cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mùa xuân vắng lặng
Quảng bá và đón nhận
Cộng đồng học thuật—bao gồm những người bảo vệ nổi tiếng như HJ Muller, Loren Eiseley, Clarence Cottam và Frank Egler—hầu hết đều ủng hộ các tuyên bố khoa học của cuốn sách. Chiến dịch của ngành công nghiệp hóa chất đã phản tác dụng vì cuộc tranh cãi đã làm tăng nhận thức của cộng đồng về những nguy cơ tiềm ẩn của thuốc trừ sâu, một ví dụ ban đầu về hiệu ứng Streisand. Sử dụng thuốc trừ sâu đã trở thành một vấn đề lớn của công chúng sau khi chương trình truyền hình đặc biệt của CBS Reports, The Silent Spring of Rachel Carson, được phát sóng vào ngày 3 tháng 4 năm 1963. Chương trình bao gồm các phân đoạn Carson nhắc đến trong Mùa xuân vắng lặng và các cuộc phỏng vấn với các chuyên gia khác, chủ yếu là các nhà phê bình bao gồm White-Stevens. Theo nhà viết tiểu sử Linda Lear, "đứng cạnh Tiến sĩ Robert White-Stevens có đôi mắt hoang dã, nói to mặc áo khoác trắng trong phòng thí nghiệm, Carson có thể là bất cứ ai ngoại trừ là kẻ báo động cuồng loạn mà các nhà phê bình cô ấy từng nói". Phản ứng từ khán giả ước tính từ mười đến mười lăm triệu người đánh giá vô cùng tích cực. Chương trình đã thúc đẩy quốc hội xem xét các mối nguy hiểm của thuốc trừ sâu và công bố báo cáo thuốc trừ sâu của Ủy ban Cố vấn Khoa học của Tổng thống. Trong vòng một năm sau khi xuất bản, các cuộc tấn công vào cuốn sách và Carson đã trở nên mất đà.
Vào một trong những lần xuất hiện trước công chúng cuối cùng, Carson đã làm chứng trước Ủy ban Cố vấn Khoa học của Tổng thống John F. Kennedy, ban hành báo cáo của mình vào ngày 15 tháng 5 năm 1963; đa số họ ủng hộ các tuyên bố khoa học của Carson. Sau khi báo cáo được công bố, Carson cũng đã làm chứng trước một tiểu ban của Thượng viện Hoa Kỳ để đưa ra các khuyến nghị chính sách. Mặc dù Carson đã nhận được hàng trăm lời mời diễn thuyết khác, nhưng cô không thể nhận lời hầu hết trong số đó vì sức khỏe ngày càng giảm sút của cô. Cô nói nhiều nhất có thể, xuất hiện trên The Today Show và phát biểu tại một số bữa tối được tổ chức để vinh danh cô. Cuối năm 1963, cô nhận được hàng loạt giải thưởng và danh hiệu: Huân chương Audubon từ Hiệp hội Audubon Quốc gia, Huân chương Địa lý Cullum từ Hiệp hội Địa lý Hoa Kỳ, và được nhận vào Học viện Văn học và Nghệ thuật Hoa Kỳ.
Năm 2009, viện nghiên cứu Competitive Enterprise Institute – nơi hoạt động tự do và được nhiều doanh nghiệp tài trợ đã xây dựng một trang web nhằm đổ tội Carson cho trường hợp tử vong vì sốt rét. Hành động này đã khiến cây viết tiểu sử William Souder phản bác dữ dội, ông cho rằng các nội dung xuyên tạc đó được sử dụng bởi những nhà vận động phản đối Mùa xuân vắng lặng.
Bản dịch
Năm 1963, cuốn sách được dịch sang tiếng Đức (với tựa: Der stumme Frühling), và ấn bản tiếng Đức đầu tiên xuất bản, tiếp theo là một số ấn bản sau đó. Cùng năm đó, cuốn sách được dịch sang tiếng Pháp (với tên Printemps silencieux), và ấn bản tiếng Pháp đầu tiên cũng xuất bản. Năm 1964, cuốn sách được dịch sang tiếng Hà Lan (với tên "Dode lente"), theo Worldcat.org, ấn bản thứ hai được xuất bản vào năm 1962. Năm 1965, Mùa xuân vắng lặng được xuất bản tại Liên Xô bằng tiếng Nga (với tựa đề Безмолвная весна). Tên tiếng Ý của cuốn sách là Primavera silenziosa.; và tựa tiếng Tây Ban Nha là Primavera silenciosa.
Chủ nghĩa môi trường cơ sở và EPA
Công việc của Carson đã có tác động mạnh mẽ đến phong trào môi trường. Mùa xuân vắng lặng đã trở thành một điểm tập hợp cho phong trào xã hội mới trong những năm 1960. Theo kỹ sư môi trường và học giả Carson H. Patricia Hynes, "Mùa xuân vắng lặng đã thay đổi cán cân quyền lực trên thế giới". Công việc của Carson và chủ nghĩa hoạt động mà nó truyền cảm hứng một phần chịu trách nhiệm cho phong trào sinh thái sâu sắc và sức mạnh của phong trào môi trường cơ sở kể từ những năm 1960. Nó cũng có ảnh hưởng đến sự trỗi dậy của chủ nghĩa nữ quyền sinh thái và lên nhiều nhà khoa học về nữ quyền. Thành tựu rõ nét nhất của Carson trong phong trào môi trường là chiến dịch cấm sử dụng DDT ở Hoa Kỳ, và những nỗ lực liên quan để cấm hoặc hạn chế việc sử dụng nó trên toàn thế giới. Sự hình thành của Quỹ Phòng vệ Môi trường năm 1967 là cột mốc quan trọng đầu tiên trong chiến dịch chống DDT. Tổ chức đã khởi kiện chính phủ để "thiết lập quyền của công dân đối với một môi trường trong sạch", và các lập luận chống lại DDT phần lớn phản ánh Carson. Đến năm 1972, Quỹ Phòng vệ Môi trường và các nhóm hoạt động khác đã thành công trong việc đảm bảo loại bỏ dần việc sử dụng DDT ở Hoa Kỳ, trừ những trường hợp khẩn cấp.
Việc Chính quyền Nixon thành lập Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) vào năm 1970 giải quyết một mối quan tâm khác mà Carson đã từng viết. Cho đến lúc đó, USDA chịu trách nhiệm cả về việc điều chỉnh thuốc trừ sâu lẫn thúc đẩy các mối quan tâm của ngành nông nghiệp; Carson coi đây là một xung đột lợi ích, vì cơ quan này không chịu trách nhiệm về những ảnh hưởng đối với động vật hoang dã hoặc các mối quan tâm khác về môi trường ngoài chính sách về trang trại. Mười lăm năm sau khi thành lập, một nhà báo đã mô tả EPA là "cái bóng mở rộng của Mùa xuân vắng lặng". Phần lớn công việc ban đầu của cơ quan, chẳng hạn như việc thực thi Đạo luật Thuốc trừ sâu, Thuốc diệt nấm và Loài gặm nhấm Liên bang năm 1972, liên quan trực tiếp đến công việc của Carson. Trái ngược với quan điểm của ngành công nghiệp thuốc trừ sâu, hành động loại bỏ DDT do EPA (do William Ruckelshaus lãnh đạo) ngụ ý rằng không có cách nào để điều chỉnh thỏa đáng việc sử dụng DDT. Kết luận của Ruckelshaus là DDT không thể được sử dụng một cách an toàn. Giáo sư lịch sử Gary Kroll đã viết, "Mùa xuân vắng lặng của Rachel Carson đóng một vai trò lớn trong việc khẳng định sinh thái học như một 'chủ thể lật đổ'—như một quan điểm chống lại chủ nghĩa duy vật, chủ nghĩa khoa học và sự kiểm soát thiên nhiên bằng những phát minh công nghệ".
