cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tiếng Digan
Liên kết ngoài
Thể loại:Ngôn ngữ tại Albania Thể loại:Ngôn ngữ tại Bosna và Hercegovina Thể loại:Ngôn ngữ tại Bulgaria Thể loại:Ngôn ngữ tại Colombia Thể loại:Ngôn ngữ tại Pháp Thể loại:Ngôn ngữ tại Hungary Thể loại:Ngôn ngữ tại Phần Lan Thể loại:Ngôn ngữ tại Kosovo Thể loại:Ngôn ngữ tại Hà Lan Thể loại:Ngôn ngữ tại Na Uy Thể loại:Ngôn ngữ tại Ba Lan Thể loại:Ngôn ngữ tại Bồ Đào Nha Thể loại:Ngôn ngữ tại România Thể loại:Ngôn ngữ tại Slovakia Thể loại:Ngôn ngữ tại Thụy Điển Thể loại:Ngôn ngữ tại Ukraina Thể loại:Ngôn ngữ tại Vương quốc Liên hiệp Anh Thể loại:Ngôn ngữ tại Ấn Độ Thể loại:Ngôn ngữ tại Moldova Thể loại:Ngôn ngữ tại Montenegro Thể loại:Ngôn ngữ tại Serbia Thể loại:Ngôn ngữ tại Vojvodina Thể loại:Ngôn ngữ tại Cộng hòa Macedonia Thể loại:Ngôn ngữ tại Thổ Nhĩ Kỳ Thể loại:Ngôn ngữ Tây Ấn-Arya
Ngựa Đột Quyết
Ngựa Đột Quyết hay ngựa Turkoman hay ngựa Turkmene hay còn gọi là ngựa Tây Vực hay ngựa Thiên Mã là một giống ngựa phương Đông từ các đồng bằng của Trung Á, hiện đại diện bởi giống ngựa Akhal-Teke hiện đại. Chúng ảnh hưởng đến nhiều giống ngựa hiện đại, bao gồm cả con ngựa Thuần Chủng (Thoroughbred). Một số con ngựa được nuôi ở Iran và Turkmenistan ngày nay vẫn được gọi là Turkoman, và có những đặc điểm tương tự. Các hậu duệ hiện đại bao gồm ngựa Akhal-Teke (Hãn huyết mã), ngựa Iomud (còn gọi là Yamud hoặc Yomud), Goklan và Nokhorli.
Giống ngựa này được phát triển từ truyền thống nuôi ngựa phương Đông cổ đại và triết lý nhân giống. Những con ngựa được nuôi dưỡng một cách khác thường, với những con ngựa được nuôi trong những đàn gia súc bán tự nhiên phải bảo vệ mình trước thời tiết và những kẻ săn mồi và tìm kiếm thức ăn của riêng mình. Ngựa giống đực (tuấn mã), ngựa tơ đã bị bắt tại sáu tháng, khi quá trình đào tạo của chúng bắt đầu. Chỉ mới tám tháng tuổi, chúng đã bị những tay đua trẻ tuổi và cưỡi ngựa dạo chơi, chạy đua trên đường đua, vào lúc một tuổi. Những con ngựa này được lai tạo để đua, chúng có những chuyển động tự do và một tính khí tốt.
Tham khảo
Thể loại:Giống ngựa
RVNS Thiên Kích (HQ-329)
{|
Giang pháo hạm Thiên Kích (HQ-329) là một chiến hạm của Hải quân Việt Nam Cộng Hòa.
Hải quân Hoa Kỳ
Tàu nhập biên chế Hải quân Hoa Kỳ vào năm 1944 với tên ban đầu là USS LCI(L)-872. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, tàu phục vụ Mặt trận Thái Bình Dương. Được ngừng hoạt động vào 18 Tháng 7 năm 1946 và được đặt trong hạm đội dự trữ.
5 tháng 2 năm 1951, chuyển giao theo thỏa thuận cho Liên bang Đông Dương thuộc Pháp, một thời gian sau nhập lại vào biên chế Hải quân Hoa Kỳ.
Hải quân Việt Nam Cộng Hòa
Năm 1956, chiến hạm USS LSIL-872 được chuyển giao cho Hải quân Việt Nam Cộng Hòa và được đổi số quân và tên gọi thành HQ-329 Thiên Kích.
Tháng 2 năm 1975, tàu có nhiệm vụ hộ tống các thương thuyền đi từ Nam Việt Nam qua Campuchia trên sông Cửu Long từ Cửa Định An (Sông Hậu) đến Tân Châu (Sông Tiền). Sau chuyến hộ tống cuối cùng, tàu được lệnh về bến Chương Dương (Sài Gòn) để đại tu sửa chữa toàn diện.
Trong tháng 4 năm 1975, tàu được sử dụng di tản sĩ quan, bính lính và người dân di tản khỏi Sài Gòn hướng đến vịnh Subic (Philippin). Trên đường di chuyển, tàu gặp sự cố phải được HQ-2 kéo để tiếp tục hành trình.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tàu chiến Hải quân Việt Nam Cộng hòa Thể loại:Tàu được đóng tại Hoa Kỳ Thể loại:Tàu của Hải quân Hoa Kỳ Thể loại:Tàu chiến thời Thế chiến thứ hai Thể loại:Lịch sử Hoa Kỳ (1918–45) Thể loại:Tàu chiến trong chiến tranh Việt Nam
Pergularia hamiltonii
Pergularia hamiltonii là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được (Wight) D. Dietr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1840.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pergularia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1840
Pergularia hamiltonii
Epigynopteryx subrufa
Epigynopteryx subrufa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Xã Eagle, Quận Lonoke, Arkansas
Xã Eagle (Eagle Township) là một xã thuộc quận Lonoke, tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.719 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Arkansas Thể loại:Quận Lonoke, Arkansas
Yoğunoluk, Samandağ
Yoğunoluk là một xã thuộc huyện Samandağ, tỉnh Hatay, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 682 người.
Ngựa hạng nặng Ý
Ngựa hạng nặng Ý là một giống ngựa thuộc dòng ngựa kéo có nguồn gốc từ nước Ý. Tên gọi đầy đủ của giống ngựa này theo tiếng Ý là Cavallo Agricolo Italiano da Tiro Pesante Rapido nghĩa là "Ngựa trang trại của Ý" và chữ viết tắt TPR thường được sử dụng để chỉ về giống ngựa này. Nói chung, những con ngựa hạng nặng Ý có tổng thể màu lông ngựa với sắc lông một con hồng mã (ngựa lông màu hạt dẻ), giống ngựa này được biết đến với sự kết hợp giữa sức mạnh và tốc độ. Sự phát triển của giống ngựa bắt đầu từ năm 1860 và tiếp tục đến cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX khi các nhà lai tạo sử dụng phương pháp lai giống pha trộn dòng máu của những giống nền bao gồm đàn ngựa giống Ý và những con ngựa nhập khẩu mà tất cả chủ yếu là loại ngựa kéo.
Tính linh hoạt của giống ngựa này đã dẫn đến việc sử dụng nó trong cả nông nghiệp và lĩnh vực quân sự, cũng như là giống nền cho việc lai tạo các con la. Năm 1926, một cuốn sổ phả hệ (Stud bok) được lập ra, và số lượng tiếp tục tăng cho đến đầu Thế Chiến II, cụ thể trong năm 1926, một cuốn sổ giống phả hệ (bổn bang) đã được lập ra và các quy trình lựa chọn đã được phát triển để chọn những con ngựa để sử dụng sức kéo. Vào ăm 2005, người ta ước tính chỉ có dưới 6.500 đầu cá thể ngựa kéo hạng nặng nước Ý, khoảng một nửa trong số đó là ngựa cái. Tổng đàn và các cá thể được đăng ký vào cuối năm 2010 là 6.304 thớt ngựa, với số lượng cá thể ngựa lớn nhất tập trung ở Lazio và Umbria.
