm 1977 đến năm 1994.
Vốn là một giáo sĩ trong vai trò lãnh đạo giáo hội địa phương, ông từng đảm trách nhiều vai trò khác nhau trước khi tiến đến trở thành Tổng giám mục đô thành Tamale, như: giám mục chính tòa Giáo phận Wa (1960 - 1974), Giám quản Tông Tòa Giáo phận Tamale (1972 - 1974), giám mục chính tòa Giáo phận Tamale (1974 - 1977). Ngoài lãnh đạo các giáo phận được bổ nhiệm, ông còn đảm nhận nhiều vai trò quan trong tại Hội đồng giám mục quốc gia, cụ thể ông từng đảm nhiệm vai trò: Chủ tịch Hội đồng Giám mục Ghana (1982 - 1988). Ông được vinh thăng Hồng y ngày 24 tháng 3 năm 2006, bởi Giáo hoàng Biển Đức XVI.
Tiểu sử
Hồng y Peter Proeku Dery sinh ngày 10 tháng 5 năm 1918 tại Ko, Ghana. Sau quá trình tu học dài hạn tại các cơ sở chủng viện theo quy định của Giáo luật, ngày 11 tháng 2 năm 1951, Phó tế Dery, 33 tuổi, tiến đến việc được truyền chức linh mục. Cử hành nghi thức truyền chức cho tân linh mục là giám mục Gérard Bertrand, M. Afr., giám mục chính tòa Giáo phận Wa. Tân linh mục đồng thời cũng là thành viên linh mục đoàn Giáo phận Wa.
Sau 9 năm thi hành các công việc mục vụ với thẩm quyền và cương vị của một linh mục, ngày 16 tháng 3 năm 1960, Tòa Thánh loan tin Giáo hoàng đã quyết định tuyển chọn linh mục Peter Proeku Dery, 42 tuổi, gia nhập Giám mục đoàn Công giáo Hoàn vũ, với vị trí được bổ nhiệm là giám mục chính tòa Giáo phận Wa. Lễ tấn phong cho vị giám mục tân cử được tổ chức sau đó vào ngày 8 tháng 5 cùng năm, với phần nghi thức chính yếu được cử hành cách trọng thể bởi 3 giáo sĩ cấp cao, gồm chủ phong là đương kim Giáo hoàng, Giáo hoàng Gioan XXIII; hai vị giáo sĩ còn lại, với vai trò phụ phong, gồm có giám mục Napoléon-Alexandre Labrie, C.I.M., nguyên giám mục chính tòa Giáo phận olfe St-Laurent, Québec, Canada và Giám mục Fulton John Sheen, giám mục phụ tá Tổng giáo phận New York, bang New York, Hoa Kỳ. Tân giám mục chọn cho mình châm ngôn:APOSTOLUS JESU CHRISTI.
Từ năm 1972, ông kiêm nhiệm thêm vai trò Giám quản Tông Tòa Giáo phận Tamale. Sau khoảng thời gian 14 làm giám mục chính tòa Wa, Tòa Thánh quyết định thuyên chuyển Giám mục này đến nhiệm sở mới, chính là Giáo phận Tamale, đảm đương vị trí Giám mục chính tòa. Thông báo về việc bổ nhiệm này được công bố cách rộng rãi vào ngày 18 tháng 11 năm 1974. Ba năm sau đó, ngày 30 tháng 5 năm 1977, Tòa Thánh thăng Giáo phận Tamale thành Tổng giáo phận, cùng với việc nâng cấp giáo phận, Giám mục Dery trở thành Tổng giám mục đô thành Tiên khởi.
Ngày 26 tháng 3 năm 1994, Tòa Thánh chấp thuận đơn hồi hưu của ông, vì lý do tuổi tác, theo Giáo luật.
Bằng việc tổ chức công nghị Hồng y năm 2006 được cử hành chính thức vào ngày 24 tháng 3, Giáo hoàng Biển Đức XVI đưa ra quyết định vinh thăng Tổng giám mục Peter Proeku Dery tước vị danh dự của Giáo hội Công giáo, Hồng y. Tân Hồng y thuộc Đẳng Hồng y Phó tế và Nhà thờ Hiệu tòa được chỉ định là Nhà thờ S. Elena fuori Porta Prenestina. Tân Hồng y đã cử hành các nghi thức nhận nhà thờ hiệu tòa của mình hai ngày sau đó vào ngày 28 tháng 3.
Ông qua đời ngày 6 tháng 3 năm 2008, thọ 90 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1918 Thể loại:Mất năm 2008 Thể loại:Hồng y người Ghana Thể loại:Giám mục Công giáo thế kỉ 20 Thể loại:Giám mục Công giáo thế kỉ 21
Xã Harrison, Quận Preble, Ohio
Xã Harrison (Harrison Township) là một xã thuộc quận Preble, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 4.594 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Ohio Thể loại:Quận Preble, Ohio
Linh dương núi đá Ả Rập
Linh dương núi đá Ả Rập (Gazella gazella) là một loài động vật có vú trong họ Bovidae, bộ Artiodactyla. Loài này được Pallas mô tả năm 1766.
Liên kết ngoài
G Thể loại:Động vật được mô tả năm 1766 Thể loại:Động vật Israel Thể loại:Loài nguy cấp
Tanacetum scopulorum
Tanacetum scopulorum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Krasch.) Tzvelev miêu tả khoa học đầu tiên năm 1961.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tanacetum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1961
Spilosoma flavida
Spilosoma flavida là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Spilosoma
Hieracium hanburyi
Hieracium hanburyi là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Pugsley mô tả khoa học đầu tiên năm 1942.
