cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mùi ngò gai
Ca khúc trong phim
Bài hát trong phim là ca khúc "Dòng thời gian" do Đoàn Phi thể hiện. Đây là bản lời Việt từ ca khúc gốc năm 2005 của nhóm SG Wannabe "Saldaga" (tiếng Anh: "As We Live"), trích từ album cùng tên.
Sản xuất
Bộ phim được hợp tác sản xuất bởi Hãng phim Gia đình Việt - Vifa cùng công ty CJ E&M, Hàn Quốc, sau lần hợp tác trước đó với TFS trong bộ phim Lẵng hoa tình yêu. Từ đầu năm 2002, chủ trì nhóm viết kịch bản của bộ phim – Kwon In-chan, đã sang bàn bạc ý tưởng với Phùng Thanh Diệu, chủ tịch hội đồng quản trị Hãng phim Vifa. Ông sau đó qua Việt Nam để phát triển kịch bản, sống cùng với người bản địa trong vòng 5 tháng để tìm hiểu phong tục tập quán tại đây. Trong số các biên kịch của phim cũng có Kim Mi-kyung tham gia vào viết kịch bản. Kịch bản phim sau đó đã được nhóm biên kịch với đại diện là Cẩm Phong chỉnh lý và biên tập lại nội dung. Đây được xem là bộ phim truyền hình dài tập đầu tiên khai thác sâu về đề tài ẩm thực truyền thống Việt Nam, cụ thể là món phở.
Tại thời điểm đi vào sản xuất, Mùi ngò gai được coi là bộ phim dài tập nhất từ trước đến nay (dài hơn 100 tập, chia làm ba phần), với kinh phí dự kiến 40 tỉ đồng. Bộ phim có sự tham gia của hai đạo diễn người Hàn Quốc là Kim Hyo-joong và Hai Chul-soo cùng hai đạo diễn người Việt Nam. Phim cũng giữ kỷ lục về phim truyền hình khi có hơn 50 diễn viên gạo cội của sân khấu miền Nam tham gia vào các vai diễn, trong đó Ngọc Trinh được chọn làm diễn viên chính trong suốt hai phần đầu của bộ phim, nhưng vì mắc phải bệnh về đường ruột nên đã tạm ngừng diễn xuất. Vai diễn này sau đó đã được Hồng Ánh đảm nhận trong phần 3. Đây cũng là vai diễn dài hơi đầu tiên trong sự nghiệp diễn xuất của Hòa Hiệp.
Quá trình quay phim chính của Mùi ngò gai đã bắt đầu từ ngày 12 tháng 12 năm 2005. Vì việc ghi hình bộ phim song song với viết kịch bản cho các tập tiếp theo nên diễn viên không được biết trước diễn biến mà chỉ hiểu khái quát cốt truyện phim. Bối cảnh những tập đầu của phim được đoàn phim thuê quay tại một căn nhà lá, dù vậy trong một cảnh phim đoàn phim đã đốt ngôi nhà này và sau đó xây lại như cũ. Bộ phim cũng đánh dấu cho sự ra đời của phim trường đầu tiên tại Việt Nam, với một phim trường nội rộng 4000 mét vuông và phim trường ngoại rộng 15000 mét vuông lần lượt tại Quận 2 và Quận 9 Thành phố Hồ Chí Minh, khánh thành vào ngày 18 tháng 8 năm 2006.
Đón nhận
Tại thời điểm phát sóng, Mùi ngò gai đã gây tiếng vang lớn, nhanh chóng trở thành một "đề tài nóng" và đạt tỷ suất người xem cao trên sóng truyền hình (20%), điều khá hiếm so các bộ phim truyền hình cùng thời điểm, được cho là vì diễn xuất thực lực của dàn diễn viên, cảnh phim đẹp, tình tiết nhẹ nhàng, các chi tiết về văn hóa phong tục được chăm chút tỉ mỉ và đối thoại chân thực, hài hước. Những người trong nghề đánh giá sự hợp tác giữa hai hãng phim đã tạo ra "một đứa con lai đủ dinh dưỡng". Dù vậy, bộ phim vẫn bị cho là có nhiều điểm bất hợp lý trong nội dung và diễn xuất của một số diễn viên còn "kịch", "khô", "cứng", mâu thuẫn khi giao tiếp giữa hai nhân vật có ngôn ngữ khác nhau...
Một bài viết trên báo Thương hiệu và pháp luật đã liệt kê phim vào danh sách những bộ phim Việt hóa thành công nhất. Mùi ngò gai cũng được coi là bộ phim tuổi thơ đối với thế hệ các khán giả trẻ. Phim còn là chủ đề trong một tập của chương trình trò chuyện Vang bóng một thời phát sóng trên Đài Phát thanh - Truyền hình Vĩnh Long vào tháng 11 năm 2021. Vai diễn của Lê Khánh trong phim đã giúp đem về cho cô giải Nữ diễn viên phụ phim truyền hình được yêu thích nhất tại Giải thưởng truyền hình HTV.
Tranh cãi
Sau khi phát sóng xong hai phần phim ở tập 72 vào ngày 18 tháng 5 năm 2007, bộ phim đã khiến nhiều người đặt ra nghi vấn về khó khăn trong kinh phí làm phim vì không tiếp tục sản xuất và phát sóng phần 3. Ông Võ Thanh Phong, giám đốc Hãng phim Vifa, đã giải thích lý do là vì sự không minh bạch trong vấn đề tài chính của đại diện cũ CJ E&M tại Việt Nam. Phần 3 của bộ phim sau đó đã được sản xuất và phát sóng trở lại vào ngày 24 tháng 8 năm 2008.
Cũng trong chương trình trò chuyện Happy Together của đài KBS2 phát sóng vào tháng 5 năm 2017, một thành viên trong đoàn phim, Kim Eui Sung, đã tiết lộ việc không được trả tiền thù lao khi tham gia vào bộ phim. Câu chuyện này sau đó gây phẫn nộ đối với khán giả Việt Nam, yêu cầu Hãng phim Vifa phải trả tiền thù lao cho ông, dù ngay sau khi bộ phim hoàn thành, công ty sớm đã giải tán. Một trong những diễn viên chính của bộ phim, Ngọc Trinh, đã lên tiếng cho biết Kim Eui-sung chỉ tham gia vào một số phân cảnh của phim và là đồng sản xuất với chồng cô Kim Se-huyk, nhưng cũng nhấn mạnh chưa rõ câu chuyện thực sự đằng sau là như thế nào.
Acracantha monticola
Tham khảo
Thể loại:Acracantha
Venezillo lineatus
Venezillo lineatus là một loài chân đều trong họ Armadillidae. Loài này được Nunomura miêu tả khoa học năm 1990.
Montgenost
Montgenost  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 195 mét trên mực nước biển.
Venezillo lineatus
Tham khảo
Thể loại:Venezillo
Montgenost
Tham khảo
Thể loại:Xã của Marne
Banyallarga quincemil
Banyallarga quincemil là một loài Trichoptera trong họ Calamoceratidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Banyallarga
Canifa circumdata
Canifa circumdata là một loài bọ cánh cứng trong họ Scraptiidae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1889.
Tham khảo
Thể loại:Canifa
Vézelay
Vézelay là một xã trong tỉnh Yonne, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté của nước Pháp, có dân số là 492 người (thời điểm 1999), khoảng 100 km về phía tây của Dijon.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Yonne
Mica, Mureș
Mica là một xã thuộc hạt Mureș, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 4699 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Mureș
Acracantha sydneyensis
Acracantha sydneyensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Acracantha
Monthelon, Marne
Monthelon  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 166 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Marne
Sân bay Henderson
Sân bay Henderson có thể là:
Venezillo llamasi
Venezillo llamasi là một loài chân đều trong họ Armadillidae. Loài này được Rioja miêu tả khoa học năm 1954.
