cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
SWIFT
Tiêu chuẩn
·   	ISO 10383 : 2003 Chứng khoán và các công cụ tài chính liên quan - Mã trao đổi và xác định thị trường (MIC)
·   	ISO 15022 : 1999 Securities - Scheme for message (Data Field Dictionary) (thay thế ISO 7775)
·   	ISO 20022 -1: 2004 và ISO 20022-2: 2007 Dịch vụ tài chính - Sơ đồ thông điệp toàn cầu về ngành tài chính
Trong RFC 3615 urn: swift: được định nghĩa là Tên tài nguyên thống nhất (URN) cho SWIFT FIN.
Trung tâm điều hành
Mạng bảo mật SWIFT được điều hành từ ba trung tâm dữ liệu, đặt tại Hoa Kỳ, Hà Lan và Thụy Sĩ. Các trung tâm này chia sẻ thông tin theo thời gian thực. Trong trường hợp một trong các trung tâm dữ liệu bị lỗi, một trung tâm khác có thể xử lý lưu lượng của mạng hoàn chỉnh. SWIFT sử dụng cáp thông tin liên lạc dưới biển để truyền dữ liệu của nó.
Mạng SWIFTNet
SWIFT đã chuyển sang cơ sở hạ tầng mạng IP hiện tại, được gọi là SWIFTNet, từ năm 2001 đến năm 2005, cung cấp sự thay thế hoàn toàn cho cơ sở hạ tầng X.25 trước đó. Quá trình này liên quan đến việc phát triển các giao thức mới tạo điều kiện cho việc nhắn tin hiệu quả, sử dụng các tiêu chuẩn tin nhắn hiện có và mới. Công nghệ áp dụng được chọn để phát triển các giao thức là XML, nơi nó hiện cung cấp một trình bao bọc xung quanh tất cả các thông điệp kế thừa hoặc hiện thời. Các giao thức giao tiếp có thể được chia thành:
Cấu trúc
SWIFT cung cấp một cơ chế lưu trữ và chuyển tiếp tập trung, với một số quản lý giao dịch. Để ngân hàng A gửi một tin nhắn đến ngân hàng B cùng với một bản sao hoặc ủy quyền liên quan đến tổ chức C, nó sẽ định dạng thông điệp theo tiêu chuẩn và gửi một cách an toàn đến SWIFT. SWIFT đảm bảo giao hàng an toàn và đáng tin cậy cho B sau hành động thích hợp của C. Các bảo đảm của SWIFT chủ yếu dựa trên khả năng dự phòng cao của phần cứng, phần mềm và con người.
Sản phẩm và giao diện
SWIFT có thể coi là một số khái niệm trong thế giới tài chính:
Theo 3 điều trên, SWIFT cung cấp các giải pháp chìa khóa trao tay cho các thành viên, bao gồm các khách hàng liên kết để tạo điều kiện kết nối với mạng SWIFT và CBT, hoặc "thiết bị đầu cuối dựa trên máy tính" mà các thành viên sử dụng để quản lý việc gửi và nhận thông điệp của họ. Một số giao diện và CBT nổi tiếng hơn được cung cấp cho các thành viên của họ là:
Dịch vụ
Có bốn lĩnh vực chính mà dịch vụ SWIFT nằm trong thị trường tài chính: chứng khoán, kho bạc & các công cụ phái sinh , dịch vụ thương mại. và quản lý thanh toán và tiền mặt. ·         SWIFTREF
Swift Ref, tiện ích dữ liệu tham chiếu thanh toán toàn cầu, là dịch vụ dữ liệu tham chiếu duy nhất của SWIFT. Swift Ref lấy nguồn dữ liệu trực tiếp từ những người khởi tạo dữ liệu, bao gồm ngân hàng trung ương, tổ chức phát hành mã và ngân hàng, giúp người phát hành và người khởi tạo dễ dàng duy trì dữ liệu thường xuyên và kỹ lưỡng. SWIFTRef liên tục xác thực và kiểm tra chéo dữ liệu trên các tập dữ liệu khác nhau.
·         Thư SWIFTNet
SWIFT cung cấp dịch vụ nhắn tin giữa người với người an toàn, SWIFTNet Mail, hoạt động vào ngày 16 tháng 5 năm 2007. Ứng dụng khách SWIFT có thể định cấu hình cơ sở hạ tầng email hiện có của họ để chuyển các thông điệp email qua mạng SWIFTNet có độ bảo mật cao và đáng tin cậy thay vì mở Internet. SWIFTNet Mail được thiết kế để chuyển an toàn các tài liệu kinh doanh nhạy cảm, chẳng hạn như hóa đơn, hợp đồng và các bên ký kết, và được thiết kế để thay thế các dịch vụ telex và chuyển phát nhanh hiện có, cũng như truyền dữ liệu nhạy cảm về bảo mật qua Internet mở. Bảy tổ chức tài chính, bao gồm HSBC, FirstRand Bank , Clearstream , DnB NOR , Nedbank và Standard Bank của Nam Phi, cũng như SWIFT đã thử nghiệm dịch vụ này.
Chương trình theo dõi khủng bố
Sau khi xuất bản các bài báo này, SWIFT nhanh chóng chịu áp lực vì đã xâm phạm quyền riêng tư dữ liệu của khách hàng bằng cách cho phép các chính phủ truy cập vào thông tin cá nhân nhạy cảm.
Giám sát bởi NSA
Der Spiegel (một tạp chí tin tức tuần của Đức)  đã báo cáo vào tháng 9 năm 2013 rằng Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) giám sát rộng rãi các giao dịch ngân hàng qua SWIFT, cũng như các giao dịch thẻ tín dụng. NSA đã chặn và lưu giữ dữ liệu từ mạng SWIFT được hàng nghìn ngân hàng sử dụng để gửi thông tin giao dịch một cách an toàn. SWIFT được đặt tên là "mục tiêu", theo các tài liệu bị rò rỉ bởi Edward Snowden. Các tài liệu tiết lộ rằng NSA theo dõi SWIFT bằng nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm cả việc đọc "lưu lượng máy in SWIFT từ nhiều ngân hàng".Vào tháng 4 năm 2017, một nhóm được gọi là Shadow Brokers đã phát hành các tệp được cho là từ NSA cho thấy rằng cơ quan này đã giám sát các giao dịch tài chính được thực hiện thông qua SWIFT.
Belarus
Liên minh châu Âu đã ban hành bộ lệnh trừng phạt đầu tiên đối với Belarus - lệnh đầu tiên được đưa ra vào ngày 27 tháng 2 năm 2022, cấm một số loại mặt hàng của Belarus tại EU, bao gồm gỗ, thép, nhiên liệu khoáng sản và thuốc lá. Sau khi thủ tướng Litva đề xuất tách Belarus khỏi SWIFT, Liên minh châu Âu, vốn không công nhận Lukashenko là Tổng thống hợp pháp của Belarus , bắt đầu lên kế hoạch gia hạn các lệnh trừng phạt đã ban hành đối với các thực thể và quan chức hàng đầu của Nga để đồng minh của nó.
Iran
Vào tháng 1 năm 2012, nhóm vận động United Against Nuclear Iran (UANI) đã thực hiện một chiến dịch kêu gọi SWIFT chấm dứt mọi quan hệ với hệ thống ngân hàng của Iran, bao gồm cả Ngân hàng Trung ương Iran. UANI khẳng định rằng tư cách thành viên của Iran trong SWIFT đã vi phạm các lệnh trừng phạt tài chính của Hoa Kỳ và EU đối với Iran cũng như các quy tắc công ty của SWIFT.
