cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Quan hệ Malaysia – Việt Nam
Hợp tác xã hội
Một số lượng lớn đàn ông Malaysia có vợ ngoại quốc, đặc biệt là phụ nữ Việt Nam. Các điều khoản về những cuộc hôn nhân như vậy lần đầu tiên xuất hiện vào những năm 1990, nhưng vào những năm 2000, những cuộc hôn nhân này trở nên đặc biệt phổ biến với những người đàn ông Malaysia lớn tuổi ở Trung Quốc. Một ngành công nghiệp mai mối phát triển mạnh, trong đó các chú rể tương lai có thể chọn cô dâu Việt Nam dựa trên các chương trình đường bộ và phương pháp định hình đã phát triển. Vợ chồng người Malaysia viện lý do không thể tìm được người phối ngẫu tại địa phương vì các cam kết nghề nghiệp và mối quan hệ văn hóa giữa người Malaysia gốc Hoa và người Việt Nam là động lực chính của họ để tìm vợ người Việt.
Các công đoàn như vậy đã phải đối mặt với các vấn đề đáng kể, chẳng hạn như rào cản ngôn ngữ, trường hợp người vợ từ bỏ vợ hoặc chồng Malaysia và đưa con cái của họ trở về Việt Nam, và tống tiền. Một lãnh đạo cộng đồng người Trung Quốc, Michael Chong, cho biết lý do chính khiến các cô dâu Việt Nam bỏ trốn là họ không có khả năng thích nghi với cuộc sống và xã hội Malaysia, và nhiều phụ nữ đã kết hôn để thoát nghèo ở quê nhà.
Malaysia là quê hương của gần 100.000 công dân Việt Nam, chủ yếu tập trung tại các trung tâm công nghiệp ở các bang Tây Malaysia của Penang, Negeri Sembilan, Selangor và Johor. Lao động nhập cư Việt Nam đôi khi bị chủ nhân đối xử tệ bạc, và phải đối mặt với ký túc xá quá đông đúc, các khoản khấu trừ lương và lạm dụng thể chất tại nơi làm việc. Một số lượng lớn tội phạm ở Malaysia, bao gồm cướp, hãm hiếp, giết người và mại dâm, đã được quy cho cộng đồng người Việt. Năm 2008, Tổng thanh tra của cảnh sát Malaysia Musa Hassan, cho biết cảnh sát Malaysia đã xử lý hơn 200 trường hợp phạm tội liên quan đến cộng đồng người Việt Nam trong năm 2008. Phụ nữ Việt Nam là phổ biến trong buôn bán mại dâm Malaysia, khách hàng Malaysia đã quy kết sự nổi tiếng của họ với vóc dáng quyến rũ và thực hành khách sạn tốt. Một số gái mại dâm Việt Nam đã báo cáo đã đăng ký thẻ sinh viên giả hoặc kết hôn giả với đàn ông địa phương để kiếm việc làm trong thương mại này.
Đại sứ quán và lãnh sự quán
- Tại Việt Nam:
- Tại Malaysia:
Sibiu
Sibiu là một trung tâm văn hóa quan trọng của Romania, thành phố này được chọn là Thủ đô Văn hóa châu Âu năm 2007. Thành phố cổ Sibiu được tạp chí Forbes chọn ở vị trí thứ 8 trong danh sách "Các thành phố nên thơ nhất để sống ở châu Âu" (Europe's 8th most idyllic place to live).
Koenania
Koenania là một chi thực vật có hoa trong họ Thiến thảo (Rubiaceae).
Sibiu
Liên kết
Thể loại:Thành phố của România Thể loại:Thủ đô Văn hóa châu Âu Thể loại:Khởi đầu năm 1190  Thể loại:Khu dân cư ở hạt Sibiu
Koenania
Loài
Chi Koenania gồm các loài:
Liên kết ngoài
Koenania
John Augustus Larson
John Augustus Larson (ngày 11 tháng 12 năm 1892 – ngày 1 tháng 10 năm 1965) là sĩ quan cảnh sát quê quán Berkeley, California, Mỹ, trở nên nổi tiếng nhờ phát minh ra máy phát hiện nói dối hiện đại dùng trong điều tra pháp y. Ông là sĩ quan cảnh sát Mỹ đầu tiên có học vị tiến sĩ và sử dụng máy phát hiện nói dối trong điều tra tội phạm. Sau khi trải qua sự nghiệp thành công trong lĩnh vực điều tra tội phạm, ông qua đời vì một cơn đau tim ở Nashville, Tennessee, hưởng thọ 73 tuổi.
Thân thế và sự nghiệp
Larson chào đời tại Shelburne, Nova Scotia, Canada, có cha mẹ là người Thụy Điển. Gia đình ông chuyển đến New England lúc ông còn nhỏ dù bố mẹ sớm ly hôn. Larson học ngành sinh học tại Đại học Boston và làm những công việc lặt vặt để nuôi sống bản thân, từ bồi bàn và đi bán báo cho đến thợ cắt đá và người điều hành thang máy. Năm 1915, ông lấy bằng thạc sĩ với luận án về nhận dạng dấu vân tay. Công việc này đã truyền cảm hứng cho ông quan tâm đến khoa học pháp y và đưa ông đến Đại học California, Berkeley, nơi ông lấy bằng Tiến sĩ chuyên ngành sinh lý học năm 1920.
Từng làm công việc ngoài giờ khi còn là sinh viên của Sở Cảnh sát Berkeley, ông gia nhập lực lượng này vào năm 1920. Sự sáng suốt tuyệt vời của ông là tích hợp một bài kiểm tra huyết áp, do William Moulton Marston phát triển, với các phép đo mạch, hô hấp và độ dẫn điện của da, để tạo ra một công cụ phát hiện nói dối toàn diện. Ông cũng được cảnh sát trưởng August Vollmer hết sức khuyến khích.
Vào thời điểm phát minh ra máy nói dối, Larson đang là sinh viên y khoa 31 tuổi tại Đại học California, Berkeley. Sau đó, ông mới bước chân vào lĩnh vực tâm thần pháp y.
Phát minh ra máy phát hiện nói dối
Thiết bị này, với bộ sưu tập đa dạng các chỉ số sinh lý học, được biết đến với tên gọi máy phát hiện nói dối, mà về sau này Larson đã phát triển đầy đủ dành cho mục đích pháp y vào năm 1921, và đem ra áp dụng trong các cuộc điều tra của cảnh sát tại Sở Cảnh sát Berkeley. Dụng cụ của anh ấy cung cấp các chỉ số huyết áp liên tục, thay vì các chỉ số không liên tục như loại được tìm thấy trong thiết bị của Marston. Lần sử dụng thực tế đầu tiên là vào mùa hè năm 1921. Tờ San Francisco Call and Post đã sắp xếp để Larson sử dụng thiết bị này nhằm kiểm tra William Hightower, kẻ bị buộc tội giết một linh mục ở San Francisco. Tờ báo này đưa tin về những phát hiện của Larson vào sáng hôm sau: Hightower đã bị nền khoa học công bằng tuyên bố là có tội. Các kết quả bằng hình ảnh của cuộc thẩm vấn được in lớn trên trang báo, với các mũi tên đánh dấu từng lời một bị nghi là nói dối. Vollmer đã giới thiệu chiếc máy này với giới báo chí, họ bèn đổi tên nó thành 'máy phát hiện nói dối'. Tuy nhiên, bản thân Larson đã từng gọi thiết bị của mình là 'biểu đồ tâm lý tim phổi' mà về cơ bản bao gồm sự chỉnh sửa của loại máy đo huyết áp Erlanger.
