cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chief Temitope Ajayi
Chief Ajayi nổi tiếng về việc thúc đẩy trao quyền cho phụ nữ và xoá đói giảm nghèo ở châu Phi thông qua kinh doanh nông nghiệp. Thông qua diễn đàn đầu tư Arkansas-Nigeria và các diễn đàn kinh tế song phương khác ở Mỹ, sự kiên trì và tính chân thực của Ajayi đã thuyết phục và thu hút nhiều nhà đầu tư quan trọng trong kinh doanh nông nghiệp từ Mỹ đến Nigeria. Bà là người sáng lập kiêm Giám đốc điều hành của Chương trình Trao quyền Nông nghiệp Mỹ của Nigeria (NAAEP), tham gia vào việc trao quyền nông nghiệp cho nông dân, phụ nữ và thanh niên ở Nigeria nhằm tăng lương thực và sử dụng lao động bền vững cho phụ nữ và thanh niên trong lĩnh vực nông nghiệp.
NAAEP là một tổ chức cơ sở đào tạo và trao quyền cho nông dân trong hệ thống canh tác cơ giới, đồng thời tạo điều kiện cho các khoản vay kinh doanh, khả năng tiếp cận với các trang trại và thu hoạch và tiếp thị sản phẩm cuối cùng của họ ở cả trong nước và quốc tế. Trong năm 2010, Chief Ajayi kêu gọi Chính phủ Liên bang Nigeria giảm lãi suất cho vay đối với nông dân để thúc đẩy ngành nông nghiệp và giảm nghèo trong nước này.
Chú thích
Thể loại:Nhân vật còn sống
Melanoxanthus tetraspilotus
Melanoxanthus tetraspilotus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1883.
Tham khảo
Thể loại:Melanoxanthus
Pyhtää
nhỏ|phải|250px|Nhà thờ thời Trung cổ của Pyhtää/Pyttis. Pyhtää bằng tiếng Phần Lan or Pyttis trong tiếng Thụy Điển là một đô thị của Phần Lan.
Vị trí ở tỉnh Nam Phần Lan and is part of the Kymenlaakso (tiếng Thụy Điển Kymmenedalen) vùng. Đô thị này có dân số 5.209 người (2003) và diện tích 297,27 km², trong đó có 8,92 km² (3,44 mi²) là diện tích mặt nước. Mật độ dân số là 18,1 người trên mỗi km² (46.9/mi²).
nhỏ|trái|100px|Huy hiệu.
Đô thị này sử dụng hai thứ tiếng, đa số nói tiếng Thụy Điển và thiểu số nói tiếng Phần Lan.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị của vùng Kymenlaakso
Anderson
Anderson (hoặc Andersson) có thể chỉ đến:
Địa điểm
Mặt Trăng:
Chiloscyphus spegazzinianus
Chiloscyphus spegazzinianus là một loài rêu tản trong họ Lophocoleaceae. Loài này được (C. Massal.) Hentschel & J. Heinrichs mô tả khoa học lần đầu tiên năm 2007.
Radula rupicola
Radula rupicola là một loài rêu trong họ Radulaceae. Loài này được K. Yamada mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.
Proiphys alba
Proiphys alba là một loài thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae. Loài này được (R.Br.) Mabb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1980.
Radula rupicola
Liên kết ngoài
Thể loại:Radula Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1985
Proiphys alba
Liên kết ngoài
Thể loại:Proiphys Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1980
Elaphoglossum amphioxys
Elaphoglossum amphioxys là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Mickel mô tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Berberis spinulosa
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1825
Oncocnemis aqualis
Oncocnemis aqualis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Oncocnemis
Coeus
Trong thần thoại Hy Lạp, Coeus (tiếng Hy Lạp: Κοῖος; còn gọi là Koios) là một trong số 12 vị thần khổng lồ (Titan), tượng trưng cho trí tuệ. Các thần Titan là con của Uranus (Trời) và Gaia (Đất). Người tương đương với Coeus trong thần thoại Roma là Polus. Giống như hầu hết các Titan, ông không có vai trò lớn trong thần thoại Hy Lạp, chỉ được liệt kê trong danh sách, nhưng con cháu ông lại có vai trò trọng yếu.
Elaphoglossum amphioxys
Liên kết ngoài
Thể loại:Elaphoglossum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1991
Pseudoschrankia cyanias
Pseudoschrankia cyanias là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó là loài đặc hữu của Hawaii.
Chú thích
Thể loại:Pseudoschrankia Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii Thể loại:Động vật được mô tả năm 1899 Thể loại:Hypeninae
Coeus
Coeus lấy em gái Phoebe, nữ thần tượng trưng cho sự rực rỡ và Mặt Trăng, đẻ ra các thần Leto và Asteria. Leto lấy thần Zeus (con trai của hai vị thần khổng lồ Cronus và Rhea) để sinh ra Artemis và Apollo. Coeus là Titan của sự khôn ngoan, và vì vậy ông là người thông minh nhất trong các anh em trai.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nam thần Hy Lạp Thể loại:Con của Gaia Thể loại:Titan (thần thoại)
Mimosa robusta
Mimosa robusta là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được R. Grether mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Liên kết ngoài
R Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2000
Enytus arabicus
Enytus arabicus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Enytus
Đình Bảng
Đình Bảng là một phường thuộc thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam.
Địa lý
250px|trái|nhỏ|[[Đền Đô (Đền Lý Bát Đế)]] Phường Đình Bảng nằm ở phía tây nam thành phố Từ Sơn, có vị trí địa lý:
Phường có diện tích 8,30 km², dân số năm 2008 là 16.771 người, mật độ dân số đạt 2.020 người/km².
Lịch sử
Xưa làng Đình Bảng nằm ở bên sông Tiêu Tương. Dân làng sống giữa một rừng cây rậm rạp, trong rừng có nhiều cây báng nên làng có tên nôm là Kẻ Báng, tên chữ tương ứng là Dịch Bảng. Thời Bắc thuộc, làng có tên là hương (xã) Diên Uẩn, sau đổi là hương Cổ Pháp. Tên Đình Bảng được sử sách chép vào năm 1362, đời vua Trần Dụ Tông.
Nơi đây được xem là quê hương của Lý Công Uẩn, người sáng lập triều Lý.
Từ ngày 6 đến ngày 9 tháng 11 năm 1940, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương đã họp Hội nghị lần thứ VII tại nhà cụ Đám Thi (thôn Thọ Môn, làng Đình Bảng).
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Đình Bảng là một xã thuộc huyện Từ Sơn.
Ngày 24 tháng 9 năm 2008, Chính phủ ban hành Nghị định 01/NĐ-CP. Theo đó:
Ngày 1 tháng 11 năm 2021, thành lập thành phố Từ Sơn trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị xã Từ Sơn, phường Đình Bảng thuộc thành phố Từ Sơn như hiện nay.
Di tích
Phường Đình Bảng có hai di tích lịch sử văn hóa nổi tiếng là đình Đình Bảng (còn gọi là đình Báng) và ngôi đền thờ 8 vị vua đầu tiên của nhà Lý là Đền Đô.
Beefalo
Beefalo là một loại con lai được tạo ra trong các chương trình phối giống có kiểm soát giữa gia súc (Bos taurus), thường là một con đực, với bò bison châu Mỹ (Bison bison), thường là một con cái. Giống mới được tạo ra kết hợp các đặc tính của cả hai bố mẹ để sản xuất thịt bò.
Đình Bảng
Giao thông
Các tuyến, hệ thống giao thông quan trọng đi qua địa bàn phường:
Beefalo
Beefalo chủ yếu là gia súc về cả mặt di truyền học và vẻ bề ngoài, định nghĩa của một con Beefalo là có tỉ lệ ba phần tám (37,5%) giống di truyền của bison, đối với các động vật có tỷ lệ phần trăm giống di truyền bison cao hơn sẽ được gọi là "bò lai bison".
