cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gà lông màu
300px|nhỏ|phải|Một con gà lông màu đậm Gà lông màu hay gà màu là thuật ngữ để phân loại các nhóm gà công nghiệp trong quá trình chăn nuôi gia cầm theo phương thức công nghiệp, theo đó chúng là tập hợp những giống gà có sắc lông khá đồng nhất với những màu cơ bản như nâu, nâu nhạt hay nâu đỏ. Gà lông màu là một đối tượng chăn nuôi rộng rãi trong ngành chăn nuôi gia cầm trên thế giới.
Thuật ngữ gà lông màu thường đặt trong mối tương quan với gà lông trắng (hay gà trắng), trong đó những con gà lông trắng thường đồng nhất với gà công nghiệp, đặc biệt là giống gà thịt, một số là hướng trứng được chăn nuôi theo hình thức nuôi nhốt tập trung trong lồng, trong khi đó giống gà lông màu thường đề cập đến các giống gà thả vườn, những giống gà kiêm dụng đặc biệt là hướng trứng.
Lợi thế
Các giống gà lông màu đang được nhiều quốc gia trên thế giới chú trọng và phát triển bởi cho hiệu quả kinh tế cao với giá bán sản phẩm thường gấp đôi so với gà công nghiệp. Trên thế giới, thường chọn tạo dòng mới từ một con đực đầu dòng và mất khoảng thời gian dài từ 10 đến 15 năm. Gà lông màu có thịt thơm ngon, ít dịch bệnh, có thể tận dụng được các loại phụ phẩm của nông nghiệp để chăn thả Gà màu nhờ thịt dai như gà ta, hợp với người Việt nên tiêu thụ tốt và ít bị cạnh tranh với gà ngoại nhập như gà công nghiệp
Các chi phí như tiền điện thắp sáng, quạt mát cho trại gà lông màu hoặc thức ăn chăn nuôi đều cao hơn ít nhất 30% so với việc nuôi gà lông trắng. Chỉ cần 100m2 chuồng và 200m2 sân chơi, người nông dân đã có thể nuôi tới 1.000 gà lông màu mỗi vụ. Nuôi khéo, người nuôi có thể quay vòng chuồng nuôi tới 3 vụ gà mỗi năm, Chi phí xây chuồng trại hết không quá 80 triệu đồng/chuồng để nuôi gà trong nhiều năm.
Gà lông màu chịu nhiệt và ẩm độ cao, thích ứng nhanh với Stress của môi trường, có thể nuôi công nghiệp, bán công nghiệp,thả vườn như gà Sasso nhập năm 1996 từ Pháp, gà Kabir nhập năm 1997 từ Israel, có các chỉ tiêu năng suất cao hơn: một mái sản xuất 140-150 gà con, gà thịtnuôi 9 tuần tuổi đạt khối lượng trên 2 kg, tiêu tốn 2,2-2,4 kg thức ăn/kg tăngtrọng.
Hạn chế
So với gà lông trắng, chi phí, kỹ thuật chăn nuôi gà lông màu hoàn toàn khác biệt, chi phí giá thành gà lông màu rất cao trong khi giá bán ra cũng không hơn gà lông trắng. Gà lông màu phải nuôi ít nhất 66 – 70 ngày mới có thể đạt trọng lượng xuất chuồng. Để sản xuất ra 1 kg thịt thì gà lông màu tiêu tốn nhiều thức ăn hơn (2,4 kg thức ăn) so với gà trắng chuyên thịt (2,0 kg thức ăn). Nếu sản xuất 1 triệu tấn thịt gà thì mức tiết kiệm nguồn nguyên liệu sản xuất thức ăn chăn nuôi bằng giống gà chuyên thịt lông trắng sẽ là 400.000 tấn/năm Mật độ tối đa cho gà lông màu là chỉ 8–11 con/m2, gà màu chỉ có thể nuôi ở trại hở, tức được chăn thả tự do hoặc nuôi trong khuôn viên sân vườn. Gà màu chỉ thích hợp phát triển ở những hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, có vườn để chăn thả.
Nếu doanh nghiệp muốn đầu tư nuôi gà màu với số lượng lớn phải có diện tích đất rất rộng, đủ không gian cho gà màu tự do đi lại, ăn uống, tìm mồi. Do nuôi chăn thả nên gà màu thường tiếp xúc nhiều với chim, chuột, các nguồn mang mầm bệnh từ bên ngoài. Vì vậy, nếu mở rộng quy mô, doanh nghiệp, chủ trang trại sẽ rất khó khăn trong việc quản lý dịch bệnh. Khi giá gà lông màu giảm do ảnh hưởng dịch cúm gia cầm, thì giá gà lông trắng (chủ yếu do doanh nghiệp đầu tư) lại đang tăng khá, do gà lông trắng ít nhạy cảm với tình hình dịch bệnh hơn so với gà lông màu. Giữa con gà lông màu với con gà lông trắng, thì gà lông màu nhạy cảm hơn với tình hình dịch bệnh.
Ở Việt Nam
Một trong những giống gà được người Việt ưa chuộng nhất hiện nay là gà lông màu thả vườn, gà công nghiệp và một số gà lai Nông dân các tỉnh phía Bắc cũng đã đầu tư tiền của nuôi gà lông màu để làm thu nhập chính hàng năm. Khác với các trang trại nuôi gà trắng (gà công nghiệp), số hộ nuôi gà lông màu hiện có thể lên tới hàng chục nghìn hộ
Tổng quan
Để phát triển gà lông màu trong những năm trước đây, Việt Nam đã nhập một số giống gà như gà Tam hoàng Jiangcun, Tam hoàng 822, gà Lương Phượng từ Trung Quốc để nuôi với kết quả tương đối khả quan, song đó chỉ là gà thương phẩm và bố mẹ. Nếu muốn phát triển ra diện rộng, theo quy mô lớn thì hàng năm phải bỏ ra số tiền rất lớn để nhập gà bố mẹ, nếu nhập gà ông bà chỉ có một giới tính với giá gần 1 triệu đồng/con nhưng sử dụng chỉ được một đời do vậy không có kinh phí để nhập. Mặt khác, không chủ động được con giống và có thể mang mầm bệnh vào trong nước. Giá nhập khẩu gà lông màu bố mẹ hướng thịt trên thị trường giá 40.000đ/con
Ở Việt Nam, Từ năm 2012 - 2014 sản lượng gà lông màu tăng từ 171 triệu lên 194 triệu con, chiếm xấp xỉ 80% tổng đàn. Tuy nhiên, khâu còn thiếu và yếu nhất của gà lông màu hiện nay chính là giết mổ công nghiệp và bán sản phẩm có chứng nhận theo chuỗi. Khác với gà trắng, hiện thị phần gà màu từ con giống đến nuôi thương phẩm đều nằm gọn trong tay các doang nghiệp nội địa, phân khúc về giống gà lông màu đang gần như nằm trong tay các doanh nghiệp giống gia cầm trong nước chiếm tới 80 - 90% tổng đàn gà màu, Sản lượng gà giống lông màu của Dabaco đạt 25 triệu con/năm lớn nhất thị trường hiện nay.
Gà lông màu ở Việt Nam chiếm 70% sản lượng và đang phát triển rất mạnh, dù tham gia TPP, các nước cũng khó có giống gà phù hợp với khí hậu của Việt Nam nên họ cũng chỉ có thể thuê đất, thuê nhân công nuôi gà tại Việt Nam. Không nên bỏ gà lông trắng nhưng nguyên tắc cạnh tranh là cần lựa chọn sản phẩm lợi thế khi tham gia vào sân chơi chung. Khi hội nhập sâu, gà lông màu hoàn toàn có thể cạnh tranh được ở thị trường trong nước và xuất khẩu, vì ở nước ngoài cũng có hàng triệu người Việt
Xu hướng
Thị trường gà thịt Việt Nam đang có tín hiệu dịch chuyển sang gà lông màu (giống gà thịt lai với gà địa phương). Nguyên nhân là thị trường (người Việt Nam có vẻ thích ăn thịt gà dai hơn là thịt gà mềm, mặc dù giá trị dinh dưỡng của hai loại thịt gà này không khác nhau, chưa nói là thịt gà dai còn gây ảnh hưởng xấu cho răng miệng) và ảnh hưởng của thịt gà nhập khẩu. Thịt gà nhập khẩu phần lớn là sản phẩm phụ (đùi, cánh) giá rẻ, đẩy giá thịt gà thị trường Việt Nam xuống dưới giá thành chăn nuôi, khiến người chăn nuôi gà thịt lông trắng (giống gà chuyên thịt) thường xuyên thua lỗ và bỏ cuộc do không cạnh tranh nổi thịt gà trắng nhập khẩu.