Di sản
Larson kết hôn với Margaret Taylor, nạn nhân sinh viên năm nhất của vụ án College Hall và là người đầu tiên được ông thẩm vấn bằng máy phát hiện nói dối. Trong mười lăm năm tiếp theo, Larson đã thu thập hàng trăm hồ sơ về các vụ án hình sự thành công, trong đó máy phát hiện nói dối của ông đã giúp giải quyết các vụ giết người, cướp của, trộm cắp và tội phạm tình dục. Cỗ máy này của ông được báo chí đặt cho biệt danh là 'Sphyggy' và từng đưa tin về các vụ giải quyết tội phạm vượt ngục của Larson trong suốt thập niên 1920 và 1930; tên gọi Sphyggy là do họ không thể phát âm được chữ 'Sphygmomanometer' (Máy đo huyết áp). Máy phát hiện nói dối được đưa vào danh sách 325 phát minh vĩ đại nhất trong cuốn bách khoa toàn thư Encyclopædia Britannica Almanac năm 2003. Thiết bị phát hiện dối đầu tiên này của Larson hiện đang được để tại Viện Smithsonian ở Washington, D.C. Nó xuất hiện lần đầu tiên trong một bức ảnh chuyển động vào năm 1926 của bộ phim câm dài tập nói về cảnh sát mang tên ‘’Officer 444’’.
Do các phương pháp sử dụng thiết bị của mình khác nhau mà Larson cảm thấy sai trái và bị một số cơ quan thực thi pháp luật lạm dụng, cuối cùng ông tỏ ra hối hận vì đã phát minh ra cỗ máy này.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1892 Thể loại:Mất năm 1965 Thể loại:Thám tử cảnh sát Mỹ Thể loại:Nhà phát minh Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Người Canada di cư tới Hoa Kỳ Thể loại:Cựu sinh viên Đại học California, Berkeley Thể loại:Cựu sinh viên Trường Đại học Nghệ thuật và Khoa học Đại học Boston
Euthyone simplex
Euthyone simplex là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Euthyone
Nanamonodes albilinea
Nanamonodes albilinea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nanamonodes
Tecoma castanifolia
Tecoma castanifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Chùm ớt. Loài này được (D.Don) Melch. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1941.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tecoma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1941
Passiflora hahnii
Passiflora hahnii là một loài thực vật có hoa trong họ Lạc tiên. Loài này được (E.Fourn.) Mast. mô tả khoa học đầu tiên năm 1871.
Liên kết ngoài
H Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1871
Barbula chimborazensis
Barbula chimborazensis là một loài rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được (Mitt.) A. Jaeger mô tả khoa học đầu tiên năm 1873.
Liên kết ngoài
Thể loại:Barbula Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1873
Khu du lịch sinh thái Bò Cạp Vàng
Khu du lịch sinh thái Bò Cạp Vàng là một khu du lịch sinh thái đậm nét miền quê sông nước Nam Bộ tọa lạc tại huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai (cách trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 25 km). Với diện tích 0,6 hécta, nơi đây được xem là một trong những điểm du lịch "xanh" của tỉnh, và là một địa điểm dã ngoại cuối tuần của người dân ở các vùng lân cận như Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Bình Phước. Khu du lịch này gần với đền thờ và đài tưởng niệm liệt sĩ Đoàn 10 đặc công Rừng Sác.
Tên gọi
Cái tên Bò Cạp Vàng xuất phát từ một loài hoa cùng tên, có màu vàng tươi, mọc rất nhiều tại đây (đặc biệt là chỉ mọc vào mùa Lễ Phục Sinh).
Hình thành
Khu du lịch này trước đây chỉ là một cù lao nhỏ thuộc ấp 3 xã Phước Khánh, huyện Nhơn Trạch, thuộc khu rừng Sác (từng là căn cứ địa của Đoàn 10). Năm 1992, nhà giáo hưu trí Nguyễn Văn Sửu đã mua lại khu đất này với mục đích sang sửa lại làm nơi ở và làm việc. Cảnh trí ban đầu chỉ có vườn cây ao cá, căn nhà nhỏ, nhưng còn khá nhiều muỗi mòng. Sau này có thêm nhiều người bạn của ông đến đây tham quan, nghỉ mát vào dịp cuối tuần và bị hấp dẫn bởi cảnh vật thiên nhiên thơ mộng cũng như không khí trong lành tại đây. Từ đó nơi này ngày càng có nhiều người biết tới và tìm đến như một chốn để nghỉ mát, vui chơi. Nhiều người có điều kiện đã về đây chuyển nhượng đất, đào ao, lập vườn, xây những căn nhà lá,v.v...phục vụ cho nhu cầu của du khách dần dần đã hình thành nên khu du lịch sinh thái Bò Cạp Vàng.
Tham khảo
Thể loại:Du lịch Đồng Nai
Senecio barbarae
Senecio barbarae là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Cabrera miêu tả khoa học đầu tiên năm 1974.
Vườn quốc gia Talampaya
Vườn quốc gia nằm ở độ cao 1.500 m (4.921 ft) so với mực nước biển và có diện tích 2.150 km² (830 dặm vuông). Mục đích thành lập vườn là để bảo vệ các địa điểm khảo cổ học và cổ sinh vật học quan trọng được tìm thấy. Vườn quốc gia có cảnh quan đẹp tuyệt vời cùng hệ thực vật và động vật điển hình của quần xã sinh vật núi.
Vườn quốc gia này là một bồn địa giữa hai dãy núi Los Cerro Colorados về phía tây và Sierra de Sañagasta về phía đông. Cảnh quan là kết quả của sự xói mòn bởi nước và gió của khí hậu sa mạc, cùng với đó là sự chênh lệch nhiệt độ rất lớn trong ngày - nhiệt độ cao vào ban ngày và thấp vào ban đêm, với những cơn mưa xối xả vào mùa hè và gió mạnh trong mùa xuân.
Senecio barbarae
Tham khảo
B Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1974
Vườn quốc gia Talampaya
Giá trị của vườn:
Năm 2000, cùng với Ischigualasto, vườn quốc gia Talampaya được ghi vào danh sách di sản thế giới của UNESCO tại kì họp lần thứ 24.
Liên kết ngoài
Thể loại:Di sản thế giới tại Argentina Talampaya
Asplenium cordatum
Asplenium cordatum là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được Thunb. Sw. mô tả khoa học đầu tiên năm 1801.
Liên kết ngoài
Thể loại:Asplenium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1801
Tmarus curvus
Tmarus curvus là một loài nhện trong họ Thomisidae.
Loài này thuộc chi Tmarus. Tmarus curvus được Arthur Merton Chickering miêu tả năm 1950.
Heliotropium lippioides
Heliotropium lippioides là loài thực vật có hoa trong họ Mồ hôi. Loài này được Krause mô tả khoa học đầu tiên năm 1904.
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1904
Menophra aestivalis
Menophra aestivalis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Menophra
Euthyone tincta
Euthyone tincta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Euthyone
Di thần Ấn
Anisomeles indica, tên gọi phổ thông di thần Ấn, phòng phong thảo, hy kiểm, thiến thảo, là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (L.) Kuntze mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Liên kết ngoài
Thể loại:Anisomeles Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891
Hallimallapura, Channagiri
Hallimallapura là một làng thuộc tehsil Channagiri, huyện Davanagere, bang Karnataka, Ấn Độ.
Hemicleus elegans
Hemicleus elegans là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1935.
Tham khảo
Thể loại:Hemicleus
Xã Butler, Quận Butler, Pennsylvania
Xã Butler (Butler Township) là một xã thuộc quận Butler, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 17.248 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Pennsylvania Thể loại:Quận Butler, Pennsylvania
Chuột chù chân dài
Chuột chù chân dài, tên khoa học Crocidura crenata, là một loài động vật có vú trong họ Chuột chù, bộ Soricomorpha. Loài này được Brosset, Dubost, & Heim de Balsac mô tả năm 1965. Chúng được tìm thấy ở Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Guinea Xích Đạo, và Gabon.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Động vật được mô tả năm 1965
Serviès-en-Val
Serviès-en-Val là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie.
Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Serviésois.
İcikli, Baklan
İcikli là một xã thuộc huyện Baklan, tỉnh Denizli, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 271 người.
Thần Mưa
Thần Mưa (Hán-Nôm: 神湄), Ông Vũ Sư (Hán-Nôm: 翁雨师) hay Ông Vũ Súy là vị thần tạo ra mưa trong thần thoại Việt Nam, vị thần này được miêu tả là có hình dáng một con rồng.
Tham khảo
Thể loại:Thần thánh Việt Nam
Plesiocystiscus alfredensis
This species occurs throughout hải vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương Oceans. It prefer to live in sheltered areas.
Sympistis tenuifascia
Sympistis tenuifascia là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Canada, near the treeline.
The wingspan ranges from 22–26 mm.
Chú thích
Thể loại:Sympistis
Torrazza Piemonte
Torrazza Piemonte giáp các đô thị: Saluggia, Rondissone, và Verolengo.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Torino Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Piemonte
Kohler
Kohler có thể là:
Diadegma epinotiae
Diadegma epinotiae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Diadegma
Drillia bruuni
Drillia bruuni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.
Tham khảo
Thể loại:Drillia
Kohautia
Kohautia là một chi thực vật có hoa trong họ Thiến thảo (Rubiaceae).
Loài
Chi Kohautia gồm các loài:
Tillandsia paniculata
Tillandsia paniculata là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được (L.) L. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1762.
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1762
Asplenium costale
Asplenium costale là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được Sw. mô tả khoa học đầu tiên năm 1802.
Liên kết ngoài
Asplenium costale
Neomussaenda xanthophytoides
Neomussaenda xanthophytoides là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Valeton) Tange mô tả khoa học đầu tiên năm 1994.
Liên kết ngoài
Thể loại:Neomussaenda Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1994
Setaria perrieri
Setaria perrieri là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được A.Camus miêu tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Liên kết ngoài
Thể loại:Setaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1928
Bóng bàn tại Thế vận hội Mùa hè 2016 – Đơn nam
Nội dung đơn nam trong chương trình thi đấu bóng bàn tại Thế vận hội Mùa hè 2016 ở Rio de Janeiro. Nội dung được diễn ra từ Thứ Bảy 6 tháng Tám tới ngày 11 tháng 8 năm 2016 tại Riocentro.
Lịch thi đấu
Tất cả thời gian theo Giờ Brasília (UTC−3).
Hạt giống
Hạt giống dựa trên bảng xếp hạng thế giới của ITTF công bố vào tháng 7 năm 2016 với tối đa hai tay vợt một quốc gia. 16 tay vợt hạt giống hàng đầu vào thẳng vòng ba.
Các tay vợt hạt giống từ 17 tới 32 vòng thẳng vòng hai.
Liên kết ngoài
Đơn nam
Hermann Maier
Hermann, Maier (sinh ngày 7 tháng 12 năm 1972) là một cựu vận động viên đã từng giành chức vô địch thế giới và huy chương vàng Olympic môn trượt tuyết đổ đèo người Áo. Có biệt danh là "Herminator", Maier nằm trong số các tay đua trượt tuyết đổ đèo vĩ đại nhất trong lịch sử với bốn danh hiệu World Cup (năm 1998, 2000, 2001, 2004), hai huy chương vàng Olympic (cả hai đều giành được trong năm 1998), và ba lần vô địch thế giới (năm 1999: 2, 2005). Với 54 lần vô địch World Cup của ông – 24 lần thực hiện rơi siêu gia tốc trọng trường, 15 lần xuống dốc, 14 lần thực hiện slalom khổng lồ và 1 kết hợp – đứng thứ hạng ba trong danh sách xếp hạng vận động viên nam của mọi thời đại, chỉ sau Ingemar Stenmark với 86 lần chiến thắng và Marcel Hirscher với 68 chiến thắng. ông giữ kỷ lục vận động viên trượt tuyết đổ đèo ghi nhiều điểm nhất trong một mùa với 2000 điểm trong mùa thi đấu 2000. Từ 2000-2013 ông cũng giữ danh hiệu của vận động viên ghi nhiều điểm nhất trong một mùa trong số các vận động viên trượt tuyết đổ đèo, cho đến khi Tina Maze ghi được 2414 điểm trong mùa 2013.
Những năm đầu
Ban đầu Maier không gặt hái được nhiều thành công trong môn trượt tuyết. Khi mới 15 tuổi tại học viện trượt tuyết Schladming, ông đã bị đuổi về sau khi được thông báo rằng mình sẽ không thành công vì thể trạng nhẹ, do chứng suy giảm khả năng tăng trưởng. Maier trở về quê hương Flachau và trường dạy trượt tuyết của cha mình, nơi là nhà của Maier. Ông làm thợ hồ vào mùa hè và dạy trượt tuyết vào mùa đông.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1972 Thể loại:Người giành giải thưởng Laureus Thể loại:Nhân vật còn sống
Euthyone trimaculata
Euthyone trimaculata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Euthyone
Barbula chloropus
Barbula chloropus là một loài rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được (Brid.) Kindb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1897.
Liên kết ngoài
Thể loại:Barbula Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1897
Kohl (định hướng)
Kohl có thể là:
Spodoptera plagiata
Spodoptera plagiata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Spodoptera
Mahler (định hướng)
Mahler có thể là:
Sympistis youngi
Sympistis youngi là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Bắc Mỹ.
Sải cánh dài khoảng 35 mm.
Chú thích
Thể loại:Sympistis
Tecoma cochabambensis
Tecoma cochabambensis là một loài thực vật có hoa trong họ Chùm ớt. Loài này được (Herzog) Sandwith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1953.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tecoma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1953
Eriocephalus racemosus
Eriocephalus racemosus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eriocephalus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Hemicleus fasciculatus
Tham khảo
Thể loại:Hemicleus
Helicoconis algirica
Helicoconis algirica là một loài côn trùng trong họ Coniopterygidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Meinander miêu tả năm 1976.
Tmarus decens
Tmarus decens là một loài nhện trong họ Thomisidae.
Helicoconis algirica
Tham khảo
Thể loại:Helicoconis
Tmarus decens
Loài này thuộc chi Tmarus. Tmarus decens được Octavius Pickard-Cambridge miêu tả năm 1892.
Thor (định hướng)
Thor có thể là:
Heliotropium lobbii
Heliotropium lobbii là loài thực vật có hoa trong họ Mồ hôi. Loài này được I.M. Johnst. mô tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1928
Senecio barbatus
Senecio barbatus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1838.
Tham khảo
B Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1838
Chuột chù Crosse
Chuột chù Crosse, tên khoa học Crocidura crossei, là một loài động vật có vú trong họ Chuột chù, bộ Soricomorpha. Loài này được Thomas mô tả năm 1895. Chúng được tìm thấy ở Bénin, Cameroon, Bờ Biển Ngà, Ghana, Guinea, Liberia, Nigeria, Sierra Leone, và Togo.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Động vật được mô tả năm 1895
Wiese
Wiese có thể là:
Eutomis minceus
Eutomis minceus là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eutomis Thể loại:Động vật được mô tả năm 1781
Menophra altaicola
Menophra altaicola là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Menophra
Con ngựa trong văn hóa Mông Cổ
Văn hoá truyền thống của Mông Cổ là văn hoá thảo nguyên tiếp biến qua nhiều năm lịch sử, do đó, hình tượng con ngựa luôn gắn bó với người dân du mục thảo nguyên. Trong nền văn hóa Mông Cổ, con ngựa đóng một vai trò lớn trong cuộc sống hàng ngày và đời sống quốc dân của người Mông Cổ. Con ngựa gắn chặt với lịch sử và văn hóa của người Mông Cổ, theo truyền thống, người ta nói rằng "Một người Mông Cổ mà không có ngựa giống như một con chim không có cánh". Mỗi một người Mông Cổ có những con ngựa yêu thích cho riêng mình, mỗi thành viên trong gia đình có con ngựa của riêng mình. Đàn ông phi ngựa lùa đàn gia súc trên đồi. Họ cưỡi ngựa không yên, chỉ với cái bàn đạp nhỏ đặc trưng.