Trong một cuộc phỏng vấn năm 2013, Ruckelshaus kể lại ngắn gọn quyết định cấm DDT ngoại trừ những trường hợp sử dụng khẩn cấp, lưu ý rằng cuốn sách của Carson đề cập đến DDT và vì lý do đó, vấn đề này đã thu hút sự chú ý của công chúng.
Cựu Phó Tổng thống Hoa Kỳ và nhà môi trường Al Gore đã viết lời giới thiệu cho ấn bản năm 1992 của Mùa xuân vắng lặng. Ông viết: "Mùa xuân vắng lặng đã tác động vô cùng sâu sắc... Thật vậy, Rachel Carson là một trong những lý do khiến tôi trở nên có ý thức về môi trường và quan tâm hơn đến các vấn đề môi trường... [cô ấy] đã có nhiều ảnh hưởng đến tôi hơn bất kỳ ai, và có lẽ hơn tất cả những người khác."
Tranh luận về chủ nghĩa môi trường và giới hạn DDT
Carson đã là mục tiêu của một số tổ chức đối đầu với phong trào môi trường, bao gồm Roger Bate của nhóm vận động ủng hộ DDT Châu Phi chống sốt rét và viện nghiên cứu Competitive Enterprise Institute; những nguồn này phản đối các hạn chế đối với DDT, cho rằng số lượng lớn người chết là do các giới hạn đó và cho rằng Carson phải chịu trách nhiệm về chúng. Những lập luận này đã bị cho là "thái quá" bởi nhà khoa học Socrates Litsios trước đây của WHO. May Berenbaum, nhà côn trùng học của Đại học Illinois, nói, "đổ lỗi cho các nhà môi trường phản đối DDT gây ra nhiều cái chết hơn Hitler còn tệ hơn là vô trách nhiệm." Nhà báo điều tra Adam Sarvana và những người khác mô tả khái niệm này như một "huyền thoại" do Roger Bate của nhóm vận động ủng hộ DDT Châu Phi chống sốt rét (AFM) cổ xúy.
Trong những năm 1990 và 2000, các chiến dịch chống lại cuốn sách này đã tăng thêm, một phần do nỗ lực của ngành công nghiệp thuốc lá nhằm gây ra sự nghi ngờ lớn hơn đối với chính sách dựa trên khoa học như một cách phản đối lệnh cấm hút thuốc. Một bài báo đánh giá năm 2012 trên tạp chí Nature của Rob Dunn kỷ niệm 50 năm Mùa xuân vắng lặng và tóm tắt những thay đổi tiến bộ về chính sách môi trường được thực hiện kể từ đó, đã thúc đẩy phản hồi trong một bức thư do Anthony Trewavas viết và đồng ký bởi 10 người khác, bao gồm Christopher Leaver, Bruce Ames, Richard Tren và Peter Lachmann, những người trích dẫn ước tính từ 60 đến 80 triệu ca tử vong "là kết quả của những nỗi sợ hãi sai lầm dựa trên bằng chứng kém hiểu biết".
Nhà viết tiểu sử Hamilton Lytle tin rằng những ước tính này là không thực tế, ngay cả khi Carson có thể bị "đổ lỗi" bởi các chính sách DDT trên toàn thế giới. John Quiggin và Tim Lambert đã viết, "đặc điểm nổi bật nhất của yêu sách chống lại Carson là dễ dàng bị bác bỏ". DDT chưa bao giờ bị cấm sử dụng để chống sốt rét, và lệnh cấm sử dụng nó trong nông nghiệp ở Hoa Kỳ vào năm 1972 không áp dụng bên ngoài Hoa Kỳ cũng như đối với việc phun thuốc chống sốt rét. Hiệp ước quốc tế cấm hầu hết việc sử dụng DDT và các loại thuốc trừ sâu clo hữu cơ khác—Công ước Stockholm năm 2001 về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy (có hiệu lực vào năm 2004)—bao gồm việc miễn trừ việc sử dụng DDT để kiểm soát bệnh sốt rét cho đến khi có thể tìm được sản phẩm thay thế giá cả phải chăng. Việc phun DDT ngoài trời hàng loạt đã bị loại bỏ ở các nước nghèo bị sốt rét, chẳng hạn như Sri Lanka, trong những năm 1970 và 1980; điều này không phải do chính phủ cấm mà vì DDT đã mất khả năng tiêu diệt muỗi. Do chu kỳ sinh sản của côn trùng rất ngắn và số lượng con non lớn, nên những côn trùng kháng thuốc mạnh nhất vẫn tồn tại và truyền lại các đặc điểm di truyền của chúng cho con cái, chúng thay thế các côn trùng bị thuốc trừ sâu tiêu diệt tương đối nhanh chóng. Việc phun thuốc trừ sâu trong nông nghiệp tạo ra khả năng kháng thuốc trừ sâu trong 7 đến 10 năm.
Một số chuyên gia đã nói rằng những hạn chế được đặt ra đối với việc sử dụng DDT trong nông nghiệp đã làm tăng hiệu quả của nó trong việc kiểm soát bệnh sốt rét. Theo Amir Attaran, người ủng hộ DDT, kết quả của Công ước Stockholm (có hiệu lực vào năm 2004) cấm sử dụng DDT trong nông nghiệp "được cho là tốt hơn so với hiện trạng... Lần đầu tiên, hiện nay có một loại thuốc trừ sâu chỉ hạn chế trong việc kiểm soát vector, có nghĩa là việc chọn lọc muỗi kháng thuốc sẽ chậm hơn so với trước đây."
Thành tựu
Mùa xuân vắng lặng đã góp mặt trong nhiều danh sách những cuốn sách phi hư cấu hay nhất thế kỷ 20. Nó đứng thứ năm trong Danh sách sách phi hư cấu hay nhất thế kỷ 20 của Thư viện hiện đại và xếp thứ 78 trong 100 sách phi hư cấu hay nhất thế kỷ 20 của National Review. Năm 2006, Mùa xuân vắng lặng được các biên tập viên của Tạp chí Discover vinh danh là một trong 25 cuốn sách khoa học vĩ đại nhất mọi thời đại. Vào năm 2012, Hiệp hội Hóa học Hoa Kỳ đã chỉ định di sản của Mùa xuân vắng lặng là một Địa danh Lịch sử Quốc gia về Hóa học tại Đại học Chatham ở Pittsburgh. Năm 1996, cuốn sách tiếp nối, Beyond Silent Spring, do HF van Emden và David Peakall đồng viết, được xuất bản.
Năm 2011, nhà soạn nhạc người Mỹ Steven Stucky đã viết giao hưởng thơ cùng tên là Silent Spring để kỷ niệm 50 năm ngày xuất bản cuốn sách. Tác phẩm được công chiếu lần đầu trên thế giới tại Pittsburgh vào ngày 17 tháng 2 năm 2012, với nhạc trưởng Manfred Honeck chỉ huy Dàn nhạc Giao hưởng Pittsburgh. Nhà tự nhiên học David Attenborough nhận định rằng Mùa xuân vắng lặng có lẽ là cuốn sách đã thay đổi thế giới khoa học nhiều nhất, sau Nguồn gốc các loài của Charles Darwin.
Liên kết ngoài
Thể loại:Môi trường năm 1962 Thể loại:Sách của Rachel Carson Thể loại:Thuốc trừ dịch hại Thể loại:Sách phi hư cấu môi trường
Chimarra longistylis
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi Thể loại:Chimarra
Otiothops recurvus
Otiothops recurvus là một loài nhện trong họ Palpimanidae. Loài này được phát hiện ở Brasil.
