cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Diocletianus
Cuộc đại bức hại
Ngày 23 tháng 2 năm 303, Diocletianus ra lệnh rằng nhà thờ mới được xây dựng tại Nicomedia phải bị san bằng. Ông cũng ra lệnh rằng các bản kinh thánh của nó phải bị đốt cháy, và xung vào ngân khố những của cải quý báu của nó. Vào ngày kế tiếp, việc "sắc lệnh chống lại các tín đồ Kitô giáo" đầu tiên của Diocletianus đã được công bố Sắc lệnh này quy định rằng các bản Kinh Thánh của Kitô giáo và những nơi thờ tự trên khắp đế quốc phải bị phá hủy, và cấm các tín đồ Kitô giáo tụ tập để thờ phụng Trước khi kết thúc tháng Hai, một đám cháy đã phá hủy một phần của cung điện Hoàng gia. Galerius đã thuyết phục Diocletianus rằng thủ phạm là các tín đồ Kitô giáo, những kẻ đã âm mưu với các hoạn quan của cung điện. Một cuộc điều tra đã được ủy quyền, nhưng cũng không tìm ra được ai là kẻ phải chịu trách nhiệm. Những cuộc hành quyết bừa bãi đã diễn ra tiếp sau đó, và các hoạn quan trong cung điện như Dorotheus và Gorgonius đã bị xử tử. Những vụ hành quyết tiếp tục cho đến khi ít nhất là ngày 24, tháng 4 năm 303, thêm sáu cá nhân khác, bao gồm cả các giám mục Anthimus, đã bị chặt đầu. Một đám cháy thứ hai khác cũng xảy ra sau đám cháy đầu tiên 16 ngày. Galerius đã rời thành phố để đến Rome, và tuyên bố rằng thành Nicomedia không còn an toàn nữa. Diocletianus cũng sẽ sớm theo ông ta
Mặc dù các sắc lệnh bức hại Kitô hữu tiếp tục được tiến hành, điển hình với việc bắt giữ giáo sĩ Kitô giáo và xử tử họ, nhưng các sắc lệnh bức hại họ cuối cùng đều không thành công, hầu hết các Kitô hữu đều trốn thoát khỏi sự truy lùng, và dân ngoại quá nói chung không thông cảm với hành động của ông. Các vị tử đạo chết trong đau khổ đã củng cố quyết tâm của các Kitô hữu. Các hoàng đế Constantius Chlorus và Maximianus đã không áp dụng các sắc lệnh thanh trừng Kitô, và do đó mà các Kitô hữu ở phương Tây không hề hấn gì. Galerius cho hủy bỏ sắc lệnh trong năm 311, thông báo rằng cuộc đàn áp các Kitô hữu nhằm bắt họ cải lại tôn giáo truyền thống đã thất bại.
Lâm bệnh và thoái vị
Diocletianus tiến vào thành phố Roma đầu mùa Đông năm 303. Vào ngày 20 tháng 11 năm ấy, ông cùng với Maximianus tổ chức lễ kỷ niệm 20 năm trị vì của ông (vicennalia), lễ kỷ niệm thứ 10 của Tứ đầu chế (decennalia), và một lễ diễu binh khải hoàn cho cuộc chiến chống Ba Tư. Diocletianus sớm trở nên "khó ở" thành phố này, do thị dân Roma đối đãi với ông theo cách mà Edward Gibbon, tiếp bước Lactantius, gọi là "sự thân mật bừa bãi". Dân chúng Roma không hoàn toàn kính nể uy quyền tối thượng của ông; người ta dự đoán ông sẽ hành xử như một lãnh tụ chuyên quyền, chứ không phải là một vị quân chủ. Vào ngày 20 tháng 12 năm 303, Diocletianus rời bỏ Roma mà về phương Bắc. Thậm chí ông còn không tổ chức các nghi lễ nhậm chức Tổng tài lần thứ 9 cho mình; thay vì đó ông tổ chức ở Ravenna vào ngày 1 tháng 1 năm 304. Có những giả thuyết trong hợp tuyển Panegyrici Latini và sử liệu của Lactantius rằng Diocletianus đã dàn xếp cho sự thoái vị của ông và Maximianus trong tương lai.
Từ Ravenna, Diocletianus tới sông Danube. Tại đây, có lẽ cùng với Galerius, ông tham gia một chiến dịch phạt quân Carpi. Ông đã nhiễm phải một căn bệnh nhỏ trong khi tiến hành chiến dịch, nhưng tình trạng của ông xấu đi một cách nhanh chóng và ông đã lựa chọn cách di chuyển bằng một chiếc kiệu. Vào cuối mùa hè, ông đã rời đến Nicomedia. Ngày 20 tháng 11, ông xuất hiện trước công chúng để khánh thành trường đua bên cạnh cung điện của mình. Ông đã ngã quỵ xuống ngay sau buổi lễ. Trong mùa đông của năm 304-5, ông đã ở lỳ bên trong cung điện của mình suốt thời gian này. Những tin đồn lan truyền khắp thành phố khẳng định rằng cái chết của Diocletianus chỉ đơn thuần được giữ bí mật cho đến khi Galerius có thể đến nơi để nắm lấy quyền lực.
Hexatoma ohausiana
Hexatoma ohausiana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Hexatoma Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Leioproctus eremitulus
Leioproctus eremitulus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Houston mô tả khoa học năm 1990.
Tham khảo
Thể loại:Leioproctus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1990
Diocletianus
Lâm bệnh và thoái vị
Galerius đã đến thành phố vào cuối tháng ba. Theo Lactantius, ông ta đã đem theo mình các kế hoạch tái thiết chế độ Tứ đầu chế, buộc Diocletianus phải thoái vị, và bổ nhiệm một người phù hợp với ý muốn của ông ta giữ tước vị hoàng đế. Thông qua ép buộc và đe dọa, cuối cùng ông ta đã thuyết phục Diocletianus thực hiện theo kế hoạch của mình. Lactantius cũng tuyên bố rằng ông ta đã làm như vậy với Maximianus tại Sirmium. Vào ngày 1 tháng 5 năm 305, Diocletianus triệu tập hội đồng các tướng lĩnh của ông, cùng với các lực lượng thân cận truyền thống và đại biểu từ các Binh đoàn riêng biệt. Họ gặp nhau ngay tại ngọn đồi cách Nicomedia 5 km, nơi Diocletianus được tấn phong làm Hoàng đế. Trước pho tượng Jupiter, vị thần hộ mệnh của ông, Diocletianus diễn thuyết trước đám đông. Ông rơi lệ, và nói với mọi người về sự yếu kém, nhu cầu nghỉ ngơi cũng như ý nguyện cáo từ của ông. Ông tuyên bố rằng ông cần phải giao trách nhiệm với Đế quốc cho ai đó mạnh mẽ. Thế là, ông trở thành vị Hoàng đế La Mã đầu tiên tự nguyện từ ngôi.
Phần lớn đám đông nghĩ là họ biết chuyện sẽ xảy ra; Constantinus và Maxentius, những người con trưởng thành duy nhất của các Hoàng đế tại ngôi và đã từ lâu được chuẩn bị cho việc kế vị cha mình, sẽ được tôn làm Caesar. Constantinus đã du hành khắp Palestine như một cánh tay phải của Diocletianus, và có mặt tại cung điện ở Nicomedia vào năm 303 và 305. Hẳn là Maxentius cũng đã được đối đãi như vậy. Theo sử cũ của Lactantius, khi Diocletianus tuyên bố thoái ngôi, toàn bộ đám đông nhìn sang Constantinus. Nhưng rồi, Severus và Maximinus được bầu làm Caesar. Maximinus xuất hiện và giữ lấy áo choàng của Diocletianus. Cùng ngày, Severus nhận được áo choàng của Maximianus ở Milan. Constantius kế vị Maximianus làm Augustus của phía Tây, nhưng Constantinus và Maxentius hoàn toàn bị quên lãng trong việc truyền ngôi. Đó không phải là điềm lành cho sự vững an của hệ thống Tứ đầu chế trong tương lai.