Mông Cổ nuôi giữ hơn 3 triệu con ngựa, chủ yếu là giống ngựa Mông Cổ, đó là một quần thể ngựa vượt trội so với tổng dân số của đất nước. Những con ngựa sống ngoài trời quanh năm ở 30 °C (86 °F) vào mùa hè xuống đến −40 °C (40 °F) vào mùa đông và tự mình tìm kiếm thức ăn. Ngoài ra, những con ngựa được phục vụ như ngựa cưỡi, cả cho công việc hàng ngày của những người du mục và trong đua ngựa. Ngựa Mông Cổ là nhân tố chính trong cuộc chinh phục ở thế kỷ 13 của Đế quốc Mông Cổ, với vó ngựa và cánh cung, người Mông Cổ đã chinh phục phần lớn thế giới mà con người được biết đến.
Trong số năm loại thuộc bầy đàn gia súc thường được công nhận ở Mông Cổ (gồm ngựa, lạc đà, bò/ yak, cừu và dê), ngựa được đánh giá cao nhất. Một người du mục có nhiều ngựa được coi là giàu có. Sữa của ngựa nái được vắt và chế biến thành món airag một món quốc ẩm (đồ uống quốc gia), và một số con ngựa bị giết thịt để lấy thịt ngựa. Ngày nay, lễ hội Naadam là sinh hoạt văn hoá tiêu biểu, độc đáo của văn hoá thảo nguyên từ nghìn năm được bảo tồn, phát triển. Trong đó, thi cưỡi ngựa không yên, thi bắn cung, thi đấu vật dân tộc là những môn thể thao đặc biệt được nhiều người tham gia. Trẻ em 8, 9 tuổi thi cưỡi con ngựa một tuổi không yên.
Giống ngựa
300px|nhỏ|phải|Đôi ngựa Mông Cổ 300px|nhỏ|phải|Hai trẻ em đang cưỡi ngựa trong lễ hội Naadam Ngựa Mông Cổ (tiếng Mông Cổ: Адуу, aduu: có nghĩa là con ngựa) là giống ngựa bản địa của Mông Cổ. Giống ngựa hoang Mông Cổ thủy tổ của giống ngựa nhà Mông Cổ và được Người Mông Cổ thuần hóa loài ngựa từ rất sớm, đây là nòi ngựa chiến nổi tiếng sinh ra trên các vùng thảo nguyên Mông Cổ và sa mạc Gobi thời đế quốc Nguyên Mông thế kỷ VII-XIII. Giống ngựa này hầu như không hề thay đổi kể từ thời kỳ Thành Cát Tư Hãn, những giống ngựa ở Mông Cổ đều rất dẻo dai và nổi tiếng trên toàn thế giới, chúng được rèn luyện ở những điều kiện thời tiết khắc nghiệt
Ngựa Mông Cổ có tầm vóc cỡ trung bình, thậm chí là có tầm thấp, chúng chỉ cao khoảng 1,4m (từ 130 đến 140 cm), toàn thân có màu nâu đỏ hoặc nâu sẫm. Chúng có thân hình cân đối, ngực nở, bụng thon, chân to, bốn chân chắc khỏe, lông dày, cổ nở, rất khoẻ, sức bền bỉ, lại ăn ít, dễ nuôi, chỉ thuần cỏ không cũng đủ và vì thế rất ít tốn kém, là giống ngựa rất giỏi chịu đựng thời tiết khắc nghiệt. Giống ngựa này có tốc độ chạy khá nhanh từ 30–45 km/h, tốc độ đối đa 40 km/h đặc biệt, giống ngựa này rất dai sức, có thể phi nước kiệu trong 10 giờ liền nên từ xưa ngựa Mông Cổ đã được mệnh danh là thiên lý mã. . Đặc biệt khi phi nước đại, chúng luôn nhoài đầu về phía trước cho nên người cưỡi ngựa rất thuận lợi cho việc sử dụng cung tên mà không lo vướng víu.
Giống ngựa Mông Cổ bắt nguồn từ những đồng cỏ phương Bắc với vóc dáng có phần nhỏ hơn, chân ngắn hơn, bờm và đuôi rậm hơn, song chúng ít đòi hỏi chăm sóc, sức chịu đựng tốt, có thể sống quanh năm bằng cỏ mọc trên thảo nguyên, đặc biệt thích nghi tốt với khí hậu cận nhiệt đới. Ở Mông Cổ, chúng được rèn luyện ở những điều kiện thời tiết khắc nghiệt những con ngựa sống ngoài trời quanh năm ở 30 °C (86 °F) vào mùa hè xuống đến -40 °C (-40 °F) vào mùa đông. Những con ngựa Mông Cổ còn có khả năng biết cào tuyết tìm thức ăn do đó trong lịch sử chúng có thể rong ruổi từ đông sang tây theo những cánh quân Mông Cổ chinh phạt thế giới ở cả những vùng giá lạnh, chúng không hề kén thức ăn như các giống ngựa khác.
Ngựa Mông Cổ thì nhỏ gọn, tính chiến đấu cao, có khả năng tự tìm nguồn nước, thức ăn và sống rất khỏe trong mọi điều kiện thời tiết. Ngựa Mông Cổ lại dễ nuôi, chỉ ăn cỏ cũng sống được nên vấn đề binh lương tiếp liệu giảm thiểu hẳn. Chính vì những ưu điểm này, giống ngựa Mông Cổ hoang dã và thuần hóa đã sinh sôi nảy nở ở thảo nguyên. Từ đó chúng rất sẵn có cho người Mông Cổ để sử dụng nếu thuần hóa được. Ngựa là phương tiện di chuyển, bạn đồng hành, và cũng là thực phẩm của chiến sĩ Mông Cổ và có thể nói họ là những kỵ sĩ số một của thế giới thời đó, “có thể sống mười ngày liên tiếp trên yên ngựa, chỉ uống máu ngựa hút từ một động mạch con vật”, trong những cuộc chinh phạt dài ngày, những chiến binh Mông Cổ mệt mỏi vì đói và khát có thể dùng dao khoét lỗ nhỏ trên cổ con ngựa và uống máu nóng của nó.
Cưỡi ngựa
300px|nhỏ|phải|Một kỵ mã Mông Cổ đang cưỡi ngựa trên thảo nguyên bao la Người Mông Cổ từ xa xư vốn nổi tiếng về tài cưỡi ngựa-bắn cung, trong lịch sử, vó ngựa và cánh cung của họ từng là bá chủ thế giới, tài cưỡi ngựa điêu luyện của kỵ binh Mông Cổ từng là vô địch thiên hạ. Cưỡi ngựa có vai trò đặc biệt trung tâm trong văn hoá Mông Cổ và quy tụ sự đại đoàn kết của dân tộc, sự điêu luyện trong thuật cưỡi ngựa của người Mông Cổ với danh xưng là Mã thuật Mông Cổ (phong cách cưỡi ngựa kiểu Mông Cổ). Những cuộc đua đường trường được thực hiện trong các lễ hội Naadam là một trong những khía cạnh của nó, bởi sự phổ biến của kỹ thuật đua ngựa. Một ví dụ về kỹ thuật đua ngựa là truyền thuyết rằng anh hùng quân sự Mông Cổ Damdin Sükhbaatar đã rải những đồng xu trên mặt đất và sau đó nhặt chúng lên trên lưng một chú ngựa phi nước đại.
