cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kiyochika Kobayashi
Phong cách và phân tích
Các bản in của Kiyochika thể hiện sự quan tâm với ánh sáng và bóng râm, rất có thể là ảnh hưởng từ phong cách hội họa phương Tây thịnh hành ở Nhật Bản vào những năm 1870. Ông chuyển sang sử dụng bảng màu dịu dàng hơn trong các bản in của mình, thay vì thuốc nhuộm anilin có sắc tố gắt hơn đã từng sử dụng trước đó. Chuyên môn của ông chủ yếu tập trung vào buổi đêm, nơi cảnh vật sẽ được rọi sáng từ các nguồn sáng khác nhau, chẳng hạn như đèn đường. Màu sắc thường mang lại cho bản họa một bầu không khí u ám, phần nào ngăn cản người xem với quá trình hiện đại hóa mà nó đang mô tả.
Các bản in khắc gỗ của Kiyochika khác với những bản in thời Edo trước đó, không chỉ có kỹ thuật hội hoạ, mà cả các chủ đề mang hơi hướng của Châu Âu được đưa vào, từ những chiếc xe ngựa, tháp đồng hồ đến đường sắt tại Tokyo. Phong cảnh thành phố hiện đại Kiyochika mang đến cho người xem thường là hoạt cảnh các đoàn người đến rồi lại đi, hơn là tập chung vào cảnh vật. Chúng dường như mang đến các góc nhìn mới, thay vì phán xét quá trình hiện đại hóa công nghiệp mà đang được chính quyền Minh Trị thực hiện với khẩu hiệu fukoku kyōhei ("phú quốc cường binh"); điều này trái ngược lại với nghệ sĩ đương thời khác như Yoshitoshi, với các tác phẩm samurai chiến đấu nhằm tôn vinh các giá trị truyền thống và chống lại các tư tưởng Tây phương hóa.
Trong thời kỳ Edo, hầu hết các nghệ sĩ ukiyo-e thường xuyên tạo ra tranh khiêu dâm shunga, bất chấp sự kiểm duyệt của chính phủ. Vào thời Minh Trị, việc kiểm duyệt trở nên nghiêm ngặt hơn bởi chính phủ muốn thể hiện một Nhật Bản phù hợp với tiêu chuẩn đạo đức của phương Tây, do vậy mà sản xuất shunga cũng trở nên khan hiếm. Kiyochika là một trong số những nghệ sĩ chưa từng thực hiện bất kỳ tác phẩm nghệ thuật khiêu dâm nào.
Di sản
trở thành học trò của Kiyochika, đồng thời cũng sử dụng hiệu ứng ánh sáng ấn tượng từ thầy của mình; Ông đã sống và làm việc tại nhà của Kobayashi trong 19 năm.
Richard Lane có viết rằng, Kiyochika có thể đại diện cho "một bậc thầy ukiyo-e cuối cùng, hoặc là một nghệ sĩ in ấn quan trọng của Nhật Bản hiện đại thời kỳ đầu", nhưng "có lẽ chính xác nhất khi coi ông là một sinh vật lạc hậu tới từ quá khứ, dù đã có nỗ lực hết sức để thích nghi với thế giới ukiyo-e mới lạ và hiện đại, nhưng dường như vẫn là chưa đủ". Ông coi những tác phẩm đỉnh cao nhất của Kiyochika có phần kém cạnh hơn những tuyệt tác của Hiroshige, nhưng lại được xếp ngang bằng khi so với Kuniyoshi và Kunisada.
Liên kết ngoại
Thể loại:Mất năm 1915 Thể loại:Sinh năm 1847
Westwood, Iowa
Westwood là một thành phố thuộc quận Henry, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 112 người.
Dân số
Dân số qua các năm:
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Iowa Thể loại:Quận Henry, Iowa
Pyrulofusus deformis
Pyrulofusus deformis, tên tiếng Anh: warped whelk, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.
Tham khảo
Thể loại:Pyrulofusus
Gonospermum
Gonospermum là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae).
Loài
Chi Gonospermum gồm các loài:
Uracanthus declivis
Tham khảo
Thể loại:Uracanthus
Idaea sinica
Idaea sinica là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
S
Bugbrooke St Michaels F.C.
Lịch sử
Bugbrooke St Michaels Football Club được thành lập năm 1929. CLB gia nhập United Counties League Division One năm 1987, và vô địch ở mùa giải 1998–99, thăng hạng lên Premier Division. Ở mùa giải 1999–2000, họ đến được vòng 1 của FA Vase. CLB bị xuống hạng Division One năm 2002. Bugbrooke vào đến chung kết của Northamptonshire Junior Cup mùa giải 2008–09, và thua 3–1 trước Peterborough Northern Star. Ở mùa giải 2009–10, Bugbrooke tạo nên lịch sử khi đặt chân đến vòng 2 của FA Vase. Mùa giải 2012–13, CLB đạt đến vòng sơ loại thứ nhất của FA Cup lần đầu tiên trong lịch sử CLB.
Liên kết ngoài
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Anh Thể loại:United Counties Football League
Brinckochrysa beninensis
Brinckochrysa beninensis là một loài côn trùng trong họ Chrysopidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Hölzel & Duelli miêu tả năm 1994.
Tham khảo
Thể loại:Brinckochrysa
Camptotypus spilonota
Camptotypus spilonota là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Camptotypus
Grewia bracteata
Grewia bracteata là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Roth mô tả khoa học đầu tiên năm 1821.
Acacia rostrata
Acacia rostrata là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Humb. & Bonpl. ex Willd. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1806.
Họ Huỳnh hoa đăng
Họ Huỳnh hoa đăng (danh pháp khoa học: Cochlospermaceae) là một họ thực vật có hoa với 2 chi và khoảng 15-25 loài cây thân gỗ và cây bụi. Chúng có mặt tại khu vực nhiệt đới, nhưng lại không có mặt ở miền nam Đông Nam Á (như Malaysia, Indonesia) một cách khá lạ kỳ. Phần lớn các loài trong họ này là cây ưa khô hay ưa ẩm vừa phải, phát triển tốt chủ yếu trong môi trường có khí hậu khô. Các lá có cuống, không màng bao, xẻ thùy chân vịt, mọc vòng hay so le, có lá kèm. Hoa lớn, đối xứng đơn, thường có màu vàng, lưỡng tính, mọc thành chùy hay cành hoa. Nhiều nhị với các bao phấn xốp. Bầu nhụy thượng với 1 (3) ngăn và 3 (5) lá noãn dạng quả tụ, vòi nhụy 1, núm nhụy 1 (nhỏ). Quả đặc biệt: nó là dạng quả nang cắt vách với vỏ quả trong tách rời khỏi vỏ quả giữa, nhiều hạt có lông tơ và cong. Các loài cây trong họ này thường có các mô tiết dịch (nhựa) màu ánh vàng.
Một số tác giả, trong đó có APG II, coi Cochlospermaceae như là từ đồng nghĩa của Bixaceae (họ Điều nhuộm). Trên website của APG, truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2007 thì họ Cochlospermaceae và họ Diegodendraceae chỉ được coi là một thành phần nằm trong họ Bixaceae.
Liên kết ngoài
Huỳnh hoa đăng, họ
Xyris longisepala
Xyris longisepala là một loài thực vật hạt kín trong họ Hoàng đầu. Loài này được Kral miêu tả khoa học đầu tiên năm 1966.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xyris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1966 Thể loại:Thực vật Alabama Thể loại:Thực vật Florida
Deuterocohnia gableana
Deuterocohnia gableana là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được R.Vásquez & Ibisch mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Liên kết ngoài
Thể loại:Deuterocohnia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Gymnadenia
Lan cẩm nha (danh pháp: Gymnadenia) là một chi thực vật có hoa trong họ Lan.
