cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lịch sử Macedonia (vương quốc cổ đại)
Đế quốc
Kassandros đã cưới người con gái của Philippos II là Thessalonike và đã mở rộng sự kiểm soát của Macedonia cho tới tận Epidamnos ở Illyria. Tới năm 313TCN, vị vua người Illyria là Glaukias của Taulantii đã tái chiếm lại thành phố này. Vào năm 316TCN, Antigonos đã đoạt được những vùng lãnh thổ của Eumenes và thành công trong việc đánh đuổi Seleukos I Nikator khỏi Babylon, điều này đã khiến cho Kassandros, Ptolemaios, và Lysimachos gửi một tối hậu thư chung cho Antigonos vào năm 315TCN, yêu cầu ông ta phải giao nộp những vùng lãnh thổ khác ở châu Á. Antigonos đã ngay lập tức liên minh với Polyperchon, lúc này đang đóng quân ở Corinth, và gửi một tối hậu thư của riêng ông cho Kassandros, buộc tội ông ta tội giết người vì đã xử tử Olympias và yêu cầu ông ta giao nộp gia đình hoàng gia, vua AlexandrosIV cùng thái hậu Roxana. Cuộc xung đột diễn ra tiếp sau đó đã kéo dài cho tới mùa đông năm 312/311TCN, khi mà một thỏa thuận hòa bình mới đã công nhận Kassandros là tướng quân của châu Âu, Antigonos là "số một ở Châu Á", Ptolemaios là tướng quân của Ai Cập, và Lysimachos là tướng quân của Thrace. Kassandros đã xử tử AlexandrosIV và Roxana vào mùa đông năm 311/310TCN, ông ta tiếp đó xử tử Heracles của Macedonia vào năm 309 TCN như là một phần trong thỏa thuận hòa bình với Polyperchon và tới năm 306–305TCN, các diadochi đã tự xưng là vua ở lãnh thổ của mình.
Kỉ nguyên Hy Lạp hóa
Sự khởi đầu của Hy Lạp thời kỳ Hy Lạp hóa được xác định bởi cuộc xung đột giữa nhà Antipatros, đầu tiên được lãnh đạo bởi Kassandros (trị vì từ 305-297TCN), con trai của Antipatros, và nhà Antigonos, dưới sự lãnh đạo của vị tướng người Macedonia là Antigonos I Monophthalmos (trị vì từ 306-301TCN) và người con trai của ông ta, vị vua tương lai DemetriosI (trị vì từ 294-288TCN). Khi Kassandros vây hãm Athens vào năm 303TCN, Demetrios đã xâm lược Boeotia để nhằm cắt đứt con đường rút lui của ông, mặc dù vậy Kassandros đã nhanh chóng giải vây và triệt thoái về Macedonia. Khi Antigonos và Demetrios cố gắng tái lập lại Liên minh Hy Lạp của PhilipposII với bản thân họ là hai hegemon, một liên minh được tái lập lại của Kassandros, Ptolemaios I Soter (trị vì từ 305-283TCN) của nhà Ptolemaios ở Ai Cập, Seleukos I Nikator (trị vì từ 305-281TCN) của đế quốc Seleukos, và Lysimachos (trị vì từ 306-281TCN), Vua của Thrace, đã đánh bại hoàn toàn nhà Antigonos tại trận Ipsus vào năm 301TCN, Antigonos đã tử trận còn Demetrios đã buộc phải tháo chạy.
Kassandros qua đời vào năm 297TCN, và người con ốm yếu của ông là PhilipposIV cũng qua đời ngay trong năm đó, những người con trai khác của Kassandros là Alexandros V của Macedonia (trị vì từ 297-294TCN) và Antipatros II của Macedonia (trị vì từ 297-294TCN) đã kế vị cùng với người mẹ của họ là Thessalonike của Macedonia giữ vai trò là nhiếp chính. Trong lúc Demetrios giao chiến với lực lượng của nhà Antipatros ở Hy Lạp, AntipatrosII đã giết chết người mẹ của mình để giành quyền lực. Người em trai tuyệt vọng của ông, AlexandrosV sau đó đã cầu xin sự trợ giúp tới từ Pyrros của Ipiros (trị vì từ 297-272TCN), ông ta đã từng sát cánh bên cạnh Demetrios tại trận Ipsus nhưng sau đó đã được gửi tới Ai Cập làm con tin như là một phần của thỏa thuận giữa Demetrios và PtolemaiosI. Để đổi lại cho việc đánh bại lực lượng của AntipatrosII và buộc ông ta phải chạy trốn tới triều đình của Lysimachos ở Thrace, Pyrros đã nhận được phần thưởng đó là phần cực tây của vương quốc Macedonia. Demetrios đã hành quân về phía bắc và mời người cháu họ Alexandros V tới doanh trại của mình để dự một buổi yến tiệc với vẻ thân thiện, tuy nhiên ông đã sát hại Alexandros V khi ông ta toan bỏ về. Tiếp đó Demetrios được tuyên bố là vua của Macedonia, thế nhưng thần dân lại phản đối sự xa lánh, độc đoán theo kiểu phương đông của ông.
Chiến tranh đã sớm nổ ra giữa Pyrros và Demetrios vào năm 290TCN khi Lanassa, vợ của Pyrros, con gái của Agathocles của Syracuse, bỏ ông để lấy Demetrios và đem đến cho ông ta hòn đảo Corcyra vốn là của hồi môn của bà. Cuộc chiến kéo dài đến năm 288TCN, khi Demetrios đánh mất sự ủng hộ từ người Macedonia và bỏ trốn khỏi vương quốc. Macedonia sau đó được phân chia giữa Pyrros và Lysimachos, với việc Pyrros chiếm phần phía Tây Macedonia còn Lysimachos là phần phía đông Macedonia.
Đến năm 286TCN, Lysimachos đã đánh đuổi Pyrros và quân đội của ông ta ra khỏi Macedonia, tuy nhiên đến năm 282TCN, một cuộc chiến tranh mới đã bùng nổ giữa SeleukosI và Lysimachos. Lysimachos sau đó đã tử trận trong trận Corupedion và điều này cho phép SeleukosI nắm quyền kiểm soát Thrace và Macedonia. Nhưng SeleukosI lại bị ám sát ngay sau đó vào năm 281TCN bởi viên sĩ quan của mình là Ptolemaios Keraunos, con trai của PtolemaiosI và cháu nội của Antipatros, ông ta tiếp đó tự xưng là vua của Macedonia. Tuy vậy, sự hỗn loạn về chính trị ở Macedonia vẫn chưa dừng lại bởi vì Ptolemaios Keraunos đã bị người Celt giết chết trên chiến trường trong cuộc xâm lược Hy Lạp của họ vào năm 279 TCN. Quân đội Macedonia đã tôn vị tướng Sosthenes của Macedonia lên làm vua, mặc dù vậy dường như ông đã từ chối tước hiệu này. Sau khi đánh bại vị thủ lĩnh người Gaul là Bolgios và đánh đuổi đội quân cướp bóc của Brennus, Sosthenes đã qua đời và lại khiến cho Macedonia rơi vào tình trạng hỗn loạn. Những người Gaul xâm lược đã tàn phá Macedonia cho tới khi Antigonos II Gonatas, con trai của Demetrios, đánh bại họ ở Thrace tại trận Lysimachia vào năm 277TCN và sau đó ông đã được tuyên bố là vua của Macedonia.
