cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dubiaranea versicolor
Tham khảo
Thể loại:Dubiaranea
Ovacık, Kütahya
Ovacık là một xã thuộc thành phố Kütahya, tỉnh Kütahya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 67 người.
Asciodes
Asciodes là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.
Tham khảo
Thể loại:Asciodini
Ozarba marwitzi
Ozarba marwitzi là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ozarba
Moraea louisabolusiae
Moraea louisabolusiae là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được Goldblatt miêu tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Asphadastis
Thể loại:Crambidae Thể loại:Chi cánh vẩy đơn loài
Hyposmocoma opuumaloo
Hyposmocoma opuumaloo là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Đây là loài đặc hữu của đảo Necker thuộc quần đảo Tây Bắc Hawaii. Loài này sống tại đồi Flagpole (Flagpole Hill) trên đảo.
Hyposmocoma opuumaloo có sải cánh dài 8,9–9,1 mm.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hyposmocoma Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Hemicloeina kapalga
Hemicloeina kapalga là một loài nhện trong họ Trochanteriidae. Loài này phân bố ở Noordelijk Territorium.
Tham khảo
Thể loại:Hemicloeina
Chaetomitrium entodontoides
Chaetomitrium entodontoides là một loài Rêu trong họ Hookeriaceae. Loài này được Broth. & Watts mô tả khoa học đầu tiên năm 1918.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chaetomitrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1918
1170 Siva
1170 Siva là một tiểu hành tinh bay qua Sao Hỏa, được đặt theo tên thần Shiva, Hindu Deity. Nó có chu kỳ quỹ đạo 1296 ngày (3,55 năm).
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1930 Thể loại:Được phát hiện bởi Eugène Joseph Delporte
Clytoctantes alixii
Clytoctantes alixii là một loài chim trong họ Thamnophilidae.
Tham khảo
Thể loại:Clytoctantes Thể loại:Chim Colombia Thể loại:Chim Venezuela
Baccharis retusa
Baccharis retusa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1836.
Liên kết ngoài
Thể loại:Baccharis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1836
Elaphoglossum variabile
Elaphoglossum variabile là một loài thực vật có mạch trong họ Lomariopsidaceae. Loài này được A. Rojas mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Liên kết ngoài
Thể loại:Elaphoglossum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Shannonomyia parvicellula
Shannonomyia parvicellula là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Shannonomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Aristida uruguayensis
Aristida uruguayensis là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Henrard mô tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aristida Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1928
Dubiaranea veterana
Dubiaranea veterana là một loài nhện trong họ Linyphiidae. Loài này được phát hiện ở Ecuador.
Tham khảo
Thể loại:Dubiaranea Thể loại:Loài đặc hữu của Ecuador
Bùi Kỷ
Bùi Kỷ (裴杞 ,5 tháng 1 năm 1888 – 19 tháng 5 năm 1960), tên chữ là Ưu Thiên, hiệu là Tử Chương, là nhà giáo, nhà Nho học và nhà nghiên cứu văn hóa có ảnh hưởng trong những năm đầy biến động của lịch sử Việt Nam giai đoạn đầu thế kỷ 20. Con ông là Bùi Diễm, một chính khách của Việt Nam Cộng hòa.
Thân thế
Bùi Kỷ sinh ngày 5 tháng 1 năm 1888, quê ở làng Châu Cầu, phủ Lý Nhân (nay thuộc thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam), trong một gia đình khoa bảng Nho học. Tổ tiên họ Bùi gốc ở xã Triều Đông, huyện Thượng Phúc, phủ Thường Tín, tỉnh Hà Đông (nay thuộc huyện Thường Tín, Hà Nội). Khoảng cuối triều Lê, một nhánh họ Bùi chuyển đến ở Châu Cầu lập nghiệp. Ông nội Bùi Văn Quế (1837-1913) làm quan đến Tham trị bộ Hình thì cáo quan về quê. Cha ruột Bùi Thức (1859-1915) đỗ Tiến sĩ Nho học (1898), không ra làm quan, ở nhà dạy học và viết sách. Ông Thức có các con trai là Bùi Kỷ, Bùi Khải, Bùi Nhung, Bùi Lương, đều đỗ đạt. Một người em gái Bùi Kỷ là Bùi Thị Tuất về sau lấy chồng là nhà chính trị Trần Trọng Kim.
Từ nhỏ Bùi Kỷ, giống như nhiều trí thức khác của giai đoạn này, tiếp nhận một nền giáo dục pha trộn giữa Nho học và tiếng Pháp, chữ Quốc ngữ.
Từ khi đỗ đạt đến Cách mạng tháng Tám
Năm 1909, trong lần đầu dự thi Hương, Bùi Kỷ đỗ cử nhân. Năm sau vào Huế thi Hội và thi Đình, ông lại đỗ Phó bảng và được triều đình Huế bổ đi làm Huấn đạo, nhưng Bùi Kỷ từ chối, lấy cớ phải ở nhà phục dưỡng cha và ông nội đều đang già yếu.
Sau khi cha và ông nội đều qua đời, Bùi Kỷ bỏ sang Quảng Châu, Trung Quốc hai năm. Ông về nước khi đã 30 tuổi, từ năm 1917 ông ra Hà Nội dạy học. Bùi Kỷ dạy tại các trường Cao đẳng sư phạm, Cao đẳng công chính, Cao đẳng pháp chính. Ngoài ra từ năm 1932, ông còn dạy trường tư cho hai tư thục Văn Lang và Thăng Long. Trường Thăng Long do một số trí thức tiến bộ và có xu hướng thân cộng sản như Phan Thanh, Hoàng Minh Giám, Đặng Thái Mai, Võ Nguyên Giáp lập ra đã mời Bùi Kỷ cùng trực tiếp giảng dạy.
Sau Cách mạng tháng Tám
Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Bùi Kỷ là một trong số những nhân sĩ trí thức được chính phủ mới trọng vọng.
Năm 1946, Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Hồ Chí Minh cử Bùi Kỷ làm Phó ban lãnh đạo thanh toán nạn mù chữ, sau làm Trưởng ban Bình dân học vụ toàn quốc, là thành viên của chính phủ Việt Minh mới thành lập. Năm 1948 ông được mời tham gia Ủy ban kháng chiến hành chính Liên khu 3, làm chủ tịch Hội Liên Việt liên khu 3, Hội truởng hội giúp binh sĩ tị nạn liên khu 3.
Ông được chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tặng Huân chương kháng chiến hạng nhất.
Ngoài ra, Bùi Kỷ còn là Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ủy viên Ủy ban Bảo vệ Hòa bình Thế giới, Hội trưởng Hội Hữu nghị Việt-Trung.
Ông mất ngày 19 tháng 5 năm 1960 tại Hà Nội, thọ 72 tuổi.
Đóng góp cho văn hóa và giáo dục Việt Nam
Các công trình biên khảo của Bùi Kỷ thường gắn với nội dung dạy và học môn ngữ văn Hán Việt bậc trung học của nhà trường phổ thông Pháp - Việt ở xứ Đông Dương thuộc Pháp đương thời. Đó là các cuốn Quốc văn cụ thể (1932), Hán văn trích thái diễn giảng khóa bản (cùng soạn với Trần Văn Giáp, 1942), Việt Nam văn phạm bậc trung học (soạn chung với Trần Trọng Kim và Phạm Duy Khiêm, 1940), Tiểu học Việt Nam văn phạm (soạn cùng với Trần Trọng Kim và Nguyễn Quang Oánh, 1945). Nổi bật nhất trong số này là cuốn Quốc văn cụ thể, trình bày về các hình thức, thể tài các loại thơ văn tiếng Việt truyền thống.
