cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Khẩn-na-la
Đông Á
nhỏ|Tượng Khẩn Na La được trang trí tinh xảo theo phong cách của [[Trung Quốc]] Vùng Đông Á (Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản) cũng ảnh hưởng hình tượng này từ Ấn Độ. Nguyên chỉ cho các vị thần trong thần thoại Ấn Độ, sau được Phật giáo dung nạp và xếp vào bộ thứ 7 trong Thiên long bát bộ thường theo hầu nghe giáo pháp một cách cung kính mỗi khi Phật giảng kinh Đại thừa. Trong Phật giáo Bắc tông (Mahayana Buddhism), Kinnari xuất hiện trong Diệu pháp Liên Hoa kinh (Lotus Sutra) với tên gọi là Càn Thát Bà. Trong các kinh Đại thừa, tên vị thần này thường được kể trong số thính chúng nghe Phật nói pháp.
Theo Hoa nghiêm kinh thám huyền ký thì hình dáng của vị thần này giống như người, nhưng trên đỉnh đầu có một cái sừng giống người mà không phải là người, giống thiên thần mà không phải là thiên thần, khiến mọi người cảm thấy hoang mang, nghi ngờ, nên ngài được gọi là Nghi thần. Vị thần này có thanh âm hay ca múa rất giỏi. Người đứng đầu Khẩn Na La chính là Khẩn Na La Vương. Theo Hoa nghiêm kinh sớ, vị thần này là Nhạc thần chấp pháp của Thiên đế. Trong Mật giáo, vị thần này là quyến thuộc của Câu-tỳ-la.
Hồi Đức Phật Thích Ca giảng kinh Diệu pháp liên hoa, có bốn vị vua Khẩn Na La đến chầu nghe pháp, dắt theo cả trăm ngàn quyến thuộc trong loài Khẩn Na La. Bốn vị vua ấy là: Pháp (Dharmadhara) Khẩn Na La vương, Diệu pháp (Sudharma) Khẩn Na La vương, Đại pháp (Mahadharma) Khẩn Na La vương, Trì pháp (Druma) Khẩn Na La vương. Trong 32 ứng thân Quán Thế Âm Bồ Tát thì ứng thân thứ 29 là Khẩn Na La.
Ở núi Thập Bảo thì Khẩn Na La là thần hộ pháp Phật giáo, một hạng chúng sanh có tài tấu nhạc, thường tấu nhạc liên quan đến giáo pháp. Khi các thiên thần cử hành pháp hội, Khẩn Na La thường đảm nhiệm công việc diễn tấu âm nhạc. Đạo tràng âm nhạc trang nghiêm là nơi Khẩn Na La diễn tấu. Trong bức vẽ Mạn đồ la (Madolo) thì vị thần này ngự ở lớp thứ 3 phía Bắc. Trong Hiện đồ Mạn-đồ-la, vị thần này ngự ở phía Bắc ngoại viện Kim Cang bộ, phía Bắc chúng Ma-hầu-la-già có hai Khẩn Na La, hình tượng đều có màu da người.
Trong Tuệ lâm âm thì nó là Chân Đà La, cổ viết là Khẩn Na La, Âm Lạc Thiên, có giọng nói thánh thót, trong trẻo, có thể ca hát nhảy múa, nữ thường là vợ của Càn Đạt Bà Thiên. Truyền thuyết về họ có rất nhiều và tuồng như bảo lưu thuộc tính Kinnara/Kinnari của thần thoại Ấn Độ như có 500 vị tiên vì nghe thấy tiếng hát của các cô gái Khẩn Na La đang tắm mà mất cả thiền định, trong lòng say mê rối loạn mê mẩn tâm thần mà lộn cổ xuống từ trời cao. Khẩn Na La biểu diễn tài nghệ trước Phật, khiến cho các đồ đệ Phật ở xung quanh đều hoa chân múa tay, mất hết uy nghi.
Cặp đôi Kinnara-Kinnari là đôi tình nhân bất diệt, rất được yêu quý không bao giờ tách rời nhau. Kinnara và Kinnari mãi là một cặp vợ chồng, nhưng không bao giờ trở thành bố thành mẹ: Không có một đứa trẻ nào được thể hiện bên cạnh chúng. Chúng không được phép sự yêu thương bất kỳ một sinh vật thứ ba nào. Truyện Ngưu Lang và Chức Nữ trong văn hóa Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên và Việt Nam, được coi là phiên bản của một chuyện tình giữa một thế nhân và nàng Kinnari, là dị bản của truyện Kinnari Manohara phổ biến ở các quốc gia Phật giáo Nam truyền Đông Nam Á.
Đông Nam Á
thumb|Khẩn Na La thời Lý, Việt Nam nhỏ|Khẩn Na La tại di tích [[Borobudur của Indonesia]] nhỏ|Các tiên Khẩn Na La tại một họa phẩm ở cố đô Luongphrabang, [[Lào]] Trong tín ngưỡng thờ bàn chân Phật (Budhapad) ở Đông Nam Á, Kinnari được mô tả là một trong số 108 biểu tượng trên bàn chân Phật. Truyền thuyết của các dân tộc Shan, Thái, Lào và Khmer kể rằng Kinnari luôn sống theo từng cặp, con mái gọi là Kinnari, con trống gọi là Kinnara. Chúng là đôi chim biểu trưng cho tình yêu thủy chung và lòng mộ đạo Phật. Những cặp đôi Kinnari và Kinnara sống trong khu rừng thần Himaphan tọa lạc trên sườn núi Himalaya, nhưng họ thường xuyên bay xuống trần gian để hành thiện cứu người.
Trong Pannasa Jataka (Bản Sinh Kinh), câu chuyện Sudhana Jataka, tiền kiếp của một nàng Kinnari có tên là Manora, nàng lấy chồng là hoàng tử Sudha, nguyên là tiền kiếp của Thích Ca Mâu Ni trong hình hài của loài chim. Cặp vợ chồng chim đang sống hạnh phúc thì một cơ lũ thần cuốn trôi Sudha đi xa, nàng Manora phải chờ chồng đến 7.000 đêm mới gặp lại nhau. Người Khmer Nam bộ cũng như các dân tộc khác đều yêu quý và sùng bái Kinnari hơn do chế độ mẫu hệ và tục sùng bái nữ thần của cư dân bản địa.
Polypodium oxyphyllum
Polypodium oxyphyllum là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Kunze mô tả khoa học đầu tiên năm 1848. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Khẩn-na-la
Đông Nam Á
Trước khi đạo Phật cùng văn hóa Ấn Độ du nhập vào Đông Nam Á, các cư dân người Việt–Mường cổ, người Chăm cũng như nhiều tộc người khác cư trú ở vùng rừng núi phía Bắc và vùng Tây Nguyên (Việt Nam) đã có tín ngưỡng khá phổ biến là tục thờ chim, chim trở thành vật tổ. Trong sự giao thoa văn hóa, hình tượng Kinnari đầu người mình chim được thể hiện trong các ngôi đền, chùa của các nước Đông Nam Á như đài Patuxay, Khải Hoàn Môn ở thủ đô Viêng Chăn (Lào), trong các ngôi chùa Việt từ thời Lý đến thời Mạc như số tượng Kinnari còn nguyên vẹn không nhiều.