Bắt đầu vào năm 280TCN, Pyrros đã phát động một chiến dịch ở Magna Graecia (tức là khu vực Nam Ý) chống lại Cộng hòa La Mã, nó được biết đến với tên gọi cuộc chiến tranh Pyrros, tiếp sau là cuộc xâm lược Sicily của ông. Ptolemaios Keraunos đã bảo đảm ngai vàng Macedonia của mình bằng cách giao cho Pyrros 5000 binh sĩ và 20 con voi chiến cho nỗ lực này của ông ta. Pyrros đã quay trở về Ipiros vào năm 275TCN sau sự thất bại hoàn toàn trong cả hai chiến dịch, điều này đã góp phần cho sự trỗi dậy của Rome bởi vì các thành bang Hy Lạp ở miền Nam Ý chẳng hạn như Tarentum lúc này đã trở thành đồng minh La Mã. Bất chấp việc ngân khố đã cạn kiệt, Pyrros quyết định xâm lược Macedonia vào năm 274TCN, điều này có thể là do ông nhận thấy rằng chế độ cai trị của Antigonos II không có được sự ổn định về mặt chính trị. Ông đã đánh bại đạo quân chủ yếu là lính đánh thuê của AntigonosII tại Trận Aous và đánh đuổi ông ta khỏi Macedonia, buộc ông ta phải tìm kiếm nơi ẩn náu cùng hạm đội hải quân của mình ở khu vực biển Aegea.
thumb|left|Tranh vẽ về các loại vũ khí và áo giáp thuộc thời kỳ [[Hy Lạp hóa đến từ một ngôi mộ ở Mieza cổ đại (ngày nay là Lefkadia), Imathia, miền Trung Macedonia, Hy Lạp, Thế kỷ 2TCN]] Pyrros đã đánh mất phần lớn sự ủng hộ của mình từ người Macedonia vào năm 273TCN khi những lính đánh thuê ngỗ ngược người Gaul của ông cướp phá khu nghĩa trang hoàng gia ở Aigai. Pyrros đã truy kích AntigonosII ở Peloponnese, tuy nhiên cuối cùng AntigonosII đã có thể giành lại được Macedonia. Pyrros sau đó tử trận khi đang vây hãm Argos vào năm 272TCN, điều này cho phép AntigonosII giành lại phần còn lại của Hy Lạp. Ông ta sau đó đã khôi phục lại các ngôi mộ của triều đại Argead ở Aigai bằng việc xây dựng một tumulus khổng lồ. Antigonos cũng đã củng cố khu vực biên giới với Illyria và sáp nhập Paeonia.
Các hạm đội hải quân của nhà Antigonos đóng quân tại Corinth và Chalkis dưới triều đại của Antigonos II cũng đã đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì các chế độ địa phương được nhà Antigonos áp đặt tại các thành phố Hy Lạp khác nhau. Tuy nhiên, Liên minh Aetolia đã trở thành một vấn đề lâu dài đối với tham vọng của AntigonosII nhằm kiểm soát khu vực miền Trung Hy Lạp, trong khi đó sự thành lập của liên minh Achaea vào năm 251TCN đã đẩy lùi các lực lượng của người Macedonia ra khỏi phần lớn bán đảo Peloponnese và đôi lúc đã sáp nhập cả Athens và Sparta. Khi đế quốc Seleukos đứng về phía nhà Antigonos của Macedonia chống lại nhà Ptolemaios của Ai Cập trong các cuộc chiến tranh Syria, hải quân của nhà Ptolemaios đã gây gián đoạn nghiêm trọng những nỗ lực của AntigonosII nhằm kiểm soát khu vực lục địa Hy Lạp. Với sự trợ giúp từ hải quân của nhà Ptolemaios, vị chính trị gia người Athen là Chremonides đã lãnh đạo một cuộc nổi dậy chống lại uy quyền của người Macedonia mà được biết đến với tên gọi là cuộc chiến tranh Chremonides (267–261TCN). Vào năm 265TCN, Athens đã bị bao vây và vây hãm bởi lực lượng của AntigonosII, và một hạm đội của nhà Ptolemaios đã bị đánh bại trong Trận Cos. Athens cuối cùng đã đầu hàng vào năm 261TCN. Sau khi Macedonia thiết lập một liên minh với vị vua nhà Seleukos là Antiochos II, một thỏa thuận hòa bình giữa AntigonosII và Ptolemaios II Philadelphos của Ai Cập cuối cùng đã được ký kết vào năm 255TCN.
thumb|phải|[[Đền thờ Hy Lạp cổ đại|Ngôi đền Apollo tại Corinth, nó được xây dựng vào khoảng năm 540TCN, cùng với Acrocorinth (tức là khu vực acropolis của Corinth mà đã từng chứa một một đội quân đồn trú người Macedonia) ]] Năm 251TCN, Aratos của Sicyon đã lãnh đạo một cuộc nổi dậy chống lại AntigonosII, vào năm 250TCN, PtolemaiosII đã tuyên bố ủng hộ vị vua tự xưng Alexandros của Corinth. Mặc dù Alexandros đã qua đời vào năm 246TCN và Antigonos đã có thể giành được một chiến thắng hải quân trước nhà Ptolemaios tại Andros, người Macedonia đã để mất Acrocorinth vào tay lực lượng của Aratos vào năm 243TCN, tiếp theo sau đó Corinth đã được kết nạp vào liên minh Achaea. AntigonosII đã giảng hòa với liên minh Achaea vào năm 240TCN và nhượng lại những vùng lãnh thổ mà ông đã mất ở Hy Lạp. AntigonosII qua đời vào năm 239TCN và đã được kế vị bởi người con trai của ông là Demetrios II của Macedonia (trị vì từ 239-229TCN). Nhằm tìm kiếm một liên minh với Macedonia để chống lại người Aetolia, thái hậu và nhiếp chính của Ipiros, Olympias II, đã đề nghị gả người con gái của bà là Phthia của Macedonia cho DemetriosII. Demetrios II đã chấp nhận lời đề nghị của bà, nhưng ông lại gây tổn hại đến mối quan hệ với nhà Seleukos bằng cách ly dị Stratonike của Macedonia. Mặc dù người Aetolia đã thiết lập một liên minh với liên minh Achaea như là một hệ quả của điều này, DemetriosII đã có thể xâm lược Boeotia và chiếm nó từ tay của người Aetolia vào năm 236TCN.
Liên minh Achaea đã thành công trong việc chiếm Megalopolis vào năm 235TCN, vào giai đoạn cuối triều đại của DemetriosII thì người Macedonia đã để mất gần như toàn bộ bán đảo Peloponnese ngoại trừ Argos. DemetriosII còn mất đi một đồng minh ở Ipiros khi mà chế độ quân chủ bị lật đổ trong một cuộc cách mạng cộng hòa. Để có thể bảo vệ Acarnania chống lại người Aetolia, DemetriosII đã tranh thủ sự trợ giúp của vị vua Illyria là Agron, những cướp biển người Illyri dưới quyền ông ta đã tiến hành cướp bóc khu vực miền tây Hy Lạp và thậm chí đã đánh bại hạm đội liên hợp của người Aetolia và liên minh Achaea tại trận Paxos vào năm 229TCN. Thế nhưng, một vị vua người Illyria khác, Longarus của vương quốc Dardania, đã xâm lược Macedonia và đánh bại một đạo quân của DemetriosII ngay trước khi ông qua đời vào năm 229TCN. Mặc dù người con trai còn nhỏ tuổi của ông là Philippos đã ngay lập tức kế vị ngai vàng, nhiếp chính của ông ta Antigonos III Doson (trị vì từ 229-221TCN) vốn là người cháu họ của AntigonosII, đã được quân đội tôn lên làm vua và Philippos là người thừa kế của ông sau khi Antigonos giành được một loạt các chiến thắng quân sự trước người Illyria ở phía Bắc và người Aetolia ở Thessaly.