Đặc điểm
Chúng có lưng thẳng và ngắn, hai bên sườn ngắn và tròn, chân ngắn, các khớp rộng và móng guốc hơi nhỏ. Giống ngựa này có ngoại hình gần giống với giống ngựa Breton của Anh, vốn là giống ngựa được dùng rất nhiều trong việc tạo ra các nòi ngựa hạng nặng của Ý. Mặc dù có cơ thể to lớn hơn, nhưng chúng cũng có nét giống với giống ngựa Haflinger, cũng được phát triển ở miền bắc nước Ý. Những con ngựa đáp ứng các tiêu chuẩn về hình dạng của giống do cơ quan đăng ký giống đặt ra được gắn nhãn hiệu chứng nhận giống. Ngựa con được kiểm tra hai lần, vào khoảng từ hai đến bảy tháng và hai năm rưỡi một lần nữa. Ngựa vượt qua lần kiểm tra đánh giá đầu tiên được gắn nhãn hiệu ở phía sau bên trái, những con vượt qua giây được đánh dấu lại ở phía bên trái cái cổ ngựa.
Sử dụng
Các chương trình nhân giống đã bị ảnh hưởng đến mức phải tạm hoãn trong chiến tranh thế giới thứ II, và mặc dù sau đó, số ngựa vẫn tiếp tục suy giảm khi cơ giới hóa ngày càng tăng làm giảm nhu cầu về nhưng con ngựa kéo. Trong những năm 1970, mục tiêu chọn lọc nhân giống đã được thay đổi để sản xuất một con ngựa thích hợp cho việc giết thịt, chương trình lai tạo cẩn thận với ngựa Ardennes, ngựa Percheron và ngựa Breton sau chiến tranh đã đưa giống ngựa Ý hạng nặng về trạng thái hiện tại như bây giờ. Không có dấu vết hiện đại nào còn lại của con ngựa kéo hạng nặng của Ý (Cavallo Italiano da Tiro Pesante Lento) là đối tượng của một nghiên cứu sinh trắc học và hình thái học vào năm 1939. Sự nhanh nhẹn, kích thước, sức mạnh và tốc độ của giống ngựa này khiến nó trở nên cực kỳ hữu ích đối với nông dân nước Ý trước khi áp dụng cơ giới hóa. Nó vẫn được sử dụng để canh tác ở một số khu vực mà cơ giới hóa là không thực tế. Ngựa cái vẫn được sử dụng để dành cho việc sinh sản ra những con la, mặc dù hầu hết ngựa ngày nay được nuôi để lấy thịt. Nước Ý là một trong những nước tiêu thụ thịt ngựa hàng đầu thế giới với lượng tiêu thụ tăng 31% trong khoảng thời gian từ 2001 đến 2006, do đó, ngựa con từ mười một đến mười tám tháng tuổi được ưu tiên giết mổ lấy thịt.
Liên kết ngoài
Thể loại:Giống ngựa
Chamaecrista paralias
Chamaecrista paralias là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Brenan) Lock miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Muồng trĩn
Progomphus joergenseni
Progomphus joergenseni là loài chuồn chuồn trong họ Gomphidae. Loài này được Ris mô tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Tham khảo
Thể loại:Progomphus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1908
Onthophagus transisthmius
Onthophagus transisthmius là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Liên kết ngoài
T
34738 Hulbert
34738 Hulbert (2001 QV71) là một tiểu hành tinh vành đai được khám phá vào ngày 20 tháng 08 năm 2001 bởi C. Wolfe ở Terre Haute.
Tham khảo
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 2001
Nephrodium lucens
Nephrodium lucens là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Boj., Fee mô tả khoa học đầu tiên năm 1850. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nephrodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1850 Thể loại:Unresolved names
Pergularia rostrata
Pergularia rostrata là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được (R. Br.) Spreng. mô tả khoa học đầu tiên năm 1824.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pergularia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1824
Pergularia rostrata
Megaphysa herbiferalis
Megaphysa herbiferalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Megaphysa Thể loại:Động vật được mô tả năm 1854
Spigelia beccabungoides
Spigelia beccabungoides là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Kraenzl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Menasumakki, Sakleshpur
Menasumakki là một làng thuộc tehsil Sakleshpur, huyện Hassan, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Hassan (huyện)
Myadestes genibarbis genibarbis
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Progomphus kimminsi
Tham khảo
Thể loại:Progomphus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1973
Cg'ose Ntcox'o
thumb|Máy bay British Airways với phong cách nghệ thuật của Cg'ose Ntcox'o Cg'ose Ntcox'o (đôi khi được viết thành Xhose Noxo), còn được gọi là Cgoise (khoảng 1950 – 6 tháng 10 năm 2013) là một nghệ sĩ người Botswana.
Sự nghiệp nghệ thuật
Ntcox'o là ​​một thành viên của bộ tộc Ncoakhoe của người San, và được sinh ra ở quận Ghanzi của Botswana. Bà là thành viên của Dự án Nghệ thuật Kuru. Đầu những năm 1990, một số tác phẩm của bà đã được trưng bày trong một phòng trưng bày ở London và được đại diện của British Airways chú ý, người đã quyết định mua một trong những tác phẩm của bà và sử dụng nó làm cơ sở cho một thiết kế trong sơ đồ dân tộc của họ. Một đại diện cho hãng hàng không đã đến Châu Phi để gặp bà; trong lời kể của mình, bà được trao "một mảnh giấy và bảo... hãy làm một cây thánh giá". Mặc dù thực tế là bà ấy không biết chữ, giao dịch này được tổ chức để ràng buộc và khiến bà phải chuyển giao quyền sở hữu tác phẩm. ] Bà đã nhận được 12.000 pula việc này. Vào thời điểm đó, chồng bà bị bệnh lao còn con gái thì thất nghiệp. Bà đã phải gánh trách nhiệm lo cho gia đình rất lớn.
Cuối đời, Ntcox'o được nghệ sĩ đồng nghiệp Coex'ae Qgam chăm sóc, người mà bà đã sống cùng cho đến khi chết. Bản thân Ntcox'o đã chết vì đột quỵ, gần như không còn tài sản gì.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1950 Thể loại:Mất năm 2013
Corymborkis corymbis
Corymborkis corymbis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Thouars mô tả khoa học đầu tiên năm 1822.
Liên kết ngoài
Thể loại:Corymborkis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1822
Enyalioides oshaughnessyi
Enyalioides oshaughnessyi là một loài thằn lằn trong họ Hoplocercidae. Loài này được Boulenger mô tả khoa học đầu tiên năm 1881.
Myadestes genibarbis sanctaeluciae
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Epigynopteryx subspersa
Epigynopteryx subspersa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Epigynopteryx
Ataköy, Samandağ
Ataköy là một xã thuộc huyện Samandağ, tỉnh Hatay, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.16 người.
Megastes australis
Megastes australis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Ippitoides uniformis
Ippitoides uniformis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ippitoides
Nephrodium lucidulum
Nephrodium lucidulum là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được C. Presl mô tả khoa học đầu tiên năm 1825. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nephrodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1825 Thể loại:Unresolved names
Nephrodium lucidulum
Cavendishia chiriquiensis
Cavendishia chiriquiensis là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được A.C.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1941.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cavendishia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1941
Onthophagus transquadridentatus
Onthophagus transquadridentatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Liên kết ngoài
T
Myadestes unicolor unicolor
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Enyalioides palpebralis
Enyalioides palpebralis là một loài thằn lằn trong họ Hoplocercidae. Loài này được Boulenger mô tả khoa học đầu tiên năm 1883.