Với loại sách biên khảo giáo khoa, Bùi Kỷ là một trong số những nhà nghiên cứu người Việt đầu tiên tham dự vào việc hình thành các tri thức về ngữ văn Việt và Hán-Việt, các tri thức về lịch sử văn học Việt Nam. Trước hết, Bùi Kỷ là học giả có nhiều đóng góp vào việc hiệu khảo văn bản một loạt truyện thơ Nôm các thế kỷ trước, góp phần giữ gìn và truyền lại cho đời sau. Văn bản Truyện Kiều do Bùi Kỷ và Trần Trọng Kim hiệu khảo, in lần đầu 1925, đã giành được sự tín nhiệm của nhiều thế hệ độc giả. Từ những năm 1930 đến những năm 1950, Bùi Kỷ tiến hành hiệu khảo một loạt truyện Nôm khuyết danh: Trê cóc, Trinh thử, Lục súc tranh công, Hoa điểu tranh năng... và bản dịch Tam quốc diễn nghĩa của Phan Kế Bính.
Thứ nữa, Bùi Kỷ còn có sự đóng góp quyết định trong việc khảo cứu di sản thơ chữ Hán của thi hào Nguyễn Du, trong việc xác định giá trị Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ… Các bản dịch tác phẩm chữ Hán của tác giả Việt Nam do ông thực hiện, nổi bật là Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi, bản dịch từng có vị trí đáng kể trong đời sống văn học. Bùi Kỷ còn thử nghiệm việc dịch một số tác phẩm chữ Nôm cổ điển sang chữ Hán như thơ Bà Huyện Thanh Quan hay Truyện Kiều.
Học giả Bùi Kỷ còn là cây bút sáng tác văn học ở khá nhiều thể loại: văn (nghị luận, phú, văn tế, câu đối...), thơ (thơ chữ Hán, thơ tiếng Việt), bài hát ca trù, v.v.. Tuy nhiên, hoàn cảnh xuất thân khiến ông không có ý định vượt ra ngoài phạm vi kiểu văn học Trung đại và trở thành một đại diện của trào lưu văn học cũ vào buổi giao thời. Giống như các thế hệ nhà nho trước kia, văn thơ Bùi Kỷ là nơi để nói chí, tỏ lòng, thể hiện thế giới tinh thần của mình trong những nét thanh cao với nhiều ưu tư lo đời, thương đời, cũng là để răn mình, răn đời. Phần sáng tác thơ mà Bùi Kỷ tập hợp thành tập Ưu Thiên đồ mặc chưa in thành sách, chỉ đăng báo ít bài, nay hầu như đã thất lạc.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam Thể loại:Nhà giáo Việt Nam Thể loại:Người Hà Nam
Lasioglossum victoriellum
Lasioglossum victoriellum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1914.
Tham khảo
Thể loại:Lasioglossum Thể loại:Động vật được mô tả năm 1914
David Atkinson (chính khách)
David Anthony Atkinson (24 tháng 3 năm 1940 – 23 tháng 1 năm 2012) là một chính khách đảng bảo thủ người Anh, từng là Nghị sĩ Quốc hội cho khu vực Bournemouth East từ cuộc bầu cử năm 1977 cho đến khi ông từ chức tại cuộc tổng tuyển cử năm 2005.
Tuổi thơ
Sinh ra ở Westcliff-on-Sea, Atkinson theo học tại St George's College, Weybridge và Southend College of Technology. Sau đó, ông được đào tạo tại Đại học Kỹ thuật Hàng không và Ô tô Chelsea tại Chelsea, nơi ông có bằng Cao đẳng Kỹ thuật Ô tô và Quản lý Thương mại Ô tô. Giai đoạn 1963–1972, ông là Giám đốc của Công ty TNHH Phấn đấu ở Leigh-on-Sea, và giai đoạn 1973–1977 ông làm việc cho David Graham Studios Ltd về in ấn, tiếp thị, tác phẩm nghệ thuật và thiết kế.
Đời tư
Atkinson kết hôn với Susan Pilsworth năm 1968 và ly dị vào năm 1992. Họ có một con trai và một con gái. Ông công khai người đồng tính và tham gia vào một quan hệ đối tác dân sự vào năm 2011. Vợ ông phát hiện ra ông có quan hệ với cầu thủ bóng đá Justin Fashanu khi Fashanu công khai người đồng tính và nói rằng ông đã ngoại tình với một nghị sĩ bảo thủ đã giấu tên mà ông có, kết hôn với nghị sĩ bảo thủ mà ông gặp trong một quán bar đồng tính ở London. Sau khi đối đầu với Atkinson, ông tiết lộ mình là người đồng tính và đã có một loạt các mối quan hệ đồng tính.
Con trai ông, Anthony, lúc đầu đã buộc tội ông là một kẻ săn mồi tình dục và cho biết Geoffrey Dickens đã ở nhà của gia đình Atkinson. Ông nói rằng ông tin rằng cha mình đã được nêu tên trong hồ sơ ấu dâm Westminster bị mất tích do Dickens biên soạn.
Anthony Atkinson sau đó đủ điều kiện tuyên bố rằng cha ông đã không tham gia vào hoạt động tương đương với phạm vi và quy mô của các hoạt động bị cáo buộc của Jimmy Savile, nói rằng ông không có bằng chứng nào cho thấy cha ông từng có quan hệ với bất kỳ ai dưới tuổi.
Qua đời
Năm 2011, Atkinson đã trải qua một cuộc phẫu thuật sau khi ông được chẩn đoán mắc bệnh ung thư ruột. Ông qua đời vào ngày 23 tháng 1 năm 2012 ở tuổi 71.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1940 Thể loại:Mất năm 2012 Thể loại:Chính khách đồng tính nam
Barycholos
Barycholos là một chi động vật lưỡng cư trong họ Strabomantidae, thuộc bộ Anura. Chi này có 2 loài và không bị đe dọa tuyệt chủng.
John Nicholas (cầu thủ bóng đá)
J. Nicholas là một cầu thủ bóng đá người Anh từng thi đấu tại Thế vận hội Mùa hè 1900.
Tại Paris ông giành huy chương vàng cùng câu lạc bộ Upton Park.
Liên kết ngoài
Thể loại:Năm sinh không rõ Thể loại:Năm mất không rõ Thể loại:Cầu thủ bóng đá Anh Thể loại:Huy chương bóng đá Thế vận hội Thể loại:Cầu thủ bóng đá Thế vận hội Mùa hè 1900 Thể loại:Sinh năm 1879 Thể loại:Mất năm 1929
Pseudotaeniotes mimus
Pseudotaeniotes mimus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Pseudotaeniotes
Turbinicarpus rioverdensis
Liên kết ngoài
Thể loại:Thực vật México Thể loại:Turbinicarpus
Sân vận động Olympic Phnôm Pênh
Sân vận động Olympic Quốc gia (ពហុកីឡាដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក) là một sân vận động đa năng ở Phnôm Pênh, Campuchia. Sân có sức chứa 50.000 người. Mặc dù có tên gọi như vậy, sân vận động này chưa bao giờ tổ chức Thế vận hội.
Lịch sử
thumbnail|Sân quần vợt tại Sân vận động Olympic Công việc xây dựng Khu liên hợp thể thao quốc gia được bắt đầu vào năm 1963 và được hoàn thành xây dựng vào năm 1964. Kiến trúc sư Vann Molyvann đã sử dụng lượng đất khổng lồ để xây dựng sân vận động, với 500.000 mét khối đất được đào để định hình dạng của sân vận động.
Sân vận động được xây dựng để tổ chức Đại hội Thể thao Bán đảo Đông Nam Á 1963, nhưng đại hội đã bị hủy bỏ do các vấn đề chính trị ở Campuchia. Ngoài ra, sân cũng đã tổ chức đại hội GANEFO lần thứ 2, còn được gọi là "GANEFO châu Á lần thứ 1" từ ngày 25 tháng 11 đến ngày 6 tháng 12 năm 1966. Sân vận động này cũng đã tổ chức các chuyến thăm cấp cao và các dịp lễ lớn của Campuchia, đồng thời là sân nhà của các đội tuyển điền kinh quốc gia Campuchia.