Ẩn dật và qua đời
Maximianus cáo lui về biệt thự ở Campania hoặc Lucania. Nơi ở của hai ông đều xa cách đời sống chính trị, như Diocletianus và Maximianus vẫn đủ gần để liên lạc thường xuyên với nhau. Galerius nắm giữ cây gậy fasces của Tổng tài vào năm 308 với Diocletianus là cộng sự của mình. Mùa thu năm 308, Galerius lại hội kiến với Diocletianus tại Carnuntum (Petronell-Carnuntum, Áo). Vào ngày 11 tháng 11 năm 308, Diocletianus và Maximianus đều có mặt khi Galerius phong Licinius làm Augustus ở phía Tây thay cho Severus, người đã bị Maxentius giết hại. Ông khuyên Maximianus, người toan tính trở lại nắm quyền sau khi thoái ngôi, nên tránh hẳn Đế quyền. Tại Carnuntum, dân chúng van nài Diocletianus trở lại ngai vàng, để giải quyết những xung độ đã phát sinh từ sự vươn lên quyền lực của Constantinus I và vụ soán ngôi của Maxentius. Tuy nhiên, ông từ chối.
Ông sống thêm ba năm nữa, dành thời gian mà ở các khu vườn trong dinh. Ông chứng kiến hệ thống Tứ đầu chế của ông suy sụp, tan nát do sự hám lợi của những người thừa kế mình. Ông hay tin về lần đòi hỏi ngai vàng thứ ba của Maximianus, vụ bức tử và chiến dịch xóa bỏ ký ức (damnatio memoriae) về ông này. Trong tư dinh của ông, các bức tượng và chân dung của vị đồng Hoàng đế một thời của ông bị giật xuống và phá hủy. Chìm trong tuyệt vọng và bệnh tật, Diocletianus có lẽ đã tự sát. Ông mất ngày 3 tháng 12 năm 311.
Chế độ tứ đầu chế và hệ tư tưởng
nhỏ|Quang cảnh ngày nay của [[Dinh Diocletianus gần Salona (ở Split, Croatia)]] Diocletianus đã coi những việc làm của mình như là của một người khôi phục, một người được trao trọng trách và có nhiệm vụ là trả lại hòa bình cho đế chế, và thiết lập lại sự ổn định và công lý mà đã bị những kẻ man rợ phá hủy
Trong chính sách tuyên truyền của đế quốc vào thời kỳ này, lịch sử giai đoạn gần đây đã bị xuyên tạc và giảm thiểu một cách tối đa trong nhằm đề cao chế độ Tetrarch như là " những người khôi phục". Những thành tựu của Aurelianus đã bị bỏ qua, cuộc nổi loạn của Carausius được tính trở lại triều đại của Gallienus, và nó đã ngụ ý rằng chính các Tetrarch đã kiến tạo nên chiến thắng của Aurelianus trước đế chế Palmyra, giai đoạn giữa triều đại của Gallienus và Diocletianus đã bị xóa bỏ một cách hiệu quả. Lịch sử của đế quốc trước khi bắt đầu chế độ Tứ Đầu chế được miêu tả như là một thời kì của các cuộc nội chiến, chế độ chuyên quyền man rợ, và sự sụp đổ đế quốc. Trong những chữ khắc mang tên của họ, Diocletianus và những chiến hữu của ông được gọi là "những người khôi phục của toàn thế giới". những người đã thành công trong việc đánh bại các quốc gia của người man rợ, và củng cố lại sự yên bình cho thế giới của họ ". Diocletianus đã được ca ngợi là "người sáng lập nền hòa bình vĩnh cửu ".
Những thành phố nơi các hoàng đế sống thường xuyên trong giai đoạn này Milan, Trier, Arles, Sirmium, Serdica, Thessaloniki, Nicomedia, và Antioch đã được xem như là thủ đô thay thế của đế quốc, để nhằm loại bỏ Roma và tầng lớp nguyên lão tinh túy của nó Một phong cách thiết triều mới đã được phát triển, nhằm đề cao sự khác biệt của Hoàng đế đối với tất cả những người khác. Các lý tưởng bán cộng hòa của Augustus, primus inter pares, đã bị từ bỏ bởi tất cả các cá nhân trong Tứ đầu chế. Diocletianus đã đội vương miện vàng cùng với đồ trang sức, và cấm sử dụng vải màu tím cho tất cả mọi người, trừ hoàng đế Cận thần của hoàng đế đã được lệnh phải quỳ gối khi diện kiến ông ta (adoratio), những người may mắn nhất được cho phép có đặc quyền hôn viền áo choàng của ông (proskynesis, προσκύνησις).
Chính quyền
Để phù hợp với sự chuyển đổi từ hệ tư tưởng của chủ nghĩa cộng hoà thành một hệ tư tưởng chuyên chế, hội đồng cố vấn của Diocletianus, consilium của ông, đã khác biệt so với các vị hoàng đế trước đó. Ông đã công khai vứt bỏ vỏ bọc của Augustus cho chính quyền đế quốc vốn tồn tại như là mối quan hệ cộng tác giữa Hoàng đế, quân đội và nghị viện. Thay vào đó, ông đã xây dựng một bộ máy chính quyền chuyên chế một cách có hiệu quả. Diocletianus đã chỉnh đốn lại triều đình của mình bằng cách phân thành các bộ riêng biệt (scrina) cho các nhiệm vụ khác nhau. Từ cấu trúc này đến cơ quan của các magistri khác nhau, như Magister officiorum, và ban thư ký liên quan. Đây là những người phù hợp để đối phó với kiến ​​nghị, yêu cầu, thư từ, các vấn đề pháp lý, và đối đãi các đại sứ quán ngoại quốc. Trong triều đình Diocletianus duy trì một cơ quan thường trực nhằm tư vấn pháp luật, những người có ảnh hưởng đáng kể trên của ông lại sắp xếp để quản lý các vấn đề pháp lý. Ngoài ra còn có hai bộ trưởng tài chính, giao dịch với các cơ quan riêng biệt nhằm trông coi kho bạc nhà nước và các lĩnh vực tư nhân của hoàng đế thuộc về Pháp quan thái thú, người quan trọng nhất trong số quan lại trong triều. Diocletianus còn cho giảm số quân thuộc về đội Cận vệ Praetoriani của các Pháp quan nhằm làm giảm đi sức mạnh quân sự của họ, nhưng lại cho giữ lại nhiều quyền dân sự. Một thái thú nắm giữ một con số nhân viên lên tới hàng trăm và các vấn đề quản lý trong tất cả các phân đoạn của chính phủ: về thuế, quản lý, luật học, và quân sự đều thuộc về quyền quyết định của pháp quan thái thú và quyền hành của họ thường chỉ đứng sau một người mà trên vạn người. Nhìn chung, Diocletianus thực hiện một cuộc gia tăng số lượng lớn quan chức phục vụ theo lệnh của chính phủ; Lactantius đã tuyên bố rằng bây giờ có ngày càng nhiều người phải trả tiền thuế nhiều hơn số tiền họ phải trả. Nhà sử học Warren Treadgold ước tính rằng dưới thời Diocletianus, số những người tham gia các dịch vụ dân sự đã tăng gấp đôi từ 15.000 đến 30.000. Nhà cổ điển học Roger Bagnall ước tính rằng ở Ai Cập thì cứ 5-10.000 người thì sẽ có một vị quan và sẽ là con số 400 hoặc 800 quan chức trong tổng số 4 triệu dân (không ai biết dân số của Ai Cập trong năm 300; Strabo vào 300 năm trước đã đưa ra con số 7,5 triệu dân không tính Alexandria). (Để so sánh, tỷ lệ ở Trung Quốc vào thời nhà Tống thì cứ mỗi 15.000 người lại có một vị quan). Jones ước tính rằng vào năm 300 đã có 30.000 quan chức làm việc trong một đế chế có 50-65 triệu cư dân.