Miss Jackson
Miss Jackson là một bài hát của ban nhạc rock Mỹ Panic! at the Disco, phát hành vào ngày 15 Tháng Bảy năm 2013 như đĩa đơn đầu tiên cho album phòng thu thứ tư của ban nhạc, Too Weird to Live, Too Rare to Die! (2013). Lolo góp giọng hát cho "Miss Jackson". Một video ca nhạc của đạo diễn Jordan Bahat đi kèm với thông báo bài hát cũng như tiêu đề của album và ngày phát hành. Nó đánh dấu phát hành đầu tiên của ban nhạc kể từ năm 2011. Nó vươn lên top 10 trên iTunes khi phát hành và bán 56.000 lượt tải về kỹ thuật số trong tuần đầu tiên ra mắt ở vị trí thứ 68 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 và No.27 trên Digital Songs.
Music video
Video âm nhạc cho "Miss Jackson" được đạo diễn bởi Jordan Bahat và phát hành trên kênh Youtube của Fueled by Ramen gồm nữ diễn viên mỹ Katrina Bowden, người được biết đến với vai Cerie trên NBC sitcom 30 Rock (2006-2013).
Tham khảo
Thể loại:Bài hát của Panic! at the Disco Thể loại:Đĩa đơn năm 2013 Thể loại:Bài hát về tình dục Thể loại:Bài hát sản xuất bởi Butch Walker
Nakamura Taichi
Nakamura Taichi (sinh ngày 5 tháng 1 năm 1993) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1993 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá J3 League Thể loại:Cầu thủ bóng đá Japan Football League Thể loại:Cầu thủ bóng đá ReinMeer Aomori Thể loại:Cầu thủ bóng đá Vanraure Hachinohe
Kuala Penyu
Huyện Kuala Penyu là một huyện thuộc bang Sabah của Malaysia. Huyện Kuala Penyu có dân số thời điểm năm 2010 ước tính khoảng 20346 người.
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Malaysia Thể loại:Sabah Thể loại:Khu dân cư ở Sabah
Napoli
Napoli (tiếng Hy Lạp cổ đại: Νεάπολις – Neapolis có nghĩa là "thành phố mới", còn phổ biến với tên gọi Naples trong tiếng Anh và tiếng Pháp) là thành phố lớn thứ ba của Ý sau Roma và Milano cũng như là thành phố lớn nhất miền Nam nước này, với dân số 940.398 người sống bên trong phạm vi thành phố (tính đến năm 2021), đồng thời đóng vai trò thủ phủ của vùng Campania. Napoli là trung tâm của Thành phố đô thị Napoli với 3.115.320 dân cư, do đó là thành phố đô thị đông dân thứ ba của quốc gia. Vùng đại đô thị Napoli vươn ra bên ngoài cương vực của Thành phố đô thị Napoli là khu vực đô thị đông dân thứ hai của Ý và thứ 7 tại Liên minh châu Âu.
Khởi nguồn từ những người Hy Lạp định cư đầu tiên vào khoảng thiên niên kỷ thứ 2 trước Công Nguyên, Napoli là một trong những khu đô thị lâu đời nhất trên thế giới có dân cư liên tục sinh sống. Vào thế kỷ thứ 8 TCN, một thuộc địa có tên Parthenope được thiết lập trên hòn đảo Megaride mà sau này được tái lập thành Neapolis vào thế kỷ 6 TCN. Thành phố từng là một phần thuộc Magna Graecia tức "Đại Hy Lạp", đóng vai trò quan trọng trong việc giao thoa gắn kết giữa xã hội Hy Lạp và La Mã, trở thành trung tâm văn hóa chiến lược dưới sự cai trị của người La Mã. Theo sau sự sụp đổ của Đế quốc La Mã, Napoli dần hình thành nền công quốc tự chủ dưới quyền của Đế quốc Byzantine, và bắt đầu từ thế kỷ 14 trong suốt hơn 500 năm kế tiếp, nơi đây lần lượt là kinh đô của Vương quốc Napoli và Vương quốc Hai Sicilia cho đến khi thống nhất nước Ý vào năm 1861.
Suốt hàng thế kỷ, Napoli trở thành một trong những cái nôi tiên phong của nền học thuật hàn lâm và trung tâm tri thức lớn của phương Tây với Đại học Napoli "Federico II" là viện đại học công lập đầu tiên trên toàn thế giới. Ngoài ra còn là nơi tọa lạc của Đại học Đông phương Napoli là ngôi trường cổ nhất tại châu Âu về lĩnh vực Đông phương học và Hán học, và Nunziatella – học viện đào tạo quân sự lâu đời nhất vẫn còn hoạt động trên thế giới. Thành phố được xem là một trong những kinh đô của nghệ thuật Baroque, bắt đầu với sự nghiệp của nghệ sĩ Caravaggio vào thế kỷ 17 và cuộc cách mạng nghệ thuật mà ông truyền cảm hứng, đồng thời là trung tâm quan trọng của chủ nghĩa nhân văn Phục Hưng và thế kỷ Ánh Sáng, và từ lâu đã là địa điểm tham chiếu toàn cầu về âm nhạc cổ điển và opera thông qua trường phái Napoli.
Trong những năm 1925 đến 1936, Napoli được chính quyền phát xít của Benito Mussolini mở rộng và nâng cấp nhưng sau đó chịu thiệt hại nặng nề do các cuộc đánh bom của quân Đồng Minh trong Chiến tranh thế giới thứ hai, dẫn đến công cuộc tái thiết diện rộng hậu 1945. Từ nửa sau thế kỷ 20, Napoli đã trải qua sự tăng trưởng kinh tế đáng kể trong những thập kỷ gần đây, nhờ xây dựng khu vực trung tâm tài chính và mạng lưới giao thông tiên tiến, bao gồm tuyến đường sắt cao tốc kết nối đến Roma và Salerno cùng hệ thống tàu điện ngầm mở rộng. Cảng Napoli là một trong những hải cảng quan trọng nhất ở châu Âu cũng như khu vực Địa Trung Hải. Ngoài các hoạt động giao thương, nơi đây còn là trụ sở của Bộ Tư lệnh Quân Đồng Minh Napoli, bộ phận NATO có sứ mệnh giám sát Bắc Phi, Sahel và Trung Đông.
