cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fibronectin thai nhi
Xét nghiệm
Xét nghiệm có thể cho kết quả âm tính hoặc dương tính. Kết quả xét nghiệm fFN dương tính là một chỉ báo tốt nguy cơ sinh non. Với kết quả xét nghiệm âm tính, nguy cơ sinh non trong vòng 7 đến 10 ngày tiếp theo là rất thấp. Xét nghiệm có thể lặp lại hàng tuần ở những sản phụ nguy cơ cao. Bệnh nhân có xét nghiệm fFN âm tính có nguy cơ sinh non nhỏ hơn 5% trong vòng hai tuần tiếp theo. Kết quả xét nghiệm dương tính có khả năng dự báo thấp về khả năng sản phụ sẽ sinh non. Một nghiên cứu tống hợp cho thấy fibronectin thai nhi là một chỉ báo sinh non tốt trước khi cổ tử cung xóa mở. Xét nghiệm này có thể được thực hiện ở tuần thai thứ 22 đến 34.
Xét nghiệm được thực hiện dễ dàng, không đau. Bệnh phẩm từ dịch túi cùng sau âm đạo được lấy bằng một tăm bông vô khuẩn và được đặt vào một ống đựng rồi gửi tới phòng xét nghiệm. Hầu hết các phòng xét nghiệm có thể cho kết quả trong vòng chưa tới 1 giờ.
Trường hợp âm tính giả có thể xảy ra sau thăm âm đạo hoặc quan hệ tình dục. Do đó cần lấy bệnh phẩm trước khi khám âm đạo.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phôi thai học
Quinetia urvillei
Quinetia urvillei là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Cass. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1829.
Liên kết ngoài
Thể loại:Quinetia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1829
Firmiana diversifolia
Firmiana diversifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được A.Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1854.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Ngô đồng Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1854
Ca sĩ
nhỏ|Theo [[Đài Truyền hình Việt Nam|VTV, ca sĩ Mỹ Linh là một trong những nghệ sĩ âm nhạc Việt Nam bán đĩa chạy nhất mọi thời đại, với doanh số hơn 2 triệu bản thu âm trên toàn quốc. Cô nổi tiếng với những màn trình diễn giọng hát nội lực, kỹ thuật và được VTV gọi là "Nữ hoàng R&B Việt Nam".]] Ca sĩ (Chữ Nôm: 歌士) là người thực hiện, biểu diễn các bài hát bằng giọng ca của bản thân mình với nhiều thể loại nhạc: R&B, pop, rock, jazz, ballad, dance.
Pseudomelatoma moesta
Pseudomelatoma moesta là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Pseudomelatomidae.
Ca sĩ
Hát là một kĩ năng để tạo ra âm thanh bằng giọng hát của chính mình và các âm thanh được phát ra lớn hơn so với nói chuyện bình thường bởi giọng và âm điệu. Người thể hiện có thể biểu diễn những bài hát với các dụng cụ nhạc (sáo, đàn...) hoặc không. Hát thường được thực hiện với một nhóm các nhạc sĩ, còn gọi là hợp xướng, khi được tổng hợp nhiều giọng khác nhau hoặc có thể là một nhóm nhạc sĩ biểu diễn dùng công cụ nhạc như nhóm nhạc rock hoặc kiểu ban nhạc Baroque.
Pseudomelatoma moesta
Tham khảo
Thể loại:Pseudomelatoma
Ca sĩ
Theo một số định nghĩa thì các bài hát đều dựa trên tiếng nói trong xã hội, hầu như tất cả mọi người ai nói được đều hát được. Ca sĩ có thể hát theo quy tắc hoặc không hoặc hát những bài đã sáng tác hoặc tự sáng tác. Hát thường được thực hiện với mục đích cho tâm trạng, yêu thích, các buỗi văn nghệ, chương trình truyền hình... Muốn hát được chuyên nghiệp cần phải có nhiều thời gian luyện tập tận tụy thường xuyên và không ngừng nâng cao thanh giọng cho bản thân. Tuy nhiên cũng có một số trường hợp đặc biệt như ca sĩ Justin Bieber đã nổi tiếng vì được biết đến qua YouTube và còn nhiều ca sĩ khác được nổi tiếng nhờ mạng này. Các ca sĩ chuyên nghiệp thường tập trung vào một lĩnh vực âm nhạc. Họ thường phải học qua lớp khoa sư phạm âm nhạc (Vocal pedagogy) bởi các thầy giáo kinh nghiệm về âm giọng trong sự nghiệp ca hát của họ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ca sĩ
Pierre-Paul Riquet
nhỏ|phải|150px|Chân dung của Pierre-Paul Riquet nhỏ|phải|150px|Tượng của Pierre-Paul Riquet Pierre-Paul Riquet (29 tháng 6 năm 1609 - 1 tháng 10 năm 1680), nam tước vùng Bonrepos, là một kỹ sư người Pháp đã chỉ huy xây dựng kênh đào Midi (xem Canal du Midi) nối liền miền Nam nước Pháp từ sông Garonne ra Địa Trung Hải.
Tiểu sử
Ông sinh tại Béziers, có thể là vào ngày 29 tháng 6 năm 1609, trong một gia đình quý tộc và thương gia. Có nhiều nguồn khác nhau nói về năm sinh của ông, nguồn thì cho là ông sinh vào năm 1604, nguồn lại cho là năm 1608 hay 1609[1]. Ông làm việc cho sở muối, phụ trách thu thuế muối. Riquet kết hôn với bà Catherine de Milhau vào khoảng năm 1637. Bố của ông, Guillaume Riquet là một thương nhân thành đạt để lại cho con trai mình di sản rất lớn. Vào năm 1651, Riquet mua quyền sở hữu làng Bonrepos gần Verfeil ở tây bắc Toulouse với diện tích 150 ha kèm theo một lâu đài thời Phục hưng
Pierre-Paul Riquet mất tại Toulouse ngày 01 tháng 10 năm 1680 tại phố Puits-Clos khi con kênh đào ông chỉ huy thi công còn chưa hoàn thành. hai con trai của ông tiếp tục hoàn thành tác phẩm của người cha, khánh thành một năm sau đó. Tượng của Riquet ngày nay được dựng ở đường Jaurès, cách kênh đào Midi vài bước chân.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1609 Thể loại:Mất năm 1680 Thể loại:Ferme générale
Poa setulosa
Poa setulosa là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Bor miêu tả khoa học đầu tiên năm 1948.
Liên kết ngoài
Thể loại:Poa Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1948
Anastasia Huppmann
Tiểu sử
Anastasia Huppmann sinh ngày 16 tháng 11 năm 1988 tại Tver (thời Liên Xô gọi là thành phố Калинин), phía Bắc thủ đô Môscơva của Nga. Người cha là nhạc sĩ, còn người mẹ là nhà thiết kế.
Anastasia bắt đầu chơi dương cầm từ nhỏ, lên tám tuổi đã được xếp thứ ba trong cuộc thi dương cầm của trường Âm nhạc Norilsk. Cô đã được nhận vào chương trình dành cho trẻ em năng khiếu tại Đại học Smolensk và sau đó theo học Đại học Nghệ thuật tại Saratov. Trong số những người hướng dẫn cô học tập, có các nghệ sĩ nổi tiếng là Lev Naumov, Lev Shugom và Krassimira Jordan.
Sau đó, Anastasia tiếp tục con đường học tập âm nhạc ở Đức, đã tham gia các lớp học độc tấu dương cầm của Giáo sư Karl-Heinz Kämmerling. Anastasia đã nhập quốc tịch Áo.
Giải thưởng
Nghệ sĩ đã được nhiều giải thưởng lớn gồm:
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1988 Thể loại:Nghệ sĩ dương cầm Thể loại:Nhạc cổ điển Thể loại:Giao hưởng Thể loại:Nữ nhạc sĩ thế kỷ 21 Thể loại:Nhân vật còn sống
Billbergia castelensis
Billbergia castelensis là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được E.Pereira mô tả khoa học đầu tiên năm 1974.
