cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Coenobius fulvus
Coenobius fulvus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev & Samoderzhenkov miêu tả khoa học năm 1987.
Tham khảo
Thể loại:Coenobius
Di chỉ Nậm Tun
Di chỉ Nậm Tun là di chỉ khảo cổ ở hang Nậm Tun tại vùng đất bản Phiêng Đanh xã Mường So huyện Phong Thổ tỉnh Lai Châu, Việt Nam.
Trước đây hang Nậm Tun có tên gọi là Thẳm Hộ Khoại, theo tiếng dân tộc Thái có nghĩa là Hang Dào trâu.
Di tích đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia theo Quyết định 669/QĐ-BVHTTDL ngày 07/02/2013.
Vị trí
Hang Nậm Tun bản Phiêng Đanh cách thành phố Lai Châu 22.39266°N, 103.48256°W trên 25 km hướng tây bắc. Từ thành phố đi theo quốc lộ 4D hướng tây bắc sẽ đến xã Mường So.
Hang là dạng karst trong núi đá vôi, rộng 12 m, cao 8,50 m, sâu 9,5 m, quay mặt hướng tây hướng về dòng Nậm So. Bề mặt hang không bằng phẳng.
Khảo sát
Năm 1972 Viện Khảo cổ học Việt Nam đã thực hiện khai quật trên diện tích 42 m². Kết quả xác định tầng văn hoá có cấu trúc phức tạp, gồm 4 lớp
Hiện vật tìm được là 977 tiêu bản. Nó cho thấy đây là di chỉ cư trú có niên đại kéo dài từ văn hoá Hoà Bình sang hậu kỳ Thời đại đồ đá mới.
Liên kết ngoài
Thể loại:Địa điểm khảo cổ Thể loại:Di tích khảo cổ Việt Nam Thể loại:Di tích quốc gia Việt Nam Thể loại:Lai Châu Thể loại:Hang động Việt Nam
Túc Minh Thuận Thánh Hoàng hậu
Túc Minh Thuận Thánh hoàng hậu (chữ Hán: 肅明順聖皇后, ? - 693), là Hoàng hậu của Đường Duệ Tông Lý Đán, một vị Hoàng đế nhà Đường trong lịch sử Trung Quốc.
Tiểu sử
Lưu hoàng hậu xuất thân từ gia tộc ở Bành Thành, Từ Châu, gia cảnh nhiều đời làm quan. Tằng tổ phụ là Lưu Tử Tương (劉子将), làm Thứ sử Hòa Châu thời Bắc Tề, ông nội là Hình bộ Thượng thư Lưu Đức Uy (劉德威), một đại thần thời Đường Thái Tông, sau khi mất tặng Thượng thư bộ Lễ, U Châu Đô đốc, còn được táng vào nơi chuyên nhập táng các danh thần thời Đường là Hiến lăng (獻陵). Cha của Lưu hoàng hậu là Thiểm Châu thứ sử Lưu Diên Cảnh (劉延景), là con trai thứ của Lưu Đức Uy với Bình Thọ huyện chúa (平寿县主).
Năm Văn Minh nguyên niên (684), sau khi Đường Cao Tông Lý Trị băng hà, Hoàng thái tử Lý Hiển nối ngôi, trở thành Đường Trung Tông. Tuy nhiên, chỉ sau khoảng 2 tháng là bị mẹ là Hoàng thái hậu Võ Tắc Thiên phế truất. Em trai của Trung Tông là Lý Đán được đưa lên làm Hoàng đế thay thế, tức Đường Duệ Tông. Lưu vương phi được lập làm Hoàng hậu. Con trai Lưu hoàng hậu là Lý Thành Khí được lập làm Hoàng thái tử.
Bị Võ hậu giết
Năm Trường Thọ thứ 2 (693), dưới Triều đại của Võ Tắc Thiên, đại thần Võ Thừa Tự (武承嗣) được Võ Tắc Thiên tin tưởng, do có mâu thuẫn với Võ Đán (đã đổi họ Lý thành họ Võ), đã vu cáo Lưu thị cùng người thiếp của Hoàng tự Võ Đán là Đậu thị lập đàn bùa phép mưu hại Võ hậu. Vào một dịp khi Lưu thị và Đậu thị đến thỉnh an Võ Tắc Thiên tại Vạn Phụng Thần cung (萬象神宮), chờ đến khi cả hai đi khỏi, Võ Tắc Thiên đã sai người giết cả hai. Thi thể cả hai người được giấu kín trong cung. Trước sự mất tích của hai người vợ, Võ Đán lo sợ không biết mẹ mình sẽ làm gì tiếp theo.
Năm Cảnh Vân nguyên niên (710), Đường Duệ Tông đăng cơ trở thành Hoàng đế lần thứ 2, Lưu thị được truy thụy hiệu là Túc Minh Thuận Thánh hoàng hậu (肅明順聖皇后). Tuy nhiên, do không tìm được thi hài của Lưu hoàng hậu và Đậu Đức phi, Duệ Tông chỉ an táng trên danh nghĩa Lưu hoàng hậu vào lăng mộ hoàng tộc là Huệ lăng (惠陵), lập miếu gọi là Nghi Khôn miếu (儀坤廟).
Sau khi Duệ Tông qua đời, Túc Minh Lưu Hoàng hậu được phụ táng cùng ông và Chiêu Thành Đậu Hoàng hậu (mẹ của Đường Minh Hoàng) ở Kiều lăng (桥陵). Do Chiêu Thành Đậu Hoàng hậu là mẹ của Đường Minh Hoàng, bà được truy tôn Hoàng thái hậu và cùng phụ vào Thái Miếu với Duệ Tông. Dù Túc Minh Lưu Hoàng hậu là chính thất, nhưng mãi đến năm Khai Nguyên thứ 20 (732), bà mới được thăng phụ Thái Miếu cùng Duệ Tông và Chiêu Thành Đậu Hoàng hậu.
Hậu duệ
Lưu hoàng hậu có với Đường Duệ Tông 3 người con, 1 hoàng tử và 2 hoàng nữ:
Tham khảo
Thể loại:Hoàng hậu nhà Đường Thể loại:Sinh thế kỷ 7 Thể loại:Mất năm 693
Nấm Malta
Nấm Malta, ngón tay đỏ, ngón tay sa mạc, tarthuth (tiếng Bedouin) (danh pháp khoa học: Cynomorium coccineum) là một loài thực vật có hoa lâu năm toàn ký sinh trong họ Cynomoriaceae. Loài này được Linnaeus miêu tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Phân bố
Cynomorium coccineum được tìm thấy trong khu vực Địa Trung Hải, từ Lanzarote trong quần đảo Canary và Mauritanie qua Tunisia và Bahrain ở phía nam; Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, nam Italia, Sardinia, Sicily, Gozo, Malta và Đông Địa Trung Hải. Phạm vi phân bố của nó kéo dài vè phía đông tới Afghanistan, Ả Rập Xê Út và Iran.
Cynomorium songaricum đôi khi được coi là một phân loài của Cynomorium coccineum với danh pháp Cynomorium coccineum var. songaricum tìm thấy ở Trung Á và Mông Cổ, nơi nó mọc ở những độ cao lớn. Nó được gọi là "tỏa dương" (锁阳, suo yang) ở Trung Quốc, nơi người ta tích cực thu hái nó để sử dụng trong y học dân gian để điều trị một số bệnh như hội chứng Koro và mộng tinh
Chung Gia Hân
Chung Gia Hân có tên tiếng Anh là Linda Chung (sinh ngày 09 tháng 4 năm 1984 tại Maple Ridge, Prince Rupert, Vancouver, British Columbia, Canada) là một nữ diễn viên truyền hình - diễn viên điện ảnh, ca sĩ kiêm nhạc sĩ nổi tiếng người Canada gốc Hong Kong. Cô từng là diễn viên độc quyền của hãng TVB.
Nấm Malta
Thành phần hoạt tính
Cynomorium chứa các glycozit anthocyanic, saponin triterpenoid và lignan.