Tham khảo
Thể loại:Enyalioides Thể loại:Động vật được mô tả năm 1883 Thể loại:Động vật bò sát Bolivia Thể loại:Động vật bò sát Brasil Thể loại:Động vật bò sát Peru
Xã Eagle, Quận Pike, Arkansas
Xã Eagle (Eagle Township) là một xã thuộc quận Pike, tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 285 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Arkansas Thể loại:Quận Pike, Arkansas
Scutellaria bushii
Scutellaria bushii là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Britton miêu tả khoa học đầu tiên năm 1901.
Liên kết ngoài
Thể loại:Scutellaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1901
The Byrds
The Byrds là ban nhạc rock người Mỹ, được thành lập vào năm 1964 tại Los Angeles, California. Sau rất nhiều thay đổi thành viên, ban nhạc chỉ còn duy nhất Roger McGuinn (còn được biết tới dưới nghệ danh Jim McGuinn cho tới giữa năm 1967) là thành viên sáng lập cho tới khi tuyên bố tan rã vào năm 1973. Cho dù từng được sánh vai cùng The Beatles, The Beach Boys và The Rolling Stones với nhiều bản hit trong thập niên 1960, The Byrds chỉ mới được gần đây công nhận là một trong những nghệ sĩ có ảnh hưởng tới lịch sử nhạc rock. Âm nhạc của họ gắn liền với những phần hát bè hòa âm cùng với tiếng guitar Rickenbacker của McGuinn, vô cùng gần gũi với thị hiếu công chúng vào thời điểm đó và còn tiếp tục cuốn hút cho tới ngày nay.
Ở thuở ban đầu, ban nhạc chơi folk rock với album Mr. Tambourine Man (1965), ảnh hưởng lớn từ The Beatles cùng nhiều nghệ sĩ British Invasion khác vào thời điểm đó. Trong những năm tiếp theo, họ dần chuyển sang psychedelic rock và raga rock, nổi bật với ca khúc "Eight Miles High" và các album Fifth Dimension (1966), Younger Than Yesterday (1967) và The Notorious Byrd Brothers (1968). Album Sweetheart of the Rodeo (1968) được coi là một trong sản phẩm quan trọng khai sinh ra dòng nhạc country rock.
Các cựu thành viên của The Byrds hầu hết đều có sự nghiệp âm nhạc thành công, có thể kể tới các siêu ban nhạc Crosby, Stills, Nash & Young, The Flying Burrito Brothers hay The Desert Rose Band. Cuối thập niên 1980, Gene và Michael cùng nhau tổ chức tour dưới tên The Byrds, tạo điều kiện cho McGuinn, Crosby và Hillman cùng tham gia. Cả năm người sau đó đã cùng nhau trình diễn loạt chương trình tái hợp ban nhạc trong năm 1989 và 1990 và thu âm 4 ca khúc mới. Năm 1991, ban nhạc được xướng tên tại Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll, và đó cũng là lần cuối cùng cả năm thành viên sáng lập cùng nhau đứng trên sân khấu. Gene Clark qua đời vì trụy tim vào cuối năm 1991, trong khi Michael Clarke qua đời vì tràn dịch màng phổi vào năm 1993.
Liên kết ngoài
Thể loại:The Byrds Thể loại:Country rock Thể loại:Ban nhạc thập niên 1960 Thể loại:Ban nhạc thập niên 1970 Thể loại:Nghệ sĩ của Asylum Records Thể loại:Nghệ sĩ của Columbia Records Thể loại:Nghệ sĩ của Elektra Records Thể loại:Ban nhạc từ Los Angeles Thể loại:Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll Thể loại:Ban nhạc folk rock California
Myadestes ralloides plumbeiceps
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Myadestes unicolor pallens
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Myadestes ralloides candelae
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Mendegali, Khanapur
Mendegali là một làng thuộc tehsil Khanapur, huyện Belgaum, bang Karnataka, Ấn Độ.
Pergularia roylei
Pergularia roylei là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được (Wight) D. Dietr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1840.
Liên kết ngoài
Pergularia roylei
Ippitus simplex
Ippitus simplex là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ippitus
Myadestes ralloides ralloides
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Spigelia blanchetiana
Spigelia blanchetiana là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1845.
Liên kết ngoài
Thể loại:Spigelia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1845
Onthophagus transvestitus
Onthophagus transvestitus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Liên kết ngoài
T
Myadestes lanaiensis rutha
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Cáp treo Chùa Hương
thumb|250px|Cáp treo Chùa Hương nhìn xuống cảnh quan rừng. Cáp treo Chùa Hương là hệ thống cáp treo nằm tại danh thắng Chùa Hương, thuộc xã Hương Sơn, Mỹ Đức, Hà Nội.
Mô tả
Hoàn thành vào năm 2006, nó bao gồm 45 cabin chở khách tham quan (mỗi cabin có sức chứa 6 người) giúp giảm công sức, thời gian cho du khách, thay vì phải leo bộ thì có thể di chuyển qua dãy núi dễ dàng hơn.
Megastes brunnealis
Megastes brunnealis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Cáp treo Chùa Hương
Mô tả
Cáp treo có tổng vốn đầu tư là 76 tỷ đồng, với ba nha ga. Toàn tuyến cáp treo dài 1200 mét với 7 trụ.
Megastes brunnealis
Liên kết ngoài
Thể loại:Megastes
Nephrodium ludens
Nephrodium ludens là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1891. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Cáp treo Chùa Hương
Tham khảo
Chùa Hương Thể loại:Công trình xây dựng ở Hà Nội Thể loại:Mỹ Đức
Nephrodium ludens
Liên kết ngoài
Thể loại:Nephrodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891 Thể loại:Unresolved names
Barbucca
Barbucca là một chi cá có ở vùng Đông Nam Á. Chúng trước đây xếp trong họ Balitoridae, nhưng từ năm 2012 đã được tách ra thành một họ mới đơn loài là Họ Cá chạch suối đuôi gai (Barbuccidae). Chúng là chi duy nhất trong họ này.
Nephrodium ludens
Liên kết ngoài
Nephrodium ludens
Barbucca
Các loài
Hiện tại các nhà sinh vật học mới chỉ ghi nhận hai loài trong chi này:
Tham khảo
Thể loại:Họ Cá chạch suối đuôi gai
Progomphus lepidus
Progomphus lepidus là loài chuồn chuồn trong họ Gomphidae. Loài này được Ris mô tả khoa học đầu tiên năm 1911.
Tham khảo
Thể loại:Progomphus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1911
Corymborkis flava
Corymborkis flava là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Sw.) Kuntze mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Liên kết ngoài
Thể loại:Corymborkis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891
Megastes erythrostolalis
Megastes erythrostolalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Megastes
Myadestes lanaiensis lanaiensis
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Avcılar, Samandağ
Avcılar là một xã thuộc huyện Samandağ, tỉnh Hatay, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 896 người.