thumb|trái|Một đồng [[tetradrachm được đúc dưới triều đại của Antigonos III Doson (trị vì 229-221 TCN), có thể tại Amphipolis, ở trên mặt trước là chân dung của thần Poseidon và ở mặt sau là một cảnh miêu tả thần Apollo ngồi trên mũi của một con thuyền]] Mặc dù liên minh Achaea đã chiến đấu chống lại Macedonia trong nhiều thập kỷ, Aratos đã phái một sứ thần tới chỗ Antigonos III vào năm 226TCN để thiết lập một liên minh vốn không ai ngờ tới vào thời điểm đó khi mà vị vua cải cách Cleomenes III của Sparta đang đe dọa phần còn lại của Hy Lạp trong cuộc chiến tranh Cleomenes (229–222TCN). Để đổi lại cho sự trợ giúp về mặt quân sự, AntigonosIII yêu cầu Corinth phải được trao trả lại cho người Macedonia, Aratos cuối cùng đã đồng ý vào năm 225TCN. Năm 224TCN, quân đội của AntigonosIII đã chiếm Arcadia từ tay người Sparta. Sau khi thiết lập một liên minh Hy Lạp theo cùng cách thức giống như liên minh Corinth của PhilipposII, ông đã thành công trong việc đánh bại người Sparta tại trận Sellasia vào năm 222TCN. Đây là lần đầu tiên trong suốt chiều dài lịch sử của mình, Sparta đã bị chiếm đóng bởi một thế lực ngoại bang, điều này đã khôi phục lại vị thế của Macedonia như là cường quốc số một ở Hy Lạp. Antigonos đã qua đời một năm sau đó có lẽ là do bệnh lao, ông đã để lại một vương quốc Hy Lạp hóa hùng mạnh cho người kế vị PhilipposV.
Philippos V của Macedonia (trị vì từ 221-179TCN) đã lên làm vua khi mới chỉ 17 tuổi và ngay lập tức ông đã đối mặt với những thách thức đối với quyền lực của mình đến từ bộ lạc người Illyria là người Dardani và liên minh Aetolia. PhilipposV và đồng minh của ông đã thành công trong việc chống lại người Aetolia và đồng minh của họ trong cuộc Chiến tranh Đồng Minh (220–217 TCN), tuy nhiên ông đã giảng hòa với người Aetolia ngay khi nghe tin về những cuộc tấn công của người Dardani ở phía Bắc và chiến thắng của người Carthage trước người La Mã tại Trận hồ Trasimene vào năm 217TCN. Demetrios của Pharos được cho là đã thuyết phục PhilipposV chiếm lấy Illyria trước tiên nếu muốn thực hiện một cuộc xâm lược nhằm vào bán đảo Ý. Năm 216TCN, PhilipposV đã phái 100 chiếc thuyền chiến hạng nhẹ tới khu vực biển Adriatic để tấn công Illyria, một động thái mà đã khiến cho Scerdilaidas của vương quốc Ardiaei kêu gọi sự trợ giúp từ người La Mã. Rome đã phản ứng lại bằng cách phái 10 chiếc quinquereme hạng nặng từ Sicily tới tuần tra khu vực bờ biển Illyria, điều này khiến cho PhilipposV phải hủy bỏ kế hoạch và ra lệnh cho hạm đội của mình rút lui, ngăn chặn một cuộc chiến có thể xảy ra vào lúc đó.
Chiến tranh với Rome
thumb|400px|Vương quốc Macedonia (cam) dưới thời [[Philippos V của Macedonia|PhilipposV (trị vì từ 221-179TCN), với các quốc gia vệ tinh của Macedonia (vàng đậm), đế quốc Seleukos (vàng tươi), các vùng đất nằm dưới sự bảo hộ của người La Mã (xanh đậm), vương quốc Pergamon (xanh nhạt), các thành bang độc lập (tía nhạt), và những vùng lãnh thổ thuộc sở hữu của nhà Ptolemaios (tím tía)]] Vào năm 215TCN, vào giai đoạn đỉnh điểm của cuộc chiến tranh Punic lần thứ hai với đế quốc Carthage, chính quyền La Mã đã chặn đứng một chiếc thuyền ở ngoài khơi bờ biển Calabria, trên chiếc thuyền này có một phái viên người Macedonia và một sứ thần người Carthage đang giữ một hiệp ước được Hannibal Barca soạn thảo, nó là một tuyên bố về một liên minh với PhilipposV. Hiệp ước này quy định rằng chỉ có Carthage mới có quyền đàm phán các điều khoản về sự đầu hàng giả định của Rome và hứa trợ giúp lẫn nhau trong trường hợp sau khi được hồi sinh Rome sẽ tìm kiếm sự trả thù đối với Macedonia hoặc Carthage. Mặc dù vậy người Macedonia có lẽ chỉ quan tâm đến việc bảo vệ những vùng đất mới được chinh phục của họ ở Illyria, tuy thế người La Mã vẫn có thể ngăn trở bất cứ tham vọng lớn lao nào của PhilipposV đối với khu vực Adriatic trong cuộc chiến tranh Macedonia lần thứ nhất (214–205TCN). Vào năm 214TCN, Rome đã bố trí một hạm đội tại Oricus, khi nơi này cùng với Apollonia bị người Macedonia tấn công. Khi người Macedonia chiếm Lissus vào năm 212TCN và có khả năng đe dọa miền Nam Ý để hỗ trợ cho Hannibal, Viện nguyên lão La Mã đã phản ứng lại bằng cách xúi giục liên minh Aetolia, Sparta, Elis, Messenia, và Attalos I (trị vì từ 241-197TCN) của Pergamon gây chiến chống lại PhilipposV, giữ cho ông bận rộn và tránh xa khỏi Ý.
Liên minh Aetolia đã ký kết một hiệp ước hòa bình với PhilipposV vào năm 206TCN còn Cộng hòa La Mã đã đàm phán hiệp ước Phoenice vào 205TCN để chấm dứt chiến tranh và cho phép người Macedonia giữ lại một số thành trì mà họ đã chiếm được ở Illyria. Mặc dù người La Mã đã từ chối lời đề nghị của người Aetolia vào năm 202TCN về việc Rome một lần nữa tuyên bố chiến tranh với Macedonia, Viện nguyên lão La Mã đã cân nhắc nghiêm túc đối với lời đề nghị tương tự tới từ Pergamon và đồng minh Rhodes của nó vào năm 201TCN. Những quốc gia này đã tỏ ra lo lắng về liên minh của PhilipposV với Antiochos III Đại đế của đế quốc Seleukos, mà đã xâm lược đế quốc Ptolemaios vốn đã mệt mỏi vì chiến tranh và kiệt quệ về tài chính trong cuộc Chiến tranh Syria lần thứ Năm (202–195TCN), trong khi PhilipposV chiếm giữ những thành trì của nhà Ptolemaios ở khu vực biển Aegea. Mặc dù các phái viên của Rome đã đóng một vai trò chủ chốt trong việc thuyết phục Athens gia nhập vào liên minh chống Macedonia cùng với Pergamon và Rhodes vào năm 200TCN, thế nhưng comitia centuriata (hội đồng nhân dân) đã bác bỏ đề nghị về việc tuyên chiến với Macedonia của Viện nguyên lão La Mã. Trong khi đó, PhilipposV đã chinh phục các vùng đất ở khu vực Hellespont và Bosporus cũng như là đảo Samos của nhà Ptolemaios, điều này đã dẫn đến việc Rhodes thành lập một liên minh với Pergamon, Byzantium, Cyzicus, và Chios chống lại Macedonia. Bất chấp trên danh nghĩa là đã liên minh với vị vua nhà Seleukos, PhilipposV đã thua trận thủy chiến Chios vào năm 201TCN và đã bị hạm đội của người Rhodes và Pergamon phong tỏa ở Bargylia.
