cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
James I của Scotland
Hôn nhân và con cái
Ngày 2 tháng 2 năm 1424, tại London, James kết hôn với Joan Beaufort, con gái của Bá tước của Somerset và Margaret Holland. Họ có với nhau chín người con
Delphinium pumilum
Delphinium pumilum là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được W.T.Wang mô tả khoa học đầu tiên năm 1962.
Diastaltica
Diastaltica là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.
James I của Scotland
Trong văn học nghệ thuật
thumb|Đài tưởng niệm James I (1814) tại Dryburgh Abbey, Scottish Borders James I xuất hiện trong nhiều vở kịch, tiểu thuyết lịch sử và truyện ngắn, bao gồm:
Delphinium pumilum
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Thúy tước Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1962
Aulacophora kinabaluensis
Aulacophora kinabaluensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Mohamedsaid miêu tả khoa học năm 1994.
Tham khảo
Thể loại:Aulacophora
Xã Adams, Quận Coshocton, Ohio
Xã Adams (Adams Township) là một xã thuộc quận Coshocton, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 790 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Ohio Thể loại:Quận Coshocton, Ohio
James I của Scotland
Chú thích
Thể loại:Sinh năm 1394 Thể loại:Mất năm 1437 Thể loại:Công tước xứ Rothesay Thể loại:Vương tộc Stuart Thể loại:Vua thiếu nhi Thể loại:Chiến tranh Trăm Năm Thể loại:Nhà thơ thế kỉ XV Thể loại:Tù nhân trong tháp London Thể loại:Người Dunfermline Thể loại:Nhà thơ Scotland Thể loại:Bá tước của Buchan Thể loại:Vua bị giết Thể loại:Vua Scotland
Diastaltica
Tham khảo
Thể loại:Gelechiidae
Rigodiaceae
Rigodiaceae là một họ rêu trong bộ Hypnales.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rigodiaceae
Cà Thái
nhỏ|Cà Thái Cà Thái (มะเขือ, ) là tên của một số giống cà tím được sử dụng trong các món ăn Đông Nam Á, thường xuyên nhất là các loài cà tím Solanum melongena. Chúng cũng được trồng ở Sri Lanka và đặc trưng trong ẩm thực Sri Lanka. Những quả cà tím cỡ quả bóng golf này thường được sử dụng trong ẩm thực Thái Lan. Một số giống cây ở Thái Lan là Thái tím, xanh Thái, vàng Thái và trắng Thái.
Công dụng
Các giống cà Thái trắng là thành phần thiết yếu trong các món cà ri Thái như trong kaeng tai pla, xanh và cà ri đỏ. Chúng thường được cắt ra một nửa hoặc một phần tư, nhưng cũng có thể được sử dụng toàn bộ, và nấu trong nước sốt cà ri nơi chúng trở nên mềm hơn và hấp thụ hương vị của nước sốt. Chúng cũng được ăn sống trong món salad Thái hoặc với bột ớt Thái (nam phrik).
Đôi khi, trong các nhà hàng Thái bên ngoài Thái Lan, cà Thái Lan được thay thế bằng cà tím có sẵn tại địa phương.
Tham khảo
<references group="" responsive="1">
Thể loại:Cà tím
Complutia
Complutia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.
Tham khảo
Thể loại:Erebidae
Anisodes subcarnearia
Anisodes subcarnearia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
S S
Ardisia dewildei
Ardisia dewildei là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được C.M.Hu mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Liên kết ngoài
D Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2002
Pteroptyx sulawesiensis
Pteroptyx sulawesiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Đom đóm (Lampyridae). Loài này được Kawashima miêu tả khoa học năm 2003.
Tham khảo
Thể loại:Pteroptyx
Aspidium hastifolium
Aspidium hastifolium là một loài dương xỉ trong họ Tectariaceae. Loài này được Griseb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1864. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aspidium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1864 Thể loại:Unresolved names
Aspidium hastifolium
Leptophion anici
Leptophion anici là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Leptophion
Albizia carbonaria
Albizia carbonaria là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Britton miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
C
Noyarey
Noyarey là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 225 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2007 của INSEE có dân số là 2064 người.
Schizochilus flexuosus
Liên kết ngoài
Thể loại:Schizochilus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1912
Dicranucha
Dicranucha là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.
Tham khảo
Thể loại:Gelechiidae
Aulacophora kotoensis
Aulacophora kotoensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chujo miêu tả khoa học năm 1962.
Tham khảo
Thể loại:Aulacophora
Khổng tước công chúa
Khổng tước công chúa là một huyền thoại Thái tộc thịnh hành từ trung đại trung kì tới nay, có ảnh hưởng sâu sắc tới sinh hoạt tín ngưỡng và truyền thống ca vũ nhạc tại khu vực Đông Nam Á.
Lịch sử
Cho tới hiện đại hậu kì, các cứ liệu chép lại truyền thuyết Khổng tước công chúa có sớm nhất chỉ từ thập niên 1960 tại nhiều quốc gia Đông Á với nhiều ngôn ngữ khác nhau, tuy nhiên nội dung nhìn chung khá nhất quán.
Thời điểm thực sự hình thành truyền thuyết này tuy chưa rõ ràng, nhưng hoàn toàn có thể xác định được là khoảng triều Đường trở đi, khi Đại Lễ quốc bước đầu hưng khởi và bành trướng sức ảnh hưởng ra xung quanh. Tựu trung đây là giai đoạn hưng phấn nhất của văn hóa Thái và huyền tích này là một chứng cứ xác đáng cho cường lực văn hóa tín ngưỡng Nam Chiếu đối với các tiểu vùng Hoa Nam và Đông Nam Á đại lục.
Tài liệu
Thể loại:Văn học Trung Quốc
Sự kiện UFO Nash–Fortenberry
Sự kiện UFO Nash-Fortenberry là một vụ nhìn thấy vật thể bay không xác định xảy ra vào ngày 14 tháng 7 năm 1952, khi hai phi công thương mại (William B. Nash và William H. Fortenberry) tuyên bố tận mặt chứng kiến tám UFO bay theo hình bậc thang khít khao trên Vịnh Chesapeake tại bang Virginia, Mỹ.
Diễn biến
Buôi tối ngày 14 tháng 7 năm 1952 lúc 8 giờ 12 phút, hai phi công lái chiếc máy bay DC-4 của hãng Pan American World Airways, cơ trưởng William Nash và cơ phó William Fortenberry, trên đường bay chặng New York-Miami, khi họ đang ở Virginia, đã nhìn thấy một thứ ánh sáng đỏ tươi từ phía tây. Ngay sau đó, ánh sáng tách thành sáu phần hình đĩa, màu cam sáng với phần trên màu đỏ. Sáu vật thể chuyển động nhanh chóng theo đội hình; Theo ước tính của các phi công, đường kính của chúng khoảng 30 mét và độ dày khoảng 4 mét. Các vật thể rơi xuống dưới báy bay và sau đó lại vọt lên. Đột nhiên có thêm hai đối tượng, từ bên dưới, gia nhập đội hình. Độ sáng của các vật thể giảm dần và chúng bắt đầu nhấp nháy, sau đó xoay vòng và biến mất nhanh chóng trong 12-15 giây. Máy bay hạ cánh xuống Miami ngay sau nửa đêm và các phi công báo cáo về việc nhìn thấy vật thể lạ. Giới chức trách quân sự đã kịp thời thông báo rằng có năm máy bay phản lực trong khu vực nhìn thấy, nhưng các phi công phản đối rằng chúng chắc chắn không phải là máy bay.