Trung tâm lịch sử của Napoli là khu vực trung tâm lịch sử lớn nhất tại châu Âu và là một Di sản thế giới thuộc UNESCO, song song với một loạt các địa điểm văn hóa và lịch sử quan trọng khác xung quanh thành phố như Đại cung điện hoàng gia Caserta và tàn tích La Mã Pompeii và Herculaneum. Napoli đồng thời nổi tiếng với những thắng cảnh tự nhiên hùng vĩ như Posillipo, cánh đồng Phlegraei, Nisida, và đặc biệt Vườn quốc gia núi lửa Vesuvius được trao tặng danh hiệu khu dự trữ sinh quyển thế giới. Thành phố nổi tiếng với bề dày truyền thống, di sản và văn hóa độc đáo của riêng mình, là cội nguồn của thể loại ca khúc vang danh quốc tế cũng như hình thức trình diễn sân khấu mang dấu ấn riêng. Tiếng Napoli, được xem là ngôn ngữ khá khác biệt so với tiếng Ý, vẫn đóng vai trò rất quan trọng trong nhiều lĩnh vực kiến thức, văn hóa, hình thái xã hội và lối sống của người dân thành phố. Đặc biệt nền ẩm thực Napoli nổi tiếng với pizza – món ăn mang tính biểu tượng toàn cầu được khai sinh từ thành phố này và nghệ thuật của những người làm bánh pizza ở Napoli được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Cùng với nhiều món địa phương đặc sắc, các nhà hàng tại Napoli đạt được số lượng ngôi sao Michelin nhiều hơn bất kỳ thành phố Ý nào khác. Bên cạnh đó, Napoli tồn đọng những vấn đề rất lớn như mafia và tội phạm có tổ chức – là lực cản đối với sự phát triển kinh tế, xã hội; hay về mặt tự nhiên, thành phố đã và đang có nguy cơ phải hứng chịu những trận động đất lớn và mối đe dọa từ hoạt động núi lửa. Đường chân trời quận tài chính Centro Direzionale là quang cảnh các tòa nhà chọc trời đầu tiên của nước Ý. Đội thể thao nổi tiếng nhất ở Napoli là câu lạc bộ S.S.C. Napoli, hai lần vô địch Giải bóng đá vô địch quốc gia Ý Serie A tại sân vận động Diego Armando Maradona nằm ở phía tây nam thành phố.
Thần thoại và từ nguyên
thumb|Cảnh phác họa siren Parthenope (bản tiên chim) gieo mình xuống biển. Mô tả rất cổ của Hy Lạp có Odysseus với các Sirens. Trong đó có Parthenope, một người sáng lập ra thần thoại và là còi báo động của Naples. Những chiếc stamnos hình màu đỏ trên gác mái, cỡ. 480-470 trước Công nguyên. Từ Vulci. Neapolis (Tân Thành, "thành phố mới") được xây dựng cách vài mét từ một thành phố đã tồn tại trước đó, có tên là "Parthenope" hay được xem là Paleopolis (tiếng Hy Lạp cổ: Παλαιόπολις – Cựu Thành, "thành phố cũ").
Theo thần thoại của người Hy Lạp, Parthenope (Παρθενόπη, nghĩa là "giọng ca trinh nữ") là một trong 3 nàng siren (tiên chim hoặc tiên cá tùy theo dị bản), là con gái của thần Achelous – vị thần của dòng sông lớn nhất Hy Lạp, và thần nàng thơ (muse) Terpsichore. Từ những hang động trên đảo Capri, nàng cùng với hai người chị em dùng tiếng hát ngân nga tuyệt vời của mình để quyến rũ người anh hùng Odysseus và đoàn tùy tùng của chàng trên thuyền nhưng thất bại. Tuyệt vọng và buồn đau, nàng trẫm mình xuống biển và xác của nàng trôi dạt vào bờ biển ở hòn đảo Megaride, chính là nơi tọa lạc của Lâu đài Trứng ngày nay. Khi người dân từ Cumae đến định cư tại đây, họ đã đặt tên cho thành phố là Parthenope để tưởng nhớ nàng. Người Hy Lạp sau đó đã chọn vùng đất bên cạnh để tái lập thành phố mới và đặt tên Neapolis, mà từ đó chính là nguồn gốc trực tiếp của tên gọi "Napoli" hay "Naples". Hiện tại cái tên Parthenope được sử dụng như biệt danh của thành phố Napoli, và người dân Napoli vẫn được gọi là "Partenopeo/Partenopei" trong tiếng Ý, đồng nghĩa với "Napoletano/Napoletani". Các thành trì Parthenope (cũ) và Neapolis (mới) thời cổ đại tương ứng với khu vực cốt lõi trung tâm của thành phố Napoli rộng lớn ngày nay.
Thần thoại La Mã kể một phiên bản khác của câu chuyện trên, trong đó chàng nhân mã tên là Vesuvius say mê đắm đuối nàng Parthenope. Trong cơn giận, thần Jupiter đã biến chàng nhân mã kia thành ngọn núi lửa và nàng Parthenope biến thành thành phố Napoli. Vì bị ngăn cấm khỏi ham muốn của mình, cơn thịnh nộ của Vesuvius được thể hiện qua những đợt phun trào dữ dội thường xuyên của ngọn núi lửa.