thumb|300px|trái|Một đồng [[tetradrachm thuộc về Philippos V của Macedonia (trị vì từ 221-179TCN), với chân dung của nhà vua ở bên mặt phải và nữ thần Athena Alkidemos đang vung một tia sét bên mặt trái]] Trong lúc Philippos V đang bận giao chiến với các đồng minh Hy Lạp của Rome, thì Rome lại coi điều này như là một cơ hội để trừng phạt người đồng minh cũ của Hannibal bằng một cuộc chiến tranh mà họ hy vọng là sẽ mang đến một chiến thắng và không cần quá nhiều nguồn lực. Với việc Carthage đã bị đánh bại hoàn toàn sau cuộc Chiến tranh Punic lần thứ Hai, Bringmann cho rằng chiến lược của người La Mã đã thay đổi từ việc bảo vệ miền Nam Ý khỏi Macedonia sang thành việc trả thù Philippos V vì đã liên minh với Hannibal. Tuy nhiên, Arthur M. Eckstein nhấn mạnh rằng Viện nguyên lão La Mã "đã không vạch ra các chiến lược lâu dài" và thay vào đó "tròng trành từ khủng hoảng này tới khủng hoảng khác" trong khi chỉ cho phép bản thân nó dính líu đến khu vực miền Đông của thế giới Hy Lạp hóa chỉ khi các đồng minh của nó thúc giục mạnh mẽ và bất chấp việc dân chúng đã kiệt sức và mệt mỏi vì chiến tranh. Viện nguyên lão La Mã đã yêu cầu PhilipposV chấm dứt chiến tranh chống lại các quốc gia Hy Lạp lân cận và tuân theo một ủy ban phân xử quốc tế để giải quyết các bất bình. Với ý định là để gây chiến hoặc để làm bẽ mặt vị vua của Macedonia, việc ông từ chối các đề nghị của họ vốn là điều đã được dự đoán từ trước và nó được sử dụng như là một công cụ tuyên truyền hữu ích để minh chứng cho những mục đích ngay thẳng và yêu quý Hy Lạp của người La Mã trái ngược với phản ứng hiếu chiến và đối lập của người Macedonia. Khi comitia centuriata cuối cùng đã bỏ phiếu tán thành việc tuyên chiến của Viện nguyên lão La Mã vào năm 200TCN và trao tối hậu thư của họ cho PhilipposV, trong đó yêu cầu rằng một tòa án đánh giá thiệt hại gây ra cho Rhodes và Pergamon, vị vua của Macedonia đã bác bỏ điều này. Điều này đã đánh dấu sự khởi đầu của Chiến tranh Macedonia lần thứ hai (200–197TCN), với việc Publius Sulpicius Galba Maximus chỉ huy các hoạt động quân sự và đã đổ bộ ở Apollonia nằm dọc theo bờ biển Illyria cùng với hai quân đoàn La Mã.
thumb|upright|Bức tượng bán thân bằng đồng của [[Eumenes II của Pergamon, đây là bản sao La Mã của tác phẩm gốc được tạo ra vào thời kỳ Hy Lạp hóa, đến từ Điền trang giấy cói ở Herculaneum]] Mặc dù người Macedonia đã thành công trong việc bảo vệ lãnh thổ của họ trong khoảng gần hai năm, thế nhưng chấp chính quan La Mã Titus Quinctius Flamininus đã thành công trong việc đánh bật PhilipposV khỏi Macedonia vào năm 198TCN, buộc ông và binh lính phải thoái lui tới Thessaly. Khi liên minh Achaea phản bội lại người Macedonia và đứng về phía Rome, vị vua của Macedonia đã cầu hòa, nhưng bởi vì các điều khoản đưa ra được cho là quá khắc nghiệt, và vì thế cuộc chiến tranh vẫn tiếp tục diễn ra. Vào tháng 6 năm 197TCN, người Macedonia đã bị đánh bại tại Trận Cynoscephalae. Rome sau đó đã thông qua một hiệp ước mà buộc Macedonia phải từ bỏ phần lớn những vùng lãnh thổ Hy Lạp của nó ngoại trừ chính Macedonia, trừ khi nó đóng vai trò là một vùng đệm để đề phòng các cuộc tấn công của người Illyri và Thraci vào Hy Lạp. Mặc dù một số người Hy Lạp nghi ngờ người La Mã có ý định thay thế Macedonia như là một thế lực bá chủ mới ở Hy Lạp, Flaminius đã tuyên bố tại thế vận hội Isthmia vào năm 196TCN rằng Rome có ý định bảo toàn quyền tự do của người Hy Lạp bằng việc không để lại bất cứ đơn vị đồn trú nào và cũng không đòi hỏi cống nạp bằng bất cứ hình thức nào. Lời hứa hẹn của ông đã bị trì hoãn bởi những cuộc đàm phán với vị vua Sparta là Nabis, vào lúc đó ông ta đã chiếm Argos, tuy vậy người La Mã đã rút quân khỏi Hy Lạp vào năm 194TCN.
Nhận được sự khuyến khích từ liên minh Aetolia và lời kêu gọi giải phóng Hy Lạp khỏi bàn tay của người La Mã từ họ, vị vua Seleukos AntiochosIII đã đổ bộ cùng với quân đội của mình ở Demetrias, Thessaly, vào năm 192TCN, và được người Aetolia bầu làm strategos. Tuy nhiên, Philippos V của Macedonia vẫn duy trì liên minh với người La Mã, cùng với liên minh Achaea, Rhodes, Pergamon, và Athens. Người La Mã sau đó đã đánh bại đế quốc Seleukos trong Trận Thermopylae vào năm 191TCN và tiếp đó là trong trận Magnesia vào năm 190TCN, điều này đã buộc nhà Seleukos phải trả một khoản bồi thường chiến tranh, phá hủy phần lớn hạm đội của họ, và từ bỏ yêu sách của họ đối với bất cứ vùng lãnh thổ nào nằm ở phía Bắc hoặc phía Tây của dãy núi Taurus theo hiệp ước Apamea vào năm 188TCN. Được sự chấp nhận của Rome, PhilipposV đã có thể chiếm được một vài thành phố ở miền trung Hy Lạp mà vốn đã liên minh với AntiochosIII vào năm 191–189TCN, trong khi đó Rhodes và Eumenes II (trị vì từ 197-159TCN) của Pergamon đã giành được những vùng lãnh thổ lớn hơn ở Tiểu Á. thumb|left|Một đồng [[tetradrachm thuộc về Perseus của Macedonia (trị vì từ 179-168 TCN); Bảo tàng Anh]] Thất bại trong việc làm vừa lòng tất cả các phe trong những cuộc tranh chấp lãnh thổ khác nhau, vào năm 184/183TCN Viện nguyên lão La Mã đã quyết định buộc PhilipposV phải từ bỏ Aenus và Maronea, bởi vì chúng đã được tuyên bố là các thành phố tự do theo hiệp ước Apamea. Điều này đã làm giảm bớt nỗi sợ hãi của EumenesII rằng Macedonia có thể gây ra một mối đe dọa đối với những vùng đất của ông ta ở Hellespont. Perseus của Macedonia (trị vì từ 179-168TCN) đã kế vị PhilipposV và xử tử người em trai Demetrios của mình, ông ta vốn được lòng người La Mã nhưng lại bị Perseus buộc tội phản quốc. Perseus sau đó đã cố gắng thiết lập các liên minh hôn nhân với Prusias II của Bithynia và Seleukos IV Philopator của đế quốc Seleukos, cùng với đó là đã nối lại các mối quan hệ với Rhodes mà đã khiến cho EumenesII cảm thấy vô cùng lo lắng. Mặc dù EumenesII đã cố gắng làm suy yếu ngấm ngầm các mối quan hệ ngoại giao này, Perseus đã gây dựng một liên minh với liên minh Boeotia, mở rộng quyền lực của mình tới Illyria và Thrace, vào năm 174TCN, ông đã giành được vai trò quản lý ngôi đền Apollo tại Delphi với tư cách là một thành viên của hội đồng đại nghị liên minh.