Do đó, vào tháng 2 năm 2012, Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Hoa Kỳ đã nhất trí thông qua các biện pháp trừng phạt chống lại SWIFT nhằm gây áp lực buộc nó phải chấm dứt quan hệ với các ngân hàng nằm trong danh sách đen của Iran. Việc trục xuất các ngân hàng Iran khỏi SWIFT có thể sẽ khiến Iran không được tiếp cận với doanh thu hàng tỷ đô la bằng SWIFT nhưng không sử dụng IVTS. Mark Wallace, chủ tịch của UANI, đã ca ngợi Ủy ban Ngân hàng Thượng viện.
Vào tháng 2 năm 2016, hầu hết các ngân hàng Iran đã kết nối lại với mạng lưới sau khi dỡ bỏ các lệnh trừng phạt do Kế hoạch Hành động Toàn diện chung.
Nga
Tương tự, vào tháng 8 năm 2014, Vương quốc Anh đã lên kế hoạch thúc ép EU ngăn chặn việc Nga sử dụng SWIFT như một biện pháp trừng phạt do sự can thiệp quân sự của Nga vào Ukraine .Tuy nhiên, SWIFT từ chối làm như vậy. SPFS, một chất tương đương SWIFT có trụ sở tại Nga, được Ngân hàng Trung ương Nga tạo ra như một biện pháp dự phòng.
Trong cuộc khủng hoảng Nga-Ukraine 2021–2022, Hoa Kỳ đã phát triển các biện pháp trừng phạt sơ bộ có thể có đối với Nga, nhưng loại trừ việc cấm Nga tham gia SWIFT. Sau cuộc xâm lược của Nga vào Ukraine năm 2022, các bộ trưởng ngoại giao của Litva, Latvia và Estonia đã kêu gọi cắt Nga khỏi SWIFT. Tuy nhiên, các quốc gia thành viên EU khác tỏ ra miễn cưỡng, cả vì các bên cho vay châu Âu nắm giữ phần lớn trong số gần 30 tỷ USD tiếp xúc của các ngân hàng nước ngoài với Nga và vì Nga đã phát triển giải pháp thay thế SPFS. Liên minh châu Âu, Vương quốc Anh, Canada và Hoa Kỳ cuối cùng đã đồng ý loại bỏ các ngân hàng Nga được chọn khỏi hệ thống nhắn tin SWIFT để đối phó với cuộc xâm lược Ukraine năm 2022 của Nga; Chính phủ Pháp, Đức, Ý và Nhật Bản đã đưa ra các tuyên bố riêng lẻ cùng với EU.
Israel
Vào năm 2014, SWIFT đã từ chối lời kêu gọi từ các nhà hoạt động ủng hộ người Palestine nhằm thu hồi quyền truy cập của các ngân hàng Israel vào mạng của họ.
Đối thủ cạnh tranh
Các giải pháp thay thế cho hệ thống SWIFT bao gồm:
Bảo mật
Năm 2016, một vụ trộm 81 triệu USD từ ngân hàng trung ương Bangladesh thông qua tài khoản của ngân hàng này tại Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York đã bị truy tìm do tin tặc xâm nhập phần mềm Alliance Access của SWIFT, theo báo cáo của New York Times. Xã hội thừa nhận đây không phải là nỗ lực đầu tiên và tính bảo mật của hệ thống chuyển giao đang được tiến hành kiểm tra mới cho phù hợp. Ngay sau khi có báo cáo về vụ trộm từ ngân hàng trung ương Bangladesh, một cuộc tấn công thứ hai, rõ ràng là có liên quan, đã xảy ra vào một ngân hàng thương mại ở Việt Nam.
Vào tháng 5 năm 2016, Banco del Austro (BDA) ở Ecuador đã kiện Wells Fargo sau khi Wells Fargo tôn vinh 12 triệu đô la trong các yêu cầu chuyển tiền đã được đặt bởi những tên trộm.Trong trường hợp này, những tên trộm đã gửi các tin nhắn SWIFT giống với các yêu cầu chuyển tiền đã bị hủy gần đây từ BDA, với số lượng thay đổi một chút; các báo cáo không nêu chi tiết làm thế nào những kẻ trộm đã có được quyền truy cập để gửi các tin nhắn SWIFT. BDA khẳng định rằng Wells Fargo lẽ ra đã phát hiện ra các tin nhắn SWIFT đáng ngờ, được đặt ngoài giờ làm việc bình thường của BDA và có kích thước bất thường. Wells Fargo tuyên bố rằng BDA phải chịu trách nhiệm về việc mất mát, vì những tên trộm đã truy cập vào thông tin đăng nhập SWIFT hợp pháp của một nhân viên BDA và gửi các tin nhắn SWIFT đã được xác thực đầy đủ.
Trong nửa đầu năm 2016, một ngân hàng Ukraine ẩn danh và những ngân hàng khác - thậm chí "hàng chục" ngân hàng không được công khai - đã được báo cáo là đã bị "xâm nhập" thông qua mạng SWIFT và bị mất tiền.
Vào tháng 3 năm 2022, tờ báo Thụy Sĩ Neue Zürcher Zeitung đã đưa tin về các biện pháp phòng ngừa an ninh được tăng cường bởi Cảnh sát Bang Thurgau tại trung tâm dữ liệu SWIFT ở Diessenhofen. Sau khi hầu hết các ngân hàng Nga bị loại khỏi hệ thống thanh toán tư nhân, nguy cơ phá hoại được coi là cao hơn. Cư dân của thị trấn mô tả khu phức hợp rộng lớn như một "pháo đài" hoặc "nhà tù", nơi thường xuyên kiểm tra an ninh đối với tài sản có hàng rào.
Tham khảo
Thể loại:Kiến trúc mạng Thể loại:Hệ thống thanh toán Thể loại:Khởi đầu năm 1973 ở Bỉ
Cololobus rupestris
Cololobus rupestris là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Gardner) H.Rob. mô tả khoa học đầu tiên năm 1994.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cololobus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1994
Lepidozia inaequalis
Lepidozia inaequalis là một loài Rêu trong họ Lepidoziaceae. Loài này được Lehm. & Lindenb. mô tả khoa học đầu tiên..
Liên kết ngoài
Thể loại:Lepidozia
Rhantus monteithi
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Rhantus
Xã Greenville, Quận Bureau, Illinois
Xã Greenville (Greenville Township) là một xã thuộc quận Bureau, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 366 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Illinois Thể loại:Quận Bureau, Illinois
Cyanerpes nitidus
Cyanerpes nitidus là một loài chim trong họ Thraupidae.
Tham khảo
Thể loại:Cyanerpes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1847
Hiệu ứng Kaye
nhỏ|250x250px| Một dòng dầu gội rơi xuống cho thấy Hiệu ứng Kaye Hiệu ứng Kaye là một tính chất của chất lỏng phức tạp, lần đầu tiên được mô tả bởi kỹ sư người Anh Alan Kaye vào năm 1963.
Plecopterodes deprivata
Plecopterodes deprivata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Hiệu ứng Kaye
Hiện tượng này đã được phát hiện là phổ biến trong tất cả các chất lỏng cắt mỏng (chất lỏng làm loãng dưới ứng suất cắt). Các chất lỏng thông thường trong các gia đình có đặc tính này là các loại trong xà phòng rửa tay, dầu gội và sơn không nhỏ giọt. Tuy nhiên, hiệu ứng thường không được chú ý vì nó hiếm khi kéo dài hơn khoảng 300 mili giây. Hiệu ứng có thể được duy trì bằng cách đổ chất lỏng lên một bề mặt nghiêng, ngăn không cho máy bay phản lực đi qua giao diện hướng xuống (có xu hướng kết thúc hiệu ứng).
Plecopterodes deprivata
Liên kết ngoài
Thể loại:Plecopterodes
Hiệu ứng Kaye
Nó được cho là xảy ra khi dòng chất lỏng đang rơi xuống "tuột" khỏi đống mà nó đang hình thành, và do một lớp chất lỏng mỏng bị cắt làm chất bôi trơn, không kết hợp với mặt sấp. Khi dòng chất lỏng trượt chạm tới một vết lõm trong mặt sấp, nó sẽ bắn ra như một đoạn đường nối, tạo ra hiệu ứng.