Tham khảo
Thể loại:Venezillo
Cazères-sur-l'Adour
Cazères-sur-l'Adour là một xã trong tỉnh Landes ở Aquitaine tây nam nước Pháp
Biến động dân số
Cazeressurladour
Banyallarga sanchezi
Banyallarga sanchezi là một loài Trichoptera trong họ Calamoceratidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Banyallarga
Angarotipula altivolans
Angarotipula altivolans là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Angarotipula
Cá ó mõm bò
Cá ó mõm bò, còn gọi là cá ó mũi bò hay cá tàng (Rhinoptera javanica) là một loài cá thuộc họ Rhinopteridae. Nó được tìm thấy ở Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Iran, Nhật Bản, Madagascar, Malaysia, Mozambique, Pakistan, Philippines, Seychelles, Somalia, Nam Phi, Sri Lanka, Đài Loan, Tanzania, Thái Lan,Việt Nam và có thể Úc. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các biển mở, biển nông, đáy cát bùn, các rạn san hô, cửa sông, và phá nước mặn ven bờ.
Tham khảo
J Thể loại:Cá Việt Nam Thể loại:Động vật được mô tả năm 1841
Canifa munita
Tham khảo
Thể loại:Canifa
Venezillo longipes
Venezillo longipes là một loài chân đều trong họ Armadillidae. Loài này được Budde-Lund miêu tả khoa học năm 1909.
Tham khảo
Thể loại:Venezillo
Montigny-sur-Vesle
Montigny-sur-Vesle  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 64-202 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Montignysurvesle
Banyallarga sylvana
Banyallarga sylvana là một loài Trichoptera trong họ Calamoceratidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Banyallarga
Micăsasa
Micăsasa là một xã thuộc hạt Sibiu, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 2435 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Sibiu
Angarotipula frommeri
Angarotipula frommeri là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Angarotipula
Villeneuve-la-Guyard
Villeneuve-la-Guyard là một xã trong tỉnh Yonne, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté của nước Pháp, có dân số là 2576 người (thời điểm 1999).
Tham khảo
Thể loại:Xã của Yonne
Banyallarga tapanti
Banyallarga tapanti là một loài Trichoptera trong họ Calamoceratidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Banyallarga
Canifa oculata
Tham khảo
Thể loại:Canifa
Montmort-Lucy
Montmort-Lucy  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 206 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Montmortlucy
Cère, Landes
Cère là một xã trong tỉnh Landes ở Aquitaine tây nam nước Pháp
Biến động dân số
Cere
Venezillo longispinis
Venezillo longispinis là một loài chân đều trong họ Armadillidae. Loài này được Richardson miêu tả khoa học năm 1912.
Tham khảo
Thể loại:Venezillo
Rhinoptera steindachneri
The golden cownose ray, hawkray, or pacific cownose ray (Rhinoptera steindachneri) là một loài cá thuộc họ Rhinopteridae. Nó được tìm thấy ở Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Honduras, México, Nicaragua, Panama, và Peru. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là biển mở, biển cạn, đáy nước ngầm, cửa sông, đầm lầy thủy triều luân phiên, và nước mặn ven đầm biển.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhinoptera Thể loại:Cá Guatemala
In the Court of the Crimson King
In the Court of the Crimson King (subtitled An Observation by King Crimson) là album phòng thu đầu tay của ban nhạc rock người Anh King Crimson, phát hành ngày 10 tháng 10 năm 1969. Album đạt vị trí #5 tại Anh, #28 trên bảng xếp hạng Billboard 200 của Mỹ và được chứng nhận vàng.
Album thường được xem là tác phẩm đầu tiên thực sự thể hiện được thể loại progressive rock, khi King Crimson loại bỏ phần lớn ảnh hưởng của nhạc blues lên rock và kết hợp thêm các yếu tố jazz và giao hưởng cổ điển. Trong tác phẩm Rocking the Classics (1997), nhà phê bình và âm nhạc học Edward Macan ghi nhận rằng In the Court of the Crimson King "có lẽ là album progressive rock nhiều ảnh hưởng nhất từng được phát hành". Pete Townshend của The Who phát biểu rằng album là "một kiệt tác phi thường". Trong ấn bản đặc biệt của hai tại chí Q & Mojo Pink Floyd & The Story of Prog Rock, In the Court of the Crimson King được xếp ở vị trí thứ #4 danh sách "40 Cosmic Rock Albums". Album cũng nằm trong danh sách "50 Albums That Built Prog Rock" của 'Classic Rock'.
Bìa album
Barry Godber (1946–1970), một lập trình viên máy tính, là người vẽ bìa album. Godber mất vào tháng 2 năm 1970 do nhồi máu cơ tim, không lâu sau khi album phát hành. Đây là bìa album duy nhất của ông, và hiện được sở hữu bởi Robert Fripp (trưởng nhóm và tay guitar của ban nhạc).
Sản xuất
King Crimson biểu diễn lần đầu vào 9 tháng 4 năm 1969, và tạo được sự đột phá khi chơi ở buổi biểu diễn miễn phí the Rolling Stones tại Hyde Park, London vào tháng 7 năm 1969 trước 250,000 tới 500,000 người.
Các buổi thu âm đầu tiên cho album được bắt đầu vào đầu năm 1969 với nhà sản xuất Tony Clarke, người nổi tiếng nhất vì đã cộng tác với The Moody Blues. Sau khi các buổi làm việc này thất bại, nhóm nhạc được cho phép tự sản xuất album. Album được thu âm trên một máy thu 1" 8-track tại Wessex Sound Studios ở London, với kỹ thuật viên Robin Thompson, và trợ giúp Tony Page. Để có được những âm thanh giao hưởng đặc biệt cho album, Ian McDonald dành nhiều giờ điều chỉnh các lớp Mellotron và các nhạc cụ khác.
Tiếp nhận phê bình
Bài đánh giá của Rolling Stone khá tích cực, viết rằng, "họ kết hợp nhiều khía cạnh của nhiều dạng âm nhạc để tạo nên một tác phẩm kỳ lạ của sự nguyên bản." Album hiện được xem là kinh điển, Allmusic ca ngợi nó "bằng cách nào đó, King Crimson đã vạch nên một loại nhạc đen tối hơn và sắc sảo hơn hậu-psychedelic rock" trong bài đánh giá gốc và cho rằng album "táo bạo" trong bài đánh giá hiện tại.
Trái ngược, Robert Christgau lại rất tiêu cực và gọi album "cặn bã phế thải".
Khác
Bìa album được vẽ trên một bức tường trong phim Surf Nazis Must Die (1987) của Troma Entertainment.
Tham khảo
Thể loại:Album năm 1969 Thể loại:Album của King Crimson Thể loại:Album của Virgin Records Thể loại:Album đầu tay năm 1969 Thể loại:Album của Island Records Thể loại:Album của Polydor Records
Tịnh Biên
Tịnh Biên là một thị xã miền núi biên giới thuộc tỉnh An Giang, Việt Nam.
Vị trí địa lý
Thị xã có diện tích tự nhiên 354,59 km², chiếm 10,03% so với tổng diện tích toàn tỉnh với dân số năm 2022 là 143.098 người. Thị xã Tịnh Biên có dân số người Khmer tương đối lớn, tập trung nhiều ở những xã An Cư, An Hảo, Tân Lợi, Văn Giáo, Vĩnh Trung...