Liên kết ngoài
Thể loại:Billbergia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1974 Thể loại:Thực vật Brasil
Fukasawa Hideyuki
Hideyuki Fukasawa (深澤 秀行) là một nhà soạn nhạc người Nhật. Ông thường xuyên làm việc với Capcom. Ông đã tham gia việc thực hiện trò chơi Onimusha 2 với vai trò quan trọng là trợ lý lập trình và kĩ thuật âm thanh của Tarō Iwashiro, nhà soạn nhạc nổi tiếng của trò chơi. Việc tham gia thực hiện trò chơi Chao Legion, trò chơi đối kháng hành động-phiêu lưu góc nhìn thứ ba của Capcom được phát hành năm 2002, đã giúp ông có được sự kính trọng từ những người hâm mộ trò chơi điện tử.
Phong cách
Fukusawa sử dụng một phong cách rất khác biệt khi kết hợp nhiều loại nhạc với nhau như rock, heavy metal và nhạc Gothic. Nhịp điệu nhạc của ông biến đổi từ dàn nhạc giao hưởng đến thể loại nhạc như khiêu vũ, nghiêm trang, đen tối, huyền ảo và những cảm giác mạnh.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhân viên của Capcom Thể loại:Nhà soạn nhạc Nhật Bản Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nhà soạn nhạc anime Thể loại:Nhà soạn nhạc video game
Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên
phải|nhỏ|Một bàn thờ gia tiên của [[người Việt.]] nhỏ|150px|Cúng Giao thừa ngoài trời Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên (hay còn được gọi là đạo ông bà) là tục lệ thờ cúng tổ tiên đã qua đời của nhiều dân tộc châu Á, đặc biệt phát triển trong văn hóa Việt Nam, văn hóa Trung Hoa, văn hóa Triều Tiên và Văn hóa Đông Nam Á. Đối với người Việt, phong tục thờ cúng tổ tiên trở thành một thứ tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên. Nhiều người Việt Nam, ngoài tôn giáo của mình thường thờ cúng cả tổ tiên. Đại đa số các gia đình đều có bàn thờ tổ tiên trong nhà. Ít nhất là có treo di ảnh một cách trang trọng, nhưng không phải là một tôn giáo mà là do lòng thành kính của người Việt đối với cha mẹ, ông bà, cụ kỵ. Đây là một tín ngưỡng rất quan trọng và gần như không thể thiếu trong phong tục Việt Nam.
Phong tục thờ cúng tổ tiên ở Việt Nam là tục lập bàn thờ người thân đã chết ở nhà và cúng bái hàng ngày hoặc trong những dịp sóc vọng, giỗ, Tết... Nhiều người Việt Nam, ngoài tôn giáo của mình thường có thờ cúng cả tổ tiên. Đối với người Việt, phong tục thờ cúng tổ tiên gần như trở thành một sự tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, không gia đình nào không có bàn thờ tổ tiên trong nhà, nhưng không phải là một tôn giáo mà là do lòng thành kính của người Việt đối với cha mẹ, ông bà, cụ kỵ. Đây là một tín ngưỡng rất quan trọng và không thể thiếu trong phong tục Việt Nam, và là một trong các thành tố tạo nên bản sắc văn hóa Việt Nam. Phan Kế Bính trong Việt Nam phong tục đã viết : Xét cái tục phụng sự tổ tiên của ta rất là thành kính, ấy cũng là một lòng bất vong bản, cũng là một việc nghĩa vụ của người.
Đại cương
Phong tục thờ cúng tổ tiên bắt nguồn từ niềm tin cho rằng linh hồn của người đã khuất vẫn còn hiện hữu trong thế giới này và ảnh hưởng đến đời sống của con cháu. Người Việt cho rằng chết chưa phải là hết, tuy thể xác tiêu tang nhưng linh hồn bất diệt và thường ngự trên bàn thờ để gần gũi, giúp đỡ con cháu, dõi theo những người thân để phù hộ họ khi nguy khó, mừng khi họ gặp may mắn, khuyến khích họ làm những điều lành và cũng quở phạt khi họ làm những điều tội lỗi, do đó cũng ảnh hưởng đến hành động và cách cư xử của những người còn sống trong gia đình, họ thường tránh làm những việc xấu vì sợ vong hồn cha mẹ buồn, đôi khi muốn quyết định việc gì đó cũng phải cân nhắc xem liệu khi còn sinh tiền thì cha mẹ có đồng ý như thế hay không. Họ cũng tin rằng dương sao thì âm vậy, khi sống cần những gì thì chết cũng cần những thứ ấy, cho nên dẫn đến tục thờ cúng, với quan niệm thế giới vô hình và hữu hình luôn có sự quan hệ liên lạc với nhau và sự thờ cúng chính là môi trường trung gian để 2 thế giới này gặp gỡ.
Ngoài ra, hình thức thờ cúng tổ tiên còn là biểu hiện của lòng hiếu thảo và nhớ đến công ơn sinh thành dưỡng dục của tiền nhân, nhớ đến cội nguồn của mình, đồng thời cũng là nền tảng cơ sở cho quan hệ gia đình. Trong nhóm Kitô giáo thì người Công giáo Việt Nam vẫn có lập nơi tưởng nhớ tổ tiên (tạm gọi là bàn thờ) với những nghi thức theo truyền thống dân tộc, nhưng họ không xem đó là hình thức tôn thờ mà là tôn kính; trái lại, nhiều người Tin Lành không làm như vậy mà họ chỉ treo di ảnh tưởng nhớ.
Kiêng kỵ
Tang ma là việc đại sự cần phải tránh những điều sau để những điều xui xẻo khác sẽ không tiếp diễn:
Ngày cúng giỗ
Trong tục thờ cúng tổ tiên, người Việt coi trọng việc cúng giỗ hằng năm vào ngày mất (còn gọi là kỵ nhật) thường được tính theo âm lịch (hay còn gọi là ngày ta). Họ tin rằng đó là ngày con người đi vào cõi vĩnh hằng. Không chỉ ngày giỗ, việc cúng tổ tiên còn được thực hiện đều đặn vào các ngày mồng một (còn gọi là ngày sóc), ngày rằm (còn gọi là ngày vọng), và các dịp lễ Tết khác trong một năm như: Tết Nguyên Đán, Tết Hàn thực, Tết Trung thu, Tết Trùng cửu, Tết Trùng thập... Những khi trong nhà có việc quan trọng như dựng vợ gả chồng, sinh con, làm nhà, đi xa, thi cử... người Việt cũng dâng hương, làm lễ cúng tổ tiên để báo cáo và để cầu tổ tiên phù hộ, hay để tạ ơn khi công việc thành công. Bản chất việc thờ cúng tổ tiên của người Việt là từ niềm tin người sống cũng như người chết đều có sự liên hệ mật thiết và hỗ trợ nhau. Con cháu thì thăm hỏi, khấn cầu tiền nhân. Tổ tiên thì che chở, dẫn dắt hậu thế nên việc cúng giỗ là thực hiện mối giao lưu giữa cõi dương và cõi âm.
Đây là một lễ vô cùng quan trọng, bởi nhớ đến ông bà tổ tiên là đã thể hiện lòng thành kính với vong linh người đã khuất, không phụ thuộc vào việc làm giỗ lớn hay nhỏ. Chỉ với chén nước, quả trứng, nén hương cũng giữ được đạo hiếu.
Bàn thờ tổ tiên
nhỏ|Bàn thờ cúng Tổ tiên nhỏ|Cụ già mặc áo dài the cúng Tất Niên nhân dịp [[Tết Nguyên Đán]] Trong gia đình người Việt thường có một bàn thờ tổ tiên, ông bà (hay còn gọi ông Vải). Tuỳ theo từng nhà, cách trang trí và sắp đặt bàn thờ khác nhau. Biền, bàn thờ là nơi tưởng nhớ, là thế giới thu nhỏ của người đã khuất. Hai cây đèn tượng trưng cho mặt Trời, mặt Trăng, hương là tinh tú. Hai bát hương để đối xứng, phía sau 2 cây đèn thường có hai cành hoa cúc giấy, với nhiều bông nhỏ bao quanh bông lớn. Ở giữa có trục "vũ trụ" là khúc trầm hương dưới dạng khúc khuỷu, vươn lên trong bát hương. Nhiều gia đình đặt xen giữa đèn và hương là hai cái đĩa để đặt hoa quả lễ gọi là mâm ngũ quả (tùy mỗi miền có sự biến thiên các loại quả, nhưng mỗi loại quả đều có ý nghĩa của nó), phía trước bát hương để một bát nước trong, coi như nước thiêng. Hai cây mía đặt ở hai bên bàn thờ là để các cụ chống gậy về với con cháu, dẫn linh hồn tổ tiên từ trên trời về hạ giới...