Sân vận động đã đóng vai trò nhỏ nhưng không thể thiếu trong Giải vô địch bóng đá thế giới 1966, khi CHDCND Triều Tiên đối đầu với Úc ở vòng loại với tư cách là hai đội còn lại của khu vực châu Á/châu Đại Dương.
Vì CHDCND Triều Tiên không có quan hệ ngoại giao với hầu hết các quốc gia và không có sân vận động đạt tiêu chuẩn FIFA vào thời điểm đó, trong khi luật nhập cư của Úc có hiệu lực nên đội tuyển CHDCND Triều Tiên sẽ khó nhận được thị thực vào nước này, do đó việc tìm kiếm một địa điểm phù hợp cho trận đấu là rất khó khăn cho đến khi Quốc trưởng Norodom Sihanouk, một đồng minh của Kim Nhật Thành, thông báo với FIFA rằng các trận đấu có thể được tổ chức tại Phnôm Pênh.
Các trận đấu đã thu hút 60.000 và 40.000 khán giả, với một nửa số khán giả cổ vũ cho Úc, trong khi nửa còn lại cổ vũ cho CHDCND Triều Tiên, theo yêu cầu của Sihanouk. Các trận đấu được tổ chức vào ngày 21 tháng 11 năm 1965 và ngày 24 tháng 11 năm 1965, và CHDCND Triều Tiên giành chiến thắng trong cả hai trận đấu (6–1 và 3–1). Do tất cả 15 đội tuyển châu Phi đã rút lui để phản đối FIFA từ chối phân bổ cho châu Phi một suất tham dự vòng chung kết, CHDCND Triều Tiên tự động đủ điều kiện tham dự World Cup, nơi đội lọt vào đến tứ kết.
Trong khu liên hợp có các bể bơi kích thước Olympic phục vụ cho bơi lội và lặn, một sân bóng chuyền trong nhà với sức chứa lên đến 8.000 người, hiện được gọi là Nhà thi đấu Sân vận động Olympic. Các ván nhảy và bể bơi đã được cải tạo hoàn toàn vào năm 2017 sau nhiều năm không được sử dụng và hiện đang hoạt động hằng ngày.
Trong thời kỳ Khmer Đỏ, sân vận động được sử dụng làm nơi hành quyết, nơi các quan chức của Cộng hòa Khmer trước đây do Lon Nol đứng đầu bị hành quyết.
Trong những năm sau thời kỳ Khmer Đỏ, cơ sở vật chất của sân vận động rơi vào tình trạng hư hỏng, xuống cấp. Năm 2000, khu liên hợp sân vận động được cải tạo bởi Yuanta Group, một tập đoàn của Đài Loan. Tập đoàn này đã tân trang lại sân vận động và cũng tái phát triển các lô đất của khu liên hợp thành chung cư và bất động sản thương mại.
Sân vận động trở thành một điểm đến nổi tiếng của người dân Phnôm Pênh, những người tham gia các buổi tập thể dục hằng ngày, cũng như tham gia các trận đấu bóng đá và các hoạt động khác.
Vào tháng 5 năm 2007, ca sĩ người Ireland Ronan Keating đã biểu diễn trong buổi hòa nhạc tại Nhà thi đấu của sân vận động. Đây là buổi hòa nhạc đầu tiên của một nghệ sĩ quốc tế lớn tại Campuchia.
Từ tháng 11 đến tháng 12 năm 2007, Tổ chức bóng chuyền thế giới dành cho người khuyết tật đã tổ chức Giải vô địch bóng chuyền thế giới tại Nhà thi đấu của sân vận động. Đây là sự kiện thể thao quốc tế lớn đầu tiên tại Campuchia sau hơn 40 năm. Campuchia, được xếp vào hạt giống thứ tư, đứng thứ ba tại giải đấu.
Vào năm 2010, sân vận động đã tổ chức tất cả các trận đấu bóng đá của Giải bóng đá Ngoại hạng Campuchia, được biết đến vì lý do tài trợ là Metfone C-League.
Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2023 sẽ không được tổ chức tại Sân vận động Olympic, mà sẽ được tổ chức tại Sân vận động Quốc gia Morodok Techo thuộc Khu liên hợp thể thao quốc gia Morodok Techo.
Trong đại dịch COVID-19 tại Campuchia, sân vận động được sử dụng làm cơ sở xét nghiệm tạm thời và sau đó được sử dụng làm bệnh viện dã chiến.
800px|nhỏ|giữa|Toàn cảnh sân vận động trong một trận đấu
Tham khảo
Thể loại:Địa điểm bóng đá Campuchia Thể loại:Địa điểm điền kinh Campuchia Campuchia Thể loại:Địa điểm thể thao hoàn thành năm 1963 Thể loại:Công trình xây dựng Phnôm Pênh Thể loại:Khởi đầu năm 1963 ở Campuchia Thể loại:Điểm tham quan ở Phnôm Pênh
Hyposmocoma papahanau
Hyposmocoma papahanau là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Nihoa. Loài địa phương ở Miller Canyon.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hyposmocoma Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Trúc Đường (định hướng)
Trúc Đường có thể là:
Capparis pachyphylla
Capparis pachyphylla là một loài thực vật có hoa trong họ Capparaceae. Loài này được M.Jacobs mô tả khoa học đầu tiên năm 1965.
Liên kết ngoài
Thể loại:Capparis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1965 Thể loại:Thực vật Ấn Độ Thể loại:Thực vật đặc hữu Ấn Độ
Pullar, Kütahya
Pullar là một xã thuộc thành phố Kütahya, tỉnh Kütahya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 262 người.
Hornblend
Hornblend là khoáng vật thuộc nhóm silicat mạch (ferrohornblend - magnesiohornblend). Hornblend không phải là khoáng vật dễ nhận dạng dựa trên những tính chất của nó, nhưng tên của nó được sử dụng để chỉ một nhóm chung như amphibol sẫm màu. Nó là một tổ hợp của 3 phân tử silicat calci-sắt-magiê, silicat nhôm-sắt-magnesi, và silicat sắt - magnesi. Mangan, titan, và natri thỉnh thoảng cũng có mặt. Flo thường thay thế vị trí hydroxyl trong cấu trúc phân tử. Công thức tổng quát như sau (Ca,Na)2–3(Mg,Fe,Al)5(Al,Si)8O22(OH,F)2. Hornblend có độ cứng 5–6, tỷ trọng riêng 2,9–3,4 và có màu lục đục, nâu lục, nâu hoặc đen đặc trưng. Các góc cát khai là 56 và 124 độ. Nó hay bị nhầm lẫn với augit và biotit, cả hai khoáng vật này đều có màu đen và có thể được tìm thấy trong granit và charnockit.
Tham khảo
Thể loại:Silicat mạch Thể loại:Khoáng vật calci Thể loại:Khoáng vật sắt Thể loại:Khoáng vật magnesi Thể loại:Khoáng vật nhôm Thể loại:Khoáng vật hệ đơn nghiêng
Dibër (hạt)
phải
Hạt Dibër (Qarku i Dibrës) là một trong 12 hạt của Albania. Hạt này gồm các huyện Bulqizë, Dibër, và Mat và tỉnh lỵ là Peshkopi.
Dibër nổi tiếng với các cuộc kháng chiến chống quân Thổ Nhĩ Kỳ. Ngày nay, Dibër bị chia cắt bởi biên giới Albania-Macedonia. Sự chia cắt này là kết quả của một tuyên bố chủ quyền của Nam Tư cũ ở khu vực ngày nay là nửa Dibër thuộc Macedonia trong một cuộc hội nghị quốc tế năm 1913 ở London, nơi một số khu vực lớn đất đai mà Albania cho là của mình đã được xác định nằm ngoài biên giới Albania.
