cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Người da trắng
Cu ba
Người cu ba da trắng chiếm 64,1% tổng dân số theo điều tra dân số năm 2012.
El Salvador
Vào năm 2013, người Salvador da trắng là một nhóm người dân tộc thiểu số ở El Salvador, chiếm 12,7% dân số cả nước. Thêm 86,3% dân số là người bản địa, có nguồn gốc hỗn hợp bản địa và châu Âu.
Honduras
Vào năm 2013, những người Honduran có tổ tiên trắng là một thiểu số nhỏ ở Honduras, chiếm 1% dân số cả nước. Thêm 90% dân số là người bản địa, có nguồn gốc hỗn hợp bản địa và châu Âu.
Mexico
Người Mễ trắng là những công dân Mexico có nguồn gốc chủ yếu là người châu Âu. Mặc dù Mexico không có cuộc điều tra chủng tộc, người Mexico có nguồn gốc Tây Ban Nha hoặc phần lớn châu Âu có thể chiếm khoảng từ 23.5% - 24.5% dân số cả nước hay từ 28.9 - 30.1 triệu người. Nhưng một trung tâm Điều tra dân số uy tín tại México thì lại cho rằng chiếm 15% hay từ 19.5 triệu người.
Các nghiên cứu quốc tế khác chỉ ra rằng chỉ có 10% dân số Mexico có nguồn gốc châu Âu.
Canada
Trong các kết quả của Tổng điều tra Dân số Canada năm 2001 của Thống kê Canada, màu trắng là một trong số các biến số dữ liệu nhóm dân số, được lấy từ dữ liệu thu thập được trong câu hỏi 19 (kết quả của câu hỏi này cũng được sử dụng để lấy được các biến nhóm thiểu số có thể nhìn thấy).
Trong Đạo luật về việc chia sẻ việc làm năm 1995, "các thành viên của các nhóm thiểu số có thể nhìn nhận ra được" có nghĩa là những người, không phải là thổ dân, là những người không phải người chủng tộc Âu hoặc không phải là người da trắng. Trong Cuộc Tổng điều tra năm 2001, những người chọn Trung Quốc, Nam Á, châu Phi, Philippines, Mỹ Latinh, Đông Nam Á, Ả Rập, Tây Á, Trung Đông, Nhật Bản hoặc Hàn Quốc đã được đưa vào nhóm dân số thiểu số có thể nhận ra thấy được từ vẻ bề ngoài. Một câu hỏi dân số riêng về "nguồn gốc văn hoá hoặc dân tộc" (câu hỏi 17) không đề cập đến màu da.
Hoa Kỳ
thumb|Cha đẻ [[nước Mỹ George Washington tổng thống Hoa Kỳ đầu tiên là người da trắng.]] Đa số những người Do Thái ở Mỹ là người Da Trắng. Trong năm 2013, khảo sát về người Mỹ gốc Do Thái của Trung tâm nghiên cứu Pew Research Center cho biết hơn 90% người Do Thái trả lời cuộc khảo sát cho thấy họ không phải là người da màu, 2% là người da đen, 3% là người Mỹ gốc Tây Ban Nha và 2% nguồn gốc khác.
Một báo cáo từ Trung tâm Nghiên cứu Pew năm 2008 cho biết đến năm 2050, người Mỹ da trắng không phải Tây Ban Nha sẽ chiếm 47% dân số, giảm từ 67% dự kiến năm 2005. Người Mỹ trắng chiếm gần 90% dân số vào năm 1950.
Người Mỹ da trắng trung bình là: 98,6% người châu Âu, 0,19% người Châu Phi và 0,18% người Mỹ thổ dân da đỏ bản địa.
Lịch sử bản sắc trắng
Trước khi các cuộc Cách mạng công nghiệp ở châu Âu phát triển thì làn da trắng có liên quan đến tình trạng địa vị xã hội. Người quý tộc có thể ít tiếp xúc với ánh nắng mặt trời và do đó họ có một làn da màu trắng và được coi là có liên quan đến tình trạng gia thế xã hội và sự giàu sang phú quý. Đây có thể là nguồn gốc của "máu xanh" như mô tả các đặc tính của hoàng gia, da có màu sắc nhẹ nhàng đến mức độ xanh của tĩnh mạch có thể được nhìn thấy rõ ràng.
