cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Joyce Piliso-Seroke
Trong thời gian apartheid
Sau khi tốt nghiệp, Piliso-Seroke làm giáo viên tại Học viện Wilberforce tại Evaton, nhưng đã bỏ việc và quyết định theo đuổi công việc xã hội thay thế. Với sự giúp đỡ tài chính từ Viện Quan hệ chủng tộc, cô đã tới Châu Âu và hoàn thành khóa học sau đại học về Chính sách và Quản trị xã hội ở Swansea, South Wales.
Trở về Nam Phi, Piliso-Seroke đã làm việc với Hiệp hội Kitô giáo Phụ nữ Trẻ (YWCA) tại Natal (nay là KwaZulu-Natal). Công việc này nhanh chóng khiến Piliso-Seroke phát triển kỹ năng của mình như một nhà tổ chức cộng đồng, dạy cho phụ nữ trở nên tích cực trong các cuộc thảo luận chính trị. Mặc dù YWCA cung cấp nhiều chương trình dành cho phụ nữ, nhưng tổ chức này đã bị cản trở bởi Bộ luật Bantu năm 1891, khiến nhiều phụ nữ châu Phi ở vị trí hợp pháp của trẻ vị thành niên, do người thân của nam giới kiểm soát. Nhân viên YWCA đã bắt đầu một bản kiến nghị ủng hộ bãi bỏ luật, nhưng điều này không thành công. Sau đó, họ đã phát triển Chương trình trao quyền cho phụ nữ để dạy phụ nữ cách bảo vệ tài sản cá nhân thông qua việc tạo ra các di chúc đơn giản.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1933 Thể loại:Nhân vật còn sống
Sapôchê
Sapôchê (Sapote; tiếng Nahuatl: Tzapotl) là tên gọi chung của một số loại trái cây mềm, ăn được. Từ này có mặt trong tên thông dụng của một số cây ăn quả có nguồn gốc từ México, Trung Mỹ và phía bắc của Nam Mỹ. Một số nhưng không phải tất cả các loài sapôchê đều thuộc họ Sapotaceae. Hình ảnh một số loài Sapoche:
Dusona gastroides
Dusona gastroides là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dusona
Allium pruinatum
Allium pruinatum là một loài thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae. Loài này được Link ex Spreng. mô tả khoa học đầu tiên năm 1825.
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1825
Inga umbratica
Inga umbratica là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Poepp. & Endl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1845.
Ōba Tsugumi
Danh tính thực sự của Oba là một bí mật được bảo vệ chặt chẽ. Họ đã trích dẫn Ishinomori Shotaro, Fujiko Fujio và Akatsuka Fujio là những tác giả truyện tranh mà họ được truyền cảm hứng rất nhiều. Như đã nêu trong hồ sơ được đặt ở đầu mỗi manga Death Note, Oba thu thập tách trà và phát triển cốt truyện manga trong khi giữ đầu gối của họ trên ghế, tương tự như thói quen của nhân vật L, một trong những nhân vật chính của bộ truyện. Có suy đoán rằng Oba Tsugumi là bút danh của Gamo Hiroshi, chỉ ra rằng trong Bakuman, chú của nhân vật chính là một họa sĩ truyện tranh kỳ diệu, từng làm việc trong một truyện tranh siêu anh hùng bịt miệng, rất giống với Gamo và Tottemo! Luckyman về mọi mặt, và cả những cốt truyện được vẽ bởi Oba rất giống với Tottemo! Luckyman trong phong cách.
İkipınar, Ömerli
İkipınar là một xã thuộc huyện Ömerli, tỉnh Mardin, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 435 người.
Đỗ Mậu
Đỗ Mậu (1917-2002) nguyên là một cựu tướng lĩnh của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, cấp bậc Thiếu tướng. Ông xuất thân là một quân nhân trong đơn vị Vệ binh bản xứ được gọi là "lính khố xanh" thuộc quản lý của chính quyền thuộc địa Pháp. Sau ông được theo học bổ túc tại trường Hạ sĩ quan An Cựu (tức Cơ lưu động Huế). Ông là một trong những nhân vật đóng vai trò quan trọng với cuộc đảo chính ngày 1 tháng 11 năm 1963 và chính trường miền Nam từ 1963 đến 1965. Ông cũng là một chính khách thời kỳ chính thể Đệ Nhị Cộng hòa. Ông còn có bút hiệu là Hoành Linh Đỗ Mậu với một vài tác phẩm theo thể văn hồi ký.
İkipınar, Ömerli
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Mardin
Đỗ Mậu
Tiểu sử và Binh nghiệp
Ông sinh ngày 1 tháng 7 năm 1917 tại làng Thổ Ngọa, Phủ Quảng Trạch (nay là phường Quảng Thuận, thị xã Ba Đồn), tỉnh Quảng Bình trong một gia đình nhà Nho nghèo. Trong hồi ký của mình, ông cho biết ông nội mình là một nhà Nho, bỏ việc đèn sách để trở thành tướng lĩnh trong phong trào Cần Vương dưới quyền lãnh đạo của Đề đốc Lê Trực, về sau bị quân Pháp giết chết. Tuy nhiên, một tài liệu khác dẫn lời một nhân chứng cho rằng ông xuất thân trong gia đình địa chủ.
Cũng theo hồi ký của ông, mẹ ông mất sớm khi ông mới 4 tuổi. Tuy vậy, do truyền thống gia đình, ông được theo học hết bậc tiểu học ở quê nhà, sau đó được người cô họ giúp đỡ để học tiếp trung học ở Huế. Tuy nhiên, ông phải bỏ dở việc học vì hoàn cảnh gia đình khi học hết năm thứ 4 bậc trung học (Đệ tứ, tương đương lớp 9 bây giờ). Do học hành dở dang, về sau ông thường tự nhận mình là "kẻ thất học quê mùa". Ông trở về Đồng Hới, xin được một chân giáo Sơ học làng để có sinh kế.
Quân đội Thuộc địa Pháp
Giữa năm 1936, sau khi dạy học được 1 năm, ông nhập ngũ vào đơn vị lính khố xanh (Garde Indigène) tại Cơ Bảo an Hà Tĩnh. Trong hồi ký của mình, ông giải thích lý do quan trọng nhất là để có tiền nuôi thân lại vừa có tiền giúp đỡ cha già. Do có trình độ Trung học, ông được bố trí công việc nhẹ nhàng ở văn phòng. Đến đầu năm 1939, ông được phục vụ tại Tòa Khâm sứ Pháp ở Huế. Đầu năm 1942, ông được cử đi học khóa sĩ quan tại Trung tâm Huấn luyện Hạ sĩ quan An Cựu, Huế. Tốt nghiệp với cấp bậc Chuẩn úy, được giữ ở lại trường để làm huấn luyện viên.
