cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oregon
Oregon (phiên âm tiếng Việt: O-rê-gơn) là một tiểu bang ở vùng Tây Bắc Thái Bình Dương của Hoa Kỳ. Nơi này xưa kia có nhiều bộ lạc người bản thổ sinh sống trước khi những người mua bán da thú, các nhà thám hiểm và dân định cư đến. Lãnh thổ Oregon được thành lập năm 1848 sau khi người Mỹ đến đây định cư vào những năm đầu thập niên 1840. Oregon trở thành tiểu bang thứ 33 của Hoa Kỳ vào ngày 14 tháng 2 năm 1859. Oregon nằm trên duyên hải Thái Bình Dương giữa tiểu bang Washington ở phía bắc, California ở phía nam, Nevada ở phía đông nam và Idaho ở phía đông. Sông Columbia và sông Snake tạo thành các ranh giới phía bắc và đông của Oregon theo thứ tự vừa kể. Salem là thành phố đông dân thứ ba của tiểu bang và cũng là thủ phủ. Thành phố đông dân nhất tiểu bang là Portland. Hiện tại Portland đứng thứ 30 trong số các thành phố lớn nhất Hoa Kỳ với dân số 575.930 người (ước tính năm 2008) và dân số vùng đô thị là 2.175.133 (ước tính năm 2007), vùng đô thị lớn thứ 23 tại Hoa Kỳ.
Thung lũng sông Willamette ở miền tây Oregon là vùng sản xuất nông nghiệp và có mật độ dân cư đông nhất và là nơi có 8 trong số 10 thành phố đông dân nhất Oregon. Theo điều tra dân số năm 2000, tổng dân số của Oregon là khoảng 3,5 triệu người, tăng 20,3% so với năm 1990; ước tính dân số đã đến con số 3,7 triệu người vào năm 2006. Công ty tư hữu lớn nhất Oregon là Intel, nằm trong khu vực Rừng Silicon ở phía tây Portland. Tiểu bang có 199 học khu trong đó học khu "Các trường công lập Portland" là lớn nhất. Có 17 trường đại học cộng đồng và 7 trường đại học công lập trong Hệ thống Đại học Oregon. Đại học Tiểu bang Oregon tại Corvallis và Đại học Oregon tại Eugene là hai viện đại học chính của tiểu bang trong khi đó Đại học Tiểu bang Portland có số lượng ghi danh theo học nhiều nhất.
Các xa lộ chính gồm có Xa lộ liên tiểu bang 5 chạy dọc theo toàn bộ chiều dài bắc-nam của tiểu bang, Xa lộ liên tiểu bang 84 chạy theo hướng đông-tây, Quốc lộ Hoa Kỳ 97 băng ngang miền trung tiểu bang, Quốc lộ Hoa Kỳ 101 chạy hoàn toàn dọc theo duyên hải tiểu bang, và Quốc lộ Hoa Kỳ 20 và Quốc lộ Hoa Kỳ 26 chạy theo hướng đông-tây. Phi trường Quốc tế Portland là phi trường thương mại bận rộn nhất trong tiểu bang, do Cảng Portland, một cảng bận rộn nhất, điều hành. Dịch vụ đường sắt gồm có Union Pacific Railroad và dịch vụ vận tải BNSF Railway, dịch vụ chuyên chở hành khách Amtrak cũng như các tuyến đường sắt đô thị trong Vùng đô thị Portland.
Lịch sử
nhỏ|trái|180px|Bản đồ [[Xứ Oregon]] Mặc dù có bằng chứng đáng kể rằng con người đã sống trong vùng Tây Bắc Thái Bình Dương 15.000 năm trước đây, ghi nhận đầu tiên về các hoạt động của con người tại nơi mà ngày nay là Oregon được nhà khảo cổ Luther Cressman khám phá vào năm 1938. Ông đã tìm thấy những đôi dép bằng vỏ cây sage gần Đồn Rock Cave. Điều đó chứng tỏ là con người đã sinh sống tại Oregon ít nhất là 13.200 năm trước đây. Khoảng năm 8000 trước Công nguyên, có nhiều khu định cư khắp nơi trên tiểu bang, đa số tập trung dọc theo hạ lưu Sông Columbia, trong các thung lũng miền tây, và quanh các nhánh sông duyên hải.
James Cook khám phá ra duyên hải năm 1778 trong lúc tìm kiếm Thủy đạo Tây Bắc (Northwest Passage). Cuộc thám hiểm của Lewis và Clark đã đi qua vùng này trong cuộc hành trình khám phá Vùng đất mua lại Louisiana. Họ xây một đồn lủy mùa đông cho họ là Đồn Clatsop gần cửa Sông Columbia. Các cuộc thám hiểm của Lewis và Clark (1805–1806) và David Thompson của Vương quốc Anh (1811) đã công bố có rất nhiều thú lấy da trong khu vực. Năm 1811, nhà tài phiệt New York tên là John Jacob Astor đã xây dựng Đồn Astoria tại cửa Sông Columbia như một trạm miền tây cho Công ty Da thú Thái Bình Dương. Đồn Astoria là khu định cư thường trực đầu tiên của người da trắng tại Oregon.
Trong Chiến tranh năm 1812, người Anh đã giành được kiểm soát tất cả những trạm thu mua của Công ty Da thú Thái Bình Dương. Trong thập niên 1820 và 1830, Công ty Vịnh Hudson của người Anh đã chi phối Tây Bắc Thái Bình Dương từ tổng hành dinh Khu Columbia của họ tại Đồn Vancouver (do John McLoughlin là Khu vực trưởng xây dựng năm 1825 ở phía bên kia Sông Columbia của Portland, Oregon ngày nay).
Năm 1841, người đánh bẫy thú tài tình và cũng là nhà thương buôn tên là Ewing Young mất với số tài sản khá lớn nhưng không có người thừa kế, và cũng không có hệ thống pháp lý nào để định đoạt về tài sản của ông. Một cuộc họp được tổ chức sau đám tang của Young mà trong đó có đề nghị thành lập một chính quyền tài phán. Tiến sĩ Ira L. Babcock được bầu làm Thẩm phán Tối cao. Babcock triệu tập hai cuộc họp năm 1842 tại Champoeg để thảo luận về sói và những con vật khác đáng quan tâm. Các buổi họp này dọn đường cho một cuộc họp toàn dân năm 1843 mà kết quả là thành lập một chính quyền lâm thời do một ủy ban hành pháp lãnh đạo gồm có David Hill, Alanson Beers, và Joseph Gale. Chính quyền này là chính quyền công lập đầu tiên của Xứ Oregon trước khi sáp nhập vào Hoa Kỳ. nhỏ|trái|200px|Bản đồ Oregon trong vòng tranh chấp. Được giải quyết qua [[Hiệp ước Oregon.]] Đường mòn Oregon rót vào vùng này nhiều người định cư mới, bắt đầu từ 1842–1843 sau khi Hoa Kỳ đồng ý với Vương quốc Anh cùng định cư Xứ Oregon. Biên giới được giải quyết năm 1846 bằng Hiệp ước Oregon sau một thời kỳ tưởng chừng cả hai sẽ lâm vào chiến tranh lần thứ ba trong 75 năm. Tranh chấp biên giới Oregon giữa Hoa Kỳ và Bắc Mỹ thuộc Anh được giải quyết theo vĩ tuyến 49 độ. Lãnh thổ Oregon được chính thức tổ chức năm 1848.
Định cư gia tăng nhờ vào Đạo luật ban cấp đất năm 1850 cùng với việc cưỡng bức di dời dân số người bản thổ vào các khu dành riêng cho người bản thổ châu Mỹ tại Oregon. Tiểu bang được gia nhập Liên bang vào ngày 14 tháng 2 năm 1859.