Chăn nuôi gà lông màu có lợi thế cạnh tranh (vì các nước xuất khẩu thịt gà không nuôi gà lông màu), nhưng phần lớn con giống lại phải nhập khẩu theo kiểu gà lông trắng. Việt Nam chưa sử dụng hiệu quả nguồn gen giống gà địa phương để đưa vào chương trình giống có đủ sức cạnh tranh với giống gà lông màu nhập khẩu, như vậy vẫn vào vòng phụ thuộc về giống. Chăn nuôi gà lông màu theo quy luật thị trường và cũng góp phần đa dạng sản phẩm thịt gà, nhưng cân đối quy mô giữa hai giống gà trong điều kiện nguồn nguyên liệu thức ăn chăn nuôi ngày càng cạn kiệt.
Tham khảo
Thể loại:Giống gà
Gymnogramma serrata
Gymnogramma serrata là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được T.Moore mô tả khoa học đầu tiên năm 1861. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gymnogramma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1861 Thể loại:Unresolved names
Gymnogramma serrata
Valvatida
Valvatida là một bộ sao biển trong lớp Asteroidea. Bộ này có họ, chi, tổng cộng có loài. Bộ này có các loài nhỏ bé với đường kính chỉ vài mm trong chi Asterina, và loài lớn với đường kính lên đến 75 cm như các loài trong chi Thromidia. Phần lớn các loài trong bộ đều có 5 cánh với chân ống.
Noctuites
Noctuites là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.
Conus fontonae
Conus fontonae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.
Tham khảo
F Thể loại:Động vật được mô tả năm 1990
Sài Gòn Tiếp Thị
Báo Sài Gòn Tiếp Thị là một tờ báo trực thuộc Trung tâm xúc tiến thương mại và đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh. Báo thành lập năm 1995 và bị đình bản vào năm 2014. Ở thời điểm đình bản, báo đang ra ba số mỗi tuần, các ngày thứ Hai, thứ Tư và thứ Sáu.
USS Pueblo (AGER-2)
USS Pueblo (AGER-2) là một, gắn liền với tình báo của Hải quân với tư cách là một con tàu gián điệp, đã bị các lực lượng Bắc Triều Tiên tấn công và bắt giữ vào ngày 23 tháng 1 năm 1968, trong sự kiện Pueblo hoặc cách gọi khác là cuộc khủng hoảng Pueblo.
Sài Gòn Tiếp Thị
Tòa soạn của báo tọa lạc tại số 25 đường Ngô Thời Nhiệm, phường 6, quận 3, thành phố Hồ Chí Minh.
USS Pueblo (AGER-2)
Việc bắt giữ tàu của Hải quân Hoa Kỳ và 83 thuyền viên, một người trong số đó đã bị chết trong cuộc tấn công, đã đến chưa đầy một tuần sau khi Tổng thống Lyndon B. Johnson phát biểu trước Quốc hội Hoa Kỳ một tuần trước khi bắt đầu cuộc tấn công Tết Mậu Thân ở miền Nam Việt Nam trong Chiến tranh Việt Nam, và ba ngày sau khi 31 người thuộc Đơn vị 124 Quân đội Nhân dân Triều Tiên của Bắc Triều Tiên đã vượt qua Khu phi quân sự Triều Tiên (DMZ) và giết chết 26 người Hàn Quốc trong âm mưu tấn công Nhà Xanh Hàn Quốc) ở thủ đô Seoul. Việc bắt giữ Pueblo và việc hành hạ và tra tấn thủy thủ đoàn của con tàu này trong thời gian giam giữ dài 11 sau đó đã trở thành một sự cố lớn trong Chiến tranh Lạnh, gây căng thẳng giữa các cường quốc phương Tây, Liên Xô và Trung Quốc.
Sài Gòn Tiếp Thị
Đình bản
Ngày 25 tháng 2 năm 2014, Bộ Thông tin và Truyền thông ký quyết định thu hồi giấy phép trước đây của Sài Gòn Tiếp Thị, với lý do ghi trong quyết định: "Cơ quan chủ quản báo đề nghị cho phép ngừng hoạt động vì không đủ điều kiện về tài chính". Hai ngày sau, báo ra thông báo chính thức đình bản.
USS Pueblo (AGER-2)
Bắc Triều Tiên tuyên bố rằng Pueblo đã cố ý vào lãnh hải của họ cách đảo Ryo 7,6 hải lý (14 km) và nhật ký hải trình cho thấy họ đã xâm nhập nhiều lần. Tuy nhiên, Hoa Kỳ vẫn cho rằng con tàu đang ở trong vùng biển quốc tế tại thời điểm xảy ra sự cố và bất kỳ bằng chứng có mục đích nào do Triều Tiên cung cấp để hỗ trợ cho các tuyên bố của họ là bịa đặt.
Sài Gòn Tiếp Thị
Đình bản
Ngày 1 tháng 3 năm 2014, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ra quyết định về việc báo Sài Gòn Tiếp Thị sẽ ngưng hoạt động và sáp nhập vào Thời báo Kinh tế Sài Gòn.
Gyrinus obliquus
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Gyrinus
Sài Gòn Tiếp Thị
Tham khảo
Thể loại:Khởi đầu năm 1995 Thể loại:Chấm dứt năm 2014 Thể loại:Báo chí Việt Nam Thể loại:Báo chí Thành phố Hồ Chí Minh
USS Pueblo (AGER-2)
Hoạt động ban đầu
Con tàu đã được hạ thủy tại Kewaunee Shipbuilding and Engineering Company ở Kewaunee, Wisconsin, ngày 16/4/1944, như một tàu Freight and Passenger (FP) FP-344 của Quân đội Mỹ. Quân đội sau đó đã thiết kế lại các tàu FP thành Freight and Supply thay đổi chỉ định thành FS-344. Con tàu, được đưa vào hoạt động tại New Orleans vào ngày 7 tháng 4 năm 1945, đóng vai trò là tàu có người lái của Lực lượng Phòng vệ bờ biển dùng để huấn luyện dân cho Quân đội. Sĩ quan chỉ huy đầu tiên của nó là Trung úy J. R. Choate, USCGR, sau đó là Trung úy J.G. Marvin B. Barker, USCGR, ngày 12 tháng 9 năm 1945. FS-344 đã bị ngừng hoạt động vào năm 1954
Năm 1964 Bộ Quốc phòng trở nên quan tâm đến việc có các tàu thu thập tín hiệu tình báo nhỏ hơn, ít tốn kém hơn, linh hoạt hơn và nhạy hơn so với các tàu AGTR và T-AG. Các tàu chở hàng nhẹ bị loại biên là các tàu DoD phù hợp nhất, và một chiếc đã được chuyển đổi thành USS Banner vào năm 1964 và bắt đầu hoạt động vào năm 1965.
