cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
File Manager (Windows)
Tổng quan
Giao diện của chương trình cho thấy một danh sách các thư mục trên bảng điều khiển bên trái và một danh sách các nội dung của thư mục hiện tại trên bảng điều khiển bên phải. Trình quản lý tập tin cho phép người dùng tạo, đổi tên, di chuyển, in, sao chép, tìm kiếm và xóa các tệp tin và thư mục, cũng như thiết lập các quyền hạn (thuộc tính) như lưu trữ, chỉ đọc, ẩn hoặc hệ thống và liên kết tệp Loại với các chương trình. Người dùng cũng được cấp sẵn các công cụ để đổi tên và định dạng đĩa, quản lý các thư mục để chia sẻ tập tin và để kết nối đến một ổ đĩa mạng. Trên các hệ thống Windows NT, người dùng cũng có thể thiết lập ACLs trên các tập tin và thư mục trên các phân vùng NTFS thông qua hộp thoại cấu hình bảo mật shell32 (cũng được sử dụng bởi Explorer và các trình quản lý tệp khác của Windows). Trên ổ đĩa NTFS, các tập tin cá nhân hoặc toàn bộ các thư mục có thể được nén hoặc mở rộng.
Phiên bản File Manager của Windows NT cho phép người dùng thay đổi thư mục, tệp tin, mạng cục bộ, và quyền người dùng.
Từ Windows 95 và Windows NT 4.0 trở đi, Trình quản lý tệp đã bị Windows Windows Explorer thay thế. Tuy nhiên, tập tin chương trình   vẫn còn tồn tại trên Windows 95, 98 Windows 98 và Windows Me (16-bit), và Windows NT 4.0 (32-bit). Phiên bản 32-bit cuối cùng của   (mã build 4.0.1381.318) được phân phối như là một phần của Windows NT 4.0 Service Pack 6a (SP6a). Còn phiên bản 16-bit cuối cùng của   (mã build 4.90.3000) được phân phối như là một thành phần của hệ điều hành Windows Me.
Ian Ellison-Taylor là nhà phát triển shell trên nhóm Windows 3.1 chịu trách nhiệm về File Manager và Print Manager.
Microsoft đã phát hành mã nhị phân và mã nguồn trên GitHub vào năm 2018, được cấp phép theo Giấy phép MIT.
16-bit
nhỏ|Giao diện File Manager trên [[Windows 3.x]] Phiên bản gốc của File Manager là một chương trình 16-bit hỗ trợ các tên tệp tin 8.3 được sử dụng tại thời điểm đó.
Nó không hỗ trợ các phần mở rộng có sẵn trong Windows 95 - bao gồm các tên tập tin dài và tên tập tin có chứa dấu cách. Thay vào đó, nó sẽ chỉ hiển thị sáu ký tự đầu tiên theo sau bởi một ký tự dấu ngã "~" và một con số, thường là 1. Nó thêm các số (2, 3, v.v...) sau dấu ngã nếu có nhiều hơn một tên tệp có cùng ký tự đầu tiên tồn tại trong cùng một thư mục.
Phiên bản 16-bit được phân phối với các bản cài đặt Windows 3.1x và Windows for Workgroups 3.1x đã gặp vấn đề Y2K do mối tương quan lexicograph giữa các biểu diễn ngày và bộ ký tự ASCII, đáng ra phải ghi là '2000' thì nó lại dùng dấu chấm và chấm phẩy để thay thế. Microsoft đã phát hành một cập nhật sửa chữa lỗi trên cho tất cả các môi trường Windows 3.1x.
Windows NT
File Manager đã được viết lại dưới dạng chương trình 32-bit cho Windows NT. Phiên bản mới này đã xử lý đúng tên tệp dài cũng như các hệ thống tệp NTFS. Nó đi kèm trong Windows NT 3.1, 3.5, 3.51 và 4.0.
Windows 10
Vào ngày 6 tháng 4 năm 2018, Microsoft đã phát hành mã nhị phân và mã nguồn, được cấp phép theo Giấy phép MIT, cho phiên bản cải tiến của Trình quản lý tệp có thể chạy trên Windows 10. Phiên bản này bao gồm các thay đổi như khả năng biên dịch trong các phiên bản hiện đại của Visual Studio, khả năng biên dịch dưới dạng ứng dụng 64 bit và nhiều cải tiến về khả năng sử dụng. Microsoft cũng đã phát hành ứng dụng này trong Microsoft Store miễn phí vào cuối tháng 1 năm 2019.
Eduard von Liebert
phải|nhỏ|Eduard von Liebert Eduard Wilhelm Hans von Liebert (16 tháng 4 năm 1850 tại Rendsburg – 14 tháng 11 năm 1934 tại Tscheidt) là một sĩ quan quân đội Phổ, đã được thăng đến cấp Thượng tướng Bộ binh, đồng thời là một nhà chính trị và tác giả quân sự. Ông từng tham chiến trong cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871) và Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 – 1918).
Gia đình
Liebert sinh vào tháng 4 năm 1850, trong một gia đình ở Schlesien. Ông nội của ông là Johann Karl Sigismund Liebert, một bác sĩ có tên tuổi tại Langenbielau ở Hạ Schlesien. Vào ngày 29 tháng 4 năm 1876, tại Kiel, Liebert kết hôn lần thứ nhất với Helene Dittmer (14 tháng 2 năm 1856 tại Grönwold, Holstein – 3 tháng 10 năm 1898 tại Berlin); cuộc hôn nhân này mang lại cho ông một người con gái là Elsa (1877 – sau 1941). Về sau này, Liebert tái giá.
Vào ngày 1 tháng 1 năm 1900, tại kinh đô Berlin, Liebert được ban địa vị quý tộc di truyền của Phổ. Tuy nhiên, dòng họ của ông bị tuyệt hậu khi con gái ông là Elsa qua đời vào khoảng năm 1941.
Tiểu sử
Vào ngày 13 tháng 7 năm 1872, ông được thăng cấp hàm Trung úy, sau đó ông trở thành giảng viên Trường Quân sự (Kriegsschule) Hannover vào năm 1876 rồi được thăng hàm Đại úy vào ngày 17 tháng 9 năm 1878. Đến năm 1881, ông được bổ nhiệm vào Bộ Tổng tham mưu ở Berlin, rồi được thăng quân hàm Thiếu tá vào ngày 20 tháng 2 năm 1886 và Thượng tá vào ngày 16 tháng 5 năm 1891. Vào ngày 28 tháng 7 năm 1892, ông được lãnh chức Tham mưu trưởng của Quân đoàn X tại Hannover, và trên cương vị này ông đã tiến hành một chuyến khảo sát thông tin dài ngày đến Đông Phi thuộc Đức. Đến ngày 14 tháng 5 năm 1894, ông lên cấp hàm Đại tá và được nhậm chức Trung đoàn trưởng của Trung đoàn Phóng lựu số 12 "Vương tử Carl của Phổ" (số 2 Brandenburg) tại Frankfurt (Oder).