Sử dụng trong ngôn ngữ hiện đại
Ở Anh, Văn phòng Thống kê Quốc gia sử dụng thuật ngữ white như là một thể loại sắc tộc. Các thuật ngữ White British, White Irish, White Scottish và White khác được sử dụng. Những phân loại này dựa vào sự nhận diện bản thân của cá nhân, vì nó được thừa nhận rằng sắc tộc không phải là một phân loại khách quan.
Về mặt xã hội, ở Anh, người da trắng thường chỉ đề cập đến những người gốc Anh, gốc Ireland và châu Âu. Trong năm 2011, 87,2% dân số Anh quốc tự coi mình là người da trắng.
Nam Phi
Người Hà Lan trắng đầu tiên đến Cộng hòa Nam Phi vào năm 1652. Vào đầu thế kỷ thứ mười tám, khoảng 2.000 người châu Âu và con cháu của họ đã thành lập trong khu vực. Mặc dù những người Afrikan đầu này đại diện cho nhiều quốc gia khác nhau, bao gồm nông dân Đức và Huguenot Pháp, cộng đồng vẫn giữ lại một bản sắc Hà Lan trọn vẹn. Số người Afrikaner khoảng 2,5 triệu người, khoảng 5% dân số Nam Phi. Dù vậy, vẫn có hơn 1,5 triệu người da trắng gốc Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, chiếm trên 3% dân số Nam Phi, còn lại là những người gốc Ý, Bồ Đào Nha,... Tại Free State, Pretoria, phía Tây của tỉnh Đông Cape, thành phố Pietermaritzburg, nhiều vùng của Tây Cape, Mpumalanga và Bắc Cape, những người da trắng thường nói tiếng Afrikaan là chủ yếu. Còn tại nhiều thành phố lớn như Johannesburg, Cape Town, Durban, Port Elizabeth, Sandton, East London, nhiều thị trấn (chủ yếu ở ven biển như Margate, Port Shepstone, Richards Bay,...), thành phố Newcastle của Tỉnh KwaZulu-Natal thì dân da trắng chủ yếu là gốc Anh, đương nhiên nói Tiếng Anh là chủ yếu. Nhưng sau thời Apartheid, số người da trắng giảm dần nhưng khá chậm vì xã hội đôi bất ổn. Dù vậy, số người da trắng ở Nam Phi đã tăng trở lại từ năm 2019 nhờ xã hội ổn định hơn, và cũng có nhiều người từng trốn khỏi đất nước đã quay trở về sinh sống. Tại các thành phố lớn như Johannesburg và Cape Town, rất nhiều vùng giàu có từ trăm năm nay trở thành thiên đường cho Người da trắng sinh sống, nhưng chủ yếu là gốc Anh. Vùng Sandhurst ở Johannesburg là vùng ngoại ô giàu có nhất Châu Phi.
Chú thích
Thể loại:Hệ thống casta Mỹ Latinh Thể loại:Chủng tộc Thể loại:Người gốc Âu
Ricciella linearis
Ricciella linearis là một loài rêu trong họ Ricciaceae. Loài này được Stephani mô tả khoa học đầu tiên năm 1889.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ricciella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1889 Thể loại:Unresolved names
Beşköprü, Polatlı
Beşköprü là một xã thuộc huyện Polatlı, tỉnh Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 155 người.
Pavlovsky (huyện của Nizhny Novgorod)
Huyện Pavlovsky (? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Tỉnh Nizhny Novgorod, Nga. Huyện có diện tích 1076 kilômét vuông, dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 44000 người. Trung tâm của huyện đóng ở Pavlovo.
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Tỉnh Nizhny Novgorod Thể loại:Huyện của Nga
Pavlovsky District
Siedlecki
Siedlecki là một huyện thuộc tỉnh Mazowieckie của Ba Lan. Huyện có diện tích 1603 km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của huyện là 80701 người và mật độ 50 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Mazowieckie
15897 Beňačková
Nó được phát hiện ngày 10 tháng 8 năm 1997.
Tham khảo
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Được phát hiện bởi Petr Pravec Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1997
Hypsicera intermedia
Hypsicera intermedia là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Acacia trinervata
Acacia trinervata là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được DC. miêu tả khoa học đầu tiên.
Houssayanthus macrolophus
Houssayanthus macrolophus là một loài thực vật có hoa trong họ Bồ hòn. Loài này được (Radlk.) Hunz. mô tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Liên kết ngoài
Thể loại:Houssayanthus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1978
Polystachya johnstonii
Polystachya johnstonii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Rolfe miêu tả khoa học đầu tiên năm 1897.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polystachya Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1897
Epopterus quaesitus
Epopterus quaesitus là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Gorham miêu tả khoa học năm 1873.