Người Mông Cổ sở hữu phong cách cưỡi ngựa cũng không giống người phương Tây. Họ cầm cương chỉ bằng một tay và bàn đạp yên ngựa ngắn hơn, một số kỹ thuật, chiến thuật huấn luyện hay cưỡi ngựa cũng rất khác. Một nhà nghiên cứu phương Tây là Elizabeth Kendall, người đã đi qua Mông Cổ vào năm 1911, đã quan sát: "Để đánh giá về người Mông Cổ, bạn phải nhìn thấy anh ta trên lưng ngựa, thực sự bạn hiếm khi nhìn thấy anh ta đi bộ, vì anh ta không đặt chân xuống đất. Con ngựa của anh ta chỉ cao bằng một nửa người Mông Cổ, nhưng với con ngựa của anh ta thì tốt như hai người đàn ông. Thật là một cảnh tượng đẹp khi thấy anh ta cưỡi ngựa phi xé gió trên thảo nguyên, băng qua những rặng đồi với dây cương buông thõng, giống như cao bồi phương Tây, nhưng ít rườn người hơn và không cần yên ngựa".
Trong lịch sử, người Mông Cổ cưỡi ngựa thì họ phi ngựa như bay không cần cầm cương, hai tay đều rảnh để cầm vũ khí. Khi ngựa đang phi họ có thể nhảy xuống đất chạy theo, rồi nhảy trở lại lên lưng như trò xiếc, họ còn có thể cỡi suốt 15 giờ liền, mỗi ngày đi được khoảng 75 cây số. Họ rong ruổi đây đó, hoặc theo bầy súc vật hoặc đuổi thú rừng. Ngựa đua được huấn luyện với phương pháp đặc biệt, truyền từ đời này sang đời khác. Mỗi nhóm ở mỗi địa phương có bí quyết huấn luyện ngựa riêng. Khác với các nước phương Tây, người Mông Cổ cầm dây cương ngựa bằng một tay, và dùng những bàn đạp nhỏ hơn, họ có thể nhoài người, rạp người, khom người, rướn người, xoay người, ngã người khi đang cưỡi ngựa một cách điêu luyện và thuần thục.
Bằng cách dành nhiều thời gian chăm chỉ luyện tập, người Mông Cổ có khả năng cưỡi ngựa điệu nghệ và chiến đấu ngay trên lưng ngựa. Họ có thể giữ cân bằng rất tốt mà không cần phải dùng đến tay ngay cả khi con ngựa xoay chuyển hay người cưỡi dịch chuyển để tấn công kẻ địch. Những kỵ binh Mông Cổ có thể dùng tay để bắn tên theo bất kỳ hướng nào ngay trên lưng ngựa với độ chính xác rất cao, họ có thể nhoài người bắn tên về phía trước, ôm ngựa để nhặt đồng xu, kỹ thuật điêu luyện, thuần thục. Bên cạnh đó thì kỹ năng bắn cung của những chiến binh hoàn toàn có thể nhắm trúng mục tiêu khi đang phi ngựa, có thể bắn tên theo bất kỳ hướng nào, bắn được nhiều mục tiêu cùng một lúc ngay trên lưng ngựa ở khoảng cách xa, ngay cả sau lưng, nổi bật là tiết mục “Hồi mã cung” (xoay người bắn ngược) được xem là đặc sản của các chiến sĩ Mông Cổ. 200px|nhỏ|phải|Trẻ em Mông Cổ cưỡi ngựa điêu luyện Sức mạnh của đại quân Mông Cổ là bắt nguồn từ một phát minh, cải tiến kỹ thuật quân sự hết sức đơn giản, đó chính là chiếc bàn đạp yên ngựa, vật dụng nhỏ bé này lại mang lại lợi ích rất lớn cho bất kỳ chiến binh, kỵ binh nào sử dụng chúng giúp ổn định trọng tâm, có điểm tựa để giữ thăng bằng. Người Mông Cổ đứng trên bàn đạp yên ngựa, với phần lớn trọng lượng cơ thể được dồn vào bắp chân, trong khi chỉ dồn một phần nhỏ lực xuống bàn chân và mắt cá chân. Chiếc bàn đạp giúp những người lính Mông Cổ có thể ngồi thẳng, vững trọng tâm trên lưng ngựa ở cả trong các tình huống hỗn loạn nhất.
Chúng được treo vào yên ngựa làm bằng gỗ, cao nổi lên ở phía trước và sau. Dù chỉ là những chiếc bàn đạp thô sơ nhất như cái có dạng vòng da thì cũng giúp ích nhiều cho các chiến binh có thể ngồi trên lưng ngựa vững chắc và chiến đấu trên quãng đường dài hơn. Chiếc bàn đạp yên ngựa giúp người Mông Cổ chiến đấu điệu nghệ và bắn tên chính xác ngay trên lưng ngựa, đây là một vật dụng tuyệt vời giúp người Mông Cổ có thể ngồi vững và linh hoạt trong chiến đấu. Bàn đạp rộng phải thoải mái nhưng cũng cần chắc chắn vì người Mông Cổ đã sử dụng vật liệu nhỏ này để cưỡi ngựa một cách hết sức điêu luyện, giúp ích rất nhiều trong quá trình chiến đấu và thực hiện các cuộc chinh phạt.
Ở Mông Cổ, người ta vẫn còn duy trì nét văn hóa cưỡi ngựa, bắn cung và điều khiển đại bàng. Mông Cổ là đất nước mà ngựa là trung tâm trong cuộc sống hàng ngày. Trẻ em Mông Cổ học cưỡi ngựa ngay khi biết đi từ năm 3 tuổi, gần như cùng thời điểm với lúc chúng tập đi chập chững những bước đầu tiên và cho đến nay, người Mông Cổ vẫn đứng đầu thế giới về khả năng cưỡi ngựa. Khi lên ba, một đứa trẻ đã được mẹ dạy cưỡi ngựa bằng cách buộc nó lên lưng ngựa. Độ một năm sau, nó có được chiếc cung tên đầu tiên. Nó có thể đi liên tiếp mười ngày không một bữa ăn, chỉ sống bằng sữa khô hay sữa lên men cùng với thịt bò hay thịt cừu. Nếu cần nó có thể rạch một mạch máu ngay trên cổ con ngựa đang cưỡi để hút máu.
Trẻ con thường xuyên tham gia vào các cuộc đua ngựa. Đua ngựa ở Mông Cổ hiện là nghệ thuật dân gian thu hút sự quan tâm không những của người nước này mà còn hàng nghìn khách du lịch quốc tế qua Lễ hội Naadam hàng năm. Người cầm cương là các cô bé, cậu bé 5-12 tuổi. Có 6 nội dung đua, tùy thuộc vào độ tuổi của ngựa, từ 1 (Daaga)-5 tuổi (Ih Nas). Mỗi lần đua có gần 500 con ngựa, thậm chí có lần 1.000 con cùng đua. Các trẻ em sống trên vùng thảo nguyên vào khoảng 14-15 tuổi sẽ được những người đàn ông lớn tuổi hơn trong gia đình truyền lại cách điều khiển ngựa và tập cách bắn cung, những trẻ em Mông Cổ được cho cưỡi ngụa từ tấm bé. Từ đó sau khi trưởng thành, những trẻ em này chính là các kỵ mã điêu luyện kế tục sự nghiệp cưỡi ngựa, chăn thả của cha ông chúng qua nhiều thế hệ.