Polypodium oxyphyllum
Liên kết ngoài
Thể loại:Polypodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1848 Thể loại:Unresolved names
Khẩn-na-la
Indonesia
nhỏ|Khẩn Na La tại kiến trúc đền ở Pawon, Indonesia Ở Indonesia, hình ảnh cặp đôi Kinnara-Kinnari có thể được tìm thấy ở những điện thờ Borobudur, Mendut, Pawon, Sewu, Sari và Prambanan. Chúng được miêu tả là những con chim đầu người hay con người với chi dưới là chim. Câu chuyện tình Kinnari Manohara nổi tiếng được miêu tả khá đầy đủ ở các phù điêu của đền Borobudur (Indonesia), ở Indonesia, truyện lưu hành bằng con đường truyền khẩu lẫn sáng tác văn học thành văn và được tạo thành phù điêu trên đá ở đền Borobudur.
Thái Lan
nhỏ|Khẩn Na La (dạng nữ) tại một ngôi chùa ở Băng Côc, Thái Lan Kinnari (thường được phát âm là Kinnaree, tiếng Thái: กินรี) trong văn học Thái Lan bắt nguồn từ Ấn Độ nhưng được thay đổi cho phù hợp với phong cách người Thái. Kinnari của Thái được thể hiện như là một người phụ nữ trẻ đẹp nửa người nửa thiên nga với đầu và thân mình của nữ giới, bên dưới phần eo thon là cơ thể, đuôi và chân thiên nga, mặc trang phục giống như các thiên thần. Kinnaree cũng có tay người và cánh của một thiên nga. Phần thân dưới tương tự chim và có thể bay lượn giữa thế giới của loài người và các thế giới khác.
Với mũ miện, bộ mặt và thân mình của một devi, kinnari có chân, cánh, và cái đuôi duyên dáng của chim hong, một dạng của ngỗng thần hamsa. Cả kinnara trống và kinnari mái là những loài được tìm thấy ở cùng những vị trí giống như hong: phía trên cổng ra vào, như là tay đỡ hay hình chạm đầu mái, mái hiên gie ra của kiến trúc rầm chìa, dọc theo những xà ngang ở đỉnh nóc, cũng như những diềm trang trí. Kinnari là vũ công bán thần thường được thể hiện với bàn tay, cánh tay trong tư thế múa. Con đực (đối ngẫu với con mái Kinnari) là Kinnon/ Kinna Norn/ Kinnanorn. Sinh vật này có phần thân trên của người và phần thân dưới của một ngỗng thần Hongsa.
Câu chuyện Sudhana Jataka được các nghệ nhân dân gian Thái Lan sáng tác thành điệu múa Manorah Buchayan, một trong những điệu múa cổ truyền nổi tiếng của Thái Lan. Tại miền Nam Thái Lan nó được gọi bằng tên khác là Norah. Còn tạp chí của Hãng hàng không Thái Airway lấy tên là Kinnari (Kinnaree). Các ngôi chùa ở Thái Lan, người Thái còn thể hiện hình tượng những cặp Kinnara và Kinnari cùng đứng bên cạnh con cái của chúng. Kinnari thường được thể hiện bằng những pho tượng lớn dựng trong sân chùa.
Myanmar
nhỏ|Khẩn Na La trong một điệu múa của người Shan ở Miến Điện Ở Miến Điện, Kinnara được gọi là keinnaya hay kinnaya (tiếng Miến: kin-na-yi); con mái được gọi là keinnayi hay kinnayi. Trong mỹ thuật Miến Điện, Kinnari được mô tả kín đáo với phần che ngực. Bức tượng dùng làm phần thưởng của Học viện Myanmar dành cho những người chiến thắng là Kinnari. Cặp đôi Kinnara-Kinnari được xem là biểu tượng của dân tộc Karenni.
Tín đồ Phật giáo Miến Điện tin rằng ngoài 136 tiền kiếp của Đức Phật là động vật, có bốn tiền kiếp là Kinnara. Kinnari cũng là một trong 108 biểu tượng được thể hiện trên dấu chân Đức Phật. Kinnara chiếm 4 trong số 136 tiền thân của Đức Phật. Quan điểm này rất giống với câu chuyện Sudhana Jataka của Thái Lan do giao lưu văn hóa giữa vùng Chiang Mai và Miến Điện.
Ở Miến Điện loài chim huyền Kinnari đã đi vào đời sống văn hóa tinh thần của cư dân. Giải thưởng học thuật dành cho những người có đóng góp to lớn cho quốc gia là một pho tượng nhỏ bằng vàng hình Kinnari. Lá cờ của bang Kayah ở Miến Điện có ba màu xanh, trắng, vàng với hình Kinnara ở trung tâm. Người Miến Điện cũng cho rằng Kinnari là biểu tượng cho sắc đẹp nữ giới, sự hoàn hảo và còn là biểu tượng cho thơ văn, nghệ thuật ca hát và nhảy múa khác với quan niệm của người Ấn Độ là những lĩnh vực này thường đặt dưới quyền cai quản của nữ thần Sarawati.
Trong vũ điệu Kinnari, người vũ công thường thể hiện điệu múa kể lại câu chuyện tình yêu thủy chung của đôi chim huyền thoại này. Các động tác thường thể hiện qua cách uốn lượn của thân thể và sự chuyển động của đôi tay diễn ta một đôi chim đang đùa nghịch nhau. Trang phục truyền thống của vũ công luôn thể hiện có chiếc đuôi chim phía sau. Các vũ công thường trình diễn trong các nghi lễ truyền thống cũng như các vũ điệu cổ điển của bang Shan.
Chuyện đôi ca thần Canda (Tiền thân Canda Kinnara) một trong những chuyện tình lãng mạn trong Bộ Chuyện Tiền thân. Trong truyền thuyết khi vị đạo sĩ Sumedha (Thiện Tuệ), tiền thân Phật Thích Ca, được Cổ Phật Dipankara (Nhiên Đăng) thọ ký để thành Phật, có một thiện nữ phát đại nguyện làm bạn đời của Ngài vô lượng kiếp cho đến ngày đắc quả Vô thượng Giác ngộ. Đại nguyện này đã được thể hiện qua những mối tình chung thủy giữa nàng và Bồ tát, tiền thân Đức Phật dưới nhiều hình thức khác nhau: từ đôi chim bồ câu, thiên nga hay quạ, cho đến đôi vợ chồng vương giả trong cung điện.
Đặc biệt ở câu chuyện Tiền thân Canda, Bồ tát và nàng là đôi ca thần Kinnara (Khẩn Na La), một loài thần tiên ở núi rừng có giọng ca tuyệt vời trên thế gian và luôn sống quấn quýt bên nhau không rời ngay cả trong hiểm nguy hoạn nạn. Kinnara và Kinnari tượng trưng cho tình yêu bất diệt. Các cặp Kinnara-Kinnari đời đời yêu nhau vĩnh cửu trong Himavanta, một khu rừng ma thuật xung quanh núi Meru (trung tâm của vũ trụ). Nayanthara cho biết thiên thần nhạc công Kinnra và Kinnari là hình ảnh hấp dẫn nhất trên những mảnh vỡ của bức tranh được tìm thấy tại hang Ajanta.
