cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Justin Francis Rigali
Tiểu sử
Sau gần 25 năm thi hành các công việc mục vụ trên cương vị và thẩm quyền của một linh mục, ngày 8 tháng 6 năm 1985, Tòa Thánh loan tin Giáo hoàng đã quyết định tuyển chọn linh mục Justin Francis Rigali, 50 tuổi, gia nhập Giám mục đoàn Công giáo Hoàn vũ, với vị trí được bổ nhiệm là Tổng giám mục Hiệu tòa Volsinium, Chủ tịch Giáo hoàng Học viện về Nghệ thuật. Lễ tấn phong cho vị giám mục tân cử được tổ chức sau đó vào ngày 14 tháng 9 cùng năm, với phần nghi thức truyền chức chính yếu được cử hành cách trọng thể bởi 3 giáo sĩ cấp cao, gồm vị chủ phong là đương kim giáo hoàng, Giáo hoàng Gioan Phaolô II; hai vị giáo sĩ còn lại, với vai trò phụ phong gồm có Tổng giám mục Eduardo Martínez Somalo, Thành viên Văn phòng Phủ Quốc vụ khanh Tòa Thánh và Tổng giám mục Achille Silvestrini, Ngoại trưởng Tòa Thánh. Tân giám mục chọn cho mình khẩu hiệu: VERBUM CARO FACTUM EST.
Nhiệm vụ 4 năm tại Giáo hoàng Học viện về Nghệ thuật bằng quyết định từ phía Tòa Thánh, ấn ký ngày 21 tháng 12 năm 1989, qua đó quyết định bổ nhiệm Tổng giám mục Rigali vào chức vụ mới, Tổng Thư ký Thánh bộ Giám mục. Sau đó ít ngày, ông lại được bổ nhiệm vào vị trí Tổng Thư ký Hồng y đoàn, việc bổ nhiệm được công bố vào ngay 2 tháng 1 năm 1990.
Rigali tiếp tục đảm đương các nhiệm vụ trong Giáo triều Rôma trong bố năm, trước khi được đều chuyển trở về quê hương Hoa Kỳ đảm đương vị trí Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Saint Louis, từ ngày 25 tháng 1 năm 1994. Tân tổng giám mục đã đến cử hành các nghi thức nhận chức vụ và giáo phận mới sau đó vào ngày 16 tháng 3 cùng năm.
Gần 10 năm sau khi được bổ nhiệm làm Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Saint Louis, Tòa Thánh ra quyết định điều chuyển Tổng giám mục Rigali đến nhiệm sở khác, lần này là Tổng giáo phận Philadelphia, với vị trí tương đương tại giáo phận cũ là Tổng giám mục đô thành. Thông tin bổ nhiệm được chính thức công bố ngày 15 tháng 7 năm 2003 và Tân Tổng giám mục Philadelphia đã cử hành các nghi thức nhận chức vụ cũng như giáo phận sau đó vào ngày 7 tháng 10 cùng năm. Chỉ vài ngày sau khi nhận nhiệm vụ chính thức, bằng Công nghị Hồng y năm 2003 tổ chức ngày 21 tháng 10, Giáo hoàng Gioan Phaolô II vinh thăng tổng giám mục Justin Francis Rigali tước vị danh dự hồng y. Tân Hồng y có phẩm trật Hồng y Đẳng Linh mục và Nhà thờ hiệu tòa được chỉ định là Nhà thờ S. Prisca. Tân hồng y cử hành nghi thức nhận nhà thờ hiệu tòa sau đó vào ngày 9 tháng 5 năm 2004.
Ngày 19 tháng 7 năm 2011, Tòa Thánh chấp thuận đơn xin về hưu của ông vì quy định tuổi tác, theo Giáo luật.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1935 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Hồng y Mỹ Thể loại:Giám mục Công giáo thế kỉ 20 Thể loại:Giám mục Công giáo thế kỉ 21 Thể loại:Người Mỹ gốc Ý Thể loại:Nhà ngoại giao Tòa Thánh Thể loại:Người Los Angeles Thể loại:Hồng y do Giáo hoàng Gioan Phaolô II bổ nhiệm
Oruza inclinata
Oruza inclinata là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Oruza
Anthicus biguttulus
Anthicus biguttulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Anthicidae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1851.
Tham khảo
Thể loại:Anthicus
Abraxas deminuta
Abraxas deminuta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Abraxas
Propsephus gongeti
Propsephus gongeti là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Girard miêu tả khoa học năm 1986.
Tham khảo
Thể loại:Propsephus
Lyssomanes romani
Lyssomanes romani là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Lyssomanes. Lyssomanes romani được Dmitri Viktorovich Logunov miêu tả năm 2000.
Tham khảo
Thể loại:Lyssomanes
Pavetta incana
Pavetta incana là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Klotzsch mô tả khoa học đầu tiên năm 1861.
Liên kết ngoài
I Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1861
Nassarius garuda
Nassarius garuda là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Nassariidae.
Tham khảo
Thể loại:Nassarius Thể loại:Động vật được mô tả năm 2007 Thể loại:Nassariidae
Sphagnum mirum
Sphagnum mirum là một loài rêu trong họ Sphagnaceae. Loài này được Flatberg & Thingsg. mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sphagnum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Beaucarnea compacta
Beaucarnea compacta là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được L.Hern. & Zamudio mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Asplenium oblongifolium
Asplenium oblongifolium  là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được Colenso mô tả khoa học đầu tiên năm 1845. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Asplenium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1845 Thể loại:Unresolved names
Hypsopygia olinalis
Hypsopygia olinalis là một loài bướm đêm thuộc họ Pyralidae. Nó được tìm thấy ở miền đông Bắc Mỹ.
Sải cánh dài 16–24 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 8 in the north-east và từ tháng 5 đến tháng 9 in North Carolina.
Ấu trùng ăn Quercus species.
Tham khảo
O
Xã Ninnescah, Quận Kingman, Kansas
Xã Ninnescah (Ninnescah Township) là một xã thuộc quận Kingman, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 273 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Kansas Thể loại:Quận Kingman, Kansas
Acacia kydrensis
Acacia kydrensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Tindale miêu tả khoa học đầu tiên.
Racosperma cerastes
Racosperma cerastes là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Maslin) Pedley mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Acacia kydrensis
Liên kết ngoài
K
12047 Hideomitani
12047 Hideomitani (1997 GX3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 4 năm 1997 bởi K. Endate và K. Watanabe ở Kitami.
Vitis retordii
Vitis retordii là một loài thực vật hai lá mầm trong họ Nho. Loài này được Rom. Caill. ex Planch. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1887.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Nho Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1887
Diksonsky (huyện)
Huyện Diksonsky (? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Vùng Krasnoyarsk, Nga. Huyện có diện tích 200419 km², dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 1100 người. Trung tâm của huyện đóng ở Dikson.
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Vùng Krasnoyarsk Thể loại:Huyện của Nga
Beaucarnea goldmanii
Beaucarnea goldmanii là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Rose mô tả khoa học đầu tiên năm 1909.
Liên kết ngoài
Thể loại:Beaucarnea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1909
Aconitum tauricum
Liên kết ngoài
T Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1788
Cá thần tiên
Cá thần tiên hay cá ông tiên (danh pháp hai phần Pterophyllum scalare ), còn gọi là cá thần tiên ba vạch để phân biệt với các loài khác trong chi Pterophyllum, là một loài cá nước ngọt thuộc họ Cá hoàng đế. Đây là loài bản địa của vùng lưu vực sông Amazon, tuy nhiên đã trở nên phổ biến trên khắp thế giới bằng con đường buôn bán cá cảnh.
Từ nguyên
Danh pháp hai phần của loài này - Pterophyllum scalare - có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp cổ đại: pteron nghĩa là vây/cánh buồm và phyllon nghĩa là lá; scalare nghĩa là "có dạng thang", có thể để ám chỉ ba sọc song song đều nhau trên thân của loài này.