Sử dụng ngựa
Ngựa vừa là niềm vui vừa là sự tự hào của người dân Mông Cổ Trẻ con Mông Cổ học cưỡi ngựa từ năm 3 tuổi, gần như cùng thời điểm với lúc chúng tập đi chập chững những bước đầu tiên. Phi ngựa ở Mông Cổ là một trải nghiệm đặc biệt. Chính ở đất nước này mới là nơi mà chuyện phi ngựa trở nên đúng nghĩa. Ngựa thoải mái tung vó giữa thảo nguyên ngút ngàn, nòi ngựa chiến của Mông Cổ là một dòng riêng biệt và nổi tiếng. Không phải là dòng ngựa quý tộc của châu Âu, dòng ngựa này tuy không cao to nhưng có sức dẻo dai, Những chú ngựa nhỏ người nhưng săn chắc và chạy nhanh như gió. Chúng rất thuần thục trong việc chở người trên lưng. Ngay nay, ngựa thường tặng ngựa cho khách quý đến thăm. 200px|nhỏ|phải|Thịt ngựa được bày bán tại Mông Cổ Ngựa là nguyên liệu cho nhiều sản phẩm của người Mông Cổ, trong đó có các sản phẩm phụ từ việc giết ngựa lấy thịt hay thu thập những sản phẩm từ những con ngựa sống. Sữa của con ngựa được chế biến thành các airag đồ uống, và một số động vật được giết mổ thịt. Sản phẩm thu được từ ngựa sống như sữa ngựa, được các trại chăn nuôi ngựa sản xuất, chẳng hạn như họ để cho sữa ngựa lên men rồi sản xuất gọi là kumis (giống như chất rượu). Máu ngựa đã từng được sử dụng như thực phẩm của người Mông Cổ, người ta đã tìm thấy nó là một nguồn dinh dưỡng thuận tiện khi đi đoạn đường quá xa hay đi du lịch. Người Mông Cổ uống máu ngựa làm cho họ đi xe trong thời gian dài mà không cần dừng lại để ăn.
Người Mông Cổ trước đây thường không ăn thịt ngựa. Nếu cùng đường, bất đắc dĩ phải ăn thịt ngựa trong trường hợp không còn gì ăn, để cứu đói, thì bao giờ người ta cũng chừa lại cái đầu và cất công mang lên đỉnh núi cao nhất để thờ. Người Mông Cổ ăn xúc xích thịt ngựa gọi là kazy và uống thứ rượu làm từ sữa ngựa gọi là airag. Họ chuộng thịt bò và thịt cừu hơn, song thịt ngựa vẫn được nhiều người chọn dùng vào mùa đông giá lạnh vì nó ít cholesterol và thịt ngựa được giữ cho không đông và theo truyền thống, người Mông Cổ tin rằng thực phẩm này giúp cho cơ thể ấm hơn.
Ngựa Mông Cổ gắn liền với sự kiện quan trọng trong lịch sử thế giới đó là sự hình thành và bành trướng của Đế chế Mông Cổ trên toàn thế giới thời đó và được biết đến là một trong những đế chế vĩ đại nhất trong lịch sử loài người. Thuật ngữ vó ngựa Mông Cổ gây khiếp đảm cho những giống dân bản xứ nhất là ở châu Âu với câu nói “Vó ngựa Mông Cổ đến đâu thì ở đó cỏ không mọc được”. Ngoài việc dùng trong chiến đấu, ngựa còn đóng một vai trò quan trọng trong việc truyền tin. Hệ thống bưu chính của đế quốc Mông Cổ cũ được gọi là Yam có nghĩa là "trạm kiểm soát". Một người đưa thư thường phải di chuyển 40 km giữa 2 trạm kế tiếp nhau. Sau đó người này có thể nhận ngựa mới đã được nghỉ ngơi hoặc đưa thư đó cho người tiếp theo để đảm bảo tốc độ chuyển thư nhanh nhất có thể. Tại một thời điểm, trên toàn diện tích Mông Cổ có khoảng 1.400 trạm như thế với hơn 50.000 con ngựa sử dụng để chuyển thư.
Văn hóa ngựa
300px|nhỏ|phải|Tượng Thành Cát Tư Hãn đang cưỡi ngựa Trong suốt thời gian diễn ra Lễ hội Nadaam, hàng nghìn con ngựa được tập hợp lại để chuẩn bị cho 3 môn thể thao chính là đua ngựa, bắn cung và đấu vật. Cuộc đời du mục nơi thảo nguyên bao la, rộng lớn, nên chỉ có thể trông cậy vào người bạn đường là ngựa. Ngựa là thứ qúy nhất với người Mông Cổ. Ngựa chở người, thồ hàng, ngựa chăn cừu, đi săn, trước đây, nó chinh chiến cực dẻo dai. Môn đua ngựa cũng được dân Mông Cổ ưa chuộng nhất, rồi mới đến bắn cung, đấu vật. Với người Mông Cổ, ngựa tượng trưng cho sức mạnh, sự trung thành, sức sống mãnh liệt và may mắn. Quanh phố phường Ulaanbaatar, bắt gặp nhiều tượng người cưỡi ngựa.
Cách người Mông Cổ sống (ứng xử) với ngựa cũng rất khác so với các vùng khác trên thế giới. Ngôn ngữ của họ thấm nhuần văn hóa ngựa. Ngựa được đặt ở một vị trí trân trọng trong đời sống văn minh của người Mông Cổ. Người Mông Cổ luôn trân trọng ngựa. Nó là bạn đồng hành với con người trong suốt cả ngày lẫn đêm, là nguồn cội niềm vui, niềm tự hào cả ngày lẫn đêm. Khi muốn chào đón ai đó mà người Mông Cổ rất ngưỡng mộ và tôn trọng, họ sẽ nói: anh/chị cưỡi ngựa giỏi chứ?; hay khi muốn đi vệ sinh, họ sẽ nói: ra xem con ngựa của tôi thế nào. Có một số quy định bắt buộc cần phải tuân theo khi muốn chinh phục một chú ngựa Mông Cổ là không được mặc quần áo quá sặc sỡ, không được mặc những thứ phát ra tiếng sột soạt, luôn mặc quần dài và phải trèo lên lưng ngựa từ phía bên trái, không được ngồi hay quỳ gối ở gần ngựa.
Nếu người phương Tây đặt tên ngựa theo những danh từ giống với tên người thì ngựa Mông Cổ lại được phân biệt theo màu sắc. Có khoảng 300 tên màu chỉ để nhận dạng ngựa. Ngay cả khi đếm hết số ngựa tại Mông Cổ cũng sẽ không tìm thấy tên con ngựa này trùng với tên con ngựa kia, tất nhiên là chính xác với màu lông của nó. Người Mông Cổ cũng sáng tạo ra nhiều loại nhạc cụ, trong đó Morin khuur (Mã đầu cầm), hình đầu ngựa, có 2 dây được làm từ lông đuôi ngựa, là một trong những nhạc cụ quan trọng nhất, được coi là biểu tượng của đất nước Mông Cổ. Âm thanh Morin khuur tạo ra được miêu tả là phóng khoáng, mênh mang như tiếng hí của ngựa hoang, hay giống cơn gió nhẹ trên thảo nguyên bát ngát.
Nhiều người truyền tai nhau rằng ở Mông Cổ có tín ngưỡng thờ ngựa. Nguồn gốc của tin đồn này là Takhi, một giống ngựa hoang, trong tiếng Mông Cổ có nghĩa là tinh thần, (được coi là) đã tuyệt chủng trong tự nhiên từ những năm 1960. Takhi sở hữu khả năng phi cực nhanh, đã có thời các kỵ sỹ Mông Cổ ngày đêm tìm cách khống chế Takhi để mong chú ngựa cái của mình được phối giống với nó, nhưng họ chưa bao giờ làm được điều đó. Người Mông Cổ coi Takhi là bảo vật quốc gia. Việc một số chương trình lên kế hoạch đưa loài ngựa này trở lại các thảo nguyên ở Mông Cổ và sa mạc Gobi có ý nghĩa lớn với đất nước Mông Cổ, nơi ngựa là biểu tượng của tự do và hạnh phúc.
