cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La Neuville-en-Beine
La Neuville-en-Beine  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.
Tham khảo
Neuvilleenbeine
Kulm bei Weiz
Kulm bei Weiz là một đô thị thuộc huyện Weiz thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị có diện tích 5,9 km², dân số thời điểm năm 2005 là 482 người.
Augyles mekongensis
Augyles mekongensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Heteroceridae. Loài này được Skalický miêu tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Tham khảo
Thể loại:Augyles
Eutzsch
Eutzsch là một đô thị thuộc huyện Wittenberg, bang Saxony-Anhalt, Đức.
Kelmend
Kelmend là một xã trong quận Malesia e Madhe thuộc hạt Shkodër, Albania. Dân số năm 2005 là 4740 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị của hạt Shkodër
Orconectes quadruncus
Orconectes quadruncus   là một loài tôm sông trong họ Cambaridae.
Tham khảo
Thể loại:Orconectes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1933
Quận Osborne, Kansas
Quận Osborne là một quận thuộc tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 4050 người. Quận lỵ là Osborne.
Tham khảo
Thể loại:Quận của Kansas
Megachile walkeri
Megachile walkeri là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Dalla Torre mô tả khoa học năm 1896.
Tham khảo
W Thể loại:Động vật được mô tả năm 1896
Đảng Cánh tả Thống nhất Belarus "Vì một thế giới công bằng"
Đảng Cánh tả Thống nhất Belarus "Vì một thế giới công bằng" Беларуская партыя аб'яднаных левых "Справядлівы сьвет", Белорусская партия объединённых левых «Справедливый мир» (trước tháng 10 năm 2009 mang tên là Đảng của những người Cộng sản Belarus (Партыя камуністаў Беларусі, Partyja Kamunistau Bielarusi, Партия коммунистов Белоруссии, Partiya Kommunistov Belorussii, PKB), là một đảng chính trị cánh tả ở Belarus có xu hướng đối lập với chính quyền của Tổng thống Aliaksandr Ryhoravič Lukašenka.
Đảng được thành lập vào năm 1991 với cái tên Đảng của những người Cộng sản Belarus, trong tình hình Xô Viết tối cao Belarus ban hành lệnh cấm tạm thời hoạt động của Đảng Cộng sản. Sau đó Đảng của những người Cộng sản Belarus và nhanh chóng trở thành một trong những đảng lớn trên chính trường Belarus. Trong kỳ Bầu cử quốc hội Belarus năm 1995, Đảng giành được 44 ghế trong Quốc hội. Năm 1996, một bộ phận của Đảng tách ra và thành lập Đảng Cộng sản Belarus có xu hướng ủng hộ chính phủ của Tổng thống Lukašenka. Lãnh đạo của Đảng của những người Cộng sản Belarus từ năm 1994 trở đi là Siargei Ivanovich Kaljakin. Phó chủ tịch của Đảng là Aliakseii Barisavich Eliseev, Anatoli Vladzimiravich Lashkevich, Alena Mikalaevna Scriggan, Valerii Pyatrovich Uhnalou.
Đảng bị xem là một tổ chức có xu hướng "thân phương Tây" Mục tiêu của Đảng là: "Liên minh và phát triển lực lượng chính trị của tầng lớp lao động làm thuê, loại trừ mọi hình thức bóc lột và xây dựng một xã hội công bằng, không có giai cấp.".
Trong cuộc Bầu cử Quốc hội Belarus năm 2004 Đảng của những người Cộng sản Belarus nằm trong Liên minh Nhân dân 5+ (Narodnaja Kaalicyja Piaciorka Plus), liên minh này không giành được ghế nào trong quốc hội. These elections fell significantly short of OSCE commitments according to the OSCE/ODIHR Election Observation Mission. Các nguyên tắc và quyền (được hiến pháp thừa nhận) phát biểu ý kiến, lập hội, lập đảng bị vi phạm và điều này dẫn đến nghi vấn về việc liệu chính quyền Belarus có thực sự tôn trọng sự công bằng trong việc tranh cử hay không.
Vào tháng 2 năm 2007, S. I. Kaljakin thăm Hoa Kỳ và gặp các thành viên của Quốc hội Hoa Kỳ, các quan chức của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ và đại diện của các tổ chức phi chính phủ để thảo luận về cách mà Hoa Kỳ có thể gây ảnh hưởng lên những chuyển biến trong lòng đất nước Belarus. Đồng thời, S. I. Kaljakin cho rằng Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu và Nga cần phải hợp tác để cùng đề ra một chính sách chung đối với Belarus.
Vào ngày 2 tháng 8 năm 2007, Đảng bị chính phủ Belarus cấm trong vòng 6 tháng do xuất bản báo chí trái phép. Vào ngày 4 tháng 1 năm 2008, Đảng của những người Cộng sản Belarus đứng trước nguy cơ bị chính phủ giải tán. Tuy nhiên vào tháng 1 năm 2008 Bộ Tư pháp Belarus đã đề nghị Tòa án Tối cao hoãn việc thi hành giải tán Đảng và đến tháng 2 năm 2008 thì Đảng đã hoạt động trở lại.
Vào tháng 10 năm 2009, Đảng của những người Cộng sản Belarus gia nhập Đảng Cánh tả châu Âu.
Ngày 16 tháng 5 năm 2009, Đảng của những người Cộng sản Belarus tổ chức Đại hội thứ 14 (bất thường). Ngày 23 Đại hội thảo luận về vấn đề quản lý và vấn đề đổi tên Đảng. Một số tên mới của Đảng đã được đề xuất: Đảng Cánh tả Belarus, Đảng Dân chủ và Công bằng, Đảng "Chính sách mới", Đảng Quả táo, Đảng "Công bằng và Dân chủ", Đảng "Vì một nền hòa bình chân chính". Vào tháng 11 năm 2009, Đảng đổi tên lại thành Đảng Cánh tả Thống nhất Belarus "Vì một nền hòa bình chân chính".
Liên kết ngoài
Thể loại:Chính trị Belarus
Leptodactylodon ornatus
Tham khảo
Thể loại:Leptodactylodon Thể loại:Động vật đặc hữu Cameroon
Đại học Paris Dauphine
Đại học Paris Dauphine (Université Paris-Dauphine, hay còn gọi là Paris Dauphine hay Dauphine) là một trường đại học tại Paris, Pháp. Đây là cơ sở giáo dục bậc đại học duy nhất tại Pháp được công nhận vừa là "grande école" vừa là "université".
Dauphine nổi tiếng về lĩnh vực tài chính, kinh tế, toán học, luật và chiến lược kinh doanh. Vì được công nhận là cơ sở đại học dưới danh nghĩa "Grand Etablissement", điều này khiến việc ứng tuyển vào trường rất gắt gao và cạnh tranh. Trung bình, từ 90% đến 95% sinh viên năm một được nhận vào trường đạt được số điểm cao hoặc cao nhất trong kì thi tú tài cấp 3 của Pháp.
Dauphine cũng là thành viên sáng lập trường PSL University - Paris Sciences et Lettres - trường này xếp thứ nhất tại Pháp và thứ 24 trên toàn thế giới. Dauphine cũng xếp thứ 18 thế giới về ngành toán năm 2011.
Lịch sử
Thành lập sau sự kiện bạo động chính trị "Mai 1968", khiến đại học Paris phân tách thành 13 trường đại học khác nhau, trường được tách ra từ các khoa kinh tế cũ với tên gọi "Université Paris 9"- tiếng Pháp hay "trường 9" - tiếng Việt. Dauphine tập trung vào các chuyên ngành: Quản lý, Kinh tế, Luật, Khoa học chính trị, Xã hội, Toán ứng dụng, Quản lý hệ thống thông tin và Ngôn ngữ học.