Di sản
Diocletianus được xem là một trong những vị Hoàng đế vĩ đại nhất của La Mã.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hoàng đế La Mã Thể loại:Sinh năm 244 Thể loại:Mất năm 311 Thể loại:Chấp chính quan của Đế quốc La Mã
Nguyễn Bá Huân
Nguyễn Bá Huân (1853-1915) tự Ôn Thanh, hiệu Mộ Chân sơn nhân, sau lấy tên hiệu nữa là Ái Cúc ẩn sĩ; là một danh sĩ thời nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.
Thân thế và sự nghiệp
Nguyễn Bá Huân người làng Vân Sơn, xã Nhơn Hậu, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định. Ông là con trưởng tú tài Nguyễn Khuê, một vị thầy đồ đức độ, tiết tháo, đào tạo nhiều thế hệ học trò làm nên danh phận và cũng là người có biệt tài làm thơ quốc âm. Vốn thông minh, lại sinh ra trong một gia đình có nhiều người hay chữ (ngoài cha, ba em ông là Nguyễn Trọng Trì, Nguyễn Thúc Mân, Nguyễn Quý Luân đều là người có tài văn chương), nên ông có điều kiện trao dồi việc học.
Vì thế ai cũng kỳ vọng rằng ông sẽ thong dong trên con đường công danh, khoa cử. Thế nhưng sự thể ngược lại. Các sĩ tử đi thi thì lều chõng cồng kềnh, còn ông đi thi chỉ mang theo một bầu rượu đầy. Hễ làm được câu thơ hay thì tự thưởng mình một chén rượu, thưởng mãi thành say nên Bá Huân không làm được bài thi. Ông cùng với Phạm Trường Phát ở huyện Phù Cát được dân trong vùng gọi là "Bình Định song cuồng. Sau mấy lần vào trường thi chỉ để say như thế, ông không còn đi thi nữa, mà ở nhà làm nghề dạy học và sáng tác văn thơ như cha. Năm 1858, thực dân Pháp bắt đầu nổ súng xâm lược Việt Nam. Đến cuối tháng 5 năm 1885, thì kinh thành Huế bị thất thủ. Vua Hàm Nghi phải theo Tôn Thất Thuyết chạy ra Quảng Trị rồi xuống dụ Cần Vương. Đào Doãn Địch vốn người Bình Định đang làm quan tại kinh, mang chiếu về quê tụ nghĩa. Sau trận Cần Úc, Đào công lâm bệnh nặng rồi mất, trao binh quyền cho Mai Xuân Thưởng.
Lúc bấy giờ, cả ba anh em Nguyễn Bá Huân, Nguyễn Trọng Trì, Nguyễn Quý Luân cùng tìm đến Bình Khê ứng nghĩa, được thủ lĩnh Mai Xuân Thưởng cử làm Nguyễn Bá Huân làm Tham tán sự vụ, trấn thủ mật khu Linh Đỗng.
Năm 1887 Mai Xuân Thưởng cùng một số võ tướng bại trận, bị bắt sống rồi bị giết, Nguyễn Bá Huân nhờ ở hậu cứ nên trốn thoát được.
Mãi đến tháng 4 năm Ất Mùi (1895) vua Thành Thái có chiếu chỉ bãi bỏ việc truy nã, truy tố các chiến sĩ Cần Vương đào tỵ, ông mới cùng hai anh em trở về làng cũ (Vân Sơn).
Về nhà thì em ông là Nguyễn Thúc Mân vừa mất, sau đó đến cha ông qua đời. Trước mất mát liên tiếp của gia đình, ông quyết định: Cứu nước không xong thì phải ra sức cứu người. Vì vậy, ông chọn lấy nghề bốc thuốc đông y làm phương tiện.
Năm 1904, Đào Tấn về hưu tại Vinh Thạnh, Tuy Phước, mang theo các nghệ sĩ từng cộng tác với ông, lập nên "Học bộ đình Vinh Thạnh". Đây không chỉ là lò đào tạo các thế hệ nghệ sĩ hát bội Bình Định, mà còn là nơi hội tụ các văn nhân, tài tử trong vùng đi lại.
Nguyễn Bá Huân cùng Nguyễn Trọng Trì, Đào Phan Duân, Hồ Sĩ Tạo... là những người thường đến đó để đàm đạo về thế sự, nhân tình, phẩm bình nghệ thuật. Do những nỗi muộn phiền vì việc dân, việc nước cộng với sự buông thả rượu chè, sức khoẻ ông ngày càng suy cạn. Năm 1915, sau khi âm thầm làm lễ tế danh tướng nhà Tây Sơn Trần Quang Diệu, Nguyễn Bá Huân chết uất giữa gò. Năm đó ông 62 tuổi.
Tác phẩm
Ngoài số lượng thơ, từ, tạp văn hứng đâu viết đó hợp thành Mộ Châu sơn nhân thi văn từ tập, ông cũng như em ông là Nguyễn Trọng Trì, còn chú tâm nghiên cứu, biên soạn về nhà Tây Sơn. Đây là mảng đề tài quan trọng nhất trong đời văn của ông.
Theo tài liệu của Quách Tấn, ông còn một tác phẩm nữa, gọi là Trinh phụ khốc phu từ gồm 64 khổ, tức 256 câu song thất lục bát. Tác giả mượn lời người quả phụ khóc chồng để gởi gắm nỗi đau mất nước. Tác phẩm này hiện thất lạc.
Thơ
Nguyễn Bá Huân đã ca ngợi các tướng giỏi của nhà Tây Sơn như sau:
Liên kết ngoài
Thể loại:Người Bình Định Thể loại:Nhà văn Việt Nam thời Nguyễn Thể loại:Nhà Nho Việt Nam
Denezières
Denezières là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Saint-Claude (quận), tổng Saint-Laurent-en-Grandvaux. Tọa độ địa lý của xã là 46° 36' vĩ độ bắc, 05° 48' kinh độ đông. Denezières nằm trên độ cao trung bình là 640 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 519 mét và điểm cao nhất là 673 mét. Xã có diện tích 6.41 km², dân số vào thời điểm 2005 là 74 người; mật độ dân số là 12 người/km².
Địa điểm tham quan
Nhà thờ của Denezières được xây dựng trong thế kỉ thứ 18 và cải tạo trong thế kỉ thứ 19.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Jura
Tân An, Nghĩa Lộ
Tân An là một phường thuộc thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái, Việt Nam.
Địa lý
Phường Tân An nằm ở phía nam thị xã Nghĩa Lộ, có vị trí địa lý:
Phường Tân An có diện tích 3,01 km², dân số năm 2019 là 6.243 người, mật độ dân số đạt 2.074 người/km².