Bàn thờ tổ tiên bao giờ cũng đặt tại nơi cao ráo, sạch sẽ và trang trọng nhất trong nhà (gian giữa đối với nhà một tầng, tầng trên cùng đối với nhà lầu). Trên bàn thờ thì bày biện đồ thờ cúng (bộ tam sự), như: bát hương, chân đèn, bài vị hay hình ảnh người quá cố, chỗ thắp nến. Đồ cúng cơ bản không thể thiếu hương, hoa, chén nước lã. Ngoài ra có thể có thêm mâm cỗ mặn. Sau khi tàn hai phần ba tuần hương, thì có thể hạ lễ. Theo đạo Phật, con cháu nhớ tới ngày húy kỵ của người đã khuất mà cúng chay thì ông bà càng hưởng nhiều phước lộc, không bị đọa đày địa ngục, chóng được siêu thoát. Ngược lại con cháu cậy có nhiều tiền của giết nhiều súc sanh cúng cùng tiền vàng quần áo giả thì ông bà càng đọa chìm trong địa ngục, mà con cháu không biết, cứ nghĩ là mình cúng ông bà mình nhiều quần áo, ô tô, tiền vàng là ông bà mình sung sướng lắm.
Thắp hương
nhỏ|170px|Thắp hương Lễ gia tiên trong lễ cưới Việc thắp hương trên bàn thờ bao giờ cũng phải thắp theo số lẻ: 1, 3, 5, 7, 9, 11,... mà tránh thắp số chẵn như 2, 4, 6, 8, 10,... Người ta quan niệm rằng, số lẻ là dương nên nó phù hợp hơn với tổ tiên (người dương thắp cho người âm). Loại hương thẳng gồm 2 phần: chân hương màu hồng đỏ, bụi hương thơm. Có một loại hương vòng bao gồm nhiều vòng hương, có buộc dây, được đặt trên que sắt trong bình hương. Khi thắp hương, người ta phải để hương sao cho thật thẳng, tránh để hương bị nghiêng, méo hay siêu đổ khiến đốm lửa giữa các nén hương không đều nhau, làm hương bị tắt lửa, hương tàn xuống có thể gây cháy những đồ lễ vật trên bàn thờ hoặc gây hỏa hoạn.
Khi thắp hương, nếu thắp 3 nén thì sau khi cắm nén thứ nhất (gọi là nén tâm), thì cắm nén thứ 2 bên tay trái(tức bên phải từ trong nhà nhìn ra, rồi cắm tiếp nén thứ 3 bên tay phải.
Cúng Tổ tiên
Người Việt thường cúng Gia tiên vào ngày Sóc - Vọng (Sóc là ngày Mồng Một, Vọng là ngày Rằm hàng tháng), lễ Tết, giỗ hoặc bất kỳ lúc nào cần được gia tiên phù hộ như: sinh con, đẻ cái, kết hôn, làm nhà, lập nghiệp, có trục trặc về sức khỏe. Đây là cách để thể hiện đạo lý Uống nước nhớ nguồn.
Sự hình thành
Bàn thờ vọng là một loại bàn thờ mà những người sống ở xa quê, ít có điều kiện về nhà con trai trưởng dịp giỗ Tết lập nên. Ngày xưa, bàn thờ vọng chưa phải là phong tục chủ yếu bởi đa số người ta đều sống và sinh cơ lập nghiệp ngay tại quê hương, chỉ có một số trường hợp đặc biệt gọi là biệt quán, li hương.
Đến thời phong kiến, các quan trong triều đình tập trung vọng bái thiên tử tức vái lạy từ xa. Những người ở nơi biên ải cũng lập hương án hướng về phía kinh đô để làm lễ khi nghe tin vua chúa mất mà chưa đến dự đám tang được. Những người làm quan cũng lập một hương án hướng về quê hương để làm lễ khi nghe tin có người thân mất mà chưa kịp về chịu tang. Sau đó, họ cáo quan xin về cư tang 3 năm. Kể từ đó, bàn thờ vọng được hình thành, chỉ có những người sống xa quê mới lập bàn thờ vọng. Những người ở gần quê, dù giàu hay nghèo cũng phái về nhà người con trai trưởng hoặc trưởng họ làm lễ trong dịp giỗ Tết, chú hoặc ông chú vẫn phải đền nhà cửa trưởng làm lễ dù cửa trưởng chỉ thuộc hàng thấp như cháu, chắt... Do đó, không có tục lập bàn thờ vọng đối với đời thứ ba ngay tại quê. Nếu người con trưởng mất hoặc sống xa quê, người con thứ kế tiếp con trưởng được lập bàn thờ chính, còn bàn thờ tại nhà con trưởng là bàn thờ vọng.
Tạ mộ gia tiên với các trường hợp không đến tận nơi mộ để làm lễ, cũng có thể lập bàn thờ vọng để tạ.
Jovan Marković
Marković sinh ra ở Belgrade với bố là người Serbia và mẹ đến từ Corabia.
Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên
Cách lập bàn thờ vọng
Trước khi lập bàn thờ vọng, chủ nhà phải về quê để báo cáo với tổ tiên tại bàn thờ chính, xin phép chuyển một vài lư hương phụ hoặc một vài nén hương đang cháy dở, hoặc xin một chút tro cát trong bát nhang gia tiên, cha mẹ mà mới mất vài năm thì cũng xin tro cát chân nhang, và gói thành từng gói riêng và ghi tên vào để không lộn và mang đến bàn thờ vọng để thắp tiếp. Nếu có phòng riêng, để bàn thờ đặt ở một phòng riêng biệt để tăng vẻ tôn nghiêm. Nếu không có phòng riêng thì đặt kết hợp phòng khách, phải đặt cao hơn chỗ tiếp khách. Bàn thờ đặt hướng về quê chính để gia chủ vái lạy thuận hướng về quê chính. Không nên đặt tại những chỗ uế tạp, cạnh lối đi, trừ trường hợp nhà quá hẹp. Những người mà sống trong khu tập thể thì chỉ đặt một lọ cắm hương đầu giường nằm của mình cũng đủ, miễn là có lòng thành kính, chẳng cần phải câu nệ hướng nào, cao thấp rộng hẹp ra sao.
Bàn thờ bà cô ông mãnh
nhỏ|200px|Cúng Giao thừa ngoài trời, tại Huế Bà cô ông mãnh là từ mà dân gian dùng cho những người chết trẻ, chưa lập gia đình. Người ta cho rằng vì chết trẻ nên bà cô ông mãnh rất linh thiêng. Nếu cảm thấy "hợp" người thân nào thì sẽ phù hộ độ trì rất nhiều. Nếu thờ cúng bà cô ông mãnh không đến nơi đến chốn sẽ bị quở phạt. Bà cô ông mãnh lẽ ra cũng nên được thờ cúng với tổ tiên, nhưng dân gian quan niệm rằng bà cô ông mãnh tuổi thấp nên chưa thể hưởng hương hoa cùng các cụ đời trước được. Giống như trên cõi dương gian, trẻ con chỉ ngồi riêng một mâm khi ăn giỗ nên bà cô ông mãnh cũng được thờ riêng 1 bàn thờ.