Năm 2004, trường từ bỏ mô hình "Univeristé" để trở thành mô hình "Grand établissement" - tương đương với Grande école một tư cách pháp nhân cho phép trường được điều chỉnh học phí đào tạo và lựa chọn sinh viên với đầu vào khắt khe.
Năm 2011, Daphine trở thành 1 trong 16 thành viên sáng lập hệ thống trường Paris Sciences et Lettres.
Tipula succincta
Tipula succincta là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.
Đại học Paris Dauphine
Lịch sử
Năm 2014, trường gia nhập Conférence des grandes écoles - tổ chức các trường lớn Grande école.
Tipula succincta
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Đại học Paris Dauphine
Lịch sử
thumb|right|200px|Trụ sở đại học Paris tại quận 16 Paris - đây cũng là trụ sở cũ của khối quân sự NATO
Quan hệ quốc tế
Một số giáo sư của trường như Pierre-Louis Lions (giải Fields Medal năm 1994) và giáo sư Witold Litwin (chủ tịch Association for Computing Machinery).
Tuyển chọn
Đầu vào năm 1 của Dauphine được đánh giá dựa trên điểm tốt nghiệp tú tài của Pháp. Tuy nhiên, trên tổng số 600 sinh viên năm một được nhận vào Dauphine tháng 9 năm 2020, 94,07% trong số đó phải có bằng tú tài loại giỏi Ngoài ra, việc nộp đơn vào trường từ năm 3, để học tiếp chương trình thạc sĩ rất phổ biến và cạnh tranh. Sự cạnh tranh này được giải thích bởi học phí Dauphine khá rẻ so với các grande école de comerce khác trong khi trường được đánh giá cao trong khu vực kinh tế tư nhân.
Xếp hạng
Xếp hạng quốc gia
Xếp hạng quốc tế
Liên kết ngoài
Thể loại:Grands établissements Thể loại:Cơ sở giáo dục thành lập năm 1968 Thể loại:Trường đại học kế thừa Đại học Paris
La Neuville-Bosmont
La Neuville-Bosmont  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.
Tham khảo
Neuvillebosmont
Niên biểu lịch sử Anh (trước 1000)
Dưới đây là niên biểu các sự kiện ở Anh trước năm 1000.
Niên biểu Anh thời tiền sử Niên biểu lịch sử Anh (1000-1499)
Liên kết ngoài
Thể loại:Niên biểu lịch sử Vương quốc Liên hiệp Anh
Mong Văn Tình
Mong Văn Tình (sinh ngày 10 tháng 2 năm 1988) là một chính trị gia người Việt Nam, dân tộc Khơ-mú. Ông hiện là đại biểu quốc hội Việt Nam khóa 14 nhiệm kì 2016-2021, thuộc đoàn đại biểu quốc hội tỉnh Nghệ An, Ủy viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Nghệ An, Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội. Ông đã trúng cử đại biểu quốc hội năm 2016 ở đơn vị bầu cử số 2, tỉnh Nghệ An (Số 2: Gồm thị xã Thái Hoà và các huyện: Quế Phong, Quỳ Châu, Quỳ Hợp, Nghĩa Đàn, Tân Kỳ) được 246.443 phiếu, đạt tỷ lệ 62,92% số phiếu hợp lệ..
Sự nghiệp
Ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 20/3/2014.
Khi ứng cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 vào tháng 5 năm 2016 ông đang là công chức, làm việc ở Huyện Đoàn Quế Phong, tỉnh Nghệ An.
Ông đã trúng cử đại biểu quốc hội năm 2016 ở đơn vị bầu cử số 2, tỉnh Nghệ An (Số 2: Gồm thị xã Thái Hoà và các huyện: Quế Phong, Quỳ Châu, Quỳ Hợp, Nghĩa Đàn, Tân Kỳ) được 246.443 phiếu, đạt tỷ lệ 62,92% số phiếu hợp lệ.
Ông hiện là Ủy viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Nghệ An, Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội.
Ông đang làm việc ở Huyện Đoàn Quế Phong, tỉnh Nghệ An.
Dự án Luật trợ giúp pháp lý (sửa đổi)
Ngày 27 tháng 10 năm 2016, thảo luận về Dự án Luật trợ giúp pháp lý (sửa đổi), ông đề nghị, cần nghiên cứu bổ sung một đối tượng là trẻ em bị hại, ví dụ như trẻ em bị xâm hại về thân thể hay xâm hại về tình dục, bạo lực gia đình, cần xem xét, bổ sung thêm nhóm người từ 16 đến dưới 18 tuổi.
Kế hoạch phát triển kinh tế đất nước
Ngày 2 tháng 11 năm 2016, ông đề nghị Chính phủ, Quốc hội cần ưu tiên bố trí nguồn lực trong công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho thanh niên nông thôn và đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng đặc biệt khó khăn.
Liên kết ngoài
Thể loại:Người Nghệ An Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV Nghệ An Thể loại:Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam Thể loại:Sống tại Nghệ An Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV trúng cử lần đầu
Labuch
Labuch là một đô thị thuộc huyện Weiz thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị có diện tích 7,25 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 775 người.
Augyles micans
Augyles micans là một loài bọ cánh cứng trong họ Heteroceridae. Loài này được Mamitza miêu tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Tham khảo
Thể loại:Augyles
Oh Jae-moo
Oh Jae-moo (sinh ngày 11 tháng 11 năm 1998) là diễn viên Hàn Quốc.
Liên kết
Thể loại:Sinh năm 1998 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nam diễn viên Hàn Quốc Thể loại:Nam diễn viên Hàn Quốc thế kỷ 21 Thể loại:Nam diễn viên truyền hình Hàn Quốc
Leptodactylodon ovatus
Leptodactylodon ovatus là một loài ếch thuộc họ Astylosternidae. Loài này có ở Cameroon và Nigeria. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Leptodactylodon
Mỏ khí ngưng tụ Nam Pars / Bắc Dome
Mỏ khí-condensate South Pars / North Dome là một mỏ ngưng tụ khí tự nhiên nằm ở vịnh Ba Tư. Đây là mỏ khí thiên nhiên lớn nhất thế giới. Iran và Qatar chia sẻ quyền sở hữu của mỏ này. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), mỏ chứa khí tự nhiên có trữ lượng ước tính khoảng 1.800 nghìn tỷ feet khối (51 nghìn tỷ mét khối) và condensate khí tự nhiên khoảng 50 tỷ thùng (7.9 tỷ mét khối). Trên danh sách các mỏ khí tự nhiên, nó có trữ lượng dự trữ có thể thu hồi hơn tất cả các lĩnh vực khác kết hợp. Nó có ảnh hưởng chiến lược địa chính trị quan trọng. Trường khí đốt này có diện tích 9.700 km2, trong đó có 3.700 kilômét vuông (1.400 dặm vuông) (Nam Pars) nằm trong lãnh hải Iran và 6.000 km2 (Bắc Dome) Lãnh hải Qatar.
Địa chất mỏ
Mỏ gồm hai thành hệ chứa khí độc lập nhau, Kangan (kỷ Trias) và Thượng Dalan (kỷ Permi). Mỗi thành hệ được chia thành hai lớp chứa khác nhau, được phân chia bởi các lớp vách ngăn không thấm. Mỏ gồm 4 lớp chứa khí độc lập K1, K2, K3, và K4.