Hy Lạp khai sinh và La Mã thu nhận
Napoli đã có mặt con người sinh sống từ thời kỳ đồ đá mới. Các khu định cư sớm nhất tại khu vực Napoli thuộc nền văn minh Mycenae được thành lập trong thiên niên kỷ thứ hai trước Công Nguyên. Về sau, những thực dân đảo Rhodes và Euboea ở thành phố Cumae gần đó (thuộc địa đầu tiên của người Hy Lạp trên bán đảo Ý) đã đến thành lập một cảng thương mại nhỏ gọi là Parthenope vào khoảng thế kỷ 8 TCN tại hòn đảo Megaride – mỏm đất chiến lược cho phép kiểm soát giao thông đường biển trong khu vực và phát triển thành một địa điểm giao thương thịnh vượng cũng như vai trò cảng quân sự trong hai thế kỷ tiếp theo, từ đây khu định cư phố cảng dần được mở rộng bao gồm cả khu vực đồi Echia lân cận. Vào thế kỷ 6 TCN, Parthenope được tái lập thành Neapolis, dần dần trở thành một trong những thành phố quan trọng nhất của Magna Graecia và hình thành cội nguồn cơ sở mà qua đó nền văn minh Hy Lạp đã nuôi dưỡng cho văn hóa La Mã non trẻ.
Neapolis phát triển nhanh chóng nhờ ảnh hưởng từ thành bang Siracusa hùng mạnh của Hy Lạp và trở thành đồng minh với Cộng hòa La Mã. Trong các cuộc Chiến tranh Samnite, thành phố lúc bấy giờ là một trung tâm buôn bán sầm uất đã bị người Samnite đánh chiếm; tuy nhiên, người La Mã sau đó sớm chiếm được thành trì từ tay họ và biến Neapolis trở thành thuộc địa của La Mã sau cuộc chinh phạt năm 326 TCN. Trong các cuộc Chiến tranh Punic, những bức tường thành vững chắc bao quanh Neapolis đã đẩy lùi lực lượng xâm lược của quân đội Cathage dưới sự chỉ huy của tướng Hannibal. Dù là thuộc địa nhưng Neapolis rất được người La Mã tôn trọng và vươn lên với vai trò trung tâm văn hóa hưng thịnh thu hút những người La Mã mong muốn hoàn thiện kiến ​​thức về văn hóa Hy Lạp. Đại hội Isolympic tại Neapolis do Augustus khởi xướng vào năm 2 Công nguyên là phiên bản tương đương với các cuộc thi đấu thể thao tại Olympia, Hy Lạp (tiền thân của Thế vận hội Olympic ngày nay) và trở thành một trong những sự kiện thi đấu quan trọng nhất ở phần phía Tây của Đế quốc.
Napoli là thành phố duy nhất tại Tây La Mã tổ chức các cuộc thi đấu thể thao để vinh danh Augustus. Điều này không phải là do uy thế cá nhân của vị Hoàng đế hay vì bất cứ mục tiêu chính trị nào, mà là do bản sắc văn hóa Hy Lạp của thành phố. Trên thực tế, trong thời kỳ suy tàn chung của Chủ nghĩa Hy Lạp ở khắp các khu vực thuộc Magna Graecia và Sicilia, người dân thành Neapolis vẫn sử dụng ngôn ngữ, thể chế, tôn giáo, lễ nghi và tập quán Hy Lạp. Chính vì vậy, Neapolis có thể được xem là "Thành trì của nền văn minh Hy Lạp" tại phương Tây trong thời kỳ đầu tiên của Đế quốc La Mã.
Song song với việc duy trì ngôn ngữ và phong tục Hy Lạp của mình, Neapolis tiếp tục được mở rộng với các biệt thự La Mã trang nhã, đền đài, hệ thống cầu dẫn nước và nhà tắm công cộng. Thời kỳ này Kitô giáo bắt đầu nổi lên khi các tông đồ Phêrô và Phaolô đến thành phố. Hoàng đế cuối cùng của Tây La Mã, Romulus Augustulus, bị vua man tộc Odoacer đày đến Napoli vào thế kỷ 5.
20537 Sandraderosa
Tham khảo
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1999
Napoli
Byzantine và Công quốc Napoli
thumb|left|Bản đồ Nam Ý đầu thế kỷ 12. Sau khi Đế quốc Tây La Mã sụp đổ, Napoli bị tộc người Giéc-manh xâm lược và sáp nhập vào Vương quốc Ostrogoth. Tuy nhiên, Belisarius của Đế quốc Đông La Mã đã tái chiếm lại Napoli vào năm 536. Trong các cuộc Chiến tranh Gothic, Totila chiếm được thành phố cho người Ostrogoth trong một thời gian ngắn, nhưng người Byzantine tiếp tục giành quyền kiểm soát khu vực này sau trận đồi Lactarius. Napoli được trông đợi sẽ giữ mối liên hệ với Quan trấn thủ Ravenna, đại diện quyền lực của Đông La Mã trên bán đảo Ý.
Staurochilus gibbosicalcar
Staurochilus gibbosicalcar là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Seidenf. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Napoli
Byzantine và Công quốc Napoli
Sau khi Ravenna thất thủ, Công quốc Napoli được thành lập. Mặc dù văn hóa Hy Lạp vẫn tồn tại lâu dài nhưng Napoli dần chuyển lòng trung thành từ Constantinopolis sang Roma dưới thời Công tước Stefano II, đặt thể chế dưới quyền tôn chủ của giáo hoàng vào năm 763. Đầu thế kỷ 9 xảy ra nhiều xáo trộn với Đông La Mã về quyền kế vị của Napoli, công quốc dần giành được độc lập hoàn toàn vào cùng thế kỷ. Napoli liên minh với người Hồi Saracen vào năm 836 để đẩy lùi cuộc bao vây của quân Lombard từ Công quốc Benevento lân cận. Tuy nhiên trong những năm 850, người Hồi Ả Rập đã tiến hành cướp phá thành phố và lấy đi một lượng lớn tài sản. Công quốc nằm dưới sự kiểm soát trực tiếp của người Lombard trong một thời gian ngắn trước khi các công tước chịu ảnh hưởng văn hóa Hy-La phục hồi chức vị. Đến thế kỷ 11, Napoli sử dụng lính đánh thuê người Norman để chiến đấu với các đối thủ mình. Đến năm 1137, người Norman gây được ảnh hưởng lớn ở Ý, chiếm được các thành trì và công quốc như Capua, Benevento, Salerno, Amalfi, Sorrento và Gaeta; cũng vào năm này, Napoli – công quốc độc lập cuối cùng ở phía nam bán đảo Ý đã phải đầu hàng người Norman, do đó sáp nhập vào Vương quốc Sicilia, với Palermo là thủ đô.