Liên kết ngoài
Thể loại:Thịt bò Thể loại:Giống bò Thể loại:Động vật đã được thuần hóa
Oenoptila venusta
Oenoptila venusta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Oenoptila
Belliena phalerata
Belliena phalerata là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Belliena. Belliena phalerata được Eugène Simon miêu tả năm 1902.
Mesothen aurata
Mesothen aurata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesothen
Chicoreus cloveri
Chicoreus cloveri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.
Euchaetis avisylvana
Euchaetis avisylvana là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được I.Williams mô tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Bộ Thần (臣)
Bộ Thần, bộ thứ 131 có nghĩa là "bầy tôi" là 1 trong 29 bộ có 6 nét trong số 214 bộ thủ Khang Hy. Trong Từ điển Khang Hy có 16 chữ (trong số hơn 40.000) được tìm thấy chứa bộ này.
Mordella sydneyana
Tham khảo
S
Phan Văn Ái
Phan Văn Ái (潘文愛, 1850-1898) còn có tên là Phan Văn Tâm, hiệu Đồng Giang, Chuyết Phu; là quan nhà Nguyễn và là nhà thơ ở cuối thế kỷ 19 trong lịch sử văn học Việt Nam.
Tiểu sử
Phan Văn Ái sinh tại làng Đồng Tỉnh, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên.
Năm Bính Tý (1876), ông đỗ cử nhân, năm 1880 đỗ phó bảng, được bổ làm Tri huyện Quảng Điền, Tri phủ Lý Nhân, Án sát Sơn Tây.
Có một thời gian ông làm Tham biện Nha kinh lược Bắc Kỳ coi việc biên tập tờ Đại Nam đồng văn nhật báo (sau đổi là Đăng cổ tùng báo).
Sau ông cáo quan về quê ở ẩn, rồi mất năm Mậu Tuất (1898), hưởng dương 48 tuổi.
Tác phẩm
Tác phẩm của Phan Văn Ái gồm thơ chữ Hán và thơ chữ Nôm và một số bài ký và tản văn được xếp thành các tập sau:
Nhận xét
Như số đông nhà Nho đương thời, Phan Văn Ái yêu nước nhưng không tham gia các phong trào kháng Pháp, mà chỉ bộc lộ ở những vần thơ. Khi thì ông tỏ lòng kính phục (Vịnh ba liệt sĩ), khi thì tỏ thái độ cứng cỏi và khinh ngạo những kẻ leo cao nhờ phục vụ đắc lực cho thực dân (Họa bài Ông phỗng đá của Nguyễn Khuyến). Ông cũng rất yêu mến cảnh thiên nhiên đất nước (Tuyên hành bát hiểm) và nơi thờ phụng tôn nghiêm của các vị anh hùng (Trấn Vũ miếu). Ngoài ra, ông còn là một dịch giả tài hoa. Ông đã tự dịch thơ mình và dịch Tỳ bà hành của Bạch Cư Dị.
Claix, Charente
Claix là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã nay có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Charente
Notiobiella ocellata
Tham khảo
Thể loại:Notiobiella
Suma (thành phố Kobe)
Suma-ku (须磨区) là một trong 9 quận của thành phố Kobe của Nhật Bản. Quận Sama có diện tích 30,0 km², và dân số 168.400 người (năm 2008).
Tại đây có một bãi biển cát trắng thu hút khách du lịch đến vùng Kansai tắm nắng và tham gia các sự kiện phổ biến trong mùa hè. Các bãi biển cùng đã xuất hiện trong sử thi cổ điển Genji monogatari, Heike monogatari, và Ise monogatari. Vì vậy Suma thường được gọi như là một utamakura hoặc meisho, xuất hiện thường xuyên trong thơ Waka, kịch Noh, kabuki và jōruri.
The Beach Boys đã thực hiện một bài hát có tựa đề "Sumahama" sau khi bãi biển này trong năm 1970.
Suma Bay cũng là tên của một ban nhạc dựa NJ từ đầu thập niên 2000 đến nay.
Tham khảo
Thể loại:Quận của Kobe Thể loại:Quận của Koke
Galinsoga boliviensis
Galinsoga boliviensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Canne mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Liên kết ngoài
Thể loại:Galinsoga Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1977
9836 Aarseth
9836 Aarseth (1985 TU) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 10 năm 1985 bởi E. Bowell ở trạm Anderson Mesa thuộc Đài thiên văn Lowell. Nó được đặt theo tên nhà thiên văn học Sverre Aarseth.
Tham khảo
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Được phát hiện bởi Eric Walter Elst Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1985
Radula santacruziana
Radula santacruziana là một loài rêu trong họ Radulaceae. Loài này được K. Yamada & Gradst. mô tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Liên kết ngoài
Thể loại:Radula Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1991
Çağlayan, Giresun
Çağlayan là một xã thuộc huyện Giresun, tỉnh Giresun, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 216 người.
Bình ca Gregoriano
nhỏ|phải|300px|Two plainchants from the Mass Proper, written in adiastematic neumes. Bình ca Gregoriano (còn gọi là Thánh ca Gregoriano) đặt theo tên của Giáo hoàng Grêgôriô I (540-604). Có thể hiểu nôm na, Thánh ca là những bài ca được giáo hội cho phép dùng trong phụng vụ. Được hát chung trong nhà thờ, tuy nhiên thường có ca đoàn riêng để hát chính. Nhịp và hợp âm trong Thánh ca thường đơn giản, câu chữ dễ thuộc dễ hát. Thánh ca trong các nhà thờ thường được đệm bằng đàn ooc-gan đôi khi là dương cầm.
Tham khảo
T G Thể loại:Nhạc Kitô giáo T Thể loại:Bình ca
Pseudoschrankia
Pseudoschrankia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.
Tham khảo
Thể loại:Erebidae
Syrdariya
Syrdariya (Kazakhstan: Сырдария ауданы) là một huyện của tỉnh Kyzylorda ở miền nam Kazakhstan. Trung tâm hành chính của huyện là thị xã Terenozek. Dân số: 38.085 (kết quả điều tra dân số 2009); 39.100 kết quả Tổng điều tra dân số 1999).
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh Kyzylorda
Senecio myriocephalus
Tham khảo
M Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1848
Elaphoglossum amplum
Elaphoglossum amplum là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Mickel mô tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Liên kết ngoài
Thể loại:Elaphoglossum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1991
Telorta falcipennis
Telorta falcipennis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Telorta
Melanoxanthus tricolor
Melanoxanthus tricolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1893.
Tham khảo
biologie|2011|11|13}}
Thể loại:Melanoxanthus
Chiloscyphus spinifer
Chiloscyphus spinifer là một loài rêu tản trong họ Lophocoleaceae. Loài này được (Hook. f. & Taylor) J.J. Engel & R.M. Schust. miêu tả khoa học lần đầu tiên năm 1985.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chiloscyphus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1985
Berberis spraguei
Berberis spraguei là một loài thực vật có hoa trong họ Hoàng mộc. Loài này được Ahrendt mô tả khoa học đầu tiên năm 1941.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1941
Kotka
300px|nhỏ|Trung tâm Kotka Kotka (tiếng Phần Lan for đại bàng) là một thị xã và đô thị của Phần Lan.
Đô thị này nằm ở tỉnh Nam Hà Lan trong vùng Kymenlaakso. Đô thị này có dân số 54.860 người (2005) và diện tích 750 km² trong đó có 478 km² là diện tích mặt nước. Mật độ dân số là 204 người trên mỗi km². Kotka là thị xã lớn nhất vùng Kymenlaakso. Trung tâm thị xã này nằm ở đảo Kotkas (Kotkansaari).