Người Khmer
nhỏ|Khẩn Na La theo phong cách của người Miên ở Ăngkor nhỏ|Khẩn Na La tại Angko nhỏ|Kiến trúc Khẩn Na La tại Campuchia Ở Campuchia, Kinnara được biết trong ngôn ngữ Khmer như là Kenar (phát âm tiếng Việt: Kầy-no) và con mái tương ứng là Kinnari, thường được miêu tả phổ biến trong mỹ thuật và văn học Campuchia hơn là con giống đực. Chúng thường được thể hiện dưới dạng những bức tượng chống đỡ nơi cột trụ bên ngoài hay mặt tiền kiến trúc Angkor và hầu hết ở các kiến trúc chùa chiền Phật giáo, đặc biệt là các ngôi chính điện Preah Vihear và các tháp Chét-đây (chứa tro cốt chư Tăng hay tín đồ quá vãng).
Chúng là biểu tượng của sắc đẹp và cũng là những vũ công khéo léo múa dẻo. Kinnari là nguyên mẫu trong tiết mục múa ba lê của hoàng gia Campuchia, xuất hiện như là nhóm tinh nghịch có một sức quyến rũ, lôi cuốn mạnh mẽ. Vở vũ kịch truyền thống Robam kenar miêu tả những sinh vật dạng tiên chim Kinnari nô đùa, vui chơi trên một ao sen cũng là vở diễn mà “Nhân vật kenar” là vai chủ đạo. Ở Campuchia, chuyện này có tên bản địa là Preah Sothon-Niêng Keo Mnôria.
Kinnari có nguồn gốc trong thần thoại Ấn Độ cũng được người Khmer Nam bộ ở Việt Nam gọi là Kày No, tên gọi này nhằm chỉ một giống sinh vật huyền thoại nửa người nửa chim. Thần phả và điêu khắc mô tả Kinnari với hình dáng của một nữ nhân xinh đẹp, mặc y phục thiên thần ở nửa phần trên của cơ thể, nửa phần dưới thuộc giống chim nên được trang trí bằng đôi cánh và chiếc đuôi. Với hình dáng này các nàng Kinnari được tin là có thể sống dưới hạ giới, nhưng khi cần thì có thể vỗ cánh bay về trời. Kinnari trong điêu khắc khá phổ biến trong các chùa Khmer Nam bộ, Kinnari được trang trí thành những dãy dài xung quanh cổng chào và chánh điện, với hình dáng của những nữ nhân xinh đẹp nửa người nửa chim, hai tay trong tư thế giơ cao đỡ lấy mái chùa.
Ở những ngôi chùa cổ, tượng Kinnara được tạo tác bằng gỗ sơn màu sặc sỡ; còn ở các chùa mới xây, tượng Kinnari thường được đổ khuôn bằng xi măng. Các tượng Kinnari trong các ngôi chùa Khmer Nam bộ có màu sắc sặc sỡ, khuôn mặt thanh thoát, đôi chân đứng trên một cái bệ dính vào tường, hai tay giơ cao đỡ mái cổng hay chánh điện. Ở các góc chùa có thêm hình tượng Krut (tức Garuda) cũng được thể hiện trong tư thế giống như Kinnari. Tại một số ngôi chùa Khmer ở Trà Vinh, chiếc bệ mà Kinnari đứng trên đó được thể hiện theo hình đài sen, hình vuông nhưng cũng có nơi chiếc bệ là một chiếc đầu người đẫm máu.
Hình tượng Kinnari với đôi tay đỡ mái chùa vốn có nguồn gốc từ nghệ thuật Bayon thế kỷ thứ XIII ở Xiêm Riệp. Phong cách Bayon thường thể hiện những hàng dài Garuda hay sư tử (Simha) dùng đôi tay đỡ lấy bệ tháp hay mái tháp. Phong cách này có ảnh hưởng đến nhiều quốc gia như Thái Lan và Champa nhất là điêu khắc tại tháp Dương Long tỉnh Bình Định. Người Khmer Nam bộ cũng chịu ảnh hưởng bởi nghệ thuật điêu khắc Phật giáo Bayon nhưng chỉ thể hiện các Kinnari đỡ mái chùa, không thể hiện các Kinnari đỡ bệ tháp hay nhà chùa. Hình tượng Kinnari và Krut đỡ mái chánh điện biểu hiện cho thuyết vũ trụ luận của Phật giáo Theravada là ngọn núi Tudi của Phật luôn bay lơ lửng trên thiên giới.
Người Khmer tin rằng ngôi đền bay trong không trung là do sức mạnh từ những đôi tay và đôi cánh của loài chim thần. Chiếc đầu lâu đẫm máu mà các nàng Kinnari dẫm lên, ảnh hưởng từ yếu tố Mật tông giáo khi diễn tả nữ thần Kali chiến thắng Ma vương Ravana bằng cách đoạn lấy chiếc đầu. Hình tượng trong các ngôi chùa Khmer Nam bộ lại mang ý nghĩa khác là sự chiến thắng của tâm hồn thánh thiện đối với sự u minh của con người được gọi là chiến thắng Mara. Mara trong Phật giáo Theravada được mô tả là quỷ vương hay đến quấy phá Đức Phật tu hành. Mara nghĩa là ảo ảnh hay sự u minh của con người nên hình tượng Kinnari dẫm chân lên Mara là biểu hiện cho cái thiện luôn chiến thắng cái ác trong cách hành xử của Phật tử khi đến chùa.
Một ý nghĩa khác là Kinnari có mối quan hệ tiền kiếp với Đức Phật nên họ ở cạnh Đức Phật để canh gác cho ông này tu hành. Họ ca hát trong khu rừng Himaphan để tăng thêm niềm vui cho các linh vật khác như rắn Naga, sư tử, thiên nga, voi và khỉ. Kinnari cũng là những thần hộ pháp canh giữ nhà chùa. Họ xinh đẹp nhưng cũng rất dũng mãnh tấn công, yêu ma theo kiểu của loài chim là chộp lấy đầu rồi bay lên cao, nếu chúng dám đến quấy phá nơi tôn nghiêm. Người Khmer Nam Bộ xem Kinnari là biểu tượng cho nét đẹp thánh thiện, hoàn mỹ và biểu tượng cho tình yêu thủy chung trong đời sống hôn nhân.
Vì quan niệm Kinnari chỉ là những linh thần bình thường trong cõi Tam giới nên chúng vẫn có đời sống vợ chồng theo từng cặp. Cùng với nữ thần Mẹ đất Phra Thorni, Kinnari là nhân vật nữ nhân thứ hai xuất hiện trong thần điện Phật giáo Theravada của người Khmer Nam bộ. Nét đẹp lộng lẫy của những nàng Kinnari không biểu tượng cho nhục thể mà thể hiện cho nét đẹp thánh thiện, nét đẹp quý phái của những nữ nhân Phật tử nhưng mang trong lòng tâm hồn thánh thiện và tình yêu thủy chung trong hôn nhân gia đình. Linh vật Kinnari là một phần quan trọng không thể thiếu trong các ngôi chùa Khmer Nam Bộ.
Chúng đóng vai trò quan trọng trong việc xua đuổi tà ma bảo vệ Phật pháp. Cách thể hiện Kinnari với đôi tay đỡ lấy mái chùa phần nhiều chỉ xuất hiện ở các ngôi chùa Khmer Nam Bộ nhưng điều khác với Thái Lan là người Khmer Nam Bộ lại không thể hiện các cặp Kinnara và Kinnari cùng với con cái. Chúng còn là biểu tượng cho môi trường thiên nhiên của khuôn viên nhà chùa (khu rừng Himaphan) nơi những loài chim muôn sinh sống. Sự xuất hiện của hình tượng Kinnari trong các ngôi chùa thể hiện cho tình yêu thiên nhiên, quan điểm tôn trọng tình yêu của con người và sự sống của muôn loài trong Phật giáo Theravada. Trong kiến trúc chùa Khmer Nam Bộ, các nàng Kinnari được thể hiện xung quanh chánh điện với hai tay đỡ mái chùa chiền Khmer.