Người Norman và nhà Hohenstaufen
Năm 1189, Vương quốc Sicilia nằm trong cuộc tranh chấp kế vị giữa Tancredi (ngoài giá thú) với Nhà Hohenstaufen hoàng tộc người Đức, vì Hoàng tử Heinrich đã kết hôn với Công chúa Constanza là người thừa kế hợp pháp ngai vàng Sicilia. Năm 1191, Heinrich xâm lược Sicilia sau khi đăng quang với hiệu là Heinrich VI của Thánh chế La Mã và nhiều thành phố đầu hàng, nhưng Napoli đã kháng cự ông từ tháng 5 đến tháng 8 trước khi quân Đức bị dịch bệnh và buộc phải rút lui. Nhờ đó, Tancredi bất ngờ bắt được đương kim hoàng hậu Constanza và giam lỏng bà tại Lâu đài Trứng trước khi bà được thả vào tháng 5 năm 1192 dưới áp lực của Giáo hoàng Cêlestinô III. Năm 1194, cái chết của Tancredi mở đường cho vị hoàng đế bắt đầu chiến dịch mới và lần này Napoli đã đầu hàng mà không kháng cự, và cuối cùng Heinrich chinh phục thành công Sicilia, đặt toàn bộ vương quốc dưới sự cai trị của nhà Staufer.
Staurochilus gibbosicalcar
Liên kết ngoài
Thể loại:Staurochilus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1988
Napoli
Người Norman và nhà Hohenstaufen
Hoàng đế Fedirico đệ Nhị nhà Hohenstaufen chọn Palermo là nơi cư ngụ cũng như trung tâm quyền lực chính trị của mình, nhưng ông quyết định biến Napoli trở thành thành trung tâm tri thức của toàn vương quốc. Năm 1224, ông cho thành lập viện Đại học Napoli – đại học công lập đầu tiên của thế giới và trường đào tạo quản lý thế tục đầu tiên ở châu Âu, với mục đích độc lập khỏi quyền lực của Giáo hoàng. Xung đột giữa Nhà Staufer và Giáo hội đã khiến cho Napoli trở thành một phần của Đế quốc Angevin, sau khi Charles I nhà Anjou người Pháp – được Giáo hoàng tấn phong và ủng hộ, chiến thắng trước vua Manfredi con của Federico II (chết trong Trận Benevento 1266) và Conradin (nam thừa tự cuối cùng của Hohenstaufen, bị bắt và chém đầu năm 1288), chấm dứt thời trị vì của vương tộc Đức.
Vương quốc Napoli và thời kỳ Angevin
Các cuộc chiến tranh giữa 2 vương quốc kình địch tiếp tục cho đến Hòa ước Caltabellotta vào năm 1302, chứng kiến Federico III được công nhận là vua của Sicilia, trong khi Charles II được Giáo hoàng Bônifaciô VIII công nhận là vua của Napoli. Charles II và người thừa kế của ông là vua Roberto Thông Thái càng làm cho Napoli trở thành một trong những trung tâm văn hóa có ảnh hưởng nhất của châu Âu và Địa Trung Hải, thu hút các thương gia từ Pisa và Genova, hào chủ ngân hàng vùng Toscana, và một vài nghệ sĩ nổi bật nhất thời Phục Hưng lúc bấy giờ như Boccaccio, Petrarca và Giotto. Về sau, những bất ổn chính trị nội bộ cũng như các trận dịch hạch của đại dịch Cái Chết Đen đã khiến vương quốc suy yếu. Năm 1442, Alfonso V của vương triều Aragon chinh phục Napoli sau chiến thắng trước Renato vị vua nhà Anjou cuối cùng, chấm dứt triều đại Angevin kéo dài gần hai thế kỷ và Napoli được thống nhất với Sicilia một lần nữa.
Vương triều Aragon
Vua Alfonso khải hoàn tiến vào thành phố vào tháng 2 năm 1443. Vương triều mới nâng cao vị thế thương mại của Napoli bằng cách thiết lập quan hệ với bán đảo Iberia cũng như biến nó thành thủ đô của Đế chế Địa Trung Hải mà ông trị vì. Những thành tựu từ việc mở rộng quảng bá văn hóa đã tạo động lực cho sự phát triển mạnh mẽ của các hoạt động nghệ thuật, Napoli trở thành một trong những trung tâm quan trọng của Phục Hưng Ý và nơi tiên phong của chủ nghĩa nhân văn mà sau đó lan rộng khắp các quốc gia lớn của châu Âu.
Chế độ phó vương và gia tộc Habsburg
thumb|Bản đồ thành phố Napoli năm 1572. Từ 1503 đến 1713, Madrid cử rất nhiều phó vương đến Napoli để thay mặt vua giải quyết các vấn đề địa phương và nhà Habsburg Tây Ban Nha vẫn tiếp tục duy trì như vậy. Thường được sử học xem là thời kỳ đen tối và thoái trào, tuy nhiên trên thực tế Napoli trong giai đoạn này chưa bao giờ rơi vào tình trạng tỉnh lẻ nhờ vào mở rộng kích thước đô thị và sự đa văn hóa, là thành trì tiên phong của đế quốc Tây Ban Nha chống lại chủ nghĩa bành trướng của Đế quốc Ottoman tại Trung Tây Địa Trung Hải. Quan trọng nhất trong số các phó vương là Pedro Álvarez de Toledo: ông ban hành cách đánh thuế nặng và ủng hộ thành lập Tòa án dị giáo, nhưng đồng thời cải thiện các điều kiện hạ tầng Napoli, củng cố và mở rộng các bức tường thành, xây các tòa nhà và pháo đài mới, về cơ bản biến Napoli vào năm 1560 thành thành trì vĩ đại nhất và kiên cố nhất của đế chế.