Chung Gia Hân
Chung Gia Hân được khán giả biết đến qua các vai chính trong các bộ phim truyền hình ăn khách của Hồng Kông như: Gia đình vui vẻ hiện đại, Bằng chứng thép, Sóng gió gia tộc, Sức mạnh tình thân, Bồ Tùng Linh, Công chúa giá đáo, Cảnh khuyển Ba Đả,.... Những bộ phim truyền hình có sự tham gia diễn xuất của cô đã mang lại nhiều giải thưởng nổi bật về điện ảnh như: Nữ diễn viên được yêu thích nhất, Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, Bộ phim truyền hình hay nhất, Nữ diễn viên mới xuất sắc nhất,.....
Nấm Malta
Thành phần hoạt tính
Cynomorium coccineum tìm thấy tại Sardinia có chứa axit gallic và cyanidin-3-O-glucoside như là các thành phần chính.
Chung Gia Hân
Sau những thành công của các bộ phim truyền hình "làm mưa làm gió" ấy, Chung Gia Hân đã "lấn sân" và phát triển mạnh sang lĩnh vực ca hát. Cô cho ra mắt hàng loạt các ca khúc "hit" đình đám, đánh dấu một bước tiến đột phá trong sự nghiệp âm nhạc của Chung Gia Hân như: Love Love Love, Thề ước, Điều hạnh phúc nhất (OST Bảo vệ nhân chứng), Em đã kết hôn, Thứ lỗi em là em, Missing you, Dù cho không có ngày mai,... Ngoài ra, cô còn thể hiện thành công một số các ca khúc nhạc phim của TVB. Điển hình là ca khúc nhạc phim của bộ phim truyền hình TVB vô cùng "hot" "Bảo vệ nhân chứng" do cô trình bày và cũng gây nhiều tiếng vang lớn, khiến cho danh tiếng của cô ngày càng vang xa hơn. Ca khúc này cũng đem lại cho cô giải thưởng "Ca khúc nhạc phim được yêu thích nhất" tại Lễ trao giải vào năm 2012. "Thừa thắng xông lên", cô cho phát hành một số album do 3 công ty âm nhạc vô cùng chuyên nghiệp và danh giá nhất ở xứ Cảng Thơm "Star Entertainment", "Stars Shine International" và "Voice Entertainment" đồng thực hiện và sản xuất. Tính đến thời điểm hiện tại, cô đã "trình làng" khán giả được 6 album phòng thu: Dinner for One, World for Two, My love story, My private selection, Love Love Love và Under the stars. Album "Love Love Love" của cô là album duy nhất nhận được nhiều đề cử và liên tục giành được nhiều giải thưởng nhất tại Lễ trao giải do Hội đồng Âm nhạc Hồng Kông bình chọn trong số 5 album đã phát hành còn lại. Mỗi album của cô đều thể hiện những nét riêng của mình nhưng đều có chung một ý nghĩa vô cùng sâu sắc: đó là một trái tim đầy tính nhiệt huyết, đam mê, tận tâm, tận tình với nghề và đậm chất "máu" nghệ sĩ trong con người của Chung Gia Hân. Tiếp theo những thành công trong âm nhạc lẫn điện ảnh, cô liên tục "bứt phá" trong nhiều dự án nghệ thuật khác và liên tục giành được nhiều giải thưởng danh giá về âm nhạc như: Ca sĩ tiềm năng, Ca sĩ triển vọng, Ca sĩ mới, Bài hát hay nhất, Top 10 bài hát hay nhất của năm, Album của năm, Ca sĩ có lượng đĩa tiêu thụ nhiều nhất,...Nhờ lối diễn vô cùng "ngọt" và đầy chân thật cùng với khuôn mặt đầy tròn trịa, nhã nhặn kèm theo chất giọng vô cùng nhẹ nhàng nhưng đầy nội lực, cô được khán giả cũng như giới truyền thông hâm mộ xếp vào hàng ngũ "Ngũ Đại Hoa Đán" cùng với Dương D i, Hồ Hạnh Nhi, Từ Tử San và Trần Pháp Lạp. Năm 2018, cô rời đài TVB.
Nấm Malta
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Chung Gia Hân
Tiểu sử
Chung Gia Hân sinh ra tại Vancouver, British Columbia, Canada. Cô từng học tại Đại học British Columbia, chuyên ngành sư phạm tiểu học nhưng chưa tốt nghiệp. Cô từng nói ước mơ là bác sĩ nhưng cuối cùng chọn sư phạm. Vì lý do bước chân sang diễn viên chuyên nghiệp nên việc học trường đại học phải tạm ngưng. Sau đó, cô đang là diễn viên độc quyền của TVB. Đến năm 2018, cô rời đài TVB. Fan của cô vẫn mong sự tái xuất của cô trong một ngày gần đây...
Chú thích
Thể loại:Sinh năm 1984 Thể loại:Họ Chung Thể loại:Ca sĩ Hồng Kông Thể loại:Diễn viên của TVB Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Diễn viên điện ảnh Hồng Kông Thể loại:Diễn viên truyền hình Hồng Kông Thể loại:Diễn viên Hồng Kông Thể loại:Nữ diễn viên Hồng Kông
Sao Lão Nhân
Sao Lão Nhân hay Sao Thọ, tên tiếng Anh là Canopus, là ngôi sao sáng nhất trong chòm sao Thuyền Để ở Thiên cầu Nam. Nó là ngôi sao sáng thứ hai trên bầu trời đêm của Trái đất, chỉ mờ hơn Sao Thiên Lang. Định danh Bayer của ngôi sao là α Carinae, viết đầy đủ theo tiếng Latinh là Alpha Carinae, viết tắt là α Car. Sao Lão Nhân có cấp sao biểu kiến là -0,72, và cấp sao tuyệt đối là -5,65.
Sao Lão Nhân cách Mặt trời khoảng 310 năm ánh sáng. Nó là một ngôi sao khổng lồ thuộc nhóm A9 trong hệ thống phân loại sao, vì thế nó có màu trắng khi được quan sát bằng mắt thường. So với Mặt trời thì Sao Lão Nhân sáng gấp 10.000 lần, nặng gấp 8 lần và có kích thước lớn gấp 71 lần. Nhiệt độ hiệu dụng ở vùng quang quyển của ngôi sao khoảng 7.500 độ K. Trong quá trình tiến hóa sao thì Sao Lão Nhân đã đi qua giai đoạn khổng lồ đỏ và đang ở giai đoạn blue loop, đây là thời kỳ mà nó sẽ tiêu thụ helium ở trong lõi. Sao Lão Nhân là một nguồn tia X, có khả năng được phát ra từ vành nhật hoa của nó.
Do có độ sáng nổi bật nên Sao Lão Nhân được nhắc tới rất nhiều trong các câu chuyện truyền thuyết của các nền văn minh cổ đại. Tên tiếng Latinh và tên tiếng Anh của nó (Carinae/Canopus) được đặt theo tên Canopus, là người lái tàu của Menelaus, vua của Sparta trong thần thoại Hy lạp. Ở Ai Cập khi Sao Lão Nhân mọc cùng Mặt trời là thời điểm họ tổ chức lễ hội Ptolemaia. Ở Ấn Độ cổ đại, ngôi sao được đặt tên là Agastya, một vị thần trong kinh Vệ đà. Các nhà thiên văn học cổ đại ở Trung Quốc gọi ngôi sao là Lão Nhân Tinh (老人星) hoặc "Nam cực lão nhân", nghĩa là "ông lão ở phuơng Nam", cái tên Sao Lão Nhân hay Sao Ông Thọ trong tiếng Việt bắt nguồn từ nghĩa này.
