cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Canard à la presse
Chế biến
Trong đó, một con vịt non béo bị bóp chết ngạt để giữ lại nguyên vẹn phần máu huyết trong thân thể của nó, ngày nay chúng được bóp chết bằng một cái máy ép chuyên dụng. Vịt sau khi bị bóp chết ngạt sẽ được làm sạch, nướng tái, sau đó lấy gan (nghiền nhỏ và cùng với việc tẩm ướp gia vị), sau đó cũng lấy chân và ức ra. Toàn bộ phần còn lại của con vịt (thịt, xương và da) được cho vào một máy ép đặc biệt (tương tự như máy ép rượu) để thu lấy máu và nước thịt. Hỗn hợp này được cho thêm gan vịt, bơ và rượu cognac, sau đó rưới lên phần ức vịt để tạo ra món ăn hoàn chỉnh. Món ăn này được đánh giá là có hương vị tinh tế rất cao (height of elegance).
Tham khảo
Thể loại:Ẩm thực Pháp
Augan
Augan (Algam trong tiếng Bretagne) là một xã ở tỉnh Morbihan trong vùng Bretagne tây bắc Pháp. Xã này có diện tích 40,83 km², dân số năm 1999 là 1272 người. Khu vực này có độ cao từ 40-144 mét trên mực nước biển.
Cư dân của Augan danh xưng trong tiếng Pháp là Alganais hoặc Auganais.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Morbihan
Đức Cơ
Đức Cơ là một huyện biên giới nằm ở phía tây tỉnh Gia Lai, Việt Nam.
Địa lý
Huyện Đức Cơ ở phía tây của tỉnh Gia Lai, có vị trí địa lý:
Điều kiện tự nhiên
Huyện Đức Cơ có chiều dài đường biên giới 35 km, trải dài trên địa bàn 3 xã: Ia Dom, Ia Nan và Ia Pnôn.
Đức Cơ một huyện vùng cao, vùng sâu vùng xa, điều kiện địa hình nhiều đồi núi, dẫn đến việc đi lại, giao thông gặp nhiều khó khăn, có đường biên giới dài khoảng 50 km.
Huyện nằm trong vùng có đặc điểm khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên, trong năm có hai mùa rõ rệt: mùa mưa(bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 11), mùa khô bắt đầu từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau). Nhiệt độ bình quân 24°C, độ ẩm trung bình 81%, lượng mưa trung bình 1500–1600 mm, cơ bản thuận lợi cho việc phát triển sản xuất nông nghiệp và lâm nghiệp.
Hệ thống đất đỏ bazan màu mỡ cùng với những điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc sản xuất nông nghiệp với các loại cây công nghiệp dài ngày như cà phê, tiêu, điều...
Hành chính
Huyện Đức Cơ có 10 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Chư Ty (huyện lỵ) và 9 xã: Ia Din, Ia Dom, Ia Dơk, Ia Kla, Ia Krêl, Ia Kriêng, Ia Lang, Ia Nan, Ia Pnôn.
Lịch sử
Trước năm 1945, vùng đất Đức Cơ ngày nay là địa bàn cư trú từ lâu đời của người Jrai thuộc nhóm Tboăn.
Ngày 30 tháng 10 năm 1893, Hiệp ước Xiêm – Pháp được ký kết, Xiêm thừa nhận quyền bảo hộ của Pháp trên tả ngạn sông Mê Kông, Tây Nguyên nói chung, Gia Lai trong đó có Đức Cơ nói riêng được Pháp sáp nhập vào đất Hạ Lào.
Sau nhượng bộ của triều đình nhà Nguyễn theo yêu sách của Khâm sứ Trung Kỳ là Bulôsơ (Boulloche), ngày 16 tháng 10 năm 1898, Tây Nguyên là vùng đất thuộc quyền bảo hộ trực tiếp của thực dân Pháp. Cũng trong năm này, tòa đại lý hành chính Kon Tum, bao gồm cả địa phận Gia Lai được thành lập và giao cho linh mục thừa sai Viallenton (cha Truyền) cai quản. Sự kiện này đánh dấu việc chinh phục vùng đất bắc Tây Nguyên của thực dân Pháp coi như hoàn tất, cả Tây Nguyên và Đức Cơ rơi vào ách đô hộ của chế độ thực dân.
Ngày 4 tháng 7 năm 1905, Toàn quyền Đông Dương ban hành Nghị định thành lập tỉnh tự trị Plei-Kou-Der, thì địa bàn huyện Đức Cơ ngày nay thuộc tỉnh này.
Ngày 25 tháng 4 năm 1907, Toàn quyền Đông Dương ban hành Nghị định xoá tỉnh Plei-Kou-Der. Đất đai của Đức Cơ thuộc đại lý hành chính Kon Tum nhập vào tỉnh Bình Định.
Ngày 9 tháng 2 năm 1913, Toàn quyền Đông Dương ban hành Nghị định số 214 và 215, thực dân Pháp lập tỉnh Công Tum (từ đây viết là Kon Tum) thì địa bàn huyện Đức Cơ ngày nay cũng thuộc tỉnh này.
Ngày 24 tháng 5 năm 1925, Toàn quyền Đông Dương ban hành Nghị định thành lập đại lý hành chính Pleiku thuộc tỉnh Kon Tum, vùng đất Đức Cơ thuộc đại lý hành chính Pleiku.
Ngày 24 tháng 5 năm 1932, Toàn quyền Đông Dương ban hành Nghị định tách một phần đất phía nam tỉnh Kon Tum (gồm đại lý Pleiku và đại lý Cheo Reo) để thành lập tỉnh Pleiku thì phần đất của Đức Cơ ngày nay cũng thuộc về tỉnh Pleiku.
Đến trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, địa bàn Đức Cơ thuộc huyện Chư Ty, tỉnh Gia Lai.
Ngày 4 tháng 6 năm 1947, thực dân Pháp đổi Tòa Uỷ Phủ Liên bang sơn cước thành Tòa phụ trách các dân tộc sơn cước miền Nam Đông Dương.
Ngày 25 tháng 7 năm 1950, chính quyền bù nhìn Bảo Đại ký sắc lệnh số 3, đặt các tỉnh Đắk Lắk, Đồng Nai Thượng, Lâm Viên, Pleiku và Kon Tum thành một địa phận hành chính riêng biệt gọi là Cao nguyên miền Nam thuộc Hoàng triều cương thổ.
Giai đoạn 1954 – 1975
Về phía chính quyền Sài Gòn, từ năm 1954 – 1958, phần lớn vùng đất nay là Đức Cơ thuộc quận Pleiku, tỉnh Pleiku.
Ngày 25 tháng 6 năm 1958, Bộ trưởng Nội vụ Việt Nam cộng hoà ban hành Nghị định số 340-BNV/HC/NĐ, chia quận Pleiku thành 2 quận mới là Lệ Trung và Thuận Đức thì hầu hết phần đất đai của huyện Đức Cơ ngày nay thuộc tổng Plei Brel Dor, quận Lệ Trung.
Ngày 3 tháng 2 năm 1959, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa ban hành Sắc lệnh số 33-NV thành lập quận Lệ Thanh, trụ sở đặt tại xã Đức Hưng (nay là Ia Krêl) thì vùng đất nay là Đức Cơ thuộc quận Lệ Thanh.