Napoli trong giai đoạn này cũng phải đối mặt với những mối đe dọa từ Liên minh Thần Thánh của Giáo hoàng Clêmentê VII, những cuộc đột kích cướp bóc của người Hồi Ottoman, thảm họa tự nhiên núi lửa động đất cùng dịch bệnh nghiêm trọng và nhiều cuộc nổi dậy của dân chúng. Đến thế kỷ 17, Napoli trở thành thành phố lớn thứ hai của châu Âu chỉ sau Paris và là một trung tâm văn hóa lớn của các nghệ sĩ như Caravaggio, Salvator Rosa và Gian Lorenzo Bernini, các triết gia như Bernardino Telesio, Giordano Bruno, Tommaso Campanella và Giambattista Vico. Cuộc cách mạng do ngư dân địa phương Masaniello lãnh đạo đã chứng kiến ​​sự thành lập của nhà nước Cộng hòa Napoli vài tháng ngắn ngủi vào năm 1647 trước khi Tây Ban Nha tái lập sự cai trị. Trận đại dịch Napoli 1656 đã xóa gần một nửa số cư dân thành phố, tác động nghiêm trọng đến cấu trúc kinh tế-xã hội và bắt đầu thời kỳ suy vi.
Trong Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha, chi nhánh Áo gia tộc Habsburg chiếm được thành phố năm 1707 và chính thức thống trị sau Hiệp ước Utrecht 1713 khi Karl VI của Thánh chế La Mã được các cường quốc châu Âu công nhận là vua của Napoli và cai trị vương quốc từ Viên thông qua các phó vương của mình. Thời kỳ Áo ngắn ngủi đặc trưng bởi chính sách thuế nặng nề và hạn chế các tòa nhà thuộc nhà thờ và tu viện nhằm giải quyết vấn đề tồn đọng là thiếu nhà ở do dân số cao lúc bấy giờ là 310.000 người. Đến năm 1734 khi quân Áo thua trong Chiến tranh Kế vị Ba Lan, người Tây Ban Nha giành lại được Napoli và Sicilia bởi vua Carlos III nhà Bourbon bao gồm toàn bộ lãnh thổ miền Nam của Ý và đảo Sicilia theo sau Hiệp ước Vienna 1738.
Vương triều Bourbon
Dưới thời Carlos III, Napoli đã khẳng định rõ ràng vai trò của mình như một kinh đô vĩ đại của châu Âu, đặc biệt là với một loạt các sáng kiến đô thị và kiến trúc lớn đầy tham vọng song hành với động lực kinh tế mới trong các khu vực bên ngoài các bức tường thành lúc bấy giờ nhưng quan trọng về mặt chiến lược đối với trung tâm lịch sử Napoli.
Thời kỳ Bourbon chứng kiến Napoli cùng với với thủ đô Paris của Pháp là những trung tâm vĩ đại nhất trong Kỷ nguyên Ánh Sáng. Trên thực tế, Napoli không chỉ đơn giản hấp thụ phong trào này mà ngược lại tạo ra phần lớn và đem lại sức sống cho những hình thức kiến trúc mới, những tư tưởng triết học mới và đặt nền móng cho kinh tế học và luật học hiện đại. Napoli đã từng là trung tâm quan trọng của triết học tự nhiên trong thời Phục Hưng, và bây giờ nó quay trở lại để tạo động lực mới cho tư duy của nhiều nhà nghiên cứu khác nhau, chẳng hạn như Mario Pagano, một trong những nhà luật khoa người Ý quan trọng nhất và các chính trị gia của thời đại cách mạng, phần lớn dựa trên tác phẩm của Giambattista Vico tuy nhiên loại bỏ các khía cạnh Kitô giáo trong triết học của ông.
Trong giai đoạn này, các cuộc khai quật khảo cổ học ở Herculaneum và Pompeii đã có ảnh hưởng to lớn trực tiếp trong việc hình thành chủ nghĩa tân cổ điển tầm cỡ thế giới mà ở Roma đã sẵn có hệ thống hóa lý thuyết theo phong cách này.
Cộng hòa Parthenope và giai đoạn Napoléon
thumb|Một thoáng Napoli trong thời kỳ Cộng hòa Parthenope yểu mệnh năm 1799. Ảnh hưởng của Cách mạng Pháp lan tới Napoli khiến cho Ferdinando IV buộc phải tháo chạy đến Palermo và được hạm đội Anh của đô đốc Horatio Nelson bảo trợ. Những người Cộng hòa đã chinh phục Lâu đài Sant'Elmo và tuyên bố lập nước Cộng hòa Parthenope, được Quân đội Pháp bảo trợ. Tuy nhiên, lazzaroni – tầng lớp thấp của Napoli rất sùng đạo và bảo hoàng ủng hộ nhà Bourbon đã nổ ra cuộc nội chiến với những người Jacobin và tầng lớp quý tộc Napoli ủng hộ nền Cộng hòa, họ gặt được thành công lớn khiến người Pháp buộc phải đầu hàng và quay về Toulon. Cuộc tái chiếm Napoli của Ferdinando được đánh dấu bằng cuộc đàn áp những ai ủng hộ tư tưởng Cộng hòa, bao gồm nhiều trí thức và giới quý tộc theo chủ nghĩa Khai Sáng.
