cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Đường Hiến Tông
Thân thế và cuộc sống ban đầu
Năm 804, cha Lý Thuần là Đông cung Hoàng thái tử Lý Tụng bị đột quỵ, dẫn đến mất khả năng nói và đi lại. Khi Đường Đức Tông qua đời vào tháng 2 năm 805, triều đình xảy ra tranh cãi về việc ai là người kế vị, bởi Thái tử Lý Tụng trọng bệnh, không đủ khả năng quản lý triều chính. Một số hoạn quan trong triều không muốn lập Lý Tụng, khi hai đại thần Trịnh Nhân và Vệ Thứ Công vào cung soạn thảo di chiếu, các hoạn quan này lại đề nghị nên để Lý Thuần trực tiếp lên ngôi Hoàng đế, còn Lý Tụng thì sẽ tôn làm Thái thượng hoàng. Nhưng Vệ Thứ Công cho rằng quyết định như vậy có thể làm cho Hoàng tộc xảy ra tranh chấp, nên vẫn quyết định lập Hoàng thái tử Lý Tụng đăng vị, cuối cùng mọi người bằng lòng.
Ngày Giáp Ngọ (tức ngày 26 tháng 2), Thái tử Lý Tụng lên ngôi, tức là Đường Thuận Tông.
Thái tử nhà Đường
Do Thuận Tông Hoàng đế bệnh nặng nên quyền lực trong Hoàng cung thuộc về Ngưu Chiêu dung cùng hoạn quan Lý Trung Ngôn, còn ngoại vụ do Vương Thúc Văn đại nhân quyết định. Chiêu dung Ngưu thị vẫn ngại Quảng Lăng Quận vương Lý Thuần thông minh, quyết đoán sẽ gây trở ngại cho mình nên không muốn lập ông làm Đông cung Hoàng thái tử. Trong triều, Vương Thúc Văn đại nhân cùng một số vị đại thần khác đề xướng cuộc Duy Tân Vĩnh Trinh nhằm cải cách đất nước, trong đó hạn chế quyền lực của hoạn quan. Nhóm Câu Văn Trân, Lưu Quang Kì, Tiết Doanh Trân... lo sợ mất quyền lực bèn tính kế đối phó, trước tiên là lập Lý Thuần chính vị Trữ quân. Họ dâng sớ xin cho triệu Vệ Thứ Công, Lý Trình, Vương Nhai vào điện thảo chiếu lập Hoàng thái tử. Các đại thần soạn tờ chiếu trong đó có bốn chữ: lập đích dĩ trưởng trình lên, Thuận Tông gật đầu. Ngày Quý Tị (26 tháng 5), Lý Thuần được sắc phong làm Hoàng thái tử, đổi tên thành chữ Thuần (純) vốn có cách viết khác với bổn danh Thuần (淳) của ông trước đây.
Vương Thúc Văn cầm quyền thấy Lý Thuần được lập, muốn lôi kéo ông ủng hộ cải cách của mình, bèn phái Lục Chất làm sư phó của ông để xem xét. Nhưng khi Lục Chất nhắc đến việc này, Thái tử tức giận nói:"Phụ hoàng bảo tiên sinh giảng cho ta về kinh nghĩa, sao lại nhắc đến chuyện khác".
Lục Chất sợ hãi lui ra và không dám nhắc đến nữa. Đến mùa hạ năm 805, thế lực của Vương Thúc Văn trong triều suy yếu dần do sự công kích từ phiên trấn bên ngoài và hoạn quan trong cung cấm. Tháng 7, Vương Thúc Văn phải về nhà phụng dưỡng thân mẫu đang lâm bệnh, hoạn quan nhân đó bàn kế hoạch loại bỏ các đại thần thân tín của Thúc Văn và chấm dứt công cuộc cải cách, tiếp sau là đưa Thái tử Lý Thuần lên ngôi. Ngày Ất Mùi 26 tháng 7 ÂL, hoạn quan ép Thuận Tông cho Hoàng thái tử nhiếp chính, thay mặt Thuận Tông yết kiến bá quan ở triều đường. Ngày hôm sau, Lý Thuần đến điện Lân Đức nghe bách quan tấu sự.
Tháng 8, ngày Canh Tí (4 tháng 8), Đường Thuận Tông hạ chiếu nhường ngôi cho Hoàng thái tử Lý Thuần, cải nguyên Vĩnh Trinh, còn mình xưng là Thái thượng hoàng, mẹ Thái tử là Vương thị cải tôn làm Thái thượng hoàng hậu. Ngày Ất Tị (9 tháng 8 ÂL, 5 tháng 9 DL), ông chính thức đăng cơ ở Tuyên Chánh điện, tức là Đường Hiến Tông. Thái thượng hoàng chuyển sang ở Sùng Khánh cung.
Ngay sau khi lên ngôi, Hiến Tông cho bãi chức các đại thần đề xướng Vĩnh Trinh Duy Tân như Vương Thúc Văn, Vương Bái, Hàn Thái, Hàn Diệp, Liễu Tông Nguyên... và đuổi họ ra khỏi triều đình, sau lại bắt Vương Thúc Văn phải tự tử. Vĩnh Trinh Duy Tân chấm dứt. Ngày hôm sau 6 tháng 9 (Bính Ngọ), Công chúa Thăng Bình dâng 50 tì nữ, nhưng Hiến Tông cho rằng Thượng hoàng không thể nhận nên mình cũng không thể nhận rồi trả về.
Cuối năm 805, có ẩn sĩ La Lệnh Tắc từ Trường An đến Phổ Nhuận và nói với Thứ sử Tân châu Lưu Dung rằng La Lệnh Tắc nhận cáo của Thượng hoàng yêu cầu phế truất Hiến Tông lập vua khác. Nhưng không ai nghe theo chỉ dụ này, Lệnh Tắc bị đưa về Trường An và bị đánh đến chết. Ngày 11 tháng 2 năm 806, Thượng hoàng Thuận Tông băng hà.
Dẹp Lưu Tịch, Lý Kĩ, Dương Huệ Lâm
Sau khi lên ngôi, Hiến Tông tiến hành phong quan chức trên danh nghĩa cho một số phiên trấn bên ngoài như Điền Quý An ở Ngụy Bác và Vương Sĩ Chân ở Thành Đức làm Đồng bình Chương sự, Lưu Tế ở Lư Long và Lý Sư Cổ ở Bình Lư làm Thị trung. Nắm quyền Tể tướng lúc này là bọn Viên Tư và Đỗ Hoàng Thường và Trịnh Dư Khanh. Trong những ngày đầu trị vì của Hiến Tông, một số Tiết độ sứ như Hàn Toàn Nghĩa ở Hạ Tuy và Sử Y Thận ở Phụng Nghĩa đã vào triều yết Tân Thiên tử để tỏ ý quy phục.
Từ cuối năm 805, Tây Xuyên Tiết độ sứ Vi Cao hoăng, tướng dưới quyền Lưu Tịch tự xưng là Lưu Hậu, đuổi Tiết độ sứ do nhà Đường bổ nhiệm rồi thượng biểu xin phong chức lên triều đình. Do thực lực chưa ổn định nên Hiến Tông chấp nhận công nhận Lưu Tịch, nhưng ngay sau đó Lưu Tịch lại đòi thêm cả đất Đông Xuyên và Sơn Nam Tây Đạo. Không được triều đình chấp thuận, Lưu Tịch đưa quân tấn công vào Đông Xuyên, bao vây Đông Xuyên Tiết độ sứ Lý Khang ở Tử châu. Hiến Tông bấy giờ có ý đánh Thục, triều thần cho rằng đất Thục hiểm trở khó công, duy có Tể tướng Đỗ Hoàng Thường và Lý Cát Phủ khích lệ Hiến Tông xuất quân. Mùa xuân năm 806, lấy Tả Thần Sách hành doanh Tiết độ sứ Cao Sùng Văn dẫn 5000 quân làm tiên phong, Lý Nguyên Dịch dẫn 2000 quân yểm hậu, cùng Sơn Nam Tây Đạo Tiết độ sứ Nghiêm Lệ cùng tiến công Lưu Tịch. Chiến sự nổ ra quyết liệt, ban đầu Lưu Tịch bắt sống được Lý Khang nhưng không lâu sau thì liên tục bại trận, phải bỏ trốn khỏi Tử châu và tập hợp được khoảng 10.000 quân tiếp tục chống trả nhưng vẫn liên tiếp thua trận. Sau đó Lưu Tịch và Lư Văn Nhược mất cả Thành Đô, định bỏ trốn sang Thổ Phiên nhưng bị quân Đường bắt được và giải về kinh và bị diệt môn. Cũng năm 806, ông phong Vương cho các Hoàng tử; lập Chính thất Quách thị (đã hạ sinh Hoàng tử Lý Hựu) làm Quý phi.