Danh sách loài
Các loài tự nhiên
Các loài lai tạo
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi thực vật
Asarönü, Finike
Asarönü là một xã thuộc huyện Finike, tỉnh Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 116 người.
Cardiorhinus castaneipennis
Cardiorhinus castaneipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1863.
Tham khảo
Thể loại:Cardiorhinus
Orthotrichum mirum
Orthotrichum mirum là một loài rêu trong họ Orthotrichaceae. Loài này được Lewinsky mô tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Liên kết ngoài
Thể loại:Orthotrichum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1978
Melipotis limitata
Melipotis limitata là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Melipotis
Guna
Guna là một thành phố và khu đô thị của quận Guna thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.
Địa lý
Guna có vị trí Nó có độ cao trung bình là 474 mét (1555 feet).
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh
Le Faulq
Liên kết ngoài
Faulcq, Le
Aphodius satellitius
Aphodius satellitius là một loài bọ cánh cứng trong họ Scarabaeidae. Loài này được Herbst miêu tả khoa học năm 1789.
Tham khảo
Thể loại:Aphodius Thể loại:Động vật được mô tả năm 1789
Ganaganuru, Malavalli
Tham khảo
Thể loại:Mandya (huyện)
Tân Minh, Sóc Sơn
Tân Minh là một xã thuộc huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội, Việt Nam.
Xã có diện tích 12,54 km², dân số năm 1999 là 13.257 người, mật độ dân số đạt 1.057 người/km².
Bao gồm 6 thôn và 1 khu hành chính: Xuân Dục, Vệ Sơn Đoài, Vệ Sơn Đông, Đan Tảo, Xuân Đồng và khu 418 (thuộc xí nghiệp đường sắt), khu dân cư Thuỷ Lợi 2
Gorceixia
Gorceixia là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae).
Loài
Chi Gorceixia gồm các loài:
Vũ trụ hoạt động thế nào
Liên kết ngoài
Thể loại:Chương trình Discovery Channel Thể loại:Phim tài liệu truyền hình nhiều tập về khoa học Thể loại:Phim tài liệu truyền hình nhiều tập Mỹ Thể loại:Chương trình truyền hình khoa học Thể loại:Phim truyền hình Mỹ thập niên 2010
Camptotypus stigmaticus
Camptotypus stigmaticus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Camptotypus
Retimohnia acadiana
Retimohnia acadiana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.
Morelos, Chihuahua
Morelos là một đô thị thuộc bang Chihuahua, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 7172 người.
Retimohnia acadiana
Tham khảo
Thể loại:Retimohnia
Morelos, Chihuahua
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang Chihuahua
Purshia tridentata
Purshia tridentata là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được (Pursh) DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1817.
Cardiorhinus chilensis
Tham khảo
Thể loại:Cardiorhinus
Purshia tridentata
Liên kết ngoài
Thể loại:Purshia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1817 Thể loại:Thực vật California Thể loại:Thực vật Tây Bắc Hoa Kỳ Thể loại:Thực vật Tây Nam Hoa Kỳ
Sóc chuột Allen
Sóc chuột Allen (Neotamias senex) là một loài động vật có vú trong họ Sóc, bộ Gặm nhấm. Loài này được J. A. Allen mô tả năm 1890.
Tham khảo
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1890 Thể loại:Động vật có vú Mỹ A Thể loại:Động vật California Thể loại:Lịch sử tự nhiên Nevada
Brinckochrysa cardaleae
Tham khảo
Thể loại:Brinckochrysa
What Cheer, Iowa
Dân số
Dân số qua các năm:
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Iowa Thể loại:Quận Keokuk, Iowa
Aphodius schirparakensis
Aphodius schirparakensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Scarabaeidae. Loài này được Petrovitz miêu tả khoa học năm 1955.
Tham khảo
Thể loại:Aphodius
Melipotis lucigera
Melipotis lucigera là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Melipotis
Polypogon schimperianus
Polypogon schimperianus là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (Hochst. ex Steud.) Cope miêu tả khoa học đầu tiên năm 1995.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polypogon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1995
Gabriel Cramer
Gabriel Cramer (1704-1752) là nhà toán học người Thụy Sĩ. Ông là tác giả của công thức Cramer, giúp chúng ta có thể tìm nghiệm của một hệ phương trình một cách dễ dang và hiệu quả.
Echinops descendens
Echinops descendens là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Hand.-Mazz. mô tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Liên kết ngoài
Thể loại:Echinops Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1913
Rhaponticum pulchrum
Rhaponticum pulchrum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Fisch. & C.A.Mey. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1835.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhaponticum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1835
Orthotrichum mitigatum
Orthotrichum mitigatum là một loài rêu trong họ Orthotrichaceae. Loài này được I. Hagen mô tả khoa học đầu tiên năm 1899.
Liên kết ngoài
Thể loại:Orthotrichum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1899
Sympterygia
Tham khảo
Thể loại:Rajidae  Thể loại:Các chi Cá đuối Thể loại:Nhóm loài do Johannes Peter Müller đặt tên Thể loại:Nhóm loài do Friedrich Gustav Jakob Henle đặt tên
Gymnaglossum
Gymnaglossum là một chi thực vật có hoa trong họ Lan.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi thực vật
Burton Park Wanderers F.C.
Burton Park Wanderers F.C. là câu lạc bộ bóng đá Anh tọa lạc ở Burton Latimer, Northamptonshire. Họ gia nhập United Counties League năm 1968. Mùa giải 1974–75, đội bóng vào đến vòng 2 của FA Vase. Hiện tại họ đang là thành viên của United Counties League Division One.
Lịch sử
CLB được thành lập năm 1961 với tên gọi Kettering Park Wanderers F.C. Họ gia nhập United Counties League Division Two năm 1968, sau đó được đổi tên thành Division One. CLB đổi thành tên như hiện tại vào năm 1973 và đạt đến vòng 2 của FA Vase ở mùa giải 1974–75. Năm 1978, CLB bị xuống hạng Division Two, nhưng lại trở lại Division One năm 1980 khi Division Two bị giải thể. Burton kết thúc ở vị trí á quân mùa giải 1988–89, và giành quyền thăng hạng lên Premier Division. Họ trụ lại được trong 2 mùa giải trước khi bị xuống chơi lại ở Division One. Và họ vẫn tiếp tục thi đấu ở phân khu đó cho đến bây giờ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Anh Thể loại:Khởi đầu năm 1961 ở Anh Thể loại:United Counties Football League
Tân Minh, Thanh Sơn
Tân Minh là một xã thuộc huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ, Việt Nam.
Xã Tân Minh có diện tích 25,97 km², dân số năm 1999 là 3345 người, mật độ dân số đạt 129 người/km².
Vọng Đông
Vọng Đông là một xã thuộc huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang, Việt Nam.
Địa lý
Xã Vọng Đông nằm ở phía tây nam huyện Thoại Sơn, có vị trí địa lý:
Xã Vọng Đông có diện tích 29,56 km², dân số năm 2019 là 10.184 người, mật độ dân số đạt 345 người/km².
Hành chính
Xã Vọng Đông được chia thành 4 ấp: Sơn Hòa, Sơn Lập, Sơn Tân, Sơn Thành.