Tuy nhiên chỉ 7 năm sau, Napoli lại bị người Pháp chinh phạt một lần nữa và lần này là bởi Napoléon Bonaparte trong các cuộc chiến tranh khắp phần lớn châu Âu. Ông đặt vương quốc Napoli dưới quyền trị vì của anh trai Joseph năm 1806 và sau đó là người em rể Joachim Murat năm 1808, sau khi Joseph tiếp nhận vương miện Tây Ban Nha. Vị tân vương của Napoli với tên địa phương là "Gioacchino Napoleone" đã được dân chúng đón nhận nồng nhiệt, họ đánh giá cao sự hiện diện đẹp mã của ông cũng như khí chất lạc quan, lòng dũng cảm, sở thích giải trí và những nỗ lực của vị nguyên soái trong việc giúp đỡ những người khốn khổ và cải thiện chất lượng sống của người dân, tuy nhiên Murat lại bị giới giáo sĩ chống đối và ghét bỏ. Là một nhà quy hoạch tuyệt vời, Murat đã thực hiện những dự án thay đổi bộ mặt đô thị Napoli một cách đáng kể trong thời gian trị vị ngắn ngủi của mình, xây dựng nhiều công trình phố xá, đường cầu, bờ kè và cải tạo thủy lực, các quảng trường và đại lộ được mở rộng, thành lập đài thiên văn, vườn bách thảo thành phố, và tiêu biểu nhất là Đại học Bách khoa Napoli – Khoa Kỹ thuật đầu tiên và lâu đời nhất tại Ý. Để hỗ trợ Napoléon và ngăn chặn nhà Bourbon khôi phục ngai vàng, Murat tuyên chiến với Đế quốc Áo nhưng cuối cùng đã bị đánh bại trong trận Tolentino. Tuy nhiên, dù cho thất bại thì sự can thiệp của Áo vào Ý đã khởi đầu chuỗi sự kiện dẫn đến chiến tranh thống nhất nước Ý của giữa thế kỷ 19 sau đó, cuộc chiến tranh Áo-Napoli cùng với Tuyên bố Rimini của Murat đã trở thành biểu tượng tiền thân đại diện cho tinh thần nước Ý. Hỡi người Ý! Đã đến lúc mà số phận cao đẹp của các bạn phải được hoàn thành. Sự minh chứng cuối cùng kêu gọi bạn trở thành một quốc gia độc lập. Từ dãy Alpơ đến eo biển Sicilia chỉ có một tiếng gọi: nền độc lập của nước Ý!... Tôi kêu gọi tất cả những người bằng hữu xung quanh tôi để chiến đấu. Tôi cũng kêu gọi những người suy ngẫm và quan tâm sâu sắc về quê hương của mình, để chuẩn bị và sắp xếp Hiến định và luật pháp điều hành một nước Ý hạnh phúc hiện hữu, một nước Ý độc lập!
Bourbon phục hoàng – Vương quốc Hai Sicilia
left|thumb|Khai trương tàu hỏa Napoli–Portici – tuyến đường sắt đầu tiên tại Ý. Sau sự thất bại của Napoléon và Đại hội Viên diễn ra năm 1815 đã trao lại Napoli cho Ferdinando IV, nhà Bourbon một lần nữa giành lại ngai vàng và vương quốc. Năm 1816, ông thống nhất Napoli và Sicilia với tên gọi Vương quốc Hai Sicilia có thủ đô là Palermo nhưng chuyển đô đến Napoli vào năm tiếp theo, đồng thời bãi bỏ vương hiệu Ferdinando IV Napoli và Ferdinando III Sicilia để lấy hiệu chung chính thức mới là Ferdinando I của Hai Sicilia. Năm 1820 ở châu Âu là năm kích động chống lại chế độ quân chủ chuyên chế. Lo ngại trước xu hướng này, Ferdinando đã có những hành vi không rõ ràng, đầu tiên là đưa ra Hiến pháp và sau đó yêu cầu Áo giúp đỡ để rút lại và đàn áp phe chống đối. Thái độ này tiếp được lặp lại trong thời của cháu trai ông là Ferdinando II đã ban hành hiến chương, sau đó giải tán Quốc hội và đàn áp đẫm máu các cuộc nổi dậy năm 1848, củng cố chế độ chuyên chế. Trong thời kỳ này thành phố đã chứng kiến nhiều sự thúc đẩy trong nhiều lĩnh vực. Napoli trở thành thành phố đầu tiên trên bán đảo Ý có đường sắt năm 1839 với việc xây dựng tuyến đường sắt Napoli – Portici. Giống như phần còn lại của châu Âu, Napoli cũng bị ảnh hưởng bởi dịch tả chết người vào những năm 1835–37 và 1854–55; gây ra nhiều cuộc bạo loạn và nổi dậy. Sau khi Ferdinando II băng hà năm 1859, Francesco II trẻ tuổi kế vị ngai vàng – vị quân chủ cuối cùng của Vương quốc Hai Sicilia.
Sáp nhập vào Vương quốc Ý thống nhất
thumb|[[Garibaldi tiến vào Napoli vào ngày 7 tháng 9 năm 1860.]] Năm 1860, Vương quốc Hai Sicilia là đối tượng của cuộc Viễn chinh Nghìn quân do Giuseppe Garibaldi lãnh đạo và sau đó bị Vương quốc Sardegna của nhà Savoia xâm lược. Francesco II buộc phải chạy khỏi Napoli, rút về Gaeta cùng với một phần quân đội của mình. Sau trận chiến Volturno và đỉnh điểm là cuộc vây hãm Gaeta, Napoli chính thức được sát nhập vào nước Ý non trẻ vào năm 1861, chấm dứt kỷ nguyên thống trị của Nhà Bourbon.
Năm 1864, Vương quốc Ý bị ràng buộc bởi Hiệp ước Tháng Chín với Đệ Nhị Đế chế Pháp của Napoléon III, buộc phải dời đô khỏi Torino. Napoli được xem là một trong hai lựa chọn được ưa chuộng cùng với Firenze (phòng thủ bởi dãy Appennini và bởi biển Tyrrhenum). Vì lý do chính trị Napoli được đa số nội các coi là ứng cử viên đặc biệt thích hợp, nhưng không nhận được sự ủng hộ của nhà vua. Vị quân vương cho rằng Firenze là thành phố phù hợp hơn với vai trò thủ đô lâm thời, quyết định này được ủy ban gồm năm vị tướng thông qua, vì Napoli sẽ không đủ khả năng phòng thủ với hạm đội Ý vốn không hề ngang tầm với hạm đội Pháp hoặc Anh.