Giải thích
Donald Howard Menzel trong quyển sách The World of Flying Saucers (1963) đã gợi ý một số cách giải thích theo chủ nghĩa tự nhiên. Ông cho rằng các phi công có thể đã nhìn thấy ánh sáng trên mặt đất bị sương mù làm biến dạng. Sau đó, ông gợi ý rằng họ có thể đã nhìn thấy những con đom đóm bị mắc kẹt giữa các tấm kính trong cửa sổ buồng lái của họ.
Argentavis magnificens
Tham khảo
M Thể loại:Động vật được mô tả năm 1980 Thể loại:Chim kỷ Neogen Thể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Sự kiện UFO Nash–Fortenberry
Tranh cãi
Lời giải thích của Menzel gây ra khá nhiều tranh cãi sôi nổi trong giới nghiên cứu UFO, nhất là Nash vì anh ta và đồng nghiệp của mình đã quen thuộc với máy chiếu tìm kiếm và ánh sáng của chúng và do đó tin rằng họ đã không quan sát thấy phản xạ nào cả. Charles A. Maney, nhà vật lý học và nhà UFO học tại NICAP, trong một cuộc trao đổi thư từ với Menzel đã đặt câu hỏi về tính hợp lý của giả thuyết này. Đặc biệt, Maney lưu ý rằng nếu đèn rọi được đặt ở phía trước máy bay, như Menzel giả định, vật thể ở phần đầu của đội hình phải xuất hiện cao hơn. Hơn nữa, giả thuyết này không giải thích được lý do tại sao hai vật thể khác lại xuất phát từ dưới máy bay và chạm tới sáu vật thể kia trước khi chúng biến mất.
James E. McDonald, giáo sư môn khí tượng học, nói rằng giả thuyết của Menzel không thể giải thích được màu sắc của các vật thể (màu cam-hổ phách với phần trên màu đỏ) hoặc chuyển động nhanh và đột ngột của chúng, với sự thay đổi đột ngột của độ cao. Theo McDonald, trường hợp này không thể được giải thích ngay cả với thiên thạch hay sấm sét, do đó nó phải được coi là "ẩn số".
Đối với nhà UFO học Ronald Story, lời giải thích của Menzel không phù hợp nếu không đưa ra giả thuyết về việc sử dụng một máy chiếu đặc biệt như máy chiếu laser, nhưng điều này là không thể vì tia laser đầu tiên được chế tạo vào năm 1960. Ngay cả nhà UFO học theo hướng hoài nghi Larry Robinson, một nhà nghiên cứu tại Đại học Indiana, cũng thừa nhận rằng giả thuyết của Menzel không giải thích được một số chi tiết của sự kiện này.
Frank B. Salisbury, một nhà nghiên cứu và nhà UFO học tại Đại học Tiểu bang Utah, nói rằng rất khó để hòa hợp một số chi tiết của vụ chứng kiến với giả thuyết của Menzel, nhưng chỉ ra rằng thời gian quan sát rất ngắn đặt ra vấn đề về độ chính xác tuyệt đối chi tiết của báo cáo do các phi công thực hiện. Salisbury tự hỏi liệu một số khía cạnh nhất định được các nhân chứng thuật lại có chính xác với ký ức của họ về những gì đã xảy ra không hoặc liệu chúng có xuất hiện sau đó từ cuộc thảo luận về vụ chứng kiến và được phóng đại hay không. Hơn nữa, tốc độ ước tính từ 9.000 đến 18.000 km/h và các chuyển động với sự thay đổi hướng tức thời, được thực hiện ở độ cao khoảng 600 mét trong một lớp dày đặc của khí quyển, là cực kỳ khó phù hợp với kiến ​​thức hiện tại của nhân loại về vũ trụ. Điều này có thể thực hiện được đối với hình ảnh ánh sáng, nhưng làm thế nào những hình ảnh này có thể thực hiện một số thao tác khác do phi công báo cáo? Salisbury kết luận rằng trường hợp này đưa ra những vấn đề khó giải quyết nhằm khiến mọi người hài lòng.
Liên kết ngoài
Thể loại:Virginia năm 1952 Thể loại:Hiện tượng quan sát thấy UFO Thể loại:Phản ứng của chính phủ với UFO Thể loại:Sự cố hàng không liên quan đến UFO Thể loại:Tai nạn và sự cố liên quan đến Douglas DC-4
Tata Open Maharashtra 2023 - Đơn
Tallon Griekspoor là nhà vô địch, đánh bại Benjamin Bonzi trong trận chung kết, 4–6, 7–5, 6–3. Đây là danh hiệu đơn ATP Tour đầu tiên của Griekspoor.
João Sousa là đương kim vô địch, nhưng không tham dự giải đấu.
Hạt giống
• # Botic van de Zandschulp (Bán kết)
• # 🇫🇮 Emil Ruusuvuori (Vòng 2)
• # 🇦🇷 Sebastián Báez (Vòng 2)
• # 🇸🇰 Alex Molčan (Vòng 1)
• # 🇷🇸 Filip Krajinović (Tứ kết)
• # Aslan Karatsev (Bán kết)
• # 🇺🇸 Christopher Eubanks (Rút lui)
• # 🇸🇪 Elias Ymer (Vượt qua vòng loại)
• # 🇮🇹 Mattia Bellucci (Vòng loại cuối cùng)
• # 🇩🇪 Maximilian Marterer (Vượt qua vòng loại)
• # 🇮🇹 Flavio Cobolli (Vượt qua vòng loại)
• # 🇫🇮 Otto Virtanen (Vòng 1)
• # 🇩🇪 Cedrik-Marcel Stebe (Rút lui)
Vượt qua vòng loại
• # 🇮🇹 Flavio Cobolli
• # 🇮🇳 Ramkumar Ramanathan
• # 🇩🇪 Maximilian Marterer
Quân lực Thế giới Tự do (Chiến tranh Việt Nam)
Quân lực Thế giới Tự do (tiếng Anh: Free World Military Forces - FWMF hay Free World Military Assistance Forces - FWMAF) là danh xưng của khối đồng minh bao gồm 5 quốc gia tiến hành đưa quân đội sang trực tiếp chiến đấu cùng với Quân đội Hoa Kỳ và Quân lực Việt Nam Cộng hòa chống lại lực lượng quân sự của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (với sự hậu thuẫn của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cùng các đồng minh (Trung Quốc, Liên Xô, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên,...) từ năm 1962 đến 1973 trong chiến tranh Việt Nam. 5 quốc gia bao gồm: Hàn Quốc, Úc, New Zealand, Thái Lan và Philippines.
Tata Open Maharashtra 2023 - Đơn
Liên kết ngoài
Maharashtra Open
Quân lực Thế giới Tự do (Chiến tranh Việt Nam)
Ngoài ra còn có một số nước khác tuy không gửi quân đội sang chiến đấu nhưng tuyên bố ủng hộ về mặt chính trị như công nhận tính pháp lý, đặt quan hệ ngoại giao chính thức, viện trợ tài chính, vật chất, hỗ trợ đào tạo nhân lực, chuyên môn cho chính thể Việt Nam Cộng hòa như đội ngũ sĩ quan cố vấn, nhân viên, chuyên gia quân sự của Đài Loan làm việc trong Nha chiến tranh Tâm lý hay Tây Ban Nha, Tây Đức hỗ trợ cho Lực lượng Quân y. Lực lượng này cùng với Hoa Kỳ rút quân khỏi Việt Nam Cộng hoà sau Hiệp định Paris 1973.