Mô tả
trái|nhỏ|219x219px|Cá thần tiên ba vạch đực Cá thần tiên trưởng thành có chiều dài trung bình khoảng 5 cm, cơ thể dẹp hình tròn dạng đĩa. Vây lưng và vây hậu môn rất dài, có thể làm chiều đứng của thân gấp 1,3 lần chiều dài thân. Mình cá phủ kín vảy nhỏ màu bạc ánh kim, có ba sọc đen lớn chạy ngang thân qua mắt, ngang gốc vây và giữa vây, có thể có ba sọc đen khác mờ hơn xen giữa các sọc chính, đặc biệt gốc vây hậu môn và vây lưng cũng phủ vảy, làm tổng thể thân cá có hình tam giác. Đầu, trán và lưng có màu cam nhẹ, các tia vây bụng, tận cùng vây hậu môn và vây đuôi có thể phát triển rất dài, làm cá có dáng vẻ "tha thướt".
Phân bố và môi trường sống
Cá thần tiên là loài bản địa của Nam Mỹ. Trong tự nhiên nó phân bố trong lưu vực sông Amazon Peru Brazil và Colombia, đặc biệt là ở các con sông Ucayali Solimões và Amazon, sông Amapá ở Brazil, Oyapoque Guiana thuộc Pháp và sông Essequibo Guyana. Môi trường sống là các vùng nước chảy chậm có nhiều thực vật thủy sinh. Chúng sống được ở nhiều môi trường nước, tuy nhiên ưa thích các vùng nước trong, giàu oxy và có tính acid nhẹ. Loại này ưa thích các đám thực vật thủy sinh dày và mọc cao theo chiều thẳng đứng, giúp chúng ngụy trang tốt với các sọc đứng trên thân.
Sinh thái học
Cá là loài ăn thịt, thức ăn chính là các loài giáp xác và thân mềm nhỏ. Cũng như các loại cichlids khác, chúng là loài khá hung dữ và có tính lãnh thổ cao. Con đực và con cái sẽ kết đôi thành từng cặp trong mùa sinh sản. Chúng đẻ trứng dính trên một giá thể, có thể là đá, gỗ chìm trong nước, mặt lá của thực vật thủy sinh hoặc bất kì bề mặt dốc không quá lộ thiên khác; cá bố và cá mẹ cùng nhau bảo vệ trứng và chăm sóc cá con trong thời gian đầu.
Giá trị
Cá thần tiên được khai thác và nhân giống chủ yếu để làm cá cảnh, chúng cũng đóng vai trò nhỏ trong nguồn thực phẩm của người dân địa phương.
Đây là một trong những loại cá cảnh nước ngọt phổ biến nhất thế giới. Nhờ quá trình nhân giống và lai tạo, cá thần tiên hiện tại có nhiều dạng với màu sắc khác nhau.
Tham khảo
S Thể loại:Động vật được mô tả năm 1823 S D Thể loại:Cá Brasil Thể loại:Cá Colombia Thể loại:Cá Peru Pterophyllum
Pseudanthias caudalis
Pseudanthias caudalis là một loài cá biển thuộc chi Pseudanthias trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1959.
Từ nguyên
Từ định danh caudalis trong tiếng Latinh có nghĩa là "ở đuôi", không rõ hàm ý, có thể đề cập đến thùy đuôi có các tia sợi vươn dài ở loài này.
Phạm vi phân bố và môi trường sống
P. caudalis là loài đặc hữu của Nhật Bản, được tìm thấy dọc theo bờ đông của đảo Honshu xuống đảo Shikoku và xa hơn đến quần đảo Ogasawara ở phía nam.
P. caudalis được tìm thấy trên các rạn san hô ở độ sâu khoảng từ 50 đến 100 m.
Mô tả
P. caudalis có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 17 cm.
Sinh thái học
P. caudalis có thể lẫn vào đàn của các loài khác trong phân họ Anthiinae và cùng kiếm ăn, ăn chủ yếu động vật phù du.
Tham khảo
C Thể loại:Cá Thái Bình Dương Thể loại:Cá Nhật Bản Thể loại:Động vật được mô tả năm 1959
Chi Cá thần tiên
Chi Cá thần tiên hay chi cá ông tiên (danh pháp khoa học là ''Pterophyllum') là một chi cá nước ngọt thuộc họ Cá hoàng đế. Chi này có 3 loài đều có nguồn gốc từ các lưu vực sông Amazon, sông Orinoco và sông Essequibo trong vùng nhiệt đới Nam Mỹ.
Từ nguyên
Tên gọi Pterophyllum xuất phát từ tiếng Hy Lạp cổ, pteron nghĩa là vây/cánh buồm và phyllon nghĩa là lá. Điều này có thể bắt nguồn từ vây lưng và vây hậu môn dựng đứng đặc biệt của các loài cá trong chi.
Đặc điểm chung
Các loài cá thần tiên có kích thước dao động từ 4 cm (Pterophyllum leopoldi) đến 15 cm (Pterophyllum altum). Điểm chung là chúng đều có tổng thể thân hình tam giác, vảy nhỏ có ánh kim lấp lánh, vây lưng và vây hậu môn dựng cao, đầu vây kéo dài. Các loài này đều là loài ăn thịt với con mồi là cá nhỏ và các động vật không xương sống kích thước hiển vi. Các cá thể đực và cái của các loài trong chi này đều sống với nhau thành từng cặp. Trứng được đẻ trên một khúc gỗ ngập nước hay một chiếc lá phẳng. Như các loài cá hoàng đế khác, cặp bố mẹ chăm con của chúng rất kỹ.
Các loài
Hiện tại có ba loài được ghi nhận trong chi này:
Tham khảo
P
Propsephus gracilentus
Propsephus gracilentus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Girard miêu tả khoa học năm 1974.
Tham khảo
Thể loại:Propsephus
Chiến tranh Anh–Miến Điện
Chiến tranh Anh Miến là tên chung của ba cuộc chiến giữa vương quốc Anh và Miến Điện (Myanma bây giờ) vào những năm 1823-1826, 1852-1853 và 1885.
Diễn tiến
Năm 1852-1853 hai nước lại giao chiến. Triều Konbaung lại thua lần nữa và lần này Miến Điện phải chấp nhận để Anh chiếm Hạ Miến, tức là miền đồng bằng sông Ayeyarwaddy khiến nước Miến không có đường thông ra biển.
Hơn 30 năm sau, lợi dụng việc triều chính Konbaung hỗn loạn chia bè phái, chính quyền Anh lại cất quân tiến đánh, bắt được quốc vương Miến là Thibaw đem đày sang Ấn Độ, chấm dứt triều Konbaung. Phần còn lại của nước Miến tức Thượng Miến bị sáp nhập vào xứ Ấn Độ thuộc Anh, chấm dứt thể chế Miến Điện độc lập vào năm 1886.
Tham khảo
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Myanmar Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Vương quốc Liên hiệp Anh Thể loại:Triều Konbaung Thể loại:Xung đột thế kỷ 19 Thể loại:Chiến tranh Anh–Myanmar
Nghệ An
Nghệ An là tỉnh có diện tích lớn nhất Việt Nam, thuộc vùng Bắc Trung Bộ.
Trước đây, Nghệ An cùng với Hà Tĩnh có cùng một tên chung là Hoan Châu (trước đời Nhà Lý), Nghệ An châu (đời Nhà Lý, Trần), xứ Nghệ (năm 1490, đời vua Lê Thánh Tông), rồi trấn Nghệ An. Năm 1831, vua Minh Mạng chia trấn Nghệ An thành 2 tỉnh: Nghệ An (bắc sông Lam) và Hà Tĩnh (nam sông Lam). Năm 1976 đến 1991, Nghệ An và Hà Tĩnh sáp nhập thành một tỉnh- Nghệ Tĩnh. Từ năm 1991, Nghệ Tĩnh lại tách ra thành 2 tỉnh là Nghệ An và Hà Tĩnh.