Tham khảo
}}
Thể loại:Otiothops Thể loại:Loài đặc hữu của Brasil
Kumbornia tuberculata
Tham khảo
Thể loại:Kumbornia
Oconomowoc Lake, Wisconsin
Tham khảo
Thể loại:Làng của Wisconsin Thể loại:Quận Waukesha, Wisconsin
Otiothops setosus
Tham khảo
}}
Thể loại:Otiothops Thể loại:Loài đặc hữu của Brasil
Chimarra longiterga
Chimarra longiterga là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Chimarra
Triệu Quang Hà
Triệu Quang Hà (sinh năm 1975) là một cựu cầu thủ bóng đá của Thanh Hóa, Thể Công và đội tuyển Việt Nam. Sau khi giải nghệ, ông chuyển sang công tác huấn luyện và từng làm huấn luyện viên trưởng của Hà Nội T&T, Thanh Hoá và U-19 Việt Nam.
Tiểu sử
Triệu Quang Hà sinh năm 1975 tại Thanh Hóa. Ông trưởng thành từ bóng đá Thanh Hóa và trụ cột của đội tuyển Việt Nam tham dự SEA Games 19 và sau đó do những chấn thương khiến anh phải giải nghệ sớm.
Sự nghiệp cầu thủ
Ông chơi ở vị trí tiền vệ cho Thể Công cùng với Nguyễn Hồng Sơn và Trương Việt Hoàng tạo nên bộ ba tiền vệ thường xuyên đá chính ở cả câu lạc bộ và đội tuyển quốc gia.
Hà Nội T&T
Năm 2006 ông được bổ nhiệm làm huấn luyện viên trưởng đội Hà Nội T&T khi đội bóng này vừa mới thành lập. Ông trở thành một phần trong lịch sử câu lạc bộ này khi đưa đội bóng liên tiếp thăng 3 hạng chỉ trong 3 năm, khởi đầu từ giải hạng Ba năm 2006 lên chơi ở V-League năm 2009. Tuy nhiên, kết quả thi đấu không tốt của Hà Nội T&T tại V-League 2009, đứng cuối bảng khi kết thúc giai đoạn lượt đi, đã khiến ông bị sa thải vào cuối tháng 5 năm 2009.
Thanh Hóa
Ngay sau khi rời Hà Nội T&T, đầu tháng 6 năm 2009, ông nhận lời dẫn dắt đội bóng quê hương Thanh Hóa, lúc đó cũng đang ngụp lặn ở cuối bảng xếp hạng với vị trí 12/14. Tuy nhiên, ông không nhận được sự ủng hộ của các cầu thủ, và đội bóng thi đấu không thành công. Cuối tháng 6 năm 2009, ông bị đội bóng sa thải.
CLB Thanh Hóa (lần 2)
Cuối tháng 8 năm 2011, ông trở lại quê hương dẫn dắt đội bóng Thanh Hóa chuẩn bị cho V-League 2012. Kết thúc mùa giải 2012, ông đã giúp đội bóng cán đích ở vị trí thứ 11 trên bảng xếp hạng. Đầu tháng 2 năm 2013, CLB Thanh Hóa bất ngờ ra thông báo chấm dứt hợp đồng trước hạn với ông khi chỉ còn khoảng một tháng nữa là mùa giải V-League 2013 khởi tranh.
CLB Hà Nội
Tháng 4 năm 2013, CLB Hà Nội đã mời Triệu Quang Hà về làm huấn luyện viên trưởng, thay cho huấn luyện viên Hoàng Văn Phúc lúc đó đang được VFF đề nghị dẫn dắt Đội tuyển quốc gia. Tại thời điểm đó, đội bóng đang đứng cuối bảng xếp hạng của giải hạng Nhất, với chỉ 4 điểm sau 5 trận đấu đầu tiên của mùa giải. Tuy nhiên, kết quả thi đấu của đội bóng không được cải thiện. Trong 5 trận đấu tiếp theo dưới sự chỉ đạo của ông, CLB Hà Nội chỉ giành được hai trận hòa và ba trận thua. Bên cạnh kết quả kém tích cực, ông có nhiều quyết định gây tranh cãi và bất ổn trong nội bộ đội bóng như "treo giò" trợ lý, kỷ luật và không đăng ký thi đấu với một số cầu thủ trụ cột, thanh lý hợp đồng với những cầu thủ trẻ... Hệ quả là CLB Hà Nội chấm dứt hợp đồng với ông vào cuối tháng 5 năm 2013, và đưa trợ lý Trương Việt Hoàng lên nắm quyền.
Công việc khác
Năm 2014, khi không làm huấn luyện viên đội bóng chuyên nghiệp, Triệu Quang Hà mở một trung tâm đào tạo bóng đá trẻ. Ngoài ra ông còn kinh doanh trang phục thể thao và tổ chức các giải bóng đá phong trào.
Năm 2015, ông cùng một vài người nữa đồng sáng lập ra Câu lạc bộ bóng đá Phù Đổng theo mô hình đội bóng cộng đồng của Nhật Bản, và giữ chức Phó Chủ tịch của đội bóng này. Kết thúc mùa giải 2016, đội Phù Đổng được thăng hạng lên hạng Nhì, và đặt mục tiêu tiếp tục thăng hạng lên hạng Nhất khi kết thúc mùa giải 2017.
Thành tích
Với đội tuyển Việt Nam
Với Thể Công
Chú thích
Thể loại:Người Thanh Hóa Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam Thể loại:Cầu thủ bóng đá Việt Nam Thể loại:Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Thanh Hóa Thể loại:Huấn luyện viên bóng đá Việt Nam Thể loại:Huấn luyện viên câu lạc bộ bóng đá Thanh Hóa Thể loại:Huấn luyện viên câu lạc bộ bóng đá Sài Gòn
Progomphus
Progomphus là một chi chuồn chuồn ngô thuộc họ Gomphidae, tiếng Anh thường gọi là sanddragons, được tìm thấy ở Americas.
Porpax risi
Porpax risi là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae. Nó được tìm thấy ở Angola, Malawi, Mozambique, Zambia, và Zimbabwe. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là đầm lầy và đầm nước ngọt có nước theo mùa.
Tham khảo
Thể loại:Porpax (chi chuồn chuồn) Thể loại:Động vật được mô tả năm 1958
Labidomera
Labidomera là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Chi này được miêu tả khoa học năm 1837 bởi Chevrolat.
Drammen
Drammen là thành phố cảng ở phía nam Na Uy, thành phố này tọa lạc ở khu vực sông Drammenselva chảy và Drammensfjord (Drammens Fjord), cách Oslo 47 km. Đây là thủ phủ của hạt Buskerud. Drammen nằm ở khu vực giao cắt của các tuyến đường sắt và đóng vai trò là trung tâm xuất khẩu lâm sản cho các khu vực lân cận. Thành phố này cũng là cảng nhập hoa quả và xe hơi cho Na Uy.
Labidomera
Các loài
Các loài trong chi này gồm:
Drammen
Drammen được lập thành một municipality ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Municipality nông thôn Skoger đã được sáp nhập với Drammen ngày 1 tháng 1 năm 1964. (và từ đó chuyển từ hạt Vestfold sang hạt Buskerud.)
Labidomera
Tham khảo
Thể loại:Chrysomelini
Drammen
Drammen nằm ở cuối một thung lũng, tọa lạc hai bên bờ sông Drammenselva. nhỏ|trái|280px|Nhà ga xe lửa ở Drammen. Dân số khu vực đô thị của Drammen là 93.006. Drammen là khu vực đô thị lớn thứ 6 ở Na Uy, nằm trên lãnh thổ của 5 municipality: Drammen (khoảng 61% dân số), Nedre Eiker (23%), Øvre Eiker (8%), Lier (5%) and Røyken (3%).
Các phường của Drammen là Austad/Fjell, Bragernes, Gulskogen, Konnerud, Skoger, Strømsø/Danvik, Tangen/Åskollen và Åssiden.
Khu vực Øvre Sund nằm dọc theo có các công trình độc đáo thế kỷ 18 và 19 là một khu vực đặc trưng của Drammen.