Chú thích
Thể loại:Chiến tranh Việt Nam Thể loại:Việt Nam Cộng hòa
Harrow, Luân Đôn
Harrow là một quận thuộc Khu Harrow của Luân Đôn, nằm ở phía tây bắc Luân Đôn, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland. Đây là vùng ngoại ô toạ lạc cách 12,2 dặm (16,4 km) về phía tây bắc Charing Cross. Harrow là một khu tự quản đô thị của Middlesex trước khi được nhập vào Đại Luân Đôn vào năm 1965.
Harrow là nơi có ngôi trường Đại học Westminster rộng lớn và Trường Harrow nổi tiếng, cùng với Trường trung học Harrow.
Harrow là một trong những trung tâm thủ đô quan trọng trên Bản đồ Quy hoạch Luân Đôn. Theo dự thảo trong Bản đồ Quy hoạch Luân Đôn, Vùng Harrow và Wealdstone Tăng cường là nơi xây dựng ít cho ít nhất 1500 ngôi nhà mới và tạo ra 2000 việc làm mới.
Rheumaptera matsumurai
Rheumaptera matsumurai là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Rutenbergiaceae
Rutenbergiaceae là một họ rêu trong bộ Hypnales.
Rheumaptera matsumurai
Liên kết ngoài
Thể loại:Rheumaptera
Rutenbergiaceae
Liên kết ngoài
Thể loại:Rutenbergiaceae
Sedum wenchuanense
Sedum wenchuanense là một loài thực vật có hoa trong họ Crassulaceae. Loài này được S.H. Fu miêu tả khoa học đầu tiên năm 1965.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sedum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1965
Đại dịch COVID-19
Đại dịch COVID-19 là một đại dịch bệnh truyền nhiễm với tác nhân là virus SARS-CoV-2 và các biến thể của nó đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu. Khởi nguồn vào cuối tháng 12 năm 2019 với tâm dịch đầu tiên tại thành phố Vũ Hán thuộc miền Trung Trung Quốc đại lục, bắt nguồn từ một nhóm người mắc viêm phổi không rõ nguyên nhân. Giới chức y tế địa phương xác nhận rằng trước đó họ đã từng tiếp xúc, chủ yếu với những thương nhân buôn bán và làm việc tại chợ buôn bán hải sản Hoa Nam. Các nhà khoa học Trung Quốc đã tiến hành nghiên cứu và phân lập được một chủng coronavirus mà Tổ chức Y tế Thế giới lúc đó tạm gọi là 2019-nCoV, có trình tự gen giống với SARS-CoV trước đây với mức tương đồng lên tới 79,5%.
Các ca nghi nhiễm đầu tiên ở Vũ Hán được báo cáo vào ngày 31 tháng 12 năm 2019. Trường hợp tử vong do SARS-CoV-2 đầu tiên xảy ra ở Vũ Hán vào ngày 9 tháng 1 năm 2020. Các ca nhiễm virus đầu tiên được xác nhận bên ngoài Trung Quốc bao gồm hai người phụ nữ ở Thái Lan và một người đàn ông ở Nhật Bản. Sự lây nhiễm virus từ người sang người đã được xác nhận cùng với tỷ lệ bùng phát dịch tăng vào giữa tháng 1 năm 2020. Ngày 23 tháng 1 năm 2020, chính phủ Trung Quốc quyết định phong tỏa Vũ Hán, toàn bộ hệ thống giao thông công cộng và hoạt động xuất - nhập khẩu đều bị tạm ngưng.
Ngày 11 tháng 3 năm 2020, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ra tuyên bố gọi "COVID-19" là "Đại dịch toàn cầu".
Chính phủ các quốc gia trên thế giới đã tiến hành phản ứng đáp trả nhằm bảo vệ sức khỏe người dân cũng như các nhóm cộng đồng trên toàn cầu, bao gồm: hạn chế đi lại, phong tỏa kiểm dịch, ban bố tình trạng khẩn cấp, sử dụng lệnh giới nghiêm, tiến hành cách ly xã hội, hủy bỏ các sự kiện đông người, đóng cửa trường học và những cơ sở dịch vụ, kinh doanh ít quan trọng, khuyến khích người dân tự nâng cao ý thức phòng bệnh, đeo khẩu trang, hạn chế ra ngoài khi không cần thiết, đồng thời chuyển đổi mô hình hoạt động kinh doanh, học tập, làm việc từ truyền thống sang trực tuyến. Ví dụ: phong tỏa để kiểm dịch toàn bộ tại Ý và tỉnh Hồ Bắc của Trung Quốc; các biện pháp giới nghiêm khác nhau ở Trung Quốc và Hàn Quốc; phương pháp sàng lọc tại các sân bay và nhà ga; hạn chế hoặc hủy bỏ các hoạt động du lịch tới những khu vực, vùng, quốc gia có nguy cơ nhiễm dịch bệnh ở mức cao. Ngoài ra, các trường học cũng đã phải đóng cửa trên toàn quốc hoặc ở một số vùng tại hơn 160 quốc gia, ảnh hưởng đến 87% học sinh, sinh viên trên toàn thế giới, tính đến ngày 28 tháng 3 năm 2020.
Danh sách các quốc gia và vùng lãnh thổ có dịch bệnh và số ca nhiễm
Vào ngày 9 tháng 1 năm 2020, ca tử vong đầu tiên là một người đàn ông 61 tuổi ở Vũ Hán. Vào ngày 16 tháng 1 năm 2020, chính quyền Trung Quốc thông báo rằng có một người đàn ông 69 tuổi khác được xác nhận mắc bệnh, cũng ở Vũ Hán, đã chết vào ngày trước đó.
Vì đến ngày 14 tháng 1 năm 2020 việc lây truyền từ người sang người không được loại trừ, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo rằng một vụ dịch rộng hơn có thể xảy ra. Từ 14 đến 22 tháng 1 năm 2020, các trường hợp nhiễm bệnh đầu tiên được xác nhận bên ngoài Trung Quốc đại lục đầu tiên bao gồm 3 phụ nữ và 1 đàn ông ở Thái Lan, 1 đàn ông ở Nhật Bản, 1 phụ nữ ở Hàn Quốc, 1 phụ nữ ở Đài Loan, 1 đàn ông ở Hồng Kông, 1 phụ nữ ở Ma Cao và 1 đàn ông ở Hoa Kỳ. Dựa trên những diễn biến và giả định như thống kê du lịch quốc tế, các nhà khoa học Anh ngày 17 tháng 1 ước tính rằng số ca nhiễm virus thực sự có thể vào khoảng 1.700. Trong khi đó, tính đến ngày 18 tháng 1, số trường hợp được xác nhận trong phòng thí nghiệm là 65, bao gồm 62 ở Trung Quốc, hai ở Thái Lan và một ở Nhật Bản. Cũng có những lo ngại về việc lây rộng hơn nữa trong mùa du lịch cao điểm của Trung Quốc vào dịp Tết Nguyên Đán.
right|thumb|300px|Các ca 2019-nCoV ở [[Trung Quốc đại lục, Hồng Kông, Ma Cao và Đài Loan {{legend|#FCEED3|Xác nhận từ 1–9 ca}}{{legend|#F2A88D|Xác nhận từ 10–99 ca}}{{legend|#E36654|Xác nhận từ 100–999 ca}}{{legend|#76161A|Xác nhận từ ≥1000 ca}} ]]
Các trường hợp tử vong được xác nhận bên ngoài Trung Quốc đại lục tính đến ngày 3 tháng 3 năm 2020 bao gồm 1 đàn ông người Vũ Hán tại Philippines, 2 người tại Hồng Kông, một bà cụ ngoài 80 tuổi, 1 cụ già 80 tuổi và 3 người khác tại Nhật Bản, 1 trường hợp ở Đài Loan, 1 người tại Hoa Kỳ, 2 người Nhật ngoài 80 tuổi và 4 người khác trên tàu du lịch Diamond Princess, một người đàn ông Trung Quốc và một người khác ở Pháp, 77 người tại Iran, 29 người ở Hàn Quốc và 52 ở Ý.