Tham khảo
Thể loại:Epopterus
Polysphaeria pedunculata
Polysphaeria pedunculata là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được K.Schum. ex De Wild. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.
Goniopteris sandvicense
Goniopteris sandvicense là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được J.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1875. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Goniopteris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1875 Thể loại:Unresolved names
Goniopteris sandvicense
Xã Eminence, Quận Shannon, Missouri
Xã Eminence (Eminence Township) là một xã thuộc quận Shannon, tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.773 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Missouri Thể loại:Quận Shannon, Missouri
Pseudicius zebra
Pseudicius zebra là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Pseudicius. Pseudicius zebra được Eugène Simon miêu tả năm 1902.
Tham khảo
Thể loại:Pseudicius
Albert Günther
Albert Karl Ludwig Gotthilf Günther, viện sĩ hội Hoàng gia Luân Đôn, còn được viết là Albert Charles Lewis Gotthilf Günther (3 tháng 10 năm 1830 – 1 tháng 2 năm 1914), là một nhà động vật học, ngư học và bò sát học người Đức sinh ra tại Anh. Günther hiện được xếp hạng nhiều thứ nhì về xuất bản phân loại bò sát (sau George Albert Boulenger) với hơn 340 loài bò sát được mô tả.
Dicoryphe macrophylla
Dicoryphe macrophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Hamamelidaceae. Loài này được Baill. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1885.
Nienbüttel
Nienbüttel là một đô thị ở huyện Steinburg, bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị này có diện tích 4,16 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 148 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Steinburg
Yazıköy, Çaycuma
Yazıköy là một xã thuộc huyện Çaycuma, tỉnh Zonguldak, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 417 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tỉnh Zonguldak
Oldenborstel
Oldenborstel là một đô thị ở huyện Steinburg, bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị này có diện tích 4,24 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 126 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Steinburg
Trenčín
Trenčín (tiếng Slovakia: Trenčín, tên tiếng Đức lịch sử: Trentschin, tên tiếng Hungary lịch sử: Trencsén) là một thành phố thủ phủ vùng Trenčín, Slovakia. Thành phố này có diện tích km2 dân số 56.760 người (thời điểm 31 tháng 12 năm 2006). Đây là thành phố lớn thứ 9 tại Slovakia theo dân số.
Tham khảo
Thể loại:Vùng Trenčín Thể loại:Thành phố Slovakia
Nghĩa Ô
Nghĩa Ô (chữ Hán phồn thể:義烏市, chữ Hán giản thể: 义乌市, âm Hán Việt: Nghĩa Ô thị) là một thành phố cấp phó địa khu thuộc địa cấp thị Kim Hoa, tỉnh Chiết Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Năm 1988, thành phố Nghĩa Ô được lập trên cơ sở huyện Nghĩa Ô, một huyện được lập vào thời nhà Tần với tên là Ô Thương và được đổi tên thành huyện Nghĩa Ô dưới thời nhà Đường. Thành phố Nghĩa Ô có diện tích 1103 km², trong đó có 100 km² khu vực đô thị với 700.000 dân (ước tính năm 2010). Mã số bưu chính của thành phố này là 322000, mã vùng điện thoại là 0579. Thành phố Nghĩa Ô được chia ra các đơn vị hành chính trực thuộc gồm 15 trấn, 8 hương.
Lịch sử
Nghĩa Ô nằm ở trung tâm của tỉnh Chiết Giang với diện tích toàn thành phố khoảng 1.105 km vuông với 7 tuyến đường nối liền với 6 thị trấn vệ tinh với nhân khẩu 716.000 người với lực lượng lao động phổ thông thường trú tại đây khoảng hơn 1 triệu người.
Nghĩa Ô có lịch sử lâu đời, huyện lị được thành lập vào năm 222 trước Công Nguyên, tính cho đến thời điểm hiện nay đã trải qua 2.229 năm xây dựng và phát triển, cho đến năm 1988 mới tách huyện lập nên thành phố. Nơi đây lịch sử đã ghi danh rất nhiều những danh sĩ như một trong "Sơ Đường Tứ Kiệt" Lạc Tân Vương, danh tướng đời Tống Tôn Trạch và một trong Kim Nguyên tứ đại danh y Chu Đan Khê, nhà giáo dục đương đại Trần Vọng Đạo, nhà phê bình nghệ thuật Phùng Tuyết Phong và nhà lịch sử Ngô Hàm.