Vào năm 1896, với quân hàm Thiếu tướng, ông được giao nhiệm vụ Tư lệnh Lực lượng Bảo hộ của Đế quốc Đức ở Đông Phi và vào năm 1897, ông được cử làm Toàn quyền của thuộc địa này, thay thế cho Hermann von Wissmann. Do áp đặt sưu cao thuế nặng, vị Toàn quyền trở nên bị căm phẫn và điều này khiến cho ông sớm bị huyền chức vào năm 1901. Vào ngày 9 tháng 4 năm 1901, ông được lãnh tạm quyền chỉ huy (Führung) Sư đoàn số 6 tại Brandenburg an der Havel, thay thế cho Bruno Joas. Tiếp theo đó, ông được phong cấp hàm Trung tướng đồng thời được bổ nhiệm chức Sư đoàn trưởng vào ngày 18 tháng 5 năm 1901. Ông chỉ huy sư đoàn này cho đến ngày 6 tháng 4 năm 1903 rồi xuất ngũ (zur Disposition).
Sau khi từ giã quân đội, ông chuyển sang hoạt động chính trị. Vào năm 1904, ông trở thành vị Chủ tịch sáng lập của Liên minh Đế chế chống Dân chủ Xã hội tại Berlin, đồng thời là thành viên Nhánh trưởng của Liên hiệp Đại Đức và Ủy ban của Hiệp hội Thuộc địa Đức. Vào năm 1909, ông là một trong những người thành lập tổ chức cánh hữu Liên hiệp Phụ nữ Đức (Deutschen Frauenbunds). Kể từ năm 1907 cho đến năm 1914, ông là thành viên Quốc hội với vai trò là Đại biểu Đảng Bảo thủ Tự do và Đế chế (RFKP).
Sau khi cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ, Liebert được triệu hồi vào ngày 4 tháng 10 năm 1914 và được phong làm Toàn quyền Łódź tại Ba Lan. Ông chỉ đảm nhiệm cương vị này cho đến ngày 7 tháng 11 thì được rời khỏi chức vụ của mình và xuất ngũ. Tuy nhiên, ông lại được triệu hồi vào ngày 14 tháng 1 năm 1915 và được chuyển vào Mặt trận phía Tây để đảm nhiệm chức vụ Sư trưởng của Sư đoàn Trừ bị số 15. Trên cương vị này, ông đã được Đức hoàng Wilhelm II phong cấp bậc Danh dự (Charakter) Thượng tướng Bộ binh vào ngày 27 tháng 1 năm 1916. Đến ngày 25 tháng 2 năm 1917, ông được nhận văn bằng chính thức xác nhận cấp hàm của ông, đồng thời được bổ nhiệm làm Tư lệnh Bộ Chỉ huy Lực lượng Đặc biệt số 54 (Generalkommandos z.b.V. Nr. 54). Trên cương vị này, Liebert đã góp phần đẩy lui các cuộc tấn công của quân đội Pháp nhằm vào Tập đoàn quân số 7 của Đức dọc theo sông Aisne, và những thắng lợi của ông trong chiến dịch này đã khiến cho ông được tặng thưởng Huân chương Quân công cao quý nhất của Phổ vào ngày 6 tháng 6 năm 1917. Nhưng, do đã qua sinh nhật thứ 67 của mình, vào ngày 17 tháng 6 năm đó, Liebert được rời khỏi chức vụ của mình và xuất ngũ lần cuối cùng.
Bước sang năm sau, ông gia nhập Viện Quý tộc Phổ (1918), không lâu trước khi viện này giải thể vào năm 1918.
Liebert cũng là một tác giả quân sự và có lần ông đã đặt cho mình bút danh Samarticus. Trong các công trình nghiên cứu của ông có tiểu sử các danh tướng Gneisenau và Moltke.
Vào năm 1929, ông gia nhập Đảng Công nhân Đức Quốc gia Xã hội Chủ nghĩa đang trên đà phát triển, và từ trần 5 năm sau đó (1934) tại Hạ Schlesien.
Chú thích
Thể loại:Tướng Phổ Thể loại:Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ Thể loại:Quân nhân Lực lượng Bảo hộ Đế quốc Đức Thể loại:Thống đốc Đông Phi thuộc Đức Thể loại:Quân nhân Đức trong Thế chiến thứ nhất Thể loại:Người nhận Pour le Mérite Thể loại:Thành viên Viện Quý tộc Phổ Thể loại:Thành viên Viện Đại biểu Phổ Thể loại:Thành viên Viện Đại biểu Đế quốc Đức Thể loại:Thành viên Liên hiệp Đại Đức Thể loại:Thành viên Đảng Bảo thủ Tự do Đức Thể loại:Thành viên Đảng Quốc xã Đức Thể loại:Nhà văn quân sự Đức Thể loại:Người Rendsburg Thể loại:Người Silesia Thể loại:Tướng Đức Thể loại:Sinh năm 1850 Thể loại:Mất năm 1934 Thể loại:Đảng viên Đức Quốc Xã Thể loại:Chính khách Đức Thể loại:Lịch sử Tanzania
Caroline Kennedy
Khi cha của bà trở thành tổng thống Mỹ thì bà chưa đầy bốn tuổi. Sau khi cha bà bị ám sát vào tháng 10 năm 1963, bà cùng với mẹ và em trai định cư tại Upper East Side của Manhattan. Sau khi tốt nghiệp Đại học Radcliffe và làm việc tại Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan, New York, bà gặp và kết hôn với nhà thiết kế Edwin Schlossberg. Bà tiếp tục nhận được bằng tiến sĩ luật (Juris Doctor) từ Trường Luật Columbia. Hầu hết thời gian hoạt động chuyên nghiệp của Caroline là về luật và chính trị, bao gồm cả cải cách giáo dục và công tác từ thiện. Bà cũng là đồng tác giả của hai cuốn về tự do dân sự cùng với Ellen Alderman.
Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2008, Caroline Kennedy là người ủng hộ nhiệt liệt ứng cử viên đảng Dân chủ Barack Obama trong cuộc bầu cử sơ bộ, bà đã vận động tranh cử cho cho ông ấy ở các bang Orlando, Indiana và Ohio. Sau khi đắc cử, Obama bổ nhiệm thượng nghị sĩ Hillary Clinton làm ngoại trưởng, Caroline lúc này đã tranh cử vào chiếc ghế thượng viện của tiểu bang New York còn trống do Clinton để lại, nhưng sau đó rút lui vì lý do cá nhân. Giữa năm 2013 bà được tổng thống Obama bổ nhiệm làm Đại sứ Hoa Kỳ tại Nhật Bản và giữ chức vụ này cho đến năm 2017.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1957 Thể loại:Gia tộc Kennedy Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Harvard Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nhà từ thiện Mỹ Thể loại:Tín hữu Công giáo La Mã Hoa Kỳ Thể loại:Người Mỹ gốc Anh Thể loại:Nhà văn Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Nhà văn Mỹ thế kỷ 21 Thể loại:Nhà hoạt động quyền công dân Mỹ Thể loại:Người Mỹ gốc Ireland Thể loại:Người Mỹ gốc Scotland Thể loại:Nữ nhà văn Mỹ Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Columbia Thể loại:Nữ nhà văn thế kỷ 20 Thể loại:Nữ nhà văn thế kỷ 21 Thể loại:Người Mỹ gốc Pháp Thể loại:Nữ hoạt động xã hội người Mỹ Thể loại:Nhà văn Thành phố New York Thể loại:Nhà văn từ Washington, D.C.