Điều kiện tự nhiên
Thị xã Tịnh Biên có đường biên giới chung với Vương quốc Campuchia dài gần 20 km, nên có lợi thế và tiềm năng rất lớn để phát triển kinh tế cửa khẩu, du lịch thông qua cửa khẩu Quốc tế Tịnh Biên và tuyến quốc lộ 91, quốc lộ N1 chạy ngang địa bàn. Đây là cầu nối giao thương quan trọng nối thị xã Tịnh Biên nói riêng và tỉnh An Giang nói chung với các tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long và các nước trong khu vực Đông Nam Á.
Địa hình
Với đặc điểm địa hình bán sơn địa khá phức tạp, vừa có đồi núi vừa có đồng bằng, mang sắc thái đặc biệt. Phân theo hình thái, địa hình của thị xã Tịnh Biên có 3 dạng sau:
Khí hậu
Thị xã Tịnh Biên nằm trong vùng có đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa với hai mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa khô, có nền nhiệt cao và ổn định, lượng mưa nhiều và phân bổ theo mùa.
Nhiệt độ trung bình hàng năm khá cao và ổn định khoảng 27,5 °C. Biên độ nhiệt giữa các tháng nóng nhất và lạnh nhất từ 2 – 30C. Nhìn chung không có sự khác biệt lớn so với những nơi khác trong tỉnh và khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Đây là một điều kiện khá thuận lợi để thị xã phát triển nông nghiệp. Nhiệt độ trung bình cao nhất trong năm (khoảng tháng 4) là 28,3 °C. Nhiệt độ trung bình thấp nhất trong năm (khoảng tháng 1) là 25,5 °C.
Tổng số ngày mưa nhiều trung bình trong năm khoảng 128 ngày với lượng mưa bình quân 1.478 mm nhưng phân bố không đều, chia thành hai mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa khô Mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 11 với lượng mưa chiếm khoảng 90% so với tổng lượng mưa của năm. Các tháng có lượng mưa cao nhất là tháng 7 – 8 – 9 (lượng mưa chiếm hơn 1/3 tổng lượng mưa cả năm). Mùa mưa thường trùng với mùa nước nổi hàng năm nên khu vực đồng bằng của thị xã thường bị ngập lụt. Mùa khô bắt đầu từ tháng 12 và kéo dài đến tháng 4 năm sau với lượng mưa chiếm khoảng 10% so với tổng lượng mưa của năm. Các tháng có lượng mưa thấp nhất là tháng 1 – 2 – 3 với lượng mưa chiếm khoảng 1% (hầu như không có mưa). Đây là đặc điểm điển hình cho tính khô hạn của vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Chế độ thủy văn của thị xã Tịnh Biên chịu ảnh hưởng chủ yếu từ chế độ bán nhật triều của sông Hậu. Nguồn nước mặt được đưa từ sông Hậu vào địa bàn thị xã thông qua các tuyến kênh Cấp I chạy ngang địa bàn như kênh Vĩnh Tế, kênh Trà Sư, … và phân phối lại cho các tuyến kênh cấp II, cấp III, kênh mương nội đồng, phục nhu cầu sinh hoạt và sản xuất của nhân dân ở các xã thuộc khu vực đồng bằng.
Hàng năm vào mùa mưa, lượng nước từ trên núi chảy xuống, kết hợp với lượng nước từ thượng nguồn sông Mê Kông đổ về gây ngập tràn phần lớn diện tích đồng bằng của thị xã từ tháng 8 đến tháng 10, ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt và sản xuất của nhân dân. Tuy nhiên, mùa nước nổi cũng có mặt tích cực, mùa nước đã mang lại nguồn phù sa và vệ sinh đồng ruộng, cải thiện chất lượng đất, mang lại nguồn lợi thủy sản và tạo công ăn việc làm cho một bộ phận nông dân trong mùa nước nổi.
Tài nguyên thiên nhiên
Trên địa bàn thị xã có nhiều loại đất, chủ yếu gồm đất cát núi và đất phù sa.
Hành chính
nhỏ|250px|phải|Trên đỉnh [[núi Cấm thuộc xã An Hảo]] Thị xã Tịnh Biên có 14 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 7 phường: An Phú, Chi Lăng, Nhà Bàng, Nhơn Hưng, Núi Voi, Thới Sơn, Tịnh Biên và 7 xã: An Cư, An Hảo, An Nông, Tân Lập, Tân Lợi, Văn Giáo, Vĩnh Trung - được chia thành 60 khóm, ấp.
Lịch sử
Tháng 4 năm 1824, Nặc Ông Chân (Ang Chan II), hiến tặng nhà Nguyễn thông qua Thoại Ngọc hầu 3 vùng Chân Sum, Mật Luật và Lợi Kha Bát. Nhà Nguyễn chỉ lấy 2 đất Chân Sum và Mật Luật. Chân Sum sau được phân vào hai huyện Hà Âm và Hà Dương thuộc phủ Tĩnh Biên (Tịnh Biên), trấn Hà Tiên. Địa danh Tịnh Biên xuất hiện kể từ đó và cũng đã được thành lập.
Năm 1832, Vua Minh Mạng chia ngũ trấn thành lục tỉnh, phủ Tĩnh Biên thuộc tỉnh Hà Tiên.
Năm Thiệu Trị thứ 2 (1842), Thiệu Trị trích phủ Tĩnh Biên cùng huyện Hà Dương của tỉnh Hà Tiên sáp nhập vào tỉnh An Giang.
Năm 1844, trích thêm huyện Hà Âm của tỉnh Hà Tiên nhập vào phủ Tĩnh Biên, lúc này phủ Tĩnh Biên gồm các huyện Hà Âm, Hà Dương.
Năm 1868, thực dân Pháp chiếm nốt 3 tỉnh miền Tây Nam Kỳ, địa bàn thị xã là phần đất huyện Hà Dương và khu vực giáp kênh Vĩnh Tế thuộc hạt Châu Đốc nằm trên địa bàn 4 tổng:
Tổng Thành Tín (誠信, nguyên là các làng nằm dọc hai bờ kinh Vĩnh Tế thuộc huyện Hà Dương và phần còn lại của huyện Hà Âm) gồm 5 làng: Hưng Nhượng, Vĩnh Điều, Vĩnh Gia, Vĩnh Lạc, Vĩnh Quới.
Tổng Qui Đức (nguyên là các làng dọc bờ nam kinh Vĩnh Tế trước thuộc huyện Hà Dương) gồm 5 làng: An Nông, An Thạnh, Hưng Thới, Nhơn Hòa, Phú Thạnh, Xuân Sơn.
Tổng Thành Ý (nguyên là đất huyện Hà Dương) gồm 8 làng: Tà Đảnh, Thuyết Nạp, Trát Quan, Tu Tế, Văn Giáo, Vĩnh Trung, Xuân Tô, Yên Cư.
Tổng Châu Phú gồm 1 làng duy nhất là làng Vĩnh Hưng.
Năm 1900, toàn bộ các hạt tham biện đổi thành tỉnh, trong đó có Châu Đốc. Tịnh Biên trở thành một quận thuộc tỉnh Châu Đốc.
Trong thời Pháp thuộc, các làng thuộc các tổng tại 2 quận Tịnh Biên, Tri Tôn có sự thay đổi. Đối với quận Tịnh Biên:
Năm 1890, sáp nhập 2 làng Hưng Thới, Xuân Sơn thành làng Thới Sơn.