Ngày 22 tháng 2 năm 1966, Chủ tịch Ủy ban hành pháp Trung ương Việt Nam cộng hòa ban hành Nghị định số 273-NĐ/NV, quận Lệ Thanh được đổi tên thành quận Thanh An, vùng đất nay là Đức Cơ thuộc quận Thanh An cho đến năm 1975.
Về phía ta, trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1946 – 1954), các xã nay thuộc huyện Đức Cơ, nằm phía tây đường 14 được gọi là vùng Tây đường 14. Đây là một khu vực rộng lớn bao gồm nhiều huyện hiện nay, là địa bàn hoạt động xây dựng cơ sở chính trị, phát động phong trào du kích chiến tranh, chưa lập đơn vị hành chính cấp huyện. Từ năm 1954 – 1975, địa bàn tỉnh được chia làm 9 khu (tương đương huyện), Đức Cơ thuộc khu 4, khu 5.
Tháng 7 năm 1960, tỉnh tỉnh Pleiku sáp nhập khu 4 và 5 thành khu 45. Giữa năm 1961, khu 45 lại tách ra thành khu 4 và khu 5 như cũ. Giữa năm 1962, do yêu cầu thống nhất chỉ đạo công tác dinh điền ở khu vực phía tây, tỉnh tỉnh Pleiku quyết định thành lập khu 10 nhưng đến đầu năm 1964 thì giải thể. Khu 10 được thành lập giai đoạn này có nhiệm vụ chỉ đạo công tác dinh điền của cả khu 4 và khu 5, không có địa bàn riêng.
Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng (1975), ta tổ chức lại các huyện, khu 4 được đổi tên thành huyện Chư Păh và là một trong mười huyện, thị của tỉnh Gia Lai - Kon Tum.
Huyện Đức Cơ được thành lập theo Quyết định 315-HĐBT ngày 15 tháng 10 năm 1991 của Hội đồng Bộ trưởng, trên cơ sở:
Ngày 26 tháng 12 năm 1991, Ban Tổ chức Chính phủ ban hành Quyết định số 691-TCCP. Theo đó:
Huyện Đức Cơ có 1 thị trấn và 9 xã như hiện nay.
Kinh tế
Đức Cơ là một huyện miền núi, đa số dân cư là lao động phổ thông, làm nương rẫy hoặc lao động trong các ngành nghề nông, lâm nghiệp. Các hình thức trồng rừng,trồng cây công nghiệp khá phát triển,các cây trồng phổ biến như Cà phê, Cao su, Hồ tiêu, Khoai mì, … Chăn nuôi kém phát triển.
Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân hàng năm đạt 12%; thu nhập bình quân đầu người 10,7 triệu đồng/năm; thu ngân sách bình quân tăng 27,2%/năm; tỷ lệ hộ nghèo hàng năm giảm bình quân 5,44%.
Liên kết ngoài
Thể loại:Huyện biên giới Việt Nam với Campuchia
Xã Lenox, Quận Susquehanna, Pennsylvania
Xã Lenox (Lenox Township) là một xã thuộc quận Susquehanna, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.934 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Pennsylvania Thể loại:Quận Susquehanna, Pennsylvania
Dibek, Nusaybin
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Mardin
Psychopsis meyricki
Psychopsis meyricki là một loài côn trùng trong họ Psychopsidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được McLachlan miêu tả năm 1887.
Tham khảo
Thể loại:Psychopsis
Dusona disclusa
Dusona disclusa là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Amoni phosphat
Điều chế amoni phosphat
Amoni phosphat có thể được điều chế trong phòng thí nghiệm bằng cách cho acid phosphoric 85% phản ứng với dung dịch amonia 30% :
Tham khảo
Thể loại:Hợp chất vô cơ Thể loại:Hóa học vô cơ Thể loại:Hợp chất nitơ Thể loại:Hợp chất nitơ vô cơ Thể loại:Hợp chất phosphor Thể loại:Hợp chất amoni
Ia Pa
Ia Pa là một huyện nằm ở phía đông nam tỉnh Gia Lai, Việt Nam.
Địa lý
Huyện lỵ là xã Kim Tân. Huyện có diện tích 870,9 km², dân số là 57.948 người (năm 2021).
Địa hình
Xen kẽ với núi đồi thấp, đất dốc, sông ngòi, đất bãi bồi và cánh đồng lúa nước hai vụ. Huyện nằm trong vùng thung lũng lòng chảo thấp và kín gió nên nhiệt độ ở đây khá cao, độ ẩm thấp, lượng mưa thấp. Với điều kiện tự nhiên như trên, huyện có rất ít lợi thế về phát triển nông, lâm nghiệp, thích hợp với các loại cây trồng, vật nuôi có nguồn gốc nhiệt đới, nhất là cây lương thực như lúa, ngô…, cây công nghiệp ngắn ngày như bông, sắn, mía, đậu… và chăn nuôi bò thịt.
Tiềm năng thế mạnh
Gần 59.000 ha đất lâm nghiệp, trên 30.000 ha đất nông nghiệp (trong đó lúa nước thủy lợi trên 9.185 ha), diện tích ngô hàng năm gần 2.890 ha, diện tích sắn trên 5.666 ha, và trên 13.000 ha đất khá màu mỡ phù hợp với nhiều loại cây trồng có giá trị kinh tế cao như cây thuốc lá, mía…;
Giao thông thuận lợi, nguồn lao động tại chỗ dồi dào và giá nhân công rẻ… là những lợi thế của huyện để phát triển các ngành công nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiệp chế biến thực phẩm, chế biến thức ăn gia súc.
Ngoài ra trên địa bàn huyện còn có xã Chư Mố được xác định là cái nôi của người dân tộc thiểu số Ja Rai, có điểm dừng chân của khách du lịch nước ngoài tại làng Blôm, xã Kim Tân. Đây là lợi thế của địa phương cho việc phát triển làng nghề truyền thống gắn với du lịch văn hóa.
Hành chính
Huyện Ia Pa có 9 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 9 xã: Chư Mố, Chư Răng, Ia Broăi, Ia Kdăm, Ia Mrơn, Ia Trok, Ia Tul, Kim Tân (huyện lỵ) và Pờ Tó.
Lịch sử
Huyện Ia Pa được thành lập theo Nghị định số 104/2002/NĐ-CP của Chính phủ vào ngày 18 tháng 12 năm 2002 trên cơ sở tách 9 xã nằm ở phía bắc sông Ayun, huyện Ayun Pa.
Kinh tế - xã hội
Trong giai đoạn từ năm 2005 - 2010, kinh tế trên địa bàn huyện Ia Pa có tốc độ tăng trưởng khá, bình quân đạt 16,1% (trong đó giá trị sản xuất nông lâm nghiệp tăng 14,4%; công nghiệp - xây dựng tăng 22,2%; dịch vụ tăng 13% so với chỉ tiêu đề ra). Thu nhập bình quân đầu người đạt 7,51 triệu đồng/năm. Cơ cấu kinh tế, cơ cấu cây trồng vật nuôi chuyển dịch đúng hướng, đến năm 2010 tỉ trọng nông - lâm nghiệp chiếm 69,42%, đạt 98,7%; công nghiêp - xây dựng chiếm 19,8%, đạt 120%; thương mại dịch vụ chiếm 10,75%, đạt trên 100% so với chỉ tiêu đề ra. Trong sản xuất nông nghiệp có mức tăng trưởng khá, hầu hết tại các xã người dân đã đưa cơ giới hóa vào các khâu làm đất, thu hoạch. Huyện bước đầu trồng được 1.200 ha cao su, tạo tiền để phát triển cây công nghiệp dài ngày trên địa bàn.