FS-344 đã được chuyển giao cho Hải quân Hoa Kỳ ngày 12 tháng 4 năm 1966 và được đổi tên thành USS Pueblo (AKL-44) theo Pueblo và Pueblo County, Colorado ngày 18 tháng 6. Ban đầu, cô được phân loại là một tàu chở hàng nhẹ để tân trang cơ bản tại Puget Sound Naval Shipyard năm 1966. Khi Pueblo được chuẩn bị dưới vỏ bọc không bí mật như một tàu chở hàng nhẹ, nên nhân viên và huấn luyện phi hành đoàn nói chung là trên cơ sở này, với 44 % chưa từng đi biển khi lần đầu tiên được giao nhiệm vụ. Việc lắp đặt thiết bị tình báo tín hiệu, với chi phí 1,5 triệu đô la, đã bị trì hoãn đến năm 1967 vì lý do ngân sách, nối lại dịch vụ như cái gọi là "tàu gián điệp" và được thiết kế lại AGER-2 vào ngày 13 tháng 5 năm 1967. Sau khi thử nghiệm và cải hoán, nó rời xưởng đóng tàu vào ngày 11 tháng 9 năm 1967 tới San Diego để huấn luyện.
Sự cố Pueblo
Ngày 5 tháng 1 năm 1968, Pueblo rời căn cứ Hải quân Hoa Kỳ, Yokosuka, Nhật Bản, quá cảnh tới căn cứ hải quân Hoa Kỳ tại Sasebo, Nhật Bản; từ đó, nó rời đi vào ngày 11 tháng 1 năm 1968, đi về phía bắc qua eo biển Tsushima vào biển Nhật Bản. Tàu rời đi với các mệnh lệnh cụ thể để ngăn chặn và tiến hành giám sát hoạt động của Hải quân Liên Xô ở eo biển Tsushima và thu thập tín hiệu và tình báo điện tử từ Triều Tiên. SIGAD được giải mật cho Direct Support Unit (DSU) của National Security Agency (NSA) từ Naval Security Group (NSG) trên Pueblo trong cuộc tuần tra liên quan đến vụ việc là USN-467Y. AGER (Auxiliary General Environmental Research) biểu thị một chương trình chung của Cơ quan an ninh quốc gia và hải quân.
Ngày 16 tháng 1 năm 1968, Pueblo đến vĩ tuyến 42°Bắc, để chuẩn bị cho cuộc tuần tra. Khu vực tuần tra là quá cảnh xuống bờ biển Bắc Triều Tiên từ 41° Bắc đến 39°Bắc, sau đó chuyển trở lại, với mục tiêu không tiến gần hơn 13 hải lý đến bờ biển Bắc Triều Tiên, và vào ban đêm di chuyển ra xa từ 18 đến 20 hải lý. Điều này thật khó khăn khi chỉ có hai thủy thủ có kinh nghiệm điều hướng tốt, sau đó thuyền trưởng đã báo cáo "Tôi không có một nhóm thợ may chuyên nghiệp cao để làm công việc điều hướng cho tôi".
Vào lúc 17:30 ngày 20 tháng 1 năm 1968, một tàu săn ngầm lớp SO-1 kiểu Liên Xô đã được sửa đổi của Triều Tiên đã vượt qua trong phạm vi 4000 yd của Pueblo, cách đó khoảng 15,4 nmi về phía đông nam của Mayang-do ở vị trí 39 ° 47'N và 128 ° 28,5'E. Chiều ngày 22 tháng 1 năm 1968, hai tàu đánh cá của Triều Tiên Rice Paddy 1 và Rice Paddy 2 đã vượt qua trong vòng 30 yd của Pueblo. Ngày hôm đó, một đơn vị Bắc Triều Tiên đã thực hiện một vụ ám sát trong "Nhà xanh" nhằm vào Tổng thống Hàn Quốc Park Chung-hee, nhưng các thuyền viên của Pueblo không được thông báo.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tàu thủy năm 1944 Thể loại:Bắc Triều Tiên 1968 Thể loại:Hoa Kỳ năm 1968 Thể loại:Tàu hỗ trợ trong Chiến tranh Lạnh của Hoa Kỳ USS Pueblo Thể loại:Xung đột năm 1968 Thể loại:Tàu của Lục quân Hoa Kỳ Thể loại:Tàu chở hàng ven biển lớp 381 Thể loại:Vụ bê bối tình báo Thể loại:Sự kiện hàng hải quốc tế Thể loại:Sự cố hàng hải năm 1968 Thể loại:Lịch sử quân sự Bắc Triều Tiên Thể loại:Hải quân Hoa Kỳ thế kỷ 20 Thể loại:Tàu bảo tàng ở Bắc Triều Tiên Thể loại:Quan hệ Hoa Kỳ-Bắc Triều Tiên Thể loại:Tàu được đóng ở Wisconsin Thể loại:Tàu liên quan tới Colorado của Hải quân Hoa Kỳ Thể loại:Điểm tham quan ở Bình Nhưỡng Thể loại:Lịch sử Hoa Kỳ (1964–80) Thể loại:Lịch sử mật mã học Thể loại:Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ Thể loại:Tình báo tín hiệu Thể loại:Lịch sử quân sự năm 1968 Thể loại:Tàu nghiên cứu môi trường lớp Banner
Roussillon, Vaucluse
Roussillon là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 343 mét trên mực nước biển.
Roussillon nằm trong biên giới của Parc Naturel Régional de Luberon.
Dân số
(bron: INSEE).
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Vaucluse
Chaetocnema montenegrina
Chaetocnema montenegrina là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Heikertinger miêu tả khoa học năm 1912.
Ilias Hassani
Ilias Hassani (sinh 8 tháng 11 năm 1995) là một cầu thủ bóng đá Algérie thi đấu ở vị trí trung vệ cho câu lạc bộ Bulgarian First League Cherno More Varna.
Sự nghiệp
Là một sản phẩm trẻ của Toulouse, Hassani ra mắt tại Ligue 1 ngày 11 tháng 2 năm 2014 khi vào sân từ phút 50, thay cho Dany Maury trong thất bại 1–3 trên sân nhà trước SC Bastia.
Ngày 16 tháng 8 năm 2016, Hassani ký bản hợp đồng 1 năm với câu lạc bộ Bulgaria Vereya Stara Zagora, và ra sân 23 lần trong mùa giải 2016–17.
Ngày 15 tháng 6 năm 2017, Hassani chuyển đến câu lạc bộ First League Cherno More Varna. Ngày 15 tháng 7, anh ra mắt trong chiến thắng 1–0 trên sân nhà trước Vitosha Bistritsa. Ngày 28 tháng 7 năm 2017, anh ghi bàn đầu tiên trong sự nghiệp trong chiến thắng 1–0 trên sân nhà trước Dunav Ruse.
Sự nghiệp quốc tế
Ngày 2 tháng 9 năm 2017, Hassani ra mắt cho Algérie trong thất bại 1–3 trên sân khách trước Zambia, trong khuôn khổ Vòng loại Cúp bóng đá thế giới 2018.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1995 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Algérie Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Algérie Thể loại:Cầu thủ bóng đá Pháp Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Pháp Thể loại:Cầu thủ bóng đá Ligue 1 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Toulouse FC Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Girondins de Bordeaux Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Vereya Thể loại:Cầu thủ bóng đá PFC Cherno More Varna Thể loại:Người Pháp gốc Algérie Thể loại:Người Cholet Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Qatar
Stenorrhynchos speciosum
Stenorrhynchos speciosum là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Jacq.) Rich. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1817.
Liên kết ngoài
Thể loại:Stenorrhynchos Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1817
Mesochorus fuscus
Mesochorus fuscus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesochorus
Villafans
Villafans là một xã ở tỉnh Haute-Saône trong vùng Franche-Comté phía đông Pháp. Xã có diện tích 6,44 km², dân số năm 2006 là 192 người. Khu vực này có độ cao từ 263-361 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Haute-Saône
22692 Carfrekahl
22692 Carfrekahl là một tiểu hành tinh vành đai chính với cận điểm quỹ đạo là 2.7948978 AU. Nó có độ lệch tâm là 0.1710576 và chu kỳ quỹ đạo là 2262.0652907 ngày (6.19 năm). It có vận tốc quỹ đạo trung bình là 16.21695929 km/s và độ nghiêng quỹ đạo là 16.55002°.
Nó được phát hiện ngày 26 tháng 8 năm 1998 ở Đài thiên văn Nam Âu.
Tiểu hành tinh này được đặt tên theo tên của Caroline và Frederikke Kahl, grandchildren of nhà thiên văn học, Leif Kahl Kristensen.
