cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Illinois
Tên gọi
Có hai giả thuyết về nguồn gốc tên gọi của tiểu bang Illinois. Giải thuyết thứ nhất cho rằng tên gọi này bắt nguồn từ chữ ilenweewa trong tiếng thổ dân Algonquian (hay còn gọi là người Miami-Illinois) có nghĩa là "Anh/cô ấy nói bình thường". Tuy nhiên một giả thuyết khác lại cho rằng tên gọi này bắt nguồn từ tên bộ lạc thổ dân da đỏ Illiniwek một thời từng phát triển thịnh vượng tại vùng đất này. Cái tên Illiniwek có nghĩa là "những con người siêu đẳng" hoặc "con người".
Địa lý
200px|nhỏ|Bản đồ các thành phố và đường sá lớn ở Illinois Nằm ở phía đông bắc tiểu bang Illinois là hồ Michigan. Illinois giáp với Indiana về phía đông, giáp với Wisconsin về phía bắc. Biên giới với hai tiểu bang Missouri về phia tây nam và Iowa về phis tây bắc là con sông Mississippi. Illinois giáp với Kentucky về phía đông nam qua sông Ohio. Ngoài ra tiểu bang này còn giáp với Michigan nhưng chỉ qua đường biên giới nước trên hồ Michigan.
Mặc dù Illinois nằm hoàn toàn trong khu vực Đồng bằng Trung tâm, nhưng tiểu bang này vẫn được chia làm 3 vùng địa lý với nhiều đặc điểm khác biệt nhau:
Khu vực ngoài đại đô thị Chicago thường được gọi là "Hạ Illinois". Tuy nhiên cư dân ở miền Trung và Nam Illinois coi khu vực của họ là một vùng địa lý và văn hóa riêng biệt nên không sử dụng tên gọi này.
Khí hậu
Với chiều dài từ bắc đến nam trải dài 640 km và nằm ở vị trí trung tâm lục địa Bắc Mỹ, khí hậu Illinois thay đổi giữa các vùng miền khác nhau. Phần lớn lãnh thổ bang Illinois có khí hậu lục địa ẩm với mùa hè nóng và ẩm còn mùa đông thì lạnh giá. Miền nam Illinois tiếp giáp với khu vực có khí hậu cận nhiệt đới ẩm nên có mùa đông ôn hòa hơn đôi chút. Lượng mưa trung bình của Illinois dao động từ nơi cao nhất là miền nam (1220 mm) đến nơi thấp nhất ở miền bắc là 890 mm. Khu vực thành phố Chicago thường có tuyết rơi dày vào mùa đông với lượng mưa tuyết đo được trung bình là 96 cm, trong khi ở miền nam tiểu bang lượng mưa tuyết thường ít hơn 35 cm.
Nhiệt độ cao nhất ghi được tại Illinois là 47 °C vào ngày 14 tháng 7 năm 1954 tại East St. Louis. Còn nhiệt độ thấp nhất ghi được là -38 °C vòa ngày 5 tháng 1 năm 1999 tại Congerville.
Trung bình hàng năm, Illinois phải chịu khoảng 50 ngày mưa bão, cao hơn so với bình quân toàn nước Mỹ. Illinois là nơi thường xảy ra lốc xoáy, trung bình 35 cơn một năm. Vụ lốc xoáy gây chết người nhiều nhất trong lịch sử nước Mỹ đã xảy ra tại Illinois và hai bang kế cận vào năm 1925 làm cho 695 người chết, trong đó có 613 người sống tại Illinois.
Các thành phố lớn nhất
Thành phố Chicago là trung tâm kinh tế lớn nhất của tiểu bang Illinois cũng như của miền Trung Tây nước Mỹ. Tuy nhiên thủ phủ của tiểu bang Illinois lại đặt ở thành phố nhỏ Springfield.
Thời kỳ Tiền Colombo
150px|nhỏ|trái|Những họa tiết của nền văn hóa tiền Colombo tại Illinois Trước khi người châu Âu đến khai phá nước Mỹ, tại Illinois đã từng tồn tại một nền văn hóa với tên gọi Cahokia. Tuy nhiên nền văn minh này đã bị biến mất vào thế kỉ 15 mà không rõ lý do. Những người chủ tiếp theo của Illinois là người Illini, một liên minh chính trị giữa các bộ lạc da đỏ bản địa. Năm 1700, ước tính có khoảng 25.000 người da đỏ Illinois bản địa nhưng những cuộc tấn công của bộ lạc Iroquois đã khiến dân số của người Illini giảm đi nhiều. Thành viên của các bộ lạc Potawatomi, Miami, Sauk cũng đến định cư tại miền đông và miền bắc Illinois.
Người châu Âu khai phá
Năm 1673, hai nhà thám hiểm người Pháp là Jacques Marquette và Louis Jolliet đã khám phá ra sông Illinois. Năm 1680, người Pháp đã xây dựng đồn lũy đầu tiên của họ tại nơi mà ngày nay là thành phố Peoria. Illinois được duy trì là một lãnh thổ của Đế chế Pháp cho tới tận năm 1763, khi nó bị nhượng lại cho người Anh. Năm 1778, George Rogers Clark tuyên bố vùng Illinois thuộc về Virginia. Năm 1783, Virginia chuyển vùng đất này cho liên bang quản lý và Illinois được sáp nhập vào Lãnh thổ tây bắc.
Thế kỉ 19
150px|nhỏ|[[Quarter kỷ niệm tiểu bang|Đồng tiền kỷ niệm Illinois có hình Lincoln]]
Ngày 3 tháng 2 năm 1809, vùng lãnh thổ Illinois được thành lập với thủ phủ đặt tại thành phố Kaskaskia. Năm 1818, Illinois chính thức được gia nhập Hoa Kỳ và trở thành tiểu bang thứ 21. Một lượng lớn người nhập cư từ Kentucky đã đổ vào tiểu bang mới này. Những thay đổi về địa giới hành chính sau đó đã khiến Illinois mở rộng lên phía bắc để bao gồm cả hải cảng Chicago, nay là thành phố lớn nhất Illinois.
Những cuộc chiến tranh giữa những bộ tộc da đỏ bản địa với người da trắng đến sau vẫn tiếp diễn. Năm 1832, cuộc chiến tranh Diều Hâu Đen (Black Hawk War) bùng nổ tại Illinois và Wisconsin. Quân đội chính phủ Mỹ được cử tới và đã đẩy người da đỏ sang vùng Iowa.
Illinois nổi tiếng với việc chống lại chế độ nô lệ. Ngay từ khi gia nhập liên bang, tiểu bang Illinois đã tuyên bố bãi bỏ chế độ nô lệ. Tổng thống Abraham Lincoln đến từ Illnois là một trong những nhân vật vĩ đại nhất lịch sử nước Mỹ khi ông tuyên bố xóa bỏ chế độ nô lệ và giữ vững sự thống nhất đất nước trước việc các bang theo chế độ nô lệ ở miền Nam đòi ly khai. Trong cuộc nội chiến, đã có 250.000 đàn ông Illinois tham gia vào quân đội của Liên bang, nhiều thứ 4 cả nước.
Sau cuộc nội chiến, nền công nghiệp của Illinois phát triển mạnh mẽ với những ngành như cơ khí, luyện kim, chế biến lương thực thực phẩm... Đây cũng là nơi phong trào công nhân phát triển mạnh nhất nước Mỹ. Ngày 1 tháng 5 năm 1886, cuộc Tổng bãi công của công nhân thành phố Chicago nổ ra đòi ngày làm 8 giờ đã buộc giới chủ phải nhượng bộ. Về sau ngày này được lấy làm ngày Quốc tế lao động.
Thế kỉ 20
Bước sang thế kỉ 20, kinh tế Illinois tiếp tục phát triển cho đến cuộc Đại khủng hoảng 1929 làm một nửa số công nhân tại Illinois thất nghiệp. "Chính sách mới" của tổng thống Franklin Roosevelt đã góp phần làm ổn định lại nền kinh tế. Khi Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra, nhu cầu chiến trường tăng mạnh đã dẫn đến sự hồi phục của nền kinh tế Illinois. Illinois đã đóng góp rất nhiều sức người và sức của trong hai cuộc thế chiến.