Lĩnh vực văn hóa - xã hội chuyển biến tích cực, chất lượng giáo dục và khám chữa bệnh ngày càng được nâng cao, số hộ nghèo đến cuối năm 2010 chỉ còn 21,9%, giảm được gần 50% so với năm 2005; đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, nhất là nhân dân vùng sâu, vùng xa, người đồng bào dân tộc thiểu số được nâng lên rõ rệt. Công tác quốc phòng, an ninh được củng cố và tăng cường, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo góp phần phát triển kinh tế - xã hội của huyện.
Giao thông
Cơ sở hạ tầng còn nghèo nàn, chưa phát triển: có hệ thống điện nước nhưng vẫn chưa về được hết với các đồng bào vùng sâu vùng xa, có bưu điện, ngân hàng, trường học, cơ sở y tế… chỉ đáp ứng nhu cầu cơ bản của người dân.
Có đường giao thông thuận lợi nối liền với thị xã Ayun Pa, đi qua huyện Kông Chro đến thị xã An Khê, Quốc lộ 19 và nhập vào Quốc lộ 1.
Tham khảo
Thể loại:Ia Pa
Limonius insperatus
Limonius insperatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Brown miêu tả khoa học năm 1933.
Tham khảo
Thể loại:Limonius
Nolaseniola plecopteroides
Nolaseniola plecopteroides là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nolaseniola
Hypercompe eridanus
Hypercompe eridanus là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hypercompe
Quararibea verticillaris
Quararibea verticillaris là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được (Moç. & Sessé ex DC.) Vischer miêu tả khoa học đầu tiên năm 1919.
Liên kết ngoài
Thể loại:Quararibea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1919
Calypogeia heterophylla
Calypogeia heterophylla là một loài rêu tản trong họ Calypogeiaceae. Loài này được (Stephani) Stephani miêu tả khoa học lần đầu tiên năm 1908.
Liên kết ngoài
Thể loại:Calypogeia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1908
Broussaisia
Thể loại:Họ Tú cầu Thể loại:Chi sơn thù du đơn loài
Zambezi
Zambezi (cũng viết là Zambeze và Zambesi) là sông dài thứ tư tại châu Phi, và là sông lớn nhất đổ vào Ấn Độ Dương từ châu Phi. Diện tích lưu vực sông là 1390000 km2, nhỏ hơn một nửa của sông Nin. Sông có chiều dài 3540 km và khởi nguồn từ Zambia và chảy qua Angola, dọc theo biên giới của Namibia, Botswana, rồi lại quay lại Zambia, và đến Zimbabwe, Mozambique, nơi nó đổ vào Ấn Độ Dương.
Đặc điểm nổi bật nhất của Zambezi là thác Victoria. Các thác nổi tiếng khác trên sông bao gồm thác Chavuma tại biên giới giữa Zambia và Angola, và thác Ngonye, gần Sioma tại Tây Zambia.
Có hai nhà máy thủy điện chính trên sông là đập Kariba, cung cấp điện năng cho Zambia và Zimbabwe, còn đập Cahora Bassa tại Mozambique cũng cấp điện năng cho Mozambique và Nam Phi. Cũng có một nhà máy điện nhỏ hơn tại khu vực thác Victoria.
Sông khởi nguồn từ vùng đầm lầy ở tây bắc của Zambia có cao độ khoảng 1.524 m (4.900 ft) trên mực nước biển. Phía đông của vùng đầu nguồn, lưu vực giữa sông Congo và Zambezi được phân tách bằng một vùng đất cao, hạ đột ngột về phía bắc và nam, chạy gần như theo hướng đông-tây. Vùng này chia tách Lualaba (nhánh chính của thượng Congo) với Zambezi. Lưu vực giữa hai hệ thống sông không được phân định rõ ràng, song chúng không kết nối với nhau.
Varronia boliviana
Varronia boliviana là loài thực vật có hoa trong họ Mồ hôi. Loài này được (Gand.) Borhidi miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Liên kết ngoài
Thể loại:Varronia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1988
Myrmecophantes fere-nigra
Myrmecophantes fere-nigra là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Myrmecophantes
Pteris togoensis
Pteris togoensis là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Hieron. mô tả khoa học đầu tiên năm 1915.
Liên kết ngoài
T Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1915
Clavus flammulatus
Clavus flammulatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.
Tham khảo
Thể loại:Clavus
Danh sách xã thuộc tỉnh Điện Biên
Tính đến ngày 1 tháng 1 năm 2020, tỉnh Điện Biên có 129 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó có 115 xã.
Phascum sullivantii
Phascum sullivantii là một loài rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được (Bruch & Schimp.) Müll. Hal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1851.
Danh sách xã thuộc tỉnh Điện Biên
Dưới đây là danh các xã thuộc tỉnh Điện Biên hiện nay.
Phascum sullivantii
Liên kết ngoài
Thể loại:Phascum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1851
Danh sách xã thuộc tỉnh Điện Biên
{{legend|#bfb|Huyện lỵ}}
Chú thích
Điện Biên Thể loại:Hành chính Điện Biên
Limonius interstitialis
Limonius interstitialis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Melsheimer miêu tả khoa học năm 1846.
Allium pentadactyli
Allium pentadactyli là một loài thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae. Loài này được Brullo, Pavone & G.Samp. mô tả khoa học đầu tiên năm 1989.
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1989
Limonius interstitialis
Tham khảo
Thể loại:Limonius
Eugnamptus divisus
Eugnamptus divisus là một loài bọ cánh cứng trong họ Rhynchitidae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1889.
Tham khảo
Thể loại:Eugnamptus
Glandularia bajacalifornica
Glandularia bajacalifornica là một loài thực vật có hoa trong họ Cỏ roi ngựa. Loài này được (Moldenke) Umber mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Liên kết ngoài
Thể loại:Glandularia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1979
Bouchra Ghezielle
Bouchra Ghézielle, nhũ danh Ben Thami (بُشرا غزال; sinh ngày 19 tháng 5 năm 1979), là một vận động viên điền kinh người Ma-rốc - Pháp, hiện tại thi đấu cho Pháp. Cô thi đấu chủ yếu ở cự ly 1500 m nhưng cũng ở cự ly 800 m và 3000 m.
Sinh ra ở Khemisset, cô đã thi đấu tại Thế vận hội Olympic 2004 cho Maroc. Cô đã giành được huy chương đồng tại Giải vô địch châu Phi năm 1998, Giải vô địch thế giới thiếu niên năm 1998 và Giải vô địch thế giới năm 2005, và đứng thứ tư tại Chung kết điền kinh thế giới năm 2005.
