cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trận chiến giới tính (lý thuyết trò chơi)
Tính toán chi tiết các phân tích trên
Để so sánh, ta có thể coi Người chơi Nam luôn luôn đi xem bóng đá, va Người chơi Nữ đã biết điều này, do đó sẽ đưa ra quyết định dựa trên xác suất đã được chỉnh sửa, và giá trị dự tính đối với mình Tương tự với Ew nếu Người chơi Nữ luôn luôn đi nghe Opera và Người chơi Nam chọn ngẫu nhiên với xác suất dựa trên thu hoạch dự kiến, do bảng giá trị song song tương ứng giữa hai người chơi. Nhưng nếu cả hai người chơi luôn đi đến cùng một địa điểm (cả hai đều chỉ dùng chiến lược đơn giản), khoản thu hoạch cho cả hai người chơi đều chỉ là 1, tính theo bảng ở trên.
"Đốt tiền"
Một mốc thay đổi chiến lược thú vị có thể xảy ra trong kiểu trò chơi này nếu một người chơi có quyền lựa chọn "Đốt tiền" - tức là cho phép người chơi đó tự phá bỏ một phần lợi ích của mình. Xét phiên bản Trận chiến giới tính được chụp lại tại đây (được gọi là bản Chưa bị đốt). Trước khi đưa ra quyết định, người chơi ở hàng ngang có thể, xét theo góc nhìn của người chơi hàng dọc, chọn đốt bỏ 2 điểm, biến trò chơi thành bản Bị đốt, nằm bên phải trên hình. Điều này tạo ra một trò chơi với 4 chiến lược cho mỗi người chơi. Người chơi hàng ngang có thể chọn đốt hoặc không đốt tiền, và đồng thời chọn đi Opera hoặc Bóng đá. Người chơi hàng dọc quan sát hành động đốt hay không đốt của người chơi hàng ngang, sau đó ra quyết định chọn đi Opera hay Bóng đá.
Nếu một người xóa bỏ các chiến lược bị áp  đảo (còn được gọi là khử lặp các chiến lược bị trội ngặt), kết quả sẽ thu được một đáp án duy nhất, tại đó người chơi hàng ngang không đốt tiền và chọn đi nghe Opera, và người chơi hàng dọc cũng chọn đi nghe Opera. Điểm không ổn ở đây là, chỉ cần có cơ hội đốt tiền, (nhưng lại không thực sự sử dụng cơ hội này trên thực tế), người chơi hàng ngang lại có thể bảo đảm thế cân bằng có lợi cho mình. Nguyên nhân dẫn đến kết luận này được biết đến với tên gọi "suy luận xuôi" và bản thân nó gây khá nhiều tranh cãi. Tóm tắt ngắn gọn, bằng cách chọn không đốt tiền, người chơi thể hiện rằng mình dự tính sẽ nhận được một khoản thu hoạch lớn hơn tất cả các khoản thu hoạch có thể nhận được trong bản Đốt tiền, và điều này cung cấp thông tin cho đối phương về việc người chơi đang chọn nhánh nào.
Trò chơi Trận chiến Giới tính với thông tin mập mờ
Kết quả được tìm ra là, các đối tượng chọn R khá thường xuyên. Trong khi người chơi hàng ngang chọn ngẫu nhiên 50:50 giữa các chiến lược đã cho, người chơi hàng dọc thể hiện rõ ưu tiên tránh thông tin mập mờ, và lựa chọn chiến lược an toàn không mập mờ. Do đó, kết quả nghiên cứu cung cấp bằng chứng chứng minh thông tin mập mờ ảnh hưởng đến hành vi trong trò chơi.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lý thuyết trò chơi
Bethamcheria
Bethamcheria là một thị trấn thống kê (census town) của quận Kurnool thuộc bang Andhra Pradesh, Ấn Độ.
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bethamcheria có dân số 30.977 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Bethamcheria có tỷ lệ 52% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 62%, và tỷ lệ cho phái nữ là 41%. Tại Bethamcheria, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Andhra Pradesh
Parachoranthus
Parachoranthus là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.
Tham khảo
Thể loại:Hesperiini
Cosmosoma melanotela
Liên kết ngoài
Thể loại:Cosmosoma
Aucklandella minuta
Aucklandella minuta là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aucklandella
Chamaebatia australis
Liên kết ngoài
Thể loại:Chamaebatia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1907 Thể loại:Thực vật California
Phalaris truncata
Phalaris truncata là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Guss. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1832.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phalaris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1832
Siphonoglossa dipteracantha
Siphonoglossa dipteracantha là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được (Nees) A. Heller miêu tả khoa học đầu tiên năm 1895.
Chú thích
Thể loại:Siphonoglossa Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1895
Siphonoglossa dipteracantha
Phổ Khánh
Phổ Khánh là một xã thuộc thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam.
Địa lý
Xã Phổ Khánh nằm ở phía nam thị xã Đức Phổ, có vị trí địa lý:
Lịch sử
Sau năm 1945, Phổ Khánh là một xã thuộc huyện Đức Phổ.
Từ năm 1954 đến năm 1958, chính quyền Sài Gòn chia xã Phổ Khánh thành xã Phổ Hiệp và xã Phổ Trung thuộc quận Đức Phổ. Chính quyền cách mạng vẫn gọi xã Phổ Trung là xã Phổ Khánh như cũ.
Sau năm 1975, xã Phổ Khánh (gồm cả địa bàn xã Phổ Hiệp đã tách ra trước đó) thuộc huyện Đức Phổ.
Ngày 1 tháng 2 năm 2020, thành lập thị xã Đức Phổ trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của huyện Đức Phổ, xã Phổ Khánh thuộc huyện Đức Phổ.
Nguyễn Văn Thọ (chính khách)
Nguyễn Văn Thọ (sinh năm 1968) là chính trị gia người Việt Nam. Ông hiện giữ chức vụ Phó Bí thư tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bà Rịa–Vũng Tàu nhiệm kì 2016–2021.
Xuất thân và giáo dục
Nguyễn Văn Thọ sinh ngày 11 tháng 12 năm 1968, quê quán và cư trú tại huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
Nguyễn Văn Thọ có hai bằng cử nhân, cử nhân kinh tế Đại học Ngân hàng chuyên ngành tín dụng (chính quy) và cử nhân luật (tại chức).
Sự nghiệp
Ngày 6 tháng 1 năm 1997, Nguyễn Văn Thọ được kết nào vào Đảng Cộng sản Việt Nam.
Ông có chứng chỉ cao cấp lí luận chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam.
Ông từng giữ các chức vụ: Phó Chánh Thanh tra tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy Bà Rịa – Vũng Tàu, Bí thư Huyện ủy Xuyên Mộc.
Ngày 15 tháng 11 năm 2019, Bí thư Huyện ủy huyện Xuyên Mộc Nguyễn Văn Thọ được bầu giữ chức vụ Phó Bí thư Tỉnh ủy Bà Rịa – Vũng Tàu nhiệm kì 2015–2020 tại hội nghị của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Ban Chấp hành cũng giới thiệu ông Thọ vào chức vụ Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vũng Tàu thay thế ông Nguyễn Văn Trình nghỉ hưu từ đầu tháng 8 cùng năm.
Chiều ngày 6 tháng 12 năm 2019, Nguyễn Văn Thọ được ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Ban thường trực Ban Tổ chức Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa 12 trao quyết định của Ban Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa 12 chuẩn y chức vụ Phó Bí thư Tỉnh ủy Bà Rịa – Vũng Tàu nhiệm kì 2015–2020.