Trong thập niên 1960 và thập niên 1970, kinh tế Illinois bắt đầu có biểu hiện suy thoái. Ngày nay, bên cạnh những ngành công nghiệp truyền thống như luyện kim, cơ khí, chế biến lương thực thực phẩm, Illinois đang nỗ lực xây dựng một nền kinh tế hậu công nghiệp với những ngành công nghệ cao như điện tử, tin học, tài chính...
Năm 1970, Hội nghị Hiến pháp lần thứ 6 được tổ chức nhằm soạn thảo một hiến pháp mới cho tiểu bang Illinois thay thế bản hiến pháp cũ có từ năm 1870. Trận lũ lịch sử tại vùng thượng sông Mississippi năm 1993 đã nhấn chìm nhiều nhà cửa và gây nhiều thiệt hại nghiêm trọng cho tiểu bang này.
Nhân khẩu
150px|nhỏ|Bản đồ mật độ dân số Illinois Theo số liệu năm 2006, dân số của Illinois là 12,8 triệu người, đứng hàng thứ 5 nước Mỹ sau California, Texas, New York và Florida. So với năm trước, dân số Illinois tăng thêm 65.000 người. Sự gia tăng dân số tại Illinois bao gồm cả sự gia tăng dân số tự nhiên và quá trình nhập cư của người dân các nơi khác, đặc biệt là người nước ngoài vào tiểu bang này. Thống kê năm 2004 cho biết 13,3% dân số Illinois được sinh ra tại ngoại quốc.
Phân bố chủng tộc của Illinois trong năm 2005 như sau :
Có tới gần 30% người Illinois da trắng thừa nhận có nguồn gốc Đức. Cộng đồng người Mỹ gốc Phi tập trung đông nhất tại hai thành phố Chicago và East St. Louis. Người Mỹ và người Mỹ gốc Anh tập trung nhiều ở vùng phía đông nam trong khi vùng đại đô thị Chicago lại có một lượng lớn các sắc dân gốc Ireland, México và Ba Lan. Theo thống kê, có 10,85% dân số Illinois nói tiếng Tây Ban Nha tại nhà, và 1,6% nói tiếng Ba Lan.
Tôn giáo
Đạo Thiên chúa và Đạo Tin lành là những tôn giáo phổ biến tại Illinois. Cộng đồng người theo Đạo Thiên chúa tập trung chủ yếu quanh khu vực thành phố Chicago và chiếm khoảng 30% dân số, trong khi đó cộng đồng người theo các giáo phái khác nhau của đạo Tin lành chiếm 49%. Thành phố Chicago với sự đa văn hóa của mình cũng là nơi tập trung nhiều tôn giáo của các cộng đồng nhập cư như đạo Hindu, đạo Sikh, đạo Hồi, đạo Do Thái và nhiều tôn giáo khác nữa.
Kinh tế
200px|nhỏ|Một góc thành phố [[Chicago]] Với nguồn đất đai màu mỡ, Illinois có một nền nông nghiệp khá phát triển. Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu của Illinois là ngô, đậu tương, lợn, gia cầm, các sản phẩm từ sữa. Illinois là tiểu bang dẫn đầu nước Mỹ về xuất đậu tương, đạt khoảng 500 triệu giạ vào năm 2004. Illinois cũng xếp thứ hai cả nước về sản lượng ngô. Các trường đại học của Illinois cũng đang xúc tiến áp dụng khoa học công nghệ vào nông nghiệp để tạo ra nhiều loại sản phẩm nông nghiệp đa dạng hơn nữa.
Về công nghiệp, Illinois có nhiều lợi thế với những mỏ than, dầu hỏa, khoáng sản trữ lượng lớn ở phía nam, thúc đầy nền công nghiệp Illinois phát triển mạnh. Những ngành công nghiệp truyền thống của Illinois là cơ khí, luyện kim, hóa chất, chế biến lương thực thực phẩm... nhưng ngày nay đang phát triển những ngành công nghệ cao và du lịch. Chicago là trung tâm kinh tế và tài chính lớn nhất tiểu bang.
Chính trị
Suốt chiều dài lịch sử, Illinois là một chiến trường tranh đấu quyết liệt giữa Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ. Tuy nhiên trong những năm gần đây, Đảng Dân chủ đang có xu hướng chiếm ưu thế tại Illinois, đặc biệt là tại thành phố Chicago và khiến cho Illinois trở thành bang có tỉ lệ ủng hộ Đảng Dân chủ cao nhất tại vùng Trung Tây. Liên tục trong năm kỳ bầu cử tổng thống vừa qua, Illinois đã bầu cho các thượng nghị sĩ của Đảng Dân chủ làm tổng thống.
Trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ 2008, cả hai ứng cử viên của Đảng Dân chủ đều có xuất xứ từ Illinois. Thượng nghị sĩ Hillary Clinton sinh tại Illinois nhưng tranh cử với tư cách thượng nghị sĩ bang New York. Còn ứng cử viên Barack Obama sinh tại Honolulu, Hawaii tranh cử với tư cách thượng nghị sĩ bang Illinois. Ông Barack Obama đã làm nên lịch sử khi trở thành vị tổng thống thứ ba của tiểu bang Illinois và cùng là tổng thống da màu đầu tiên của nước Mỹ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu bang Hoa Kỳ Thể loại:Cựu thuộc địa của Pháp Thể loại:Trung Tây Hoa Kỳ
Tipula armillata
Tipula armillata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
ORSIS T-5000
ORSIS T-5000 (tiếng Nga:ОРСИС Т-5000) là loại súng bắn tỉa có độ chính xác cao do nhà máy ORSIS thuộc tập đoàn tư nhân GK Promtechnologyy tại Mát-xcơ-va chế tạo. Khẩu súng này được giới thiệu lần đầu trong Triển lãm vũ khí xuất khẩu Nga năm 2011. Loại súng này được sử dụng trong các lực lượng đặc nhiệm, các lực lượng thực thi pháp luật, các lính bắn tỉa trong quân đội hay dùng để săn bắn thể thao.
Thiết kế
T-5000 sử dụng thiết kế thoi nạp đạn trượt lên đạn thủ công cũng như thoi nạp đạn xoay với hai móc khóa viên đạn cố định vào vị trí. Cơ chế bắn lên đạn thủ công khiến tốc độ bắn chậm hơn so với súng bán tự động, nhưng ưu điểm là giúp tăng độ chính xác của phát bắn. Súng có thể được làm thích hợp với người thuận tay phải hoặc tay trái tùy theo yêu cầu.
Hai phiên bản chính của loại súng này sử dụng loại đạn 7,62x51mm (.308 Winchester) cho tầm bắn ngắn và loại đạn .338 Lapua Magnum (8,6x70mm) cho tầm xa. 5 loại đạn sử dụng cho T-5000 đều là các loại đạn tiêu chuẩn của phương Tây chứ không phải đạn sử dụng trong quân đội Nga.
Các chi tiết của súng được làm bằng thép không gỉ, nòng súng được gắn một cách tự do và được khắc rãnh bên ngoài để tăng khả năng tản nhiệt, đầu nòng súng gắn bộ phận chống giật nhưng có thể tháo ra để gắn bộ phận chống giật khác hiệu quả hơn nếu có. Báng súng có thể điều chỉnh chiều dài và chiều cao để phù hợp với xạ thủ. Báng súng và ốp lót tay làm bằng nhựa tổng hợp và sợi thủy tinh để giúp giảm trọng lượng súng và nâng cao độ bền. Phôi gia công súng được cung cấp từ Mỹ và một số máy móc đã được thiết kế với sự hỗ trợ của các chuyên gia tư vấn từ Thụy Sĩ và Đức.