Hành chính
Phường Tân An được chia thành 11 tổ dân phố: 1, 2, 3, 4, 5, 6, Tông Co 1, Tông Co 2, Tông Co 3, Tông Pọng, Ao Sen 1, Ao Sen 2.
Lịch sử
Ngày 15 tháng 5 năm 1995, Chính phủ ban hành Nghị định 31-CP, về việc thành lập thị xã Nghĩa Lộ và điều chỉnh địa giới hành chính giữa thị xã Nghĩa Lộ và huyện Văn Chấn thuộc tỉnh Yên Bái. Theo đó, thành lập phường Tân An trên cơ sở các tiểu khu 8, 14, 15 và các bản: Bản Tong Pọng, Bản Tông Co, Bản Ao Sen.
Phường Tân An có diện tích tự nhiên 304 hécta với 4.537 nhân khẩu.
Kinh tế - xã hội
Phường Tân An thâm canh 100% diện tích ở cả hai vụ lúa. Phường thuận lợi hơn nhiều xã, phường khác của thị xã về diện tích gieo cấy lúa nước, nước tưới, đất đai, giao thông, cộng với sử dụng giống lúa phù hợp nên năm 2009 năng suất lúa đạt 57 tạ/ha, tăng 1,91 tạ/ha so với năm 2008 và sản lượng cả năm đạt trên 2.100 tấn. Năm 2010, toàn phường có trên 623 con trâu, bò, hơn 2.000 con lợn và 11.500 con gia cầm.
Natri amide
Natri amide, thường được gọi là sodamide, là một hợp chất vô cơ có công thức hóa học NaNH2. Chất rắn này, phản ứng mãnh liệt với nước, có màu trắng khi tinh khiết, nhưng trong thương mại lại có màu xám do sự có mặt của một lượng nhỏ sắt kim loại trong quá trình sản xuất. Sự không tinh khiết này không ảnh hưởng nhiều đến chất lượng thuốc thử. NaNH2 có ứng dụng quan trọng trong tổng hợp hữu cơ với vai trò một base mạnh.
Điều chế và cấu trúc
Natri amide có thể được điều chế bằng phản ứng giữa natri và khí amonia, nhưng thông thường là phản ứng với dung dịch amonia với xúc tác sắt(III) nitrat. Phản ứng xảy ra nhanh nhất tại điểm sôi của amonia -33 ℃. NaNH2 là một chất có dạng muối và vì thế nó kết tinh dưới dạng polyme vô hạn. Dạng hình học là tứ diện. Trong amonia, NaNH2 tạo thành dung dịch có tính dẫn, gồm cation Na(NH3)6+ và anion NH2-.
Sử dụng
Natri amide được dùng trong các công nghiệp sản xuất thuốc nhuộm, hydrazin và natri cyanide. Nó là chất tham gia cho việc làm khô amonia (dạng lỏng và khí) và được dùng rộng rãi như một base mạnh trong hoá hữu cơ, chủ yếu trong dung dịch amonia. Một trong những thuận lợi lớn trong việc sử dụng sodamide là natri amide là một base tốt và ít khi phản ứng như một nucleophin. Tuy nhiên nó tan rất hạn chế nên bị thay thế bằng các chất khác có liên quan như natri hydride, natri bis(trimethylsilyl)amide (NaHMDS), và lithi diisopropylamide (LDA - [(CH3)2CH]2NLi).
Điều chế alkyn
300px
500px
Các phản ứng tạo vòng
Nơi nào có nguyên tử β-hydro bị loại bỏ, các hợp chất có mạch vòng có thể được hình thành, như trong phản ứng điều chế methylencyclopropan dưới đây.
400px
Khử proton trong các acid chứa carbon và nitơ
Các acid chứa carbon mà có thể bị khử proton bởi natri amide trong dung dịch amonia bao gồm các alkyn cuối (có liên kết ba ở ngoài cùng), các methyl ceton, cyclohexanon, acid phenylacetic và các dẫn xuất của nó : diphenylmethan. acetylaceton mất hai proton để tạo ra dianion.
Natri amide còn khử proton của indole và piperidine.
An toàn
Natri amide phản ứng mãnh liệt với nước thoát khí amonia và tạo ra natri peroxide và cháy trong không khí tạo ra natri oxit và oxit nitơ. Trong điều kiện giới hạn không khí và độ ẩm, như trong bình hở, một hỗn hợp chất oxi hoá dễ cháy được tạo thành. Điều này đi kèm với một chất rắn màu vàng hoặc nâu. Vì vậy, natri amide nên được bảo quản trong một bình kín đậy chặt, và trong khí nitơ nếu cần. Các mẫu natri amide ngả màu nên được tiêu huỷ ngay lập tức: một phương pháp tiêu huỷ là cho 2-propanol vào để giữ natri amide trong dung môi hydrocarbon.
Natri amide có thể làm bỏng da, mắt và màng nhầy. Việc chăm sóc nên được tiến hành để tránh sự phân tán của hoá chất.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hóa chất Thể loại:Hợp chất natri Thể loại:Muối amide
Mimosa densa
Liên kết ngoài
D
Stasimopus kolbei
Tham khảo
Thể loại:Stasimopus
Chrysso intervales
Chrysso intervales là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Chrysso. Chrysso intervales được miêu tả năm 2006 bởi Gonzaga, Leiner & Santos.
Tham khảo
Thể loại:Chrysso
Drypetes staudtii
Drypetes staudtii là một loài thực vật có hoa trong họ Putranjivaceae. Loài này được (Pax) Hutch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Liên kết ngoài
Thể loại:Drypetes Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1912
99 TCN
Năm 99 TCN là một năm trong lịch Julius.
Tham khảo
Thể loại:Năm 99 TCN
Montcoy
Montcoy là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.
Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 201 người. Ước tính dân số năm 2007 là 277 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Saône-et-Loire
Crocus versicolor
Crocus versicolor là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được Ker Gawl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1808.
Liên kết ngoài
V Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1808
Cyclosorus nanchuanensis
Cyclosorus nanchuanensis là một loài thực vật có mạch trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Ching & Z.Y. Liu mô tả khoa học đầu tiên năm 1983.
Tham khảo
Thể loại:Cyclosorus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1983
Antennaria insulensis
Antennaria insulensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được H.S.Pak mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Liên kết ngoài
Thể loại:Antennaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1999
Antennaria insulensis
Kolešovice
Kolešovice là một làng thuộc huyện Rakovník, vùng Středočeský, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Rakovník Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Hiệp ước hữu nghị và hợp tác Liên Xô - Việt Nam
Hiệp ước hữu nghị và hợp tác giữa Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Liên bang Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Xô Viết (Договор о дружбе и сотрудничестве между Социалистической Республикой Вьетнам и Союзом Советских Социалистических Республик) hay còn được gọi Hiệp ước Việt Nam và Liên Xô năm 1978, là bản hiệp ước được Việt Nam và Liên Xô ký ngày 3 tháng 11 năm 1978 tại Moskva ngay sau khi Việt Nam gia nhập Hội đồng Tương trợ Kinh tế (29 tháng 6 năm 1978). Hiệp ước thể hiện sự hợp tác toàn diện chiến lược giữa Việt Nam và Liên Xô.