Lúc bộc phát Nội chiến Hoa Kỳ, các lực lượng chính quy Hoa Kỳ được lệnh rút về miền Đông Hoa Kỳ. Kị binh tự nguyện được chiêu mộ tại California và được đưa lên phía bắc đến Oregon để giữ trật tự và bảo vệ dân chúng. Đệ nhất Kị binh Oregon phục vụ cho đến tháng 6 năm 1865.
Trong thập niên 1880, việc đưa vào hoạt động các tuyến xe lửa đã giúp cho việc mua bán gỗ, lúa mì của tiểu bang cũng như sự phát triển nhanh hơn các thành phố của nó.
Sự mở rộng công nghiệp bắt đầu một cách nghiêm chỉnh theo sau việc xây dựng Đập nước Bonneville năm 1943 trên Sông Columbia. Năng lượng, thực phẩm, và gỗ của Oregon đã giúp khởi động phát triển miền Tây Hoa Kỳ.
Tiểu bang có một lịch sử dài xung đột: người bản thổ châu Mỹ với các người đánh bẫy thú Anh, người Anh với dân định cư từ Hoa Kỳ, các nhà nuôi gia súc với các nông gia, các thành phố giàu và phát triển với các khu nông thôn nghèo đã được thành lập, những người khai thác gỗ với những nhà hoạt động môi trường, người theo chủ nghĩa da trắng siêu đẳng với những người chống kỳ thị chủng tộc, chủ nghĩa cấp tiến xã hội với chủ nghĩa bảo thủ, những người ủng hộ phúc lợi xã hội với các nhà hoạt động chống tăng thuế, và người bản xứ Oregonia với người California. Người Oregonia cũng có một lịch sử dài với những tư tưởng ly khai. Nhiều người tại nhiều vùng khác nhau và mọi phía trong giới chính trị cố tìm cách thành lập những tiểu bang khác và thậm chí quốc gia khác. (Xem bài: Tiểu bang Jefferson, Cascadia và Ecotopia.) Các vấn đề đưa ra để bầu cử của tiểu bang Oregon thường có những lời đề nghị theo chiều hướng bảo thủ chính trị (thí dụ như các đề nghị đưa ra là chống đồng tình luyến ái, ủng hộ tôn giáo) bên cạnh với các lời đề nghị theo chiều hướng chính trị tự do.
Địa lý
[[Tập tin:Map of Oregon NA.png|nhỏ|250px|Bản đồ Oregon]] Địa lý của Oregon có thể được chia ra thành bảy vùng như sau: nhỏ|trái|Hình chụp từ trên không [[Hồ miệng núi lửa tại Oregon]] Những vùng núi non của miền tây Oregon hình thành là do hoạt động núi lửa của Mảng Juan de Fuca, một mảng kiến tạo gây ra mối đe dọa liên tục về hoạt động núi lửa và động đất trong vùng. Hoạt động chính gần nhất là Động đất Cascadia năm 1700; Núi St. Helens thuộc tiểu bang Washington phun trào dung nham năm 1980, một sự kiện có thể nhìn thấy được từ Portland. nhỏ|trái|[[Núi Hood với Hồ Trillium ở phía trước.]] Sông Columbia tạo phần nhiều ranh giới phía bắc của Oregon cũng đóng vai trò chính trong sự tiến hóa địa chất của vùng cũng như sự phát triển văn hóa và kinh tế của vùng. Sông Columbia là một trong những con sông lớn nhất Bắc Mỹ, và là con sông duy nhất cắt ngang Dãy núi Cascade. Khoảng 15.000 năm trước đây, sông Columbia liên tục gây lũ lụt phần nhiều Oregon; sự màu mỡ hiện tại của vùng Thung lũng Willamette phần lớn là do kết quả của những vụ lụt lội đó. Nhiều cá hồi là một phần đặc điểm của con sông. Trong thế kỷ 20, có vô số đập thủy điện đã được xây dựng dọc theo Sông Columbia có ảnh hưởng lớn đến cá hồi, giao thông và thương mại, điện năng, và kiểm soát lụt lội. nhỏ|trái|Cảnh duyên hải Oregon từ Công viên tiểu bang Ecola, với [[Đá Haystack ở phía xa.]] Ngày nay, phong cảnh của Oregon đa dạng từ rừng mưa nhiệt đới ở vùng Dãy núi Duyên hải Oregon đến hoang mạc khô cằn ở đông nam. Khoảng cách xa nhất của Oregon là 295 dặm Anh (475 km) từ bắc đến nam, và 395 dặm Anh (636 km) từ đông sang tây. Tính về tổng diện tích nước và đất, Oregon là tiểu bang lớn hạng chín với 97.073 dặm vuông Anh (251.418 km²). Điểm cao nhất tại Oregon là đỉnh của Núi Hood cao 11.239 feet (3.428 mét), và điểm thấp nhất là mực nước biển Thái Bình Dương dọc duyên hải Oregon. Độ cao trung bình là 3.300 feet (1.006 m). Công viên Quốc gia Hồ miệng núi lửa là Công viên Quốc gia duy nhất của tiểu bang, và là nơi có Hồ miệng núi lửa, hồ sâu nhất tại Hoa Kỳ với độ sâu là 1.943 feet (592 mét). Oregon cho rằng Sông D là con sông ngắn nhất trên thế giới, mặc dù tiểu bang Montana cũng tuyên bố tương tự đối với Sông Roe của mình. Oregon là nhà của Công viên Mill Ends (tại Portland), công viên nhỏ nhất trên thế giới với khoảng 452 in² (khoảng 3 ft², hay 0,29 m²).
Các thành phố chính và thị trấn
Dân số Oregon tập trung phần lớn tại Thung lũng Willamette kéo dài từ Eugene (nhà của Đại học Oregon, thành phố lớn thứ ba) qua Salem (thủ phủ, thành phố lớn thứ nhì) và Corvallis (nhà của Đại học tiểu bang Oregon) đến Portland (thành phố lớn nhất Oregon.)
Astoria nằm ở cửa Sông Columbia là một khu định cư thường xuyên đầu tiên của người nói tiếng Anh ở phía tây của Rặng Thạch Sơn. Oregon City là thành phố được tổ chức đầu tiên của Lãnh thổ Oregon, và là thủ phủ đầu tiên (từ năm 1848 cho đến năm 1852 khi thủ phủ được dời về Salem.) Nó cũng là nơi cuối của Đường mòn Oregon và là nơi có thư viện công đầu tiên được thiết lập ở phía tây Rặng Thạch Sơn. Bend, gần trung tâm địa lý của tiểu bang, là một trong mười vùng đô thị phát triển nhanh nhất tại Hoa Kỳ. Về phía nam của tiểu bang, vùng Medford là một vùng đô thị phát triển nhanh và là phần giàu văn hóa của tiểu bang. Nó có Phi trường Quốc tế Thung lũng Rogue-Medford, phi trường bận rộn thứ ba của tiểu bang. Xa hơn về phía nam, gần ranh giới California-Oregon, là cộng đồng Ashland.
Khí hậu
Khí hậu Oregon — đặc biệt là phía tây của tiểu bang - bị ảnh hưởng nhiều bởi Thái Bình Dương. Khí hậu thường ôn hòa nhưng cũng có những thời kỳ rất nóng hay lạnh có thể làm ảnh hưởng nhiều nơi của tiểu bang. Lượng mưa trong tiểu bang đa dạng: các hoang mạc ở phía đông Oregon, thí dụ như Hoang mạc Alvord (vì bị che khuất bởi Núi Steens) chỉ có khoảng 200 mm (8 in) lượng nước mưa rơi hàng năm, trong khi vùng sườn núi duyên hải phía tây nhận được khoảng 5000 mm (200 in) hàng năm. Trung tâm dân số Oregon phần lớn nằm ở phần phía tây của tiểu bang thường thì ẩm ướt trong khi các hoang mạc trên cao ở giữa và phía đông của Oregon thì khô hơn.