Hoạt động chống Pháp
Thời gian làm huấn luyện viên tại Trung tâm Huấn luyện Hạ sĩ quan, ông có nhiều va chạm với những quân nhân Pháp trong công tác, sự kỳ thị, cũng như những áp bức và bất công của họ đối với người bản xứ. Từ đó, cộng với yếu tố lịch sử gia đình, ông bắt đầu có tư tưởng chống Pháp. Tháng 6 năm 1942, dưới sự vận động của ông Trần Văn Dĩnh, sau đó được anh vợ là ông Nguyễn Bá Mưu và ông Tráng Liệt giới thiệu, ông tham gia Đại Việt Phục hưng Hội, một tổ chức chính trị ủng hộ Hoàng thân Cường Để, do 3 anh em Ngô Đình Khôi, Ngô Đình Diệm và Ngô Đình Nhu lãnh đạo, chủ trương liên kết với Đế quốc Nhật Bản để gạt ảnh hưởng của Pháp tại Đông Dương. Cuối năm 1942, ông đã có cuộc tiếp xúc đầu tiên với cựu Thượng thư Ngô Đình Diệm, một lãnh đạo của Đại Việt Phục hưng Hội. Trong hồi ký của mình, ông đã dành hẳn một phần dài để kể về cuộc gặp gỡ ban đầu cũng như những lần hoạt động chung với vị lãnh đạo này.
Những hoạt động của Đại Việt Phục hưng Hội dù rất bí mật nhưng vẫn bị mật thám Pháp phát hiện. Đầu năm 1944, Sở Mật thám Trung Kỳ tổ chức vây bắt các yếu nhân trong Đại Việt Phục hưng Hội. Trừ Ngô Đình Diệm và một số ít thành viên trốn thoát, hầu hết các thành viên của Đại Việt Phục hưng Hội đều bị bắt. Ông bị mật thám Pháp bắt tại Huế và bị giam ở nhà lao Thừa Phủ gần 2 tháng trước khi bị đày lên Di Linh (nay thuộc tỉnh Lâm Đồng).
Mãi đến khi Nhật đảo chính Pháp ngày 9 tháng 3 năm 1945 ông mới được phóng thích, trở về quê cũ thăm nhà rồi trở lại Huế, hoạt động lại trong Đại Việt Phục hưng Hội dưới sự điều hành của ông Ngô Đình Khôi rồi được cử vào Sài Gòn đón ông Diệm vào cư trú ở Đà Lạt một thời gian dưới sự bảo trợ của ông Trần Văn Lý, cựu Tuần vũ Hà Tĩnh, một thành viên cũ trong Đại Việt Phục hưng Hội, bấy giờ là quan Tổng đốc trong Chính phủ Trần Trọng Kim. Sau đó, cũng nhờ sự bảo lãnh của ông Lý, ông được bổ nhiệm làm Chánh Võ phòng kiêm Tư lệnh Bảo an dưới quyền Tổng đốc Lâm-Đồng-Bình-Ninh (bao gồm các tỉnh: Lâm Viên, Đồng Nai Thượng, Bình Thuận và Ninh Thuận).
Curcuma eburnea
Curcuma eburnea là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Jana Leong-Škorničková, Piyakaset Suksathan và Sutthinut Soonthornkalump mô tả khoa học đầu tiên năm 2020. Mẫu định danh: Leong-Škorničková, J. GRC-179; thu thập ngày 24 tháng 9 năm 2013 từ Vườn Thực vật Hoàng hậu Sirikit, nguyên được lấy giống từ Vườn quốc gia Khun Chae, tây nam tỉnh Chiang Rai, Thái Lan. Ở tỉnh Lampang, loài cây này được gọi là kai laen (ไข่ แลน, nghĩa là trứng kỳ đà, để nói tới màu sắc của lá bắc). Theo Wannakrairoj (1996), tên thông dụng của loài này ở Thái Lan là thep prasit (theph pras̄ithṭhi, เทพ ประสิทธิ, nghĩa là cây do thiên thần tạo ra).
Đỗ Mậu
Hoạt động chống Pháp
Tháng 8 năm 1945, Việt Minh giành được Chính quyền. Ông bị bắt giữ một thời gian ngắn rồi được thả, do đã từng hoạt động chống Pháp. Năm 1946, khi quân Pháp nổ súng tái chiếm Đông Dương, Chính quyền Việt Minh tại Đà Lạt lập 2 tiểu đoàn Vệ Quốc quân để chống Pháp. Ông được giao chỉ huy một Tiểu đoàn và được thăng cấp Thiếu úy. Một Tiểu đoàn kia được giao cho Nguyễn Lương, người Quảng Ngãi, nguyên là thư ký Tòa sứ Đà Lạt. Một sĩ quan trẻ gốc Hoàng tộc nhà Nguyễn là Tôn Thất Đính (người về sau có vai trò quan trọng trong sự nghiệp của ông) cũng phục vụ cùng với ông trong lực lượng Vệ Quốc quân Đà Lạt với vai trò Chính trị viên Trung đội trong tiểu đoàn của Nguyễn Lương. Trong hồi ký của mình ông cũng mô tả những ấn tượng của mình khi lần đầu được tiếp xúc với nhà cách mạng trẻ Võ Nguyên Giáp khi ông Giáp dẫn đầu một phái đoàn quân chính lên Đà Lạt để tham quan tình hình và cho những chỉ thị cần thiết nhằm chuẩn bị chống lại cuộc tấn công của quân Pháp lan rộng đến vùng Cao Nguyên Trung phần. Tuy nhiên, với trang bị kém và thiếu huấn luyện cũng như kinh nghiệm tác chiến, đơn vị ông không thể ngăn cản sức tấn công của Liên quân Anh-Pháp-Nhật, dần phải triệt thoái về Phan Rang, Ninh Thuận. Một thời gian sau, ông bỏ ngũ và tìm cách trở về quê nhà.
Curcuma eburnea
Từ nguyên
Tính từ định danh bắt nguồn từ tiếng Latinh eburneus, để chỉ màu trắng ngà/kem của các lá bắc của loài này.
Đỗ Mậu
Quân đội Liên hiệp Pháp
Tháng 5 năm 1948, Chính phủ Trung ương lâm thời Việt Nam do tướng Nguyễn Văn Xuân làm Thủ tướng được thành lập. Ông Phan Văn Giáo được cử làm Quốc vụ khanh Trung Kỳ và ngay lập tức tiến hành việc tổ chức và xây dựng Lực lượng Quân đội người bản xứ tại miền Trung lấy tên là Việt binh đoàn Trung Việt, với Thiếu tá Nguyễn Ngọc Lễ làm Tư lệnh. Thời điểm này ông được thăng cấp Trung úy và được cử làm Trưởng phòng 3 Việt binh đoàn ở Huế, đặc trách tổ chức hành quân, huấn luyện kiêm Chủ nhiệm tuần báo Tiếng Kèn. Giữa năm 1949, ông được thăng cấp Đại úy, bàn giao chức vụ Trưởng phòng 3 lại cho Đại úy Thái Quang Hoàng. Sau đó được giữ chức vụ Tham mưu phó Việt binh đoàn.
Curcuma eburnea
Phân bố
Loài này có tại các tỉnh Lampang, Chiang Rai và cũng có thể có tại tỉnh Tak, miền bắc Thái Lan. Loài này mọc trong các khu rừng lá sớm rụng hỗn hợp cũng như trong các môi trường sống thứ sinh bị xáo trộn xung quanh các bản làng.