Quan hệ Xô-Việt
Sau khi Mỹ ký Hiệp định chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Việt Nam, một giai đoạn mới trong phát triển quan hệ Xô-Việt bắt đầu. Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô L.I. Brezhnev nhấn mạnh: "Vào thời kỳ hòa bình, cũng như trong thời kỳ chiến tranh, chúng ta sẽ ở bên nhau, trong cùng một hàng ngũ. Hỗ trợ Việt Nam là nhiệm vụ quốc tế của chúng tôi. Đây là cam kết chung của tất cả các nước xã hội chủ nghĩa". Phát biểu tại Đại hội XXV của Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô (1976), Bí thư thứ nhất Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Lê Duẩn cũng lưu ý đến tầm quan trọng của quan hệ Xô-Việt: "Càng sâu sắc, người dân Việt Nam cam kết giải phóng dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Tôi sẽ mãi mãi ghi nhớ sự hỗ trợ và giúp đỡ này, thấm nhuần tinh thần cao của chủ nghĩa quốc tế vô sản".
Sự kết thúc chiến tranh Việt Nam và thành lập nước Việt Nam mới thống nhất đã tạo ra những điều kiện mới để mở rộng và tăng cường quan hệ hợp tác với Liên Xô khiến cho chủ nghĩa cộng sản và khối Cộng sản mở rộng xuống Cà Mau ở khu vực Đông Nam Á.
Ở Liên Xô, sự hình thành chế độ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam được hoan nghênh to lớn dưới khẩu hiệu chiến thắng của nhân dân Việt Nam trong cuộc đấu tranh giành độc lập và thống nhất Tổ quốc, chống lại sự xâm lược và chủ nghĩa đế quốc Mỹ nhằm đi lên xã hội chủ nghĩa.
Tới lúc Việt Nam tham gia Hội đồng Tương trợ Kinh tế, Trung Quốc đã cắt viện trợ hoàn toàn cho Việt Nam. Liên Xô đã thay thế hỗ trợ cho Việt Nam sau giai đoạn hậu chiến này và là đồng minh quan trọng nhất của chính quyền Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà không thể thiếu đến khi sụp đổ.
Thành viên tham dự
Đầu tháng 11/1978, trong chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chính phủ Việt Nam đến Liên Xô hai bên thống nhất ký kết hiệp ước giữa hai bên với nhau.
Các bên tham gia gồm các thành viên sau:
Trao đổi
Việc trao đổi các chứng thư phê chuẩn được thực hiện tại thành phố Hà Nội vào ngày 13/12/1978.
Kết thúc
Ngày 26 tháng 12 năm 1991 Liên Xô sụp đổ, hiệp ước chính thức hết hiệu lực.
Tham khảo
Thể loại:Hiệp ước Việt Nam Thể loại:Quan hệ Nga – Việt Nam
Euxoa wirima
Euxoa wirima là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Euxoa
Hexatoma omanensis
Hexatoma omanensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Leioproctus erithrogaster
Leioproctus erithrogaster là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Toro mô tả khoa học năm 1970.
Tham khảo
Thể loại:Leioproctus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1970
Hexatoma omanensis
Tham khảo
Thể loại:Hexatoma Thể loại:Limoniidae ở vùng Palearctic
Saint-Victor, Ardèche
Saint-Victor là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.
Tham khảo
Saintvictor
100 TCN
Năm 100 TCN là một năm trong lịch Julius.
Lệ Thủy (nghệ sĩ)
NSND Lệ Thủy (sinh ngày 20 tháng 5 năm 1948) là nữ nghệ sĩ cải lương nổi tiếng người Việt Nam. Bà được mệnh danh là "Cô đào ngoại hạng" của sân khấu cải lương miền Nam. Bà kết hợp cùng Nghệ sĩ Minh Vương tạo thành cặp đào kép ăn ý qua nhiều vai diễn vang bóng.
Trước 1975
Bà tên thật là Dương Thị Lệ Thủy, về sau đổi thành Trần Thị Lệ Thủy, sinh ngày 20 tháng 5 năm 1948 trong một gia đình nông dân nghèo tại làng Đông Thành, huyện Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long. Gia đình bà có 8 chị em, trong đó, bà là chị cả.
Sau những bước đi đầu tiên tạo được ấn tượng, ông bầu Trần Viết Long lập đoàn Kim Chung 3. Lệ Thủy chuyển sang đây diễn chung với nghệ sĩ Thanh Hải trong vở "Bẽ bàng duyên mới" của soạn giả Ngọc Văn. Tên tuổi của Lệ Thủy bắt đầu nổi lên, trở thành cô đào chính sáng giá lúc vừa tròn 15 tuổi.
Năm 1964 Lệ Thủy đoạt Huy chương Vàng triển vọng giải Thanh Tâm cùng đợt với nghệ sĩ Thanh Sang, một giải thưởng danh giá bậc nhất của sân khấu cải lương thời bấy giờ.
Sau đó, Lệ Thủy hát ở đoàn Kim Chung 5, tại đây Lệ Thủy đóng cặp với Minh Phụng tạo thành cặp đào – kép ăn ý, được báo chí thời đó phong tặng là cặp "Bão biển" vì mang lại doanh thu cao cho đoàn qua các vở Xin một lần yêu nhau, Đêm lạnh chùa hoang, Kiếp nào có yêu nhau, ...
Sau 1975
Năm 1975, Lệ Thủy gắn bó với Đoàn văn công Thành phố Hồ Chí Minh qua các vở diễn Cây sầu riêng trổ bông, Tiếng sóng Rạch Gầm, Khi bình minh trở lại,.
Tháng 2 năm 1984, Lệ Thủy được vinh dự tham gia Đoàn nghệ sĩ lưu diễn Tây Âu cùng với nghệ sĩ Bạch Tuyết, Diệp Lang, Ngọc Giàu, Minh Vương, ... với các vở diễn Đời cô Lựu, Câu thơ yên ngựa, ... Báo chí thời đó gọi là "đem chuông đi đánh xứ người" đầu tiên sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975. Sau chuyến đi, các nghệ sĩ trong đoàn đã hợp lại và thành lập Đoàn nghệ thuật 2-84. Vở Tô Ánh Nguyệt và Đời cô Lựu là hai vở tuồng khai trương cho đoàn 2-84. Ở sân khấu này, Lệ Thủy đã diễn vở tuồng Tô Ánh Nguyệt, Áo cưới trước cổng chùa, Trắng hoa mai, Kiếp chồng chung, Lôi vũ,.
Những năm đầu 1990, Lệ Thủy chủ yếu hoạt động ở lĩnh vực video cải lương. Một số vở cải lương từng gắn với tên tuổi nghệ sĩ Lệ Thủy khi hát ở đoàn Kim Chung 5 trước năm 1975 cũng được quay video như Đêm lạnh chùa hoang, Tây Thi, Máu nhuộm sân chùa, Kiếp nào có yêu nhau, Băng Tuyền nữ chúa, .... Sau thập niên 1990, nghệ sĩ Lệ Thủy đi lưu diễn thường xuyên ở các tỉnh miền Tây, các vùng sâu, đem tiếng hát của mình gần hơn với khán giả nông thôn.
Hiện tại, Lệ Thủy vẫn cộng tác thường xuyên với Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang trong các chương trình biểu diễn phục vụ công chúng và tham gia đi show ở các tỉnh thành.
Giọng ca
Bà có giọng thổ pha kim hiếm có và cách ca rất chân phương, nhẹ nhàng. Nhờ đó, mà những bài hát Lệ Thủy đều gây ấn tượng mạnh với khán giả. Đã 70 rồi, mà giọng ca của bà vẫn còn vang vọng khắp nơi và vẫn còn khiến khán giả "đứng ngồi không yên".