Jovan Marković
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 2001 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Tiền đạo bóng đá Thể loại:Nhân vật thể thao từ Belgrade Thể loại:Cầu thủ bóng đá România Thể loại:Người Serbia gốc România Thể loại:Cầu thủ bóng đá CS Universitatea Craiova Thể loại:Cầu thủ bóng đá Liga I
Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên
Bàn thờ bà cô ông mãnh
Bàn thờ bà cô ông mãnh được đặt dưới gầm hương án bàn thờ tổ tiên. Cũng có thể đặt cùng trên bàn thờ tổ tiên nhưng bát nhang phải thấp hơn thờ gia tiên 1 bậc. Cũng có thể lập riêng bàn thờ nhưng phải thấp hơn bàn thờ tổ tiên. Bài trí bàn thờ bà cô ông mãnh rất đơn giản, sơ sài. Chỉ đặt bài vị (hoặc ảnh), bát nhang, chén nước, bình hoa, đôi đèn... Người ta cúng vào ngày sóc vọng, ngày kỵ, giỗ Tết giống thờ tổ tiên.
Nếu người cúng ngang hàng với bà cô ông mãnh thì chỉ lâm râm khấn mà không cần lễ—nhưng nếu lại thuộc hàng dưới thì phải khấn và lễ. Khi gia đình gặp chuyện về sức khỏe, vật chất... người ta cúng bà cô ông mãnh để được phù hộ độ trì cho mọi sự được hanh thông và tốt hơn.
Bàn thờ người mới chết
Những người mới mất chưa được thờ chung với tổ tiên mà được lập một bàn thờ riêng tại gian thờ hoặc gian nhà ngang, gọi là bàn thờ vong bài trí một bát nhang, bài vị (hoặc ảnh), lọ hoa, chén nước, ngọn đèn... Trong vòng 100 ngày (tính từ ngày an táng xong), người ta đều thắp hương cơm canh trước khi gia đình ăn cơm, mời người mới mất thụ hưởng. Lúc này, linh hồn người chết còn quyến luyến người thân, "hồn vía còn nặng" chưa thể siêu thoát được, vẫn còn luẩn quẩn xung quanh nhà. Những người sống không muốn tin vào sự thật là họ vừa mới mất đi một người thân, làm vậy để dịu nỗi buồn. Nhưng có nơi chỉ cúng 49 ngày (tức lễ chung thất).
Sau 3 năm khi người mới mất được bốc mộ bát nhang người mới mất sẽ được rước lên bàn thờ tổ tiên (phong tục của người miền Bắc (Ninh Bình). Sau lễ trừ phục (còn gọi là đàm tế) bàn thờ người mới mất sẽ được loại bỏ cùng những đồ thờ riêng, đưa ảnh chân dung và bát nhang lên bàn thờ tổ tiên, đặt hàng dưới. Trường hợp không có bàn thờ tổ tiên thì sẽ vẫn giữ lại như cũ, chỉ cần yết cáo tổ tiên lên bàn thờ tổ. Với trường hợp con cái mất trước bố mẹ thì bố mẹ để bát hương tưởng nhớ mà không đưa lên nhập vào ban thờ gia tiên.
Lòng thành kính tổ tiên
Vì kính trọng tổ tiên, người Việt coi việc tang ma là trọng sự, gắn liền với việc thờ cúng tổ tiên. Người ta thường nhớ ngày người chết để làm giỗ. Sau ngày người mất tròn một năm (tính theo âm lịch) thì bát nhang sẽ được đặt lên bàn thờ tổ tiên để thờ chung với tổ tiên.
Văn hóa Celt
Lễ hội Samhain vào đầu tháng 11 của người Celt (Ireland, Scotland...) là ngày dân chúng tưởng nhớ những người thân đã chết (ngoài việc ăn mừng sự gặt hái đã xong). Trong dịp này thức ăn được để ngoài cửa cho người chết và đèn được thắp sáng trong đêm (như đêm Giáng sinh).
Liên kết ngoài
Thể loại:Phong tục Việt Nam Thể loại:Phong tục Trung Quốc Thể loại:Phong tục tập quán Thể loại:Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên Thể loại:Nho giáo Thể loại:Tập tục chôn cất Thể loại:Nhân loại học Thể loại:Thần đạo Thể loại:Tín ngưỡng Trung Hoa Thể loại:Đạo giáo
Giàn khoan dầu Hải Dương 981
Giàn khoan dầu HD-981 (tên viết tắt tiếng Anh: CNOOC 981; báo chí tiếng Việt còn gọi là "Hải Dương-981" hoặc gọi tắt là "HD-981" ) là giàn khoan biển sâu kích cỡ lớn đầu tiên do Trung Quốc sản xuất và do Tổng công ty Dầu khí Hải dương Trung Quốc (CNOOC) sở hữu. HD-981 dài 114 m, rộng 90 m, cao 137,8 m và nặng 31.000 tấn; diện tích boong của giàn khoan có kích thước bằng một sân bóng đá chuẩn. Giàn khoan này có khả năng khoan sâu tối đa 12.000 m.
Theo Tân Hoa xã, giàn khoan chính thức được Trung Quốc đưa vào hoạt động vào ngày 9 tháng 5 năm 2012, tiến hành khoan trên biển lần đầu tiên tại một khu vực trên Biển Đông, cách Hồng Kông 320 km về phía đông nam, ở độ sâu 1.500 m.
Trung Quốc đã đầu tư 6 tỉ nhân dân tệ (952 triệu đô la Mỹ) cho HD-981. Tập đoàn đóng tàu quốc gia Trung Quốc đã mất trên ba năm mới hoàn tất giàn khoan HD-981.
Vụ giàn khoan HD-981
Ngày 02 tháng 5 năm 2014, Trung Quốc kéo giàn khoan Hải Dương 981 vào khu vực Biển Đông gần quần đảo Hoàng Sa, nơi mà Việt Nam và Trung Quốc đều khẳng định đây là vùng biển thuộc chủ quyền của mình, để thăm dò dầu khí. Việc đó dẫn tới những căng thăng về quan hệ giữa 2 Đảng Cộng sản cũng như giữa 2 nước Việt Nam và Trung Quốc.
Tham khảo
Hải Dương Thể loại:Dầu khí Trung Quốc
Redding, Iowa
Redding là một thành phố thuộc quận Ringgold, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 82 người.
Dân số
Dân số qua các năm:
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Iowa Thể loại:Quận Ringgold, Iowa
Technorati
phải|Logo của Technorati Technorati là một công cụ tìm kiếm Internet dùng để tìm blog, cạnh tranh với Google, Yahoo! và IceRocket. Cho đến tháng 4 năm 2007, Technorati index có hơn 75 triệu trang blog. Tên Technorati là một từ hỗn tạp (portmanteau), tương tự như từ literati (thành phần tri thức) nhưng ám chỉ về technology (kĩ thuật).
Technorati được thành lập bởi Dave Sifry và có trụ sở chính ở San Francisco, California, Hoa Kỳ. Tantek Çelik kỹ sư trưởng của trang web.
Technorati sử dụng và đóng góp các phần mềm mã nguồn mở. Technorati có một cộng đồng phát triển phần mềm năng động, nhiều người trong số đó quen thuộc với mã nguồn mở.
Trang web này nhận được SXSW Giải thưởng cho thành tựu kĩ thuật xuất sắc nhất năm 2006 Ngoài ra, nó còn được đề cử cho giải thưởng Webby Hoạt động tốt nhất, nhưng thua Flickr và Bản đồ Google.
Rapa Iti
Rapa Iti, gọi tắt là Rapa, là hòn đảo lớn nhất của quần đảo Bass, thuộc chủ quyền của Polynesia thuộc Pháp. Tên gọi cũ của hòn đảo này là Oparo. Tổng diện tích bao gồm cả các đảo nhỏ ngoài khơi là 40,5 km². Nơi cao nhất của đảo thuộc về đỉnh núi Perahu, với độ cao 650 mét. Thủ phủ của đảo này là Ahurei.
Địa lý
Hình dạng của đảo này trông giống ký tự Sigma (ς) trong bảng chữ cái Hy Lạp, với một vịnh lớn ở ngay trung tâm đảo, được bao quanh bởi một dãy các ngọn núi tương đối cao. Toàn bộ hòn đảo đang được nhìn thấy là đỉnh của một ngọn núi lửa chìm sâu dưới lòng đại dương, và vịnh trung tâm chính là miệng núi lửa. Diện tích của phần đảo chính là 38,5 km². Little Rapa Tauturau là một hòn đảo nhỏ ngoài khơi. Thủ phủ Ahurei nằm tở bờ phía nam của vịnh.