Vào ngày 11 tháng 3 năm 2020, WHO tuyên bố COVID-19 là "đại dịch toàn cầu", trước bối cảnh số ca nhiễm trên toàn cầu đã vượt mốc 126.000 và dịch đã lan ra 123 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Tính đến tháng 5 năm 2021, số ca nhiễm đã vượt quá 150.000.000 ca nhiễm và đang gia tăng nhanh chóng.
Tử vong
Ca tử vong đầu tiên được ghi nhận vào ngày 9 tháng 1 năm 2020 tại Vũ Hán. Theo dõi 17 bệnh nhân tử vong đầu tiên ở Trung Quốc thống kê đến ngày 22 tháng 1 năm 2020, thời gian bắt đầu mắc COVID-19 đến khi tử vong nằm trong khoảng 6 đến 41 ngày, với số trung vị là 14 ngày. Theo đài Trung ương Trung Quốc NHC, tính đến ngày 2 tháng 2 năm 2020, phần lớn ca tử vong (trên tổng số 490 ca) có độ tuổi cao – khoảng 80% ca là người có độ tuổi lớn hơn 60, và 75% trong số họ có bệnh lý nền như bệnh tim mạch và đái tháo đường.
, số ca tử vong trên toàn cầu do hoặc có liên quan tới COVID-19 đã hơn 4 triệu người.
Hôm 12-5, The New York Times đưa tin người dân nghèo ở các vùng nông thôn Ấn Độ đang vứt thi thể các bệnh nhân tử vong vì Covid-19 xuống sông vì chi phí hỏa táng đã tăng vọt.
Các nhà chức trách tin rằng đó là những gì đã xảy ra khi dân làng ở miền bắc Ấn Độ phát hiện ra hàng chục xác chết trôi dạt vào bờ sông Hằng dọc theo ranh giới Bihar và Uttar Pradesh, hai bang nơi dịch Covid-19 đang hoành hành khốc liệt.
Người dân đã tìm thấy các thi thể vào tối 10-5 ở Chausa, một ngôi làng ven sông ở Bihar. Những người hiếu kỳ chen chúc xung quanh các thi thể trôi cập mé sông.
Một số quan chức cho biết khoảng 30 thi thể đã được phát hiện. Các nhân chứng khác đưa ra con số nhiều hơn là 100. Một số người dân trong khu vực có phong tục cột đá vào thi thể thả xuống sông Hằng, con sông linh thiêng nhất theo quan niệm của Ấn Độ giáo. Nhưng các nhà chức trách nghi ngờ rằng nhiều người trong số này đã chết vì Covid-19.
Arun Kumar Srivastava, một bác sĩ ở Chausa cho biết: "Tôi chưa bao giờ nhìn thấy nhiều thi thể như vậy, có khả năng một số là nạn nhân của đại dịch Covid-19."
Một số nhà khoa học nói rằng "Số ca tử vong trên toàn cầu có thể nhiều gấp 3 đến 6 lần hiện nay", tức khoảng 26 triệu đến 30 triệu người tử vong, lí do là vì "Số ca Tử vong tối đa" đơn giản là "Khi đại dịch Covid đến, làm cho lương thấp, bạn tử vong vì đói và tại vì Covid làm bạn có ít Tiền lương ,lương ít làm bạn không có ăn, không có ăn thì bạn sẽ chết, nó không tính là chết vì đó mà được tính là chết vì Covid"
Bối cảnh
nhỏ|trái|Người dân Vũ Hán xếp hàng trước một hiệu thuốc để mua khẩu trang và đồ dùng y tế phòng dịch Vũ Hán là thủ phủ của tỉnh Hồ Bắc là thành phố lớn thứ bảy ở Trung Quốc, với dân số hơn 11 triệu người. Nơi đây là một trung tâm giao thông lớn của đất nước này và Trung tâm đường sắt Vũ Hán là một trong 4 trung tâm đường sắt quan trọng nhất Trung Quốc. Thành phố này nằm cách Bắc Kinh khoảng 700 dặm (1.120 km) về phía Nam, 500 dặm (800 km) về phía Tây với Thượng Hải và 600 dặm (960 km) về phía Bắc với Hồng Kông. Các chuyến bay thẳng từ Vũ Hán cũng kết nối đến các thành phố lớn của châu Âu và Bắc Mĩ: sáu chuyến mỗi tuần đến Paris, ba chuyến hàng tuần đến Luân Đôn và năm chuyến hàng tuần đến Roma.
Coronavirus chủ yếu truyền bệnh ở động vật, nhưng đã tiến hóa và lây nhiễm sang người, như đã thấy ở đại dịch SARS, MERS và bốn loại coronavirus khác được tìm thấy ở người gây ra các triệu chứng nhẹ về hô hấp như cảm lạnh thông thường. Cả sáu loại đều có thể lây từ người sang người. Năm 2002, với nguồn gốc từ cầy hương từ các chợ động vật hoang dã, một đợt bùng phát SARS bắt đầu ở Trung Quốc đại lục và lan sang tận Canada và Hoa Kỳ, khiến hơn 700 người tử vong trên toàn thế giới. Trường hợp cuối cùng xảy ra vào năm 2004. Vào thời điểm đó, Trung Quốc bị WHO chỉ trích vì cách xử lý dịch bệnh. Mười năm sau khi xuất hiện SARS, coronavirus liên quan đến lạc đà một bướu, MERS cũng khiến 750 người tử vong ở 27 quốc gia.
Trước khi bùng phát dịch, một nghiên cứu tiến hành trong tự nhiên công bố năm 2015 đã cảnh báo nguy cơ tiềm tàng tái phát dịch SARS-CoV, dựa trên các chủng virus tồn tại trong quần thể dơi Trung Quốc. Dựa trên nguyên lý kỹ thuật di truyền ngược mã gen SARS-CoV, một nhóm nghiên cứu tên là Ralph Baric đã tạo ra và miêu tả tính chất của coronavirus SHC014, một loại virus chimera có protein gai (protein S, spike protein) lấy từ chủng SARS-CoV đã thích nghi với chuột. Việc sử dụng kháng thể và vaccine đơn dòng đều thất bại trong việc vô hiệu hóa và phòng ngừa nhiễm CoV có protein gai trên bề mặt nêu trên.
Các trường hợp đầu tiên
Nhiều trường hợp "viêm phổi không rõ nguyên nhân" tập trung quanh một chợ bán động vật và cá ở thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc của Trung Quốc từ cuối tháng 12 năm 2019. Trong khu chợ này có khoảng 1000 quầy bán gà, mèo, gà lôi, dơi, con dúi (marmota), rắn độc, hươu đốm, các bộ phận của thỏ và nhiều loài động vật hoang dã khác, do đó dẫn đến sự nghi ngờ rằng nguyên nhân gây bệnh có thể là một loại coronavirus mới được bắt nguồn từ động vật. Việc dịch bệnh ở Vũ Hán có nguồn gốc liên quan đến một thị trường lớn chuyên bán hải sản và động vật để tiêu thụ đã dẫn đến khả năng bệnh bắt nguồn từ động vật. Điều này dẫn đến nỗi lo ngại rằng dịch bệnh sẽ tương tự như sự bùng phát SARS trước đó, thậm chí một mối lo ngại trầm trọng hơn trước bởi một lượng lớn người dân dự kiến sẽ đi du lịch vào dịp Tết Nguyên Đán này khiến cho dịch bệnh dễ dàng lây lan nhanh chóng ở nhiều nơi trên thế giới, bắt đầu từ ngày 25 tháng 1 năm 2020.