Tên gọi
Cái tên Canopus là phiên âm Latinh từ tên gọi bằng tiếng Hy Lạp cổ đại Κάνωβος/Kanôbos, được ghi lại trong cuốn sách Almagest của Claudius Ptolemy (khoảng năm 150 sau Công nguyên). Eratosthenes cũng gọi ngôi sao bằng cái tên đó. Hipparchus thì ghi tên của ngôi sao là Κάνωπος. John Flamsteed thường gọi nó là Canobus giống như cách gọi của Edmond Halley. Theo Richard Hinckley Allen giải thích trong cuốn sách Star Names: Their Lore and Meaning thì cái tên Canopus của ngôi sao có hai nguồn gốc:
Năm 2016, Liên đoàn Thiên văn quốc tế (IAU) đã thành lập Nhóm công tác về Tên gọi của các ngôi sao (WGSN) để lập danh mục và chuẩn hóa tên riêng cho các ngôi sao. Danh mục đầu tiên của WGSN được phát hành vào tháng 7 năm 2016 ghi tên ngôi sao này là Canopus. thumb|left|Vị trí Sao Lão Nhân (Canopus) trong chòm sao Thuyền Để Sao Lão Nhân vì thế thường được minh họa là người lái con tàu Argo Navis. Năm 1603, nhà thiên văn học người Đức Johann Bayer đặt tên ký hiệu cho ngôi sao này là α Argus (Alpha Argus), có ý nghĩa nó là ngôi sao Alpha của chòm sao Argo Navis. Đến năm 1763, nhà thiên văn học người Pháp Nicolas Louis de Lacaille đã chia chòm sao Argo Navis thành ba chòm sao nhỏ hơn. Từ lúc này thì Sao Lão Nhân thuộc về chòm sao Thuyền để, có ký hiệu là α Carinae (Alpha Carinae). Tên ký hiệu của ngôi sao trong danh mục Bright Star Catalogue là HR 2326, danh mục Henry Draper là HD 45348 và danh mục Hipparcos là HIP 30438. Flamsteed thì không đánh số cho ngôi sao phương nam này, nhưng Benjamin Apthorp Gould đã cho nó mang số 7 (7 G. Carinae) trong cuốn Uranometria Argentina.
Trong tiếng Anh ngôi sao thỉnh thoảng được gọi là Soheil (theo giống đực) và Soheila (theo giống cái); tương tự tiếng Thổ Nhĩ Kỳ là Süheyl và Süheyla. Những tên gọi này bắt nguồn từ tên tiếng Ả Rập để gọi những ngôi sao sáng سهيل suhayl, thời Trung cổ thì Sao Lão Nhân được gọi là Suhel /ˈsuːhɛl/. Những cách cách viết khác bao gồm Suhail, Souhail, Suhilon, Suheyl, Sohayl, Suhayil, Shoel, Sohil, Soheil, Sahil, Suhayeel, Sohayil, Sihel và Sihil. Một số tính từ thường được dùng để miêu tả ngôi sao là Wazn (nghĩa là nặng nề/weight) hoặc Haḍar (nghĩa là mặt đất/ground), có thể do ở các khu vực bán cầu bắc ngôi sao có vị trí rất thấp so với đường chân trời. Do đó, tên của nó trong danh sách Alfonsine là Suhel plumosus, là từ Latin hóa của từ Al Suhayl al Wazn. Cái tên theo tiếng Hy Lạp (Canopus) được phổ biến trong thời kỳ Phục hưng.
Quan sát
thumb|left|Sao Lão Nhân có vị trí rất thấp khi quan sát ở [[Tokyo]] Vào năm 1153 nhà thiên văn học người Tây Ban Nha Ibn Rushd đã phải đi đến thành phố Marrakesh ở Ma Rốc để quan sát ngôi sao vì ngôi sao này quá thấp, không thể quan sát được ở Cordoba, quê nhà của Rushd. Dựa trên lập luận ở những vị trí khác nhau trên Trái Đất, thì một ngôi sao sẽ có độ cao khác nhau trên bầu trời, ông muốn chứng minh Trái Đất có hình cầu.
Năm 1592, nhà thám hiểm người Anh Robert Hues, trong tác phẩm Tractatus de Globis của mình đã tạo ra một sự chú ý cho những nhà thiên văn học đương thời. Ông đã mô tả Sao Lão Nhân cùng với Sao Archerna và sao Alpha Centuri như sau:
"Do đó, bây giờ chỉ có ba ngôi sao có độ sáng lớn mà tôi không thể quan sát được ở bất cứ nơi nào ở Vương quốc Anh. Ngôi sao đầu tiên thuộc chòm sao Argo mà họ gọi là Canobus. Ngôi sao thứ hai nằm ở phía cuối chòm sao Ba Giang. Và ngôi sao cuối cùng nằm ở phía chân phải của chòm sao Bán Nhân mã."
right|thumb|Sao Lão Nhân (Canopus) và các ngôi sao lân cận nổi bật khác trong [[Ngân Hà|Dải Ngân hà]]
Với những cư dân sống ở các khu vực ở vĩ độ Nam 37° 18' trở xuống thì Sao Lão Nhân là một ngôi sao tuần hoàn, không bao giờ thấp hơn đường chân trời. Ngược lại, vĩ độ Bắc 37° 18′ là giới hạn quan sát Sao Lão Nhân của những cư dân ở bán cầu bắc. Một số thành phố nổi tiếng nằm trong phạm vi giới hạn này là Athens, Richmond, San Francisco hay Sevilla. Đài thiên văn Lick ở California nằm gần chính xác ở vĩ độ 37° 18' vẫn có thể quan sát ngôi sao một cách khá rõ ràng, một phần là do đài thiên văn nằm ở vị trí cao (ở trên đỉnh núi Hamilton) kết hợp với hiệu ứng khúc xạ khí quyền. Trong những điều kiện lý tưởng thì những người ở vĩ độ 37° 31' ở những vùng bờ biển Thái Bình Dương vẫn có thể quan sát được ngôi sao. Kỷ lục vĩ độ cao nhất có thể quan sát được Sao Lão Nhân là vĩ độ Bắc 37° 59' nằm trên đỉnh núi Nemrut ở Thổ Nhĩ Kỳ.
Chỉ mục màu B-V của Sao Lão Nhân là +0,15. Trong thang đo này thì điểm số 0 là màu xanh-trắng, còn với mức điểm của Sao Lão Nhân thì có thể coi nó có màu trắng, cho dù nó vẫn thường được mô tả là ngôi sao vàng-trắng. Sao Lão Nhân có quang phổ ở giữa mức F0 và A9. Nó ít vàng hơn các sao Ngưu Lang hay Procyon, những ngôi sao này có chỉ mục màu lần lượt là 0,22 và 0,42. Những người quan sát thấy sao Lão Nhân có màu vàng bởi vì khi họ quan sát thì ngôi sao có độ cao thấp nên quan sát của họ bị tác động bởi hiệu ứng khí quyển. Patrick Moore nói rằng ông ấy chưa bao giờ thấy ngôi sao có màu gì khác ngoài màu trắng. Chỉ số tương quan bolometric của Sao Lão Nhân là 0,00 có nghĩa là cấp sao tuyệt đối và độ lớn tuyệt đối bolometric của nó là tương đương nhau.
Trước đây Sao Lão Nhân được đề xuất là thành viên của nhóm sao Scorpius–Centaurus, tuy nhiên những quan sát sau này cho thấy nó không nằm gần bất cứ phân nhóm nào của nhóm sao đó. Các nghiên cứu của dự án Hipparcos cũng không xếp nó vào nhóm Sco-Cen. Ngôi sao cũng được cho là không thuộc các nhóm sao trẻ lân cận nào. Năm 2014, nhà thiên văn Eric Mamajek phát hiện một ngôi sao lùn M có từ tính rất mạnh, nằm cách sao Lão Nhân khoảng 1,16 độ về phía Nam, ngôi sao này dường như có cùng chuyển động riêng với Sao Lão Nhân. Khoảng cách của M J06234738-5351131 với Sao Lão Nhân khoảng 1,9 parsec. Mặc dù đây là khoảng cách khá lớn, nhưng nó vẫn nằm trong phạm vi bán kính thủy triều của Sao Lão Nhân (ước tính khoảng 2,9 parsec). Ngôi sao này còn được gọi là Canopus B.