Tham khảo
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Được phát hiện bởi Eric Walter Elst Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1998
Taraxacum raunkiaerii
Taraxacum raunkiaerii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Wiinst. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Bồ công anh Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1934
Scopula ornataria
Scopula ornataria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Anancylus calceatus
Anancylus calceatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Anancylus
Elatostema vitiense
Elatostema vitiense là loài thực vật có hoa trong họ Tầm ma. Loài này được (A.Gray ex Wedd.) A.C.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1942.
Liên kết ngoài
V Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1942
Stictonaclia hova
Stictonaclia hova là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Stictonaclia
Crocidura
Crocidura là một chi động vật có vú trong họ Chuột chù, bộ Soricomorpha. Chi này được Wagler miêu tả năm 1832. Tên thông dụng của chúng thường là chuột chù chân trắng hoặc chuột xạ.
Các loài
Chi này gồm các loài:
* Loài mới. ** Loài mới. *** Loài mới.
Tham khảo
Thể loại:Chi động vật có vú Thể loại:Crocidura
Sả có ria
Tham khảo
bougainvillei Thể loại:Động vật được mô tả năm 1904 Thể loại:Chim Papua New Guinea Thể loại:Động vật đặc hữu Papua New Guinea
Diplomesodon
Thể loại:Họ Chuột chù Thể loại:Chi chuột chù đơn loài
Gymnogramma spectabilis
Gymnogramma spectabilis là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Hort.Stelzner mô tả khoa học đầu tiên năm 1869. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gymnogramma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1869 Thể loại:Unresolved names
Gymnogramma spectabilis
Pseudosparianthis accentuata
Pseudosparianthis accentuata là một loài nhện trong họ Sparassidae.
Loài này thuộc chi Pseudosparianthis. Pseudosparianthis accentuata được Lodovico di Caporiacco miêu tả năm 1955.
Tham khảo
Thể loại:Pseudosparianthis
Rustrel
Rustrel là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 422 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Vaucluse
Paepalanthus plagiostigma
Paepalanthus plagiostigma là một loài thực vật có hoa trong họ Eriocaulaceae. Loài này được Silveira mô tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Liên kết ngoài
Thể loại:Paepalanthus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1928
Feroculus
Thể loại:Họ Chuột chù Thể loại:Chi chuột chù đơn loài
Discocalyx fusca
Discocalyx fusca là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được Gibbs mô tả khoa học đầu tiên năm 1909.
Liên kết ngoài
Thể loại:Discocalyx Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1909
Kızılca, Bozyazı
Kızılca là một xã thuộc huyện Bozyazı, tỉnh Mersin, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 222 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Mersin Thể loại:Làng Thổ Nhĩ Kỳ theo tỉnh
Hosakesare, Hosanagara
Hosakesare là một làng thuộc tehsil Hosanagara, huyện Shimoga, bang Karnataka, Ấn Độ.
Chaetocnema nebulosa
Chaetocnema nebulosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1886.
Tham khảo
Thể loại:Chaetocnema
Hosakesare, Hosanagara
Tham khảo
Thể loại:Shimoga (huyện)
Gyrinus oblongus
Gyrinus oblongus là một loài bọ cánh cứng trong họ van Gyrinidae. Loài này được Dejean miêu tả khoa học năm 1833.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Gyrinus
Noctulizeria
Noctulizeria là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.
Tham khảo
Thể loại:Noctuidae Thể loại:Noctuinae
Stanislaw Wikentjewitsch Kossior
Stanislaw Wikentjewitsch Kossior (Tiếng Nga Станислав Викентьевич Косиор; sinh ngày 18 tháng 11 năm 1889 mất ngày 26 tháng 02 năm 1939) là một nhà chính trị của Liên Xô. Kossior là con trai của một công nhân nhập cư có nguồn gốc Ba Lan.
Từ 1925 đến 1928, ông là thư ký của Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô - CPSU. 1928-1938 ông lại là người kế nhiệm Lasar Kaganovich Bí thư thứ nhất của đảng Ucraina.
Năm 1930, Stalin thắng cuộc trong đấu tranh quyền lực chống lại Bukharin và Mikhail Tomsky. Kossior bây giờ là đã thân cận của Stalin từ 1930 đến 1938 là thành viên đầy đủ của Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Liên Xô. Năm 1935, ông nhận được Lenin Huân chương Lenin, vinh dự cao nhất của Liên Xô.
Ông và hai anh em Vladislav Kossior (1891-1938) và Iossif Kossior (1893-1937) đã trở thành nạn nhân trong cuộc Đại thanh trừng do Stalin phát động.
Xã Sandusky, Quận Sandusky, Ohio
Xã Sandusky (Sandusky Township) là một xã thuộc quận Sandusky, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 3.619 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Ohio Thể loại:Quận Sandusky, Ohio
Anancylus griseatus
Anancylus griseatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Anancylus
Conus fragilissimus
Conus fragilissimus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.
Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.
Tham khảo
F Thể loại:Động vật được mô tả năm 1979
Pseudosparianthis ambigua
Pseudosparianthis ambigua là một loài nhện trong họ Sparassidae.
Loài này thuộc chi Pseudosparianthis. Pseudosparianthis ambigua được Lodovico di Caporiacco miêu tả năm 1938.
Tham khảo
Thể loại:Pseudosparianthis
Villargent
Villargent là một xã ở tỉnh Haute-Saône trong vùng Franche-Comté phía đông Pháp. Xã có diện tích 2,86 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 107 người. Khu vực này có độ cao từ 274-300 mét trên mực nước biển.
Scopula orphanaeata
Scopula orphanaeata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
O
Trần Công Minh (cầu thủ bóng đá, sinh năm 1999)
Trần Công Minh (sinh ngày 16 tháng 2 năm 1999) quê quán Cao Lãnh, Đồng Tháp, là cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Việt Nam đang thi đấu tại V-League 2 trong đội hình Đồng Tháp. Công Minh là cầu thủ xuất sắc nhất tại Giải bóng đá U17 quốc gia năm 2016 khi anh ghi bàn thắng mở tỉ số và góp công lớn giúp đội U-17 Đồng Tháp giành chức vô địch trong chiến thắng trước đội U-17 PVF trong trận chung kết. Hai năm trước, tại giải bóng đá U15 quốc gia năm 2014, chính Trần Công Minh là cầu thủ ghi bàn thắng mở tỉ số giúp đội U-15 Đồng Tháp giành chức vô địch trong chiến thắng trước chính đội U-15 PVF trong trận chung kết.
Tham khảo
Thể loại:Người Đồng Tháp Thể loại:Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Đồng Tháp Thể loại:Cầu thủ bóng đá Việt Nam Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam
Mesochorus gallicator
Mesochorus gallicator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesochorus
Sự kiện tấn công Nhà Xanh
Vụ tấn công Nhà Xanh hay còn được gọi là Sự kiện ngày 21 tháng 1 tại Hàn Quốc là một vụ tấn công ám sát thất bại của biệt kích Bắc Triều Tiên nhắm vào tổng thống Hàn Quốc Park Chung-hee trong dinh tổng thống Nhà Xanh vào ngày 21 tháng 1 năm 1968.
Bối cảnh
Park Chung-hee nắm giữ quyền lực trong cuộc đảo chính năm 1961 và nắm quyền tổng thống như một nhà độc tài quân sự cho đến khi ông đắc cử và nhậm chức tổng thống thứ ba của Hàn Quốc vào năm 1963. Cuộc tấn công tại Nhà Xanh diễn ra trong bối cảnh cuộc xung đột khu phi quân sự Triều Tiên (1966-69), vốn bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến tranh Việt Nam.