Luật pháp và chính quyền
nhỏ|phải|[[Quốc kỳ Hoa Kỳ|Cờ Hoa Kỳ và Cờ Oregon bay bên cạnh nhau dưới phố chính Portland.]] Xứ Oregon hoạt động như một Cộng hòa độc lập với một văn phòng hành pháp gồm ba người và một hành chánh trưởng cho đến khi bị Hoa Kỳ sáp nhập vào ngày 13 tháng 8 năm 1848. Ngay sau bị sáp nhập vào Hoa Kỳ, một chính quyền lãnh thổ đã được thiết lập. Oregon duy trì chính quyền lãnh thổ cho đến khi được phép gia nhập thành một tiểu bang của Hoa Kỳ vào ngày 14 tháng 2 năm 1859.
Chính quyền tiểu bang
Các thống đốc tại Oregon phục vụ nhiệm kỳ bốn năm và giới hạn hai nhiệm kỳ liên tiếp, nhưng không giới hạn tổng số nhiệm kỳ. Thư ký tiểu bang Oregon là người thứ nhất kế vị thống đốc. Các viên chức khác của toàn tiểu bang là Trưởng ngân khố, Tổng biện lý, Giám sát viên, và Ủy viên Lao động. Quốc hội Oregon gồm có 30 thành viên Thượng viện và 60 thành viên Hạ viện. Tối cao Pháp viện Oregon có bảy thẩm phán được bầu lên, hiện thời có hai thẩm phán tối cao pháp viện tiểu bang đồng tính duy nhất công khai tại Hoa Kỳ. Họ tự chọn ra một người trong số họ để phục vụ nhiệm kỳ sáu năm với tư cách là thẩm phán trưởng. Tòa án duy nhất mà có thể đảo ngược hay chỉnh lý một quyết định của Tối cao Pháp viện Oregon là Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ.
Tiểu bang vẫn duy trì các mối liên hệ chính thức với 9 chính quyền bộ tộc được chính phủ liên bang công nhận tại Oregon:
Chính phủ liên bang
Giống như tất cả các tiểu bang Hoa Kỳ, Oregon co hai Thượng nghị sĩ tại Thượng viện Hoa Kỳ. Từ Điều tra Dân số Hoa Kỳ năm 1980, Oregon có năm Khu bầu cử Quốc hội.
Sau khi được gia nhập liên bang, Oregon bắt đầu với chỉ một đại diện duy nhất tại Hạ viện Hoa Kỳ (La Fayette Grover phục vụ trong Quốc hội Hoa Kỳ thứ 35 ít hơn một tháng). Theo Hiến pháp Hoa Kỳ thì số đại diện của một tiểu bang tại Hạ viện Hoa Kỳ là dựa vào dân số của tiểu bang đó. Điều tra Dân số Hoa Kỳ năm 1890 cho Oregon thêm một đại diện. Các lần Điều tra Dân số Hoa Kỳ sau đây đã cộng thêm cho Oregon mỗi lần một đại diện là vào năm 1910, 1940, và 1980. Hiện tại Oregon có tổng số là 5 đại diện tại Hạ viện Hoa Kỳ. Xem thêm danh sách Đại biểu Quốc hội Hoa Kỳ từ Oregon.
Kinh tế
Oregon đôi khi là nơi để thực hiện các bộ phim. Các bộ phim toàn phần hay một phần quay tại Oregon gồm có: The Goonies, National Lampoon's Animal House, Stand By Me, Kindergarten Cop, One Flew Over the Cuckoo's Nest, Paint Your Wagon, The Hunted, Sometimes a Great Notion, Elephant, Bandits, The Ring, The Ring 2, Teenage Mutant Ninja Turtles 3, Short Circuit, Come See The Paradise, The Shining, Drugstore Cowboy, My Own Private Idaho, The Postman, Free Willy, Free Willy 2, 1941, và Swordfish.
Matt Groening, quê ở Oregon, là tác giả của bộ phim hoạt họa truyền hình dài The Simpsons đã thu thập nhiều dữ kiện từ thành phố nhà của mình là Portland vào loạt phim hoạt họa truyền hình dài này.
Các dịch vụ và công nghiệp kỹ thuật cao là những công ty mướn công nhân chính từ thập niên 1970. Tektronix là một công ty tư mướn công nhân nhiều nhất tại Oregon cho đến cuối thập niên 1980. Việc Intel thiết lập và mở rộng nhiều cơ sở sản xuất tại miền đông Quận Washington đã làm tiếp tục sự phát triển mà Tektronix từng khởi đầu. Intel, công ty tư lớn nhất tiểu bang, điều hành bốn cơ sở sản xuất lớn với Ronler Acres, Jones Farm và Hawthorn Farm nằm ở Hillsboro. Sự phân chia ra các công ty nhỏ và sự khởi sự của các công ty mới do hai công ty này tạo ra đưa đến sự thiết lập một khu vực có tên gọi là Rừng Silicon. Sự thối trào của các công ty Dot-com năm 2001 đã đánh gây ảnh hưởng nặng nề cho vùng; nhiều công ty kỹ thuật cao đã giảm số lượng nhân công hoặc khai phá sản. OSDL tạo chấn động tin tức năm 2004 khi họ mướn Linus Torvalds, người phát triển ra Linux. Hiện nay, Đại công ty công nghệ sinh học Genentech đã mua vài mẫu Anh đất tại Hillsboro để cố mở rộng khả năng sản xuất của họ.
Oregon cũng là nhà của nhiều công ty lớn trong những ngành kỹ nghệ khác. Tổng hành dinh thế giới của Nike nằm gần Beaverton. Medford là nhà của hai trong những công ty bán hàng qua thư tín lớn nhất tại Hoa Kỳ: Harry and David Operations Corp. bán những món hàng quà tặng dưới vài tên hiệu, và Musician's Friend, một nhà bán lẽ qua mạng quốc tế các sản phẩm nhạc cụ và có liên quan đến nhạc cụ.Medford cũng là nhà của tổng hành dinh quốc gia của công ty trong danh sách Fortune 1000 là Lithia Motors. Portland là nhà của một trong các nhà xuất bản buôn bán sách lớn nhất miền Tây Hoa Kỳ là Graphic Arts Center Publishing.
Oregon có một trong các ngành công nghệ đánh bắt cá hồi lớn nhất trên thế giới. Du lịch cũng là thế mạnh của tiểu bang; rừng núi xanh tươi, thác nước, hồ nguyên thủy của Oregon (gồm có Công viên Quốc gia Hồ miệng núi lửa), và những bãi biển có cảnh quang đẹp thu hút nhiều du khách quanh năm. Lễ hội Shakespeare Oregon, được tổ chức tại Ashland, là nơi thứ thu hút khách du lịch. Lễ hội bổ sung thêm cho các cảnh đẹp của miền nam tiểu bang và là dịp cho các hoạt động ngoài trời.
Oregon là nhà của một số hãng nấu rượu bia nhỏ và Portland có số lượng hãng nấu rượu bia lớn nhất so với bất cứ thành phố nào trên thế giới.
Tổng sản lượng của Oregon là 132,66 tỉ đô la Mỹ tính đến năm 2006, như vậy nó đứng hàng thứ 27 có tổng sản lượng lớn tại Hoa Kỳ.
Nhân khẩu
nhỏ|Dân số Oregon theo thập niên 1850–2000 (nguồn: Dữ liệu Điều tra Dân số) Tính đến năm 2012, Oregon có dân số ước tính là 3.899.353, tăng 49.693, hay 1,4% co với năm trước đó và tăng 219.620 hay 6,4% kể từ năm 2000. Con số này bao gồm một sự gia tăng theo tự nhiên kể từ lần điều tra dân số cuối là 75.196 người (có nghĩa là 236.557 sinh trừ đi 161.361 chết) và một sự gia tăng vì di dân là 150.084 người vào tiểu bang. Di dân từ ngoài Hoa Kỳ đưa đến kết quả gia tăng 72.263 người, và di cư trong Hoa Kỳ cho ra một con số gia tăng là 77.821 người.