Sáng ngày 13 tháng 12 năm 2019, tại phiên làm việc của kì họp lần thứ 15 của Hội đồng nhân dân tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu khóa 6 nhiệm kì 2016–2021, 48/49 đại biểu hội đồng nhân dân đã bầu ông Nguyễn Văn Thọ giữ chức vụ Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu nhiệm kì 2016–2021.
Ngày 31 tháng 12 năm 2019, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc kí quyết định phê chuẩn chức vụ Chủ tịch UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đối với ông Nguyễn Văn Thọ.
Tham khảo
Thể loại:Người họ Nguyễn tại Việt Nam Thể loại:Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu Thể loại:Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Việt Nam nhiệm kì 2016–2021 Thể loại:Phó Bí thư Tỉnh ủy Việt Nam Thể loại:Người Bà Rịa – Vũng Tàu
Manuel Curto
Manuel José da Luz Correia Curto (sinh ngày 9 tháng 7 năm 1986) là một cầu thủ bóng đá người Bồ Đào Nha thi đấu cho S.C.U. Torreense ở vị trí tiền vệ.
Sự nghiệp bóng đá
Sinh ra ở Torres Vedras, Lisbon, Curto trải qua 7 năm ở hệ thống trẻ của S.L. Benfica, nơi anh chơi ở vị trí tiền đạo. Tuy nhiên, những năm sau đó, anh thi đấu ở vị trí phòng ngự hơn.
Sau nhiều mùa ở các giải hạng thấp, Curto gia nhập G.D. Estoril Praia tại giải hạng hai. Ở mùa giải 2010–11 anh ra mắt tại Giải bóng đá vô địch quốc gia Bồ Đào Nha cùng với Associação Naval 1º de Maio, trận đầu tiên của anh diễn ra vào ngày 24 tháng 9 năm 2010 khi anh thi đấu được 10 phút thất bại 1–3 trên sân khách trước S.C. Braga.
Vào ngày 20 tháng 3 năm 2011, Curto ghi 2 bàn từ chấm phạt đền giúp chủ nhà Naval vượt lên từ 0–2 thành tỉ số hòa 2–2 trước S.C. Beira-Mar, nhưng Figueira da Foz vẫn xuống hạng, trở lại hạng hai sau 6 năm. Anh gặp số phận tương tự ở mùa giải 2011–12 với đội bóng tiếp theo, U.D. Leiria.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1986 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Bồ Đào Nha Thể loại:Cầu thủ bóng đá S.L. Benfica B Thể loại:Cầu thủ bóng đá S.C.U. Torreense Thể loại:Cầu thủ bóng đá C.D. Pinhalnovense Thể loại:Cầu thủ bóng đá G.D. Estoril Praia Thể loại:Cầu thủ bóng đá Associação Naval 1º de Maio Thể loại:Cầu thủ bóng đá U.D. Leiria Thể loại:Cầu thủ bóng đá Atlético Clube de Portugal Thể loại:Cầu thủ bóng đá Segunda División B Thể loại:Cầu thủ bóng đá Kazakhstan Premier League Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Taraz Thể loại:Cầu thủ bóng đá Ekstraklasa Thể loại:Cầu thủ bóng đá Zagłębie Lubin Thể loại:Cầu thủ bóng đá Belgian First Division A Thể loại:Cầu thủ bóng đá Lierse S.K. Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Bồ Đào Nha Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bỉ Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha ở nước ngoài
Cung điện ở Żelazno
nhỏ|249x249px|Cung điện ở Żelazno, [[Kłodzko, tỉnh Dolnośląskie, Ba Lan. (2016)]] nhỏ|329x329px|Trang trí ngoại thất bằng vữa (xây dựng) Cung điện ở Żelazno (tiếng Ba Lan: Pałac w Żelaźnie) là một cung điện có từ thế kỷ 18, nằm ở phía Bắc ngôi làng Żelazno, Kłodzko, tỉnh Dolnośląskie, Ba Lan. Cung điện có tên trong sổ đăng ký di tích.
Lịch sử hình thành
Cung điện ở Żelazno được xây dựng vào giai đoạn 1797–1798. Địa điểm xây dựng là trên nền đất của một trang viên cũ, từng bị cháy rụi trong cuộc Chiến tranh Ba Mươi Năm.
Năm 1835, cung điện được mua lại bởi Hermann Dietrich Lindheim, một ông trùm ngành dệt may và luyện thép ở Silesia và Cộng hòa Séc. Năm 1860, sau khi Lindheim đã qua đời, cung điện được bán cho Hugo von Löbbeck. Trong giai đoạn 1869–1871, Hugo von Löbbecke xây dựng lại nơi đây theo thiết kế của kiến trúc sư Karl Schmidt. Sau đó, cung điện tiếp tục được mở rộng.
Sau khi Thế Chiến thứ hai kết thúc, một viện bảo tàng được đặt trong cung điện. Trong giai đoạn 1970–1978, công trình kiến trúc một lần nữa được tân trang.
Từ tháng 1 năm 1994 đến tháng 12 năm 2012, cung điện thuộc về tổ chức Centrala Zaopatrzenia Hutnictwa SA ở Katowice. Hiện nay, tập đoàn Tanzanit là chủ sở hữu cung điện, cũng như mở một khách sạn 3 sao ở đây.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cung điện Ba Lan
Bylina
Bylina, hay Bylyna (tiếng Ukraina: билина/Билини, tiếng Nga: былина/былины, tiếng Belarus: быліна/быліны, phát âm: Bư-lư-na/Bư-lư-nư) là thuật ngữ chỉ thể loại sử thi truyền thống của các dân tộc Đông Slav (Ukraina, Nga, Belarus).
Liên kết
Thể loại:Sử thi Thể loại:Thơ Nga Thể loại:Thơ Ukraina Thể loại:Thơ Belarus Thể loại:Kyiv Rus'
Quận Bibb, Georgia
'Quận Bibb là một quận trong tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Macon. Theo điều tra dân số năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 155.547 người.
Tham khảo
Thể loại:Quận của Georgia  Thể loại:Georgia 1822 Thể loại:Khu dân cư thành lập năm 1822 Thể loại:Macon, Georgia Thể loại:Vùng đô thị Macon, Georgia
Vicia ramuliflora
Vicia ramuliflora là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Maxim.) Ohwi miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Đậu răng ngựa
Mamestra carancahua
Mamestra carancahua là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mamestra
Nannamoria bulbosa
Nannamoria bulbosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.
Tham khảo
Thể loại:Nannamoria
Anaspasis fasciolata
Anaspasis fasciolata là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1882.
Kandyosilis ocellata
Kandyosilis ocellata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Wittmer miêu tả khoa học năm 1973.
Tham khảo
Thể loại:Kandyosilis
Irani
Irani là một đô thị thuộc bang Santa Catarina, Brasil. Đô thị này có diện tích 321559,52 km², dân số năm 2007 là 9313 người, mật độ 29,7 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Santa Catarina
Mangora tschekiangensis
Mangora tschekiangensis là một loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Mangora. Mangora tschekiangensis được Ehrenfried Schenkel-Haas miêu tả năm 1963.
Tham khảo
Thể loại:Mangora
Xã Waterloo, Quận Allamakee, Iowa
Xã Waterloo (Waterloo Township) là một xã thuộc quận Allamakee, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 266 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Iowa Thể loại:Quận Allamakee, Iowa
Betma
Betma là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Indore thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.
Địa lý
Betma có vị trí Nó có độ cao trung bình là 541 mét (1774 foot).
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Betma có dân số 12.529 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Betma có tỷ lệ 63% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 72%, và tỷ lệ cho phái nữ là 53%. Tại Betma, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh
Tobipuranga chlorogaster
Tobipuranga chlorogaster là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Tobipuranga
Văn Khâm
Văn Khâm (chữ Hán: 文钦, ? – 257), tên tự là Trọng Nhược, người Tiếu Quận, là tướng lĩnh nhà Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.