Progomphus lambertoi
Progomphus lambertoi là loài chuồn chuồn trong họ Gomphidae. Loài này được Novelo-Gutiérrez mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Tham khảo
Thể loại:Progomphus Thể loại:Động vật được mô tả năm 2007
Onthophagus trapezicornis
Onthophagus trapezicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Liên kết ngoài
T
Breonia tsaratananensis
Breonia tsaratananensis là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Razaf. mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Liên kết ngoài
Thể loại:Breonia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2002
Catharus gracilirostris gracilirostris
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Mendil, Khanapur
Mendil là một làng thuộc tehsil Khanapur, huyện Belgaum, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Belgaum (huyện)
Iproca acuminata
Iproca acuminata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Iproca
Ngựa Dole
Ngựa Dole hay ngựa Dølehest hay Dole Gudbrandsdal Dølahest là một giống ngựa kéo và ngựa kéo xe có nguồn gốc từ Na Uy. Các con ngựa Dole được luân phiên được coi là một loại phụ của Dole Gudbrandsdal và một giống riêng biệt, nó cũng được coi là một phần của loại ngựa nước kiệu máu lạnh. Dole Gudbrandsdal là một con ngựa kéo cỡ nhỏ, được biết đến với sức kéo trùng và sự nhanh nhẹn của nó, trong khi Dole Trotter là một con ngựa nhỏ hơn, nhanh hơn được sử dụng để đua; hai loại thường được lai tạo. Cả hai loại đều được kiểm tra nghiêm ngặt trước khi tham gia vào sổ phả hệ (số cái/bổn bang), theo thời gian đã dẫn đến sự cải thiện về loại giống.
Nguồn gốc của giống ngựa Dole ban đầu là từ Thung lũng Gudbrandsdal, và có lẽ là hậu duệ của con ngựa Friesia. Theo thời gian, giống này đã có thêm máu ngựa Thuần Chủng (Thoroughbred), Arabian và máu khác được thêm vào, đặc biệt là trong quá trình tạo ra Dole Trotter vào thế kỷ XIX. Cuốn sổ phả hệ đăng ký giống đầu tiên được lập ra vào năm 1941, và hiệp hội giống hiện tại được hình thành vào năm 1947. Mặc dù ban đầu được sử dụng chủ yếu như một con ngựa kéo, ngày nay loại ngựa Dole nặng hơn được sử dụng chủ yếu cho các mục đích nông nghiệp. Nòi Dole Gudbrandsdal được lai với các giống khác để phát triển ngựa để đua ngựa và cưỡi ngựa.
Catharus gracilirostris accentor
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Catharus aurantiirostris clarus
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Pergularia suaveolens
Pergularia suaveolens là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được (R. Br.) Spreng. mô tả khoa học đầu tiên năm 1824.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pergularia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1824
Lưu Minh Truyền
Khởi đầu binh nghiệp
Minh Truyền sanh ra trong một gia đình nhiều đời làm nghề nông ở đập Lưu Lão dưới chân núi Đại Tiềm thuộc Tây hương. Cha là Lưu Huệ, có sáu con trai, Minh Truyền là nhỏ nhất. Bởi Minh Truyền từng bị đậu mùa, trên mặt có rỗ, nên còn được gọi là Lưu Lục Ma Tử. Minh Truyền lên 11 tuổi thì cha mất, anh cả và anh ba cũng mất, những anh trai khác đều thành gia thất, chỉ còn mẹ ông Chu thị và ông nương tựa vào nhau, sanh hoạt nhờ vào việc bán muối lậu. Minh Truyền tính khí hào sảng, trở nên có tiếng trong đám thanh niên địa phương. Năm Hàm Phong thứ 4 (1855), Tây hương tổ chức quân Đoàn luyện chống lại nghĩa quân Thái Bình Thiên Quốc, đám thổ hào dựa vào đấy mà nhũng nhiễu nhân dân. Đến một ngày, người nhà họ Lưu không chịu nộp lương thực cho quân đoàn luyện, bị đám thổ hào đánh đập sỉ nhục, Minh Truyền nổi giận xông ra đánh đuổi bọn chúng, được mấy trăm thanh niên địa phương ủng hộ, bèn tự đứng ra tổ chức đoàn luyện, lập trại ở núi Đại Tiềm. Sau đó, Minh Truyền đưa quân đoàn luyện theo quan quân chiếm Lục An, cứu viện Thọ Châu, được thưởng binh hàm Thiên tổng.
Đàn áp quân Thái Bình
Tháng 2 năm Đồng Trị đầu tiên (1862), Lý Hồng Chương được Tăng Quốc Phiên chỉ thị, tiến hành chiêu mộ Hoài quân, Minh Truyền soái quân đoàn luyện đến gia nhập. Sau cuộc thị sát của đích thân Tăng Quốc Phiên, cánh quân của Minh Truyền được đặt tên là "Minh tự doanh". Tháng 4, Minh Truyền soái Minh tự doanh cùng "Thụ tự doanh" của Trương Thụ Thanh từ An Khánh, ngồi thuyền buôn nước ngoài đi Thượng Hải làm công tác trú phòng. Ngày 20 tháng 05, Minh Truyền lần đầu đụng độ nghĩa quân Thái Bình, trước sau chiếm 2 trấn Hàng Đầu, Tân Tràng, tiến đến dưới thành Nam Hối. Minh Truyền một mặt cùng Phan Đỉnh Tân triển khai bao vây, một mặt tận dụng việc phần lớn nghĩa quân trong thành là người ở bắc bộ An Huy để tiến hành chiêu dụ; rốt cuộc các tướng Thái Bình là Ngô Kiến Doanh, Lưu Ngọc Lâm ra hàng. Minh Truyền gạt bỏ những người già yếu trong đám hàng binh, còn hơn 1 vạn, biên chế làm 8 doanh, thực lực tăng mạnh. Ngày 31, Minh Truyền đánh lui nghĩa quân từ trấn Xuyên Sa đến; sau đó liên tiếp đánh hạ Phụng Hiền, Kim Sơn Vệ, nhờ công được thăng chức Tham tướng, ban hiệu Phiêu Dũng Ba đồ lỗ. Lại phá nghĩa quân ở Dã Kê Đôn (ụ), Tứ Giang Khẩu , được thăng Phó tướng.
Mùa xuân năm thứ 2 (1863), Minh Truyền cùng Phan Đỉnh Tân, Trương Thụ San đưa 3000 quân theo đường thủy tấn công Phúc Sơn. Quan quân lên bờ, khinh suất tấn công, bị nghĩa quân đánh bại ở núi Đồng Quan; sau đó nhờ đội lính đánh thuê Tây Dương giúp đỡ mới hạ được Phúc Sơn, tiếp đó giải vây cho thành Thường Thục ; Minh Truyền được thăng Tổng binh ký danh. Sau đó, Minh Truyền nhắm đến Giang Âm, hiệp với thủy quân của Hoàng Dực Thăng tấn công trấn Dương Xá – một vị trí xung yếu ven Trường Giang mà nghĩa quân ra sức cố thủ. Quan quân đánh bại nghĩa quân từ Giang Âm, Vô Tích đến cứu viện, rồi Minh Truyền lại đẩy lui 10 vạn quân thủy lục của Lý Tú Thành. Tháng 7, quan quân liên tiếp hạ Thái Thương, Côn Sơn, thừa thắng chiếm Giang Âm; Minh Truyền được thăng Đề đốc ký danh. Tiếp tục tiến đánh Vô Tích, trải qua cuộc kịch chiến trong các ngõ hẻm, bắt được tướng giữ thành là cha con Hoàng Tử Long, Hoàng Đức Mậu cùng hơn 2 vạn nghĩa quân; Minh Truyền được thưởng thêm một chiếc mũ quan. Tháng 12, tham gia vây thành Thường Châu, đánh bại nghĩa quân ở trấn Bôn Ngưu. Tướng Thái Bình là Thiệu Tiểu Song đầu hàng, Minh Truyền lệnh hắn ta chẹn giữ Đan Dương. Thủy quân Thái Bình đưa thuyền lớn đến đánh Bôn Ngưu, hòng giảm áp lực cho Thường Châu, Minh Truyền hăng hái tấn công, phá hơn 30 lũy, hủy hoại thuyền địch.