Trung tâm dân số Oregon nằm trong Quận Linn tại thành phố Lyons.
Tính đến năm 2004, dân số Oregon gồm có 309.700 cư dân sinh ở nước ngoài (chiếm 8,7% dân số tiểu bang) và một con số ước tính là có khoảng 90.000 người di dân bất hợp pháp (2,5% dân số tiểu bang).
Nhóm có nguồn gốc tổ tiên được ghi nhận lớn nhất tại Oregon là: người Đức (20,5%), người Anh (13,2%), người Ireland (11,9%), người Mỹ (6,2%), và người Mexico (5,5%).
Đa số các quận của Oregon có phần đông cư dân là người gốc châu Âu. Người Mỹ gốc Mexico sống tập trung cao nhất tại các quận Malheur và Jefferson.
6,5% dân số Oregon được ghi nhận là nhỏ hơn 5 tuổi, 24,7% dưới 18 tuổi, và 12,8% từ 65 trở lên. Phụ nữ chiếm khoảng 50,4% dân số.
Chiều hướng dân số 2000–2003
Ước tính được đưa ra tính đến tháng 9 năm 2004 cho thấy một sự gia tăng dân hàng chục phần trăm trong nhóm người nói tiếng Tây Ban Nha và người gốc Á châu từ Điều tra Dân số năm 2000. Khoảng 60% trong số 138.197 cư dân mới là từ các nhóm dân thiểu số. Sự gia tăng dân số của người gốc Á châu phần đông là tại vùng đô thị Portland, Salem, và Eugene; riêng người nói tiếng Tây Ban Nha thì gia tăng khắp nơi trong tiểu bang.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu bang Hoa Kỳ Thể loại:Miền Tây Bắc Hoa Kỳ Thể loại:Tây Bắc Thái Bình Dương Thể loại:Khởi đầu năm 1859 ở Hoa Kỳ
Bismuth
Bismuth là một nguyên tố hóa học trong bảng tuần hoàn có ký hiệu Bi và số nguyên tử 83. Nó là một kim loại yếu giòn, nặng, kết tinh màu trắng ánh hồng, có hóa trị chủ yếu là +3 và có các tính chất hóa học tương tự như asen và antimon. Trong số các kim loại thì nó là chất có độ nghịch từ lớn nhất và chỉ có thủy ngân là có độ dẫn nhiệt thấp hơn. Các hợp chất của bismuth không lẫn chì đôi khi được sử dụng trong mỹ phẩm và một số ứng dụng y học.
Các đặc trưng nổi bật
trái|nhỏ|241x241px|Các tinh thể bismuth đã được điện phân Nó là một kim loại giòn với sắc hồng và các vết xỉn óng ánh nhiều màu. Trong số các kim loại nặng, bismuth là bất thường do độ độc tính của nó thấp hơn nhiều so với của các nguyên tố cận kề trong bảng tuần hoàn như chì, tali và antimon. Thông thường, nó cũng được coi là nguyên tố có đồng vị ổn định nặng nhất, nhưng hiện nay người ta đã biết rằng điều này không hoàn toàn đúng (xem dưới đây). Không có kim loại nào là nghịch từ tự nhiên nhiều hơn bismuth (khác với tính siêu nghịch từ). Điều này diễn ra trong dạng tự nhiên của nó và nó có trở kháng cao. Trong số các kim loại, nó có độ dẫn nhiệt kém, chỉ hơn thủy ngân và là kim loại có hiệu ứng Hall cao nhất. Khi cháy với oxy, bismuth cháy với ngọn lửa màu xanh lam và oxide của nó tạo ra khói màu vàng.
Đã từ lâu, trên cơ sở lý thuyết người ta cho rằng bismuth là không ổn định, nhưng chỉ đến năm 2003 thì điều này mới được chứng minh khi các nhà nghiên cứu tại Institut d'Astrophysique Spatiale ở Orsay, Pháp đã đo đạc được chu kỳ bán rã theo phân rã alpha của Bi209 là 1,9 × 1019 năm, điều này có nghĩa là bismuth là một chất phóng xạ rất chậm, với chu kỳ bán rã gấp cả hàng tỷ lần tuổi vũ trụ mà hiện nay người ta đã ước tính. Do chu kỳ bán rã quá lớn này, bismuth có thể coi là ổn định và không phóng xạ. Các thực phẩm thông thường, cũng như cơ thể của chúng ta chứa một lượng đáng kể C14 có tính phóng xạ gấp hàng nghìn lần so với bismuth. Tuy nhiên, tính phóng xạ là sự quan tâm của giới khoa học do bismuth là một trong ít các nguyên tố mà tính phóng xạ đã được dự báo trước trên lý thuyết, trước khi được phát hiện trong phòng thí nghiệm.
Ứng dụng
Oxyclorua bismuth được sử dụng nhiều trong mỹ phẩm. Subnitrat bismuth và subcacbonat bismuth được sử dụng trong y học. Subsalicylat bismuth (Pepto-Bismol®) được dùng làm thuốc chống bệnh tiêu chảy.
Một số ứng dụng khác là:
Những năm đầu thập niên 1990, các nghiên cứu bắt đầu đánh giá bismuth là sự thay thế không độc hại cho chì trong nhiều ứng dụng:
Tinh thể
Mặc dù không được nhìn thấy nhiều trong tự nhiên, nhưng bismuth có độ tinh khiết cao có thể tạo thành các tinh thể phễu đặc trưng. Các vật tạo ra trong phòng thí nghiệm đầy màu sắc này nói chung được bán cho những người có sở thích sưu tập đồ kỳ dị.
Lịch sử
Bismuth (tiếng Latinh bisemutum từ tiếng Đức Wismuth, có lẽ là từ weiße Masse, "khối màu trắng") trong thời kỳ đầu đã bị nhầm lẫn với thiếc và chì do sự tương tự của chúng. Claude Geoffroy le Jeune (Claude Geoffroy trẻ) năm 1753 đã chỉ ra rằng kim loại này là khác hẳn chì.
Sự phổ biến
Các quặng bismuth quan trọng nhất là bismuthhinit và bitmit. Canada, Bolivia, Nhật Bản, México và Peru là các nhà sản xuất chính. Bismuth sản xuất tại Hoa Kỳ là sản phẩm phụ thu được từ sản xuất đồng, vàng, bạc, thiếc và đặc biệt là chì. Năm 2000, giá trung bình của bismuth là 7,70 USD trên 1 kg.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nguyên tố hóa học Thể loại:Nhóm nitơ Thể loại:Kim loại yếu Thể loại:Khoáng vật hệ ba phương
El Provencio
El Provencio là một đô thị trong tỉnh Cuenca, cộng đồng tự trị Castile-La Mancha Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 101,15 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 2794 người với mật độ 27,62 người/km². Đô thị này có cự ly 125 km so với tỉnh lỵ Cuenca.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Cuenca
Duy Khánh
Duy Khánh (1936–2003), tên thật là Nguyễn Văn Diệp, còn có nghệ danh Tăng Hồng, Hoàng Thanh, ông là nam ca sĩ, nhạc sĩ người Việt Nam. Ông nổi danh từ thập niên 1960, ban đầu với những bài hát mang âm hưởng dân ca và "dân ca mới" của Phạm Duy, nhạc về quê hương, về sau ông được xem như là 1 trong 4 giọng nam của nhạc vàng thời kỳ đầu (Tứ trụ nhạc vàng), 3 người còn lại là: Nhật Trường, Hùng Cường, Chế Linh. Ông còn được biết đến như một nhạc sĩ tài năng với hơn 30 ca khúc đặc sắc.