Nhận xét
Soạn giả Viễn Châu nhận xét: "Lệ Thủy có một giọng ca hiếm hoi trong làng cổ nhạc, với chất giọng kim pha thổ, đã từng được báo giới Sài Gòn trước đây phong tặng là giọng ca chuông ngân". Năm 1964, khi soạn giả Viễn Châu kết hợp tân nhạc và cổ nhạc để tạo nên bản tân cổ giao duyên, ông đã chọn giọng ca Lệ Thủy thể hiện cho thử nghiệm này với bài hát Chàng là ai.
Diệp Lang nhận xét Lệ Thủy là "cô đào ngoại hạng" của sân khấu cải lương.
Một số tác phẩm tân cổ nổi danh
Ngoài ra, còn có các bài tân nhạc như
Liên kết ngoài
Thể loại:Người Vĩnh Long Thể loại:Nghệ sĩ cải lương Thể loại:Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam Thể loại:Người giành giải Mai vàng Thể loại:Phật tử Việt Nam Thể loại:Nữ diễn viên sân khấu Việt Nam Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Việt Nam Thể loại:Nữ diễn viên Việt Nam thế kỷ 20 Thể loại:Nữ diễn viên Việt Nam thế kỷ 21 Thể loại:Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam
Drypetes stipulacea
Liên kết ngoài
Thể loại:Drypetes Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1957
Vitex zeyheri
Vitex zeyheri là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Sond. ex Schauer miêu tả khoa học đầu tiên năm 1847.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Bình linh Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1847
Antennaria lanata
Liên kết ngoài
Thể loại:Antennaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1898
Ephemerum longifolium
Ephemerum longifolium là một loài rêu trong họ Ephemeraceae. Loài này được Schimp. mô tả khoa học đầu tiên năm 1860.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ephemerum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1860
Stasimopus leipoldti
Tham khảo
Thể loại:Stasimopus
Common Jasmin Orange
Common Jasmin Orange (Tiếng Trung: 七里香, Thất Lý Hương) là album phòng thu thứ năm của ca sĩ người Đài Loan Châu Kiệt Luân, được Sony Music Taiwan phát hành vào ngày 3 tháng 8 năm 2004.
Album nhận được sáu đề cử tại giải Kim Khúc. Đồng thời cũng giành được một giải IFPI Hong Kong Top Sales Music cho hạng mục Album Quan thoại bán chạy nhất năm.
Các bài hát "Thất Lý Hương", "Cái Cớ", "Thương Ca Đình Chiến" trong album, lần lượt đứng ở các vị trí số 1, số 10 và số 88 trong danh sách 100 ca khúc của năm 2004 do Hit FM tổ chức xếp hạng.
Chrysso isumbo
Chrysso isumbo là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Chrysso. Chrysso isumbo được Alberto Barrion & James A. Litsinger miêu tả năm 1995.
Tham khảo
Thể loại:Chrysso
Nassella parva
Nassella parva là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Torres mô tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nassella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Sivignon
Sivignon là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire, trong vùng Bourgogne-Franche-Comté của Pháp.
Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 202 người. Con số ước tính năm 2005 là 186 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Saône-et-Loire
Trung Tâm (phường)
Trung Tâm là một phường thuộc thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái, Việt Nam.
Clarksville, Pennsylvania
Clarksville là một thị trấn thuộc quận Greene, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 230 người.
Trung Tâm (phường)
Địa lý
Phường Trung Tâm nằm ở trung tâm thị xã Nghĩa Lộ, có vị trí địa lý:
Clarksville, Pennsylvania
Tham khảo
Thể loại:Borough của Pennsylvania Thể loại:Quận Greene, Pennsylvania
Trung Tâm (phường)
Địa lý
Phường Trung Tâm có diện tích 1,30 km², dân số năm 2019 là 6.801 người, mật độ dân số đạt 5.232 người/km².
Hành chính
Phường Trung Tâm được chia thành 16 tổ dân phố: 1, 2, 3, 4 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, Bản Lè, Cang Nà, Pá Khết.
101 TCN
Tham khảo
Thể loại:Năm 101 TCN
Trung Tâm (phường)
Lịch sử
Phường Trung Tâm là một phần của thị trấn Nghĩa Lộ thuộc huyện Văn Chấn trước đây.
Hexatoma omeiana
Hexatoma omeiana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Cyclosorus nanlingensis
Cyclosorus nanlingensis là một loài thực vật có mạch trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Ching ex K.H. Shing & J.F. Cheng mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Trung Tâm (phường)
Lịch sử
Ngày 15 tháng 5 năm 1995, Chính phủ ban hành Nghị định 31-CP, về việc thành lập thị xã Nghĩa Lộ và điều chỉnh địa giới hành chính giữa thị xã Nghĩa Lộ và huyện Văn Chấn thuộc tỉnh Yên Bái. Theo đó, thành lập phường Trung Tâm trên cơ sở các tiểu khu 9, 10, 11, 12, 13 của thị trấn Nghĩa Lộ và các bản: Bản Lè, Bản Cang Nà, Bản Pa Khết.
Hexatoma omeiana
Tham khảo
Thể loại:Hexatoma Thể loại:Limoniidae ở vùng Palearctic
Cyclosorus nanlingensis
Tham khảo
Thể loại:Cyclosorus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1990
Trung Tâm (phường)
Lịch sử
Phường Trung Tâm có diện tích tự nhiên 97 hécta với 4.623 nhân khẩu.
Guateque
Guateque là một khu tự quản thuộc tỉnh Boyacá, Colombia. Thủ phủ của khu tự quản Guateque đóng tại Guateque Khu tự quản Guateque có diện tích 37 ki lô mét vuông. Đến thời điểm ngày 28 tháng 5 năm 2005, khu tự quản Guateque có dân số 9673 người.
Catalana sandrangato
Catalana sandrangato là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Guateque
Tham khảo
Thể loại:Đô thị của Boyacá Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Boyacá
Catalana sandrangato
Liên kết ngoài
Thể loại:Catalana Thể loại:Động vật được mô tả năm 1961
Leioproctus erythropyga
Tham khảo
Thể loại:Leioproctus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1997
Antennaria lanatula
Antennaria lanatula là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Chrtek & Pouzar mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.
Liên kết ngoài
Thể loại:Antennaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1985
Antennaria lanatula
Kolín
Tham khảo
Thể loại:Huyện Kolín Thể loại:Thị trấn của Cộng hòa Séc Thể loại:Thành phố của Cộng hòa Séc
Dole, Jura
Dole là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Dole, tổng Dole-Nord-Est und Dole-Sud-Ouest. Tọa độ địa lý của xã là 47° 05' vĩ độ bắc, 05° 29' kinh độ đông. Dole nằm trên độ cao trung bình là 213 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 196 mét và điểm cao nhất là 341 mét. Xã có diện tích 38,38 km², dân số vào thời điểm 1999 là 24.949 người; mật độ dân số là 650 người/km².
Địa điểm tham quan
Nhà thờ Đức bà từ thế kỉ 16 có tháp cao 75 mét.
Liên kết ngoài
Dole Basilica:
Thể loại:Xã của Jura Thể loại:Quận lỵ của Pháp
Thecacoris humbertii
Thecacoris humbertii là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được Leandri miêu tả khoa học đầu tiên năm 1957.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thecacoris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1957
Malacothrix sonchoides
Malacothrix sonchoides là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Nutt.) Torr. & A.Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1843.
Liên kết ngoài
Thể loại:Malacothrix (Asteraceae) Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1843 Thể loại:Thực vật Tây Hoa Kỳ
Huỳnh Mẫn Đạt
nhỏ|phải|250px|Đền thờ Hoàng Mẫn Đạt tại thành phố [[Rạch Giá]] Huỳnh Mẫn Đạt (黃敏達, 1807-1882), còn gọi là Tuần Phủ Đạt, là quan nhà Nguyễn và là nhà thơ ở thế kỷ 19 tại Nam Bộ, Việt Nam.