Trong phạm vi bán kính giữa Mặt Trời và Sao Lão Nhân (khoảng 310 năm ánh sáng) thì không có ngôi sao nào có độ sáng tuyệt đối lớn hơn Sao Lão Nhân. Sao Lão Nhân từng là ngôi sao sáng nhất trên bầu trời Trái Đất trong rất nhiều triệu năm. Chỉ trong một vài giai đoạn ngắn (so với tuổi của Trái Đất) thì một số ngôi sao khác mới sáng hơn Sao Lão Nhân, lý do là vì các ngôi sao này di chuyển đến gần Mặt trời. Ngôi sao sáng nhất hiện tại là Sao Thiên Lang trở thành ngôi sao sáng nhất từ cách đây 90 ngàn năm và nó được dự đoán là tiếp tục là ngôi sao sáng nhất trong khoảng 210 ngàn năm nữa (Sao Chức Nữ sẽ là ngôi sao sáng nhất tiếp theo). Sau khoảng 480 ngàn năm nữa thì Sao Thiên Lang sẽ mờ đi một cách đáng kể. Sao Lão Nhân sẽ lấy lại danh hiệu ngôi sao sáng nhất sau khoảng 510 ngàn năm nữa.
Vai trò trong việc định hướng
thumb|right|upright|Sao Lão Nhân và sao Thiên Lang trên bầu trời đêm. Trên bức tường phía đông nam của tòa nhà Kaaba ở Thánh địa Mecca có vẽ hình ngôi sao Lão Nhân đang mọc, còn được đặt tên là Janūb. Người Bedouin ở Negev và ở Sinai gọi Sao Lão Nhân là Suhayl và sử dụng nó, cùng với Sao Thiên Lang là hai ngôi sao chính để định hướng vào ban đêm. Ở những khu vực này thì Sao Lão Nhân thường mọc và lặn xuống dưới đường chân trời, trong khi sao Thiên Lang lại có vị trí rất cao dễ quan sát, nên Sao Lão Nhân được gán cho tính chất 'dễ thay đổi', còn sao Thiên Lang có tính chất 'kiên định'.
Đường thẳng nối giữa Sao Thiên Lang và Sao Lão Nhân sẽ hướng về điểm Cực Nam trên bầu trời. Sao Lão Nhân nằm gần trung điểm của đường thẳng tưởng tượng này, chính xác thì Sao Lão Nhân cách sao Thiên Lang 36 phút và cách điểm cực Nam 37 phút. Chúng ta có thể sử dụng thêm Sao Archernar để định hướng dễ dàng hơn bởi Sao Lão Nhân, Sao Archernar và điểm cực Nam tạo thành hình một tam giác đều.
Quang phổ
Trước thế kỷ 20 Sao Lão Nhân ít được các nhà khoa học phương Tây nghiên cứu vì ở các quốc gia này thì nó nằm rất thấp trên bầu trời nên rất khó quan sát. Đến năm 1897 thì ngôi sao được phân loại vào nhóm sao thuộc nhóm quang phổ F, ngoài ra theo cách phân loại cũ thì thì nó thuộc nhóm Secchi I do có vạch hydro tương đối yếu và vạch canxi K tương đối mạnh. Trong danh mục Henry Draper nó được coi là một ngôi sao tiêu chuẩn F0, loại quang phổ F0 được mô tả là có các vạch hydro mạnh bằng một nửa so với sao A0 và vạch canxi K mạnh gấp ba lần Hδ. Nhà thiên văn học người Mỹ Jesse Greenstein rất quan tâm đến quang phổ của ngôi sao và đã sử dụng Kính viễn vọng Otto Struve mới được chế tạo tại Đài quan sát McDonald để phân tích chi tiết quang phổ của ngôi sao. Trong một bài báo năm 1942, ông cho biết đặc điểm chính trong vạch quang phổ của ngôi sao là có các vạch hydro rộng và mạnh. Bên cạnh đó còn có những vạch hấp thụ carbon, nitơ, oxy, lưu huỳnh, sắt và các kim loại bị ion hóa. Vào năm 1966, một vệ tinh thiên văn sơ khai, Gemini XI bắt đầu nghiên cứu tia cực tím (UV) của ngôi sao. Quang phổ UV của nó được cho là phù hợp với những siêu sao khổng lồ F0 có nhiệt độ 6.900 K, đó là những thông số về quang phổ của Sao Lão Nhân được nhiều nhà khoa học chấp nhận vào thời điểm đó. Sau đó thì các nhà thiên văn học New Zealand là John Hearnshaw và Krishna Desikachar y đã kiểm tra quang phổ của ngôi sao một cách chi tiết hơn, họ đã công bố kết quả nghiên cứu vào năm 1982.
Khi bổ sung tiêu chí về độ sáng thì Sao Lão Nhân được phân loại vào nhóm quang phổ MK, tức là các ngôi sao khổng lồ có độ sáng trung bình. Điều này dựa trên cường độ tương đối của một số vạch quang phổ nhất định được cho là có nhạy cảm với độ sáng của một ngôi sao. Trong danh mục Bright Star ấn bản lần thứ 5, nó được xếp vào lớp quang phổ F0II, tiêu chí về độ sáng thuộc nhóm các ngôi sao khổng lồ sáng. Thông số vạch Balmer và cường độ vạch oxy cũng cho biết kích thước và độ sáng của Sao Lão Nhân.
Sau khi tính thêm yếu tốc tốc độ quay của ngôi sao lên các vạch quang phổ, lớp quang phổ MK của Sao Lão Nhân được điều chỉnh thành A9II. Quang phổ của nó chủ yếu bao gồm các vạch hấp thụ trên một vùng liên tục nhìn thấy được, mặc dù vậy các nhà khoa học cũng phát hiện được một số phát xạ. Ví dụ, hồi năm 1966, vạch canxi K có các cánh phát xạ yếu ở mỗi bên của vạch hấp thụ trung tâm mạnh. Hiệu ứng Wilson–Bappu cho rằng các thông số vạch phát xạ thường có tương quan với độ sáng của ngôi sao, nhưng trong trường hợp của Sao Lão Nhân thì chúng chỉ ra độ sáng của ngôi sao thấp hơn nhiều so với độ sáng được tính bằng các phương pháp khác. Các quan sát chi tiết hơn đã chỉ ra rằng thông số vạch phát xạ của Sao Lão Nhân có sự thay đổi, có thể là do ảnh hưởng của các vùng plage trên bề mặt của ngôi sao. Các vạch phát xạ cũng có thể được tìm thấy trong các dòng khác như dòng h và k của magiê bị ion hoá.
Khoảng cách
Trước khi dự án Hipparcos đi vào hoạt động thì việc đo đạc khoảng cách giữa Sao Lão Nhân và Mặt trời cho ra những kết quả rất khác nhau, từ 92 năm ánh sáng đến 1.200 năm ánh sáng. Khoảng cách gần hơn (92 năm ánh sáng) được suy luận từ phép đo thị sai cho ra kết quả khoảng 33 phút cung, còn khoảng cách lớn hơn (1.200 năm ánh sáng) xuất phát từ giả định về cường độ tuyệt đối rất sáng của ngôi sao.
Tính chất vật lý
thumb|right|upright|So sánh kích cỡ của sao Lão Nhân (trái) và Mặt Trời (phải). thumb|right|upright|Sao Lão Nhân (ở trên cùng) là ngôi sao sáng nhất của chòm sao Thuyền để (Carina). Các vạch quang phổ của Sao Lão Nhân thay đổi nhẹ theo chu kỳ 6,9 ngày. Điều này được phát hiện lần đầu vào năm 1906 và những biến đổi của hiệu ứng Doppler được lý giải do chuyển động quỹ đạo. Các nhà khoa học cũng cố gắng tính toán quỹ đạo của ngôi sao, nhưng nó không có ngôi sao đồng hành nào và những thay đổi nhỏ của vận tốc hướng tâm là do các chuyển động trong bầu khí quyển của ngôi sao. Vận tốc hướng tâm tối đa đo được được chỉ từ 0,7 đến 1,6 km/s. Sao Lão Nhân cũng có từ trường biến đổi theo cùng chu kỳ, kết luận rút ra từ hiệu ứng Zeeman. Cường độ vi sóng của Sao Lão Nhân rất mạnh, nó là một trong số ít những ngôi sao cấp F được phát hiện bằng sóng vô tuyến. Hiện vẫn chưa rõ chu kỳ tự quay của ngôi sao, nó được dự đoán khoảng hơn ba trăm ngày. Vận tốc tự quay ​từng được đo khoảng 9 km/s.