Trước đó Hàn Toàn Nghĩa khi vào triều để cháu là Dương Duệ Lâm ở lại Hạ Tuy làm Lưu Hậu. Trong khi đó Đỗ Hoàng Thường lấy cớ Hàn Toàn Nghĩa không có công lớn mà xa xỉ quá độ nên bắt Toàn Nghĩa phải trí sĩ, lấy Lý Diễn lên thay làm Hạ Tuy Tiết độ sứ. Lý Diễn vừa đến thì Dương Huệ Lâm đã đưa binh chống lại. Triều đình quyết định lấy quân ở Hà Đông và Thiên Đức thảo phạt Dương Huệ Lâm. Không lâu sau, Dương Huệ Lâm bị Trương Thừa Kim giết chết ở Hạ châu, gửi thủ cấp về kinh, kết thúc cuộc nổi loạn. Cao Sùng Văn được triều đình phong làm Tiết độ sứ Đông Xuyên. Sau đó Tiết độ sứ Bình Lư Lý Sư Cổ hoăng, Hiến Tông vừa mới tiến hành hai chiến dịch lớn nên muốn cho quân nghỉ ngơi, bèn công nhận em Sư Cổ là Lý Sư Đạo làm Tiết độ sứ Bình Lư.
Tình hình triều chính và ngoại giao
Từ năm 805, vua Bột Hải Khang Vương của vương quốc Bột Hải có các hoạt động thương mại với nhà Đường và cũng thường xuyên cử sứ thần sang nhà Đường. Bột Hải Khang Vương phái em họ là Đại Nhân Tú đi sứ sang nhà Đường để triều cống 4 lần vào các năm 805, 806, 807 và 808. Trong số hàng hóa triều cống của vương quốc Bột Hải luôn có cá voi.
Đầu hạ năm 808, Hiến Tông ra lệnh khuyến khích các đại thần trong triều can gián những điều không đúng của vua hay quan lại triều đình, ai nói đúng sẽ được thăng chức. Các đại thần Ngưu Tăng Nhụ, Hoàng Phủ Thực, Lý Tông Mẫn thẳng thắn chỉ trích nhiều thiếu sót của triều đình mà không kiêng dè. Giám khảo Vi Quán và Dương Ư Lăng đánh giá cao những lời chỉ trích này, dâng trình lên, Hiến Tông bằng lòng. Nhưng Tể tướng Lý Cát Phủ không vừa lòng vì những lời chỉ trích xúc phạm đến mình, bèn đến khóc lóc với Hiến Tông, bảo rằng Hàn Lâm Học sĩ Bùi 垍 và Vương Nhai xung đột với nhau, mà Hoàng Phủ Thực lại là cháu của Vương Nhai nên có thể họ bí mất cấu kết với nhau, chuẩn bị sẵn lời nói để nói trong ngày khảo thí. Hiến Tông bèn giáng chức Vương Nhai làm Đô Quan Viên ngoại lang, tước danh vị Học sĩ, sau đó biếm ra Quắc Châu, nhưng sau cũng dùng lại. Bọn của Ngưu Tăng Nhụ không được xét thăng chức mà cũng không bị phạt, sau họ đến phục vụ cho Tiết độ sứ các nơi. Về sau Lý Cát Phủ và Ngưu Tăng Nhụ được nắm quyền trong triều mà tiếp tục tranh chấp với nhau, Lý Cát Phủ đứng đầu Lý Đảng, Ngưu Tăng Nhụ đứng đầu Ngưu Đảng, sử xưng là Ngưu Lý Đảng tranh.
Bộ tộc Sa Đà vốn nhiều năm phụ thuộc Thổ Phiên, được Thổ Phiên bố trí ở đất Cam Châu. Trong năm 808, do bị Thổ Phiên ngờ vực, tù trưởng Sa Đà là Tận Trung hoảng sợ, bèn quy phục nhà Đường, liền bị Thổ Phiên giết. Con là Chấp Nghi đem 10000 người dân và 3000 quân kị đên Linh châu đầu hàng nhà Đường. Tiết độ sứ Linh Diêm Phạm Hi Triều ra tiếp đón và bố trí chỗ ở cho người Sa Đà. Ban đầu họ định cư tại Sóc Phương sau dời sang Hà Đông. Sa Đà dần phát triển thế lực, đến cuối đời Đường cũng phát triển mạnh mẽ, người Sa Đà đã kiến lập nên ba vương triều thời Ngũ Đại là Hậu Đường, Hậu Tấn và Hậu Hán.
Peine
Peine là một thị xã thuộc bang Niedersachsen, Đức, huyện lỵ của huyện Peine. Đô thị này tọa lạc bên sông Fuhse và Mittellandkanal, cự ly khoảng 20 km về phía tây của Braunschweig, và 35 km về phía đông của Hanover. Những người Thổ Nhĩ Kỳ di cư đã sống ở Peine trước khi người Đức đến đây. Đô thị này có diện tích 119,51 km².
Đường Hiến Tông
Tình hình triều chính và ngoại giao
Cùng năm 808 An Nam đô hộ là Trương Chu cho sửa đắp lại thành Đại La ở An Nam đô hộ phủ.
Peine
Kết nghĩa
Peine kết nghĩa với Heywood, Greater Manchester, Anh.
Tham khảo
Thể loại:Peine (huyện) Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Peine Thể loại:Thành phố của bang Niedersachsen
Đường Hiến Tông
Tình hình triều chính và ngoại giao
Năm 809, theo thỉnh cầu của Lý Giáng, Hiến Tông lập con trưởng là Đặng vương Lý Ninh do Kỉ Mĩ nhân sinh ra làm Hoàng thái tử. Cuối năm 811, do chán việc Lý Cát Phủ chuyên quyền, Hiến Tông bèn bổ dụng Lý Giáng cùng đảm nhận tướng vị để tạo ra đối trọng với Lý Cát Phủ và rất tín nhiệm Lý Giáng.
Từ năm 809 đến năm 811, vua Bột Hải Định Vương của vương quốc Bột Hải phái con trưởng là Đại Diên Chân cùng chú họ là Đại Nhân Tú đi sứ sang nhà Đường (đời vua Đường Hiến Tông) triều cống 3 lần vào các năm 809, 810 và 811.
Năm 810, vua Tân La Hiến Đức Vương gửi vương tử là Kim Hiến Chương (Kim Heon-jang) đến nhà Đường với vàng bạc và các bức họa Phật giáo vàng để cầu chúc cho nền thái bình vĩnh cửu của hoàng đế Hiến Tông.
Từ năm 812 đến năm 816, vua Bột Hải Hi Vương của vương quốc Bột Hải phái con trai là Đại Diên Tuấn cùng chú họ là Đại Nhân Tú đi sứ sang nhà Đường (đời vua Đường Hiến Tông) triều cống 5 lần vào các năm 812, 813, 814, 815 và 816.
Cùng năm 814, Lý Giáng có bệnh xin từ chức, Hiến Tông dời làm Lễ bộ Thượng thư. Có chiếu phong cho Tiết độ sứ Hà Trung Trương Hoằng Tĩnh cùng Tiết độ sứ Hà Đông Vương Ngạc và Thượng thư Hữu thừa Vi Quán Chi đảm nhận tướng vị. Cũng trong năm đó, Tể tướng Lý Cát Phủ qua đời. Năm 816, Hiến Tông phong cho Trung thư Xá nhân Lý Phùng Cát làm Môn hạ Thị lang, Đồng bình Chương sự, và đại thần khác là Vương Nhai đảm nhiệm tướng vị. Cùng năm Vương Thái hậu băng hà, thụy là Trang Hiến Hoàng hậu.