Thị xã này chỉ sử dụng tiếng Phần Lan
Liên kết ngoài
nhỏ|300px|trái|Nhà thờ của Kotka.
Thể loại:Đô thị của vùng Kymenlaakso Thể loại:Thành phố của Phần Lan
Xã Washington, Quận Snyder, Pennsylvania
Xã Washington (Washington Township) là một xã thuộc quận Snyder, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.654 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Pennsylvania Thể loại:Quận Snyder, Pennsylvania
Callionymus acutirostris
Callionymus acutirostris, tên thông thường là cá đàn lia mõm nhọn, là một loài cá biển thuộc chi Callionymus trong họ Cá đàn lia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1981.
Danh pháp khoa học
Danh pháp khoa học của loài cá này, acutirostris, được ghép từ 2 từ trong tiếng Latinh: acutus có nghĩa là "nhọn", còn rostrum có nghĩa là "mõm", ám chỉ đến 2 ngạnh xương nhọn ở mõm của chúng.
Phân bố và môi trường sống
C. acutirostris có phạm vi phân bố ở Tây Thái Bình Dương. Loài này chỉ được biết đến tại bờ tây Luzon, phía bắc vịnh Manila, Philippines. C. acutirostris sống trên đáy cát, được tìm thấy ở độ sâu từ 64 đến 81 m.
Mô tả
Chiều dài tối đa được ghi nhận ở C. acutirostris là khoảng 2,5 cm (dựa trên mẫu tiêu bản duy nhất của cá đực). Màu sắc của tiêu bản (đã được ngâm trong rượu) có màu nâu; vùng bụng và nửa dưới đầu nhạt màu hơn phần cơ thể còn lại. Hai bên cơ thể có một hàng các đốm màu nâu sẫm. Mắt màu xám đen. Đầu có nhiều đốm nâu. Vây lưng thứ nhất trong suốt, có viền đen lớn trên màng vây thứ 2 và 3. Vây lưng thứ hai có 2 đốm nâu trên mỗi tia vây. Vây hậu môn có viền nâu. Rìa dưới của vây đuôi màu đen. Vây ngực có nhiều chấm nâu. Vây bụng có viền ngoài màu nâu sẫm. Đuôi hình mũi giáo, có 9 sọc dọc nâu sẫm.
Tham khảo
Ronald Fricke (1981), Four new species of the genus Callionymus (Teleostei: Callionymidae) from the Philippine Islands and adjacent areas, Zoologische Beiträge 27 (1): 143 – 170.
Chú thích
A Thể loại:Động vật được mô tả năm 1981
Chết đuối
Chết đuối hay đuối nước được định nghĩa là quá trình bị ngạt khi ở trong chất lỏng. Nó được phân loại theo kết quả sau: tử vong, các vấn đề sức khỏe đang diễn ra, và không có vấn đề về sức khỏe nào diễn ra. Chết đuối thường là nhanh chóng và im lặng, mặc dù trước đó nó sẽ tạo ra sự căng thẳng mà dễ thấy hơn trên người bị chìm.
Nói chung, trong giai đoạn đầu của quá trình chết đuối, rất ít nước đi vào phổi: một lượng nhỏ nước xâm nhập vào khí quản gây ra một cơn co thắt cơ bắp để chặn đường hô hấp và ngăn không cho cả không khí lẫn nước đi vào khí quản cho đến khi người đó bất tỉnh. Điều này có nghĩa là một người chết đuối không thể kêu la hoặc kêu gọi sự giúp đỡ, hoặc tìm kiếm sự chú ý, vì họ không thể có đủ không khí. Phản ứng chết đuối bản năng là tập hợp cuối cùng của phản xạ tự chủ trong 20–60 giây trước khi chìm dưới nước, và với mắt người chưa được đào tạo có thể trông giống như hành vi khá an toàn bình tĩnh. Nhân viên cứu hộ và những người khác được huấn luyện trong giải cứu học cách nhận ra người chết đuối bằng cách quan sát những chuyển động này. Nếu quá trình này không bị gián đoạn, việc mất ý thức do thiếu oxy được tiếp theo nhanh chóng bằng việc ngừng tim. Ở giai đoạn này, quá trình này vẫn có thể đảo ngược bằng cách cứu hộ nhanh chóng và hiệu quả kèm sơ cứu. Tỷ lệ sống phụ thuộc mạnh vào thời gian bị ngập.
Trong năm 2013, có khoảng 1,7 triệu trường hợp chết đuối. Đuối nước không chủ ý là nguyên nhân thứ ba gây thương tích không chủ ý dẫn đến tử vong trên toàn thế giới. Năm 2013, ước tính có 368.000 ca tử vong, giảm từ 545.000 ca tử vong vào năm 1990. Trong số những trường hợp tử vong này, 82.000 người đã xảy ra ở trẻ em dưới 5 tuổi. Nó chiếm 7% của tất cả các trường hợp tử vong liên quan đến thương tích (không bao gồm những người chết vì thiên tai), với 91% số ca tử vong này xảy ra ở các nước thu nhập thấp và trung bình. Đuối nước xảy ra thường xuyên hơn ở nam giới và người trẻ. Tỷ lệ chết đuối ở các cộng đồng trên toàn thế giới rất khác nhau tùy theo khả năng tiếp cận với nước, khí hậu và văn hóa bơi lội tại các quốc gia.
== Các thao tác sơ cứu khi bị đuối nước ( chết đuối) ==
Việt Nam
So với năm 2010, số trẻ em tử vong do đuối nước hàng năm đã giảm nhưng vẫn còn hơn 2.000 trẻ qua đời mỗi năm vì chết đuối. Thống kê năm 2015-2016 cho thấy tỉ lệ trẻ em Việt Nam biết bơi chỉ khoảng 30%, con số hiện nay có tăng nhưng chưa đáng kể. (12.11.2019)
Tham khảo
Thể loại:Nguyên nhân tử vong Thể loại:Phương pháp hành hình Thể loại:Cấp cứu y khoa Thể loại:Bệnh hô hấp Thể loại:Phương thức tự sát Thể loại:Bơi lội
Vu Thành Long
Xuất thân và giáo dục
Đến năm Chính Đức đầu tiên (1506), một mạch tông tộc của Vu Tố dời đến Lai Bảo thôn, cách thành Hương Cự phía bắc Thạch Châu 30 cây số. Vu Tố sinh ra Vu Ân; Vu Ân lại sinh bốn người con bao gồm Vu Thời Hoàng. Năm Vạn Lịch thứ 45 (1617), ngày 21 tháng 8 (âm lịch), vợ cả của Vu Thời Hoàng là Điền thị sinh hạ người con trai thứ là Vu Thành Long. Không lâu sau khi sinh con thì Điền thị qua đời, Vu Thời Hoàng cưới người vợ kế là Lý thị. Quan hệ giữa Vu Thành Long và kế mẫu rất hòa hợp nên gia đình rất hòa thuận. Năm Minh Sùng Trinh thứ 12 (1639), khi mới 23 tuổi, ông tham gia khoa cử và đậu được Phó bảng Cống sinh nhưng vì suy nghĩ đến cha mình tuổi tác đã cao nên không nhận chức quan gì.