Vào năm 1968, Sao Lão Nhân được đo đường kính góc bằng phương pháp giao thoa kế, đã cho thông số đường kính góc của vùng tối (Limb darkening) là 6,86 phút cung, gần bằng với thông số được chấp nhận hiện nay. Khi đo đường kính góc bằng phương pháp đo giao thoa đường cơ sở rất dài thì kết quả là 6,9 phút cung. Kết hợp với số liệu thị sai của dự án Hipparcos, thì Sao Lão Nhân được tính toán có kích thước lớn gấp 71 lần Mặt trời. Nếu Sao Lão Nhân thay thế vị trí của Mặt trời thì thì bán kính của của ngôi sao rộng bằng 90% khoảng cách từ Mặt trời đến Sao Thủy. Sở hữu bán kính và nhiệt độ lớn như vậy nên Sao Lão Nhân có độ sáng tuyệt đối gấp 10.700 lần Mặt trời. Căn cứ vào vị trí của Sao Lão Nhân trong biểu đồ H-R kết hợp với những lý thuyết tiến hóa sao, suy ra nó nặng gấp 8,0 ± 0,3 lần Mặt trời. Các phép đo hình dạng của nó cho thấy nó lệch 1,1° so với hình cầu đối xứng.
Tiến hóa
Thông số quang phổ của Sao Lão Nhân cho biết phần lõi của ngôi sao này đã cạn kiệt hydro và ngôi sao đã đi qua giai đoạn dãy chính. Trong giai đoạn dãy chính thì Sao Lão Nhân là một ngôi sao trắng-xanh có khối lượng gấp 10 lần Mặt trời. Thông số của biểu đồ H-R thì cho biết ngôi sao đang trong giai đoạn đốt cháy hê li trong lõi. Sao Lão Nhân là một ngôi sao đang ở trong giai đoạn trung gian, đã đi qua giai đoạn nhánh khổng lồ đỏ (red-giant branch) và đang trong giai đoạn blue-loop. Trong các mô hình tiến hóa sao thì giai đoạn blue-loop là giai đoạn mà độ dài của vạch màu xanh (blue-loop) bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các hiệu ứng quay và xáo trộn bên trong ngôi sao. Hiện vẫn chưa chắc chắn liệu ngôi sao đang tiến hóa theo hướng nhiệt độ nóng hơn hay quay trở lại mức nhiệt độ lạnh hơn, bởi vì các dấu vết tiến hóa của các ngôi sao có khối lượng khác nhau trong giai đoạn blue-loop có sự chồng chéo lẫn nhau.
Khối lượng của Sao Lão Nhân có thể không đủ lớn để chuỗi phản ứng nhiệt hạch tạo ra sắt và sẽ không xảy ra sự sụp đổ phần lõi để tạo thành siêu tân tinh, thay vào đó ngôi sao sẽ tiến hóa đến giai đoạn cuối là một sao lùn trắng sử dụng khí neon.
Ở Lưỡng Hà
Người Lưỡng Hà cổ đại đã biết đến Sao Lão Nhân. Trong danh mục sao Three Stars Each của người Babylon và danh mục MUL.APIN được lập vào khoảng năm 1100 trước công nguyên, thì ngôi sao đại diện cho thành phố Eridu. Người Babylon gọi Sao Lão Nhân là MUL.NUN, có ý nghĩa là 'ngôi sao của thành phố Eridu'. Eridu nằm ở phía cực nam và là một trong những thành phố lâu đời nhất của người Sumer. Nơi đây có một tầm nhìn tốt về phía nam, do đó, vào khoảng 6000 năm trước do hiện tượng tuế sai của trục Trái đất, thì thành phố này là địa điểm duy nhất ở Lưỡng Hà quan sát được cảnh tượng Sao Lão Nhân mọc lên, thời điểm vào lúc nửa đêm ở kinh tuyến phía nam.
Ở Ai Cập
Những cư dân La Mã cổ đại và Hy Lạp cổ đại thì không quan sát được Sao Lão Nhân ở vùng đất quê nhà của họ, còn người Ai Cập cổ đại thì có. Do đó Aratus, một nhà thơ thời Hy Lạp cổ đại, đã không viết về ngôi sao khi nó nằm dưới đường chân trời, trong khi Eratosthenes và Ptolemy—có đến Alexandria nên đã quan sát được ngôi sao và gọi nó là Kanōbos. Một nhà thơ linh mục Ai Cập vào thời Thutmose III đã miêu tả ngôi sao là 'Karbana- ngôi sao tỏa ánh sáng như một ánh lửa, và làm tan những giọt sương mai'. Dưới thời Ptolemies, ngôi sao được gọi là Ptolemaion (tiếng Hy Lạp: Πτολεμαῖον) và thời điểm ngôi sao mọc cùng Mặt trời đánh dấu ngày diễn ra lễ hội Ptolemaia, được tổ chức bốn năm một lần, từ năm 262 đến năm 145 trước Công nguyên.
Ở Ấn Độ
Trong kinh Vệ đà, Sao Lão Nhân được liên kết với Agastya, một trong những vị thần cổ đại của người Ấn Độ, trong khi những vị thần khác được liên kết với các ngôi sao trong nhóm sao Bắc Đẩu. Với tên gọi Agastya, ngôi sao có quyền năng 'làm sạch nước', bởi vì thời điểm ngôi sao mọc lên thường trùng hợp với thời điểm vùng biển Ấn Độ Dương trở nên tĩnh lặng. Do đó, nó còn được coi là con trai của Pulastya, con trai của đấng sáng tạo Brahma.
Khi đi qua khu vực đảo Tamraparni (Sri Lanka cổ đại) thì Gaius Plinius Secundus và Gaius Julius Solinus miêu tả sao Lão Nhân là nguồn ánh sao lớn nhất, sáng nhất và duy nhất cho các nhà hàng hải trong nhiều đêm.
Ở Trung Quốc
Trong Sử Ký, Tư Mã Thiên gọi Sao Lão Nhân là Thọ Tinh. Căn cứ những nguồn tư liệu từ thời Chiến Quốc thì Tư Mã Thiên ghi chú Sao Lão Nhân nằm ở phía nam Sao Thiên Lang, ngoài ra ông còn ghi chép thông tin Hoàng đế Tần Thủy Hoàng từ năm 221 đến 210 trước Công nguyên đã cho xây dựng một khu vực (đền đài) để làm những nghi lễ tế sao. Đến thời nhà Hán, ngôi sao được coi là điềm lành, khi nó xuất hiện trên bầu trời phía nam báo trước thời kỳ hòa bình và không có chiến tranh. Từ kinh đô Trường An thì ngôi sao xuất hiện rất thấp ở bầu trời phía nam, nó thực sự là ngôi sao phương Nam của người Trung Quốc thời bây giờ, mặc dù thường bị che khuất bởi những đám mây. Trong giai đoạn này thì ngôi sao còn được gọi là Nam Cực Lão Nhân (tiếng Trung: 南极老人; bính âm: Nanji Lǎorén), nghĩa là Ông Lão ở phía cực Nam. Đây cũng là tên gọi của ngôi sao trong bản đồ sao Đôn Hoàng của người Trung Quốc thời trung cổ cho dù nó không quan sát được ở Trường An.