Việt Nam
nhỏ|Khẩn Na La (người có cánh) trong một di chỉ tại Thánh địa Mỹ Sơn Biểu tượng chim thần Kinnari của người Chăm được lấy từ mô típ chim thần Garuda trong thần thoại Ấn Độ. Loại hình này thường được người Chăm dùng trang trí thành băng trên diềm mái tháp. Trong nghệ thuật điêu khắc Chăm, hình tượng Kinnari được thể hiện rất phong phú đa dạng như di tích Tháp Mắm (Bình Định) phát hiện nhiều tượng Kinnari. Phong cách nghệ thuật Chăm giàu cảm xúc, không huyền bí như mỹ thuật Lý.
Tượng Kinnari bằng đá sa thạch nguồn gốc phát hiện tại Tháp Mẫm thể hiện hình ảnh nhạc công Kinnari trên đầu đội một cái Kisita - Mukuta có 5 tầng, tầng trên cùng là một cánh hoa, 4 tầng dưới trang trí cánh hoa đầu vê tròn kết dải. Quanh trán có chuỗi hạt tròn kết dải. Gương mặt với vầng trán rộng, lông mày cong, mắt to hình cung.
Sống mũi cao, cánh mũi nở, miệng mỉm cười, đôi môi dày, môi dưới hơi trề. Má bầu bĩnh cằm chẻ, hai tai to, đeo trang sức hình khuy tròn. Cổ ngắn, trước ngực đeo vòng trang sức. Ngực tượng nở, bụng thon gọn. Hai tay đưa lên cao thẳng góc ở khuỷu tay, lòng bàn tay ngửa ra phía trước với 5 ngón thon. Trên bờ vai mang đồ trang sức là những chuỗi hạt tròn kết dải, chính giữa có đóa hoa 5 cánh.
Trang phục Kinnari, quanh bụng quấn sampot khắc tạc nhiều họa tiết đẹp, dưới bụng là một cái đai nịt lớn. Trên đai nịt trang trí chuỗi hạt kết dải, ở giữa là đóa hoa 4 cánh, dưới đai nịt trang trí lớp cánh sen, dưới hoa văn cánh sen là hoa văn hình xoắn ốc. Sau vai trái có một cánh chim khắc tạc cẩn thận. Phía sau tượng có gờ nhô ra để gắn vào công trình kiến trúc.
Tượng Kinnari tại tháp Mẫm được thể hiện thân, mặt người, vỡ mất phần chân, thần đội mũ hình chóp, khuôn mặt thanh tú, hai tai đeo trang sức hình tròn, cổ đeo vòng trang sức, hai bầu vú căng tròn, hai tay đưa ra sau thẳng hàng với khủy tay, bàn tay xòe ra trong tư thế đang bay; bắp tay; cổ tay đeo trang sức, phía sau có đôi cánh, trên đôi cánh trang trí hoa văn kẻ sóng lá, thần mặc một trang phục ngắn, thắt lưng là đai nịt gồm nhiều hạt tròn kết dải, phía trước có một sampot đầu vê tròn, trên trang phục trang trí hoa văn vảy cá xếp lớp.
Tượng Kinnara (Nam thần) thể hiện một vị Nam thần, đầu đội mũ hình chóp gồm 4 tầng, trên mỗi tầng trang trí những cánh hoa liên kết, viền mũ trang trí những hạt tròn kết dải, trán rộng vuông, 2 cung mày cong dài, mắt nhắm, sống mũi thẳng, cánh mũi to, miệng rộng; hai tai to dài đeo vòng trang sức hình khuy tròn; cổ đeo vòng trang sức to bản, 2 bắp tay to cũng đeo trang sức; thần ở trần để lộ thân hình lực lưỡng, tay phải bị vỡ, tay trái giơ lên ngang vai, lòng bàn tay hướng ra phía trước; trang phục của thần giống như một chiếc váy tròn trang trí 3 lớp cánh hoa kết dải. Phía sau lưng thần có đôi cánh như cánh chim nhưng bị vỡ và có chốt đế gắn vào kiến trúc.
Có một tượng Kinnari bị mất phần đầu và chân, chỉ còn một đoạn thân; phía sau có chốt dài để cắm vào tháp. Tượng có 2 cánh 2 bên trong tư thế đang bay; thân cánh trang trí hoa văn dật cấp hình sống lá; cổ đeo trang sức chấm bi kết dải, mặt trang sức hình lá đề; thân để trần lộ ra 2 bầu vú căng tròn; 2 tay đang chắp lại trước ngực trong tư thế cầu nguyện; 2 cổ tay tròn lẵng đeo trang sức; eo thon; tà sampot là dải yếm vê tròn phía dưới.
Tượng Kinnari chỉ còn phần thân; có 2 cánh nhưng bị vỡ một cánh; cổ đeo trang sức; 2 bầu vú căng tròn; tay và cổ tay đeo trang sức; 2 tay chắp trước ngực trong tư thế cầu nguyện; ngực ưỡn ra phía trước trong tư thế đang bay. Đầu tượng Kinnari, bằng đá sa thạch. Mặt người, đội mũ hình chóp. Trên thân mũ trang trí các lớp cánh hoa kết dải; vành mũ trang trí một hàng hoa văn chấm bi; mặt thon, 2 mắt nhắm; 2 tai dài; phía sau đầu tượng có chốt để gắn vào tháp.
nhỏ|Khẩn Na La tại Chùa Phật Tích Khẩn Na La ở văn hóa Việt được xác tín như một loại chúng sinh có thuộc tính như tiên nữ và được hiểu như một dạng Ngọc Nữ dâng hoa cúng Phật và trong văn học một câu chuyện tình chung thủy đắm say của một người trần với nàng Kinnari như truyện Kinnari Manohara phổ biến ở các quốc gia Đông Nam Á, ngoài việc lưu hành truyện Ngưu Lang - Chức Nữ gốc từ Trung Quốc. Ở Việt Nam, Kinnara/ Kinnari, ngoài các di tích Champa, còn thấy các nữ thiên thần đầu người mình chim (Kinnari) vừa múa hát vừa dâng hương hoa và các quả thiêng hầu Phật ở các đồ án trang trí thời Lý.
Cách tạo hình các tượng thiên thần Kinnari ở chùa Phật tích về tổng thể mang đặc điểm chung là nửa thân trên là người, mình chim, hai cánh xòe xuôi theo thân, chân có móng chắc, khỏe. Chi tiết tạo hình các tượng không giống nhau: có những tượng được thể hiện trau chuốt, trang phục, chi tiết mắt, mũi, miệng rõ, nhưng cũng có những tượng lại tạo hình lược giản chủ yếu là những tượng nhỏ. Tượng càng nhỏ, tạo hình càng đơn giản, các tượng Kinnari nhỏ trang trí ở vị trí cao chỉ cần tạo hình dáng chung miễn là hài hòa với tổng thể kiến trúc và trang trí của tháp.