Tới Firenze thì sau 2 năm, sau 5 năm, thậm chí sau 6 nếu các khanh thích, chúng ta có thể nói lời chào tạm biệt dân Firenze để tiến về La Mã; nhưng không thể nào rời khỏi Napoli được vì nếu chúng ta đến đó, chúng ta sẽ bị buộc phải ở lại đó. Các khanh có muốn Napoli không? Nếu muốn nó thì hãy nhớ rằng, trước khi quyết định thành lập thủ đô ở Napoli, các khanh phải dứt khoát từ bỏ thành Roma mãi mãi. thumb|[[Nhà triễn lãm Umberto I – biểu tượng của tiến trình canh tân đô thị Risanamento|trái]] Việc áp dụng thuế và luật pháp từ hệ thống Piemonte cho toàn quốc đã gây ra cuộc khủng hoảng công nghiệp và xã hội sâu sắc. Nền kinh tế cựu Vương quốc Hai Sicilia rơi vào sa sút, dẫn đến làn sóng di cư chưa từng có, với ước tính khoảng 4 triệu người di cư khỏi khu vực Napoli từ năm 1876 đến năm 1913. Điều kiện y tế công cộng của thành phố ở một số khu vực nhất định rất kém, với nhiều trận dịch tả và sốt thương hàn gây ra cái chết của khoảng 48.000 người trong nửa thế kỷ 1834–1884. Để đối phó với vấn đề trên, cuộc canh tân đô thị risanamento ("tái vệ sinh thành phố") với mục tiêu cải thiện cơ sở hạ tầng thoát nước và thay thế những khu vực tập trung nhất bằng những con đường lớn và thoáng mát vì đây được coi là nguyên nhân chính gây ra tình trạng kém thông thoáng. Dự án tỏ ra khó hoàn thành cả về mặt chính trị và kinh tế do tham nhũng, tình trạng đầu cơ đất đai và bộ máy quan liêu trì trệ, tất cả những điều này đã khiến dự án mất vài thập kỷ để hoàn thành kèm với kết quả không được như mong đợi. Thời điểm lịch sử này rất trùng hợp với sự ra đời của nhiều buổi hòa nhạc cà phê (caffè-concerto) và một môi trường văn hóa xã hội năng động. Ngày 11 tháng 3 năm 1918 trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, Napoli mặc dù ở rất xa khu vực xung đột đã bị ném bom bởi khí cầu L.58 hoặc LZ 104 của quân Đức khởi hành từ một căn cứ tại Bulgaria khiến 16 dân thường thiệt mạng.
Thời kỳ Phát xít và Thế chiến thứ Hai
thumb|Phi cơ ném bom của [[Không lực Hoa Kỳ bay ngang qua núi lửa Vesuvius trong lần phun trào sau cùng của nó tháng 3 năm 1944.]] Vào đầu những năm 1920, Napoli là trụ sở của một trong những tổ chức phong trào Phát xít lớn nhất của Ý và là nơi diễn ra cuộc họp mặt trọng đại của Đảng Phát xít quốc gia, chuẩn bị cho cuộc Hành quân tới Roma. Với sự dịch chuyển trọng tâm kinh tế và chính trị của đất nước về phía Nam, Mussolini tiến hành đổi mới đô thị sâu sắc nhằm biến Napoli thành "đế chế cảng" của Ý từ đó làm bàn đạp xâm lược thuộc địa. Những tòa nhà biểu tượng như Triển lãm Mostra d'Oltremare và tuyến đường sắt đầu tiên liên đô thị dưới lòng của Ý, được gọi là "đường sắt ngầm" nối Napoli–Pozzuoli.
Chính vì vai trò tầm vóc này mà trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Napoli là thành phố hứng chịu số lượng bom đạn nặng nề nhất của Ý. Ngay sau khi Ý ký hiệp định đầu hàng quân Đồng Minh tháng 9 năm 1943, quân Đức nhanh chóng chiếm đóng toàn bộ Ý và áp đặt kiểm soát lên phần lớn quân đội nước này. Napoli là nơi đầu tiên cả nước diễn ra cuộc nổi dậy lịch sử của quần chúng được gọi là Bốn ngày Napoli (27–30 tháng 9 năm 1943) đánh đuổi quân Đức và giành được thành công vang dội, qua đó thúc đẩy phong trào kháng chiến chống lại Đức Quốc Xã. Thành phố được giải phóng hoàn toàn vào ngày 1 tháng 10 năm 1943, khi lực lượng Anh và Mỹ tiến vào thành phố. Người Đức rời đi đã đốt cháy thư viện đại học, cũng như Hiệp hội Hoàng gia Ý, phá hủy cục lưu trữ của thành phố. Những quả bom hẹn giờ được đặt trên khắp thành phố tiếp tục phát nổ vào tháng 11. Biểu tượng cho sự tái sinh của Napoli là việc xây dựng lại nhà thờ Thánh Chiara sau khi nhà thờ này đã bị phá hủy trong một cuộc tập kích ném bom của Quân đoàn Không quân Hoa Kỳ.
Tái thiết Hậu chiến và Đương đại
thumb|Tổng thống đầu tiên của nước Ý [[Enrico De Nicola là người Napoli.]] Trong cuộc trưng cầu dân ý giữa quyết định giữ chế độ quân chủ hay trở thành nhà nước cộng hòa, Napoli bấy giờ có đến 904.000 người ủng hộ phương án đầu tiên (tỷ lệ cao nhất cả nước) do tư tưởng bảo hoàng vẫn còn rất mạnh mẽ ở miền Nam nói chung. Với chiến thắng đa số (54,27%) thuộc về lựa chọn cộng hòa, Enrico De Nicola đến từ Napoli được bầu làm tổng thống đầu tiên của nước Cộng hòa Ý.