Đỗ Mậu
Quân đội Quốc gia Việt Nam
Đầu năm 1951, khi ông Trần Văn Lý được bổ nhiệm làm Thủ hiến Trung phần, đồng thời cùng thời điểm Lực lượng Việt binh đoàn Trung phần sáp nhập vào Quân đội Quốc gia, ông được cử làm Chỉ huy trưởng Việt binh đoàn Quảng Bình, đồn trú tại tỉnh lỵ Đồng Hới. Thời gian này ông đã có cuộc tiếp xúc đầu tiên với nhà sư Thích Trí Quang, người về sau trở thành một trong những lãnh tụ Phật giáo năm 1963, đã làm "rúng động nước Mỹ". Giữa năm, ông được cử đi học lớp chỉ huy chiến thuật tại Trung tâm Huấn luyện Chiến thuật Hà Nội. Mãn khóa về lại đơn vị, ông được cử làm Tham mưu trưởng Việt binh đoàn thay thế Thiếu tá Trần Nguyên An, bàn giao Việt binh đoàn Quảng Bình lại cho Đại úy Tôn Thất Xứng.
Tháng 8 năm 1952, ông tiếp tục được theo học lớp Tiểu đoàn trưởng và Liên đoàn trưởng tại Trung tâm Chiến thuật Hà Nội (bàn giao Tham mưu trưởng Đệ nhị Quân khu tại Huế lại cho Thiếu tá Trương Văn Xương). Học cùng lớp này với ông, còn có hai viên Trung úy trẻ tên là Nguyễn Văn Thiệu và Cao Văn Viên. Sau khi mãn khóa, ông cùng với hai viên sĩ quan này được cử về công tác tại Khu chiến Hưng Yên do Trung tá Dương Quý Phan làm Chỉ huy trưởng. Về đơn vị này, ông được cử làm Tham mưu trưởng, Trung úy Viên làm Trưởng phòng 2 và Trung úy Thiệu làm Trưởng phòng 3, cả ba người được cấp phát chung một căn phòng nhỏ để ở. Hồi ký của ông kể: "Buổi tối, lúc trở lại phòng để chuẩn bị đi ngủ, Thiệu và tôi thường phân tích và luận bàn về tình hình chính trị và chiến sự đến khuya. Riêng Viên vốn tính ít nói nên chỉ thỉnh thoảng góp ý kiến mà thôi."
Curcuma eburnea
Mô tả
Loài này tương tự như C. pierreana ở chỗ cụm hoa kiểu ecomata bao gồm các lá bắc màu trắng kem và bao phấn với các cựa nhỏ hình chỉ, nhưng khác nhau ở chỗ các lá có đáy từ thuôn tròn đến gần hình tim, 30–40 lá bắc, nhị lép màu trắng, cựa bao phấn hướng thẳng về phía trước (so với đáy lá từ thon nhỏ đến tù, 10–20 lá bắc, nhị lép với đỉnh màu tía sẫm, cựa bao phấn cong vào trong ở C. pierreana).
Dạng điển hình của C. pierreana có các nhị lép bên với đỉnh màu tía sẫm, nhưng đôi khi cũng có dạng với các nhị lép bên màu trắng trong một số quần thể, và những cây này có thể khó phân biệt với C. eburnea. Tuy nhiên, sự khác biệt về hình dạng của phiến lá, số lượng lá bắc tạo thành cành hoa và cựa bao phấn giúp phân biệt hai loài này khá dễ dàng. Ngoài ra, C. eburnea chỉ được biết đến ở miền bắc Thái Lan, trong khi C. pierreana, được mô tả ban đầu từ Việt Nam, có phân bố chỉ mở rộng đến hai tỉnh ở cực đông Thái Lan là Sisaket và Ubon Ratchathani. C. vitellina ở miền nam Việt Nam cũng hơi giống ở chỗ cụm hoa kiểu ecomata của nó bao gồm các lá bắc màu trắng kem, nhưng C. vitellina có hoa màu vàng ấm đến vàng cam rực rỡ.
Đỗ Mậu
Quân đội Việt Nam Cộng hòa
Ngày 16 tháng 6 năm 1954, Quốc trưởng Bảo Đại ký sắc lệnh 38/QT bổ nhiệm cựu Thượng thư Ngô Đình Diệm làm Thủ tướng Quốc gia Việt Nam. Ngày 20 tháng 7 năm 1954, Hiệp định Genève được ký kết, phân chia 2 vùng tập kết. Ngay trong cuối tháng 7, dù chưa mãn khóa, ông cùng với các bạn đồng khóa được di chuyển xuống Hải Phòng sau đó lên tàu di tản vào Sài Gòn để học tiếp cho đến khi mãn khóa vào tháng 9. Sau đó ông được thăng cấp Thiếu tá giữ chức Chỉ huy trưởng Khu chiến Phan Rang. Đầu tháng 12 cùng năm, bàn giao Khu chiến Phan Rang lại cho Thiếu tá Nguyễn Văn Thiệu. Đầu năm 1955, ông được thăng cấp Trung tá và được bổ nhiệm làm Tư lệnh phó Phân khu Duyên Hải, dưới quyền Tư lệnh của Đại tá Nguyễn Ngọc Lễ. Ngay sau đó, ông gia nhập đảng Cần Lao làm "Ủy viên Quân ủy Trung ương đảng". Tháng 3 cùng năm, Đại tá Lễ được cử làm Tổng Giám đốc Cảnh sát Công an, thay thế vào chức vụ Tư lệnh Phân khu Duyên Hải là Trung tá Phạm Văn Đổng. Đầu tháng 9 cùng năm, Đại tá Đổng được bổ nhiệm làm Tư lệnh Sư đoàn 3 Dã chiến (tiền thân của Sư đoàn 5 Bộ binh), ông được thay Đại tá Phạm Văn Đổng làm Tư lệnh Phân khu Duyên Hải.
Từng hoạt động chống Pháp trong tổ chức Đại Việt Phục hưng Hội, ông nhiệt thành ủng hộ Thủ tướng Ngô Đình Diệm nắm quyền Lãnh đạo Quốc gia thay cho Quốc trưởng Bảo Đại. Do những vận động ủng hộ Thủ tướng Diệm của ông trong nhóm các sĩ quan, ông và Đại tá Lễ bị tướng Nguyễn Văn Hinh, Tổng tham mưu trưởng Quốc gia Việt Nam ra lệnh cách chức, phải trốn chạy vào trú ẩn trong phủ Thủ tướng. . Tuy nhiên không lâu sau đó, dưới áp lực của người Mỹ, tướng Hinh bị Quốc trưởng Bảo Đại triệu hồi sang Pháp.
Curcuma eburnea
Sử dụng
Những cụm hoa non được người dân địa phương dùng như một loại rau. Hoa khô được sử dụng trong thành phần của bùa hộ mệnh Phật giáo và thường được ngâm trong dầu gỗ đàn hương cho nghi lễ xăm mình.
Đỗ Mậu
Bị thất sủng
Mặc dù vậy, những mâu thuẫn đầu tiên giữa ông và lãnh tụ của mình bắt đầu xuất hiện. Tháng 7 năm 1956, ông được lệnh bàn giao Phân khu Duyên Hải lại cho Trung tá Nguyễn Văn Vĩnh và thuyên chuyển về Sài Gòn chờ lệnh mới. Tuy nhiên, đến mãi tháng 10 năm 1956, ông mới được cử làm Tùy viên Quân sự cạnh Tòa Đại sứ Việt Nam Cộng hòa tại Pháp do ông Phạm Duy Khiêm làm Đại sứ. Ông rời Sài Gòn ngày 25 tháng 10 năm 1956, chỉ 1 ngày trước lễ thành lập Chính thể Việt Nam Cộng hòa. Thời điểm này, những sĩ quan chuyển biên chế từ Quân đội Quốc gia sang Quân đội Việt Nam Cộng hòa, đa số đều được thăng một cấp, ông vẫn ở lại cấp bậc Trung tá.
Curcuma eburnea
Chú thích
E Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2020 Thể loại:Thực vật Thái Lan
Đỗ Mậu
Bị thất sủng
Tại Pháp, do quá khứ chống Pháp, ông không được chính phủ Pháp công nhận tư cách Tùy viên Quân sự. Tình huống trớ trêu này kéo dài mãi đến giữa tháng 10 năm 1957, ông mới được triệu hồi về nước. Đầu năm 1958, ông được bổ nhiệm giữ chức vụ Giám đốc Nha An ninh Quân đội thay thế Thiếu tướng Mai Hữu Xuân. Mãi đến đầu năm 1959, ông mới được thăng cấp Đại tá tại nhiệm. Khi giữ vai trò chỉ huy ngành An ninh Quân đội, với nhiệm vụ theo dõi tinh thần và hoạt động các sĩ quan trong quân đội, ông thường xuyên gặp phải sự dè dặt của các tướng lãnh, nhất là khi ông từng được biết như là một cán bộ tín cẩn của Tổng thống Diệm, thường xuyên làm việc trực tiếp với Tổng trưởng Quốc phòng, thậm chí, trình báo trực tiếp với Tổng thống. Tuy nhiên, trong hồi ký của mình, ông nhiều lần đề cập vị trí tế nhị của mình, khi thường xuyên bị cố vấn Ngô Đình Nhu lợi dụng hoặc bị các bộ phận khác qua mặt, điển hình là vụ Đoàn công tác đặc biệt miền Trung bắt giữ một thuộc cấp thân tín dưới quyền ông là Chuẩn úy Lê Hữu Thúy, người về sau ông mới biết đấy là một tình báo viên cao cấp của đối phương.
Khi cuộc Đảo chính ngày 11/11/1960 nổ ra, ông bị bắt giữ bởi lực lượng đảo chính do Đại tá Nguyễn Chánh Thi cầm đầu, cho tới trưa ngày hôm sau được toán cảm tử của Nha An ninh Quân đội giải thoát. Sau khi cuộc đảo chính thất bại, ông được giao điều tra vụ "đơn vị Nhảy Dù phản loạn". Năm 1961, ông là thành viên phái đoàn công du Đài Loan do tướng Nguyễn Khánh cầm đầu. Đầu tháng 4 năm 1963, ông dẫn đầu phái đoàn công du Mỹ quốc theo lời mời của Phái bộ Quân sự Hoa Kỳ tại Sài Gòn.
Hết đảo chính lại long đong
Ngày 1 tháng 11 năm 1963, ông nằm trong nhóm sĩ quan cầm đầu cuộc cuộc đảo chính Chính quyền Tổng thống Ngô Đình Diệm. Cuộc đảo chính thành công, ngày 2 tháng 11 ông được thăng cấp Thiếu tướng và được giữ chức vụ Ủy viên Chiến tranh Chính trị trong Hội đồng Quân nhân Cách mạng do Trung tướng Dương Văn Minh làm Chủ tịch.
Đầu năm 1964, sau khi bàn giao Nha An ninh Quân đội lại cho Đại tá Nguyễn Văn Quan, ông được cử làm Tổng trưởng Thông tin trong nội các Thủ tướng Lâm thời Nguyễn Ngọc Thơ. Ngày 30 tháng 1, ông tham gia cuộc Chỉnh lý nội bộ do Trung tướng Nguyễn Khánh cầm đầu. Ngày 8 tháng 2, ông được cử làm Đệ tam Phó Thủ tướng đặc trách Văn hóa Xã hội. Thời gian này ông làm Trưởng đoàn hướng dẫn các phái đoàn đi công du các nước Hàn Quốc, Thái Lan và Mã Lai. Cuối năm, ông bị tướng Khánh ra lệnh bắt giữ và quản thúc tại Pleiku 3 tháng, cùng đợt với các Trung tướng: Trần Văn Đôn, Tôn Thất Đính, Mai Hữu Xuân, Lê Văn Kim và Nguyễn Văn Vỹ. Hạ tuần tháng 3 năm 1965, ông bị buộc phải giải ngũ với lý do đã phục vụ quân đội trên 20 năm.
Hoạt động chính trị
Năm 1967, sau 2 năm an dưỡng không quan tâm đến chính trường, ông nhận lời ông Nguyễn Xuân Chữ tham gia và được bầu là Đệ nhất Phó chủ tịch Lực lượng Dân tộc Việt, một tổ chức chính trị đối lập hoạt động trong chính trường Việt Nam Cộng hòa và ông hoạt động trong tổ chức này cho đến năm 1975. Tuy nhiên, các động chính trị không để lại tác động đáng kể.
1975
Ngày 29 tháng 4, ông cùng gia đình di tản sang Thái Lan. Sau đó được sang định cư tại Tiểu bang California, Hoa Kỳ.
Trong 10 năm đầu, ông sống một cuộc đời khá bình lặng, từng từ chối nhiều cuộc phỏng vấn về các vấn đề liên quan đến chiến tranh Việt Nam.
Năm 1986, ông cho xuất bản lần đầu tiên tập hồi ký "Việt Nam máu lửa quê hương tôi" gây nhiều tranh cãi. Bản in ở Việt Nam có tựa đề "Tâm sự tướng lưu vong" bị cắt xén khá nhiều. Năm 2000, ông có về thăm quê hương.
Ngày 11 tháng 4 năm 2002, ông từ trần tại nơi định cư. Hưởng thọ 85 tuổi.
Liên kết
Thể loại: Sinh năm 1917 Thể loại: Mất năm 2002 Thể loại: Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa Thể loại: Phó Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa Thể loại: Chính khách Việt Nam Cộng hòa Thể loại: Cựu binh Quân đội Thuộc địa Pháp Thể loại: Người Quảng Bình Thể loại: Người Mỹ gốc Việt Thể loại: Nhà chiêm tinh người Việt Nam
Nathalie Baye
Nathalie Marie Andrée Baye (sinh ngày 6 tháng 7 năm 1948) là một diễn viên người Pháp. Bà đã diễn xuất trong hơn 70 phim và bốn đoạt giải César với các phim: Sauve qui peut (la vie) (1980), Une étrange affaire (1981), La Balance (1982) và Le Petit Lieutenant (2005).
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1948 Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Pháp Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Pháp Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Người từ Eure
Liotrichus himalayanus
Liotrichus himalayanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira & Becker miêu tả khoa học năm 1973.
Tham khảo
Thể loại:Liotrichus
Vittaria stipitata
Vittaria stipitata là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Kunze mô tả khoa học đầu tiên năm 1834.
Liên kết ngoài
Thể loại:Vittaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1834
Vittaria stipitata
Ophiusa parcemacula
Ophiusa parcemacula là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở New Guinea, Nouvelle-Calédonie và miền bắc half của Úc.
Sải cánh dài khoảng 60 mm.
Ấu trùng ăn Loranthaceae và Melaleuca quinquenervia.
Hypercompe obsolescens
Hypercompe obsolescens là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Andrea Maccoppi
Tham khảo
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Ý Thể loại:Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Thụy Sĩ Thể loại:Sinh năm 1987 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Lausanne-Sport Thể loại:Cầu thủ bóng đá Piacenza Calcio 1919 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Calcio Lecco 1912 Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Locarno Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Vaduz Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Chiasso Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thụy Sĩ
Nadagara cinctipuncta
Nadagara cinctipuncta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nadagara
Eugnamptus sheilae
Eugnamptus sheilae là một loài bọ cánh cứng trong họ Rhynchitidae. Loài này được Hamilton miêu tả khoa học năm 1990.
Tham khảo
Thể loại:Eugnamptus
Thirukarungudi
Thirukarungudi là một thị xã panchayat của quận Tirunelveli thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Thirukarungudi có dân số 8871 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Thirukarungudi có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 66%. Tại Thirukarungudi, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Tamil Nadu
Passiflora truxillensis
Passiflora truxillensis là một loài thực vật có hoa trong họ Lạc tiên. Loài này được Planch. & Linden ex Triana & Planch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1873.
Liên kết ngoài
T Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1873
Hasargundgi, Chincholi
Hasargundgi là một làng thuộc tehsil Chincholi, huyện Gulbarga, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Gulbarga (huyện)
Reevesia tomentosa
Reevesia tomentosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được H.L. Li miêu tả khoa học đầu tiên năm 1943.
Liên kết ngoài
Thể loại:Reevesia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1943
8154 Stahl
8154 Stahl (1988 CQ7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 2 năm 1988 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1988 Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Essex Senior League
thumb|right|Vùng bao phủ bởi Essex League được tô màu xanh mòng két.
Essex Senior Football League là một giải đấu bóng đá Anh gồm các câu lạc bộ đền từ Essex FA, Hertfordshire FA, London FA, Middlesex FA và Amateur Football Alliance. Đây là giải đấu góp đội cho Division One North của Isthmian League và có một hạng đấu nằm ở Bậc 5 (hoặc Cấp độ 9) của National League System.
Thành viên sáng lập
Essex Senior League thành lập năm 1971 với 9 thành viên. Vị thứ của các đội bóng ở mùa giải 1971–72 như sau:
Lên hạng và xuống hạng
Essex Senior League quy định rằng câu lạc bộ phải kết thúc ởTop 3 mới được xem xét lên chơi ở Isthmian League Division One North. Tuy nhiên quá trình này được kiểm soát bởi FA Leagues Committee, nơi kiểm soát sự lên hạng và xuống hạng suốt hệ thống National League System. Tính đến mùa giải 2014-1, luật của FA dành cho các hạng đấu Bậc 5 như Essex Senior League quy định rằng đội vô địch nên được trao cơ hội lên hạng đầu tiên. Nếu đội vô địch không muốn thăng hạng hoặc không đáp ứng đủ yêu cầu lên hạng thì đội thứ 2 hoặc thứ 3 sẽ được xem xét. Đối với trường hợp thông thường, chỉ có một đội bóng có thể thăng hạng từ một giải đấu Bậc 5 (ví dụ Essex Senior League) lên một giải đấu Bậc 4 (ví dụ the Isthmian League Division One).
Essex Senior League nhận một đội bóng xuống hạng từ giải đấu Bậc 4. Các đội bóng xuống hạng từ Bậc 4 sẽ chơi ở giải đấu phù hợp với vị trí địa lý của họ. Vì vậy, Essex Senior League luôn có khả năng nhận một trong những đội xuống hạng từ Isthmian League Division One North.
Không có quy định xuống hạng ở Essex Senior League xuống giải đấu thấp hơn vì không có giải đấu Bậc 6 nào tương đương với ESL. Các giải đấu bao gồm Essex Olympian League (Bậc 7) thỉnh thoảng đóng vai trò góp đội cho Essex Senior League nhưng sự lên xuống hạng giữa 2 giải đấu là không tự động.
Essex Senior League Challenge Cup
Essex Senior League Challenge Cup là giải đấu loại trực tiếp được tham gia bởi các đội bóng ở Essex Senior Football League. Brentwood Town giữ kỉ lục vô địch nhiều nhất, với việc nâng cúp 4 lần (1975–76, 1978–79, 1990–91, 2006–07).
Cựu cầu thủ đáng chú ý của Essex Senior League
Nhiều cầu thủ của Essex Senior League từng chơi ở các câu lạc bộ của Football League hoặc Premier League:
Liên kết ngoài
Thể loại:Giải bóng đá Anh Thể loại:Essex Senior League
Dichochrysa makranus
Dichochrysa makranus là một loài côn trùng trong họ Chrysopidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Hölzel miêu tả năm 1966.
Tham khảo
Thể loại:Dichochrysa
Pottia maritima
Pottia maritima là một loài rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được (R. Br. bis) Broth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1902.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pottia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1902
Mnioloma venezuelanum
Liên kết ngoài
Thể loại:Mnioloma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2000
Strigania americana
Strigania americana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Strigania
İkitepe, Ömerli
İkitepe là một xã thuộc huyện Ömerli, tỉnh Mardin, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 98 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Mardin
Clathrodrillia albicoma
Clathrodrillia albicoma là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.
Tham khảo
Thể loại:Clathrodrillia
Liotrichus hiramatsui
Tham khảo
Thể loại:Liotrichus
Thirukattupalli
Thirukattupalli là một thị xã panchayat của quận Thanjavur thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Thirukattupalli có dân số 12.567 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Thirukattupalli có tỷ lệ 76% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 82%, và tỷ lệ cho phái nữ là 71%. Tại Thirukattupalli, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Tamil Nadu
Oldenlandia paridifolia
Oldenlandia paridifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Dunn) Chun mô tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Liên kết ngoài
Thể loại:Oldenlandia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1934
Dusona geminata
Dusona geminata là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dusona
Vittaria taeniophylla
Liên kết ngoài
Thể loại:Vittaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1906
Không gian Euclid
nhỏ|250px|Mọi điểm trong không gian Euclid ba chiều biểu hiện trong hệ quy chiếu [[Hệ tọa độ Descartes|Descartes]]
Khoảng 300 năm TCN, nhà toán học Hy Lạp cổ đại Euclid đã tiến hành nghiên cứu các quan hệ về khoảng cách và góc, trước hết trong mặt phẳng và sau đó là trong không gian. Một trong các ví dụ về các quan hệ hai loại này là: tổng các góc trong một tam giác là 180 độ. Ngày nay các quan hệ này được biết dưới tên gọi là hình học Euclid hai hoặc ba chiều.
Trong ngôn ngữ của toán học hiện đại, khoảng cách và góc đã được tổng quát cho các không gian 4 chiều, 5 chiều và nhiều chiều hơn. Một không gian n-chiều với các khái niệm về khoảng cách và góc thỏa mãn các quan hệ Euclid được gọi là không gian Euclid n chiều.
Một tính chất quan trọng của không gian Euclide là "tính phẳng". Trong hình học còn có các không gian khác được gọi là không gian phi Euclid. Chẳng hạn, mặt cầu là không gian phi Euclid; một tam giác trên mặt cầu có tổng các góc trong là lớn hơn 180 độ. Trên thực tế, chỉ có một không gian Euclid ứng với một số chiều, trong khi có thể có nhiều không gian phi Euclid có cùng số chiều. Thông thường các không gian này được xây dựng bằng cách là biến dạng không gian Euclid.
Hình tượng trực giác
Một mặt ta hình dung mặt phẳng Euclide là một tập hợp các điểm quan hệ với nhau một cách vững chắc thông qua các biểu thức giữa các khoảng cách và các góc. Cơ bản có hai phép biến đổi quan trọng trên mặt phẳng. Một là phép tịnh tiến, nghĩa là phép di chuyển các điểm của mặt phẳng theo cùng một hướng và một khoảng cách như nhau. Phép biến đổi kia là phép quay quanh một điểm cố định trên mặt phẳng, trong đó mọi điểm trên mặt phẳng quay theo một điểm cố định các góc như nhau. Một trong các tư tưởng chính của hình học Euclide là hai hình (nghĩa là các tập con) của mặt phẳng được xem là bằng nhau nếu có thể di chuyển hình này vào trong hình kia nhờ một số phép tịnh tiến, phép quay và ngược lại. (Xem Nhóm Euclide.)
Mặt khác, cần tiến hành các khảo sát tỷ mỉ về toán học, định nghĩa rõ ràng các khái niệm khoảng cách, góc, phép tịnh tiến, phép quay. Con đường chuẩn tắc để làm việc này là phương pháp tiên đề, đó là định nghĩa mặt phẳng Euclide như một không gian vectơ thực hai chiều với tích vô hướng. Khi đó: Xây dựng mặt phẳng Euclide theo cách này có thể dễ dàng mở rộng cho không gian với số chiều tùy ý. Phần lớn các thuật ngữ, công thức và tính toán sẽ không gặp khó khăn gì với số chiều nhiều hơn. (Tuy nhiên, có thể gặp khó khăn đôi chút đối với phép quay trong không gian với số chiều nhiều hơn.)
Không gian các tọa độ thực
Giả sử R là ký hiệu của trường các số thực. Với mỗi số nguyên không âm n, không gian của các bộ n số thực tạo thành một không gian vectơ n chiều trên R, ký hiệu là Rn và thường được gọi là không gian các tọa độ thực. Một phần tử của Rn được viết là
trong đó mỗi xi là một số thực. Các phép toán của không gian vectơ trên Rn được định nghĩa bởi
Không gian vectơ Rn có một cơ sở chính tắc: Một vectơ trong Rn có thể được viết dưới dạng
Rn là một ví dụ điển hình của không gian vectơ thực n-chiều; mọi không giạn vectơ thực n-chiều V là đẳng cấu với Rn.
Cấu trúc Euclide
Không gian Euclide cần nhiều thứ hơn không gian với tọa độ thực. Để áp dụng hình học Euclide cần có khái niệm khoảng cách giữa hai điểm và góc giữa hai đường hoặc hai vectơ. Một cách tự nhiên ta sử dụng tích vô hướng chính tắc (còn được gọi là tích chấm trên Rn. Tích vô hướng của hai vectơ x và y được định nghĩa bởi
Kết quả là một số thực. Thêm nữa, tích vô hướng của x với chính nó luôn luôn không âm. Tích này dẫn tới định nghĩa "độ dài" của vectơ x như sau
Hàm độ dài này thỏa mãn tính chất của chuẩn và được gọi là chuẩn Euclide trên Rn.
Cuối cùng, có thể dùng chuẩn để định nghĩa một metric (hay hàm khoảng cách) trên Rn bằng
Khoảng cách này được gọi là khoảng cách Euclide. Nó là hình ảnh của định lý Pytago.
Không gian các tọa độ thực cùng với cấu trúc Euclide được gọi là không gian Euclidean và thường được ký hiệu là En. (Nhiều tác giả dùng Rn cho cả không gian Euclide). Cấu trúc Euclide làm cho En trở thành một không gian với tích vô hướng (hơn nữa là một không gian Hilbert), một không gian vectơ định chuẩn, và một không gian metric.
Phép quay của không gian Euclidean được định nghĩa như phép biến đổi tuyến tính T bảo toàn góc và độ dài:
Theo ngôn ngữ ma trận, phép quay là một ma trận trực giao.
Topo của không gian Euclide
Vì không gian Euclide là một không gian metric nó cũng là một không gian tôpô với tôpô tự nhiên sinh bởi metric. Tôpô trên En được gọi là tô pô Euclide. Một tập là tập mở trong tôpô Euclide nếu và chỉ nếu nó chứa một hình cầu mở bao quanh mỗi điểm của nó. Tôpô Euclide tương đương với một tô pô tích trên Rn như là tích của n bản sao của đường thẳng thực R (với tôpô chính tắc).
Liên kết ngoài
Thể loại:Hình học Euclid Thể loại:Không gian tô pô Thể loại:Đại số tuyến tính
Hypercompe obtecta
Hypercompe obtecta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Eugnamptus sitshuanensis
Eugnamptus sitshuanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Rhynchitidae. Loài này được Legalov miêu tả khoa học năm 2003.
Tham khảo
Thể loại:Eugnamptus
Sporobolus agrostoides
Sporobolus agrostoides là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Chiov. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1897.
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1897
Mamphela Ramphele
Mamphela Aletta Ramphele ( sinh ngày 28 Tháng Mười Hai 1947) là một chính trị gia, một người từng hoạt động chống chủ nghĩa apartheid, một bác sĩ y khoa, một nữ học giả và doanh nhân người Nam Phi. Cô là cộng sự của nhà hoạt động chống phân biệt chủng tộc Steve Biko, người có hai con. Bà là cựu Phó hiệu trưởng tại Đại học Cape Town và là Giám đốc điều hành một lần tại Ngân hàng Thế giới. Ramphele thành lập đảng chính trị Agang Nam Phi vào tháng 2 năm 2013 và rút khỏi chính trị vào tháng 7 năm 2014 sau những tranh chấp trong đảng.
Tuổi thơ
Ramphele được sinh ra ở quận Bochum ở phía Bắc Transvaal (nay là Limpopo). Cô hoàn thành việc học tại trường trung học Setotolwane vào năm 1966 và sau đó đăng ký các khóa học tiền y khoa tại Đại học Bắc. Mẹ cô, Rangoato Rahab, và cha cô, Pitsi Eliphaz Ramphele là giáo viên tiểu học. Năm 1944, cha cô được thăng chức làm hiệu trưởng của Trường Stephanus Hofmeyer. Ramphele bị ho gà nặng ở tuổi ba tháng. Vợ của người địa phương, bà Dominee (Reverend) Lukas van der Merwe, đã cho mẹ cô những lời khuyên y tế và mua thuốc cho trẻ bị bệnh đã cứu sống cô.
Năm 1955, Ramphele đã chứng kiến một cuộc xung đột giữa một kẻ phân biệt chủng tộc Dominee (Bộ trưởng Giáo hội Afrikaner) và người dân làng Kranspoort cũng góp phần thức tỉnh chính trị của bà.
Tham khảo
Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1947
Nadagara comprensata
Nadagara comprensata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nadagara
Coggiola
Coggiola là một đô thị ở tỉnh Biella vùng Piedmont của nước Ý, có vị trí cách khoảng 80 km về phía đông bắc của of Torino và khoảng 15 km về phía đông bắc của of Biella. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.285 người và diện tích là 23,7 km².
Đô thị Coggiola có các frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là làng) Villa Sopra, Villa Sotto, Formantero, Ponte S.Giovanni, Vico, Zuccaro, Castello, Camplin, Viera, Rivò, Biolla, Viera Superiore, Casa Chieti, Piletta, và Fervazzo.
Coggiola giáp các đô thị: Ailoche, Caprile, Portula, Pray.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Biella Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Piemonte
Chiến tranh súng hỏa mai
Chiến tranh súng hỏa mai là một chuỗi gồm 3.000 trận chiến và các cuộc tấn công trên khắp New Zealand (bao gồm Quần đảo Chatham) giữa những người Māori từ năm 1807 đến 1837, sau khi người Māori lần đầu tiên tiếp cận được súng hỏa mai và sau đó tham gia vào một cuộc chạy đua vũ trang giữa các bộ lạc để giành lãnh thổ hoặc tìm cách trả thù cho những thất bại trong quá khứ. Các trận chiến đã dẫn đến cái chết của khoảng 20.000 đến 40.000 người và cùng 20.000 người khác bị bắt làm nô lệ, làm thay đổi đáng kể ranh giới lãnh thổ của bộ lạc, trước khi bị thực dân xâm lược vào những năm 1840. Cuộc chiến được coi là một ví dụ về "tác động chết người" của việc khi thổ dân bản địa được tiếp cận với những vũ khí hiện đại của châu Âu vào thời kỳ đó.
Việc sử dụng súng hỏa mai ngày càng tăng trong chiến tranh giữa các bộ lạc đã dẫn đến những thay đổi trong thiết kế công sự pā (hệ thống phòng thủ trên đồi), sau này mang lại lợi ích cho người Maori khi tham gia vào các trận chiến với thực dân trong Chiến tranh New Zealand.
Nguồn gốc và sự leo thang của chiến tranh
Người Maori bắt đầu mua lại súng hỏa mai châu Âu vào đầu thế kỷ 19 từ những người buôn vãi lanh và gỗ có trụ sở tại Sydney. Bởi vì họ chưa bao giờ có vũ khí phóng, ban đầu họ tìm kiếm súng để săn bắn.Súng dụng đầu tiên được trong chiến đấu giữa các bộ lạc là trong trận chiến Moremonui năm 1807 giữa bộ lạc Ngāpuhi và bộ lạc Ngāti Whātua ở Northland gần Dargaville ngày nay. Mặc dù họ có một số súng hỏa mai, các chiến binh Ngāpuhi đã vật lộn để nạp lại chúng và bị đánh bại bởi một kẻ thù được trang bị vũ khí truyền thống - được gọi là patu và taiaha. Tuy nhiên, ngay sau đó, các thành viên của bộ lạc Ngāpuhi đã chịu tổn thất nặng nề trong một cuộc đột kích vào bộ lạc Kai Tutae mặc dù đông hơn kẻ thù mười một người, vì bộ lạc Kai Tutae được trang bị súng hỏa mai.
Dưới sự chỉ huy của Hongi Hika,bộ lạc Ngāpuhi bắt đầu tích lũy súng hỏa mai và từ khoảng năm 1818 bắt đầu thực hiện các cuộc tấn công hiệu quả vào các bộ lạc trên khắp Đảo Bắc mà họ gặp phải bất đồng. Thay vì chiếm lãnh thổ ở những khu vực họ đánh bại kẻ thù, họ đã chiếm giữ taonga (kho báu) và nô lệ, những người mà họ đưa vào làm việc để trồng trọt và chăm sóc nhiều cây trồng, chủ yếu là lanh và khoai tây, cũng như lợn để đổi lấy nhiều vũ khí hơn. Giao dịch nô lệ cũng phát triển trong thời kì này. Phong tục utu của người bản địa, hay có nghĩa là "đáp lại", dẫn đến một loạt các vụ trả thù ngày càng tăng khi các iwi (bộ lạc) khác nhận ra lợi ích của súng hỏa mai trong chiến tranh, thúc đẩy một cuộc chạy đua vũ trang giữa các bộ lạc. Vào năm 1821, Hongi Hika đã tới Anh cùng với nhà truyền giáo Thomas Kendall và ở Sydney trong chuyến đi trở về. Sau chuyến đi ông đã kiếm được khoảng từ 300 đến 500 súng hỏa mai, sau đó ông đã sử dụng để tung ra những cuộc tấn công tàn khốc hơn, với cả những đội quân lớn hơn, để chống lại các iwi từ vùng Auckland đến Rotorua.
Sử dụng súng hỏa mai của người Maori
Trận chiến cuối cùng không dùng súng hỏa mai là Trận Hingakaka năm 1807, đã diễn ra giữa hai liên minh đối nghịch của tộc Maori ở Te Awamutu, với ước tính khoảng 16.000 chiến binh tham gia, mặc dù vào khoảng cuối năm 1815, một số cuộc xung đột vẫn đang diễn ra với vũ khí truyền thống.nhưng súng hỏa mai từ từ chấm dứt kiểu chiến đấu truyền thống của chiến tranh của người Māori là sử dụng vũ khí chủ yếu bằng tay và góp phần tăng tầm quan trọng của việc điều động và phối hợp nhóm. Các trận chiến một chọt một huyền thoại như Potatau Te Wherowhero trong trận chiến Okoki năm 1821 trở nên hiếm hoi.
Ban đầu, súng hỏa mai được sử dụng làm vũ khí gây sốc, để vũ khí truyền thống được sử dụng để có hiệu quả tuyệt khi chống lại kẻ thù bị mất tinh thần. Nhưng vào những năm 1830, các taua (đội ngũ súng hỏa mai) được vũ trang đầy đủ đã giao chiến với nhau với độ thành công khác nhau. Người Maori đã học được hầu hết công nghệ súng hỏa mai của họ từ những người Pākehā Māori khác nhau sống ở Vịnh Đảo và khu vực Hokianga. Một số trong những người này là những thủy thủ lành nghề có kinh nghiệm trong việc sử dụng súng hỏa mai trong các trận chiến trên biển. Người Maori không biết quá nhiều về việc tùy chỉnh súng hỏa mai của họ; ví dụ, một số mở rộng các lỗ cảm ứng, trong khi giảm vận tốc mõm, tăng tốc độ bắn.
Người Māori thấy rất khó để có được súng hỏa mai vì những người truyền giáo đã từ chối buôn bán chúng hoặc bán thuốc phóng. Người Ngāpuhi đã đe dọa các nhà truyền giáo bằng bạo lực để sửa chữa súng hỏa mai. Hầu hết các súng hỏa mai ban đầu được mua khi ở Úc. Các nhà truyền giáo như Jacky Marmon là người bán súng hỏa mai cho các thổ dân để đổi lấy cây lanh, gỗ và mặt nạ. Hầu hết các súng hỏa mai được bán là hàng chất lượng thấp, súng nòng ngắn, được sản xuất với giá rẻ ở Birmingham và tất nhiên là kém chính xác hơn trong khi bắn. Người Maori thường ưa thích tupara (súng hai nòng), súng được nạp đạn bi, và chúng có thể bắn hai lần trước khi nạp lại. Trong một số trận chiến, phụ nữ được sử dụng để nạp đạn cho súng hỏa mai trong khi những người đàn ông tiếp tục chiến đấu. Sau đó, điều này đã gây ra một vấn đề cho các lực lượng quân đội của Anh trong các cuộc chiến tranh thuộc địa trên đất liền ở New Zealand, khi iwi (bộ lạc) thường giữ phụ nữ ở pā (chiến lũy).
Kết thúc và hậu quả
Bạo lực mang đến sự tàn phá cho nhiều bộ lạc, với một số bị xóa sổ khi những bộ lạc bại trận bị giết hoặc làm nô lệ, và ranh giới của bộ lạc đã được vẽ lại hoàn toàn khi những vùng đất rộng lớn bị chinh phục và di dân. Những thay đổi rất phức tạp sau đó đã đặt nền tảng cho việc khơi mào cuộc chiến tranh với những người định cư châu Âu muốn giành đất.
Từ năm 1821 đến 1823, Hongi Hika đã tấn công bộ lạc Ngāti Pāoa ở Auckland, Ngāti Maru ở Thames, bộ lạc Waikato tại Matakitaki và Te Arawa tại hồ Rotorua, đánh bại tất cả. Năm 1825, ông đã giành được một chiến thắng quân sự lớn trước bộ lạc Ngāti Whātua tại Kaipara phía bắc Auckland, sau đó truy đuổi những người sống sót vào lãnh thổ của bộ lạc Waikato để trả thù cho thất bại năm 1807 của bộ lạc Ngāpuhi. Người đứng đầu bộ lạc Ngāpuhi Pōmare và bộ lạc Te Wera Hauraki cũng lãnh đạo các cuộc tấn công vào Bờ biển phía Đông, và ở Vịnh Hawke và Vịnh Plenty. Sự tham gia của bộ lạc Ngāpuhi trong các cuộc chiến súng hỏa mai bắt đầu thoái trào vào đầu những năm 1830.
Các bộ lạc Waikato đã trục xuất thủ lĩnh Ngāti Toa Te Rauparaha khỏi Kāwhia năm 1821, đánh bại bộ lạc Ngāti Kahungunu tại Napier năm 1824 và xâm chiếm Taranaki vào năm 1826, buộc một số nhóm bộ lạc phải di cư vào Nam. bộ lạc Waikato đã phát động một vụ tấn công lớn khác vào Taranaki vào năm 1831.
Bộ lạc Te Rauparaha, trong khi đó, trước tiên đã chuyển đến Taranaki và sau đó đến bờ biển Kapiti và đảo Kapiti, nơi mà thủ lĩnh Ngāti Toa Te Pehi Kupe bị bắt từ người Muaupoko. Khoảng năm 1827 bộ lạc Te Rauparaha bắt đầu các cuộc tấn công vào phía bắc của Đảo Nam; đến năm 1830,ông đã mở rộng lãnh thổ của mình bao gồm Kaikoura và Akaroa và phần lớn phần còn lại của Đảo Nam.
Vào năm 1835, các chiến binh bộ lạc Ngāti Mutunga, Ngāti Tama và Ngāti Toa đã cướp một con tàu để đưa họ đến quần đảo Chatham nơi họ tàn sát khoảng 10% người Moriori và bắt làm nô lệ khi gây ra chiến tranh.
Khó khăn về hậu cần cho những cuộc chinh chiến liên miên khiến xung đột suy giảm vào nửa cuối thập niên 1820.
Tù trưởng Hongi Hika của bộ tộc Ngapuhi bị thương nặng và liệt một phần cơ thể sau trận đánh năm 1827, trước khi chết vào tháng 3/1828. Sự kiện này chấm dứt những chiến dịch tấn công quy mô lớn, việc các bộ lạc được trang bị nhiều súng hỏa mai cũng khiến họ tìm kiếm giải pháp ngoại giao, thay vì sa lầy vào xung đột mà không thu được kết quả rõ rệt.
Đánh giá lịch sử
Nhà sử học James Belich đã gợi ý "Cuộc chiến khoai tây" là một tên chính xác hơn cho những trận chiến này, do cuộc cách mạng mà khoai tây mang lại cho nền kinh tế Māori. Nhà sử học Angela Ballara nói rằng thực phẩm mới làm cho một số khía cạnh của các cuộc chiến khác nhau. Khoai tây được giới thiệu ở New Zealand vào năm 1769 và chúng trở thành cây chủ lực có giá trị thực phẩm tốt hơn so với kmara (khoai lang), và canh tác và lưu trữ dễ dàng hơn. Điều này làm cho gia tăng nguồn lương thực cho binh lính từ đó các bộ tộc có thể tăng cường chiến tranh.
Belich coi đây là một cuộc cách mạng hậu cần, với khoai tây được vận chuyển hiệu quả cho binh lính từ đó dẫn đến cuộc chiến súng hỏa mai khác với bất kỳ cuộc chiến nào đã xảy ra trước đó. Các nô lệ bị bắt trong các cuộc đột kích đã được đưa vào để làm việc chăm sóc các ruộng khoai tây nên các thành viên trong bộ lạc không phải làm nhiều việc, từ đó các bộ lạc có thể gia tăng nhân lực vào quân đội. Thời gian của các cuộc đột kích cũng kéo dài hơn vào những năm 1820.
Đọc thêm
Thể loại:Lịch sử New Zealand Thể loại:Súng hỏa mai Thể loại:Chiến tranh liên quan tới New Zealand
Eupatorium militare
Eupatorium militare là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được B.L.Rob. mô tả khoa học đầu tiên năm 1922.
Liên kết ngoài
M Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1922
Eupatorium militare
Pottia megapoda
Pottia megapoda là một loài rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được Müll. Hal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1897.
Alobiella borbonica
Alobiella borbonica là một loài rêu tản trong họ Cephaloziaceae. Loài này được (Stephani) Stephani miêu tả khoa học lần đầu tiên năm 1908.
Pottia megapoda
Liên kết ngoài
Thể loại:Pottia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1897
Ophiusa pelor
Ophiusa pelor là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Madagascar.
Chú thích
Thể loại:Ophiusa
Nonagria punctata
Nonagria punctata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nonagria
8155 Battaglini
8155 Battaglini (1988 QA) là một tiểu hành tinh vành đai chính.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1988
Dichochrysa mauricianus
Dichochrysa mauricianus là một loài côn trùng trong họ Chrysopidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Hölzel & Ohm miêu tả năm 1991.
Tham khảo
Thể loại:Dichochrysa
Dichochrysa mauricianus
Dusona genalis
Liên kết ngoài
Thể loại:Dusona
Plantago canescens
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1834
Hasargundgi, Afzalpur
Hasargundgi là một làng thuộc tehsil Afzalpur, huyện Gulbarga, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Gulbarga (huyện)
Cerodrillia verrillii
Cerodrillia verrillii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.
Tham khảo
Thể loại:Cerodrillia
Senecio faberi
Senecio faberi là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Hemsl. ex Hemsl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1888.
Tham khảo
F Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1888
Liotrichus hypocrita
Liotrichus hypocrita là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Lewis miêu tả khoa học năm 1894.
Thirumalayampalayam
Thirumalayampalayam là một thị xã panchayat của quận Coimbatore thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Thirumalayampalayam có dân số 11.567 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Thirumalayampalayam có tỷ lệ 53% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 60%, và tỷ lệ cho phái nữ là 46%. Tại Thirumalayampalayam, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Tamil Nadu Thể loại:Ngoại ô Coimbatore
Kayabalı, Ömerli
Kayabalı là một xã thuộc huyện Ömerli, tỉnh Mardin, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 269 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Mardin
Eugnamptus striatus
Eugnamptus striatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Rhynchitidae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1876.
Tham khảo
Thể loại:Eugnamptus
Vittaria tibetica
Vittaria tibetica là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Ching & S.K. Wu mô tả khoa học đầu tiên năm 1983.
Liên kết ngoài
Thể loại:Vittaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1983
Vittaria tibetica