Trải qua 4 tháng vây đánh, vào mùa xuân năm thứ 3 (1864), quan quân chiếm được Thường Châu, bắt chém tướng giữ thành là Trần Khôn Thư , điên cuồng giết chết hơn vạn nghĩa quân trong thành ; Minh Truyền được ban Hoàng mã quái. Sau khi hạ được Thường Châu, Tô Châu, thực lực Hoài quân phát triển rất lớn mạnh; Minh Truyền nắm riêng một đội quân, tổ thành 3 cánh quân trung, tả, hữu, mỗi cánh có 6 doanh, cả thảy 18 doanh, thêm 1 doanh pháo binh, ngoài ra còn có 1 doanh thân binh cùng bộ thự tham mưu, lực lượng có hơn 9000 người, hơn 4000 tay súng. Minh Truyền đồn trú Cú Dung, sắp đi Giang Ninh, nhận lệnh tham gia đuổi bắt Ấu thiên vương Hồng Thiên Quý Phúc ở Quảng Đức. Đến cuối năm, lần lượt Hồng Nhân Can, Ấu thiên vương bị bắt, rồi bị lăng trì ở Nam Xương. Minh Truyền được thăng Trực Lệ đề đốc. Từ sau khi Trình Học Khải tử trận, Minh Truyền trở thành tướng lãnh số một của Hoài quân, đến nay ông đã là người có quan chức cao nhất trong lực lượng này.
Đàn áp Niệp quân
Năm thứ 4 (1865), Tằng Quốc Phiên làm đốc sư tiễu diệt quân Niệp mới, chủ yếu dùng Hoài quân. Minh Truyền điều quân đồn trú Tế Ninh, chia giữ các nơi Lục An, Hoắc Sơn...; đây là ông ngầm tiếp nhận mệnh lệnh của Tăng Quốc Phiên, Lý Hồng Chương, án binh bất động để bảo tồn thực lực, bỏ mặc kỵ binh Mông Cổ của Tăng Cách Lâm Thấm khổ chiến với quân Niệp. Sau khi Tăng Cách Lâm Thấm tử trận, triều đình nghiêm trách Tăng Quốc Phiên, cách chức lưu nhiệm Minh Truyền. Tháng 11, Minh Truyền dời đến Chu Gia Khẩu, lần lượt phá nghĩa quân ở trấn Ngõa Điếm , trấn Nam Đốn , huyện Phù Câu.
Tháng 3 năm thứ 5 (1866), Minh Truyền cứu viện Hồ Bắc, đánh hạ Hoàng Pha, truy kích đến Dĩnh Châu, đánh cho nghĩa quân đại bại, nhờ vậy mà được phục chức. Minh Truyền cho rằng đuổi đánh nghĩa quân trên đồng bằng thì khó thành công, đề nghị đắp đê ngăn kỵ binh, từ Hà Nam đến Vận Hà thuộc Sơn Đông, dồn Niệp quân về phía nam Sa Hà. Tháng 9, vòng vây vừa khép thì nghĩa quân đã đột phá phòng tuyến Sa Hà của quan quân Hà Nam. Hoài quân chia ra truy kích, Minh Truyền đánh bại nghĩa quân ở Cự Dã. Sau khi chạy đến Trung Mưu, Niệp quân chia làm hai nhánh Đông – Tây: Trương Tông Vũ đi Thiểm Tây; Nhâm Trụ, Lại Văn Quang ở lại Sơn Đông. Sau khi Tằng Quốc Phiên nhận lỗi để nghĩa quân chạy thoát phải từ chức, triều đình lấy Lý Hồng Chương thay thế. Hồng Chương nhân đó mở rộng Hoài quân, từ 4 vạn người lên đến 7 vạn – có 28 doanh, hơn 7000 chiến mã; trong đó, đội quân của Minh Truyền (lúc này quen được gọi là Minh quân) là chủ lực, được biên chế lại cho phù hợp với chiến thuật lưu động hơn – có 13 doanh, hơn 3500 chiến mã. Minh Truyền chuyên tiễu Đông Niệp, đông đến Vận Thành, tây đến Kinh Sơn, lớn nhỏ mấy chục trận.
Mùa xuân năm thứ 6 (1867), Lý Hồng Chương của Hoài quân bàn bạc Tăng Quốc Thuyên của Tương quân cùng đánh nghĩa quân ở sông Doãn Long. Minh Truyền hẹn với Bào Siêu vào đầu giờ Ngọ ngày 15 tháng giêng thì tấn công; nhưng Minh quân đến trước, bị quân Đông Niệp đánh bại, các tướng Đường Điện Khôi, Điền Lý An tử trận, Minh Truyền ngã ngựa, suýt nữa rơi vào tay địch; may nhờ Bào Siêu đến kịp, chuyển bại thành thắng, đập tan nghĩa quân. Trận này Minh Truyền rõ là muốn tranh công nên đánh trước, kết quả thất bại, 2 cánh tả, trung quân của Minh quân thiệt hại nặng nề, nhưng ông đổ hết lỗi lầm cho bộ tướng Lưu Thịnh Tảo "liều lĩnh khinh địch" và Bào Siêu chậm trễ phối hợp tác chiến. Lý Hồng Chương cứ thế tâu lên, triều đình thay vì thưởng công thì lại khiển trách Bào Siêu, khiến cho ông ta uất ức, xưng bệnh bỏ về quê nhà, không quay lại nữa. Việc này gây ra mối hiềm khích khôn nguôi giữa Minh Truyền với Tương quân, đào sâu mối bất hòa sẵn có giữa Hoài quân và Tương quân. Sau khi dừng quân ở Tín Dương để chỉnh đốn, Minh Truyền tiếp tục truy kích nghĩa quân đến Sơn Đông. Lại kiến nghị dựng rào từ Vận Hà đến Giao Lai Hà, hòng vây khốn nghĩa quân, dồn họ về phía tây. Khi ấy quan quân – nghĩa quân đều mệt mỏi, triều đình lại hối thúc, Lý Hồng Chương dựa cả vào Minh Truyền. Tháng 8, giải vây Thuật Dương. Sau đó giao chiến ở Cám Du, nhờ nội ứng mà bắn chết Nhiệm Trụ, khiến nghĩa quân tan chạy. Đón đánh quân Niệp ở huyện Duy, Thọ Quang, ép vào khoảng giữa Dương Hà, Di Hà, tiêu diệt gần sạch. Lại Văn Quang chạy đến Dương Châu thì bị bắt, quân Đông Niệp bị dẹp. Tằng Quốc Phiên, Lý Hồng Chương báo tiệp, luận công đặt Minh Truyền đứng đầu; ông được ban thế chức Tam đẳng Khinh xa đô úy. Minh Truyền lấy cớ tích lao thành tật, xin rời quân đội; đây là ông ngầm oán trách triều đình thưởng bạc.
Mùa xuân năm thứ 7 (1868), Trương Tông Vũ bất ngờ xâm phạm khu vực phụ cận kinh thành, triều đình vội vã khởi dụng Minh Truyền, còn khiển trách ông chậm chạp. Minh Truyền gấp đến Đông Xương, hội họp với các cánh quân tiến đánh Diêm Sơn, Thương Châu, Đức Bình ; tiếp tục dùng kế sách vây diệt, dồn nghĩa quân về phía đông Vận Hà, từ nhiều hướng hợp kích, gần như giết sạch quân Tây Niệp. Trương Tông Vũ chạy đến Trì Bình rồi mất tích, khởi nghĩa Niệp quân cáo chung; Minh Truyền được phong Nhất đẳng nam tước. Có chiếu sai Minh Truyền đồn trú ở trấn Trương Thu.