Từ năm 817 đến năm 818, vua Bột Hải Giản Vương của vương quốc Bột Hải phái chú họ là Đại Nhân Tú đi sứ sang nhà Đường (đời vua Đường Hiến Tông) triều cống 2 lần vào các năm 817 và 818.
Năm 818, vua Bột Hải Tuyên Vương của vương quốc Bột Hải lên ngôi thì tập trung nhiều vào việc mở rộng lãnh thổ của vương quốc, và dẫn theo nhiều chiến dịch với kết quả hợp nhất nhiều bộ tộc Mạt Hạt ở phía bắc, trong đó có Thiết Lợi Mạt Hạt, Ngu Lâu Mạt Hạt và Việt Hỷ Mạt Hạt. Từ năm 819 đến năm 820, vua Bột Hải Tuyên Vương phái con trưởng là thế tử Đại Tân Đức làm sứ giả sang nhà Đường (đời vua Đường Hiến Tông) triều cống 2 lần vào năm 819 và 820. Tiểu Cao Câu Ly tại Liêu Đông cũng sáp nhập vào vương quốc Bột Hải của Bột Hải Tuyên Vương vào năm 820. Vua Bột Hải Tuyên Vương cũng ra lệnh mở rộng lãnh thổ về phía nam, tức về phía Tân La. Vương quốc Bột Hải lớn mạnh lên, đe dọa trực tiếp đến vùng đông bắc nhà Đường.
Ở An Nam đô hộ phủ của nhà Đường có Dương Thanh vốn là một hào trưởng bản địa có thế lực, dòng dõi có người đã từng làm thứ sử Hoan Châu (nay thuộc Việt Nam). An Nam đô hộ là Lý Tượng Cổ (tông thất nhà Đường) không thích ông, điều về phủ thành Tống Bình (Hà Nội) làm nha tướng để kiềm chế. Năm 819, nhân được giao 3000 quân đi đánh người Tày, Nùng, Tráng ở Hoàng Động (Tây Bắc Việt Nam ngày nay). Thừa dịp, Dương Thanh cùng con là Dương Chí Liệt và thủ hạ thân tín là Đỗ Sĩ Giao đồng mưu kêu gọi binh sĩ không nên đi đánh người Hoàng Động mà phản lại Lý Tượng Cổ. Được các binh sĩ ủng hộ, Dương Thanh mang quân về đánh chiếm phủ thành Tống Bình, giết chết quan đô hộ Lý Tượng Cổ cùng hàng nghìn thuộc hạ, chiếm Giao Châu. An Nam đô hộ phủ của nhà Đường bị rúng động. Hiến Tông phải vờ tha tội cho Dương Thanh, phong Dương Thanh làm thứ sử Quỳnh Châu (đảo Hải Nam) để điều ông ra khỏi Tống Bình. Nhưng Dương Thanh không mắc mưu đó, quyết giữ thành Tống Bình. Hiến Tông nổi giận, điều quân do Quế Trọng Vũ chỉ huy sang đàn áp, dùng kế li gián để cô lập Dương Thanh. Quế Trọng Vũ tìm cách mua chuộc một số tướng sĩ dưới quyền để cô lập Dương Thanh. Cuối cùng, Quế Trọng Vũ đánh chiếm lại phủ thành Tống Bình đầu năm 820. Dương Thanh cùng con là Dương Chí Trinh bị Quế Trọng Vũ bắt. Dương Chí Trinh bị giết nhưng Dương Thanh đã vượt ngục. Một bộ phận nghĩa quân do Dương Chí Liệt và Đỗ Sĩ Giao rút về Tạc Khẩu (thuộc Yên Mô, Ninh Bình ngày nay) tiếp tục chống cự với quân Đường của Quế Trọng Vũ.
Phiên trấn quy phục
Năm 808, Tiết độ sứ Thành Đức Vương Sĩ Chân hoăng, con là Phó sứ Vương Thừa Tông kế tập ở Thành Đức, Hiến Tông muốn Thừa Tông hứa cắt đất hai châu Đức, Lệ quy về triều đình để đổi lấy sự công nhận của mình. Nhưng sau khi được công nhận, Vương Thừa Tông không chịu cắt đất, Hiến Tông bèn tước quan chức của Vương Thừa Tông rồi cử Thổ Đột Thừa Thôi cầm quân đánh diệt. Trong khi đó Điền Quý An ở trấn Ngụy Bác cũng ủng hộ Vương Thừa Tông, dự định hai trấn liên quân cùng kháng triều đình.
Cũng năm 809, Ngô Thiếu Thành ở Trấn Hoài Tây hoăng, tướng Ngô Thiếu Dương sát con Thiếu Thành là Thiếu Khanh, tự xưng là Chương Nghĩa Lưu Hậu. Hiến Tông cho rằng Chương Nghĩa dễ đánh diệt hơn Thành Đức, nhưng mình đã trót dùng quân đánh Thành Đức nên chỉ đành tiếc nuối mà thôi, sau đó phong Thiếu Dương làm Hoài Tây Lưu Hậu. Sang năm 810, quân Đường có thắng có thua nhưng không thể tận diệt được Vương Thừa Tông, Tiết độ sứ Lư Tòng ở Chiêu nghĩa cũng cử quân đến giúp Vương Thừa Tông. Tướng Đường là Ô Trọng Dận lừa bắt được Lư Tòng rồi giải về kinh sư. Hiến Tông cảm kích công ấy, muốn cho Ô Trọng Dận làm Tiết độ sứ mới ở Chiêu Nghĩa, nhưng sau nghe lời Lý Giáng nên thôi. Mùa thu năm đó, Vương Thừa Tông sai người đến kinh trần tình và đổ tội cho Lư Tòng li gián mình với triều đình, Hiến Tông do thấy chiến dịch chống Vương Thừa Tông không có kết quả nên đồng ý công nhận Thừa Tông làm Lưu Hậu.
Sau chiến dịch này, Tiết độ sứ Nghĩa Vũ Trương Mậu Chiêu hoăng, con là Trương Hiếu Trung lên nắm quyền nhưng sợ triều đình tấn công, bèn dâng biểu trả lại trấn. Hiến Tông cử Nhâm Địch Giản đến Nghĩa Vũ thay thế. Tuy nhiên binh lính ở Nghĩa Vũ lại nổi dậy làm loạn, bắt gian Nhâm Địch Giản. Tuy nhiên về sau một nhóm binh sĩ khác giải thoát cho ông ta. Từ đó trấn Nghĩa Vũ lại thuộc tầm kiểm soát của triều đình.
Năm 812, Tiết độ sứ Ngụy Bác Điền Quý An hoăng. Con là Phó sứ Điền Hoài Gián mới 11 tuổi lên kế tục. Sau đó, binh sĩ ở Ngụy Bác tiến hành binh biến, lật đổ Điền Hoài Gián, đưa Điền Hưng lên nắm quyền. Theo đề nghị của Lý Giáng, Hiến Tông quyết định công nhận Điền Hưng là Tiết độ sứ Ngụy Bác, đổi tên là Điền Hoằng Chính, đồng thời cũng cử Bùi Độ đến Ngụy Bác đem 500.000 tiền thưởng cho quân sĩ để họ không xúi giục Điền Hoằng Chính phản lại triều đình. Từ đó đến sau khi Hiến Tông qua đời, trấn Ngụy Bác quy phục nhà Đường
Cũng năm đó, quân Thổ Phiên kéo sang cướp phá Kính châu. Để phòng chống sự xâm lăng của Thổ Phiên, Hiến Tông quyết định tăng thêm thế lực cho các đội quân Thần Sách ở Kinh Tây, Kinh Bắc. Hoạn quan do ngày càng được tin tưởng đã trở nên lộng quyền hơn, và gây ra nhiều cuộc đảo chính trong cung đình về sau. Quan lại nhà Đường cũng cho xây Nguyệt Thành ở Sóc Phương để phòng bị Thổ Phiên cướp phá, từ đó Sóc Phương được bảo vệ vững chắc.