Năm 2008, cô bị kết tội doping rh-EPO. Mẫu được gửi vào ngày 9 tháng 2 năm 2008 trong một cuộc kiểm tra ngoài cuộc thi tại Franconville. Cô đã bị đình chỉ từ tháng 5 năm 2008 đến tháng 5 năm 2012.
Thành tích cá nhân tốt nhất
Đây là danh sách thời gian cá nhân tốt nhất của cô ấy:
Dinh thự họ Vương
250px|nhỏ|Khu vực Trung dinh Khu dinh thự của vua Mèo, tên dùng trong các văn bản là Dinh thự họ Vương, hay còn được gọi với tên Nhà Vương tọa lạc trong một thung lũng thuộc địa bàn xã Sà Phìn, huyện Đồng Văn, Hà Giang. Toàn bộ dinh thự vua Mèo có diện tích gần 3.000 m2, được khởi công vào năm 1898 và hoàn thành vào 9 năm sau đó tức 1907. Quá trình xây dựng tốn 15 vạn đồng bạc trắng Đông Dương, tương đương 150 tỷ đồng ngày nay.
Bouchra Ghezielle
Tham khảo
Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1979
Dinh thự họ Vương
Khu dinh thự đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp vào hạng di tích quốc gia ngày 23 tháng 7 năm 1993.
Lịch sử
Trước khi khởi công xây dựng, vua Mèo Vương Chính Đức đã sang Trung Quốc tìm thầy phong thủy sang Việt Nam đi qua khu vực 4 huyện nằm trong quyền cai quản của mình để chọn địa thế đất. Cuối cùng, Vương Chính Đức và thầy quyết định dừng chân tại thôn Xà Phìn, địa thế đất nằm giữa thung lũng Sà Phìn. Đặc biệt, ở nơi đây có một khối đất nổi lên cao như hình mui con rùa, tượng trưng cho thần kim quy. Nếu xây dựng dinh thự tại đây thì sự nghiệp của Vương Chính Đức sẽ thành về sau.
Kiến trúc
nhỏ|248x248px|Cửa chính của dinh Dinh thự vua Mèo có ảnh hưởng kiến trúc của 3 nền văn hóa: Trung Quốc, người Mông và Pháp, do một người thợ quê gốc Nam Định thiết kế. Ngôi nhà có 4 nhà ngang, 6 nhà dọc, được chia thành tiền dinh, trung dinh và hậu dinh có 64 buồng được xây 2 tầng tường bằng đá xanh, mái vách bằng gỗ thông và ngói làm từ đất nung. Lối dẫn vào nhà được làm bằng những phiến đá hoa cương có chạm khắc nhiều hoa văn, mái nhà cong, uốn lượn, mái cổng được làm bằng gỗ lợp ngói âm dương, chạm khắc tinh xảo, nhiều hoa văn.
Khu Tiền dinh là nơi ở của lính canh, lính hộ vệ và nô tì. Trung dinh và Hậu dinh là nơi ở, làm việc của thành viên trong gia tộc họ Vương. Lúc ban đầu, toàn bộ gỗ được dùng trong ngôi nhà đều là gỗ thông đá. Nhưng kể từ khi trở thành tài sản của Nhà nước, tất cả các vật liệu gỗ của ngôi nhà đã bị thay đổi khoảng 60% bằng gỗ lim và gỗ nghiến.
Tường bảo vệ bên ngoài được xây cao vút, có quân lính bảo vệ nên khó có thể đột nhập từ bên ngoài, cách mỗi đoạn tường lại được bố trí các lỗ châu mai và chòi canh để bảo đảm sự an toàn cho cả khu dinh thự. Phía sau dinh thự có một bể chứa nước rất lớn có thể tích 300 m3 được xây dựng toàn bộ bằng đá, thiết kế hứng nước mưa từ trên các dãy nhà xuống. Do nằm trong vùng thường xuyên khô hạn nên ngày nay chiếc bể nước này là nguồn cung cấp nước chính cho nhân dân ở Sà Phìn.
Bức hoành phi trong dinh thự họ Vương
Bức hoành phi này do vua Nguyễn Khải Định phong tặng cho vua Mèo vào năm Khải Định 8 (năm 1923). Các dòng chữ Hán trong hoành phi, đọc từ phải sang trái, được viết và dịch như sau: nhỏ|Bức hoành phi trong dinh thự họ Vương
恭颂
帮佐王公正德 德政
边政可風 nhỏ|Bức hoành phi và cặp câu đối trong dinh thự họ Vương 啓定八年孟冬暢月復旦公立
Hán-Việt:
Cung tụng
Bang tá Vương Công Chính Đức Đức Chính
Biên Chính Khả Phong
Khải Định Bát Niên Mạnh Đông Sướng Nguyệt Phúc Đán công lập
Dịch:
Cung tụng, khen ngợi
Việc trị vì bằng Đức của vị Bang tá tên Chính Đức
Cách trị vì của ông ở miền biên cương này đáng làm mẫu mực để mà lan toả khắp vùng
Lưu ý
Ngày nay, nhiều sách vở, bài viết, video cho rằng bốn chữ đại tự 边政可風 nên dịch là Biên Chinh Khả Phong với ý tưởng khen ngợi vua Mèo trong việc bình định nơi biên cương. Tuy nhiên, đây là một ngộ nhận không đáng có. Việc ngộ nhận này do việc dịch sai từ chữ Chính 政 (tức kỷ cương hành chính) sang Chinh 征 (tức chinh chiến 征戰 - là một danh từ chỉ sự can qua, việc chiến chinh). Nếu dịch sai là Biên Chinh Khả Phong 边征可風 thì bức hoành phi sẽ có nghĩa là khen cho việc chinh chiến, bình định nơi biên thùy của vua Mèo. Việc phong tặng này hoàn toàn không hề có. Ngược lại, Biên Chính Khả Phong (边政可風), Biên 边 nghĩa là biên cương, Chính 政 nghĩa là hành chính. Vậy Biên chính 边政 nghĩa là việc kỷ cương hành chính tại miền biên cương, tức khen cho việc kỷ cương hành chính nghiêm chỉnh tại biên cương, một lời khen rất xứng đáng khi treo trong dinh vua Mèo.
Bang tá là một chức tạm thời được áp dụng vào thời Nguyễn. Nguyên tên chức là Bang biện nhưng sau vì kiêng húy vua Đồng Khánh nên đổi gọi là Bang tá. Bang tá 帮佐 (Bang trợ, phò tá) là chức quan đặc trách vấn đề an ninh trật tự tại các địa phương, không thường trực, chỉ đặt ra tùy giai đoạn khi cần thiết. Vua Khải Định phong cho vua Mèo hàm (tượng trưng) là Bang tá phụ trợ triều đình trong việc đặc trách điều hành xứ miền cao này, mặc dù trong thực tế, vua Mèo là vị vua toàn quyền tại xứ này
Câu đối dưới bức hoành phi
Ngoài ra, dưới bức hoành phi này là cặp câu đối đã phai màu. Cặp câu đối có các dòng chữ Hán, đọc từ cột phải sang cột trái, được dịch như sau:
門拱紫宸家增福壽
大開黄道堂現禎祥
Môn củng tử thần, gia tăng phước thọ
Đại khai hoàng đạo, đường hiện trinh tường
Hoàng đạo khai thông rộng mở, chốn quan hiển hiện điềm lành
Cặp câu đối này có ý nghĩa khen tặng thế đất mà vua Mèo đã dày công nhờ các thầy phong thủy tìm và chọn đặt để xây dinh thự họ Vương. Cặp câu đối rất hay nhưng không hiểu vì sao lại không được sơn son như câu đối trước cổng dinh thự họ Vương.