Địa lý
trái|nhỏ|Địa giới tỉnh Nghệ An dưới thời vua Minh Mạng (năm 1838).
Vị trí địa lý
Tỉnh Nghệ An thuộc vùng Bắc Trung Bộ, có vị trí địa lý:
Các điểm cực của tỉnh Nghệ An:
Trung tâm hành chính của tỉnh là thành phố Vinh, nằm cách thủ đô Hà Nội 291 km về phía nam. Tỉnh Nghệ An có đường biên giới dài 419 km trên bộ và đường bờ biển ở phía đông dài 82 km.
Điều kiện tự nhiên
thumb|left|280px|[[Sông Giăng trong KDL sinh thái Pha Lài, nằm trong vườn quốc gia Pù Mát]] Nghệ An nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, có 2 mùa rõ rệt là hè và đông. Từ tháng 4 đến tháng 8 dương lịch hàng năm, tỉnh chịu ảnh hưởng của gió phơn tây nam khô và nóng. Vào mùa đông, chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc lạnh và ẩm ướt. Nghệ An có đường biên giới với Lào dài 419 km, là tỉnh có đường biên giới dài trên bộ dài nhất Việt Nam.
Nghệ An là một tỉnh có đầy đủ địa hình núi cao, trung du, đồng bằng và ven biển. Phía Tây là dãy núi Bắc Trường Sơn. Tỉnh có 10 huyện miền núi, trong số đó 5 huyện là miền núi cao. Các huyện miền núi này tạo thành miền Tây Nghệ An. Có 9 huyện trong số trên nằm trong Khu dự trữ sinh quyển miền tây Nghệ An đã được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới. Các huyện, thị còn lại là trung du và ven biển, trong đó Hoàng Mai, Quỳnh Lưu, Diễn Châu, Nghi Lộc, và Cửa Lò giáp biển.
Hành chính
nhỏ|250px|giữa|Đầu đường Trần Phú, thành phố Vinh
Dân cư
Dân số Nghệ An (theo điều tra dân số năm 2019) có 3.327.791 người. Trên toàn tỉnh Nghệ An có nhiều dân tộc cùng sinh sống như người Thái, người Mường bên cạnh dân tộc chính là người Kinh. Cùng thời điểm này, Nghệ An có 37 dân tộc cùng người nước ngoài sinh sống.
Qua kết quả sơ bộ Tổng điều tra, tại thời điểm 0 giờ ngày 01 tháng 4 năm 2019, tỉnh Nghệ An có 848.977 hộ với 3.327.791 người và là tỉnh có dân số đông thứ 4 cả nước. Như vậy, sau 10 năm từ 2009 đến 2019, dân số tỉnh Nghệ An đã tăng 415.750 người (dân số năm 2009 là 2.912.041 người), tỷ lệ tăng dân số bình quân năm giai đoạn 2009-2019 là 1,33%.
Dân cư ở Nghệ An phân bố không đồng đều, tại khu vực các huyện đồng bằng Diễn Châu, Nghi Lộc, Đô Lương, Quỳnh Lưu, Yên Thành, Nam Đàn, Hưng Nguyên, thành phố Vinh, thị xã Cửa Lò, Hoàng Mai có mật độ cao, hơn 500 người/km². Đối với các huyện Nghĩa Đàn, Thanh Chương, Quỳ Hợp, Anh Sơn, Tân Kỳ thì mật độ dân số trung bình khá đông, khoảng 130-250 người/km², nhưng ở những huyện này mật độ cao chỉ tập trung ở các khu vực thung lũng, các nơi ở sâu trong núi thì rất thưa thớt. Các huyện phía Tây có mật độ trên dưới 50 người/km² như: Quỳ Châu, Con Cuông, Kỳ Sơn, Tương Dương, Quế Phong đều có mật độ dân số rất thấp, nguyên nhân là do địa hình hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt, giao thông khó khăn. Trong số các huyện đồng bằng ven biển thì huyện Diễn Châu là đông dân nhất, Thanh Chương là huyện miền núi có dân số lớn nhất, là huyện miền núi duy nhất ở Việt Nam có dân số vượt ngưỡng hơn 250.000 người. Tỷ lệ đô thị hóa tính đến năm 2021 đạt 33%. Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2019, toàn tỉnh có 11 tôn giáo khác nhau đạt 287.232 người, nhiều nhất là Công giáo có 287.064 người, tiếp theo là Phật giáo có 1.079 người. Còn lại các tôn giáo khác như đạo Tin Lành có 58 người, Hồi giáo có 12 người, Minh Lý đạo có năm người, Phật giáo Hòa Hảo, đạo Cao Đài, Tịnh độ cư sĩ Phật hội Việt Nam mỗi tôn giáo có ba người, Minh Sư đạo, Baha'i giáo mỗi tôn giáo có hai người và 1 người theo Tứ Ân Hiếu Nghĩa.
Lịch sử
Nghệ An là một vùng đất có lịch sử định cư lâu đời. Các di chỉ thuộc Văn hóa Quỳnh Văn thuộc thời kỳ đồ đá mới được phát hiện tại Quỳnh Lưu vào những năm 1930 cho thấy khu vực này đã được định cư bởi nhóm cư dân ven biển biết làm đồ gốm, thuần dưỡng súc vật cách đây khoảng 6000 năm. Giai đoạn hậu đồ đá mới có các di chỉ như Hang Thẩm Hoi, hang Đồng Trương... Nghệ An cũng là địa bàn sinh sống của cư dân Đông Sơn với di chỉ Làng Vạc. Tại đây vào năm 1991, phát hiện được tổng cộng 347 ngôi mộ. Làng Vạc là khu mộ táng lớn nhất, có mật độ cao nhất trong văn hóa Đông Sơn.
Theo cổ tích Hùng Vương thì vùng Nghệ An và Hà Tĩnh vốn thuộc nước Việt Thường, kinh đô là vùng chân núi Hồng Lĩnh. Đến thời Hùng Vương thì trở thành bộ Hoài Hoan và bộ Cửu Đức trong 15 bộ của nước Văn Lang.
Đầu thời kỳ Bắc thuộc, vùng đất Nghệ An lần lượt thuộc các quận Cửu Chân, Cửu Đức của Nhà Hán, nhà Đông Ngô, nhà Tấn và Lưu Tống. Đến nhà Lương (502-557) thì chia đặt làm Đức Châu, Lỵ Châu và Minh Châu.
Năm 598, nhà Tùy đổi Đức Châu làm Hoan Châu, Lỵ Châu làm Trí Châu. Năm 607 thì hợp cả Minh Châu, Trí Châu và Hoan Châu thuộc quận Nhật Nam. Năm 618, nhà Đường chia quận Nhật Nam làm Đức Châu, Lạo Châu, Minh Châu và Hoan Châu. Năm 627 thì đổi Đức Châu lại làm Hoan Châu, còn Hoan Châu cũ thì đổi làm Diễn Châu.
Trong thế kỷ VIII, Nghệ An là địa bàn chính của khởi nghĩa Mai Hắc Đế chống lại Nhà Đường. Ông xây thành Vạn An ở Sa Nam (Nam Đàn).
Trong thời kỳ độc lập tự chủ, Nhà Ngô, Nhà Đinh và Nhà Tiền Lê đều gọi là Hoan Châu.
Nhà Lý thì đổi làm trại gọi là Nghệ An châu trại. Năm Thiên Thành thứ 2 (1030) đổi tên là Nghệ An châu, mà Diễn Châu thì đứng riêng làm một châu.
Năm 1285, trước họa xâm lăng của quân xâm lược Nguyên Mông, vua Trần Nhân Tông đã dựa và nguồn nhân lực hùng hậu của vùng đất này.