Vào năm 724 sau Công nguyên thì nhà sư Nhất Hạnh, đồng thời là một nhà thiên văn học, đã thực hiện một chuyến du hành về phía nam để vẽ bản đồ các ngôi sao ở phía nam. Hình ảnh nhân cách hóa của ngôi sao là Nam Cực Lão Nhân trở nên phổ biến từ thời nhà Đường, xuất hiện trong nhiều bài thơ và các lễ tưởng niệm. Đến thời nhà Minh thì Nam cực lão nhân tiếp tục được đồng hóa với Ông Thọ trong tam đa Phúc Lộc Thọ nên càng xuất hiện nhiều hơn trong văn học và các loại hình sân khấu dân gian.
Hình tượng này của ngôi sao (Ông Thọ/Ông lão) được phổ biến sang các quốc gia láng giềng của Trung Quốc. Người Nhật Bản gọi ngôi sao là Mera-boshi hay Roujin-sei, cũng có nghĩa là Sao ông Thọ. Với người Mông Cổ thì ngôi sao được nhân cách hóa là Ông lão tóc trắng. Đối với người Tây Tạng thì hình ảnh Ông lão tóc trắng (Genpo karpo (Rgan po dkar po) Genkar (Rgan dkar)) lại không phổ biến, thay vào đó họ gọi ngôi sao là Karma Rishi སྐར་མ་རི་ཥི།, bắt nguồn từ thần thoại Ấn Độ. Người Tây Tạng cũng thường tổ chức nghi lễ khi ngôi sao xuất hiện và liên kết nó với sương sớm.
Liên kết ngoài
Thể loại:Canopus Thể loại:Chòm sao Thuyền Để
Actinodaphne pauciflora
Actinodaphne pauciflora là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Blume miêu tả khoa học đầu tiên năm 1851.
Liên kết ngoài
Thể loại:Actinodaphne Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1851
Psychotria spadicea
Psychotria spadicea là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Pittier) Standl. & Steyerm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1957.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1957
Asthena distinctaria
Asthena distinctaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
ASM Belfort
Association Sportive Municipale Belfortaine Football Club là một câu lạc bộ bóng đá Pháp đến từ Belfort, Franche-Comté.
Lịch sử
Câu lạc bộ được thành lập vào năm 1947 với tên Association Sportive des Patronages Belfortains và được đổi tên thành ASM Belfort 1971 sau khi sáp nhập với US Belfort. Câu lạc bộ chơi các trận đấu trên sân nhà của mình tại Stade Serzian ở Belfort.
Liên kết ngoài
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Pháp
Workstation
Workstation (một số tài liệu gọi là máy trạm) được sử dụng theo các nghĩa:
Workstation là một Microcomputer được thiết kế dành để chạy các ứng dụng kỹ thuật hoặc khoa học. Mục đích chính cho việc tạo ra máy tính này là để phục vụ cho 1 người tại 1 thời điểm, có thể kết nối với nhau qua mạng máy tính và phục vụ nhiều User cùng lúc. Một nhóm các máy trạm có thể xử lý các công việc của một máy tính lớn Main Frame nếu như được kết nối mạng với nhau.
Các máy trạm cung cấp hiệu suất cao hơn máy tính để bàn, đặc biệt là về CPU, đồ họa, bộ nhớ và khả năng xử lý đa nhiệm. Nó được tối ưu hóa cho việc xử lý các loại dữ liệu phức tạp như các bản vẽ 3D trong cơ khí, các mô phỏng trong thiết kế, vẽ và tạo ra các hình ảnh động, các logic toán học. nhỏ|HP 9000 ([[:en:HP 9000|en) là dòng hệ thống máy tính trạm và máy chủ do Công ty Hewlett-Packard (HP) sản xuất, được giới thiệu vào năm 1984]] nhỏ|NeXTcube ([[:en:NeXTcube|en) là một máy tính trạm cao cấp do NeXT phát triển, sản xuất và bán từ năm 1990 đến năm 1993, với giá niêm yết 7.995 đô la Mỹ.]] Thông thường các bộ phận giao tiếp với máy trạm bao gồm: màn hình với độ phân giải cao, bàn phím và chuột. Đôi khi cũng cấp kết nối với nhiều màn hình, máy tính bảng đồ họa và chuột 3D. Hiện nay, thị trường máy trạm do các ông lớn trong ngành máy tính như DELL, HP... và bán cũng các bản Windows/ Linux chạy trên CPU Intel Xeon/AMD Ryzen Threadripper. Và một dòng máy chạy trên MacOS của Apple.
Lịch sử của máy trạm
Có lẽ máy tính đầu tiên có thể hội đủ điều kiện như là một "máy trạm" là IBM 1620, nó là một máy tính nhỏ được thiết kế để tương tác với 1 người dùng đơn. Nó được giới thiệu năm 1960, một điểm đặc biệt của máy tính này là không có mạch số học. Để có thể thực hiện được các phép tính số học nó cần một bảng bộ nhớ để lưu lại các quy tắc được định nghĩa. Điều này làm giảm chi phí cho việc sản xuất các máy tính của IBM.
Các máy Lisp được phát triển bởi MIT vào năm 1970 đi tiên phong cho các máy trạm như là hiệu suất cao, có kết nối mạng, đơn người dùng với nhiều tác vụ. Máy Lisp được bán vào những năm 1980 bởi các công ty như là: Symbolics, Lisp Machines, Texas Instruments (the TI Explorer) và Xerox (the Interlisp-D workstations). Máy tính đầu tiên được thiết kế cho 1 người sử dụng đơn với đồ họa phân giải cao (Đúng nghĩa một máy trạm hiện đại) đó là Xerox Alto được phát triển tại Xerox PARC vào năm 1973. Các máy trạm đầu tiên khác bao gồm Terak 8510 / a (1977), Three Rivers PERQ (1979) và Xerox sau Star (1981).
Tham khảo
Thể loại:Máy tính Thể loại:Loại máy tính Thể loại:Phát minh của Hoa Kỳ
Attagenus heinigi
Tham khảo
Thể loại:Attagenus
Quái vật Gila
Quái vật Gila (tên khoa học: Heloderma suspectum, ) là một loài thằn lằn độc nguồn gốc ở tây nam Hoa Kỳ và tây bắc bang Sonora của Mexico. Nó là một loài thằn lăn nặng nề di chuyển chậm, dài tới 60 cm (2,0 ft), quái vật Gila là thằn lằn có nọc độc bản địa Mỹ và là một trong hai loài thằn lằn có nọc độc đã được biết đến ở Bắc Mỹ, loài còn lại là thằn lằn đính cườm (H. horridum). Mặc dù quái vật Gila có nọc độc, nhưng bản chất chậm chạp của nó có nghĩa là con người ít bị nó mối đe dọa. Tuy nhiên, nó có một danh tiếng đáng sợ và đôi khi bị giết chết dù đã được bảo vệ bởi pháp luật bang Arizona.
Bilek, Şehitkamil
Bilek là một xã thuộc huyện Şehitkamil, tỉnh Gaziantep, Thổ Nhĩ Kỳ.
Quái vật Gila
Phân bố và môi trường sống
thumb|right|Đầu với vảy như hột cườm và các chân trước to khỏe và móng vuốt thích hợp cho việc đào bới. Quái vật Gila được tìm thấy tại tây nam Hoa Kỳ và México, một phạm vi bao gồm Sonora, Arizona, các phần của California, Nevada, Utah và New Mexico (nhưng không bao gồm Baja California). Chúng sinh sống ở bụi rậm, các sa mạc có cây mọng nước và rừng gỗ sồi, tìm nơi trú ẩn trong hang hốc, bụi rậm, và dưới các hốc đá ở vị trí dễ tiếp cận hơi ẩm. Trên thực tế, quái vật Gila có vẻ thích nước và có thể thấy chúng ngâm mình trong vũng nước sau cơn mưa mùa hè. Chúng tránh sống trong khu vực đất phẳng thoáng rộng và đất nông nghiệp.