Phát sinh chủng loại coronavirus mới (SARS-CoV-2)
nhỏ|phải|Hình vẽ mô phỏng một virion của SARS-CoV-2.
Chủng virus mới gây ra các trường hợp đã được xác nhận là SARS-CoV-2 (tên gọi tạm thời là coronavirus mới (2019-nCoV)), là chủng thứ bảy trong họ coronavirus được biết đến có khả năng lây bệnh cho người, với trình tự bộ gen được báo cáo là giống đến 79,5% so với trình tự bộ gen của SARS-CoV và có sự tương đồng đến 96% với các chủng coronavirus lây nhiễm ở loài dơi móng ngựa.
Ngay giữa tháng 1 năm 2020, ít nhất năm bộ gen của coronavirus mới đã được phân lập, giải mã và công bố chi tiết. Năm bộ gen của virus đã được phân lập bao gồm BetaCoV/Wuhan/IVDC-HB-01/2019, BetaCoV/Wuhan/IVDC-HB-04/2020, BetaCoV/Wuhan/IVDC-HB-05/2019, BetaCoV/Wuhan/WIV04/2019, và BetaCoV/Wuhan/IPBCAMS-WH-01/2019. Thông tin này do Viện Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh do Virus Quốc gia thuộc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc (CDC), Viện Sinh học Mầm bệnh và Bệnh viện Kim Ngân Đàm Vũ Hán công bố. Trình tự RNA của virus dài khoảng 30 kbp (30 000 cặp base). Các bộ gen này chỉ ra rằng coronavirus mới này khác biệt về mặt di truyền với các coronavirus khác đã biết trước đó, như các coronavirus liên quan đến Hội chứng hô hấp cấp tính nặng (SARS-CoV) và Hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS-CoV). Giống như SARS-CoV, nó là thành viên của Beta-CoV dòng B. Các nghiên cứu đã phát hiện chủng virus SARS 2 ký sinh trong người thông qua thụ thể ACE 2, giống hệt virus SARS.
Nguồn gốc lây truyền
nhỏ|[[Đồ thị dạng bán logarit trên đã chứng minh được rằng các ca nhiễm mới và số người tử vong thuộc pha tăng trưởng (exponential phase) (ngày 31 tháng 1 năm 2020).]]
Nguồn động vật hoang dã tự nhiên của 2019‐nCoV và vật chủ trung gian truyền 2019-nCoV sang người vẫn chưa được xác nhận. Tuy nhiên, rất có thể nguồn nguyên thủy của virus này là dơi. 33 trong số 585 mẫu động vật thu được từ chợ chỉ ra chứng cứ của 2019-nCoV.
Các nghiên cứu về phát sinh chủng loại của 2019-nCoV kiểm tra lịch sử tiến hóa của virus này và các mối quan hệ của nó với các loài sinh vật khác. Một báo cáo vào ngày 22 tháng 1 năm 2020 từ Đại học Bắc Kinh, Đại học Y học cổ truyền Trung Hoa Quảng Tây, Đại học Ninh Ba và Học viện Công nghệ Sinh học Vũ Hán (武汉生物工程学院) so sánh khuynh hướng sử dụng codon của 2019-nCoV với người, dơi, gà, nhím, tê tê và 2 loài rắn, và họ kết luận rằng "rắn là nguồn động vật hoang dã có thể nhất của 2019‐nCoV" để sau dó truyền sang con người. Tuyên bố này gây tranh cãi rộng khắp: một số người cho rằng nguồn phải là dơi và vật chủ trung gian, chim hay thú, không phải rắn (do rắn là động vật biến nhiệt, không giống như người là động vật hằng nhiệt), trong khi những người khác sử dụng dữ liệu tái tổ hợp và khuynh hướng sử dụng codon SARS/MERS đã bác bỏ lý luận này. Sự kiện tái tổ hợp có lẽ đã xảy ra trong dơi.
Một bài báo trước công bố được cập nhật phát hành ngày 23 tháng 1 năm 2020 trên bioRxiv từ các thành viên của Viện Virus học Vũ Hán, Bệnh viện Kim Ngân Đàm Vũ Hán, Đại học Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh tỉnh Hồ Bắc gợi ý rằng 2019-nCoV có lẽ có nguồn gốc từ dơi, do phân tích của họ chỉ ra rằng ở mức bộ gen tổng thể thì 2019-nCoV là 96% đồng nhất với coronavirus dơi nhận dạng năm 2013.
Một bài báo qua bình duyệt của Domenico Benvenuto et al. mô tả cây phát sinh chủng loài được dựng lên từ 15 trình tự bộ gen tổng thể sẵn có của 2019-nCoV và 12 trình tự bộ gen tổng thể tương tự cao sẵn có trong ngân hàng gen (5 từ SARS, 2 từ MERS và 5 từ Coronavirus tựa SARS trên dơi). Phân tích bộ gen chỉ ra rằng nucleocapsid và spike glycoprotein có một số vị trí chịu áp lực chọn lọc dương. Lập mô hình tương đồng chỉ ra một số khác biệt phân tử và cấu trúc nhất định giữa các virus. Cây phát sinh chủng loài chỉ ra rằng 2019-nCoV tụ hợp đáng kể với trình tự coronavirus tựa SARS trên dơi, trong đó có quan hệ họ hàng gần gũi nhất với trình tự coronavirus tựa SARS trên dơi cô lập từ loài Rhinolophus sinicus năm 2015, trong khi phân tích cấu trúc phát hiện các đột biến ở Spike glycoprotein và nucleocapsid protein. Các tác giả cho rằng 2019-nCoV là một coronavirus khác biệt với virus SARS, có lẽ đã được truyền từ dơi hay vật chủ khác cung cấp khả năng lây nhiễm sang con người.
Đặc điểm
nhỏ|Sự nhân lên của một hạt coronavirus.|thế=|phải|300px thumb|300px|thumbtime=4:02|Video giới thiệu về hệ số lây nhiễm cơ bản và [[tỷ lệ tử vong ca bệnh trong bối cảnh đại dịch COVID-19.]]