Tất cả các bộ phận quan trọng của súng như nòng súng, cò súng (đã xử lý nhiệt và xử lý hóa học đặc biệt), kim hỏa, bệ khóa nòng và thoi đẩy về đều được gia công từ thép cao cấp không gỉ, nắp hộp khóa nòng được làm từ hợp kim titan nhẹ, bền, chống ăn mòn tốt). Cấu trúc hình học bên trong của súng được tối ưu hóa và được chế tạo với kích thước cực kỳ chính xác (dung sai về độ sâu của rãnh xoắn chỉ là 0,0025 mm), công thức độc quyền bên trong súng (số rãnh xoắn, số vòng xoắn, chiều dài nòng, chiều dài ổ nạp đạn) không được nhà sản xuất nào trên thế giới sử dụng, nòng súng được sản xuất theo công nghệ ốp lát tay lưới mắt cáo đã được thay đổi (sản xuất bằng hợp kim cứng), cho phép nòng súng đạt được những đặc tính riêng biệt. Vì vậy súng đạt được độ chính xác và độ chụm ở mức rất cao. Áp lực lên cò súng có thể được điều chỉnh giữa 500-900 gram hoặc giữa 1.000-1.500 gram, để làm thay đổi độ nhạy cũng có thể điều chỉnh theo sở thích tự nhiên của xạ thủ. Báng súng được làm bằng hợp kim dura D16T thường được sử dụng trong ngành hàng không, cho phép đạt được độ bền cao nhất. Trên báng lắp một tấm thép tỳ má có rãnh trượt để điều chỉnh vị trí, tạo tư thế thoải mái và chắc chắn khi ngắm bắn. Kỹ thuật gấp báng với một chốt cơ khí ở vị trí gấp để có thể thu gọn chiều dài súng khi mang vác. Độ chính xác của T-5000 vượt trội so với phần lớn các loại súng trường tương tự của Nga cũng như của nước ngoài. Độ chính xác của súng rất cao, độ tản mát của đường đạn chỉ nhỏ hơn 0,5 MOA (chỉ số 1 MOA (phút-góc) tương ứng với độ lệch viên đạn trên bia là 2,9 cm ở khoảng cách 100 m) Với một số nỗ lực, độ chính xác 0,3 MOA có thể thường xuyên đạt được
Hộp đạn của súng có thể chứa từ 5 đến 10 viên và làm bằng nhôm ép. Nút khóa an toàn nằm ở phía sau ngay trên thoi nạp đạn với ba chế độ là: Bắn, an toàn và an toàn khóa cố định thoi nạp đạn. Súng không có điểm ruồi nhưng có thanh răng để gắn các loại ống ngắm khác nhau. Súng có thể gắn thêm chân chống và các bộ phận khác để xạ thủ tác chiến dễ dàng hơn.
Khẩu súng đã được các đội bắn tỉa của Nga thử nghiệm ngoài trường bắn và cho kết quả rất chính xác. Lực lượng đặc nhiệm Alfa FSB ưu tú của Nga đã giành chiến thắng trong cuộc thi bắn tỉa quốc tế năm 2012 với những khẩu súng trường này
Do áp dụng nhiều công nghệ hiện đại nên giá thành một khẩu súng T-5000 là không rẻ, lên tới 7.000 - 8.000 USD một khẩu (tùy phiên bản).
Sản xuất
Theo chuyên gia quân sự Alexander Vershinin, súng bắn tỉa T-5000 có tầm bắn trên 2 km, đạt độ chính xác cao ở khoảng cách xa. Súng sở hữu độ giật thấp, độ nặng cò súng có thể thay đổi, trang bị hệ thống kính ngắm và nòng súng được phủ vật liệu bí mật để đảm bảo độ chính xác. Nhưng nó vẫn còn nhiều hạn chế trước khi đưa vào biên chế đại trà. Việc nâng cấp súng có một số công nghệ mua của nước ngoài, khiến súng trường bắn tỉa ORSIS bị ảnh hưởng bởi lệnh cấm vận của Mỹ và châu Âu. Công ty sản xuất cũng cần xác định rõ mẫu súng này sẽ biên chế cho lực lượng nào, bởi thông số chiến đấu của T-5000 không phù hợp với lính bắn tỉa trong quân đội, lực lượng thường tác chiến ở khoảng cách ngắn hơn so với tầm bắn của súng
Tổng giám đốc của ORSIS Alexei Sorokin trong một cuộc phỏng vấn cho biết cty của ông có sử dụng máy móc của Đức, Nhật, Hàn Quốc, cơ điện tử của Thụy Sỹ và máy cắt CNC của Mỹ. T-5000 được bán trên khắp thế giới và có thể được tìm thấy trong tay của những tay bắn súng nghiệp dư cũng như trong tay của các đơn vị đặc nhiệm trên khắp thế giới. Tuy nhiên, nó xuất hiện chủ yếu ở Trung Đông và Đông Nam Á, nơi các doanh nghiệp vũ khí của Nga có mối quan hệ chặt chẽ
T-5000 thậm chí từng được xem xét đưa vào sử dụng trong quân đội để thay thế súng bắn tỉa SVD đã lỗi thời. Tuy nhiên, tình trạng quan liêu, vận động hành lang và xung đột lợi ích đã kết thúc khả năng này. Đối với các cơ quan chính phủ Nga, một yếu tố ngăn cản họ mua súng là việc T-5000 được chế tạo dành riêng cho cỡ đạn do nước ngoài sản xuất chứ không dùng cỡ đạn của quân đội Nga
Các vũ khí này đã chính thức được bán cho lực lượng an ninh Iraq và sau đó xuất hiện trong tay các chiến binh khủng bố IS chống lại Iraq.
Liên kết ngoài
Thể loại:Súng ngắm Thể loại:Súng Nga
Voiteg
Voiteg là một xã thuộc hạt Timiș, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 2428 người.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của hạt Timiș
Triệu Tử Nặc
Triệu Tử Nặc (, Chiu, Sabrina Chi Lok; sinh ngày ). Là nữ ca sĩ Hồng Kông, từng là một sao nhí sôi nổi ở Trung Quốc đại lục, sở trường là ca hát và biểu diễn Piano. Là Quý quân của chương trình tìm kiếm tài năng ca hát "Thanh mộng truyền kỳ 2" của TVB.
Cuộc sống thuở nhỏ
Triệu Tử Nặc có cha là người đại lục, mẹ là người Hồng Kông, học ở trường quốc tế nên vẫn chưa thể nói thạo Tiếng Quảng Đông. Về nơi sinh và cư trú lâu dài, có nguồn tin cho rằng cô sinh ra ở Hồng Kông và cùng gia đình chuyển đến Vương quốc Anh trong những năm đầu, mà Weibo cá nhân của cô ấy đề cập rằng cô ấy đã học ở Hồng Kông trong thời gian dài, có thể có sự mâu thuẫn hoặc hiểu lầm giữa các mô tả.
Sự nghiệp diễn nghệ
phải|nhỏ|258x258px|Ngày 10/7/2022, Triệu Tử Nặc tại hoạt động gặp mặt người hâm mộ ở Windsor House. Triệu Tử Nặc từ nhỏ đã diễn xuất trong các quảng cáo ở Trung Quốc đại lục, tham gia hơn 40 cái quảng cáo. Trong số đó, có nhiều hợp tác với tập toàn sản xuất điều hòa không khí GREE, cùng Thành Long và chủ tịch của GREE Đổng Minh Châu quay các quảng cáo khác nhau, năm 2018 từng biểu diễn ca hát cùng với ban nhạc trí tuệ nhân tạo do GREE phát triển.
Về Piano, Triệu Tử Nặc bắt đầu học Piano từ năm 5 tuổi, được nhiều bậc thầy nổi tiếng chỉ dạy; 7 tuổi, được mời đến chương trình của CCTV "Khoái lạc cầm đồng" diễn tấu bài nhạc tự cải biên "Mộng ảo tinh không" (梦幻星空) ; 9 tuổi, thi được văn bằng DipABRSM diễn tấu chuyên nghiệp Piano của Học viên Âm nhạc Hoàng gia Anh Quốc; từng diễn tấu cùng sân khấu với Lang Lãng, Lý Vân Địch ; 10 tuổi, từng tổ chức buổi diễn tấu cá nhân; 12 tuổi, thi được văn bằng LRSM cao cấp diễn tấu chuyên nghiệp. . Về ca hát, Triệu Tử Nặc từng tham gia biểu diễn vài bài hát trong chương trình của CCTV "Đồng thanh xướng" (童声唱).