Cậy sủng kiêu ngạo
Cha của Văn Khâm là Văn Tắc, làm kỵ tướng giữa những năm Kiến An (196 – 219), có dũng lực. Văn Khâm là con nhà tướng, nhờ vũ dũng mà nổi danh. Ngụy Phúng làm phản (219), Khâm cùng Phúng có đi lại nên bị liên lụy, chịu hạ ngục; ông bị đánh đòn vài trăm roi, kết tội chết, Tào Tháo niệm tình Văn Tắc mà xá miễn cho ông.
Trong những năm Thái Hòa (227 – 232) thời Tào Ngụy Minh Đế, ông làm Ngũ doanh hiệu đốc, ra làm Nha môn tướng. Khâm tính cương bạo vô lễ, tại nhiệm sở ngạo mạn, xem thường thượng cấp, không giữ pháp luật, luôn xin được chuyển đi, Tào Ngụy Minh đế phải kìm chế ông.
Sau đó ông lại được làm Hoài Nam nha môn tướng, chuyển làm thái thú Lư Giang, Ưng Dương tướng quân. Vương Lăng tâu rằng Khâm tham tàn, không nên cai trị vùng biên, xin miễn quan trị tội; do vậy Khâm bị gọi về. Tào Sảng cho rằng Khâm là đồng hương, dung dưỡng hậu đãi, không trị tội ông. Lại được về Lư Giang, gia Quan quân tướng quân, quý sủng hơn trước. Văn Khâm lại càng kiêu căng, thích khoe khoang công lao, tỏ ra tráng dũng hơn người, có được chút tiếng tăm trong quân đội.
Thái phó Gia Cát Khác của Đông Ngô đem quân vây Tân Thành (253), Kiệm, Khâm nhận lệnh của Thái úy Tư Mã Phu giằng co với quân Ngô không đánh, Khác buộc phải lui quân.
Giúp Vô Khâu Kiệm chống họ Tư Mã
Tháng giêng ÂL năm Chính Nguyên thứ 2 (255), có sao chổi dài vài mươi trượng băng qua bầu trời vùng tây bắc, bắt đầu ở khoảng Ngô, Sở. Kiệm, Khâm cho là điềm lành, bèn làm giả chiếu của thái hậu, kể tội Tư Mã Sư, gửi đến các quận, dấy binh chống lại. Ông cùng Vô Khâu Kiệm ép các tướng giữ các biệt đồn ở vùng Hoài Nam cùng quan dân lớn nhỏ vào thành Thọ Xuân, lập đàn ở phía tây thành, buộc mọi người sáp huyết ăn thề. Kiệm, Khâm chia người già, yếu giữ thành, đem 5, 6 vạn quân vượt sông Hoài, tây tiến đến Hạng Thành. Kiệm kiên thủ, Khâm ở ngoài làm du binh.
Tư Mã Sư đốc quân đánh dẹp, chẹn tất cả đường tiến thoái rồi không đánh, khiến cho quân đội của Kiệm, Khâm dần tan rã. Khâm đem quân tập kích Duyện Châu thứ sử Đặng Ngải ở Nhạc Gia, không ngờ đại quân của Tư Mã Sư kéo đến đấy. Trời sáng, Khâm thấy quan quân nhiều người, bèn quay về. Thuyết khác kể rằng con trai của Khâm là Văn Ương đề nghị nhân đêm tối tấn công doanh trại quan quân, ông nghe theo. Ương soái tráng sĩ đi trước, Khâm đi sau nhưng không kịp tiếp ứng cho Ương. Trời sáng, Ương lui, Khâm cũng quay về. Gia nô cũ của họ Tào là Doãn Đại Mục biết Sư đau mắt rất nặng, đuổi theo Khâm, tìm cách gọi ông ở lại tiếp tục chiến đấu, nhưng Khâm không hiểu ý. Tư Mã Sư xua kỵ binh truy kích, Khâm bỏ chạy.
Sau trận ấy, Vô Khâu Kiệm bỏ chạy và bị giết. Khâm cũng bỏ trốn, đêm ngày không nghỉ, chạy thoát sang Đông Ngô, được quyền thần Tôn Tuấn hậu đãi. Khâm tuy ở nước người, nhưng không chịu khuất tiết nhún nhường, cùng bọn đại tướng Lữ Cứ, Chu Dị bất hòa, chỉ có Tuấn thân thiện với ông. Khâm được làm Đô hộ, Giả tiết, Trấn bắc đại tướng quân, U Châu mục, Tiếu hầu.
Giúp Gia Cát Đản chống họ Tư Mã
Tháng 5 ÂL năm Cam Lộ thứ 2 (257), Gia Cát Đản nổi dậy chống lại quyền thần Tư Mã Chiêu, đem con trai nhỏ Gia Cát Tịnh sang Đông Ngô làm con tin để cầu viện. Người Ngô sai Toàn Dịch, Toàn Đoan, Đường Tư, Vương Tộ đem 3 vạn quân cùng Khâm đi cứu Đản. Văn Khâm từ phía đông bắc thành Thọ Xuân, nhân chỗ núi non hiểm trở, đưa quân vào được thành.
Tháng 6 ÂL, Tư Mã Chiêu đốc 20 vạn quân xiết chặt vòng vây, Văn Khâm mấy lần đột vây thất bại.
Con ông là Văn Ương bất mãn nhưng không thể trả thù được cho cha, bèn bỏ thành ra hàng Tư Mã Chiêu. Không lâu sau thành Thọ Xuân bị hạ, Gia Cát Đản bị giết.
Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Văn Khâm trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung xuất hiện từ hồi 110 đến hồi 112. Ông được mô tả gần sát với sử sách.
Chú thích
Thể loại:Nhân vật quân sự Tào Ngụy Thể loại:Người An Huy Thể loại:Năm sinh không rõ Thể loại:Mất năm 257 Thể loại:Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Aneilema forsskalii
Aneilema forsskalii là một loài thực vật có hoa trong họ Commelinaceae. Loài này được Kunth mô tả khoa học đầu tiên năm 1843.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Cỏ rươi Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1843
Devalapura, Siruguppa
Devalapura là một làng thuộc tehsil Siruguppa, huyện Bellary, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Làng ở huyện Bellary
Paracleros
Paracleros là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.
Tham khảo
Thể loại:Erionotini
Remigia pavona
Liên kết ngoài
Thể loại:Remigia
Cienfuegosia tripartita
Cienfuegosia tripartita là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được (Kunth) Gürke mô tả khoa học đầu tiên năm 1892.
Aucklandella novazealandica
Aucklandella novazealandica là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aucklandella
Gamma Sextantis
Gamma Sextantis (La tinh hóa từ γ Sextantis theo định danh Bayer) là tên của một hệ sao đôi nằm trong chòm sao vùng xích đạo tên là Lục Phân Nghi. Các ngôi sao của nó có cấp sao biểu kiến kết hợp lại là 5,05, có nghĩa là khi nhìn thấy bằng mắt thường, nó khá là mờ nhạt và trong điều kiện thời tiết tốt thì ta sẽ nhìn thấy nó rõ ràng hơn. Giá trị thị sai đo được của nó là 11,75 mas, nghĩa là khoảng cách xấp xỉ của nó là chúng ta là khoảng 280 năm ánh sáng.
Hai ngôi sao của hệ sao này có chu kì với nhau là 77,55 năm với độ lệch tâm quỹ đạo khá cao là 0,691. Mặt phẳng quỹ đạo của nó nghiêng một góc 145,1 độ từ điểm nhìn của trái đất.