Otiothops typicus
Otiothops typicus là một loài nhện trong họ Palpimanidae. Loài này được phát hiện ở Brasil.
Tham khảo
}}
Thể loại:Otiothops Thể loại:Loài đặc hữu của Brasil
Arpajon
Arpajon là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.
Danh sách Trạng nguyên Việt Nam
Trạng nguyên (chữ Hán: 狀元) là danh hiệu thuộc học vị Tiến sĩ của người đỗ cao nhất trong các khoa đình thời phong kiến ở Việt Nam của các triều nhà Lý, Trần, Lê, và Mạc, kể từ khi có danh hiệu Tam khôi dành cho 3 vị trí đầu tiên. Người đỗ Trạng nguyên nói riêng và đỗ tiến sĩ nói chung phải vượt qua 3 kỳ thi: thi hương, thi hội và thi đình.
Khoa thi đầu tiên được mở ra dưới thời Lý năm 1075, lúc đó vua nhà Lý chưa đặt ra định chế tam khôi nên người đỗ đầu khoa thi này là Lê Văn Thịnh chưa được gọi là Trạng nguyên. Danh sách cụ thể những người đỗ đầu các kỳ thi này xem bài Thủ khoa Đại Việt. Phải đến khoa thi năm Thiên Ứng Chính Bình thứ 16 đời vua Trần Thái Tông (1247) mới đặt ra định chế tam khôi (3 vị trí đỗ đầu có tên gọi thứ tự là: Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa) thì mới có danh hiệu Trạng nguyên. Đến thời nhà Nguyễn thì không lấy danh hiệu Trạng nguyên nữa (danh hiệu cao nhất dưới thời nhà Nguyễn là Đình nguyên). Do đó Trạng nguyên cuối cùng là Trịnh Tuệ đỗ khoa Bính Thìn (1736) thời Lê-Trịnh.
Danh sách
Dưới đây là danh sách các Trạng nguyên của Việt Nam. Danh sách này bao gồm những người được phong là thủ khoa và Chính danh Trạng nguyên từ khi có danh vị này.
Trường hợp phân chia 2 ngôi vị thời Trần Kinh Trạng nguyên (đỗ đầu các Tiến sĩ quê từ Ninh Bình trở ra) và Trại Trạng nguyên (đỗ đầu các Tiến sĩ quê từ Thanh Hoá trở vào) cũng được ghi đủ cả hai vị. Một số trong số này đã được ghi danh vào bia Tiến sĩ ở Văn Miếu-Quốc Tử Giám.
Trong danh sách trên, riêng 2 tỉnh Bắc Ninh và Hải Dương đã chiếm một nửa số Trạng nguyên ở Việt Nam với 28/55 vị.
Nếu dựa theo danh sách này thì có 49 Trạng nguyên chính thức và Trạng nguyên đầu tiên là Nguyễn Quan Quang. Những người đỗ đầu các khoa thi từ năm 1246 trở về trước chưa đặt danh hiệu trạng nguyên.
Tuy nhiên, các tác giả Vũ Xuân Thảo trong bài Vài số liệu, tư liệu chưa chính xác trong cuốn "Những ông nghè ông cống triều Nguyễn" đăng trên tạp chí Xưa và Nay số 67, tháng 9 năm 1999 và Lê Thái Dũng trong Giở trang sử Việt năm 2008 của Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội thì Trạng nguyên đầu tiên là Nguyễn Quan Quang, đỗ khoa Bính Ngọ (1246).
Có tài liệu như Các nhà khoa bảng Việt Nam (dẫn theo Hồng Đức ) lại tính Nguyễn Quan Quang là vị trạng nguyên đầu tiên: Phải tới khoa thi thứ 6 (khoa Đại tỉ thủ sĩ) vào năm Bính Ngọ (1246), niên hiệu Thiên Ứng Chính Bình thứ 15, đời vua Trần Thái Tông mới đặt danh hiệu Tam khôi (Trạng nguyên – Bảng nhãn – Thám hoa) và Nguyễn Quan Quang đã đậu Trạng nguyên, Phạm Văn Tuấn đậu Bảng nhãn, Vương Hữu Phùng đậu Thám hoa.
Trong danh sách 47 vị trạng nguyên treo ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) thì Nguyễn Quan Quang được ghi đầu tiên rồi sau đó mới là Nguyễn Hiền.
Thống kê
Thống kê này được tính theo tỉnh ngày nay. Ví dụ Nguyễn Bỉnh Khiêm sinh tại thôn Trung Am huyện Vĩnh Lại, Hải Dương nay là xã Lý Học, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng được xem là người Hải Phòng.
Số Trạng nguyên
Tuy nhiên, tác giả Vũ Xuân Thảo trong bài Vài số liệu, tư liệu chưa chính xác trong cuốn "Những ông nghè ông cống triều Nguyễn" đăng trên tạp chí Xưa và Nay số 67, tháng 9 năm 1999 đã cho rằng con số trên không chính xác. Theo ông thì từ năm 1075 đến năm 1919 có tổng cộng có 185 khoa thi với 2898 vị đỗ đại khoa (tính từ phó bảng trở lên), trong đó chỉ có 47 Trạng nguyên. Cũng theo tác giả này và Lê Thái Dũng trong Giở trang sử Việt năm 2008 của Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội thì Trạng nguyên đầu tiên là Nguyễn Quan Quang, đỗ khoa Bính Ngọ (1246).
Sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 5, tập 1 (2008), trong bài "Nghìn năm văn hiến" (trang 15) của tác giả Nguyễn Hoàng có ghi số liệu như sau: tổng số 185 khoa thi với 2896 người đỗ tiến sĩ, trong đó có 47 Trạng nguyên (thời Trần: 9; thời Lê: 27; thời Mạc: 11).
Liên kết ngoài
Trạng nguyên Việt Nam Thể loại:Nho học Việt Nam Thể loại:Thi cử Nho học Thể loại:Nho giáo Việt Nam Thể loại:Học vị Nho học
Chimarra lorengau
Chimarra lorengau là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Chimarra
Oconto (thị trấn), Wisconsin
Oconto là một thị trấn thuộc quận Oconto, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 1.316 người.
Labidomera maya
Tham khảo
Thể loại:Labidomera
Battle Mountain, Nevada
Battle Mountain là một là một cộng đồng dân cư không hợp nhất thuộc tiểu bang Nevada, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố này có 2.871 người. Mặc dù nó không có tư cách pháp lý như khu đô thị, nó vẫn có chức năng như các quận ghế của quận Lander. Kinh tế chính của thị trấn là khai thác mỏ vàng và một mức độ thấp hơn, hợp pháp hóa chơi game. Thị trấn nằm trên Interstate 80 giữa Winnemucca và Elko.
Lịch sử
nhỏ|432px|Gold and copper mines in the Battle Mountain Mining District
Liên kết ngoài
Thể loại:Nevada
Chimarra longpela
Chimarra longpela là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Chimarra
Arrancourt
Arrancourt là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.
Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là 133 người. Ước tính dân số năm 2005 là 138.
Danh xưng cư dân địa phương Arrancourt trong tiếng Pháp là Arrancourtois.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Essonne
Otiothops walckenaeri
Tham khảo
}}
Thể loại:Otiothops
Dơi quỷ cánh trắng
Dơi quỷ cánh trắng (danh pháp hai phần: Diaemus youngi) là một loài dơi quỷ thuộc chi đơn loài Diaemus, phân họ dơi quỷ, họ Dơi mũi lá, bộ Dơi. Chúng được Miller mô tả cấp chi năm 1906 và Jentink mô tả cấp loài năm 1893.