Cuộc đời
Duy Khánh sinh ngày 1 tháng 6 năm 1936 tại làng An Cư, xã Triệu Phước, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị, là con áp út trong một gia đình vọng tộc gốc thuộc dòng dõi Quận công Nguyễn Văn Tường, Phụ chánh đại thần triều Nguyễn. Dòng họ Nguyễn này có vợ của Trung tướng Hoàng Xuân Lãm.
Năm 1952, Duy Khánh đoạt giải nhất cuộc thi tuyển lựa ca sĩ của đài phát thanh Pháp Á tại Huế với bài hát Trăng thanh bình. Sau đó ông chuyển vào Sài Gòn để theo đuổi nghề ca hát.
Vào Sài Gòn, ông bắt đầu ghi âm đĩa nhựa và đi diễn khắp nơi với nghệ danh Hoàng Thanh. Ông trở thành một trong ba giọng nam được yêu thích nhất, cùng với Duy Trác, Anh Ngọc. Thời kỳ này tên tuổi của ông gắn liền với những bài có âm hưởng dân ca và "dân ca mới" của Phạm Duy: Vợ chồng quê, Ngày trở về, Nhớ người thương binh, Tình nghèo, Quê nghèo, Về miền Trung... rồi đổi nghệ danh là Duy Khánh. Chữ "Duy" trong Phạm Duy, còn "Khánh" là tên một người bạn thân của ông.
Ông bắt đầu viết nhạc từ năm 1959, nhạc ông thường nói về tình yêu quê hương, mang hơi dân ca xứ Huế và được đón nhận nồng nhiệt, ngay từ hai sáng tác đầu tay: Ai ra xứ Huế, Thương về miền Trung.
Ngoài ra, từ đầu thập niên 1960 cho đến năm 1975, Duy Khánh còn lập nhóm chủ trương xuất bản tờ nhạc mang tên 1001 Bài Ca Hay quy tụ được nhiều tác phẩm của các nhạc sĩ nổi tiếng thời điểm đó như Trần Thiện Thanh, Nhật Ngân, Hoài Linh, Lam Phương, Trúc Phương... Tờ nhạc do nhóm xuất bản được giới mộ nhạc đánh giá cao vì in ronéo bản đẹp và minh họa công phu do chính Duy Khánh chỉ đạo thực hiện.
Năm 1965, ông cùng với nữ danh ca Thái Thanh thu thanh bản trường ca Con đường cái quan của Phạm Duy. Sau đó cả 2 người cùng hát trường ca Mẹ Việt Nam. Cho đến nay, 2 bản trường ca này vẫn gắn liền với giọng hát Thái Thanh, Duy Khánh.
Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, ông ở lại Việt Nam và bị cấm hát trong một thời gian dài, sau đó thành lập đoàn nhạc Quê Hương, quy tụ nhạc sĩ Châu Kỳ, Nhật Ngân, ca sĩ Ngọc Minh, Nhã Phương, Bảo Yến,...
Sau khi sang Hoa Kỳ vào năm 1988, ông hát độc quyền cho Trung tâm Làng Văn, và xuất hiện trên một số cuốn video của trung tâm Asia, sau đó, thành lập trung tâm Trường Sơn tiếp tục ca hát và dạy nhạc cho đến khi qua đời.
Ông mất vào 12 giờ trưa ngày 12 tháng 2 năm 2003, tại bệnh viện Fountain Valley, Quận Cam, California, hưởng thọ 66 tuổi.
Đời tư
Năm 1964, ông thành hôn với Âu Phùng, một vũ công xinh đẹp người Việt gốc Hoa trong ban vũ Lưu Bình Hồng, sinh ra 2 người con. Về sau 2 người đã ly dị.
Vào khoảng giữa thập niên 1970, ông kết hôn với bà Thúy Hoa rồi sống tại Vũng Tàu. Họ có với nhau 3 người con, 1 trai và 2 gái. Ông chuyển sang theo đạo Công giáo và có tên thánh là Micae.
Nhận xét
Trong giọng ca Duy Khánh, nghe âm hưởng tiếng trống cổ thành, tiếng thông reo trên đồi Vọng Cảnh
Danh ca Duy Khánh ngày đó là một người rất đào hoa, tốt với bạn bè, lúc nào cũng chịu chơi, xả láng hết mình, không tiếc gì. Anh đẹp trai, lại có tài nên được rất nhiều người đẹp xung quanh
Liên kết
Thể loại:Ca sĩ nhạc vàng Thể loại:Ca sĩ hải ngoại Thể loại:Ca sĩ kiêm người sáng tác ca khúc Thể loại:Nhạc sĩ nhạc vàng Thể loại:Nhạc sĩ Việt Nam Cộng hòa Thể loại:Nam ca sĩ Việt Nam Cộng hòa Thể loại:Nhạc sĩ hải ngoại Thể loại:Tín hữu Công giáo Việt Nam Thể loại:Nghệ sĩ Công giáo Việt Nam Thể loại:Người Việt di cư tới Mỹ Thể loại:Người cải sang Công giáo Thể loại:Người Mỹ gốc Việt Thể loại:Sinh tại Quảng Trị Thể loại:Người Quảng Trị
Cybocephalus krimicus
Cybocephalus krimicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cybocephalidae. Loài này được Endrödy-Younga miêu tả khoa học năm 1968.
Izvoarele Sucevei
Izvoarele Sucevei là một xã thuộc hạt Suceava, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 2275 người.
Cybocephalus krimicus
Tham khảo
Thể loại:Cybocephalus
Trichoniscus scheerpeltzi
Trichoniscus scheerpeltzi là một loài chân đều trong họ Trichoniscidae. Loài này được Strouhal miêu tả khoa học năm 1958.
Tham khảo
Thể loại:Trichoniscus
Melanotrichia vasudeva
Melanotrichia vasudeva là một loài Trichoptera trong họ Xiphocentronidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Melanotrichia
Megalosphecia gigantipes
Megalosphecia gigantipes là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Cameroon.
Tham khảo
Thể loại:Megalosphecia Thể loại:Côn trùng Cameroon
Wald, Cham
Wald là một đô thị ở huyện Cham bang Bayern nước Đức. Đô thị Wald, Cham có diện tích 37,78 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2807 người.
Sulice, Ba Lan
Sulice (Neu Gerdshagen) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Wgorzyno, thuộc quận Łobez, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan.
Cybocephalus kuangi
Cybocephalus kuangi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cybocephalidae. Loài này được Tian miêu tả khoa học năm 2000.
Tham khảo
Thể loại:Cybocephalus
Melanotrichia vichvamitra
Melanotrichia vichvamitra là một loài Trichoptera trong họ Xiphocentronidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Melanotrichia
Trichoniscus serbicus
Trichoniscus serbicus là một loài chân đều trong họ Trichoniscidae. Loài này được Pljakic miêu tả khoa học năm 1971.
Tham khảo
Thể loại:Trichoniscus
Izvoru
Izvoru là một xã thuộc hạt Argeș, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 2676 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Argeș
Tu viện Samye
Chùa Samye (Samye monastery) nằm dưới chân núi thiêng Ha Bất Nhật khu Sơn Nam, là ngôi tự viện đầu tiên độ Tăng xuất gia, là ngôi tự viện đầu tiên có đầy đủ Phật – Pháp – Tăng Tam bảo tại Tây Tạng.
Khi hành hương đến đây, ngoài việc lễ Phật và chiêm bái thánh tích, chúng ta còn được thưởng lãm một bức tranh thangka có nội dung truyền thuyết người Tạng – sự kết hợp giữa nữ La sát và Thần hầu.
Megalosphecia callosoma
Megalosphecia callosoma là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Zambia.