Cấp sao biểu kiến của ngôi sao thứ nhất là 5,6, nghĩa là nó một ngôi sao nằm trong dãy chính với quang phổ loại A1 V. Còn ngôi sao thứ hai thì có quang phổ loại A4 V với cấp sao biểu kiến là 6,0. Quang phổ của cả hai kết hợp lại là A0/1 V (nghĩa là nó có đặc điểm của A0 V và cả A1 V).
Bên cạnh đó còn có một ngôi sao thứ ba với cấp sao biểu kiến là 12,28 với góc phân tách là 36,9" dọc theo góc vị trí là 333 độ theo như dữ liệu của năm 2000. Góc phân tách ấy đã tăng lên từ 30,0' vào năm 1834. Chuyển động riêng của nó khác với hai ngôi sao trên nên nó không được đề cập là thành viên của hệ sao đôi trên và có thành phần là μα = −29 mas/năm và μδ = +5 mas/năm.
Dữ liệu hiện tại
Theo như quan sát, đây là hệ sao nằm trong chòm sao Lục Phân Nghi và dưới đây là một số dữ liệu khác:
Xích kinh 09:52:30.43727
Độ nghiêng −08°06′18.1269″
Cấp sao biểu kiến 5.05 (5.6 + 6.0)
Loại quang phổ A0/1 V (A1 V + A4 V)
Giá trị thị sai 11,75 +/- 0,63
Tham khảo
Thể loại:Sao dãy chính nhóm A
Bulbine muscicola
Bulbine muscicola là một loài thực vật có hoa trong họ Thích diệp thụ. Loài này được G.Will. mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bulbine Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2000
Scleria delicatula
Scleria delicatula là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Nelmes miêu tả khoa học đầu tiên năm 1955.
Liên kết ngoài
Thể loại:Scleria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1955
Mangora umbrata
Mangora umbrata là một loài nhện trong họ Araneidae.
Bảo tàng Quận ở Konin
Bảo tàng Quận ở Konin (tiếng Ba Lan: Muzeum Okręgowe w Koninie) là một bảo tàng tọa lạc tại số 6 Phố Muzealna, Konin, Ba Lan. Trụ sở chính của Bảo tàng là Lâu đài ở Gosławice.
Mangora umbrata
Loài này thuộc chi Mangora. Mangora umbrata được Eugène Simon miêu tả năm 1897.
Bảo tàng Quận ở Konin
Lược sử hình thành
Bảo tàng Quận ở Konin được thành lập trên cơ sở là Phòng tưởng niệm khu vực, được thành lập vào năm 1953 theo khởi xướng của các thành viên Chi nhánh Hiệp hội Du lịch và Tham quan Ba Lan (PTTK) ở Konin. Chỗ ngồi của căn phòng là trong các cửa hàng ở ngã tư của ul. Spring of Nations với ul. Gwoździarska. Năm 1956, Phòng được chuyển đổi thành Bảo tàng Khu vực, nằm trong tòa nhà ở ul. Słowackiego, nơi có rạp chiếu phim "Moderne" trước chiến tranh. Bảo tàng được điều hành bởi các thành viên của PTTK.
Bảo tàng lưu vực Konin
Mangora umbrata
Tham khảo
Thể loại:Mangora
Bảo tàng Quận ở Konin
Lược sử hình thành
Theo nghị quyết của Đoàn Chủ tịch Hội đồng Quốc gia Poviat ngày 1 tháng 2 năm 1966, Bảo tàng Lưu vực Konin được thành lập tại Konin. Đây là bảo tàng thuộc sở hữu nhà nước đầu tiên ở tỉnh Konin. Nó được đứng đầu bởi Tiến sĩ Andrzej Nowak. Nó nằm trong tòa nhà của trường khai thác cơ bản ở Konin - Marantów. Năm 1967, cuộc triển lãm cố định đầu tiên được mở (trên diện tích khoảng 200 m2). Các phòng được cung cấp miễn phí bởi Konin Brown Coal Mine, nơi trước đây đã tiếp quản một số bộ sưu tập (khoảng 600 hiện vật) từ Bảo tàng Khu vực đã thanh lý.
Bảo tàng Quận
Kandyosilis shimomurai
Kandyosilis shimomurai là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Wittmer miêu tả khoa học năm 1995.
Tham khảo
Thể loại:Kandyosilis
Nguyễn Hồng Sơn (Hưng Yên)
Tiểu sử
Ngày sinh: 4/12/1960
Giới tính: Nam
Dân tộc: Kinh
Tôn giáo: Không
Quê quán: Xã Đức Hợp, huyện Kim Động, Hưng Yên
Quận Bleckley, Georgia
Quận Bleckley là một quận trong tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Cochran. Theo điều tra dân số năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 13.063 người.
Nguyễn Hồng Sơn (Hưng Yên)
Tiểu sử
Trình độ chính trị: Trung cấp lý luận chính trị
Quận Bleckley, Georgia
Tham khảo
Thể loại:Quận của Georgia  Thể loại:Georgia 1912 Thể loại:Khu dân cư thành lập năm 1912
Lyginia
Lyginia là một chi thực vật có hoa trong họ Anarthriaceae.
Nguyễn Hồng Sơn (Hưng Yên)
Tiểu sử
Trình độ chuyên môn: Tiến sỹ kinh tế, Kỹ sư tự động hóa
Nghề nghiệp, chức vụ: Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc Tập đoàn đầu tư phát triển Hà Nội, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp thành phố Hà Nội, Chủ tịch Hội liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài thành phố Hà Nội, Chủ tịch Hiệp hội phát triển hàng tiêu dùng Việt Nam, Phó Chủ tịch hội đồng trung ương các hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam, Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam VCCI, Ủy viên Hội đồng Đại học Quốc gia Hà Nội, Ủy viên Ủy ban MTTQVN thành phố Hà Nội; Ủy viên Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội
Anaspasis germaini
Anaspasis germaini là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1898.
Nguyễn Hồng Sơn (Hưng Yên)
Tiểu sử
Nơi làm việc: Tập đoàn đầu tư phát triển thành phố Hà Nội và Hiệp hội doanh nghiệp thành phố Hà Nội
Lyginia
Liên kết ngoài
Thể loại:Lyginia Thể loại:Chi thực vật Thể loại:Thực vật đặc hữu Tây Úc Thể loại:Họ Chanh lươn
Anaspasis germaini
Tham khảo
Thể loại:Anaspasis
Nguyễn Hồng Sơn (Hưng Yên)
Tiểu sử
Nơi ứng cử: TP Hà Nội
Đại biểu chuyên trách: Không
Đại biểu Hội đồng nhân dân: Đại biểu HĐND thành phố (2004-2011)
Liên kết ngoài
Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Hà Nội Thể loại:Người Nghệ an Thể loại:Người họ Đô tại Việt Nam Thể loại:Thạc Sỹ Lý luận chính trị học Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII Hà Nội
Nannamoria breviforma
Nannamoria breviforma là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.
Pseudognaphalium semilanatum
Pseudognaphalium semilanatum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (DC.) Anderb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Paradopaea
Paradopaea là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.
Pseudognaphalium semilanatum
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Rau khúc giả Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1991
Nannamoria breviforma
Tham khảo
Thể loại:Nannamoria
Cosmosoma melathoracia
Cosmosoma melathoracia là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cosmosoma
Paradopaea
Tham khảo
Thể loại:Họ Bướm nhảy
Aldama, Chiapas
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang Chiapas
Bùi Thúy
Bùi Thúy (, ? – 525), tự Uyên Minh (淵明), người Văn Hỷ, Hà Đông , tướng lĩnh nhà Lương trong lịch sử Trung Quốc, đương thời đánh giá ngang hàng với danh tướng Vi Duệ.