Rời khỏi quan trường
Tháng 12 năm thứ 8 (1869), tướng Tương quân là Lưu Tùng Sơn bị nghĩa quân dân tộc Hồi ở Bắc Sơn giết chết. Tây thái hậu (tức Từ Hi) muốn Lý Hồng Chương vào Thiểm làm Đốc biện quân vụ, Thiểm Cam tổng đốc Tả Tông Đường không muốn Hồng Chương tranh công, bèn phái bộ tướng tâu lên rằng tặc phỉ bị dẹp gần xong, không cần Hồng Chương phải đến. Hồng Chương cũng không muốn giành giật với Tông Đường, bèn phái Minh Truyền đi thay. Sau khi Minh Truyền soái bọn Đường Định Khuê, Đằng Học Nghĩa, Hoàng Quế Lan đến Thiểm Tây, Tông Đường rất bất mãn, tìm cách gây khó dễ cho ông; Minh Truyền cũng tức giận, đem quân tình ở Thiểm Cam tâu lên Tây thái hậu. Tông Đường biết được thì vô cùng căm phẫn, khiến cho hiềm khích cá nhân của Minh Truyền với Tương quân càng sâu dày.
Minh Truyền nhàn cư ở quê nhà đến mười mấy năm, không rõ vì sao. Đây là thời gian mà Lý Hồng Chương (đại biểu của Hoài quân) vươn đến đỉnh cao quyền lực, đối trọng của ông ta chỉ có thể là Tả Tông Đường (đại biểu của Tương quân). Có lẽ Thanh triều lo sợ Minh Truyền sẽ giúp cán cân nghiêng hẳn về phía Hồng Chương – bởi các nhân vật xuất thân từ Tương quân không ai sánh được với ông về công trạng và danh vọng; mặt khác có lẽ bản thân Hồng Chương nhiều năm nhờ cậy Minh Truyền, cũng e ngại ông công cao át chủ. Một thuyết khác cho rằng Ông Đồng Hòa – thầy của Quang Tự hoàng đế – từng chiêu dụ Minh Truyền, nhưng bị phớt lờ; việc này góp phần gây trở ngại cho hoạn lộ của ông.
Spigelia breviflora
Spigelia breviflora là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được (Chodat & Hassl.) H.H. Hurley mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Lưu Minh Truyền
Rời khỏi quan trường
Trong suốt thời gian này, thế nước ngày càng suy yếu, nỗi lo ngoại xâm cứ lớn dần, Minh Truyền thường xuyên đi lại với các thành viên phái Dương Vụ và những nhân sĩ có tư tưởng cải cách, dần được mở mang tầm mắt. Năm Quang Tự thứ 6 (1880), người Nga trả lại Y Lê, triều đình tranh luận về vấn đề biên phòng. Minh Truyền được triệu về kinh, lập tức dâng sớ đề nghị xây dựng đường sắt, cho rằng lợi ích không chỉ ở việc giao thông nam bắc, mà còn ở việc điều động binh lương, lại nói đây là cơ sở để đất nước tự cường.
Spigelia breviflora
Liên kết ngoài
Thể loại:Spigelia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2001
Lưu Minh Truyền
Vượt biển
Tháng 7 năm Quang Tự thứ 10 (1884), tư lệnh Amédée Courbet đưa hạm đội Viễn Đông nước Pháp xâm nhiễu một dải Phúc Kiến, Đài Loan. Người Pháp lộ rõ dã tâm giành lấy mỏ than Cơ Long, tận dụng nguồn nhiên liệu này để không chỉ chiếm trọn Đài Loan, mà còn đánh khắp các tỉnh duyên hải của Trung Quốc. Đài Loan cáo cấp, triều đình vội vã khởi dụng Minh Truyền, mệnh cho ông thụ hàm tuần phủ, giữ chức Đài Loan đốc biện quân vụ. Minh Truyền lập tức dâng sớ điều trần "Hải phòng vũ bị 10 sự", phần lớn đều được tiếp nạp. Sau khi Minh Truyền đến Thượng Hải, công sứ Pháp nhiều lần dò xét thời điểm xuất hành, ý đồ ám hại ông trên biển. Minh Truyền đánh tiếng tăng cường thủy đội để bảo vệ mình, tỏ ra vô cùng sợ hãi, khiến người Pháp tin rằng ông không dám đi Đài Loan. Vào một đêm mưa gió, Minh Truyền lẻn xuống thuyền nhỏ ra biển, từ đó lên chiến hạm chạy thẳng đến Đài Loan.
Sau khi ra đảo, Minh Truyền phát hiện công tác phòng bị Đài Loan rất kém: có 40 doanh, hơn 2 vạn người nhưng phải bảo vệ hơn 2000 dặm bờ biển; trang bị đều hỏng, rất ít đại pháo trên các pháo đài bắn được; có thủy quân nhưng không có thuyền hạm; Đài Loan binh bị đạo Lưu Ngao (tướng Tương quân) đem 31 doanh đặt ở Đài Nam, chỉ có 9 doanh ở Đài Bắc. Thêm nữa, Minh Truyền ngoài 2 viên tùy tướng và vài trăm thân binh Hoài quân, trên đảo còn lại đều là Tương quân, thậm chí Tôn Khai Hoa – tướng trấn thủ cảng Hỗ Vỹ - vốn là bộ tướng của Bào Siêu. Minh Truyền chủ động tìm gặp Lưu Ngao, ra sức hòa hoãn những mâu thuẫn trước đây.
Cơ Long thất thủ
Ngày 30 – 31 tháng 08, Courbet đưa 5 cỗ chiến hạm đến oanh kích Cơ Long. Minh Truyền mộ quân đoàn luyện lên phía bắc cứu viện, cố thủ cửa sông Đạm Thủy, không để quân Pháp lên bờ. Lưu Ngao cũng phái Lâm Triều Đống đưa quân đoàn luyện đến hiệp trợ phòng thủ Cơ Long. Sau đó, người Pháp tạm dừng để đàm phán. Ngày 01 tháng 10, Courbet chiếm được pháo đài núi Tiên Động ở mặt tây cảng khẩu. Ngày 02, Lespès tấn công cảng Hỗ Vỹ - cửa ngõ của phủ Đài Bắc, Minh Truyền chỉ để lại hơn 300 quân giữ Cơ Long, điều quân cứu viện Hỗ Vỹ. Ngày 03, quân Thanh bắt đầu phá hủy mỏ than, vận chuyển khí tài triệt thoái khỏi Cơ Long. Ngày 04, lũy Sư Cầu Lĩnh thất thủ, quân Pháp chiếm được Cơ Long. Sau khi nhận thấy tình hình Hỗ Vỹ không đáng ngại, Minh Truyền vào giữ thành Đài Bắc, điều Chương Cao Nguyên (tướng Hoài quân) đem 4 doanh tăng viện cho Hỗ Vỹ. Lưu Ngao thừa cơ xúc xiểm với Tả Tông Đường rằng Minh Truyền không được Tương quân ở Hỗ Vỹ tín nhiệm, phạm sai lầm nên chịu mất Cơ Long, triều đình tin lời ấy, ban chiếu răn đe ông. Dù chịu áp lực nặng nề, Minh Truyền vẫn thản nhiên chỉ huy tác chiến; ngày 08 tháng 10, ông phái Chương Cao Nguyên chi viện cho Chương Châu tổng binh Tôn Khai Hoa (tướng Tương quân) đẩy lui nỗ lực lên bờ của quân Pháp.