Sự kiện "Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất" 2018
Di tích này đã bị làm hồ sơ công nhận là di tích quốc gia vào năm 1993 mà không có bàn bạc thống nhất với dòng họ Vương là dòng họ trực tiếp sở hữu và quản lý dinh thự từ khi xây dựng đến thời điểm đó. Đến năm 2002, gia đình họ Vương mới biết quyết định này khi cán bộ địa phương đưa những người họ Vương ra khỏi dinh thự, với lý do dựa trên văn bản 937-QĐ/BT của Bộ Văn hóa Thông tin. Những người này đã phải chuyển ra ngoài để cơ quan chức năng trùng tu dinh thự làm bảo tàng và được hỗ trợ tổng cộng 500 triệu đồng trong số tiền 10 tỷ đồng Nhà nước cấp để trùng tu di tích (mỗi người được 30 hay 50 triệu đồng chưa xác định rõ do các nguồn tin khác nhau và 100 m2 đất để cất nhà ở tạm cư lúc trùng tu dinh thự). Trong lúc trùng tu những người thực hiện đã chặt 27 cây sa mộc 100 tuổi của dòng họ Vương (không rõ có bồi thường hay không). Lúc đó, con Vương Chính Đức là Vương Quỳnh Sơn cũng đã có thư gửi tới lãnh đạo Đảng, Chính phủ và Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thông tin và phản đối và không đồng ý cho nhà nước lấy đất, nhà của dòng họ. Vụ việc được giải quyết theo Thông báo số 1125 năm 2002 của Bộ Văn hóa Thông tin đã khẳng định tại văn bản 937, Bộ không quốc hữu hóa quyền sở hữu ngôi nhà của những người được thừa kế hợp pháp. Thời điểm đó, lãnh đạo tỉnh Hà Giang - ông Triệu Đức Thanh - Chủ tịch UBND tỉnh Hà Giang (là cha ông Triệu Tài Vinh)  đã đồng ý với văn bản của Bộ Văn hóa Thông tin. Tuy nhiên đến nhiệm kỳ của ông Triệu Tài Vinh làm Bí thư tỉnh Hà Giang đã không thực hiện cam kết này của Bộ Văn hóa - Thông tin và của lãnh đạo tỉnh Hà Giang lúc đó đặc biệt là của chính cha ông Triệu Tài Vinh là ông Triệu Đức Thanh. Các cơ quan có thẩm quyền tỉnh Hà Giang đã tự ý cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của dinh thự cho Phòng Văn hóa - Thông tin Đồng Văn quản lý lâu dài từ 2012 xem như đã quốc hữu hóa toàn bộ đất và dinh thự nhà họ Vương và coi như từ lúc này dòng họ Vương mất toàn bộ đất, nhà tại khu dinh thự này.
Đến năm 2018, nhà họ Vương khi định làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhà tại khu di thự mới biết được việc này đã làm đơn khiếu nại gửi Chính phủ Việt Nam. Theo Cao Thùy Liên (báo Lao động) cho rằng nhà họ Vương đồng ý quyết định cống hiến dinh thự này cho nhà nước bảo tồn vào năm 2004 (là năm dòng họ Vương khiếu nại việc công nhận di tích lịch sử và bị chuyển ra ngoài để trùng tu di tích) nhưng không cung cấp được tin hay hình ảnh chụp gì về giấy tờ cống hiến dinh thư này của dòng họ Vương (bài báo chính trên báo Lao động đã không còn truy cập được). Tuy nhiên theo cháu nội vua Mèo ông Vương Duy Bảo cho rằng gia đình mình không có ký bất kỳ giấy tờ nào hiến dinh thự giá trị 150 tỷ đồng này cho nhà nước dù có nhận 500 triệu đồng để di dời tạm cư lúc đang trùng tu dinh thự. . Họ Vương lúc này có nhiều người không đồng ý di dời và tất cả không đồng ý hiến đất nhà này cho nhà nước và có một văn bản thỏa thuận về việc di dời tạm cư để trùng tu dinh thự.
Ngày 21 tháng 7 năm 2018 ông Vương Duy Bảo, là cháu nội vua Mèo Vương Chính Đức, đã có đơn gửi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tòa dinh thự họ Vương. Ông Bảo bày tỏ bức xúc trong đơn khi biết thông tin UBND tỉnh Hà Giang đã cấp sổ đỏ cho Phòng Văn hóa Thông tin huyện Đồng Văn sử dụng lâu dài mảnh đất gắn liền với tòa dinh thự trên từ năm 2012.
Trong khi đó ông Bảo khẳng định với báo Thanh niên là "Tôi không bán, không tặng, không hiến, không trao đổi với ai về tòa nhà này. Tôi có ký văn bản nào hiến đâu".
Liên kết ngoài
Thể loại:Di tích tại Hà Giang Thể loại:Đồng Văn
Indigofera arnottii
Indigofera arnottii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Kuntze) Peter G. Wilson mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2001
Dusona diversa
Dusona diversa là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dusona
Zettabyte
Zettabyte là một bội số của byte trong cách tính đơn vị lưu trữ bộ nhớ máy tính. Tiền tố SI zêta chỉ lũy thừa thứ 7 của 1000 hay 1021 trong SI (SI). Do đó, một zettabyte bằng một số lượng cực lớn bytes. Ký hiệu của Zettabyte là ZB.
Một đơn vị liên quan, Zebibyte (ZiB), sử dụng một tiền tố nhị phân, tương đương với.
Tham khảo
Thể loại:Đơn vị thông tin
Tenu Dam-cum- Kathhara
Tenu Dam-cum- Kathhara là một thị trấn thống kê (census town) của quận Bokaro thuộc bang Jharkhand, Ấn Độ.
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Tenu Dam-cum- Kathhara có dân số 20.443 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Tenu Dam-cum- Kathhara có tỷ lệ 56% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 68%, và tỷ lệ cho phái nữ là 43%. Tại Tenu Dam-cum- Kathhara, 19% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Jharkhand
Makarkinia adamsi
Makarkinia adamsi là một loài côn trùng trong họ Panfiloviidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Martins-Neto miêu tả năm 1992.
Tham khảo
Thể loại:Panfiloviidae
Harugoppa, Parasgad
Harugoppa là một làng thuộc tehsil Parasgad, huyện Belgaum, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Belgaum (huyện)
Hypercompe euripides
Hypercompe euripides là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hypercompe
8111 Hoepli
8111 Hoepli (1995 GE) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 4 năm 1995 bởi A. Testa và V. Giuliani ở Sormano.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1995
Penstemon patens
Penstemon patens là một loài thực vật có hoa trong họ Mã đề. Loài này được (M.E. Jones) N.H. Holmgren mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Liên kết ngoài
Thể loại:Penstemon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1979 Thể loại:Thực vật California
Calypogeia leptoloma
Calypogeia leptoloma là một loài rêu tản trong họ Calypogeiaceae. Loài này được (Spruce) Stephani miêu tả khoa học lần đầu tiên năm 1908.