Năm 1925, hai làng An Thạnh và Phú Thạnh sáp nhập thành làng An Phú, hai làng Nhơn Hòa và Vĩnh Hưng sáp nhập thành làng Nhơn Hưng.
Đến năm 1939, quận Tịnh Biên có 3 tổng với 12 làng:
Ngày 12 tháng 9 năm 1947, theo chỉ thị số 50/CT của Ủy ban kháng chiến hành chính Nam Bộ (chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa), lúc bấy giờ có sự thay đổi sắp xếp hành chính của tỉnh Châu Đốc và tỉnh Long Xuyên, thành lập các tỉnh mới có tên là Long Châu Tiền và Long Châu Hậu. Tịnh Biên là một huyện của tỉnh Long Châu Hậu, sau đó thuộc tỉnh Long Châu Hà.
Tháng 7 năm 1951, Sáp nhập toàn bộ huyện Tri Tôn vào huyện Tịnh Biên.
Đến năm 1954, chính quyền Việt Minh giải thể tỉnh Long Châu Hà, cũng trong lúc đó, tái lập Tri Tôn từ huyện Tịnh Biên như trước năm 1951. Tịnh Biên là một huyện thuộc tỉnh Châu Đốc.
Về phía chính quyền cách mạng, Tịnh Biên được duy trì là một huyện thuộc tỉnh An Giang. Sau đó thuộc lần lược thuộc các tỉnh Châu Hà, Long Châu Hà cho đến năm 1977.
Ngày 11 tháng 3 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 56-CP, thành lập huyện Bảy Núi trên cơ sở nguyên trạng toàn bộ diện tích và quy mô dân số của 2 huyện Tri Tôn và Tịnh Biên.
Sau khi thành lập, huyện Bảy Núi có 21 xã: An Cư, An Nông, An Phú, An Tức, Ba Chúc, Châu Lăng, Cô Tô, Lạc Qưới, Lê Trì, Lương Phi, Nhơn Hưng, Ô Lâm, Tà Đảnh, Thới Sơn, Trác Quan, Tri Tôn, Tú Tề, Văn Giáo, Vĩnh Gia, Vĩnh Trung, Xuân Tô. Trụ sở huyện lỵ đặt tại xã Tri Tôn.
Ngày 25 tháng 4 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 181-CP, điều chỉnh địa giới và đổi tên một số xã và thị trấn huyện Bảy Núi thuộc tỉnh An Giang:
Ngày 23 tháng 8 năm 1979, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 300-CP chia huyện Bảy Núi thành 2 huyện: Tri Tôn và Tịnh Biên. Tịnh Biên là một huyện của tỉnh An Giang. Địa bàn 2 huyện: Tịnh Biên và Tri Tôn sau khi được tái lập được điều chỉnh lại địa giới hành chính các xã, thị trấn khác hẳn so với với trước năm 1977.
Ngày 10 tháng 5 năm 1986, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 56-HĐBT thành lập thị trấn Nhà Bàng trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích tự nhiên và quy mô dân số của các xã Nhơn Hưng, Thới Sơn. Như vậy, thời điểm này huyện có 2 thị trấn và 11 xã, trong đó thị trấn Nhà Bàng là huyện lỵ huyện Tịnh Biên.
Ngày 28 tháng 10 năm 1993, xã Thới Thuận đổi tên thành xã Văn Giáo như trước năm 1979.
Ngày 17 tháng 10 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định 119/2003/NĐ-CP chia thị trấn Chi Lăng thành 2 đơn vị hành chính: thị trấn Chi Lăng và xã Núi Voi. Thời điểm này huyện có 2 thị trấn và 12 xã.
Ngày 19 tháng 3 năm 2012, thị trấn Tịnh Biên được Bộ Xây dựng công nhận là đô thị loại IV.
Ngày 19 tháng 4 năm 2012, huyện lỵ huyện Tịnh Biên được dời từ thị trấn Nhà Bàng sang thị trấn Tịnh Biên.
Ngày 6 tháng 7 năm 2018, đô thị Tịnh Biên mở rộng (gồm toàn bộ 3 thị trấn và 11 xã thuộc huyện Tịnh Biên) được Bộ Xây dựng công nhận là đô thị loại IV.
Đến cuối năm 2022, huyện Tịnh Biên có 14 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 3 thị trấn: Tịnh Biên (huyện lỵ), Chi Lăng, Nhà Bàng và 11 xã: An Cư, An Hảo, An Nông, An Phú, Nhơn Hưng, Núi Voi, Tân Lập, Tân Lợi, Thới Sơn, Văn Giáo, Vĩnh Trung.
Ngày 13 tháng 2 năm 2023, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 721/NQ-UBTVQH15 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 10 tháng 4 năm 2023). Theo đó:
Thị xã Tịnh Biên có 7 phường và 7 xã như hiện nay.
Kinh tế
Tịnh Biên nằm ở phía tây của Núi Cấm. Từ Tịnh Biên đi Phnôm Pênh theo quốc lộ 2(CPC) khoảng 125 km. Đây là điểm đến thông dụng của khách du lịch nước ngoài du lịch tuyến Campuchia - Việt Nam hay ngược lại. Ở đây có khu du lịch Núi Cấm đã được nhiều người biết đến. Tại đây có đặc sản là món bò cạp núi nướng giòn, đường thốt nốt. Tịnh Biên đang năng động phát triển, tuy nhiên đang dần dần bị đô thị hóa tương đối nhanh bởi các khu công nghiệp.
Giao thông
Toàn thị xã có 316,5 km đường giao thông, trong đó:
- 2 tuyến quốc lộ: Quốc lộ 91, N1.
- 4 tuyến đường tỉnh:ĐT 945, ĐT 948, ĐT 949 (Hương lộ 17 - đang trong quá trình chờ nâng cấp), ĐT 955A,
- 5 tuyến đường thị xã.
- 23 tuyến đường xã, liên xã.
Mạng lưới giao thông đảm bảo thông suốt 4 mùa, từ nội địa ra biên giới gắn với tuyến quốc lộ 2 của Vương quốc  Campuchia; và kết nối các trung tâm lớn trong vùng từ thành phố Cần Thơ – Long Xuyên – Châu Đốc – Hà Tiên (Kiên Giang), là địa bàn trung chuyển hàng hóa thuận lợi trong vận chuyển hàng hóa, giao thương và tham quan các danh lam thắng cảnh trong vùng, kể cả tuyến đường lên núi Cấm.
Khu du lịch Lâm Viên - Núi Cấm
giữa|không_khung|289x289px trái|nhỏ Núi Cấm còn gọi là Thiên Cấm Sơn, là ngọn núi cao nhất của vùng Thất Sơn (xã An Hảo, thị xã Tịnh Biên, An Giang). Đây là điểm đến thú vị cho du khách. Trên đỉnh Núi Cấm có những công trình kiến trúc tôn giáo quy mô như tượng Phật Di Lặc khổng lồ ngồi trên đỉnh (cao 33,6 m), chùa Vạn Linh, Thiền viện chùa Phật Lớn... Hằng năm, cứ mỗi dịp Tết đến xuân về, nơi đây thu hút hàng nghìn lượt người đến cúng viếng, tham dự lễ hội. Ngoài những công trình kiến trúc độc đáo, cùng các điểm tham quan thú vị như hồ, suối, hang động, rừng nguyên sinh, Công ty CP Phát triển Du lịch An Giang đã đầu tư và đưa vào hoạt động hệ thống cáp treo, một loại hình vận chuyển hiện đại cho du khách tham quan Núi Cấm kể từ ngày 14/2/2015.