Có thể gặp ở những dạng tượng Kinnari ở chùa Thái Lạc, chùa Phật Tích, chùa Long Đọi. Bức phù điêu ở chùa Long Đọi thể hiện hình tượng Kinnari có bộ mặt giống con người hiện thực, thể hiện sự trầm tư, vẻ đẹp dịu dàng nhưng lại rất rạng rỡ, phảng phất hình bóng của người Chăm với chiếc khăn quấn đầu rủ từ thái dương xuống vai, phía sau có đôi cánh như cánh chim, hai tay đưa ra phía trước, một tay giơ lên cao, một tay giơ thấp, thân hình uốn lượn mềm mại trong tư thế đang múa, xung quanh là những đám mây.
Một số nhạc cụ của các Kinnari như đàn tỳ bà, trống Phong Yêu (còn gọi là trống Tầm Bông), chũm chọe4, ống tiêu. Loại trống của Kinnari chùa Phật Tích là trống cơm, trống của Kinnari chùa Phật Tích là trống Phong Yêu (còn gọi là trống Tầm Bông). Hình chạm trên một khối đá thuộc thành phần kiến trúc đào được từ phế tích chùa Phật Tích và ở chùa Thái Lạc thời nhà Trần, các dạng tiên nữ đầu người mình có thể chia làm ba loại dạng: nhỏ|Hình tượng Khẩn Na La tại chùa Phật Tích, Bắc Ninh ở Việt Nam
Nét mặt của tượng trông sinh động hơn hẳn so với những tượng khác. Các tượng Kinnari đều có trang phục giống nhau. Tóc chia làm hai phần trang trí đẹp mắt. Một khối tròn tựa như búi tóc trên đỉnh đầu, điểm hoa. Thấp hơn trước trán thắt dải hoa vòng xung quanh. Cũng loại hoa này chạy trang trí thành dải quanh cổ, đồ trang sức chính của Kinnari bắt nguồn từ truyền thuyết, thức ăn của các Kinnari là phấn hoa, xiêm y bên trong lẫn bên ngoài đều bằng thứ lụa sa dệt từ bông hoa và mỹ phẩm của Kinnari là hương thơm của hoa. Nhin chung, những miêu tả về Khẩn Na La có tồn tại ở Nghệ thuật Việt Nam thời Lý, Nghệ thuật Việt Nam thời Trần và Nghệ thuật Việt Nam thời Mạc.
Xem thêm
Thể loại:Sinh vật huyền thoại Thể loại:Chư thiên Phật giáo Thể loại:Văn hóa Myanmar Thể loại:Văn hóa Thái Lan
San Juan Capistrano, California
thumb|San Juan Capistrano Station thumb|Veterans monument at San Juan Capistrano
San Juan Capistrano, California là một thành phố ở quận Cam, tiểu bang California, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích 37,024 km2, dân số thời điểm điều tra năm là 34.593 người, tăng so với 33.826 người từ đợt điều tra dân số năm 2000.
Thành phố đã được tạo lập quanh trụ sở Hội truyền giáo San Juan Capistrano, và tòa nhà và cửa hiệu ở trung tâm có kiến trúc Tây Ban Nha. Đây là nơi có sự đa dạng về nhà cửa lớn ở Quận Cam, bao gồm cả những nhà xây dựng trước năm 1900 tại khu vực trung tâm (một số là Adobes từ thế kỷ thứ 18).
Liên kết ngoài
Thể loại:Quận Cam, California Thể loại:Thành phố của California
Gallinula galeata barbadensis
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Gallinula galeata pauxilla
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Closteromerus bjoernstadi
Tham khảo
Thể loại:Closteromerus
Chính sách thị thực của Gruzia
Du khách đến Gruzia phải xin thị thực từ phái bộ ngoại giao Gruzia trừ khi họ đến từ một trong những quốc gia được miễn thị thực. Du khách phải sở hữu hộ chiếu (hoặc thẻ căn cước đối với công dân Thổ Nhĩ Kỳ và EU) có hiệu lực trong khoảng thời gian ở lại, trong khi công dân Gruzia có thể nhập cảnh với một hộ chiếu hoặc thẻ căn cước có hiệu lực hoặc thẻ căn cước.
Bản đồ chính sách thị thực
thumb|center|800px|Chính sách thị thực [[Gruzia]]
Chính sách thị thực
Công dân của các quốc gia và vùng lãnh thổ sau có thể đến Gruzia mà không cần thị thực một năm (trừ khi có chú thích):
1 — có thể đến bằng thẻ căn cước. 2 — áp dụng với người sở hữu hộ chiếu Bermuda, Quần đảo Virgin thuộc Anh, Quần đảo Cayman, Quần đảo Falkland, Gibraltar và Quần đảo Turks và Caicos.
Thỏa thuận giữa Gruzia và Paraguay về miễn thị thực song phương với người sở hữu hộ chiếu ngoại giao và công vụ được ký vào tháng 9 năm 2016 vầ nó chưa được thông qua.
Tham khảo
Gruzia Thể loại:Quan hệ ngoại giao của Gruzia
Venusia erutaria
Venusia erutaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Venusia
Gallinula galeata galeata
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Takagi Takuya
(sinh ngày 12 tháng 11 năm 1967) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Polypodium pachycaulum
Polypodium pachycaulum là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Copel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1935. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Takagi Takuya
Đội tuyển bóng đá quốc gia Nhật Bản
thi đấu cho đội tuyển bóng đá quốc gia Nhật Bản từ năm 1992 đến 1997.
Polypodium pachycaulum
Liên kết ngoài
Thể loại:Polypodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1935 Thể loại:Unresolved names
Polypodium pachycaulum
Takagi Takuya
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1967 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Người Nagasaki Thể loại:Cầu thủ bóng đá Tokyo Verdy Thể loại:Cầu thủ bóng đá Hokkaido Consadole Sapporo
Sjostedtiella impressa
Sjostedtiella impressa là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Alice Herz
Alice Herz (nhũ danh Straus; 25 tháng 5 năm 1882 – 26 tháng 3 năm 1965) là một nhà hoạt động vì hòa bình, người đầu tiên ở Hoa Kỳ tự thiêu để phản đối chiến tranh Việt Nam, theo gương của nhà sư Thích Quảng Đức khi tự thiêu để phản đối Tổng thống Ngô Đình Diệm.
Chloroclystis pelopsaria
Chloroclystis pelopsaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Alice Herz
Cuộc đời
Herz là một góa phụ người Do Thái gốc Đức. Bà đã cùng con gái Helga rời Đức vào năm 1933, khi Đức Quốc Xã bành trướng quyền lực của mình. Alice và Helga Herz đang sống ở Pháp khi Đức xâm lược vào năm 1940. Sau khoảng thời gian bị bắt vào một trại giam ở gần biên giới Tây Ban Nha, Alice và Helga cuối cùng đã đến được Hoa Kỳ vào năm 1942.
Sjostedtiella impressa
Liên kết ngoài
Thể loại:Sjostedtiella
Alice Herz
Cuộc đời
Bà cùng con gái định cư tại Detroit, Michigan; Helga là một thủ thư tại Thư viện Công cộng Detroit trong khi Alice làm việc một thời gian với tư cách là trợ giảng tiếng Đức tại Đại học Bang Wayne. Ban đầu Alice từ chối để trở thành một công dân Hoa Kỳ vì là thành viên của WILPF, tuy nhiên bà sau đó đã nộp đơn yêu cầu lại và được công nhận là một công dân nước Mỹ vào năm 1954. Alice và Helga đã gia nhập tổ chức tôn giáo Unitarian cũng như tham gia vào các hoạt động của một số nhóm hòa bình.