Cuối Tề sang bắc, đầu Lương về nam
Ông là hậu duệ của Ký châu thứ sử Bùi Huy của nhà Tào Ngụy. Ông nội là Bùi Thọ Tôn, dời nhà đến Thọ Dương, làm Tiền quân trưởng sử cho Lưu Tống Vũ đế Lưu Dụ. Cha là Bùi Trọng Mục, làm Kiêu kỵ tướng quân.
Ông lên 10 đã có thể làm văn thành thục, thích đọc "Tả truyện". Nam Tề Đông Hôn hầu lên ngôi, Thủy An vương Tiêu Diêu Quang làm Dương châu thứ sử, đưa Thúy lên làm tham quân. Diêu Quang bị đế giết, ông về Thọ Dương. Gặp lúc thứ sử Bùi Thúc Nghiệp dâng Thọ Dương hàng Bắc Ngụy, Thúy theo quân đi sang miền bắc, được Bắc Ngụy Tuyên Vũ đế trọng dụng. Ông làm Ngụy Quận thái thú, cố xin theo Vương Túc đi trấn thủ Thọ Dương, ngầm tìm cách về nam.
Đầu những năm Thiên Giám (502 - 519) nhà Lương, Thúy bỏ trốn về nam, được ban chức Hậu quân tư nghị tham quân. Ông xin ra biên cảnh làm việc, được nhiệm chức Lư Giang thái thú.
Làm Thủy thứ ba, khai khẩn đồn điền
Thúy được thăng làm Quảng Lăng thái thú, cùng người địa phương vào miếu của Ngụy Vũ đế (tức Tào Tháo), nhân đó bàn luận công nghiệp đế vương. Cháu bên vợ của ông là Vương Triện Chi mật khải Lương Vũ đế rằng: "Bùi Thúy nhiều lần đại ngôn, không muốn làm bề tôi!" do đó bị giáng làm Thủy An thái thú. Chí của ông là lập công biên thùy, không chịu nhàn rỗi, bèn gởi thư cho Lữ Tăng Trân rằng: "Trước Nguyễn Hàm, Nhan Duyên là hai Thủy, tôi không bằng người xưa, nay là Thủy thứ ba, đều không phải là ước nguyện của chúng tôi, biết làm thế nào?"
Sau làm Cánh Lăng thái thú, khai khẩn đồn điền, công tư đều lợi. Thúy được thăng làm Tây Nhung hiệu úy, Bắc Lương, Tần 2 châu thứ sử, lập thêm mấy ngàn đồn điền, thóc lúa đầy kho, triều đình dừng việc chu cấp cho biên cương, dân chúng được nhờ. Bộ tướng tặng hơn ngàn xúc lụa, Thúy nhẹ nhàng nói: "Bọn ngươi không nên làm vậy, tôi lại không thể trả lại." rồi thu lấy 2 xúc mà thôi. Được về triều làm Đại tượng khanh.
Giành lại Nghĩa Châu, vây khốn Thọ Dương
Năm Phổ Thông thứ 2 (521), Nghĩa châu thứ sử Văn Tăng Minh dâng châu hàng Bắc Ngụy, quân Ngụy đến giúp, triều đình lấy Thúy làm Tín vũ tướng quân, đốc các cánh quân đi dẹp. Thúy xâm nhập đất Ngụy, bất ngờ tấn công, đánh bại Nghĩa Châu thứ sử Phong Thọ của Ngụy, bao vây ông ta ở thành Đàn Công Hiện. Thọ xin hàng, Nghĩa Châu bình xong. Được ban chức Dự Châu thứ sử, gia Đốc, trấn Hợp Phì.
Năm thứ 4 (523), nhà Lương tiến hành bắc phạt. Lấy Thúy làm Đốc chinh thảo chư quân sự, trước tiên tập kích Thọ Dương, tấn công quách ngoài, chặt cửa mà vào, một ngày đánh nhau 9 hiệp. Thái Tú Thành cầm hậu quân bị lạc đường không đến, ông thấy không có tiếp viện nên muốn nhổ trại lui về. Vì thế chỉnh đốn quân đội, tập hợp sĩ tốt, lệnh chư tướng dùng các thứ trang phục khác màu để phân biệt. Thúy tự khoác áo vàng, tiến đánh nhổ được Địch Khâu, Bích Thành, Lê Tương, rồi phá được các thú An Thành, Mã Đầu, Sa Lăng.
Năm sau (524), ông đánh phá đến khoảng Nhữ, Toánh thì lui về Thọ Dương. Tướng giữ thành là Trưởng Tôn Thừa Nghiệp, Hà Gian vương Nguyên Sâm ra thành khiêu chiến, Thúy ngắm sông Hoài than rằng: "Ngày nay không phá được Hà Gian, đáng bị Tạ Huyền chê cười!" bèn bày trận "Tứ Chân" (mai phục 4 phía: trái, phải, trước, sau) để đợi quân Ngụy. Lệnh cho Trực các tướng quân Lý Tổ Liên vờ chạy để dẫn dụ Thừa Nghiệp, bọn Thừa Nghiệp dốc quân đuổi theo, mai phục nổi dậy, quân Ngụy đại bại, bị chém hơn vạn thủ cấp. Thừa Nghiệp chạy về, đóng cửa không dám ra nữa.
Thúy phát bệnh trong quân, lệnh cho bộ hạ chuẩn bị, nếu có chuyện sẽ đưa tang về Hợp Phì. Ít lâu sau thì mất, được tặng Thị trung, Tả vệ tướng quân, tiến tước làm hầu, thụy là Liệt. Con là Chi Lễ kế tự.
Đánh giá
Thúy tính thâm trầm lại có mưu lược, thi hành chánh sự khoan dung nhưng rõ ràng, nên được lòng quan dân. Khi ông nắm quyền, rất có uy vọng, văn võ bộ hạ kiêng dè, ít người dám phạm pháp. Khi mất, người ở khoảng Hoài, Phì không ai không rơi nước mắt, cho rằng nếu Thúy không chết, sẽ khai khẩn thêm nhiều đất đai nữa.
Chú thích
Thể loại:Tướng nhà Lương Thể loại:Người Sơn Tây (Trung Quốc) Thể loại:Năm sinh thiếu Thể loại:Mất năm 525
Cúm núm
Trong tiếng Việt, cúm núm có thể dùng để chỉ:
Aneilema gillettii
Aneilema gillettii là một loài thực vật có hoa trong họ Commelinaceae. Loài này được Brenan mô tả khoa học đầu tiên năm 1961.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Cỏ rươi Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1961
Balkan hóa
thumb|right|300px|Balkan từ 1796 cho tới 2008 Balkan hóa hay đọc theo phiên âm tiếng Việt Ban-căng hóa là một từ địa chính trị để chỉ một quá trình chia cắt một vùng hay một nước thành những vùng hay nước nhỏ hơn, mà thường thù nghịch hay không hợp tác với nhau. Một số người cho đây là một từ được dùng với nghĩa xấu. . Từ này ngày nay cũng được dùng để chỉ sự tan rã của một tập thể khác như công ty, trang mạng, ngay cả khu vực nhân sinh.
Nguồn gốc
Thuật ngữ Balkan hóa xuất phát từ việc bán đảo Balkan vốn hầu hết nằm dưới sự cai trị của Đế chế Ottoman bị phân tách trong thời kỳ từ đầu thế kỷ 19 thành những quốc gia nhỏ độc lập. Năm 1829 Hy Lạp tuyên bố độc lập; 1878 Montenegro, Serbia và Rumani; 1908 Bulgaria. Từ Balkan hóa đã được dùng vào thời này. Sau sự sụp đổ Đế quốc Áo-Hung và Đế quốc Nga sau Chiến tranh thế giới lần thứ nhất vùng này lại hình thành thêm nhiều nước mới, trong đó có Nam Tư. Từ này từ đó lại được dùng phổ thông hơn. Nam Tư sau các cuộc nội chiến vào cuối thế kỷ 20 sau khi Liên Xô tan rã lại chia ra thành Bosna và Hercegovina, Croatia, Macedonia, Montenegro, Serbia, Slovenia, cũng như nhà nước Kosovo (2008) đã được một số quốc gia công nhận.