Mô tả
Phân họ Dơi quỷ Desmodontinae gồm có ba chi đơn loài, tức là tổng cộng chỉ có 3 loài dơi hút máu: dơi quỷ thông thường (Desmodus rotundus), dơi quỷ chân lông (Diphylla ecaudata) và dơi quỷ thông thường (Diaemus rotundus). Nó hiện diện ở
Cũng như hai loài dơi quỷ kia, loài này là loài bản địa của châu Mỹ, sinh sống trong khu vực kéo dài từ Mexico nam Argentina. Trinidad và Isla Margarita. Tại Trinidad, lên đến 30 con dơi "Diaemus" đã được tìm thấy trong một cây cây cúc trường sanh rỗng và đã được tìm thấy trong một hang động đủ ánh sáng, cùng với Desmodus rotundus và Saccopteryx bilineata. Cá nhân bay có thể dễ dàng xác định bởi các đầu cánh trắng của chúng.
Chúng có vẻ thích máu của loài chim hơn là máu động vật có vú, và thường ăn bằng cách treo trên mặt dưới của một nhánh. Không ngạc nhiên, chúng không thực hiện kiểu cất cánh bay đặc trưng dơi quỷ thông thường. Mặc dù không phải là nhanh nhẹn trên mặt đất như những con dơi ma cà rồng thông thường, chúng khá thành thạo leo ngành.
Liên kết ngoài
Y Thể loại:Động vật có vú Costa Rica Thể loại:Dơi Nam Mỹ Thể loại:Động vật được mô tả năm 1893 Thể loại:Động vật có vú Colombia Thể loại:Động vật có vú Trinidad và Tobago Thể loại:Động vật có vú Venezuela Thể loại:Động vật có vú Caribe Thể loại:Họ Dơi mũi lá
Furan
Furan, còn được biết đến như là furfuran, 1,4-epoxy-1,3-butadien - là một hợp chất hữu cơ thơm khác vòng, được tạo ra khi gỗ (đặc biệt là gỗ thông) được chưng cất. Furan là một chất lỏng trong suốt, không màu, rất dễ bay hơi và dễ cháy, có điểm sôi gần với nhiệt độ phòng. Nó là một chất độc và có thể còn là chất gây ung thư. Phản ứng hiđrô hóa của furan với chất xúc tác là palađi tạo ra tetrahydrofuran.
Furan là một hợp chất thơm do một trong số các cặp đơn điện tử của nguyên tử oxy bị phi cục bộ hóa vào trong vòng, tạo ra hệ vòng thơm 4n+2 (xem quy tắc Hückel) tương tự như benzen. Hệ vòng thơm này tạo ra hai vòng điện tử phía trên và phía dưới cấu trúc phẳng của vòng mà không có các liên kết đôi riêng rẽ. Cặp đơn điện tử khác của nguyên tử oxy trải rộng ra trong mặt phẳng của hệ thống vòng phẳng. Do tính thơm của mình nên các tính chất của furan là hoàn toàn khác với các tính chất của các ête khác vòng thông thường khác, chẳng hạn như của tetrahydrofuran (THF). Nó hoạt động hóa học mạnh hơn đáng kể so với benzen trong các phản ứng thế ái lực điện tử. Việc tổng hợp hữu cơ kinh điển của furan là tổng hợp Feist-Benary.
Liên kết ngoài
* Thể loại:Nhân hương phương cơ bản
Mazar-i-Sharif
Mazār-i-Sharīf hay Mazār-e Sharīf là thành phố lớn thứ tư của Afghanistan, với dân số khoảng 427.600 người vào năm 2015. Đây là thủ phủ của tỉnh Balkh và kết nối giao thông bằng đường bộ đến Kabul ở phía nam-đông, Herat ở phía tây và Uzbekistan về phía bắc.
Mazari Sharif có nghĩa là "Ngôi đền thánh", liên hệ ngôi đền thời Hồi giáo lợp mái màu xanh da trời ở trung tâm của thành phố được gọi là đền của Hazrat Ali hoặc Đền thờ Xanh. Ngôi đền này được tín đồ Hồi giáo cho rằng là nơi có lăng mộ của Ali ibn Abi Talib, những người anh em họ và con rể của nhà tiên tri Muhammad, là tại Mazari Sharif. Thành phố này là một điểm thu hút du lịch chính bởi vì các đền thờ nổi tiếng của nó cũng như là địa điểm khảo cổ Hồi giáo khảo cổ Hy Lạp. Trong tháng 7 năm 2006, khám phá mới về tàn tích Hy Lạp đã được công bố.
thumb|right
Tham khảo
Thể loại:Thành phố của Afghanistan
Mercurial
Mercurial là một công cụ quản lý phiên bản phân tán, đa nền dành cho người phát triển phần mềm. Nó chủ yếu được cài đặt bằng ngôn ngữ lập trình Python nhưng có phần cài đặt so sánh nhị phân viết trên C. Rust cũng được sử dụng để cải thiện hiệu suất. Nó được hỗ trợ trên Windows và các hệ thống tựa Unix như là FreeBSD, Mac OS X và Linux. Phần chính của Mercurial là một chương trình dòng lệnh nhưng cũng có các phần mở rộng giao diện đồ họa. Toàn bộ hoạt động của Mercurial được gọi bằng các tham số của trình điều khiển, một ký hiệu hóa học của nguyên tố thủy ngân (mercury).
Lịch sử
Mackall công bố Mercurial lần đầu tiên vào ngày 19 tháng 4 năm 2005. Động cơ thúc đẩy việc thông báo là do trước đó, Bitmover của BitKeeper ngưng cung cấp phiên bản miễn phí.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phần mềm Thể loại:Phần mềm quản lý phiên bản tự do Thể loại:Phần mềm năm 2005
Labidomera olmeca
Labidomera olmeca là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Daccordi & Lesage miêu tả khoa học năm 1999.
Tham khảo
Thể loại:Labidomera
Chimarra loriana
Chimarra loriana là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Otiothops whitticki
Otiothops whitticki là một loài nhện trong họ Palpimanidae. Loài này được phát hiện ở Guyana.
Tham khảo
}}
Thể loại:Otiothops Thể loại:Loài đặc hữu của Guyana
Chimarra lotta
Chimarra lotta là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Chimarra
Authon-la-Plaine
Authon-la-Plaine là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.
Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là 305 người. Ước tính dân số năm 2006 là 345.
Người dân tại đây trong tiếng Pháp là Authonais.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Essonne
Oconto, Wisconsin
Oconto là một thành phố thuộc quận Oconto, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2000, dân số của thành phố này là 4708 người.
Palpimanus aegyptiacus
Palpimanus aegyptiacus là một loài nhện trong họ Palpimanidae. Loài này được phát hiện ở Egypte, Tsjaad, Tunesië en Algerije.
Tham khảo
Thể loại:Palpimanus
Chất độc hại da
Chất độc hại da (hay chất độc loét da), nhóm chất độc quân sự lâu tan, gây tổn thương cho người và động vật, chủ yếu ở da khi sử dụng ở trạng thái giọt lỏng, tổn thương đường hô hấp ở dạng hơi và xon khí, có thể gây chết người. Thuộc chất độc mạnh, khi xâm nhập vào tế bào, làm biến dạng protein, giết chết tế bào, gây hoại tử da và niêm mạc (trúng độc tại chỗ). Dễ thấm qua da vào máu truyền đi khắp cơ thể (trúng độc toàn thân), gây tổn thương cho hệ thần kinh, hệ tim mạch và làm rối loạn quá trình trao đổi chất. Thuộc nhóm này có: yperit, nitơ yperit và lewisit.
Nitơ yperit
Nitơ yperit (chứa nhóm chức chloroethylamin ((ClCH2)2NR2)), kí hiệu HN, chất lỏng nhớt, không màu, không mùi, tỉ trọng 1,24, nhiệt độ sôi 230°C, nhiệt độ đông đặc -4°C, mật độ hơi 7,0. Ít tan trong nước (500 mg/L), tan tốt trong các dung môi hữu cơ, mỡ và lipoid. Sản phẩm kĩ thuật màu nâu nhạt. Dễ dàng thấm qua da. Liều tử vong trung bình LC50-20 mg/kg. Nồng độ tử vong trung bình LC50-0,2 mg/L (15 phút).