Xã Rapa bao gồm đảo Rapa Iti và 4 bãi đá núi lửa thuộc cụm Marotiri không có người ở. Mặc dù đôi khi được coi là một phần của quần đảo Australes, Rapa Iti và quần đảo Bass có lịch sử địa chất, ngôn ngữ và văn hóa khác nhau.
Khí hậu
Rapa Iti nằm ở phía nam của Chí tuyến Nam nên nó không có khí hậu nhiệt đới. Thay vào đó, khí hậu của đảo thuộc dạng khí hậu cận nhiệt đới ẩm đại dương. Vào mùa đông, nhiệt độ có thể xuống dưới 9°C vào ban đêm. Mùa hè rất dịu trời và rất hiếm khi nắng gắt. Nói chung, Rapa có nhiều gió do ảnh hưởng từ đại dương và môi trường cận nhiệt đới.
Sinh vật
Hòn đảo này là nơi sinh sống của loài chim đặc hữu Ptilinopus huttoni, hiện đang rơi vào tính trạng cực kỳ nguy cấp do mất môi trường sống, và chúng bị bắt bởi những con mèo hoang và bị săn bắn. Một vài loài trên cạn lẫn dưới biển cũng đang bị đe dọa. Đây là một trong những Khu vực chim quan trọng hàng đầu được BirdLife International công nhận.
Chú thích
Thể loại:Khu vực chim quan trọng Thể loại:Polynésie thuộc Pháp
Thú mỏ vịt
Thú mỏ vịt (tên khoa học: Ornithorhynchus anatinus) là một loài động vật có vú đẻ trứng bán thuỷ sinh đặc hữu của miền đông Úc, gồm cả Tasmania. Dù đã khai quật được các mẫu hoá thạch của một số loài có liên quan, thú mỏ vịt vẫn được coi là loài duy nhất còn tồn tại của họ Ornithorhynchidae và chi Ornithorhynchus.
Thú mỏ vịt là một trong năm loài đơn huyệt còn tồn tại (cùng bốn loài thuộc họ Thú lông nhím), và cũng là loài thú có vú duy nhất đẻ trứng. Loài này có nguồn gốc từ Australasia. Cũng như các loài cùng họ, thú mỏ vịt cảm nhận con mồi bằng điện thụ quan. Thú mỏ vịt cũng là một trong số rất ít thú có độc. Cựa chân sau của thú mỏ vịt đực có khả năng tiết ra chất độc mạnh. Vẻ ngoài bất thường của loài động vật có vú, chân rái cá, đuôi hải ly, mỏ vịt và sinh sản bằng cách đẻ trứng này đã khiến các nhà tự nhiên học châu Âu phải bối rối khi tiếp xúc lần đầu tiên. Những nhà khoa học tiên phong khám nghiệm xác một con thú mỏ vịt (năm 1799) thì cho rằng đó là đồ nguỵ tạo từ nhiều bộ phận của các động vật khác nhau.
Thú mỏ vịt có nhiều đặc điểm độc đáo, giúp loài này trở thành đối tượng đặc biệt quan trọng trong ngành sinh học tiến hoá và biểu trưng của Úc. Trong văn hoá một số dân tộc bản địa của Úc, loài này còn đóng vai trò thực phẩm. Thú mỏ vịt còn là linh vật của nhiều sự kiện cấp quốc gia và xuất hiện trên mặt sau đồng hai mươi xu của Úc, đồng thời là loài vật biểu tượng của bang New South Wales. Ngoài ra, series phim truyền hình Phineas and Ferb của Mỹ còn sử dụng hình tượng thú mỏ vịt cho nhân vật hư cấu Thú mỏ vịt Perry. Cho đến đầu thế kỷ XX, con người săn thú mỏ vịt để lấy bộ lông; tuy nhiên, hiện nay, loài này đã được bảo vệ trong vùng lãnh thổ tự nhiên của chúng. Dù biện pháp nhân giống nuôi nhốt chỉ đạt được vài thành quả nhất định, còn quá trình sinh trưởng của thú mỏ vịt rất dễ bị ô nhiễm môi trường ảnh hưởng, nhưng loài này không nằm trong tình trạng bị đe doạ.
, theo luật pháp quy định, thú mỏ vịt là loài được bảo vệ ở mọi bang có khu vực sinh trưởng của loài này. Tuy nhiên, chỉ có bang Nam Úc coi thú mỏ vịt là loài nguy cấp. Tổ chức IUCN xếp thú mỏ vịt ở trạng thái sắp bị đe doạ, nhưng một báo cáo đệ trình tháng 11 năm 2020 đã đề xuất nâng mức cảnh báo lên bị đe doạ vì tình trạng mất môi trường sống và suy giảm số lượng cá thể ở tất cả các bang dựa theo Đạo luật liên bang EPBC.
Phân loại và từ nguyên
nhỏ| Hình minh hoạ của tác giả [[Frederick Polydore Nodder|Frederick Nodder, dựa trên bản mô tả khoa học đầu tiên về loài "Platypus anatinus" năm 1799.]] Năm 1798, sau khi các nhà thám hiểm châu Âu lần đầu tiên nhìn thấy thú mỏ vịt, Thuyền trưởng John Hunter, thống đốc thứ hai của bang New South Wales đã gửi một bộ lông kèm theo bản phác thảo về Anh. Ban đầu, dựa trên cảm tính, các khoa học gia người Anh cho rằng các đặc tính là nguỵ tạo. George Shaw, người viết bản mô tả đầu tiên trong tác phẩm Naturalist's Miscellany năm 1799, khẳng định rằng không thể không nghi ngờ bản chất thực sự của loài này, còn Robert Knox thì tin rằng đó là sản phẩm của tay nhồi xác động vật châu Á nào đó. Loài động vật này được cho là vốn trông giống hải ly, nhưng có người đã khâu nối thêm chiếc mỏ vịt. Shaw thậm chí còn lấy kéo cắt bộ da khô để tìm vết khâu.
Dipaenae rhodura
Dipaenae rhodura là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Thú mỏ vịt
Phân loại và từ nguyên
Tên thông thường "platypus" của thú mỏ vịt trong tiếng Anh có nghĩa là "chân phẳng". Từ này bắt nguồn từ chữ "platúpous" ("πλατύπους") trong tiếng Hy Lạp cổ; "platúpous" là từ ghép của "platús" ("πλατύς", nghĩa là "rộng" hoặc "phẳng") và "poús" ("πούς", nghĩa là "chân"). Trong mô tả ban đầu, Shaw đặt tên phân loại Linnae cho loài này là Platypus anatinus. Tuy nhiên, không lâu sau, người ta phát hiện ra tên này đã dùng để phân loại loài bọ cánh cứng phấn hoa rầy gỗ Platypus. Năm 1800, Johann Blumenbach mô tả thú mỏ vịt với tên Ornithorhynchus paradoxus từ một tiêu bản do Sir Joseph Banks gửi. Sau đó, để tuân theo các nguyên tắc ưu tiên về danh pháp, Ornithorhynchus anatinus trở thành tên khoa học chính thức của loài này.
Dipaenae rhodura
Liên kết ngoài
Thể loại:Dipaenae
Thú mỏ vịt
Phân loại và từ nguyên
Ornithorhynchus anatinus có nghĩa đen là "mỏ giống mỏ vịt'. Trong danh pháp hai phần, tên chi của thú mỏ vịt bắt nguồn từ chữ gốc tiếng Hy Lạp "ornith-" ("όρνιθ", nghĩa là "chim") và rhúnkhos ("ῥύγχος", nghĩa là "mỏ"), còn tên loài từ chữ anatinus ("giống như vịt") trong tiếng Latinh.
Trong tiếng Anh, không có dạng số nhiều nào của từ "platypus" được chấp thuận rộng rãi. Các nhà khoa học thường chỉ dùng "platypuses", hoặc đơn giản hơn là "platypus". Trong văn nói, từ "platypi" cũng được sử dụng làm dạng số nhiều, dù là giả-Latin; nếu tuân theo quy tắc tiếng Hy Lạp thì "platypodes" mới là từ đúng. Những người Anh đầu tiên định cư ở Úc dùng rất nhiều tên khác nhau để gọi loài này, chẳng hạn như "watermole" ("chuột chũi nước"), "duckbill" ("mỏ vịt"), "duckmole" ("chuột chũi vịt"), và đôi khi là "duck-billed platypus" ("platypus mỏ vịt").