Sự lây truyền
Virus corona chủng mới chủ yếu lây lan qua các giọt bắn trong không khí khi một cá nhân bị nhiễm bệnh ho hoặc hắt hơi trong phạm vi khoảng 3 ft đến 6 ft. Trong số 41 trường hợp ban đầu, hai phần ba có tiền sử tiếp xúc với Chợ bán buôn hải sản Hoa Nam. Tháng 5 năm 2020, một nghiên cứu tại Đại học Hong Kong - Trung Quốc cũng cho biết virus này cũng lây qua mắt cao gấp 100 lần so với SARS
Hệ số lây nhiễm của các biến chủng SARS-COV-2 mới
Từ giữa năm 2020 đến nay, nhiều biến chủng mới của SARS-COV-2 ra đời ở nhiều vùng khác nhau trên thế giới như B.1.1.7 ở Anh, biến chủng B.1.2.2.2 ở Scotland, biến chủng D614G ở lục địa Châu Âu, biến chủng B.1.619 ở Trung Phi, biến chủng B.1.351 ở Nam Phi, biến chủng B.1.617.2 ở Ấn Độ đã làm thay đổi tốc độ lây nhiễm theo chiều hướng gia tăng. Trong đó, biến chủng B.1.1.7 ở Anh và biến chủng B.1.617.2 ở Ấn Độ có thể cho tốc độ lây nhiễm gấp 1,7 lần so với chủng SARS-COV-2 gốc. Có nghĩa là trung bình một người nhiễm SARS-COV-2 gốc có thể lây cho 2,5 đến 3 người thì một người biến chủng mới B.1.1.7 hoặc B.1.617.2 có thể lây sang 4 đến 5 người. Mặt khác, các yếu tố ngoại cảnh cũng có thể làm gia tăng tốc độ và khả năng lây nhiễm. Tỷ lệ lâu nhiễm trong nhà có thể đạt từ 11% đến 19% tùy theo điều kiện thông gió và mật độ người có mặt trong một đơn vị diện tích. Trong không gian kín như khoang máy bay, khoang tàu hỏa, khoang ô tô thì mức độ lây nhiễm có thể cao gấp 6 đến 7 lần so với mức độ lây nhiễm ở không gian bên ngoài. Tỷ lệ lây nhiễm thứ phát trung bình từ F1 sang F2 ở trẻ em là 4% so với người lớn là 17,1%. Tỷ lệ lây nhiễm trong các căn hộ gia đình rất cao, lên tới 75% hoặc hơn. Tỷ lệ lây nhiễm ở những nơi làm việc (văn phòng, công xưởng) cũng cao hơn bình thường, tới 43,5%. Những điều này lý giải nguyên nhân bùng phát nhanh chóng của COVID-19 tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, cơ quan, doanh trại, trên tàu thủy, tàu hỏa, tàu bay, xe khách, những nhà hàng, siêu thị, chợ, bến tàu, bến xe, trường học, thánh đường, đền chùa, bệnh viện, cơ sở chăm sóc y tế, rạp hát, trại giam.v.v... thường có hệ số lây nhiễm rất cao so với những nơi khác.
Dấu hiệu và triệu chứng
nhỏ|trái|Các triệu chứng của COVID-19. Có báo cáo virus tồn tại trong cơ thể người nhưng không gây triệu chứng. |349x349px
Các triệu chứng được báo cáo gồm sốt trong 90% trường hợp mắc bệnh, mệt mỏi và ho khan trong 80% trường hợp, 20% bị khó thở và suy hô hấp chiếm 15%. X-quang ngực đã tiết lộ các dấu hiệu ở cả hai phổi. Dấu hiệu sống nhìn chung là ổn định vào thời điểm nhập viện của những bệnh nhân. Các xét nghiệm máu thường cho thấy số lượng bạch cầu thấp (giảm bạch cầu và giảm bạch cầu lympho). Nhiều bệnh nhân còn có thể gặp các biểu hiện ngoài da, đặc biệt là ở các ngón chân
Tuy nhiên, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC), 25% số người bệnh có thể không có triệu chứng gì hoặc triệu chứng không rõ ràng.
Giao thức chẩn đoán
Ngày 15 tháng 1 năm 2020, WHO công bố một giao thức kiểm tra chẩn đoán virus SARS-CoV-2 (testing protocol) do nhóm nghiên cứu virus học từ Bệnh viện Charité ở Đức phát triển.
Mối lo ngại về việc chẩn đoán số ca mắc bệnh thấp hơn trên thực tế
Có những lo ngại về việc liệu nhân viên y tế và thiết bị có sẵn ở khu vực chứa dịch bệnh xác định có chính xác các trường hợp mắc coronavirus hay không, thay vì chẩn đoán sai các trường hợp nhiễm SARS-CoV-2 là "viêm phổi nặng". Nhiều người mang các triệu chứng giống như mắc coronavirus có thể quyết định tự cách ly tại nhà thay vì đến bệnh viện, tránh chờ đợi lâu và điều kiện chật chội tại các bệnh viện, trung tâm y tế. Ngoài ra, vẫn có nhiều trường hợp bị từ chối xét nghiệm và được trả về nhà vì các cơ sở y tế hiện đang bị quá tải nghiêm trọng.
Các ước tính về số lượng nhiễm bệnh
Vào ngày 17 tháng 1, một nhóm trường Đại học Hoàng gia ở Anh công bố một ước tính đến ngày 12 tháng 1 năm 2020, có khoảng 1.723 trường hợp (độ tin cậy 95%, 427–4.471) với các triệu chứng mới bùng phát. Công bố này này dựa trên số trường hợp được ghi nhận bên ngoài Trung Quốc. Họ cũng kết luận rằng "không nên loại trừ việc lây truyền từ người sang người".
Dựa trên các trường hợp được báo cáo và nghi ngờ trong khoảng thời gian 10 ngày từ lúc nhiễm virus cho đến khi phát hiện, các nhà nghiên cứu tại Đại học Đông Bắc (Northeastern University) và Đại học Hoàng gia Luân Đôn ước tính rằng số ca nhiễm trùng thực tế có thể cao hơn 10 lần so với những gì xác nhận tại thời điểm báo cáo. Đại học Hoàng gia ước tính 4.000 ca nhiễm (so với 440 được xác nhận) vào ngày 21 tháng 1 năm 2020, Đại học Đông Bắc ước tính có 12.700 ca nhiễm (so với 1.320 trường hợp được xác nhận) vào ngày 24 tháng 1 năm 2020.
Khả năng virus còn sót lại sau khi hồi phục
Một nghiên cứu công bố vào ngày 27 tháng 2 trên JAMA Network cho thấy virus SAR-CoV-2 có thể còn sót lại trong cơ thể bệnh nhân ít nhất hai tuần sau khi không còn triệu chứng. Các nghiên cứu cho rằng, mặc dù virus còn sót lại ở người, hầu hết chúng đã được hệ miễn dịch người đó chống lại rất mạnh, do đó nguy cơ lây nhiễm trong giai đoạn hồi phục là rất thấp. Virus lây nhiễm qua các giọt dịch hô hấp do người bệnh bắn ra, nhưng những người hồi phục không có triệu chứng ho, hắt hơi, đồng thời lượng virus trong cơ thể thấp nên việc lây lan đòi hỏi phải tiếp xúc rất gần.
Phản ứng tại Trung Quốc
phải|nhỏ|299x299px|"Hình ảnh trên không của đường phố sau khi các phương tiện giao thông bị cấm ở khu vực trung tâm thành phố Vũ Hán: rất ít xe cộ đi lại." — Tin tức bằng video từ China News Service. Vào ngày 20 tháng 1, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có bài phát biểu công khai đầu tiên về vụ dịch và nói về "sự cần thiết phải công bố thông tin kịp thời", theo Thông tấn xã. Một ngày sau, Ủy ban Chính trị và Pháp lý Trung ương của CPC, cơ quan chính trị quyền lực nhất Trung Quốc giám sát các cơ quan thực thi pháp luật và cảnh sát, đã viết "tự lừa dối sẽ chỉ làm cho dịch bệnh trở nên tồi tệ hơn và biến một thảm họa tự nhiên từ có thể kiểm soát được thành thảm họa do con người tạo ra với chi phí lớn" và "chỉ có sự cởi mở mới có thể giảm thiểu hoảng loạn đến mức lớn nhất". Ủy ban sau đó nói thêm, "bất cứ ai cố tình trì hoãn và che giấu việc báo cáo các trường hợp vì lợi ích cá nhân sẽ bị đóng đinh trên cột chịu xấu hổ đời đời."