Dibër đã là chiến trường của các cuộc chiến Thổ Nhĩ Kỳ và Balkan trong nhiều thế kỷ. Dibër có các hồn Lura và thung lũng Drin. Thị xã Kastriot, truyền thống vẫn coi là nơi sinh của anh hùng dân tộc Albania Gjergj Kastrioti Skanderbeg.
Phía đông Dibër giáp với các vùng Polog và Tây Nam Macedonia của Bắc Macedonia. Ở Albania, hạt này giáp các hạt sau:
Tham khảo
Dibër Thể loại:Hạt Dibër
Bán kính Bohr
Bán kính Bohr (a0 hoặc rBohr) là một hằng số vật lý, gần bằng với khoảng cách có thể giữa tâm của một nuclide và một electron của nguyên tử Hydro trong trạng thái cơ bản của nó. Nó được đặt tên theo Niels Bohr, do vai trò của nó trong mô hình Bohr của một nguyên tử. Giá trị của nó là 5.292 m.
Định nghĩa và giá trị
Trong đơn vị SI bán kính Bohr bằng:
với:
Trong đơn vị Gaussia bán kính Bohr chỉ đơn giản là
Sử dụng
Trong mô hình Bohr của cấu trúc một nguyên tử, đưa ra bởi Niels Bohr vào năm 1913, electron quay quanh một nhân chính giữa. Mô hình nói rằng electron chỉ quay quanh ở một khoảng cách nhất định từ hạt nhân, tùy thuộc vào năng lượng của chúng. Trong đơn nguyên tử hydro đơn giản nhất, một electron đơn quay quanh hạt nhân và quỹ đạo nhỏ nhất có thể của nó, với năng lượng thấp nhất, có một bán kính quỹ đạo gần bằng bán kính Bohr. (Nó không phải chính xác là bán kính Bohr do khối lượng rút gọn. Chúng khác nhau khoảng 0.1%.)
Mặc dù mô hình Bohr không còn được sử dụng, bán kính Bohr vẫn còn rất hữu ích trong tính toán vật lý nguyên tử, do một phần nó đơn giản mối quan hệ với các hằng số cơ bản khác. (Đây là lí do tại sao nó được xác định bằng khối lượng electron thực, chứ không phải việc giảm khối lượng như trên.) Ví dụ, nó là đơn vị của độ dài trong đơn vị nguyên tử.
Một khác biệt quan trọng là bán kính Bohr cho vị trí của biên độ xác suất tối đa, chứ không phải khoảng cách đến tâm dự đoán. Khoảng cách đến tâm dự đoán thực sự lớn hơn 1.5 lần bán kính Bohr, như là một kết quả của sự hạ xuống nhẹ của hàm sóng đến tâm.
Những đơn vị có liên quan
Bán kính Bohr của electron một trong bộ ba các đơn vị độ dài có liên quan, hai cái khác lần lượt là bước sóng Compton của electron  . Bán kính Bohr được xây dựng nên từ khối lượng electron, Hằng số Planck \hbar \và điện tích cơ bản e \. Bước sóng Compton được xây dựng nên từ, \hbar \ và tốc độ ánh sáng c \. Bán kính điện từ cổ điển được xây dựng nên từ, c \ và e \. Bất kì một trong ba đơn vị này đều có thể viết sang các đơn vị khác sử dụng hằng số cấu trúc tinh tế \alpha \:
Bước sóng Compton là khoảng 20 lần nhỏ hơn so với bán kính Bohr, và bán kính điện tử cổ điển là khoảng 1000 lần nhỏ hơn so với bước sóng Compton.
Bán kính Bohrr rút gọn
Bán kính Bohr có kèm theo rút gọn khối lượng trong nguyên tử hydro có thể được đưa ra bởi phương trình sau đây:
với: Trong phương trình trên, các hiệu ứng của rút gọn khối lượng đạt được bằng cách sử dụng bước sóng Compton được nâng lên, mà chỉ là các bước sóng Compton của electron và proton cộng lại.
Liên kết ngoài
]]
Ozarba megaplaga
Ozarba megaplaga là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ozarba
Mô thần kinh
nhỏ|Ví dụ về mô thần kinh (thần kinh ngoại biên). Mô thần kinh gồm các tế bào thần kinh gọi là neuron và các tế bào thần kinh đệm (còn gọi là thần kinh giao) (neuroglia).
Neuron gồm có thân chứa nhân, từ thân phát đi nhiều tua ngắn phân nhánh gọi là sợi nhánh và một tua dài gọi là sợi trục. Diện tiếp xúc giữa đầu mút của sợi trục ở nơron này với nơron kế tiếp hoặc cơ quan phản ứng gọi là synapse.
Thân nơron chứa nhân và phần lớn bào tương. Hình dạng và kích thước của thân nơron cũng như số lượng và cách sắp xếp các nhánh nơron rất thay đổi. Thân có hình đa giác với mỗi góc là nơi xuất phát ra một nhánh nơron. Nhân lớn, sáng, chứa ít chất dị nhiễm sắc, có nhiều hạch nhân to.Trong bào tương có nhiều cấu trúc ưa base, gọi là các thể Nissl.
Chức năng của mô thần kinh là tiếp nhận kích thích, xử lý thông tin và điều hòa hoạt động các cơ quan đảm bảo sự phối hợp hoạt động giữa các cơ quan và sự thích ứng với môi trường.
Neuron là tế bào tạo nên truyền đi và biến đổi các luồng thần kinh.
Tham khảo
Thể loại:Mô Thể loại:Hệ thần kinh Thể loại:Mô học thần kinh
Chùa Bà Tấm
Chùa Bà Tấm (Đền thờ Nguyên phi - Hoàng thái Hậu Ỷ Lan) thuộc địa phận xã Dương Xá, huyện Gia Lâm, ngoại thành Hà Nội.
Lịch sử
Chùa Bà Tấm được xây dựng từ thời nhà Lý. Sự ra đời của ngôi chùa gắn với Nguyên phi - Hoàng thái Hậu Ỷ Lan - một nhân vật nổi tiếng của vương triều nhà Lý. Bà giỏi việc trị nước (hai lần nhiếp chính), khiến nhân tâm hoà hợp, đất nước thanh bình, nhân dân sùng Phật, tôn bà là Phật Bà Quan Âm.
Chùa này vốn do bà lập ra, bà là con gái làng này, lấy vua Lý Thánh Tông. Bà được dân gian gọi là bà Tấm - là hiện thân của lòng bao dung, đức độ và những điều tốt lành.
Vào năm 1117, khi Bà qua đời, ngôi đền thờ Bà cũng được xây dựng.
Hiện nay, chùa còn lưu giữ nhiều di vật quý mang ý nghĩa lịch sử - văn hóa như là 2 tượng sư tử (bệ thờ), kích thước rất lớn, tạo bằng đá liền khối cao 1,2m rộng 1,36m trong tư thế phủ phục, đường nét đặc biệt mềm mại. Sư tử ở đền Ỷ Lan đang vờn hòn ngọc, trên trán có trổ chữ Vương khẳng định vị trí chúa tể muôn loài, đồng thời cũng thể hiện uy quyền của vương triều.
Trong đền còn có một thành bậc bằng đá chạm nổi rồng và lân đang chạy xuống. Thành đá dài 1,3m cao 0,8m. Cùng các di vật đất nung trang trí kiến trúc thời Lý đang được lưu giữ tại di tích.
Hậu cung đền có tượng Ỷ Lan được tạo tác rất đẹp, tạc khi bà là Nguyên phi cùng 6 vị cung nữ trong triều. Gian ngoài có đặt ngai thờ và một số đồ tế khí. Trên ngai có bài vị ghi: Lý triều đệ tam Hoàng thái hậu.
Hằng năm vào ngày 19, 20, 21 tháng 2 âm lịch nhân dân 9 xã của tổng Dương Quang (từ Phú Thị đến huyện Văn Lâm - Hưng Yên) và những làng cấy ruộng hậu của đền đều lo tổ chức hội. Chính hội là ngày 19 tháng 2, tương truyền là ngày sinh của bà.