Xuất sĩ làm quan
Năm Khang Hi thứ sáu (1667), nhờ những thành tích vượt trội của mình, Vu Thành Long được Tuần phủ Quảng Tây Kim Quang Tổ và Tổng đốc Lưỡng Quảng Lư Hưng Tổ tiến cử vì "Trác dị" (hơn hẳn mọi người). Ông được thăng chức thành Tri châu của Hợp Châu thuộc Tứ Xuyên. Hợp Châu sau khi trải qua thời gian dài chiến loạn, nhân khẩu chỉ khoảng hơn 100 người và hơn nữa thuế má sưu dịch lại cao. Sau khi Vu Thành Long nhận chức, ông nghiêm cấm quan viên quấy nhiễu người dân. Vì để khai thác nhiều đất hoang hơn, ông quy định người đầu tiên đến canh tác vùng đất nào thì sẽ là người sở hữu mảnh đất đó, đồng thời yêu cầu các quan huyện chú ý giúp đỡ những khó khăn trong việc canh tác và ổn định chỗ ở cho những người dân mới đến. Ông ra lệnh cho quan huyện hỗ trợ phân ranh giới ruộng đất nhà cửa, đăng ký ghi tên, cho vay tiền mua hạt giống để cày ruộng và thay đổi quy định thành ba năm không thu thuế ruộng. Chỉ trong vòng một tháng, nhân khẩu của Hợp Châu đã tăng đến hơn 1000 người.
Lưỡng Hồ
Năm thứ tám (1669), Vu Thành Long được phong làm Đồng tri của Hoàng Châu phủ thuộc Hồ Quảng. Lúc bấy giờ, vấn đề trị an của Hoàng Châu cực kỳ bất ổn, ảnh hưởng lớn đến sự yên ổn của địa phương và sinh hoạt của người dân. Vì để hiểu rõ tình hình trộm cướp, ông nhiều lần cải trang đi tuần tra. Sau một thời gian tìm hiểu rõ ràng, ông liền tóm gọn nhóm đạo tặc ở địa phương. Đối với phạm nhân, Vu Thành Long chủ trương sử dụng hình phạt một cách thận trọng và lấy giáo dục làm điểm chính. Ông áp dụng tư tưởng "Khoan nghiêm tịnh trị" (Khoan dung nghiêm khắc rồi mới trị) và "Lấy đạo trị đạo", đạt hiệu quả rất tốt.
Trong phương diện kiện tụng và xử án, Vu Thành Long rất giỏi việc phát hiện vấn đề từ trong những chi tiết nhỏ nhặt. Ông thường cải trang vi hành, thể nghiệm và quan sát dân tình. Do nổi tiếng là quan thanh liêm, ông được người dân ca tụng là "Vu Thanh Thiên". Một lần nữa nhờ thành tích vượt trội của mình, Vu Thành Long được Tuần phủ Hồ Quảng Trương Triêu Trân tiến cử vì tiếp tục là "Trác dị" lần thứ hai.
Năm Khang Hi thứ 13 (1674), Vu Thành Long thay quyền Tri phủ Vũ Xương, đúng lúc gặp phải sự bùng nổ của Loạn Tam Phiên. Ông ra mặt kêu gọi hòa bình và làm ổn định tâm tình người dân địa phương khi tự mình dấn thân vào nguy hiểm để thuyết phục dân chúng bạo loạn chấm dứt hành động. Tháng tám năm đó, Vu Thành Long được điều đến Hoàng Châu làm Đồng tri. Cùng thời gian đó phản quân cầm đầu bởi Hà Vĩ Sinh từ Trường Sa chạy đến huyện Hoàng Cương để liên lạc với thân hào địa phương tạo phản với thế lực lớn khiến tình thế vô cùng nguy cấp. Vu Thành Long liền triệu tập dũng sĩ địa phương nghênh chiến và chính ông cũng đi đầu làm gương cho binh sĩ khiến sĩ khí nâng lên cực cao. Cuối cùng, Vu Thành Long dựa vào "hai ngàn dân chúng, giết mấy vạn địch" và còn bắt sống được Hà Vĩ Sinh. Sau đó, đợt nổi loạn này kết thúc.
Phúc Kiến
Năm thứ 17 (1678), ông nhận chức Án sát sứ tại Phúc Kiến. Đương thời, triều đình Nhà Thanh vì để đối phó thế lực chống Thanh của họ Trịnh ở Đài Loan mà thi hành chế độ "Hải cấm" (cấm biển). Quan viên địa phương không quan tâm đến cảnh lầm than của dân suốt nhiều năm và thường xuyên lấy tội danh "thông hải" (đi đường biển) mà bắt oan bỏ tù nhiều dân chúng. Sau khi Vu Thành Long biết được việc này đã lập tức đưa các vụ án này ra thẩm tra lại kỹ càng. Sau sự nỗ lực và chủ trì của ông, hơn một ngàn dân chúng vô tội được thả ra. Cũng nhờ việc này mà Vu Thành Long được tiến cử "Trác dị" lần thứ ba.
Lưỡng Giang
Năm thứ 21 (1682), ông được phong chức làm Tổng đốc Lưỡng Giang, một vị trí lãnh đạo trong hàng thứ nhất của triều Thanh. Trước khi thăng quan, ông đã đề bạt "tiểu Vu Thành Long" từ Tri phủ Thông Châu làm Tri phủ Giang Ninh. Đầu nhiệm kỳ, ông chỉ quản lý hai tỉnh của Giang Nam, còn Tổng đốc Giang Tây do Đổng Vệ Quốc đảm nhiệm. Sau khi tin tức Vu Thành Long nhận chức Tổng đốc truyền ra ngoài, giá vải ở Nam Kinh tăng lên nhanh chóng: "Toàn bộ thành Kim Lăng đều đổi thành quần áo vải, cho dù là cưới gả cũng không dám dùng âm nhạc, sĩ phu giảm bớt, thậm chí có người hoảng sợ không dám ra khỏi nhà". Cùng năm này, ông được ban hàm Thượng thư bộ Binh kiêm Hữu Phó Đô ngự sử Đô sát viện.
Năm thứ 23 (1684), giờ Mão ngày 18 tháng tư (âm lịch), Vu Thành Long qua đời khi đang giữ chức Tổng đốc Lưỡng Giang. Sau khi người dân Nam Kinh nghe tin, "bất kể nam nữ lớn nhỏ, khắp các ngõ hẻm đều khóc thương đình công"; Khang Hi Đế phá lệ đích thân soạn viết văn bia cho Vu Thành Long, lại ban cho một tấm biển "Cao hành thanh túy" ca ngợi một đời liêm khiết của ông, truy thụy cho Vu Thành Long hai chữ "Thanh Đoan" (清端) với hàm Thái tử Thái bảo. Vu Thành Long được đưa về chôn cất ở quê nhà Vĩnh Ninh. Năm Ung Chính thứ 10, Vu Thành Long được đưa vào thờ tự trong "Hiền lương từ".
Giai thoại
Vu Thành Long cả đời cần chính liêm khiết. Bất kể là ở nơi thành trì nhỏ thô sơ hay tại nơi giàu có như Giang Nam, ông đều không hề thay đổi tác phong tiết kiệm của mình bằng chứng qua việc ăn uống đạm bạc không xa hoa và cùng ăn với cả người hầu trong nhà; hơn nữa ông không ăn thịt mà chỉ ăn rau (thanh thái) vì vậy mà còn được xưng là "Vu Thanh Thái". Một đời làm quan của ông rất được dân chúng kính yêu và được triều dã biết đến với danh tiếng "Quan lại thanh liêm đệ nhất thiên hạ". Ông không chỉ sống tiết kiệm cho bản thân mà còn yêu cầu người nhà cũng phải tiết kiệm. Trong các cuộc hành trình công tác xa nhà, ông đều không dẫn theo gia quyến cho nên vợ ông cũng chỉ có thể gặp ông một vài lần trong suốt hai mươi năm xa cách.
Vu Thành Long trong khi đảm nhiệm các chức quan địa phương như Tri huyện, Tri châu, Tri phủ và Đạo viên hay đến các chức quan lớn như Án sát sứ và Bố chính sứ đều lập nhiều thành tích lớn. Đặc biệt là ông luôn giữ vững sự thanh liêm của mình nên rất được sĩ phu và người dân kính yêu. Sử sách đánh giá ông rằng "Vu Thành Long được lòng dân như vậy, lịch sử xưa nay hiếm thấy".