Trong năm 2007, tổng sản xuất của thành phố đạt 42 tỉ RMB, tăng 15.7%; hoàn thành nghĩa vụ ngân sách 5 triệu 888 nghìn RMB, trong đó doanh thu của thành phố đạt 3 tỉ 228 nghìn RMB, tăng 31.2% và 33.2%, thu nhập bình quân đầu người 1 năm ở thành thị là 25.007 RMB, ở nông thôn là 10.255 RMB 1 năm, tăng từ 15.9% và 16.4%.
Tham khảo
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Chiết Giang Thể loại:Kim Hoa
Aussurucq
Aussurucq (Altzürükü) là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Aquitaine ở tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 209 mét trên mực nước biển. Xã nằm trong Tỉnh của Pháp|tỉnh cũ]] Soule.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Pyrénées-Atlantiques
NGC 63
NGC 63 là một thiên hà xoắn ốc trong chòm sao Song Ngư, được phát hiện bởi Heinrich Louis vào năm 1865.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thiên hà xoắn ốc không thanh Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1865 Thể loại:Thiên thể NGC Thể loại:Được phát hiện bởi Heinrich Louis d'Arrest Thể loại:Chòm sao Song Ngư Thể loại:Thiên thể PGC Thể loại:Thiên thể UGC Thể loại:Thiên thể MCG
Calalzo di Cadore
Calalzo di Cadore là một đô thị de 2 415 habitants thuộc tỉnh Belluno trong vùng Vénétie nước Ý. Đô thị này có diện tích 43 km², dân số 2419 người.
Đô thị này có làng trực thuộc: Rizzios, Grea, Molinà. Đô thị này có làng giáp các đô thị sau: Auronzo di Cadore, Borca di Cadore, Domegge di Cadore, Pieve di Cadore, San Vito di Cadore, Vodo di Cadore.
Tham khảo
Calalzo
Phragmatobia nordiberica
Phragmatobia nordiberica là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Pleuroprucha paranaria
Pleuroprucha paranaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Phragmatobia nordiberica
Liên kết ngoài
Thể loại:Phragmatobia
Zorzines quadripunctata
Zorzines quadripunctata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Pleuroprucha paranaria
Liên kết ngoài
Thể loại:Pleuroprucha
Zorzines quadripunctata
Liên kết ngoài
Thể loại:Zorzines
José Luis Chilavert
José Luis Félix Chilavert González là thủ môn bóng đá người Paraguay (Sinh ngày 25/7/ 1965 tại Luque, trái đất Departamento Central). Anh đã 3 lần được tạp chí IFFHS bầu chọn là thủ môn hay nhất thế giới. Chilavert cũng được biết đến là một người có kỹ năng sút phạt rất giỏi kể cả những quả phạt hàng rào hay phạt 11m.
Sự nghiệp
Chilavert xuất hiện lần đầu tiên năm 17 tuổi ở câu lạc bộ Sportivo Luqueño, một câu lạc bộ hạng 2 hồi đó. Năm 1989 anh có trận đầu tiên chơi cho đội tuyển quốc gia, sau đó anh chuyển sang chơi cho một câu lạc bộ hạng nhất ở Argentina, San Lorenzo.
Sau đó anh chuyển sang Tây Ban Nha chơi cho câu lạc bộ Real Zaragoza. Sau đó anh trở lại Argentina chơi cho câu lạc bộ Vélez Sársfield và giúp họ đoạt cúp Vô địch quốc gia 4 lần cùng cúp Copa Libertadores và cúp liên lục đia năm 1994 và năm 1999. Tại đây anh cũng trở thành thủ môn đầu tiên ghi được Hat-trick bằng 3 quả Penalty trong trận gặp Ferro Carril Oeste.
Anh được IFFHS bầu chọn là thủ môn xuất sắc nhất thế giới các năm 1995, 1997, và 1998. Trong sự nghiệp anh đã 74 lần khoác áo đội tuyển quốc gia và giải nghệ vào tháng 11-2004.