Chloroclystis pelopsaria
Tham khảo
Thể loại:Chloroclystis
Alice Herz
Cuộc đời
Herz từng viết một bức thư ngỏ gửi cho một số bạn bè và các đồng nghiệp trước khi qua đời. Trong bức thư của mình, bà cáo buộc Tổng thống Lyndon B. Johnson đã sử dụng quyền lực quân sự để "quét sạch toàn bộ các quốc gia mà ông nhắm đến", cũng như kêu gọi người dân Mỹ hãy "tỉnh táo và hành động" để chống lại chiến tranh, đồng thời giải thích vụ tự thiêu là một nỗ lực "để bản thân được nghe thấy".
Tự thiêu
Herz đã tự thiêu trên một con phố ở Detroit vào ngày 16 tháng 3 năm 1965, ở tuổi 82. Một người đàn ông lái xe ô tô cùng hai con trai nhìn thấy bà trong tình trạng bốc cháy và chạy đến dập lửa. Bà đã qua đời vì vết thương của mình mười ngày sau đó. Theo cuốn At Canaan's Edge (2006) của Taylor Branch, chính bài phát biểu của Tổng thống Johnson trước Quốc hội để ủng hộ Đạo luật về Quyền bỏ phiếu đã khiến bà tin rằng thời điểm này là phù hợp để phản đối Chiến tranh Việt Nam. Dù vậy chiến tranh vẫn tiếp tục kéo dài thêm mười năm sau cái chết của bà.
Di sản
Tâm sự với một người bạn trước khi qua đời, Herz cho biết bà đã sử dụng mọi phương pháp đấu tranh bất bạo động — bao gồm tuần hành, biểu tình hay viết vô số bài báo cùng thư — và tự hỏi liệu mình có thể làm gì khác. Bà trở thành người đầu tiên ở Hoa Kỳ tự thiêu để phản đối chiến tranh leo thang, theo gương nhà sư Thích Quảng Đức, người đã tự thiêu để phản đối hành động đàn áp Phật tử của chính quyền Tổng thống Ngô Đình Diệm. Hành động này của bà sau đó dẫn tới bảy vụ biểu tình với phương thức tương tự để phản đối chiến tranh Việt Nam. Tác giả và nhà triết học người Nhật Bản Shibata Shingo đã thành lập Quỹ Hòa bình Alice Herz ngay sau khi bà qua đời. Một quảng trường ở Berlin (Alice Herz Platz) cũng được đặt tên để vinh danh bà vào năm 2003. Một bức chân dung lớn của Alice Herz đã được trưng bày tại Bảo tàng Cách mạng Việt Nam.
Liên kết ngoài
Thể loại:Giáo sư Đại học Tiểu bang Wayne Thể loại:Nhà hoạt động người Mỹ phản đối chiến tranh Việt Nam Thể loại:Người tự thiêu
Gallinula tenebrosa frontata
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Quyền LGBT ở Madagascar
Quyền đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới ở Madagascar đối mặt với những thách thức pháp lý mà những người không phải là LGBT không gặp phải
Tham khảo
Thể loại:Chính trị Madagascar
Zodarion scutatum
Zodarion scutatum là một loài nhện trong họ Zodariidae.
Loài này thuộc chi Zodarion. Zodarion scutatum được Jörg Wunderlich miêu tả năm 1980.
Tham khảo
Thể loại:Zodarion Thể loại:Động vật được mô tả năm 1980
Gallinula tenebrosa neumanni
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Amblycerus gounellei
Amblycerus gounellei là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1902.
Tham khảo
Thể loại:Amblycerus
Piper abbadianum
Piper abbadianum là một loài thực vật có hoa trong họ Hồ tiêu. Loài này được Yunck. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1966.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Hồ tiêu Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1966
Astragalus pomonensis
Astragalus pomonensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được M.E.Jones miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật Bắc Mỹ Thể loại:Thực vật California
Kankanawadi, Jamkhandi
Kankanawadi là một làng thuộc tehsil Jamkhandi, huyện Bagalkot, bang Karnataka, Ấn Độ.
Lycianthes brachyloba
Lycianthes brachyloba là loài thực vật có hoa trong họ Cà. Loài này được (Van Heurck & Müll. Arg.) Bitter mô tả khoa học đầu tiên năm 1919.
Kankanawadi, Jamkhandi
Tham khảo
Thể loại:Bagalkot (huyện)
Lycianthes brachyloba
Liên kết ngoài
Thể loại:Lycianthes Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1919
Sommera chiapensis
Sommera chiapensis là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Brandegee miêu tả khoa học đầu tiên năm 1915.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sommera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1915
Colchicum speciosum
Colchicum speciosum là một loài thực vật có hoa trong họ Colchicaceae. Loài này được Steven miêu tả khoa học đầu tiên năm 1824.
Liên kết ngoài
Thể loại:Colchicum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1824 Thể loại:Thực vật Armenia Thể loại:Thực vật Azerbaijan Thể loại:Thực vật Gruzia Thể loại:Thực vật Iran Thể loại:Thực vật Nga Thể loại:Thực vật Thổ Nhĩ Kỳ Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1829
Sjostedtiella montana
Liên kết ngoài
Thể loại:Sjostedtiella
Gallinula melanops bogotensis
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Polypodium palao-insulare
Polypodium palao-insulare là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Hosok. mô tả khoa học đầu tiên năm 1941. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Closteromerus consimilis
Closteromerus consimilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Closteromerus
Colchicum stevenii
Colchicum stevenii là một loài thực vật có hoa trong họ Colchicaceae. Loài này được Kunth miêu tả khoa học đầu tiên năm 1843.
Liên kết ngoài
Thể loại:Colchicum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1843
Gallinula melanops melanops
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Eucnide grandiflora
Eucnide grandiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Loasaceae. Loài này được (Groenl.) Rose mô tả khoa học đầu tiên năm 1895.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eucnide Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1895
Venusia euchloe
Venusia euchloe là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Venusia
Amblycerus gravidus
Amblycerus gravidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1885.
Tham khảo
Thể loại:Amblycerus
Chloroclystis perceptata
Chloroclystis perceptata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Chloroclystis
Xã Kratka, Quận Pennington, Minnesota
Xã Kratka (Kratka Township) là một xã thuộc quận Pennington, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 131 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Minnesota Thể loại:Quận Pennington, Minnesota
Gözkaya, Kilis
Gözkaya là một xã thuộc thành phố Kilis, tỉnh Kilis, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 471 người.
Micromeria imbricata
Micromeria imbricata là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (Forssk.) C.Chr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1922.
Liên kết ngoài
Thể loại:Micromeria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1922
Zodarion segurense
Zodarion segurense là một loài nhện trong họ Zodariidae.
Loài này thuộc chi Zodarion. Zodarion segurense được Robert Bosmans miêu tả năm 1994.