Tham khảo
Thể loại:Kinh tế Qatar Thể loại:Biên giới Iran-Qatar Thể loại:Mỏ khí Iran Thể loại:Mỏ khí Qatar Thể loại:Vịnh Ba Tư Thể loại:Kinh tế Iran
McDonnell Douglas F-15 Eagle
Lịch sử phát triển
Người Mỹ bắt tay vào chế tạo tiêm kích thế hệ 4 từ năm 1968, sớm hơn Liên Xô. Hiệu quả thấp của tiêm kích F-4 Phantom trong chiến tranh ở Việt Nam đã làm họ thất vọng.
Máy bay được trang bị 2 động cơ nhằm đáp ứng thay đổi lực đẩy nhanh chóng hơn và có thể cung cấp sự tương đồng với chương trình VFX của Hải quân Mỹ.
Tuy nhiên, chi tiết của hệ thống điện tử hàng không phần lớn là không xác định, vì nó không rõ ràng để chế tạo một máy bay lớn với radar mạnh mẽ có thể phát hiện địch ở phạm vi xa hơn, hoặc một máy bay nhỏ hơn khiến cho radar đối phương khó phát hiện nó.
Bốn công ty đệ trình đề xuất, Không quân đã loại bỏ General Dynamics và trao hợp đồng cho Fairchild Republic, North American Rockwell và McDonnell Douglas cho giai đoạn định nghĩa vào tháng 12 năm 1968. Các công ty nộp bản thiết kế kỹ thuật vào tháng 6 năm 1969.
Không quân Mỹ tuyến bố McDonnell Douglas là người giành được hợp đồng vào ngày 23/12/1969. Bản thiết kế kỹ thuật của McDonnell thắng cuộc có mã là 199B do McAir (một nhánh của McDonnell Douglas) thiết kế.
Bản thiết kế kỹ thuật 199B là kết quả của sự cố gắng trong 2,5 triệu giờ làm việc, với khoảng 37.500 trang giấy đề xuất.
Công việc thiết kế của Mc Air và nỗ lực phát triển tiếp theo được dẫn dắt bởi tổng giám đốc Donald Malvern, trưởng phòng thiết kế của McAir, George Graff, với người hỗ trợ là Bob Little, kỹ sư và nguyên trưởng phi công thử nghiệm.
Mặc dù khung thân và hệ thống điện tử đã đúng tiến độ, nhưng động cơ vẫn còn trong quá trình nghiên cứu.
Tổng chi phí bỏ ra cho chương trình F-15 trong năm 1969 là 77,5 triệu USD, với 174,9 triệu USD trong năm 1970; 349,5 triệu USD trong năm 1971; 420,5 triệu trong năm 1972 và 454,5 triệu USD trong năm 1973. Đó là chi phí nghiên cứu và phát triển, cộng thêm 421,6 triệu USD để sản xuất 30 máy bay đầu tiên.
Sau khi lăn bánh ra khỏi St. Louis, nguyên mẫu F-15A-1-MC đầu tiên được tháo ra và vận chuyển đến căn cứ Không quân Edward bằng máy bay vận tải Lockheed C-5A Galaxy.
Sau đó nó được lắp ráp lại, thử nghiệm hệ thống và thực hiện chuyến bay đầu tiên kéo dài 50 phút vào lúc 8h21' ngày 27 tháng 7 năm 1972, do trưởng phi công thử nghiệm của McAir tên là Irving. L. Burrows điều khiển.
Trong chuyến bay này, nguyên mẫu F-15A-1-MC đạt trần bay 3.657 m với tốc độ 515 km/h. Chỉ trong tuần đầu tiên, nó đã có số giờ bay là 4 giờ 48 phút, tốc độ tối đa đạt được là Mach 1,5 ở độ cao 13.716 m.
Trong 2 tháng tiếp theo, Irving. L. Burrows và Peter Garrison đã có tổng số giờ bay với F-15A-1-MC là 40 giờ. Chuyến bay thứ 1.000 hoàn thành vào tháng 8 năm 1973, trong chuyến bay này F-15A-1-MC đạt tốc độ Mach 2,3 ở độ cao 18.288 m.
nhỏ|phải|F-15C của Không lực Mỹ trên đường lăn chuẩn bị cất cánh
Tổng quát về máy bay F-15
F-15 có thiết kế thân máy bay kiểu nửa liền (semi-monocoque fuselage) bằng kim loại với vai đỡ cánh lớn và cánh chính có diện tích rộng.
Cánh đuôi đứng của F-15 được làm từ nhôm và composite với cấu trúc tổ ong, bên ngoài làm bằng vật liệu composite giữa sắt và bo. Dẫn đến một cánh đuôi đặc biệt mỏng và cánh lái bằng composite.
F-15 có một phanh gió gắn trên lưng và càng đáp 3 bánh có thể thu vào trong thân. Nó được trang bị 2 động cơ turbine phản lực Pratt & Whitney F100, cửa lấy khí có tấm trượt chỉnh dòng khí (intake ramp) để tạo ra sóng xung kích nhằm giúp máy bay đạt tốc độ siêu âm.
Buồng lái được đặt cao trên thân máy bay phía trước với một kính chắn gió nắp buồng lái hình vòm lớn để tăng trường nhìn cho phi công. Khung máy bay bắt đầu kết hợp các thành phần làm từ titanium siêu bền trong những năm 1980.
Khả năng cơ động của F-15 bắt nguồn từ tải trọng thấp của cánh (tỷ lệ giữa trọng lượng và diện tích cánh) với tỷ lệ lực đẩy trên trọng lượng cao, cho phép máy bay rẽ gắt mà không bị mất tốc độ khi bay.
Chiếc F-15 có thể đạt trần bay 10.000 m trong khoảng 60 giây. Lực đẩy của 2 động cơ lớn hơn trọng lượng của máy bay, do đó tạo cho nó khả năng tăng tốc khi bay thẳng đứng. Hệ thống điều khiển vũ khí được thiết kế một cách an toàn và hiệu quả, giúp phi công thuận lợi trong quá trình không chiến.
F-15A và F-15C là các biến thể một chỗ ngồi, đây là những phiên bản ưu thế trên không. F-15B và F-15D là các phiên bản 2 chỗ ngồi dùng để huấn luyện. F-15E là phiên bản đa năng với ghế thứ hai dành cho phi công hoa tiêu.
F-15 có một điểm độc đáo so với máy bay tiêm kích hiện đại khác: nó không có các tấm che ống xả động cơ hình lông gà tây. Điều này là do thiết kế cánh hoa của ống xả trên F-15 có vấn đề và các tấm che có thể rơi ra trong khi bay; do đó nó được gỡ bỏ, kết quả là tăng 3% lực kéo khí động học. nhỏ|trái|Cận cảnh một chiếc F-15C với cánh chính có diện tích rộng gắn ở trên vai máy bay, 2 cánh đuôi đứng mỏng, 2 động cơ được đặt 2 bên và sát nhau, buồng lái đặt cao trên thân phía trước và có trường nhìn rộng. nhỏ|phải|Cất cánh F-15.
Hệ thống điện tử
Bên cạnh đó là hệ thống cảnh báo tác chiến điện tử Magnavox AN/ALQ-128, hệ thống gây nhiễu Northrop Grumman Electronic Systems ALQ-135, hệ thống phóng mồi bẫy Marconi AN/ALE-45.
Radar
Phiên bản F-15A và F-15B đời đầu được trang bị radar Doppler dùng băng sóng X AN/APG-63 do Hughes Aircraft (nay là Raytheon) phát triển.