Năm 2022, Triệu Tử Nặc 13 tuổi ở Hồng Kông tham gia chương trình tìm kiếm tài năng âm nhạc của TVB "Thanh mộng truyền kỳ 2" , được huấn luyện viên Lâm Dịch Khuông chọn vào đội đỏ. Trong tập 3 của chương trình, nhờ vào tác phẩm tiếng Phổ thông "Nói xa là xa" (說散就散) có độ khó cao nhận được nhiều chú ý, đoạn video biểu diễn được tải lên Youtube đã nằm trong top 3 video phổ biến nhất và trở thành bài hát đầu tiên của chương trình đạt một triệu lượt xem. Triệu Tử Nặc tiến vào chung kết và trở thành Quý quân của cuộc thi.
Ngày 1/11/2022, cùng các học viên "Thanh mộng truyền kỳ 2" tham gia concert tốt nghiệp Thanh mộng truyền kỳ 2 "Prom Night" được tổ chức ở Sân vận động Macpherson Vượng Giác, đây là concert bán vé công khai đầu tiên mà Tử Nặc tham gia.
Thanh mộng truyền kỳ 2
Số điểm phụ thuộc vào số lượng đèn do 25 giám khảo đưa ra, tức là điểm tuyệt đối là 25 điểm.
Sedan (quận)
Quận Sedan là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Ardennes, ở vùng Grand Est. Quận này có 6 tổng và 79 xã.
Các tổng
Các tổng của quận Sedan là:
Liên kết ngoài
Sedan
Plastosciara longicosta
Plastosciara longicosta là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Plastosciara.
Tham khảo
Thể loại:Plastosciara
Hoplitis simplicata
Tham khảo
Thể loại:Hoplitis Thể loại:Động vật được mô tả năm 1991
Rhode Island
Rhode Island, tên chính thức Tiểu bang Rhode Island (State of Rhode Island), là một tiểu bang nằm trong vùng New England của Hoa Kỳ. Đây là tiểu bang có diện tích nhỏ nhất nước Mỹ với dân số ít thứ 7, nhưng lại là bang có mật độ dân số cao thứ hai, chỉ sau New Jersey. Tuy tên gọi dịch sang tiếng Việt là Đảo Rhode, phần lớn tiểu bang lại nằm trong lục địa. Về vị trí địa lý, Rhode Island giáp với Connecticut về phía tây, Massachusetts về phía bắc và phía đông, và Đại Tây Dương ở phía nam. Một phần nhỏ đường biên hàng hải của Rhode Island trùng với New York. Providence là thủ phủ và là thành phố đông dân nhất của Rhode Island.
Ngày 4 tháng 5 năm 1776, Thuộc địa Rhode Island và Đồn điền Providence là thuộc địa đầu tiên trong Mười ba thuộc địa tuyên bố tách khỏi Vương quốc Anh, và là tiểu bang thứ tư ký Các điều khoản Hợp bang vào ngày 9 tháng 2 năm 1778. Bang này tẩy chay đại hội năm 1787, nơi đề xuất Hiến pháp Hoa Kỳ và ban đầu từ chối thông qua nó ; rốt cuộc trở thành tiểu bang cuối cùng trong số 13 bang lập quốc đặt chữ ký vào Hiến pháp vào ngày 29 tháng 5 năm 1790.
Từ lúc gia nhập Liên bang vào năm 1790, tên chính thức của tiểu bang là Tiểu bang Rhode Island và Đồn điền Providence (State of Rhode Island and Providence Plantations). Vào tháng 11 năm 2020, cử tri tại tiểu bang bỏ phiếu thông qua sửa đổi hiến pháp của bang, rút gọn tên chính thức thành Tiểu bang Rhode Island (State of Rhode Island). Thay đổi này có hiệu lực vào ngày 30 tháng 11 năm 2020 khi kết quả bỏ phiếu được chứng thực. Tên hiệu của tiểu bang là "Tiểu bang Đại dương" (Ocean State), nhằm nhắc đến các vịnh biển lớn chiếm khoảng 14% tổng diện tích của bang.
Nguồn gốc
Mặc dù có chữ Island (nghĩa là Đảo trong tiếng Việt) trong tên gọi, phần lớn Rhode Island lại nằm trong phần lục địa Hoa Kỳ. Trước năm 2020, tên chính thức của bang là Tiểu bang Rhode Island và Đồn điền Providence do kết quả của việc sáp nhập bốn Khu dân cư thuộc địa. Hai khu dân cư Newport và Portsmouth nằm trên một hòn đảo ngày nay có tên gọi là Đảo Aquidneck nhưng vào thời Thuộc địa có tên là Đảo Rhode (Rhode Island). Đồn điền Providence là tên gọi của vùng thuộc địa do Roger Williams lập ra ở khu vực thủ đô Providence của tiểu bang. Vùng đất thứ tư là khu dân cư Warwick; do đó mà trong tên gọi Providence Plantations sử dụng số nhiều.
Nguồn gốc của từ Đảo Rhode ngày nay vẫn còn được tranh cãi, nhưng có thể do ảnh hưởng từ hai sự kiện sau:
Lần đầu tiên tên "Rhode Island" được dùng cho đảo Aquidneck trong văn bản là vào năm 1637 bởi Roger Williams. Tên gọi này được dùng chính thức cho hòn đảo vào năm 1644 như sau: "Aquethneck từ nay về sau sẽ được gọi là Isle of Rodes hoặc Rhode-Island." Tên "Isle of Rodes" (Đảo Rodes) được dùng trong văn bản pháp lý đến tận năm 1646.
Những người Anh định cư đầu tiên ở khu vực Providence, do người Narragansett giao cho Roger Williams vào năm 1636. Vào thời điểm đó, Williams chưa được sự cho phép của hoàng gia Anh, vì ông tin rằng người Anh không có quyền giành đất trong lãnh địa của người Narragansett và người Wampanoag. Tuy vậy, vào năm 1643, ông gửi thư lên Charles I của Anh để yêu cầu được công nhận Providence và các thị trấn lân cận là một thuộc địa, do các thuộc địa Boston và Plymouth lân cận đe dọa xâm chiếm thị trấn. Ông đã dùng tên gọi "Providence Plantations" trong bản tấu của mình, trong đó chữ plantation được dùng với nghĩa là khu vực định cư (settlement) hay thuộc địa (colony), chứ không phải là đồn điền. Do đó mà "Providence Plantations" trở thành tên gọi chính thức của vùng thuộc địa này từ năm 1643 cho đến năm 1663 khi hiến chương mới được ban hành. Năm 1790, sau Cách mạng Hoa Kỳ, tiểu bang mới ghép cả "Rhode Island" và "Providence Plantations" lại để trở thành "State of Rhode Island and Providence Plantations" (Tiểu bang Rhode Island và Đồn điền Providence).
Thay đổi tên gọi
Từ plantation trong tên tiểu bang bắt đầu trở thành vấn đề gây tranh cãi trong thế kỷ 20 khi vấn đề nô lệ và vai trò của nó trong lịch sử của Rhode Island bắt đầu được phân tích nhiều hơn. Những người muốn bỏ từ plantation cho rằng từ vựng này, đối với nhiều người Rhode Island, là biểu tượng của một di sản đàn áp cũng như tình trạng nô lệ tại các thuộc địa và tại Hoa Kỳ sau thời kỳ thuộc địa. Những người ủng hộ việc giữ nguyên tên gọi thì cho rằng plantation chỉ đơn giản là một từ đồng nghĩa với khu vực thuộc địa (colony) và không hề liên quan gì đến chế độ nô lệ.