Trong chiến tranh
Trong lịch sử, người Mông Cổ nổi tiếng vì đội kỵ binh tinh nhuệ cùng với sự tàn bạo của họ với “vó ngựa và cánh cung”. Người Mông Cổ là dân tộc thiện chiến bậc nhất lịch sử, chẳng thế mà có câu "Vó ngựa Mông Cổ đi tới đâu, cỏ chết đến đấy". Dân tộc du mục này sống trên lưng ngựa, chiến đấu trên lưng ngựa và cũng ăn ngủ trên lưng ngựa. Về loài ngựa thì sự tồn tại của nó có lẽ quyết định cho sự phát triển của cả một đế chế, thậm chí là thay đổi lại toàn bộ lịch sử thế giới chẳng hạn như lực lượng kỵ binh du mục mà tiêu biểu là kỵ binh Mông Cổ với kiểu tổ chức khinh kỵ (kỵ binh nhẹ) kết hợp với cung tiễn gọi là kỵ xạ Mông Cổ.
Khác với các nước phương Tây, dân Mông Cổ cầm dây cương ngựa bằng một tay, và dùng những bàn đạp nhỏ hơn, họ có thể nhoài người, rạp người, khom người, rướn người, xoay người, ngã người khi đang cưỡi ngựa một cách điêu luyện và thuần thục, nhỏ bé này lại mang lại lợi ích rất lớn cho bất kỳ chiến binh, ngoài việc thiết kế nhẹ, giảm tải trọng cho ngựa thì kỵ binh nào sử dụng chúng giúp ổn định trọng tâm, có điểm tựa để giữ thăng bằng, người Mông Cổ đứng trên bàn đạp yên ngựa, cụ thể là với phần lớn trọng lượng cơ thể được dồn vào bắp chân, trong khi chỉ dồn một phần nhỏ lực xuống bàn chân và mắt cá chân, nó giúp những người lính Mông Cổ có thể ngồi thẳng, vững trọng tâm trên lưng ngựa ở cả trong các tình huống hỗn loạn nhất.
Diadegma erraticum
Diadegma erraticum là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Con ngựa trong văn hóa Mông Cổ
Trong chiến tranh
Những con ngựa đó được các chiến sĩ nuôi dưỡng trực tiếp từ khi còn nhỏ, ngoan ngoãn và thân cận. Người Mông Cổ biết rằng sức mạnh của họ chủ yếu là kỵ binh nên luôn luôn chú trọng đến việc duy trì một lượng lớn số ngựa nuôi. Mỗi người lính Mông Cổ phải tự chăm lo cho bầy ngựa của mình từ nhỏ cho tới khi đủ năm tuổi mới cưỡi được và tuyệt đối tuân lệnh người cưỡi nó. Đó chính là yếu tố quan trọng để dùng ngựa trong chiến đấu, kỵ sĩ và tọa kỵ là một. Trước đây, ngựa đực đều bị thiến (gelding) để khi hành quân không nổi cơn bất tử khi thấy ngựa cái và chỉ những con đực khỏe mạnh nhất mới được giữ lại làm giống. Đối với chiến mã, Thành Cát Tư Hãn có những quy luật nghiêm nhặt để dưỡng sức cho tọa kỵ.
Thần điêu hiệp lữ
Thần điêu hiệp lữ hay Thần điêu đại hiệp là một tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung. Tác phẩm được đăng tải lần đầu tiên trên tờ Minh báo vào ngày 20 tháng 5 năm 1959 và được đăng liên tục trong ba năm.
Con ngựa trong văn hóa Mông Cổ
Trong chiến tranh
Ngựa Mông Cổ vốn là ngựa thảo nguyên, nên sức vóc và cơ bắp không thể to khỏe như loại ngựa nuôi nhốt của các trại huấn luyện ngựa châu Âu nhưng ngựa thảo nguyên lại rất linh hoạt và dẻo dai, chịu đựng thời tiết tốt. Chính vì thể hình ngựa nhỏ, gầy, Thành Cát Tư Hãn không đầu tư giáp nặng cho cả ngựa và các chiến binh. Thay vào đó, ông tìm cách giảm tải tối đa cho đại đa số các chiến mã. Loại giáp của Mông Cổ được thiết kế với những chất liệu nhẹ hơn như gỗ và tre, và người Mông Cổ đã phát triển ra loại cung tên đặc chế dành riêng cho kỵ binh của mình là những chiếc cung ngắn (đoản cung Mông Cổ), đối với đội quân chỉ toàn kỵ binh, trường cung không phải là lựa chọn tốt vì cánh cung quá dài sẽ gây vướng víu trên lưng ngựa, số lượng mũi tên lớn, nặng và cồng kềnh đi theo trường cung cũng sẽ khiến cho ngựa chiến mau kiệt sức nên sự lựa chọn thích hợp là đoản cung.
Potamogeton epihydrus
Potamogeton epihydrus là một loài thực vật có hoa trong họ Potamogetonaceae. Loài này được Raf. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1808.
Liên kết ngoài
Thể loại:Potamogeton Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1808 Thể loại:Thực vật Bắc Mỹ
Thần điêu hiệp lữ
Thần điêu hiệp lữ là phần hai trong bộ Xạ điêu tam bộ khúc. Bối cảnh của Thần điêu hiệp lữ là vào cuối thời Nam Tống, khi quân Mông Cổ đã lớn mạnh, tiêu diệt hầu hết châu Á, châu Âu, đang trực tiếp uy hiếp an nguy của Nam Tống.
Con ngựa trong văn hóa Mông Cổ
Trong chiến tranh
Thành Cát Tư Hãn coi trọng yếu tố mỏng nhẹ của giáp kỵ binh để duy trì sự linh hoạt vốn có, ông cũng cải tiến lại chiếc cung tên đi săn truyền thống thành chiếc cung ngắn sử dụng trên chiến trường loại đoản cung này ngắn và nhẹ hơn rất nhiều so với các loại cung tên truyền thống khác, dù chỉ bắn được ở cự ly ngắn, những chiếc cung tên này lại dễ dàng được mang trên lưng ngựa, cùng với khả năng bắn, nạp nhanh, linh hoạt. Từ đó, đội kỵ binh giáp nhẹ, cung, tên nhẹ ra đời. Nhờ vào tải trọng ít, kỵ binh Mông Cổ rất dễ tăng tốc, quay đầu nhanh hơn so với kỵ binh giáp nặng của châu Âu vốn chỉ mạnh mẽ mỗi khi tấn công. Khinh kỵ binh hay khinh kỵ là đội quân cưỡi ngựa nhỏ, chạy nhanh và dẻo dai. Kỵ sĩ được trang bị nhẹ với vũ khí chủ yếu là kiếm, gươm, khiên, vũ khí cận chiến và cả cung tên.
Diadegma erraticum
Liên kết ngoài
Thể loại:Diadegma
Thần điêu hiệp lữ
Câu chuyện xoay quanh tình yêu của hai nhân vật chính là Dương Quá và Tiểu Long Nữ giữa những cuộc chiến tang thương đẫm máu cả trên giang hồ lẫn chiến trường.
Cũng giống như những tác phẩm khác của Kim Dung, Thần điêu hiệp lữ đã được tác giả chỉnh sửa nhiều lần. Nội dung của bản lưu hành hiện tại có rất nhiều điểm khác biệt so với lần phát hành đầu tiên.