Du khách sẽ được thưởng thức ẩm thực với nhiều món đặc sản vùng Bảy Núi như bánh xèo trứng đà điểu, bành bò thốt nốt... Bên cạnh đó, du khách có thể thưởng thức phim 5D, đặc sản các vùng miền, cửa hàng lưu niệm ở khu du lịch. Tại đây còn có điểm vui chơi cho thiếu nhi với các trò chơi mới như cưỡi ngựa nhún, đu quay đảo, mâm chao, rồng lượn, đạp chuột.
Miếu Bà Chúa xứ Bàu Mướp
Ngôi miếu do Phật thầy Tây An (Đoàn Minh Huyên, 1807 - 1856) và các tín đồ dựng lên giữa thế kỷ XIX, để cho người dân đi khai hoang có nơi thờ cúng, thỏa mãn nhu cầu tính ngưỡng tâm linh.
Phía trước ngôi miếu có một bàu nước lớn. Đây là một loại đầm nhỏ (hay ao lớn) chứa nước ngọt thiên nhiên. Nhiều người cho rằng vì mặt bàu có nhiều dây mướp rừng chằng chịt, nên gọi là "bàu Mướp". Tuy nhiên, có một ý kiến khác cho rằng chữ "mướp" ở đây không phải là dây mướp mà là loại cây mốp, một loại cây có rễ cứng, ruột mềm chứa nhiều nước, và có thể uống được.
Ngôi chính điện thờ Thánh Mẫu Tiên Nương hiện tọa lạc trong khuôn viên rộng lớn (gồm nhiều hạng mục, trong đó quan trọng nhất là ngôi điện thờ). Thánh Mẫu này (mà người dân quen gọi là Bà Chúa Xứ Bàu Mướp) là một nữ thần có quyền năng cai quản xứ sở, theo tục thờ cúng của người dân Nam Bộ.
Ngày 16 tháng 10 năm 2012, UBND tỉnh An Giang đã ra Quyết định số 1814/QĐ-UBND công nhận Miễu Bà Chúa Xứ Bàu Mướp là di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh cấp tỉnh.
Rừng Tràm Trà Sư
nhỏ|372x372px
Không chỉ phong phú về động vật, rừng tràm Trà Sư còn là nơi tụ họp của 140 loài thực vật thuộc 52 họ và 102 chi, trong đó có 22 loài cây gỗ, 25 loài cây bụi, 10 loài dây leo, 70 loài cỏ, 13 loài thủy sinh, 11 loài sinh cảnh, 78 loài thuốc và 22 loài cây cảnh...
Theo kết quả khảo sát của BirdLife International và Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật, rừng tràm Trà Sư được đánh giá là nơi có tầm quan trọng quốc tế trong công tác bảo tồn đất ngập nước tại đồng bằng sông Cửu Long. Năm 1999, cả hai tổ chức ấy đều đã đề xuất chính quyền địa phương xây dựng khu bảo vệ tại khu vực này.
Ngày 27 tháng 5 năm 2003, chính quyền tỉnh An Giang đã ra quyết định phê duyệt thành lập khu bảo vệ cảnh quan rừng tràm Trà Sư, để đáp ứng nhu cầu du lịch sinh thái và phục vụ công tác nghiên cứu bảo tồn môi trường.
phải|188x188px
Khu du lịch và Hang Chiến sĩ Núi Két
Núi Két có hình khối tròn, cao 225 mét, dài và rộng hơn 1.100 mét. Núi ở phía đông phường Nhà Bàng, thị xã Tịnh Biên, cách trung tâm thành phố Long Xuyên khoảng 70 km về hướng tây theo Quốc lộ 91 rồi rẽ qua tỉnh lộ 948. Núi được bao bọc bởi những ngọn núi khác như núi Dài, núi Đất, núi Trà Sư, núi Bà Đắc.
Được gọi là núi Két vì ở độ cao khoảng một trăm mét, tính từ chân núi, bên vách phía tây gần trên đỉnh có một tảng đá khổng lồ nằm nhô ra, theo sự mường tượng của nhiều người, nó có hình dạng như đầu một con chim két (tức chim anh vũ).
Tuy nhiên, ở gần chân núi có ba di tích rất được nhiều người đến thăm viếng và chiêm bái hơn cả, đó là Đình Thới Sơn, Chùa Thới Sơn, Chùa Phước Điền, vì các nơi thờ này đều gắn liền với thời lưu dân đi mở đất và với giáo phái Bửu Sơn Kỳ Hương.
Bên cạnh các nguồn lợi từ du lịch, hành hương, cây trái...núi Két còn có các nguồn lợi khác từ tài nguyên, như quặng kim loại molipden, đá granit sáng màu mịn hạt, đá quý (thạch anh ám khói, thạch anh tím) được tìm thấy trong các mạch pecmatic và nhiều mội nước khoáng...
Chùa Hòa Thạnh
Chùa thường được gọi là chùa Cây Mít, tọa lạc ở phường Nhơn Hưng, cách thành phố Long Xuyên 87 km. Chùa được xây dựng vào khoảng thế kỷ XIX và được trùng tu mở rộng vào những năm 1921-1923. Hòa thượng trụ trì Diên Minh là hội viên thường trợ của Hội Nam Kỳ nghiên cứu Phật học vào những năm 1930. Chùa còn bảo tồn nhiều pho tượng cổ có giá trị nghệ thuật. Chùa đã được Bộ Văn hóa công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia.
Căn hầm bí mật Văn phòng Huyện ủy
Khu căn cứ hầm bí mật Văn phòng Huyện ủy Tịnh Biên xưa, tọa lạc tại khóm Đông Hưng, phường Nhơn Hưng. Đây từng là nơi nuôi giấu cán bộ cách mạng trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước.
Chùa Phước Điền
Năm 1850 - 1851, Phật thầy Tây An dẫn dắt tín đồ khai hoang dưới chân núi Két, lập hai làng Hưng Thới và Xuân Sơn (nay được sáp nhập thành phường Thới Sơn, thị xã Tịnh Biên). Cơ sở đầu tiên tại đây gọi là Trại ruộng, sau này tín đồ xây thành chùa Phước Điền.
Chùa Thới Sơn
Chùa Thới Sơn tọa lạc tại khu vực núi Két, thuộc khóm Sơn Tây, phường Thới Sơn. Đây là một ngôi chùa thờ Tam bảo của đạo Bửu Sơn Kỳ Hương, và là một di tích lịch sử cách mạng của tỉnh.
Sau khi sáng lập đạo Bửu Sơn Kỳ Hương vào năm 1849, Phật Thầy Tây An (tên thật là Đoàn Minh Huyên, 1807-1856), đã lần lượt dẫn các tín đồ và người dân nghèo đi khai hoang lập làng ở nhiều nơi, trong đó có hai làng Hưng Thới và Xuân Sơn, mà sau này được sáp nhập thành phường Thới Sơn, thuộc thị xã Tịnh Biên.
Tại địa bàn của hai làng ấy, Phật Thầy Tây An đã cho dựng đình Thới Sơn để thờ Thành hoàng Bổn cảnh, là vị thần chủ quản vùng đất mà họ đến khai phá. Đồng thời, ông còn cho dựng hai "trại ruộng", tức căn nhà bằng cây lá đơn sơ để có chỗ ở khi làm ruộng. Và cũng để thỏa mãn nhu cầu tính ngưỡng tâm linh, ông cho lập bàn thờ Tam bảo ở trong khu vực trại, mà về sau được biến cải thành chùa. Đó chính là chùa Thới Sơn và chùa Phước Điền (tục gọi Trại Ruộng) ngày nay.