Lewisit
Lewisit (ClCH=CHAsCl2, chlorovinylarsine dichloride), kí hiệu L, chất lỏng không màu, tỉ trọng 1,83, nhiệt độ sôi 190°C, nhiệt độ đông đặc (-10°C), mật độ hơi 7,2. Ít tan trong nước (0,5 g/L), tan tốt trong các dung môi hữu cơ, mỡ và lipoid. Sản phẩm kĩ thuật màu nâu thẫm. Dễ dàng thấm qua da. Liều tử vong trung bình LC50-30 mg/kg. Nồng độ tử vong trung bình LC50-0,25 mg/L (15 phút). Cuối Chiến tranh thế giới thứ nhất, L được đưa vào trang bị cho Quân đội Mỹ; đến Chiến tranh thế giới thứ 2, Quân đội Mỹ có một lượng dự trữ lớn L nhưng không được sử dụng do họ tìm ra những chất độc có hiệu quả hơn nên L được đánh giá là không có ý nghĩa về mặt quân sự.
Trạng thái sử dụng
Chất độc hại da được sử dụng chủ yếu ở trạng thái giọt lỏng, hơi và sol khí. Tổn thương da kéo dài 2-6 giờ mà không có triệu chứng. Sau thời kì ủ bệnh (trừ lewisit không có thời kì ủ bệnh, sau khi trúng độc L, chỉ sau 5-7 phút các triệu chứng lâm sàng sẽ xuất hiện trên da), xuất hiện những mụn nước nhỏ li ti tạo cảm giác rất ngứa, dần dần chúng kết hợp lại thành những mảng phồng rộp lớn, gây loét lớp biểu bì và lớp dưới biểu bì, khi vào máu, chúng phân tán đi khắp cơ thể gây trúng độc toàn thân.
Cơ chế tác hại
Trong cơ thể, chất độc hại da là những nhân alkyl hóa, phản ứng với các nhóm amin, hydroxyl và nhóm sulfhydryl của protein, làm chết tế bào dẫn đến hiện tượng viêm tại chỗ và gây thành vết loét. Trong máu chúng alkyl hóa DNA của nhân tế bào và RNA của bào tương làm biến đổi cấu trúc DNA, gây tổn thương thể nhiễm sắc, tức là làm rối loạn quá trình di truyền. Sự hủy hoại DNA trước hết làm giảm đột ngột quá trình sinh sản tế bào - tế bào chết ngay trong giai đoạn phân bào đồng thời phá vỡ đặc điểm của gen gây đột biến gen, dẫn đến hiện tượng quái thai.
Yperit ức chế enzym hexokinase (enzym duy trì sự phosphoryl hóa glucose) làm rối loạn quá trình trao đổi hydrocarbon khi xâm nhập vào cơ thể, yperit có thể gây tổn thương cho thận, gan, phổi, trúng độc toàn thân và ung thư. Điều trị vết loét do yperit gây ra kéo dài vài tuần đến vài tháng. Triệu chứng trúng độc yperit: đau đầu, ù tai, run tay, chán ăn, mệt mỏi, sức khỏe suy sụp, dẫn đến thoái hóa các tế bào não, gây tổn thương nặng cho hệ thần kinh trung ương; còn nitơ yperit lại ức chế enzym acetylcholinesterase gây ra sự co giật tương tự như khi bị trúng độc chất độc thần kinh, lewisit ức chế enzym urease, carboxylase bằng cách acid hóa các nhóm sulfuhydryl. Thuốc giải độc đặc hiệu của lewisit là dithiopropanol và muối natri của nó.
Triển khai thực tế
Yperit được Quân đội Đức sử dụng lần đầu tiên trong Chiến tranh thế giới thứ 1, ngày 12.7.1917 ở Ypres (Bỉ), nhằm tạo ra lợi thế cho việc chống trả thành công những cuộc tiến công mùa hè của quân Đồng minh. Trong 10 ngày đầu của Chiến dịch Flaudern, pháo binh Đức đã bắn hơn một triệu quả lựu pháo (cối) chứa yperit (khoảng 2.500 tấn) làm cho khoảng 20 nghìn binh lính Anh bị thương do nhiễm độc yperit.
Trong cuộc chiến tranh Trung - Nhật (1940-1943) đã có hơn 2 nghìn lần Quân đội Nhật sử dụng vũ khí hóa học yperit, lewisit để sát hại nhân dân và Hồng quân Công nông Trung Quốc làm 300 nghìn người chết và rất nhiều người bị ảnh hưởng bởi các chất độc trên.
Hiện nay, ở đông bắc Trung Quốc số lượng đạn pháo hóa học mà Quân đội Nhật để lại ước chừng khoảng trên 1 triệu quả. Gần đây nhất trong cuộc chiến tranh giữa Iran và Irăc (1979), 2 bên nhiều lần sử dụng chất độc thần kinh và chất độc hại da. Theo đánh giá của Iran, số thiệt hại về người do vũ khí hóa học của Irăc đối với binh sĩ Iran khoảng 50 nghìn người.
Chú thích
Thể loại:Chất độc quân sự Thể loại:Chất độc
Ayşe Nur Zarakolu
Ayşe Nur Zarakolu (nhũ danh Sarısözen) (9.5.1946 – 28.01.2002) là một tác giả, người xuất bản và nhà bênh vực nhân quyền người Thổ Nhĩ Kỳ. Bà là người đồng sáng lập – cùng với chồng Ragıp Zarakolu – nhà xuất bản "Belge" nổi tiếng của Thổ Nhĩ Kỳ và trong thập niên 1980 trở thành giám đốc công ty phát hành sách "Cemmay", người phụ nữ Thổ Nhĩ Kỳ đầu tiên nắm giữ cương vị như vậy.
Các xuất bản phẩm của Zarakolu thường khiến bà va chạm với luật kiểm duyệt của Thổ Nhĩ Kỳ. Năm 1997, báo New York Times xác định Zarakolu là "một trong các người thách thức không nao núng nhất đối với luật báo chí của Thổ Nhĩ Kỳ". Các xuất bản phẩm của Zarakolu đã giúp công bố công khai nhiều vấn đề nhạy cảm ở Thổ Nhĩ Kỳ, trong đó có vụ Thảm sát Armenia và nhân quyền của người Kurd ở Thổ Nhĩ Kỳ.
Bị cầm tù nhiều lần vì các ấn phẩm của mình, Tổ chức Ân xá quốc tế đã gọi bà là một tù nhân lương tâm, và di sản của bà tiếp tục phải đối mặt với thách thức pháp luật ở Thổ Nhĩ Kỳ sau cái chết của bà. Bà đã nhận được nhiều giải thưởng và vinh dự cho công việc của mình, và Hiệp hội Nhân quyền Thổ Nhĩ Kỳ (İnsan Hakları Derneği IHD) đã lập ra giải thưởng tự do Tư tưởng Ayşe Zarakolu để vinh danh bà.
Tiểu sử
Bà có tên khai sinh là Ayşe Nur Sarısözen, sinh ngày 9 tháng 5 năm 1946 tại Antakya. Được giáo dục thành một nhà xã hội học, bà bước vào ngành xuất bản năm 1968 trước khi chuyển đến đại học Istanbul năm 1970 làm quản thủ thư viện trưởng tại Viện nghiên cứu Tài chính. Zarakolu kết hôn với Ragıp Zarakolu và có hai người con.