Liên kết ngoài
Thể loại:Calypogeia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1908
Camargo
Camargo có thể đề cập đến:
Stonychota angustula
Stonychota angustula là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Stonychota Thể loại:Động vật được mô tả năm 1941
Limonius jeanvoinii
Limonius jeanvoinii là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1940.
Tham khảo
Thể loại:Limonius
Lutjanus inermis
Lutjanus inermis là một loài cá biển thuộc chi Lutjanus trong họ Cá hồng. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1869.
Từ nguyên
Tính từ định danh inermis trong tiếng Latinh có nghĩa là “không vũ trang”, hàm ý đề cập đến các gai vây lưng mỏng manh ở loài cá này.
Phân bố và môi trường sống
L. inermis có phân bố rộng rãi ở Đông Thái Bình Dương, từ mũi nam bán đảo Baja California và cửa vịnh California trải dài về phía nam đến Ecuador, bao gồm quần đảo Galápagos, đảo Malpelo và đảo Cocos xa bờ. L. inermis sống trên các rạn san hô, được tìm thấy ở độ sâu độ sâu ít nhất là 70 m.
Mô tả
Cá trưởng thành có màu xám, với các sọc xám sẫm dọc hai bên lườn (~10 đường bên dưới đường bên và ~20 đường xiên trên đó). Chúng thường có vây đuôi và vây lưng màu vàng đặc trưng, kèm một sọc vàng từ giữa thân kéo dài ra sau cuống đuôi cũng màu vàng. Tuy nhiên, đôi khi chúng không có màu vàng hoặc màu vàng chỉ giới hạn trên vây đuôi. Khi chụp dưới nước sâu và khi mới được đánh bắt, chúng thường ửng đỏ trên cơ thể.
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây ở vây lưng: 13; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 11.
Sinh thái
Thức ăn của L. inermis bao gồm cá và một số loài thủy sinh không xương sống như giáp xác, cũng có thể ăn sinh vật phù du.
Vào ban ngày, chúng hợp thành đàn từ 30 cá thể trở lên, đôi khi đứng im. Cá con bắt chước cá thia Azurina atrilobata và thường bơi cùng nhau.
Hai thời kỳ sinh sản chính trong năm được ghi nhận ở L. inermis là vào khoảng tháng 2–tháng 4 và tháng 9–tháng 11.
Xem thêm
I Thể loại:Cá Thái Bình Dương Thể loại:Cá vịnh California Thể loại:Cá México Thể loại:Cá El Salvador Thể loại:Cá Costa Rica Thể loại:Cá Panama Thể loại:Cá Colombia Thể loại:Cá Ecuador Thể loại:Động vật được mô tả năm 1869
Eupatorium lucayanum
Eupatorium lucayanum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Britton mô tả khoa học đầu tiên năm 1920.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Mần tưới Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1920
Eupatorium lucayanum
Senecio erythropappus
Senecio erythropappus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Bureau & Franch. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Tham khảo
E Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891
Marko Bašić (cầu thủ bóng đá, sinh 1988)
Marko Bašić (sinh ngày 25 tháng 5 năm 1988) là một cầu thủ bóng đá người Croatia thi đấu cho Grasshopper Club Zürich.
Tham khảo
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Croatia Thể loại:Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Thụy Sĩ Thể loại:Sinh năm 1988 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá NK Kamen Ingrad Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Lugano Thể loại:Cầu thủ bóng đá Grasshopper Club Zürich Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Thụy Sĩ Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Trung Quốc Thể loại:Cầu thủ bóng đá Croatia ở nước ngoài
Eugnamptus elongatus
Eugnamptus elongatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Rhynchitidae. Loài này được Voss miêu tả khoa học năm 1941.
Tham khảo
Thể loại:Eugnamptus
Giáo phận Hồng Động
Giáo phận Hồng Động (天主教洪洞教区; Dioecesis Homtomensis) là một giáo phận của Giáo hội Công giáo Rôma ở tỉnh Sơn Tây (Trung Quốc), nằm trong Giáo tỉnh Thái Nguyên.
Phascum tasmanicum
Phascum tasmanicum là một loài rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được Dixon & Rodway mô tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phascum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1923
Pindara prisca
Pindara prisca là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Vanuatu và Nouvelle-Calédonie tới miền nam Quần đảo Cook.
Sải cánh dài 23–31 mm.
Ấu trùng ăn các loài Decaspermum.
Liên kết ngoài
P
Pandanus ngunaensis
Pandanus ngunaensis là một loài thực vật có hoa trong họ Dứa dại. Loài này được H.St.John miêu tả khoa học đầu tiên năm 1989.
Tham khảo
N Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1989
Myrmecophantes fumibasis
Myrmecophantes fumibasis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Pteris websteri
Pteris websteri là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được A.R. Sm. & J. Prado mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Myrmecophantes fumibasis
Liên kết ngoài
Thể loại:Myrmecophantes
Pteris websteri
Liên kết ngoài
W Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004
Eskihisar, Nusaybin
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Mardin
Clavus exilis
Clavus exilis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.
Tham khảo
Thể loại:Clavus
Xã Leroy, Quận Bradford, Pennsylvania
Xã Leroy (Leroy Township) là một xã thuộc quận Bradford, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 718 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Pennsylvania Thể loại:Quận Bradford, Pennsylvania
Varronia brownei
Varronia brownei là loài thực vật có hoa trong họ Mồ hôi. Loài này được (Friesen) Borhidi miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Liên kết ngoài
Thể loại:Varronia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1988
Penstemon pentstemon
Penstemon pentstemon là một loài thực vật có hoa trong họ Mã đề. Loài này được (DC.) MacMill. mô tả khoa học đầu tiên năm 1892.
Liên kết ngoài
Thể loại:Penstemon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1892
Arzon
Arzon (Arzhon-Rewiz trong tiếng Bretagne) là một xã located at the extremity of thvà Rhuys peninsula ở tỉnh Morbihan trong vùng Bretagne tây bắc Pháp. Xã này có diện tích 8,93 km², dân số năm 1999 là 2056 người. Khu vực này có độ cao từ 0-36 trung bình mét trên mực nước biển. Ở đây có hai khu vực nghỉ dưỡng ven biển, có bãi biển dài. Cư dân của Arzon danh xưng trong tiếng Pháp là Arzonais. Arzon kết nghĩa với Lahinch, Ireland.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Morbihan
Teonthar
Teonthar là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Rewa thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.
Địa lý
Teonthar có vị trí Nó có độ cao trung bình là 151 mét (495 feet).
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Teonthar có dân số 15.249 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Teonthar có tỷ lệ 55% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 65%, và tỷ lệ cho phái nữ là 43%. Tại Teonthar, 19% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh
Hội đồ Lĩnh Nam dật sử
Hội đồ Lĩnh Nam dật sử (chữ Hán: 會圖嶺南逸史) hoặc Lĩnh Nam dật sử đồ tập (chữ Hán: 嶺南逸史圖集) hoặc Lĩnh Nam dật sử đồ sách (chữ Hán: 嶺南逸史圖冊) hoặc Lĩnh Nam dật sử (chữ Hán: 嶺南逸史) là những nhan đề của một cuốn tiểu thuyết hoa tình được ấn hành khoảng cuối triều Càn Long.