Liên kết ngoài
Thể loại:Khoa học năm 1963
Altenberg, Sächsische Schweiz-Osterzgebirge
Altenberg là một thị xã ở huyện Sächsische Schweiz-Osterzgebirge, bang Sachsen, Đức. Đô thị Altenberg có diện tích 89,74 km².. Đô thị này tọa lạc ở dãy núi Ore, gần biên giới với Cộng hòa Séc, 15 km về phía tây bắc của Teplice, và 32 km về phía nam của Dresden.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tỉnh Dresden
5046 Carletonmoore
5046 Carletonmoore là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện ngày 28 tháng 2 năm 1981 ở Đài thiên văn Siding Spring.
Rhynchosia hainesiana
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhynchosia
Management by wandering around
MBWA (viết tắt của Management By Walking Around mà một số tài liệu tiếng Việt dịch là Điều hành bên ngoài văn phòng) là một trong ba phương pháp quản lý hiện đại phổ biến; bên cạnh MBP và MBP. Phương pháp này còn có một tên khác là Management of Wandering Around và cũng viết tắt là MBWA. Về căn bản, phương pháp này cho rằng để luôn kiểm soát được "mạch đập" công ty, người lãnh đạo cần bỏ ra ít nhất 1/4 thời gian làm việc hàng ngày để… đi dạo bên ngoài phòng làm việc của mình. Phương pháp này được hình thành từ thành công của những huyền thoại trong giới kinh doanh như Sam Walton, Jack Welch...
Khái niệm về MBWA đã được Tom Peters và Nancy Austin đưa ra trong một cuốn sách xuất bản năm 1985. Người Nhật đã có những hệ thống tương tự như ở Công ty Honda, và có khi nó còn được gọi là 3 G's (Genba (hoặc gemba), Genchi, and Genjitsu, có thể hiểu là "actual place" (thực địa), "actual thing" (thực việc), và "actual situation" (thực tình hình).
Sam Walton và MBWA
Sam Walton là người sáng lập mạng lưới Wal-Mart. Ông luôn khởi động một ngày làm việc bằng cách đi dạo quanh một trong các siêu thị của mình và tự đặt nhiệm vụ mỗi ngày phải ghé thăm ít nhất 2 cửa hàng trong hệ thống. Ông cho rằng không một hệ thống giám sát hay báo cáo nào có thể thay thế sự giao tiếp trực tiếp và sống động với nhân viên. Thông thường, ông không bao giờ báo trước về "cuộc dạo chơi" của mình, hoặc chỉ thông báo trước đó vài giờ, để được chứng kiến hiện thực kinh doanh một cách chân thực nhất.
MBWA kiểu Jack Welch
Jack Welch, CEO của General Electric, cũng thường dành rất nhiều thời gian để trò chuyện với cấp dưới. Đối với bất kỳ nhân viên nào trong tập đoàn, ông cũng chỉ đơn giản là ông "Jack" thân thiện và cởi mở. Việc những người đứng đầu đích thân tham dự vào các cuộc họp ở nhiều cấp độ khác nhau của doanh nghiệp, một cách không chính thức, có tầm ảnh hưởng rất lớn. Cách làm này sau đó cũng lần lượt được áp dụng ở PepsiCo, Lucasfilm, Corning Glass, 3M và Disney.
Khamkeut Phommavongsy
Khamkeut Phommavongsy là một chính trị gia người Lào và là Trung tá trong Quân đội Lào. Ông là đảng viên Đảng Nhân dân Cách mạng Lào. Ông là đại biểu Quốc hội Lào cho tỉnh Luang Prabang (Khu vực 6).
Management by wandering around
MBWA trên thực tế
Chính là việc "đi thực tế", "đi sâu đi sát" của lãnh đạo.
Chú thích
Thể loại:Lãnh đạo Thể loại:Lý thuyết tổ chức Thể loại:Thuật ngữ kinh doanh
Khamkeut Phommavongsy
Tham khảo
Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Chính khách Lào Thể loại:Chính trị gia thế kỷ 21
Memecylon discolor
Memecylon discolor là một loài thực vật thuộc họ Melastomataceae. Đây là loài đặc hữu của Sri Lanka.
Cừu Manech đầu đen
300px|nhỏ|phải|Cừu đầu đen Mendive Manech Cừu Manech đầu đen (tiếng Pháp: Manech tête noire) là một giống cừu bản địa của miền núi xứ Basque, trong Pyrénées-Atlantiques thuộc Pháp. Đây là một giống cừu hướng sữa và sữa của nó là nguyên liệu cho món pho mát Ossau-Iraty. Đây là một con cừu có sừng với len màu trắng và đầu và chân đen. Nó là rất khỏe mạnh và thường chiếm cứ các địa hình khó khăn nhất trong dãy núi Pyrenees.
Nó cũng tương thích với cuộc sống ở đồng cỏ trên núi vào mùa hè. Không chắc chắn vẫn về nguồn gốc chính xác của nó. Đối với một số người nó luôn luôn sống ở xứ Basque, trong khi cho người khác nó được đưa ra bởi tới đây bởi người Ả Rập trong cuộc xâm lược của họ, hoặc là từ châu Á. Giống này được chính thức công nhận bởi Bộ Nông nghiệp vào năm 1970, và chương trình lựa chọn của nó đã được tạo ra trong 1975.
Đặc điểm
Cừu có lông trắng, với hàng lông mi dài rủ xuống và có màu hơi đen đen ở cổ áo. Đầu chúng có màu đen. Cả cừu đực và cừu cái đều mang sừng cong lớn. Cơ thể dài. Bầu vú phát triển cao. Chúng được xuất khẩu sang Tây Ban Nha để được vỗ béo, làm thịt ngay trong khoảng 45 ngày để được bán trên thị trường dưới nhãn hiệu thịt cừu màu đỏ.
Chăn nuôi
Chúng có tính bầy đàn cao nên dễ quản lý, chúng thường đi kiếm ăn theo đàn nên việc chăm sóc và quản lý rất thuận lợi. Chúng cũng là loài dễ nuôi, mau lớn, ít tốn công chăm sóc. So với chăn nuôi bò thì chúng là vật nuôi dễ tính hơn, thức ăn của chúng rất đa dạng, thức ăn của chúng là những loại không cạnh tranh với lương thực của người. Chúng là động vật có vú ăn rất nhiều cỏ. Hầu hết chúng gặm cỏ và ăn các loại cỏ khô khác, tránh các phần thực vật có gỗ nhiều. Chúng có chế độ hoạt động ban ngày, ăn từ sáng đến tối, thỉnh thoảng dừng lại để nghỉ ngơi và nhai lại. Đồng cỏ lý tưởng cho chúng như cỏ và cây họ Đậu. Khác với thức ăn gia súc, thức ăn chính của chúng trong mùa đông là cỏ khô. 300px|nhỏ|phải Chúng là loài ăn tạp, có thể ăn được nhiều loại thức ăn bao gồm thức ăn thô xanh các loại như: rơm cỏ tươi, khô, rau, củ quả bầu bí các loại, phế phụ phẩm công nông nghiệp và các loại thức ăn tinh bổ sung như cám gạo ngũ cốc. Mỗi ngày chúng có thể ăn được một lượng thức ăn 15-20% thể trọng. Chúng cần một lượng thức ăn tính theo vật chất khô bằng 3,5% thể trọng. Với nhu cầu 65% vật chất khô từ thức ăn thô xanh (0,91 kg) và 35% vật chất khô từ thức ăn tinh (0,49 kg). Khi cho chúng ăn loại thức ăn thô xanh chứa 20% vật chất khô và thức ăn tinh chứa 90% vật chất khô.