Khổ chiến
Ngày 23 tháng 10, hạm đội Viễn Đông bắt đầu tiến hành các hoạt động phong tỏa Đài Loan; mặt khác, quân Pháp được tăng cường 1800 người. Trong hoàn cảnh khó khăn, Minh Truyền khẳng định không mong cứu viện sẽ đến, kiên quyết cố thủ chờ tình hình thay đổi. Một mặt Minh Truyền hiệu triệu nhân dân bỏ tiền ra sức để bảo vệ quê hương; một mặt tín nhiệm tuyệt đối tướng lãnh Tương quân là bọn Tôn Khai Hoa, Tào Chí Trung, cho phép bọn họ tùy nghi hành động. Nhân sĩ, phú hào tự động quyên nộp gần trăm vạn lạng bạc, dân chúng, nam nữ hăng hái hiệp đồng với quan quân chiến đấu; tướng sĩ Đài Loan có lúc thắng có lúc thua, nhưng không hề nhụt chí. Minh Truyền đồng cam cộng khổ với sĩ tốt, ra trận thì đi trước mọi người, nghỉ ngơi thi áo cộc nằm trên mặt đất. Ngựa bị đạn pháo làm hoảng hốt, hất chủ xuống đất, mũ quan bị đạn bắn sượt qua, Minh Truyền đều thần sắc không đổi, tiếp tục chỉ huy chiến đấu, khiến mọi người khâm phục, hoàn toàn nghe theo mệnh lệnh của ông.
Ngày 13 tháng 04 năm Quang Tự thứ 11 (1885), chánh phủ Pháp đình chỉ chiến sự. Ngày 14 tháng 04, Courbet cởi bỏ tình trạng phong tỏa. Ngày 09 tháng 06, Lý Hồng Chương ký kết điều ước Thiên Tân. Ngày 11, Courbet mất ở đảo Mã Công, quần đảo Bành Hồ. Ngày 16, Lespès thay làm tư lệnh, trao đổi tù binh ở Cơ Long. Ngày 21, quân Pháp rút khỏi Cơ Long. Ngày 04 tháng 08, hạm đội Viễn Đông rút khỏi Bành Hồ, chiến sự ở Đài Loan chính thức kết thúc.
Trị lý Đài Loan
Ban đầu Minh Truyền được thụ Phúc Kiến tuần phủ, không lâu sau phủ Đài Loan đổi làm hành tỉnh, được đổi thụ Đài Loan tuần phủ. Minh Truyền trị lý Đài Loan đến năm Quang Tự thứ 17 (1891), đã làm được những công việc sau:
Uất ức mà chết
Bấy giờ nhân sĩ Đài Loan phần lớn chỉ trích Minh Truyền, quan lại ở triều đình tin lời xúc xiểm của bọn Lưu Ngao mà dâng sớ đàn hặc ông. Giữa lúc khó khăn bủa vây, Thuần Thân vương Dịch Huyên – người ủng hộ Minh Truyền tích cực nhất – qua đời. Minh Truyền biết đại thế đã mất, bèn dâng sớ xin nghỉ hưu, vào tháng 04 năm thứ 17 (1891) được chuẩn y.
Năm thứ 20 (1894), Thanh – Nhật xung đột ở Triều Tiên, triều đình nhiều lần triệu Minh Truyền, nhưng ông có bệnh không thể lên đường. Đến khi nghe tin nhà Thanh thất bại trong chiến tranh Giáp Ngọ, phải cắt nhượng Đài Loan, Minh Truyền uất ức đến nỗi không gượng dậy nổi. Tương truyền trước lúc lâm chung, Minh Truyền nhìn về phương đông, kêu to: "Trời xanh ơi! Trả lại Đài Loan cho ta!"
Đánh giá
Thanh sử cảo chép về việc Minh Truyền kiến nghị làm đường sắt: Sớ dâng lên, tuy chưa được thi hành, nhưng sự phát triển của đường sắt Trung Quốc, bắt đầu từ Minh Truyền vậy! Bình luận rằng: ''Lưu Minh Truyền tài khí vô song, không ở dưới người, nên dễ lui khó tiến. Giữ Đài trị Đài, tự có công lao.''
Dư Mộc: Nhân vật số một trong các chánh trị gia trị lý Đài Loan, công nghiệp của ông cùng Đài Loan đều bất hủ vậy!
Xem thêm
Thể loại:Nhân vật quân sự nhà Thanh Thể loại:Quan nhà Thanh Thể loại:Người An Huy Thể loại:Sinh năm 1836 Thể loại:Mất năm 1896 Thể loại:Lịch sử Đài Loan Thể loại:Nhân vật chính trị nhà Thanh
Catharus aurantiirostris aenopennis
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Catharus aurantiirostris melpomene
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Kalākaua
Tham khảo
Thể loại:Vua Hawaii Thể loại:Sinh năm 1836 Thể loại:Mất năm 1891 Thể loại:Bắc Đẩu Bội tinh hạng nhất Thể loại:Người thời Victoria
Büyükçat, Samandağ
Büyükçat là một xã thuộc huyện Samandağ, tỉnh Hatay, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.608 người.
Enyalioides praestabilis
Enyalioides praestabilis là một loài thằn lằn trong họ Hoplocercidae. Loài này được O’Shaughnessy mô tả khoa học đầu tiên năm 1881.
Tham khảo
Thể loại:Enyalioides Thể loại:Động vật được mô tả năm 1881 Thể loại:Động vật bò sát Colombia Thể loại:Động vật bò sát Ecuador Thể loại:Động vật bò sát Peru
Iproca aoyamaorum
Iproca aoyamaorum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Iproca
Catharus aurantiirostris bangsi
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Epigynopteryx tabitha
Epigynopteryx tabitha là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Catharus aurantiirostris costaricensis
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Nephrodium luerssenii
Nephrodium luerssenii là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Harr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1877. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nephrodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1877 Thể loại:Unresolved names
Nephrodium luerssenii
Chamaecrista paraunana
Chamaecrista paraunana là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (H.S.Irwin & Barneby) H.S.Irwin miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Muồng trĩn
Thổ dân tại Brasil
thumb|200px|Một bé gái dân tộc [[Người Terena|Terena]] Thổ dân tại Brasil (povos indígenas no Brasil), hay Người Brasil gốc (nativos brasileiros), gồm một nhóm nhiều dân tộc thiểu số sống tại vùng ngày nay là Brasil từ trước khi các đợt thám hiểm của Châu Âu diễn ra vào khoảng năm 1500. Khác với Christopher Columbus, người nghĩ mình đã tới Đông Ấn, những người Bồ Đào Nha, nổi tiếng nhất là Vasco da Gama, đã tới Ấn Độ trước bằng đường biển Ấn Độ Dương khi họ đến Brasil.
Dù vậy, từ índios ("Người Ấn Độ") được dùng lúc đó để chỉ những người thuộc Tân Thế giới và tiếp tục được sử dụng ngày nay trong tiếng Bồ Đào Nha, trong khi những người Ấn Độ thực sự được gọi là indianos nhằm phân biệt hai người.
Tại thời điểm tiếp xúc với người châu Âu, những người bản địa tại Brasil phần lớn theo truyền thống bán du mục trong những bộ lạc kiếm găn trên săn bắt, đánh cá, hái lượm và nông nghiệp. Rất nhiều trong số ước tính hơn 2,000 quốc gia và bộ lạc tồn tại trong thế kỷ thứ 16 bị biến mất vì cuộc thực dân hóa của châu Âu, và rất nhiều bị đồng hóa vào dân Brasil nói chung.