Eumenes II đã đến Rome vào năm 172TCN và đọc một bài diễn văn trước Viện nguyên lão để tố cáo sự vi phạm và các tội ác được quy cho là của Perseus. Điều này đã thuyết phục được Viện nguyên lão tuyên bố cuộc chiến tranh Macedonia lần thứ Ba (171–168TCN), dẫu vậy Klaus Bringmann khẳng định rằng các cuộc đàm phán với Macedonia đã hoàn toàn bị bác bỏ do "sự toan tính về chính trị" của Rome đó là vương quốc Macedonia phải bị tiêu diệt để đảm bảo việc loại trừ "căn nguyên của tất cả những khó khăn mà Rome đang gặp phải trong thế giới Hy Lạp". Mặc dù Perseus đã giành chiến thắng trước người La Mã tại trận Callinicus vào năm 171TCN, quân đội Macedonia đã bị đánh bại tại trận Pydna vào tháng 6 năm 168TCN. Perseus chạy trốn tới Samothrace nhưng ông đã đầu hàng ngay sau đó và bị đưa tới Rome cho lễ diễu binh chiến thắng của Lucius Aemilius Paullus Macedonicus, ông sau đó bị quản thúc tại Alba Fucens và qua đời tại đây vào năm 166TCN.
Người La Mã đã bãi bỏ chế độ quân chủ của Macedonia bằng cách thiết lập bốn nước cộng hòa đồng minh riêng biệt thay cho nó, thủ phủ của chúng đặt tại Amphipolis, Thessalonica, Pella, và Pelagonia. Người La Mã đã áp đặt các điều luật khắt khe ngăn cản những sự tiếp xúc về kinh tế và xã hội giữa các cư dân của những nước cộng hòa này, bao gồm cả việc cấm các cuộc hôn nhân giữa họ và (tạm thời) ngăn cấm việc khai thác vàng và bạc. Một người tên là Andriskos đã tự xưng là hậu duệ của nhà Antigonos, ông ta sau đó nổi dậy chống lại người La Mã và được tuyên bố là vua của Macedonia. Ông đã đánh bại một đạo quân La Mã dưới quyền của vị praetor Publius Juventius Thalna trong cuộc chiến tranh Macedonia lần thứ Tư (150–148TCN). Bất chấp điều này, Andriskos đã bị đánh bại trong Trận Pydna lần thứ hai bởi Quintus Caecilius Metellus Macedonicus vào năm 148TCN Tiếp sau sự kiện này, người La Mã đã hủy diệt Carthage vào năm 146TCN và giành chiến thắng trước liên minh Achaea trong Trận Corinth, mở ra thời kỳ Hy Lạp thuộc La Mã và sự thiết lập từ từ của Tỉnh Macedonia của La Mã.
Liên kết ngoài
Thể loại:Macedonia cổ đại Thể loại:Macedonia thời kỳ Hy Lạp hóa
CMC (định hướng)
CMC có thể là:
Diabrotica pachitensis
Diabrotica pachitensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bowditch miêu tả khoa học năm 1911.
Tham khảo
Thể loại:Diabrotica
23162 Alexcrook
23162 Alexcrook là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1410.6172379 ngày (3.86 năm). Nó được phát hiện ngày 30 tháng 3 năm 2000.
Tham khảo
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 2000
Hypochaeris elata
Hypochaeris elata là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Wedd.) Benth. & Hook.f. ex Griseb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1874.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hypochaeris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1874
Sân bay quốc tế Tiruchirappalli
Sân bay quốc tế Tiruchirappalli hoặc sân bay quốc tế Trichy (IATA: TRZ, ICAO: VOTR) là một sân bay quốc tế phục vụ Tiruchirapalli ở bang Tamil Nadu, Ấn Độ. Sân bay nằm bên Quốc lộ 210 nối với Tiruchirapalli Rameswaram và có cự ly 5 km (3,1 mi) phía nam trung tâm thành phố. Sân bay Trichy là một trong những sân bay quốc tế phát triển nhanh nhất ở Ấn Độ. Đây là sân bay lớn thứ ba ở bang về lượng khách và hàng hóa sau sân bay quốc tế Chennai và Sân bay quốc tế Coimbatore. Sân này bay đã nhận chứng chỉ ISO 9001: 2008 chứng nhận chất lượng. Sân bay Tiruchirappalli đã được công bố là sân bay quốc tế ngày 4 tháng 10 năm 2012.
Chú thích
Thể loại:Sân bay Ấn Độ
Leucauge
Leucauge là một chi nhện trong họ Tetragnathidae (Tetragnathidae).
Het chi omvat 170 soorten die een pantropicale verspreiding hebben. Het lichaam, de vorm van de poten en de zilveren, zwarte en gele tekening van de wijfjes van het chi Leucauge maakt identificatie ervan vrij gemakkelijk. Ze hebben twee rijen van lange, slanke gebogen haren op de dijen van de vierde poot. Het web is vaker hellend dan verticaal en de spin rust năm het midden van het web met zijn onderkant omhoog.
Naam
De naam Leucauge komt van het Griekse woord leukos, dat wit betekent.
Tham khảo
Thể loại:Tetragnathidae Thể loại:Leucauge
Thouron
Thouron (Toron) là một xã của tỉnh Haute-Vienne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, miền trung nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Haute-Vienne
Nonnus bicolor
Nonnus bicolor là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nonnus
Gradefes
Gradefes là một đô thị trong tỉnh León, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 1.211 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở León
Remijia hubbardiorum
Remijia hubbardiorum là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được B.M.Boom mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.
Liên kết ngoài
Thể loại:Remijia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2005
Nesiotus similis
Nesiotus similis là một loài bọ cánh cứng trong họ Phalacridae. Loài này được Scott miêu tả khoa học năm 1922.
Xã Newborg, Quận Bottineau, Bắc Dakota
Xã Newborg (Newborg Township) là một xã thuộc quận Bottineau, tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 43 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Bắc Dakota Thể loại:Quận Bottineau, North Dakota
Boppeus fairmairei
Boppeus fairmairei là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Boppeus
Aladdin (phim 2019)
Aladdin là phim điện ảnh nhạc kịch kỳ ảo của Mỹ do Guy Ritchie đạo diễn, từ phần kịch bản do anh thực hiện cùng với John August. Phim do hãng Walt Disney Pictures sản xuất và là phiên bản làm lại người đóng / CGI của tác phẩm hoạt hình cùng tên năm 1992 của Disney, vốn đều dựa trên truyện cổ tích Aladdin và cây đèn thần từ bộ Nghìn lẻ một đêm. Phim có sự tham gia diễn xuất của Mena Massoud, Will Smith, Naomi Scott, Marwan Kenzari, Navid Negahban, Nasim Pedrad, Billy Magnussen và Numan Acar, cùng sự góp giọng lồng tiếng của Alan Tudyk và Frank Welker. Tác phẩm cũng là lời tri ân tới Robin Williams, diễn viên lồng tiếng cho nhân vật Thần Đèn trong bộ phim hoạt hình gốc năm 1992. Nội dung của bộ phim theo chân Aladdin, một tên trộm đường phố phải lòng Công chúa Jasmine, kết bạn với Thần đèn và chiến đấu với Jafar độc ác.