Năm 1375, nhà Trần lập ra Diễn Châu Lộ, chia Hoan Châu làm 4 lộ: Nhật Nam, Nghệ An Nam, Nghệ An Bắc, Nghệ An Trung (còn gọi là Nghệ An Phủ).
Năm 1397, đời Trần Thuận Tông, đổi trấn Nghệ An làm trấn Lâm An và đổi trấn Diễn Châu làm trấn Vọng Giang.
Ghilaromma fuliginosi
Liên kết ngoài
Thể loại:Ghilaromma
Nghệ An
Lịch sử
Đời Hồ Hán Thương, năm Khai Đại 1 (1403) đổi trấn Diễn Châu làm phủ Linh Nguyên.
Trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nhà Minh, năm 1424, Lê Lợi tiến quân vào xứ Nghệ, lập đại bản doanh ở đây trong 4 năm. Nhà Lê năm 1428 lập đạo Hải Tây, sau đặt làm Nghệ An thừa tuyên. Năm 1490 đổi làm Xứ Nghệ.
Trong thời kỳ Nội chiến Lê Mạc, Nghệ An là địa bàn tranh giành ác liệt giữa Nhà Mạc và Nhà Lê. Nhà Mạc thường xuyên dùng thủy quân tiến công bọc hậu vào địa bàn Thanh Hóa của các vua Lê. Năm 1535, Mạc Đăng Lượng và em Mạc Đăng Hào đưa hơn một vạn quân vào trấn thủ đất Hoan Châu.
Đến thời Nhà Tây Sơn, xứ Nghệ được đổi làm Nghĩa An trấn. Hoàng đế Quang Trung còn cho xây Phượng Hoàng Trung Đô ở thành phố Vinh ngày nay, với ý định đặt thủ đô của Việt Nam tại đây, thay thế kinh đô Phú Xuân. Tuy nhiên dự án này chìm vào quên lãng khi ông qua đời.
Năm đầu niên hiệu Gia Long lại đặt làm Nghệ An trấn.
Năm 1831, vua Minh Mệnh chia trấn Nghệ An thành 2 tỉnh: Nghệ An (phía Bắc sông Lam); Hà Tĩnh (phía nam sông Lam). Sau đó hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh sáp nhập lại, lấy tên là tỉnh An Tĩnh.
Trong thời kỳ thuộc địa, người Pháp đã cắt một số các phủ huyện thuộc tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh thuộc xứ Trung Kỳ cho Lào thuộc Pháp vào các năm 1895 và 1903, bao gồm các vùng: phủ Trấn Biên (khoảng phía Đông Nam tỉnh Hủa Phăn), phủ Trấn Ninh (Xiêng Khoảng), (phủ Trấn Định (Borikhamxay, Khăm Muộn)...
Xứ Nghệ là nơi ghi dấu ấn đầu tiên của truyền thống đấu tranh cách mạng vô sản ở Việt Nam với cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh 1930-1931, mở đầu cho cách mạng vô sản trong cả nước. Nghệ Tĩnh cũng là quê hương của nhiều chí sĩ như Phan Bội Châu, Nguyễn Xuân Ôn, Đặng Thái Thân, Phan Đình Phùng; các lãnh đạo Cộng sản như Hồ Chí Minh, Nguyễn Thị Minh Khai, Phùng Chí Kiên, Lê Hồng Phong, Hà Huy Tập, Trần Quốc Hoàn, Nguyễn Phong Sắc, Nguyễn Duy Trinh, Nguyễn Sinh Hùng, Vương Đình Huệ, ...
Nghệ An có truyền thống hiếu học, có nhiều dòng họ, nhiều làng học nổi tiếng, là cái nôi sản sinh cho đất nước nhiều danh tướng, lương thần, nhiều nhà khoa học, nhà văn hoá có tầm cỡ quốc gia và quốc tế. Số người Nghệ Tĩnh đậu đại khoa thời phong kiến (tiến sĩ trở lên) xếp thứ 4 toàn quốc (sau Hải Dương, Bắc Ninh, Hà Nội).
Sau năm 1954, tỉnh Nghệ An có tỉnh lị là thị xã Vinh và 12 huyện: Anh Sơn, Con Cuông, Diễn Châu, Hưng Nguyên, Nam Đàn, Nghi Lộc, Nghĩa Đàn, Quỳ Châu, Quỳnh Lưu, Thanh Chương, Tương Dương, Yên Thành.
Ngày 17 tháng 5 năm 1961, chia huyện Tương Dương thành 2 huyện: Tương Dương và Kỳ Sơn.
Ngày 19 tháng 4 năm 1963, chia huyện Anh Sơn thành 2 huyện: Anh Sơn và Đô Lương; chia huyện Quỳ Châu (cũ) thành 3 huyện: Quỳ Châu, Quỳ Hợp và Quế Phong; thành lập huyện Tân Kỳ từ một phần 2 huyện Nghĩa Đàn và Anh Sơn; chuyển thị xã Vinh thành thành phố Vinh.
Từ năm 1976 đến 1991, Nghệ An và Hà Tĩnh là một tỉnh và được gọi là tỉnh Nghệ Tĩnh.
Năm 1991, tỉnh Nghệ Tĩnh lại tách ra thành Nghệ An và Hà Tĩnh như ngày nay. Khi tách ra, tỉnh Nghệ An có 18 đơn vị hành chính gồm thành phố Vinh (tỉnh lị) và 17 huyện: Anh Sơn, Con Cuông, Diễn Châu, Đô Lương, Hưng Nguyên, Kỳ Sơn, Nam Đàn, Nghi Lộc, Nghĩa Đàn, Quế Phong, Quỳ Châu, Quỳ Hợp, Quỳnh Lưu, Tân Kỳ, Thanh Chương, Tương Dương, Yên Thành.
Ngày 13 tháng 8 năm 1993, thành phố Vinh được công nhận là đô thị loại II.
Ngày 15 tháng 11 năm 2007, thành lập thị xã Thái Hòa trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của huyện Nghĩa Đàn.
Ngày 5 tháng 9 năm 2008, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1210/QĐ-TTg công nhận thành phố Vinh là đô thị loại I.
Ngày 3 tháng 4 năm 2013, thành lập thị xã Hoàng Mai trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của huyện Quỳnh Lưu. Từ đó, tỉnh Nghệ An có 1 thành phố, 3 thị xã và 17 huyện.
Giao thông
Vị trí này tạo cho Nghệ An có vai trò quan trọng trong mối giao lưu kinh tế - xã hội Bắc - Nam, xây dựng và phát triển kinh tế biển, kinh tế đối ngoại và mở rộng hợp tác quốc tế. Nghệ An nằm trên các tuyến đường quốc lộ Bắc - Nam (tuyến quốc  lộ 1A dài 91 km đi qua thị xã Hoàng Mai, các huyện Quỳnh Lưu, Diễn Châu, Nghi Lộc, Hưng Nguyên và thành phố Vinh; đường Hồ Chí Minh chạy song  song với Quốc lộ 1 dài 132 km đi qua các huyện Quỳnh Lưu, Nghĩa Đàn, Tân Kỳ, Anh Sơn, Thanh Chương và thị xã Thái Hòa; quốc lộ 15 ở phía tây dài 149 km chạy xuyên suốt tỉnh). Tỉnh có tuyến đường sắt Bắc Nam dài 94 km chạy qua.
nhỏ|phải|270px|Bến xe Vinh Có Quốc lộ 1, quốc lộ 46, quốc lộ 46B, quốc lộ 7, quốc lộ 15, quốc lộ 48A, quốc lộ 48C, đường Hồ Chí Minh, đường sắt Bắc - Nam đi qua. nhỏ|phải|270px|Ga Vinh
Kinh tế – xã hội
Năm 2018, Nghệ An là đơn vị hành chính Việt Nam đông thứ 4 về số dân, xếp thứ 10 về Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP), xếp thứ 54 về GRDP bình quân đầu người, đứng thứ 19 về tốc độ tăng trưởng GRDP. Với 3.157.100 người dân, số liệu kinh tế - xã hội thống kê GRDP đạt 115.676 tỉ Đồng (tương ứng với 5,0240 tỉ USD), GRDP bình quân đầu người đạt 36,64 triệu đồng (tương ứng với 1.591 USD), tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 8,77%.