Thân thế và sự nghiệp
Huỳnh Mẫn Đạt là người làng Tân Hội, huyện Tân Long, tỉnh Gia Định, nay là Thành phố Hồ Chí Minh.
Năm 24 tuổi, đời vua Minh Mạng, ông đỗ cử nhân khoa Tân Mão (1831) tại Gia Định. Năm Kỷ Hợi (1839), ông giữ chức Thự Ngự sử đạo Ninh Thái (tức Bắc Ninh & Thái Nguyên).
Năm Canh Tý (1840), ông được cử làm Khâm sứ, đem sắc văn đổi phong cho Ngọc Vân (con gái vua Chân Lạp đã mất là Nặc Chân), đang sống ở Gia Định. Tháng 9 cùng năm, ông nhận lệnh đến Định Tường tra xét việc Bố chính Nguyễn Đắc Trí bị thua trong trận giao tranh với nhóm nổi dậy ở thôn Xướng Ca. Sau đó, Nguyễn Đắc Trí bị giáng làm lính, Huỳnh Mẫn Đạt được nhà vua chuẩn cho lưu lại trong quân đội, để lo việc trị an. Sau đó, Thự án sát Hà Tiên là Trương Phước Cương bị tội mất chức, ông lại lên đường đến Hà Tiên, nhận chức quyền Thự Án sát Hà Tiên và quyền Tuần phủ Quan phòng. Nhân việc ông được nhận chức nên nhân dân Hà Tiên gọi ông là Tuần Phủ Đạt.
Trong một lần giao chiến với thổ phỉ tại nhánh sông Tân Trạch, ông bị trúng đạn, được vua cho về Định Tường điều trị.
Đầu năm Tân Sửu (1841), hàng ngàn người dân Khmer bất mãn nổi dậy vây đánh đồn Châu Nham (nay thuộc xã Dương Hòa huyện Kiên Lương, là xã từng thuộc huyện Hà Tiên). Hạ đồn xong, lực lượng này tràn đến đánh chiếm vùng núi Tô Châu, kịp có Thự tuần phủ Lê Quang Huyên đem binh cứu viện, nên trấn áp được.
Năm 1841, vua Minh Mạng mất, vua Thiệu Trị lên thay, sau đó lệnh cho bỏ Trấn Tây Thành, quan quân nhà Nguyễn rút về đóng ở các tỉnh An Giang, Hà Tiên. Huỳnh Mẫn Đạt tiếp tục làm quan ở Hà Tiên.
Mùa xuân năm Nhâm Dần (1842), xảy ra chiến tranh Việt Xiêm, quân Xiêm La đến cướp phá Hà Tiên. Ông cùng với các quan lại khác, chỉ huy quân chống cự mãnh liệt. Sau khi đẩy lui được quân Xiêm La, Huỳnh Mẫn Đạt được vua Thiệu Trị ban khen và cho thụ chức Viên ngoại lang. Vào mùa hạ cùng năm, ông được thực thụ lãnh Án sát sứ tỉnh Hà Tiên, và đến tháng 6 năm Giáp Thìn (1844), ông được thăng Thự Bố chính sứ tỉnh Hà Tiên.
Ngày 12 tháng 4 năm 1861, quân Pháp chiếm Định Tường. Để mất thành, vua Tự Đức ra lệnh bắt giải Huỳnh Mẫn Đạt cùng với một số quan chức khác về kinh, nhưng đến tháng 11 cùng năm thì được tha, nhưng phải theo tướng Nguyễn Tri Phương và Phạm Thế Hiển vào Biên Hòa, lập công chuộc tội.
Đến khi nhà Nguyễn nhường ba tỉnh miền Đông (gồm Gia Định, Định Tường, Biên Hòa) cho Pháp, Huỳnh Mẫn Đạt lại được cử làm Tuần phủ Hà Tiên. Chẳng bao lâu sau, toàn cõi Nam Kỳ cũng vào tay Pháp hết, không hợp tác với chính quyền mới, ông cáo quan về sống tại Rạch Giá cho đến khi mất.
Theo bia mộ, Huỳnh Mẫn Đạt qua đời vào tháng 2 năm Nhâm Ngọ (tức tháng 3 năm 1882), hưởng thọ 75 tuổi.
Tác giả và tác phẩm
Trước khi quân Pháp tấn công nước Việt, Hoàng Mẫn Đạt đã tỏ ra là một vị quan yêu dân, yêu nước. Cho nên khi Pháp lấn chiếm Nam Kỳ, ông đã nhanh chóng đứng trong hàng ngũ các nhà thơ đối kháng, mà việc góp phần vào cuộc bút chiến giữa Phan Văn Trị và Tôn Thọ Tường là một minh chứng.
Nhà văn Sơn Nam viết:
Những bài thơ sau đây thường được truyền tụng: Cây dừa, Chó già, Mưa đêm, Trời chiều, Chiêu Quân xuất tái, Ngộ hữu, Lão Kỹ qui y... Đặc biệt là bài Điếu Nguyễn Trung Trực, vừa là một tuyệt bút, vừa là bài thơ tiêu biểu, thể hiện được khá đầy đủ nhân cách và tài thơ của ông. Điếu Nguyễn Trung Trực
Bản dịch của Thái Bạch:
Nơi an nghỉ
nhỏ|phải|250px|Mộ Hoàng Mẫn Đạt tại thành phố Rạch Giá Mộ và đền thờ Huỳnh Mẫn Đạt hiện trên đường Lâm Quang Ky, phường Vĩnh Bảo, thành phố Rạch Giá (nằm giữa hai ngôi nhà số 37 và 39).
Xưa, mộ xây bằng bằng đá ong dài 2,7 m, rộng 2 m, cao 40 cm. Trong thời gian qua, khu mộ lần lượt được tu sửa: xây thêm nhà thờ, cổng vào, hàng rào và nền được tráng xi măng và ngôi mộ được cẩn gạch men thời hiện đại. Ngày 15 tháng 12 năm Mậu Tý (2008), đền thờ đã được tu sửa xong toàn diện, khang trang hơn nhờ sự đóng góp của người dân và trường Trung học phổ thông chuyên Huỳnh Mẫn Đạt (Rạch Giá). Đây là di tích lịch sử đã được Bộ Văn hóa - Thông tin Việt Nam công nhận vào ngày 20 tháng 7 năm 1994.
Hiện nay, ở Văn xương các trong Văn Thánh Miếu Vĩnh Long, cũng có bài vị thờ ông.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhà thơ Việt Nam thời Nguyễn Thể loại:Quan lại nhà Nguyễn Thể loại:Người Kiên Giang
Chrysso lativentris
Chrysso lativentris là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Chrysso. Chrysso lativentris được Hajime Yoshida miêu tả năm 1993.
Tham khảo
Thể loại:Chrysso
Ân xá Quốc tế
Ân xá Quốc tế, hoặc Tổ chức Ân xá Quốc tế (tiếng Anh: Amnesty International, viết tắt AI) là một tổ chức phi chính phủ quốc tế, đặt ra mục đích bảo vệ tất cả quyền con người đã được trịnh trọng nêu ra trong bản Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền và các chuẩn mực quốc tế khác.