Tháng 10 năm 2016, Disney xác nhận Ritchie sẽ ngồi ghế đạo diễn cho một dự án điện ảnh người đóng làm lại của Aladdin. Smith là thành viên đầu tiên của dàn diễn viên tham gia dự án khi ký hợp đồng đóng vai Genie vào tháng 7 năm 2017. Cuối tháng đó, cả Massoud và Scott cũng đều được xác nhận sẽ đảm nhiệm hai vai chính. Quá trình bấm máy của phim bắt đầu vào tháng 9 năm 2017 tại Longcross Studios ở Surrey, Anh. Công tác ghi hình cũng được thực hiện tại sa mạc Wadi Rum ở Jordan và kéo dài đến tháng 1 năm 2018. Một số cảnh quay bổ sung sau này được thực hiện vào tháng 8 năm 2018.
Aladdin được phát hành rạp tại Hoa Kỳ vào ngày 24 tháng 5 năm 2019. Cùng ngày, phim bắt đầu được khởi chiếu ở các cụm rạp ở Việt Nam. Phim thu về hơn 1 tỷ USD trên toàn thế giới, trở thành phim điện ảnh có doanh thu cao thứ chín trong năm 2019. Tác phẩm nhận về nhiều đánh giá trái chiều từ các nhà phê bình, với nhiều lời khen ngợi cho phần âm nhạc, thiết kế trang phục và diễn xuất của Smith, Massoud và Scott, nhưng lại gặp chỉ trích về phần chỉ đạo đạo diễn của Ritchie và hiệu ứng CGI của Genie. Một phần phim tiếp theo đang trong quá trình phát triển.
Nội dung
Aladdin, một tên trộm đường phố ở thành phố Agrabah của Ả Rập, và con khỉ Abu của cậu gặp Công chúa Jasmine, người đã lẻn khỏi cuộc sống được che chở của cô trong cung điện. Jasmine mong muốn nối nghiệp cha mình với tư cách là Hoàng đế, nhưng thay vào đó, cô được cho là sẽ kết hôn với một trong những người cầu hôn hoàng gia của mình, bao gồm cả Hoàng tử Anders quyến rũ nhưng có đôi mắt mờ ảo. Jafar, đại tể tướng, âm mưu lật đổ Hoàng đế và tìm kiếm cây đèn thần ẩn trong Hang Thần Bí, nhưng chỉ có "một viên kim cương thô" mới có thể vào hang.
Con vẹt cưng của Jafar, Iago phát hiện Aladdin và Abu lẻn vào cung điện hoàng gia và đến thăm Jasmine. Aladdin sau đó bị bắt bởi Jafar. Hắn đề nghị làm cho Aladdin đủ giàu để gây ấn tượng với Jasmine để đổi lấy chiếc đèn, và cảnh báo anh không được lấy gì khác. Vào trong hang, Aladdin giải phóng một tấm thảm thần và tìm thấy chiếc đèn, nhưng Abu không thể cưỡng lại việc chạm vào một kho báu nào đó và khiến hang động sụp đổ. Aladdin đưa chiếc đèn cho Jafar, nhưng hắn lật lọng và đá anh và Abu vào hang, nhưng Abu đã cướp lại chiếc đèn.
Được Iago giải thoát, Jafar đánh cắp chiếc đèn và trở thành chủ nhân mới của Thần đèn. Hắn ta sử dụng ước nguyện đầu tiên của mình để trở thành quốc vương, nhưng Jasmine nhắc nhở các vệ binh cung điện về lòng trung thành thực sự của họ, quay họ chống lại Jafar. Với mong muốn thứ hai là trở thành phù thủy quyền năng nhất thế giới, Jafar đày Aladdin và Abu đến một vùng đất hoang lạnh giá, giam giữ những người bảo vệ cung điện và con hổ cưng của Jasmine là Rajah, sau đó đe dọa giết Hoàng đế và Dalia trừ khi Jasmine đồng ý kết hôn với anh ta. Tại đám cưới, Jasmine cướp chiếc đèn khỏi Jafar và nhảy xuống tấm thảm thần để trốn thoát cùng Aladdin và Abu, những người đã được cứu thoát khỏi vùng đất hoang lạnh giá bởi cùng một tấm thảm (Thần đèn đã gửi nó sau lưng Jafar). Bị truy đuổi bởi Iago, con vẹt mà Jafar trong một thời gian ngắn biến thành vẹt khổng lồ, và Jafar sử dụng một cơn bão và cát xoắn, Aladdin và Jasmine bị bắt lại và tấm thảm ma thuật bị phá hủy.
Aladdin chế nhạo Jafar vì là người nắm quyền thứ hai sau Thần đèn, khuyên hắn thực hiện điều ước cuối cùng của mình là trở thành "sinh vật mạnh nhất trong vũ trụ" mà Thần đèn bắt buộc, biến Jafar thành một thần đèn thậm chí còn mạnh hơn. Điều này nhốt Jafar bên trong chiếc đèn của chính mình, kéo Iago theo hắn ta, và Genie trục xuất chúng đến Hang Thần Bí. Abu giải cứu tấm thảm thần kỳ và Genie sửa chữa nó. Aladdin giữ lời hứa của mình và sử dụng điều ước cuối cùng của mình để giải phóng Thần đèn, cho phép ông ta sống như một con người. Hoàng đế phong tước vương miện cho Jasmine trở thành nữ vương mới - người cai trị, không còn ràng buộc phải kết hôn với hoàng tử, và cô ấy và Aladdin kết hôn. Genie kết hôn với Dalia và họ bắt đầu thành lập một gia đình và cùng nhau khám phá thế giới, trở thành người thủy thủ đang kể cho các con mình nghe câu chuyện về Aladdin ở đầu phim.
Diễn viên
Ngoài ra, Tayliah Blair và Jordan A. Nash lần lượt đóng vai con gái và con trai của Genie và Dalia là Lian và Omar. Ngoài ra, Robby Haynes đóng vai Razoul, một người bảo vệ cung điện. Nina Wadia vào vai Zulla, một thương nhân không ưa Aladdin. Wadia mô tả sự xuất hiện của cô trong phim "giống một vai khách mời hơn" vì các cảnh quay được bổ sung sau khi quá trình ghi hình kết thúc. Ngoài Abu, Welker còn lồng tiếng cho Động Kỳ quan, kẻ bảo vệ cây đèn thần khỏi những kẻ xâm nhập và chỉ trao cho người xứng đáng
Quay phim
Quá trình quay phim chính diễn ra từ ngày 6 tháng 9 năm 2017 tại phim trường Longcross Studios ở Surrey, Anh và kết thúc vào ngày 24 tháng 1 năm 2018. Một phần của bộ phim được quay ở thung lũng Wadi Rum, Jordan. Ủy ban Điện ảnh Hoàng gia Jordan đã hỗ trợ trong quá trình quay phim và tạo điều kiện cho công tác hậu cần. Các buổi quay lại diễn ra vào tháng 8 năm 2018. Bối cảnh sản xuất trong phim trường được thiết kế bởi nhà thiết kế sản xuất Gemma Jackson, vốn được biết đến với các thành tựu từ dự án phim truyền hình Game of Thrones. Phân cảnh nhạc kịch "Hoàng tử Ali" sử dụng tới 1.000 vũ công. Smith thường xuyên ứng biến diễn xuất trong thời gian đóng phim. Massoud cũng tiết lộ có một phân cảnh khi Hoàng tử Ali và Genie gặp gỡ gia đình hoàng gia lần đầu tiên, cũng đều do dàn diễn viên tự ứng biến.
Hậu kỳ
Phần kỹ xảo hình ảnh của bộ phim do công ty Industrial Light & Magic đảm nhiệm dưới sự giám sát của Michael Mullholland, Daniele Bigi và David Seager, với sự giúp đỡ của Hybride Technologies, DNEG, Nzviage và Proof.