Nguồn nước uống là nhu cầu cơ bản của chúng. Lượng nước cần cho chúng biến động theo mùa và loại và chất lượng thực phẩm mà chúng tiêu thụ. Khi chúng ăn nhiều trong các tháng đầu tiên và có mưa (kể cả sương, khi chúng ăn vào sáng sớm), chúng cần ít nước hơn. Khi chúng ăn nhiều cỏ khô thì chúng cần nhiều nước. Chúng cũng cần uống nước sạch, và có thể không uống nếu nước có tảo hoặc chất cặn. Trong một số khẩu phần ăn của chúng cũng bao gồm các khoáng chất, hoặc trộn với lượng ít.
Chăm sóc
Sau khi cho phối giống 16-17 ngày mà không có biểu hiện động dục lại là có thể cừu đã có chửa, Căn cứ vào ngày phối giống để chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu (thời gian mang thai của cừu 146-150 ngày) nhằm hạn chế cừu sơ sinh bị chết; Có thể bồi dưỡng thêm thức ăn tinh và rau cỏ non cho cừu có chửa nhưng tuyệt đối tránh thức ăn hôi mốc; Khi có dấu hiệu sắp đẻ (bầu vú căng, xuống sữa, sụt mông, âm hộ sưng to, dịch nhờn chảy ra, cào bới sàn…) nên nhốt ở chuồng riêng có lót ổ rơm và chăn dắt gần, tránh đồi dốc.
Thông thường cừu mẹ nằm đẻ nhưng cũng có trường hợp đứng đẻ, tốt nhất nên chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu; Sau khi đẻ cừu mẹ tự liếm cho con. Tuy nhiên, vẫn phải lấy khăn sạch lau khô cho cừu con, nhất là ở miệng và mũi cho cừu con dễ thở. Lấy chỉ sạch buộc cuống rốn (cách rốn 4–5 cm), cắt cuống rốn cho cừu con và dùng cồn Iod để sát trùng; Giúp cừu con sơ sinh đứng dậy bú sữa đầu càng sớm càng tốt (vì trong sữa đầu có nhiều kháng thể tự nhiên); Đẻ xong cho cừu mẹ uống nước thoải mái (có pha đường 1% hoặc muối 0.5%).
Cừu con trong 10 ngày đầu sau khi đẻ cừu con bú sữa mẹ tự do; Từ 11-21 ngày tuổi cừu con bú mẹ 3 lần/ngày, nên tập cho cừu con ăn thêm thức ăn tinh và cỏ non, ngon; 80-90 ngày tuổi có thể cai sữa. Giai đoạn này phải có cỏ tươi non, ngon cho cừu con để kích thích bộ máy tiêu hóa phát triển (đặc biệt là dạ cỏ) và bù đắp lượng dinh dưỡng thiếu hụt do sữa mẹ cung cấp không đủ; Cừu sinh trưởng và phát triển nhanh, mạnh ở giai đoạn này.
Masdevallia zongoensis
Liên kết ngoài
Z Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1995
Euosmolejeunea opaca
Euosmolejeunea opaca là một loài Rêu trong họ Lejeuneaceae. Loài này được (Gottsche) Stephani mô tả khoa học đầu tiên năm 1890.
Liên kết ngoài
Thể loại:Euosmolejeunea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1890
Nomada bethunei
Tham khảo
Thể loại:Nomada Thể loại:Động vật được mô tả năm 1903
Cleome afrospina
Cleome afrospina là một loài thực vật có hoa trong họ Màng màng. Loài này được H.H.Iltis mô tả khoa học đầu tiên năm 1967.
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1967
Bhugathagalli, Mysore
Bhugathagalli là một làng thuộc tehsil Mysore, huyện Mysore, bang Karnataka, Ấn Độ.
Danh sách tiểu hành tinh: 27001–28000
! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="001"| 27001–27100 <small class="editlink noprint">[ sửa]
! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="101"| 27101–27200 <small class="editlink noprint">[ sửa]
Arctia paucimacula
Arctia paucimacula là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Danh sách tiểu hành tinh: 27001–28000
! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="201"| 27201–27300 <small class="editlink noprint">[ sửa]
Arctia paucimacula
Liên kết ngoài
Thể loại:Arctia
Kim Ngưu (quận)
Kim Ngưu (chữ Hán giản thể: 金牛区, Hán Việt: Kim Ngưu khu) là một quận thuộc thành phố Thành Đô, Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 108 km2, dân số 600.000 người. Kim Ngưu là một trong năm khu vực thành thị (Ngũ Thành Khu) của Thành Đô. Theo truyền thuyết thì Ngưu Lang Chức Nữ đã để đây một con trâu vàng nên quận này có tên là Kim Ngưu. Về mặt hành chính, quận này có 1 khu phát triển, 3 hương, 16 nhai đạo, quận lỵ đóng tại nhai đạo Phủ Cầm.
Danh sách tiểu hành tinh: 27001–28000
! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="301"| 27301–27400 <small class="editlink noprint">[ sửa]
Kim Ngưu (quận)
Tham khảo
Thể loại:Thành Đô Thể loại:Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên
Danh sách tiểu hành tinh: 27001–28000
! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="401"| 27401–27500 <small class="editlink noprint">[ sửa]
! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="501"| 27501–27600 <small class="editlink noprint">[ sửa]
! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="601"| 27601–27700 <small class="editlink noprint">[ sửa]
! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="701"| 27701–27800 <small class="editlink noprint">[ sửa]
! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="801"| 27801–27900 <small class="editlink noprint">[ sửa]
! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="901"| 27901–28000 <small class="editlink noprint">[ sửa]
Tham khảo
Danh sách các tiểu hành tinh (027001-028000)
Sol thứ
Sol thứ (thường được viết tắt là Gm) là một cung thứ có chất liệu sáng tác âm nhạc với cung chính là nốt Sol (G), bao gồm các nốt nhạc Sol (G), Fa (F), Mi giáng (E), Rê (D), Đô (C), Si giáng (B), La (A) và Sol. Bộ khóa của nó có hai dấu giáng.
Cung thể tương đương (relative key) với nó là cung Si giáng trưởng và cung thể cùng bậc (parallel key) với nó là cung Sol trưởng. Các sự thay đổi về giai điệu hay hoà âm trong các phiên bản khác nhau của cung này được viết lại khi cần thiết.
Vị trí âm giai Sol thứ hòa âm trên phím Dương cầm 250px
Tham khảo
Thể loại:Cung thể âm nhạc Thể loại:Nhạc khúc Sol thứ
Columbiadoria hallii
Liên kết ngoài
Thể loại:Columbiadoria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1991 Thể loại:Thực vật Tây Bắc Hoa Kỳ
Pterostylis coccina
Pterostylis coccina là một loài lan đặc hữu Australia, ở chúng nó mọc từ New South Wales đến Victoria.
Tham khảo
C
Rhantus notaticollis
Rhantus notaticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Aubé miêu tả khoa học năm 1837.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Rhantus
Flock (trình duyệt web)
Flock là một trình duyệt web được xây dựng trên nền tảng mã nguồn mở Firefox của Mozilla. Flock v2.5 chính thức phát hành ngày 19 tháng 5, 2009.
Flock được tải xuống miễn phí, và hỗ trợ Microsoft Windows, Mac OS X, và nền Linux.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trình duyệt web Thể loại:Mozilla Thể loại:Phần mềm năm 2005 Thể loại:Trình duyệt web tự do
Lepidozia incurvata
Lepidozia incurvata là một loài Rêu trong họ Lepidoziaceae. Loài này được Lindenb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1845.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lepidozia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1845
Rhynchosia harae
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhynchosia
Bahretal
Bahretal là một đô thị ở huyện Sächsische Schweiz-Osterzgebirge, bang tự do Sachsen, Đức. Đô thị này nằm giữa các sông Gottleuba và Dohna.