Trần Đình Thọ (chuẩn tướng)
Trần Đình Thọ (1933 - 2022), nguyên là một tướng lĩnh của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, cấp bậc Chuẩn tướng. Ông xuất thân từ những khóa đầu tiên ở trường Võ bị Liên quân được Quân đội Pháp hỗ trợ cho Chính phủ Quốc gia mở ra ban đầu ở miền Trung, sau dời về Nam Cao nguyên Trung phần với mục đích đào tạo sĩ quan người Việt phục vụ trong Quân đội Liên hiệp Pháp. Ra trường, gia nhập Binh chủng Nhảy dù và đã phục vụ một thời gian ngắn. Sau được chuyển sang đơn vị Bộ binh. Sau cùng về Bộ Tổng tham mưu, đảm trách một Phòng chuyên trách Kế hoạch Hành quân. Ông phục vụ ở lĩnh vực này với thời gian lâu nhất (1963-1975).
Tiểu sử & Binh nghiệp
Ông sinh ngày 12 tháng 7 năm 1933 trong một gia đình quân nhân tại Nam Định, Duyên hải miền Bắc Việt Nam. Năm 1951, ông tốt nghiệp Trung học chương trình Pháp tại Nam Định với văn bằng Tú tài bán phần (Part I).
Quân đội Quốc gia Việt Nam
Giữa năm 1953, ông được thăng cấp Trung úy lên giữ chức vụ Đại đội phó Đại đội 4. Sau đó, được chỉ định làm Chỉ huy phó trại Huấn luyện tân binh thuộc Đệ Tam Quân khu Bắc Việt, Nam Định. Cùng năm, ông được chuyển sang đơn vị Bộ binh giữ chức vụ Đại đội trưởng Đại đội 1 thuộc Tiểu đoàn Khinh quân 718 đồn trú tại Phúc Yên, Vĩnh Phúc. Sau đó, ông được lên giữ chức Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 718, chuyển về đồn trú tại Bùi Chu, Nam Định.
Quân đội Việt Nam Cộng hòa
Cuối năm 1955, sau khi chuyển từ Quân đội Quốc gia sang phục vụ cơ cấu mới là Quân đội Việt Nam Cộng hòa ông được thăng cấp Đại úy tại nhiệm. Đầu năm 1956, ông được cử làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1 thuộc Trung đoàn 2 của Sư đoàn 1 Dã chiến do Đại tá Nguyễn Khánh làm Tư lệnh. Đến măm 1957, ông chuyển lên Bộ tư lệnh Sư đoàn giữ chức vụ Trưởng phòng 3 Đặc trách Kế hoạch Hành quân.
Đầu năm 1959, ông được cử đi du học lớp Bộ binh cao cấp tại trường Võ bị Lục quân Fort Benning, Columbus, Tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Mãn khóa về nước, chuyển về Bộ Tổng tham mưu phục vụ tại Ban Nhân viên thuộc Phòng 1. Đầu năm 1960, ông được cử đi du học lớp Quản trị Nhân viên cao cấp tại trường Tổng quản trị Fort Benjamin Harrisson, Indianapolis, Tiểu bang Indiana, Hoa Kỳ. Cuối năm mãn khóa về nước, ông được đặc cách thăng cấp Thiếu tá.
Đầu năm 1962, ông biệt phái sang lĩnh vực Hành chính và được cử về miền Tây Nam phần giữ chức vụ Phụ tá Tỉnh trưởng kiêm Chỉ huy trưởng Cơ quan Quân sự tỉnh Phong Dinh. Giữa năm, chuyền về miền Đông Nam phần, ông được chỉ định làm Quận trưởng quận Củ Chi thay thế Đại úy Nguyễn Văn Hưởng.
Cuối năm 1963, sau cuộc đảo chính Tổng thống Ngô Đình Diệm (1 tháng 11), ông nhận lệnh bàn giao chức vụ Quận trưởng Củ Chi lại cho Đại úy Nguyễn Phú nghiệp. Ngay sau đó ông được chuyển về Bộ Tổng tham mưu giữ chức vụ Trưởng ban Hành quân thuộc Phòng 3.
Tháng 10 năm 1965, ông được điều trở về Bộ Tổng tham mưu giữ chức vụ Trưởng phòng 3 thay thế Chuẩn tướng Trần Thanh Phong. Ngày Quốc khánh Đệ nhị Cộng hòa 1 tháng 11 cùng năm ông được thăng cấp Đại tá tại nhiệm. Đến năm 1970, tạm thời uỷ nhiệm Phòng 3 cho Phó phòng xử lý, ông được cử theo học lớp Chỉ huy & Tham mưu tại Đà Lạt. Mãn khóa trở lại chức vụ cũ. Đến đầu tháng 3 năm 1972, ông được thăng cấp Chuẩn tướng tại nhiệm.
1975
Ngày 29 tháng 4, ông cùng gia đình di tản ra khỏi Việt Nam. Sau đó đi định cư tại Herndon, Tiểu bang Virginia, Hoa Kỳ. Ông qua đời ngày 26/09/2022 tại Virginia, hưởng thọ 89 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1933 Thể loại:Chuẩn tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa Thể loại:Người Nam Định Thể loại:Người Mỹ gốc Việt
Barbacenia longiscapa
Barbacenia longiscapa là một loài thực vật có hoa trong họ Velloziaceae. Loài này được Goethart & Henrard miêu tả khoa học đầu tiên năm 1937.
Zonocryptus robustus
Zonocryptus robustus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Zonocryptus
Baikiaea fragrantissima
Baikiaea fragrantissima là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Baker f. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Baikiaea
Desisa lunulata
Desisa lunulata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Desisa
Theuma fusca
Theuma fusca là một loài nhện trong họ Gnaphosidae.
Loài này thuộc chi Theuma. Theuma fusca được William Frederick Purcell miêu tả năm 1907.
Tham khảo
Thể loại:Theuma
Xã Clarno, Quận Lake, South Dakota
Xã Clarno (Clarno Township) là một xã thuộc quận Lake, tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 182 người.
Wendlandia jingdongensis
Wendlandia jingdongensis là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được W.C.Chen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1983.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Hoắc quang Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1983
Euphyia remissata
Euphyia remissata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
R
Sevindik, Beyşehir
Sevindik là một thị trấn thuộc huyện Beyşehir, tỉnh Konya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 901 người.
Danaea ypori
Danaea ypori là một loài dương xỉ trong họ Marattiaceae. Loài này được Christenh. mô tả khoa học đầu tiên năm 2010. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Khavanewadi, Hukeri
Khavanewadi là một làng thuộc tehsil Hukeri, huyện Belgaum, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Belgaum (huyện)
Desisa lunulatoides
Desisa lunulatoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Desisa
Lợn Kiềng Sắt
Lợn Kiềng Sắt là một giống lợn bản địa Quảng Ngãi có tên gọi phổ biến là lợn Cỏ, theo cách gọi của người Hrê gọi là lợn Kiềng Sắt hay lợn cúng Giàng chúng có nguồn gốc tại xã Ba Vinh, huyện Ba Tơ là một trong những nơi được xem là quê gốc của giống lợn này Lợn Kiềng Sắt được nuôi chủ yếu bởi ba cộng đồng người dân tộc Người Hrê, người Kor, người Kdong, tên gọi của chúng đến nay chưa rõ lý do, khi nghe hỏi vì sao gọi là lợn Kiềng Sắt thì nhiều già làng cho biết rằng "Khi còn thấp như bụi cây nhỏ ngoài rừng thì đã nghe gọi tên này rồi". Chúng là một giống vật nuôi Việt Nam bản địa.