Hệ thống radar băng sóng X xung Doppler này được thiết kế cho nhiệm vụ phát hiện và theo dõi các mục tiêu trên không cũng như trên mặt đất; nó có chế độ nhìn lên (look up) và nhìn xuống (look down), theo dõi các mục tiêu bay thấp mà không bịm lẫn bởi sự nhiễu tạp trên mặt đất.
AN/APG-63 có thể phát hiện và theo dõi máy bay, các mục tiêu tốc độ cao và diện tích phản xạ radar nhỏ ở khoảng cách trên 160 km. Radar cung cấp dữ liệu thông tin mục tiêu vào máy tính trung tâm của F-15 nhằm triển khai vũ khí phù hợp.
Năm 1979, radar AN/APG-63 được kết hợp với một phần mềm lập trình xử lý tín hiệu (Programmable Signal Processor/ PSP).
Phần mềm này cho phép hệ thống được sửa đổi để tích hợp chế độ mới và vũ khí thông qua các phần mềm tái lập trình mà không phải trang bị thêm phần cứng. Radar AN/APG-63 với PSP được trang bị cho F-15A/B và những chiếc F-15C/D loạt đầu.
Năm 1980, Hughes Aircraft phát triển radar AN/APG-70 có độ tin cậy cao và bảo trì dễ dàng hơn so với AN/APG-63. Ngoài ra, công nghệ mảng pha giúp AN/APG-70 kết hợp các chế độ mới với khả năng hoạt động được nâng cao.
Để giảm chi phí sản xuất, nhiều module của AN/APG-70 dùng chung với radar AN/APG-73 của F/A-18, trong khi máy tính/bộ xử lý dùng chung đến 85% các thành phần của radar AN/APG-71 trên F-14.
AN/APG-70 ban đầu dự định lắp trên các mẫu F-15C/D sản xuất sau này, nhưng chúng đã được thay thế bằng AN/APG-63(V)1. Hiện tại AN/APG-70 đã ngừng sản xuất nhưng vẫn còn trong biên chế với 2 phiên bản nội địa và xuất khẩu.
Cả hai phiên bản radar này đều giống nhau ở khả năng không chiến nhưng khác nhau ở khả năng đối đất. Cụ thể, độ phân giải của tia Doppler (Doppler Beam Sharpening/DBS)/ vẽ bản đồ/ radar khẩu độ tổng hợp (SAR) ở bản nội địa tốt hơn gấp 3 lần so với bản xuất khẩu.
Đến năm 1990, Hughes Aircraft phát triển AN/APG-63(V)1 nhằm thay thế AN/APG-63. AN/APG-63(V)1 được hiện đại hóa phần cứng và cung cấp cơ hội nâng cấp chế độ đáng kể để giải quyết những yêu cầu của người dùng.
AN/APG-63(V)1 lắp đặt cho F-15C/D, hiệu suất được cải thiện và tăng gấp 10 lần độ tin cậy. Loại radar này có khả năng theo dõi 14 mục tiêu và đồng thời tấn công 6 mục tiêu cùng lúc.
AN/APG-63(V)2 là radar quét mảng pha điện tử chủ động (AESA) đầu tiên được Raytheon thiết kế và chế tạo cho F-15C vào năm 2000, đây là loại radar nâng cấp cho máy bay F-15C của Không quân Mỹ.
Được giữ lại các hệ thống điều khiển và hiển thị gần như giống hệt với người tiền nhiệm của nó là AN/APG-63(V)1, hệ thống mới bổ sung thêm một mảng quét điện tử chủ động. Ngoài ra công nghệ AESA tăng đáng kể năng lực nhận thức tình huống, đồng thời tăng cường độ tin cậy và khả năng bảo trì.
Radar AESA có tia phát sóng nhanh nhẹn, cung cấp thông tin cập nhật theo dõi gần như tức thời và theo dõi được nhiều mục tiêu cùng lúc.
AN/APG-63(V)2 tương thích với tải trọng vũ khí của F-15C và cho phép phi công tận dụng đầy đủ các tính năng của tên lửa không đối không AIM-120 AMRAAM, đồng thời hướng dẫn cho nhiều tên lửa tới một số mục tiêu ở khoảng cách trong góc phương vị, độ cao hoặc phạm vi.
Trong tháng 12 năm 2000, Công ty Boeing đã chuyển giao cho không quân Mỹ chiếc máy bay cuối cùng trong tổng số 18 chiếc F-15C tân trang lại bằng radar AN/APG-63(V)2.
Raytheon AN/APG-63(V)3 là radar AESA kết hợp giữa phần mềm của radar AN/APG-63(V)2 và phần cứng của radar AN/APG-79 trên F/A-18E/F Super Hornet để tạo ra một hệ thống với hiệu suất cao cũng như đáng tin cậy và giá cả hợp lý.
Máy bay tiêm kích đa năng F-15SA của Ả Rập Xê Út và F-15SG của Singapore đã được trang bị loại radar này. Raytheon cũng đang thực hiện hợp đồng nâng cấp các máy bay F-15C của Vệ Binh Quốc gia (Air National Guard/ ANG).
Động cơ Pratt & Whitney F100
Trong năm 1967, Không quân và Hải quân Mỹ đã đưa ra một yêu cầu về loại động cơ chung cho F-14 Tomcat và F-15 Eagle.
Chương trình kết hợp được gọi là Động cơ turbine khí tiên tiến (Advanced Turbine Engine Gas Generator/ ATEGG) với mục tiêu cải thiện lực đẩy và giảm trọng lượng để đạt được tỷ lệ lực đẩy trên trọng lượng là 9.
Các nhà quản lý yêu cầu đề xuất và Pratt & Whitney trúng thầu và ký hợp đồng vào năm 1970 để sản xuất động cơ F100-PW-100 cho Không quân Mỹ và động cơ F401-PW-400 cho Hải quân Mỹ.
Hải quân sẽ cắt giảm và sau đó hủy bỏ đơn đặt hàng của mình, lựa chọn động cơ Pratt & Whitney TF30 từ F-111 để tiếp tục sử dụng cho F-14. Còn động cơ F100-PW-100 được Không quân Mỹ trang bị cho F-15.
Động cơ F100-PW-100 đầu tiên được lắp vào chiếc F-15A-1-MC (71-0280) năm 1972 với một lực đẩy là 106,4 kN.
Do tính chất tiên tiến của động cơ và máy bay, nhiều vấn đề đã gặp phải trong những ngày đầu hoạt động bao gồm sự mài mòn cao, thất tốc và khó đốt nhiên liệu lần 2. Vấn đề sớm được giải quyết trong các động cơ F100-PW-220 mới và động cơ này được sử dụng bởi Không quân Mỹ cho đến ngày nay.
Vũ khí
nhỏ|phải|Giá súng [[M61 Vulcan phía phải cửa hút gió động cơ.]]Tất cả các phiên bản F-15 đều được trang bị 1 khẩu pháo nòng xoay 20 mm M61 Vulcan với 940 viên đạn ở gốc cánh phải.
Ở các phiên bản F-15A/B/C/D có 11 giá treo với tải trọng là 7.300 kg và chỉ mang các loại vũ khí dùng để không chiến bao gồm:
- Tên lửa không đối không: 4 x AIM-9 Sidewinder; 4 x AIM-7 Sparrow; 8 x AIM-120 AMRAAM.
- Thiết bị phụ: 3 x thùng nhiên liệu phụ 2.300 lít.