Nội dung
Hoàng Quỳnh, tự Phùng Ngọc, người Thổ ở Đào Hoa thôn Trình Hương huyện thuộc xứ Phong Châu đất Lĩnh Nam thời Lý Nhân Tông, là một tráng đinh miền sơn cước có tài trí và lòng quả cảm. Chàng góp công giúp hoàng đế Lý Thần Tông dẹp giặc nên được trọng thưởng và phong quan tước. Sau, Hoàng Quỳnh lại từ quan về quê hương vui thú điền viên cùng người vợ đẹp mà chàng đã lấy được trong thời gian đánh giặc.
Kết cấu
Hội đồ Lĩnh Nam dật sử đan xen cả văn lẫn thơ, gồm 1 bài tựa và 28 hồi. 《說文》：「史，記事者也」. 有國史，有野史. 國史載累朝實錄，贍而不穢，詳而有體，尚矣. 野史記委巷賢奸，山林伏莽，自漢唐以來代有其書，大抵皆朽腐之談，荒唐之說居多. 求其一二標新領異，據實敷陳，堪與國史相表裡者，吾則重有取於黃子之《嶺南逸史》云.
夫文章之道，貴乎變化. 變則生，生則常新而可久. 《逸史》者，離奇怪變，蓋不知其幾千萬狀也. 即女子也，而英雄，而忠孝，而俠義，而雄談驚座，智計絕人，奇變不窮，抑亦新之至焉者乎？且予嘗南遊永安矣，見夫一門三孝坊石，猶巋然存也. 西至羅旁，過九星岩，擊石鼓，淵淵有聲；登錦石，誦屈子銘，其所表見皆不虛. 夫豈無《幽明錄》、《搜神記》詼諧詭怪足動觀聽者？然而不近人情，莫能徵信，識者笑之. 安所得如《逸史》者之千變萬化而復無事荒唐也！使其付之梨棗，傳之其人，知必有以吾言為不謬者. 故序之.
時乾隆甲寅之蒲月五日，西園老人題於雙溪之草堂. Cốt truyện chủ yếu được sắp xếp tuần tự theo thời gian Hoàng Quỳnh đi thăm bà cô ở châu Tòng Hóa, dọc theo hành trình gặp nhiều trường hợp ngẫu nhiên duyên nợ lạ kỳ. Căn bản gồm 3 đoạn chính: Vì sự tình duyên ấy nên sinh ra nhiều chi tiết ly kỳ khúc chiết. Hoàng Quỳnh phải lo trả ơn, lại lo báo thù, hoặc vợ chồng thất lạc, hoặc bị ly tiết tù đày. Sau rốt, dẹp yên cường khấu trong vùng, được vua Thần Tông nhà Lý phong làm công thần, thụ tước Đông An hầu. Khi ấy, vợ chồng mới sum hiệp đoàn tụ một nhà, thanh nhàn cảnh trí sơn lâm.
Vấn đề tác quyền
Tại Việt Nam tồn tại hai bản dịch Việt ngữ của Hội đồ Lĩnh Nam dật sử, đó là bản dịch của Nguyễn Hữu Tiến đăng dài kỳ trên Nam Phong tạp chí (từ số 40) năm 1921 và bản dịch của Bùi Đàn in thành sách tại Sài Gòn năm 1968. Trong bài báo Ngư nhàn có phải là thơ của Dương Không Lộ, học giả Đỗ Phương Lâm cho biết: Đông Châu Nguyễn Hữu Tiến cho đăng trên Nam Phong tạp chí (số 40, 07.1921) bản dịch tiểu thuyết "Lĩnh Nam dật sử" kèm theo lời giới thiệu rằng đó là tác phẩm của Ma Văn Cao, một nhà văn người sắc tộc Dao ở vùng núi tỉnh Hòa Bình ngày nay, sáng tác bằng chữ sắc tộc thiểu số vào cuối đời Lý (thế kỷ XI) và đã được Trần Nhật Duật dịch ra chữ Hán từ năm 1297. Một "phát hiện" thật bất ngờ nhưng cũng để lại nhiều ngờ vực. Sau đó, trên các sách báo, "Lĩnh Nam dật sử" liên tục được giới thiệu trên các sách báo và nghiễm nhiên được coi là một tác phẩm "có niên đại" vào đời Trần. Nhưng cuối cùng thì các nhà thư tịch học đã giải quyết xong vấn đề gốc gác của tiểu thuyết này: Đó là một tác phẩm nguyên của Trung Quốc, có tên là "Hội đồ Lĩnh Nam dật sử", ra đời vào cuối thế kỷ XVIII. Sở dĩ có sự nhầm lẫn này của ông Đông Châu Nguyễn Hữu Tiến là vì sách "Hội đồ Lĩnh Nam dật sử" đã bị ai đó "chế biến" lại, thay đổi tên tác giả, tác phẩm, sửa chữa chút ít về nội dung và bài tựa, rồi bán cho Thư viện Viễn Đông bác cổ để kiếm hời. Đông Châu chỉ mới xem được có một bản sao kém cỏi này đã vội đưa ra kết luận, khiến suýt nữa tác phẩm này lại trở thành mối hoài nghi của nhiều thế hệ sau. Thật đáng buồn khi mà trong xã hội thực dân, "đồ cổ" văn chương cũng trở thành vật mua bán khiến cho xuất hiện không ít các tác phẩm giả mạo. Thêm vào đó, những sai sót về mặt phương pháp của một số người sưu tầm, nghiên cứu - mà những người này đến nay đều đã quá cố - đã dẫn đến những ngờ vực khó làm sáng tỏ. Còn theo nguồn Wikisource Hán ngữ, tác giả Hội đồ Lĩnh Nam dật sử có nguyên danh là Hoàng Nham (chữ Hán: 黃岩, 1751 - 1830), bút hiệu Hoa Khê dật sĩ (chữ Hán: 花溪逸士). Sách được ấn hành năm 1794 và được liệt vào bộ Văn sử tung hoành tinh tuyển đồ sách (chữ Hán: 文史縱橫精選圖冊). Sách có hai loại bản khổ nhỏ là "Lâu Ngọc Lâu tàng bản" và "Văn Đạo Đường tàng bản". Trong sách có ghi: Hoa Khê dật sĩ biên thứ: Túy Viên cuồng khách bình điểm; Trác Trai Trương Khí Giã và Trúc Viên Trương Tích Quang đồng tham hiệu. Bản Lâu Ngọc Lâu có bài tựa của Tây Viên lão nhân viết năm 1794 và bài tựa của Trương Khí Giã. Bản Văn Đạo Đường không có hai bài tựa trên, nhưng có bài tựa của Lý Mộng Tùng viết năm 1801 và bài Phàm lệ gồm 4 mục. Viện Nghiên cứu Hán Nôm cũng xác nhận bản Lĩnh Nam dật sử chữ Hán ký hiệu A.856/1-3. PARIS.EFEO.MF.I/2/216. đề tên tác giả Ma Văn Cao, Trần Nhật Duật, Trần Quốc Toản, Trương Hán Siêu là "ngụy tác, đánh tráo tiểu thuyết của Trung Quốc". Như vậy, "nghi án văn chương" tồn tại suốt gần một thế kỷ đã được sáng tỏ.