Trường THCS
nhỏ|Trường THCS Vọng Đông, Vọng Đông, Thoại Sợn, An Giang Xã Vọng Đông có một trường THCS là Trường THCS Vọng Đông
Ananke (vệ tinh)
Ananke (Ανάγκη) là một vệ tinh tự nhiên dị hình chuyển động nghịch hành của Sao Mộc. Nó được khám phá bởi Seth Barnes Nicholson tại Đài thiên văn Núi Wilson vào năm 1951 và được đặt tên theo Ananke trong thần thoại, hiện thân của Necessity, và là mẹ của Moirai (Fates) bởi thần Zeus. Dạng tính từ của cái tên này là Anankean.
Ananke nhận được cái tên hiện tại vào năm 1975; trước đó, nó đơn giản được gọi là Jupiter XII. Nó đôi khi được gọi là "Adrastea" từ năm 1955 đến năm 1975 (Adrastea giờ là tên của một vệ tinh khác của sao Mộc).
Ananke được lấy để đặt tên cho nhóm Ananke, gồm các vệ tinh dị hình chuyển động nghịch hành quay xung quanh sao Mộc từ 19,3 đến 22,7 Gm, ở một độ nghiêng vào khoảng 150°.
Quỹ đạo
trái|nhỏ|300x300px|Các [[vệ tinh dị hình chuyển động nghịch hành của Sao Mộc.]] Ananke quay quanh sao Mộc ở một quỹ đạo nghịch hành có độ lệch tâm lớn và độ nghiêng lớn. Tám vệ tinh dị hình quay quanh sao Mộc đã được phát hiện kể từ năm 2000 cũng có những quỹ đạo tương tự. Các chỉ số quỹ đạo là kể từ tháng 1 năm 2000. Chúng vẫn liên tục thay đổi do các sự nhiễu loạn mặt trời và các hành tinh. Biểu đồ mô tả quỹ đạo của Ananke trong mối liên hệ với các vệ tinh dị hình chuyển động nghịch hành khác của sao Mộc. Độ lệch tâm của những quỹ đạo đã được chọn thì được biểu thị bởi các đoạn màu vàng (kéo dài từ cận điểm quỹ đạo tới viễn điểm quỹ đạo). Vệ tinh thông thường ngoài cùng Callisto cũng được đặt vào trong biểu đồ để có sự tham chiếu.
Với những số liệu về quỹ đạo và đặc điểm vật lý đã biết cho tới giờ, Ananke được coi là tàn tích lớn nhất của một vụ va chạm ban đầu đã tạo nên nhóm Ananke.
Đặc điểm vật lý
trái|nhỏ|Hình ảnh phơi sáng một lần của Ananke do tàu vũ trụ [[Vệ tinh Thăm dò Khảo sát Hồng ngoại Phạm vi rộng|WISE chụp vào năm 2010]] Ở trong phổ điện từ nhìn thấy được, Ananke xuất hiện trung tính với màu đỏ nhạt (chỉ mục màu B-V= 0,90 V-R=0,38).
Phổ điện từ hồng ngoại cũng giống như các tiểu hành tinh kiểu P nhưng với một dấu hiệu có khả năng của nước.
Tham khảo
Nguồn
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhóm Ananke Thể loại:Vệ tinh của Sao Mộc Thể loại:Vệ tinh dị hình 19510928 Thể loại:Được phát hiện bởi Seth B. Nicholson
Gundlupet
Gundlupet là một thị xã của quận Chamarajanagar thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.
Địa lý
Gundlupet có vị trí Nó có độ cao trung bình là 816 mét (2677 feet).
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Gundlupet có dân số 26.368 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Gundlupet có tỷ lệ 63% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 71%, và tỷ lệ cho phái nữ là 56%. Tại Gundlupet, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thị trấn thuộc huyện Chamarajanagar
Deuterocohnia glandulosa
Deuterocohnia glandulosa là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được E.Gross mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Liên kết ngoài
Thể loại:Deuterocohnia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1990 Thể loại:Thực vật Bolivia
Tuyên ngôn Thiên niên kỷ Liên Hợp Quốc
Ngày 8 tháng 9 năm 2000, sau ba ngày diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh Thiên niên kỷ với sự tham gia của nguyên thủ thế giới tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã thông qua 60 mục tiêu liên quan đến hòa bình; phát triển; môi trường; quyền con người; người dễ bị tổn thương, người đói và người nghèo; châu phi; và Liên hợp quốc - gọi chung là Tuyên ngôn Thiên niên kỷ (Nghị quyết 55/2). Văn bản hệ quả đã được Đại hội đồng thông qua vào ngày 14 tháng 12 năm 2000 để hướng dẫn việc thực hiện nghị quyết. Tiến độ thực hiện Tuyên ngôn đã được xem xét tại Hội nghị thượng đỉnh Thế giới 2005 dành cho nguyên thủ. Tuyên ngôn bao gồm 8 chương và 32 đoạn.
Các chương
Tuyên ngôn Thiên niên kỷ có 8 chương và các mục tiêu chính, được 189 nhà lãnh đạo thế giới thông qua trong hội nghị thượng đỉnh: Tuyên ngôn, sau Tuyên bố Vienna và Chương trình Hành động, nhấn mạnh việc tuân thủ pháp luật quốc tế về nhân quyền và luật nhân đạo quốc tế theo các Nguyên tắc của Hiến chương Liên Hợp Quốc cũng như các hiệp ước về phát triển bền vững. Tuyên ngôn cũng kêu gọi tuân thủ Ngừng bắn Olympic trên diện cá nhân và tập thể.
Thư mục
Thể loại:Nghị quyết của Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc
Chạy đua vào không gian
phải|nhỏ|300px|Tên lửa [[Titan II phóng tàu vũ trụ Gemini vào những năm 1960.]] Cuộc chạy đua vào vũ trụ hay cuộc chạy đua vào không gian là cuộc cạnh tranh thám hiểm vũ trụ gay gắt giữa Hoa Kỳ và Liên Xô, kéo dài từ năm 1955 đến năm 1991. Nó liên quan đến một loạt các nỗ lực thám hiểm không gian bằng vệ tinh nhân tạo và việc đưa con người vào vũ trụ và lên Mặt Trăng.
Mặc dù bắt nguồn từ các vấn đề về kỹ thuật tên lửa và không khí chính trị quốc tế căng thẳng theo sau Chiến tranh thế giới thứ hai, cuộc chạy đua vào vũ trụ chỉ chính thức bắt đầu sau khi Liên Xô phóng vệ tinh Sputnik 1 lên quỹ đạo vào ngày 4 tháng 10 năm 1957. Cuộc chạy đua này giống như cuộc chạy đua vũ trang. Cuộc tranh đua này đã trở thành một phần quan trọng của cạnh tranh về văn hóa, kỹ thuật và ý thức hệ giữa Hoa Kỳ và Liên Xô trong Chiến tranh Lạnh. Kỹ thuật vũ trụ đã trở thành một khía cạnh quan trọng trong cuộc đối đầu này, bởi các ứng dụng quân sự cũng như tác động tâm lý đối với công chúng.