Ngày 26 tháng 8 năm 1999, Chính quyền tỉnh An Giang đã ra Quyết định công nhận chùa Thới Sơn là một di tích lịch sử cách mạng của tỉnh.
Đình Thới Sơn
nhỏ|291x291px Đình Thới Sơn tọa lạc gần chân núi Két, thuộc phường Thới Sơn, thị xã Tịnh Biên, tỉnh An Giang. Đây là một ngôi đình thờ Thành hoàng của làng Hưng Thới và Xuân Sơn ngày xưa (sau này sáp nhập thành Thới Sơn), và là một di tích lịch sử cách mạng Việt Nam.
Sau năm 1975, dân làng góp công, góp của xây dựng lại và tồn tại cho đến ngày nay.
Núi Trà Sư
trái|không_khung Núi Trà Sư cao 146 m, nằm dọc theo Quốc lộ 91 (đoạn thuộc phường Nhà Bàng). Có nhiều đường lên núi, song đối diện với Cửu Trùng Đài (gần chợ Nhà Bàng và cách trung tâm thị xã Tịnh Biên khoảng 6 km) có con đường ngắn nhất để lên đỉnh núi. Lối mòn nhỏ ấy ngày nay đã được thiết kế nhiều bậc cấp, tráng xi măng, lại có hàng lan can, giúp người dân lên xuống núi dễ dàng và an toàn hơn.
Núi Trà Sư tuy không cao lớn, song cũng có một số cảnh đẹp. Và khi lên đến đỉnh, người ta sẽ nhìn thấy được núi Két, núi Dài Năm Giếng, kênh Vĩnh Tế... và những đồng lúa rộng lớn.
Bên cạnh đó, núi cũng có khá nhiều chùa, am, miếu...như một số núi khác ở vùng Thất Sơn, song đa phần chúng đều nhỏ và đơn sơ. Đáng kể chỉ có Năm Căn Cổ Tự, Hòa Long Cổ Tự, Chùa Quan Âm Phật Đài, Cửu Trùng Đài...
Nhận thấy núi Trà Sư có một số ưu điểm, và đã thu hút khá nhiều khách đến vãn cảnh và hành hương, nên chính quyền thị xã Tịnh Biên đã cho xây dựng Khu du lịch núi Trà Sư với diện tích trên 9 ha.
Núi Dài Năm Giếng
Núi Dài Năm Giếng có tên chữ là Ngũ Hồ Sơn, còn được gọi là Núi Dài Nhỏ. Đây là ngọn núi cao thứ tư trong vùng Bảy Núi thuộc tỉnh An Giang, Việt Nam.
Núi cao 265 m, chu vi 8.751 m, thuộc phường An Phú, thị xã Tịnh Biên, tỉnh An Giang.
Ngoài ra, nơi đây còn có nguồn tài nguyên là đá xây dựng thuộc nhóm sáng màu mịn hạt và đá ốp lát dùng để trang trí...
Đập tràn Trà Sư
Đập cao su Trà Sư là một trong những đập bằng cao su đầu tiên ở Việt Nam, được xây dựng tại thị xã Tịnh Biên, tỉnh An Giang, có chức năng ngăn lũ đầu vụ và cuối vụ từ kênh Vĩnh Tế tràn vào vùng Tứ giác Long Xuyên và tiêu lũ chính vụ nhằm kiểm soát mực nước lũ ở Châu Đốc, ngoài ra còn đảm bảo giao thông bộ trên bờ kênh Vĩnh Tế và cải tạo môi trường sinh thái vùng dự án.
Tham khảo
Thể loại:Tịnh Biên Thể loại:Huyện biên giới Việt Nam với Campuchia Thể loại:Đô thị Việt Nam loại IV
Mắm
nhỏ|250px|phải|Mắm được chế biến từ nhiều loại cá Trong tiếng Việt, mắm có thể chỉ đến:
Lái Thiêu
Lái Thiêu là một phường thuộc thành phố Thuận An, tỉnh Bình Dương, Việt Nam.
Địa lý
Phường nằm ở trung tâm thành phố Thuận An, cách thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh lỵ tỉnh Bình Dương 11 km về phía nam và cách trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh 16 km về phía bắc, có vị trí địa lý:
Phường Lái Thiêu có diện tích 7,89 km², dân số năm 2021 là 54.394 người, mật độ dân số đạt 6.895 người/km².
Phường Lái Thiêu là trung tâm của thành phố Thuận An, nơi đặt trụ sở của nhiều cơ quan hành chính quan trọng như Ủy ban Nhân dân, Hội đồng Nhân dân, Tòa án Nhân dân. Phường có vị trí nằm ven sông Sài Gòn, nổi tiếng với những vườn trái cây, là một địa điểm du lịch của người dân Bình Dương cũng như nhiều địa phương khác.
Lịch sử
Trước đây, Lái Thiêu là một xã thuộc huyện Thuận An. Huyện lỵ huyện Thuận An khi đó đặt tại xã Lái Thiêu.
Ngày 29 tháng 8 năm 1994, xã Lái Thiêu giải thể để thành lập thị trấn Lái Thiêu và xã Bình Nhâm.
Ngày 13 tháng 1 năm 2011, Chính phủ ban hành Nghị quyết 04/NQ-CP về việc thành lập hai thị xã Dĩ An và Thuận An thuộc tỉnh Bình Dương. Theo đó, thành lập phường Lái Thiêu thuộc thị xã Thuận An trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị trấn Lái Thiêu.
Sau khi thành lập, phường Lái Thiêu có 790 ha diện tích tự nhiên, dân số là 50.669 người.
Hành chính
Phường Lái Thiêu được chia thành 9 khu phố: Bình Đức 1, Bình Đức 2, Bình Hòa, Chợ, Đông Nhì, Đông Tư, Hòa Long, Long Thới, Nguyễn Trãi.
Banyallarga vicaria
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Banyallarga
Mont-sur-Courville
Mont-sur-Courville  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 134 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Montsurcourville
Micești
Micești là một xã thuộc hạt Argeș, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 4114 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Argeș
Canifa pallipennis
Canifa pallipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Scraptiidae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1878.
Tham khảo
Thể loại:Canifa
Venezillo longispinus
Venezillo longispinus là một loài chân đều trong họ Armadillidae. Loài này được Nunomura miêu tả khoa học năm 2003.
Tham khảo
Thể loại:Venezillo
Rhynchobatus australiae
Tham khảo
Thể loại:Rhynchobatus
Villeneuve-sur-Yonne
thumb|right
Villeneuve-sur-Yonne là một xã trong tỉnh Yonne, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté của nước Pháp, có dân số là 5404 người (thời điểm 1999).
Tham khảo
Thể loại:Xã của Yonne Thể loại:Khởi đầu năm 1163
Morangis, Marne
Morangis là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 247 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Marne
Duško Tošić
Duško Tošić (đọc theo tiếng Serbia: Душко Тошић; sinh ngày 19 tháng 1 năm 1985 ở Zrenjanin, Serbia) là một cầu thủ bóng đá người Serbia hiện đang chơi cho Beşiktaş và đội tuyển Serbia.Mặc dù sinh ở Zrenjanin, song Tosic lại lớn lên ở vùng gần ngôi làng Orlovat. Anh chơi ở vị trí hậu vệ.