Mô tả
nhỏ|"Mặt lưng" là một thuật ngữ giải phẫu. Có thể tưởng tượng: Nếu coi rìa mỏ (phía trước) là "đầu", thì hai lỗ mũi sẽ nằm ở "mặt lưng". Cơ thể và chiếc đuôi rộng, phẳng của thú mỏ vịt được bao phủ bằng một bộ lông dày màu nâu có thể huỳnh quang sinh học. Giữa hai lớp này là một lớp không khí cách nhiệt để giữ ấm. Lông thú mỏ vịt không thấm nước, có vân giống như lông chuột chũi. Đuôi của thú mỏ vịt được dùng để dự trữ chất béo (một dạng thích nghi cũng xuất hiện ở một số loài khác như quỷ Tasmania ). Lớp màng giữa các ngón chân ở chi trước lớn hơn chi sau, và sẽ gập lại khi thú mỏ vịt đi trên cạn. Chiếc mõm dài và hàm dưới được lớp da mềm bao phủ, tạo thành mỏ. Lỗ mũi nằm ở mặt lưng của mõm, còn mắt và tai ở trong một rãnh ngay phía sau. Khi thú mỏ vịt bơi, rãnh này sẽ đóng lại. Người ta đã nghe thấy thú mỏ vịt gầm gừ một tiếng nhỏ khi bị làm phiền; trong môi trường nuôi nhốt, thú mỏ vịt còn có thể phát ra một số loại âm thanh khác. trái|nhỏ|180px|Bản in màu hình thú mỏ vịt, năm 1863. Trọng lượng thú mỏ vịt có thể nằm trong khoảng từ 0,7 to 2,4 kg. Con đực thường lớn hơn con cái: chiều dài trung bình của cá thể đực là 50 cm, và 43 cm ở cá thể cái. Ngoài ra, kích thước trung bình cơ thể thú mỏ vịt thay đổi đáng kể theo từng vùng. Sự khác biệt này dường như không có liên quan đến bất kỳ quy tắc khí hậu cụ thể nào; đây có thể là hệ quả của các yếu tố khác, ví dụ như tập tính ăn thịt hoặc mất môi trường sống do con người xâm lấn.
Thân nhiệt trung bình của thú mỏ vịt dao động trong khoảng 32 C so với mức 37 C thường thấy ở thú có nhau thai. Các nghiên cứu cho thấy đặc điểm này không phải có từ xưa, mà là sự thích nghi dần dần với điều kiện môi trường khắc nghiệt của một số ít loài đơn huyệt còn sót lại.
Cá thể con của thú mỏ vịt hiện đại có ba chiếc răng ở xương hàm trên (một răng tiền hàm, hai răng hàm) và ba chiếc răng ở xương hàm dưới (ba răng hàm). Những răng này sẽ tự rụng trước hoặc ngay sau khi chúng sẽ mất trước hoặc ngay sau khi rời khỏi nơi giao phối. Khi trưởng thành, thú mỏ vịt sẽ trám một lớp chất sừng gọi là ceratodonte vào chỗ răng rụng. Răng thứ nhất hàm trên và răng thứ ba hàm dưới của thú mỏ vịt con khá nhỏ, có một mấu chính, ít hơn các răng khác một mấu. Hàm của thú mỏ vịt có cấu trúc và cơ mở hàm không giống với các loài động vật có vú khác. Ở mọi động vật có vú thực thụ, các xương nhỏ truyền dẫn âm thanh trong tai giữa liên kết hoàn toàn với hộp sọ, chứ không nằm trong hàm như ở các động vật Một cung bên trước khi tiến hoá thành thú có vú. Tuy nhiên, tai ngoài vẫn nằm ở gần điểm nối hàm. Thú mỏ vịt có thêm một số loại xương ở đai vai, bao gồm cả xương gian đòn, mà các loài thú có vú khác không có. Tương đồng với nhiều động vật có xương sống thuỷ sinh và bán thuỷ sinh, những xương này có dấu hiệu bị xơ hóa làm tăng mật độ xương, từ đó đóng vai trò làm vật dằn. Khi đi, chân của thú mỏ vịt di chuyển ở hai bên cơ thể giống với các loài bò sát. Lúc trên cạn, chúng đi bằng các khớp ngón của chi trước để bảo vệ lớp màng rộng giữa các ngón.
Nọc độc
phải|nhỏ| Cựa sắc ở chi sau của thú mỏ vịt đực, dùng để kích độc con mồi. Dù cả thú mỏ vịt đực và cái đều có cựa, chỉ cựa ở con đực mới có độc. Các cựa này có cấu tạo chủ yếu từ nhiều loại protein tương đồng với chất bảo vệ ("defensin-like proteins") do hệ miễn dịch tiết ra; trong số đó, có ba loại chỉ có ở thú mỏ vịt. Các chất bảo vệ vốn chỉ phân giải vi khuẩn và virus gây bệnh, nhưng ở thú mỏ vịt, chúng có thêm chức năng hình thành chất độc để tự vệ. Độc của thú mỏ vịt đủ mạnh để giết các loài thú nhỏ, chẳng hạn như chó, nhưng không có khả năng gây chết người. Tuy nhiên, nạn nhân vẫn sẽ đau đớn dữ dội và có thể mất khả năng lao động. Triệu chứng phù sẽ lan rộng và nhanh quanh vết thương, rồi dần dần phù cả chi. Những bằng chứng truyền miệng và thông tin thu được từ nhiều vụ trước đó cho thấy cơn đau sẽ phát triển thành chứng tăng cảm giác đau (tăng độ nhạy với cơn đau); chứng này kéo dài trong nhiều ngày, thậm chí lên đến nhiều tháng. Cơ quan tiết độc ở thú mỏ vịt đực là các tuyến đáy (crural gland) có hình giống tuyến phế nang hình quả thận nằm ở trên đùi; chúng nối với cựa ở vị trí xương gót của hai chi sau bằng một ống có thành mỏng. Giống với các loài thú lông nhím khác, thú mỏ vịt cái cũng có hai chiếc cựa nhú không phát triển (rụng trước khi lên một tuổi) và không có các tuyến đáy ở vùng đùi như con đực.
Nọc của thú mỏ vịt dường như có chức năng khác với nọc của các loài không phải động vật có vú. Tác dụng của độc không đủ mạnh để gây nguy hiểm đến tính mạng con người, nhưng vẫn có thể khiến nạn nhân bị tổn thương nghiêm trọng. Vì chỉ các cá thể đực mới có độc và lượng độc tiết ra tăng mạnh trong mùa sinh sản, cựa trở thành vũ khí để giành lợi thế giao phối.
Điện định vị
nhỏ| Thú mỏ vịt ở [[Vườn quốc gia Eungella|Broken River, Queensland.]] Ngoài ít nhất một loài cá heo, động vật đơn huyệt là những loài thú duy nhất có điện thụ quan. Chúng định vị con mồi một phần bằng cách cảm nhận điện trường do việc co thắt cơ bắp gây ra. Khả năng thụ cảm điện của thú mỏ vịt là nhạy cảm nhất trong số các loài đơn huyệt.
Trên mỏ của thú mỏ vịt, các thụ quan điện xếp thành các hàng dọc theo lớp da bao quanh, còn thụ quan cơ học (xúc giác) lại phân bố khá đồng đều. Vùng cảm giác điện của vỏ đại não nằm bên trong các vùng cảm giác thân thể, và một số tế bào vỏ não tiếp nhận thông tin từ cả thụ quan điện và thụ quan cơ, cho thấy cảm giác xúc giác và cảm giác điện có liên kết chặt chẽ với nhau. Cả thụ quan điện và thụ quan cơ ở mỏ đều có vai trò rất quan trọng với bản đồ tương ứng não-thân trong não thú mỏ vịt, tương tự với vai trò của hai bàn tay người trong đồ hình Penfield.