Phiên bản F-15E có 13 giá treo vũ khí với các giá treo trên thùng nhiên liệu hòa nhập khí động (Conformal Fuel Tank/ CFT), nâng tổng số giá treo lên 21 và có tải trọng vũ khí là 10.400 kg bao gồm:
- Tên lửa không đối đất: 6 x AGM-65 Maverick; 2 x AGM-84H/K SLAM-ER (Standoff Land Attack Missile - Expanded Response); 2 x AGM-130; 3 x AGM-158 JASSM (Joint Air-to-Surface Standoff Missile).
- Tên lửa chống hạm: 2 x AGM-84 Harpoon.
- Bom dẫn đường: 2 x GBU-15; 3 x GBU-10 Paveway II; 8 x GBU-12 Paveway II; 3 x GBU-24 Paveway III; 4 x GBU-27 Paveway III; 3 x GBU-28 "Deep Throat"; 5 x GBU-31 JDAM (Joint Direct Attack Munition); 12 x GBU-38 JDAM; 12 x GBU-54 LaserJDAM; 20 x GBU-39 SDB (Small Diameter Bomb); 3 x AGM-154 JSOW.
- Bom không dẫn đường: 30 x Mark 82; 5 x Mark 84; 30 x CBU-87/103 CEM (Combine Effect Munition); 24 x CBU-89/104 Gator; 24 x CBU-97/105 SFW (Sensor Fuzed Weapon); 24 x CBU-107 PAW (Passive Attack Weapon).
- Bom hạt nhân: 5 x B61.
- Thiết bị chỉ thị mục tiêu có vỏ bọc LITENING hoặc Lockheed Martin Sniper XR.
- Thiết bị tác chiến điện tử AN/ALQ-131.
- Hệ thống dẫn đường có vỏ bọc LANTIRN (Low Altitude Navigation and Targeting Infrared for Night).
Lịch sử hoạt động
Quốc gia sử dụng loại F-15 lớn nhất là Không lực Hoa Kỳ.
nhỏ|phải|F-15D thuộc Phi đội Chiến đấu 325 có căn cứ tại [[Căn cứ Không quân Tyndall Air Force Base|Tyndall AFB, đang thả pháo sáng]]
Tỷ lệ tai nạn của F-15 bắt đầu tăng cao từ những năm 2000 do tình trạng máy bay lão hóa như hiện tượng kim loại bị mòn với hàng loạt các vấn đề khác về cấu trúc và bảo trì cùng các bộ phận lỗi thời, gây ảnh hưởng đến sự an toàn cho các phi công điều khiển chúng.
Tới năm 2005, F-15 thuộc mọi lực lượng không quân đã có thành tích tiêu diệt hàng chục máy bay trong các trận không chiến (được tuyên bố bởi các bên sử dụng nó, ngoại trừ trường hợp một chiếc F-15J của Nhật Bản bắn rơi một chiếc F-15J khác năm 1995 vì một tên lửa AIM-9 Sidewinder hoạt động không chuẩn xác trong một cuộc huấn luyện không chiến sử dụng đạn thật).
Tới thời điểm 2018, các phiên bản giành ưu thế trên không của F-15 (các phiên bản F-15A/B/C/D) của Hoa Kỳ và Israel được họ tuyên bố chưa từng bị máy bay tiêm kích đối thủ nào bắn hạ. Tuy nhiên, theo tuyên bố của các đối thủ của Mỹ và Israel thì đã có khoảng 10 - 11 chiếc F-15 bị tiêm kích của họ bắn rơi hoặc bắn hư hại nặng
Không chiến Israel - Syria
Hơn một nửa những chiến công của F-15 thuộc các phi công Không quân Israel. Chiến công đầu tiên của F-15 thuộc phi công xuất sắc người Israel Moshe Melnik năm 1979. Năm 1979–81, trong những cuộc tranh chấp biên giới giữa Israel và Liban, Israel tuyên bố những chiếc F-15A của họ đã bắn hạ 13 chiếc MiG-21 "Fishbeds" và 2 chiếc MiG-25 "Foxbats" của Syria, hai chiếc sau là đối thủ mà F-15 được thiết kế để chống lại.
Các phiên bản F-15A và B được Israel sử dụng trong chiến dịch Thung lũng Bekaa. Trong cuộc Chiến tranh Liban năm 1982, những chiếc F-15 của Israel được họ tuyên bố đã bắn hạ 40 chiếc máy bay phản lực của Syria (23 MiG-21 "Fishbeds" và 17 MiG-23 "Floggers") và một máy bay trực thăng Gazelle SA.342L của Syria.
Ngược lại, Không quân Syria tuyên bố có 3 chiếc F-15 của Israel đã bị MiG-23 của họ bắn hạ và thêm 2 chiếc khác bị MiG-21 bắn hạ vào năm 1982. Không quân Israel thì xác nhận có ít nhất 1 chiếc F-15 bị hư hại do trúng tên lửa từ MiG-21 vào ngày 9/6/1982, quả tên lửa đã phá tan một động cơ của chiếc F-15 nhưng nó vẫn cố hạ cánh về sân bay bằng động cơ còn lại trước khi bị ngọn lửa bao trùm.
Vào ngày 3 tháng 7 năm 1982, 8 chiếc MiG-21 của Syria đã đụng độ với 4 chiếc F-15 và Mirage IIICJ hoặc Kfirs của Israel tại không phận Beirut. Người Syria tuyên bố đã bắn hạ một F-15. Không có một ấn phẩm nào được biết đến của Israel đề cập đến trận không chiến này, mặc dù trận chiến này đã được chứng kiến ​​bởi hàng chục người trên mặt đất và được các phương tiện truyền thông Lebanon đưa tin rộng rãi.
Không quân Hoa Kỳ
USAF bắt đầu triển khai các máy bay biến thể F-15C, D và E tới Vùng Vịnh Ba Tư vào tháng 8 năm 1990 cho Chiến dịch Lá chắn Sa Mạc và Bão táp sa mạc. Từ đó chúng đã được triển khai để hỗ trợ Chiến dịch Giám sát phía Nam, tuần tra Vùng cấm bay ở phía nam Iraq; Chiến dịch Provide Comfort tại Thổ Nhĩ Kỳ; hỗ trợ cho các chiến dịch của NATO tại Bosnia, và những cuộc triển khai lực lượng viễn chinh của không quân gần đây.
Trong Chiến tranh Vùng Vịnh chống lại lực lượng Iraq, chiếc F-15 chiếm 36 trong số 39 chiến thắng trên không của Không quân Hoa Kỳ. Phía Iraq xác nhận mất 23 chiếc máy bay của mình trong không chiến không đối không. Các máy bay chiến đấu biến thể F-15C và D được sử dụng trong vai trò ưu thế trên không, trong khi biến thể F-15E Strike Eagles được sử dụng trong các cuộc tấn công không đối đất vào ban đêm, tìm kiếm để phá hủy các bệ phóng tên lửa Scud và các đội pháo binh cải tiến sử dụng hệ thống LANTIRN.