Năm 814, Hiến Tông phong cho hoạn quan người Tân La là Vương Xương Hà (người đại diện cho Vương Hiền phi - 王贤妃 của Hiến Tông cho các thương đoàn ở nhà Đường vay vốn làm ăn mà kiếm lãi) làm Tiết độ sứ tỉnh Giang Tô. cùng năm 814, Ngô Thiếu Dương hoăng, con là Ngô Nguyên Tế được lên kế tập, Hiến Tông không đồng ý công nhận. Do đó sang năm 815, Ngô Nguyên Tế đem quân tấn công các trấn khác để gây áp lực lên triều đình. Hiến Tông lệnh tước quan chức của Nguyên Tế rồi cử binh thảo phạt. Hai Tiết độ sứ Lý Sư Đạo và Vương Thừa Tông dâng biểu xin Hiến Tông tha tội cho Ngô Nguyên Tế nhưng ông không theo. Quân triều đình được Điền Hoằng Chính hỗ trợ, giành lợi thế trước quân Hoài Tây. Lý Sư Đạo bèn cử 2000 quân đến Thọ Xuân bề ngoài là hỗ trợ quân triều đình nhưng bên trong ngầm giúp Ngô Nguyên Tế. Đồng thời, Sư Đạo sai sát thủ đến cướp phá các đoàn chuyển vận lương thực dùng trong quân đội của nhà Đường. Sau đó thấy tình hình chiến sự bất lợi, Lý Sư Đạo lập kế ám sát Tể tướng Đỗ Nguyên Hoành và Bùi Độ, người chủ ý tiêu diệt phiên trấn rồi lại dâng biểu xin vua bãi binh. Cuối cùng Đỗ Nguyên Hoành bị các thích khách của Lý Sư Đạo do Yeom Mun (người Tân La) dẫn đầu giết chết nhưng Bùi Độ may mắn thoát được. Hiến Tông bị kinh động một phen, cũng hạ lệnh các Tể tướng khi vào triều đều được phép đem theo kị sĩ bảo vệ, nhưng các đại thần vẫn lo sợ. Hiến Tông lại nghi ngờ Vương Thừa Tông chủ mưu việc này nên quyết định thảo cả phạt Thành Đức, đồng thời cũng quyết định cho Bùi Độ làm Tể tướng. Về sau Hiến Tông mới biết chủ mưu thực sự là Lý Sư Đạo, nhưng do đã cử binh thảo phạt Thành Đức và Hoài Tây nên ông không còn binh mã trong tay để chống Lý Sư Đạo.
Ở mặt trận Thành Đức và Hoài Tây, quân Đường có thắng nhiều trận nhưng không thể giành được ưu thế hoàn toàn và không thể trừ dứt được hai trấn. Đến năm 817, thấy việc thảo phạt các trấn đã lâu không giành thắng lợi, Hiến Tông theo đề nghị của Lý Phùng Cát, chỉ tập trung đánh vào Hoài Tây trước rồi sau mới đánh các trấn khác. Bùi Độ thỉnh cầu ra trận đốc chiến, Hiến Tông chuẩn y. Cuối năm 817, Tiết độ sứ Đường Tùy Đặng là Lý Tố hợp quân với triều đình tấn công bất ngờ vào lực lượng của Ngô Nguyên Tế ở Thái châu. Nguyên Tế bị bắt và bị đưa về Trường an hành quyết.
Thấy Ngô Nguyên Tế bị diệt, Vương Thừa Tông và Lý Sư Đạo cực kì sợ hãi. Sang năm 818, Vương Thừa Tông để nghị gửi con mình đến Trường An làm con tin, cắt đất hai châu Đức Lệ quy về triều đình. Hiến Tông ra lệnh xá tội cho Vương Thừa Tông. Lý Sư Đạo cũng hứa cắt đất ba châu Nghi, Mật, Hải và gửi con tin nhưng sau đó Sư Đạo nuốt lời hứa. Do vậy Hiến Tông cử quân thảo phạt trấn Bình Lư. Lý Quang Nhan được bố trí ở Nghĩa Thành để chuẩn bị thảo phạt. Chiến sự nổ ra quyết liệt, quân Đường giành thắng lợi rất nhiều trận. Trước đó, Tể tướng Đỗ Nguyên Hoành từng lâp ra đội Vũ Ninh quân do Vương Trí Hưng chỉ huy tiến hành đàn áp Lý Sư Đạo. Trong quân đội Vũ Ninh quân đàn áp Lý Sư Đạo có ba thương nhân Tân La cùng tham gia và giành được nhiều thành tích trên chiến trường là Trương Bảo Cao, Trịnh Niên và Thôi Võ Xương. Trương Bảo Cao, Trịnh Niên và Thôi Võ Xương từng đột phá được vòng vây của Lý Sư Đạo ở kênh Đại Vận Hà rồi chuyển gạo đến Trường An thành công, cứu được tướng Vương Trí Hưng của Vũ Ninh quân khi vị tướng này đang bị Lý Sư Đạo bắt giữ. Vương Trí Hưng được Hiến Tông phong làm Tiết độ sứ tỉnh Giang Tô thay cho hoạn quan người Tân La là Vương Xương Hà. Trương Bảo Cao, Trịnh Niên và Thôi Võ Xương đều được Hiến Tông phong làm Thiếu tướng quân của Vũ Ninh quân dưới quyền Vương Trí Hưng. Hiến Tông gửi thư yêu cầu vua Tân La Hiến Đức vương phái quân sang giúp nhà Đường dẹp Lý Sư Đạo. Liên quân Đường-Tân La cùng tấn công quân đội của Lý Sư Đạo.
Đến năm 819, Lý Sư Đạo nghi ngờ tướng dưới quyền là Lưu Ngộ, âm mưu giết đi. Lưu Ngộ biết được, bèn quyết định phản lại Lý Sư Đạo, bất ngờ đưa quân tấn công Lý Sư Đạo ở Vận châu và giết Lý Sư Đạo cùng con trai ông ta, gửi đầu về Trường An. Sau thất bại của Lý Sư Đạo, Hiến Tông chia nhỏ trấn Bình Lư làm ba phần để dễ dàng khống chế, Lưu Ngộ được phong làm Tiết độ sứ Nghĩa Thành. Nạn phiên trấn tạm thời được dẹp yên. Thấy người Tân La Trương Bảo Cao có công không nhỏ trong việc đánh dẹp Lý Sư Đạo nên Hiến Tông ban thánh chỉ phong Trương Bảo Cao làm Đại tướng Vũ Ninh quân nhưng Trương Bảo Cao đã từ chối mà quay về làm thương nhân (sau này Trương Bảo Cao tích cực làm thương mại, dẹp hải tặc ở bờ biển tây nam Tân La, mở ra mạng lưới mậu dịch trên biển giữa nhà Đường, Tân La và Nhật Bản).
Lạm dụng thuốc tiên, bất đắc kì tử
Sau khi dẹp được phiên trấn, Hiến Tông Hoàng đế sinh ra dâm dật, kiêu căng và xa xỉ. Các đại thần Hoàng Phủ Bác và Trình Dị hiểu điều đó nên tăng tiền trong ngân khố vào việc chi tiêu trong Hoàng cung, do đó được Hiến Tông sủng tín. Hoàng Phủ Bác và Trình Dị được thăng dần đến Tể tướng. Các Tể tướng khác như Bùi Độ, Thôi Quần nhiều lần can ngăn, nhưng ông không nghe. Bùi Độ chán nản muốn từ quan nhưng lại không được. Sau đó Hiến Tông nghe lời Bác và Dị, đuổi hai vị Tể tướng khỏi kinh đô Trường An.
Hiến Tông lại tin vào thần tiên ma thuật và mong được trường sinh bất lão, bèn hạ chiếu triệu tập phương sĩ trong thiên hạ đến Trường An luyện đan cho mình. Hoàng Phủ Bác tiến cử yêu đạo Liễu Bí. Hiến Tông bố trí cho Liễu Bí ở Hưng Đường cung để luyện đan.