Thống kê sự nghiệp
400||36|||||||| 79||1|||||||| 50||0|||||||| 17||4|||||||| 546||41||||||||
Liên kết ngoài
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Paraguay Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Paraguay Thể loại:Thủ môn bóng đá Thể loại:Sinh năm 1965 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Real Zaragoza Thể loại:Cầu thủ bóng đá San Lorenzo Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1998 Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2002 Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Pháp Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Argentina
Frankenstein
Frankenstein; hay Prometheus thời hiện đại là một cuốn tiểu thuyết viết bởi nữ tác giả Mary Shelley vào năm 1818. Frankenstein kể về câu chuyển của Victor Frankenstein, một nhà khoa học trẻ đã tạo ra một sinh vật có trí tuệ con người trong một thí nghiệm khoa học không chính thống. Shelley bắt đầu viết truyện này khi bà 18 tuổi, và ấn bản đầu tiên được xuất bản ẩn danh tại Luân Đôn vào ngày 1 tháng 1 năm 1818, khi bà 20 tuổi. Cái tên Mary xuất hiện trên ấn bản thứ hai, phát hành tại Paris năm 1821.
Shelley đã đi khắp châu Âu vào năm 1815, di chuyển dọc theo sông Rhein ở Đức, và dừng chân tại Gernsheim, cách Lâu đài Frankenstein 17 km, nơi một nhà giả kim thực hiện các thí nghiệm hai thế kỷ trước đó. Sau đó bà tới Genève, Thụy Sĩ, nơi phần lớn câu chuyện diễn ra. Ý tưởng về phương pháp Galvani và thần bí học là chủ đề trò chuyện của những người bạn đồng hành của bà, đặc biệt với là người yêu và chồng tương lai Percy Bysshe Shelley. Năm 1816, Mary, Percy, và Lord Byron có một cuộc thi xem ai là người viết truyện kinh dị hay nhất. Sau nhiều ngày suy nghĩ, Shelley đã viết Frankenstein sau khi tưởng tượng về một nhà khoa học tạo ra một sinh vật sống và kinh hoàng trước thứ mình tạo ra.
Từ khi được phát hành, cái tên "Frankenstein" thường bị sử dụng sai cách để ám chỉ con quái vật, hơn là người tạo ra nó.
Lời mở đầu của Robert Walton
Mở đầu Frankenstein là những bức thư của Thuyền trưởng Robert Walton gửi chị gái, Margaret Walton Saville. Robert Walton, một nhà văn thất bại, đi thám hiểm Bắc Cực với hi vọng mở rộng kiến thức khoa học. Trong chuyến hải trình, thủy thủ đoàn thấy một xe trượt tuyết chó kéo điều khiển bởi một sinh vật khổng lồ. Vài giờ sau, thủy thủ đoàn giải cứu người đàn ông gần như chết cóng và tiều tụy tên là Victor Frankenstein. Frankenstein trước đó đang đuổi theo người đàn ông khổng lồ mà thủy thủ đoàn đã trông thấy. Và sau những nỗ lực, Frankenstein bắt đầu hồi phục. Thấy được ở Walton sự ám ảnh đã hủy hoại cuộc đời mình, Victor kể lại những bất hạnh của cuộc đời mình để cảnh cáo Walton. Cuốn tiểu thuyết sau đó tiếp tục với lời kể của Frankenstein.
Câu chuyện của Victor Frankenstein
Victor đầu tiên kể về thời thơ ấu của mình. Sinh ra tại Napoli, Ý trong một gia đình Genève giàu có, Victor và hai em trai, Ernest và William, là con trai của Alphonse Frankenstein và Caroline Beaufort. Từ khi còn nhỏ, Victor đã có niềm khao khát mãnh liệt được hiểu biết về thế giới. Anh ám ảnh với học thuyết của các nhà giả kim, dù lớn lên nhận ra rằng chúng đã lỗi thời. Khi Victor lên năm, cha mẹ anh nhận nuôi Elizabeth Lavenza (cô con gái mồ côi của một quý tộc Milan bị truất hữu), người sau này kết hôn với Victor. Về sau, họ cũng nhận thêm Justine Moritz, người sau này trở thành bảo mẫu của Willy.