Sách Khang Càn thịnh thế có chép:
Trong cuốn Quan lại Trung Quốc thời Minh Thanh, tác giả Chu Thiệu đã nhận xét rằng:
Vu Thành Long chỉ là Cống sinh thời Minh mạt, cũng không phải là Tiến sĩ triều Thanh, người như vậy có thể trở thành quan lớn nơi biên cương, có thể nói là có một không hai.
Tác phẩm
Vu Thành Long là người am hiểu thư pháp, lại giỏi thơ từ, các tác phẩm của ông đã được người đời sau tập hợp thành các tác phẩm:
Trong khoảng thời gian nhậm chức ở Trực Lệ và Lưỡng Giang, ông đã từng tổ chức biên soạn:
Ngoài ra, ông còn tổ chức tu sửa, bảo quản nhiều tài liệu lịch sử, văn hóa, kinh tế và chính trị ở các địa phương ông từng nhậm chức.
Gia đình
Gia đình của ông gồm có:
Nguồn
Thể loại:Quan nhà Thanh Thể loại:Người Sơn Tây (Trung Quốc) Thể loại:Thái tử tam sư nhà Thanh
Enytus crataegellae
Enytus crataegellae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Enytus
Belliena scotti
Belliena scotti là một loài nhện trong họ Salticidae.
Tham khảo
Thể loại:Belliena
Molybden
Molypden (tiếng La tinh: molybdenum, từ tiếng Hy Lạp molybdos nghĩa là "giống như chì", trong tiếng Việt được đọc là Mô-líp-đen), là một nguyên tố hóa học thuộc nhóm VIB, chu kì 5 với ký hiệu Mo và số nguyên tử 42. Nó có điểm nóng chảy cao hàng thứ 6 trong số mọi nguyên tố đã biết và vì thế thường được sử dụng trong các loại hợp kim thép có sức bền cao. Molypden được tìm thấy ở dạng dấu vết trong thực vật và động vật, mặc dù sự dư thừa molypden thái quá có thể gây độc hại cho một số động vật. Molypden được Carl Wilhelm Scheele phát hiện năm 1778 và lần đầu tiên được Peter Jacob Hjelm cô lập năm 1781.
Lịch sử
Molypdenit (từ tiếng Hy Lạp Μόλυβδος molybdos, nghĩa là chì), loại quặng chính mà hiện nay người ta dùng để sản xuất molypden, trước đây gọi là molypdena. Molypdena từng bị nhầm lẫn và thường được dùng như thể nó là graphit (than chì). Ngay cả khi hai loại quặng này có thể phân biệt thì molypdena cũng đã từng được coi là quặng chì. Năm 1754, Bengt Qvist đã khảo sát khoáng vật và xác định rằng nó không chứa chì.
Cho tới tận năm 1778 thì nhà hóa học người Thụy Điển là Carl Wilhelm Scheele mới nhận thấy molypdena không phải chì mà cũng chẳng phải graphit. Ông và các nhà hóa học khác sau đó giả định chính xác rằng nó là quặng của nguyên tố mới khác biệt, đặt tên là molybdenum cho khoáng vật mà trong đó nó được phát hiện ra. Peter Jacob Hjelm đã thành công trong việc cô lập molypden bằng cách sử dụng cacbon và dầu lanh vào năm 1781. Trong một khoảng thời gian dài đã không có ứng dụng công nghiệp nào từ molypden. Công ty Schneider Electrics của Pháp đã sản xuất hợp kim thép molypden lần đầu tiên vào năm 1894 dưới dạng các tấm giáp sắt. Cho tới Chiến tranh thế giới thứ nhất phần lớn các xí nghiệp sản xuất giáp sắt khác cũng sử dụng thép hợp kim molypden. Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, một số xe tăng của Anh được bảo vệ bằng các tấm mangan dày tới 75 mm, nhưng nó tỏ ra không hiệu quả. Các tấm mangan sau đó được thay thế bằng các tấm molypden dày 25 mm. Điều này cho phép đạt được tốc độ cao hơn, khả năng thao diễn lớn hơn và mặc dù mỏng hơn nhưng lại có sự bảo vệ tốt hơn. Nhu cầu lớn về molypden trong Chiến tranh thế giới thứ nhất và Đại chiến thế giới lần thứ hai cùng sự giảm sút mạnh sau chiến tranh có ảnh hưởng lớn tới giá cả và sản lượng molypden.
Hội Nghệ sĩ Ba Lan "Sztuka"
Hội Nghệ sĩ Ba Lan "Sztuka" (Towarzystwo Artystów Polskich "Sztuka"; Sztuka nghĩa là Nghệ thuật trong tiếng Ba Lan, artyzm nghĩa là khả năng nghệ thuật) được thành lập năm 1897 tại Kraków, tập hợp các nghệ sĩ thị giác nổi tiếng của Ba Lan trong thời gian chuyển giao thế kỷ (hay thời kỳ Fin de siècle (cuối thế kỷ)) sống dưới chế độ nước ngoài của vùng Phân chia Ba Lan. Mục tiêu chính của hội là để khẳng định lại tầm quan trọng và đặc điểm độc đáo của nghệ thuật đương đại Ba Lan tại thời điểm Ba Lan không còn tồn tại như một dân tộc có chủ quyền.
Molybden
Phổ biến
200px|phải|nhỏ|Molypden trong [[thạch anh]] Các nhà sản xuất molypden hàng đầu thế giới là Hoa Kỳ, Canada, Chile, Nga và Trung Quốc.
Hội Nghệ sĩ Ba Lan "Sztuka"
Nguồn cảm hứng tức thời của việc thành lập hội mới đến từ lễ khánh thành triển lãm nghệ thuật mang tính đột phá ngày 27 tháng 5 năm 1897 tại Sukiennice ở Quảng trường chính Kraków. Được các họa sĩ đương đại Ba Lan tổ chức, và có tên gọiTriển lãm riêng biệt về Hội họa và Điêu khắc (Wystawa osobna obrazów i rzeźb). Triển lãm thu hút khoảng 6,000 khách, và được công bố là một triển lãm thành công. Buổi họp mặt đầu tiên của Hội Sztuka diễn ra vào ngày 27 tháng 10 năm 1897. Trong số các thành viên sáng lập, có một thế hệ các sinh viên của Trường Mỹ thuật, những người cũng có tham gia triển lãm, bao gồm các Hiệu trưởng Học viện trong tương lai, như: Leon Wyczółkowski, Teodor Axentowicz, Jacek Malczewski, Józef Mehoffer; as well as artists Józef Chełmoński, Julian Fałat, Antoni Piotrowski, Jan Stanisławski, Włodzimierz Tetmajer và Stanisław Wyspiański.
Molybden
Phổ biến
Mặc dù molypden được tìm thấy trong các khoáng vật như wulfenit (PbMoO4) và powellit (CaMoO4), nhưng nguồn thương mại chính chứa molypden là molypdenit (MoS2). Molypden được khai thác như là loại quặng chính cũng như được phục hồi từ phụ phẩm trong khai thác đồng và wolfram. Các mỏ lớn tại Colorado (Climax) và British Columbia chứa molypdenit, trong khi nhiều trầm tích porphyry đồng như mỏ Chuquicamata ở miền bắc Chile lại sản xuất molypden như là phụ phẩm của khai thác đồng. Mỏ Knaben ở miền nam Na Uy mở cửa năm 1885 và là mỏ molypden đầu tiên trên thế giới. Nó còn duy trì hoạt động tới năm 1973.