Sinh thái học
Quái vật Gila dành 90% thời gian của chúng dưới lòng đất trong hang đá hoặc nơi trú ẩn. Nó hoạt động vào buổi sáng vào mùa khô (mùa xuân và đầu mùa hè), sau đó vào mùa hè, chúng có thể hoạt động vào những đêm ấm áp hoặc sau cơn giông. Nó duy trì một nhiệt độ bề mặt cơ thể khoảng 30 °C (86 °F). Quái vật Gila chạy chậm, nhưng có sức chịu đựng tương đối cao và khả năng háo khí tối đa (VO2 tối đa). Chúng bị cả chó sói đồng cỏ Bắc Mỹ lẫn các loại chim ăn thịt săn bắt.
Chế độ ăn uống
Quái vật Gila ăn thịt các loại chim, thú, ếch, thằn lằn, côn trùng nhỏ và xác thối rữa. Quái vật Gila chủ yếu ăn chim và trứng bò sát, và ăn không thường xuyên (chỉ 5-10 lần một năm trong tự nhiên), nhưng khi nó ăn, có thể ăn lên đến một phần ba khối lượng cơ thể của nó.
Con mồi có thể bị nghiền nát đến chết nếu lớn hoặc ăn sống nếu nhỏ, nó bị nuốt đầu vào trước và bị nuốt vào nhờ các cơn co và gập cong cổ. Điều bất thường là ngay sau khi thức ăn đã bị nuốt, quái vật Gila ngay lập tức lại tiếp tục búng lưỡi và thể hiện hành vi tìm kiếm, có thể là kết quả của lịch sử tìm kiếm con mồi ẩn nấp trong bụi như trứng và chim non trong tổ. Quái vật Gila có thể trèo cây và xương rồng để tìm kiếm trứng.
Tình trạng bảo tồn
Phá hoại môi trường đã tác động xấu đến số lượng quái vật Gila. Năm 1952, chúng trở thành loài động vật có độc đầu tiên được pháp luật bảo vệ. Quái vật Gila được IUCN liệt kê là loài sắp bị đe dọa. Năm 1963, vườn thú San Diego trở thành vườn thú đầu tiên cho quái vật Gila sinh sản thành công trong điều kiện giam cầm.
Tham khảo
S Thể loại:Động vật được mô tả năm 1869 Thể loại:Thằn lằn có độc Thể loại:Động vật bò sát México Thể loại:Động vật bò sát Mỹ
Pteris peucedanifolia
Pteris peucedanifolia là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Schrad. mô tả khoa học đầu tiên.. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
P Thể loại:Unresolved names
Pteris peucedanifolia
Otacilia luna
Loài này thuộc chi Otacilia. Otacilia luna được miêu tả năm 1994 bởi Kamura.
Tham khảo
Thể loại:Otacilia
Hyrige, Hunsur
Hyrige là một làng thuộc tehsil Hunsur, huyện Mysore, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Làng ở huyện Mysore
Thelymitra formosa
Thelymitra formosa là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Colenso miêu tả khoa học đầu tiên năm 1884.
Hươu nhỏ Pudú
Pudu (tiếng Mapuche püdü hoặc püdu, pudú,, danh pháp khoa học: Pudu) là một chi gồm hai loài hươu nhỏ bản địa vùng Andes Nam Mỹ. Các loài pudu có thân dài từ 60 đến 90 cm và cao 30–40 cm, đầu ngắn, có cân nặng dao động từ 7 đến 10 kg. Màu sắc bộ lông thay đổi từ nâu đỏ đến màu vàng xám.
Tham khảo
Thể loại:Chi động vật có vú Thể loại:Động vật có vú Argentina Thể loại:Động vật có vú Chile Thể loại:Động vật có vú Nam Mỹ Thể loại:Loài nguy cấp
Appula nigripes
Appula nigripes là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Appula
Astracantha andreji
Astracantha andreji là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Rzazade) Czerep. miêu tả khoa học đầu tiên.
Coenobius lankanus
Coenobius lankanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1989.
Tham khảo
Thể loại:Coenobius
Semaeopus asymphora
Semaeopus asymphora là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Monoporus clusiifolius
Monoporus clusiifolius là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được H. Perrier mô tả khoa học đầu tiên năm 1952.
Liên kết ngoài
Thể loại:Monoporus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1952
Ngộ độc thiếc
Ngộ độc thiếc đề cập đến tác dụng độc hại của thiếc và các hợp chất của nó. Các trường hợp ngộ độc từ kim loại thiếc, oxit và muối của nó là "gần như không có"; mặt khác, một số hợp chất hữu cơ của thiếc có mức độc hại gần như xyanua.
Sinh học và độc dược học
Thiếc không có vai trò sinh học tự nhiên được biết đến trong các sinh vật sống. Nó không dễ dàng được hấp thụ bởi động vật và con người. Độc tính thấp của thiếc đã dẫn đến đến việc sử dụng rộng rãi thiếc trong đồ ăn và thực phẩm đóng hộp. Buồn nôn, nôn mửa và tiêu chảy đã được báo cáo sau khi ăn thức ăn đóng hộp có chứa 200 mg / kg thiếc. Do trường hợp này, Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm ở Anh đề xuất giới hạn cho phép là 200 mg/kg. Một nghiên cứu cho thấy 99,5% lon thực phẩm được kiểm soát có chứa thiếc với khối lượng dưới mức đó. Tuy nhiên, lon thiếc không sơn với thực phẩm có độ pH thấp, ví dụ, trái cây và rau ngâm, có thể chứa nồng độ thiếc cao hơn.
Tác dụng độc hại của các hợp chất thiếc dựa trên sự can thiệp vào quá trình chuyển hóa sắt và đồng. Ví dụ, nó ảnh hưởng đến heme và cytochrom P450 và làm giảm hiệu quả của chúng
Các hợp chất hữu cơ của thiếc có thể rất độc hại. "Tri-n-alkyltins" là chất độc tế bào và tùy thuộc vào các nhóm hữu cơ, có thể là chất diệt khuẩn và thuốc diệt nấm mạnh. Các triorganotin khác được sử dụng làm miticide và acaricide. Tributyltin (TBT) đã được sử dụng rộng rãi trong sơn chống đông biển, cho đến khi ngừng sử dụng do lo ngại về độc tính biển lâu dài ở các khu vực giao thông biển cao như bến du thuyền với số lượng lớn tàu tĩnh.
Attagenus heydeni
Attagenus heydeni là một loài bọ cánh cứng trong họ Dermestidae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1881.
Tham khảo
Thể loại:Attagenus
Mesoleptus leptodomus
Mesoleptus leptodomus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesoleptus
Mangelia callosa
Mangelia callosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.
Tham khảo
callosa Thể loại:Động vật được mô tả năm 1977
Thysanoprymna morio
Thysanoprymna morio là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thysanoprymna
Otacilia luzonica
Otacilia luzonica là một loài nhện trong họ Phrurolithidae.
Loài này thuộc chi Otacilia. Otacilia luzonica được Eugène Simon miêu tả năm 1898.
Tham khảo
Thể loại:Otacilia
Quandara
Quandara là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.
Tham khảo
Thể loại:Acontiinae
AF Bobigny
Académie de Football Bobigny hay AF Bobigny là một câu lạc bộ bóng đá Pháp có trụ sở tại vùng ngoại ô Bobigny của Paris. Câu lạc bộ được thành lập vào năm 2013 bởi sự sáp nhập của bộ phận bóng đá của tổ chức phức hợp nhiều môn thể thao Athlétic Club de Bobigny.
Kể từ mùa giải 2018-19, câu lạc bộ chơi ở Championnat National 2, giải hạng tư của bóng đá Pháp, đã giành được thăng hạng trở lại vào năm 2017 và 2018.
Câu lạc bộ lọt vào vòng 64 của 2014-15 Coupe de France, thua 3-0 trước đội bóng Ligue 1 Evian Thonon Gaillard FC.