Bahretal có cảnh quan đồi núi. Đô thị này tọa lạc ở các thung lũng Bahre và Seidewitz cũng như trên đỉnh các đồi gần Bahretal gồm Herbstberg (442 m), Roter Berg (428 m), Mühlberg (339 m) và Bahreberg (295 m). Các khu vực dân cư:
Lacinipolia rubrifusa
Lacinipolia rubrifusa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Hoa thức
Hoa thức hay công thức hoa là một phương tiện thể hiện cấu trúc của một hoa bằng số, chữ cái và các ký hiệu khác nhau, trình bày ngắn gọn các thông tin quan trọng về cấu tạo hoa. Nó có thể đại diện cho các loài cụ thể, hoặc dùng để mô tả các bậc phân loại cao hơn. Thông tin của hoa thức chủ yếu gồm hình dạng hoa, số lượng cơ quan của hoa và mối liên hệ giữa các thành phần trong cơ quan đó. Hoa thức là một trong hai cách mô tả cấu trúc hoa được phát triển trong thế kỷ 19, cách còn lại là hoa đồ. Hoa thức của cùng một hoa có thể được trình bày khác nhau giữa các tác giả khác nhau, nhưng họ có xu hướng truyền đạt cùng một thông tin.
Lacinipolia rubrifusa
Liên kết ngoài
Thể loại:Lacinipolia
Hoa thức
Lịch sử
Hoa thức được phát triển vào đầu thế kỷ 19. Các tác giả đầu tiên sử dụng khái niệm này là Cassel (1820) và Martius (1828). Grisebach (1854) đã sử dụng hoa thức trong sách giáo khoa của mình để mô tả đặc điểm của các họ thực vật, nêu rõ số lượng các cơ quan khác nhau của hoa, được phân tách bằng dấu phẩy và làm nổi bật sự hợp nhất của các thành phần. Sachs (1873) đã sử dụng chúng cùng với hoa đồ, ông lưu ý lợi thế của hoa thức bao gồm "kiểu chữ thông thường". Mặc dù Eichler áp dụng rộng rãi hoa đồ trong tác phẩm Blüthendiagramme của mình, ông lại sử dụng hạn chế hoa thức, chủ yếu cho các họ thực vật có hoa đơn giản. Organogenesis of Flowers (1973) của Sattler sử dụng hoa thức và hoa đồ để mô tả sự phát sinh cơ quan của 50 loài thực vật. Những cuốn sách mới hơn chứa hoa thức bao gồm Plant Systematics của Judd và cộng sự (2002) và Simpson (2010). Prenner và cộng sự đã nghĩ ra cách viết hoa thức mở rộng để tăng khả năng mô tả của khái niệm này và lập luận rằng hoa thức nên được đưa vào các mô tả chính thức trong phân loại thực vật. Ronse De Craene (2010) sử dụng một phần cách các tác giả khác viết hoa thức trong cuốn sách Floral Diagrams của mình.
Ý nghĩa của hoa thức
Hoa thức biểu thị số lượng các cơ quan khác nhau của hoa, thường được đặt sau các chữ cái viết tắt tên cơ quan trong tiếng Anh. Chúng được sắp xếp tương ứng với sự sắp xếp của các bộ phận của hoa từ ngoài vào trong: Các thành phần với nền tối hơn là ít phổ biến trên hoa thức hơn. Chữ cái "V" được sử dụng bởi Prenner và cộng sự cho số lượng noãn mỗi bầu nhụy, tiếp theo là chữ cái viết thường mô tả cách đính noãn. Đối với đài phụ, kí hiệu là chữ "k" viết thường, thường đặt trước kí hiệu "K" là đài chính.
Nhóm các cơ quan có thể được mô tả bằng cách viết số lượng thành phần trong nhóm dưới dạng số mũ.
Hoa thức cũng thể hiện sự liên kết của các thành phần hoa trong cùng một cơ quan hay giữa các cơ quan với nhau. Sự kết hợp này có thể thể hiện bằng cách đặt số trong một vòng tròn hoặc có biểu tượng vòng cung quanh các số, nhưng các tác giả Judd và cộng sự, Prenner và cộng sự nói rằng phương pháp này khó đạt được thông qua việc sắp chữ chuẩn. Việc nối các cơ quan có thể được viết dễ dàng hơn bằng cách sử dụng dấu ngoặc đơn "(...)" nếu các thành phần của cùng một cơ quan ở trạng thái dính liền/hợp nhất với nhau. Sự kết hợp giữa các cơ quan khác nhau có thể kí hiệu bằng ngoặc vuông "[...]", cuối cùng là ngoặc nhọn "{...}".
Prenner và cộng sự đề xuất số mũ "0" cho cơ quan bị tiêu biến và số mũ "r" cho cơ quan bị tiêu giảm/lép. Ronse De Craene sử dụng ký hiệu độ "°" để thể hiện nhị lép hoặc noãn lép.
Vị trí bầu nhụy
Vị trí bầu nhụy được thể hiện bằng cách thêm một số kí hiệu (tùy tác giả) vào chữ cái "G". Simpson bỏ qua định dạng kí hiệu bằng cách mô tả vị trí bầu nhụy bằng lời văn.
Tính đối xứng
Khi mô tả tính đối xứng hoặc định hướng hoa cho toàn bộ hoa, biểu tượng tương ứng thường được đặt ở đầu công thức. Nó cũng có thể được sử dụng riêng cho các cơ quan khác nhau, đặt kí hiệu đối xứng hoặc định hướng sau chữ cái hoặc số thành phần cơ quan hoặc có thể nó không xuất hiện trong hoa thức. Tính đối xứng được mô tả bằng các ký hiệu sau:
Đơn tính và lưỡng tính
Tính dục của hoa có thể được kí hiệu ☿ hoặc ⚥ đối với hoa lưỡng tính, ♂ đối với hoa đực và ♀ đối với hoa cái. Các ký hiệu thường được đặt ở đầu hoa thức, sau hoặc trước ký hiệu đối xứng. Prenner và cộng sự khuyến cáo chỉ sử dụng các ký hiệu tương ứng (♀ và ♂) cho hoa đơn tính. Ronse De Craene sử dụng các từ "có nhụy" hoặc "có nhị" thay vì các ký hiệu.
Hoa thức cũng có thể kết hợp trong phân loại quả, Judd và cộng sự đặt nó ở cuối.
Ví dụ
↯ K3 [C3 A1°–3°+½:2°] Ğ(3) - hoa thức của Canna edulis; hoa hoàn toàn không đối xứng; đài hoa có 1 vòng gồm 3 cánh rời; tràng hoa gồm 3 cánh rời nối với bộ nhị gồm 2 vòng, vòng ngoài chứa 1–3 nhị đều lép, rời, vòng trong chứa ½ nhị hoa và 2 nhị lép, rời; bộ nhụy gồm 3 lá noãn hợp bầu dưới.
Cyanerpes lucidus
Cyanerpes lucidus là một loài chim trong họ Thraupidae.
Hoa thức
Ví dụ
B BtC K3:(2)C↓ C3:2r↓ A(3):2r↓+4r:10 G 1↓ Vm8–10 - hoa thức của Tamarindus indica; có lá bắc và lá bắc con dạng cánh hoa; đài hoa đối xứng hai bên có 3 lá đài rời và 2 lá đài hợp có dạng cánh hoa; tràng hoa đối xứng hai bên có 3 lá tràng rời và 2 lá tràng tiêu giảm; bộ nhị gồm 2 vòng, vòng ngoài đối xứng hai bên có 3 nhị hợp và 2 nhị lép, vòng trong có 4 nhị lép rời và 1 nhị tiêu biến; bầu nhụy đối xứng hai bên có 1 lá noãn, 1 ô có 8-10 noãn, đính noãn bên.