Sau Tết Nguyên đán Trung Quốc vào ngày 25 tháng 1, sẽ có một lượng lớn người gồm những người đi trở lại từ quê nhà đến nơi làm việc như một phần của Xuân vận. Một số tỉnh và thành phố bắt đầu khuyến khích mọi người ở lại quê hương và không đi đến nơi làm việc trở lại. Thành phố phía đông Tô Châu cũng khuyến khích làm việc từ xa qua internet và tiếp tục kéo dài thời gian nghỉ lễ xuân.
Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc và Tập đoàn Đường sắt Nhà nước Trung Quốc, nơi điều tiết hàng không dân dụng của Trung Quốc và vận hành các dịch vụ đường sắt, đã thông báo vào ngày 24 tháng 1 rằng hành khách có thể hoàn lại tiền đầy đủ cho vé máy bay và tàu mà không phải trả thêm phụ phí, bất kể chuyến bay hay tàu của họ sẽ đi qua Vũ Hán hay không. Một số chuỗi khách sạn và các công ty du lịch trực tuyến cũng cho phép linh hoạt hơn trong việc hủy bỏ và thay đổi. Bộ Văn hóa và Du lịch Trung Quốc đã ra lệnh cho các cơ quan du lịch và các công ty du lịch trực tuyến tạm dừng các tour du lịch trọn gói và ngừng cung cấp các gói "chuyến bay + khách sạn".
Nhiều tỉnh và thành phố bên ngoài Hồ Bắc bị lây nhiễm nhất bắt đầu hạn chế đi lại. Bắc Kinh đã đình chỉ tất cả các xe buýt liên tỉnh vào ngày 25 tháng 1, với một số thành phố khác làm theo. Thượng Hải, Thiên Tân, Sơn Đông, Tây An và Tam Á đều tuyên bố đình chỉ dịch vụ xe buýt liên tỉnh hoặc liên thông vào ngày 26 tháng 1.
Vào tối ngày 25 tháng 1, chính quyền Trung Quốc đã cấm sử dụng phương tiện cá nhân ở Vũ Hán. Chỉ những phương tiện đang vận chuyển vật tư quan trọng hoặc phương tiện ứng phó khẩn cấp mới được phép di chuyển trong thành phố.
Các biện pháp phong tỏa dịch bệnh trên quy mô toàn thành phố
nhỏ|phải|Biển thông báo đóng cửa một nhà ga ở tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.|300x300px Vào ngày 23 tháng 1 năm 2020, biện pháp kiểm dịch về du lịch trong và ngoài Vũ Hán đã được áp đặt trong nỗ lực ngăn chặn sự lây lan của virus ra khỏi Vũ Hán. Các chuyến bay và xe lửa trong và ngoài Vũ Hán, xe buýt công cộng, hệ thống tàu điện ngầm và xe khách đường dài đã bị đình chỉ cho đến khi có thông báo mới. Các cuộc tụ họp quy mô lớn và các tour du lịch theo nhóm cũng được yêu cầu tạm dừng. Đến ngày 24 tháng 1 năm 2020, tổng cộng 15 thành phố, bao gồm Vũ Hán, ở Hồ Bắc, đã được đặt dưới các biện pháp kiểm dịch tương tự.
Do các biện pháp kiểm dịch chưa từng có này, người dân đổ xô đi dự trữ các mặt hàng thiết yếu, thực phẩm và nhiên liệu. Giá cả hàng hóa cũng tăng đáng kể. Nhân viên y tế phải đối mặt với những khó khăn trong việc đi lại đến bệnh viện của họ, vì giờ đây họ bị giới hạn trong việc đi bộ và đi bằng xe hơi riêng. Taxi và xe cho thuê tư nhân sẽ xa lánh họ khi biết điểm đến. phải|nhỏ| Cư dân của Vũ Hán đeo [[khẩu trang vội vã chạy ra chợ gần đó vào ngày 23 tháng 1.|299x299px]] Guan Yi, một nhà dịch tễ học và nhà virus học SARS với các nhóm bao gồm các chuyên gia y tế vừa bay về Hồng Kông sau cuộc kiểm tra một ngày của họ ở Vũ Hán nói với các phóng viên rằng "dịch Vũ Hán lớn hơn ít nhất 10 lần so với SARS, kêu gọi mọi người tránh xa Vũ Hán càng sớm càng tốt."
Một số bài đăng trên Weibo cho thấy các bệnh viện ở Vũ Hán đã quá tải với hàng ngàn người bị sốt và bị chỉ trích nặng nề về độ tin cậy của các số liệu từ chính phủ Trung Quốc mặc dù các bài đăng này hiện đã bị xóa do không rõ lý do.
Vào ngày 26 tháng 1, thành phố Sán Đầu ở Quảng Đông đã tuyên bố phong tỏa một phần thành phố, mặc dù lệnh này đã nhanh chóng đảo ngược chỉ hai giờ sau đó. Điều này tạo ra sự hỗn loạn khi người dân đổ xô đến các siêu thị để dự trữ thực phẩm ngay sau khi lệnh này được tuyên bố, và việc người dân tích trữ thực phẩm đã không chấm dứt cho đến khi chính quyền đảo ngược quyết định của họ. Caixin cho biết cách diễn đạt ban đầu của Sán Đầu là "nghiêm ngặt chưa từng thấy" và sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của người dân nếu được thực hiện như hiện tại. Bộ phận kiểm soát ổ dịch của Sán Đầu sau đó đã làm rõ rằng họ sẽ không hạn chế việc đi lại và tất cả những gì họ sẽ làm là khử trùng các phương tiện được sử dụng để vận chuyển.
Chính quyền thủ đô Bắc Kinh và một số thành phố lớn khác, bao gồm Hàng Châu, Quảng Châu và Thâm Quyến tuyên bố ngày 26 tháng 1 rằng các thành phố này sẽ không bị phong tỏa tương tự như của tỉnh Hồ Bắc. Tin đồn về những lần phong tỏa này đã lan truyền rộng rãi trước khi có thông báo chính thức. Người phát ngôn của ủy ban giao thông thành phố Bắc Kinh tuyên bố rằng đường cao tốc, cũng như tàu điện ngầm và xe buýt, đang hoạt động bình thường. Trong nỗ lực giảm bớt sự hoảng loạn của người dân, chính quyền của Hàng Châu nhấn mạnh thành phố sẽ không bị phong tỏa và cả hai thành phố đều nói rằng họ sẽ đưa ra các biện pháp phòng ngừa trước những rủi ro tiềm ẩn.
Vào ngày 2 tháng 2 năm 2020, thành phố Ôn Châu thuộc Chiết Giang cũng đã thực hiện phong tỏa một phần, đóng cửa 46 trong số 54 trạm kiểm soát đường cao tốc.
Bệnh viện chuyên khoa dã chiến
Một bệnh viện chuyên khoa tên là Bệnh viện Hỏa Thần Sơn (火神山医院) đã được xây dựng như một biện pháp đối phó với dịch bệnh và để cách ly tốt hơn cho bệnh nhân. Chính quyền thành phố Vũ Hán đã yêu cầu một doanh nghiệp nhà nước xây dựng một bệnh viện như vậy "với tốc độ nhanh nhất" tương đương với tốc độ xây dựng bệnh viện phục vụ dịch SARS năm 2003.