Âm nhạc
Alan Menken đã được mời đảm nhiệm công tác soạn nhạc cho Aladdin, trước đây ông cũng đảm nhiệm vai trò tương tự trong bộ phim hoạt hình gốc. Bộ đội Pasek và Paul cũng sáng tác một bài hát mới cùng với Menken. Một số bài hát từ bộ phim gốc của Menken, Howard Ashman và Tim Rice cũng xuất hiện trong phiên bản làm lại này. Album nhạc phim cho bộ phim cùng tên, được Walt Disney Records phát hành vào ngày 17 tháng 5 năm 2019. Nhạc phim có bản cover "A Whole New World" của Zayn Malik và Zhavia Ward, các bài hát từ bộ phim gốc, một bài hát mới được viết bởi nhà soạn nhạc của bộ phim gốc Alan Menken và Pasek &amp; Paul, và một bản nhạc do Menken sáng tác.
Phát hành
Thị trường quốc tế đầu tiên công chiếu ra mắt Aladdin là Jordan vào ngày 13 tháng 5 năm 2019, với sự góp mặt của Hoàng tử Ali bin Hussein và Công chúa Rym Ali. Phim bắt đầu được khởi chiếu ở các cụm rạp ở Việt Nam vào ngày 24 tháng 5 năm 2019.
Quảng bá
Will Smith đăng tải áp phích chính thức đầu tiên của Aladdin vào ngày 10 tháng 10 năm 2018. Đoạn teaser trailer cũng được cho ra mắt vào ngày hôm sau. Tháng 12 năm 2018, Entertainment Weekly đã đưa ra hình ảnh chính thức đầu tiên về dàn diễn viên trong trang phục nhân vật trên trang bìa phát hành của tạp chí, đồng thời nhận định tác phẩm là một trong những phim điện ảnh được mong đợi nhất năm 2019. Ngày 10 tháng 2 năm 2019, Disney đã ra mắt một đoạn giới thiệu đặc biệt của Aladdin tại Giải Grammy lần thứ 61, tuy nhiên màn giới thiệu này đã vấp phải nhiều phản hồi tiêu cực từ phía khán giả khi cho rằng kỹ xảo CGI của nhân vật Genie trong thiết kế màu xanh lam không đạt đủ chất lượng. Các phản hồi tiêu cực đã tạo ra phong trào chế ảnh meme và các bản chỉnh sửa Photoshop chế nhạo vẻ bề ngoài của Will Smith trong đoạn phim giới thiệu. Ngày 12 tháng 3 năm 2019, Disney cho ra mắt đoạn giới thiệu thứ hai trên chương trình Good Morning America. Đoạn giới thiệu này được phản hồi tích cực hơn so với đoạn trước vì nó có một số bài hát từ bộ phim gốc và nhiều phân cảnh của Smith không sử dụng CGI. Các cảnh có sử dụng CGI của anh cũng nhận được nhiều sự chú ý hơn, dù vẫn bị một số nhà phê bình chỉ trích khi phim chính thức ra mắt.
Phương tiện tại gia
Aladdin được phát hành dưới định dạng phim số Digital HD vào ngày 27 tháng 8 năm 2019 và được ra mắt dưới các định dạng đĩa vật lý Ultra HD Blu-ray, Blu-ray, và DVD vào ngày 10 tháng 9. Aladdin cũng được ra mắt trên nền tảng xem phim trực tuyến Disney+ vào ngày 8 tháng 1 năm 2020.
Doanh thu phòng vé
Aladdin thu về 356,6 triệu USD chỉ tính riêng tại thị trường Mỹ và Canada và 695,1 triệu USD tại các quốc gia và vùng lãnh thổ khác, đưa tổng mức doanh thu toàn cầu lên tới 1,051 tỷ USD, so với kinh phí sản xuất bộ phim là 183 triệu USD. Bộ phim đã vượt mốc 1 tỷ USD vào ngày 26 tháng 7 năm 2019, trở thành phim điện ảnh thứ 41 từng đạt được cột mốc này. Deadline Hollywood ước tính lợi nhuận ròng của bộ phim là 356 triệu USD, sau khi tổng hợp số liệu từ doanh thu và các khoản chi.
Tại thị trường Mỹ và Canada, Aladdin được phát hành cùng thời điểm với Booksmart và Đứa con của bóng tối, dự kiến thu về 80 triệu USD từ 4.476 rạp chiếu phim trong bốn ngày cuối tuần ra mắt trùng với Lễ Chiến sĩ trận vong. Trong khi Disney dự kiến tác phẩm sẽ ra mắt với doanh thu từ 75–85 triệu USD, thì một số trang theo dõi độc lập lại cho rằng doanh thu mở màn phim sẽ vào mức thấp nhất là 65 triệu USD và cao nhất là 100 triệu USD. Phim thu về 31 triệu USD trong ngày đầu tiên công chiếu, bao gồm 7 triệu USD thu về từ suất chiếu sớm đêm thứ Năm, là số liệu cao thứ hai trong số các phim người đóng làm lại của Disney. Sau ba ngày cuối tuần ra mắt, tác phẩm thu về 91,5 triệu USD,   và 116,8 triệu USD sau bốn ngày cuối tuần nếu tính cả ngày Lễ Chiến sĩ trận vong. Aladdin trở thành phim có doanh thu ra mắt cao thứ ba của năm 2019 tại thời điểm đó, đứng sau Avengers: Hồi kết và Đại úy Marvel, đồng thời cũng là phim điện ảnh ra mắt dịp Lễ Chiến sĩ trận vong cao thứ năm từ trước đến nay, và là lần ra mắt phim tốt nhất trong sự nghiệp của Ritchie. Sau đó, Aladdin đã thu về 11,9 triệu USD vào ngày thứ năm công chiếu, con số cao nhất cho doanh thu của một phim điện ảnh trong ngày thứ Ba liền sau ngày Lễ Chiến sĩ trận vong. Phim thu về 42,3 triệu USD trong dịp cuối tuần thứ hai công chiếu, về thứ hai trên bảng xếp hạng doanh thu phòng vé, xếp sau tân binh Chúa tể Godzilla. Tới dịp cuối tuần thứ ba, tác phẩm thu về 24,7 triệu USD và giữ vị trí thứ ba về doanh thu phòng vé tuần. Tác phẩm tiếp tục giữ vững vị trí thứ ba tại phòng vé trong dịp cuối tuần thứ tư và thứ năm với doanh thu lần lượt là 17,3 triệu USD và 13,2 triệu USD.
Tại thị trường quốc tế, Aladdin dự kiến thu về thêm 100–120 triệu USD, trong đó bao gồm 10–20 triệu USD ở thị trường Trung Quốc sau ba ngày công chiếu ra mắt. Thực tế, phim đạt tổng doanh thu 123,2 triệu USD từ thị trường quốc tế trong ba ngày cuối tuần công chiếu, với tổng doanh thu ra mắt toàn cầu là 214,7 triệu USD. Phim giữ vị trí quán quân phòng vé ở mọi quốc gia thuộc Mỹ Latinh và Châu Á nơi phim được công chiếu. Doanh thu ra mắt quốc tế lớn nhất của phim được ghi nhận tại các thị trường Trung Quốc (18,7 triệu USD), Mexico (9,2 triệu USD), Anh Quốc (8,4 triệu USD), Ý (6,6 triệu USD) và Hàn Quốc (6,5 triệu USD). Tác phẩm cũng trở thành phim điện ảnh có doanh thu mở màn cao thứ hai trong năm 2019 tại Ý, Tây Ban Nha, Indonesia và Việt Nam. Ở Ấn Độ, Aladdin ra mắt với doanh thu 3,4 triệu USD, trở thành phim ngoại có doanh thu mở màn cao nhất thứ ba trong năm, sau Avengers: Hồi kết và Đại úy Marvel. Đến hết ngày thứ Hai, tác phẩm đã đạt doanh thu 255 triệu USD trong 4 ngày ra mắt toàn cầu. Trong dịp cuối tuần thứ hai công chiếu quốc tế, bộ phim đã kiếm được 78,3 triệu USD từ 54 quốc gia, giữ vị trí á quân phòng vé tại 32 quốc gia trong số đó. Trong dịp cuối tuần công chiếu quốc tế thứ tư, Aladdin vẫn giữ vị trí dẫn đầu phòng vé tại 20 quốc gia. Tới cuối tháng 6 năm 2019, tác phẩm đã vượt qua Independence Day (1996) để trở thành phim điện ảnh có doanh thu cao nhất trong sự nghiệp của Will Smith. Năm thị trường quốc tế có doanh thu tốt nhất của Aladdin là Nhật Bản (110,1 triệu USD), Hàn Quốc (90,4 triệu USD), Trung Quốc (53,5 triệu USD), Anh Quốc (46,4 triệu USD) và México (32,5 triệu USD).