Bối cảnh
Tên lửa đã là niềm say mê của các khoa học gia cũng như các tay chơi nghiệp dư trong nhiều thế kỷ. Người Trung Quốc đã sử dụng chúng như một loại vũ khí từ thế kỷ 11, và các vũ khí tên lửa làm bằng sắt, đơn giản, không chính xác đã được sử dụng trên tàu chiến cũng như đất liền vào thế kỷ 19. Nhà khoa học người Nga, Konstantin Eduardovich Tsiolkovsky đã đưa ra mô hình lý thuyết về tên lửa nhiều tầng sử dụng nhiên liệu lỏng trong thập niên 1880 có thể đạt đến độ cao vũ trụ và thiết lập nền tảng cho khoa học tên lửa. "Phương trình tên lửa" của ông để tính ra vận tốc bay của tên lửa vẫn đang được sử dụng trong quá trình thiết kế các tên lửa hiện đại. Tsiolkovsky cũng là người đầu tiên vẽ ra mô hình lý thuyết của vệ tinh nhân tạo.
Vào năm 1926, Robert Goddard, người Mỹ đã thiết kế một tên lửa sử dụng nhiên liệu lỏng. Nghiên cứu về tên lửa của Goddard ít được cộng đồng khoa học cũng như công chúng quan tâm. Sau khi chiến tranh nổ ra, nghiên cứu tên lửa trở nên một ngành khoa học quan trọng. Điều đó báo hiệu rằng, bản chất khoa học và hòa bình của các cuộc chạy đua vào không gian luôn đi kèm với các tham vọng quân sự của các nước tham gia.
Đóng góp của người Đức
Vào giữa thập niên 1920, các nhà khoa học Đức đã bắt đầu những thí nghiệm các tên lửa đẩy, dùng nhiên liệu lỏng có khả năng đạt được độ cao và tầm xa khá lớn. Vào năm 1932, các lãnh đạo của Reichswehr, tiền thân của Wehrmacht, đã muốn dùng tên lửa để phục vụ cho các loại pháo tầm xa. Nhà khoa học tên lửa Wernher von Braun đã tham gia vào các nỗ lực phát triển các loại vũ khí cho Đức Quốc xã, sử dụng trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Von Braun dựa vào nhiều ý tưởng ban đầu của Robert Goddard đã nghiên cứu và cải tiến các loại tên lửa của Goddard.
Tên lửa A-4 của Đức, phóng vào năm 1942, đã trở thành tên lửa đầu tiên đạt đến không gian. Vào năm 1943, Đức bắt đầu sản xuất loại kế tiếp của nó. Tên lửa V-2 đạt tầm xa 300 km (185 dặm), mang theo đầu đạn nặng 1.000 kg (2.200 lb). Wehrmacht đã phóng hàng ngàn tên lửa V-2 vào các quốc gia Đồng Minh, gây nhiều tổn thất và thương vong cho đối phương. Tuy thế, V-2 còn gây nhiều tử vong đối với những người lao động khổ sai trong các nhà máy chế tạo vũ khí như ở nhà máy chế tạo bom tại Trại tập trung Mittelbau Dora nhiều hơn là số người bị chết bởi các vụ tấn công.
Khi Chiến tranh thế giới thứ hai gần kết thúc, quân đội Hoa Kỳ, Anh và Liên Xô tranh giành công nghệ cũng như các kỹ thuật viên của chương trình tên lửa của Đức ở Peenemünde. Quân đội Anh và Liên Xô có một vài thành công, nhưng Hoa Kỳ hưởng lợi nhiều nhất. Hoa Kỳ đã mang đi một số lượng lớn các nhà nghiên cứu tên lửa; nhiều người là đảng viên Đảng Quốc xã, trong đó Von Braun cũng được sang Hoa Kỳ trong Chiến dịch Kẹp giấy (tiếng Anh: Operation Paperclip). Các khoa học gia Mỹ đã cải tiến các tên lửa Đức và phát triển thêm một số khác. Các khoa học gia sau chiến tranh, kể cả von Braun, sử dụng tên lửa để nghiên cứu các điều kiện nhiệt độ và áp suất ở thượng tầng của khí quyển Trái Đất, tia vũ trụ và nhiều đề tài khác.
Chiến tranh Lạnh
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Hoa Kỳ và Liên Xô bắt đầu tham gia vào Chiến tranh Lạnh với các vụ do thám và tuyên truyền. Thám hiểm không gian và kỹ thuật vệ tinh có thể cung cấp cho Chiến tranh Lạnh ở cả hai mặt trận này. Các thiết bị đặt trên vệ tinh có thể do thám các quốc gia khác, trong khi các thành công trong vũ trụ được dùng để đánh bóng cho sự phát triển khoa học ở nước đó cũng như các ứng dụng vào quân sự. Tên lửa có khả năng đưa người vào vũ trụ hay hạ xuống một điểm nào đó trên Mặt Trăng cũng có thể mang bom hạt nhân tới một thành phố của đối phương. Các phát triển kĩ thuật phục vụ du hành vũ trụ có thể được ứng dụng trực tiếp vào các tên lửa thời chiến như tên lửa liên lục địa (ICBM). Cùng với các khía cạnh khác của chạy đua vũ trang, phát triển trong khoa học không gian là dấu hiệu của sự thống trị về kĩ thuật và kinh tế, biểu hiện dấu hiệu của siêu cường quốc. Nghiên cứu không gian có hai mục đích: phục vụ hòa bình và đóng góp vào các mục tiêu quân sự.
Sputnik
nhỏ|phải|200px|[[Sputnik 1 với kích thước một quả bóng, nặng hơn 80kg bay quanh Trái Đất hơn hai tháng.]] Vào 4 tháng 10 năm 1957, Liên Xô đã phóng thành công Sputnik 1, vệ tinh nhân tạo đầu tiên vào quỹ đạo Trái Đất, khởi đầu cuộc chạy đua vào vũ trụ. Vì các tiềm năng quân sự và kinh tế, Sputnik đã gây nên hoảng sợ và các tranh luận về chính trị ở Hoa Kỳ, làm cho chính quyền Eisenhower đưa ra một số chương trình, trong đó có cả việc thành lập NASA. Cùng lúc đó, sự kiện Sputnik được nhìn nhận tại Liên Xô như một dấu hiệu quan trọng về khả năng khoa học kỹ thuật của quốc gia.
Ở Liên Xô, vụ phóng Sputnik và chương trình thám hiểm vũ trụ kế tiếp đã thu hút được sự ủng hộ của công chúng. Đối với một đất nước chỉ vừa hồi phục sau chiến tranh đó là một điều quan trọng và đầy khích lệ để thấy được sức mạnh khoa học kĩ thuật trong thời đại mới.
Trước sự kiện Sputnik, người Mỹ tin rằng Hoa Kỳ là vượt trội trong mọi lĩnh vực kĩ thuật. Để đáp lại Sputnik, Hoa Kỳ đã bắt đầu một cố gắng vượt bậc để lấy lại thế thượng phong về khoa học kĩ thuật, kể cả việc cải cách chương trình giáo dục. Các thành công của Liên Xô trong việc đưa lên không gian một vệ tinh viễn thông nặng 184 pound và ngay một tháng sau, một tên lửa nặng nửa tấn mang theo chó Laika lên vũ trụ đã buộc Hoa Kỳ phải hành động ở tầm cỡ quốc gia. Chỉ trong một năm, Quốc hội Hoa Kỳ thông qua Đạo luật Giáo dục Quốc phòng (National Defense Education Act), một chương trình giáo dục liên bang có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất trong lịch sử của quốc gia này. Đạo luật này đã cho phép chi ra hơn một tỷ đô la cho các cải cách giáo dục khác nhau, bao gồm việc xây dựng thêm nhiều trường mới, các học bổng và các khoản tiền cho mượn để các học sinh giỏi có thể học lên cao hơn, những cố gắng mới trong giáo dục ngành nghề để đáp ứng những nhu cầu về nhân lực của ngành công nghiệp quốc phòng, và nhiều chương trình khác. Phản ứng này ngày nay được biết đến với tên gọi khủng hoảng Sputnik.
nhỏ|phải|200px| Mô hình [[Explorer 1 trong một cuộc họp báo của NASA.]] Gần bốn tháng sau vụ phóng Sputnik 1, Hoa Kỳ đã tiến hành phóng vệ tinh đầu tiên Explorer I. Một số vụ phóng tại Cape Canaveral đã thất bại.