Chúng có những đặc điểm quý như dễ nuôi, khả năng chống chịu bệnh tốt, không kén ăn, chi phí đầu tư nuôi thấp, chất lượng thịt thơm ngon. Hiện nay số lượng lợn Kiềng Sắt còn rất ít, phân bố rải rác ở những vùng xa xôi, hẻo lánh, tập trung chủ yếu ở một số xã thuộc 2 huyện Ba Tơ và Sơn Tây. Cho đến nay, ở nhiều vùng của tỉnh Quảng Ngãi, người dân thuộc các dân tộc thiểu số vẫn chỉ nuôi và dùng lợn Kiềng Sắt để cúng vào các dịp lễ, tết khi thực hiện các nghi lễ và tập quán văn hoá. Giống lợn kiềng sắt nguyên gốc được ví gọi là lợn quý cúng giàng. Hiện nay giống lợn này đang trong tình trạng nguy cấp, nếu không có các biện pháp cấp bách, lợn bản địa của Quảng Ngãi có nguy cơ bị tuyệt chủng trong một vài năm tới.
Đặc điểm
Lợn Kiềng Sắt có đặc điểm ngoại hình nổi bật là lông đen tuyền toàn thân, chân ngắn và nhỏ, thân ngắn và thon. Ưu điểm chính của lợn Kiềng Sắt là khả năng thích nghi cao với môi trường, tính chống chịu bệnh tốt, sử dụng được các loại thức ăn thô, nghèo chất dinh dưỡng, chi phí đầu tư nuôi thấp, chất lượng thịt thơm ngon. Nhược điểm lớn của các giống lợn bản địa này là tầm vóc nhỏ, năng suất thấp, khả năng sinh trưởng không cao so với các giống lợn ngoại nhập Dù nổi tiếng với thịt thơm ngon và từng được nuôi phổ biến ở các vùng miền núi trong tỉnh Quảng Ngãi, thế nhưng muốn tìm mua được lợn Kiềng Sắt thì phải đi bộ vào tận các bản làng vùng sâu thì mới có.
Ngoại hình
Giống lợn này có các đặc điểm ngoại hình cơ bản như lông đen tuyền toàn thân, da đen, mặt thẳng, mõm khá dài, chân thẳng, thân ngắn và thon, tai nhỏ vừa và thẳng vểnh lên trên. Chúng không có bộ lông dài, nanh nhọn và hung hăng như lợn rừng, hay da bóng và dạn dĩ như lợn nhà mà giống lợn kiềng sắt có nhiều đặc điểm khác biệt, với da màu sậm, lông thưa, mõm dài và nhọn, lưng thẳng, tai vểnh. Lợn Kiềng Sắt rất dễ nhận dạng như lông đen tuyền toàn thân từ khi đẻ ra cho đến lúc trưởng thành, da đen và mỏng, mặt thẳng, mõm khá dài và hơi nhọn, tai nhỏ vểnh thẳng lên trên, lưng thẳng, bụng thon Mõm dài, tai vểnh, lưng thẳng là những đặc điểm để phân biệt giống lợn này với đồng loại. Chúng có tầm vóc nhỏ, trọng lượng lợn kiềng sắt trưởng thành đạt từ 20–30 kg/con.
Thịt lợn
Giống lợn này chất lượng thịt thơm ngon, ít béo mỡ nên không gây ngán. Tỉ lệ nạc/thịt xẻ đạt 43%; khả năng giữ nước của thịt lợn Kiềng Sắt sau 24 giờ là 96%; không có dấu vết của hiện tượng tồn dư tetracylin, furazolidon và clenbuterol; chất lượng thịt mỡ tốt. Tỉ lệ stearic axit đạt 12%, palmitic axit đạt 20% và linoleic axit đạt 24,8% trong mỡ lợn. Chỉ số iod của mỡ đạt 64%. Đối với lợn lai, tỉ lệ stearic axit đạt 13%, palmitic axit đạt 25% và linoleic axit đạt 21%. Chỉ số iod của mỡ là 63% thấp hơn so với lợn Kiềng Sắt.
Ngoài chất lượng thịt ngon thì giống lợn Kiềng Sắt còn có bộ gene rất tốt, đặc biệt là gene chịu nhiệt, gene kháng bệnh, do đó nó có thể sống trong đầm lầy. Xác định được đa hình gene Leptin ở lợn Kiềng Sắt. Trong 9 mẫu DNA, tần số kiểu gene AA chiếm tỉ lệ cao nhất (77,7%), kiểu gene GA và GG chiếm tỉ lệ thấp (11%), kết quả phân tích đa hình gene PSS cũng chỉ ra rằng, hầu hết các mẫu nghiên cứu đều có kiểu gene đồng hợp tử NN, chỉ có một mẫu có kiểu gene dị hợp tử Nn là dữ liệu quan trọng trong công tác phát triển giống lợn Kiềng Sắt theo định hướng cho chất lượng thịt cao.
Tập tính
Chúng đặc biệt là rất nhát, dù quen hay lạ nhưng thấy người là bỏ chạy đi chỗ khác, kể cả khi đã được đưa về nuôi khá lâu. Chúng còn lưu lại những tập tính của tổ tiên là lợn rừng là thích tắm và cần không gian rộng. Là loại lợn bản địa, với thức ăn chủ yếu là rau, củ và thường xuyên di chuyển nên thời gian nuôi của lợn kiềng sắt từ khi nhỏ đến lúc xuất chuồng từ 10-12 tháng, lâu hơn so với lợn nuôi thông thường từ 2-3 tháng. Nhìn chung, chúng có những đặc điểm quý là hả năng thích nghi cao, khả năng chống chịu bệnh tốt, sử dụng tốt các loại thức ăn thô, nghèo dinh dưỡng phù hợp với điều kiện chăm sóc của người dân địa phương, chi phí đầu tư nuôi thấp, chất lượng thịt thơm ngon.
Sinh sản
Lợn nái Kiềng Sắt động dục lần đầu ở giai đoạn 146 ngày tuổi, trọng lượng cơ thể khi động dục lần đầu là 9,77 kg. Chu kỳ động dục của nái Kiềng Sắt là 21 ngày và kéo dài trong 4 ngày. Khi động dục lợn nái Kiềng Sắt thường có biểu hiện không rõ ràng và yên tĩnh hơn so với một số giống lợn khác. Mỗi năm lợn nái Kiềng Sắt đẻ khoảng 2 lứa. Số con đẻ ra trên lứa tăng dần từ lứa 1 đến lứa 3 (từ 4-9 con). Trọng lượng lợn sơ sinh trung bình 408g/con. Tỉ lệ lợn sơ sinh còn sống lúc 1 ngày tuổi bằng 95% so với số lợn con mới đẻ. Sau 3 tháng tuổi, lợn đạt trọng lượng trung bình 4 kg, 7 tháng tuổi là 14 kg, 11 tháng tuổi là 30 kg. Tiêu tốn thức ăn tinh của lợn Kiềng Sắt trung bình ở giai đoạn thí nghiệm là 4 kg TĂT/kg
Lợn Kiềng Sắt rất phù hợp trong điều kiện nuôi thả ở vùng đồi núi. Tuy nhiên, hiện nay số lượng lợn Kiềng Sắt thuần chỉ còn lại rất ít, phân bố rất rải rác ở những vùng xa xôi hẻo lánh của các huyện miền núi như Ba Tơ, Tây Trà, Sơn Tây. Đến nay, tìm được lợn Kiềng sắt thuần chủng là điều rất khó khăn, tốn rất nhiều thời gian và công sức. Ở những vùng giao thông tương đối thuận tiện, sự giao lưu mua bán khá phát triển thì rất khó có thể tìm thấy lợn Kiềng Sắt thuần. Ở những vùng này, giống lợn Kiềng Sắt đã lai với các giống lợn khác, đặc biệt là lợn Móng Cái được du nhập từ những vùng khác đến. Sự du nhập của các giống lợn khác đã tạo ra con lai với lợn Kiềng Sắt với các mức độ khác nhau.