Văn hóa Tây Tạng
nhỏ|phải|250px|Một nhà sư Tây Tạng đang khuấy loại trà có vị bơ
Văn hóa Tây Tạng phát triển dưới ảnh hưởng của nhiều yếu tố. Tiếp xúc với các quốc gia và nền văn hóa láng giềng như Nepal, Ấn Độ và Trung Quốc đã ảnh hưởng đến nền văn hóa Tạng, nhưng chính sự tách biệt của vùng núi Himalaya đã tạo nên một nền văn hóa khác biệt. Phật giáo đã cố gắng tạo những ảnh hưởng mạnh mẽ lên văn hóa Tạng ngay từ ngày đầu du nhập vào thế kỷ thứ 7. Nghệ thuật, văn chương và âm nhạc là những nhân tố cấu thành niềm tin Phật giáo, và tại Tây Tạng, chính đạo Phật cũng đã được biến đổi thành một nhánh riêng với ảnh hưởng của truyền thống tôn giáo Bon và các niềm tin bản địa khác. Môi trường sống đặc trưng ở Tây Tạng: độ cao, mùa vụ ngắn, thời tiết lạnh giá khiến cho người ta phải sống dựa vào chăn nuôi gia súc, từ đó mà cũng tạo nên một nền ẩm thực khác biệt với các vùng xung quanh.
Ảnh hưởng chính
Các tu sĩ Phật giáo đến từ Nepal và Trung Quốc đã giới thiệu các loại hình nghệ thuật và phong tục từ Ấn Độ và Trung Quốc. Các trước tác về thiên văn, chiêm tinh và y khoa đã được dịch từ tiếng Phạn và tiếng Hoa. Các kỹ thuật văn minh đến từ nước khác gồm cách làm bơ, phô mai, bia lúa đại mạch, làm gốm, guồng quay nước và quốc ẩm- trà.
Cuộc sống gia đình của người Tạng
Theo truyền thống, người Tạng rất kính trọng gia đình. Các cuộc hôn nhân do xếp đặt vẫn được vui vẻ chấp nhận và vẫn là một chuẩn mực xã hội ở Tây Tạng.
Ẩm thực
nhỏ|phải|200px|Cây trồng quan trọng nhất là [[lúa mạch]]
Ẩm thực Tây Tạng rất khác so với các vùng xung quanh vì chỉ có vài loại cây có thể trồng được ở độ cao lớn (không trồng được lúa nước). Cây lương thực chủ yếu là đại mạch. Bánh làm từ bột đại mạch, gọi là tsampa là món ăn cơ bản trong mọi bữa ăn của người Tạng. Thịt thường có thịt bò Tây Tạng, thịt dê hoặc thịt cừu, thường được nướng hoặc ninh cay với khoai tây. Hạt mù tạt được gieo trồng ở Tây Tạng và rất phổ biến trong ẩm thực Tạng. Sữa bò Tây Tạng chua, và các sản phẩm từ nó như bơ, phô mai cũng được dùng phổ biến và loại sữa bò Tây Tạng chua thượng hạng được xem là một món sơn hào hải vị.
Các món ăn Tây Tạng khác gồm:
Ở cách thành phố và thị trấn lớn của Tây Tạng, một số nhà hàng có phục vụ thêm món ăn Tứ Xuyên. Các món ảnh hưởng phương Tây hay các món lai khác, ví dụ như món bò Tây Tạng chiên khoai tây, cũng phổ biến. Tuy vậy, các quán ăn Tây Tạng truyền thống ở nhiều thành phố và làng mạc vẫn giữ vững hương vị đặc trưng của ẩm thực Tạng.
nhỏ|phải|300px|Một vật dụng nhà bếp Tây Tạng. Lưu ý kích thước nhỏ của vại đựng bơ có dây đeo vai, phù hợp với cuộc sống du mục Trà hoa nhài và trà bơ làm từ sữa bò Tây Tạng cũng được dùng. Các thức uống có cồn gồm:
Lịch pháp
Lịch Tạng là loại âm lịch tính theo Mặt Trăng; một năm có 12 hoặc 13 tháng; mỗi tháng bắt đầu và kết thúc vào lúc trăng non. Tháng thứ 13 được thêm vào cách quãng khoảng 3 năm để năm âm lịch có thể tương đương với năm dương lịch. Các tháng không có tên, nhưng được gọi theo số, trừ tháng 4 có tên là saka dawa, tưởng nhớ ngày đản sinh của Đức Phật.
Tết Tây Tạng có tên là Losar.
Mỗi năm tương ứng với một con vật và một yếu tố của ngũ hành. Các con vật theo thứ tự lần lượt là: Các yếu tố thay thế nhau theo thứ tự: Mỗi yếu tố thống trị hai năm liên tiếp, năm đầu có tính dương, năm sau có tính âm. ví dụ, năm Thìn Thổ dương sẽ được theo sau bởi năm Tị Thổ âm, sau đó là năm Ngọ Kim dương.
Vòng tuần hoàn này có chu kỳ 60 năm, bắt đầu với năm Mão Hỏa âm. Những vòng tuần hoàn này được đánh số. Vòng tuần hoàn đầu tiên bắt đầu năm 1027. Cho nên, năm 2005 là năm Dậu Mộc âm của vòng tuần hoàn thứ 17 và năm 2008 là năm Tí Thổ dương của cùng vòng tuần hoàn đó.
Các ngày trong tuần
Các ngày trong tuần đều tương ứng với các thiên thể.
Nyima (Mặt Trời), Dawa (Mặt Trăng) và Lhakpa (Sao Thủy) là các tên phổ biến đối với những người sinh ra vào Chủ nhật, thứ hai và thứ tư.
Coenobius maculipennis
Coenobius maculipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 1997.
Văn hóa Tây Tạng
Trang phục
Trong cuốn "Hành khúc Tây Tạng" xuất bản năm 1955, André Migot miêu tả trang phục Tây Tạng như sau: nhỏ|phải|150px|Trang phục nữ Tây Tạng nhỏ|150px|phải|Trang phục nam Tây Tạng
Liên kết ngoài
Thể loại:Văn hóa Tây Tạng Thể loại:Tây Tạng
Xã Bunker, Quận Kidder, Bắc Dakota
Xã Bunker (Bunker Township) là một xã thuộc quận Kidder, tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 22 người.
Psychotria sparsipila
Psychotria sparsipila là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Bremek. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1963.
Xã Bunker, Quận Kidder, Bắc Dakota
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Bắc Dakota Thể loại:Quận Kidder, North Dakota
Pteris philippinensis
Pteris philippinensis là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Fée mô tả khoa học đầu tiên.. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
P Thể loại:Unresolved names
Pteris philippinensis
Actinodaphne pedicellata
Actinodaphne pedicellata là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Hayata miêu tả khoa học đầu tiên năm 1906.
Liên kết ngoài
Thể loại:Actinodaphne Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1906
La Neuveville-devant-Lépanges
La Neuveville-devant-Lépanges là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 8,77 km², dân số năm 1999 là 357 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 430 m trên mực nước biển.
Liên kết ngoài
La Neuveville-devant-Lépanges
Olympique Saint-Quentin
Olympique Saint-Quentinois (OSQ) là một câu lạc bộ bóng đá Pháp được thành lập vào năm 1920. Đội có trụ sở tại Saint-Quentin, Picardie, Pháp. Đội chơi tại Stade Paul Debrésie ở Saint-Quentin, có sức chứa 10.000 người.
Liên kết ngoài
Thể loại:Khởi đầu năm 1920 ở Pháp Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Pháp
Attagenus hirtulus
Attagenus hirtulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Dermestidae. Loài này được Rosenhauer miêu tả khoa học năm 1856.
Tham khảo
Thể loại:Attagenus
Hieracium serratum
Hieracium serratum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Nägeli & Peter mô tả khoa học đầu tiên năm 1886.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1886
Aktoprak, Şehitkamil
Aktoprak là một thị trấn thuộc huyện Şehitkamil, tỉnh Gaziantep, Thổ Nhĩ Kỳ.
Appula santarensis
Appula santarensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Semaeopus atridiscata
Semaeopus atridiscata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Semaeopus