Cyanerpes lucidus
Tham khảo
Thể loại:Cyanerpes Thể loại:Chim Colombia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1859 Thể loại:Chim Trung Mỹ
Hoa thức
Liên kết ngoài
Thể loại:Hình thái học thực vật Thể loại:Hoa
Cristália
Cristália là một đô thị thuộc bang Minas Gerais, Brasil. Đô thị này có diện tích 840,673 km², dân số năm 2007 là 5731 người, mật độ 7,2 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Minas Gerais
Delfin Albano
Delfin Albano là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Isabela, Philippines. Tên cũ là Magsaysay, Isabela. Đô thị này được đặt tên theo cựu nghị sĩ Delfin Albano. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 24.899 người trong 4.825 hộ.
Các đơn vị hành chính
Delfin Albano được chia ra 29 barangay.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị của Isabela
Masdevallia zumbae
Masdevallia zumbae là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer mô tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Liên kết ngoài
Z Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1993
Nomada beulahensis
Nomada beulahensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1903.
Tham khảo
Thể loại:Nomada Thể loại:Động vật được mô tả năm 1903
Trachycarpidium lonchophyllum
Liên kết ngoài
Thể loại:Trachycarpidium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1993
5047 Zanda
5047 Zanda (1981 EO42) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 3 năm 1981 bởi S. J. Bus ở Đài thiên văn Siding Spring trong khóa học thuộc Khảo sát tiểu hành tinh Schmidt-Caltech vương quốc Anh.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1981
Gấu Teddy (Miś)
Gấu Teddy (phiên bản tiếng Ba Lan là Miś), là một bộ phim hài Ba Lan do đạo diễn Stanisław Bareja sản xuất năm 1980. Gấu Teddy cùng với Chuyến hành trình (Rejs), như là một sự phản ánh xã hội đương thời Ba Lan trong thời kỳ chủ nghĩa xã hội. Bộ phim đã vượt qua được sự kiểm duyệt vào thời điểm lúc bấy giờ bằng sự hài hước siêu thực. Đây là bộ phim đình đám Ba Lan một thời và được các nhà phê bình đánh giá là một trong những phim Ba Lan hay nhất mọi thời đại.
Tình tiết phim
Rysiek (thủ vai: Stanisław Tym, đồng thời cũng là người viết kịch bản), là một người quản lý khôn khéo của một câu lạc bộ thể thao được nhà nước tài trợ. Anh này phải đến London trước khi bị vợ cũ Irena (thủ vai: Barbara Burska) lấy đi một số tiền khổng lồ từ một khoản tiết kiệm từng có chung, từ thời cả hai vẫn còn mặn nồng.
Nhưng để xuất ngoại ra khỏi một quốc gia cộng sản chưa bao giờ là điều dễ dàng, ngay cả đối với một cán bộ có quan hệ rộng như Rysiek. Trong khi đó, cô vợ cũ Irena dường như đã phá bĩnh quá trình làm hộ chiếu của Rysiek để giữ chân anh ở Warsaw, để phần mình có thể đến London sớm hơn. Điều này dẫn đến việc Rysiek phải tạo ra một kế hoạch Byzantine, liên quan đến việc sản xuất một bộ phim với bạn của mình. Anh ta vẽ ra kế hoạch này để viện cớ đi tìm một người trông giống mình, "đã mượn" hộ chiếu của anh, nhằm chặn kế hoạch của mụ vợ cũ lại.nhỏ|291x291px|Trích dẫn từ phim Gấu Teddy trong phần quảng bá của [[Liên hoan phim Gdynia|Liên hoan phim Ba Lan XXXIV tại Gdynia, năm 2009|trái]]Những điều hài hước trong bộ phim được phác họa qua chuyến hành trình của nhân vật chính, phơi bày từ nạn tham nhũng, cho đến bộ máy quan liêu vô lý, hối lộ tràn lan và thị trường chợ đen đầy rẫy trong thời kỳ chủ nghĩa xã hội ở Cộng hòa Nhân dân Ba Lan.
K’ny
K’ny hay K'ni là nhạc cụ dây có cung vĩ của nhiều dân tộc sống ở vùng Bắc Tây Nguyên, Việt Nam, phổ biến rộng rãi trong cộng đồng Ba Na, Gia Rai, Xơ-đăng và Rơ Ngao... Nó có nhiều tên gọi khác nhau tùy theo dân tộc. Người Cà Dong gọi là K’ny là Rơ đoong, người Rơ Măm gọi là Rơ ruội, người Hà Lang gọi là Brõ Mâm...
Gấu Teddy (Miś)
Tình tiết phim
Gấu Teddy là biệt danh của nhân vật chính, và cũng là một con gấu rơm lớn được sử dụng trong một âm mưu tham nhũng.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim hài Ba Lan Thể loại:Phim tiếng Ba Lan Thể loại:Phim Ba Lan Thể loại:Phim năm 1980
K’ny
Cấu tạo
Thân đàn K’ny là một ống nứa nhỏ hay một cành gỗ tròn, thẳng, dài khoảng 50 đến 70 cm và có đường kính từ 2 đến 3 cm. Phần trên thân ống có một lỗ để cắm trục gỗ xuyên qua mắc dây đàn. Phần dưới thân ống có một miếng gỗ khoảng 1 cm, gắn bằng sáp ong để làm ngựa đàn. Đàn K’ny chỉ có dây mắc vào trục và mấu gỗ dưới gốc đàn. Ngày xưa người ta dùng dây đàn bằng dây móc hay xơ dứa se, ngày nay dùng dây kim loại tách từ phanh xe đạp.
K’ny không có bộ dây tăng âm, tiếng đàn phát ra là do dây rung. Cung vĩ là một mảnh nứa cạ vào dây, làm dây rung lên phát ra âm thanh. Trên thân đàn k’ny nguyên thủy có 4 núm bằng sáp ong là 4 phím đàn. Về sau người ta cải tiến nhạc cụ này gắn nhiều phím hơn và thêm 1 dây đàn nữa.
K’ny có âm sắc giống tiếng mèo kêu. Muốn có âm trầm người ta phải kết hợp tay bấm và vòm hàm mở ra (âm "o" hoặc âm "a"). Muốn có âm cao vòm hàm phải khép lại (âm "e") và tay bấm phải chạy xuống dưới. K’ny có âm thanh rất nhỏ, âm vực hẹp trong vòng 1 quãng bốn hoặc quãng năm. Tuy nhiên, ta có thể tạo âm nguyên hoặc nửa âm trên một dây đàn.
Để khuếch đại âm thanh người ta dùng một dây tơ, dây dù hoặc dây cước nylon, buộc một đầu sợi dây này thật chặt vào dây đàn, đầu kia buột vào một mảnh mo măng tre hình tròn (hoặc mảnh nhôm hay nhựa PVC). Người chơi phải ngậm mảnh hình tròn này trong miệng, làm sao phải giữ cho dây tơ căng và mặt trong của mảnh tròn này sát với 2 hàm răng. Khi kéo đàn dây sẽ rung lên, chuyển chấn động sang dây tơ rồi đến mảnh mo măng tre và vang trong khoang miệng của người kéo đàn. Người chơi phải thay đổi khẩu hình để có âm thanh khác nhau, giống như tiếng mèo kêu ngoao ngoao.
Sử dụng
Kỹ thuật chơi đàn k’ny giống như kéo đàn nhị. Tay trái cầm thân đàn, những ngón tay bấm lên dây đàn. Tay phải cầm cung vĩ cạ vào dây đàn. Nói thì dễ song để diễn k’ny tốt rất khó, bởi nó đòi hỏi người chơi phải bấm nốt chuẩn xác, kéo cung vĩ phù hợp với bài nhạc và sử dụng khẩu hình, khoang miệng điêu luyện, làm sao để tiếng đàn như tiếng hát.