Con ngựa trong văn hóa Mông Cổ
Trong chiến tranh
Khinh kỵ đặc biệt thích hợp cho những chiến thuật mang tính lưu động, đánh chặn sườn, quấy rối, đánh úp, do thám, truy đuổi và rút lui trong khoảng khắc đây là một chiến thuật khác xa với các đội kỵ binh hiệp sĩ nặng nề của châu Âu cùng thời. Sự linh hoạt đến đáng sợ của khinh kỵ Mông Cổ kết hợp với việc họ có thế hồi mã cung ưa thích của kỵ binh Mông Cổ. Để phát huy sức mạnh của các đội kỵ binh, không chỉ phát huy lợi thế di chuyển nhanh, quân Mông Cổ thường dùng bài chia rẽ lực lượng quân địch và áp đảo các cánh quân lẻ bằng cung nỏ. Họ tìm các phong tỏa hoặc vây hãm kẻ thù và chiếm lợi thế về quân số tại điểm tấn công. Ngựa cưỡi của quân kỵ bị tấn công, họ đẩy kỵ binh địch khỏi lưng ngựa để dễ dàng tiêu diệt. Các trận chiến thường diễn ra rất nhanh và ào ạt làm nên chiến thuật của người Mông Cổ là thần tốc, ào ạt và hủy diệt, tốc chiến tốc quyết tựa sấm đánh không kịp bưng tai.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mông Cổ Thể loại:Lịch sử Mông Cổ Thể loại:Văn hóa Mông Cổ
Thần điêu hiệp lữ
Thời niên thiếu của Dương Quá
Lý Mạc Sầu (trong bản đầu tiên có tên là Lý Mạc Thu) tìm cách giết hại gia đình Lục Lập Đỉnh. Nguyên nhân bởi những mối hận tình trong quá khứ của người anh trai ông và chị dâu là Lục Triển Nguyên và Hà Nguyên Quân. Sau đó hai vợ chồng Võ Tam Thông lại đứng ra bảo vệ con gái (Lục Vô Song) và cháu gái (Trình Anh) của Lục Lập Đỉnh, vì Lý Mạc Sầu định giết luôn 2 cô bé (Lục Vô Song bị thương ở chân). Lúc đó cô bé Quách Phù và Kha Trấn Ác (sư phụ của Quách Tĩnh) trên đường đi tìm tung tích Hoàng Dược Sư khi đi ngang qua Giang Nam cũng ra tay giúp sức đánh Lý Mạc Sầu.
Quách Phù sai đôi chim điêu tấn công Lý Mạc Sầu. Lúc đó thì cậu bé Dương Quá xuất hiện cố gắng giải nguy cho 2 cô bé Trình Anh và Lục Vô Song. Lý Mạc Sầu định phóng ngân châm hạ độc Dương Quá nhưng Hoàng Dược Sư xuất hiện kịp thời nên không thể ra tay hạ Dương Quá, chỉ kịp bắt Lục Vô Song bỏ đi, Hoàng Dược Sư cứu được Trình Anh. Trong lúc đuổi theo Lý Mạc Sầu, Dương Quá do nghịch châm nên đã bị trúng độc. Sau đó Hoàng Dược Sư bỏ đi trước khi vợ chồng Quách Tĩnh, Hoàng Dung đến làm phiền mình.
Âu Dương Phong xuất hiện, luôn trong tư thế trồng cây chuối vì bị tẩu hỏa nhập ma. Sau khi ép Dương Quá nhận làm cha nuôi, ông cứu chữa, truyền Cáp Mô Công cho cậu bé rồi trốn đi. Sau này, Dương Quá đã gặp lại Âu Dương Phong ở đỉnh Hoa Sơn khi Quách Tĩnh và Hoàng Dung xuất hiện. Hai vợ chồng gặp lại con gái Quách Phù và Kha Trấn Ác rồi họ giúp chữa chạy cho Dương Quá. Dương Quá một mặt theo gia đình Quách Tĩnh - Hoàng Dung, một mặt vẫn bí mật gặp gỡ và giúp đỡ Âu Dương Phong và được ông ta truyền thụ "Cáp mô công" (Một số bản dịch là "Hàm mô công").
Quách Tĩnh - Hoàng Dung đưa Dương Quá và hai người con trai của Võ Tam Thông (tên Võ Tu Văn và Võ Đôn Nho) ra đảo Đào Hoa. Càng lớn, Dương Quá càng giống cha mình (Dương Khang) khiến Hoàng Dung lo sợ lẫn nghi ngờ Dương Quá. Hoàng Dung không truyền thụ võ công cho cậu bé mà chỉ dạy cậu ta sách Luận ngữ và các đạo đức, lễ nghĩa làm người. Trong một lần đánh nhau với anh em họ Võ, Dương Quá sử dụng "Cáp mô công" đả thương 2 anh em, bị Hoàng Dung phát giác. Do vậy, Quách Tĩnh phải đưa Dương Quá lên núi Chung Nam xin gia nhập phái Toàn Chân, mời Triệu Chí Kính làm sư phụ.
Một lần khi luyện "Ngọc nữ tâm kinh", vì có hai đạo sĩ là Triệu Chí Kính và Doãn Chí Bình (trong bản hiệu đính năm 2004, được đổi tên thành Chân Chí Bình ) bắt gặp, Tiểu Long Nữ kinh động bị nội thương nghiêm trọng, nguy hại đến tính mạng. Tiểu Long Nữ dọa giết Dương Quá rồi tự sát làm Dương Quá hoảng sợ chạy ra khỏi Cổ Mộ. Bên ngoài, chàng gặp Hồng Lăng Ba, đệ tử thân tín của Lý Mạc Sầu đang đi tìm cổ mộ với sự bí mật theo dõi của sư phụ. Dương Quá đưa Hồng Lăng Ba vào trong Cổ Mộ gặp Tiểu Long Nữ, Lý Mạc Sầu cũng bí mật vào sau.
Bên trong mộ, hai bên giao đấu kịch liệt, và Dương Quá lấp cửa chính của ngôi mộ để cả bốn người cùng bị chôn sống. Sau đó tình cờ Dương Quá phát hiện ra lối ra bí mật khỏi Cổ Mộ dưới một con suối ngầm đằng sau khe núi, nên đã cùng với Tiểu Long Nữ lặn theo dòng suối thoát ra ngoài. Lý Mạc Sầu cùng Hồng Lăng Ba bám theo nhưng vì không biết bơi nên kiệt sức và ngất ở hang. Chàng cũng tình cờ phát hiện ra "Cửu âm chân kinh" viết trên trần hang đá và cùng Tiểu Long Nữ luyện bộ kinh này. Nhờ đó công lực của cả hai tiến bộ vượt trội, đỡ được nhiều đòn hiểm trong lúc đánh nhau với các cao thủ.
Một lần Âu Dương Phong xuất hiện thăm Dương Quá, Tiểu Long Nữ bị điểm huyệt không cử động được. Lợi dụng lúc này, Doãn Chí Bình đã bịt mắt cưỡng bức Tiểu Long Nữ rồi trốn đi, nhưng nàng lại cứ nghĩ đó là Dương Quá nên tự nguyện hiến dâng cơ thể, và say sưa nằm ngủ sau khi Doãn Chí Bình đã thỏa mãn, bỏ đi. Dương Quá tạm biệt cha nuôi quay lại chỗ Tiểu Long Nữ. Nàng muốn làm vợ của Dương Quá, nhưng chàng ngẩn ngơ không hiểu đầu đuôi ra sao. Quá chán chường và thất vọng, Tiểu Long Nữ bỏ đi. Dương Quá yêu Tiểu Long Nữ từ đây.