Theo Không quân Hoa Kỳ, F-15C của họ đã có 34 lần tiêu diệt (được xác nhận) máy bay của Iraq trong cuộc chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991, phần lớn là bằng tên lửa: Năm chiếc Mikoyan MiG-29, hai chiếc Mikoyan MiG-25, tám chiếc Mikoyan MiG-23, hai chiếc máy bay MiG-21, hai chiếc Sukhoi Su-25, bốn chiếc Sukhoi Su-22, một chiếc máy bay Sukhoi Su-7, sáu chiếc Dassault Mirage F1, một chiếc Ilyushin Il-76 máy bay vận tải, một chiếc Pilatus PC-9 huấn luyện, và hai chiếc máy bay trực thăng Mi-8. Sau khi đã giành được ưu thế trên không sau 3 ngày đầu chiến đấu, nhiều chiến công sau này diễn ra trước những chiếc máy bay được cho là đang bỏ chạy sang Iran, chứ không phải cất cánh để tham chiến với các máy bay Mỹ. Chiếc F-15C một chỗ ngồi đã được dùng để giành ưu thế trên không, còn chiếc F-15E được sử dụng nhiều vào những cuộc tấn công không đối đất. Một chiếc F-15E Strike Eagle đã tiêu diệt được một chiếc trực thăng Mi-8 của Iraq với một quả bom dẫn đường bằng laser thay vì bằng tên lửa. Hai chiếc F-15E đã bị bắn rơi bởi hỏa lực phòng không, một chiếc khác bị hư hỏng trên mặt đất bởi một cuộc tấn công bằng tên lửa Scud trên căn cứ không quân King Abdulaziz.
Các nguồn tin Iraq tuyên bố rằng vào ngày 4/1/1991 - 13 ngày trước khi liên quân do Mỹ đứng đầu tiến hành Chiến dịch Bão táp sa mạc - các máy bay chiến đấu của Iraq đã đánh chặn một đội hình F-15 của Israel ở phía tây Iraq và bắn hạ một chiếc F-15 gần căn cứ H-3. Nhiều năm sau, Lữ đoàn trưởng Iraq về hưu Ahmad Sadik còn khẳng định ông đã kiểm tra xác máy bay, trong đó vẫn còn 1 bàn chân của viên phi công đã chết. Sadik nói thêm rằng một số mảnh vỡ đã được gửi cho lực lượng tình báo không quân Iraq ở Baghdad. Và 12 năm sau, vào năm 2003, quân đội Mỹ đã cướp phá văn phòng và phá hủy phần còn lại của F-15 để xóa dấu vết.
Trong trận Không chiến Samurra (30/1/1991), 2 chiếc MiG-25 của Iraq đã tiếp cận 2 chiếc F-15C của Không quân Mỹ và bắn tên lửa. 1 chiếc F-15C bị trúng tên lửa R-40RD phóng từ cự ly 20 km, phía Iraq tuyên bố chiếc F-15 này đã bị rơi tại Ả-rập Saudi và xác máy bay được người du mục Bedouin tìm thấy , nhưng phía Mỹ thì phủ nhận và cho rằng chiếc F-15C tuy bị hư hại nặng (cháy 1 động cơ bên trái) nhưng đã không rơi.
Năm 1994, hai chiếc UH-60 Black Hawk của Quân đội Mỹ đã bị những chiếc F-15C của Không quân bắn hạ tại vùng cấm bay ở Iraq trong một vụ bắn nhầm.
Những chiếc F-15C của Không quân Mỹ cũng đã bắn hạ 4 chiếc MiG-29 của Nam Tư trong Chiến dịch Lực lượng Đồng minh can thiệp vào Kosovo của NATO năm 1999.
Không quân Hoàng gia Ả Rập Saudi
Các phi công F-15C của Không quân Hoàng gia Ả Rập Xê Út đã bắn hạ hai chiếc F-4E Phantom II thuộc Không quân Iran trong cuộc tranh chấp biên giới tháng 6 năm 1984.
Ngày 11 tháng 11 năm 1990, một phi công của Không quân Hoàng gia Ả Rập Xê Út (RSAF) đã đào thoát tới Sudan với một chiến đấu cơ F-15C trước khi diễn ra Chiến dịch Lá chắn Sa mạc, bởi phi công này không muốn chiến đấu chống lại 1 nước Ả rập khác. Ả Rập Xê Út sau đó đã trả 40 triệu đôla Mỹ cho việc chuộc lại máy bay ba tháng sau đó.
Diệt vệ tinh
nhỏ|phải|Thử nghiệm phóng [[ASM-135.]]
Từ tháng 1 năm 1984 tới tháng 9 năm 1986, một chiếc F-15A đã được dùng làm bệ phóng cho năm tên lửa ASM-135 ASAT. Chiếc F-15A đạt tốc độ Mach 1.22, 3.8 g góc lên 65° và phóng tên lửa ASAT ở độ cao 38.100 feet (11.6 km). Máy tính của F-15A được nâng cấp để điều khiển vọt lên và phóng tên lửa. Chuyến bay thử nghiệm thứ ba có mục tiêu là một vệ tinh viễn thông đã ngừng hoạt động ở quỹ đạo 345 dặm (555 km), và đã tiêu diệt thành công bằng năng lượng động lực vuông góc. Viên phi công, Thiếu tá Wilbert D. "Doug" Pearson thuộc Không lực Hoa Kỳ, đã trở thành phi công duy nhất tiêu diệt một vệ tinh.
Tên lửa ASAT được thiết kế để trở thành một vũ khí chống vệ tinh tầm xa, và F-15A là phương tiện thực hiện giai đoạn đầu tiên. Liên Xô có thể xác định một vụ phóng tên lửa của Hoa Kỳ khi mất một vệ tinh do thám, nhưng một chiếc F-15 mang theo một tên lửa ASAT có thể lẫn mất trong hàng trăm những cuộc xuất kích khác của F-15.
Lỗi cấu trúc thân
Tất cả các máy bay F-15 trong Không Quân Mỹ đều bị ngưng bay sau khi một chiếc F-15C của đội Không quân Phòng vệ quốc gia bang Missouri bị vỡ đôi và rơi ngày 2 tháng 11 năm 2007. Báo cáo điều tra tai nạn của Không quân Mỹ ngày 28 tháng 11 năm 2007 cho biết hệ thống sóng dọc liên kết thân máy bay với buồng lái, ống hút gió là nguyên nhân gây vỡ thân máy bay.
Các máy bay F-15 từ phiên bản A-D đều bị ngừng bay để kiểm tra. Việc này gây sức ép không nhỏ đến hoạt động tuần tra trên không. Một số bang phải dùng tới các máy bay chiến đấu khác và toàn vùng Alaska phải nhờ hỗ trợ từ Không Quân Canada. Ngày 8 tháng 1 năm 2008, Bộ tư lệnh Không quân Tác chiến (ACC) đã dỡ bỏ lệnh ngừng bay và vẫn áp dụng một số hạn chế bay vì có 9 trường hợp gặp vấn đề về sóng dọc tương tự nên các máy bay F-15 cần được kiểm tra kỹ và sửa chữa khắc phục. Lúc này Tướng John D.W.Corley nói rằng "Tương lai của F-15 đang được nghi vấn". Tuy nhiên, đến 15 tháng 2 năm 2008, việc cấm bay và kiểm tra được dỡ bỏ hoàn toàn, F-15A/B/C/D được hoàn toàn cất cánh bay trở lại.
Tương lai
Phiên bản F-15C/D trong Không quân Mỹ được dự định thay thế bằng loại F-22 Raptor. Tuy nhiên, F-22 lại quá đắt đỏ và số lượng chế tạo chỉ có 187 chiếc, quá ít để thay thế toàn bộ số F-15. Do vậy, chiếc F-15E vẫn sẽ còn hoạt động trong nhiều năm tới bởi vai trò không đối đất riêng biệt cũng như thời gian bay của thân máy bay còn thấp. 18 chiếc F-15C của Không quân Hoa Kỳ đã được trang bị radar Quét Mạng Điện tử Chủ động (AESA) AN/APG-63(V)2 và được dự định hoạt động tiếp trong Không quân Mỹ tới sau năm 2020. Không quân Hoàng gia Ả Rập Xê Út đã mua nhiều phi đội F-15S tầm xa, Hàn Quốc đang mua những chiếc F-15K phiên bản cải tiến, và Singapore đang mua biến thể F-15SG.