Đặc biệt, Ân xá Quốc tế hoạt động nhằm giải thoát tất cả tù nhân lương tâm; nhằm bảo đảm các tù chính trị được xử công bằng và công khai; nhằm bãi bỏ án tử hình, tra tấn, và các hình thức đối xử khác với tù nhân mà họ cho là tàn bạo; nhằm chấm dứt các vụ ám sát chính trị và mất tích cưỡng bức; và chống lại mọi sự vi phạm nhân quyền, bất kể là do chính phủ hay tổ chức khác.
Lịch sử
Ân xá Quốc tế được ông Peter Benenson, một luật sư người Anh, thành lập năm 1961. Benenson đọc báo và sửng sốt rồi tức giận trước câu chuyện hai sinh viên người Bồ Đào Nha bị xử tù 7 năm vì đã nâng cốc mừng tự do. Benenson liền viết cho David Astor, biên tập viên tờ The Observer, ông này cho đăng bài báo của Benenson nhan đề Những người tù bị bỏ quên ngày 28 tháng 5, kêu gọi độc giả viết thư ủng hộ hai sinh viên. Sự phản hồi thật là dồn dập đến nỗi trong có một năm mà các nhóm viết thư đã được thành lập tại hơn một tá quốc gia, họ viết để bảo vệ những nạn nhân của bất công ở bất cứ đâu. Đến giữa năm 1962, Ân xá Quốc tế đã có các nhóm hoạt động hoặc thành lập ở Đức, Bỉ, Thuỵ Sĩ, Hà Lan, Na Uy, Thuỵ Điển, Ireland, Canada, Tích Lan (nay là Sri Lanka), Hy Lạp, Úc, Hoa Kỳ, New Zealand, Ghana, Israel, México, Argentina, Jamaica, Malaysia, Congo (Brazzaville) (nay là Cộng hoà Congo), Ethiopia, Nigeria, Miến Điện (nay là Myanmar) và Ấn Độ. Cuối năm ấy, Diana Redhouse, một thành viên của một trong các nhóm trên, đã thiết kế biểu tượng của tổ chức là Ngọn nến trong vòng dây kẽm gai.
Trong những năm đầu, Ân xá Quốc tế chỉ tập trung vào các điều 18 và 19 của bản Tuyên ngôn Nhân quyền — 2 điều liên quan đến tù chính trị. Tuy nhiên, với thời gian, tổ chức đã mở rộng sứ mạng để hoạt động vì những nạn nhân của các hình thức vi phạm nhân quyền khác, không chỉ vì những tù nhân lương tâm. Riêng trong năm 2000, Ân xá Quốc tế đã hoạt động nhân danh 3685 cá nhân, và đã cải thiện được điều kiện của tù nhân trong hơn một phần 3 số trường hợp. Ngày nay có hơn 7500 nhóm Ân xá Quốc tế với khoảng 1 triệu thành viên hoạt động ở 162 quốc gia và vùng lãnh thổ. Từ khi thành lập, Ân xá Quốc tế đã bảo vệ hơn 44600 tù nhân ở hàng trăm quốc gia.
Năm 1977, Ân xá Quốc tế được trao tặng Giải Nobel Hòa bình vì những hoạt động bảo vệ nhân quyền trên khắp thế giới.
Mục tiêu và chiến lược
Ân xá Quốc tế nhằm mục đích củng cố mọi quyền căn bản của con người như đã nêu trong bản Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền của Liên hiệp quốc. Với niềm tin đó, Ân xá hoạt động để:
Quan hệ với Việt Nam
Việt Nam đã mở cuộc đối thoại với Ân xá Quốc tế (Amnesty International), cho một nhóm các nhà bảo vệ nhân quyền thuộc tổ chức này gặp gỡ các nhà đối lập trọng yếu và các giới chức chính quyền trong những cuộc tiếp xúc diễn ra lần đầu tiên kể từ khi chấm dứt cuộc chiến Việt Nam. Chuyến đi sang Việt Nam của tổ chức này kéo dài 6 ngày, chấm dứt vào ngày 02 tháng 3 năm 2013.
Trong Phúc trình thường niên về nhân quyền Việt Nam năm 2012, tổ chức này cho rằng: Bà Janice Beanland, chuyên trách vận động về tình hình nhân quyền Việt Nam, phát biểu với VOA Việt ngữ:
"Nói về tình hình nhân quyền Việt Nam trong năm qua, nổi bật nhất là tình trạng tiếp tục đàn áp quyền tự do bày tỏ quan điểm của công dân, tiếp tục bỏ tù những người có quan điểm khác biệt với chính quyền, những nhà hoạt động xã hội về quyền đất đai hay quyền của công nhân. Không có dấu hiệu nào cho thấy chính quyền Hà Nội sẽ thay đổi xu hướng này. Tình hình nhân quyền Việt Nam càng lúc lại càng tồi tệ đi trong những năm gần đây.".
Chỉ trích
Các chỉ trích tổ chức Ân xá Quốc tế có thể được phân thành hai loại chính: các cáo buộc về thiên vị trong chọn lựa và các cáo buộc về thiên vị có liên quan đến hệ tư tưởng. Trong các chỉ trích thuộc loại thứ hai, nhiều chính phủ, trong đó có Trung Quốc, Congo Kinshasa, Israel, Nga, Hàn Quốc, Mỹ, và Việt Nam đã phản đối Ân xá Quốc tế về những báo cáo mà các chính phủ này khẳng định là một chiều, hay vì Ân xá Quốc tế đã không coi các mối đe dọa an ninh là một nhân tố cần xem xét. Các công ty cũng tham gia chỉ trích, trong đó có hãng Total. . Năm 2016, Bộ Ngoại giao Thái Lan đã có phản ứng về Báo cáo tình hình nhân quyền thế giới 2015-2016 của Tổ chức Ân xá Quốc tế (AI), trong đó khẳng định đây là một báo cáo "không cân bằng" và "không xét đến bối cảnh đặc biệt" của tình hình nước này. Bộ ngoại giao Thái Lan cho rằng báo cáo đã "phớt lờ các thách thức dai dẳng mà Thái Lan đang đối mặt, đó là nhu cầu cần phải có sự cân bằng giữa quyền tự do tụ tập và tự do bày tỏ quan điểm trong khi phải ngăn chặn các xung đột chính trị tái diễn.".
Liên kết ngoài
Thể loại:Tổ chức đoạt giải Nobel Hòa bình  Thể loại:Tổ chức phi chính phủ Thể loại:Tổ chức nhân quyền Thể loại:Giam giữ Thể loại:Tổ chức nhân quyền quốc tế Thể loại:Tổ chức có trụ sở tại Vương quốc Liên hiệp Anh
Arirang (định hướng)
Arirang là một tên của dân ca Triều Tiên. Ngoài ra nó cũng có thể chỉ
Drypetes stipularis
Drypetes stipularis là một loài thực vật có hoa trong họ Putranjivaceae. Loài này được (Müll.Arg.) Hutch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Liên kết ngoài
Thể loại:Drypetes Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1912
Stasimopus longipalpis
Stasimopus longipalpis là một loài nhện trong họ Ctenizidae. S. longipalpis được miêu tả năm 1917 bởi J. Hewitt.
Tham khảo
Thể loại:Stasimopus
102 TCN
Năm 102 TCN là một năm trong lịch Julius.
Yaho
Yaho là một tổng của tỉnh Balé ở phía nam Burkina Faso. Thủ phủ của tổng này là thị xã Yaho. Theo điều tra dân số năm 1996, tổng này có dân số 14.257 người.
Tham khảo
Thể loại:Tổng của Burkina Faso Thể loại:Tỉnh Balé