Lễ hội
Lễ hội chùa Bà Tấm (đền Ỷ Lan), xã Dương Xá, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội diễn ra hàng năm từ ngày 19 đến 21 tháng 2 âm lịch với ngày 20 là ngày chính hội. Đây là lễ hội lớn thu hút được đông đảo khách thập phương về dự.
Chú thích
Bà Thể loại:Gia Lâm
Cratoxylum sumatranum
Cratoxylum sumatranum (có thể hiểu tên gọi tiếng Việt: thành ngạnh Sumatra) là loài thực vật có hoa thuộc họ Hypericaceae được (Jack) Blume mô tả khoa học lần đầu năm 1856. Cây là loài bản địa Đông Nam Á phân bổ ở các nước Đông Dương, Miến Điện, Thái Lan, Malaysia, Sumatra, Java, Đảo Lesser Sunda, Borneo, Philippines và Sulawesi.
Cây gỗ lớn trong rừng có thể cao đến 50m và đường kính ngang ngực có thế đến 80 cm. Vỏ thân cây có các vết nứt dọc, cho mủ trắng vàng. Lá đơn mọc đối, phiến lá hình elip hẹp hoặc thon hẹp. Cây cho gỗ cứng, đóng đồ gia dụng. Vỏ là lá cây dùng trong y học cổ truyền chữa một số bệnh đường tiêu hóa.
Loài phụ
Có 2 loài phụ được xếp phân loại vào Thành ngạnh Sumatra:
Chiến dịch Tĩnh Nan
Chiến dịch Tĩnh Nan, hoặc Loạn Tĩnh Nan, là một cuộc nội chiến trong những năm đầu Triều Minh của Trung quốc giữa Chu Doãn Văn (Minh Huệ Đế), và chú của ông - Yên vương Chu Đệ. Cuộc chiến bắt đầu năm 1399 và kéo dài trong 3 năm. Chiến dịch kết thúc sau khi các lực lượng của Yên vương chiếm được kinh đô Nam Kinh. Sự sụp đổ của Nam Kinh kéo theo sự biến mất của Huệ Đế, và Chu Đệ giành được ngai vàng đăng quang thành Vĩnh Lạc Hoàng Đế.
Bối cảnh
Sau khi thành lập triều Minh, Minh Thái Tổ bắt đầu củng cố quyền lực của hoàng gia. Ông giao nhiều vùng lãnh thổ cho các hoàng thân và cho họ nhận chức trên khắp đế chế. Các hoàng thân không có quyền lực hành chính trên lãnh thổ của họ, nhưng họ nắm giữ binh quyền một đạo quân riêng, số lượng khoảng từ 3.000 đến 19.000 người. Các phiên vương tại phía bắc còn có quân số lớn hơn rất nhiều. Ví dụ, Ninh Vương Chu Quyền được cho là nắm trong tay hơn 80.000 quân.
Tia hoàng hôn
nhỏ| Tia hoàng hôn tại [[Reno, Nevada|Reno, bang Nevada, Hoa Kỳ trong lúc Mặt Trời lặn.|235x235px]] phải|nhỏ| Tia mặt trời trong rừng Bruderwald ở [[Bamberg, Đức]] phải|nhỏ| Tia hoàng hôn nhìn từ không gian, cho thấy bản chất song song của chúng Tia hoàng hôn (thường được gọi là tia mặt trời hoặc tia thần), trong quang học khí tượng, là chùm tia ánh sáng mặt trời có vẻ như tỏa ra từ vị trí trên bầu trời của Mặt Trời.
Chiến dịch Tĩnh Nan
Bối cảnh
Thái tử Chu Tiêu chết trẻ, con trai ông là Chu Doãn Văn đã được chọn kế vị. Chu Doãn Văn là cháu trai của các phiên vương, và ông cảm thấy bị đe dọa bởi sức mạnh quân sự của họ. Tháng 5 năm 1398, Chu Doãn Văn lên ngai vàng, tức là Minh Huệ Đế sau khi Minh Thái Tổ băng hà. Các hoàng thân đã được lệnh ở lại trong vùng lãnh thổ của mình trong khi hoàng đế mới bắt đầu lập kế hoạch cho việc làm giảm quyền lực quân sự của họ, với sự cố vấn của Tề Thái và Hoàng Tử Trừng.
Tia hoàng hôn
Khi Mặt Trời chiếu qua các khe hở trên mây hoặc giữa các vật thể khác như núi hay tòa nhà, mỗi tia hoàng hôn là một trục ánh sáng mặt trời tán xạ do các hạt, giữa chúng được phân tách bởi những trục bóng tối. Mặc dù có vẻ như chúng hội tụ về phía nguồn sáng, thực chất các trục tia này song song. Sự hội tụ trông thấy của chúng trên bầu trời là một ảo ảnh thị giác từ góc nhìn tuyến tính. Ảo ảnh này cũng giống như khi ta trông thấy các đường sắt các hoặc hành lang dài dường như hội tụ tại một điểm ở xa.
Các hạt tán xạ gây ra các tia hoàng hôn có thể là các phân tử không khí hoặc các hạt mịn.
Từ nguyên
Cái tên này xuất phát từ sự xuất hiện thường xuyên của chúng trong những giờ chạng vạng (những thời điểm xung quanh bình minh và hoàng hôn), khi sự tương phản giữa ánh sáng và bóng tối là rõ ràng nhất. Tên tiếng Anh của tia hoàng hôn là Crepuscular, xuất phát từ tiếng Latin "crepusculum", có nghĩa là hoàng hôn.
Tia hoàng hôn ngược
phải|nhỏ|250x250px| Tia hoàng hôn ở [[Đài Bắc, Đài Loan.]]
Các tia hoàng hôn trong một số trường hợp có thể kéo dài trên bầu trời và dường như hội tụ tại điểm đối nhật, là điểm trên thiên cầu đối diện trực tiếp với mặt trời. Trong trường hợp này chúng được gọi là tia hoàng hôn ngược. Tia này không dễ dàng phát hiện như tia hoàng hôn. Tương tự tia hoàng hôn ở trên, sự hội tụ của chúng là một ảo ảnh phối cảnh.
Màu sắc
Tia hoàng hôn thường xuất hiện có màu cam vì các tia vào lúc Mặt Trời mọc và Mặt Trời lặn phải truyền qua một quãng đường dài hơn của bầu khí quyển, gấp 40 lần so với tia từ Mặt Trời lúc giữa trưa. Các hạt trong không khí tán xạ các ánh sáng bước sóng ngắn (xanh dương và lục) qua tán xạ Rayleigh mạnh hơn nhiều so với các ánh sáng bước sóng dài hơn màu vàng và đỏ cam của tia hoàng hôn.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hiện tượng quang học khí quyển Thể loại:Mặt Trời
Chiến dịch Tĩnh Nan
Trước chiến dịch
nhỏ|206x206px|[[Minh Huệ Đế ]] Ngay lập tức sau khi lên ngai vàng, Chu Doãn Văn, bây giờ Minh Huệ Đế đã bắt đầu kế hoạch để giảm sức mạnh của mỗi phiên vương. Một đề nghị được đưa ra là sức mạnh của Yên vương Chu Đệ nên được giảm đầu tiên do ông có lãnh thổ lớn nhất, nhưng đề nghị bị từ chối.
Vào tháng 7 năm 1398, Chu vương đã bị bắt ở Khai Phong vì tội mưu phản. Ông đã bị tước bỏ mọi quyền vị và bị đày đến Vân Nam. . Vào tháng 4 năm 1399, các phiên vương của Tề, Hằng và Đại cũng bị tước bỏ quyền vị. Tề vương và Đại vương được giám sát ở Nam Kinh và Đại đồng  trong khi Hằng vương bị buộc tự vẫn. Hai tháng sau, Mẫn vương cũng mất tước vị và bị đày đi Phúc Kiến. Sự rạn nứt giữa phiên vương và triều đình lớn dần, Yên vương, người chỉ huy lực lượng quân đội mạnh nhất, cho rằng mình mới là người xứng đáng thừa kế ngôi vị hoàng đế.