Tham khảo
Thể loại:Megalosphecia Thể loại:Động vật Zambia
Melanotrichia yadu
Melanotrichia yadu là một loài Trichoptera trong họ Xiphocentronidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Melanotrichia
Pseudophoxinus syriacus
Pseudophoxinus syriacus là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae. Loài này chỉ có ở Liban. Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi, sông có nước theo mùa, và hồ nước ngọt. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Pseudophoxinus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1883
Enguídanos
Enguídanos là một đô thị trong tỉnh Cuenca, cộng đồng tự trị Castile-La Mancha Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 165,35 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 415 người với mật độ 2,51 người/km². Đô thị này có cự ly 85 km so với tỉnh lỵ Cuenca.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Cuenca
Trichoniscus serboorientalis
Trichoniscus serboorientalis là một loài chân đều trong họ Trichoniscidae. Loài này được Pljakic miêu tả khoa học năm 1977.
Tham khảo
Thể loại:Trichoniscus
Tình cảm
nhỏ|Tình cảm
Tình cảm là những thái độ thể hiện sự rung cảm ổn định của con người đối với sự vật hiện tượng có liên quan đến nhu cầu và động cơ của họ.
Khác nhau
Có 3 đặc điểm quan trọng để phân biệt tình cảm với cảm xúc đó là: Tính đối tượng, tính ổn định và tính nhận thức.
Mối liên hệ
Xúc cảm là cơ sở của tình cảm. Tình cảm được hình thành từ quá trình tổng hợp hóa, động hình hóa, khái quát hóa những xúc cảm đồng loại (cùng một phạm trù, cùng một phạm vi đối tượng). Ví dụ: tình cảm của con cái đối với cha mẹ là xúc cảm (dương tính) thường xuyên xuất hiện do liên tục được cha mẹ chăm sóc thoả mãn nhu cầu, dần dần được tổng hợp hoá, động hình hoá, khái quát hoá mà thành.
Tình cảm được xây dựng từ những xúc cảm, nhưng khi đã được hình thành thì tình cảm lại thể hiện qua xúc cảm phong phú đa dạng và chi phối xúc cảm.
Các Loại Tình Cảm Của Con người
Tình Cảm anh chị em trong Gia đình
Tình Cảm Bạn bè
Tình Cảm Xã Hội con người với nhau (Tương thân, tương ái, Giúp đỡ nhau khi khó khăn)
Liên kết ngoài
Thể loại:Trạng thái cảm xúc Thể loại:Tình yêu Thể loại:Sinh hoạt
Cybocephalus kusnetzovi
Tham khảo
Thể loại:Cybocephalus
Cách mạng xanh
thumb|Sau [[chiến tranh thế giới thứ hai, các công nghệ nông nghiệp mới được triển khai, bao gồm thuốc trừ sâu và phân bón cũng như các giống cây trồng mới cho năng suất cao, đã làm tăng đáng kể sản lượng lương thực ở một số vùng nhất định của Nam Bán cầu.]]
Cách mạng xanh, hay còn được gọi là cuộc cách mạng nông nghiệp thứ ba (sau cuộc cách mạng đồ đá mới và cuộc cách mạng nông nghiệp Anh Quốc), là một giai đoạn chuyển giao công nghệ đã dẫn đến sự gia tăng đáng kể sản lượng nông nghiệp giữa thập niên 1940 và thập niên 1960. Công cuộc chuyển đổi này đã diễn ra do kết quả của các chương trình nghiên cứu và mở rộng quy mô nông nghiệp, phát triển hạ tầng, được thúc giục và phần lớn được cung cấp ngân quỹ bởi Rockefeller Foundation, cùng với Ford Foundation và các cơ quan chính khác. Cuộc cách mạng xanh trong ngành nông nghiệp đã giúp sản lượng nông nghiệp theo kịp sự tăng trưởng dân số.
Thuật ngữ "Cách mạng xanh" đã được sử dụng lần đầu năm 1968 bởi cựu giám đốc USAID William Gaud, người nổi bật với sự truyền bá các công nghệ mới và đã phát biểu, "Những sự chuyển biến này và các phát triển khác trong lĩnh vực nông nghiệp hàm chứa các yếu tố làm nên một cuộc cách mạng mới. Nó không phải là một cuộc Cách mạng Đỏ như cuộc cách mạng Xô Viết và cũng không phải là một cuộc Cách mạng trắng như cuộc cách mạng của Shah tại Iran. Tôi gọi nó là cuộc Cách mạng xanh."
Cuộc cách mạng xanh đã có các ảnh hưởng sinh thái và xã hội to lớn thu hút các khen ngợi nồng nhiệt và các chỉ trích dữ dội tương đương. Cách mạng xanh nhằm mục đích nâng cao chất lượng cây trồng và thúc đẩy mọi người đều góp sức để cải tiến ngành nông nghiệp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nông nghiệp Thể loại:Phát triển quốc tế Thể loại:Cách mạng nông nghiệp Thể loại:Lịch sử phát triển quốc tế Thể loại:Thâm canh
Grypopalpia iridescens
Tham khảo
Thể loại:Grypopalpia
Jungfrau
Jungfrau (tiếng Đức nghĩa là "thiếu nữ/trinh nữ") là đỉnh cao nhất trong khối núi cùng tên, nằm tại khu vực Bernese Oberland của Anpơ Bern, nhìn xuống Wengen. Hai đỉnh khác là Eiger cao 3.970 m với mặt phía bắc nổi tiếng của nó và Mönch cao 4.099 m. Jungfrau là đỉnh núi cao thứ ba của Anpơ Bern sau Finsteraarhorn và Aletschhorn.
Đỉnh núi này được chinh phục lần đầu tiên vào ngày 3 tháng 8 năm 1811 bởi anh em Meyer ở Aarau. Từng có thời rất khó tiếp cận, nhưng hiện nay đường sắt có khía Jungfraubahn đã chạy bên trong núi lên tới nhà ga đường sắt Jungfraujoch ở cao độ 3.454 m (11.332 ft), nhà ga nằm ở cao độ lớn nhất tại châu Âu.
Tàu hỏa đi vào núi xuất phát từ đèo Kleine Scheidegg, nơi có thể đến bằng các tàu hỏa từ các khu đô thị như Grindelwald và Lauterbrunnen. Sau đó, tàu đi vào đường hầm chạy theo hướng đông qua núi Eiger, chỉ một đoạn ngắn sau khi rời đèo Kleine Scheidegg.
Nó chạy gần phía sau mặt bắc của núi Eiger, dừng lại tại Eigerwand, nơi có một cửa sổ dài khoảng 8 m và cao 1 m, ở đoạn giữa của mặt này. Cửa sổ này là nơi trước kia là các lỗ được dùng để loại bỏ đá đã đào bới lên trong quá trình xây dựng đường hầm, và đôi khi được dùng làm điểm tiếp cận để iải cứu các nhà leo núi gặp nạn. Cửa sổ này từng được sử dụng để quay một trong các cảnh cuối của bộ phim The Eiger Sanction của Clint Eastwood. Người ta có thể ra khỏi tàu để ngắm nhìn cảnh quan trước khi tàu tiếp tục chạy sau đó 5 phút. Đường hầm sau đó rẽ sang hướng tây, hướng về phía Jungfrau. Tại đây có điểm dừng thứ hai với cửa sổ nhìn ra Eismeer ("Biển băng") trước khi tàu tiếp tục chạy tới Jungfraujoch. Đường hầm này được xây dựng trong giai đoạn từ năm 1898 tới năm 1912; nó dài khoảng 7 km (4 dặm Anh), với độ dốc đạt 25%. Hành trình từ Kleine Scheidegg tới Jungfraujoch mất khoảng 50 phút, bao gồm cả các lần dừng tại Eigerwand và Eismeer; hành trình trở về là xuống dốc chỉ mất 35 phút.