Những vệ tinh đầu tiên đã được sử dụng cho các mục đích khoa học. Sputnik đã giúp cho việc xác định mật độ của thượng tầng khí quyển, và dữ liệu của Explorer I dẫn đến việc khám phá ra vành đai Van Allen bởi James Van Allen.
Vệ tinh viễn thông
Vệ tinh viễn thông đầu tiên của Mỹ, Project SCORE, được phóng vào 18 tháng 12 năm 1958, đã giúp chuyển đi lời chúc mừng Giáng sinh từ Tổng thống Dwight D. Eisenhower ra toàn cả thế giới. Các ví dụ khác của liên lạc vệ tinh sản sinh từ Cuộc đua vũ trụ bao gồm:
Hoa Kỳ đã phóng vệ tinh địa tĩnh (geosynchronous) đầu tiên, Syncom-2, vào 26 tháng 7 năm 1963. Thành công của loại vệ tinh này nghĩa là một ăngten đĩa vệ tinh đơn giản không cần phải theo dõi quỹ đạo của vệ tinh vì vệ tinh là đứng yên so với Trái Đất.
Động vật vào vũ trụ
Ruồi giấm đã được phóng thử bởi Hoa Kỳ trên tên lửa V-2 của Đức vào năm 1946 và được xem là động vật đầu tiên vào vũ trụ cho việc nghiên cứu khoa học. Động vật đầu tiên vào quỹ đạo Trái Đất, con chó tên là Laika (tiếng Anh, "Barker"), du hành trong vệ tinh Sputnik 2 của Liên Xô vào năm 1957. Con chó đã chết vì quá tải và nhiệt độ quá cao ngay khi đạt đến vũ trụ. Vào năm 1960 hai chú chó Liên Xô khác Belka và Strelka bay vòng quanh Trái Đất và trở về an toàn. Chương trình không gian của Hoa Kỳ đã nhập khẩu vượn từ châu Phi và gửi lên ít nhất là hai con vào không gian trước khi phóng lên nhà du hành đầu tiên vào quỹ đạo. Liên Xô phóng lên rùa vào năm 1968 trên Zond 5, trở thành những động vật đầu tiên bay quanh Mặt Trăng.
Con người vào vũ trụ
nhỏ|phải|[[Yuri Alekseievich Gagarin, con người đầu tiên vào vũ trụ]] Nhà du hành vũ trụ Liên Xô Yuri Alekseievich Gagarin trở thành con người đầu tiên vào vũ trụ khi ông vào quỹ đạo Trái Đất trên con tàu Vostok 1 của Liên Xô vào 12 tháng 4 1961, ngày này bây giờ trở thành một ngày lễ ở Nga và một số nước. Ông bay vòng quanh Trái Đất trong 108 phút. 23 ngày sau đó, trên phi vụ Freedom 7, Alan Shepard là người Mỹ đầu tiên bay vào không gian (nhưng chưa vào quỹ đạo Trái Đất), và John Glenn, trong Friendship 7, trở thành người Mỹ đầu tiên bay vòng quanh quỹ đạo Trái Đất, bay được 3 vòng vào ngày 20 tháng 2 năm 1962.
Chuyến bay đầu tiên có hai người lái cũng bắt nguồn từ Liên Xô, vào 11 tháng 8 - 15 tháng 8 năm 1962. Valentina Vladimirovna Tereshkova của Liên Xô trở thành người phụ nữ đầu tiên trong vũ trụ vào ngày 16 tháng 6 năm 1963 trên tàu Vostok 6. Sergey Pavlovich Korolyov ban đầu đã lên kế hoạch cho các phi vụ Vostok dài ngày hơn, nhưng theo sau công bố về Chương trình Apollo, Tổng bí thư Khrushchyov yêu cầu trước tiên là thêm người ở mỗi chuyến bay. Chuyến bay đầu tiên với hơn một phi hành gia là Voskhod 1, một cải tiến của tàu Vostok, bay lên vào 12 tháng 10 năm 1964 mang theo Vladimir Mikhailovich Komarov, Konstantin Petrovich Feoktistov và Boris Borisovich Yegorov. Chuyến bay này cũng là chuyến bay đầu tiên một phi hành gia không cần mặc áo phi hành gia.
Aleksei Arkhipovich Leonov, từ Voskhod 2, phóng lên bởi Liên Xô vào 18 tháng 3 năm 1965, đã tiến hành cuộc đi bộ trong vũ trụ đầu tiên. Phi vụ này gần như đã kết thúc với thảm họa; Leonov suýt nữa thì không về lại được tàu vũ trụ và, vì tên lửa đẩy lùi khai hỏa yếu, con tàu đã hạ cánh chệch đi 1.600 km (1.000 dặm) khỏi mục tiêu định trước. Vào thời điểm đó Khrushchyov rời nhiệm sở, và lãnh đạo Liên Xô mới không muốn cố gắng hạ cánh lên Mặt Trăng.
Các phi vụ lên Mặt Trăng
Mặc dù các thành công bởi cả Hoa Kỳ và Liên Xô đã đem nhiều niềm hãnh diện lớn đến cho hai quốc gia, không khí cạnh tranh của Cuộc đua vũ trụ vẫn tiếp tục cho đến khi người đầu tiên bước đi trên Mặt Trăng. Trước khi đạt được điều đó, các tàu không người lái phải thám hiểm Mặt Trăng bằng không ảnh trước và chứng tỏ là có thể hạ cánh an toàn lên đó.
Tàu thám hiểm không người lái
Theo sau thành công của Liên Xô đặt vệ tinh đầu tiên vào quỹ đạo, người Mỹ tập trung sức lực vào việc gửi một tàu thám hiểm lên Mặt Trăng. Họ gọi cố gắng đầu tiên là Chương trình Pioneer. Chương trình thám hiểm Mặt Trăng của Liên Xô đi vào hoạt động với vụ phóng Luna 1 vào 4 tháng 1 năm 1959, và Luna 1 trở thành tàu thám hiểm đầu tiên đạt đến vùng lân cận của Mặt Trăng. Tàu đầu tiên hạ cánh lên bề mặt Mặt Trăng là Luna 2, phóng lên vào 12 tháng 9 năm 1959. Thêm vào chương trình Pioneer, có thêm 3 chương trình của Mỹ: chương trình Ranger, chương trình Lunar Orbiter và chương trình Surveyor với các robot tự động, với mục tiêu những địa điểm hạ cánh cho Apollo trên Mặt Trăng.
Hạ cánh lên Mặt Trăng
nhỏ|260px|Phi hành đoàn trên [[Apollo 11 đổ bộ xuống Mặt Trăng năm 1969]] Sau các thành công của Liên Xô, đặc biệt là chuyến bay của Gagarin, Tổng thống Hoa Kỳ John F. Kennedy và Phó tổng thống Lyndon B. Johnson đi tìm một chương trình của Mỹ có thể thu hút được trí tưởng tượng của dân chúng. Chương trình Apollo đạt được tất cả những mục đích này và sẽ thỏa mãn được các nhà chính trị cánh tả (thường ủng hộ các chương trình xã hội) và cánh hữu (ủng hộ các chương trình quân sự). Lợi thế của chương trình Apollo:
Trong một cuộc nói chuyện với giám đốc của NASA lúc đó là James E. Webb, Kennedy nói:
Kennedy và Johnson đã thành công trong việc tranh thủ công chúng: Tới năm 1965, 58% người Mỹ ủng hộ Apollo, tăng từ 33% trong năm 1963. Sau khi Johnson trở thành Tổng thống vào năm 1963, các ủng hộ của ông ta giúp cho chương trình thành công.