Vài tuần trước khi đến Đại học Ingolstadt ở Đức, mẹ anh qua đời vì sốt ban đỏ; và Victor vùi mình vào những thí nghiệm để quên đi nỗi buồn. Ở đại học, là một học sinh hóa học xuất sắc, anh sớm phát triển một kỹ thuật bí mật để truyền sự sống vào vật chất. Anh tạo ra một sinh vật hình người, nhưng vì gặp khó khăn trong việc tái tạo các bộ phận nhỏ, nên Victor đã làm Tạo vật với tỉ lệ lớn hơn bình thường, với chiều cao khoảng 8 ft. Dù Victor đã lựa chọn những nét mặt đẹp đẽ, nhưng khi chuyển động thì Tạo vật lại trông gớm ghiếc, với đôi mắt vàng đục ngầu ngấn nước và làn da vàng không che nổi các thớ cơ và động mạch. Kinh hoàng trước tác phẩm của mình, Victor bỏ trốn. Khi đang lang thang trên đường vào ngày hôm sau, anh gặp lại người bạn thời thơ ấu, Henry Clerval, và đưa Clerval về với căn hộ của mình, với nỗi sợ về phản ứng của Clerval khi thấy con quái vật. Tuy nhiên, khi Victor trở về phòng thí nghiệm, Tạo vật đã biến mất.
Victor đổ bệnh sau khi đã trải qua những chuyện vừa rồi, và được Clerval chăm sóc. Sau bốn tháng hồi phục, anh nhận được một lá thư từ cha thông báo rằng William đã bị giết. Khi đến Genève, Victor thấy Tạo vật gần hiện trường vụ án và nhận ra rằng nó là thủ phạm. Justine Moritz, bảo mẫu của William, bị kết tội sau khi chiếc dây chuyền của William, với bức chân dung của Caroline, được tìm thấy trong túi cô. Victor biết rằng sẽ không ai tin anh nếu anh cố gắng chứng minh sự trong sạch của Justine, và cô bị treo cổ. Bị cảm giác hối lỗi và đau buồn tàn phá, Victor đã lang thang trong dãy Alps. Khi đang đi qua Mer de Glace ở Mont Blanc, Tạo vật bất ngờ xuất hiện, cầu xin Victor nghe câu chuyện của mình.
Câu chuyện của Tạo vật
Tạo vật kể lại ngày đầu tiên trong đời mình, cô độc giữa miền hoang dã. Nó nhận ra con người sợ hãi vẻ ngoài của mình, nên nó bắt đầu sợ hãi và lẩn trốn họ. Khi đang sống trong một túp lều bỏ hoang, nó phát hiện ra và bắt đầu yêu mến gia đình yêu mến sống tại căn nhà nối liền bên cạnh. Để giúp đỡ họ, nó đã nhặt củi, dọn tuyết khỏi đường đi và làm nhiều việc khác nữa. Khi bí mật sống tại đây, Tạo vật bắt đầu học nói bằng cách lắng nghe gia đình kia và tự dạy mình đọc sau khi tìm thấy một túi sách trong rừng. Một lần, nó thấy mình qua mặt nước và nhận ra sự gớm ghiếc của bản thân. Điều này khiến nó kinh hãi như cái cách nó kinh hãi người thường.
Dần dần, nó càng thêm yêu mến gia đình nọ, sau khi biết về hoàn cảnh của họ. Và vào một ngày, Tạo vật tiếp cận gia đình với hi vọng sẽ có thêm những người bạn, bước vào căn nhà khi chỉ có người cha mù lòa tại đó. Hai người trò chuyện, nhưng khi những người khác trở về, họ đều vô cùng sợ hãi. Người con trai đã tấn công nó và Tạo vật bỏ trốn. Ngày hôm sau, gia đình kia rời đi vì sợ rằng nó sẽ quay về. Tạo vật phẫn nộ trước cách mình bị đối xử và từ bỏ hi vọng được loài người chấp nhận. Tuy rất ghét Victor vì đã ruồng bỏ mình, nó quyết định sẽ đến Genève để tìm anh vì tin rằng Victor là người duy nhất có trách nhiệm phải giúp mình. Trên đường đi, nó giải cứu một đứa bé ngã xuống sông, nhưng cha cô bé lại nghĩ rằng Tạo vật định hãm hại họ, nên bắn vào vai nó. Tạo vật thề sẽ trả thù toàn bộ loại người. Và dựa theo nhật ký của Victor, nó tới được Genève, sát hại William, và đổ tội cho Justine.