Công nghiệp
Hiện nay ngành công nghiệp của Nghệ An tập trung phát triển ở 3 khu vực là Vinh - Cửa Lò gắn với Khu kinh tế Đông Nam, Khu vực Hoàng Mai và khu vực Phủ Quỳ. Phấn đấu phát triển nhiều ngành công nghiệp có thế mạnh như các ngành chế biến thực phẩm - đồ uống, chế biến thủy hải sản, dệt may, vật liệu xây dựng, cơ khí, sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ, chế tác đá mỹ nghệ, đá trang trí, sản xuất bao bì, nhựa, giấy... Trong bảng xếp hạng về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của Việt Nam năm 2014, tỉnh Nghệ An xếp ở vị trí thứ 28/63 tỉnh thành. GDP 2014 đạt gần 8%. Thu nhập bình quân đầu người 2019 dự kiến sẽ đạt khoảng 1.685 USD/người, tương đương khoảng 38,5 triệu đồng/người. Tuy nhiên, khoảng cách thu nhập không đồng đều, thành phố Vinh là trên 3.600 USD/người, các huyện Diễn Châu, Nghi Lộc, Quỳnh Lưu,... có mức dao động khoảng từ 1.800 - 2.500 USD/người, nhưng các huyện miền núi phía Tây lại rất thấp, có huyện dưới 1.000 USD/người.nhỏ|300px|Khu Công nghiệp Nam Cấm ([[2016), huyện Nghi Lộc.]]Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Nghệ An các khu công nghiệp sau:
Du lịch
nhỏ|250px|phải|Bãi biển Cửa Lò nhỏ|250px|phải|Bình minh trên bãi biển Cửa Lò Có bãi tắm Cửa Lò là khu nghỉ mát; Khu du lịch biển diễn Thành, huyện Diễn Châu - một bãi biển hoang sơ và lãng mạn; khu di tích Hồ Chí Minh, khu di tích đền Cuông. Năm 2008, Khu du lịch Bãi Lữ được đưa vào khai thác.
Nghệ An là xứ sở của những lễ hội cổ truyền diễn ra trên sông nước như lễ hội Cầu Ngư, Rước hến, Đua thuyền... Lễ hội làm sống lại những kỳ tích lịch sử được nâng lên thành huyền thoại, giàu chất sử thi, đậm đà tính nhân văn như lễ hội đền Cuông, lễ hội đền Khai Long, lễ hội làng Vạn Lộc, làng Sen, lễ hội đền Quả Sơn. Miền núi có các lễ hội như Hang Bua, lễ hội Xàng Khan, lễ Mừng nhà mới, lễ Uống rượu cần. Lễ hội Đền Tiên Đô (Tiên Đô Miếu) ở Đặng Sơn vào lễ khai hạ mồng 7 tháng giêng và Lễ kỵ nhật 16/6 của 3 thần bản cảnh- Thành Hoàng nơi thờ Phó Quốc vương Mạc Đăng Lượng thượng thượng thượng đẳng thần, Binh nhung Đại tướng Hoàng Trần Ích thượng đẳng thần, Hoàng Bá Kỳ Đoan túc tôn thần.
Nghệ An còn lưu giữ được nhiều di tích văn hoá lịch sử, nhiều danh lam thắng cảnh, lễ hội văn hoá truyền thống - đó là những yếu tố thuận lợi giúp cho du lịch Nghệ Antriển.
Về du lịch biển, Nghệ An có 82 km bờ biển với nhiều bãi tắm đẹp hấp dẫn khách du lịch quốc tế như bãi biển Cửa Lò, Cửa Hội; Nghi Thiết, Bãi Lữ (Nghi Lộc), Quỳnh Bảng, Quỳnh Nghĩa (Quỳnh Lưu),Quỳnh Phương(Hoàng Mai), Diễn Thành (Diễn Châu). Đồng thời Nghệ An rất có lợi thế phát triển du lịch văn hóa. Hiện nay Nghệ An có trên 1 ngàn di tích lịch sử văn hóa, trong đó có gần 200 di tích lịch sử văn hoá được xếp hạng, đặc biệt là Khu di tích Kim Liên, quê hương của chủ tịch Hồ Chí Minh, hàng năm đón xấp xỉ 2 triệu lượt nhân dân và du khách đến tham quan nghiên cứu.
Khu di tích lịch sử Kim Liên, cách trung tâm thành phố Vinh 12 km về phía Tây Nam, là khu di tích tưởng niệm Hồ Chí Minh tại xã Kim Liên, huyện Nam Đàn. Nơi đây gắn với thời niên thiếu của Hồ Chí Minh và còn lưu giữ những kỷ niệm thuở nhỏ của cậu bé Nguyễn Sinh Cung, những dấu tích và những kỷ vật của gia đình.
Làng Sen, quê nội của Hồ Chí Minh, tên chữ là Kim Liên (bông sen vàng). Làng có nhiều hồ thả sen suốt hai bên đường làng. Ngôi nhà của Hồ Chí Minh sống thuở nhỏ dựng bằng tre và gỗ, 5 gian, lợp tranh. Trong nhà có những đồ dùng giống như các gia đình nông dân: phản gỗ, chõng tre, cái võng gai, bàn thờ... Nhà được dựng năm 1901 do công sức và tiền của dân làng góp lại làm tặng ông Nguyễn Sinh Sắc, cha của Hồ Chí Minh khi ông Sắc đỗ Phó Bảng đem lại vinh dự cho cả làng.
Cách làng Sen 2 km là làng Chùa (tên chữ là Hoàng Trù) - quê ngoại của Hồ Chí Minh - và cũng là nơi ông cất tiếng khóc chào đời, được mẹ nuôi dạy những năm ấu thơ.
Khu du lịch thành phố Vinh nằm ở vị trí giao thông thuận tiện, có quốc lộ 1a và tuyến đường sắt Bắc - Nam chạy qua, có sân bay Vinh nằm cách trung tâm thành phố không xa. Thành phố Vinh còn là đầu mối giao thông quan trọng giữa miền Bắc và miền Nam. Khách đi du lịch theo tuyến Quốc lộ 1 ngày càng tăng, lượng du khách đến với Nghệ An theo đó cũng tăng.
Thành phố Vinh từ lâu đã hấp dẫn du khách bởi một quần thể khu du lịch với những nét đặc trưng tiêu biểu của một đô thị xứ Nghệ. Đến với thành phố Vinh, du khách có thể tham gia vào nhiều loại hình du lịch như: du lịch nghiên cứu, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng.
Cách thành phố Vinh 120 km về phía Tây Nam, Vườn Quốc gia Pù Mát thuộc huyện Con Cuông, nằm trên sườn Đông của dải Trường Sơn, dọc theo biên giới Việt Lào. Nơi đây có một số loài động vật, thực vật quý hiếm cần phải được bảo tồn nghiêm ngặt như: sao la, thỏ vằn, niệc cổ hung và một số loài thực vật như pơ mu, sa mu, sao hải nam... Nơi đây đã được UNESCO đưa vào danh sách các khu dự trữ sinh quyển thế giới với tên gọi Khu dự trữ sinh quyển miền tây Nghệ An. Đến Diễn châu, du khách rẽ về phía tây theo đường 7 về Đặng Sơn thăm Di tích lịch sử quốc gia Nhà thờ họ Hoàng Trần do gia đình cụ Hoàng Quýnh - Nguyễn thị Đào xây dựng lại năm 1884 - gắn với cơ sở hoạt động thời kỳ 1930-1945 hoặc ra thăm Bãi Dâu Ba Ra.