Đầu năm 819, do tin lời đồn có cốt Phật ở một ngôi chùa tại Phụng Thiên, Hiến Tông sai rước hộp xương cốt về và bảo các đại thần phải quỳ lạy và quyên tiền đóng góp cho việc xây đền thờ cho hộp xương cốt đó. Đại thần Hàn Dũ lên tiếng can ngăn, Hiến Tông cả giận bèn hạ lệnh xử tử nhưng may được Tể tướng Bùi Độ và Thôi Quần hết sức kêu xin, Hiến Tông mới tha cho song lại giáng Hàn Dũ làm Thứ sử Triều Châu. Cùng năm, Hiến Tông theo thỉnh cầu của quần thần, xưng tôn hiệu Nguyên Hòa Thánh Văn Thần Vũ Pháp Thiên Ứng Đạo Hoàng đế.
Do lạm dụng quá nhiều đơn dược của Liễu Bí (đạo sĩ do Hoàng Phủ Bác tiến cử) nên Hiến Tông hay khát nước và tính tình trở nên khắc nghiệt, các hoạn quan bị ông đối xử tàn bạo, cho dù chỉ phạm lỗi nhỏ cũng có thể bị giết, nên khiến đám hoạn quan rất bất an. Ngày Canh Tí (14 tháng 2 năm 820), Hiến Tông đột ngột chết tại Trung Hòa điện, thọ 42 tuổi. Nguyên nhân cái chết của ông được cho là do hoạn quan Trần Hoằng Chí (陳弘志) hạ độc.
Tả Trung úy Thổ Đột Thừa Thôi âm mưu hạ bệ Thái tử Lý Hằng để lập Lễ vương Lý Uẩn lên ngôi. Các hoạn quan Mã Tiến Đàm, Lưu Thừa Giai, Vương Thủ Trừng hợp sức đánh bại Thừa Thôi và giết Lễ vương Uẩn. Ngày Bính Ngọ (20 tháng 2), Thái tử Hằng tức vị, tức là Đường Mục Tông. . Về sau đến năm 846, Hoàng tử thứ 10 của Hiến Tông là Lý Thầm lên ngôi (Đường Tuyên Tông). Tuyên Tông nghi ngờ cái chết của Phụ hoàng Hiến Tông có sự nhúng tay của Quách Quý phi cùng con trai bà là Đường Mục Tông, nhưng không có bằng chứng xác thực để chứng minh.
Ông được dâng thụy hiệu là Thánh Thần Chương Vũ Hiếu Hoàng đế (聖神章武孝皇帝), an táng tại Cảnh lăng (景陵). Năm Đại Trung thứ 3 (849), ông được cải thụy hiệu đầy đủ là Chiêu Văn Chương Vũ Đại Thánh Chí Thần Hiếu Hoàng đế (昭文章武大聖至神孝皇帝).
Schmaltzia glabra
Schmaltzia glabra là một loài thực vật có hoa trong họ Đào lộn hột. Loài này được (L.) Small miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.
Liên kết ngoài
Thể loại:Schmaltzia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1903
Nậm Mu (suối)
Nậm Mu là một dòng suối, phụ lưu của sông Lô, chảy ở xã Tân Thành, Bắc Quang, tỉnh Hà Giang, Việt Nam .
WTA German Open 2021 - Đơn
Dinara Safina là đương kim vô địch, nhưng giải nghệ quần vợt vào năm 2014.
Nậm Mu (suối)
Nậm Mu dài cỡ 14 km, đổ vào bờ phải sông Lô.
WTA German Open 2021 - Đơn
Liudmila Samsonova là nhà vô địch, đánh bại Belinda Bencic trong trận chung kết, 1–6, 6–1, 6–3.
==Hạt giống  == • #🇧🇾 Aryna Sabalenka (Vòng 2)
Nậm Mu (suối)
Dòng chảy
Nậm Mu bắt nguồn từ núi Khau Ham phía tây xã Tân Thành, Bắc Quang, chảy theo hướng đông nam, qua cầu Mu trên quốc lộ 2 thì đổ vào bờ phải sông Lô.
WTA German Open 2021 - Đơn
• #🇺🇦 Elina Svitolina (Vòng 2)
• #🇨🇦 Bianca Andreescu (Vòng 2)
Nậm Mu (suối)
Thủy điện
Thủy điện Nậm Mu công suất lắp máy 12 MW được xây dựng ở xã Tân Thành, Bắc Quang, tỉnh Hà Giang, hoàn thành năm 2003.
Liên kết ngoài
Mu Thể loại:Hệ thống sông Hồng
WTA German Open 2021 - Đơn
• #🇨🇿 Karolína Plíšková (Vòng 2)
• # Belinda Bencic (Chung kết)
• #🇪🇸 Garbiñe Muguruza (Tứ kết)
• #🇧🇾 Victoria Azarenka (Bán kết)
• #🇨🇿 Karolína Muchová (Vòng 1)
Hạt giống
• # 🇺🇸 Ann Li (Vòng 1)
• # 🇷🇺 Anna Blinkova (Vòng 1)
• # 🇯🇵 Misaki Doi (Vượt qua vòng loại)
• # Kaja Juvan (Vòng 1)
• # 🇧🇾 Aliaksandra Sasnovich (Vòng 1)
• # 🇷🇺 Liudmila Samsonova (Vượt qua vòng loại)
• # 🇩🇪 Anna-Lena Friedsam (Vòng loại cuối cùng)
• # 🇺🇸 Claire Liu (Vòng loại cuối cùng)
Rocca Pietore
Rocca Pietore là một đô thị ở tỉnh Belluno trong vùng Veneto, có vị trí cách khoảng 160 km về phía bắc của Venice và khoảng 40 km về phía tây bắc của Belluno. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.388 và diện tích 76 km².
WTA German Open 2021 - Đơn
Hạt giống
• # Stefanie Vögele (Vòng loại cuối cùng)
Rocca Pietore
Rocca Pietore giáp các đô thị: Alleghe, Canale d'Agordo, Canazei, Colle Santa Lucia, Falcade, Livinallongo del Col di Lana, Pozza di Fassa, San Tomaso Agordino, Soraga, Vallada Agordina.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Belluno Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Veneto
WTA German Open 2021 - Đơn
Hạt giống
• # Ana Konjuh (Vòng loại cuối cùng)
• # 🇩🇪 Tamara Korpatsch (Vòng 1)
• # 🇷🇴 Jaqueline Cristian (Vòng 1)
Vượt qua vòng loại
• # 🇩🇪 Jule Niemeier
• # 🇵🇱 Magdalena Fręch
• # 🇯🇵 Misaki Doi
• # 🇺🇸 Asia Muhammad
• # 🇺🇸 Hailey Baptiste
• # 🇷🇺 Liudmila Samsonova
Liên kết ngoài
WTA German Open - Đơn Đơn 2021 Thể loại:Quần vợt Đức năm 2021
Serbinów, Tarnobrzeg
Serbinów (Serbinoov) - là một quận, một trong những osiedle lớn nhất và khu nhà ở trong Tarnobrzeg, Ba Lan, nằm ở một phần phía Đông của thành phố. Nó có hơn 13.000 công dân sinh sống. Serbinów giáp với các khu nhà ở: Bogdanówka, Dzików, Piastów, Centrum, Mokrzyszów.
Tên
Tên này không có cơ sở lịch sử và nó đã được chọn vào những năm 1970 thông qua bộ phận hành chính của thành phố và hợp tác xã nhà ở. Họ đặt tên khu vực này dưới ảnh hưởng của loạt serie Đêm và ngày phổ biến và của các hiệp hội với khu vực Serbinów lầy lội.
Biên giới
Biên giới của quận giáp với các phố: Kazimierza Wielkiego, Kwiatkowskiego, Sienkiewicza, Sikorskiego. Pozridłe ulice Serbinowa: Matejki, Jędrusiów, Garażowa, Dąbrowskiej, Zwierzyniecka, Orzeszkowej, Konstytucji 3 Maja, Kossaka, Prusa.