Balkan hóa cũng đã xảy ra ở các vùng đất khác, như ở châu Phi những năm 1950 và 1960 sau khi các đế chế thuộc địa của Anh và Pháp ở đây tan rã. Đầu thập kỷ 1990, quá trình Balkan hóa diễn ra ở Liên Xô, dẫn tới sự hình thành của Armenia, Azerbaijan, Belarus, Estonia, Gruzia, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Latvia, Litva, Moldova, Nga, Tajikistan, Turkmenistan, Ukraina, Uzbekistan, trong đó có nhiều quốc gia bất ổn do có sự pha trộn sắc tộc, dẫn tới bạo lực giữa các sắc tộc. Balkan hóa tại các vùng khác ở châu Âu, trong đó, ở Âu châu tại nhiều quốc gia đã có những đe dọa Balkan hóa của các phong trào độc lập như ở Bán đảo Iberia ở các vùng Basque và Catalunya, cũng như ở vương quốc Anh của người Scotland.
Chú thích
Thể loại:Lịch sử châu Âu Thể loại:Lịch sử vùng Balkan Thể loại:Thuật ngữ chính trị Thể loại:Balkan Thể loại:Chính trị theo vùng
Xã Waterman, Quận O'Brien, Iowa
Xã Waterman (Waterman Township) là một xã thuộc quận O'Brien, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 753 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Iowa Thể loại:Quận O'Brien, Iowa
Lịch sử hành chính An Giang
Lịch sử hành chính An Giang được xem là bắt đầu từ cuộc cải cách hành chính của Minh Mạng năm 1832, khi thành lập 12 tỉnh từ các dinh trấn ở miền Nam. Vào thời điểm hiện tại (2023), về mặt hành chính, An Giang được chia làm 11 đơn vị hành chính cấp huyện – gồm 2 thành phố trực thuộc tỉnh, 2 thị xã, 7 huyện – và 156 đơn vị hành chính cấp xã – gồm 110 xã, 28 phường và 18 thị trấn.
Trước khi thành lập tỉnh
Vùng đất An Giang ngày nay, khi xưa thuộc đất Kompong Long, được sử Việt chép là Tầm Phong Long, vốn thuộc vùng ảnh hưởng vương quốc Chân Lạp. Đến năm Đinh Sửu 1757, quốc vương Chân Lạp là Outey II (sử Việt chép là Nặc Tôn) dâng đất này cho chúa Nguyễn để tạ ơn công sức đã đưa ngài ấy lên ngôi chính vương Chân Lạp. Chúa Nguyễn Phúc Khoát sai Nguyễn Cư Trinh vào nhận đất Tầm Phong Long, lập thành 3 đạo là: Tân Châu, Đông Khẩu (Sa Đéc), Châu Đốc; và cho tất cả trực thuộc dinh Long Hồ.
Từ thời thuộc Chân Lạp cho đến tận đầu nhà Nguyễn, đất An Giang còn hoang hóa, rất ít dân cư. Những năm đầu thời vua Gia Long, nhà Nguyễn mới tổ chức mộ dân đến khai hoang định cư, và cho thuộc vào thuộc trấn Vĩnh Thanh (1 trong 5 trấn của thành Gia Định).
Tỉnh An Giang thời Nguyễn độc lập
Năm Minh Mạng thứ 13 (1832), vua Minh Mạng chia trấn Vĩnh Thanh thành hai tỉnh An Giang và Vĩnh Long. Tỉnh An Giang (chữ Hán: 安江), đồng thời chia thành 2 phủ (với 4 huyện): phủ Tuy Biên (gồm 2 huyện: Tây Xuyên, Phong Phú), phủ Tân Thành (gồm 2 huyện: Đông Xuyên và Vĩnh An). Cùng lúc, đặt ra chức An-Hà tổng đốc thống lĩnh cả hai tỉnh An Giang và Hà Tiên, lỵ sở đặt tại tỉnh thành Châu Đốc của tỉnh An Giang. Địa bàn tỉnh An Giang dưới thời nhà Nguyễn rất rộng. So với địa giới hành chính ngày nay bao gồm toàn bộ tỉnh An Giang, thành phố Cần Thơ, Hậu Giang, Sóc Trăng, một phần tỉnh Đồng Tháp và huyện Giá Rai (thuộc tỉnh Bạc Liêu).
Tháng 4 năm 1824, Nặc Ông Chân (Ang Chan II), hiến tặng nhà Nguyễn thông qua Nguyễn Văn Thoại (để trả ơn ông Thoại), 3 vùng Chân Sum (còn gọi là Chân Thành hay Chân Chiêm, nằm giữa Giang Thành và Châu Đốc), Mật Luật (Ngọc Luật, cũng nằm giữa Giang Thành và Châu Đốc), Lợi Kha Bát (Prey Kabbas), Takeo). Nhà Nguyễn chỉ lấy 2 đất Chân Sum và Mật Luật (Mật Luật sau thành đất huyện Tây Xuyên). Chân Sum sau được phân vào hai huyện Hà Âm và Hà Dương từng thuộc phủ Tĩnh Biên (Tịnh Biên)/tỉnh Hà Tiên, trước khi chia về cho tỉnh An Giang.
An Giang là một trong sáu tỉnh đầu tiên ở Nam Kỳ (Nam Kỳ lục tỉnh) vào thời nhà Nguyễn độc lập, thành lập năm 1832 dưới triều vua Minh Mạng. phải|nhỏ|Bản đồ cổ tỉnh An Giang nhà Nguyễn có tên là An Giang toàn đồ (安江全圖) in trong địa bạ tỉnh An Giang năm 1836. Năm 1833, tỉnh An Giang bị quân Lê Văn Khôi nổi dậy chiếm đóng, nhà Nguyễn phải điều binh đánh dẹp, cuối cùng Án sát An Giang là Bùi Văn Lý lấy lại được tỉnh thành (Châu Đốc) từ tay của quân Khôi. Năm 1833-1834, quân nước Xiêm La, theo cầu viện của Lê Văn Khôi, tiến vào An Giang theo đường sông Cửu Long đánh nhà Nguyễn, bị quân nhà Nguyễn do Trương Minh Giảng, Nguyễn Xuân đánh bại trên sông Vàm Nao.
Năm Minh Mạng thứ 16 (1835), nhà Nguyễn lấy thêm đất Ba Thắc (Bassac, thuộc Cao Miên) sáp nhập vào An Giang và lập thành phủ Ba Xuyên. Đất Ba Thắc cũ chia thành 2 huyện Phong Nhiêu và Phong Thịnh. Đồng thời nhập thêm huyện Vĩnh Định của tỉnh Vĩnh Long vào phủ Ba Xuyên, khiến phủ Ba Xuyên có 3 huyện: Phong Nhiêu, Phong Thịnh và Vĩnh Định.