Giai đoạn đầu, 1399
nhỏ|223x223px|[[Minh Thành Tổ|Vĩnh Lạc Hoàng Đế]] Trong tháng 12 năm 1398, để ngăn chặn khả năng tấn công từ Yên vương Chu Đệ, Minh Huệ Đế bổ nhiệm một số quan lại tới Bắc Bình (ngày nay là Bắc Kinh) nơi Chu Đệ từng đóng quân. Đáp lại, Chu Đệ giả vờ bị bệnh trong khi ra sức chuẩn bị cho chiến tranh. Tuy nhiên, âm mưu đã được thông báo cho các quan lại của triều đình ở Bắc Bình bởi một trong những viên quan ở Yên. Ngay lập tức, triều đình ra lệnh bắt giữ Yên vương. Dương Tín, một trong những đại thần quyết định để rò rỉ lệnh bắt giữ cho Yên vương. Để chuẩn bị cho sự bắt giữ sắp xảy ra, Chu Đệ lệnh cho tướng Trương Ngọc tập trung 800 quân tuần tra các nơi ở Bắc Bình.
Cuộc tấn công đầu tiên
Vào tháng 7 năm 1399, những tin tức của cuộc nổi dậy đã truyền đến Nam Kinh. Minh Huệ Đế đã ra lệnh tước quyền vị của Yên Vương và bắt đầu tập trung quân đội để tấn công. Một tổng hành dinh cho cuộc tấn công đã được thiết lập tại Chính Định, tỉnh Hà Bắc.
Đã có rất nhiều tướng lĩnh bị Minh Thái Tổ thanh trừng, việc thiếu các tướng có kinh nghiệm là một nỗi lo của triều đình. Không có chọn lựa khác, triều đình cử lão tướng Cảnh Bỉnh Văn lúc đó đã 65 tuổi làm chủ soái và dẫn theo 13 vạn đại quân lên phía bắc. Vào ngày 13 tháng 8, đại quân đến Chính Định. Để chuẩn bị cho cuộc tấn công, đại quân đã chia ra và đóng quân ở Hà Giản, Trịnh châu và Hùng (huyện) riêng rẽ. Vào ngày 15 tháng 8, Chu Đệ bất ngờ tập kích quân triều đình tại Hùng (huyện) và Trịnh châu và chiếm giữ cả hai của thành trong khi sáp nhập quân đội vào lực lượng của mình.
Một tướng dưới quyền Cảnh Bỉnh Văn đầu hàng Chu Đệ và thông báo cho Chu Đệ vị trí của quân Cảnh Tinh Văn. Chu Đệ cho viên tướng đó quay lại và nói cho Cảnh Tinh Văn biết rằng quân Yên đang đến và nên chuẩn bị giao tranh.
Vào ngày 24 tháng 8, quân Yên đến Vô Cực. Dựa trên các thông tin thu thập được từ các người dân địa phương và quân đầu hàng, họ đã bắt đầu chuẩn bị để tấn công quân đội triều đình.
Quân Yên bất ngờ đột kích quân đội của Cảnh Tinh Văn ngày hôm sau, và một cuộc chiến toàn diện xảy ra sau đó. Bản thân Chu Đệ đích thân chỉ huy tấn công vào bên cánh của quân Minh và đánh bại Cảnh Tinh Văn. Hơn 3.000 người đầu hàng Chu Đệ, số còn lại bỏ chạy về Chân Định. Tướng Cố Thành đầu hàng Chu Đệ. Vài ngày sau đó,Chu Đệ dẫn quân đánh Chân Định nhưng không hạ được. Ngày 29 tháng 8, quân Yên rút về Bắc Bình. Cố Thành đã được gửi trở lại với Bắc Bình để hỗ trợ Chu Cao Sí phòng thủ thành này.
Chiến dịch thứ hai
Khi biết tin thua trận, Minh Huệ Đế rất lo lắng. Hoàng Tử Trừng tiến cử Tào quốc công Lý Cảnh Long, vốn là cháu họ Thái Tổ, làm chủ tướng và được chấp nhận bất chấp sự phản đối của Tề Thái. Vào ngày 30 tháng 8, Lý Cảnh Long dẫn theo 50 vạn quân tiến đến Hà Giản. Tin tức đến trại quân Yên, Chu Đệ đã chắc chắn quân Yên sẽ chiến thắng bằng cách chỉ ra những điểm yếu của quân Lý Cảnh Long.
Phòng thủ của Bắc Bình
Ngày 1 tháng 9, quân triều đình từ Liêu Đông bắt đầu bao vây thành Hoàng Đảo. Chu Đệ lập tức đem quân đi cứu viện ngày 19 và đánh bại quân triều đình tại Liêu Đông ngày 25. Nhân đà thắng lợi, Chu Đệ tấn công Đại Ninh, nhằm sáp nhập quân đội của Ninh vương. Quân Yên chiếm được Đại Ninh vào ngày 6 tháng 10. Ông đã ép Ninh vương và các quân đội ở Đại Ninh phải quy phục mình, giúp sức mạnh của quân Yên tăng lên đáng kể.
Sau khi biết rằng Chu Đệ đã ở xa tại Đại Ninh, quân triều đình được lệnh Lý Cảnh Long vượt qua Cầu Lư Câu và bắt đầu tấn công Bắc Bình. Tuy nhiên, Chu Cao Sí đã có thể ngăn hết các cuộc tấn công. Có lần quân triều đình đã suýt phá được thành nhưng Lý Cảnh Long vì nghi ngờ nên đã hạ lệnh lui quân.. Thời tiết tháng 10 ở Bắc Bình rất lạnh, Chu Cao Sí buổi tối sai người đổ nước lên tường thành, ngày hôm sau đã đóng băng làm quân triều đình không tấn công được Quân triều đình được điều động là người phía nam nên không chịu được cái lạnh phía bắc.
Trận chiến Trịnh trấn
Vào ngày 19 tháng 10, quân Yên tập trung tại Huệ Châu và bắt đầu trở lại Bắc Bình. Ngày 5 tháng 11, đại quân Yên đã ở vùng ngoại ô của Bắc Bình và đánh bại các lực lượng trinh sát của Lý Cảnh Long. Quân đội hai bên đã tập trung tại Trịnh trấn cho một trận đánh lớn diễn ra trong cùng ngày, và quân đội của Lý Cảnh Long bị nghiền nát. Khi đêm xuống, Lý Cảnh Long rút lui vội vã khỏi Trịnh trấn, lực lượng triều đình còn lại ở Bắc Bình sau đó đã bị quân Yên bao vây và bị đánh bại.
Với quân đội kiệt sức, Cảnh Long đã viết thư cho Chu Đệ và yêu cầu cho một hiệp ước đình chiến. Trong cuộc tấn công vào Đại Đồng, một số lực lượng từ Mông Cổ đầu hàng quân Yên. Trong tháng 2, các đồn binh ở Bảo Định cũng đã đầu hàng.
Trận chiến Sông Bạch Câu
Vào tháng tư 1400, Lý Cảnh Long huy động 60 vạn quân và bắt đầu tiến về phía bắc hướng tới phía sông Bạch Câu. Vào ngày 24 tháng tư, quân Yên và quân triều đình chạm trán nhau. Quân triều đình đã phục kích Chu Đệ và quân Yên đã phải chịu tổn thất lớn ban đầu. Quân triều đình đặt địa lôi trên đường rút lui khiến quân Yên tổn thất nặng trên đường trở về trại. Ngày hôm sau, quân triều đình đã tấn công thành công hậu quân của quân Yên Chu Đệ tự thân chống trả bằng cách tấn công vào trung quân của Lý Cảnh Long. Trận chiến trở nên bất phân thắng bại khi Chu Cao Sí đem quân tiếp viện đến. Lúc này một cơn gió to làm gãy cờ chủ soái của Lý Cảnh Long làm cho quân triều đình hoang mang gây ra hỗn loạn. Chu Đệ nhân cơ hội toàn lực phản kích, đánh bại quân triều đình. Hơn 10 vạn người theo hàng Chu Đệ và Lý Cảnh Long lại chạy về Đức Châu một lần nữa.