Theo truyền thống của người dân tộc, k’ny do nam giới sử dụng. Họ chỉ chơi nhạc cụ này trong nhà Rông hoặc nơi chòi rẫy, bởi vì họ tin rằng k’ny là tiếng nói của thần linh, nên không sử dụng trong nhà.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tây Nguyên Thể loại:Nhạc cụ dân tộc Việt Nam Thể loại:Nhạc cụ dân gian Việt Nam
Memecylon dasyanthum
Memecylon dasyanthum là một loài thực vật thuộc họ Melastomataceae. Đây là loài đặc hữu của Cameroon. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Thực vật Cameroon Dasyanthum Thể loại:Thực vật dễ tổn thương
Chi (sinh học)
nhỏ|phải|200px Chi, một số tài liệu về phân loại động vật trong tiếng Việt còn gọi là giống (tiếng Latinh số ít genus, số nhiều genera), là một đơn vị phân loại sinh học dùng để chỉ một hoặc một nhóm loài có kiểu hình tương tự và mối quan hệ tiến hóa gần gũi với nhau. Trong danh pháp hai phần, in nghiêng, tên một loài gồm chữ thứ nhất là tên chi được viết hoa, chữ thứ hai chỉ một đặc điểm nổi bật của loài. Ví dụ loài người có tên khoa học Homo sapiens, thuộc chi Homo; loài hổ có tên khoa học là Panthera tigris, thuộc chi Panthera.
Rhantus novaecaledoniae
Rhantus novaecaledoniae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được J.Balfour-Browne miêu tả khoa học năm 1944.
Chi (sinh học)
Ghi chú
Thể loại:Phân loại sinh học Thể loại:Danh pháp động vật học Thể loại:Danh pháp thực vật học
Rhantus novaecaledoniae
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Rhantus
Xã Greenwood, Quận Christian, Illinois
Xem thêm
Thể loại:Xã của Illinois Thể loại:Quận Christian, Illinois
Plectranthias pallidus
Plectranthias pallidus là một loài cá biển thuộc chi Plectranthias trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1995. Trong tiếng Latinh, pallidus có nghĩa là "màu nhạt", ám chỉ đến màu nâu nhạt tổng thể ở mẫu vật của loài này.
Phân bố và môi trường sống
P. pallidus có phạm vi phân bố nhỏ hẹp ở vùng biển Tây Nam Thái Bình Dương. Loài này chỉ được biết đến qua một mẫu vật duy nhất, được tìm thấy ở ngoài khơi thành phố Townsville, bang Queensland, Đông Úc, ở độ sâu khoảng 220 m. P. pallidus được xếp vào danh sách những Loài thiếu dữ liệu.
Mô tả
Mẫu vật duy nhất dùng để mô tả P. pallidus có kích thước khoảng 7,6 cm, thuộc về cá thể mái. Không rõ màu sắc khi còn sống của loài này.
Số gai ở vây lưng: 10 (gai thứ 3 dài nhất); Số vây tia mềm ở vây lưng: 16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 7; Số vây tia mềm ở vây ngực: 13; Số gai ở vây bụng: 1; Số vây tia mềm ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 28.
Lutjanus ophuysenii
Lutjanus ophuysenii là một loài cá biển thuộc chi Lutjanus trong họ Cá hồng. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1860.
Trước đây, L. ophuysenii được xem là một đồng nghĩa của Lutjanus vitta, nhưng khác biệt về hình thái lẫn di truyền đã chứng minh được L. ophuysenii là loài hợp lệ.
Từ nguyên
Từ định danh ophuysenii được đặt theo tên của Johannes Adrianus Wilhelmus Van Ophuysen, người Hà Lan, nhà quản lý thuộc địa ở Bengkulu (Indonesia) và cũng là nhà tự nhiên học nghiệp dư, người đã thu thập mẫu định danh của loài cá này.
Phân bố và môi trường sống
L. ophuysenii có phân bố giới hạn ở Tây Bắc Thái Bình Dương, từ bờ nam Trung Quốc và đảo Đài Loan ngược lên phía bắc đến Hàn Quốc và Nam Nhật Bản.
Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở L. ophuysenii là 24 cm. Thân màu nâu sẫm, thường phớt đỏ hoặc vàng, bụng trắng. Mõm nâu sẫm, có khi phớt vàng. Tất cả các vây đều màu vàng. Các sọc ngang màu vàng nâu (mỗi sọc nằm trên một hàng vảy) ở hai bên thân, các vạch cùng màu phía trên đường bên nằm xiên. Một đốm đen hình bầu dục đè lên sọc, nằm ngay dưới vị trí tiếp giáp phần tia và gai của vây lưng (xuất hiện từ lúc nhỏ đến khi trưởng thành). Một sọc ngang giữa thân, dày, màu nâu đen ở trước và vàng ở sau kéo dài đến nửa trên cuống đuôi, băng qua đốm đen; cá thể <20 cm SL (chiều dài tiêu chuẩn) có sọc dày bằng đường kính đồng tử, hẹp không đáng kể khi >20 cm SL.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8; Số tia vây ở vây ngực: 16–17; Số vảy đường bên: 46–49.
So sánh
Về hình thái, khác biệt rõ ràng nhất là L. ophuysenii có đốm đen nằm đè lên sọc đen dày ngang thân, trong khi L. vitta không có đốm này. Ở L. ophuysenii, độ dày của sọc này không thay đổi đáng kể nhưng ở L. vitta, sọc này trở nên hẹp dần khi chúng khoảng 15 cm (SL) và có thể biến mất khi > 20 cm (SL). Về chỉ số đếm, số vảy đường bên của hai loài cũng có sự chênh nhau.
Tây Tạng (khu tự trị)
Khu tự trị Tây Tạng (tiếng Tạng: བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་; Wylie: Bod-rang-skyong-ljongs, phiên âm: [pʰøː˩˧˨ ʐaŋ˩˧.coŋ˥˩ t͡ɕoŋ˩˧˨]; tiếng Trung giản thể: 西藏自治区; tiếng Trung phồn thể: 西藏自治區; bính âm: Xīzàng Zìzhìqū) là một đơn vị hành chính cấp tỉnh của Trung Quốc. Năm 2018, Tây Tạng là đơn vị hành chính đông thứ ba mươi hai về số dân, xếp hạng cuối về kinh tế Trung Quốc với 3 triệu dân, tương đương với Bosna và Hercegovina và GDP danh nghĩa đạt 147,9 tỉ NDT (22,3 tỉ USD) tương ứng với Trinidad và Tobago. Tây Tạng có chỉ số GDP đầu người đứng thứ hai mươi sáu, đạt 43.397 NDT (tương ứng 6.558 USD).
Lutjanus ophuysenii
So sánh
L. ophuysenii và L. vitta cùng nằm trong nhóm phức hợp cá hồng sọc vàng với 5 loài khác, là Lutjanus adetii, Lutjanus lutjanus, Lutjanus mizenkoi, Lutjanus xanthopinnis và Lutjanus madras. Phân tích DNA ty thể cũng cho thấy L. ophuysenii là loài chị em gần nhất với L. vitta.
Xem thêm
O Thể loại:Cá Thái Bình Dương Thể loại:Cá Trung Quốc Thể loại:Cá Đài Loan Thể loại:Cá Hàn Quốc Thể loại:Cá Nhật Bản Thể loại:Động vật được mô tả năm 1860
Tây Tạng (khu tự trị)
Khu tự trị Tây Tạng bao trùm phân nửa Tây Tạng. Khác với các khu tự trị khác ở Trung Quốc nơi mà sắc tộc đa số vẫn là người Hán, ở Khu tự trị Tây Tạng sắc tộc đa số là người Tạng.