Đang có cuộc tranh luận tại Hoa Kỳ liên quan tới việc có nên hiện đại hoá F-15 hay cho nghỉ hưu. Điều này một phần vì chi phí F-22 Raptor thay thế cho F-15 với tỷ lệ 1/1 sẽ là quá lớn (có lẽ chỉ ở tỷ lệ 1/3). Vì thế F-15 có thể được giữ lại với vai trò hỗ trợ để Không quân Mỹ không gặp nhiều bất lợi trong những cuộc xung đột trong tương lai. Những cải tiến như vậy có thể sẽ gồm radar AESA, Hệ thống xử lý tín hiệu trên mũ bay (JHMCS), các cải tiến giảm phản hồi radar, hay thay động cơ điều chỉnh hướng phụt.
Ngày 26 tháng 9 năm 2006, tại cuộc Triển lãm Air Force Association's Air & Space Conference and Technology Exposition tại Washington D.C., Không quân Mỹ đã thông báo kế hoạch nâng cấp 178 chiếc F-15C của họ với radar AESA AN/APG-63(V)3. Ngoài ra, Không quân cũng dự định nâng cấp những chiếc F-15 với JHMCS. Không quân sẽ giữ lại 178 chiếc F-15C cùng 224 chiếc F-15E cho tới năm 2025.
Ả Rập Xê Út cũng đặt mua F-15 Silent Eagle (F-15SE) do Tập đoàn Boeing chế tạo với trị giá 30 tỷ USD. Quốc gia này cũng đã tuyên bố kế hoạch mua vũ khí, phương tiện kỹ thuật quân sự của Mỹ với tổng trị giá lên tới 60 tỷ USD.
Tập trận
Dù giành thành tích cao trong không chiến, tuy nhiên đa số thành tích của F-15 là trước những loại máy bay đời cũ, trừ những chiếc MiG-29 cùng là thế hệ 4. Chưa bao giờ F-15 giao chiến với đối thủ thiết kế của nó là Sukhoi Su-27 và Su-30 của Nga. Tuy nhiên, F-15 đã có một số cuộc tập trận với phiên bản Su-30MKI và Su-30K của không quân Ấn Độ.
Năm 2002, các chuyên gia tạp chí Mỹ Aviation Week&Space Technology là ông David A. Fulghum và Douglas Barrie đã nêu phân tích của mình rằng “Lần nào Su-30MK cũng đánh bại F-15C (Su-30MK Beats F-15C Every Time), trong đó viết rằng, trong các trận tập không chiến diễn ra trên bầu trời St Louis (một cơ sở bay thử nghiệm của công ty Boeing Mỹ), Su-30 đã giành ưu thế trước F-15 nhờ khả năng cơ động cao của mình.
Tại cuộc tập trận Cope India 2004, các tiêm kích Su-30MKI của Không quân Ấn Độ (IAF) đã thực hiện các trận đánh tập kiểm tra chống các tiêm kích F-15C của Không quân Mỹ (USAF). Kết quả đáng kinh ngạc là 9:1 nghiêng về phía các phi công Ấn Độ (cứ 9 chiếc F-15 bị bắn hạ thì mới diệt được 1 chiếc Su-30MKI). Một sĩ quan Không quân Mỹ cho biết: phi công Ấn Độ đã điều khiển chiếc Su-30MKI thực hiện thao tác cơ động “Rắn hổ mang Pugachev”, giảm tốc độ xuống bằng 0 trong khoảng thời gian vài giây khiến radar trên khoang chiến đấu cơ Mỹ bị mất dấu đối thủ, và đó là khoảng thời gian đủ để Su-30 tiêu diệt F-15.
Cuộc tập trận Cope India-2004 lần 2 có sự tham gia của máy bay Su-30K, phiên bản trang bị radar kiểu cũ N001 dành cho các thế hệ đầu tiên của Su-27/30. Lần này cả hai bên đều được mô phỏng bắn tên lửa ngoài tầm nhìn (BVR). Mặc dù Su-30K có thông số kỹ chiến thuật thua sút hẳn so với Su-30MKI, nhưng máy bay đã thể hiện khả năng tác chiến hiệu quả so với các máy bay Mỹ F-15C. Su-30 chiếm ưu thế đến 90% trong các trận cận chiến trên không là điều không gây sự bất ngờ lớn, do các tính năng khí động học của Su-30 hơn hẳn F-15. Tuy nhiên, Su-30K đã gây sự ngạc nhiên lớn khi chiếm ưu thế trong các trận không chiến tầm trung ngoài tầm nhìn (BVR). Phi công Ấn Độ, sử dụng tất cả những tính năng kỹ thuật của radar N001, đã dành chiến thắng trước F-15 khi quyết định phóng các tên lửa tầm trung trong chế độ dẫn đường tấn công nhiều mục tiêu cùng một lúc. Kết quả này khiến Mỹ phải đẩy nhanh việc chế tạo loại máy bay F-22 Raptor để thay thế F-15
Trong cuộc tập trận Cope India 2005, bản tin Inside Air Force của Không quân Mỹ sau đó đã nêu những số liệu gây kinh ngạc: các máy bay Su-30MKI, MiG-27, MiG-29 và thậm chí cả MiG-21 (bản cải tiến Bison) của không quân Ấn Độ đã thắng lợi với tỷ số cao trước các loại máy bay chủ lực của Không quân Mỹ là F-15C/D Eagle. Trong đó, Su-30MKI đã giành thắng lợi trong đa số các cuộc giao chiến với cả F-16 và F-15 của Không quân Mỹ. Washington ProFile đã gọi thành công của các máy bay Nga là “điều hoàn toàn bất ngờ” đối với các phi công Mỹ.
Theo chuyên gia Simha, sự yếu kém của các phi công Mỹ trong tập trận cũng là do các chiến thuật đã cũ kỹ của họ, vốn được sử dụng trong các cuộc không chiến từ thời Chiến tranh Lạnh.
Tháng 4-2012, trong đợt huấn luyện chiến đấu của không quân đa quốc gia tại Malaysia, Su-30MKM đã giành thắng lợi liên tiếp khi đối đầu với các máy bay khác tham gia huấn luyện không chiến. Trong một tình huống luyện tập, Su-30MKI phải đấu với F-15C của không quân Mỹ cất cánh từ căn cứ Okinawa của Nhật Bản lên đánh chặn. hai loại máy bay tiến hành không chiến và Su-30MKI đã bắn hạ mục tiêu F-15C. Chỉ huy trưởng của liên đội không quân số 18 của Mỹ đã thán phục Su-30MKI vì đã thể hiện tính năng cơ động và khả năng tác chiến tuyệt vời so với các loại máy bay đồng hạng.