Sau cuộc bầu cử Tổng thống Hàn Quốc năm 1967 và cuộc bầu cử lập pháp, nhà lãnh đạo Bắc Triều Tiên kết luận rằng phe đối lập nội bộ của Park Chung Hee không còn là một thách thức nghiêm trọng đối với sự cầm quyền của ông này. Từ ngày 28 tháng 6 đến 3 tháng 7, Ủy ban Trung ương Đảng Lao động Triều Tiên đã tổ chức một hội nghị mở rộng tại đó lãnh đạo Triều Tiên Kim Nhật Thành kêu gọi các cán bộ "chuẩn bị để hỗ trợ cho cuộc đấu tranh của những người anh em Hàn Quốc". Vào tháng 7 năm 1967, một đơn vị đặc công Đơn vị 124 của Quân đội Nhân dân Triều Tiên mới được thành lập đã được giao nhiệm vụ ám sát Park Chung Hee. Quyết định này có thể được tạo điều kiện bởi thực tế là, vào năm 1967, cuộc chiến tranh ở Việt Nam bước vào giai đoạn leo thang mới, trong những hoàn cảnh mà quân đội Hoa Kỳ quá bận rộn với cuộc chiến tranh Việt Nam không thể dễ dàng thực hiện các biện pháp trả đũa đối với Bắc Triều Tiên. Trong những năm 1965-1968, mối quan hệ Bắc Triều Tiên - Bắc Việt Nam rất thân thiết, và Bắc Triều Tiên đã cung cấp hỗ trợ quân sự và kinh tế cho Bắc Việt Nam. Bộ máy tuyên truyền Bắc Triều Tiên tìm cách miêu tả các cuộc tấn công của biệt kích năm 1966 như một phong trào du kích Hàn Quốc giống như Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam.
Diễn biến cuộc tấn công
Bắc Triều Tiên tuyển chọn 31 chiến sĩ ưu tú nhất từ lực lượng đặc nhiệm Đơn vị 124 và bắt đầu đợt huấn luyện khắc nghiệt trong 2 năm về các kỹ năng đổ bộ xâm nhập, ám sát, tấn công. Họ được huấn luyện cách đào vào bên trong các ngôi mộ và ngủ bên cạnh xác chết để tránh lùng sục. Trong 15 ngày cuối cùng, đội biệt động luyện tập các phương án tấn công Nhà Xanh với một mô hình có kích thước như thật. Đếm 16 tháng 1 năm 1968, đội biệt kích đã lên đường, họ mang theo thuốc nổ TNT, lựu đạn, súng tiểu liên PPS-43 và súng ngắn TT-30 (K-54) cùng đồ ngụy trang. Ngày 17 tháng 1, đội biệt kích cắt hàng rào thép gai tại khu phi quân sự liên Triều ở địa điểm chỉ cách một chốt gác của quân đội Hoa Kỳ khoảng 30 m, vượt qua bãi mìn dày đặc và sự canh gác nghiêm ngặt. Họ đã đến làng Beopwon-ri, cách Seoul khoảng hơn 35 km, vào sáng ngày 19 tháng 1. Khi đội biệt kích đến Beopwon-ri thì gặp 4 người dân làng. Các thành viên của đội biệt kích đã tranh cãi nhau về việc có nên sát hại những người dân làng hay không. Nhóm đã quyết định không giết chết 4 người dân làng và thuyết giảng họ về chủ nghĩa cộng sản và cuộc sống tốt đẹp tại Bắc Triều Tiên cho 4 người đó, rồi thả họ đi với cảnh báo không được báo động. Những người dân làng chạy đến đồn cảnh sát Changhyeon ở Beopwon-ri. và báo cáo vụ việc. Hàn Quốc đã điều động lực lượng lớn bộ binh, đặc nhiệm lùng sục khắp nơi trong khi an ninh tại Seoul được thắt chặt tối đa. Nhóm biệt động Bắc Triều Tiên đã tiếp cận đến thủ đô Seoul nhưng nhiệm vụ trở nên rất khó khăn trong bối cảnh bị lộ. Họ ngụy trang thành lính Hàn Quốc thực hiện một cuộc tấn công vào thẳng Nhà Xanh lúc 22h tối 21 tháng 1 năm 1968, đội biệt động tiếp cận trạm kiểm soát Segeomjeong-Jahamun có khoảng cách chưa đầy 100 mét đến Nhà Xanh, nơi mà cảnh sát trưởng Choi Gyushik tiếp cận đơn vị và bắt đầu đặt đặt câu hỏi với họ. Khi ông nghi ngờ câu trả lời của họ, ông đã rút khẩu súng lục của mình và bị bắn bởi các thành viên của đơn vị bắt đầu bắn và ném lựu đạn tại trạm kiểm soát. Sau vài phút đấu súng, đơn vị tan rã, với một số đi tới núi Inwangsan, núi Bibong và Uijeongbu. Cảnh sát Trưởng Choi và Trợ lý Thanh tra viên Jung Jong-su đã bị giết trong vụ đấu súng; một người biệt kích bị bắt nhưng đã tự tử. Trước khi màn đêm kết thúc, 92 người Hàn Quốc đã bị thương vong từ vụ giao tranh, trong đó có gần hai chục thường dân đã lên xe buýt chạy qua tuyến lửa.
Trong vụ ám sát này, số thương vong của Hàn Quốc là 26 người chết và 66 người bị thương, trong đó có khoảng 24 thường dân. Bốn người Mỹ cũng bị giết trong nỗ lực để chặn các kẻ xâm nhập thoát khỏi băng qua khu phi quân sự.
Kế hoạch trả đũa của Hàn Quốc
Sau sự kiện tấn công này, Tổng thống Hàn Quốc Park Chung-hee ra lệnh thành lập đội đặc nhiệm cùng với 31 người mang tên Đơn vị 684 với nhiệm vụ ám sát Chủ tịch Bắc Triều Tiên Kim Nhật Thành để trả đũa. Nhóm này trải qua huấn luyện khắc nghiệt trên hòn đảo không người Silmido ở Hoàng Hải và 7 người đã thiệt mạng. Tuy nhiên, nhiệm vụ bị hủy bỏ sau khi quan hệ liên Triều được cải thiện và 24 người còn lại kẹt trên đảo cho tới ngày 23 tháng 8 năm 1971 thì quyết định nổi loạn cướp tàu về đất liền. Họ tiếp tục cướp một xe buýt để tiến về Seoul nhưng bị quân đội chặn lại và tiêu diệt gần hết, 4 người sống sót bị tử hình vào tháng 3 năm 1972.
Tham khảo
Thể loại:Tội ác ở Hàn Quốc năm 1968 Thể loại:Giết người hàng loạt năm 1968 Thể loại:Lịch sử Hàn Quốc Thể loại:Vụ ám sát không thành Thể loại:Quan hệ Nam–Bắc Triều Tiên
Stenorrhynchos vaginatum
Stenorrhynchos vaginatum là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Kunth) Spreng. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1826.
Liên kết ngoài
Thể loại:Stenorrhynchos Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1826
Argyrotome alba
Argyrotome alba là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Argyrotome
Elatostema vittatum
Elatostema vittatum là loài thực vật có hoa trong họ Tầm ma. Loài này được Hallier f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1896.
Liên kết ngoài
V Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1896
Gymnogramma sprengeriana
Liên kết ngoài
Thể loại:Gymnogramma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1897 Thể loại:Unresolved names
Gymnogramma sprengeriana
Lý Lăng
Lý Lăng (chữ Hán: 李陵, ? – 74 TCN), tự Thiếu Khanh, người Thành Kỷ, Lũng Tây, tướng lãnh nhà Tây Hán. Ông chỉ huy 5000 bộ binh áp sát Thiền Vu đình của Hung Nô, sau đó đơn độc chống lại 8 vạn kỵ binh của địch, tác chiến dũng cảm, gây ra thương vong nặng nề cho kẻ địch, nhưng không còn binh khí, không có cứu viện, cuối cùng thất bại nên phải đầu hàng.
Thân thế
Tổ tiên của Lăng là Lý Tín – tướng nước Tần cuối thời Chiến Quốc. Lý Tín được xem là thủy tổ của sĩ tộc họ Lý ở Lũng Tây, về sau hoàng thất nhà Đường cũng nhận là hậu duệ của Lý Tín.
Ông nội là danh tướng Lý Quảng nhà Tây Hán. Lý Quảng là người nổi tiếng nhất trong họ.