Đại hội đồng bỏ phiếu vào ngày 25 tháng 6 năm 2009 để tổ chức một cuộc thăm dò ý kiến vào tháng 11 năm 2010 để quyết định xem cụm từ "and Providence Plantations" (và Đồn điền Providence) có nên được xóa khỏi tên chính thức hay không. Cuộc bầu cử diễn ra ngày 2 tháng 11 năm 2010 với kết quả là đại đa số người dân (78% so với 22%) muốn giữ nguyên tên gọi gốc.
Các thành phố lớn
Dân số năm 2000.
Tham khảo
Thể loại:Tiểu bang Hoa Kỳ Thể loại:New England Thể loại:Cựu thuộc địa Anh Thể loại:Đông Bắc Hoa Kỳ Thể loại:Tiểu bang Đông Duyên hải Hoa Kỳ Thể loại:Vùng đô thị Providence
Phan Lạc Hoa
Phan Lạc Hoa (23 tháng 5 năm 1947 – 19 tháng 9 năm 1982) là một nhạc sĩ người Việt Nam. Ông là tác giả của ca khúc "Tàu anh qua núi" được đón nhận nồng nhiệt bởi công chúng Việt Nam qua giọng hát của vợ mình là ca sĩ Thanh Hoa. Trong hơn 10 năm hoạt động nghệ thuật, sự nghiệp của Phan Lạc Hoa gắn liền với những ca khúc "Tàu anh qua núi", "Tình yêu trên dòng sông quan họ". Cuộc hôn nhân và cái chết của ông cũng là một trong những đề tài được báo chí Việt Nam đưa tin rầm rộ.
Thời thơ ấu
Phan Lạc Hoa là con của một gia đình danh giá và giàu có tại xã Hữu Bằng, huyện Thạch Thất, tỉnh Sơn Tây (nay là Hà Nội). Cha ông là một nhà Nho có tiếng ở trấn Sơn Tây. Nhà ông có bảy anh chị em, Phan Lạc Hoa là con thứ năm. Khi lên 8 tuổi, vì có tài sản đáng kể nên gia đình Phan Lạc Hoa bị quy thành địa chủ, bị đấu tố và buộc phải tịch thu toàn bộ gia sản, khiến cho anh em ông phải li tán trong thời kì thực thi chính sách "Cải cách ruộng đất".
Đến vùng than mỏ
Năm 1960, anh trai ông là Phan Lạc Hứa tình nguyện đến vùng Than Quảng Ninh làm việc và đưa theo Phan Lạc Hoa 13 tuổi đến cùng. Trong khi ông Hứa xin vào làm công nhân ở một xưởng điện thì Phan Lạc Hoa được xin vào học tại một trường công (nay ngôi trường thuộc Thành phố Cẩm Phả). Hai anh em ông dựng tạm một căn nhà tranh tre trên đồi Lán Gianh, cách trung tâm Cẩm Phả khoảng 6km.
Phan Lạc Hoa đã kết bạn với nhiều người, trong đó có Quang Thọ. Nhóm bạn Phan Lạc Hoa, Quang Thọ…được ông Tô Sinh dạy đàn, dạy nhạc. Sau này, bạn ông Hứa, ông Hoa nhiều người trở thành nghệ sĩ nổi tiếng. Chính những người bạn này đã giúp đỡ hai anh em trong những ngày mưu sinh tại vùng mỏ Than. Phan Lạc Hoa cùng anh trai có hơn ba năm ở trong một gia đình nhận nuôi có đầy đủ điều kiện chăm sóc. Ban ngày ông đi học, thời gian còn lại sang phụ học khâu giày cho một ông chủ tiệm người Hoa cạnh nhà.
Khi học lên trường cấp II, Phan Lạc Hoa theo bạn bè lên rừng xuống biển kiếm sống. Từng có thời gian vì cuộc sống khó khăn, Phan Lạc Hoa đi nhặt than ở núi Trọc, Mỏ than Đèo Nai. Phan Lạc Hoa phải nhặt than đem bán nhằm kiếm thêm thu nhập về giúp gia đình anh trai đong gạo, mua thực phẩm. Những lúc nghỉ giải lao, ông thường ngẫu hứng hát những ca khúc nổi tiếng thời bấy giờ. Tiếng hát của ông nhận được sự yêu thích từ công nhân mỏ ở công trường.
Thời kì Chiến tranh Việt Nam
Những năm Đế quốc Mỹ ném bom nhằm tàn phá vùng Mỏ, Phan Lạc Hoa theo gia đình anh trai đi sơ tán, thay đổi nhiều chỗ ở. Năm 1967, khi biết tin có đoàn trên Hà Nội về tuyển văn công, Phan Lạc Hoa cùng một vài người bạn rủ nhau đi dự tuyển. Cuối cùng, ông trúng tuyển thanh nhạc. Từ đó, Phan Lạc Hoa rời vùng Mỏ lên nhập học tại Trường Âm nhạc Việt Nam, chính thức đi theo con đường nghệ thuật.
Hôn nhân với Thanh Hoa
Phan Lạc Hoa kết hôn với Thanh Hoa, người cùng học tại trường nhạc với ông nhưng nhập học sớm hơn 3 năm. Khi biết Thanh Hoa có thai, Phan Lạc Hoa bỏ đi chơi xa nhưng về sau ông vẫn tìm lại Thanh Hoa. Họ về sống với nhau mà không có đám cưới.
Khi vợ mình đã gây được sự chú ý và được đón nhận với sự nghiệp ổn định, Phan Lạc Hoa lại có thời gian dài chật vật tìm việc. Cuối cùng, ông xin vào được Đoàn văn công Đường sắt của Tạ Đình Đề và chỉ được hát trong dàn hợp xướng. Chính sự nổi tiếng của vợ mình lúc bấy giờ và cuộc sống bí bách trong việc tìm hướng đi cho sự nghiệp của Phan Lạc Hoa đã khiến cuộc hôn nhân của họ có xung đột. Phan Lạc Hoa là người quyết định chấm dứt cuộc hôn nhân 10 năm này.
Bản thân Phan Lạc Hoa chỉ muốn Thanh Hoa sinh nhiều con, ít biểu diễn, chủ yếu dành thời gian để lo việc gia đình. Sau đó, ông bắt đầu sáng tác ca khúc. Những bài hát của ông đã khẳng định được tài năng âm nhạc của bản thân. Chính Thanh Hoa cũng là người đưa những tác phẩm âm nhạc của Phan Lạc Hoa tới công chúng và cũng chính những bài hát của Phan Lạc Hoa đã giúp nữ ca sĩ trở nên nổi tiếng hơn.
Năm 2017, Thanh Hoa thể hiện ca khúc "Ngày Bác về thăm quê" lần đầu được giới thiệu tới công chúng tại Quảng trường Hồ Chí Minh (Vinh, Nghệ An). Đây là sáng tác được Phan Lạc Hoa viết vào khoảng thời gian 3 tháng trước khi ông qua đời. Bài hát được biểu diễn nhân kỷ niệm 60 năm ngày Hồ Chí Minh về thăm quê lần thứ nhất (16 tháng 6 năm 1957).
Ca khúc Tàu anh qua núi
Ca khúc "Tàu anh qua núi" của nhạc sĩ Phan Lạc Hoa được nhiều thế hệ khán giả Việt Nam tỏ ra yêu mến. Khi nhắc đến "Tàu anh qua núi", nhiều người cho rằng Phan Lạc Hoa viết tặng riêng cho Thanh Hoa bởi ca khúc gắn liền với tên tuổi bà, tuy nhiên trên thực tế không phải vậy. Thời điểm này, Phan Lạc Hoa đang hoạt động tại đoàn văn công của Tổng cục Đường sắt. Ca khúc này được sáng tác trên đoàn tàu mà hai vợ chồng ông đi qua đèo Hải Vân. Bạn gái của vị trưởng tàu đã qua đời trong lúc gỡ mìn để nối đường ray trong cuộc chiến tranh Việt Nam. Xúc động trước câu chuyện nên ông đã sáng tác bài hát và bí mật bảo Thanh Hoa học thuộc để đến ga Sài Gòn hát tặng vị trưởng tàu. Phan Lạc Hoa đã đàn thử cho Thanh Hoa xem giai điệu của ca khúc. Đến 8 giờ sáng ngày hôm sau, ca khúc chính thức được hoàn thành. Theo báo Tổ quốc nhận định, dù được nhiều ca sĩ Việt Nam danh tiếng ở mọi thế hệ thể hiện, nhưng trong ký ức công chúng Việt Nam, "tàu anh qua núi" vẫn gắn liền với tiếng hát Thanh Hoa.