Vào tháng 12 năm 1968, Hoa Kỳ lại dẫn đầu trong Cuộc đua vũ trụ khi James Lovell, Frank Borman và Bill Anders bay vòng quanh Mặt Trăng. Họ trở thành những người đầu tiên ăn mừng Giáng sinh trong không gian và vài ngày sau đó hạ cánh an toàn.
trái|nhỏ|[[Tên lửa Soyuz của Liên Xô trở thành phương tiện đầu tiên vận chuyển lên quỹ đạo Trái Đất]] Kennedy đề nghị các chương trình hợp tác, chẳng hạn như hạ cánh xuống Mặt Trăng bởi phi hành gia Mỹ và Liên Xô và cải tiến các vệ tinh theo dõi thời tiết. Khrushchyov, nhận thấy đó là cố gắng đoạt lấy kỹ thuật vũ trụ của Nga, đã từ chối những ý tưởng đó. Sergey Pavlovich Korolyov, công trình sư trưởng của Cơ quan vũ trụ Nga, người thiết kế tên lửa R-7 đã đưa Sputnik vào quỹ đạo, bắt đầu cổ vũ cho tàu Soyuz và hệ thống tên lửa phóng N1 có khả năng đưa người lên Mặt Trăng. Khrushchyov ra lệnh cho cơ quan của Korolyov trước tiên là đi xa hơn nữa vào không gian bằng cách cải tiến kỹ thuật của Vostok, trong khi một đội thứ hai bắt đầu việc thiết kế một tên lửa và một tàu vũ trụ hoàn toàn mới, tên lửa đẩy Proton và tàu vũ trụ Zond, cho các chuyến bay quanh Mặt Trăng có người lái vào năm 1966. Vào năm 1964 lãnh đạo mới của Liên Xô đã ủng hộ Korolyov cho các cố gắng hạ cánh lên Mặt Trăng và các dự án có người lái khác do ông lãnh đạo. Với cái chết của Korolyov và thất bại của chuyến bay Soyuz đầu tiên vào năm 1967, việc tổ chức chương trình hạ cánh lên Mặt Trăng của Liên Xô nhanh chóng lung lay. Chọn lựa đầu tiên của Korolyov cho hạ cánh lên Mặt Trăng là Vladimir Mikhailovich Komarov, nhưng với cái chết của Komorov trên tàu Soyuz 1 vào năm 1967, Yuri Alekseyevich Gagarin và Aleksei Arkhipovich Leonov trở thành các ứng cử viên chắc chắn. Tuy nhiên, với cái chết của Gagarin và các thất bại sau đó của vụ phóng tên lửa đẩy N1 vào năm 1969, các dự án hạ cánh lên Mặt Trăng ban đầu bị đình trệ sau đó bị hủy bỏ.
phải|200px|nhỏ|Trái Đất lên, [[24 tháng 12 năm 1968]] Trong khi các tàu thám hiểm không người lái của Liên Xô đã lên tới Mặt Trăng trước bất kì tàu nào của Hoa Kỳ, người Mỹ Neil Armstrong trở thành người đầu tiên bước trên bề mặt của Mặt Trăng vào 21 tháng 7 năm 1969, sau khi hạ cánh ngày hôm trước đó. Chỉ huy trưởng của phi vụ Apollo 11, Armstrong nhận sự trợ giúp của phi công module chỉ huy Michael Collins và phi công module Mặt Trăng Buzz Aldrin trong một sự kiện được theo dõi bởi 500 triệu người khắp thế giới. Những bình luận viên xã hội đều công nhận hạ cánh lên Mặt Trăng là một trong những khoảnh khắc định hình của thế kỉ 20, và lời của Armstrong khi đầu tiên bước lên Mặt Trăng đã được ghi vào lịch sử: "Đây là bước chân nhỏ bé của một người, nhưng là bước tiến khổng lồ của nhân loại"
Không giống như những cạnh tranh quốc tế khác, Cuộc đua vũ trụ không bắt nguồn từ các tham vọng mở rộng lãnh thổ. Sau khi hạ cánh thành công lên Mặt Trăng, Hoa Kỳ tuyên bố rõ ràng là không sở hữu một phần đất nào trên Mặt Trăng.
Các phi vụ lên các hành tinh khác
nhỏ|phải|200px|[[Sao Kim là hành tinh đầu tiên mà một tàu vũ trụ bay qua vào 14/12/1962]] Liên Xô lần đầu tiên gửi lên các tàu vũ trụ liên hành tinh lên cả Sao Kim và Sao Hỏa vào năm 1960. Tàu đầu tiên thành công trong việc bay gần Sao Kim là Mariner 2 của Mỹ, vào 14 tháng 12 năm 1962. Nó gửi về các thông tin kinh ngạc về nhiệt độ bề mặt khá cao và mật độ không khí đậm đặc của Sao Kim. Vì nó không có máy ảnh, những khám phá này không được công chúng chú ý lắm vì những ảnh từ các tàu vũ trụ vượt khỏi khả năng của bất kì viễn vọng kính nào đặt trên Trái Đất.
Tàu Venera 7 của Liên Xô, phóng vào năm 1971, trở thành tàu đầu tiên hạ cánh trên Sao Kim. Venera 9 sau đó gửi về những bức ảnh đầu tiên từ bề mặt của một hành tinh khác. Những thành công này đại diện cho hai trong chuỗi các tàu Venera; một số tàu vũ trụ Venera trước đó chỉ bay ngang qua và cố gắng hạ cánh. Bảy tàu Venera đã hạ cánh sau đó.
Hoa Kỳ phóng lên Mariner 10, bay ngang qua Sao Kim trên đường bay tới Sao Thủy, vào năm 1974. Nó trở thành tàu vũ trụ duy nhất bay ngang qua Sao Thủy.
Mariner 4, phóng năm 1965 bởi Hoa Kỳ, trở thành tàu vũ trụ đầu tiên bay ngang qua Sao Hỏa; nó gửi về những hình ảnh không ai ngờ tới. Tàu vũ trụ đầu tiên hạ cánh lên Sao Hỏa, Mars 3, phóng vào năm 1971 bởi Liên Xô, đã không gửi về ảnh nào cả. Tàu Viking hạ cánh năm 1976 đã gửi về những ảnh đầu tiên.
Phóng lên/Lắp ghép
Hai chuyến bay Gemini 7 và Gemini 6 của Mỹ thực hiện phi vụ lắp ghép của hai phi thuyền có người điều khiển đầu tiên vào ngày 15 tháng 12 năm 1965. Hai phi thuyền tiến sát cách nhau chỉ 1 mét và đứng yên so với nhau trong một vài vòng bay trên quỹ đạo.
Phi thuyền Gemini 8 của Mỹ, tiến hành lắp ghép trên quỹ đạo lần đầu tiên vào 16 tháng 3 năm 1966. Cuộc lắp ghép tự động đầu tiên nối 2 tàu Cosmos-186 và Cosmos-188 của Liên Xô(hai chuyến của phi thuyền Soyuz) không người lái vào 30 tháng 10 năm 1967.