Tai nạn
Tổng cộng 199 chiếc F-15 đã gặp tai nạn tính từ năm 1977 tới tháng 6 năm 2020, trong đó 186 chiếc bị phá hủy hoàn toàn (trung bình mỗi năm có 4,33 chiếc bị phá hủy). So với 1.712 chiếc F-15 được chế tạo thì tỷ lệ bị phá hủy do tai nạn là 10,9%. Đây là tỷ lệ thấp hơn so với F/A-18 Hornet (tỷ lệ bị phá hủy do tai nạn là 13,1%) và F-16 Fighting Falcon (tỷ lệ bị phá hủy do tai nạn là 14,6%). Chiếc máy bay F-15 được Mỹ cho là đáng tin cậy, tỷ lệ là 1 lần tai nạn trên 50.000 giờ bay. Tuy nhiên, nếu so sánh với đối thủ của Nga là Su-27 thì tỷ lệ tai nạn của F-15 vẫn cao hơn rất nhiều (tỷ lệ tai nạn của Su-27 chỉ là 4%).
Các mẫu căn bản
nhỏ|phải|Góc nhìn buồng lái chiếc [[McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle|F-15E từ máy bay tiếp dầu trên không.]]
F-15E Strike Eagle
Phiên bản tấn công tầm xa và tấn công mặt đất mọi thời tiết, hai chỗ ngồi cho Không quân Mỹ.
Nghiên cứu và thử nghiệm
nhỏ|phải|NASA F-15 IFCS đang bay.
Các quốc gia sử dụng
về các biến thể dựa trên F-15E.
nhỏ|400px|Các bên sử dụng F-15 hiện tại màu xanh nhạt, [[McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle|F-15E màu đỏ, cả hai màu xanh đậm]] nhỏ|phải|Hai chiếc F-15J Eagle thuộc Phi đội 202, [[Không lực Phòng vệ Nhật Bản, cất cánh đội hình trong cuộc tập trận chung Mỹ/Nhật Cope North 85-4, tháng 8 năm 1985.]]
Thông số kỹ thuật (F-15C Eagle)
phải|300px Nguồn tham khảo: Jane's All the World's Aircraft
Vũ khí
4 đế trên cánh, 4 đế trên thân, 2 đế đầu chót cánh, mang được tối đa 7.300 kg (16.000 lb) bom và vũ khí các loại
Liên kết ngoài
F-15 Eagle F-015 Eagle Thể loại:Máy bay tiêm kích Hoa Kỳ 1970–1979 Thể loại:Máy bay huấn luyện quân sự Hoa Kỳ 1970–1979 Thể loại:Máy bay trong Chiến tranh Vùng Vịnh Thể loại:Máy bay chiến đấu Thể loại:Máy bay quân sự Thể loại:Máy bay tiêm kích Thể loại:Máy bay huấn luyện Thể loại:Máy bay hai động cơ phản lực Thể loại:Máy bay cánh trên
Cannon (lớp tàu hộ tống khu trục)
Lớp tàu hộ tống khu trục Cannon là một lớp tàu hộ tống khu trục được chế tạo cho Hải quân Hoa Kỳ, chủ yếu được sử dụng trong vai trò hộ tống và chiến tranh chống ngầm trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Chiếc dẫn đầu của lớp, USS Cannon (DE-99), được cho nhập biên chế vào ngày 26 tháng 9 năm 1943 tại Wilmington, Delaware. Trong tổng số 116 chiếc được đặt hàng, 44 chiếc đã bị hủy bỏ và sáu chiếc được cho nhập biên chế trực tiếp cùng Hải quân Pháp Tự do. Trong chiến tranh, tàu hộ tống khu trục thường tháp tùng để bảo vệ các đoàn tàu buôn hay tàu vận tải các loại băng qua các vùng biển bị tàu ngầm hay máy bay đối phương uy hiếp.
Sau khi chiếc BRP Rajah Humabon (PS-11) của Hải quân Philippines được cho xuất biên chế vào tháng 3 năm 2018, chiếc HTMS Pin Klao (DE-413) của Hải quân Hoàng gia Thái Lan trở thành chiếc duy nhất của lớp còn hoạt động.
Đặc điểm thiết kế
Lớp Cannon có thiết kế hầu như tương tự với lớp Buckley dẫn trước. Khác biệt chủ yếu so với lớp Buckley là ở hệ thống động lực, khi nó quay trở lại cấu hình động cơ diesel-điện tương tự như thiết kế lớp tàu hộ tống khu trục đầu tiên Evarts. Cấu hình này còn được gọi là Kiểu DET (diesel electric tandem), khi các động cơ diesel đặt nối tiếp dẫn động máy phát điện, và điện năng sẽ cung cấp cho động cơ quay trục chân vịt cho con tàu. Động cơ diesel có ưu thế về hiệu suất sử dụng nhiên liệu, giúp cho lớp Cannon cải thiện được tầm xa hoạt động, nhưng đánh đổi lấy tốc độ chậm hơn.
Vũ khí trang bị bao gồm ba khẩu pháo lưỡng dụng 3 in/50-caliber trên tháp pháo nòng đơn có thể đối hạm hoặc phòng không, một khẩu đội pháo phòng không Bofors 40 mm nòng đôi và tám pháo phòng không Oerlikon 20 mm. Vũ khí chống ngầm bao gồm một dàn súng cối chống tàu ngầm Hedgehog Mk. 10 (có 24 nòng và mang theo 144 quả đạn); hai đường ray Mk. 9 và tám máy phóng K3 Mk. 6 để thả bom chìm. Con tàu vẫn giữ lại ba ống phóng ngư lôi Mark 15 21 in. Thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 15 sĩ quan và 201 thủy thủ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lớp tàu hộ tống khu trục Cannon Thể loại:Lớp khinh hạm Thể loại:Tàu hộ tống khu trục của Hải quân Hoa Kỳ trong Thế chiến II
Latinh hóa tiếng Trung Quốc
nhỏ|413x413px|"Quốc ngữ" (國語, Guóyǔ) được viết bằng chữ Hán phồn thể và giản thể, tiếp theo là bính âm Hán ngữ, Gwoyeu Romatzyh, Wade–Giles và Yale|thế= Latinh hóa tiếng Trung Quốc là việc sử dụng bảng chữ cái Latinh để viết tiếng Trung Quốc. Tiếng Trung Quốc sử dụng chữ Hán vốn là chữ tượng hình, nên các chữ không đại diện trực tiếp cho các âm vị. Đã có nhiều hệ thống sử dụng các ký tự La Mã để đại diện cho tiếng Trung Quốc trong suốt lịch sử. Nhà ngôn ngữ học Daniel Kane nhớ lại, "Người ta thường nói rằng các nhà Hán học phải giống như các nhạc sĩ, những người có thể sáng tác bằng một phím và dễ dàng chuyển soạn thành các phím khác". Tiêu chuẩn quốc tế chủ đạo cho Phổ thông thoaị từ khoảng năm 1982 là bính âm Hán ngữ. Các hệ thống nổi tiếng khác bao gồm Wade–Giles (Quan thoại) và Yale Latinh hóa (Quan thoại và tiếng Quảng Đông).
Có rất nhiều cách sử dụng để Latinh hóa tiếng Trung. Nói chung, nó được sử dụng để cung cấp một cách hữu ích cho những người nước ngoài không có kỹ năng nhận dạng chữ viết Trung Quốc có thể đọc và nhận ra tiếng Trung Quốc. Nó cũng có thể hữu ích trong việc làm rõ cách phát âm của những người nói tiếng Trung nói những giống tiếng Trung khó hiểu lẫn nhau. Latinh hóa tạo điều kiện cho nhập ký tự trên bàn phím chẳng hạn như QWERTY. Từ điển Trung Quốc có các quy tắc sắp xếp phức tạp và cạnh tranh cho các ký tự và hệ thống chữ La tinh hóa đơn giản hóa vấn đề bằng cách liệt kê các ký tự ở dạng Latinh của chúng theo thứ tự bảng chữ cái.