Bệnh tật
Tại Bệnh viện Bạch Mai, ông trở thành bệnh nhân được yêu mến của khoa Tâm – Thần kinh. Cuộc đời và bệnh tật của ông được một sinh viên nội trú quan tâm và chọn làm luận văn tốt nghiệp bác sĩ nội trú khóa 1979–1982. Vị bác sĩ này là Kim Việt, về sau là Viện trưởng Viện sức khỏe tâm thần của bệnh viện. Phan Lạc Hoa cuối cùng được chẩn đoán thể tâm căn sau một thời gian điều trị. Chính chẩn đoán cuối cùng này đã tránh cho ông khỏi phải đi điều trị lâu dài ở Trâu Quỳ, nơi có Bệnh viện Tâm thần Trung ương. Ở bệnh viện, ông phải sống giữa hai trạng thái lúc trầm cảm và lúc tỉnh táo. Khi tỉnh táo, Phan Lạc Hoa liên tục sáng tác nhạc.
Tự tử
Một tháng sau khi toà án xử ly hôn và đúng sau đêm diễn của Thanh Hoa với 3 bài hát nổi tiếng mà bà hát, Phan Lạc Hoa tự tử. Ông trở về nhà và treo cổ sau khi cùng bạn bè đến Nhà hát Lớn Hà Nội nghe vợ cũ hát. Những bài hát mà Thanh Hoa biểu diễn tối đó có "Tàu anh qua núi", "Tình yêu trên dòng sông quan họ", "Em vẫn đợi anh về". Nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo cho biết theo lời kể của Thanh Hoa thì sau đêm diễn, khi các con đã ngủ, Phan Lạc Hoa từng pha cà phê ngỏ ý Thanh Hoa hủy giấy ly hôn nhưng không thành. Phan Lạc Hoa tuyên bố cả hai sẽ "đi tàu suốt" (cùng chết), khiến cho Thanh Hoa sợ hãi và chạy sang nhà hàng xóm. Sau đó, nghe tiếng đạp tường vọng sang, Thanh Hoa chạy về nhà từ cửa sau, nhưng không thấy Phan Lạc Hoa ở trong nhà, trong khi cửa trước đã bị khóa ngoài. Bà chạy vội vàng sang gõ cửa nhạc sĩ Lê Đình Lực, khi hai người đến hiên trước cửa nhà thì Phan Lạc Hoa đã treo cổ. Thanh Hoa liền kêu cứu nhưng đã không kịp.
Sau cái chết
Xung quanh cái chết của Phan Lạc Hoa có rất nhiều lời đồn đoán, thậm chí là thêu dệt. Ông đã tự tử nhưng không để lại thư tuyệt mệnh. Cả Bộ môn, Khoa Tâm thần và sinh viên đã tỏ ra ân hận vì để ông về thăm nhà vào ngày hôm đó. Sau cái chết của chồng cũ, Thanh Hoa phải đối diện những lời chỉ trích của cả dư luận và khán giả. Đài Tiếng nói Việt Nam đã cho ngừng phát thanh các bài hát của Thanh Hoa vì sức ép dư luận. Trong một đêm diễn, nữ ca sĩ từng bị một số khán giả là bạn bè của chồng cũ xúc phạm. Thậm chí có người nói Thanh Hoa là người gây ra cái chết của chồng.
30 năm sau đó, sự việc một lần nữa được kể lại qua lời kể của bác sĩ Sao Hồng, người sinh viên thực tập khoa Tâm thần, bệnh viện Bạch Mai từng có thời gian chăm sóc cho Phan Lạc Hoa. Trong đó ông có nhắc đến có cuộc sống cô độc cuối đời của Phan Lạc Hoa, những ngày chữa bệnh tại bệnh viện, những ngày buồn khi ông và vợ quyết định ly hôn và cuối cùng là cái chết do treo cổ tự tử để lại nhiều nghi vấn. Con gái của của hai người đã lên tiếng rằng có nhiều chi tiết "nồi chõ" (ý chỉ sự phỏng đoán cá nhân qua những tin đồn thất thiệt) nhưng cô này cũng bày tỏ có một số chi tiết mà cô tin là có thật.
Con cái
Cuộc hôn nhân của Phan Lạc Hoa với vợ gồm 3 người con. Con gái Phan Huyền Thư, con gái Phan Thái Lữ và con trai Phan Lạc Cao Nguyên mất khi mới 1 tuổi vì bị phù phổi trong một sự cố cấp cứu. Tới đầu năm 2021, con gái ông cho biết ông đang được chôn cất cùng con trai mình.
Nguồn sách
Thể loại:Người Sơn Tây Thể loại:Sinh năm 1947 Thể loại:Mất năm 1982 Thể loại:Nhạc sĩ Việt Nam thế kỷ 20 Thể loại:Người treo cổ tự tử Thể loại:Người Hà Nội
Gaurax
Gaurax là một chi ruồi trong họ Chloropidae.
Tham khảo
Thể loại:Chloropidae Thể loại:Côn trùng hai cánh châu Âu Thể loại:Côn trùng hai cánh Bắc Mỹ
Tipula asaroton
Tipula asaroton là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Plastosciara latipons
Plastosciara latipons là một ruồi trong họ Sciaridae, thuộc chi Plastosciara.
Tham khảo
Thể loại:Plastosciara
Sukhoi Su-30MKK
Sukhoi Su-30MKK (Mnogofunktzionniy Kommercheskiy Kitayski, tên ký hiệu của NATO: Flanker-G) là một mẫu máy bay được sửa đổi từ loại Su-27 vào năm 1999 bởi KnAAPO, JSC. Nó được coi là một phiên bản nâng cấp của Sukhoi Su-30. Đây là một mẫu máy bay tiêm kích tấn công, chiếm ưu thế trên không, đa năng, tầm bắn xa và hạng nặng. MKK hiện đang hoạt động trong không quân một số nước như Trung Quốc, Indonesia, Venezuela và Việt Nam
Cấu trúc
Giống như phiên bản Su-30MKI (Flanker-H) của Ấn Độ, Su-30MKK cũng có 85% điểm chung với Su-35 trong các thiết bị phần cứng, nhưng trong phần mềm, Su-30MKK khác với Su-35 (Flanker-E) trên một quy mô lớn hơn nhiều so với Su-30MKI vì những yêu cầu về nhiệm vụ khác nhau do Trung Quốc đặt ra. Dòng máy bay Flanker phiên bản cũ có vấn đề về giảm lực g cực đại từ 7g xuống 9g ở vận tốc từ 0,7 Mach đến 0,9 Mach, những vấn đề này đã được giải quyết hoàn toàn trên Su-30MKK nhờ ứng dụng các công nghệ mới. Theo phòng thiết kế Sukhoi, Su-30MKK là loại đầu tiên trong dòng Flanker có thể làm được như vậy sau Su-35 / 37 (Flanker-E/F). Tỷ lệ sử dụng vật liệu composite trong chế tạo Su-30MKK lớn hơn so với Su-30MK ban đầu. Ngoài ra, hợp kim nhôm mới cũng được thay thế cho loại hợp kim cũ sử dụng trong Su-30MK để giảm trọng lượng. 2 đuôi lái chính được làm bằng nhiều vật liệu composite sợi carbon so với Su-30MK, nhưng trái với một số tuyên bố sai lầm mà phương Tây công nhận, Phòng thiết kế Sukhoi tiết lộ sau đó rằng phần không gian tăng thêm ở giữa hai đuôi lái được sử dụng để thêm vào những thùng nhiên liệu phụ, thay thế cho ăng-ten UHF liên lạc cỡ lớn. Khả năng mang nhiêu liệu trong các thùng chứa ở cánh cũng được tăng lên. Bánh đáp đôi ở mũi có kích thước 620 mm x 180 mm thay thế bánh đáp đơn 680 mm x 260 mm dùng trên Su-30MK nhằm thích ứng với việc trọng lượng tăng lên. Trọng lượng cất cánh tối đa và trọng lượng vũ khí mang theo cũng tăng lên tương ứng là 38 tấn và 12 tấn. Ghế phóng K-36 ban đầu trên Su-30MK cũng được thay thế bằng loại K-36M trên Su-30MKK.