Hiện nay, nhiều tổ chức bảo vệ môi trường thế giới cũng như trong nước, đang có các dự án để bảo tồn và phát triển vườn quốc gia Pù Mát, khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống tạo thành khu du lịch sinh thái hấp dẫn.
Khu du lịch Cửa Lò là điểm du lịch biển hấp dẫn với bãi cát trắng mịn chạy dài gần 10 km, thông ra Hòn Ngư, Hòn Mắt, Đảo Lan Châu e ấp ven bờ như một nét chấm phá của bức tranh thủy mạc. Tất cả đã tạo ra cho Cửa Lò có một sức hấp dẫn mạnh mẽ với du khách thập phương.
Nghệ An còn là nơi có nhiều món ăn ngon, đặc sản nổi tiếng: cháo lươn Vinh, cơm lam, nhút Thanh Chương, tương Nam Đàn, cam xã Đoài... là những sản phẩm du lịch có sức cuốn hút khách du lịch quốc tế và trong nước.
Với nhiều lắm những danh lam thắng cảnh, hệ thống di tích, văn hoá phong phú về số lượng, độc đáo về nội dung, đa dạng về loại hình, Nghệ An đang là miền đất hứa, là địa chỉ du lịch hấp dẫn đối với du khách.
Xã hội
Ngày 27/11, trong kỳ họp lần thứ 9 Ủy ban Liên Chính phủ Công ước UNESCO về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể diễn ra tại Pháp, Tổ chức Giáo dục Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc đã chính thức công nhận dân ca ví, dặm Nghệ Tĩnh của Việt Nam là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Thành phố kết nghĩa
Nghệ An có nhiều thành phố kết nghĩa trên khắp thế giới, nhiều thành phố trong số này là thủ đô của các quốc gia tương ứng:
Nhân Vật Lịch sử khác
.* Nguyễn Minh Tuấn, Bảng nhãn.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lãnh đạo tỉnh Nghệ An  Thể loại:Bắc Trung Bộ Thể loại:Tỉnh ven biển Việt Nam Thể loại:Vịnh Bắc Bộ
Lyssomanes santarem
Lyssomanes santarem là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Lyssomanes. Lyssomanes santarem được María Elena Galiano miêu tả năm 1984.
Tham khảo
Thể loại:Lyssomanes
Microsoft Research
Microsoft Research (MSR) là công ty con nghiên cứu của Microsoft. Công ty này được Richard Rashid lập nên vào năm 1991 với mục đích cải tiến máy tính hiện đại nhất và giải quyết các vấn đề khó khăn trên thế giới thông qua đổi mới công nghệ với sự cộng tác của các nhà nghiên cứu học thuật, chính phủ và sở ban ngành. Nhóm Microsoft Research sử dụng hơn 1.000 nhà khoa học máy tính, nhà vật lý, kỹ sư và nhà toán học, bao gồm người đoạt Giải thưởng Turing, người chiến thắng Huy chương Fields, Học bổng MacArthur và người đoạt Giải thưởng Dijkstra.
Từ năm 2010 đến năm 2018, 154.000 bằng sáng chế AI được nộp trên toàn thế giới, thì Microsoft chiếm tỷ lệ phần trăm lớn nhất trong số các bằng sáng chế ở mức 20%. Theo ước tính trong các ấn phẩm thương mại, Microsoft đã chi khoảng 6 tỷ USD hàng năm cho các sáng kiến ​​nghiên cứu từ năm 2002-2010 và chi từ 10-14 tỷ USD hàng năm kể từ năm 2010.
Microsoft Research đã đạt được những bước tiến đáng kể trong lĩnh vực AI mà nhóm này đưa vào các sản phẩm của mình bao gồm Kinect, Bing, Holo Lens, Cortana, Microsoft Translator, Linkedin và Dynamics nhằm cung cấp cho khách hàng nhiều lợi ích hơn và dịch vụ tốt hơn.
Liên kết ngoài
Thể loại:Khởi đầu năm 1991 ở Mỹ Thể loại:Tổ chức nghiên cứu khoa học máy tính Thể loại:Nhà nghiên cứu tương tác người-máy tính Thể loại:Tổ chức thành lập năm 1991 Thể loại:Tổ chức nghiên cứu và phát triển Thể loại:Viện nghiên cứu ở Washington (tiểu bang) Thể loại:Khởi đầu năm 1991 ở Hoa Kỳ
Abraxas determinata
Abraxas determinata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Abraxas
Anthicus bimaculatus
Anthicus bimaculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Anthicidae. Loài này được Illiger miêu tả khoa học năm 1801.
Gấu xám và những chú chuột Lemmut
Grizzy & the Lemmings (Grizzy et les Lemmings) là một bộ phim truyền hình hoạt hình máy tính của Pháp do Studio Hari sản xuất với sự tham gia của France Télévisions, Cartoon Network và Boomerang. Đó là một bộ phim hài kịch câm tập trung vào một con gấu xám Bắc Mỹ, tên là Grizzy, phải đối phó với nhóm những con vượn cáo cùng tên, những kẻ mà nó phát cáu. Bộ phim không có đối thoại thực sự, vì các nhân vật sẽ nói những thứ vô nghĩa. Các thiết kế ba chiều là của Bertrand Gatignol cho các nhân vật và Édouard Cellura cho các bộ phim.
Bộ phim được công bố vào ngày 22 tháng 6 năm 2015 và ra mắt quốc tế vào mùa thu năm 2016. Nó đã được làm mới cho phần thứ hai vào ngày 5 tháng 7 năm 2017, được cho là sẽ phát sóng trên một số kênh trên toàn cầu vào năm 2018. Phần 1 được phát hành cho Netflix vào ngày 15 tháng 7 năm 2019. Năm 2019, Hari Productions (Studio Hari) thông báo về việc phát triển phần thứ ba, có tựa đề Grizzy & the Lemmings World Tour. Phần 3 ra mắt vào năm 2021 kết thúc vào ngày 8 tháng 10 năm 2022.
Sphagnum mississippiense
Sphagnum mississippiense là một loài rêu trong họ Sphagnaceae. Loài này được R.E. Andrus mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sphagnum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1987
Phạm Nhật Vũ
Phạm Nhật Vũ là một doanh nhân Việt Nam, em trai của tỷ phú Phạm Nhật Vượng.
Ngày 13 tháng 4 năm 2019, ông bị bắt vì tội đưa hối lộ cho Nguyễn Bắc Son và Trương Minh Tuấn trong vụ án MobiFone mua AVG. Khi ra tòa, Phạm Nhật Vũ bị xử 3 năm tù vì tội đưa hối lộ. Tuy nhiên, trước khi bị bắt 1 tháng ông đã kịp mua quốc tịch cho mình ở đảo Síp với giá ít nhất 2.5 triệu USD tiền đầu tư
Tiểu sử
Phạm Nhật Vũ sinh năm 1972, quê tại Hà Tây (nay là Hà Nội). Ông đã từng sống, kinh doanh tại Đông Âu trong suốt thập niên 90 và đầu những năm 2000. Sau đó, ông Vũ trở về Việt Nam và bắt đầu kinh doanh bất động sản với một số dự án tại Nha Trang, Khánh Hoà.
Từ năm 2004, ông bắt đầu tuyển dụng một nhóm nhân sự và nghiên cứu lĩnh vực truyền hình trả tiền. Năm 2008, Công ty cổ phần Nghe nhìn toàn cầu (AVG) được thành lập với vốn điều lệ 1.800 tỷ đồng và phát sóng thử nghiệm từ tháng 10/2010. Một năm sau đó, AVG đưa vào khai thác thương mại.
Năm 2012, Phạm Nhật Vũ được công chúng biết đến nhiều hơn khi mua độc quyền bản quyền truyền hình giải bóng đá V-League 20 năm. Sau đó, bầu Kiên đăng đàn phản đối, thành lập công ty VPF với mục tiêu giành lại giải này từ VFF (Liên đoàn Bóng đá Việt Nam, đơn vị ký độc quyền với AVG).