Tình hình
300px|nhỏ|phải|Một con lợn bản địa của người K'Ho Những năm trước thì giống lợn này được bà con ở các bản làng trong xã nuôi nhiều. Nhà ít cũng 3-4 con, nhiều thì lên đến vài chục con. Việc giết lợn chỉ diễn ra vào những dịp cúng, lễ, mỗi lần như vậy, gia đình thường chọn miếng thịt ngon và đem cúng giàng (trời) trước tiên, rồi sau đó mới đem vào bếp để chế biến và ăn. Cho nên nhiều người còn gọi kiềng sắt là lợn cúng giàng Heo Kiềng sắt vẫn giữ đặc tính hoang dã nên phải làm sân chơi, có chỗ cho heo tắm. Loại heo này rất thích hợp với việc nuôi theo mô hình trang trại vì nó luôn chạy nhảy, luôn ủi đất nên lượng mỡ rất ít, thịt chắc. Dù tăng trưởng chậm, nuôi một năm heo Kiềng Sắt chỉ có trọng lượng chừng 30 kg nên giá thành cao gấp đôi heo thịt nhưng người tiêu dùng rất ưa chuộng.
Giống lợn này nuôi rất dễ và đơn giản. Chuồng trại dân dã, càng giao hòa với tự nhiên càng tốt. Lợn Kiềng Sắt rất dễ nuôi, ít bị dịch bệnh, chuồng trại dân dã, ít tốn thức ăn, thức ăn chủ yếu là các phế phụ phẩm nông nghiệp, một ngày chỉ cần đầu tư khoảng 2.000 đồng thức ăn tinh, có thể tận dụng các nguồn thức ăn ngoài tự nhiên như bèo, rau, củ thậm chí cả cỏ và ổi xanh. Ít tốn thức ăn, một ngày chỉ cần đầu tư từ 1.000 – 1.500 đồng thức ăn, một tháng khoảng 45.000–50.000 đồng. Với giá bán trên thị trường khoảng 80.000 đồng/kg, chỉ nuôi trong 6-7 tháng thì khó có vật nuôi nào hiệu quả kinh tế bằng nuôi giống lợn này Đối với lợn lai giữa lợn bản địa với lợn rừng, chỉ số thức ăn tinh tốn cho 1 kg tăng trọng là 3,5 kg TĂT/kg TT.
Sau thời gian nuôi thử nghiệm, đến nay, hầu hết số lợn nuôi tại các hộ đều sinh trưởng tốt, không bị dịch bệnh. Vì thế số lượng lợn trong các trại gia tăng nhanh chóng, đến tháng 11 năm 2009, số lượng lợn một hộ đã lên đến gần 80 con Với phương thức chăn nuôi này, giá bán chỉ 50.000 đồng/kg cũng đã có lãi. Về hiệu quả kinh tế, đến nay số lượng lợn bán ra ở các hộ nuôi từ 55-80 con, với giá bán thịt từ 80-100.000 đồng/kg hơi, mỗi hộ chăn nuôi thu về khoảng 43-60 triệu đồng, sau khi trừ chi phí còn lãi khoảng 50%. Đối với mô hình nuôi heo kiềng sắt, từ 50 con giống ban đầu, đến nay trung bình hằng năm, Trại Nghiên cứu xuất bán 500 con heo giống và 200 con heo thịt, với giá bán 150.000 đồng/kg thịt heo giống và 110.000 đồng/kg thịt thương phẩm. Heo kiềng sắt xuất bán đi khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước, từng bước xây dựng Thương hiệu heo kiềng sắt của Quảng Ngãi.
Nguy cơ
Trong những năm qua, việc du nhập các giống heo ngoại có năng suất cao và giống lai tạo là nguyên nhân chính gây nên sự suy giảm mạnh và có nguy cơ mất hẳn nguồn gen giống lợn bản địa Kiềng Sắt. Giống này nuôi lâu nhưng nhẹ ký hơn giống lợn ở miền xuôi mang lên nên hiệu quả kinh tế kém, tình trạng lai tạp với các giống lợn khác nên giống nguyên gốc lợn kiềng sắt mất dần Giống heo Kiềng Sắt hiện còn rất ít, phân bố rải rác ở những vùng xa xôi, hẻo lánh ở các huyện miền núi và được nuôi bởi 3 cộng đồng người dân tộc là Hre, Cor, Kdong tại 6 huyện miền núi. Ngoài ra, lợn bản địa còn bị lai tạp với một số giống lợn khác làm cho số lượng lợn bản địa thuần ngày càng ít đi.
Do nhu cầu tiêu thụ thịt lợn tăng lên, trong khi đó nhược điểm lớn là tầm vóc nhỏ, năng suất thấp, khả năng sinh trưởng không cao và công tác giống không được chú trọng đã dẫn đến chất lượng đàn giống bị ảnh hưởng rất lớn. Trong vòng 10 năm qua, nhiều giống lợn ngoại đã được nhập vào như lợn Landrace, lợn Yorkshire, lợn Duroc, lợn Hampshire, việc du nhập các giống lợn ngoại có năng suất cao và giống lai tạo là nguyên nhân lớn nhất gây nên sự suy giảm mạnh và có nguy cơ mất hẳn nguồn gen các giống lợn bản địa, trong đó giống lợn bản địa của Quảng Ngãi (lợn Kiềng sắt) cũng không nằm ngoài tình trạng đó.
Lưu giữ
Trước nguy cơ tuyệt chủng các loại giống cây trồng, vật nuôi bản địa, tỉnh Quảng Ngãi quyết định chọn bốn loại giống cây trồng, vật nuôi bản địa, gồm: lợn Kiềng Sắt, gà H’re (còn gọi là gà Re), quế Trà Bồng và tỏi Lý Sơn để lưu giữ, bảo tồn các nguồn gen mang những đặc điểm duy truyền quý, bảo vệ đa dạng sinh học. Trước nguy cơ bị xóa sổ nên từ năm 2013 đến năm 2015, cán bộ Trại nghiên cứu thực nghiệm ứng dụng công nghệ sinh học (Sở KHCN Quảng Ngãi) đã lặn lội vào tận các bản làng vùng sâu ở nhiều huyện miền núi, như: Ba Tơ, Sơn Hà, Trà Bồng tìm chọn được 40 con, có trọng lượng từ 7–9 kg/con và đưa về nuôi bảo tồn ở tại xã Hành Thuận, huyện Nghĩa Hành.