Tham khảo
Thể loại:Zodarion Thể loại:Động vật được mô tả năm 1994
Gallinula melanops crassirostris
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Bill Albury
William Frederick Albury (sinh ngày 10 tháng 8 năm 1933) là một cầu thủ bóng đá người Anh. Ông thi đấu chuyên nghiệp cho Portsmouth và Gillingham từ năm 1951 đến năm 1960, có tổng cộng 61 lần ra sân ở Football League, ghi 12 bàn thắng.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1933 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Anh Thể loại:Cầu thủ bóng đá Gillingham F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Portsmouth F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Yeovil Town F.C. Thể loại:Vận động viên Portsmouth Thể loại:Cầu thủ bóng đá English Football League
Piper abbreviatum
Piper abbreviatum là một loài thực vật có hoa trong họ Hồ tiêu. Loài này được Opiz miêu tả khoa học đầu tiên năm 1828.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Hồ tiêu Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1828
Fulica atra atra
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Sjostedtiella nigripectus
Sjostedtiella nigripectus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sjostedtiella
Fulica atra lugubris
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Lycianthes campyloclada
Lycianthes campyloclada là loài thực vật có hoa trong họ Cà. Loài này được (Dunal) Bitter mô tả khoa học đầu tiên năm 1919.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lycianthes Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1919
Polypodium pallidivenium
Polypodium pallidivenium là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Hook. mô tả khoa học đầu tiên.. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polypodium Thể loại:Unresolved names
Polypodium pallidivenium
Colchicum szovitsii
Colchicum szovitsii là một loài thực vật có hoa trong họ Colchicaceae. Loài này được Fisch. & C.A.Mey. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1835.
Closteromerus ditylus
Closteromerus ditylus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Chloroclystis peremptata
Mesocolpia peremptata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Chloroclystis Thể loại:Eupitheciini
Radi carbonat
Radi carbonat là một hợp chất vô cơ, một muối carbonat của radi, có công thức hóa học RaCO3. Muối này là một chất rắn dạng bột màu trắng, độc hại, có tính phóng xạ, vô định hình, được sử dụng trong y học. Điều đáng chú ý là nó dễ hòa tan trong nước hơn bari carbonat một chút, không giống như các hợp chất radi khác. Dù vậy nhưng độ hòa tan trong nước của nó vẫn rất thấp nên nó được coi là chất không tan. Mặc dù nó không hòa tan trong nước, nó có thể hòa tan trong acid loãng và amoni carbonat đậm đặc.
Điều chế
Radi carbonat có thể được sản xuất bằng cách sử dụng các ion Ra2+ và carbonat : Vì độ tan của muối này rất thấp nên sẽ tạo thành kết tủa trắng.
Phản ứng
Radi carbonat có thể được sử dụng để sản xuất radi nitrat và các muối radi khác:
Tham khảo
Thể loại:Hợp chất vô cơ Thể loại:Hóa học vô cơ Thể loại:Hợp chất radi Thể loại:Hợp chất carbon vô cơ Thể loại:Muối carbonat Thể loại:Hợp chất carbon
Fulica atra novaeguinea
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Amblycerus guazumicola
Amblycerus guazumicola là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Kingsolver & Johnson miêu tả khoa học năm 1971.
Tham khảo
Thể loại:Amblycerus
Zodarion soror
Loài này thuộc chi Zodarion. Zodarion soror được Eugène Simon miêu tả năm 1873.
Tham khảo
Thể loại:Zodarion Thể loại:Động vật được mô tả năm 1873
Astragalus ponticus
Astragalus ponticus là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Pall. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
P
Fulica americana americana
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Hệ tọa độ địa lý
nhỏ|440px|Bản đồ [[Trái Đất cho thấy các vĩ tuyến (ngang) và kinh tuyến (dọc), phép chiếu Eckert VI; phiên bản lớn (pdf, 1.8MB)]]
Hệ tọa độ địa lý là một hệ tọa độ cho phép tất cả mọi điểm trên Trái Đất đều có thể xác định được bằng một tập hợp các số có thể kèm ký hiệu. Các tọa độ thường gồm số biểu diễn vị trí thẳng đứng, và hai hoặc ba số biểu diễn vị trí nằm ngang. Hệ tọa độ phổ biến hiện dùng là hệ hệ tọa độ cầu tương ứng với tâm Trái Đất với các tọa độ là vĩ độ, kinh độ và cao độ.
Chiều thứ nhất và thứ hai: vĩ độ và kinh độ
Dựa theo lý thuyết của những người Babylon cổ đại, rồi được nhà hiền triết và địa lý học nổi tiếng người Hy Lạp Ptolemy mở rộng, một đường tròn đầy đủ sẽ được chia thành 360 độ (360°). nhỏ|400px| Vĩ độ phi(φ) và Kinh độ lambda (λ)
Ví dụ, Baltimore, Maryland (ở Hoa Kỳ) có vĩ độ 39,3° Bắc, và kinh độ là 76,6° Tây. Do đó, một vector vẽ từ tâm Trái Đất đến điểm 39,3° phía bắc xích đạo và 76,6° phía tây đường Greenwich sẽ đi qua Baltimore.
"Mạng" vĩ độ/kinh độ này gọi là lưới địa lý. Cũng có một lưới ngang bổ sung (có nghĩa là bộ lưới được dịch chuyển một góc 90°, sao cho địa cực trở thành đường xích đạo ngang), trên đó tất cả các lượng giác cầu đều dựa vào.
Để chuyển từ DM hoặc DMS sang DD, độ thập phân = số độ cộng với số phút chia cho 60, cộng với số giây chia cho 3600. DMS là định dạng phổ biến nhất, và là tiêu chuẩn trên tất cả các biểu đồ và bản đồ, cũng như hệ định vị toàn cầu và hệ thông tin địa lý.
Trên mặt cầu tại mực nước biển, một giây vĩ độ bằng 30.82 mét và một phút vĩ độ bằng 1849 mét. Các vĩ tuyến cách nhau 110,9 kilômét. Các kinh tuyến gặp nhau tại cực địa lý, với độ rộng một giây về phía đông-tây phụ thuộc vào vĩ độ. Trên bề mặt cầu tại mực nước biển, một giây kinh độ bằng 30,92 mét trên xích đạo, 26,76 mét trên vĩ tuyến thứ 30, 19,22 mét tại Greenwich (51° 28' 38" B) và 15,42 mét trên vĩ tuyến thứ 60.
Chiều rộng của một độ kinh độ tại vĩ độ có thể được tính toán bằng công thức sau (để có được chiều rộng theo phút và giây, lần lượt chia cho 60 và 3600):
trong đó bán kính độ kinh trung bình của Trái Đất xấp xỉ bằng 6.367.449 m. Do sử dụng giá trị bán kính trung bình, công thức này dĩ nhiên không chính xác do độ dẹt của Trái Đất. Bạn có thể có được độ rộng thực của một độ kinh độ tại vĩ độ bằng:
Xích đạo là mặt phẳng cơ bản của tất cả các hệ tọa độ địa lý. Tất cả các hệ tọa độ cầu đều định nghĩa một mặt phẳng cơ bản như vậy.
Chiều thứ ba: độ cao, chiều cao, chiều sâu
nhỏ|180px|Yếu tố độ cao, [[chiều cao AB, chiều sâu BC và các yếu tố khác trong Hệ toạ độ địa lý]] Để xác định hoàn toàn một vị trí nằm trên, ở trong hoặc ở phía trên bề mặt Trái Đất, ta cần phải xác định độ cao của điểm, được định nghĩa bằng vị trí của điểm theo chiều thẳng đứng so với trung tâm của hệ thống tham chiếu hoặc một vài định nghĩa bề mặt Trái Đất. Điều này được mô tả theo thuật ngữ khoảng cách theo chiều thẳng đứng đến Trái Đất bên dưới, nhưng, do sự nhập nhằng của chữ "bề mặt" và "chiều thẳng đứng", nó thường được mô tả phổ biến hơn bằng cách so sánh với những mốc được định nghĩa chính xác hơn như mặt nước biển trung bình (chính xác hơn nữa là geoid, một mặt có thế năng trọng trường không đổi). Khoảng cách đến trung tâm Trái Đất có thể được dùng cho cả vị trí rất sâu hoặc một nơi nào đó trên không gian.