Họ Đa tích
Dasticaceae là một họ thực vật có hoa thuộc bộ Bầu bí, với chỉ 2 loài trong một chi Datisca. Họ này là các loài cây thân thảo mảnh dẻ, không lông, với các lá mọc so le, dạng lá kép lông chim, mép lá có khía răng cưa. Các loài này là dạng đơn tính khác gốc (dioecious) hay dạng có hoa đực + lưỡng tính (androdioecious). Bao hoa dạng lá đài 3-9, đài hoa: 3-9 (hoa đực) hay 3-8 (hoa cái+lưỡng tính). Bộ nhị 3-5 (hoa lưỡng tính) hoặc 8-25 (hoa đực). Bộ nhụy dạng quả tụ, 3-5 lá noãn. Bầu nhụy 1 ngăn. Quả nang nẻ ra, không cùi thịt, chứa 30-100 hạt.
Serbinów, Tarnobrzeg
Thể thao
Bởi giáo xứ Công giáo năm 1993 ra đời Câu lạc bộ thể thao "Cộng đồng" của Borough. Từ năm 1994 vào ngày 1 tháng 1, một năm mới được tổ chức.
Họ Đa tích
Trong hệ thống Cronquist năm 1981 thì họ này được xếp trong bộ Hoa tím (Violales) và bao gồm cả hai loài trong các chi Octomeles/Tetrameles của họ Thung (Tetramelaceae).
Serbinów, Tarnobrzeg
Văn hóa
Đời sống văn hóa của cư dân chủ yếu tập trung ở giáo xứ Công giáo và trong Câu lạc bộ cư dân "Serbinów". Vào tháng 7 và tháng 8 Buổi biểu diễn đàn organ quốc tế Virtuoso được tổ chức tại "Nhà thờ của Đức mẹ của sự giúp đỡ không ngừng". Trong một tòa nhà của Trường tiểu học thường được tổ chức Đại nhạc hội từ thiện Giáng sinh, có một phòng ban chính cũng có trụ sở tại đây (hiện tại đó là một Sq của Bartosz Głowacki và Nhóm các trường trung học hiện đại của Phố Jachowicz). Trong môi trường xung quanh nhà thờ của giáo xứ (27 tháng 6), tại tòa án cùng trường, ngày lễ hàng năm Familiada được tổ chức. giữa|1024x1024px| Serbinów năm 2008
Xem thêm
Thể loại:Quận ở Tarnobrzeg
Họ Đa tích
Sử dụng
Trước đây, một loại thuốc nhuộm màu vàng dành cho lụa được sản xuất từ rễ, thân và lá của D. cannabina.
Liên kết ngoài
Thể loại:Họ thực vật
Thực vật cận ăn thịt
Một số học giả ưa dùng thuật ngữ "tiền ăn thịt" vì nó mang ngụ ý rằng chúng đang trên con đường tiến hoá thành cây ăn thịt thực sự, trong khi số khác bỏ thuật ngữ này vì cùng lý do.
Ranh giới giữa cây ăn thịt với cây cận ăn thịt lu mờ do sự thiếu vắng định nghĩa rành mạch về tính ăn thịt ở thực vật và sự mơ hồ về định nghĩa ở cả trong nghiên cứu hàn lâm về các loài cây này. Nhiều loài cây cận ăn thịt vẫn hay được xếp vào hàng cây ăn thịt thực thụ do truyền thống nghiên cứu trong lịch sử.
Tham khảo
Thể loại:Thực vật cận ăn thịt Thể loại:Thực vật ăn thịt
Pha-gốt
Âm thanh của nó hơi tối, có thể gợi kịch tính, hoặc cũng có tính chất châm biếm, hài hước do âm sắc có pha giọng mũi.
Nhóm nhạc cụ này chỉ có hai loại: Pha-gốt thường và Pha-gốt trầm.
Tham khảo
Thể loại:Nhạc cụ Tây phương
Plecoptera melalepis
Liên kết ngoài
Thể loại:Plecoptera
648 Pippa
648 Pippa
648 Pippa là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được August Kopff phát hiện ngày 11.9.1907 ở Heidelberg và được đặt theo tên Pippa, nhân vật trong tiểu thuyết Und Pippa tanzt của Gerhardt Hauptmann
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1907
Platambus ussuriensis
Platambus ussuriensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Nilsson miêu tả khoa học năm 1997.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Platambus
Thraupis cyanoptera
Thraupis cyanoptera là một loài chim trong họ Thraupidae.
Tham khảo
Thể loại:Thraupis
Pardosa stellata
Pardosa stellata là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Loài này thuộc chi Pardosa. Pardosa stellata được Octavius Pickard-Cambridge miêu tả năm 1885.
Tham khảo
Thể loại:Pardosa
Lacinipolia herbimacula
Lacinipolia herbimacula là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lacinipolia
Tortula rhodonia
Tortula rhodonia là một loài Rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được R.H. Zander miêu tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tortula Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1993
Cirsium uninervium
Cirsium uninervium là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (H.Lév. & Vaniot) Nakai mô tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Mezilaurus navalium
Mezilaurus navalium là một loài thực vật thuộc họ Lauraceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Tham khảo
Thể loại:Thực vật Brasil Navalium
Lengede
Lengede có các khu vực sau:
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Peine
Stenoderus concolor
Stenoderus concolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Stenoderus
Masdevallia spilantha
Masdevallia spilantha là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Königer mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1985
Carmésia
Carmésia là một đô thị thuộc bang Minas Gerais, Brasil. Đô thị này có diện tích 258,533 km², dân số năm 2007 là 2550 người, mật độ 8,7 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Minas Gerais
Bazzania magna
Bazzania magna là một loài Rêu trong họ Lepidoziaceae. Loài này được Horik. mô tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Phagnalon darvasicum
Phagnalon darvasicum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phagnalon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1936
Phagnalon darvasicum
Schmaltzia integrifolia
Schmaltzia integrifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Đào lộn hột. Loài này được (Nutt.) F.A. Barkley miêu tả khoa học đầu tiên năm 1940.
Liên kết ngoài
Thể loại:Schmaltzia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1940
Sirindhorn (huyện)
Lịch sử
Huyện đã được lập ngày 3 tháng 1 năm 1992 thông qua việc tách tambon Kham Khuean Kaeo từ Khong Chiam và 5 tambon Khan Rai, Chong Mek, Nikhom Sang Ton-eng Lam Dom Noi, Non Ko và Fang Kham từ Phibun Mangsahan.
Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ) là: Buntharik, Phibun Mangsahan và Khong Chiam. Về phía tây bên kia sông Mekong là tỉnh Champasak của Lào. Đập Sirindhorn ngăn dòng sông Dom Noi nằm ở huyện này.
Đông Cơ
Đông Cơ là một xã thuộc huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình, Việt Nam.
Sirindhorn (huyện)
Địa lý
Có hai cửa khẩu biên giới với Lào - Vang Tao đến thị xã Pakxe và Chong Mek đến Champasak.
Đông Cơ
Xã có diện tích 8,12 km², dân số năm 1999 là 6.099 người, mật độ dân số đạt 751 người/km².
Sirindhorn (huyện)
Địa lý
trái|300px|nhỏ|Chong Mek đang được xây dựng
Hành chính
Huyện này được chia thành 6 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 73 làng (muban). Chong Mek là thị trấn (thesaban tambon) and nằm trên một phần của the tambon Chong Mek, và thị trấn Nikhom Sang Ton-eng Lam Dom Noi nằm trên toàn bộ tambon cùng tên. Có 5 Tổ chức hành chính tambon.
Đông Cơ
Đây là địa phương có dự án Đường cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng đi qua.
4973 Showa
4973 Showa (1990 FT) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 3 năm 1990 bởi Kin Endate và Kazuro Watanabe và xuan ở Đài thiên văn Kitami.
Rễ
Phân loại
nhỏ|200px|Một dạng rễ chùm nhỏ|250px Để phân loại rễ người ta căn cứ theo nhiều tiêu chí. Nếu trong quá trình sinh trưởng vòng đời của thực vật thì sẽ có hai loại: rễ sơ sinh và rễ thật.
Nếu phân loại vào vị trí của rễ cây thì chúng ta có thể phân loại thành ba loại chính: Rễ chính, rễ phụ, rễ bên.