Thú mỏ vịt có thể xác định được hướng xuất hiện nguồn điện, có lẽ bằng cách so sánh cường độ tín hiệu ở các thời điểm khác nhau trên phổ thông tin nhận được từ thụ quan điện. Cách giải thích này cũng phù hợp với chuyển động đầu đặc trưng từ bên này sang bên kia khi đang săn mồi của thú mỏ vịt. Việc các vùng điện thụ cảm và xúc giác giao nhau ở vỏ não cho thấy cơ chế xác định khoảng cách tương đối của con mồi ở loài này: khi di chuyển, chúng phát ra đồng thời cả tín hiệu điện và xung áp cơ học, rồi dùng sự khác biệt giữa thời gian phản xạ tín hiệu để cảm nhận khoảng cách.
Thú mỏ vịt không sử dụng thị và khứu giác để kiếm ăn: chúng sẽ nhắm mắt, đóng tai và mũi khi lặn. Khi thú mỏ vịt đào bới đáy sông bằng mỏ, các thụ quan điện sẽ phát hiện những dòng điện rất nhỏ do các cơn co thắt cơ ở con mồi gây ra, từ đó cho phép phân biệt các vật thể bất động và động vật – thứ sẽ liên tục kích thích thụ quan cơ. Nhiều thí nghiệm đã chỉ ra rằng thú mỏ vịt thậm chí sẽ phản ứng với một "con tôm" nhân tạo có dòng điện nhỏ chạy qua.
Cardiophorus gentneri
Tham khảo
Thể loại:Cardiophorus
Công giáo tại Kazakhstan
Giáo hội Công giáo tại Kazakhstan là một phần của Giáo hội Công giáo Hoàn vũ, dưới sự lãnh đạo tinh thần của giáo hoàng ở Vatican.
Thú mỏ vịt
Điện định vị
Khả năng điện định vị của các loài đơn huyệt có lẽ đã phát triển để giúp chúng tìm thức ăn trong các vùng đầm lầy, và có thể liên quan đến việc thoái hoá răng. Loài Obdurodon đã tuyệt chủng cũng có điện thụ quan, nhưng khác với loài thú mỏ vịt hiện đại, chúng kiếm ăn ở vùng mặt nước biển.
Mắt
Một số nghiên cứu gần đây cho rằng mắt của thú mỏ vịt có điểm tương đồng với mắt cá mút đá myxin Thái Bình Dương hoặc cá mút đá không răng ở vùng Bắc bán cầu hơn so với mắt của hầu hết động vật bốn chân. Mắt thú mỏ vịt cũng có các tế bào nón đôi mà đại đa số thú có vú không có.
Công giáo tại Kazakhstan
Số giáo dân
Có khoảng 250.000 người Công giáo ở Kazakhstan trong tổng số 15 triệu dân. Hầu hết người Công giáo trong nước đều là người Ba Lan, người Đức và người Litva. Có 3.000 người Công giáo nghi lễ Hy Lạp, cũng được gọi là người Công giáo phương Đông tại Kazakhstan. Số lượng người Công giáo giảm sau sự sụp đổ của chủ nghĩa cộng sản khi nhiều người Công giáo Đức di cư sang Đức.
Lịch sử
Trong thế kỷ thứ hai sau Công Nguyên, các tù nhân Công giáo La Mã thời kỳ chiến tranh đã được đưa vùng mà bây giờ là Kazakhstan sau thất bại của họ dưới tay người Ba Tư Sassanid. Ngai tòa giám mục vẫn còn tồn tại trong thế kỷ thứ tư và cũng có một tu viện Melkite vào cuối thế kỷ thứ tư và đầu thế kỷ thứ năm.
Thú mỏ vịt
Mắt
Dù mắt thú mỏ vịt khá nhỏ và không được dùng khi chúng lặn, nhưng một số tính chất cho thấy thị giác từng có vai trò rất quan trọng với tổ tiên của loài này. Mặt giác mạc và mặt tiếp xúc của thể thuỷ tinh khá phẳng, nhưng mặt sau của thể thuỷ tinh lại cong dốc, giống mắt các loài thú thuỷ sinh khác, chẳng hạn như rái cá và sư tử biển. Xương thái dương (phía tai) hội tụ các tế bào hạch võng mạc thiết yếu với thị giác hai bên mắt, cho thấy tầm quan trọng trong việc săn mồi. Tuy nhiên, độ nhạy thị lực lại không đủ cho những hoạt động như vậy. Hơn nữa, độ nhạy hạn chế này còn tương xứng với mức khuếch đại vỏ não thấp, hạch gối ngoài nhỏ và mái thị giác lớn, cho thấy trung não thị giác của thú mỏ vịt có vai trò quan trọng hơn so với vỏ não thị giác, giống như ở một số loài gặm nhấm. Những đặc tính này cho thấy thú mỏ vịt đã thích nghi với lối sống thuỷ sinh và về đêm bằng cách phát triển hệ thống điện thụ quan, nhưng thoái triển thị giác. Quá trình tiến hoá này tương đồng với sự hình thành một số lượng nhỏ thụ quan điện ở loài thú lông nhím mỏ ngắn (sống ở nơi khô ráo), và thú lông nhím mỏ dài (sống ở nơi ẩm ướt) chính là điểm trung gian giữa hai loài đơn huyệt kia.
Công giáo tại Kazakhstan
Thời kỳ cộng sản
Người đứng đầu Liên Xô Joseph Stalin gây ra một sự gia tăng lớn trong dân số Công giáo của Kazakhstan do trục xuất người Công giáo và giáo sĩ của họ đến các trại tập trung trong nước. Một số linh mục sau đó quyết định giúp xây dựng nhà thờ ở quốc gia đó. Vào cuối những năm 1960, hai nhà thờ Công giáo đã được đăng ký, một tại Alma-Ata và một ở Kustanai nhưng sau đó chúng tan rã và được đăng ký lại.
1991 đến nay
Với sự sụp đổ của chủ nghĩa cộng sản vào năm 1991, cộng đồng Công giáo đã hoàn toàn quay trở lại mở cửa. Năm 1991, Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã thành lập một Giám mục Giám quản Tông Tòa với lãnh thổ giáo luật bao phủ tất cả Trung Á. Quan hệ ngoại giao giữa Toà Thánh và Kazakhstan được thiết lập vào năm 1994. Năm 1997, bốn quốc gia khác trong khu vực, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan và Uzbekistan đều trở thành những vùng truyền giáo độc lập, vì vậy Giám quản Tông Tòa trở thành của riêng Kazakhstan và có trụ sở tại Karaganda. Năm 1999, Tòa Giám quản Tông Tòa được phân thành bốn; ba Tòa Giám quản Tông Tòa mới được tạo ra, có trụ sở tại Almaty, Astana và Atyrau và một giáo phận được tạo ra ở Karaganda. Giáo hoàng Gioan Phaolô II trở thành Giáo hoàng đầu tiên đến thăm Kazakhstan trong lịch sử đất nước vào năm 2001. Năm 2003, Gioan Phaolô II nâng Astana lên một Tổng giáo phận và Almaty trở thành một giáo phận. Năm 2006, các linh mục Công giáo được thụ phong linh mục lần đầu tiên tại Kazakhstan.
Năm 2008, Giáo hội ở nước Cộng hòa Xô viết cũ của Kazakhstan đã xác nhận gốc gác người Châu Á của mình khi hội đồng giám mục của quốc này được chính thức chấp nhận vào Liên Hội đồng Giám mục Á châu.