Khả năng chứa nhiên liệu
Sức chứa tối đa tổng cộng 9720 kg nhiên liệu, máy bay có 4 thùng chứa nhiên liệu chính. Thùng số 1 chứa 3.260 kg ở phía trước, thùng số 2 chứa 4.160 kg ở giữa, thùng số 3 chứa 1.300 kg ở sau và thùng số 4 chứa 1.000 kg sau thùng số 2 và giữa hai động cơ. Khi tiếp nhiên liệu trên không, công suất tối đa của Su-30MKK là 2.300 lít/phút. Lúc tiếp nhiên liệu trên không, độ cao giới hạn từ 2 đến 6 km, tốc độ là 450 đến 550 km/h. Cần tiếp nhiên liệu ở phía trước buông lái phía bên trái, và được thiết kế để có thể tiếp nhiên liệu cả ban đêm.
Động cơ
nhỏ|250px|Động cơ của Su-30MK Su-30MKK được trang bị hai động cơ AL-31F cung cấp lực đẩy lớn và khả năng cơ động. Thời gian hoạt động có thể kéo dài khi tiếp nhiên liệu trong khi bay. Những nguồn tin của Trung Quốc tuyên bố rằng những động cơ WS-10 của họ có thời gian trung bình giữa các lần đại tu cao hơn so với động cơ của Nga sản xuất, loại WS-10 này cũng có thể được sử dụng, nhưng điều này chưa được xác nhân bởi các nguồn chính thức và nguồn ngoài Trung Quốc. Do các chuyến bay huấn luyện cường độ cao của Trung Quốc, thời gian trung bình giữa các lần đại tu của động cơ AL-31F chỉ hơn 500 giờ, thấp hơn đáng kể so với các loại động cơ tương đương của phương Tây hoặc động cơ AL-31FP của "người anh em" là Su-30MKI.
Hệ thống điện tử hàng không
Theo phòng thiết kế Sukhoi, nhiều hệ thống điện tử hàng không mới, và hệ thống hiện thời được nâng cấp đã được phát triển để đáp ứng những yêu cầu của Trung Quốc, và sau đó được sử dụng trên các loại khác của dòng máy bay Flanker, bao gồm cả các phiên bản tiên hơn xuất hiện sau đó, và để có được điều này có được chủ yếu do ngân sách tài trợ cho việc nghiên cứu chế tạo Su-30MKK lớn hơn so với những loại máy bay khác. Nhà thầu chính cung cấp các hệ thống điện tử của Su-30MKK là Phòng thiết kế thiết bị đo đạc RPKB đặt trụ sở tại Ramenskoye, và nhiều biện pháp mới đã được áp dụng để đáp ứng các yêu cầu của Trung Quốc, chẳng hạn như thiết kế phần mềm kiến trúc mở. Việc phát triển hệ thống điện tử cho Su-30MKK cũng được hỗ trợ bởi 12 nhà máy của Ukraina, đặt tại Kiev.
Hệ thống liên lạc
Mã liên lạc vô tuyến VHF/UHF của Su-30MKK có tầm tối đa trên 400 km. trong khi mã liên lạc vô tuyến của Su-30MKK có tầm tối đa trên 1.500 km, và tất cả đều có thể được sử dụng cho cả liên lạc hai chiều không-không hoặc không-đất. Su-30MKK là máy bay đầu tiên của dòng Flanker trang bị hệ thống TKS-2 C3, có khả năng chỉ huy và ra lệnh đồng thời cho 15 máy bay trang bị với cùng hệ thống như vậy, và các tên lửa không đối không được phóng đi từ các máy bay đó. Theo nhận định của các nhà phát triển của hệ thống là Russkaya Avionika JSC, hệ thống liên lạc mã hóa hai chiều C3 có thể được chỉ huy hay hướng dẫn bởi các trạm mặt đất, hoặc hoạt động như trung tâm chỉ huy/hướng dẫn cho các máy bay khác. Hệ thống này được hãng phát triển tuyên bố là một bước nhảy vọt so với các hệ thống tương tự ban đầu trên Su-27, hệ thống trên Su-27 chỉ có khả năng liên lạc một chiều. Hệ thống mới cũng là hệ thống đầu tiên của Nga có khả năng tạo ra một mạng lưới khu vực cục bộ.
Tác chiến điện tử
Các nguồn tin của Nga cho biết hệ thống tác chiến điện tử của Su-30MKK sử dụng các công nghệ mới nhất có sẵn tại Nga, và các máy thu cảnh báo radar (RWR) cùng với các thông tin mà nó cung cấp đủ để xác định thông tin về mục tiêu cho tên lửa chống bức xạ Kh-31P mà không cần sử dụng các hệ thống dò tìm khác trên máy bay, dù thông tin cũng có thể được cung cấp bởi hệ thống L-150 ELINT, có thể được sử dụng cùng với các tên lửa Kh-31P. Tầm tối đa của RWR vào khoảng vài trăm km. và dựa trên tầm bay tối đa 200 km của tên lửa chống bức xạ Kh-31P. Các thông tin cảnh báo thu được từ RWR có thể được hiển thị trên màn hình tinh thể lỏng (LCD) đa chức năng (MFD) (hiển thị các mối nguy hiểm từ 4 mục tiêu) cho phi công ở chế độ tay, hay sử dụng tự động. Thiết bị gây nhiễu chủ động được gắn ở các đầu cánh, và thiết bị phóng mồi APP-50 được đặt gần đuôi với 96 mồi nhử các loại. Hệ thống tác chiến điện tử do Trung Quốc tự chế tạo bao gồm BM/KG300G và KZ900 cũng được thể được trang bị cho Su-30MKK sau khi sửa đổi các hệ thống trên máy bay, nhưng nó không nằm trong hợp đồng với Nga.
Điều khiển bay
Hệ thống điều khiển fly by wire (FBW - bay bằng dây dẫn số) được thiết kế bởi Russkaya Avionika giống với hệ thống sử dụng trên Su-30MKI. Các nguồn tin của Nga cho hay Trung Quốc cũng đã tự sản xuất một hệ thống tương tự và sẽ sử dụng để thay thế hệ thống của Nga. Tuy nhiên, điều này chưa được xác nhận bởi phương Tây và nguồn chính thức từ Chính phủ Trung Quốc, chỉ có một thông tin được thừa nhân trong Triển lãm hàng không Zhuhai lần thứ 6 về hệ thống fly by wire bản địa của Trung Quốc được phát triển cùng với động cơ, nhưng không có gì được đề cập về hệ thống nội địa của Trung Quốc và các động cơ sẽ được sử dụng trong các nâng cấp tương lại của Su-30MKK.
Thiết bị hiển thị thông số bay
Điểm đặc biệt của Su-30MKK là buồng lái kính của Russkaya Avionika JSC, mỗi phi công có 2 màn hình hiển thị đa chức năng lớn, bố trí theo kiểu cái này ở trên cái kia. 2 màn hình hiển thị đa chức năng màu LCD MFI-9 178 × 127 mm (7 × 5 in) được đặt buồng lái phía trước, một màn hình LCD MFI-9 và một màn hình LCD 204 × 152 mm (8 × 6 in) MFI-10 được đặt ở buồng lái phía sau. Màn hỉnh hiển thị trước mặt phi công (HUD) cũng được phát triển bởi Russkaya Avonika JSC, và có tên gọi là SILS-30.