Hiện nay có một cơ số lợn kiềng sắt đang được nuôi bảo tồn tại Trại nghiên cứu thực nghiệm ứng dụng công nghệ sinh học Quảng Ngãi, tuyển chọn và lưu giữ giống lợn bản địalợn Kiềng Sắt, chăn nuôi lợn trên nền chuồng bằng đệm lót sinh học. Đến nay, số lượng lợn kiềng sắt tại Trại nghiên cứu thực nghiệm ứng dụng công nghệ sinh học đã phát triển lên trên 200 con lớn nhỏ. Và đến thời điểm này, đây là nơi sở hữu giống lợn kiềng sắt đạt chuẩn lớn nhất ở Quảng Ngãi. Ngoài duy trì 50 con có tiêu chuẩn tốt nhất được nuôi để bảo tồn, số còn lại được trại nuôi để bán giống, thịt cho nhu cầu, với giá đối với lợn trưởng thành là 100.000 đồng/kg hơi và 150.000 đồng/kg con giống, đắt hơn gấp 2 lần so với lợn bình thường
Việc tìm kiếm tuyển chọn rất khó khăn. Suốt hơn 2 năm liền, ở trung tâm phải lặn lội khắp 6 huyện miền núi trong tỉnh mới tìm được 40 con heo Kiềng Sắt, trong quá trình nuôi, cán bộ kỹ thuật của trung tâm theo dõi, ghi chép tỉ mỉ sự phát triển, sinh sản của số heo Kiềng Sắt đã tìm được để từ đó loại thải, tuyển chọn những con thuần chủng. Đến nay, tại Trung tâm đang chăm sóc 50 cá thể heo Kiềng Sắt thuần chủng, trong đó có năm con đực và 45 con cái. Thông qua việc bảo tồn các cá thể heo Kiềng Sắt bản địa nhằm lưu giữ nguồn gen quí nhằm phục vụ cho việc nghiên cứu bảo tồn nguồn heo bản địa, Quảng Ngãi đang xúc tiến việc lai tạo heo Kiềng Sắt thương phẩm cung ứng giống cho người dân ở các vùng núi và các trang trại chăn nuôi tập trung, quy mô lớn để phát triển ngành chăn nuôi một cách bền vững, tạo sản phẩm sạch và an toàn vệ sinh thực phẩm.
Nghiên cứu
Đã có nghiên cứu phát triển các giống lợn bản địa cho hệ thống chăn nuôi trong các trang trại kết hợp ở vùng trung du và đồi núi nhằm sản xuất thịt lợn chất lượng cao và an toàn phục vụ thị trường tiêu dùng trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Đề tài đã triển khai xây dựng 3 mô hình tại 3 vùng sinh thái khác nhau tại hộ ở thôn Hoà Sơn, xã Hành Phước, huyện Nghĩa Hành với quy mô chuồng trại lên 1.000 m2; tại thôn Tình Phú Nam, xã Hành Minh, huyện Nghĩa Hành và thôn 1, xã Long Hiệp, huyện Minh Long. Với mục đích nghiên cứu, bảo tồn và nhân rộng lợn Kiềng Sắt trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi nhằm duy trì sự đa dạng sinh học vật nuôi, đồng thời tăng cường sử dụng tiềm năng của địa phương để phát triển các hệ thống chăn nuôi lợn phù hơp với điều kiện tự nhiên, điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng khác nhau, góp phần tạo sinh kế bền vững cho người dân vùng đồi núi, tạo sản phẩm sạch, an toàn, có chất lượng cao phù hợp với nhu cầu tiêu dùng ngày càng gia tăng của xã hội
Trường Đại học Nông Lâm Huế đã tiến hành thực hiện đề tài Nghiên cứu phát triển các giống lợn bản địa cho hệ thống chăn nuôi trong các trang trại kết hợp ở vùng trung du và đồi núi nhằm sản xuất thịt lợn chất lượng cao và an toàn phục vụ thị trường tiêu dùng trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Đề tài đã thực hiện được các nội dung nghiên cứu chủ yếu như điều tra thực trạng của lợn Kiềng Sắt trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi; nghiên cứu một số chỉ tiêu sinh trưởng và sinh sản của lợn Kiềng Sắt được nuôi trong điều kiện trang trại kết hợp ở vùng núi của tỉnh Quảng Ngãi, nghiên cứu các chỉ tiêu năng suất và chất lượng thịt của lợn Kiềng Sắt; nghiên cứu sinh trưởng, phát triển và chất lượng thịt của lợn lai giữa lợn bản địa ở Quảng Ngãi với lợn rừng.
Chú thích
Thể loại:Giống lợn Thể loại:Giống vật nuôi Việt Nam
Zonocryptus rufipes
Zonocryptus rufipes là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Zonocryptus
Barbacenia luzulifolia
Barbacenia luzulifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Velloziaceae. Loài này được Mart. ex Schult. & Schult.f. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1829.
Liên kết ngoài
Thể loại:Barbacenia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1829
Wendlandia junghuhniana
Wendlandia junghuhniana là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Miq. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1856.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Hoắc quang Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1856
William Bell (cầu thủ bóng đá, sinh năm 1905)
William Todd Bell (17 tháng 3 năm 1905 – 1937) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí hậu vệ. Ông thi đấu năm trận cho Sheffield United tại Football League First Division.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1905 Thể loại:Mất năm 1937 Thể loại:Người Ashington Thể loại:Vận động viên Northumberland Thể loại:Cầu thủ bóng đá Anh Thể loại:Hậu vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Blyth Spartans A.F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Sheffield United F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Grimsby Town F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Hull City A.F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá English Football League
Pityrodia cuneata
Pityrodia cuneata là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (Gaudich.) Benth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1870.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pityrodia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1870
Cuộn dây Tesla
thumb|upright=1.3|Hình 1: Cuộn dây Tesla đang hoạt động cho thấy chùm tia lửa điện hình chổi phóng ra từ tụ điện hình xuyến đạt trên đầu cuộn thứ cấp Cuộn dây Tesla là một máy biến áp cộng hưởng do Nikola Tesla sáng chế khoảng năm 1891. Nó được sử dụng để sản xuất dòng điện xoay chiều cao áp, cường độ thấp, tần số cao. Tesla đã thử nghiệm với một số cấu hình khác nhau bao gồm mạch điện cộng hưởng hai, hoặc đôi khi là ba. Một đặc điểm không thể không đề cập ví nó đã mang lại bằng sáng chế cho Nikola Tesla đó là cuộn thứ cấp là 1 bộ cộng hướng 1/4 bước sóng. (chiều dài dây quấn cuộn L2=1/4 chiều dài bước sóng mà nó cộng hưởng)
Tesla sử dụng các cuộn dây để tiến hành thí nghiệm tiên tiến trong điện chiếu sáng, lân quang, tạo ra tia X, hiện tượng dòng điện xoay chiều tần số cao, điện xung trị liệu, và truyền tải điện năng không dây. Mạch cuộn dây Tesla đã được sử dụng trong thương mại phát sóng vô tuyến điện báo cho sparkgap không dây đến năm 1920   , và trong các thiết bị y tế như các thiết bị quang điện và thiết bị tia cực tím. Ngày nay việc sử dụng chính của cuộn dây Tesla là để giải trí và hiển thị trong giáo dục, mặc dù cuộn dây nhỏ vẫn còn được sử dụng ngày nay như là cách phát hiện rò rỉ cho các hệ thống chân không cao.
1 Cấu tạo
Một cuộn Tesla bao gồm 2 phần: một cuộn sơ cấp và một cuộn thứ cấp, mỗi cuộn dây đều có tụ điện riêng (tụ điện lưu trữ năng lượng điện giống như pin). Về cơ bản, cuộn dây Tesla là một máy biến thế lõi không khí. Một thành phần cơ bản thứ 3 không thể bỏ qua đó là khe đánh lửa nó hoạt động như thiết bị đóng cắt.
Cuộn Tesla cần một nguồn điện cao áp để nạp vào tụ C1. Nguồn điện thông thường đi qua một biến áp có thể sản xuất ra dòng điện với điện áp cần thiết (ít nhất là 3 ngàn vôn).