Trước khi từ trần vì bệnh ung thư ở Istanbul ngày 28.01.2002, Zarakolu trở thành một tác giả nổi tiếng, một chủ nhà xuất bản và người ủng hộ nhân quyền. Năm 1976 hoặc 1977, Zarakolu và chồng lập ra nhà xuất bản "Belge" (Tài liệu), để xuất bản các sách lịch sử, chính trị cũng như thơ, và trong thập niên 1980 bà cũng trở thành giám đốc của công ty phân phối sách "Cemmay". Theo báo The Independent, bà là phụ nữ Thổ Nhĩ Kỳ đầu tiên giữ một cương vị như vậy. Năm 1998, bà giúp việc sáng lập Hiệp hội Nhân quyền Thổ Nhĩ Kỳ.
Cuộc chiến pháp lý
Khi báo The Independent đưa ra giả thuyết là những cuốn sách được nhà xuất bản Belge xuất bản ở bất kỳ nước nào khác cũng sẽ gây tranh cãi lớn", Zarakolu đã là đối tượng bị truy tố ở Thổ Nhĩ Kỳ vì các xuất bản phẩm của mình, trong đó có việc phạt tù dài hạn và bị phạt tiền, và nhà xuất bản Belge đã bị ném bom lửa năm 1995. Theo báo The New York Times, thì năm 1997 Zarakolu được coi là "một trong những người thách thức gay go nhất đối với luật báo chí Thổ Nhĩ Kỳ". Các sách do bà xuất bản "đã lên án cuộc chiến chống lại quân du kích người Kurd của chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ, buộc tội các lực lượng an ninh đã tổ chức những đội ám sát, và đưa ra tài liệu chứng minh các vụ giết nhiều người Armenia trong những năm đầu thế kỳ 20." Năm 2006 Hiệp hội Nhân quyền Thổ Nhĩ Kỳ mô tả Zarakolu là "một trong những nhà tiên phong trong cuộc đấu tranh cho tự do tư tưởng và ngôn luận." Trong thông cáo báo chí, tổ chức này lưu ý rằng bà ấy không những chỉ sẵn lòng xuất bản quyển Kurdistan, an Inter-States Colony của Ismail Beşikçi bất chấp một lệnh cấm dùng từ "Kurd", mà bà cũng đã "bắt đầu cuộc tranh luận về vấn đề "diệt chủng Armenia " lúc đó vẫn còn là một điều cấm kỵ ở Thổ Nhĩ Kỳ Bà hướng sự chú ý tập trung vào các tình trạng và lịch sử của các người Kurd ở Thổ Nhĩ Kỳ, người Armenia ở Thổ Nhĩ Kỳ và người Hy Lạp ở Thổ Nhĩ Kỳ. Một số xuất bản phẩm đặc trưng của nhà xuất bản Belge ở Thổ Nhĩ Kỳ từng là đối tượng cho việc tranh cãi, trong đó có thi phẩm của Mehdi Zana, Les Arméniens: histoire d'un génocide (The Armenians: history of a genocide) của Yves Ternon, The Forty Days of Musa Dagh của Franz Werfel, nhiều sách của İsmail Beşikçi, và các bản tiểu luận của Lissy Schmidt, một nhà báo Đức đã chết khi theo dõi đưa tin về tình trạng ở Kurdistan thuộc Iraq.
Trong năm 2005, tuần báo Armenian Reporter cho biết Zarakolu đã bị bắt giữ trên "30 lần" Từng bị cầm tù 4 lần vì các xuất bản phẩm của mình, Zarakolu đã được tổ chức Ân xá Quốc tế gọi là tù nhân lương tâm. Trong một cuộc phỏng vấn năm 2008, chồng bà cho biết trong thời gian ở tù, Zarakolu đã bị tra tấn. Trong một lá thư ghi năm 2001, Zarakolu tỏ ý tin tưởng rằng "Lối để ngăn chặn nhiều nạn diệt chủng nữa, nhiều bi kịch nữa từ các biến cố thông qua kinh nghiệm chung của việc thể hiện sự thành tâm hối cải cho sự xấu hổ về những gì đã xảy ra trước đây", và bà cũng chỉ ra rằng "Về phần tôi, tôi đã làm nhiệm vụ của tôi. Tôi đã làm điều gì đó mà mọi người sẽ làm.... Và tôi sẽ tiếp tục làm như vậy ."
Sau khi qua đời năm 2002, Zarakolu vẫn còn phải đối mặt với các cáo buộc về việc xuất bản các sách Pontos Kültürü của Ömer Asan và The Song of Liberty của Hüseyin Turhallı, nhưng sau này các cáo buộc đó đã được bãi bỏ. Người con trai của bà - Deniz Zarakolu – đã bị buộc tội là "khích động sự trả thù hoặc căm thù, có thể gây cho người này trở thành nguy hiểm cho người khác" do bài diễn văn mà anh ta đọc trong lễ tang của mẹ, nhưng sau đó anh ta đã được miễn buộc tội.
Vinh dự
Zarakolu đã đoạt được vô số sự công nhận của Hiệp hội các nhà xuất bản Thổ Nhĩ Kỳ, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền và International P.E.N. (Văn bút Quốc tế). Năm 1998, bà đượcHiệp hội các nhà xuất bản quốc tế vinh danh bằng một "Giải thưởng Quốc tế Tự do xuất bản" (International Freedom to Publish Award) khai mạc ở Hội chợ Sách Frankfurt; tuy nhiên, thẻ hộ chiếu của Zarakolu đã bị các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ tịch thu từ các năm trước, nên bà đã không tới Franfurt được.
Di sản
Hiệp hội Nhân quyền Thổ Nhĩ Kỳ đã đặt ra "Giải Tự do Tư tưởng Ayşe Zarakolu" để tưởng nìệm bà. Năm 2004, Tòa án Nhân quyền châu Âu đã lên án Thổ Nhĩ Kỳ về việc nước này kết tội Zarakolu liên quan tới việc bà xuất bản một quyển sách mô tả chi tiết chuyện Ferhat Tepe, một nhà báo bị giết.
Đọc thêm
Thể loại:Sinh năm 1946 Thể loại:Mất năm 2002 Thể loại:Nhà hoạt động nhân quyền Thể loại:Nữ giới Thổ Nhĩ Kỳ Thể loại:Chết vì bệnh ung thư Thể loại:Tù nhân lương tâm
Boulder City, Nevada
nhỏ|Boulder Theatre, built in 1931, was the first air-conditioned building in the city. It is now owned by [[Desi Arnaz, Jr. and his wife Amy, and is listed on the National Register of Historic Places ]] nhỏ|New subdivision with a view of [[Lake Mead]] Thành phố Boulder là một thành phố thuộc quận Clark, tiểu bang Nevada, Hoa Kỳ. Nó cách thành phố Las Vegas gần 20 mi. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố này có 14.966, và năm 2008 ước lượng có 16.840 người.
Thành phố Boulder là một trong hai thành phố chị em của Nevada mà cấm sòng bạc.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nevada Thể loại:Thành phố của Nevada
Progomphus bellei
Progomphus bellei là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Gomphidae. Nó là loài đặc hữu của Hoa Kỳ. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là sông và hồ nước ngọt.
Tham khảo
Thể loại:Động vật Mỹ B Thể loại:Động vật được mô tả năm 1980
Nhện tuyết
Nhện Tuyết (Tiếng Anh: The snow spider trilogy) là cuốn đầu tiên trong bộ ba tác phẩm truyện cho thiếu nhi (Nhện tuyết, Mặt Trăng của Emlyn và Chiến binh hạt dẻ) của nữ nhà văn Anh Jenny Nimmo.
Nhện Tuyết là câu chuyện ở một miền quê huyền thoại xứ Wales, Anh Quốc, kể về cậu bé phù thủy Gwyn trong hành trình đạt được "những điều trái tim mình mong ước". Bằng năm món quà "dị thường" mà bà nội cậu tặng nhân ngày sinh nhật lần thứ 9, cậu bé đã làm sáng tỏ vụ mất tích của người chị gái bốn năm về trước. Nhưng cuối cùng chị cậu vẫn phải trở về nơi cô bé thuộc về- thế giới băng tuyết kì ảo.