Phân chia hành chánh tỉnh An Giang năm 1836:
-Huyện Vĩnh An:
-Huyện Vĩnh Định:
-Huyện Đông Xuyên:
-Huyện Tây Xuyên:
Năm Minh Mạng thứ 20 (1839), nhà Nguyễn đặt thêm huyện An Xuyên (tách từ phần đất huyện Vĩnh An ra) lệ thuộc vào phủ Tân Thành. Cùng năm này, nhà Nguyễn còn cắt đất huyện Chân Thành phủ Chân Chiêm thuộc Trấn Tây Thành (xứ Cao Miên do nhà Nguyễn bảo hộ) hợp với phần đất cắt từ huyện Tây Xuyên để lập hai huyện Hà Dương (ở bờ Nam sông Vĩnh Tế) và Hà Âm (ở bờ Bắc sông Vĩnh Tế) của tỉnh Hà Tiên (sau chuyển sang tỉnh An Giang), nhập thêm thổ huyện Ô Môn (tên gọi cũ của vùng đất thuộc Cao Miên (Trấn Tây Thành) có nhiều người Khmer sinh sống) vào thành huyện Phong Phú, thổ huyện Mật Luật (Ngọc Luật) của Trấn Tây Thành vào huyện Tây Xuyên.
Hymenomima subnigrata
Liên kết ngoài
Thể loại:Hymenomima
Lịch sử hành chính An Giang
Tỉnh An Giang thời Nguyễn độc lập
Năm Thiệu Trị thứ 2 (1842), Thiệu Trị trích phủ Tĩnh Biên cùng huyện Hà Dương của tỉnh Hà Tiên, sáp nhập vào An Giang. Năm 1844, trích thêm huyện Hà Âm của tỉnh Hà Tiên nhập vào phủ Tĩnh Biên, lúc này phủ Tĩnh Biên gồm các huyện Hà Âm, Hà Dương. Năm Tự Đức thứ 3 (1850), nhà Nguyễn bỏ phủ Tĩnh Biên, cho nhập 2 huyện Hà Âm và Hà Dương vào phủ Tuy Biên. Vào thời vua Tự Đức tỉnh An Giang gồm có 3 phủ với 10 huyện: Hà Âm, Hà Dương, Phong Phú, Tây Xuyên, Đông Xuyên, Vĩnh An, An Xuyên, Phong Nhiêu, Phong Thịnh, Vĩnh Định.
- Huyện Hà Âm, trước là đất huyện Châu Thành nước Cao Miên, gồm 2 tổng (có thể là 2 tổng với tên là Thành Tín và Quy Đức, sau này được tổ chức lại thành 2 tổng nằm ngay bên bờ kênh Vĩnh Tế của tỉnh Châu Đốc năm 1901) với 40 làng xã (Vĩnh Thông, Vĩnh Bảo, Vĩnh Lạc, Vĩnh Gia, Vĩnh Điều, Thân Nhơn Lý...), phía tây giáp huyện Hà Châu tỉnh Hà Tiên, phía nam giáp huyện Hà Dương, phía đông giáp huyện Tây Xuyên, phía bắc giáp nước Cao Miên. Theo Đại Nam nhất thống chí: huyện Hà Âm nằm bên trái (tả, tức bờ phía tây bắc) sông Vĩnh Tế. Như vậy, vào thời này, vùng đất huyện Hà Âm thuộc phần đất giáp biên giới của Campuchia với Việt Nam, tức là phần đất huyện Kiri Vong, và có thể cả phần đất các huyện Kaoh Andaet, Bourei Cholsar thuộc tỉnh Takeo, Campuchia.
-Huyện Phong Phú (豐富) từng là đất huyện Vĩnh Định và đất thổ huyện Ô Môn (của Cao Miên), gồm 3 tổng với 31 làng xã, phía tây giáp huyện Kiên Giang tỉnh Hà Tiên, phía nam giáp huyện Vĩnh Định (phủ Ba Xuyên), phía bắc giáp 2 huyên Tây Xuyên và An Xuyên (phủ Tân Thành). Đất huyện Phong Phú nay có thể là đất thuộc các quận huyện Thốt Nốt, Ô Môn,... của thành phố Cần Thơ. Đại Nam nhất thống chí chép: "Sông Cần Thơ ở bờ Tây sông Hậu, cách huyện Phong Phú 3 dặm về phía đông,..., bờ phía tây là thủ sở đạo Trấn Giang cũ,..."
-Huyện Đông Xuyên nguyên là đất huyện Vĩnh Định (gồm đạo Tân Châu) nằm ở phía đông sông Hậu Giang (giữa sông Tiền và sông Hậu), gồm 4 tổng với 33 làng xã, phía tây và phía nam giáp huyện Tây Xuyên, phía đông giáp các huyện Kiến Đăng, (Kiến Phong) tỉnh Định Tường, phía bắc giáp nước Cao Miên. Đất huyện Đông Xuyên nay có thể là thuộc đất các huyện thị Tân Châu, An Phú, Phú Tân,... của tỉnh An Giang.
-Huyện An Xuyên (安川) gồm 3 tổng với 25 làng xã, phía tây giáp huyện Phong Phú, phía nam giáp huyện Vĩnh Định, phía đông giáp tỉnh Vĩnh Long, phía bắc giáp tỉnh Định Tường. Đất huyện An Xuyên có thể nay thuộc các huyện thị phía nam tỉnh Đồng Tháp (nằm giữa sông Tiền và sông Hậu) là: Lấp Vò, Lai Vung, Châu Thành... và có thể là cả đất huyện Bình Minh tỉnh Vĩnh Long ngày nay.
-Huyện Vĩnh Định (永定) nguyên trước là huyện Vĩnh Định tỉnh Vĩnh Long nhà Nguyễn sau cắt sang An Giang, gồm 4 tổng (Định Thới, Định An, Định Khánh, và Trấn Giang (tức Cần Thơ)) với 19 làng xã, phía tây giáp huyện Phong Nhiêu, phía nam giáp huyện Phong Thịnh, phía đông và phía bắc giáp tỉnh Vĩnh Long nhà Nguyễn. Đất huyện Vĩnh Định nay có thể là vùng đất giáp bờ sông Hậu thuộc các tỉnh Hậu Giang (chủ yếu), Sóc Trăng (một phần).
-Huyện Phong Nhiêu (豐饒), gồm 3 tổng với 17 làng xã, phía tây giáp huyện Kiên Giang tỉnh Hà Tiên, phía nam giáp biển Đông, phía đông và phía bắc giáp huyện Vĩnh Định. Nay đất huyện Phong Nhiêu có thể thuộc phần phía tây 2 tỉnh Hậu Giang và Sóc Trăng, cùng phần phía đông hay toàn bộ tỉnh Bạc Liêu.
Các tổng đốc An Giang-Hà Tiên của nhà Nguyễn:
Các Tuần phủ (tỉnh trưởng) An Giang nhà Nguyễn
Tỉnh Long Xuyên và tỉnh Châu Đốc
Năm 1868, thực dân Pháp chiếm nốt 3 tỉnh miền Tây Nam Kỳ là An Giang, Vĩnh Long và Hà Tiên. Lúc này, thực dân Pháp dần xóa bỏ tên gọi tỉnh An Giang cùng hệ thống hành chính phủ huyện cũ thời nhà Nguyễn ở khu vực này, đồng thời cũng đặt ra các hạt Thanh tra. Theo đó, tỉnh An Giang bị đổi tên thành tỉnh Châu Đốc, do lấy theo tên gọi nơi đặt lỵ sở của tỉnh là thành Châu Đốc. Tỉnh Châu Đốc khi đó gồm các hạt Thanh tra, vốn lấy tên gọi theo địa điểm nơi đặt lỵ sở như: hạt Châu Đốc (phủ Tuy Biên cũ), hạt Sa Đéc (phủ Tân Thành cũ) và hạt Ba Xuyên (phủ Ba Xuyên cũ):
-Hạt Châu Đốc (phủ Tuy Biên cũ), đặt lỵ sở tại Châu Đốc, gồm 2 huyện: Đông Xuyên và Hà Dương
-Hạt Sa Đéc (phủ Tân Thành cũ), đặt lỵ sở tại Sa Đéc, gồm 3 huyện: An Xuyên, Vĩnh An và Phong Phú
-Hạt Ba Xuyên (phủ Ba Xuyên cũ), đặt lỵ sở tại Sóc Trăng, gồm 3 huyện: Vĩnh Định, Phong Nhiêu và Phong Thạnh
Sau này, hạt Thanh tra Ba Xuyên cũng được đổi tên thành hạt Thanh tra Sóc Trăng. Về sau, hạt Thanh tra Châu Đốc cũng tách ra để thành lập thêm hạt Thanh tra Long Xuyên; hạt Thanh tra Sa Đéc tách ra hợp với một phần đất thuộc tỉnh Vĩnh Long trước đây để thành lập hạt Thanh tra Trà Ôn. Một năm sau, Tòa Bố chính từ Trà Ôn lại dời về Cái Răng.