Vào ngày 27 tháng 4, quân Yên bắt đầu tiến về Đức châu để bao vây thành này. Quân Yên chiếm được Đức châu vào ngày 9 Tháng 5, và Lý Cảnh Long đã buộc phải chạy trốn đến Tế Nam. Quân Yên đuổi theo ngay lập tức và bao vây Tế Nam vào ngày 15 Tháng 5, Lý Cảnh Long lại chạy trốn đến Nam Kinh. Mặc dù thua trận để mất toàn bộ quân đội và bị triều thần đàn hặc, Lý Cảnh Long vẫn được tha chết.
Trận chiến Tế Nam
nhỏ|160x160px|Đền thờ Thiết Huyễn ở Hồ đại minh, [[Tế Nam]] Thành Tế Nam bị quân Yên bao vây, lực lượng phòng thủ do Thiết Huyễn và Thịnh Dung chỉ huy đã từ chối đầu hàng. Ngày 17 tháng 5, quân Yên chuyển hướng sông để nước ngập vào thành. Thiết Huyễn đã giả vờ đầu hàng và dụ Chu Đệ đến gần cổng thành  Khi Chu Đệ tới gần cổng thành, ông đã bị quân triều đình phục kích và phải chạy trốn trở lại trại. Cuộc bao vây tiếp tục trong ba tháng tiếp theo. Vị trí của Tế Nam là cực kì quan trọng nên Chu Đệ đã quyết định phải chiếm được thành phố. Sau khi gặp nhiều trở ngại trong cuộc bao vây, Chu Đệ chuyển sang việc sử dụng các khẩu pháo. Đáp lại, quân phòng thủ dùng kế đặt các tấm bảng viết tên của Chu Nguyên Chương, cha của Chu Đệ, trên đỉnh của các bức tường thành. Chu Đệ đã buộc phải ngừng bắn phá.
Trong tháng 6, Minh Huệ Đế cử một sứ giả đến để thương lượng hòa bình, nhưng bị Chu Đệ từ chối  Quân tiếp viện của triều đình đến Hà Giản vào khoảng tháng 7, và làm gián đoạn đường tiếp tế của quân Yên. Với việc đường tiếp tế bị đe dọa, Chu Đệ đã buộc phải rút trở lại với Bắc Bình ngày 16 tháng tám. Quân Tế Nam đã đuổi theo và chiếm lại thành Đức Châu. Cả Thiết Huyễn và Thịnh Dung được thăng chức để chỉ huy thay Lý Cảnh Long. Quân triều đình quay trở lại phương bắc và đóng quân tại  Định Châu  và Thương Châu, Hà Bắc.
Trận chiến Đông Xương
Vào tháng 10 năm 1400, Chu Đệ được thông báo rằng quân triều đình đang tiến về phương bắc và ông đã quyết định đánh phủ đầu Thương Châu. Rời khỏi Thông Châu ngày 25 tháng 10, quân Yên đến Thương Châu ngày 27 và chiếm được thành sau hai ngày. Quân Yên vượt sông và đến Đức Châu ngày 4 tháng 11. Chu Đệ cố gắng kêu gọi Thịnh Dung đầu hàng nhưng đã thất bại. Thịnh Dung cũng thất bại trong việc tấn công hậu quân của quân Yên. Trong tháng 11, quân Yên đã đến Lâm Thanh và Chu Đệ quyết định phá vỡ tuyến cung ứng của triều đình để ép Thịnh Dung từ bỏ Tế Nam. Để chống lại, Thịnh Dung lên kế hoạch cho trận chiến tại Đông Xương với quân đội được trang bị hỏa khí và tên độc.
Ngày 25 tháng 12, quân Yên đến Đông Xương. Thịnh Dung thành công trong việc dụ Chu Đệ vào vòng vây của mình, tướng Yên Trương Ngọc đã bị giết trong khi cố gắng phá vỡ vòng vây để giúp Chu Đệ thoát ra. Trong khi Chu Đệ trốn chạy từ chiến trường, các nhánh quân Yên khác đã bị đánh bại vào ngày hôm sau, và buộc phải rút lui. Vào ngày 16 tháng 1 năm 1401, quân Yên quay trở lại với Bắc Bình. Trận Đông Xương là thất bại lớn nhất của Chu Đệ kể từ khởi đầu chiến dịch, ông đặc biệt buồn vì cái chết của Trương Ngọc. Trong trận chiến, Chu Đệ đã suýt chết nhiều lần. Tuy nhiên, quân triều đình được lệnh của Minh Huệ Đế tránh giết Chu Đệ, Yên vương đã được lợi từ điều nay.
Tin chiến thắng sau trận chiến Đông Xương đã được đưa ngay về Nam Kinh cho Hoàng đế. Trong tháng 1 năm 1401, Tề Thái và Hoàng Tử Trừng đã được phục hồi chức vụ, và Hoàng đế đã đi tạ ơn tổ tiên tại Thái Miếu. Tinh thần quân đội triều đình đã tăng lên đáng kể, và quân Yên đã buộc phải ở lại Sơn Đông
Trận chiến Cảo Thành
Trận chiến tại Đông Xương là một thất bại nhục nhã dành cho Chu Đệ, nhưng quân sư thân tín của ông là Diêu Quảng Hiếu vẫn khuyên ông nên tiếp tục chiến tranh. Quân Yên được điều động trở lại chiến trường ngày 16 tháng 2 năm 1401 và bắt đầu nam tiến.
Trước những dự báo về cuộc tấn công của quân Yên, Thịnh Dung đã đóng quân tại Đức Châu với 20 vạn quân trong khi số còn lại ở Chính Định. Chu Đệ quyết định tấn công Thịnh Dung trước. Ngày 20 tháng 3, quân Yên chạm trán quân của Dung tại bờ sông gần Vũ Di sơn. Ngày 22, quân Yên vượt sông. Nhận thấy doanh trại quân triều đình được canh gác cẩn thận, Chu Đệ tự mình đi tìm kiếm điểm yếu trong trại đối phương. Do có lệnh của hoàng đế ngăn không được giết Chu Đệ nên quân đội triều đình phải để Chu Đệ do thám xung quanh trong khi cố kiềm chế không tấn công.
Sau khi trinh sát về, Chu Đệ dẫn quân tấn công cánh trái quân triều đình. Trận chiến sau đó đã kéo dài đến đêm, cả hai bên đều chịu tổn thất tương đương nhau. Hai bên tiếp tục giao tranh vào ngày hôm sau. Sau một vài giờ chiến đấu dữ dội, một trận gió mạnh bất ngờ thổi từ hướng đông bắc sang tây bắc về phía quân triều đình. Quân Yên đã tràn qua nhờ vào trận gió, Thịnh Dung buộc phải rút lui về Đức Châu. Quân tiếp viện từ Chính Định cũng đã rút lui sau khi nghe tin về trận chiến.
Trận chiến đã tái lập lại vị thế cho Chu Đệ. Vào ngày 4 tháng 3, Tề Thái và Hoàng Tử Trừng bị quy trách nhiệm cho việc thua trận và đã bị cách chức, Hoàng đế bắt họ đi tuyển quân ở các vùng khác.