Vụ phóng lên từ mặt biển đầu tiên là với tên lửa Scout B của Mỹ, vào 26 tháng 4 năm 1967. Trạm không gian đầu tiên, trạm Salyut 1 của Liên Xô, bắt đầu hoạt động vào 7 tháng 6 năm 1971.
Cạnh tranh về quân sự
Ít được biết đến, nhưng cũng là một cuộc cạnh tranh không kém khốc liệt, là các phát triển kỹ thuật không gian cho mục tiêu quân sự. Rất lâu trước khi phóng Sputnik 1, cả Hoa Kỳ và Liên Xô bắt đầu phát triển các vệ tinh do thám. Vệ tinh Zenit, được thiết kế với hai mục đích sử dụng bởi Sergey Pavlovich Korolyov cuối cùng trở thành tàu vũ trụ Vostok, bắt đầu như là một vệ tinh chụp ảnh từ trên không. Nó cạnh tranh với chuỗi vệ tinh Discoverer của Không quân Hoa Kỳ. Discoverer XIII thực hiện phi vụ chuyên chở từ không gian về lại Trái Đất lần đầu tiên vào tháng 8 năm 1960—một ngày trước chuyến tương tự của Liên Xô.
Cả Hoa Kỳ và Liên Xô đều phát triển các chương trình quân sự trong không gian, thông thường là Hoa Kỳ chỉ hoàn thành mô hình trước khi chương trình kết thúc, trong khi Liên Xô đã đóng, hoặc là bay luôn vào quỹ đạo những thiết kế của họ:
"Kết thúc" của Cuộc đua vũ trụ
Trong khi vụ phóng Sputnik 1 có thể được gọi là bắt đầu của Cuộc đua vũ trụ, kết thúc của nó có nhiều tranh cãi. Cạnh tranh khốc liệt nhất là trong thập niên 1960, Cuộc đua vũ trụ tiếp tục cho đến cuộc đổ bộ lên Mặt Trăng của Apollo vào năm 1969. Mặc dù họ tiếp theo Apollo 11 với thêm 5 lần đổ bộ lên Mặt Trăng, các nhà khoa học không gian của Mỹ chuyển sang nghiên cứu các lãnh vực khác. Skylab để thu thập dữ liệu, và tàu con thoi được thiết kế để tàu vũ trụ có thể quay lại nguyên vẹn sau chuyến bay vào vũ trụ. Người Nga nói rằng bằng cách gửi người đầu tiên vào không gian họ đã thắng trong "cuộc đua" không chính thức, tuy nhiên người Mỹ nói rằng bằng cách đưa người lên Mặt Trăng họ đã chiến thắng. Trong bất kì sự kiện nào, khi Chiến tranh Lạnh không còn, và khi các quốc gia khác bắt đầu phát triển chương trình không gian của riêng họ, khái niệm về "cuộc đua" giữa hai siêu cường trở nên ít thực tế hơn.
Cả hai quốc gia đều phát triển các chương trình quân sự trong không gian có người điều khiển. Không quân Mỹ đã đề nghị sử dụng tên lửa phóng Titan để phóng lên Dyna-Soar hypersonic glider dùng để đánh chặn vệ tinh của kẻ thù. Dự định của Phòng thí nghiệm có người lái trên quỹ đạo (Manned Orbiting Laboratory, sử dụng thiết bị dự trên chương trình Gemini để tiến hành các phi vụ do thám) đã bao gồm cả Dyna-Soar, nhưng chương trình này cũng bị hủy bỏ. Liên Xô cũng cho thi hành chương trình Almaz với các trạm không gian quân sự tương tự, sau hợp nhất với chương trình Salyut.
Cuộc đua vũ trụ đã chậm lại sau cuộc đổ bộ của Apollo, mà nhiều quan sát viên cho đó là cực đỉnh hay là điểm kết thúc. Những người khác, kể cả sử gia chuyên về vũ trụ Carole Scott và Florin Pop tác giả Cold War Project, cảm thấy kết thúc rõ ràng hơn với sự hợp tác của phi vụ Apollo-Soyuz vào năm 1975. Tàu Soyuz 19 của Liên Xô đã gặp và lắp ghép với tàu Apollo, cho phép phi hành gia của hai quốc gia đối nghịch nhau đi vào tàu của nhau và tham gia vào các cuộc thí nghiệm chung. Mặc dù cố gắng về không gian của mỗi quốc gia vẫn duy trì, họ đi theo các hướng khác nhau, và khái niệm về cuộc đua giữa hai quốc gia là lỗi thời sau Apollo-Soyuz.
Tuy nhiên, lãnh đạo Liên Xô cảnh giác khi thấy Không quân Hoa Kỳ có tham gia chương trình tàu con thoi và bắt đầu chương trình Buran và Energia. Vào đầu những năm 1980 việc bắt đầu Sáng kiến phòng thủ chiến lược (Strategic Defense Initiative) đã làm cạnh tranh tăng lên và chỉ tan đi sau sự sụp đổ của Đông Âu vào năm 1989.
Tổ chức, ngân sách và ảnh hưởng kinh tế
Ngân sách khổng lồ và hệ thống hành chính cần thiết để tổ chức thám hiểm vũ trụ thành công đã dẫn đến việc thành lập các cơ quan vũ trụ quốc gia. Hoa Kỳ và Liên Xô đều phát triển những chương trình tập trung vào các yêu cầu khoa học và công nghiệp cho các cố gắng này.
Vào 29 tháng 7 năm 1958, Tổng thống Eisenhower ký Đạo luật vũ trụ và không gian quốc gia (National Aeronautics and Space Act), thiết lập ra một cơ quan quản trị hàng không và không gian quốc gia (National Aeronautics and Space Administration) thường được gọi là NASA). Khi bắt đầu hoạt động vào 1 tháng 10 năm 1958, NASA chỉ gồm có 4 phòng thí nghiệm vào khoảng 8000 nhân viên nhà nước của cơ quan nghiên cứu không gian với 46 tuổi đời National Advisory Committee for Aeronautics (NACA). Tổ chức tiền thân NACA chỉ hoạt động với ngân sách 5 triệu đô la hàng năm, ngân sách cho NASA đã tăng nhanh lên đến 5 tỷ đô la hàng năm, bao gồm luôn cả số tiền khổng lồ để thuê mướn các công ty hợp đồng từ khu vực kinh tế tư nhân. Chuyến hạ cánh lên Mặt Trăng của Apollo 11, đỉnh cao của thành công của NASA, tốn kém vào khoảng 20 đến 25 tỷ đô la.
Thiếu các thống kê chính xác đã làm khó so sánh khoảng chi tiêu cho chương trình vũ trụ của Mỹ và của Liên Xô, đặc biệt là trong những năm dưới thời Khrushchyov. Tuy nhiên vào năm 1989, Chánh văn phòng Quân đội Liên Xô (Chief of Staff of the Soviet Armed Services), Tướng Mikhail Moiseyev, báo cáo rằng Liên Xô để tiêu tốn khoảng 6.9 tỷ rúp (khoảng US$ 4 tỷ) cho chương trình vũ trụ của họ. Các quan chức Liên Xô khác ước tính tổng số tiền đó đã được tiêu tốn trong suốt toàn chương trình, với một số ước tính không chính thức là khoảng 4.5 tỷ rúp. Thêm vào sự mập mờ của các con số, các so sánh cũng cần phải tính thêm đến hiệu ứng tuyên truyền của Liên Xô, làm cho Liên Xô có vẻ vững mạnh và làm rối các phân tích của phương Tây.