Một tổ hợp lớn các đường hầm và công trình kiến trúc được xây dựng tại Jungfraujoch, chủ yếu tại mặt phía nam của Mönch. Tại đây có một khách sạn, 2 nhà ăn và một đài thiên văn, một trạm nghiên cứu, một rạp chiếu bóng nhỏ, một trường dạy xki và "cung điện Băng" là tập hợp của các bức tượng điêu khắc phức tạp bằng băng. Một đường hầm khác dẫn ra ngoài tới khu vực bằng phẳng bị tuyết che phủ, nơi người ta có thể đi dạo xung quanh và nhìn xuống Konkordiaplatz và sông băng Aletsch, cũng như các rặng núi xung quanh.
Liên kết ngoài
Thể loại:Anpơ Bern Thể loại:Dãy núi của Anpơ Thể loại:Dãy núi của Thụy Sĩ Thể loại:Di sản thế giới tại Thụy Sĩ Thể loại:Núi ở Anpơ Thể loại:Núi Thụy Sĩ
Proxiphocentron anakmata
Proxiphocentron anakmata là một loài Trichoptera thuộc họ Xiphocentronidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Proxiphocentron
Trichoniscus simplicifrons
Trichoniscus simplicifrons là một loài chân đều trong họ Trichoniscidae. Loài này được Verhoeff miêu tả khoa học năm 1901.
Tham khảo
Thể loại:Trichoniscus
Izvoru Bârzii
Izvoru Bârzii là một xã thuộc hạt Mehedinți, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 3136 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Mehedinți
Pelasgus thesproticus
Pelasgus thesproticus là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae. Loài này có ở Albania và Hy Lạp. Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi.
Tham khảo
Thể loại:Pseudophoxinus Thể loại:Cá nước ngọt châu Âu Thể loại:Pelasgus
Bảo tàng học
Bảo tàng học là khoa học nghiên cứu lý luận, quy luật hình thành và phát triển sử liệu thông tin, hình thức và phương pháp nghiệp vụ quản lý của bảo tàng.
Fresneda de Altarejos
Fresneda de Altarejos là một đô thị trong tỉnh Cuenca, cộng đồng tự trị Castile-La Mancha Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 59,9 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 72 người với mật độ 1,2 người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Cuenca.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Cuenca
Cybocephalus leai
Cybocephalus leai là một loài bọ cánh cứng trong họ Cybocephalidae. Loài này được Endrödy-Younga miêu tả khoa học năm 1974.
Trichoniscus stammeri
Trichoniscus stammeri là một loài chân đều trong họ Trichoniscidae. Loài này được Verhoeff miêu tả khoa học năm 1932.
Tham khảo
Thể loại:Trichoniscus
Proxiphocentron arjinae
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Proxiphocentron
Henri I của Pháp
Henry I (sinh khoảng 1008-1009 - mất 4 tháng 8 năm 1060 tại Vitry-aux-Loges, gần Orléans) là vua của Pháp, trị vì từ 1031 đến 1060.
Là một thành viên của nhà Capet, Henri I là con trai thứ của nhà vua Robert II, Henri đã đăng quang vua Pháp ngày 14 tháng 5, 1027 tại nhà thờ ở Reims theo truyền thống và đồng cai trị với vua cha. Henri I lên ngôi sau khi người anh trai ruột là Hugues II (Hugues Đại đế) tử nạn trong khi chuẩn bị chống lại Robert II.
Henri cũng từng là Công tước xứ Bourgogne từ năm 1016 đến 1032 thì từ chức và được thừa kế chức vụ này bởi người em trai là Robert Capet.
Trị vì
Là thành viên của nhà Capet, Henry sinh ra ở Reims, con trai của Vua Robert II (972–1031) và Constance của Arles (986–1034). Theo truyền thống đầu tiên của nhà Capet, ông lên ngôi Vua của Pháp tại Nhà thờ Reims vào ngày 14 tháng 5 năm 1027, khi cha ông vẫn còn sống. Ông có rất ít ảnh hưởng và quyền lực cho đến khi trở thành người cai trị duy nhất sau cái chết của cha mình 4 năm sau đó.
Triều đại của Henry I, giống như triều đại của những người tiền nhiệm, được đánh dấu bằng các cuộc tranh giành lãnh thổ. Ban đầu, ông cùng với em trai Robert, với sự hỗ trợ của mẹ họ, trong một cuộc nổi dậy chống lại cha mình (1025). Tuy nhiên, mẹ của ông đã ủng hộ Robert với tư cách là người thừa kế vị vua cũ, người mà sau cái chết của ông, Henry đã phải đối phó với người anh em nổi loạn của mình. Năm 1032, ông xoa dịu anh trai mình bằng cách ban cho ông ta công quốc Burgundy mà cha ông đã trao cho ông vào năm 1016.
Trong một động thái chiến lược ban đầu, Henry đã đến giải cứu cháu rể còn rất trẻ của ông, Công tước William xứ Normandy mới được bổ nhiệm (người sẽ trở thành William the Conqueror), để ngăn chặn một cuộc nổi dậy của các chư hầu của William. Năm 1047, Henry đảm bảo tước vị công tước cho William trong chiến thắng quyết định của họ trước các chư hầu trong Trận Val-ès-Dunes gần Caen; tuy nhiên, Henry sau đó đã ủng hộ các nam tước chống lại William cho đến khi người này qua đời vào năm 1060.
Năm 1054, William kết hôn với Matilda, con gái của bá tước Flanders, người mà Henry coi là mối đe dọa đối với ngai vàng của ông. Năm 1054, và một lần nữa vào tháng 8 năm 1057, Henry xâm lược Normandy, nhưng thua hai lần trong trận Mortemer và Varaville.
Henry đã có ba cuộc gặp với Henry III, Hoàng đế La Mã Thần thánh—tất cả đều ở Ivois. Đầu năm 1043, ông gặp ông để thảo luận về cuộc hôn nhân của hoàng đế với Agnes xứ Poitou, con gái của một chư hầu của Henry. Tháng 10 năm 1048, hai Henries gặp lại nhau và ký hiệp ước hữu nghị. Cuộc họp cuối cùng diễn ra vào tháng 5 năm 1056 và liên quan đến các tranh chấp về Theobald III và Quận Blois. Cuộc tranh luận về công quốc trở nên sôi nổi đến mức Henry buộc tội hoàng đế vi phạm hợp đồng và sau đó rời đi. Năm 1058, Henry bán các tòa giám mục và tu viện, phớt lờ những lời buộc tội về chế độ độc tài và chuyên chế của Hồng y Humbert, người hợp pháp của Giáo hoàng. Năm 1060, Henry xây dựng lại Tu viện Saint-Martin-des-Champs ngay bên ngoài Paris. Bất chấp việc hoàng gia mua lại một phần của Hạt Sens vào năm 1055, việc mất Burgundy vào năm 1032 có nghĩa là triều đại kéo dài 29 năm của Henry I đã chứng kiến ​​quyền lực phong kiến ở Pháp đạt đến đỉnh cao.
Vua Henry I qua đời vào ngày 4 tháng 8 năm 1060 tại Vitry-en-Brie, Pháp và được an táng tại Vương cung thánh đường St Denis. Ông được kế vị bởi con trai mình, Philip I của Pháp, và nữ hoàng Anne của Kiev cai trị Henry với tư cách là nhiếp chính. Vào thời điểm ông qua đời, ông đang bao vây Thimert, nơi đã bị người Norman chiếm đóng từ năm 1058.
Hôn nhân
Henry I được hứa hôn với Matilda, con gái của Conrad II, Hoàng đế La Mã Thần thánh, nhưng bà qua đời sớm vào năm 1034. Henry sau đó kết hôn với Matilda xứ Frisia, nhưng bà qua đời năm 1044. Đi xa hơn để tìm kiếm người vợ thứ ba, Henry kết hôn với Anne của Kiev vào ngày 19 tháng 5 năm 1051. Họ đã có:
Henry và Anne của Kiev cũng được cho là cha mẹ của nhân vật được phong chân phước Edigna.
Tham khảo
Thể loại:Vua Pháp Thể loại:Công tước xứ Bourgogne Thể loại:Vươnng triều Capet H
Crinipus pictipes
Crinipus pictipes là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Zambia.