2 Nguyên lý hoạt động
thumb|upright=1.3|Hình 2:chùm sóng sine trong cuộn sơ cấp kiêu dao đông tắt dần|liên_kết=Special:FilePath/Primary_ringdown.gif thumb|upright=1.3|Hỉnh 3:chùm sóng sine trong cuộn thứ cấp kiểu dao đông tăng biên độ dần|liên_kết=Special:FilePath/Seconary_ringup.gif thumb|upright=1.4|Hình 4:chùm sóng sine trong cuộn sơ cấp mô phỏng bằng Proteus theo kiểu dao đông tắt dần|liên_kết=Special:FilePath/Pimary_Ringdown.jpg Khi hệ thống được cấp điện. Trong khoảnh khắc (1/2 chu kỳ điện lưới),Tụ điện C1 được nạp gần đầy tia lửa điện sẽ xuất hiện, cho phép năng lượng chứa trong C1 xả vào cuộn dây sơ cấp L1 (phần tô màu đỏ cam tong hình 4) tiếp theo là 1 loạt chuyển đổi năng lượng qua lại giữa C1 và L1 còn gọi là hiện tượng dao động cộng hưởng do tia lửa điện duy trì khoảng 5-->10 chu kỳ dao động của cuôn sơ cấp cũng là thời gian đủ cho năng lượng từ cuộn sơ cấp chuyển qua cuộn thứ cấp bằng hiện tượng hổ cảm, sóng tại cuộn thứ cấp có dạng theo hình 3. Cuối cùng, điện tích trong tụ C2 lên cao đến mức nó thoát ra dưới dạng tia lửa điện.
Trường điện từ tần số cao có thể thắp sáng các bóng đèn huỳnh quang cách xa vài bước chân mà không cần dây điện kết nối.
Trong một cuộn dây Tesla được thiết kế hoàn hảo, khi cuộn dây thứ cấp đạt mức điện tích tối đa, toàn bộ quá trình sẽ bắt đầu lại và thiết bị sẽ có khả năng tự duy trì. Tuy nhiên trong thực tế, điều này không xảy ra. Không khí bị đốt nóng ở khe đánh lửa sẽ kéo một số lượng điện từ các cuộn dây thứ cấp và quay trở lại khe đánh lửa, vì vậy cuối cùng cuộn dây Tesla sẽ hết năng lượng. Đây là lý do tại sao các cuộn dây phải được bổ sung năng lượng bằng cách nối với một nguồn cung cấp điện bên ngoài.
Nguyên tắc cơ bản đằng sau cuộn dây Tesla chính là hiện tượng cộng hưởng. Cộng hưởng sẽ xảy ra khi cuộn dây sơ cấp bắn dòng điện vào cuộn dây thứ cấp đúng thời điểm để tối đa hóa năng lượng chuyển vào các cuộn dây thứ cấp.
Một đặc điểm rất riêng của cuộn dây Tesla là nó hoạt động theo chế độ gián đoạn với duty của việc cấp năng vào cuộn Tesla rất nhỏ 1 phần mười ngàn (100 xung của tụ C1 xả vào cuộn dây L1 với tổng thời gian khoảng vài trăm micro giây) vì thế với công suất RMS khá nhỏ nhưng nó có thể phát ra những chùm sóng sine có năng lượng tức thời cực lớn (hàng megawatt) chính vì thế nó phóng những tia sét nhân tạo một cách rất ngoạn mục.
Mặc dù cuộn dây Tesla (Tesla coil) không còn được ứng dụng thực tế nhiều nữa, song phát minh của Tesla đã làm nên cuộc cách mạng về cách chúng ta hiểu và sử dụng điện.
3.1 Công suất máy biến áp cấp nguồn cho cuộn Tesla
Để thực hiện cuộn Tesla truyền thống người ta thường dùng biến áp NST (Neon sign transformer) có cống suất khoảng 200VA đên 900VA. Biến áp NST rất thích ứng cho ứng dụng này vì dòng ra của nó khoảng 30mA cho dù chập mạch cũng không bị quá tải và không gây cháy nổ. Biến áp này thường có các cấp cao thế 5KV đến 21Kv đỉnh đối đỉnh(peak to peak voltage).
3.2 Năng lượng chứa trong tụ C1
Ứng dụng công thức
J=1/2CV2
Lấy 1 giá trị trung bình cho 3 tham số C;V;F
C=68nF
V=14kV
F=Tần số cộng hưởng 200Kz
J=1/2*68*10−9*(14000)2=6,66joule=6,66watt/s
3.3 Công suất đầu vào cuộn Tesla
Trong 1 giây nếu dùng lưới điện 50 Hz, số lần nạp và xả của tụ C là 100 lần
Nên công suất của cuộn Tesla trên là
6,66*100=666w
3.4 Công suất tức thời của cuộn Tesla
Khi khe đánh lửa SG phóng điện (xem như đóng) tụ C sẽ xả vào cuộn dây L ứng với thời gian trên do đó công suất tức thời của việc chuyển giao gói năng lượng từ C vào L là
6,66/(2.5*10−6)=2,664*106=2,66 Mw.
Công suất tức thời rất lớn so với công suất liên tục (2,66Mw so với 666w)
3.5 Dòng qua cuộn sơ cấp
Trong cuộn Tesla cổ điển dòng qua cuộn sơ cấp thường vượt ngưỡng KA. Trong cuộn Tesla SRSSTC dòng qua cuộn sơ cấp thường ở ngưỡng chục A nhưng bù lại thời gian cấp năng kéo dài hàng trăm chu kỳ nên vẫn tạo được cao áp vài trăm KV. Trong cuộn Tesla DRSSTC dòng qua cuộn sơ cấp thường ở ngưỡng trăm A thời gian cấp năng kéo dài vài chục chu kỳ và tia lửa điện có thể đạt 3m.
3.5 Công suất đầu ra của cuộn Tesla
Có 2 cách nhìn nhận công suất một là công suất tức thời hai là công suất bình quân. Trong cuộn Tesla cổ điển công suất tức thời khá dễ dàng đạt ngưởng Mw. Trong cuộn Tesla DRSSTC công suất tức thời khá để dàng đạt ngưỡng trăm Kw. Công suất bình quân thường vài trăm w cho cỡ vừa đến vài Kw cho cỡ lớn, vài chục watt cho cuộn Tesla cỡ nhỏ. Thậm chí với mạch dao động của 1 transistor 2N2222 với công suất vài trăm mW vẩn tạo ra được sóng điện từ quanh cuộn Tesla ở cự ly gần.
4 Cuộn Tesla truyền thống& cuộn Tesla hiện đại
Gần đây người ta đưa công nghệ bán dẫn vào cuộn Tesla hiện đại, theo thuật ngữ viết tắt tiếng Anh SSTC (Solid State Tesla Coil) SSTC lại chia làm 2 loại SRSSTC (Single Resonancce) và DRSSTC (Dual Resonance) loại mới này chỉ cần sử dụng điện áp nguồn vài trăm volt so với hàng chục KV theo kiểu cũ, vừa loại bỏ được máy biến thế NST, máy đánh lửa và tiếng ồn của nó mà vẫn mang lại nhiều hiệu ứng hiện đại ví dụ quả cầu plasma, cuộn Tesla phát ra tiếng nhạc.