Sau trận Vũ Di sơn, quân Yên tiếp tục tiến về Chính Định. Chu Đệ đã dùng kế dụ quân triều đình ra khỏi thành và chạm trán họ tại Cảo thành vào ngày 9 tháng 3. Đối mặt với hỏa khí và nỏ của quân triều đình, quân Yên đã chịu tổn thất nặng nề. Trận chiến tiếp tục ngày hôm sau và một trận gió dữ dội bắt đầu thổi. Quân triều đình thất bại trọng việc giữ vững đội hình và bị quân Yên nghiền nát.
Trong tất cả các trận đánh quân Yên đều được sự trợ giúp của những cơn gió. Điều này khiến Chu Đệ tin rằng mình đang nắm giữ thiên mệnh.
Các trận đánh sau đó
Ngay lập tức sau trận Cảo thành, quân Yên đã nhân đà chiến thắng để hành quân về phía nam mà không gặp sự kháng cự nào. Chu Đệ yêu cầu một cuộc thương thảo hòa bình và Minh Huệ Đế đã tham khảo ý kiến các đại thần. Phương Hiếu Nhụ khuyên ông giả vờ đàm phán trong khi ra lệnh cho quân đội ở Liêu Đông quay lại tấn công Bắc Bình. Kế hoạch đã không diễn ra như đã định, vào tháng 5 Thịnh Dung đã đem quân tấn công đường vận lương của quân Yên. Chu Đệ tuyên bố rằng Thịnh Dung đã không dừng các hoạt động quân sự vì có mưu đồ xấu xa và cố thuyết phục Minh Huệ Đế bỏ tù Thịnh Dung.
Do cả hai bên ngừng đàm phán, Chu Đệ quyết định cắt đứt đường vận lương tới Đức Châu. Ngày 15 tháng 6, quân Yên đã thành công trong việc thiêu hủy kho lương tại đất Bái. Quân phòng thủ Đức Châu trên bờ vực sụp đổ. Ngày 10 tháng 7 quân triều đình tại Chính Định bất ngờ đột kích Bắc Bình. Chu Đệ chia quân phòng thủ Bắc Bình và đến ngày 18 tháng 9 đã tiêu diệt hết các cánh quân triều đình. Trong một hi vọng giữ lại chiều hướng trận chiến, các đại thần triều đình đã cố gắng chia rẽ hai con trai của Chu Đệ nhưng kế hoạch không thành.
Ngày 15 tháng 7, quân triều đình từ Đại Tông tiến đến gần Bảo Định, đe dọa đến Bắc Bình và Chu Đệ buộc phải rút lui. Quân Yên đã có được một chiến thắng quyết định vào ngày 2 tháng 10, buộc quân triều đình phải lui về Đại Tông. Ngày 24 tháng 10, quân Yên về đến Bắc Bình. Quân triều đình từ Liêu Đông cố gắng đột kích thành một lần nữa nhưng cuộc tấn công đã bị đẩy lui.
Cuộc nội chiến Tĩnh Nan đã kéo dài được hai năm cho đến thời điểm này. Dù cho chiến thắng nhiều lần nhưng quân Yên không có khả năng giữ được lãnh thổ đã chiếm được do thiếu nguồn nhân lực và tài chính. Quân triều đình vốn đông đảo hơn rất nhiều và nguồn tài chính cũng dồi dào hơn, dễ dàng đưa quân chiếm lại các thành trì đã mất sau khi quân Yên rút về phía bắc.
Nam tiến
Ngày 2 tháng 12, quân Yên tập trung binh mã và bắt đầu nam tiến. Trong tháng 1 năm 1402, quân Yên tấn công ồ ạt qua Sơn Đông và chiếm giữ Đông A, Đông Bình, Vấn Thượng và đất Bái. Ngày 30 tháng 1 năm 1402 quân Yên tiến đến Từ châu, một trung tâm vận lương quan trọng.
Đáp lại việc huy động quân đội của Yên quốc, Minh Huệ Đế đã ra lệnh cho quân đội bảo vệ Hoài An và tăng cường quân cho Sơn Đông. Ngày 21 tháng 2, quân triều đình tại Từ Châu đã từ chối tham chiến với quân Yên để tập trung phòng thủ Từ Châu sau khi hứng chịu một trận thua.
Trận chiến Linh Bích
Chu Đệ quyết định bỏ qua Từ Châu và tiếp tục nam tiến. Quân Yên đã vượt qua Tô Châu và tiến đến Bạng Phụ ngày 9 tháng 3. Quân tại Tô Châu đã đuổi theo nhưng bị Chu Đệ phục kích ngày 14 tháng 3, quân triều đình lại rút về Tô Châu.
Ngày 23 tháng 3, Chu Đệ điều động quân đi phá đường cung ứng cho Từ Châu. Đến ngày 14 tháng 4, quân Yên bắt đầu vượt sông và đối mặt với doanh trại quân triều đình ở bờ nam. Một trận chiến nổ ra ngày 22 tháng 4 và quân triều đình đã giành được chiến thắng, giữ vững tuyến phòng thủ. Quân triều đình liên tiếp thắng trận khiến cho tinh thần quân Yên bắt đầu tụt xuống. Lính của quân Yên đa phần là người phương Bắc và họ không quen với cái nóng mùa hè đang đến gần. Các tướng đã đề xuất rút lui để củng cố lực lượng nhưng Chu Đệ không chấp thuận.
Trong suốt thời gian này, triều đình nhận được tin đồn rằng các cánh quân Yên đang rút lui về Bắc Bình. Minh Huệ Đế đã cho gọi quân đội trở về Nam Kinh làm giảm bớt quân đội đóng tại phía bắc sông Trường Giang. Ngày 25 tháng 4, quân triều đình di chuyển các trại về Linh Bích và bắt đầu dựng trại tại đây. Một loạt các trận chiến đã nổ ra sau đó, và quân triều đình dần dần cạn kiệt lương thực do quân Yên cắt đường vận lương thành công. Với số lương cung ứng ít ỏi và quân số đông, quân triều đình buộc phải phá vây và tập lại bên bờ sông Hoài. Hiệu lệnh phá vây được quyết định là ba tiếng pháo nổ. Ngày hôm sau quân Yên tấn công các công sự của quân triều đình tại Linh Bích với hiệu lệnh tương tự. Điều này làm cho các đạo quân phá vây bị lộ vị trí và bị quân Yên tấn công. Quân triều đình bị sụp đổ hoàn toàn trong tình trạng hỗn loạn trong khi quân Yên tấn công như vũ bão, giành quyền kiểm soát và kết thúc trận chiến.
Quân đội chủ lực của triều đình đã bị nghiền nát trong trận chiến quyết định tại Linh Bích. Quân Yên bây giờ không còn gì cản được họ tiến về phía nam sông Trường Giang.
Nam Kinh thất thủ
Sau trận chiến Linh Bích, quân Yên tiến thẳng về phía đông nam và chiếm đất Tứ ngày 7 tháng 5. Thịnh Dung cố gắng xây dựng phòng tuyến tại sông Hoài Hà nhằm ngăn quân Yên vượt sông. Vì cuộc tấn công bị chặn đứng ở Hoài An, Chu Đệ chia quân ra và tấn công đồng loạt vào các cánh quân của Thịnh Dung. Quân của Thịnh Dung thất trận và quân Yên chiếm được Hồ Di.
Ngày 11 tháng 5, quân Yên hành quân về Dương Châu và Dương Châu đã đầu hàng một tuần sau đó. Cao Bưu, một tòa thành gần đó cũng đã đầu hàng sau đó.
Dương Châu thất thủ là một tai họa khủng khiếp cho quân triều đình vì kinh đô Nam Kinh nay đã bị đặt vào tình thế dễ bị tấn công trực tiếp. Sau khi nhận được sự cố vấn của Phương Hiếu Nhu, Minh Huệ Đế tiếp tục hòa đàm với Chu Đệ để kéo dài thời gian trong khi kêu gọi trợ giúp từ các đội quân cần vương của các nơi. Các tỉnh gần nhất là Tô Châu, Ninh Ba và Huệ Châu đều đã phái quân đi tham gia bảo vệ kinh đô.