Bộ rễ của thực vật sẽ được phân loại dựa theo số lượng và cấu tạo từ các rễ của cây. Thường sẽ phân loại thực vật theo hai hệ rễ:
Cấu trúc
Rễ có 4 miền: Miền trưởng thành (dẫn truyền), miền hút (hấp thụ nước và muối khoáng hòa tan), miền sinh trưởng (làm cho rễ dài ra), miền chóp rễ (che chở cho đầu rễ).
nhỏ|trái|400px|Cấu trúc lát cắt của rễ cây, bao gồm các bó mạch libe và gỗ sắp xếp theo kiểu phóng xạ
Sự hút nước và muối khoáng của rễ
Tất cả các cây đều cần nước. Cây không chỉ cần nước mà còn cần các loại muối khoáng, trong đó cần nhiều: muối đạm, muối lân, muối kali. Nhu cầu nước và muối khoáng là khác nhau đối với từng loại cây, các giai đoạn khác nhau trong chu kì sống của cây. Rễ cây hút nước và muối khoáng hoà tan chủ yếu nhờ lông hút. Nước và muối khoáng trong đất được lông hút hấp thụ chuyển qua vỏ tới mạch gỗ đi lên các bộ phận của cây.
Các yếu tố bên ngoài như thời tiết, khí hậu, các loại đất khác nhau,... có ảnh hướng tới sự hút nước và muối khoáng của cây. Cần cung cấp đủ nước và muối khoáng thì cây trồng mới sinh trưởng và phát triển tốt.
Biến dạng của rễ
Ngoài chức năng chính là bám giữ và hút dinh dưỡng, đối với nhiều loài thực vật phát triển rễ thêm những chức năng riêng để thích nghi với điều kiện sinh thái:
Tham khảo
Thể loại:Sinh lý học thực vật Thể loại:Giải phẫu học thực vật Thể loại:Hình thái học thực vật
720p
thumb|Biểu đồ thể hiện hầu hết các [[Danh sách các độ phân giải phổ biến|độ phân giải phổ biến, 720p là một trong những định dạng 16:9 biểu hiện bằng màu xanh đậm.]]
720p (1280×720 pixel; còn được gọi là HD Ready hoặc chuẩn HD) là định dạng tín hiệu HDTV tiến tới với 720 đường ngang và tỷ lệ khung hình (AR) là 16:9, thường được biết đến là HDTV màn hình rộng (1,78:1). Tất cả các tiêu chuẩn phát sóng HDTV chính (chẳng hạn như SMPTE 292M) bao gồm định dạng 720p có độ phân giải 1280×720; tuy nhiên, có các định dạng khác, bao gồm HDV Playback và AVCHD (dùng cho máy quay) sử dụng hình ảnh 720p với độ phân giải HDTV chuẩn. Tốc độ khung hình phụ thuộc vào tiêu chuẩn, và tần số phát sóng thông thường là 50 fps ở các quốc gia sử dụng chuẩn PAL/SECAM cũ (Châu Âu, Úc, các quốc gia khác) và 59,94 fps ở các quốc gia theo chuẩn NTSC cũ (Bắc Mỹ, Nhật Bản, Braxin, khác).
Con số 720 đại diện cho 720 đường quét ngang của độ phân giải màn hình hiển thị hình ảnh (còn được gọi là 720 pixel độ phân giải theo chiều dọc), trong khi chữ p đại diện cho quét liên tục. Khi phát tại 60 fps, 720p có độ phân giải đạt được trong thời gian cao nhất (chuyển động) dưới chuẩn ATSC và DVB. Thuật ngữ này giả định một độ phân giải màn hình 16:9, do đó tương ứng với độ phân giải 1.280px × 720px (0.9 megapixels).
720i (720 dòng đan xen) là một thuật ngữ sai và tìm thấy trong nhiều nguồn tài liệu và ấn phẩm. Thông thường, nó là một lỗi đánh máy trong khi tác giả đề cập đến định dạng 720p HDTV. Tuy nhiên, trong một số trường hợp nó không chính xác để trình bày như một định dạng thay thế cho 720p. Trong thực tế, không có đề xuất hoặc có chuẩn phát nào cho phép 720 dòng đan xen trong một khung video tại bất kỳ tỉ lệ khung hình nào.
So sánh với 1080i
Quét liên tục làm giảm sự cần thiết phải chặn tình trạng nhấp nháy bằng cách khử răng cưa các đường ngang tương phản cao đơn. Cũng dễ dàng hơn để thực hiện chuyển đổi 50↔60 Hz chất lượng cao và các clip chuyển động chậm với video lũy tiến.
Một video 720p60 (720p ở 59,94 Hz) có lợi thế hơn 480i và 1080i60 (29.97/30 fps, 59.94/60 Hz) ở chỗ nó làm giảm tương đối số lượng tạo tác 3: 2 được giới thiệu trong khi chuyển từ phim 24fps. Tuy nhiên, 576i và 1080i50 (25 fps, 50 Hz), phổ biến ở châu Âu, thường không bị kéo xuống bởi các khung hình phim chỉ được phát ở 25 khung hình và cường độ âm thanh được điều chỉnh 25/24. Do đó, 720p60 được sử dụng cho các chương trình phát sóng ở Mỹ trong khi các chương trình phát sóng HD ở châu Âu thường sử dụng khung hình 1080i50 24*, với độ phân giải ngang là 1920 hoặc 1440 tùy thuộc vào các ràng buộc về băng thông. Tuy nhiên, một số đài truyền hình châu Âu sử dụng định dạng 720p50, chẳng hạn như đài phát thanh ARD và ZDF, Norwegian Broadcasting Corporation (NRK) và Spanish Radio and Television Corporation (TVE HD). Arte, một kênh song ngữ Pháp-Đức được sản xuất với sự hợp tác của ARD, ZDF và France Télévutions, phát sóng bằng tiếng Đức ở 720p50 nhưng bằng tiếng Pháp ở 1080i50. Flemish Broadcasting Company (VRT) ở Bỉ đã từng dùng 720p50, nhưng đã chuyển sang 1080i50 vài năm trước.
Liên kết
Thể loại:Thuật ngữ truyền hình Thể loại:Định dạng video
Bhimanhalli, Gulbarga
Bhimanhalli là một làng thuộc tehsil Gulbarga, huyện Gulbarga, bang Karnataka, Ấn Độ.
Neolarra batrae
Neolarra batrae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Shanks mô tả khoa học năm 1978.
Tham khảo
Thể loại:Neolarra Thể loại:Động vật được mô tả năm 1978
Quyền LGBT ở Andorra
Quyền đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới (tiếng Catalan: lesbianes, gais, transsexuals i bisexuals) ở Andorra có thể phải đối mặt với một số thách thức pháp lý mà những người không phải LGBT không gặp phải.
Kết hợp dân sự, nơi cấp tất cả các lợi ích của hôn nhân, đã được công nhận từ năm 2014. Ngoài ra, phân biệt đối xử trên cơ sở khuynh hướng tình dục bị cấm theo hiến pháp.
Tham khảo
Thể loại:Quyền LGBT Thể loại:Quyền LGBT ở Andorra
Plecoptera melanoscia
Plecoptera melanoscia là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Plecoptera
Egeralja
Egeralja là một thị trấn thuộc hạt Veszprém, Hungary. Thị trấn này có diện tích 8,94 km², dân số năm 2010 là 227 người, mật độ 25 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Hạt Veszprém Thể loại:Thị trấn của Hungary
Thraupis ornata
Thraupis ornata là một loài chim trong họ Thraupidae.
Tham khảo
Thể loại:Thraupis
Saccolabium
nhỏ|Illustration of Aerides huttonii (as syn. Saccolabium huttonii, spelled by Hooker as Saccolabium huttoni)
Saccolabium là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.
Tham khảo
Thể loại:Danh sách các chi phong lan  Thể loại:Vandeae
Rivamonte Agordino
Rivamonte Agordino là một comune (municipality) ở tỉnh Belluno in the Veneto Region of NE Italy. Vị trí đô thị này khoảng 90 km về phía bắc của Venice và khoảng 20 km về phía tây bắc của Belluno. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 664 và diện tích 23,2 km².