Ngày 5 tháng 6 năm 1871, hạt Thanh tra Long Xuyên và hạt Thanh tra Châu Đốc nhận thêm phần đất đai thuộc địa bàn tổng Phong Thạnh vốn thuộc huyện Kiến Phong, tỉnh Định Tường vào thời nhà Nguyễn độc lập như sau:
-Hạt Châu Đốc: lấy phần đất 3 làng An Bình, An Long và Tân Thạnh thuộc tổng Phong Thạnh, huyện Kiến Phong. Phần đất này nằm ở phía tây bắc Đồng Tháp Mười, sau gọi là tổng An Phước thuộc hạt Châu Đốc.
-Hạt Long Xuyên: lấy địa phận các làng Tân Phú, Tân Thạnh của tổng Phong Thạnh, huyện Kiến Phong để lập tổng mới gọi là tổng Phong Thạnh Thượng thuộc hạt Long Xuyên.
Theo Nghị định ngày 5 tháng 1 năm 1876, thực dân Pháp bỏ hẳn hệ thống Nam Kỳ lục tỉnh thời nhà Nguyễn, đồng thời các hạt Thanh tra được thay bằng hạt tham biện (arrondissement), các thôn đổi thành làng. Vùng đất Nam Kỳ lúc này bị chia thành 4 khu vực hành chính (circonscription) do thực dân Pháp đặt ra, trong đó có khu vực Bassac (Hậu Giang) cai quản các hạt tham biện: Châu Đốc, Hà Tiên, Long Xuyên, Rạch Giá, Trà Ôn và Sóc Trăng. Tuy nhiên, hạt tham biện Sa Đéc lại thuộc về khu vực Vĩnh Long. Ngày 23 tháng 2 năm 1876, Thống đốc Nam Kỳ ra Nghị định mới lấy huyện Phong Phú và một phần huyện An Xuyên và Tân Thành để lập hạt Cần Thơ với thủ phủ là Cần Thơ. Hạt Cần Thơ thuộc khu vực Bassac (Hậu Giang).
Năm 1882, thiết lập hạt tham biện Bạc Liêu trên cơ sở tách 3 tổng Quảng Long, Quảng Xuyên và Long Hưng của hạt tham biện Rạch Giá hợp với 2 tổng Thạnh Hòa và Thạnh Hưng tách từ hạt tham biện Sóc Trăng chuyển sang. Lỵ sở Bạc Liêu thuộc địa bàn tổng Thạnh Hòa vốn trước đó thuộc hạt tham biện Sóc Trăng. Như vậy địa bàn tỉnh An Giang cũ gồm các hạt tham biện Sa Đéc, Châu Đốc, Long Xuyên, Cần Thơ, Sóc Trăng và Bạc Liêu nằm trong 2 khu vực Vĩnh Long và Bassac (Hậu Giang).
Ngày 12 tháng 8 năm 1888, hạt tham biện Rạch Giá bị giải thể, nhập vào hạt tham biện Long Xuyên. Ngày 27 tháng 12 năm 1892, thực dân Pháp lại tái lập hạt tham biện Rạch Giá. Năm 1888, Hà Tiên cho thuộc về hạt tham biện Châu Đốc, đến cuối năm 1892 lại phục hồi hạt tham biện Hà Tiên.
Theo Nghị định của Toàn quyền Đông Dương vào ngày 20 tháng 12 năm 1899 thì kể từ ngày 1 tháng 1 năm 1900, đổi tất cả các hạt ở Nam Kỳ thành tỉnh. Địa bàn tỉnh An Giang cũ chia ra thành 6 tỉnh giống như thời kỳ trước đây: Châu Đốc, Long Xuyên, Sa Đéc, Cần Thơ, tỉnh Sóc Trăng và Bạc Liêu. Tình hình đó kéo dài cho đến năm 1956.
Vào thời Pháp thuộc, vùng đất tỉnh An Giang ngày nay (thuộc Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam) là phần đất thuộc Châu Đốc và Long Xuyên. Phần đất của hai tỉnh này khi đó còn bao gồm cả một phần đất thuộc về các huyện thành Hồng Ngự, Tân Hồng, Tam Nông và Thanh Bình (của tỉnh Đồng Tháp), huyện Vĩnh Thạnh, các xã thuộc huyện Cờ Đỏ và quận Thốt Nốt (của TP. Cần Thơ) và một phần nhỏ huyện Giang Thành (thuộc tỉnh Kiên Giang) ngày nay.
Tỉnh Châu Đốc
Năm 1903, tỉnh Châu Đốc ban đầu có 3 quận: Tân Châu, Tri Tôn và Tịnh Biên. Năm 1917, Châu Đốc thành lập thêm quận Châu Thành, đến năm 1919 thì đổi tên là quận Châu Phú. Tuy nhiên năm 1939 lại đổi về tên quận Châu Thành như cũ. Ngày 19 tháng 12 năm 1929, thực dân Pháp lập thêm quận Hồng Ngự thuộc do tách ra từ quận Tân Châu cùng tỉnh.
Tỉnh lỵ Châu Đốc đặt tại làng Châu Phú thuộc tổng Châu Phú, quận Châu Thành. Từ ngày 9 tháng 2 năm 1913 đến ngày 9 tháng 2 năm 1924, tỉnh Hà Tiên bị giải thể, trở thành một quận thuộc tỉnh Châu Đốc. Sau đó, lại tách ra trở thành tỉnh Hà Tiên độc lập như trước.
Tỉnh Long Xuyên
Năm 1917, thực dân Pháp cho thành lập ở tỉnh Long Xuyên 3 quận trực thuộc: Châu Thành, Chợ Mới và Thốt Nốt. Năm 1953, tỉnh Long Xuyên thành lập thêm hai quận mới là Núi Sập và Lấp Vò. Quận Thoại Sơn được thành lập do tách tổng Định Phú ra khỏi quận Châu Thành; quận Lấp Vò được thành lập do tách tổng An Phú ra khỏi quận Thốt Nốt cùng tỉnh.
Tỉnh lỵ Long Xuyên thuộc khu vực hai làng Bình Đức và Mỹ Phước cùng thuộc tổng Định Phước, quận Châu Thành. Dựa theo các Sắc lệnh ngày 31 tháng 1 năm 1935 và 16 tháng 12 năm 1938, thị xã Long Xuyên trực thuộc tỉnh Long Xuyên được thành lập bao gồm phần đất nội ô tỉnh lỵ trước đó. Ngày 29 tháng 12 năm 1952, chính quyền Quốc gia Việt Nam thân Pháp quyết định công nhận đô thị tỉnh lỵ Long Xuyên trở thành thị xã hỗn hợp (commune mixte) trực thuộc tỉnh Long Xuyên.