Tham khảo
Thể loại:Tiểu thuyết Trung Quốc
Cieza
Cieza có thể đề cập đến:
Allium perdulce
Allium perdulce là một loài thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae. Loài này được S.V.Fraser mô tả khoa học đầu tiên năm 1939.
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1939
Limonius jonesi
Tham khảo
Thể loại:Limonius
Dusona diversella
Dusona diversella là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dusona
Hypercompe extrema
Hypercompe extrema là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hypercompe
Neuroleon argutus
Neuroleon argutus là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Navás miêu tả năm 1914.
Tham khảo
Thể loại:Neuroleon
Eugnamptus flavus
Eugnamptus flavus là một loài bọ cánh cứng trong họ Rhynchitidae. Loài này được Legalov miêu tả khoa học năm 2007.
Tham khảo
Thể loại:Eugnamptus
8112 Cesi
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1995
Calypogeia microstipula
Calypogeia microstipula là một loài rêu tản trong họ Calypogeiaceae. Loài này được (Stephani) Stephani miêu tả khoa học lần đầu tiên năm.
Liên kết ngoài
Thể loại:Calypogeia
Oldenlandia mouretii
Oldenlandia mouretii là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Pit. mô tả khoa học đầu tiên năm 1922.
Liên kết ngoài
Thể loại:Oldenlandia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1922
Nolasodes atrisignata
Nolasodes atrisignata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Myrmecophantes ithomeides
Myrmecophantes ithomeides là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Myrmecophantes
Quararibea wittii
Quararibea wittii là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được K.Schum. & Ulbr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Liên kết ngoài
Thể loại:Quararibea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1908
Varronia corallicola
Varronia corallicola là loài thực vật có hoa trong họ Mồ hôi. Loài này được (Ekman) Borhidi miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Liên kết ngoài
Thể loại:Varronia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1988
Limonius kouichiana
Limonius kouichiana là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1989.
Spodiopogon velutinus
Spodiopogon velutinus là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Holttum miêu tả khoa học đầu tiên năm 1947.
Limonius kouichiana
Tham khảo
Thể loại:Limonius
Pycnodoria longifolia
Pycnodoria longifolia là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được L. Britton mô tả khoa học đầu tiên năm 1918.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pycnodoria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1918
Pycnodoria longifolia
Clavus exasperatus
Clavus exasperatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.
Tham khảo
Thể loại:Clavus
Penstemon perfoliatus
Penstemon perfoliatus là một loài thực vật có hoa trong họ Mã đề. Loài này được Brongn. mô tả khoa học đầu tiên năm 1844.
Günyurdu, Nusaybin
Günyurdu là một xã thuộc huyện Nusaybin, tỉnh Mardin, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 47 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Mardin
Phascum tetrapteroides
Phascum tetrapteroides là một loài rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được Müll. Hal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1898.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phascum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1898
Terdal
Terdal là một thị xã panchayat của quận Bagalkot thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.
Địa lý
Terdal có vị trí Nó có độ cao trung bình là 536 mét (1758 feet).
Tham khảo
Thể loại:Thị trấn thuộc huyện Bagalkot
Harumaskeri, Kumta
Harumaskeri là một làng thuộc tehsil Kumta, huyện Uttara Kannada, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Uttara Kannada
Hsinbyushin
Hsinbyushin (tiếng Miến: ဆင်ဖြူ ရှင်, IPA: [sʰɪɴ pʰjú ʃɪɴ]; tiếng Thái: พระเจ้า มั ง ระ; 12 tháng 9 năm 1736 - ngày 10 tháng 6 năm 1776) là vua thứ ba của nhà Konbaung nước Miến Điện (Myanmar), cai trị từ năm 1763 đến năm 1776. Ông được xem là vị vua hiếu chiến nhất của triều đại mình, đã tiến hành nhiều cuộc chiến tranh với Mãn Thanh và Xiêm La. Công cuộc phòng thủ thành công của ông chống lại cuộc bốn cuộc xâm lăng của quân Thanh đã mang lại độc lập cho Miến Điện. Cuộc xâm lược Xiêm La của ông (1765-1767) đã kết thúc triều đại Ayutthaya của Xiêm La. Các chiến thắng cả Đại Thanh lẫn Xiêm La bộc lộ "một hào khí thật sự mãnh liệt đến kinh ngạc chưa từng có từ thờ Bayinnaung." Ông cũng đã cho nâng chiều cao của chùa Shwedagon tới chiều cao hiện tại của nó vào tháng 4 năm 1775.
Hsinbyusin là con trai thứ hai của Alaungpaya – vua sáng lập triều Konbaung. Ông từng làm phó tướng trong chiến dịch thống nhất Miến Điện (1752–1759) của vua cha. Sau khi kế ngôi, Hsinbyushin hăng hái mở rộng bờ cõi, đánh phá các lân bang. Năm 1767, vua Hsinbyushin dập tắt một cuộc nổi dậy ở Manipur, đánh chiếm Ai Lao, thôn tính Xiêm La và đập tan 2 cuộc xâm lược của Đại Thanh. Nhưng việc ông đánh nhau với quân Thanh và Xiêm cùng một lúc đã làm cho Miến Điện suýt bị diệt vong. Năm 1767–1768, vua Thanh Càn Long đánh Miến Điện lần 3. Quân Bát Kỳ tinh nhuệ của nhà Thanh lấn sâu vào miền trung Miến Điện, khiến Hsinbyushin phải vội vã rút quân khỏi Xiêm La. Cuối cùng, năm 1769, quân Miến Điện do tướng Maha Thiha Thura chỉ huy đánh tan quân Thanh, nhưng quan hệ 2 nước tiếp tục căng thẳng thêm 10 năm nữa, nên Hsinbyushin không thể tái chiến với Xiêm.
Do chiến tranh liên miên, nhà nước của Hsinbyusin bị quân sự hóa rất mạnh. Các đại tướng mặc sức sách nhiễu cư dân. Năm 1773, quân sĩ người dân tộc Mon làm loạn và bị đàn áp đẫm máu. Năm 1774, Hsinbyushin lâm trọng bệnh và không còn gượng dậy được nữa; các tướng tá, quan lại địa phương càng tăng cường hà hiếp dân chúng. Năm 1775, các thuộc quốc phên dậu Lan Na và Manipur đồng loạt nổi dậy. Vua Xiêm là Taksin thừa cơ tiến quân vào Lan Xang, lấy được Chiang Mai. Tháng 10 năm 1775, Hsinbyushin sai Maha Thiha Thura đánh Xiêm lần hai, không thu được thắng lợi. Khi Hsinbyushin chết vào tháng 6 năm 1776, quân đội Miến Điện vẫn đang sa lầy trên đất Xiêm và Manipur. Quân sĩ Miến Điện rút khỏi Xiêm ngay sau khi nhà vua mất, để lại Lan Na trong tay người Xiêm. Tóm lại, hầu hết các lãnh thổ mà Hsinbyushin chinh phạt đều không giữ được lâu, chỉ có miền Taninthayi, bang Shan và bang Kachin là Miến Điện còn kiểm soát được đến ngày nay.