Trước đây, anh chơi cho OFK Beograd và Sochaux.
Anh chuyển tới Werder Bremen ở mùa giài 2007-2008, ở đây anh ký hợp đồng cho tới năm 2011.
Anh có trận đấu ra mắt trong màu áo đội tuyển trong trận gặp Na Uy vào ngày 15 tháng 11 năm 2006, trận đấu kết thúc với tỉ số hòa 1-1.
Anh cưới ca sĩ người Serbia Jelena Karleuša vào tháng 6 năm 2008 và đã có 2 cô con gái.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1985 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Serbia Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Serbia Thể loại:Cầu thủ bóng đá Werder Bremen Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Portsmouth F.C. Thể loại:Hậu vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bundesliga Thể loại:Cầu thủ bóng đá Thế vận hội Mùa hè 2008
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Trung Quốc
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thổ Nhĩ Kỳ
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Serbia ở nước ngoài
Angarotipula heilongjiangana
Angarotipula heilongjiangana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Banyallarga villosa
Banyallarga villosa là một loài Trichoptera trong họ Calamoceratidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Banyallarga
Venezillo macrodens
Venezillo macrodens là một loài chân đều trong họ Armadillidae. Loài này được Barnard miêu tả khoa học năm 1932.
Tham khảo
Thể loại:Venezillo
Canifa pallipes
Canifa pallipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Scraptiidae. Loài này được Melsheimer miêu tả khoa học năm 1846.
Tham khảo
Thể loại:Canifa
Classun
Classun là một xã trong tỉnh Landes ở Aquitaine tây nam nước Pháp
Biến động dân số
Thể loại:Xã của Landes
Miceștii de Câmpie
Miceștii de Câmpie là một xã thuộc hạt Bistrița-Năsăud, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 1288 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Bistrița-Năsăud
Banyallarga yungensis
Banyallarga yungensis là một loài Trichoptera trong họ Calamoceratidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Banyallarga
Nước mắm
300px|nhỏ|phải|Nước mắm Việt Nam luôn có ớt đỏ cắt nhuyễn 300px|nhỏ|phải|Nước mắm Thái Lan sản xuất, pha thêm ớt xanh 300px|nhỏ|phải|Nước mắm Nhật Bản phải|nhỏ|300px|Một bát nước mắm để dùng
Nước mắm theo cách hiểu thông thường là chắt phần nước rỉ được từ cá, tôm và xác động vật nhuyễn thể khác được ướp muối lâu ngày. Nó được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực của các quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam và Thái Lan, để chấm hoặc gia vị chế biến các món ăn khác.Tại miền nam Trung Quốc, nước mắm cũng được sử dụng, nhưng chỉ dùng để làm dầu hay gia vị trong các món súp và thịt hầm.Trên phương diện khoa học, nước mắm là hỗn hợp muối với các amino acid được chuyển thể từ protein trong thịt cá qua một quá trình thủy phân có tác nhân là các hệ enzyme có sẵn trong ruột cá cùng với một loại vi khuẩn kỵ khí chịu mặn.
Châu Á
thumb|200px|left|shottsuru và ishiru ở Nhật Bản Nước mắm châu Á thường được chế biến từ cá cơm, muối, và nước, và cần được tiêu thụ điều độ vì nó có vị rất mạnh. Nước mắm Thái Lan rất giống mắm Việt Nam và được gọi là nam pla (น้ำปลา). Tại Trung Quốc, nó được gọi là ngư lộ (魚露, yúlù), tại Triều Tiên eojang (어장), tại Indonesia kecap ikan và tại Philippines patis. Tại Nhật Bản, ba loại mắm được sử dụng; shottsuru(しょっつる) ở tỉnh Akita, ishiru(いしる) ở tỉnh Ishikawa, và ikanago-jōyu(いかなご醤油) ở tỉnh Kagawa.
Bã cá giống mắm ở Indonesia được gọi là trasi, tại Campuchia prahok (bò hóc) và thường dùng cá đã để hơi ươn trước khi ướp muối. Người Mã Lai cũng có cục gạnh cá gọi là belacan.
Angarotipula illustris
Angarotipula illustris là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Tân bắc.
Nước mắm
Châu Á
Mắm Lào được gọi là padek, được chế biến từ cá nước ngọt.
Angarotipula illustris
Tham khảo
Thể loại:Angarotipula
Nước mắm
Phương Tây
nhỏ|trái|250px|Tàn tích của hãng garum La Mã gần [[Tarifa, Tây Ban Nha]]
Có một loại nước mắm cũng đã từng phổ biến ở thời La Mã cổ đại, tiếng Latin gọi là garum hoặc liquamen, và cũng tồn tại trong nhiều loại nước chấm như oxygarum (pha với giấm), meligarum (pha với mật ong),... Nước mắm cũng là một trong những đặc sản ở vùng Hispania Baetica.
Trong tiếng Anh, nó được gọi là fish sauce. Nước chấm Worcestershire ở Anh là một sản phẩm tương tự, loại nước chấm này được mang từ Ấn Độ sang Anh Quốc. Ngày nay, người ta dùng cá trống để làm garum, nhưng không được lên men.
Việt Nam
nhỏ|trái|250px|Các vại đựng nước mắm chắt Cát Hải. Có thể nói Việt Nam từ thời xa xưa đã là xứ sở của các loại mắm. Từ mắm nêm, mắm phệt, mắm cáy, mắm ruốc, mắm tôm đến các loại mắm lóc, mắm sặt, khô mắm, khô mặn v.v... cho đến loại mắm đặc biệt là mắm nước thường được gọi là nước mắm. Nước mắm có thể làm từ cá sống, cá khô; hoặc từ cả các loại sò hến, tôm cua hoặc trái cây như quả điều khi làm nước mắm chay. Một số loại nước mắm được làm từ cá nguyên con, một số khác thì chỉ được từ tiết hay nội tạng cá. Một số loại nước mắm chỉ có cá và muối, một số khác có thể có thêm dược thảo và gia vị. Nước mắm lên men ngắn ngày có mùi tanh đặc trưng của cá. Quá trình lên men dài ngày sẽ giảm được mùi tanh và tạo ra hương vị mùi quả hạch và béo hơn.
Tại Việt Nam, suốt miền duyên hải đều làm nước mắm. Nước mắm thường chủ yếu làm từ các loại cá biển (cá cơm, cá thu, cá nục v.v.) và rút chiết ra dưới dạng nước. Tùy theo độ đạm trong nước mắm mà người ta phân cấp độ (nước mắm cốt, nước mắm loại 1, nước mắm loại 2). Chén nước mắm dùng chung giữa mâm cơm được coi là nét đặc trưng cho văn hoá chia sẻ trong ẩm thực Việt Nam.