Cha là Lý Đương Hộ – con trai trưởng của Lý Quảng. Đương Hộ mất sớm, khi ấy Lăng còn trong bụng mẹ (nên gọi là di phúc tử).
Khởi nghiệp
Thiếu thời Lăng được làm Thị trung Kiến Chương giám. Lăng giỏi cưỡi ngựa bắn cung, yêu sĩ tốt, khiêm nhường với sĩ đại phu, nên rất có danh vọng. Hán Vũ đế cho rằng Lăng có phong thái của Lý Quảng, sai ông đem 800 kỵ binh, thâm nhập đất Hung Nô hơn 2000 dặm, vượt qua Cư Duyên xem xét địa hình, không gặp địch nên quay về. Sau đó Lăng được bái làm Kỵ đô úy, đem 5000 người dũng cảm tập luyện ở Tửu Tuyền, Trương Dịch để phòng bị Hung Nô. Vài năm sau, Vũ đế khiến Nhị sư tướng quân Lý Quảng Lợi tấn công Đại Uyển, sai Lăng đem binh của 5 hiệu theo sau. Lăng đến biên giới, gặp lúc Lý Quảng Lợi lui quân; Vũ đế ban thư của Lăng, khiến ông lưu lại binh sĩ, đem 500 khinh kỵ ra Đôn Hoàng, đến Diêm Thủy, đón Quảng Lợi trở về, rồi ở lại đồn trú Trương Dịch.
Cô quân thâm nhập
Năm 99 TCN, Lý Quảng Lợi đem 3 vạn kỵ binh ra Tửu Tuyền, tấn công Hữu Hiền vương ở Thiên Sơn. Vũ đế triệu Lăng, muốn sai ông vận chuyển lương thảo cho Lý Quảng Lợi. Lăng được triệu kiến ở Vũ Đài, khấu đầu tự xin rằng: “Thần vốn nắm quân đồn trú biên thùy, đều là dũng sĩ Kinh Sở, kiếm khách kỳ tài, sức bắt được cọp, bắn đâu trúng đấy, nguyện tự đảm đương một cánh, đến phía nam núi Lan Càn để chia binh lực của Thiền vu, không cần ở cùng cánh quân với Nhị sư tướng quân.” Vũ đế nói: “Mày xấu hổ vì làm bộ hạ à! Ta phát quân đã nhiều, không còn ngựa để cấp cho mày nữa đâu!” Lăng đáp: “Không cần ngựa, thần nguyện lấy ít đánh nhiều, đem bộ binh 5000 người đạp bằng Thiền Vu đình .” Vũ đế hài lòng mà đồng ý, nhân đó giáng chiếu cho Cường nỗ đô úy Lộ Bác Đức đem binh đón tiếp quân của Lăng ở giữa đường. Bác Đức vốn là Phục ba tướng quân, cũng xấu hổ vì làm hậu đội của Lăng, tâu rằng: “Đương mùa thu, ngựa của Hung Nô béo tốt, chưa thể cùng họ giao chiến, thần nguyện giữ Lăng đến mùa xuân, cùng ông ta lấy kỵ binh của Tửu Tuyền, Trương Dịch đều có 5000 người, chia ra đánh hai núi Đông – Tây Tuấn Kê, có thể bắt được giặc.” Lời tâu dâng lên, Vũ đế giận, ngờ rằng Lăng hối hận, không muốn ra trận, nên xúi giục Bác Đức dâng lời tâu này, bèn giáng chiếu cho Bác Đức rằng: “Ta muốn cho thêm Lý Lăng kỵ binh, thì hắn nói ‘muốn lấy ít đánh nhiều’. Nay giặc xâm nhập Tây Hà, mày đưa binh đi gấp Tây Hà, chặn đường Câu Doanh .” Rồi giáng chiếu cho Lăng rằng: “Đã hẹn tháng 9 xuất phát, ra Già Lỗ chướng ở phía nam núi Đông Tuấn Kê, quanh quẩn để quan sát địch, nếu không thấy gì, theo đường cũ của Trác Dã hầu Triệu Phá Nô về thành Thụ Hàng để nghỉ ngơi, rồi sai dịch kỵ sĩ báo cáo. Mày với Bác Đức nói như vậy là sao? Hãy trả lời cho rõ ràng.” Vì thế Lăng đem 5000 bộ tốt ra Cư Duyên, đi về phía bắc 30 ngày, đến núi Tuấn Kê thì dừng lại để dựng doanh trại, vẽ lại địa hình của những sông núi đã đi qua, sai kỵ binh dưới quyền là Trần Bộ Nhạc đem về để báo cáo. Bộ Nhạc được triệu kiến, thuật lại Lăng chỉ huy đắc lực ra sao, tướng sĩ dốc sức ra sao, Vũ đế rất hài lòng, bái Bộ Nhạc làm Lang.
Huyết chiến Hung Nô
Lăng đến núi Tuấn Kê, cùng Thư Đê Hầu thiền vu đối đầu trực diện, thiền vu phái khoảng 3 vạn kỵ binh vây quân của ông. Quân Hán ở giữa 2 tòa núi Tuấn Kê, kết xe lớn làm doanh. Lăng đưa binh sĩ ra ngoài doanh bày trận, hàng trước đặt kích, thuẫn, hàng sau đặt cung, nỏ, truyền lệnh: “Nghe tiếng trống thì thả (dây cung), nghe tiếng chiêng thì dừng.” Quân Hung Nô thấy quân Hán ít thì xông đến trước doanh, Lăng xua quân xông ra, ngàn nỏ cùng bắn, nghe tiếng dây rung thì có người ngã lăn ra. Quân Hung Nô chạy lên núi, quân Hán truy kích, giết vài ngàn người. Thiền vu cả sợ, triệu Tả - Hữu Hiền vương đem hơn 8 vạn kỵ binh tấn công quân Hán. Lăng vừa đánh vừa lui, đi về phía nam vài ngày thì vào trong sơn cốc. Liên tiếp chiến đấu khiến binh sĩ Hán chịu nhiều thương vong, ai bị 3 vết thương thì được chở bằng xe kéo, ai bị 2 vết thương thì kéo xe, ai bị 1 vết thương thì tiếp tục chiến đấu. Bấy giờ nữ quyến của tội nhân ở Quan Đông bị đày đến vùng biên, gả cho sĩ tốt, phần lớn giấu trong xe. Lăng thấy sĩ khí suy giảm, lấy cớ trong quân có đàn bà nên mới như vậy, đem ra giết cả đi. Hôm sau lại giao chiến, quân Hán chém hơn 3000 thủ cấp của địch. Lăng đưa binh về phía đông nam, men theo đường Long Thành cũ, chừng 4, 5 ngày, đi vào bãi lau sậy của một cái chằm lớn, người Hung Nô nương theo chiều gió nổi lửa, Lăng cũng lệnh cho trong quân nổi lửa để tự cứu Nhan Sư Cổ chú giải: “Sớm tự thiêu cỏ cây bên mình, khiến lửa của giặc không bén kịp.”. Quân Hán tiếp tục đi về phía nam, ở dưới một tòa núi. Thiền vu ở mặt nam trèo lên núi, sai con trai đem kỵ binh đánh Lăng. Bộ binh Hán ở trong rừng cây, mai phục giết chết vài ngàn kẻ địch, nhân đó phát liên nỗ nhằm vào thiền vu, thiền vu xuống núi chạy trốn. Tù binh Hung Nô bị bắt vào ngày hôm ấy kể rằng: “Thiền vu nói: ‘Đây tinh binh của Hán, đánh mà không thể hạ, ngày đêm dẫn ta về phía nam gần biên giới, phải chăng là có phục binh?’ Các đương hộ, quân trưởng đều nói: ‘Thiền vu tự đem mấy vạn kỵ binh đánh mấy ngàn người Hán mà không thể diệt, ngày sau làm sao tiếp tục sai phái các tộc khác, càng khiến cho Hán xem thường Hung Nô. Hãy tiếp tục chiến đấu trong sơn cốc, còn chừng bốn, năm mười dặm sẽ gặp đất bằng, không thể phá thì về.’”