Những thuật ngữ khác được dùng tương ứng với khoảng của một điểm từ mặt đất hoặc một cột mốc khác là độ cao, chiều cao, và [[wiktionary:độ sâu|độ sâu]
Tọa độ địa tĩnh
Vệ tinh địa tĩnh (như vệ tinh truyền hình) nằm ở phía trên xích đạo. Do đó, vị trí của nó so với Trái Đất được biểu diễn bằng độ vĩ. Độ vĩ của chúng không thay đổi, và luôn luôn là zero đối với xích đạo.
Liên kết ngoài
* Thể loại:Bản đồ Thể loại:Định vị Thể loại:Mã địa lý Thể loại:Trắc địa Thể loại:Bản đồ học Thể loại:Định hướng
Viguiera mollis
Viguiera mollis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Griseb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1874.
Liên kết ngoài
Thể loại:Viguiera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1874
Sjostedtiella nimbipennis
Sjostedtiella nimbipennis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sjostedtiella
Lycianthes ceratocalycia
Lycianthes ceratocalycia là loài thực vật có hoa trong họ Cà. Loài này được (Donn. Sm.) Bitter mô tả khoa học đầu tiên năm 1919.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lycianthes Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1919
Eucnide hirta
Eucnide hirta là một loài thực vật có hoa trong họ Loasaceae. Loài này được (G.Don) H.J.Thomps. & W.R.Ernst mô tả khoa học đầu tiên năm 1967.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eucnide Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1967
Venusia eucosma
Venusia eucosma là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Venusia
Kankanawadi, Raybag
Kankanawadi là một làng thuộc tehsil Raybag, huyện Belgaum, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Belgaum (huyện)
Dòng thời gian của đại dịch COVID-19
Dòng thời gian của đại dịch COVID-19 liệt kê các bài viết chứa dòng thời gian và dịch tễ học của SARS-CoV-2, tác nhân gây bệnh virus corona 2019 (COVID-19) và đại dịch COVID-19.
Các trường hợp nhiễm COVID-19 đầu tiên ở con người được xác nhận tại Vũ Hán, Trung Quốc vào tháng 12 năm 2019. Tổ chức Y tế Thế giới đã tuyên bố dịch COVID-19 là Tình trạng Khẩn cấp Y tế Công cộng Quốc tế vào ngày 30 tháng 1 năm 2020 và là một đại dịch vào ngày 11 tháng 3 năm 2020. Ở giai đoạn này, không thể xác định chính xác người Trung Quốc ban đầu bị nhiễm SARS-CoV-2 bằng cách nào.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dòng thời gian của đại dịch COVID-19
Closteromerus glabricollis
Closteromerus glabricollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Closteromerus
Gülbaba, Kilis
Gülbaba là một xã thuộc thành phố Kilis, tỉnh Kilis, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 723 người.
Maezono Masakiyo
Đội tuyển bóng đá quốc gia Nhật Bản
Maezono Masakiyo thi đấu cho đội tuyển bóng đá quốc gia Nhật Bản từ năm 1994 đến 1997.
Thống kê sự nghiệp
!Tổng cộng||19||4
Calypso (thần thoại)
Calypso (Καλυψώ, Kalypsō) là một nữ thần trong thần thoại Hy Lạp, người sống trên hòn đảo Ogygia, nơi cô bắt giữ Odysseus trong nhiều năm. Cô thường được cho là con gái của Atlas Titan.
Hesiod, và Hymera Homeric đến Demeter, đề cập đến một Calypso khác hoặc có thể là Calypso giống như một trong những con gái Oceanid của Tethys và Oceanus. Apollodorus bao gồm tên Calypso trong danh sách Nereids, con gái của Nereus và Doris.
Fulica americana columbiana
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Calypso (thần thoại)
Odyssey
thumb|Động Kalypso Grotto ở [[Gozo]] Calypso được nhớ nhiều nhất vì vai trò của cô trong Odyssey của Homer, trong đó cô cố gắng giữ anh hùng Hy Lạp Odysseus trên hòn đảo của mình để biến anh ta trở thành người chồng bất tử của mình. Theo Homer, Calypso giữ tù nhân Odysseus ở Ogygia trong bảy năm còn Apollodorus nói 5 năm và Hyginus nói một. . Calypso âu yếm Odysseus với giọng hát của cô khi cô di chuyển đến, dệt trên chiếc kẹp của cô bằng một chiếc tàu con thoi vàng. Trong thời gian này họ ngủ cùng nhau, mặc dù Odysseus sớm đến với mong muốn thay đổi hoàn cảnh.
Odysseus không chịu đựng việc chia cắt với vợ mình là Penelope nữa và muốn đến Calypso để nói với cô ấy. Nữ thần Athena yêu cầu Zeus thả Odysseus ra khỏi hòn đảo, và Zeus ra lệnh cho Hermes thông báo cho Calypso cho Odysseus tự do, vì số phận của anh ấy không phải là sống mãi mãi cùng cô ta. Cô ta giận dữ phàn nàn về việc các vị thần ghét các nữ thần có liên quan đến những con người, nhưng cuối cùng thừa nhận, đưa Odysseus lên đường sau khi cung cấp cho anh ta rượu, bánh mì và vật liệu cho cái bè.
Homer không đề cập đến bất kỳ đứa con nào của Calypso. Theo một số bản khác, những bản đến sau bản "Odyssey", Calypso sinh cho Odysseus một đứa con trai, Latinus, mặc dù Circe thường được coi là mẹ của Latinus. Trong các ghi chép khác, Calypso sinh ra hai đứa trẻ cho Odysseus, là Nausithous và Nausinous. Câu chuyện của Odysseus và Calypso có một số điểm tương đồng gần với sự tương tác giữa Gilgamesh và Siduri trong Epic of Gilgamesh trong đó "một cô gái đơn độc không thể an ủi được người anh hùng đi lang thang với đồ uống và gửi anh ta đến một nơi xa ngoài biển dành riêng cho một lớp học đặc biệt của những người danh dự "và" để chuẩn bị cho chuyến đi, ông ta phải cắt giảm và cắt tỉa gỗ ".
Tham khảo
Thể loại:Thần thoại Hy Lạp
Piper abditum
Piper abditum là một loài thực vật có hoa trong họ Hồ tiêu. Loài này được Trel. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Hồ tiêu Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1936
Edward Alcock (cầu thủ bóng đá)
Edward Alcock (7 tháng 9 năm 1913 – 1981) là một cầu thủ bóng đá thi đấu ở vị trí tiền đạo cánh trái ở Football League cho Tranmere Rovers. Ông cũng thi đấu cho Congleton Town.
Tham khảo
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Anh Thể loại:Cầu thủ bóng đá Congleton Town F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Tranmere Rovers F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá English Football League Thể loại:Sinh năm 1913 Thể loại:Mất năm 1981 Thể loại:Người Congleton Thể loại:Tiền vệ bóng đá
Xã Kroschel, Quận Kanabec, Minnesota
Xã Kroschel (Kroschel Township) là một xã thuộc quận Kanabec, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 216 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Minnesota Thể loại:Quận Kanabec, Minnesota