Hội Nghệ sĩ Ba Lan "Sztuka"
Chủ trương
Triết lý nghệ thuật của Sztuka không đồng nhất - bao gồm toàn bộ các mặt của phong trào Ba Lan trẻ, trong đó có chủ nghĩa tân lãng mạn, thơ tượng trưng, Trường phái ấn tượng và Tân nghệ thuật. Điêu khắc trong Sztuka được đại diện bởi Xawery Dunikowski, Bolesław Biegas, Konstanty Laszczka và Wacław Szymanowski. Đó là khoảng thời gian của "giờ hạnh phúc" đối với những người theo chủ nghĩa hiện đại ở Ba Lan, như lời nhà sử học Maria Poprzecka đã viết, vì các xu hướng nghệ thuật thịnh hành ở Châu Âu thời đó (Edvard Munch, August Strindberg) hoàn toàn phù hợp với chủ nghĩa bi quan cực đoan của người Ba Lan dưới sự cai trị của ngoại bang.
Molybden
Phổ biến
Molypden là nguyên tố phổ biến hàng thứ 42 trong vũ trụ và thứ 25 trong lòng đại dương của Trái Đất, với trung bình khoảng 10,8 tấn/km³. Tàu Luna 24 của Nga đã phát hiện ra một hạt chỉ chứa molypden (kích thước 1 × 0,6 µm) trong mẩu đá pyroxen thu được từ Mare Crisium trên Mặt Trăng.
Phụ phẩm trong khai thác molypden là rheni. Do nó luôn có mặt với lượng nhỏ trong molypdenit nên nguồn thương mại duy nhất của rheni chính là các mỏ molypden.
Hội Nghệ sĩ Ba Lan "Sztuka"
Chủ trương
Thành viên của hội được kiểm soát chặt chẽ để bảo vệ danh tính của hội. Điều đặc biệt quan trọng là các nghệ sĩ Ba Lan buộc phải thực hiện triển lãm ở nước ngoài dưới danh nghĩa của quốc gia đang chiếm đóng Ba Lan. Chẳng hạn như tại Triển lãm Mỹ thuật Quốc tế Munich năm 1892 đã chọn thành lập một văn phòng Ba Lan, quan chức của Nga hoàng ở Warsawa do Nga kiểm soát gọi đây là một hành động khiêu khích chính trị trong các phản kháng chính thức chống lại mình. Kết quả là tại Triển lãm Thế giới 1900, những người Ba Lan từ khu vực Nga chiếm đóng chỉ được phép triển lãm cùng với những người Nga đến từ Nga.
Molybden
Đặc trưng
Molypden là một kim loại chuyển tiếp với độ âm điện 1,8 trên thang Pauling và nguyên tử lượng 95,9 g/mol. Nó không phản ứng với oxy hay nước ở nhiệt độ phòng. Ở nhiệt độ cao hơn, triôxít molypden được tạo ra theo phản ứng:
Hội Nghệ sĩ Ba Lan "Sztuka"
Chủ trương
Hội Sztuka tồn tại qua hai thế chiến. Theo thời gian, nhiều nghệ sĩ nổi tiếng khác cũng đã tham gia hội như Olga Boznańska và Józef Pankiewicz. Vai trò của hội bắt đầu giảm dần trong thời kỳ giữa hai cuộc chiến. Hội cũng bị chỉ trích vì quá độc quyền và bị cáo buộc có các lý tưởng dân tộc. Tuy nhiên, hội chỉ ngừng hoạt động dưới thời Hệ thống quản lý của Stalin, năm 1950.
Molybden
Đặc trưng
Ở dạng kim loại nguyên chất, molypden có màu xám trắng bạc và rất cứng, mặc dù nó hơi mềm hơn wolfram. Dạng bột màu xám sẫm hoặc đen, nó có điểm nóng chảy là 2.623 °C, cao hàng thứ sáu trong số các nguyên tố đã biết, và chỉ có cacbon cùng các kim loại như wolfram, rheni, osmi và tantan là có nhiệt độ nóng chảy cao hơn, theo trật tự như trên đây. Molypden bắt cháy ở nhiệt độ trên 600 °C. Nó cũng có hệ số giãn nở nhiệt thấp nhất trong số các kim loại sử dụng ở quy mô thương mại (4,8 µm/m•K ở 25 °C).
Molypden có giá trị vào khoảng 65.000 USD mỗi tấn vào ngày 4 tháng 5 năm 2007. Nó duy trì mức giá khoảng 10.000 USD/tấn suốt trong giai đoạn từ năm 1997 tới năm 2002 và đạt đỉnh cao ở mức 103.000 USD/tấn vào tháng 6 năm 2005.
Hội Nghệ sĩ Ba Lan "Sztuka"
Ghi chú và tham khảo
Thể loại:Polish art Thể loại:Văn hóa Ba Lan Thể loại:Văn hóa Kraków Thể loại:Tân nghệ thuật
Molybden
Đồng vị
Người ta đã biết 35 đồng vị của molypden với nguyên tử lượng trong khoảng từ 83 tới 117, cũng như bốn đồng phân hạt nhân. Bảy đồng vị có nguồn gốc tự nhiên, với nguyên tử lượng là 92, 94, 95, 96, 97, 98 và 100. Trong số này có 5 đồng vị ổn định (nguyên tử lượng từ 94 tới 98). Tất cả các đồng vị không ổn định của molypden phân rã thành các đồng vị của niobi, tecneti, rutheni.
Mo92 và Mo100 là hai đồng vị tự nhiên không ổn định. Mo100 có chu kỳ bán rã khoảng 1×1019 năm và trải qua phân rã beta kép thành Ru100. Mo98 là đồng vị phổ biến nhất, chiếm 24,14% khối lượng tất cả các đồng vị molypden. Các đồng vị molypden với nguyên tử lượng từ 111 tới 117 đều có chu kỳ bán rã ở mức 15 μs.
Hợp chất
Molypden có một số trạng thái oxy hóa phổ biến là +2, +3, +4, +5 và +6. Trạng thái oxy hóa cao nhất là phổ biến trong molipđen(VI) oxit (MoO3) trong khi hợp chất với lưu huỳnh thông thường nhất là molipđen(IV) sulfide (MoS2). Khoảng rộng các trạng thái oxy hóa thuộc về các chloride của molypden: Giống như crom và một số kim loại chuyển tiếp khác, molypden có khả năng tạo ra các liên kết bậc bốn.
Vai trò sinh học
Vai trò quan trọng nhất của các nguyên tử molypden trong các sinh vật sống là các nguyên tử dị-kim loại trong khu vực hoạt hóa của một số enzym nhất định. Trong cố định nitơ ở một số loài vi khuẩn, enzym nitrogenaza tham gia vào bước cuối cùng để khử phân tử nitơ thường chứa molypden trong khu vực hoạt hóa (mặc dù thay thế Mo bằng sắt hay vanadi cũng có).
Tháng Ba năm 2008, các nhà nghiên cứu đã thông báo rằng họ tìm thấy chứng cứ mạnh cho giả thiết rằng sự khan hiếm molypden trong lòng đại dương của Trái Đất thời kỳ đầu đã là yếu tố hạn chế sự tiến hóa tiếp theo của sinh vật nhân chuẩn (bao gồm toàn bộ động và thực vật) do các sinh vật nhân chuẩn không thể cố định nitơ và phải thu nhận nó từ các vi khuẩn nhân sơ. Sự khan hiếm molypden tạo ra do sự thiếu hụt tương đối của oxy trong đại dương thời kỳ đầu. Oxy hòa tan trong nước biển là cơ chế chính để hòa tan molypden từ các chất khoáng dưới đáy biển.