Một phần lớn dân số thổ dân bị biến mất bởi những dịch bệnh mà người châu Âu mang tới, từ đỉnh điểm của hằng triệu người của thời Colombo cho đến khoảng 300,000 vào năm 1997, ảnh hưởng khoảng 200 bộ lạc. Dù vậy, con số chính xác có thể lớn hơn nhiều nếu tính tới cả những người thổ dân sống tại tất cả những thành phố Brasil ngày này. Một cuộc khảo sát ngôn ngữ học cách đây khá lâu cho thấy có 188 ngôn ngữ thổ dân tại Brasil với tổng cộng 155,000 ngàn người.
Vào ngáy 18 tháng 1 năm 2007, FUNAI báo cáo rằng có tổng cộng 67 bộ lạ chưa tiếp xúc với thế giới bên ngoài tại Brasil, tăng lên từ con số 40 bộ lạc của năm 2005. Với con số này Brasil đã vượt qua New Guinea, trở thành nước có số bộ lạc chưa tiếp xúc với thế giới bên ngoài nhiều nhất.
Những người thổ dân tại Brasil đã có những đóng góp đáng kể và có thể nhận thấy ở khắp nơi với những kiến thức y tế mà ngày nay được dùng bởi các hãng dược hay trong việc phát triển văn hóa, nông nghiệp, ví dụ như việc trồng thuốc lá, cassava và một số loại cây khác.
Trong khảo sát IBGE gần đây nhất (2010), 817,000 người Brazil tự nhận mình là thổ dân.
Nguồn gốc
thumb|[[Xingu (people)|Xingu, một vùng lãnh thổ thổ dân thuộc Brasil]] Những câu hỏi về việc định cư của người châu Mỹ đã làm nảy sinh một số giả thuyết. Nguồn gốc của thổ dân ngày nay vẫn còn là một chủ đề gây tranh cãi giữa các nhà khảo cổ học. Quan điểm truyền thống là con người vào kỷ băng hà gần đây nhất đã di cư từ Siberia sang châu Mỹ, hiện đang bị thách thức bởi những nhà khảo cổ học Nam Mỹ. Những giả thuyết nhằm giải thích cho những chứng cứ về việc tiếp xúc giữa những người châu Mỹ và châu Á, châu Phi hay châu Âu là chủ đề bị tranh cãi gay gắt. Những thí nghiệm như thí nghiệm Kon-Tiki và chuyến du hành Kantula cho thấy con người có thể đi về hướng tây theo dòng Humboldt từ Nam Mỹ đến Polynesia.
Giả thuyết Kỷ Băng hà Siberia
Các bằng chứng về gen và nhân chủng học cho thấy phần lớn những người thổ dân châu Mỹ có nguồn gốc từ những người di cư từ Bắc Á (Siberia), những người đã đến châu Mỹ theo eo biển Bering hoặc dọc theo đường bờ biển phía Tây Bắc Mỹ theo ít nhất ba dòng hải lưu. Cụ thể tại Brasil, phần lớn những bộ lạc thổ dân sống vào khoảng năm 1500 được xem như hậu duệ của dòng người di cư từ Siberia theo đường nối Beringia vào cuối kỉ băng hà gần đây nhất vào khoảng 13,000 đến 17,000 năm trước đây. Dòng người di cư đầu tiên có thể đã phải mất một thời gian mới tới được vùng ngày nay là Brasil, có lẽ đi theo lưu vực sông Amazon từ phía tây bắc. (Dòng người di cư thứ hai và thứ ba từ Siberia, được xem như là tiền bối của người Athabaskan, Aleut, Inuit, và Yupik, rõ ràng không đi xa quá phía nam nước Mỹ và Canada).
Phân tích DNA của thổ dân châu Mỹ cho thấy phần lớn dân số Nam Mỹ có những đặc điểm giống nhau và Y-chromosome. Tính đa dạng và phân bố của micro-satellite cụ thể cho Nam Mỹ cho thấy một phần dân số thổ dân châu Mỹ đã bị cô lập hóa từ lúc châu lục bị thuộc đía hóa.
Giả thuyết Thổ dân châu Úc
Quan điểm truyền thống kể trên gần đây bị thách thức bởi việc khám phá ra những di chỉ xương người tại Nam Mỹ được cho rằng đã tồn tại từ lâu trước khi chuyện này xảy ra, thậm chí đến 20,000 năm. Một vài khám phá (nổi bật là bộ xương của Luzian tại Lagoa Santa, Minas Gerais, Brazil, phân tích bởi đại học São Paulo, giáo sư Walter Neves) được cho là có những đặc điểm khác biệt với phenotype của người châu Á và gần giống hơn với người Australian Aborigine. Những người này sau đó có` thể đã bị thay thế hoặc đồng hóa với dòng người di cư từ Siberia. Những người Fuegian tại Tierra del Fuego, phía cực nam của lục địa Nam Mỹ, có thể là những người sống sót của cùng của thế hệ Aboriginal.
Những người đầu tiên này có lẽ đã vượt đại dương bằng bè hoặc thuyền, hoặc di chuyển lên phía bắc dọc theo bãi biển của châu Á và đi đến châu Mỹ qua eo biển Bering, từ lâu trước những người Siberia. Giả thuyết này vẫn chưa được công nhận rộng rãi trong giới khoa học vì cách di chuyển như thế này rất là khó. Một vài giả thuyết khác là việc di cư xuống phía nam từ châu Úc, Tasmania, qua các đảo tại châu Nam Cực rồi xong đó đi dọc theo châu Nam cực và/hoặc các tảng băng để đến cực nam của Nam Mỹ, vào thởi điểm Last Glacial Maximum.
Không có bằng chứng gen hoặc ngôn ngữ nào có thể hỗ trợ cho giả thuyết này, bằng dù việc người aborigine sống tại phía các vùng biển phía đông châu Á có thể đã vượt qua Beringia trước dòng người di cư Siberia đầu tiên.
Các nghiên cứu di truyền học
thumb|[[Người Apiacá, vẽ bởi Hércules Florence, 1827]] Theo một nghiên cứu gen từ năm 2012, người bản địa châu Mỹ là hậu duệ của ít nhất ba nguồn di cư từ Đông Á. Phần lớn các nguồn này có nguyền gốc từ một nguồn cổ xư duy nhất, tên là 'Người châu Mỹ đầu tiên'. Tuy nhiên, những người nói ngôn ngữ Inuit từ vùng Bắc Cực phần lớn có nguồn gốc từ dòng người di cư thứ hai từ Đông Á, và những người nói ngôn ngữ Na-Dené, mặt khác, lại có 1/10 nguồn gốc từ dòng di cư thứ ba. Dòng người di cư đầu tiên là những người di chuyển xuống Nam Mỹ theo đường biển. Một ngoại lệ cho việc này là những người nói tiếng Chibcha, họ có nguồn gốc từ cả Bắc lẫn Nam Mỹ.
Xã Eagle, Quận Polk, Arkansas
Xã Eagle (Eagle Township) là một xã thuộc quận Polk, tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 615 người.
Thổ dân tại Brasil
Các nghiên cứu di truyền học
Một nghiên cứu khác, tập trung vào mtDNA (là DNA chỉ được di truyền theo dòng mẹ), cho thấy thổ dân châu Mỹ có nguồn gốc họ ngoại từ một vài dòng họ tại Đông Á, là những người đã đến châu Mỹ theo eo biển Bering. Theo nghiên cứu này thì có lẽ tổ tiên thổ dân châu Mỹ đã ở lại vùng eo biển Bering một thời gian, sau đó họ di chuyển sang Bắc Mỹ rồi đi nhanh xuống Nam Mỹ.
Các nghiên cưu ngôn ngữ học cũng đồng quan điểm với những nghiên cứu gen học, với những vết ngôn ngữ cổ xưa có thể được tìm thấy trong các ngôn ngữ nói tại Siberia và trong những ngôn ngữ nói tại châu Mỹ.