Bấy giờ quân Hán rất nguy cấp, trong khi quân Hung Nô phần nhiều là kỵ binh, nhưng một ngày giao chiến vài mươi hiệp, vẫn sát thương hơn 2000 kẻ địch. Quân Hung Nô thấy bất lợi, muốn rút, gặp lúc có viên Quân hầu tên là Quản Cảm bị Hiệu úy làm nhục, trốn sang đầu hàng Hung Nô, nói thật rằng: “Quân của Lăng không có hậu viện, mũi tên đã hết, chỉ còn Hiệu của tướng quân và Thành An hầu, đều có 800 người làm hàng trước, lấy vàng và trắng làm cờ, nên lấy kỵ binh tinh nhuệ bắn vào họ thì lập tức phá được.” (Thành An hầu có tên là Hàn Diên Niên, người quận Dĩnh Xuyên. Cha của Diên Niên là Tế Nam tướng Hàn Thiên Thu, tử trận khi đánh Nam Việt, nên Vũ đế phong Duyên Niên làm hầu, nay làm hiệu úy dưới quyền của Lăng.) Thiền vu được tin thì cả mừng, sai tất cả kỵ binh tấn công quân Hán, hô lớn rằng: “Lý Lăng, Hàn Diên Niên mau đầu hàng.” Quân Hung Nô chẹn đường đánh rát quân Hán; quân Hung Nô ở trên núi, trong khi quân Hán ở dưới sơn cốc. Quân Hung Nô 4 mặt cùng bắn, tên bay như mưa; quân Hán đi về phía nam, còn cách núi Đê Hãn một ngày đường thì hết sạch tên, trước sau đã dùng đến 50 vạn mũi tên. Quân Hán bỏ xe mà đi, còn hơn 3000 người, đành bẻ thanh gỗ của xe làm vũ khí, chỉ các viên trưởng quan mới có lưỡi đao dài chừng 1 thước, tiến vào khe hẹp của sơn cốc. Quân Hung Nô chẹn phía sau, lựa chỗ hiểm yếu lấy đá lấp đường. Quân Hán chết nhiều, không thể đi tiếp. Lúc hoàng hôn, Lăng đổi áo ngắn cộc tay, một mình ra khỏi doanh, ngăn bộ hạ rằng: “Đừng theo ta, trượng phu một mình đi bắt thiền vu.” Hồi lâu Lăng quay về, nói: “Binh bại rồi, chết đi thôi!” Tướng lãnh dưới quyền nói: “Tướng quân uy chấn Hung Nô, dẫu trời khiến cho việc không thành, nhưng ngày sau tìm được lối thoát để quay về, như Trác Dã hầu (tức Triệu Phá Nô) bị giặc bắt được, sau này trốn về, được thiên tử đãi ngộ theo lễ tân khách, huống hồ là trường hợp của tướng quân.” Lăng nói: “Anh đừng nói nữa! Ta không chết thì chẳng phải là tráng sĩ!” Vì thế quân Hán chặt hết tinh kỳ, đem đồ quý giá chôn xuống đất; Lăng than rằng: “Nếu còn vài mươi mũi tên, thì đủ để thoát thân rồi. Nay không còn binh khí để tiếp tục chiến đấu, trời sáng đành bó tay chịu trói mà thôi! Chẳng bằng như chim thú tan chạy, ai chạy thoát thì trở về báo cáo với thiên tử.” Lăng lệnh cho quân sĩ mỗi người đem theo 2 thăng gạo rang, một khối băng, ước hẹn gặp lại ở Già Lỗ chướng. Nửa đêm, Lăng muốn đánh trống khích lệ sĩ khí, nhưng trống không kêu. Lăng và Hàn Diên Niên lên ngựa, tráng sĩ đi theo có hơn 10 người. Vài ngàn kỵ binh Hung Nô đuổi theo, Diên Niên bị giết; Lăng nói: “Không còn mặt mũi gặp lại bệ hạ.” Rồi đầu hàng. Quân sĩ của Lăng phân tán mà chạy, thoát về biên thùy chỉ hơn 400 người.
Đầu hàng Hung Nô
Lăng ở Hung Nô hơn 1 năm; đến năm Thiên Hán thứ 4 (97 TCN), Vũ đế lại phát động tấn công Hung Nô, riêng sai Công Tôn Ngao đi đón Lăng, nhưng Ngao vô công quay về. Ngao nói: “Bắt được tù binh, hắn ta nói Lý Lăng luyện binh cho thiền vu để phòng bị quân Hán, nên thần không làm được gì.” Vì thế Vũ đế giết cả nhà Lăng, mẹ và vợ con của ông đều chịu tội chết. Sĩ đại phu ở Lũng Tây đều xấu hồ vì nhà họ Lý. Sau đó, sứ giả nhà Hán đến Hung Nô, Lăng hỏi sứ giả rằng: “Tôi vì nhà Hán đem bộ tốt 5000 người hoành hành Hung Nô, không có cứu viện nên thất bại, nào phụ nhà Hán đâu mà giết cả nhà tôi?” Sứ giả đáp: “Nhà Hán nghe nói Lý Thiếu Khanh dạy Hung Nô dùng binh.” Lăng nói: “Đó là Lý Tự, không phải tôi.” Lý Tự vốn là đô úy ở tái ngoại, giữ thành Hề Hầu (không rõ ở đâu), quân Hung Nô đến, Tự bèn hàng, được thiền vu đãi ngộ trọng thể, luôn được ở vị trí cao hơn Lăng. Lăng thống hận cả nhà mình bị hại vì Lý Tự, sai người thích sát hắn ta. Mẹ của thiền vu muốn giết Lăng, thiền vu bèn giấu ông ở phương bắc, đến khi mẹ của thiền vu chết mới trở về. Thiền vu khâm phục Lăng, đem con gái gả cho ông, lập làm Hữu Hiệu vương, cùng cựu sứ giả nhà Hán là Vệ Luật (đầu hàng Hung Nô năm 90 TCN, được lập làm Đinh Linh vương) đều được quý hiển và trọng dụng. Vệ Luật ở bên cạnh thiền vu, còn Lăng ở ngoài, hễ có việc lớn thì trở về tham gia nghị sự.
Căn cứ nghiên cứu của nhà khảo cổ học người Liên Xô là Sergei Vladimirovich Kiselev (1905 – 1962), Lăng ở đất phong của mình – thượng du sông Enisei, nam bộ Siberia – đã kiến lập nước Kiên Côn (Jiānkūn), đặt đô thành ở vị trí ngày nay là Abakan, Cộng hòa Khakassia, LB Nga.
Chung thân tha hương
Tháng 3 ÂL năm Chinh Hòa thứ 3 (90 TCN), tướng Hán là bọn Lý Quảng Lợi chia 3 đường tấn công Hung Nô, người Hung Nô gói ghém nhu yếu rút lui. Ngự sử đại phu Thương Khâu Thành đem 2 vạn binh ra Tây Hà, theo đường tắt truy kích, không kịp nên quay về. Lăng theo đại tướng của Hung Nô (không rõ là ai) đem hơn 3 vạn kỵ binh đuổi theo, giao chiến 9 ngày, đến sông Bồ Nô, quân Hung Nô thất bại nên lui về.