Mặc dù molypden tạo ra một số hợp chất với một số phân tử hữu cơ, như các cacbohyđrat và amino acid, nhưng nó được vận chuyển trong cơ thể người dưới dạng MoO42-. Molypden có mặt trong khoảng 20 enzym ở động vật, bao gồm anđehyt oxidaza, sulfit oxidaza, xanthin oxidaza. Ở một số động vật, sự oxy hóa xanthin thành axít uric, một quá trình dị hóa purin, được xúc tác bằng xanthin oxidaza, một enzym chứa molypden. Hoạt động của xanthin oxidaza tỷ lệ thuận với khối lượng molypden trong cơ thể. Tuy nhiên, nồng độ cực cao của molypden lại đảo ngược xu hướng này và có thể tác động như là tác nhân ức chế cả dị hóa purin lẫn các quy trình khác. Nồng độ molypden cũng ảnh hưởng tới tổng hợp protein, trao đổi chất, và sự phát triển. Các enzym này ở thực vật và động vật xúc tác phản ứng của oxy trong các phân tử nhỏ, như là một phần của sự điều chỉnh các chu trình nitơ, lưu huỳnh và cacbon.
Ở người nặng 70 kg có khoảng 9,3 mg molypden, chiếm 0,00001% trọng lượng cơ thể. Nó có nồng độ cao hơn ở gan và thận còn nồng độ thấp hơn ở xương sống. Molypden cũng tồn tại trong men răng của người và có thể hỗ trợ việc ngăn ngừa sâu răng. Gan lợn, cừu và bê chứa khoảng 1,5 phần triệu molypden. Các nguồn dinh dưỡng khác chứa đáng kể molypden là đậu xanh, trứng, hạt hướng dương, bột mì, đậu lăng và một vài loại lương thực khác.
Nhu cầu hấp thụ trung bình mỗi ngày đối với molypden là khoảng 0,3 mg. Hấp thụ trên 0,4 mg có thể gây ngộ độc. Thiếu hụt molypden, gây ra do hấp thụ dưới 0,05 mg/ngày, có thể gây ra còi cọc, giảm ngon miệng và giảm khả năng sinh sản. Tungstat natri là tác nhân kìm hãm và ức chế molypden. Wolfram trong thức ăn làm giảm nồng độ molypden trong các mô của cơ thể.
Đối kháng đồng-molypden
Một lượng lớn molypden có thể gây cản trở sự hấp thụ đồng của cơ thể, bằng sự ngăn chặn các protein của huyết tương trong việc liên kết đồng cũng như gia tăng lượng đồng bị bài tiết theo đường nước tiểu. Các động vật nhai lại nếu tiêu thụ lượng lớn molypden sẽ phát sinh các triệu chứng như tiêu chảy, còi cọc, bệnh thiếu máu và mất sắc tố ở lông. Các triệu chứng này có thể giảm đi bằng cách chỉ định thêm đồng vào khẩu phần ăn cũng như bằng cách tiêm. Tình trạng này có thể trầm trọng thêm nếu dư thừa cả lưu huỳnh.
Ứng dụng
Khả năng của molypden trong việc chịu đựng được nhiệt độ cao mà không có sự giãn nở hay mềm đi đáng kể làm cho nó là hữu ích trong các ứng dụng có sức nóng mãnh liệt, bao gồm sản xuất các bộ phận của máy bay, tiếp điểm điện, động cơ công nghiệp và dây tóc đèn. Molypden cũng được sử dụng trong các hợp kim vì khả năng chống ăn mòn cũng như khả năng hàn được khá cao của nó. Phần lớn các hợp kim thép sức bền cao chứa khoảng 0,25% tới 8% molypden. Mặc dù chỉ sử dụng ở những tỷ lệ thấp như vậy, nhưng trên 43.000 tấn molypden đã được sử dụng như là tác nhân tạo hợp kim mỗi năm trong sản xuất thép không gỉ, thép công cụ, gang cùng các siêu hợp kim chịu nhiệt.
Do có trọng lượng riêng nhỏ hơn cùng giá cả ổn định hơn so với wolfram, nên molypden được bổ sung vào vị trí của wolfram. Molypden có thể được bổ sung trong vai trò của cả tác nhân tạo hợp kim lẫn làm vật liệu phủ chịu nhiệt cho các kim loại khác. Mặc dù điểm nóng chảy của nó là 2.623 °C, nhưng molypden nhanh chónh bị oxy hóa ở nhiệt độ trên 760 °C, làm cho nó phù hợp tốt hơn để sử dụng trong môi trường chân không.
Mo99 được sử dụng như là đồng vị phóng xạ gốc để tạo ra đồng vị phóng xạ Tc99, được sử dụng trong nhiều ứng dụng y học.
Disulfide molypden (MoS2) được sử dụng làm chất bôi trơn và tác nhân. Nó tạo thành các màng mỏng trên bề mặt kim loại có khả năng chịu được nhiệt độ và áp suất cao. Molypdat chì đồng ngưng tự cùng với cromat chì và sulfat chì là một chất màu vàng cam sáng, được sử dụng trong chế tạo gốm và chất dẻo. Triôxít molypden (MoO3) được dùng làm chất kết dính giữa men và kim loại. Bột molypden cũng đôi khi được dùng làm phân bón cho một số loài thực vật, chẳng hạn súp lơ.
Nó cũng được sử dụng trong các thiết bị phân tích NO, NO2, NOx tại các nhà máy điện để kiểm soát ô nhiễm. Ở 350 °C, nó đóng vai trò của chất xúc tác cho NO2/NOx để tạo ra chỉ các phân tử NO để có thể đọc ổn định bằng tia hồng ngoại.
Cung và cầu
Mặc dù sản lượng hiện tại của molypden đáp ứng được nhu cầu, nhưng người ta dự báo sản lượng này sẽ không đáp ứng được nhu cầu trong giai đoạn 2009-2015.
Các lò nung chế biến quặng molypden thành dạng bột mịn, viên nhỏ hay các dạng khác. Tổng năng lực các lò nung trên thế giới hiện tại khoảng 145.000 tấn (320 triệu pound) mỗi năm, vừa đủ cho nhu cầu. Hiện tại không còn công suất dư thừa trong khi chưa thấy có các lò nung mới nào được phép hoạt động. Với năng lực đã tới hạn có thể thấy dự báo về thiếu hụt trong tương lai là rõ nét. Các dữ liệu này dựa trên giả thiết là các mỏ còn có thể tăng công suất đầu ra.
Nhu cầu về molypden tại phương Tây gia tăng mỗi năm khoảng 3% và nhu cầu của Trung Quốc cùng SNG tăng khoảng 10% mỗi năm, làm gia tăng tổng thể trong nhu cầu toàn cầu khoảng 4,5% mỗi năm. Nhu cầu gia tăng có thể là do hai yếu tố chính như sau. Thứ nhất, các chất xúc tác cho chế biến dầu thô bằng hiđrô càng ngày càng trở thành thiết yếu. Thứ hai là sự gia tăng trong việc xây dựng các lò phản ứng hạt nhân. Ước tính sẽ có thêm 48 lò phản ứng hạt nhân nữa được xây dựng cho tới năm 2013 và khoảng 100 lò vào năm 2020. Hiệp hội Molypden Quốc tế (IMOA) cho rằng trung bình mỗi lò phản ứng hạt nhân cần dùng khoảng 160.000 mét (520.000 ft) thép không gỉ. Một số lò lớn chứa trên 305.000 mét (1 triệu ft) thép không gỉ. Trừ khi sản xuất molypden có những bước tiến nhảy vọt còn không thì sự thiếu hụt trong cung cấp kim loại này được ước tính sẽ xảy ra vào năm 2009.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nguyên tố hóa học Thể loại:Kim loại chuyển tiếp Thể loại:Chất khoáng dinh dưỡng
Oenospila flavifusata
Oenospila flavifusata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chicoreus cnissodus
Chicoreus cnissodus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.
Tham khảo
Thể loại:Chicoreus
Mesothen bisexualis
Mesothen bisexualis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesothen
Mordella tabulae
Mordella tabulae là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Franciscolo miêu tả khoa học năm 1965.
Tham khảo
T
Peristylus grandis
Peristylus grandis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Blume mô tả khoa học đầu tiên năm 1825.
Liên kết ngoài
Thể loại:Peristylus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1825
Vạn lý Trường chinh
phải|nhỏ|250px|Bản đồ tổng quan các tuyến đường của cuộc Vạn lý Trường chinhVạn lý Trường chinh (wanli changzheng), tên đầy đủ là Nhị vạn ngũ thiên lý trường chinh, là một cuộc rút lui quân sự của Hồng Quân Công Nông Trung Hoa, với hành trình dài 25 ngàn dặm (12.000 km), bắt đầu từ Giang Tây, tiến về phía tây tới Tây Tạng rồi đi ngược lên phía bắc, tới tận Diên An của tỉnh Thiểm Tây. Trong cuộc Vạn lý Trường chinh, kéo dài 370 ngày từ 16 tháng 10 năm 1934 đến ngày 19 tháng 10 năm 1935, Hồng quân luôn luôn bị quân của Tưởng Giới Thạch truy kích và phải đương đầu với núi cao, sông rộng, đói khát, bệnh tật và tuyết lạnh. Khi khởi đầu cuộc rút lui, Hồng quân có hơn 86 ngàn người, nhưng khi kết thúc cuộc Vạn lý Trường chinh, số Hồng quân sống sót chỉ còn ít hơn 7 ngàn.
Bối cảnh
nhỏ|phải|200px|Tượng đài tưởng niệm cuộc Vạn lý Trường chinh Từ năm 1930, lãnh đạo Trung Quốc Quốc Dân Đảng là Đại thống chế Tưởng Giới Thạch bắt đầu lo ngại trước sự phát triển mau lẹ và mạnh mẽ của Đảng cộng sản tại căn cứ Giang Tây, nên tập trung sức mạnh vào việc tiêu diệt. Đảng cộng sản đứng đầu là Mao Trạch Đông áp dụng chiến thuật: Nhờ chiến thuật đó, Đảng cộng sản đánh thắng được ba đợt bao vây đầu tiên của Quốc dân Đảng.
Năm 1931, Tưởng tập trung một lực lượng hùng hậu trên 300 ngàn binh sĩ, với ý định tràn ngập căn cứ Xô viết Giang Tây (Đảng cộng sản chỉ có 30 ngàn quân). Nhưng chính lúc đó quân Nhật tiến chiếm Mãn Châu, khiến Tưởng Giới Thạch phải tạm hoãn chiến dịch để lo đối phó với quân Nhật. Nhờ vậy, Đảng cộng sản có đủ thời giờ dưỡng sức, đánh bại được đợt bao vây lần thứ tư của Quốc dân Đảng.
phải|nhỏ|150px|Đại thống chế Tưởng Giới Thạch, năm 1934 (thời kỳ bao vây Giang Tây) Vào tháng 10 năm 1933, Tưởng Giới Thạch quyết định động viên toàn lực, tung ra cuộc tổng tấn công lần thứ năm để tiêu diệt Khu Xô viết Giang Tây. Cuộc bao vây tấn công này kéo dài trong nhiều tháng và gây khốn đốn cho những người cộng sản, 50 ngàn Hồng quân đã tử trận, đến mùa hè năm 1934, Xô viết Giang Tây chỉ còn khoảng phân nửa so với ban đầu. Đến tháng 9 năm 1934, Tưởng Giới Thạch đã tổ chức một Hội nghị quân sự tại Lư Sơn đúc kết kinh nghiệm 5 lần tiến hành bao vây khu Xô viết trung ương, vạch ra kế hoạch tiêu diệt dứt điểm toàn bộ ban lãnh đạo cộng sản tối cao. Kế hoạch này mang tên "Chiếc thùng sắt"
Kế hoạch Chiếc thùng sắt
Kế hoạch Chiếc thùng sắt được sự cố vấn của Hans von Seeckt, một viên tướng Đức, tập trung lực lượng lên đến 1,5 triệu quân, 270 máy bay và 200 khẩu pháo theo chiến lược "chia ra để bao vây và hợp lại để tấn công" tạo thành bức tường sắt bao vây lực lượng chủ đạo của quân cộng sản và Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc. Lấy mục tiêu trung tâm là Thụy Kim, trung tâm lãnh đạo của khu Xô viết, các đơn vị quân đội Quốc dân đảng sẽ tấn công hướng tâm nhằm hình thành một vòng vây kín cách Thụy Kim 150 km. Sau đó, mỗi ngày sẽ tấn công giành thêm 5 km và đào công sự kiên cố hình thành nên 30 hệ thống hàng rào dây thép gai cùng tuyến phong tỏa bằng hỏa lực mạnh. Mục đích đặt ra của kế hoạch "Chiếc thùng sắt" là cắt đứt các tuyến giao thông, phong tỏa tất cả các nguồn thông tin và hậu cần của Hồng quân cuối cùng dồn lực lượng chủ lực của quân cộng sản vào một khu vực hẹp rồi tổng tấn công. Mục tiêu của Kế hoạch là trong vòng 1 tháng tiêu diệt toàn bộ lực lượng cộng sản tại khu Xô viết Giang Tây. Tưởng Giới Thạch hy vọng rất nhiều vào kế hoạch này. Các loại tài liệu quân sự liên quan đến Kế hoạch "Chiếc thùng sắt" được chuẩn bị rất chi tiết và giữ tuyệt mật. Tuy nhiên, ngay sau khi Hội nghị quân sự kết thúc không lâu, Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc đã có được toàn bộ nội dung kế hoạch này.
Diễn biến
Ngày 10 tháng 10 năm 1934 bắt đầu cuộc trường chinh. Hệ thống lãnh đạo được tổ chức rất chặt chẽ. Otto Braun (Lý Đức) là tư lệnh hồng quân, Bác Cổ là tổng bí thư Đảng, Chu Ân Lai là chủ tịch Ủy ban Quân sự và phụ trách các vấn đề hành chánh, Chu Đức là phó tư lệnh, Vương Gia Tường là giám đốc Bộ Chính trị, Lưu Bá Thừa là tham mưu trưởng. Mao Trạch Đông khi đó chưa có quyền lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc. nhỏ|[[Mao Trạch Đông trong cuộc Vạn lý Trường chinh.]] Hồng quân được phân làm hai lộ quân; lộ quân thứ nhất do Diệp Kiếm Anh lãnh đạo, lộ quân thứ hai do Lý Quế Nhân và Đặng Phát chỉ huy.
Tương quan lực lượng lúc bắt đầu cuộc trường chinh như sau: Hồng quân có 90.000 quân với 33.243 khẩu súng đủ loại, trong đó có 651 súng hạng nặng, 38 khẩu súng cối, hai triệu băng đạn, gần ba ngàn đạn súng cối và gần 80 ngàn lựu đạn. Tưởng Giới Thạch huy động 100 trung đoàn, gồm khoảng từ 300 tới 400 ngàn quân để truy đuổi Hồng quân.
Để giữ bí mật và tránh bị quân Quốc dân đảng truy kích đoàn người ngày nghỉ đêm đi, chọn những con đường mòn, và tránh những con lộ lớn. Lúc này quân Quốc dân đảng vẫn chưa khám phá được cuộc rút lui của Hồng quân, và chưa bắt đầu cuộc truy kích, Tưởng Giới Thạch vẫn yên trí Hồng quân sắp bị tận diệt đến nơi và không còn cách nào thoát được vòng vây của quân Quốc dân đảng.