Tham khảo
Thể loại:Crinipus Thể loại:Động vật Zambia
Cybocephalus lepidus
Cybocephalus lepidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cybocephalidae. Loài này được Endrödy-Younga miêu tả khoa học năm 1962.
Wiewiecko
Wiewiecko (tiếng Đức Henkenhagen) là một ngôi làng thuộc quận hành chính của Gmina Węgorzyno, thuộc quận Łobez, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan.
Trzebawie
Trzebawie (tiếng Đức Altenfließ) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Węgorzyno, thuộc quận Łobez, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan.
Địa lý
Trzebawie nằm khoảng 9 km về phía tây của Węgorzyno, 17 km phía tây nam Łobez và 58 km về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin, gần bờ phía đông của hồ Woświn dài 9,5 km.
Lịch sử
Vào cuối thế kỷ 13, Altenfließ là một người đáng kính của gia đình quý tộc cổ đại (Uradel) của Wedel. Vào đầu thế kỷ 14, Oldenvlete, thuộc về một chi nhánh của gia đình này, người có trụ sở tại Mellen và cũng là chủ sở hữu của Silligsdorf.
Năm 1713, Altenfließ được bán cho một Matthias von Pritz, nhưng đã được Đại tá Carl Friedrich von Wedel mua lại vào năm 1757 và sau đó trở về Nhà của Wedel. Từ năm 1854, các cuộc thảo luận với chính quyền đã diễn ra, bởi vì Altenfließ được điều hành như một điền trang, không đáp ứng kích thước tối thiểu cho một trong 1.000 nhà xác theo Nghị định Hoàng gia năm 1825. Câu hỏi này không được giải quyết cho đến năm 1861.
Vào khoảng năm 1860, người nổi tiếng của Altenfließ, tức là khu đất, bao gồm 952 mẫu đất, trong đó 661 mẫu là đất trồng trọt và có 63 cư dân. Ngoài ra, còn có làng Altenfließ, tức là đô thị nông thôn với 556 mẫu đất, 351 mẫu đất trồng trọt và 77 cư dân. Nhà thờ là một nhà thờ con gái của một người ở Mellen.
Sau đó, bất động sản của Altenfließ đã được tích hợp vào đô thị nông thôn. Cho đến năm 1945, Altenfließ đã thành lập một cộng đồng nông thôn ở quận Regenwalde thuộc tỉnh Pomerania. Ngoài ngôi làng Altenfließ, không có nhà ở nào khác.
Năm 1945, ngôi làng được đổi tên thành Trzebawie khi nó trở thành một phần của Ba Lan, do những thay đổi biên giới mà Liên Xô yêu cầu tại Hội nghị Potsdam.
Albert Anastasia
Umberto "Albert" Anastasia (né Anastasio; ; 26 tháng 9 năm 1902 - 25 tháng 10 năm 1957) là một tên cướp, sát thủ và trùm tội phạm người Mỹ gốc Ý. Một trong những người sáng lập Mafia Mỹ hiện đại và người sáng lập và ông chủ của Murder, Inc., Anastasia là ông chủ của những gì đã trở thành gia đình tội phạm Gambino hiện đại. Ông cũng là người kiểm soát bờ sông New York trong phần lớn sự nghiệp tội phạm của mình, bao gồm các công đoàn dockworker. Anastasia bị sát hại vào ngày 25 tháng 10 năm 1957, theo lệnh của Vito Genovese và Carlo Gambino; Gambino sau đó trở thành ông chủ của gia đình tội phạm này.
Anastasia là một trong những nhân vật tội phạm có tổ chức tàn nhẫn và đáng sợ nhất trong lịch sử Hoa Kỳ; danh tiếng của ông đã mang lại cho ông biệt danh "Quân đội một người", " Mad Hatter " và "Lord High Executer".
Tham khảo
Thể loại:Lính Lục quân Hoa Kỳ Thể loại:Người Brooklyn Thể loại:Mất năm 1957 Thể loại:Sinh năm 1902
Asian Club Championship 1989–90
Asian Club Championship 1989–90 là phiên bản thứ 9 của giải bóng đá câu lạc bộ thường niên châu Á tổ chức bởi AFC.
Liêu Ninh FC của Trung Quốc thắng trận chung kết và trở thành nhà vô địch châu Á lần đầu tiên trong lịch sử câu lạc bộ.
Bảng 1
Các trận đấu diễn ra tại Amman, Jordan
Bảng 2
Cũng là Gulf Cooperation Council Club Tournament – tại Bahrain Các trận đấu diễn ra tại Bahrain
Playoff xác định vị trí nhất bảng
Bảng 3
Các trận đấu diễn ra tại Muscat, Oman
Bảng 4
Các trận đấu diễn ra tại Ahvaz, Iran
Bảng 5
Các trận đấu diễn ra tại Kuala Lumpur, Malaysia
Bảng 6
Các trận đấu diễn ra tại Thẩm Dương, Trung Quốc
Vòng bảng
Al Deffatain, Al-Muharraq và Al Arabi đều rút lui
Bảng A
Các trận đấu diễn ra tại Kuala Lumpur, Malaysia
Bảng B
Các trận đấu diễn ra tại Jakarta, Indonesia
Tham khảo
Thể loại:1989 in Asian football Thể loại:1990 in Asian football 1989–90
Izvoru Berheciului
Izvoru Berheciului là một xã thuộc hạt Bacău, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 1719 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Bacău
Phan Văn Thúy
Phan Văn Thúy (潘文璻, 1758 - 1833) là danh tướng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam. Một trong số công lao nổi bật của ông, đó là việc chỉ huy khai đào sông Vĩnh Định ở Quảng Trị vào năm 1825.
Thân thế và sự nghiệp
Sau khi nhà Tây Sơn bị đánh đổ, năm Gia Long thứ 2 (Quý Hợi, 1803), thăng ông làm Hữu doanh Vệ úy, Khâm sai Chưởng cơ, coi quân bản doanh. Chẳng lâu sau, ông nhận mệnh "theo thủy quân của Đô thống chế Thái hòa hầu, ngồi thuyền Hải Đạo, đến địa phương Bắc Thành tiểu trừ giặc biển".
Năm Gia Long thứ 14 (Ất Hợi, 1815), cử ông làm Lưu thủ doanh Quảng Bình. Sau, có tội, ông bị biếm xuống Cai cơ.
Năm Minh Mạng thứ nhất (Canh Thìn, 1820), thăng ông làm Chưởng cơ, rồi lại thăng làm Phó Đô thống chế doanh hậu quân Thần Sách, lãnh nhiệm vụ Phó Đốc trấn Thanh Hóa.
Năm Minh Mạng thứ 6 (Ất Dậu, 1825), cử ông coi việc đào sông (kênh) Vĩnh Định ở Quảng Trị. Theo Quốc triều sử toát yếu, thì công việc khởi sự vào tháng 3 (âm lịch) năm ấy. Sử thần chép: "Vì lúc bấy giờ các trấn lâu không mưa, giá gạo hơi cao, triều đình bàn khởi việc công dịch để lấy tiền nuôi dân. Sông đào xong, tùy bậc thưởng cấp". Xong việc, cất ông làm Phó Đô thống chế thị nội doanh Long Vũ.
Năm Minh Mạng thứ 8 (Đinh Hợi, 1827), lại cho ông kiêm quản Tòa Thương Bạc. Tháng 5 (âm lịch) năm đó, quân Xiêm La (Thái Lan ngày nay) đánh lấy nước Vạn Tượng (Lào ngày nay), khiến vua nước ấy là A Nỗ phải chạy sang Việt Nam cầu cứu. Vua Minh Mạng liền cho Phan Văn Thúy sung chức Kinh lược biên vụ đại thần kiêm lĩnh Trấn thủ Nghệ An để lo việc.