Câu chuyện của Victor Frankenstein tiếp tục
Clerval cùng với Victor tới Anh, nhưng họ tách nhau, trước sự khăng khăng của Victor, tại Perth, Scotland. Victor nghi ngờ rằng Tạo vật đang theo dõi mình. Khi đang làm sinh vật nữ tại Orkney, anh bị ám ảnh với những thảm họa có thể xảy ra. Anh sợ rằng sinh vật nữ sẽ ghét Tạo vật hoặc còn độc ác hơn cả nó. Và đáng sợ hơn đối với Victor, là việc tạo ra sinh vật thứ hai sẽ dẫn đến sự ra đời của một chủng tộc đe dọa tới loài người. Anh đã xé xác sinh vật nữ ra thành từng mảnh sau khi thấy Tạo vật dõi theo qua cửa sổ. Tạo vật ngay lập tức xông ra để đối đầu với Victor, và cố gắng đe dọa bắt anh làm việc trở lại, nhưng Victor từ chối. Tạo vật rời đi, nhưng đã đưa ra lời đe dọa: "Ta sẽ ở bên ngươi trong đêm tân hôn." Victor sau đó chèo thuyền ra biển để vứt bỏ dụng cụ thí nghiệm, ngủ quên trên chiếc thuyền, rồi không thể về bờ vì gió đổi hướng, và cuối cùng trôi dạt về bờ biển Ireland. Khi tới Ireland, Victor bị bắt vì tội giết Clerval. Trước đó, Tạo vật đã siết cổ Henry, và đặt xác anh tại nơi mà Victor đã đến. Victor tiếp tục suy sụp tinh thần và tỉnh dậy trong nhà tù. Tuy nhiên, anh được phán vô tội, và sau khi được thả, anh trở về nhà với cha.
Ở Genève, Victor kết hôn với Elizabeth, đồng thời trang bị cho mình súng và dao găm để sẵn sàng chiến đấu với Tạo vật. Vào đêm sau đám cưới của họ, Victor yêu cầu Elizabeth ở lại phòng trong khi đi tìm "kẻ ác". Khi Victor tìm kiếm khắp nơi trong nhà, Tạo vật đã siết cổ Elizabeth. Qua cửa sổ, Victor thấy Tạo vật, chỉ vào xác Elizabeth và cười; Victor cố bắn nó nhưng Tạo vật trốn thoát. Cha của Victor, do tuổi già và cái chết của Elizabeth, ra đi vài ngày sau. Trong hành trình trả thù, Victor truy đuổi Tạo vật khắp châu Âu, rồi đến nước Nga, và kẻ thù luôn đi trước một bước. Cuối cùng, cuộc truy đuổi dẫn họ tới Bắc Băng Dương, tiếp đến là Bắc Cực, và đã có thời điểm Victor chỉ cách Tạo vật một dặm, nhưng gục ngã do kiệt sức và hạ thân nhiệt nên Tạo vật trốn thoát. Cuối cùng, lớp băng quanh xe trượt tuyết của Victor vỡ ra, và tảng băng nổi tách ra lại đến gần thuyền của Walton.
Lời kết của Thuyền trưởng Walton
Một vài ngày sau khi Tạo vật biến mất, con thuyển bị mắc kẹt trong lớp băng trôi, vài thủy thủ chết vì lạnh trước khi những người còn lại yêu cầu quay về phía nam sau khi thoát ra khỏi lớp băng. Sau khi nghe yêu cầu này, Victor tức giận và, dù sức khỏe không tốt, đã có một bài phát biểu hùng hồn với họ. Anh nhắc lại tại sao họ chon tham gia và chuyến thám hiểm này và rằng chính khó khăn và nguy hiểm, không phải sự nhàn hạ, mới tạo nên vinh quang. Dù bị ấn tượng bởi những lời lẽ trên, nhưng nhiêu đó là không đủ để thay đổi quyết định của thủy thủ đoàn, và Walton phải quay về phía nam trong sự tiếc nuối. Victor, dù đang rất yếu ớt, nói rằng sẽ tự mình tiếp tục hành trình. Anh kiên quyết cho rằng Tạo vật phải chết.
Victor qua đời ngay sau đó, với lời trăng trối nhắc nhở Walton hãy tìm kiếm "hạnh phúc trong thanh bình và tránh có tham vọng." Walton sau đó phát hiện ra Tạo vật trên tàu bên cạnh cái xác của Victor. Tạo vật nói với Walton rằng cái chết của Victor không mang tới cho nó sự thanh bình; đúng hơn là tội ác mà nó gây ra còn khiến nó đau khổ hơn cả Victor. Tạo vật thề sẽ kết liễu bản thân để không ai sẽ biết đến sự tồn tại của nó nữa, và Walton nhìn thấy Tạo vật trôi dần vào Bắc Cực trên một tảng băng. Từ đó trở đi không ai thấy nó nữa.