Lịch sử
Nhà Thanh chính thức sáp nhập Tây Tạng vào năm 1751. Sau khi nhà Thanh sụp đổ, từ 1912 đến 1950, vùng Tây Tạng hiện nay (bao gồm Ü-Tsang và miền tây Kham) tách ra cát cứ, do chính phủ Tây Tạng mà đứng đầu là Đạt-lại Lạt-ma quản lý. Các nơi khác của khu vực dân tộc - ngôn ngữ Tây Tạng (phía đông Kham và Amdo) không nằm dưới quyền kiểm soát của chính quyền Tây Tạng từ giữa thế kỷ XIX. ; và ngày nay được phân thuộc các tỉnh Thanh Hải, Cam Túc, Tứ Xuyên và Vân Nam.
Năm 1950, Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc tuyên bố sẽ khôi phục chủ quyền của Trung Quốc tại Tây Tạng. Họ tiến vào khu vực Chamdo của Tây Tạng và gặp phải sự kháng cự rất nhỏ. Năm 1951, đại diện Tây Tạng dưới sức ép của quân đội Trung Quốc đã ký một Hiệp ước 17 điểm, theo đó xác nhận chủ quyền của Trung Quốc tại Tây Tạng. Hiệp ước được phê chuẩn tại Lhasa ít tháng sau đó.
Mặc dù hiệp ước 17 điểm đảm bảo duy trì một chính quyền tự trị do Đạt Lai Lạt Ma đứng đầu, một "Ủy ban Soạn thảo về Khu tự trị Tây Tạng" được tạo ra năm 1955 để xúc tiến thành lập một hệ thống song song về hành chính theo đường lối cộng sản dưới mô hình Xô viết: tục lệ ngầm được quy định rằng Chủ tịch Khu tự trị Tây Tạng là một người thuộc dân tộc Tạng còn bí thư Đảng ủy sẽ là người thuộc các dân tộc khác, thường là người Hán. Trong đó, đáng chú ý là Hồ Cẩm Đào, ông đã giữ chức vụ bí thư trong thập niên 1980. Đạt Lai Lạt Ma lưu vong sang Ấn Độ năm 1959 và từ bỏ hiệp ước 17 điểm. Khu tự trị Tây Tạng được thành lập năm 1965, và từ đó Tây Tạng trở thành một đơn vị hành chính ngang với cấp tỉnh tại Trung Quốc.
Địa lý
Khu tự trị Tây Tạng nằm trên cao nguyên Tây Tạng, khu vực cao nguyên cao nhất trên trái đất. Tại miền bắc Tây Tạng độ cao trung bình lên tới 4572 m (15000 ft). Đỉnh Everest nằm trên biên giới giữa Tây Tạng và Nepal.
Các khu vực Tân Cương, Thanh Hải và Tứ Xuyên nằm ở phía bắc và đông của khu tự trị. Trung Quốc có tranh chấp biên giới với Ấn Độ ở phía nam bao gồm Đường McMahon tại Nam Tây Tạng, Aksai Chin ở phía tây (các bang Ấn Độ tiếp giáp gồm Arunachal Pradesh, Sikkim, Uttarakhand, Himachal Pradesh và lãnh thổ liên bang Jammu và Kashmir). Các nước khác ở phía nam là Myanmar (giáp bang Kachin), Bhutan (các vùng Bhutan tiếp giáp gồm Gasa, Bumthang, Luentse và Trashiyangse và Nepal (các tỉnh Nepal tiếp giáp gồm các tỉnh Sudurpashchim, Karnali, Gandaki, Bagmati, tỉnh số 1). Khu tự trị Tây Tạng cũng có ranh giới đông nam với tỉnh Vân Nam trên một đoạn ngắn.
Về mặt tự nhiên, Khu tự trị Tây Tạng có thể được chia thành hai phần, "khu vực hồ" ở phía tây và tây bắc và "khu vực sông", trải rộng trên ba mặt đông, nam và tây. Cả hai khu vực đều nhận được lượng mưa khiêm tốn do bị dãy Himalaya chắn ở phía nam, tuy nhiên tên các khu vực tỏ ra tương phản với điều này và cũng phản ánh các khác biệt văn hóa vì khu vực hồ là nơi sinh sống của người du cư còn khu vực sông là nơi những người làm nghề nông định cư. Ranh giới phía nam là dãy núi Himalaya, phần phía bắc của nó là một hệ thống núi rộng lớn và không có các hẻm núi quá sâu để có thể tạo ra các ngọn núi riêng biệt. Các hệ thống núi tại Khu tự trị Tây Tạng là khởi nguồn của ba dòng sông lớn đổ ra Ấn Độ Dương là sông Ấn, sông Brahmaputra và sông Salween cùng các phụ lưu của chúng, ngoài ra còn có các dòng suối đổ vào các hồ muối kín ở phía bắc.
Khu vực hồ trải dài từ Hồ Pasong Tso tại Ladakh, Hồ Rakshatal, Hồ Yamdrok và Hồ Manasarovar gần khởi nguồn sông Ấn, tới nguồn của các sông Mê Kông, Salween và Trường Giang. Các hồ khác bao gồm Dagze Co, Nam Co và Pagsum Co. Khu vực hồ là một sa mạc khô cằn và lộng gió và cũng không có dòng sông nào tại đây, vùng này được gọi là Chang Tang (Byang sang) hay ‘Cao nguyên phương bắc’ bởi những người dân tại Tây Tạng. Khu vực này kéo dài khoảng 1100 km (700 mi) và có diện tích tương đương với nước Pháp. Các dãy núi chia tách các thung lũng có độ cao tương đối thấp, vùng đồng quê được tô điểm với nhiều hồ lớn nhỏ, thường là hồ muối hay kiềm. Có những vùng đất đóng băng không cố định tại Chang Tang, đất trở nên lầy lội và được bao phủ bởi cỏ, giống như các lãnh nguyên Siberi.
Khu vực sông bao gồm các thung lũng núi phì nhiêu và gồm cả sông Yarlung Tsangpo (thượng nguồn sông Brahmaputra) và các phụ lưu chính của sông này, sông Nyang, sông Salween, Trường Giang, Mê Kông và Hoàng Hà. Hẻm núi Yarlung Tsangpo tạo thành một chiếc móng ngựa trên sông gần Nam cha Barwa là hẻm núi sâu nhất và có thể là dài nhất trên thế giới. Giữa các dãy núi có nhiều các thung lũng hẹp. Các thung lũng Lhasa, Shigate, Gyantse và Brahmaputra không bị đóng băng, và có chất đất tốt cũng như thuận lợ về tưới tiêu nên đã trở thành những vùng trồng trọt.
Thung lũng Nam Tây Tạng được tọa thành bởi sông Yarlung Zangbo ở đoạn sông này chảy từ tây sang đông, Thung lũng dài xấp xỉ 1200 km và rộng 300 km. Thung lũng có độ cao thấp nhất chỉ là 2800 mét so với mực nước biển. Các ngon núi ở hai bên thung lũng thường cao trên 5000 mét. Khu vực này cũng có một số hồ như Paiku và Puma Yumco.
Nhân khẩu
Khu tự trị Tây Tạng là đơn vị hành chính cấp tỉnh có mật độ dân số thấp nhất tại Trung Quốc, chủ yếu do địa hình núi cao và hiểm trở. Năm 2000, 92,8% cư dân khu tự trị là người Tạng, dân tộc này chủ yếu theo Phật giáo Tây Tạng và Bön. Người Hán chiếm 6,1% dân số. Tuy nhiên khu tự trị đã đón nhận rất nhiều người Hán nhập cư trong các thập niên gần đây, đặc biệt là từ năm 2006 khi hoàn thành tuyến đường sắt Thanh-Tạng giúp kết nối khu tự trị với phần còn lại của Trung Quốc.
Các dân tộc Hồi giáo như người Hồi và người Tát Lạp đã có một lịch sử cư trú lâu dài tại Khu tự trị Tây Tạng. Nhóm khác là người Tạng Hồi giáo, là những người Tạng nhưng có đức tin Hồi giáo và họ được chính quyền Trung Quốc phân loại là dân tộc Tạng.