Vụ án Mobifone mua AVG
Tháng 1/2016, MobiFone công bố mua 95% cổ phần của AVG. Thanh tra Chính phủ sau đó xác định việc mua bán này là vi phạm kinh tế rất nghiêm trọng. Dự án có tổng mức đầu tư là 8.900 tỷ đồng, tuy nhiên những vi phạm, làm trái quy định, thiếu trách nhiệm của MobiFone dẫn đến nguy cơ hiện hữu thiệt hại nghiêm trọng vốn của Nhà nước tại doanh nghiệp này khoảng 7.006 tỷ đồng.
Từ lời khai của các bị can là lãnh đạo của MobiFone đã bị bắt và các chứng cứ, tài liệu khác cơ quan cảnh sát điều tra xác định đủ căn cứ khởi tố ông Vũ tội đưa hối lộ, 2 cựu bộ trưởng Nguyễn Bắc Son, Trương Minh Tuấn tội nhận hối lộ.
Ngày 3/9/2019 Cơ quan điều tra đã làm rõ ông Vũ đã hối lộ cho Nguyễn Bắc Son và Trương Minh Tuấn hơn 3 triệu đôla. Hai cựu bộ trưởng Bộ Thông tin - Truyền thông đều khai nhận hối lộ từ ông Phạm Nhật Vũ, cựu chủ tịch hội đồng quản trị AVG trong thương vụ Mobifone mua AVG. Sau khi Mobifone thanh toán 95% giá trị hợp đồng cho AVG, tức khoảng 8.890 tỷ, thì ông Son nhận của ông Vũ 3 triệu đôla, ông Son đã hoàn lại 500 triệu đồng. Trong khi đó ông Tuấn nhận của ông Vũ 200.000 đôla và đã hoàn lại 2,12 tỷ. Ông Lê Nam Trà, cựu chủ tịch HĐTV Mobifone, cũng nhận của ông Vũ 2,5 triệu đôla và đã hoàn lại toàn bộ số tiền này. , Cao Duy Hải cựu tổng giám đốc Mobifone 500.000 USD.
Xét xử
Ngày 16 tháng 12 năm 2019, Tòa án Nhân dân Hà Nội xét xử hai cựu bộ trưởng Nguyễn Bắc Son, Trương Minh Tuấn và 12 đồng phạm trong vụ án MobiFone mua AVG.
Phạm Nhật Vũ đóng vai trò người đưa hối lộ cho hai cựu bộ trưởng và các quan chức khác. Cáo trạng còn cho hay Phạm Nhật Vũ đã gọi cho Bộ trưởng Nguyễn Bắc Son 85 cuộc điện thoại và gửi 206 tin nhắn, đề nghị Nguyễn Bắc Son chỉ đạo cấp dưới sớm thực hiện việc mua bán giữa MobiFone với AVG.
Phát biểu trước tòa, vợ ông Phạm Nhật Vũ cho rằng ông là người duy nhất trong lịch sử các vụ án ở Việt Nam đã khắc phục hậu quả với số tiền lớn - gần 8.800 tỷ đồng. "Chồng tôi đã đứng lại chịu trách nhiệm, không trốn chạy, không trốn tránh dù có cơ hội ở lại nước ngoài".
Dù Phạm Nhật Vũ và đồng bọn bỏ túi số tiền rất lớn là 5200 tỷ VNĐ nhờ đẩy giá mua bán AVG nhưng Tòa sơ thẩm chỉ tuyên phạt Phạm Nhật Vũ án 3 năm tù vì tội “đưa hối lộ”.
Đời tư
Trong một lần tiếp xúc với báo chí, Phạm Nhật Vũ giới thiệu mình là một cư sĩ ở ẩn, tu tại gia và theo đạo Phật. Ông là Phó Ban Truyền thông Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó TBT Tạp chí Nghiên cứu Phật học.
Mua quốc tịch
Ngày 23 tháng 8 năm 2020, Đài Al Jazeera phát đi nội dung điều tra, Phạm Nhật Vũ đã bí mật mua hộ chiếu đảo Síp với giá ít nhất 2.5 triệu USD tiền đầu tư vào quốc đảo này. Đơn xin quốc tịch của Phạm Nhật Vũ được chấp nhận chỉ 1 tháng trước khi ông bị bắt.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1972 Thể loại:Người họ Phạm tại Việt Nam Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Doanh nhân Việt Nam Thể loại:Người Hà Tây
Bóng (hình ảnh)
nhỏ|phải|250px|Bóng của quả bóng trên bề mặt giấy nhỏ|phải|250px|[[Nhật thực]]
Bóng (Shadow trong tiếng Anh) có nghĩa là vùng bóng tối được tạo ra do ánh sáng phát ra từ một nguồn sáng trực tiếp bị cản trở bởi một đối tượng. Trong tự nhiên, hiện tượng Nhật thực sẽ tạo ra vùng tối (umbra) trên bề mặt Trái Đất do vùng đó bị Mặt Trăng che mất ánh sáng trực tiếp chiếu đến từ Mặt Trời.
Soi bóng và Đổ bóng được gọi chung là Bóng đổ trong nhiếp ảnh. Cả hai khái niệm này đều nhằm nhấn mạnh đến hình ảnh phản xạ của đối tượng (Soi bóng) hay vùng bóng tối được tạo ra bởi đối tượng chụp (Đổ bóng) hơn là chính đối tượng đó.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhiếp ảnh Thể loại:Thuật ngữ kỹ thuật về Nhiếp ảnh Thể loại:Hiện tượng quang học
Xã Ninnescah, Quận Reno, Kansas
Xã Ninnescah (Ninnescah Township) là một xã thuộc quận Reno, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 226 người.
Trichorthosia ferricola
Trichorthosia ferricola là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trichorthosia Thể loại:Hypotrix
Xã Ninnescah, Quận Reno, Kansas
Xem thêm
Thể loại:Xã của Kansas Thể loại:Quận Reno, Kansas
Pavetta indica
Pavetta indica là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Carl von Linné mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Liên kết ngoài
I Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Acaronia
Acaronia là một chi trong phân họ Cichlasomatinae thuộc họ Cá hoàng đế. Chi này có 2 loài. Các loài trong chi này sinh sống ở lưu vực sông Amazon, sông Orinoco.
Liên kết ngoài
Thể loại:Họ Cá hoàng đế Thể loại:Acaronia
Thạch Thao (Tào Ngụy)
Thạch Thao (? – ?), tự Quảng Nguyên (廣元), là quan viên Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Hậu thế thường gọi Thạch Quảng Nguyên, Thôi Châu Bình, Mạnh Công Uy, Từ Nguyên Trực là Gia Cát tứ hữu.
Cuộc đời
Thạch Thao quê ở quận Dĩnh Xuyên thuộc Dự Châu, cùng bạn cùng quận là Từ Thứ kết giao thân ái. Khoảng năm 190–193, Trung Nguyên loạn lạc, Thao cùng Thứ đến Kinh Châu tị nạn, cùng danh sĩ Gia Cát Lượng người Từ Châu đặc biệt thân thiết.
Đầu niên hiệu Kiến An (196–220), Thạch Thao theo Gia Cát Lượng, Từ Thứ, Mạnh Kiến cầu học. Ba người Thao, Thứ, Kiến đều dốc sức học đến tỉ mỉ thuần thục, còn Lượng chỉ đọc đại khái. Gia Cát Lượng sớm tối đều thong dong, thường ôm gối cười dài, nói rằng: Ba người ra làm quan có thể đến chức Thứ sử, Quận thú vậy. Sau Thạch Thao cùng Tứ Thứ làm khách ở chỗ Tả tướng quân Lưu Bị.
Năm 208, Tào Tháo chiếm Kinh Châu. Thạch Thao theo Tứ Thứ quy hàng Tào Tháo. Những năm 220–226, Thạch Thao làm quan cho chính quyền Tào Ngụy, lần lượt trải qua các chức Quận thú, Điển nông Hiệu úy.
Năm 228, Gia Cát Lượng dẫn quân Bắc phạt, ra Lũng Hữu, hay tin Thạch Thao quan chỉ đến Quận thú, Từ Thứ chỉ đến Ngự sử Trung thừa, cảm thán rằng: ''Nước Ngụy lắm kẻ sĩ tài giỏi thay! Đến hai người ấy cũng chẳng được dùng sao?''
Trong văn hóa
Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, Thạch Thao với tên Thạch Quảng Nguyên xuất hiện ở hồi 37, được Tư Mã Huy giới thiệu là bạn của Gia Cát Khổng Minh. Lưu Bị lần thứ hai đến nhà tranh mời Khổng Minh, gặp gỡ Thạch Quảng Nguyên, Mạnh Công Uy. Lưu Bị muốn mời hai người cùng đến nhà Khổng Minh, nhưng Thạch Thao từ chối với lý do bản thân là kẻ quê mùa không quan tâm thế sự:
Chú thích
Thể loại:Người Hà Nam (Trung Quốc) Thể loại:Nhân vật chính trị Tam Quốc Thể loại:Nhân vật chính trị Tào Ngụy Thể loại:Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Nassarius frigens
Nassarius frigens là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Nassariidae.
Tham khảo
Thể loại:Nassarius Thể loại:Động vật được mô tả năm 1878
Acacia laccata
Acacia laccata là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Pedley miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
L
Blighia unijugata
Blighia unijugata là một loài thực vật có hoa trong họ Bồ hòn. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1868.
Liên kết ngoài
Thể loại:Blighia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1868
FC Shakhter Karagandy
Football Club Shakhter («Шахтер» футбол клубы), còn có tên là FC Shakhter Karagandy, là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp đến từ Karagandy, Kazakhstan. Họ thi đấu ở Giải bóng đá ngoại hạng Kazakhstan kể từ khi thành lập năm 1992.
Lịch sử
Sau khi xếp thứ ba vào các năm 1995 và 2007, đội bóng giành chức vô địch đầu tiên năm 2011. Trước đó đội là một trong những đội bóng Kazakh hàng đầu tại bóng đá Liên Xô.
Ngày 19 tháng 9 năm 2008, Shakhter và Vostok bị loại khỏi Giải bóng đá ngoại hạng Kazakhstan vì dàn xếp tỉ số, huấn luyện viên và ban quản lý liên quan đến vụ việc bị cấm thi đấu bóng đá trong 60 tháng. Ngày 2 tháng 10 năm 2008, FFK thay đổi lại quyết định. Shakhter bị trừ 9 điểm, Vostok bị loại lập tức khỏi giải đấu. Kết quả các trận đấu nghi vấn bị hủy bỏ và các trận đấu còn lại của Vostok đều được xử thắng 3–0 cho đối thủ.
Ngày 20 tháng 8 năm 2013, Shakhter đánh bại nhà vô địch Scotland Celtic với tỷ số 2–0 trên sân nhà tại lượt đi Vòng play-off Giải vô địch bóng đá các câu lạc bộ châu Âu 2013–14. Tuy nhiên, Celtic giành chiến thắng 3–0 ở lượt về và Shakhter xuống chơi ở Europa League – lần đầu tiên một câu lạc bộ Kazakh vào đến vòng bảng của một giải đấu châu Âu. Shakhter bị loại khỏi Europa League sau khi xếp thứ tư ở bảng đấu có sự hiện diện của các đội PAOK, Maccabi Haifa và AZ.
Văn hóa câu lạc bộ
Shakhter hiến tế một con cừu một ngày trước các trận đấu, như là một truyền thống. Điều này dẫn đến việc Tổ chức Bảo vệ Quyền lợi Động vật (PETA) yêu cầu chủ tịch UEFA Michel Platini đưa lệnh cấm giết hại động vật trong bóng đá châu Âu. Luật liên quan đến giết hại động vật làm cho phong tục này không được diễn ra khi thi đấu sân khách tại một số nước.
Lịch sử giải châu lục
Last updated: ngày 31 tháng 7 năm 2014.
Liên kết ngoài
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Kazakhstan Thể loại:Thể thao ở Karaganda Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 1958 Thể loại:Thành lập năm 1958 tại Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết Kazakhstan Thể loại:FC Shakhter Karagandy
Cryptoblabes gnidiella
'Cryptoblabes gnidiella'  là một loài bướm đêm thuộc họ Pyralidae. It is found round Địa Trung Hải và là một loài di thực ở Nam Mỹ và Middle America.
Sải cánh dài 11–20 mm.
Sâu bướm ăn các loài orange fruit và other types của citrus fruit, apple và maize.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cryptoblabes Thể loại:Côn trùng châu Âu
Thực vật C3
nhỏ|phải|300px|Chu trình Calvin Cố định carbon C3 là một kiểu trao đổi chất để cố định carbon trong quang hợp ở thực vật. Quá trình này chuyển hóa dioxide carbon và ribuloza bisphotphat (RuBP, một đường chứa 5-carbon) thành 3-photphoglyxerat thông qua phản ứng sau:
Phản ứng này diễn ra ở mọi thực vật như là bước đầu tiên trong chu trình Calvin. Ở thực vật C4, dioxide carbon được tạo ra từ acid malic và tham gia vào phản ứng này chứ không phải trực tiếp từ không khí.
Các loài thực vật nào chỉ tồn tại duy nhất theo kiểu cố định carbon C3 được gọi là thực vật C3 và chúng có xu hướng phát triển tốt trong các khu vực với các điều kiện sau: cường độ ánh sáng Mặt Trời và nhiệt độ là vừa phải, hàm lượng dioxide carbon là khoảng 200 ppm hoặc cao hơn, nước ngầm đầy đủ. Chu trình đồng hóa carbon theo hình thức quang hợp C3 có đặc điểm là hiệu quả đồng hóa thấp khi nhiệt độ cao, ánh sáng mạnh. Thực vật C3, có nguồn gốc từ đại Trung Sinh và đại Cổ Sinh, là xuất hiện trước thực vật C4 và hiện nay vẫn chiếm khoảng 95% sinh khối thực vật của Trái Đất.
Thực vật C3 phải sinh sống tại các khu vực với nồng độ dioxide carbon cao là do RuBisCO thông thường kết hợp phân tử oxy vào RuBP thay vì phân tử dioxide carbon. Điều này phá vỡ RuBP thành phân tử đường 3-carbon có thể còn lại trong chu trình Calvin, cùng hai phân tử glycolat và hai phân tử này bị oxy hóa thành dioxide carbon, làm lãng phí năng lượng của tế bào. Nồng độ cao của dioxide carbon làm giảm cơ hội để RuBisCO kết hợp với phân tử oxy. Thực vật C4 và thực vật CAM có cơ chế thích nghi cho phép chúng tồn tại trong các khu vực mà tại đó thực vật không thể lấy được nhiều dioxide carbon.
Dấu hiệu đồng vị của thực vật C3 chỉ ra mức độ suy kiệt C13 cao hơn ở thực vật C4.
Tham khảo
Thể loại:Quang hợp
Phreatia pseudothompsonii
Phreatia pseudothompsonii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Tuyama miêu tả khoa học đầu tiên năm 1940.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phreatia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1940
Ghilaromma orientalis
Ghilaromma orientalis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ghilaromma
Anthicus binhanus
Anthicus binhanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Anthicidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1927.
Tham khảo
Thể loại:Anthicus
Propsephus gracilicornis
Propsephus gracilicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Zwaluwenburg miêu tả khoa học năm 1928.
Tham khảo
Thể loại:Propsephus
Vũ Minh Mão
Vũ Minh Mão (1942 - 2018) là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa X. Ông thuộc đoàn đại biểu Thái Bình.