23164 Badger
23164 Badger là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1743.1448046 ngày (4.77 năm). Nó được phát hiện ngày 5 tháng 4 năm 2000.
Aladdin (phim 2019)
Đánh giá chuyên môn
Bình luận cho Chicago Sun-Times, Richard Roeper cho bộ phim 3 trên 4 sao, dành nhiều lời khen ngợi cho diễn xuất của Smith, Scott và Massoud, đồng thời gọi bộ phim là "bản phim người đóng rực rỡ và lung linh." Peter Debruge của Variety thì tổng kết bài đánh giá của mình với lời bình: "Will Smith đã bước vào đôi giày của Robin Williams, mang đến một phong thái mới mẻ cho vai diễn Genie trong phiên bản làm lại người đóng đầy rủi ro của Guy Ritchie." Nhưng anh đồng thời cũng chỉ trích diễn xuất của Kenzari trong vai Jafar: "Nam diễn viên người Hà Lan Marwan Kenzari có thể là một hình tượng đầy đẹp trai thay thế cho nhân vật trong phiên bản hoạt hình, với bộ ria bút chì và đôi mắt của Sophia Loren, nhưng anh ta không đủ hiểm ác để cho chúng ta thấy được một mối đe dọa." Yevgeniy Peklo khi viết cho Mir Fantastiki đã chấm bộ phim số điểm 8/10, nhận định tác phẩm này "có lẽ là phiên bản làm lại người đóng hay nhất của Disney từ trước đến nay."
23164 Badger
Tham khảo
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 2000
Aladdin (phim 2019)
Đánh giá chuyên môn
Mặc dù dành nhiều lời khen ngợi tới dàn diễn viên, William Bibbiani của TheWrap lại nói về tác phẩm: "Nếu bạn không nghĩ quá nhiều về nó (mặc dù có lẽ bạn nên làm như vậy), thì phiên bản làm lại của Aladdin có thể sẽ giúp bạn giải trí. Nhưng bạn cũng sẽ thấy giải trí hơn rất nhiều nếu xem lại bộ phim gốc." Chris Nashawaty của Entertainment Weekly chấm cho Aladdin điểm C+, than thở rằng tác phẩm không hề bổ sung thêm những yếu tố mới mẻ nào so với phần phim hoạt hình tiền nhiệm năm 1992. Mark Kennedy của Associated Press thì viết rằng, "Guy Ritchie... luôn là một lựa chọn kỳ quặc khi ngồi ghế đạo diễn cho một dự án nhạc kịch lãng mạn lớn của Disney [...]. Aladdin dưới bàn tay của anh, giống với Xác ướp hơn là Nữ hoàng băng giá."
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim của Walt Disney Pictures Thể loại:Công nghệ ghi hình chuyển động trong điện ảnh Thể loại:Phim quay tại Surrey Thể loại:Phim quay tại Luân Đôn Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở Trung Đông Thể loại:Phim dựa theo truyện cổ tích Thể loại:Phim về ước mơ trở thành hiện thực Thể loại:Phim tiếng Anh Thể loại:Phim làm lại của Disney Thể loại:Phim ca nhạc lãng mạn Mỹ Thể loại:Phim kỳ ảo lãng mạn Mỹ Thể loại:Phim lãng mạn Mỹ Thể loại:Phim kỳ ảo ca nhạc Mỹ Thể loại:Phim ca nhạc Mỹ Thể loại:Phim Mỹ Thể loại:Phim kỳ ảo Mỹ Thể loại:Phim phiêu lưu tưởng tượng của Mỹ Thể loại:Phim về tuổi mới lớn của Mỹ Thể loại:Phim đôi bạn Mỹ Thể loại:Phim lãng mạn thập niên 2010 Thể loại:Phim ca nhạc thập niên 2010 Thể loại:Phim kỳ ảo thập niên 2010 Thể loại:Phim phiêu lưu thập niên 2010 Thể loại:Phim 3D năm 2019 Thể loại:Phim năm 2019 Thể loại:Phim có doanh thu trên một tỷ đô-la Mỹ
Somatina mozambica
Somatina mozambica là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Grammitis cucullata
Grammitis cucullata là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được J. Small mô tả khoa học đầu tiên. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Grammitis Thể loại:Unresolved names
Grammitis cucullata
Bakerella hoyifolia
Bakerella hoyifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Loranthaceae. Loài này được (Baker) Balle mô tả khoa học đầu tiên năm 1964.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bakerella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1964
Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Bỉ 1975–76
Đây là thống kê của Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Bỉ mùa giải 1975–76.
Tổng quan
Giải có sự tham gia của 19 đội, và Club Brugge K.V. giành chức vô địch. Cuối mùa giải, hạng đấu giảm từ 19 xuống còn 18 đội, do đó có 3 câu lạc bộ xuống hạng Division II và được thay thế bởi 2 câu lạc bộ thăng hạng.
Tham khảo
Thể loại:Mùa giải Giải bóng đá hạng nhất A quốc gia Bỉ Bỉ Thể loại:Bóng đá Bỉ 1975–76
Torhasan, Yenice
Torhasan là một xã thuộc huyện Yenice, tỉnh Çanakkale, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 446 người.
Cryptocarya micrantha
Cryptocarya micrantha là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Meisn. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1864.
Liên kết ngoài
M Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1864
Diabrotica palpalis
Diabrotica palpalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1887.
Potamogeton × cooperi
Potamogeton × cooperi là một loài thực vật có hoa lai ghép trong họ Potamogetonaceae. Loài này được (Fryer) Fryer miêu tả khoa học đầu tiên năm 1897.
Diabrotica palpalis
Tham khảo
Thể loại:Diabrotica
Potamogeton × cooperi
Liên kết ngoài
Thể loại:Potamogeton Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1897
Boarmia curtaria
Boarmia curtaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Boarmia
Wullschlaegelia aphylla
Wullschlaegelia aphylla là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Sw.) Rchb.f. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1863.
Liên kết ngoài
Thể loại:Wullschlaegelia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1863
Quyền LGBT ở Lesotho
Quyền đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới ở Lesotho phải đối mặt với những thách thức pháp lý mà những người không phải LGBT không gặp phải. Lesotho không công nhận hôn nhân đồng giới hoặc kết hợp dân sự, cũng không cấm phân biệt đối xử trên cơ sở khuynh hướng tình dục hoặc bản dạng giới.
Người LGBT phải đối mặt với sự từ chối và phân biệt đối xử xã hội ở Lesoto. Tuy nhiên, thái độ đối với các thành viên của cộng đồng LGBT đang dần phát triển và trở nên khoan dung và chấp nhận hơn, phù hợp với xu hướng trên toàn thế giới. Vào năm 2012, Leseria đã hợp pháp hóa đồng tính luyến ái, và vào ngày 18 tháng 5 năm 2013, cuộc diễu hành niềm tự hào đồng tính đầu tiên đã diễn ra ở nước này.