Cuốn Việt sử đầu tiên có đề cập đến nước mắm có lẽ là cuốn Đại Việt sử ký toàn thư, khắc in vào năm Chính Hòa thứ 18 (1697). Trong Kỷ nhà Lê, phần viết về Đại Hành hoàng đế, sách này có ghi lại sự kiện: "Đinh Dậu, Ứng Thiên năm thứ 4 (997)… Mùa hạ, tháng 4, nhà Tống phong vua làm Nam Bình Vương. Vua sai sứ sang nước Tống đáp lễ. Vua Tống ban chiếu thư khen ngợi. Trước kia, sứ Tống sang thường mượn cớ đòi cống nước mắm, nhân thế bắt đóng góp. Đến đây, Tống Chân Tông nghe biết chuyện ấy, chỉ sai quan giữ biên giới gọi đến nhận mệnh, không sai sứ sang nữa." Đoạn sử liệu này cho thấy muộn nhất là vào trước năm 997, người Việt đã biết làm và dùng nước mắm và nước mắm đã được lưu vào sử sách. Bấy giờ, nước mắm do người Việt làm ra hẳn phải là một loại đặc sản có tiếng, khiến vua chúa Trung Hoa tuy ở xa vạn dặm, cũng "ngửi thấy" mùi thơm của nước mắm, nên mới đòi triều đình Đại Việt phải triều cống nước mắm cho họ. Khi đọc đến đoạn ghi chép này trong Đại Việt sử ký toàn thư, nhà nghiên cứu Phạm Hoàng Quân đã nêu một câu hỏi rất thú vị: "Người Trung Hoa không có truyền thống ăn nước mắm, mà họ ăn nước tương, sao lại đòi cống nước mắm? Hay là thời Tiền Lê, nước mắm Việt hiếm hoi trân quý đến mức người ta phải lấy nó để bắt chẹt nhau?" Quả đúng như vậy, vì người Tàu ăn xì dầu, coi món nước chấm làm từ đậu nành này là thứ gia vị căn cốt của họ, khiến cho món ăn Tàu nhìn bên ngoài có vẻ giống với món ăn Việt, kỳ thực lại khác nhau một trời một vực, như nhận xét của M. Coughlin rằng: "Mặc dù người Việt Nam ăn bằng đũa và thức ăn của họ thì khó phân biệt được với đồ ăn của Trung Hoa đối với một người Tây phương bình thường, đã có nhiều sự khác biệt và các sự biến cải theo khẩu vị địa phương. Nước chấm căn bản – nước mắm, món gia vị trong mọi bữa ăn, thì đặc biệt là của người Việt Nam và hoàn toàn khác với nước tương, nước chấm gia vị tiêu chuẩn của Trung Hoa."
Nhà hàng hải người Anh William Dampier trong chuyến ghé Đàng Ngoài năm 1688 có ghi lại cách sản xuất nước mắm khi ngư dân trộn cá và tôm với muối và nước rồi nén trong hũ đậy kín. Sau một thời gian xác tôm cá nhừ nát ra thì người Việt gạn ra phần nước dùng, gọi là nuke-mum. Người nghèo thì ăn phần bã mắm với cơm. Phần nước màu nâu nhạt, ngả màu xám nhưng trong suốt được mọi người ưa chuộng, ăn với thịt gà, thịt vịt rất ngon.
Thống kê của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (2016) cho biết khoảng gần 2.800 doanh nghiệp vừa và nhỏ làm nước mắm truyền thống. Việt Nam sản xuất 200 triệu lít nước mắm mỗi năm, trong đó 75% là nước mắm công nghiệp (nước mắm pha loãng với hóa chất). Chỉ riêng công ty Masan chiếm 65% thị phần toàn ngành nước mắm.
Phương thức Gài nén
Cách chế biến nước mắm truyền thống của người Việt là ủ chượp theo phương pháp gài nén. Cá được trộn đều với muối ăn theo tỷ lệ xấp xỉ 3:1 (gọi là chượp) rồi cho vào thùng gỗ lớn, dung tích thường dùng từ 2,5 – 8 m³, rồi rải muối gài nẹp đè đá bên trên để nén. Sau 2 – 4 ngày thì mở nút lù dưới đáy thùng để hứng "nước bổi". Nội dung trong thùng chượp sau khi rút nước bổi sẽ xẹp xuống, nút lù được đóng lại và ủ từ 7 – 12 tháng. Khi chượp "chín", nước mắm hình thành trong suốt, có màu từ vàng rơm đến cánh gián, mất mùi tanh và thay vào đó có mùi thơm đặc trưng, được rút đợt đầu gọi là nước cốt hay "nước nhỉ". Phần bã còn lại được tra thêm nước bổi và muối rồi lại để lên men tiếp trước khi rút nước hai, nước ba. Những đợt nước sau nước cốt thì gọi là "nước ngang" hoặc "nước long" và độ đạm giảm dần và phẩm chất càng kém. Nước mắm ngon phải để chượp chín 12 tháng mới rút nước cốt.
Morsains
Morsains  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 217 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Marne
Nước mắm
Nước mắm công nghiệp
Nước mắm sản xuất tại Việt Nam sang thế kỷ XXI đã công nghệ hóa nên nước bổi, nước cốt do nhà sản xuất cung cấp, thường được pha chế thêm để tăng sản lượng trước khi chai đóng chai đem bán, gọi là "nước mắm công nghiệp". Phương thức pha chế đó làm phần nước mắm cốt càng loãng, màu nhợt nhạt và mùi mắm mắm cũng phai nên phải bù vào bằng cách pha phẩm màu, tăng độ sánh, chế thêm hương liệu và các chất bảo quản để thành phẩm bắt mắt. Vì vậy, danh từ "nước mắm nhỉ" tuy được dùng trên nhiều nhãn hiệu nhưng thật ra không còn nữa. Tính đến năm 2019 thị phần nước mắm truyền thống chỉ khoảng 15 – 20% trong khi đó nước mắm công nghiệp thống lĩnh phần lớn tuyệt đối lượng tiêu thụ.
Đánh giá
Tiêu chí truyền thống để đánh giá chất lượng nước mắm nguyên chất là độ đạm – đạm tạo nên hậu vị ngòn ngọt đằng sau vị mặn của muối. Nếu muối có nhiều tạp thì nước mắm thường có vị chát, vị khé. Nên nước mắm ngon trước hết phải có vị mặn không chát kèm theo hậu vị đạm cao, sau đó phải có mùi đặc trưng mà không tanh, không thối.
Nước mắm nhĩ hay nước mắm nhỉ thì cũng đều là cách gọi để chỉ loại nước mắm cao cấp nhất, những giọt nước mắm đầu tiên được nhỏ giọt ra từ thùng ủ chượp sau một thời gian dài lên men của cá và muối. Vì vậy, người sản xuất nước mắm mới gọi những loại mắm từ những thùng này là nước mắm nhỉ hay còn có tên gọi khác là mắm nhĩ, tùy thuộc vào từng vùng miền khác nhau.
2016: Nước mắm nhiễm asen
Tháng 10 năm 2016, báo Thanh Niên, và sau đó là Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas) đã công bố thông tin "cho thấy 67% nước mắm họ khảo sát có hàm lượng arsen tổng vượt ngưỡng cho phép." Thông tin này không rõ ràng về tỷ lệ nhiễm arsen trong nước mắm là vô cơ hay hữu cơ. Từ hai nguồn này, hàng chục cơ quan báo chí Việt Nam đã đăng 170 tin, bài công bố kết quả khảo sát có nội dung sai sự thật từ báo Thanh Niên và Vinastas.
12 giờ sau khi bài báo xuất hiện, Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu các cơ quan kiểm tra tình trạng nước mắm công nghiệp có hoá chất thêm vào, báo cáo trước ngày 22/10/2016
Sau đó chính quyền và giới chuyên gia đính chính rằng arsen trong nước mắm là arsen hữu cơ, không ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người tiêu dùng.
Ngày 21/11, Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam công bố mức xử phạt vi phạm hành chính với 50 cơ quan báo chí. Bị phạt nặng nhất là tờ Thanh Niên, 200 triệu đồng - mức phạt tiền cao nhất đối với vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí.