cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qarqur
Qarqur (قرقور, cũng đánh vần Qarqar hoặc Karkour) là một ngôi làng ở miền bắc Syria, một phần hành chính của Tỉnh Hama, nằm ở phía tây bắc của Hama. Nó nằm ở đồng bằng al-Ghab, trên bờ phía đông của sông Orontes. Các địa phương lân cận bao gồm Jisr al-Shughur 6 km về phía bắc, Farikah về phía đông bắc, Qastun về phía đông nam, al-Ziyarah 7 km về phía nam, Sirmaniyah ở phía tây nam và al-Najiyah ở phía tây bắc. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria, Qarqur có dân số 2.357 trong cuộc điều tra dân số năm 2004, khiến nó trở thành địa phương lớn nhất trong tiểu khu al-Ziyarah (nahiyah).
Qarqur nằm cách địa điểm khảo cổ Tell Qarqur một km về phía tây, cũng nằm trên bờ phía đông của sông Orontes.
Lịch sử
Qarqur, hoặc gần đó tell ("gò nhân tạo"), được xác định với Aramean thị trấn Qarqara mà bị bắt trong trận chiến bởi Assyria hoàng đế Shalmaneser III trong 853 TCN. Thị trấn sau đó đã bị hoàng đế Assyrian Sargon II đốt cháy vào năm 720 trước Công nguyên. Những phát hiện khảo cổ từ các cuộc khai quật năm 1993 cho thấy Tell Qarqur đã được định cư từ thời kỳ đồ đồng sớm qua thời đại đồ sắt với những khoảng trống không có sự định cư ở giữa.
Kỷ nguyên hiện đại
Năm 1953, chính phủ Syria đã bắt đầu cái gọi là "Dự án Ghab" để rút nước của đồng bằng al-Ghab để phân phối đủ nước từ sông Orontes đến các cộng đồng khác nhau trong khu vực. Trong số các công trình cơ sở hạ tầng có trong dự án, là việc xây dựng một con đập tại Qarqur trong khoảng thời gian 1963-1965. Đập Qarqur chặn Orontes ở một bên, trong khi nó cung cấp nước cho phía bên kia khi cần thiết. Tuy nhiên, nó thiếu một lưu vực nhân tạo.
Khi đập Zeyzoun gần đó sụp đổ, lũ lụt hàng loạt dẫn đến hàng trăm ngôi nhà bị hư hại và phá hủy ở Qarqur, al-Ziyarah, Zaizoun và Qastun.
Microsoft Store
Microsoft Store là một cửa hàng ứng dụng dành cho Microsoft Windows, Microsoft Store xuất hiện lần đầu tiên trên Windows 8 và Windows Server 2012. Đây là kênh chính để phân phối các ứng dụng Universal Windows Platform. Các ứng dụng miễn phí và trả phí đều có thể được phân phối qua Microsoft Store, với các ứng dụng trả tiền có giá dao động từ 0.99 tới 999.99 USD. Microsoft Store lần đầu hoạt động với phiên bản Windows 8 Consumer Preview vào ngày 29 tháng 2 năm 2012. Tới năm 2015, Windows Phone Store, cửa hàng Xbox Video và Xbox Music đã được sáp nhập vào Microsoft Store.
So với các nền tảng tương tự khác, như Mac App Store và Google Play, Microsoft Store được giám sát và các ứng dụng phải được chứng thực về tính tương thích và về nội dung. Trên tổng doanh số ứng dụng, Microsoft giữ lại 30% tổng doanh thu. Trước ngày 1 tháng 1 năm 2015, phần giữ lại sẽ được giảm xuống còn 20% sau khi lợi nhuận của nhà phát triển đạt 25,000 USD.
Theo Microsoft, tính đền 28 tháng 9 năm 2015, có hơn 669,000 ứng dụng có sẵn trên Microsoft Store, bao gồm các ứng dụng cho Windows NT, Windows Phone, và các ứng dụng Universal hoạt động trên cả hai nền tảng. Trò chơi, Giải trí, Sách, Tham khảo và Giáo dục là các thể loại lớn nhất về số lượng ứng dụng và phần lớn các nhà phát triển ứng dụng đều có 1 ứng dụng.
Tiền thân
Microsoft trước đó duy trì một hệ thống phân phối kỹ thuật số tương tự cho phần mềm được gọi là Windows Marketplace, cho phép khách hàng mua phần mềm trực tuyến và tải về máy tính của họ. Mã sản phẩm và giấy phép được theo dõi bởi nền tảng, cho phép người dùng có thể giữ lại ứng dụng của họ khi chuyển đổi máy tính. Windows Marketplace đã ngưng vào tháng 11 năm 2008.
Windows 8
Microsoft Store không phải là dịch vụ phân phối kỹ thuật số duy nhất giới thiệu với Windows 8; những dịch vụ khác bao gồm Xbox Music và Xbox Video, nơi bán phương tiện truyền thông giải trí kỹ thuật số thay vì phần mềm.
Windows 8.1
Một phiên bản cập nhật của Microsoft Store đã được giới thiệu trong Windows 8.1. Trang chủ của nó đã được tu sửa để hiển thị các ứng dụng trong các chuyên mục tập trung (như phần phổ biến, được khuyên dùng, miễn phí và trả tiền hàng đầu, và các đợt giảm giá đặc biệt) với các chi tiết mở rộng, và khả năng cho phép các ứng dụng tự động cập nhật cũng đã được thêm vào. Bản cập nhật của Windows 8.1 cũng giới thiệu những thay đổi trình bày đáng chú ý khác, bao gồm tăng danh sách ứng dụng hàng đầu cho các ứng dụng trở lại 1000 thay vì 100 ứng dụng, phần 'Chọn cho bạn', và thay đổi mặc định sắp xếp cho đánh giá được trong 'phổ biến nhất'.
Windows 10
Microsoft Store sẽ trở thành một cửa hàng thống nhất trên mọi nền tảng của Windows 10, cung cấp ứng dụng di động, Groove Music (trước có tên Xbox Music) và Movies & TV (trước là Xbox Video).
Ứng dụng web và các phần mềm desktop (dùng cả Win32 hay .NET Framework) có thể được đóng gói để phân phối trên Microsoft Store. Các phần mềm desktop được phân phối bởi Microsoft Store sẽ được đóng gói sử dụng hệ thống App-V để cho phép sandbox.
Vào tháng 9 năm 2017, Xbox Game Store đã được sáp nhập vào phiên bản nền tảng mới của Microsoft Store. Ngoài ra, Microsoft Store có logo mới.
Windows 11
Microsoft Store sẽ được làm mới hoàn toàn trên Windows 11, các cải tiến lớn bao gồm giao diện được làm mới, icon mới, và cho phép người dùng chạy các ứng dụng Android ngay trên Windows thông qua Amazon App Store nhưng yêu cầu một tài khoản Amazon.
Chi tiết
Microsoft Store là phương tiện chính để phân phối các ứng dụng Microsoft Store cho người sử dụng; lý do chính thức là để cho phép Microsoft để quét các ứng dụng để tìm các lỗi bảo mật và phần mềm độc hại. Mặc dù ứng dụng sideloading từ bên ngoài cửa hàng được hỗ trợ, không phải tất cả các máy tính chạy Windows 8 có thể làm điều đó. Hỗ trợ Out-of-box sideloading chỉ có sẵn cho các máy tính Windows 8 Enterprise đã tham gia vào một tên miền Windows. Sideloading trên Windows RT và Windows 8 Pro cũng như các máy tính Windows 8 Enterprise không có một liên kết tên miền mà cần mua giấy phép bổ sung thông qua cửa hàng Microsoft cấp phép số lượng lớn.
Microsoft đã từng cắt giảm 30% doanh thu ứng dụng cho đến khi nó đạt đến doanh thu 25,000 USD, sau đó cắt giảm xuống 20%. Các giao dịch của bên thứ ba cũng được cho phép, trong đó có Microsoft không thực hiện cắt giảm. Các nhà phát triển cá nhân có thể đăng ký với giá 19 USD và các công ty với giá 99 USD.
Các nhà phát triển từ 120 quốc gia có thể gửi các ứng dụng tới Microsoft Store. Các ứng dụng có thể hỗ trợ bất kỳ ngôn ngữ nào trong 109 ngôn ngữ, miễn là nó hỗ trợ một trong 12 ngôn ngữ cấp giấy chứng nhận ứng dụng.
Hướng dẫn
Tương tự như Windows Phone Store, Microsoft Store được quản lý bởi Microsoft. Các ứng viên phải được sự chấp thuận của Microsoft trước khi ứng dụng của họ trở nên có sẵn trên cửa hàng. Các ứng dụng bị cấm chứa những nội dung sau: Microsoft đã chỉ ra rằng nó có khả năng vô hiệu hóa từ xa và/hoặc loại bỏ các ứng dụng từ hệ thống của người sử dụng vì lý do an ninh, pháp luật; trong trường hợp các ứng dụng trả tiền thì sẽ hoàn lại tiền nếu điều này xảy ra.
Công ty ban đầu bị chỉ trích vì không cấm đúng nội dung PEGI "18" từ Microsoft Store tại châu Âu, như các nhà phê bình lưu ý rằng một số trò chơi "18" được đánh giá là "trưởng thành" của ESRB (thực hiện các quy định nghiêm ngặt hơn dự định). Các hướng dẫn này được sửa đổi trong tháng 12 năm 2012 để sửa chữa sự bất thường này.
Các công cụ cho lập trình viên
Bảng điều khiển cũng trình bày một phân tích chi tiết về người dùng về thị trường, tuổi tác và khu vực, cũng như bảng xếp hạng về số lượng tải, mua hàng, và thời gian trung bình chi tiêu trong một ứng dụng. Bảng điều khiển cũng cho phép một nhà phát triển để khẳng định một tên ứng dụng lên đến 1 năm trước khi tên được trở lại tên có sẵn.
Myrcia guianensis
Myrcia guianensis là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được (Aubl.) DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1828.
Euxoa xanthophila
Euxoa xanthophila là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Euxoa
Myrcia guianensis
Liên kết ngoài
Thể loại:Myrcia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1828
Ephemerum mexicanum
Ephemerum mexicanum là một loài rêu trong họ Ephemeraceae. Loài này được E.B. Bartram mô tả khoa học đầu tiên năm 1925.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ephemerum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1925
Hexatoma optabilis
Hexatoma optabilis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Hexatoma Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
103 TCN
Năm 103 TCN là một năm trong lịch Julius.
Tham khảo
Thể loại:Năm 103 TCN
Cyclosorus nanpingensis
Cyclosorus nanpingensis là một loài thực vật có mạch trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Ching mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.
Tham khảo
Thể loại:Cyclosorus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1982
Qastal al-Burj
Qastal al-Burj (قسطل البرج qasṭal al-burj) là một ngôi làng Syria nằm ở Al-Ziyarah Nahiyah ở huyện Al-Suqaylabiyah, Hama. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), ngôi làng có dân số 36 người trong cuộc điều tra dân số năm 2004.
Drypetes stylosa
Drypetes stylosa là một loài thực vật có hoa trong họ Putranjivaceae. Loài này được Airy Shaw mô tả khoa học đầu tiên năm 1974.
Liên kết ngoài
Thể loại:Drypetes Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1974
Leioproctus eucalypti
Leioproctus eucalypti là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1916.
Tham khảo
Thể loại:Leioproctus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1916
Viticipremna novae-pommeraniae
Viticipremna novae-pommeraniae là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (Warb.) H.J.Lam miêu tả khoa học đầu tiên năm 1919.
Liên kết ngoài
Thể loại:Viticipremna Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1919
Abutilon divaricatum
Abutilon divaricatum là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Turcz. mô tả khoa học đầu tiên năm 1858.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Cối xay Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1858
Kolinec
Kolinec là một chợ huyện thuộc huyện Klatovy, vùng Plzeňský, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Klatovy Thể loại:Chợ huyện của Cộng hòa Séc
Crocus vitellinus
Crocus vitellinus là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được Wahlenb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1828.
Liên kết ngoài
V Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1828
Stasimopus mandelai
Stasimopus mandelai là một loài nhện trong họ Ctenizidae. S. mandelai được miêu tả năm 2004 bởi Hendrixson & Bond.
Tham khảo
Thể loại:Stasimopus Thể loại:Động vật được mô tả năm 2004
Dommartin, Doubs
Dommartin là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Doubs, quận Pontarlier, tổng Pontarlier. Tọa độ địa lý của xã là 46° 55' vĩ độ bắc, 06° 18' kinh độ đông. Dommartin nằm trên độ cao trung bình là 806 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 804 mét và điểm cao nhất là 944 mét. Xã có diện tích 6.39 km², dân số vào thời điểm 2004 là 523 người; mật độ dân số là 82 người/km².
Địa điểm tham quan
Nhà thờ Saint-Martin được xây dựng trong thế kỉ thứ 17.
Chrysso lingchuanensis
Chrysso lingchuanensis là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Chrysso. Chrysso lingchuanensis được miêu tả năm 1992 bởi Zhu & Zhang.
Tham khảo
Thể loại:Chrysso
Saint-Thomé
Saint-Thomé  là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.
Ola Obarska
Olimpia Obarska-Forkasiewicz (sinh ngày 1 tháng 6 năm 1910 - mất ngày 1 tháng 1 năm 1994) là một diễn viên, ca sĩ opera, người viết lời nhạc kịch, giám đốc nhà hát, nhà báo và nhạc sĩ người Ba Lan. Bà thường được biết đến nhiều hơn với nghệ danh Ola Obarska.
Tiểu sử
Ola Obarska sinh ra và lớn lên tại Bromberg (nay là Bydgoszcz). Bà tốt nghiệp Trường Âm nhạc Artur Rubinstein ở Bydgoszcz, sau đó theo học tại Cours du Fanloup ở Boulogne sur Seine, Pháp.
Ola Obarska ra mắt vào năm 1928 trong vở opera Polska krew tại Nhà hát Nhà nước ở Bydgoszcz. Năm 1933, bà chuyển đến Warsaw. Tại đây, bà biểu diễn tại Nhà hát Opera Warsaw và Nhà hát Ba Lan. Trong thập niên 1930, Ola Obarska rời Ba Lan để biểu diễn tại Vienna và Berlin. Năm 1939, bà trở lại Ba Lan và bắt đầu sự nghiệp diễn xuất tại Nhà hát Lớn ở Warsaw.
Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, trước khi gia nhập lực lượng vũ trang vào năm 1944, Ola Obarska đã hát trong các quán cà phê ở Warsaw.
Sau chiến tranh, bà biểu diễn tại Nhà hát Nhân dân ở Warsaw và làm việc cho Đài phát thanh Ba Lan. Bên cạnh đó, bà bắt đầu viết nhạc. Violetta Villas, Mieczysław Fogg, Rena Rolska, và nhiều ca sĩ Ba Lan khác đã từng hát các ca khúc của bà.
Ola Obarska mất ngày 1 tháng 1 năm 1994 tại Warsaw và được chôn cất tại Nghĩa trang Powązki.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1910 Thể loại:Mất năm 1994 Thể loại:Diễn viên Ba Lan Thể loại:Diễn viên thế kỷ 20 Thể loại:Nữ diễn viên Ba Lan Thể loại:Nữ diễn viên thế kỷ 20 Thể loại:Nhà báo Ba Lan Thể loại:Nữ nhà báo Thể loại:Ca sĩ Ba Lan Thể loại:Ca sĩ thế kỷ 20 Thể loại:Nữ ca sĩ Ba Lan Thể loại:Nữ ca sĩ thế kỷ 20 Thể loại:Phụ nữ trong Thế chiến thứ hai
104 TCN
Năm 104 TCN là một năm trong lịch Julius.
Tham khảo
Thể loại:Năm 104 TCN
Mimosa depauperata
Mimosa depauperata là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên.
Hexatoma opulenta
Hexatoma opulenta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Mimosa depauperata
Liên kết ngoài
D
Hexatoma opulenta
Tham khảo
Thể loại:Hexatoma Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Catalana vohilava
Catalana vohilava là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Catalana Thể loại:Động vật được mô tả năm 1954
Saint-Symphorien-sous-Chomérac
Saint-Symphorien-sous-Chomérac  là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.
Tham khảo
Saintsymphoriensouschomerac
Claysville, Pennsylvania
Claysville là một thị trấn thuộc quận Washington, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 829 người.
Tham khảo
Thể loại:Borough của Pennsylvania Thể loại:Quận Washington, Pennsylvania
Leioproctus eugeniarum
Tham khảo
Thể loại:Leioproctus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1912
105 TCN
Năm 105 TCN là một năm trong lịch Julius.
Những cánh én đầu tiên
Những cánh én đầu tiên (tiếng Anh: The First Swallows) là dự án phim điện ảnh 3D ngắn mang yếu tố phi lợi nhuận, tái hiện trận chiến lịch sử có thật của Không quân Nhân dân Việt Nam, một phần trong sê-ri Không chiến Việt Nam (Vietnam Air War), được sản xuất bởi Silver Swallows Studio (Xưởng phim Én Bạc) đến từ Đại học Duy Tân.
Nội dung
Bộ phim tập trung vào bối cảnh khi đế quốc Mỹ toan tính chia cắt chi viện Nam - Bắc, chúng đã kéo ra miền Bắc bắt đầu một cuộc chiến tại Hàm Rồng, Thanh Hóa và nhằm tấn công trên không để phá hủy cây cầu của khu vực này vào hai ngày 3 và 4 tháng 4 năm 1965. Bằng lòng dũng cảm và tình yêu Tổ quốc, các người lính trẻ tuổi đã đứng lên cùng với chiếc én bạc MiG-17 trang bị những khẩu pháo mãnh liệt để chống lại chiếc F-105 gồm tên lửa và bom của Mỹ. Mặc dù đã toàn tổng tấn công vào chiếc cầu nhưng Mỹ vẫn không thể ném trúng, chỉ có một phần cầu bị hư hại.
Bộ phim còn tái hiện khuôn mặt của các phi công Trần Hanh, Phạm Giấy, Lê Minh Huân và Trần Nguyên Năm.
Phát hành
Bộ phim khởi chiếu vào ngày 30 tháng 4 năm 2019, đúng 44 năm kỉ niệm ngày giải phóng Miền Nam.
Đón nhận
Qua trailer, một số dư luận đã khen ngợi hình ảnh của bộ phim, trong đó cũng có ý kiến trái chiều về tạo hình nhân vật, máy bay và lá cờ bị sai.
Ghi chú
<references group="lower-alpha" responsive="">
Tham khảo
Thể loại:Phim Việt Nam Thể loại:Phim độc lập Việt Nam Thể loại:Phim năm 2019
Ephemerum minutissimum
Ephemerum minutissimum là một loài rêu trong họ Ephemeraceae. Loài này được Lindb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1874.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ephemerum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1874
Drypetes subcrenata
Drypetes subcrenata là một loài thực vật có hoa trong họ Putranjivaceae. Loài này được (Merr.) Pax & K.Hoffm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1922.
Liên kết ngoài
Thể loại:Drypetes Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1922
Antennaria linearifolia
Antennaria linearifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Wedd. mô tả khoa học đầu tiên năm 1856.
Eulophia borneensis
Eulophia borneensis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Ridl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1896.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Luân lan Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1896
Stasimopus maraisi
Stasimopus maraisi là một loài nhện trong họ Ctenizidae. S. maraisi được miêu tả năm 1914 bởi J. Hewitt.
Tham khảo
Thể loại:Stasimopus
Nhàn mào nhỏ
thumb|Thalasseus bengalensis Nhàn mào nhỏ (danh pháp hai phần: Thalasseus bengalensis) là một loài chim trong họ Nhàn (Sternidae). Loài này sinh sản ở những vùng duyên hải cận nhiệt đới, chủ yếu là từ biển Đỏ, băng qua Ấn Độ Dương đến tây Thái Bình Dương và nước Úc. Một lượng cá thể đáng kể nhàn mào nhỏ sống trên hai hòn đảo ngoài khơi Libya. Thỉnh thoảng người ta quan sát thấy loài này sinh sản ở Ý và Pháp. Nhàn mào nhỏ ở Úc gần như là không di trú theo mùa, trong khi chim ở nơi khác lại trú đông về phương nam đến tận Nam Phi.
Phân loài
Loài chim này có nhiều phân loài theo vùng địa lý. Chúng chủ yếu khác biệt nhau về mặt kích thước cơ thể và chi tiết trên bộ lông:
Phân loài ở Địa Trung Hải có đôi khi lang thang đến châu Âu và sinh sản cùng loài hoặc ghép loài với nhàn Sandwich tại Ý, Tây Ban Nha và Anh.
Vào mùa sinh sản, nhàn mào nhỏ tập trung thành các tập đoàn chim đông đúc trên các bờ biển và hòn đảo. Chúng nạo đất làm tổ và đẻ vào đó từ một đến hai quả trứng. Tập tính làm tổ của loài này rất giống với loài nhàn Sandwich: làm tổ trong các sân chim đông đúc để tránh loài ăn thịt và (ít nhất là đối với loài di trú) làm tổ vào cuối mùa hạ khi mà mòng biển chân vàng Larus michahellis đã sinh sản xong và rời đi.
Miêu tả và hành vi
Tương tự như các loài nhàn trong chi Thalasseus, nhàn mào nhỏ bắt cá bằng cách lao đầu lặn xuống nước. Chim trống tặng cá cho chim mái trong màn biểu diễn tỏ tình của mình.
Nhàn mào nhỏ là loài nhàn có kích thước cơ thể trung bình, giống với họ hàng gần như nhàn Sandwich, nhàn Elegant Thalasseus elegans và nhàn mào Trung Quốc Thalasseus bernsteini. Vào mùa hè, chim trưởng thành có chỏm đầu màu đen, đôi chân cũng đen và cái mỏ dài màu da cam. Cánh trên, phao câu và lông đuôi giữa có màu xám; phần dưới cơ thể màu đen. Màu của lông bay chính trở nên sẫm hơn vào mùa hè. Đến mùa đông thì phần trán chuyển màu trắng. Loài này có tiếng kêu to và chói tai, tương tự nhàn Sandwich. Phao câu màu xám của nhàn mào nhỏ là dấu hiệu hữu ích để phân biệt chim này với các loài họ hàng khi chúng đang bay. Nhàn Thalasseus elegans khác với nhàn mào nhỏ ở chỗ chúng có cái mỏ thanh mảnh và dài hơn một chút; nhàn Thalasseus bernsteini thì có chóp mỏ màu đen; nhàn Sandwich có mỏ đen chóp vàng. Nhàn mào nhỏ non có bề ngoài giống với nhàn Sandwich non, trừ cái mỏ màu cam vàng nhợt nhạt hơn.
Bảo tồn
Nhàn mào nhỏ là một trong các loài chim nằm trong Hiệp định về Bảo tồn Thủy điểu di trú Á Âu-Phi (Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds) và cũng là một trong 10 loài chim biển được liệt kê trong Kế hoạch hành động vì chim biển Địa Trung Hải.
Tham khảo
B Thể loại:Chim Indonesia Thể loại:Chim Maldives Thể loại:Chim Trung Đông Thể loại:Chim Úc Thể loại:Chim Bắc Phi Thể loại:Động vật được mô tả năm 1831
Nhàn mào Trung Quốc
Nhàn mào Trung Quốc (danh pháp hai phần: Thalasseus bernsteini) là một loài chim trong họ Laridae. Đây là một loài cực kỳ nguy cấp, trước đây được cho là đã tuyệt chủng, với chỉ bốn cặp được phát hiện lại vào năm 2000, làm tổ trong một đàn nhàn biển lớn hơn trên một hòn đảo thuộc quần đảo Matsu (lãnh thổ do Đài Loan quản lý), ngay ngoài khơi tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc và trú đông về phía nam đến Philippines. Trong quá khứ, nó có sự phân bố rộng hơn của bờ biển phía đông Trung Quốc về phía bắc đến tỉnh Sơn Đông. Sự suy giảm được cho là do quá khứ săn bắt và lấy trứng để làm thức ăn. Quần thể này có thể đã được bảo vệ do tình trạng tranh chấp của quần đảo, do chính quyền Đài Loan quản lý nhưng Trung Quốc đại lục tuyên bố chủ quyền, và tính nhạy cảm quân sự của khu vực hạn chế tiếp cận. Hòn đảo này hiện đã được tuyên bố là một khu bảo tồn động vật hoang dã. Có thể là các thuộc địa nhỏ khác vẫn chưa được tìm thấy ngoài khơi bờ biển Trung Quốc và Đài Loan; Những con chim di cư đã được nhìn thấy gần cửa sông Pachang ở miền nam Đài Loan. Tổng dân số được suy đoán là ít hơn 50 cá thể.
Tham khảo
B
Bá hộ Xường
Bá hộ Xường, tên thật là Lý Tường Quang, tự Phước Trai, sinh năm 1842, mất năm 1896. Do ông còn có tên là Xường, lại rất giàu có nên người ta còn gọi là Bá hộ Xường, hay Hộ Xường.
Ở thời kỳ đầu Pháp đến chiếm đóng Việt Nam, trong dân gian có câu: Nhứt Sỹ, nhì Phương, tam Xường, tứ Định. Vậy, nếu căn cứ theo lời truyền này, thì ông được xếp ở vị trí thứ 3 trong số 4 người giàu có nhất Nam Kỳ.
Cuộc đời
Cuộc đời và sự nghiệp của Bá hộ Xường, sách vở biên chép rất ít, chỉ biết đại khái ông là người Quảng Đông, nguyên quán Phiên Ngung, Quảng Châu lánh nạn phong kiến nhà Thanh, sang đất Nam Kỳ, vào học trường Tây, rồi làm thông ngôn cho chính quyền Pháp.
Sách Sài Gòn năm xưa của Vương Hồng Sển chép:
Hộ Xường, vốn là ''thông ngôn xuất thân. Sớm sớm xin thôi, ra lãnh thầu cung cấp vật dụng thức ăn cho thị xã. Nhờ khéo tay thêm phùng thời, cự phú không mấy hồi. Còn nhà thấp năm căn nửa xưa nửa nay toạ lạc đường Khổng Tử. Vòng rào sắt trước ngõ chứng rằng mặt tiền ngó ra kinh có lẽ trước kia cao ráo, nay kinh đã lấp, thế vào đây là một con đường cái, thềm lộ bồi đất cao hơn sân nhà, thành thử sân như sâu xuống và vuông nhà đã thấp nay lại càng lụp xụp. Chủ nhà mất đã lâu, gia tài kếch xù, con cái nhiều dòng, phần ăn chia chưa xong.''
Báo Tuổi Trẻ chủ nhật số 5-98 có bài Mộ Bá hộ Xường của Nguyễn Thế Kỷ, đã cung cấp thêm một số thông tin, tóm lược như sau:
Rời bỏ vai công chức "quèn", Bá hộ Xường dốc tâm sức vào việc kinh doanh thịt cá xuất khẩu, mua đất xây cất biệt thự tại vùng Chợ Lớn để cho thuê và bán. Ông giàu lên rất nhanh, nổi tiếng khắp vùng. Sau khi ông chết, số tài sản kếch sù đều bị con cháu nhanh chóng bán tiêu xài hết.
Cái mà nay còn lại là khu nhà mồ cổ khá kiên cố do "tôn tử tương tề đồng tâm" xây dựng vào tháng chạp năm Bính Thân (1896), hiện ở gần di tích Địa đạo Phú Thọ Hòa, thuộc phường Phú Thọ Hòa, quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 2009, di tích này đã được Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xếp hạng là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố.
Toàn bộ công trình không đồ sộ nhưng trang khang, khoáng đạt, có nhiều hoa văn, họa tiết tinh tế. Tuy theo lối kiến trúc Gothic nhưng vẫn giữ được dáng dấp Á Đông. Ở giữa nhà mồ, là một cái quách lớn đựng thi thể người chết, bằng đá xanh hình chữ nhật 3,4 x 2,2m, dày 0,3m, nhô cao 0,8m. Lễ giỗ Bá hộ Xường vào ngày 20 tháng 10 âm lịch.
Từ đường họ Lý tại số 292 đường Hải Thượng Lãn Ông, phường 14, quận 5, thành phố Hồ Chí Minh đã được Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố, theo Quyết định số 1769/QĐ-UBND ngày 27 tháng 4 năm 2009.
Chú thích
Thể loại:Người Việt gốc Hoa Thể loại:Người Sài Gòn Thể loại:Thương nhân Việt Nam Thể loại:Sinh năm 1842 Thể loại:Mất năm 1896
Cyclosorus nanxiensis
Cyclosorus nanxiensis là một loài thực vật có mạch trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Ching mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Chrysso mariae
Chrysso mariae là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Chrysso. Chrysso mariae được Herbert Walter Levi miêu tả năm 1957.
Tham khảo
Thể loại:Chrysso
Saint-Symphorien-de-Mahun
Saint-Symphorien-de-Mahun  là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.
Tham khảo
Saintsymphoriendemahun
Thecacoris lancifolia
Thecacoris lancifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được Pax & K.Hoffm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1922.
Kolomuty
Kolomuty là một làng thuộc huyện Mladá Boleslav, vùng Středočeský, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Mladá Boleslav Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Hexatoma orbiculata
Hexatoma orbiculata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Hexatoma Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Guática
Guática là một khu tự quản thuộc tỉnh Risaralda, Colombia. Thủ phủ của khu tự quản Guática đóng tại Guática Khu tự quản Guática có diện tích 95 ki lô mét vuông. Đến thời điểm ngày 28 tháng 5 năm 2005, khu tự quản Guática có dân số 14631 người.
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh Risaralda Thể loại:Khu tự quản của Colombia
Nguyễn Trọng Trì
Nguyễn Trọng Trì (1854 -1922), hiệu Tả Am; là nhà thơ và là một nghĩa quân trong phong trào Cần Vương ở Bình Định, Việt Nam.
Thân thế
Gần cuối thế kỷ 19 ở Bình Định, có tú tài Nguyễn Khuê là một ông thầy đồ có đức độ và tiết tháo. Ông có bốn người con trai là Nguyễn Bá Huân, Nguyễn Trọng Trì, Nguyễn Thúc Mân, Nguyễn Quý Luân , trong đó có ông Huân và ông Trì là người nổi bật hơn cả.
Nguyễn Trọng Trì, quê ở làng Vân Sơn, xã Nhơn Hậu, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định. Tại trường thi Bình Định khoa Bính Tý, Tự Đức thứ 29 (1876), ông trúng cử nhân thứ 8. Nhưng trước cảnh nước nhà loạn lạc, nền nho học suy vi, ông không đi thi nữa. Năm Mậu Dần (1878), triều đình Huế chọn những cử nhân đỗ cao bổ làm quan, trong đó có Nguyễn Trọng Trì. Thấy ông không muốn đi, bạn bè xúm lại khuyên, bất đắc dĩ ông phải đi nhậm chức Tư vụ tại triều.
Năm Quý Mùi (1883), vua Tự Đức mất, Nguyễn Văn Tường, Tôn Thất Thuyết chuyên quyền phế lập (bốn tháng ba vua). Triều đình Huế ký Hoà Quý Mùi nhận quyền bảo hộ của Pháp trên toàn lãnh thổ...Làm quan giữa lúc vận nước ngửa nghiêng, giận mình tài hèn sức mọn không gíúp được gì cho cuộc cải biến, ông trốn về làng.
Cuối tháng 5 năm 1885, sau khi trận tập kích không thành, kinh thành Huế thất thủ, vua Hàm Nghi theo Tôn Thất Thuyết chạy ra phía Quảng Trị xuống dụ Cần Vương. Tổng đốc Đào Doãn Địch vốn người Bình Định đang làm quan tại Huế, mang chiếu về quê tụ nghĩa. Sau trận Cần Úc, Đào Doãn Địch lâm bệnh mất, binh quyền được trao cho Mai Xuân Thưởng.
Đến lúc ấy, cả ba anh em Nguyễn Bá Huân, Nguyễn Trọng Trì, Nguyễn Quý Luân cùng đến Bình Khê ứng nghĩa. Ba anh em ông và Nguyễn Duy Cung được Mai chủ tướng đặc biệt kính trọng, thường giữ ở bên, để cùng nhau bàn định kế sách và dự các trận đánh lớn ở Cẩm Văn, Thủ Thiện, Phú Phong...
Tháng 5 năm 1887, lực lượng Cần vương ở Bình Định bị liên quân Pháp-Trần Bá Lộc đánh tan rã hết. Mai Xuân Thưởng bị bắt rồi bị chém vào tháng sau. Nguyễn Trọng Trì và Nguyễn Phong Mậu chạy đến ẩn náu ở núi Thuận Ninh. Sau, Nguyễn Phong Mậu không chịu nổi gian khổ đã ra hàng. Sợ bị lộ, Nguyễn Trọng Trì phải đi trốn ở nơi khác.
Năm 1895, lãnh tụ Phan Đình Phùng qua đời, vua Thành Thái cho bãi lệnh truy tầm dư đảng Cần Vương. Lúc bấy giờ, Nguyễn Trọng Trì mới dám trở về làng.
Nguyễn Trọng Trì sum họp với gia đình chưa bao lâu thì em mất (Nguyễn Thúc Mân), cha mất. Nhà cửa sa sút, ông để cho anh cả là Nguyễn Bá Huân trông coi từ đường, còn mình thì dẫn vợ con về quê mẹ ở Bình Đức mở trường dạy học.
Năm Đinh Dậu (1897), khí thế của cuộc tụ nghĩa ở Phú Yên do Trần Cao Vân và Võ Trứ lãnh đạo lan tới Bình Định. Nguyễn Trọng Trì phấn chấn vui mừng. Nhiều học trò nghe lời khuyên của ông đã trốn vào Phú Yên ứng nghĩa. Biết được, nhà cầm quyền liền cho bắt ông nhốt vào nhà lao ở Bình Định để phòng ngừa.
Bị nhốt gần một năm, thì ông được tha. Sau khi ra tù, ông uống rượu nhiều, và thường đến xem hát bội.
Ông mất ngày 16 tháng 1 năm Nhâm Tuất (tức 12 tháng 2 năm 1922) thọ 68 tuổi. An táng ông tại thôn Tân Đức, nay thuộc xã Nhơn Mỹ, huyện An Nhơn. Bị triều Đồng Khánh tước mất học vị cử nhân vì tham gia kháng Pháp, nên trên mộ chí của ông chỉ thấy ghi hai chữ tú tài.
Tác phẩm
Hiện chỉ mới tìm được 4 tác phẩm bằng chữ Hán của ông, đó là: Ngoài ra, còn có tuồng hát Phụng Hoàng Anh và hai tập giai thoại của phường hát bội do ông và Nguyễn Bá Huân cùng soạn. Như anh ông là Nguyễn Bá Huân, ngay trong thời buổi triều đình nhà Nguyễn còn thâm thù nhà Tây Sơn đến cùng cực, vậy mà hai ông dám viết và truyền bá đề tài này nhằm cổ vũ, nuôi dưỡng ý chí quật cường của nhân dân, thì rõ ràng là hành động quá dũng cảm. Cũng nhờ vậy mà người đời sau biết được ít nhiều về cuộc đời và sự nghiệp của 15 danh tướng nhà Tây Sơn.
Trích sáng tác
Trích Phu nhân ca đoạn viết về nữ tướng Bùi Thị Xuân lúc đánh thành Đâu Mâu (Trấn Ninh).
Tài liệu tham khảo và liên kết ngoài
Thể loại:Người Bình Định Thể loại:Nghĩa quân chống Pháp Thể loại:Thủ lĩnh quân sự phong trào Cần Vương
106 TCN
Năm 106 TCN là một năm trong lịch Julius.
Tham khảo
Thể loại:Năm 106 TCN
Euxoa xanthostaxis
Liên kết ngoài
Thể loại:Euxoa
Địa chấn phản xạ
Thăm dò Địa chấn phản xạ (Seismic Reflection), là một phương pháp của địa vật lý thăm dò, phát sóng đàn hồi vào môi trường và bố trí thu trên mặt các sóng phản xạ từ các ranh giới địa chấn ở các tầng trầm tích dưới sâu. Giải đoàn tài liệu sẽ xác định được các ranh giới kết hợp với xem xét định tính đặc trưng động lực của sóng cho phép xác lập cấu trúc địa chất của vùng và định vị đối tượng quan tâm, như các tầng chứa khoáng sản, đứt gãy,...
Địa chấn phản xạ là công cụ hàng đầu trong tìm kiếm thăm dò dầu khí, được đầu tư nhiều tiền của và trí tuệ vào phát triển phương tiện và xử lý tài liệu, kết tinh trong các giáo trình ngàn trang. Nó cũng được ứng dụng vào tìm kiếm khoáng sản ở vùng trầm tích chưa biến chất, như mỏ muối Na-K, than nâu, than đá,... Đôi khi nó cũng được sử dụng vào khảo sát địa chất công trình, ví dụ trong dự án Nhà máy Điện hạt nhân 1 tại Phước Dinh, Ninh Thuận, Việt Nam, thực hiện năm 2012. [[Tập tin:SeisMeas PhuocDinh-Vietnam-12.jpg|thumb|290px|Đo địa chấn phản xạ bằng máy Geometrics StrataVisor NZ 48 kênh, tại [[Phước Dinh]], Ninh Thuận, Việt Nam, 2012.]]
Nội dung phương pháp
thumb|500px|Diễn giải Thăm dò Địa chấn phản xạ Trong đo đạc truyền thống thì một vụ nổ được thực hiện tại điểm nguồn (SP, Source Point), và thu sóng tại điểm thu (GP, Geophone Point) cách SP một độ dịch x (Offset).
Coi vụ nổ phát sóng có xung dạng hàm Dirac δ có cường độ tại thời điểm t = 0 là A0, phát sóng dọc P tỏa tròn vào nửa không gian bên dưới. Biểu diễn hình học địa chấn của nó trong không gian đồng nhất và đẳng hướng gồm có các tia sóng xuyên tâm, và mặt sóng hình cầu. Khi lan truyền, sự phân kỳ làm cường độ sóng giảm theo khoảng cách L theo công thức:
Theo lý thuyết đàn hồi, khi tia sóng gặp ranh giới phản xạ, là ranh giới giữa hai lớp có trở sóng khác nhau, trong đó σ - mật độ, V - tốc độ truyền sóng, thì xảy ra phản - khúc xạ theo Định luật Snell.
Gọi ranh giới đó là R1, có độ sâu tiếng vang (pháp tuyến) h. Khi đó:
• Khi tia tới có góc tới e_{1}, thì góc phản xạ r_{1}=e_{1}, góc khúc xạ e_{2} có quan hệ • Cường độ sóng phản xạ phần còn lại dành cho sóng truyền qua A_{2}.
Kết quả tại GP thu được xung δ(t) cường độ Ar’ tại thời gian Biểu diễn t(x) là đường hyperbol. Thời gian phản xạ t còn gọi là Two-way time (TWT).
Nó dẫn đến kết cục sẽ thu được một dãy xung δ, gọi là hàm sự kiện E(t) (Event), gồm phản xạ chính ứng với số ranh giới thật, và vô hạn đếm được các phản xạ lặp đủ kiểu, cộng với sóng trao đổi nếu có. Sự phân chia năng lượng tại ranh giới làm cho cường độ sự kiện giảm rất nhanh theo thời gian t.
Trong thực tế, nguồn phát xung không có dạng hàm Dirac δ, mà đặc trưng bởi xung sóng w(t) gọi là Wavelet, chứa vài kỳ dao động. Mô hình tín hiệu thu được tại GP là s(t) = E(t) ¤ w(t) + n(t), trong đó ¤ là phép tích chặp (Convolution), còn n(t) là nhiễu ngẫu nhiên (Noise) tại điểm thu.
Vì môi trường không đàn hồi lý tưởng, sóng bị hấp thụ với mức tỷ lệ với gia tốc dịch chuyển hạt môi trường, nên theo thời gian, sóng mất dần tần cao, w(t) có chu kỳ chính ngày càng dài ra.
Các quan sát thực địa đều là đa kênh, hiện nay là từ 48 đến hàng ngàn, mỗi lần phát sóng thì thu được "băng ghi" điểm nguồn chung (CSP, Common Source Point). Các bố trí theo tuyến 2D thu được hàm tín hiệu hai chiều s(x,t), hoặc diện 3D thu được hàm tín hiệu ba chiều s(x,y,t).
Các thăm dò sâu trên 300 m chỉ dùng sóng dọc P. Có thăm dò nông dùng sóng ngang SH (Shear Horizontal), do lan truyền chậm nên đạt được độ phân giải vị trí ranh giới cao, tuy nhiên nó bị hấp thụ mạnh. Sóng ngang SV (Shear Vertical) không thích hợp cho định vị ranh giới, vì nó làm phát sinh chuyển loại sóng tại ranh giới phản - khúc xạ.
Việc sử dụng phản xạ quá tới hạn (Overcritical) trong khảo sát nông hiện có những ý kiến khác nhau. Trong môi trường có V2>V1 thì các sóng tới ở góc tới hạn i có sin i = V1/V2, cho ra “tia sóng trượt” ở lớp bên dưới và làm phát sinh sóng đầu (Head Wave). Sóng đầu đến GP trước phản xạ quá tới hạn một quãng ngắn, gây giao thoa với phản xạ. Trong thực tế không thể phân biệt được xung là của sóng nào, nhưng nội dung xung và pha của chúng khác với phản xạ chưa tới hạn, nên khi xử lý CDP có thể gây lỗi. Tuy nhiên trong thăm dò than nâu ở châu Âu đã thực hiện quan sát offset lớn để thăm dò tầm sâu 100m mà vẫn thành công.
Phép phân tích cổ điển
Tập hợp các đường ghi điểm nguồn chung CSP thành băng ghi, dò tìm phản xạ mạnh trước, kết hợp với thông tin địa chất khác để xem đó có phải là phản xạ thật hay không. Sau đó vạch sóng theo các cực trị, rồi hiệu chỉnh về đầu sóng. Đường biểu diễn đầu sóng được gọi là biểu đồ sóng (Travel Time).
Dựa theo công thức của hyperbol thực hiện xấp xỉ biểu đồ sóng để tính ra V và h. Việc xấp xỉ thuận lợi nhất ở vùng lân cận cực tiểu của hyperbol, nên trước đây đo thực địa tiến hành ở cả hai phía của SP. Giá trị V tính được cho các ranh giới sâu gọi là tốc độ trung bình Vmean, đại diện thay thế các lớp phủ bên trên về một lớp.
Ngày nay có thể dùng cách phân tích cổ điển để kiểm tra nhanh tài liệu, ví dụ tại vị trí có hố khoan hoặc kiểm tra kết quả chuyển đổi time-depth của mặt cắt CDP. Biến đổi công thức của hyperbol thành x2 = V2 t2 - 4h2 để xấp xỉ tuyến tính bằng MS Excel. Từ tập hợp trị số của biểu đồ sóng (x,t) tính ra hai cột Yi = [x2] và Xi = [t2]. Khi đó [V2] = Slope{Yi, Xi} và [-4h2] = Intercept{Yi, Xi}. Kết quả tính trực tiếp này tin cậy nếu không bị nhầm vào phản xạ lặp.
Phương pháp điểm sâu chung
thumb|400px|Diễn giải Địa chấn Điểm sâu chung Từ những năm 1960 các máy ghi địa chấn ghi sóng lên băng từ tính, sau đó là máy ghi số ra đời đã tạo thuận lợi cho chuyển sang ứng dụng kỹ thuật mới để xử lý tín hiệu, và phương pháp ưu việt tồn tại đến ngày nay là Phương pháp điểm sâu chung (Common Depth Point, CDP). Nội dung chính của nó là, để làm nổi rõ ranh giới thật ở độ sâu D tại điểm Xc trên mặt cắt, thì thực hiện theo quy trình: Các xung sóng ứng với ranh giới thật sẽ đồng pha và nổi lên, còn nhiễu ngẫu nhiên và các xung của nhiễu thường trực thì lệch pha và bị triệt/giảm. Mức triệt giảm tùy thuộc vào số n, gọi là bậc cộng, và bước thu d (hoặc offset lớn nhất).
Dạng biểu kiến của CDP là điểm giữa chung (Common Mid Point, CMP), dẫn đến cách tổ chức thi công trên tuyến 2D là kiểu đo cuốn chiếu hay cuốn dọc (Roll-Along). Cuốn chiếu có hình ảnh là hệ thống cố định gồm SP và các GP nằm một phía và đo di chuyển trên tuyến với bước điểm nguồn chẵn d. Ví dụ thu sóng 48 kênh từ offset +2d đến +49d, cuốn với bước điểm nguồn 1d, thì khi dựng hình sẽ có bậc cộng 24. Khi đo trên vùng nước thì đó là hệ thống cáp cố kết, được tàu kéo với tốc độ thích hợp, vừa đi vừa phát sóng. Đo trên bộ thì rải các cáp thu phân đoạn (thường là 12 hoặc 24 kênh) và cuốn từng đoạn cáp.
Ngày nay đĩa cứng lưu trữ thoải mái, nên để tránh nhầm lẫn thì trên thực địa ghi sóng theo số kênh của máy, còn việc chọn ra kênh sử dụng thực hiện khi xử lý tài liệu.
Đo CDP 3D phức tạp hơn, cần bố trí hàng ngàn kênh ghi. Trên biển thì đó là hệ thống các dãy cáp dọc/ngang cố kết và cho tàu kéo. Trên bộ nó được tính toán thiết kế trước, tuy nhiên thực tế ít dùng 3D thật sự, thường có là quản lý 3D các tuyến 2D.
Các nguồn phát sóng
thumb|350px|Một số dạng xung nguồn địa chấn (wavelet). Các nguồn sóng có các đặc trưng chính gồm dạng xung nguồn (wavelet), tần số chính, và tổng năng lượng. Ngoài ra tổng trọng lượng công tác là yếu tố cần tính đến để đảm bảo cơ động khi thu thập số liệu.
Nguồn nổ
Nguồn nổ được dùng phổ biến trên bộ, nổ trong hố khoan ở tầng đất đá ổn định, độ sâu cỡ 1 – 15 m. Nguồn nổ cho ra xung lực gần với dạng hàm Dirac \delta, hướng tỏa tròn nên gần như chỉ tạo ra sóng dọc. Nổ trong hố khoan thì cần lèn chặt bằng sét/bùn để không sinh ra sóng âm thanh làm giảm chất lượng tài liệu. Các chất nổ thường dùng trong đo địa chấn có :
Nhiều nước cấm nổ ở sông biển để bảo vệ môi trường và thủy hải sản. [[Tập tin:Thumper trucks, Noble Energy.jpg|thumb|270px|Thumper truck, nguồn vật năng thả rơi đặt trên xe, của hãng Noble Energy]]
Nguồn đập búa
Nguồn đập búa được dùng trên bộ, thực hiện đập lên đe bằng gỗ/sắt đủ lớn truyền rung và để chống lún. Nguồn cho ra xung lực có hướng mạnh nhất ở hướng đập.
Các dạng búa có từ búa vài kg do người đập, búa máy chục kg như Geometrics PWD-80 là 80 kg, hoặc dạng nguồn vật năng thả rơi (weight dropping) đặt trên xe chuyên dụng gọi là "Thumper truck" cho ra cú đập tương đương nổ mìn.
Khi năng lượng búa thấp có thể phải cộng tích lũy tín hiệu để băng ghi CSP đủ mạnh dùng được cho phân tích tốc độ.
Nguồn rung
Nguồn rung được dùng trên bộ. Có hai dạng:
Nguồn rung đáp ứng yêu cầu đo địa chấn trong khu dân cư, không gây phá hủy công trình. Tuy nhiên để hoàn nguyên được đường ghi kết quả tương đương với nguồn nổ, thì đường ghi thực địa dài hơn nó hàng chục lần, và phải ghi được tín hiệu mốc (Reference Signal) chất lượng cao để tính tương quan (Correlation) trong phép hoàn nguyên. Nếu "tín hiệu mốc" kém chất lượng thì băng ghi hỏng.
Nguồn súng hơi
Nguồn súng hơi (Air Gun) là loại súng chuyên dụng để bắn trong nước hoặc hố nước. Nguồn tích năng là máy nén khí công suất từ chục đến vài trăm mã lực. Các súng công suất lớn thường có nhiều nòng bắn. Nguồn này được dùng trên sông biển. Khi dùng trên bộ thì phải dùng súng nhỏ và phải tạo bồn hoặc hố chứa nước.
Nguồn phóng điện
Nguồn phóng điện (Sparker) dùng nguồn tích năng điện áp DC cao 3 - 4 KV công năng đến vài KJ, phóng xung vào các điện cực trong môi trường nước mặn ở biển hoặc nước pha muối. Nguồn cho ra xung có tần số chính cỡ 100 Hz. Nguồn được dùng trong khảo sát nông trên sông biển. Có thể dùng cho phát sóng trong hố khoan song cần có bơm nước muối qua đường ống cỡ 7 mm tới đầu điện cực phát.
Súng hơi và Sparker có wavelet kéo dài và có các đỉnh thứ cấp do quá trình dãn - nén của khối khí gây ra (Ghost và Residual Bubble Pulses). Cần thu được dạng wavelet để phục vụ lọc ngược.
Đầu thu sóng địa chấn kiểu cơ điện
Đầu thu sóng địa chấn kiểu cơ điện (Geophone): Nó giống cái loa nghe nhạc, có thể tháo xem. Điểm khác là màng đỡ được thay bằng vành đàn hồi, phía đáy có chân cắm vào đất, gia cố cách nước, và giải pháp kỹ thuật để chế loạt lớn nhưng đồng nhất về các chỉ tiêu kỹ thuật: Tần số riêng, đặc tuyến tần số, hệ số cơ điện. Dùng cho thu sóng trên bộ. Trở kháng ra của máy nhỏ, cỡ 300Ω, có thể yên tâm ngâm điểm đấu dây và đầu thu trong nước suối khi đo đạc. Đầu thu là loại có hướng, thu thành phần dọc trục cuộn dây, và có hai phiên bản: thu thành phần dao động đứng Z, thu thành phần dao động ngang H. Ví dụ: GeoSpace GS-20DM.
Thu phản xạ sóng dọc P dùng đầu thu thành phần dao động đứng Z. Thu phản xạ sóng ngang SH dùng đầu thu thành phần dao động ngang H, đặt trục đầu thu vuông góc với tuyến đo.
Đầu thu sóng địa chấn kiểu điện áp
Đầu thu sóng địa chấn kiểu điện áp hay đầu thu gốm (Piezoelectric sensor), là mảnh cắt tinh thể gốm, thường là titanat bari, có gắn điện cực. Nó chuyển sóng áp suất (sóng dọc) sang điện áp, được dùng cho thu sóng trong môi trường nước nên gọi là hydrophone. Đầu thu này không có tính hướng. Chúng thường được ghép thành cáp đa kênh, đặt trong ống nhựa chứa dầu khoáng, thường gọi là con lươn/rắn (Eel Cable). Trở kháng ra của đầu gốm cao, nên phải có tiền khuếch đại tại đầu cáp. Geometrics còn đặt luôn khối số hóa tín hiệu trong cáp và truyền số liệu về máy tính trung tâm theo giao thức mạng, như Digital Marine Streamer System DMS-1. thumb|300px|Máy của địa chấn
Máy ghi địa chấn
Từ những năm 1990 các máy ghi địa chấn (Seismograph) số hóa và điều hành bằng máy tính PC ra đời, giải quyết nhiều khó khăn của thời kỳ trước. Số liệu được số hóa bằng các chip ADC nhanh, ghép ít hoặc không ghép kênh (Multiplex), và lưu trữ trên đĩa cứng. Các mẫu máy đều phủ kín đòi hỏi kỹ thuật của tất cả các dạng đo trong thăm dò địa chấn. Tuy nhiên khi đo ghép nhiều máy, thì chúng hoạt động độc lập và nối với nhau bằng đường khởi động đo (Trigger) để thống nhất thời điểm t=0. Ví dụ Terraloc Mark-6 (Thụy Điển), Seistronix RAS-24 (Mỹ).
Sau đó ra đời các máy ghi địa chấn có kết nối mạng LAN, như Geometrics Geode, truyền số liệu về máy tính trung tâm điều khiển. Nó cho phép kết nối hàng trăm máy, trong đó mỗi máy đảm nhận một đoạn, để lập ra hệ thống hàng ngàn kênh đo.
Để phục vụ khảo sát ở vùng rải dây khó khăn, một số hãng đưa ra mẫu máy ghi địa chấn 1 hoặc 3 kênh, ghi kết quả vào bộ nhớ bán dẫn, có kết nối qua sóng radio hoặc Wi-Fi. Ví dụ Sercel Unite (Pháp), Sigma Observer (Nga). Số liệu có thể được chuyển sang máy tính tại thực địa, hoặc sau khi kết thúc ngày đo đạc.
Xử lý phân tích
Các xử lý đơn kênh và đa kênh được thực hiện xen nhau trong quá trình chung. Việc lựa chọn trình tự và công đoạn tùy thuộc vào kiến thức và kinh nghiệm của người thực hiện.
Hiệu chỉnh cường độ tín hiệu
Tín hiệu sóng suy giảm nhanh theo độ dài đường truyền, nên giá trị hàm s(x,y,t) ở các vùng gần và xa nguồn có thể chênh lệch hàng ngàn lần. Các biến đổi Fourier hay xử lý đa kênh khi thực hiện cộng trừ các giá trị đó với nhau sẽ gây sai lệch. Để thông tin thể hiện bình đẳng nhau thì cần cân bằng cường độ tín hiệu.
Hiệu chỉnh tĩnh
Vì nhiều lý do trời đất và lỗi thi công mà vị trí và tình trạng các điểm phát và thu sóng không đồng nhất, dẫn đến sai lệch thời gian truyền sóng. Hiệu chỉnh tĩnh (Static Correction) chỉnh các tình trạng trên. Nó có bản chất là sửa lại mốc t=0 của từng đường ghi.
Các phần mềm hiện đại có thêm quy trình chuyên sâu hơn, thực hiện nhận dạng các phản xạ đánh dấu trong kết quả CMP Stack tiên nghiệm, và tính tương quan với số liệu ban đầu để xác định lượng hiệu chỉnh, sau đó xử lý lại. Quy trình này cần đến máy tính đủ mạnh. thumb|450px|Phân tích tốc độ trong địa chấn nông bằng V-Anal. Interactive Menu
Phân tích tốc độ truyền sóng và hiệu chỉnh NMO
Phân tích tốc độ truyền sóng (Velocity Analysis) nhằm xác định các cột tốc độ, từ đó lập ra Cơ sở dữ liệu (CSDL) 2D/3D tốc độ để nội/ngoại suy tốc độ trung bình Vmean dùng cho hiệu chỉnh NMO và cho tính chuyển kết quả CDP Stack sang độ sâu (time-depth). Kết quả tốc độ cần có kiểm chứng bằng tài liệu của địa chấn mặt cắt thẳng đứng (Vertical Seismic Profiling, VSP), tài liệu khoan và bằng kinh nghiệm phân tích.
Trong menu tương tác, chọn tập con đường ghi theo CSP (hoặc CMP), chỉnh cột mô hình tốc độ lớp, sao cho có ranh giới và biểu đồ sóng tính ra tương ứng phải trùng vào trục đồng pha của các “phản xạ thật” trên băng. Xem Phép phân tích cổ điển.
Hỗ trợ cho phân tích là Submenu tạo ra băng ghi quét tốc độ, chọn trong hai cách Semblance hay UnnormCorr. Đó là biến đổi Radon cho hàm s(x,t) với đường tích phân hyperbol có tham số V cách đều và hạn chế trong dải 300–5000 m/s đối với sóng dọc, rồi biểu diễn trong hệ (V,τ). Các trục hyperbol đồng pha nổi lên thành điểm cực trị cường độ, có thể bấm chọn để ấn định ranh giới trong cột tốc độ, chú ý tránh cực trị của Multiple. Sử dụng hỗ trợ này khi chưa có mẫu cột tốc độ; khi đã có thì tìm cách copy rồi chỉnh lại. (Phần mềm như Sandmeier Reflexw lưu trữ cột tốc độ cho từng SP ở Text file riêng, có thể chép file số 1 từ tuyến lân cận sang thư mục của tuyến cần phân tích)
Các thăm dò sâu có số đường ghi CSP/CMP gather lớn, nên quét tốc độ cho ra biểu diễn Semblance mịn, cho phép ước lượng tốc độ tự động (Automatic velocity estimate using semblance).
Hiệu chỉnh NMO thực hiện tính chuyển đường ghi về offset 0 theo công thức hyperbol, với tốc độ được suy theo cách nào đó từ CSDL tốc độ. Nếu xác định tốc độ sai, hoặc thiếu điểm phân tích tại đoạn có ranh giới không bình ổn, thì NMO sẽ không chính xác. Lỗi này thể hiện trên băng CMP:
Nội dung như trên cho thấy Phân tích tốc độ truyền sóng có vai trò quyết định đến thành công của xử lý tài liệu. Trong thăm dò sâu như thăm dò dầu khí sử dụng tần số thấp cỡ 10–30 Hz, các bất đồng nhất bề mặt ảnh hưởng đến phân tích tốc độ không nhiều. Trong thăm dò nông sử dụng tần số cao hơn, thì bất đồng nhất bề mặt ảnh hưởng rất mạnh.
Xử lý đơn kênh
Xử lý đơn kênh phát triển có sự tương tác với lý thuyết Xử lý tín hiệu số khác, đặc biệt là loại có dạng xung phản xạ như radar, sonar,... Mục tiêu của xử lý là rút ngắn xung wavelet về dạng ngắn nhất có thể, và lọc bỏ nhiễu.
Trong lý thuyết truyền thống, tín hiệu s(t) là quá trình liên tục, thường được xử lý trong miền tần số thông qua Biến đổi Fourier liên tục, S(ω), trong đó ω là tần số. Bộ lọc có đặc tuyến lọc F(ω) nào đó được áp dụng để tách tín hiệu khỏi nhiễu, cho ra phổ tín hiệu ra Y(ω) = F(ω)S(ω). Bộ lọc thường được thực thi bằng mạch điện tử với các mắt lọc cắt tần cao (thông thấp) và cắt tần thấp (thông cao), đặc trưng bởi giới hạn tần và độ dốc của sườn đường abs[F(ω)] tại đó, thường có hai mức Hi/Low. Các biến đổi Fourier ngược của F(ω) và Y(ω) cho ra quan hệ tín hiệu ra y(t) = s(t) ¤ f(t); trong kỹ thuật điện tử thì thường xét tác động lọc tới tín hiệu vào có dạng nhảy bậc 1(t), và gọi là quá trình quá độ.
Số hóa rời rạc tín hiệu dẫn đến khái niệm gọi nó là chuỗi thời gian (Time series), hữu hạn, có bước số hóa (bước rời rạc) đều và đơn nhất cho một CSDL. Phép tính phổ tổng quát dẫn đến phép biến đổi Laplace, và một biểu diễn mới là biến đổi Z (Z-transform), làm nền tảng cho xử lý số các chuỗi thời gian. Nó dẫn đến biến đổi Z của một chuỗi thời gian có dạng đa thức của toán tử trễ, và trong địa chấn thì dùng số mũ dương : Khi đó kết quả của một phép lọc là tích của đa thức tín hiệu với đặc trưng cho bộ lọc Y(z) = F(z)S(z).