Các vấn đề tổ chức, đặc biệt là tranh đấu trong nội bộ, cũng ảnh hưởng đến cố gắng của Liên Xô. Liên Xô không có cơ quan tương ứng với NASA (Cơ quan hàng không và vũ trụ Nga chỉ thành lập trong những năm 1990). Quá nhiều vấn đề chính trị trong khoa học và quá nhiều ý kiến cá nhân đã làm chậm đi tiến bộ của Liên Xô. Mỗi tổng công trình sư Liên Xô phải bảo vệ ý tưởng riêng của họ, tìm kiếm người bảo trợ trong Đảng Cộng sản Liên Xô. Vào năm 1964, giữa các công trình sư khác nhau, Liên Xô phát triển khoảng 30 chương trình khác nhau cho các tên lửa phóng và thiết kế các tàu vũ trụ. Theo sau cái chết của Korolyov, chương trình không gian của Liên Xô ít hoạt động hơn, chỉ cố gắng để cân bằng với Hoa Kỳ. Vào năm 1974 Liên Xô tổ chức lại chương trình không gian của họ, tạo ra chương trình Energia để cạnh tranh với chương trình tàu con thoi của Mỹ với tàu con thoi Buran.
Liên Xô cũng hoạt động với các bất lợi về kinh tế. Mặc dù kinh tế Liên Xô lớn thứ hai trên thế giới, kinh tế Mỹ vẫn là lớn nhất trên thế giới. Cuối cùng thì cách tổ chức không hiệu quả và việc thiếu ngân sách đã làm họ mất đi lợi thế ban đầu trong cuộc chạy đua. Một số quan sát viên cho rằng giá thành của cuộc chạy đua vũ trụ, cùng với cuộc chạy đua vũ trang cũng hết sức đắt, cuối cùng đã làm hệ thống kinh tế Liên Xô rơi vào khủng hoảng cuối thập niên 1970 và thập niên 1980 và là một trong những yếu tố dẫn tới sự sụp đổ của Liên Xô.
Những cái chết
Khi tàu Apollo 15 của Hoa Kỳ rời khỏi Mặt Trăng, các phi hành gia đã để lại một đài tưởng niệm các phi hành gia của cả hai quốc gia đã hy sinh trong các cố gắng đạt tới Mặt Trăng. Ở Hoa Kỳ, những phi hành gia đầu tiên đã hy sinh trong quá trình du hành hãy chuẩn bị vào không gian là của Apollo 1: phi công chỉ huy "Gus" Grissom, phi công Ed White và phi công Roger Chaffee. Cả ba người này hy sinh trong một thử nghiệm trên mặt đất vào 27 tháng 1 năm 1967.
Các chuyến bay của Soyuz 1 và Soyuz 11 của Liên Xô cũng kết thúc với sự hy sinh của các phi hành gia. Soyuz 1, phóng lên quỹ đạo vào 23 tháng 4 năm 1967, mang theo duy nhất một phi hành gia, đại tá Vladimir Mikhailovich Komarov, ông đã hy sinh khi tàu vũ trụ rơi xuống mặt đất vì dù không mở ra. Vào năm 1971, các phi hành gia Soyuz 11 là Georgi Timofeyevich Dobrovolski, Viktor Ivanovich Patsayev và Vladislav Nikolaevich Volkov asphyxiated trong quá trình tái nhập lại vào khí quyển. Từ năm 1971, chương trình vũ trụ của Liên Xô không bị tổn thất nào nữa.
Các phi hành gia khác đã tử nạn trong các phi vụ liên quan, bao gồm bốn người Mỹ hy sinh khi máy bay T-38 của họ bị rơi. Yuri Alekseyevich Gagarin, con người đầu tiên vào vũ trụ, hy sinh một cách tương tự khi máy bay chiến đấu MiG-15 'Fagot' của ông bị rơi vào năm 1968.
Nhiều người tin rằng thảm họa tồi tệ nhất của ngành tên lửa là thất bại R-16 vào năm 1960 của Liên Xô, khi các thủ tục điều khiển và đóng van không đúng cách trong các sửa chữa vội vã trên bệ phóng đã làm tầng thứ hai của tên lửa khai hỏa và phóng thẳng vào bình chứa nhiên liệu của tầng thứ nhất vẫn còn dính vào bệ phóng. Nhiên liệu độc hại và lửa đã giết 100 kỹ thuật viên và sĩ quan cao cấp của quân đội Liên Xô, kể cả nguyên soái Nedelin.
Tiến bộ trong kỹ thuật và giáo dục
Kỹ thuật, đặc biệt là kỹ thuật vũ trụ và ngành điện tử viễn thông, đã tiến bộ vượt bậc trong giai đoạn này. Các hiệu ứng của cuộc đua vũ trụ đã vượt khỏi khoa học tên lửa, vật lý và thiên văn. "Kỹ thuật thời đại không gian" đã mở rộng tới tất cả các ngành khác nhau như kinh tế gia đình và nghiên cứu việc đốn phá rừng, và quyết tâm chiến thắng cuộc đua đã làm thay đổi cách học sinh học các môn khoa học.
Hoa Kỳ lo sợ sẽ tụt hậu sau Liên Xô trong cuộc đua vũ trụ đã đẩy tới việc các nhà lập pháp và các nhà giáo dục đặt nặng toán và các khoa học vật lý trong các trường học ở Mỹ. Đạo luật Giáo dục quốc phòng ở Mỹ năm 1958 đã tăng ngân sách cho những mục tiêu đó từ giáo dục phổ thông đến giáo dục sau đại học. Cho đến nay trên 1.200 trường trung học Mỹ có planetarium (phòng triển lãm mô phỏng Thái Dương Hệ) riêng, một tình huống không giống bất kì nước nào trên thế giới và là kết quả trực tiếp của cuộc đua vũ trụ.
Ngày nay trên một ngàn vệ tinh nhân tạo đang bay vòng quanh Trái Đất, trung chuyển dữ liệu thông tin vòng quanh hành tinh và làm việc theo dõi thời tiết, hoa quả và di chuyển của con người dễ dàng hơn. Thêm vào đó, các kỹ thuật vi mạch ngày nay được sử dụng trong đồng hồ điện tử và các máy nghe nhạc là kết quả của các nghiên cứu từ thời cuộc đua vũ trụ.
Và với những tiến bộ từ thời Sputnik được phóng lên, tên lửa R-7 của Liên Xô trước đây, đánh dấu bắt đầu của cuộc đua vũ trụ, vẫn còn được sử dụng tới hôm nay, để tải hàng lên Trạm vũ trụ quốc tế.
Các sự kiện gần đây
Mặc dù nhịp độ đã chậm lại, thám hiểm không gian vẫn tiếp tục tiến tới sau giai đoạn chạy đua vào vũ trụ. Hoa Kỳ đã phóng lên tàu vũ trụ có thể tái sử dụng đầu tiên (tàu con thoi) kỉ niệm 20 năm chuyến bay của Gagarin, 12 tháng 4 năm 1981. Vào 15 tháng 11 năm 1988, Liên Xô phóng tàu con thoi Buran, tàu vũ trụ tái sử dụng đầu tiên của họ. Các quốc gia khác tiếp tục phóng lên những tàu thám hiểm, vệ tinh đủ các loại, và các kính viễn vọng không gian khổng lồ. nhỏ|Tàu con thoi Columbia vài giây sau khi khai hỏa, 1981