Vào ngày 24 tháng 1, chính quyền Vũ Hán đã định rõ chi tiết kế hoạch của họ, cho biết họ đã lên kế hoạch xây dựng bệnh viện trong vòng sáu ngày kể từ ngày thông báo và nó sẽ sẵn sàng để sử dụng vào ngày 3 tháng 2. Bệnh viện chuyên khoa này sẽ có 813 giường và sẽ có diện tích 25.000 m². Bệnh viện được mô phỏng theo Bệnh viện Tiểu Thang Sơn (小汤山医院) được xây dựng vì sự bùng phát SARS năm 2003, được xây dựng chỉ trong bảy ngày. Truyền thông nhà nước ca ngợi các công nhân xây dựng vì họ đã làm việc chăm chỉ, cho biết đã có 1.500 công nhân và gần 300 đơn vị máy móc xây dựng trên công trường vào lúc cao điểm, và một đội dự phòng gồm 2.000 công nhân đã được tập hợp. Việc xây dựng sẽ không ngừng nghỉ vào đêm giao thừa và Tết Nguyên đán của Trung Quốc, tức là ngày 24 và 25 tháng 1. Điều này có nghĩa là các công nhân sẽ phải làm việc xuyên Tết Nguyên đán và báo cáo cho biết những công nhân này đã được trả lương cao gấp đôi.
Nhà chức trách đã công bố kế hoạch cho một bệnh viện chuyên khoa thứ hai vào ngày 25 tháng 1. Cái mới sẽ được đặt tên là Bệnh viện Lôi Thần Sơn (雷神山医院), với sức chứa 1.600 giường; việc hoàn thành được lên kế hoạch trong vòng "nửa tháng." Một số người bày tỏ mối quan tâm của họ thông qua các dịch vụ truyền thông xã hội, nói rằng quyết định của chính quyền xây dựng một bệnh viện khác trong thời gian ngắn như vậy cho thấy mức độ nghiêm trọng của dịch bệnh có thể tồi tệ hơn nhiều so với dự kiến.
Ngày 24 tháng 1 năm 2020, chính quyền thông báo về việc sẽ chuyển một tòa nhà bỏ không ở Hoàng Châu, Hoàng Cương thành bệnh viện 1.000 giường. Công việc được 500 người tiến hành vào ngày hôm sau và tòa nhà bắt đầu tiếp nhận bệnh nhân vào 22:30 ngày 28 tháng 1 năm 2020 dưới tên gọi Trung tâm Y tế Khu vực Đại Biệt Sơn (大别山区域医疗中心).
nhỏ|Công trường xây dựng [[bệnh viện Hỏa Thần Sơn vào ngày 24 tháng 1.|299x299px]]
Phản ứng quốc tế
Tình hình ở Vũ Hán đang được theo dõi liên quan đến vòng đấu thứ ba sắp tới của Giải đấu vòng loại Olympic AFC 2020, một số trận đấu sẽ diễn ra ở đó trong suốt thời gian diễn ra giải đấu từ ngày 3 tháng 2 năm 2020 đến ngày 9 tháng 2 năm 2020. Vào ngày 22 tháng 1 năm 2020, AFC đã thông báo rằng họ sẽ chuyển các trận đấu của bảng A dự kiến sẽ được chơi ở Vũ Hán, bao gồm các đội Úc, Trung Quốc, Đài Loan và Thái Lan chuyển đến thi đấu tại Nam Kinh do sự bùng phát của coronavirus. Vài ngày sau, AFC thông báo rằng cùng với Liên đoàn bóng đá Úc, họ sẽ chuyển các trận đấu tới Sydney, Australia.
Kể từ ngày 31 tháng 12 năm 2019, một số khu vực và quốc gia gần Trung Quốc đã siết chặt sàng lọc các du khách được chọn. Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) sau đó đã ban hành lệnh theo dõi khách du lịch cấp 1. Hướng dẫn và đánh giá rủi ro đã được đăng tải trong thời gian ngắn bởi những người khác bao gồm Trung tâm phòng chống dịch bệnh châu Âu và y tế công cộng Anh. Ở Trung Quốc, các sân bay, nhà ga và nhà ga xe lửa đã lắp đặt nhiệt kế hồng ngoại. Những người bị sốt sau đó được đưa đến các cơ sở y tế sau khi được đăng ký và đeo khẩu trang. Thử nghiệm phản ứng sao chép chuỗi polymerase đảo ngược thời gian thực (rRT-PCR) đã được sử dụng để xác nhận các trường hợp nhiễm coronavirus mới.
Một phân tích về các mô hình du lịch hàng không đã được sử dụng để vạch ra và dự đoán các mô hình lây lan, và đã được công bố trên Tạp chí Y học Du lịch vào giữa tháng 1 năm 2020. Dựa trên thông tin từ Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (2018), Bangkok, Hồng Kông, Tokyo và Đài Bắc có lượng khách du lịch lớn nhất từ Vũ Hán. Dubai ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Sydney và Melbourne ở Úc cũng được báo cáo là điểm đến phổ biến cho những người đi du lịch từ Vũ Hán. Sử dụng công cụ được xác nhận, Chỉ số dễ bị tổn thương bệnh truyền nhiễm (IDVI), để đánh giá khả năng quản lý mối đe dọa bệnh tật, Bali được báo cáo là ít có khả năng chuẩn bị nhất, trong khi các thành phố ở Úc có khả năng nhất.
Sơ tán các nhà ngoại giao và công dân nước ngoài tại Vũ Hán
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ tuyên bố vào ngày 25 tháng 1 rằng họ đang thực hiện các biện pháp sơ tán các nhà ngoại giao và quan chức tại Tổng lãnh sự quán Hoa Kỳ tại Vũ Hán, cũng như bất kỳ công dân Hoa Kỳ nào bị lệnh phong tỏa làm ảnh hưởng. Ước tính có khoảng 1.000 công dân Hoa Kỳ sống trong tỉnh Hồ Bắc. Một chuyến bay sơ tán dự kiến sẽ rời Sân bay quốc tế Thiên Hà Vũ Hán vào ngày 28 tháng 1, đến Sân bay quốc tế San Francisco.
Chính phủ Thái Lan cũng đang lên kế hoạch sơ tán 64 công dân Thái Lan. Bốn máy bay C-130 được trang bị các đội y tế đã được đặt ở chế độ chờ, với kế hoạch sơ tán hoàn chỉnh hơn dự kiến sẽ được biết vào ngày 27 tháng 1.
Chính phủ Nga, Pháp, Ấn Độ, Nhật Bản, và Úc cũng đang xem xét các biện pháp tương tự.
Panama và Sri Lanka đã bắt đầu hồi hương các sinh viên của họ tại Trung Quốc. Myanmar đã bắt đầu hồi hương 60 sinh viên của họ từ khu vực ven Vũ Hán.
Việt Nam đã cho phép bốn chuyến bay đặc biệt để chuyên chở hành khách Vũ Hán về nhà trong giai đoạn 24 – 27 tháng 1, và sẵn sàng tổ chức chuyến bay để sơ tán công dân còn ở Vũ Hán.
Ngày 29 tháng 1, Australia và New Zealand thông báo về việc họ có thể hợp sức để sơ tán công dân của họ từ Vũ Hán. Hiện có khoảng 50-82 công dân New Zealand tại Vũ Hán và 600 công dân Australia ở tỉnh Hồ Bắc, bao gồm 140 trẻ em Australia tại Vũ Hán. Chính phủ New Zealand cũng thuê một máy bay Boeing 777-200ER từ hãng hàng không quốc gia Air New Zealand để hỗ trợ các cố gắng sơ tán, tùy theo sự phê chuẩn từ các quan chức Trung Quốc. Trong khi ưu tiên là dành cho người quốc tịch New Zealand nhưng máy bay cũng sẽ sơ tán công dân Australia và các đảo trên Thái Bình Dương.