Rivamonte Agordino giáp các đô thị: Agordo, Gosaldo, La Valle Agordina, Sedico, Sospirolo và Voltago Agordino.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị tỉnh Belluno Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Veneto
Cừu Maine đầu lam
300px|nhỏ|phải|Bleu du maine Cừu Maine đầu lam hay Bleu du Maine (còn được gọi là Blauköpfiges Fleischschaf), Bazougers, Maine-Anjou, Maine à tête bleue) là một giống cừu nhà có nguồn gốc ở miền tây nước Pháp, chúng được nuôi trong các khu vực phổ biến đến các khu vực của Maine-et-Loire, Mayenne và Sarthe. Chúng phổ biến ở Pháp và Hà Lan, nó cũng đã được xuất khẩu sang Anh, nơi mà đôi khi nó được sử dụng cho việc tạo ra các con cừu lai. Mặc dù giống cừu này không mọc len, mà được chăn nuôi chủ yếu để lấy thịt cừu. Cừu Millennium Bleu là một giống mới mà bắt đầu được phát triển vào năm 2000. Nó là một giống xuất hiện từ việc lai giữa một con cừu Bleu du Maine với một con cừu Texel hoặc cừu Beltex đực. Nó vẫn còn hiếm hoi ở Anh, và được sử dụng chủ yếu như một con đực hậu bị.
Chăn nuôi
Chúng có tính bầy đàn cao nên dễ quản lý, chúng thường đi kiếm ăn theo đàn nên việc chăm sóc và quản lý rất thuận lợi. Chúng cũng là loài dễ nuôi, mau lớn, ít tốn công chăm sóc. So với chăn nuôi bò thì chúng là vật nuôi dễ tính hơn, thức ăn của chúng rất đa dạng, thức ăn của chúng là những loại không cạnh tranh với lương thực của người. Chúng là động vật có vú ăn rất nhiều cỏ. Hầu hết chúng gặm cỏ và ăn các loại cỏ khô khác, tránh các phần thực vật có gỗ nhiều. Chúng có chế độ hoạt động ban ngày, ăn từ sáng đến tối, thỉnh thoảng dừng lại để nghỉ ngơi và nhai lại. Đồng cỏ lý tưởng cho chúng như cỏ và cây họ Đậu. Khác với thức ăn gia súc, thức ăn chính của chúng trong mùa đông là cỏ khô. 300px|nhỏ|phải Chúng là loài ăn tạp, có thể ăn được nhiều loại thức ăn bao gồm thức ăn thô xanh các loại như: rơm cỏ tươi, khô, rau, củ quả bầu bí các loại, phế phụ phẩm công nông nghiệp và các loại thức ăn tinh bổ sung như cám gạo ngũ cốc. Mỗi ngày chúng có thể ăn được một lượng thức ăn 15-20% thể trọng. Chúng cần một lượng thức ăn tính theo vật chất khô bằng 3,5% thể trọng. Với nhu cầu 65% vật chất khô từ thức ăn thô xanh (0,91 kg) và 35% vật chất khô từ thức ăn tinh (0,49 kg). Khi cho chúng ăn loại thức ăn thô xanh chứa 20% vật chất khô và thức ăn tinh chứa 90% vật chất khô.
Nguồn nước uống là nhu cầu cơ bản của chúng. Lượng nước cần cho chúng biến động theo mùa và loại và chất lượng thực phẩm mà chúng tiêu thụ. Khi chúng ăn nhiều trong các tháng đầu tiên và có mưa (kể cả sương, khi chúng ăn vào sáng sớm), chúng cần ít nước hơn. Khi chúng ăn nhiều cỏ khô thì chúng cần nhiều nước. Chúng cũng cần uống nước sạch, và có thể không uống nếu nước có tảo hoặc chất cặn. Trong một số khẩu phần ăn của chúng cũng bao gồm các khoáng chất, hoặc trộn với lượng ít.
Chăm sóc
Sau khi cho phối giống 16-17 ngày mà không có biểu hiện động dục lại là có thể cừu đã có chửa, Căn cứ vào ngày phối giống để chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu (thời gian mang thai của cừu 146-150 ngày) nhằm hạn chế cừu sơ sinh bị chết; Có thể bồi dưỡng thêm thức ăn tinh và rau cỏ non cho cừu có chửa nhưng tuyệt đối tránh thức ăn hôi mốc; Khi có dấu hiệu sắp đẻ (bầu vú căng, xuống sữa, sụt mông, âm hộ sưng to, dịch nhờn chảy ra, cào bới sàn…) nên nhốt ở chuồng riêng có lót ổ rơm và chăn dắt gần, tránh đồi dốc.
Thông thường cừu mẹ nằm đẻ nhưng cũng có trường hợp đứng đẻ, tốt nhất nên chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu; Sau khi đẻ cừu mẹ tự liếm cho con. Tuy nhiên, vẫn phải lấy khăn sạch lau khô cho cừu con, nhất là ở miệng và mũi cho cừu con dễ thở. Lấy chỉ sạch buộc cuống rốn (cách rốn 4–5 cm), cắt cuống rốn cho cừu con và dùng cồn Iod để sát trùng; Giúp cừu con sơ sinh đứng dậy bú sữa đầu càng sớm càng tốt (vì trong sữa đầu có nhiều kháng thể tự nhiên); Đẻ xong cho cừu mẹ uống nước thoải mái (có pha đường 1% hoặc muối 0.5%).
Cừu con trong 10 ngày đầu sau khi đẻ cừu con bú sữa mẹ tự do; Từ 11-21 ngày tuổi cừu con bú mẹ 3 lần/ngày, nên tập cho cừu con ăn thêm thức ăn tinh và cỏ non, ngon; 80-90 ngày tuổi có thể cai sữa. Giai đoạn này phải có cỏ tươi non, ngon cho cừu con để kích thích bộ máy tiêu hóa phát triển (đặc biệt là dạ cỏ) và bù đắp lượng dinh dưỡng thiếu hụt do sữa mẹ cung cấp không đủ; Cừu sinh trưởng và phát triển nhanh, mạnh ở giai đoạn này.
Liên kết ngoài
M
Platambus wangi
Platambus wangi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Brancucci miêu tả khoa học năm 2006.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Platambus
Pardosa sternalis
Pardosa sternalis là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Loài này thuộc chi Pardosa. Pardosa sternalis được Tord Tamerlan Teodor Thorell miêu tả năm 1877.
Tham khảo
Thể loại:Pardosa
649 Josefa
649 Josefa
649 Josefa là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được August Kopff phát hiện ngày 11.9.1907 ở Heidelberg và được đặt theo tên Josefa, tên họ của phụ nữ Đức
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1907
Poveglia
Poveglia là một hòn đảo nhỏ, có diện tích khoảng 6,8ha nằm giữa Venice và Lido trong phá Venezia, phía Bắc Italy. Một con kênh nhỏ chia hòn đảo thành hai phần. Không nên nhằm lẩn giữa Poveglia với đảo Ex Poveglia, một hòn đảo nhỏ trong đầm phá cách Tây Poveglia 3km. Được xem là "hòn đảo nhiều ma nhất thế giới" và được các nhà huyền bí xem là hòn đảo đáng sợ nhất trái đất.
Lịch sử
Hòn đảo này lần đầu tiên được nhắc đến trong biên niên sử vào năm 421, khi những người từ Padua và Este chạy trốn đến hòn đảo để tránh khỏi những cuộc xâm lược man rợ. Trong thế kỷ thứ IX dân số của hòn đảo bắt đầu phát triển. Nhưng theo truyền thuyết thì người La Mã đã dùng nơi đây để làm hố chôn tập thể các nạn nhân mắc dịch bệnh nhằm cách ly họ với cộng đồng khỏe mạnh. Đảo Poveglia từng là mục tiêu tranh giành dẫn đến chiến tranh đẫm máu giữa người Venice và người Genoa hồi thế kỷ 14, hòn đảo trở thành trạm cách ly kiểm dịch cho các tàu bè đi đến Venice vào thế kỷ 18. Một thời gian sau, Poveglia trở thành nơi tập trung những người nhiễm dịch bệnh hiểm nghèo. Và từ đây, hàng loạt truyền thuyết ghê rợn đã được thêu dệt quanh Poveglia.