Hán Chiêu đế lên ngôi (87 TCN), Đại tướng quân Hoắc Quang, Tả tướng quân Thượng Quan Kiệt phụ chánh, vốn thân thiện với Lăng, khiến bạn cũ và đồng hương Lũng Tây của Lăng là bọn Nhâm Lập Chánh 3 người đến Hung Nô vời ông. Bọn Lập Chánh đến, Hồ Lộc Cô thiền vu (lên ngôi năm 96 TCN) bày tiệc rượu tiếp đãi sứ giả, Lăng và Vệ Luật đều ngồi hầu. Bọn Lập Chánh gặp Lăng, chưa thể nói chuyện riêng, chỉ dám đưa mắt nhìn ông, rồi mấy lần mân mê cái vòng trên thanh đao của ông (vòng là 环/hoàn, đồng âm với 还/hoàn, nghĩa là quay về), nắm lấy chân của ông, ngầm cho ông biết có thể quay về nhà Hán. Sau đó Lăng, Luật giết bò bày rượu chung vui với sứ giả nhà Hán, vừa đánh bạc vừa uống rượu, cả hai đều mặc trang phục, tết tóc theo phong tục Hung Nô. Lập Chánh lớn tiếng nói: “Hán đã đại xá, Trung Quốc an lạc, chúa thượng trẻ tuổi, Hoắc Tử Mạnh, Thượng Quan Thiếu Thúc coi việc.” Muốn dùng lời này để đánh động, nhưng Lăng im lặng không phản ứng, lại bất ngờ vuốt tóc của mình mà nói rằng: “Tôi đã là người Hồ rồi!” Một lúc sau, Luật đứng dậy đi thay áo, Lập Chánh nói: “Ôi! Thiếu Khanh khổ sở quá! Hoắc Tử Mạnh, Thượng Quan Thiếu Thúc hỏi thăm anh!” Lăng hỏi lại: “Hoắc và Thượng Quan có khỏe không?” Lập Chánh nói: “Mời Thiếu Khanh quay về cố hương, không lo gì đến phú quý!” Lăng gọi tên tự của Lập Chánh mà nói rằng: “Thiếu Công, quay về thì dễ, chỉ sợ lại chịu nhục, làm sao đây!?” Nói chưa dứt lời thì Luật quay lại, Lập Chánh nói trớ lên rằng: “Lý Thiếu Khanh là người hiền, không thể cứ mãi 1 nước. Phạm Lãi đi khắp thiên hạ, Do Dư rời (Tây) Nhung sang Tần, ngày nay còn nói gì đến thân tình nữa!” Nhân đó bãi tiệc mà về. Lập Chánh đi theo hỏi Lăng rằng: “Anh có muốn hay không?” Lăng đáp: “Trượng phu không thể lại chịu nhục.”
Lăng ở Hung Nô hơn 20 năm, bệnh mất vào năm Nguyên Bình đầu tiên (74 TCN).
Tình bạn với Tô Vũ
Khi xưa Tô Vũ với Lăng cùng làm Thị trung. Năm Thiên Hán đầu tiên (100 TCN), Vũ đi sứ Hung Nô, chịu liên lụy bởi cuộc nổi loạn của Câu vương và Ngu Thường, nên bị thiền vu Thả Đê Hầu lưu đày ở Bắc Hải ; đến năm sau Lăng đầu hàng, được thiền vu trọng đãi, nhưng chưa dám tìm gặp Vũ. Vũ chịu lưu đày hơn 10 năm, thiền vu mới sai Lăng đi Bắc Hải thuyết phục Vũ. Lăng bày tiệc ca vũ, hết lời khuyên Vũ khuất phục, nhưng Vũ cương quyết từ chối. Uống rượu vài ngày, Lăng nhắc lại đề nghị ấy, Vũ thà chết không theo, ông bùi ngùi than rằng: “Ôi chao, nghĩa sĩ đấy! Tội của Lăng và Vệ Luật thấu lên đến trời rồi.” Rồi chảy nước mắt thấm đẫm vạt áo, từ biệt Vũ mà về.
Lăng hổ thẹn với Vũ, không tự đến tìm Vũ nữa, mà sai vợ tặng cho Vũ vài mươi đầu bò, cừu. Đến khi nhận được tin tình báo ở Vân Trung, rằng quan lại nhà Hán đang để tang, ngờ là Hán Vũ đế giá băng (87 TCN), Lăng mới đi Bắc Hải thông báo cho Vũ biết.
Sau khi Hán Chiêu đế lên ngôi vài năm, Hán và Hung Nô hòa thân, nhà Hán xin cho bọn Tô Vũ quay về, vì thế Lăng bày tiệc chúc mừng Vũ, nói rằng: “Nay túc hạ quay về, tiếng tăm vang lừng ở Hung Nô, công lao hiển hách ở nhà Hán, dẫu việc xưa tre lụa ghi chép, tranh trục vẽ vời, sao hơn được Tử Khanh! Lăng dẫu hèn nhát, nếu nhà Hán tạm tha tội của Lăng, giữ lại mẹ già, khiến hăng hái vượt qua nỗi nhục để nung nấu tâm chí, biết đâu làm được như Tào Mạt ở hội thề đất Kha, thì Lăng ngày xưa sao lại bỏ nước!? Bắt cả họ của Lăng, gây ra nỗi nhục lớn trên đời, Lăng còn tiếp tục làm gì nữa? Ôi thôi! Để cho Tử Khanh biết lòng tôi vậy! Chúng ta đã là hai người khác nước, từ biệt lần này là vĩnh biệt!” Lăng đứng dậy múa mà hát rằng:
Lăng hát xong, chảy nước mắt mấy hàng, cùng Vũ từ biệt.
Trước tác
Văn tuyển (文选) đời Lương và Nghệ văn loại tụ (艺文类聚) đời Đường ghi chép nhiều bài có chủ đề Tô – Lý đối đáp (苏武李陵赠答诗/Tô Vũ Lý Lăng tặng đáp thi, gọi tắt là 苏李诗/Tô Lý thi), tác giả được cho là hai người Tô – Lý: Lý Lăng có Đáp Tô Vũ thư, Dữ Tô Vũ thi; Tô Vũ có Dữ Lý Lăng thi. Những bài thơ này đều là thơ ngũ ngôn, do thời điểm sanh hoạt của Tô Vũ – Lý Lăng sớm hơn rất nhiều so với giai đoạn hưng thịnh của thơ ngũ ngôn vào niên hiệu Kiến An cuối đời Đông Hán, nên có ý kiến cho rằng hai người Tô – Lý là thủy tổ của thể thơ này, thậm chí trịnh trọng gọi là Tô – Lý thể; nhưng cũng có quan điểm cho rằng người đời sau thác danh hai người Tô – Lý sáng tác ra những bài thơ này. Trong Đôn Hoàng di thư (敦煌遗书), người ta tìm thấy hai bài Lý Lăng biện văn và Tô Vũ Lý Lăng chấp biệt từ, không rõ tác giả, càng khẳng định giả thuyết thứ 2.
Sử cũ chỉ xác nhận tác phẩm duy nhất của Lý Lăng là bài ca theo thể Cổ phong vào lúc từ biệt Tô Vũ, được đời sau gọi là Biệt ca (別歌).
Hậu duệ
Sử cũ không nói rõ Lăng có bao nhiêu con cái, chỉ nhắc đến 1 người con trai của ông. Năm Ngũ Phượng thứ 2 (56 TCN) thời Hán Tuyên đế, Hung Nô liên tiếp phát sinh nội loạn, con trai của Lý Lăng muốn lập Ô Tạ đô úy, mưu đồ bại lộ, bị thiền vu Hô Hàn Da giết chết.
Trong giai đoạn dung hợp dân tộc từ cuối thời Nam Bắc triều đến Tùy – Đường, cuộc hôn nhân dị chủng của Lăng trở thành cái cớ cho vài trường hợp dân tộc thiểu số ở bắc Trung Quốc và xa hơn nữa tự nhận là hậu duệ của ông:
Chú thích
Thể loại:Nhân vật quân sự Tây Hán Thể loại:Người Cam Túc Thể loại:Năm sinh không rõ Thể loại:Mất năm 74 TCN
22694 Tyndall
22694 Tyndall (1998 QF104) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 26 tháng 8 năm 1998 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1998
Psychotria pachygrammata
Psychotria pachygrammata là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Bremek. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1960.
Hosakodige, Tirthahalli
Hosakodige là một làng thuộc tehsil Tirthahalli, huyện Shimoga, bang Karnataka, Ấn Độ.
Psychotria pachygrammata
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1960
Nolaphana
Nolaphana là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.
Tham khảo
Thể loại:Hadeninae
Hosakodige, Tirthahalli
Tham khảo
Thể loại:Shimoga (huyện)