Nhện Tuyết được xuất bản năm 1986 tại Anh Quốc, tiếp đến là Mặt Trăng của Emlyn (1987) và Chiến binh hạt dẻ (1989). Tại Việt Nam, cả ba cuốn đã được Đảo San Hô dịch và xuất bản năm 2006.
Cốt truyện
Nhện Tuyết lấy bối cảnh mùa đông ở xứ Wale ở thế kỷ XX, câu chuyện xoay quanh cậu bé phù thủy Gwydion Gwyn. Bốn năm về trước, vào một đêm mưa bão trong chính ngày sinh nhật, Gwyn thấp thỏm không ngủ vì vô cùng lo lắng cho con cừu đen của mình và cậu đã xin chị gái Bethan mang nó về nhà để trú ẩn. Nhưng cậu bé không ngờ rằng, đó là những hình ảnh cuối cùng của chị gái mà cậu còn được trông thấy. Họ không bao giờ tìm thấy dấu vết nào Bethan cũng như con cừu dù đã lục tung mọi ngóc ngách của ngọn núi. Cũng từ đó, quan hệ của cậu và cha ngày một xa cách bởi ông Griffiths luôn đổ lỗi cho Gwyn về sự mất tích của Bethan.
Bốn năm sau, vào dịp sinh nhật lần thứ chín, cũng chính là cái ngày Bethan mất tích, bà nội Nain của Gwyn đã tặng cậu năm món quà dị thường: một miếng tảo biển, một cái còi bằng thiếc, một cái ghim sắt méo mó, một con ngựa gỗ nhỏ dị dạng và cái khăn quàng cổ màu vàng mà chị Bethan mang vào cái đêm định mệnh bốn năm trước. Nain nói rằng đã đến lúc xác định xem cậu bé có phải là một vị phù thủy giống như tổ tiên của mình hay không bằng cách tặng chúng cho ngọn gió. Cái khăn quàng màu vàng khiến Gwyn nhớ về chị gái, khi Gwyn ném cái ghim sắt vào trong ngọn gió, cậu đã được nhận lại con nhện bạc lấp lánh Arianwen. Nhưng khi Gwyn kể chuyện đó cho Alun Lloyd - bạn thân của mình, Alun đã nghi ngờ và hét to chế giễu cậu. Chuyện đó nhanh chóng lan ra cả trường, Gwyn bị bạn bè trêu chọc và bắt nạt, chỉ duy có Eirlys- cô bé mới chuyển đến là giúp đỡ và bảo vệ Gwyn. Lạ kỳ thay, Eirlys giống hệt Bethan và cô bé dần thay chỗ Bethan mỗi lần đến nhà Gwyn chơi. Khi phát hiện ra Arianwen đã biến mất, Gwyn đã ném vào gió con ngựa gỗ dị dạng- thứ mà bà cậu dặn dò phải giữ kỹ- để xin ngọn gió hãy trả lại con nhện bạc cho cậu. Gwyn không biết rằng con ngựa gỗ ấy là nơi giam cầm của một vị hoàng tử độc ác, bởi không ai chế ngự được ông ta nên họ tìm đến các thầy phù thủy. Khi được Gwyn thả ra, hắn đã gây nên một trận giông bão lớn chưa từng thấy, tàn phá mọi vật. Eirlys đã bị cơn bão tấn công trên đường đến nhà Griffiths, khi mang cô bé về nhà chăm sóc, Gwyn mới nhận ra đây chính là chị gái Bethan của mình. Gwyn tìm lại được Arianwen, nhờ có nó và Eirlys, cậu đã dựng lên những bức tường băng để khuất phục linh hồn của vị hoàng tử đọc ác kia phải bị cầm tù trong con ngựa gỗ dị dạng mãi mãi. Cuối cùng, khi mọi thứ trở về như vốn có, Eirlys lại quay về với thế giới của cô.
Nhân vật
nhỏ|trái|200px|Bìa cuốn Nhện Tuyết xuất bản tại [[Việt Nam năm 2006]]
Liên kết ngoài
Thể loại:Văn học Anh Thể loại:Bộ sách thiếu nhi
Progomphus obscurus
Progomphus obscurus (tên tiếng Anh: Common Sanddragon) là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Gomphidae, được tìm thấy ở miền đông Hoa Kỳ và miền nam Ontario.
Tham khảo
O Thể loại:Động vật được mô tả năm 1842
Chimarra lucretia
Chimarra lucretia là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Chimarra
Trần Quý Cáp
Trần Quý Cáp (chữ Hán: 陳季恰; 1870 – 1908) tự Dã Hàng, Thích Phu, hiệu là Thai Xuyên. Ông sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo ở thôn Thai La, làng Bất Nhị, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Lúc tuổi trẻ, ông đã nổi tiếng là một trong sáu học trò lỗi lạc của cụ Đốc học Mã sơn Trần Đình Phong tại trường Thanh Chiêm cùng với Phạm Liệu, Nguyễn Đình Hiến, Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng và Phan Quang. Ông tham gia phong trào Duy Tân chống Pháp, sau đó bị bắt giam và vào năm 1908, ông chịu án chém ngang lưng. Hiện nay vẫn còn đền thờ ông ở thị trấn Diên Khánh, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa.
Tiểu sử
Trần Quý Cáp người làng Bất Nhị, thuộc tỉnh Quảng Nam (Trung phần), hiệu là Thai Xuyên. Mặc dù ông thông minh, học giỏi nhưng lại lận đận trong khoa trường. Năm 1903 ông vẫn còn là Tú tài trong khi các bạn đồng môn người thì Tiến sĩ, kẻ thì Phó bảng hay Cử nhân. Mãi đến năm 1904 ông mới được đặc cách cho thi Hội rồi thi Đình, đỗ Tiến sĩ khoa Giáp Thìn, cùng khoa với Huỳnh Thúc Kháng và Đặng Văn Thụy.
Là một người cầu tiến, và vì chịu ảnh hưởng của các học giả Trung Hoa là Lương Khải Siêu, Khang Hữu Vi, ông cực lực đả kích lối từ chương khoa cử, đề nghị một lối học mới có tinh thần cứu quốc. Năm 1905, ông cùng với các đồng chí là Phan Chu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng định vào Nam hô hào công cuộc duy tân.
Tới Bình Định gặp lúc quan tỉnh mở kỳ thi khảo hạch, ra đầu bài thơ là Chí thành thông thánh và bài phú Danh sơn Lương Ngọc, cả ba ông định nhân dịp cổ động việc nước, liền nộp quyển làm bài. Những bài của 3 ông khiến quan tỉnh phải điên đầu, báo cáo về triều đình Huế để quyết định.
Vào đến vịnh Cam Ranh, nhân có chiến hạm Nga vào đó lánh nạn, 3 ông thuê thuyền ra tận nơi xem.
Tới Bình Thuận, 3 ông kết giao với các sĩ phu yêu nước tị địa từ miền Nam, bao gồm Trương Gia Mô, Hồ Tá Bang, Nguyễn Hiệt Chi và hai anh em Nguyễn Trọng Lợi, Nguyễn Quý Anh là con trai của nhà thơ yêu nước Nguyễn Thông, dấy lên phong trào Duy Tân ở đây. Chính phong trào này dẫn đến sự sáng lập của Liên Thành Thư Xã, Liên Thành Thương Quán và Dục Thanh Học Hiệu trong các năm sau.
Năm 1907 ông làm Giáo thụ ở phủ Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Ông mở một lớp chữ Pháp trong trường, rước thầy về dạy học sinh. Bọn quan lại cựu học không ưa, liền tìm cách đổi ông vào Khánh Hòa.