cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fat Man
Quá trình phát triển
Tại cuộc họp ở Los Alamos vào ngày 17 tháng 7 năm 1944, người ta thống nhất rằng việc sản xuất bom hạt nhân plutoni kiểu súng là hoàn toàn không khả thi. Tất cả các công việc về loại bom kiểu súng trong Dự án Manhattan do vậy hướng về việc phát triển quả bom Little Boy, loại thiết kế bom kiểu súng sử dụng urani được làm giàu. Phòng thí nghiệm Los Alamos đã được tái cơ cấu hoạt động, với hầu hết tất cả các nguồn lực nghiên cứu đều tập trung vào các vấn đề liên quan đến hiện tượng nổ sập của quả bom Fat Man.
Vấn đề đầu tiên liên quan đến cách sắp xếp kíp nổ xung quanh để tạo hiện tượng nổ sập. Theo thí nghiệm của Neddermeyer, sóng xung kích gây ra bởi các kíp nổ sẽ có hướng phân tán, va chạm nhau, dẫn đến sự không đồng bộ trong áp suất và hiện tượng co sập không thể thực hiện được. Ý tưởng sử dụng kíp nổ có hình dạng như thấu kính nổ ba chiều—giúp tạo sóng xung kích hội tụ vào trung tâm—đến từ James L. Tuck, và được phát triển bởi von Neumann. Ngoài ra, để khắc phục khó khăn trong việc đồng bộ nhiều phản ứng kích nổ, Luis Alvarez và Lawrence Johnston đã phát minh ra kíp nổ dây cầu để thay thế hệ thống kích nổ Primacord vốn kém chính xác hơn. Robert Christy được ghi nhận là người thực hiện các phép tính toán cho thấy việc quả cầu plutoni rắn khối lượng dưới tới hạn có thể được nén đến một trạng thái tới hạn, giúp đơn giản hóa công việc một cách đáng kể, vì trước đó, người ta đã cố gắng thử nhiều phương pháp khó khăn hơn để nén thuốc nổ vào một vỏ hình cầu rỗng. Sau báo cáo của Christy, vũ khí lõi plutoni rắn được mang tên "Christy Gadget".
Nhiệm vụ của các nhà luyện kim khi đó là phải tìm ra phương pháp đúc plutoni thành một quả cầu. Mọi chuyện càng trở nên khó khăn hơn khi các thử nghiệm đo mật độ plutoni cho kết quả không nhất quán. Lúc đầu người ta tin rằng sự tạp nhiễm là nguyên nhân, nhưng sau đó người ta sớm xác định rằng nguyên nhân là do plutoni có nhiều dạng Thù hình của plutoni. Pha α giòn tồn tại ở nhiệt độ phòng chuyển thành pha β dẻo ở nhiệt độ cao hơn. Sau đó, người ta chú ý đến plutoni tồn tại pha δ dễ uốn hơn thường tồn tại trong khoảng 300–450 °C (570–840 °F). Người ta thấy rằng chất này ổn định ở nhiệt độ phòng khi được hợp kim với nhôm, nhưng nhôm phát ra neutron khi bị bắn phá bởi các hạt alpha, điều này sẽ làm vấn đề kích nổ sớm càng nghiêm trọng hơn. Các nhà luyện kim sau đó tình cờ phát hiện ra hợp kim plutoni-gali; loại hợp kim này giúp ổn định pha δ và có thể được ép nóng thành hình cầu như mong muốn. Khi plutoni được phát hiện là dễ bị ăn mòn, quả cầu được tráng phủ một lớp nickel.
nhỏ|trái|Một [[Bom bí ngô|quả bom bí ngô (dùng làm thiết bị thử nghiệm Fat Man) được nâng từ hầm bom vào khoang chứa bom trên chiếc B-29 để thực hành ném bom trong vài tuần trước cuộc tấn công vào Nagasaki.]]
Kích thước của quả bom Fat Man bị hạn chế bởi các loại máy bay có sẵn. Khi đó tiến sĩ Norman Foster Ramsey là người chịu trách nhiệm nghiên cứu các loại máy bay về tính phù hợp chứa bom. Máy bay duy nhất của quân đội Đồng minh được coi là có khả năng chở Fat Man mà không cần thay đổi kết cấu lớn là Avro Lancaster của Anh và Boeing B-29 Superfortress của Mỹ. Vào thời điểm đó, chiếc siêu pháo đài bay Boeing B-29 là biểu tượng đại diện cho công nghệ máy bay ném bom với những ưu điểm quân sự đáng kể về trọng lượng cất cánh tối đa (MTOW), tầm bay, tốc độ, trần bay và khả năng sống sót. Người ta cho rằng nếu không có B-29, việc thả bom hầu như là không thể thực hiện được. Tuy nhiên, điều này vẫn hạn chế kích thước quả bom, với chiều dài tối đa cho phép là 11 ft, rộng 5 ft và trọng lượng là 20000 lb. Việc loại bỏ thanh chắn trong khoang chứa bom cho phép quả bom có thể đạt chiều rộng tối đa là 5,5 ft.
nhỏ|phải|Fat Man đặt trên xe tải bom. [[Nhựa đường|Nhựa đường lỏng (màu đen trong hình) được dùng làm chất trám kín các mối nối của vỏ bom]]
Hemicloeina wyndham
Hemicloeina wyndham là một loài nhện trong họ Trochanteriidae. Loài này phân bố ở Tây Úc.
Fat Man
Quá trình phát triển
Các cuộc thả bom thử nghiệm bắt đầu vào tháng 3 năm 1944, và dẫn đến việc cải tiến chiếc máy bay Silverplate do trọng lượng của quả bom. Các bức ảnh chụp tốc độ cao cho thấy cánh đuôi đứng của bom bị gập lại dưới áp lực, dẫn đến việc hạ độ cao thất thường. Người ta đã thử nghiệm nhiều sự kết hợp khác nhau của hộp ổn định và cánh đuôi trên Fat Man nhằm loại bỏ sự chao đảo liên tục của nó. Cuối cùng, thiết kế mang tên California Parachute được chấp nhận sử dụng, với bề mặt bên ngoài hộp đuôi (tail box) hở phía sau, có hình khối lập phương với tám cánh hướng tâm bên trong, bốn cánh có góc nghiêng 45° và bốn cánh vuông góc với đường rơi, giúp gắn hộp đuôi vào phần đuôi quả bom. Trong các cuộc thả thử nghiệm vào những tuần đầu tiên, Fat Man đã bắn trượt mục tiêu một khoảng cách sai lệch trung bình là 1857 ft, nhưng con số này đã giảm một nửa vào tháng 6 năm 1944, khi những phi công ném bom dần thành thạo hơn.
Hemicloeina wyndham
Tham khảo
Thể loại:Hemicloeina Thể loại:Loài đặc hữu của Úc
Fat Man
Quá trình phát triển
Quả bom Fat Man mã số Y-1222 đời đầu được lắp ráp với khoảng 1.500 bu lông. Sau đó được thay thế bởi thiết kế Y-1291 vào tháng 12 năm 1944. Mẫu thiết kế mới này đã thay đổi rất nhiều mẫu cũ, chỉ có thiết kế đuôi của mẫu Y-1222 là được giữ lại. Các phiên bản sau này bao gồm Y-1560, có 72 kíp nổ; mẫu Y-1561 có 32; và mẫu Y-1562 có 132 kíp nổ. Ngoài ra còn có Y-1563 và Y-1564, là những quả bom huấn luyện, hoàn toàn không có kíp nổ. Thiết kế Y-1561 cuối cùng được lắp ráp chỉ với 90 bu lông. Vào ngày 16 tháng 7 năm 1945, quả bom Fat Man mẫu Y-1561, mang tên "The Gadget", đã được phát nổ trong vụ nổ thử nghiệm Trinity tại một địa điểm hẻo lánh ở bang New Mexico. Mẫu Y-1561 có đương lượng nổ khoảng 20 kt(TNT). Một số thay đổi nhỏ đã được thực hiện đối với thiết kế sau cuộc thử nghiệm Trinity. Philip Morrison nhớ lại rằng "Có một số thay đổi quan trọng... Những phần cơ bản tất nhiên là vẫn không có gì thay đổi."
Tổng quan
Fat Man có chiều dài 128 in, đường kính 60 in, và nặng khoảng 10300 lb. Thiết kế của quả bom Fat Man là loại vũ khí hạt nhân kiểu nổ sập. Giống với quả bom Little Boy, Fat Man cũng được trang bị hệ thống kíp nổ kích hoạt bằng 4 radar cảnh báo đuôi mang tên Archie. Radar Archie sẽ ghi nhận tín hiệu phản hồi từ mặt đất để xác định cao độ kích nổ.
Chi tiết cấu tạo lõi plutoni
nhỏ|phải|350px| Phương pháp kích nổ của quả bom Fat Man: {{legend|#ffff00|Kíp nổ dây cầu}} {{legend|#cc6633|Sóng xung kích (thể hiện dưới dạng mũi tên)}} {{legend|#d79563|Thuốc nổ nhanh [[Composition B}} {{legend|#ffcc99|Thuốc nổ chậm Baratol}} {{legend|#c6c6c6|"Bộ đẩy" bằng nhôm}} {{legend|#0000ff|Lớp vỏ composite (gồm nhựa và boron)}} {{legend|#808080|Bộ khối chèn (làm bằng urani tự nhiên)}} {{legend|#ff0000|Lõi hợp kim 239Pu–240Pu–Ga mạ nickel}} {{legend|#008000|Bộ kích hoạt neutron Urchin (gồm beryli và 210Po)}} ]]
nhỏ|phải|Khối thiết bị hạt nhân "cụm vật lý" ("physics package") của Fat Man trước khi được đặt vào trong vỏ bọc
Kíp nổ dây cầu tạo ra sóng xung kích một cách đồng thời ở 32 ống đặt thuốc nổ siêu thanh hình côn (đặt xung quanh thuốc nổ ở tâm diện của một khối hình 20 mặt cắt cụt, có hình dạng giống với quả bóng đá) tạo sóng xung kích hình cầu. Sóng xung kích ban đầu có dạng lồi khi đi qua thuốc nổ nhanh Composition B (thành phần gồm 60% RDX và 40% TNT). Sau đó, sóng xung kích đi qua lớp thuốc nổ chậm Baratol (chứa 70% bari nitrat và 30% TNT), vốn có vai trò dẫn hướng và định hình sóng nổ, được chuyển từ dạng sóng lồi sang dạng lõm. Ba mươi hai sóng nổ sau đó hợp thành một quả cầu sóng xung kích nổ sập duy nhất, nén vào lớp thuốc nổ nhanh Composition B bên trong.
Một "bộ đẩy" (pusher) bằng nhôm tỷ trọng trung bình giúp chuyển sóng xung kích phát nổ từ chất nổ mật độ thấp sang urani mật độ cao, nhằm giảm thiểu những chuyển động rối loạn không mong muốn. Sau đó, sóng xung kích nén các thành phần bên trong, truyền qua vỏ nhựa bor nhằm mục đích ngăn chặn sự kích nổ sớm của bom bởi các hạt neutron lệch hướng. Sóng xung kích đến tâm quả bom, nơi bộ kích hoạt neutron "Urchin" (chứa hai kim loại beryli và 210Po) bị nghiền nát, đẩy hai kim loại lại gần nhau và giải phóng một vụ nổ neutron vào lõi hợp kim pha δ mạ nickel của 239Pu–240Pu–Ga (tỉ lệ lần lượt 96%–1%–3% theo nồng độ mol). Phản ứng phân hạch sau đó được bắt đầu. Khả năng việc lõi phân hạch tự kích nổ sớm được giảm đi nhờ vào xung lượng hướng tâm của bộ khối chèn làm bằng urani tự nhiên (gọi là hiện tượng giam hãm quán tính). Bộ khối chèn cũng có nhiệm vụ làm phản xạ neutron trở lại lõi, giúp đẩy nhanh phản ứng dây chuyền. Khi số lượng neutron nhanh được tạo ra đủ, chính bộ khối chèn này sẽ tham gia quá trình phân hạch, giúp tạo tới 20% đương lượng nổ của vũ khí hạt nhân (có tài liệu cho rằng bộ khối chèn tạo ra đến 30% đương lượng nổ).
Kết quả là sự phân hạch của khoảng 1 kg trong tổng số 6,19 kg plutoni trong lõi, tức là khoảng 16% vật liệu phân hạch đang chứa trong quả bom. Vụ nổ giải phóng năng lượng tương đương với vụ nổ của 21 kiloton TNT hoặc 88 terajoules. Khoảng 20% đến 30% năng lượng đến từ sự phân hạch của bộ khối chèn urani.
Quá trình chuẩn bị
Tại cuộc họp của Ủy ban Mục tiêu (Target Committee), chủ trì bởi Oppenheimer, diễn ra vào ngày 10 và 11 tháng 5 năm 1945, những chuyên gia thảo luận về những chủ đề như độ cao kích nổ, địa điểm mục tiêu thả bom, việc loại bỏ bom trong trường hợp khẩn cấp (jettisoning), kế hoạch diễn tập... Các nhà khoa học nhận định rằng trong trường hợp khẩn cấp, chiếc máy bay B-29 chứa quả bom Fat Man có thể đáp cánh xuống sân bay tại căn cứ nguyên vẹn, khác với quả bom Little Boy, do có thiết kế "đạn" và "bia mục tiêu" nên không thể đáp cánh dù là trên đất liền hay trên biển.
Cũng tại cuộc họp trên, Ủy ban Mục tiêu đã đề xuất việc chọn lựa địa điểm mục tiêu thả bom cần đạt ba tiêu chí: "những mục tiêu quan trọng tại khu vực đô thị rộng lớn có đường kính hơn 3 mile, mục tiêu có thể bị phá hủy hiệu quả bằng vụ nổ bom, và không được oanh tạc trong tháng 8 sắp tới". Ủy ban đã rút gọn danh sách các mục tiêu từ 17 thành phố xuống còn 4 địa điểm chính, bao gồm Kyoto, Hiroshima, Yokohama, và Kokura, nhưng không có tên Nagasaki. Đến ngày 24 tháng 7, thành phố Nagasaki mới được bổ sung vào danh sách mục tiêu nhằm thay thế Kyoto, vốn được xem là trung tâm văn hóa của Nhật Bản. Cũng tại cuộc họp tháng 5 năm 1945, Oppenheimer đề xuất các phi công quân đội Hoa Kỳ cần giữ khoảng cách với điểm kích nổ ít nhất 2,5 mile và tránh tiếp xúc đám mây từ bụi phóng xạ để đảm bảo an toàn trước nguy cơ nhiễm phóng xạ từ quả bom.
Quá trình lắp ráp
nhỏ|trái|Đám mây hình nấm sau khi quả bom Fat Man nổ tung trên bầu trời thành phố [[Nagasaki vào ngày 9 tháng 8 năm 1945]] Cùng với bộ kích hoạt neutron hợp kim poloni–beryli, lõi plutoni đầu tiên được vận chuyển dưới sự giám sát của đặc phái viên không vận thuộc Dự án Alberta, Raemer Schreiber; lõi plutoni được đặt trong một hộp đựng làm bằng magnesi do Philip Morrison thiết kế đặc biệt cho công việc này. Magnesi được chọn vì nó không phản ứng giống như khối chèn urani trong quả bom. Kiện hàng rời Sân bay Quân đội Kirtland trên chiếc máy bay vận tải C-54 điều khiển bởi Phi đội không vận 320 thuộc Nhóm Hỗn hợp 509 vào ngày 26 tháng 7 và đáp xuống Sân bay Bắc trên đảo Tinian vào ngày 28 tháng 7. Ba tổ hợp tiền chế bom thuốc nổ siêu thanh Fat Man (được đặt mã số là F31, F32 và F33) rời Kirtland vào ngày 28 tháng 7 trên ba chiếc B-29: hai chiếc có biệt danh Luke the Spook và Laggin' Dragon thuộc Phi đội oanh tạc cơ 393 cùng một chiếc thuộc Đơn vị căn cứ Không lực Lục quân 216. Những thiết bị lõi bom được chuyển đến Sân bay Bắc vào ngày 2 tháng 8, khi đó tổ hợp F31 được tháo ra một phần nhằm kiểm tra toàn bộ các cấu kiện. Tổ hợp F33 được thả xuống vùng biển gần Tinina trong chuyến diễn tập cuối cùng vào ngày 8 tháng 8. Tổ hợp F32 có thể cũng được dùng trong vụ thả bom thứ ba hoặc trong chuyến diễn tập.
Vào ngày 7 tháng 8, một ngày sau vụ ném bom xuống Hiroshima, Chuẩn Đô đốc William R. Purnell, Đại tá William S. Parsons, Đại tá Paul W. Tibbets, Jr., Tướng Carl Spaatz và Thiếu tướng Curtis LeMay đã gặp nhau tại đảo Guam để thảo luận về những việc nên làm tiếp theo. Vì không có dấu hiệu nào cho thấy Nhật Bản có ý định đầu hàng, họ quyết định tiếp tục thả một quả bom khác. Parsons nói rằng Dự án Alberta sẽ sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ thả bom vào ngày 11 tháng 8, nhưng báo cáo dự báo thời tiết cho thấy có khả năng xuất hiện một cơn bão vào hôm đó, dẫn đến điều kiện bay sẽ rất tệ. Tibbets hỏi Parsons liệu quả bom có thể sẵn sàng sớm hơn, vào ngày 9 tháng 8, được không. Parsons đồng ý sẽ cố gắng chuẩn bị như mong muốn của Tibbets.
Tổ hợp bom Fat Man F31 được lắp ráp trong một phòng được trang bị máy lạnh trên đảo Tinian bởi nhân viên Dự án Alberta, và "cụm vật lý" (physics package) đã được lắp ráp hoàn chỉnh và nối dây. Cụm vật lý được đặt bên trong vỏ bom có thiết kế khí động học hình elip và được đặt trên xe tải bom; trên thân vỏ bom có chữ ký của gần 60 người, bao gồm cả Purnell, Parsons, và Chuẩn tướng Thomas F. Farrell. Sau đó nó được đưa đến khoang chứa bom của chiếc B-29 Superfortress mang tên Bockscar đặt theo tên của phi công chỉ huy máy bay là Đại úy Frederick C. Bock, người đã lái chiếc máy bay The Great Artiste cùng với phi hành đoàn của mình trong vụ thả bom xuống Hiroshima trước đó.
Thả bom xuống Nagasaki
nhỏ|phải|Khu vực ảnh hưởng do vụ nổ của quả bom Fat Man tại Nagasaki Phi hành đoàn trên chiếc Bockscar gồm 12 thành viên được chỉ huy bởi Cơ trưởng Thiếu tá Charles Sweeney và Trung tá Frederick L. Ashworth, người làm nhiệm vụ mồi kích nổ bom (weaponeer). Chiếc B29 Bockscar cất cánh lúc 03:47 (UTC+10:00) ngày 9 tháng 8 năm 1945, với thành phố Kokura là mục tiêu chính và Nagasaki là mục tiêu phụ. Quả bom đã được nạp nhiên liệu sẵn sàng, nhưng với các chốt an toàn màu xanh lá cây vẫn đang bật. Ashworth chuyển chốt an toàn sang trạng thái màu đỏ sau mười phút để Sweeney có thể đưa máy bay đạt độ cao 17000 ft nhằm bay trên những đám mây bão. Trong quá trình kiểm tra trước chuyến bay của Bockscar, kỹ sư bay đã thông báo với Sweeney rằng một máy bơm chuyển nhiên liệu không hoạt động khiến máy bay không thể sử dụng 640 gal nhiên liệu có trong khoang nhiên liệu dự trữ. Lượng nhiên liệu này sẽ vẫn phải được vận chuyển trên máy bay đến Nhật Bản và quay trở lại, làm tiêu tốn nhiều nhiên liệu hơn. Việc thay thế bơm chuyển này sẽ mất hàng giờ; còn nếu chuyển Fat Man sang một chiếc máy bay khác cũng có thể mất nhiều thời gian và cũng rất nguy hiểm, vì quả bom đã được nạp. Do đó, Đại tá Paul Tibbets và Sweeney đã quyết định để Bockscar tiếp tục thực hiện nhiệm vụ.
Mục tiêu chính của quả bom là thành phố Kokura, nơi đặt Nhà máy Vũ khí Kokura (Kokura Arsenal), một trong những công xưởng sản xuất vũ khí lớn nhất Nhật Bản thời điểm đó, nằm ở phía Bắc đảo Kyushu. Tuy nhiên, các phi công trên chiếc Bockscar phát hiện khu vực thành phố bị che khuất bởi mây và khói bay từ đám cháy gây ra bởi trận ném bom của 224 chiếc B-29 tại thành phố Yahata gần đó vào ngày hôm trước. Mây và khói bao phủ 70% diện tích Kokura, làm che khuất mục tiêu. Trong vòng 50 phút tiếp theo, phi đội cố gắng thực hiện 3 lần ngắm bắn để ném bom (bomb run), làm tiêu thụ thêm nhiên liệu và liên tục khiến máy bay bị phát hiện liên tục bởi hệ thống phòng thủ dày đặc của Yahata, nhưng họ vẫn không thể thả xuống khi quan sát bằng mắt thường. Đến lần ném bom thứ ba, hỏa lực phòng không của Nhật đã rất gần với chiếc Bockscar; khi đó Thiếu úy Jacob Beser đang theo dõi hệ thống truyền tin của quân Nhật Bản, và đã báo cáo hoạt động trên băng tần vô tuyến dẫn đường của máy bay chiến đấu Nhật Bản.
Sau đó, Sweeney quyết định chuyển sang mục tiêu thay thế là Nagasaki. Thành phố này cũng bị mây che làm giảm tầm nhìn, và Ashworth ra lệnh cho Sweeney tiếp cận bằng radar. Tuy nhiên, vào phút cuối, sĩ quan cắt bom (bombardier) Đại úy Kermit K. Beahan đã tìm thấy một khoảng trống trong đám mây. Fat Man được thả xuống và phát nổ lúc 11:02 giờ địa phương, sau khi rơi tự do 43 giây, ở độ cao khoảng 1650 ft. Do tầm nhìn kém gây ra bởi mây bao phủ, nên quả bom đã rơi cách điểm phát nổ dự định gần 2 mi, đồng thời địa hình đồi dốc đã giúp hạn chế sức nổ, vì vậy thiệt hại tương đối ít hơn ở Hiroshima.
Hậu quả
nhỏ|trái|Thành phố Nagasaki sau vụ nổ bom hạt nhân Cũng giống như các thành phố mục tiêu của bom hạt nhân như Hiroshima và Kokura, thành phố Nagasaki ít bị không kích để giữ hoàn toàn nguyên vẹn trước vụ nổ. Nagasaki—thành phố cảng được mệnh danh là "San Francisco của Nhật Bản"—được lựa chọn làm mục tiêu do nơi đây đặt Công xưởng Vũ khí Mitsubishi-Urakami, nơi sản xuất ngư lôi Type 91 sử dụng trong trận Trân Châu Cảng. Tại thời điểm thả bom, dân số ước tính của Nagasaki khoảng 263.000 người, gồm 240.000 thường dân, 9.000 binh sĩ quân đội Nhật Bản, và 400 tù binh chiến tranh.
Sau khi thả, quả bom Fat Man phát nổ ở độ cao khoảng 1650 ft phía trên khu vực Urakami, khu vực có cộng đồng giáo dân Công Giáo lớn nhất Nhật Bản, nằm ở phía Bắc trung tâm thành phố Nagasaki. Chấn tiêu vụ nổ cách Nhà thờ Urakami khoảng vài trăm met. Dưới sức nổ khoảng 21 kt(TNT), toàn bộ những công trình xung quanh như bệnh viện, nhà thờ, và trường học đều bị phá hủy. Ước tính có khoảng 39.000 người đã thiệt mạng tại thời điểm xảy ra vụ thả bom ở Nagasaki. Tính đến đầu năm 1946, tổng cộng có khoảng 70.000 –80.000 trường hợp tử vong, bao gồm cả do ảnh hưởng sức khỏe lâu dài, trong đó nghiêm trọng nhất là bệnh bạch cầu với nguy cơ liên quan đến nạn nhân bom là 46%. Nhiều người khác chết sau đó vì các vết thương do nổ và bỏng liên quan, và hàng trăm người khác bị bệnh nhiễm xạ do tiếp xúc với bức xạ ban đầu của quả bom Fat Man. Đến 5 năm sau chiến tranh, tổng số nạn nhân thiệt mạng do vụ nổ lên đến 140.000 người, tỉ lệ tử vong (khoảng 53%) gần bằng với tỉ lệ gây ra do quả bom Little Boy ở Hiroshima (khoảng 54%).
Giai đoạn hậu chiến
nhỏ|phải|Thông tin gián điệp thu thập được từ [[Klaus Fuchs, Theodore Hall, và David Greenglass đã giúp Liên Xô chế tạo quả bom hạt nhân đầu tiên của họ mang tên RDS–1, vốn gần như là bản sao của Fat Man, kể cả hình dáng bên ngoài.]] Sau chiến tranh thế giới thứ hai, hai quả bom Fat Man mẫu thiết kế Y-1561 được sử dụng trong hai cuộc thử nghiệm hạt nhân mang tên Chiến dịch Crossroads tại đảo san hô Bikini ở Thái Bình Dương. Quả bom đầu tiên được gọi là Gilda, đặt theo tên nhân vật do diễn viên Rita Hayworth thủ vai trong bộ phim cùng tên năm 1946, và được thả bởi chiếc Boeing B-29 Dave's Dream; nó đã trượt mục tiêu khoảng 710 yd. Quả bom thứ hai có biệt danh là Helen of Bikini, thiết kế không có cụm cánh đuôi, và được đặt trong một thùng đạn thép làm từ buồng điều khiển của tàu ngầm; nó đã được kích nổ 90 ft bên dưới tàu đổ bộ USS LSM-60. Cả hai quả bom thử nghiệm này có đương lượng nổ khoảng 23 kt(TNT) mỗi loại.
Phòng thí nghiệm Los Alamos và Không lực Lục quân trước đó đã bắt đầu công việc cải tiến thiết kế Fat Man. Các máy bay ném bom North American B-45 Tornado, Convair XB-46, Martin XB-48 và Boeing B-47 Stratojet có khoang bom đủ lớn để chứa quả bom Grand Slam, quả bom dài hơn nhiều nhưng không rộng bằng Fat Man. Các máy bay ném bom duy nhất của Mỹ có thể chở Fat Man là B-29 và Convair B-36. Vào tháng 11 năm 1945, Không lực Lục quân đã yêu cầu Los Alamos cung cấp 200 quả bom Fat Man, nhưng vào thời điểm đó, họ chỉ có hai bộ lõi plutonium và các tổ hợp nổ siêu thanh. Không lực Lục quân muốn cải tiến thiết kế để giúp sản xuất, lắp ráp, xử lý, vận chuyển và dự trữ dễ dàng hơn. Dự án W-47 thời chiến được tiếp tục, và những cuộc thả bom thử nghiệm được tiếp tục vào tháng 1 năm 1946.
Fat Man Mark III phiên bản Mod 0 được đặt hàng sản xuất vào giữa năm 1946. Chất nổ siêu thanh được sản xuất bởi Nhà máy thí điểm Salt Wells, nơi được thành lập như một phần của Dự án Camel, và một nhà máy mới được thành lập tại Công xưởng Đạn dược quân đội Iowa. Các bộ phận cơ khí của bom được chế tạo hoặc thu mua bởi Công binh xưởng Rock Island; các bộ phận điện và cơ khí cho khoảng 50 quả bom đã được dự trữ tại Sân bay Quân đội Kirtland vào tháng 8 năm 1946, nhưng chỉ có chín lõi plutoni. Quá trình sản xuất Mod 0 kết thúc vào tháng 12 năm 1948, lúc đó vẫn chỉ có 53 lõi. Phiên bản Mod 0 này sau đó được thay thế bằng các phiên bản cải tiến được gọi là Mod 1 và 2 với một số thay đổi nhỏ, trong đó quan trọng nhất là chúng không sạc các tụ điện của hệ thống phóng hỏa X-Unit cho đến khi được thả ra khỏi máy bay. Các phiên bản Mod 0 đã được rút khỏi biên chế sử dụng từ tháng 3 đến tháng 7 năm 1949, và đến tháng 10, tất cả chúng đã được tái cơ cấu thành Mod 1 và 2. Khoảng 120 chiếc Fat Man Mark III đã được bổ sung vào kho dự trữ từ năm 1947 đến năm 1949 cho đến khi nó được thay thế bằng bom hạt nhân Mark 4. Fat Man Mark III đã ngừng được sử dụng vào năm 1950.
Việc tấn công bằng vũ khí hạt nhân có lẽ một nhiệm vụ khó khăn trong những năm 1940 sau chiến tranh do những hạn chế của Fat Man Mark III. Pin acid–chì—có nhiệm vụ cung cấp năng lượng cho hệ thống tiếp nhiên liệu—chỉ có thể hoạt động trong 36 giờ, sau đó chúng cần được sạc lại. Để làm được điều này đồng nghĩa với việc phải tháo rời quả bom và quá trình sạc lại sẽ mất thêm 72 giờ. Pin phải được tháo ra trong mọi trường hợp sau chín ngày nếu không chúng bị ăn mòn. Lõi plutoni cũng không thể để lâu hơn, vì nhiệt tỏa ra từ nó sẽ làm hỏng thuốc nổ siêu thanh. Để thay thế lõi, người ta phải tháo rời quả bom hoàn toàn và lắp ráp lại. Việc này đòi hỏi khoảng 40 đến 50 người và mất từ 56 đến 72 giờ, tùy thuộc vào kỹ năng của đội lắp ráp bom, và Dự án vũ khí đặc biệt quân đội chỉ có ba đội như vậy vào tháng 6 năm 1948. Máy bay duy nhất có khả năng mang bom là Silverplate B-29 và nhóm duy nhất được trang bị chúng là Phi đội oanh tạc 509 tại Căn cứ Không quân Walker ở Roswell, New Mexico. Trước tiên, họ cần phải bay đến Căn cứ Sandia để nhận bom, và sau đó đến một căn cứ ở nước ngoài để thực hiện cuộc không kích.
Vũ khí hạt nhân đầu tiên của Liên Xô có thiết kế rất giống với quả bom Fat Man nhờ các điệp viên Klaus Fuchs, Theodore Hall và David Greenglass, những người đã cung cấp cho Liên Xô những thông tin bí mật liên quan đến Dự án Manhattan và Fat Man. Quả bom đầu tiên của họ được kích nổ vào ngày 29 tháng 8 năm 1949 trong khuôn khổ Chiến dịch First Lightning.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bom Thể loại:Bom hạt nhân Thể loại:Bom hạt nhân Hoa Kỳ Thể loại:Dự án Manhattan Thể loại:Lịch sử Dự án Manhattan Thể loại:Mật danh Thể loại:Vũ khí trong Chiến tranh thế giới thứ hai của Hoa Kỳ Thể loại:Vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki
Lasioglossum viridatulum
Lasioglossum viridatulum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1919.
Tham khảo
Thể loại:Lasioglossum Thể loại:Động vật được mô tả năm 1919
Carlos Alberto de Oliveira
Sự nghiệp câu lạc bộ
Carlos Alberto de Oliveira đã từng chơi cho Kyoto Purple Sanga.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1972 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Brasil Thể loại:Cầu thủ bóng đá São Paulo FC Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thổ Nhĩ Kỳ Thể loại:Cầu thủ bóng đá Brasil ở nước ngoài Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nhật Bản Thể loại:Cầu thủ bóng đá J1 League
Apollonius xứ Perga
Apollonius của Pergaeus (Ἀπολλώνιος) (khoảng 262 TCN – khoảng 190 TCN) là một nhà thiên văn và nhà toán học Hy Lạp cổ, nổi tiếng vì các tác phẩm liên quan tới các đường conic. Phương pháp và thuật ngữ có tính cách tân của ông, đặc biệt trong lĩnh vực các đường conic, đã ảnh hưởng tới nhiều học giả về sau bao gồm Ptolemaeus, Francesco Maurolico, Johannes Kepler, Isaac Newton, và René Descartes. Chính Apollonius đã đưa ra những tên gọi về Elip, Parabol, Hyperbol như chúng ta dùng ngày nay. Giả thiết về quỹ đạo lệch tâm dùng để giải thích quỹ đạo biểu kiến của các hành tinh và tốc độ thay đổi của Mặt Trăng, hay Định lý Apollonius là phát kiến của ông, về sau được Ptolemaeus mô tả trong tập XII.1 của bộ Almagest. Apollonius cũng đã nghiên cứu Mặt Trăng, tên ông được đặt cho một miệng hố trên Mặt Trăng.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhà thiên văn học Hy Lạp cổ đại Thể loại:Nhà phát minh Hy Lạp Thể loại:Nhà toán học Hy Lạp cổ đại Thể loại:Lịch sử hình học Thể loại:Mất thập niên 190 TCN Thể loại:Năm 262 TCN
Quercus runcinata
Quercus runcinata là một loài thực vật có hoa trong họ Cử. Loài này được (A.DC.) Engelm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1878.
Tham khảo
R Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1878
Shannonomyia phragmophora
Shannonomyia phragmophora là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Shannonomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Dysithamnus stictothorax
Dysithamnus stictothorax là một loài chim trong họ Thamnophilidae.
Tham khảo
Thể loại:Dysithamnus Thể loại:Chim Argentina Thể loại:Động vật được mô tả năm 1823 Thể loại:Chim Brasil
Gentianella corymbosa
Gentianella corymbosa là một loài thực vật có hoa trong họ Long đởm. Loài này được (Kunth) Weaver & Rüdenberg mô tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1975
Chaetomitrium frondosum
Chaetomitrium frondosum là một loài Rêu trong họ Hookeriaceae. Loài này được Mitt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1868.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chaetomitrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1868
Fier (hạt)
Rìa tây của hạt Fier là bờ biển dọc theo biển Adriatic. Hạt này giáp các hạt sau của Albania:
Habenaria alagensis
Habenaria alagensis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Ames mô tả khoa học đầu tiên năm 1907.
Fier (hạt)
Tham khảo
Fier Thể loại:Hạt Fier
Habenaria alagensis
Liên kết ngoài
Thể loại:Habenaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1907
Sakaçiftliği, Kütahya
Sakaçiftliği là một xã thuộc thành phố Kütahya, tỉnh Kütahya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 28 người.
Turbinicarpus schmiedickeanus
Turbinicarpus schmiedickeanus là một loài thực vật thuộc họ Cactaceae. Đây là loài đặc hữu của México. Môi trường sống tự nhiên của chúng là sa mạc nóng. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Thực vật México Thể loại:Turbinicarpus
Batrachoseps
Batrachoseps là một chi động vật lưỡng cư trong họ Plethodontidae, thuộc bộ Caudata. Chi này có 19 loài và 26% bị đe dọa hoặc tuyệt chủng.
Các loài
Chi này có các loài sau:
Liên kết ngoài
Thể loại:Plethodontidae Thể loại:Batrachoseps
Ategumia
Ategumia là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.
Tham khảo
Thể loại:Nomophilini
Helicoverpa guidellii
Helicoverpa guidellii là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Elaphoglossum vieillardii
Elaphoglossum vieillardii là một loài thực vật có mạch trong họ Lomariopsidaceae. Loài này được (Mett.) T. Moore mô tả khoa học đầu tiên năm 1862.
Dumoga arboricola
Dumoga arboricola là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Elaphoglossum vieillardii
Liên kết ngoài
Thể loại:Elaphoglossum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1862
Dumoga arboricola
Loài này thuộc chi Dumoga. Dumoga arboricola được Alfred Frank Millidge & Anthony Russell-Smith miêu tả năm 1992.
Tham khảo
Thể loại:Dumoga
1173 Anchises
1173 Anchises (1930 UB) là một thiên thể Troia của Sao Mộc, trong nhóm Troia, được phát hiện ngày 17 tháng 10 năm 1930 bởi Karl Wilhelm Reinmuth ở Heidelberg.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thiên thể Troia của Sao Mộc (nhóm Troia) Thể loại:Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1930 Thể loại:Tiểu hành tinh kiểu P (Tholen)
Pseudoterinaea bicoloripes
Pseudoterinaea bicoloripes là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Pseudoterinaea
Indonesia's Next Top Model (mùa 1)
Mùa đầu tiên của Indonesia's Next Top Model được phát sóng hàng tuần trên đài truyền hình tư nhân Indonesia NET. từ ngày 28 tháng 11 năm 2020 đến ngày 9 tháng 4 năm 2021. Siêu mẫu kiêm diễn viên người Indonesia Luna Maya  và Deddy Corbuzier  được vào ban giám khảo với tư cách là người dẫn chương trình và cố vấn sáng tạo của chương trình tương ứng, trong khi Patricia Gouw   và Panca Makmun được vào ban giám khảo với tư cách là giám khảo, huấn luyện viên catwalk và cố vấn người mẫu chính. Ayu Gani, quán quân Asia's Next Top Model mùa 3 và Jesslyn Lim từ Asia's Next Top Model mùa 6 được bổ sung làm cố vấn người mẫu trong suốt mùa đầu tiên.
Mùa đầu tiên của chương trình được quay theo các quy trình nghiêm ngặt về sức khỏe vì chương trình được sản xuất trong đại dịch COVID-19, điều này cũng khiến đội ngũ sản xuất không thể đưa các thí sinh đến một điểm đến quốc tế như các phiên bản Top Model khác trên thế giới. Tuy nhiên, top 5 đã có một chuyến đi đến thị trấn ven biển Anyer và ở lại qua đêm như một điểm đến địa phương.
Người chiến thắng trong cuộc thi là Ilene Kurniawan, 23 tuổi, đến từ Bali. Cô giành được: một chiếc Honda HR-V hoàn toàn mới và giải thưởng tiền mặt lên tới hàng trăm triệu Rupiah.
Các thí sinh
(Tuổi tính từ ngày dự thi)
Tham khảo
1
Longrita arcoona
Tham khảo
Thể loại:Longrita Thể loại:Loài đặc hữu của Nam Úc
Lasioglossum viridatum
Lasioglossum viridatum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Lovell mô tả khoa học năm 1905.
Tham khảo
Thể loại:Lasioglossum Thể loại:Động vật được mô tả năm 1905
Atelocentra
Thể loại:Crambidae Thể loại:Chi cánh vẩy đơn loài
Aristida utilis
Aristida utilis là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được F.M.Bailey mô tả khoa học đầu tiên năm 1907.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aristida Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1907
BNS Somudra Joy
BNS Somudra Joy là một trong những tàu khu trục lớn nhất và nặng nề nhất của Hải quân Bangladesh. Họ đã mua lại con tàu từ Hoa Kỳ dưới Các Bộ luật Quốc phòng quá mức.
Tham khảo
Thể loại:Hải quân Bangladesh
Quercus runcinatifolia
Quercus runcinatifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cử. Loài này được Trel. & C.H.Müll. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Tham khảo
R Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1936
Santa Sofia, Benevento
Năm 2011, nhà thờ này được UNESCO công nhận là Di sản thế giới của UNESCO như là một trong số bảy địa điểm của Longobards tại Italia, những nơi chốn của quyền lực (568–774 CN).
Lịch sử
Nó được thành lập bởi người Lombard Arechis II của Benevento vào khoảng năm 760. Nó được mô phỏng theo nhà nguyện của Bologna Liutprand ở Pavia sau khi đánh bại Desiderius là con rể của Charlemagne và sự sụp đổ của vương quốc Lombard ở miền bắc Ý (774). Nó đã trở thành nhà thờ quốc gia của người Oliver ở Công quốc Benevento. Nó như là cơ quan quyền lực cao nhất tại Bologna sau khi Arechis thất bại trong việc dành ngôi vua.
Tham khảo
Thể loại:Di sản thế giới tại Ý
USS Dictator
USS Dictator là một tàu giám sát bọc sắt với một tháp pháo được thiết kế di chuyển với tốc độ cao, phạm vi hoạt động trên biển khơi. Ban đầu được đặt tên là USS Protector (Người bảo vệ), nhưng vì Bộ Hải quân Hoa Kỳ ưa thích một cái tên hung hăng hơn nên tàu đã được đổi tên là Dictator (Nhà độc tài). Đây là tàu chị em với USS Puritan. Mặc dù được thiết kế để di chuyển với tốc độ cao, nhưng các vấn đề kỹ thuật đã giới hạn tốc độ tối đa của con tàu là 10 hải lý/giờ. USS Dictator tham chiến trong hai thời kỳ; từ 1864 đến 1865, trong Hải đoàn Phong tỏa Bắc Đại Tây Dương, và từ 1869 đến 1877, với Hạm đội Bắc Đại Tây Dương. Sau khi ngừng hoạt động năm 1877, nó đã được bán vào năm 1883.
Mô tả
Dictator dài 312 ft, rộng 50 ft, độ cao mớn nước khoảng 20 ft và trọng tải choán nước lên đến 4438 LT. Chiếc tàu có tốc độ tối đa là 10 nút, được đẩy bởi hai chân vịt và một động cơ hơi nước rung hai xylanh Ericsson, với tổng công suất 3.500 ihp. Có một tầng trên ở giữa tàu. Ngoài ra, tàu còn được thiết kế để chở 1.000 tấn than. Con tàu chiến này được trang bị hai súng nòng trơn Dalghren 15 in. Nó được bọc giáp 15 inch trên tháp pháo, 12 in trên buồng lái, 6 in ở thân tàu, và 1,5 in trên boong. Dictator đã từng chuyên chở một đội ngũ gồm 174 người.
Lịch sử
thumb|trái| Dictator khi ra mắt Ban đầu, tên tàu được đặt là USS Protector, nhưng tên đã được đặt lại là Dictator vào ngày 1 tháng 4 năm 1862 sau khi Trợ lý Bộ trưởng Hải quân Gustavus Vos yêu cầu điều đó với John Ericsson, người thiết kế.
Công việc chế tạo Dictator nằm tại Delamater Iron Works, ở Thành phố New York theo hợp đồng với John Ericsson ngày 16 tháng 8 năm 1862, và hạ thủy hôm 26 tháng 12 năm 1863. Nó được ra khơi ngày 11 tháng 11 năm 1864, dưới sự điều khiển của Trung tá J. Rodgers, cùng với một đội ngũ bao gồm 174 người.
Do có vấn đề khi đóng tàu với hệ thống đẩy đã khiến các buổi ra khơi ban đầu trở nên hạn chế hay cũng có trường hợp không thể ra khơi. Tham gia nhiệm vụ chung với Hải đoàn Phong tỏa Bắc Đại Tây Dương, Dictator tuần tra dọc bờ biển miền Đông Hoa Kỳ từ 15 tháng 12 năm 1864 cho đến khi ngừng nhiệm vụ vào ngày 5 tháng 9 năm 1865 tại Cảng Hải quân đảo League. Tàu ngừng hoạt động ở đó cho đến năm 1869.
Con tàu quay lại sứ mệnh của nó vào ngày 20 tháng 7 năm 1869 với chi phí sửa chữa là 59.654,27 đô-la Mỹ. Dictator phục vụ Hạm đội Bắc Đại Tây Dương cho đến ngày 28 tháng 6 năm 1871 khi nó một lần nữa giải nhiệm. Người ta bảo trì con tàu ở Cảng Hải quân New York cho đến ngày 12 tháng 1 năm 1874 thì nhận nhiệm vụ ở Bắc Atlantic Station (thuộc bang Georgia). Dictator chính thức ngừng hoạt động sau khi được chuyển đến đảo League vào ngày 1 tháng 6 năm 1877 và được đặt ở đó cho đến khi được bán vào ngày 27 tháng 9 năm 1883 cho A. Purvis & Son với giá 40.250 đô-la.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tàu được đóng ở New York (tiểu bang) Thể loại:Tàu giám sát của Hải quân Hoa Kỳ Thể loại:Tàu của hải quân Hoa Kỳ Thể loại:Tàu năm 1863 Thể loại:Nội chiến Hoa Kỳ
Cléber Eduardo Arado
Cléber Eduardo Arado (sinh ngày 11 tháng 10 năm 1972) là một cầu thủ bóng đá người Brasil.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Cléber Eduardo Arado đã từng chơi cho Kyoto Purple Sanga.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1972 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Brasil
Dysithamnus mentalis
Dysithamnus mentalis là một loài chim trong họ Thamnophilidae.
Tham khảo
Thể loại:Dysithamnus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1823 Thể loại:Chim Trung Mỹ Thể loại:Chim Nam Mỹ
Atomoclostis
Thể loại:Crambidae Thể loại:Chi cánh vẩy đơn loài
Trường Đại học Tây Nguyên
Lịch sử
Trường Đại học Tây Nguyên được thành lập theo Quyết định số 298/CP ngày 11/11/1977 của Hội đồng Chính phủ với nhiệm vụ đào tạo cán bộ có trình độ đại học phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội toàn vùng Tây Nguyên. Từ xuất phát điểm chỉ có 6 chuyên ngành đào tạo của 4 khoa: Sư phạm, Y dược, Nông lâm và Lâm nghiệp. Đến nay, Trường đã trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học,chuyển giao công nghệ góp phần quan trọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực cho vùng Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ và các nước Lào, Campuchia.
Đội ngũ giảng viên
Tính đến tháng 5 năm 2018, trường có 215 giảng viên. Trong đó có 1 giáo sư, 20 phó giáo sư 15 tiến sĩ, 137 thạc sĩ và 42 giảng viên có trình độ đại học.
Tham khảo
Tây Nguyên Tây Nguyên Thể loại:Đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam
SN 1604
Siêu tân tinh 1604, còn được gọi là siêu tân tinh Kepler, sao mới Kepler hay ngôi sao Kepler, là một siêu tân tinh xảy ra trong Ngân Hà, cách Trái Đất trong khoảng 6 kiloparsecs hay 20,000 năm ánh sáng. Khi xảy ra vụ nổ siêu tân tinh, ánh sáng của nó đến Trái Đất có thể nhìn thấy bằng mắt thường, lúc sáng nhất nó sáng hơn bất kì ngôi sao nào trong bầu trời đêm, và hơn tất cả các hành tinh khác (ngoại trừ Kim Tinh), với độ sáng -2.5.
Siêu tân tinh được quan sát lần đầu trên bầu trời Bắc Ý|Italia vào ngày 9/10/1604. Johannes Kepler bắt đầu quan sát nó vào ngày 17/10/1604. Sau đó nó được đặt tên của ông vì ông viết một quyển sách với tiêu đề De Stella nova in pede Serpentarii (Về một ngôi sao mới ở chân của Xà Phu). Nó là một siêu tân tinh thứ hai được quan sát trong cùng một thế hệ (sau SN 1572 được quan sát bởi Tycho Brahe trong chòm sao Tiên Hậu). Trước đó gần 5 thế kỷ có Thiên Quan khách tinh được quan sát thấy năm 1054 từ khoảng 6.500 năm ánh sáng. Từ đó đến nay chưa có một siêu tân tinh nào được quan sát là xảy ra ở trong Ngân Hà, mặc dù nhiều siêu tân tinh xảy ra bên ngoài Ngân Hà đã được quan sát. G1.9+0.3 chỉ là một tàn tích siêu tân tinh được quan sát thấy năm 1985 và 2007 từ khoảng cách 25.000 năm ánh sáng.
Tàn dư siêu tân tinh của SN 1604 được coi là một trong những vật thể "nguyên mẫu điển hình" của các loại này, và nó là đối tượng được nghiên cứu nhiều trong thiên văn học.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chòm sao Xà Phu Thể loại:Tàn tích siêu tân tinh Thể loại:Johannes Kepler Thể loại:Siêu tân tinh Thể loại:Khoa học năm 1604
Shannonomyia pomerantzi
Shannonomyia pomerantzi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Shannonomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Sekiören, Kütahya
Sekiören là một xã thuộc thành phố Kütahya, tỉnh Kütahya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 175 người.
Syzygium hutchinsonii
Syzygium hutchinsonii là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được (C.B.Robinson) Merr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1951.
Liên kết ngoài
H Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1951
Lasioglossum viride
Lasioglossum viride là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Brullé mô tả khoa học năm 1840.
Tham khảo
Thể loại:Lasioglossum Thể loại:Động vật được mô tả năm 1840
Chaetomitrium hebridense
Chaetomitrium hebridense là một loài Rêu trong họ Hookeriaceae. Loài này được Dixon mô tả khoa học đầu tiên năm 1948.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chaetomitrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1948
Batrachuperus
Tham khảo
Thể loại:Động vật lưỡng cư châu Á Thể loại:Hynobiidae
Pseudoterinaea indica
Tham khảo
Thể loại:Pseudoterinaea
Thỏ và Rùa (phim)
Thỏ và Rùa là một phim hoạt hình 3D của đạo diễn Huỳnh Vĩnh Sơn.
Nội dung
Phỏng theo câu chuyện ngụ ngôn nổi tiếng cùng tên, bộ phim hướng tới những sắc màu vui nhộn, hiện đại.
Lịch sử
Chuyện kể rằng Thỏ và Rùa cùng sống trong thành phố Rau Muống, 500 năm đã trôi qua, giờ đây hai chú quyết định trở lại cuộc tranh tài, việc này được xem là sự kiện trọng đại nhất của cư dân thành phố.
Dầu vậy, điều khác biệt là cuộc thi không hề có kẻ thắng, người thua, tuy rằng đã có nhiều tình tiết gay cấn xảy ra. Ở đích đến cuối cùng, Thỏ Tai Dài đã từ bỏ chiến thắng khi trông thấy Rùa Mắt Trố gặp nạn, để cùng nhau về đích và cùng chiến thắng.
Nhân vật
Ngoài những địa danh như thành phố Rau Muống, khúc cua Khủng Long, bộ phim có các nhân vật được đặt tên theo tính cách, như: Thỏ Tai Dài, Rùa Mắt Trố, Vịt Cồ, Gà Mái Mơ, Voi Cận…
Tham khảo
Thể loại:Huỳnh Vĩnh Sơn Thể loại:Phim của Hãng phim Giải Phóng Thể loại:Phim hoạt hình Việt Nam Thể loại:Phim thể thao Việt Nam Thể loại:Phim thiếu nhi Việt Nam Thể loại:Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn Thể loại:Phim năm 2009 Thể loại:Phim giành giải Cánh diều bạc
Moraea lugubris
Liên kết ngoài
Thể loại:Moraea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1976
Ozarba melanodonta
Ozarba melanodonta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ozarba
Longrita findal
Longrita findal là một loài nhện trong họ Trochanteriidae. Loài này phân bố ở Tây Úc.
Tham khảo
Thể loại:Longrita Thể loại:Loài đặc hữu của Úc
Dumoga complexipalpis
Dumoga complexipalpis là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Dumoga. Dumoga complexipalpis được Alfred Frank Millidge & Anthony Russell-Smith miêu tả năm 1992.
Tham khảo
Thể loại:Dumoga
Elaphoglossum viride
Elaphoglossum viride là một loài thực vật có mạch trong họ Lomariopsidaceae. Loài này được (E. Fourn.) C. Chr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Liên kết ngoài
Thể loại:Elaphoglossum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1905
1174 Marmara
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1930
Tổ chức tôn giáo
liên_kết=https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BA%ADp tin:MACMA_Muar.jpg|nhỏ|Một tổ chức Hồi giáo ở [[Johor, Malaysia.]] Các hoạt động tôn giáo nói chung cần một số cơ sở hạ tầng để hoạt động. Vì lý do này, thường tồn tại các tổ chức ủng hộ tôn giáo, là một số hình thức tổ chức quản lý:
Ngoài ra, các tổ chức này thường có các trách nhiệm khác, chẳng hạn như thành lập, đề cử hoặc bổ nhiệm các nhà lãnh đạo tôn giáo, thiết lập một cơ sở giáo lý, kỷ luật các nhà lãnh đạo và tín đồ đối với luật tôn giáo và xác định tư cách thành viên.
Turbinicarpus subterraneus
Turbinicarpus subterraneus là một loài thực vật thuộc họ Cactaceae. Đây là loài đặc hữu của México. Môi trường sống tự nhiên của chúng là sa mạc nóng.
Tham khảo
Thể loại:Turbinicarpus Thể loại:Thực vật dễ tổn thương Thể loại:Thực vật đặc hữu Mexico
Afghanistan
Con người đã sống ở khu vực ngày nay là Afghanistan ít nhất 50.000 năm trước. Con người định cư xuất hiện trong khu vực này cách đây 9.000 năm, phát triển dần dần thành nền văn minh lưu vực sông Ấn (địa điểm Shortugai), nền văn minh Oxus (địa điểm Dashlyji), và nền văn minh Helmand (địa điểm Mundigak) trong giai đoạn thiên niên kỷ thứ 3 TCN. Người Ấn-Arya di cư từ khu vực Bactria - Margiana đến Gandhara, tiếp theo là sự trỗi dậy của nền văn hóa Yaz I trong thời kỳ đồ sắt (khoảng 1500–1100 TCN), đã gắn liền với nền văn hóa được mô tả trong Avesta, văn bản tôn giáo cổ của Hỏa giáo. Khu vực này, sau đó được gọi là "Ariana", rơi vào tay người Ba Tư Achaemenid vào thế kỷ thứ 6 TCN. Người Ba Tư sau đó đã chinh phục các khu vực ở phía đông đến tận thung lũng sông Hằng. Alexander Đại đế xâm chiếm khu vực này trong thế kỷ thứ 4 TCN, và kết hôn với Roxana ở Bactria trước khi ông thực hiện chiến dịch thung lũng Kabul, nơi ông chiến đấu với các bộ lạc Aspasioi và Assakan. Vương quốc Hy Lạp-Bactria trở thành phần cuối phía đông của thế giới Hy Lạp. Sau cuộc chinh phục của người da đỏ Maurya, Phật giáo và Ấn Độ giáo đã phát triển mạnh mẽ trong khu vực này trong nhiều thế kỷ. Hoàng đế Kushan Kanishka, người trị vì hai thủ đô Kapisi và Puruṣapura, đã đóng một vai trò quan trọng trong việc truyền bá Phật giáo Đại thừa đến Trung Quốc và Trung Á. Nhiều triều đại Phật giáo khác cũng bắt nguồn từ khu vực này, bao gồm Kidarites, Hephthalites, Alkhons, Nezaks, Zunbils và Turk Shahis.
Người Hồi giáo đã đưa Hồi giáo đến Herat và Zaranj thuộc đế quốc Sasan vào giữa thế kỷ thứ 7, trong khi việc Hồi giáo hóa đầy đủ hơn đã đạt được từ thế kỷ 9 đến 12 dưới các triều đại Saffarid, Samanid, Ghaznavid và Ghurid. Các phần của khu vực này sau đó được các đế chế Khwarazmian, Khalji, Timurid, Lodi, Sur, Mughal và Safavid cai trị. Lịch sử chính trị của nhà nước Afghanistan hiện đại bắt đầu với triều đại Hotak, với người sáng lập Mirwais Hotak tuyên bố miền nam Afghanistan độc lập vào năm 1709. Năm 1747, Ahmad Shah Durrani thành lập Đế chế Durrani với thủ đô tại Kandahar. Năm 1776, thủ đô Durrani được chuyển đến Kabul trong khi Peshawar trở thành thủ đô mùa đông; sau này bị mất vào tay người Sikh vào năm 1823. Vào cuối thế kỷ 19, Afghanistan trở thành một quốc gia đệm trong "Ván Cờ Lớn" giữa hai đế quốc Anh và Nga.
Trong chiến tranh Anh-Afghanistan lần thứ nhất, 1839-1842, lực lượng Anh đến từ Ấn Độ lúc đầu giành quyền kiểm soát Afghanistan, nhưng sau đó đã bị đánh bại một cách dứt khoát. Sau Chiến tranh Anh-Afghanistan lần thứ ba vào năm 1919, đất nước này đã có thể độc lập thoát khỏi ảnh hưởng của nước ngoài. Afghanistan trở thành một chế độ quân chủ dưới thời Amanullah Khan. Tuy nhiên vào năm 1973 Zahir Shah bị lật đổ và một nước cộng hòa được thành lập. Năm 1978, sau cuộc đảo chính lần thứ hai, Afghanistan lần đầu tiên trở thành một nhà nước xã hội chủ nghĩa, gây ra Chiến tranh Liên Xô-Afghanistan trong những năm 1980 chống lại phiến quân mujahideen. Đến năm 1996, phần lớn đất nước bị nhóm Taliban với chủ nghĩa chính thống Hồi giáo cai trị như chế độ toàn trị. Taliban đã bị mất quyền lực sau cuộc xâm lược của Hoa Kỳ vào năm 2001 nhưng vẫn kiểm soát một phần đáng kể đất nước này. Cuộc chiến diễn ra giữa chính phủ mới do Mỹ thành lập và Taliban đã làm dày thêm hồ sơ nhân quyền và quyền phụ nữ ở Afghanistan, với nhiều hành vi vi phạm mà cả hai bên đều vi phạm, chẳng hạn như giết hại dân thường, bắt cóc và tra tấn. Do sự phụ thuộc sâu rộng của chính phủ Afghanistan đối với Mỹ về mặt quân sự và viện trợ kinh tế, một số người coi Afghanistan như quốc gia chư hầu của Mỹ. Năm 2021, Hoa Kỳ rút quân khỏi Afghanistan, và chỉ ít tháng sau thì Taliban giành lại quyền kiểm soát đất nước sau khi đánh đổ chính phủ do Hoa Kỳ hậu thuẫn.
Afghanistan là một nước còn nghèo đói, suy dinh dưỡng trẻ em và tham nhũng ở mức cao. Ngoài ra, Afghanistan còn là thành viên của Liên hợp quốc, Tổ chức Hợp tác Hồi giáo, Hiệp hội Hợp tác Khu vực Nam Á, Nhóm 77, Tổ chức Hợp tác Kinh tế và Phong trào Không liên kết. Nền kinh tế của Afghanistan là nền kinh tế lớn thứ 96 trên thế giới, với tổng sản phẩm quốc nội (GDP) là 72,9 tỷ USD theo sức mua tương đương; quốc gia này kém hơn nhiều về GDP bình quân đầu người (PPP), xếp thứ 169 trong số 186 quốc gia tính đến năm 2018.
Từ nguyên
Cái tên Af gh ānistān dịch thành "Vùng đất của người Afghan". Tên ngày này xuất phát từ từ Afghan.
"Stan" có nghĩa là đất hay địa điểm. Afghanistan có nghĩa là vùng đất của người Afghanistan. Từ "stan" cũng được sử dụng trong tên của Kurdistan và Uzbekistan.
Nguồn gốc và ý nghĩa từ "Afghan"
Người Pashtuns đã bắt đầu sử dụng thuật ngữ Afghan là tên gọi họ ít nhất từ thời kỳ Hồi giáo trở về sau. Theo W. K. Frazier Tyler, M. C. Gillet và nhiều học giả khác, "Từ Afghan lần đầu xuất hiện trong lịch sử ở thời Hudud-al-Alam năm 982. Bách khoa toàn thư Iran giải thích :
Từ điển giải thích thêm:
Bằng chứng trong văn học Pashto truyền thống ủng hộ lý thuyết này, ví dụ trong những văn bản thế kỷ XVII nhà thơ Pashto Khushal Khan Khattak đã viết :
Nguồn gốc và ý nghĩa từ "Afghanistan"
Phần cuối của cái tên, -stān, là một hậu tố Ấn-Iran với nghĩa "địa điểm", nó rất thường xuất hiện trong các ngôn ngữ trong vùng.
Thuật ngữ "Afghanistan", nghĩa "Vùng đất của người Afghan", từng được Babur, Hoàng đế Môgôn, đề cập tới ở thế kỷ XVI trong cuốn hồi ký của ông, để gọi những vùng lãnh thổ phía nam Kabul nơi người Pashtun sinh sống (được gọi là "Afghans" bởi người Babur). Về quốc gia "Afghanistan" hiện đại, Bách khoa toàn thư Hồi giáo đã viết:
Cho tới thế kỷ XIX, cái tên này chỉ được sử dụng cho vùng đất truyền thống của người Pashtun, trong khi thực thể gồm cả vương quốc được gọi là Vương quốc Kabul, như đã được nhà sử học Anh Mountstuart Elphinstone nói tới. Những vùng khác của đất nước trong một số giai đoạn được thừa nhận như những vương quốc độc lập, như Vương quốc Balkh ở cuối thế kỷ XVIII và đầu thế kỷ XIX.
Với sự mở rộng và tập trung hóa của quốc gia, chính quyền Afghan đã chấp nhận và mở rộng cái tên "Afghanistan" cho toàn bộ vương quốc, sau khi cái tên dịch sang tiếng Anh của nó, "Afghanland", đã xuất hiện trong nhiều hiệp ước giữa British Raj và Triều đại Qajar Ba Tư, để chỉ những vùng đất phụ thuộc Triều đại Barakzai của người Pashtun tại Kabul. "Afghanistan" trở thành cái tên phổ biến chỉ toàn bộ vương quốc được công chúng phương Tây biết đến năm 1857 bởi Friedrich Engels khi ông viết về vương quốc này trong New American Cyclopædia. Nó đã trở thành tên chính thức khi nước này được cộng đồng quốc tế công nhận năm 1919, sau khi giành lại độc lập hoàn toàn từ người Anh và được tái xác nhận trong bản hiến pháp đất nước năm 1923.