Thiết bị ngắm mục tiêu gắn trên mũ bay
Thiết bị ngắm mục tiêu gắn trên mũ bay (HMS) loạt ASP-PVD-21 ban đầu chỉ giới hạn trong tầm nhìn, đã được thay thế bằng hệ thống HMS Sura-K tiên tiến hơn, nhưng Trung Quốc đã thay thế HMS của Nga bằng hệ thống tương tự sản xuất nội địa. Các bức ảnh và đoạn phim công bố từ các nguồn chính thức của chính phủ Trung Quốc như CCTV-7 năm 2007 và tạp chí ảnh của không quân đã xác nhận điều này.
Hệ thống máy tính tác nhiệm
Hệ thống máy tính tác nhiệm mới được phát triển chung bởi Học viện Nghiên cứu Khoa học Hệ thống Hàng không Quốc gia Nga và Russkaya Avionika JSC, có tên gọi là MVK, máy tính mới này có khả năng thực hiện 10 tỉ phép tính một giây. Mọi thiết bị điện tử hàng không trên máy bay được chế tạo đạt tiêu chuẩn MIL-STD-1553. Có 4 máy tính dựa trên nền vi xử lý Baguet-55, 1 cho trung tâm kiểm soát điện tử, 2 cho hiển thị thông tin và 1 cho điều khiển hỏa lực.
Radar trên máy bay
nhỏ|250px Radar trên máy bay của Su-30MKK đã được liên lục nâng cấp và tổng cộng đã được nâng cấp 3 lần cho đến nay, tất cả đều được điều khiển bởi hệ thống ngắm mục tiêu radar tích hợp RLPK-27VE, hệ thống này được phát triển từ hệ thống RLPK-27 trên Su-27 một chỗ. Cả hai hệ thống đều được thiết kế bởi nhà thiết kế nổi tiếng là Giáo sư Viktor Konstantinovitch Gerishin thuộc NIIP (Viện nghiên cứu khoa học thiết kế công cụ Tikhomirov), và tương thích với các hệ thống radar và vũ khí khác nhau.
Hệ thống điều khiển hỏa lực
Hệ thống điều khiển hỏa lực trên máy bay tích hợp với radar, thiết bị quang điện, ngắm mục tiêu đặt trên mũ bay, thiết bị tác chiến điện tử bao gồm các máy thu cảnh báo radar và liên kết dữ liệu. Hệ thống gồm có 2 hệ thống phụ: hệ thống phụ không đối không SUV-VEP và hệ thống phụ không đối đất SUV-P.
Cả hai hệ thống SUV-VEP và SUV-P đều được sử dụng để nâng cấp Su-27SK một chỗ của Trung Quốc, và một đội hỗ hợp của NIIP (Viện nghiên cứu khoa học thiết kế công cụ Tikhomirov) và Nhà máy thiết bị công cụ nhà nước tại Ryazan đã được chỉ định làm nhà thầu chính. Hệ thống SUV-VEP sửa đổi để nâng cấp Su-27SK của Trung Quốc có tên gọi là SUV-VE, trong khi hệ thống SUV-P sửa đổi để nâng cấp Su-27SK của Trung Quốc có tên gọi là SUV-PE. Các đồng hồ hiển thị thông số cũ trên bảng điều khiển bay của Su-27SK đã bị thay thế bởi các màn hình LCD MFD gồm 2 màn hình 6 in x 6 in MFI-10-6M và 1 màn hình MFIP-6. Theo khẳng định của Nga, hơn 60 chiếc Su-27SK của Trung Quốc đã được nâng cấp đến cuối năm 2006.
Phiên bản Su-30MK2
Với một loạt các cải tiến hệ thống điện tử hàng không, MK2 được thiết kế dành riêng cho các nhiệm vụ của một máy bay tấn công trên biển, vì vậy các máy bay do Trung Quốc đặt mua hiện đang được Không quân Hải quân Trung Quốc sử dụng. MK2 cũng có đặc tính C4ISTAR tốt hơn (C4ISTAR - hệ thống chỉ huy, điều khiển, truyền tin, máy tính, tình báo, giám sát, bắt mục tiêu và trinh sát) so với MKK.
Thiết bị hiển thị thông số bay
2 màn hình LCD màu đa chức năng MFI-9 178 × 127 mm (7 × 5 in) bố trí ở buồng lái trước và 1 màn hình MFI-9 và MFI-10 204 × 152 mm (8 × 6 in) được bố trí ở buồng lái phía sau thay thế cho 4 màn hình LCD đa chức năng MFI-10-5 158 mm x 211 mm. Cấu hình của hệ thống hiển thị giống với Su-30MKK, nhung những màn hình mới có độ tin cậy cao hơn.
Hệ thống quang điện tử
Một trong những nâng cấp hệ thống điện tử quan trọng nhất của Su-30MK2 là việc kết hợp một số thiết bị quang điện tử có vỏ bọc (electro-optical (optronic) pod), đây cũng là một phần nâng cấp đối với những chiếc Su-30MKK ban đầu. hai loại optronic pod của Nga bán cho Trung Quốc dành cho Su-30MK2, nhưng các kiến trúc mở và các mẫu thiết kế tiên tiến khác cho phép máy bay cũng mang được các optronic pod do Trung Quốc sản xuất. Khả năng này của Su-30MK2 đã được thêm vào những chiếc Su-30MKK ban đầu trong quá trình nâng cấp. Optronic pod của Nga bao gồm:
Radar trên máy bay
Năm 2000, Trung Quốc đã đặt mua radar mảng pha quét điện tử bị động có tên gọi là Sokol (Falcon), được thiết kế bởi Phazotron, trong khi radar vẫn đang phát triển, có tin rằng Trung Quốc góp vốn từng phần hoặc tham gia vào việc phát triển, nhưng thông tin trên không được kiểm chứng. 20 chiếc radar đã được giao vào năm 2004 sau khi việc phát triển hoàn thành vào cuối năm 2003, và radar được lắp đặt trene Su-30MK2. Tầm quét tối đa, công suất đỉnh và trung bình của radar Sokol vẫn giống với các thông số của radar Zhuk-MSE trên Su-30MKK, nhưng số lượng mục tiêu lớn nhất có thể cùng theo dõi trên thực tế đã giảm xuống 40%, từ 20 mục tiêu ban đầu xuống còn 12. Tuy nhiên, số lượng mục tiêu có thể cùng tấn công một lúc lại tăng từ 4 lên 6 mục tiêu, vẫn sử dụng hệ thống phụ SUV-VEP của hệ thống điều khiển hỏa lực trên máy bay. Đường kính của mạng ăng ten tăng lên đến 980 mm so với 960 mm của radar Zhuk-MS/MSE. Góc quét ngang của radar là 170 độ và góc quét dọc của radar từ -40 độ đến +56 độ. Radar có 3 máy thu, thu được 37 dB. Khi sử dụng đối phó với các mục tiêu dưới mặt đất như một tàu khu trục, tầm hoạt động tối đa tăng lên 300 km. Radar Sokol có khả năng không được trang bị trên những chiếc Su-30MKK ban đầu trong quá trình nâng cấp.
Đầu những năm 2000, Nga đã cấp phép xuất khẩu radar mảng quét điện tử bị động trang bị ăng ten Pero được thiết kế bởi Tikhomirov cho Trung Quốc. Ăng ten Pero có thể dễ dàng tích hợp vào hệ thống radar N001VEP hiện có mà không phải sửa đổi gì đáng kể, người ta chỉ việc đơn giản thay thế mảng hai chiều có rãnh ban đầu, và khi thay thế ăng ten Pero mới vào thì hiệu suất sẽ tăng lên. Nâng cấp ăng ten Pero cho phép các radar đồng thời tiêu diệt 6 mục tiêu trên không hay 4 mục tiêu dưới đất, tầm phát hiện mục tiêu tăng lên 190 km. Radar với ăng ten Pero có tên là radar Panda (Gấu trúc).