4.1 Chuyển đổi năng lượng trong cuộn Tesla hiện đại
thumb|upright=1.3|Hinh5:chùm sóng sine hàng trăm chu kỳ trong cuộn sơ cấp kiêu dao đông tăn biên độ dần|liên_kết=Special:FilePath/Primary_ringup_srsstc.jpeg thumb|upright=1.3|Hinh6:chùm sóng sine vài chục chu kỳ trong cuộn sơ cấp kiêu dao đông tăn biên độ dần|liên_kết=Special:FilePath/Primary_ringup_drsstc.jpeg Trong cuộn tesla truyền thống trong 1 giây chỉ có 100 hoặc 120 lần cung cấp năng lượng, với thời gian cung cấp cực ngắn(vài micro giây) nên nó cần nhũng xung năng lượng cực lớn hàng nghìn Kw,theo hình 4. Gần đây một số người cố nâng công suất đầu vào bằng cách dùng biến thế lò viba nối tiếp tăng 4 điện áp và dùng khe đánh lửa chạy bằng động cơ không đồng bộ tốc độ cao cũng có hiệu quả.
Trong cuộn Tesla hiện đại người ta có thể tăng số xung trong 1 giây lên 400 BPS (Burts Per Second) ngoài ra trong một lần cấp năng lượng vào người ta cấp 1 chùm sóng vuông dài vài trăm chu kỳ trong cuộn Tesla SRSSTC theo hình 5, vài chục chu kỳ trong DRSSTC theo hình 6 với sóng có dạng tăng dần biên độ trái ngược với kiểu cổ điển.
Chú thích
Thể loại:Mạch điện
Desisa luzonica
Desisa luzonica là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Desisa
Theuma intermedia
Theuma intermedia là một loài nhện trong họ Gnaphosidae.
Loài này thuộc chi Theuma. Theuma intermedia được Embrik Strand miêu tả năm 1915.
Tham khảo
Thể loại:Theuma
Cosmorhoe synthetica
Cosmorhoe synthetica là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Cosmorhoe
Bivonaea lutea
Bivonaea lutea là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được (Biv.) DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1821.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bivonaea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1821
Xã Clayton, Quận Hutchinson, South Dakota
Xã Clayton (Clayton Township) là một xã thuộc quận Hutchinson, tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 89 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang South Dakota Thể loại:Quận Hutchinson, Nam Dakota
Danaea zamiopsis
Danaea zamiopsis là một loài dương xỉ trong họ Marattiaceae. Loài này được Christenh. & Tuomisto mô tả khoa học đầu tiên năm 2010. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Danaea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2010 Thể loại:Unresolved names
Barbacenia lymansmithii
Barbacenia lymansmithii là một loài thực vật có hoa trong họ Velloziaceae. Loài này được Mello-Silva & N.L.Menezes miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Liên kết ngoài
Thể loại:Barbacenia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1999
Wendlandia lauterbachii
Wendlandia lauterbachii là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Valeton miêu tả khoa học đầu tiên năm 1925.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Hoắc quang Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1925
Desisa malaccensis
Desisa malaccensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Desisa
Khavatkoppa, Athni
Khavatkoppa là một làng thuộc tehsil Athni, huyện Belgaum, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Belgaum (huyện)
Euphyia renei
Euphyia renei là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
R
Zonocryptus superbus
Zonocryptus superbus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Zonocryptus
Agathisanthemum chlorophyllum
Agathisanthemum chlorophyllum là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Hochst.) Bremek. mô tả khoa học đầu tiên năm 1952.
Liên kết ngoài
Thể loại:Agathisanthemum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1952
Theuma longipes
Theuma longipes là một loài nhện trong họ Gnaphosidae.
Loài này thuộc chi Theuma. Theuma longipes được George Newbold Lawrence miêu tả năm 1927.
Tham khảo
Thể loại:Theuma
Lyriothemis pallidistigma
Lyriothemis pallidistigma là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae. Loài này được mô tả khoa học lần đầu tiên năm 2021. L. pallidistigma được tìm thấy tại Việt Nam và Thái Lan.
Tham khảo
P Thể loại:Côn trùng Việt Nam Thể loại:Động vật được mô tả năm 2021
Blennodia canescens
Blennodia canescens là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được R.Br. mô tả khoa học đầu tiên năm 1849.
Liên kết ngoài
Thể loại:Blennodia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1849
Desisa marmorata
Desisa marmorata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Wendlandia laxa
Wendlandia laxa là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được S.K.Wu ex W.C.Chen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1983.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Hoắc quang Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1983
Zonocryptus vittatus
Zonocryptus vittatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Zonocryptus
Cosmorhoe szechuana
Cosmorhoe szechuana là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Üstünler, Beyşehir
Üstünler là một thị trấn thuộc huyện Beyşehir, tỉnh Konya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 707 người.
Xã Clear Lake, Quận Deuel, South Dakota
Xã Clear Lake (Clear Lake Township) là một xã thuộc quận Deuel, tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 242 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang South Dakota Thể loại:Quận Deuel, Nam Dakota
Baikiaea insignis
Baikiaea insignis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Baikiaea Thể loại:Thực vật Tanzania Thể loại:Thực vật Uganda
Discostegia laevis
Discostegia laevis là một loài dương xỉ trong họ Marattiaceae. Loài này được C.Presl mô tả khoa học đầu tiên năm 1845. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Discostegia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1845 Thể loại:Unresolved names
Discostegia laevis
Theuma maculata
Theuma maculata là một loài nhện trong họ Gnaphosidae.
Loài này thuộc chi Theuma. Theuma maculata được William Frederick Purcell miêu tả năm 1907.
Tham khảo
Thể loại:Theuma
Desisa parvula
Desisa parvula là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Barbacenia mantiqueirae
Barbacenia mantiqueirae là một loài thực vật có hoa trong họ Velloziaceae. Loài này được Goethart & Henrard miêu tả khoa học đầu tiên năm 1937.
Liên kết ngoài
Thể loại:Barbacenia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1937
Khayam Gutta Gudishetti Halli, Hunsur
Khayam Gutta Gudishetti Halli là một làng thuộc tehsil Hunsur, huyện Mysore, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Làng ở huyện Mysore
Wendlandia ligustrina
Wendlandia ligustrina là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Wall. ex G.Don miêu tả khoa học đầu tiên năm 1834.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Hoắc quang Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1834
Zonopimpla apicalis
Zonopimpla apicalis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Blennodia pterosperma
Liên kết ngoài
Thể loại:Blennodia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1924
Discostegia microphylla
Discostegia microphylla là một loài dương xỉ trong họ Marattiaceae. Loài này được F mô tả khoa học đầu tiên năm 1857. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Discostegia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1857 Thể loại:Unresolved names
Discostegia microphylla
Xã Clear Lake, Quận Edmunds, South Dakota
Xã Clear Lake (Clear Lake Township) là một xã thuộc quận Edmunds, tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 32 người.
Euphyia respondens
Euphyia respondens là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
R
Theuma microphthalma
Theuma microphthalma là một loài nhện trong họ Gnaphosidae.
Loài này thuộc chi Theuma. Theuma microphthalma được George Newbold Lawrence miêu tả năm 1928.
Tham khảo
Thể loại:Theuma
Desisa quadriplagiata
Desisa quadriplagiata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Desisa
Pityrodia dilatata
Pityrodia dilatata là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (F.Muell.) Benth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1870.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pityrodia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1870
Bill Bellas
William Joseph Bellas (21 tháng 5 năm 1925 – 1994) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí hậu vệ.