Thú mỏ vịt
Phân bố, sinh thái và hành vi
trái|nhỏ| Cấu trúc răng, minh hoạ trong Bản phác thảo Lịch sử Tự nhiên của Knight. nhỏ|Rất khó tìm được thú mỏ vịt, ngay cả khi nó đang bơi trên mặt sông. nhỏ|Một con thú mỏ vịt đang bơi, màng ở các chi mở rộng. phải|thumbtime=50|nhỏ|Thú mỏ vịt đang lặn ở Công viên Thuỷ sinh Sydney, Úc. Thú mỏ vịt là loài bán thuỷ sinh, phân bố ở các sông và suối nhỏ trên phạm vi rất lớn, từ vùng cao nguyên lạnh giá của Tasmania và dãy núi Alps (Úc) đến các khu rừng mưa nhiệt đới ở ven biển Queensland, và cả về rìa bán đảo Cape York ở phía bắc. Trên cạn, vùng phân bố của thú mỏ vịt không rõ ràng. Sau lần bắt gặp cuối tại Renmark vào năm 1975, người ta cho rằng loài này đã tuyệt chủng ở lục địa Nam Úc. Người ta không còn tìm thấy con thú mỏ vịt nào còn sống trong vùng chính của lưu vực Murray-Darling. Nguyên nhân có thể là do các chương trình giải phóng mặt bằng và thuỷ lợi trên diện rộng làm giảm chất lượng nước. Sự phân bố của thú mỏ vịt ở các hệ thống sông ngòi ven biển cũng rất khó đoán. Chúng không sinh sống ở nhiều con sông chưa bị ô nhiễm, nhưng lại xuất hiện ở một số nơi đã bị ảnh hưởng, chẳng hạn như hạ lưu sông Maribyrnong.
Công giáo tại Kazakhstan
Tham khảo
Thể loại:Giáo hội Công giáo Rôma tại Kazakhstan Thể loại:Giáo hội Công giáo Rôma theo quốc gia Thể loại:Giáo hội Công giáo châu Á
Thú mỏ vịt
Phân bố, sinh thái và hành vi
Thú mỏ vịt bơi rất tốt và thường dành phần lớn thời gian dưới nước để kiếm ăn. Chúng có kiểu bơi khá đặc biệt và không có vành tai. Trong số tất cả các loài có vú, thú mỏ vịt là loài duy nhất bơi bằng cách dùng chân trước để quạt nước. Dù cả bốn chi của chúng đều có màng, nhưng hai chi sau (giữ sát thân) không đẩy nước, mà dùng đồng thời với đuôi để đổi hướng. Vì là động vật nội nhiệt, nhiệt độ cơ thể của thú mỏ vịt được duy trì quanh mức 32 °C, thấp hơn so với hầu hết các loài động vật có vú, ngay cả khi kiếm ăn nhiều giờ dưới nước có nhiệt độ thấp hơn 5 °C.
Thú mỏ vịt thường chỉ lặn khoảng hơn 30 giây một lần và rất ít khi vượt quá giới hạn ưa khí ước tính 40 giây. Thời gian nghỉ trên mặt nước giữa các lần kéo dài từ 10 đến 20 giây.
Khi không bơi dưới nước, thú mỏ vịt sẽ chui vào trong một cái hang thẳng và ngắn, có mặt cắt ngang hình bầu dục để nghỉ ngơi. Hang này thường nằm gần bờ sông, không quá cao hơn mực nước, và được nguỵ trang bằng một mớ rễ cây để bảo vệ.
Kiếm ăn
Thú mỏ vịt là động vật ăn thịt. Thức ăn của loài này chủ yếu là giun đốt, ấu trùng, tôm nước ngọt và cherax (tôm hùm đất). Chúng kiếm mồi bằng cách dùng mỏ đào bới đáy sông hoặc săn được khi bơi. Sau khi tìm được mồi, chúng đẩy mồi vào túi má, ngoi lên mặt nước rồi mới ăn. Lượng thức ăn một con thú mỏ vịt tiêu thụ trong một ngày tương đương khoảng 20% trọng lượng cơ thể, nên thời gian săn mồi của loài này chiếm đến 12 tiếng một ngày.
Sinh sản
nhỏ|Tổ thú mỏ vịt và trứng (mô hình). Vào lần đầu tiên bắt gặp thú mỏ vịt, các nhà tự nhiên học châu Âu đã tranh cãi về việc con cái có đẻ trứng hay không. Năm 1884, sau một cuộc tìm kiếm dài, William Hay Caldwell cùng đội hỗ trợ gồm 150 thổ dân bản địa đã phát hiện ra một số trứng.
Thú mỏ vịt chỉ giao phối và sinh sản vào một mùa duy nhất từ tháng 6 đến tháng 10 hằng năm; khoảng thời gian này có thể thay đổi tuỳ theo các quần thể khác nhau ở các địa điểm phân bố khác nhau. Nhiều nghiên cứu quan sát, đánh dấu và bắt lại trước đây cùng các điều tra sơ bộ về di truyền trong quần thể đã cho thấy khả năng tồn tại của cả các nhóm ngắn hạn và dài hạn trong phạm vi quần thể, cũng như hệ thống giao phối đa thê. Các cá thể cái bắt đầu thuần thục vào tuổi thứ hai; quá trình phối giống được xác nhận là vẫn có thể xảy ra ở những con trên chín tuổi.
Ngoài mùa giao phối, thú mỏ vịt thường sống ở một cái hang nông trong đất; lối vào cách mặt nước khoảng 30 cm. Sau khi giao phối, con cái sẽ đào một cái hang sâu và phức tạp hơn, có thể lên đến 20 m, rồi chặn đường nối hai hang lại. Việc này giúp chống thuỷ triều dâng ngập hang và các loài săn mồi, cũng như điều chỉnh độ ẩm và nhiệt độ. Con đực không chăm sóc con non, nên sẽ lui về hang cũ của mình, còn con cái thì lót lá chết đã ẩm lên nền hang để làm tơi đất. Nó vận chuyển lá rụng và lau sậy về tổ bằng cách cuộn chúng trong chiếc đuôi lớn, rồi lấp đầy đoạn cuối đường hầm để làm ổ.
Thú mỏ vịt cái có hai buồng trứng, nhưng chỉ buồng trứng bên trái có thể thụ tinh. Gen của thú mỏ vịt có thể là mối liên kết tiến hoá giữa hai hệ thống xác định giới tính XY (ở động vật có vú) và ZW (ở chim và bò sát), vì một trong số năm nhiễm sắc thể X của thú mỏ vịt chứa loại gen DMRT1 cũng xuất hiện ở nhiễm sắc thể Z của chim. Thú mỏ vịt thường đẻ mỗi lần từ một đến ba quả trứng nhỏ, nhiều lông (giống như trứng bò sát), có đường kính khoảng 11 mm và hơi tròn hơn so với trứng chim. Quá trình phát triển trong tử cung của trứng kéo dài khoảng 28 ngày, còn thời gian ấp ngoài là 10 ngày. Thời gian ấp được chia làm ba giai đoạn. Trong giai đoạn đầu, phôi không có cơ quan chức năng và phải lấy chất dinh dưỡng từ túi noãn hoàng. Suốt quá trình phát triển, con non sẽ hấp thụ noãn hoàng. Các ngón và răng trứng sẽ lần lượt hình thành trong giai đoạn thứ hai và thứ ba.
Những con thú mỏ vịt mới nở rất dễ bị thương, không thể tiếp nhận thông tin từ thị giác và không có lông, uống sữa mẹ để sống. Dù có tuyến vú, nhưng thú mỏ vịt lại không có núm vú. Do đó, sữa sẽ tiết qua lỗ chân lông, rồi đọng lại ở các rãnh trên bụng. Sau khi nở, con non được cho bú khoảng từ ba đến bốn tháng. Trong suốt thời gian ấp trứng và cai sữa cho con, ban đầu, thú mỏ vịt mẹ chỉ rời hang để kiếm ăn trong thời gian ngắn. Khi đi khỏi tổ, nó sẽ bới một số đụn đất nhỏ bít kín đường ra cửa hang, có lẽ vì để bảo vệ con khỏi thú săn mồi. Lúc về hang, thú mỏ vịt mẹ sẽ chui qua những lớp đất này; đất sẽ đẩy nước khỏi lông, giúp hang không bị ướt. Sau khoảng năm tuần, thú mỏ vịt mẹ sẽ đi khỏi hang nhiều hơn, và khi đã đủ bốn tháng tuổi, con non sẽ ra khỏi hang. Thú mỏ vịt có răng ngay từ khi sinh ra, nhưng những chiếc răng này sẽ nhanh chóng rụng đi, rồi thay bằng các mảng sừng dùng để nghiền thức ăn.