Polystachya kaluluensis
Polystachya kaluluensis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được P.J.Cribb & la Croix miêu tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polystachya Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1991
Frankenstein
Xuất bản
Lần xuất bản thứ hai của Frankenstein được xuất bản vào ngày 11 tháng 8 năm 1822 gồm hai tập (xuất bản bởi G. and W. B. Whittaker), và lần này tên tác giả được công bố.
Vào ngày 31 tháng 10 năm 1831, ấn bản phổ biến nhất, gộp in chung trong một tập xuất hiện, xuất bản bởi Henry Colburn & Richard Bentley. Lần in này đã được Mary Shelley kiểm duyệt kỹ càng và sửa đổi rất nhiều, một phần vì áp lực để làm cho câu chuyện bảo thủ hơn và bao gồm một lời nói đầu của bà, mới và dài hơn, cũng như trình bày một phiên bản hơi tôn tạo, nhẹ nhàng hơn của nguồn gốc câu chuyện. Bản in này có xu hướng trở thành bản được đọc rộng rãi nhất, tuy nhiên bản gốc từ năm 1818 vẫn còn được xuất bản. Nhiều học giả thích các văn bản năm 1818, họ cho rằng bản in đó mới thể hiện được tính chất văn gốc của Shelley.
Phim & Kịch và biến thể
nhỏ|upright|Một tranh vẽ biếm họa của tạp chí Punch năm 1843 Rất nhiều phim và kịch đã được dựng nên từ cốt truyện này. Trong số đó có:
Chú thích
Thể loại:Frankenstein Thể loại:Tiểu thuyết năm 1818 Thể loại:Tiểu thuyết kinh dị Thể loại:Tiểu thuyết kỳ ảo Thể loại:Tiểu thuyết thế kỷ 19 Thể loại:Tiểu thuyết đầu tay Thể loại:Tiểu thuyết Vương quốc Liên hiệp Anh được chuyển thể thành phim Thể loại:Tiểu thuyết được chuyển thể thành phim Thể loại:Cấy ghép nội tạng ở tác phẩm hư cấu Thể loại:Tiểu thuyết Vương quốc Liên hiệp Anh được chuyển thể thành kịch Thể loại:Tiểu thuyết được chuyển thể thành chương trình phát thanh Thể loại:Tiểu thuyết được chuyển thể thành video game
Leopoldia caucasica
Leopoldia caucasica là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được (Griseb.) Losinsk. mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Dzoravank
Dzoravank là một đô thị thuộc tỉnh Gegharkunik, Armenia. Dân số ước tính năm 2011 là 147 người.
Leopoldia caucasica
Liên kết ngoài
Thể loại:Leopoldia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1935
Clinopodium procumbens
Clinopodium procumbens là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (Greenm.) Harley mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Liên kết ngoài
Thể loại:Clinopodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2000
Xã Empire, Quận Andrew, Missouri
Xã Empire (Empire Township) là một xã thuộc quận Andrew, tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 423 người.
Epopterus quechuanus
Epopterus quechuanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Strohecker miêu tả khoa học năm 1997.
Xã Empire, Quận Andrew, Missouri
Xem thêm
Thể loại:Xã của Missouri Thể loại:Quận Andrew, Missouri
Epopterus quechuanus
Tham khảo
Thể loại:Epopterus
Hypsicera kenyensis
Hypsicera kenyensis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
15898 Kharasterteam
15898 Kharasterteam (1997 QP) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 26 tháng 8 năm 1997 bởi P. Pravec và L. Šarounová ở Đài thiên văn Ondřejov.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1997
Goniopteris scabra
Goniopteris scabra là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Brade mô tả khoa học đầu tiên năm 1972. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Goniopteris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972 Thể loại:Unresolved names
Goniopteris scabra
Beyceğiz, Polatlı
Beyceğiz là một xã thuộc huyện Polatlı, tỉnh Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 160 người.
Sierpecki
Sierpecki là một huyện thuộc tỉnh Mazowieckie của Ba Lan. Huyện có diện tích 852 km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của huyện là 52786 người và mật độ 62 người/km².
Eremophila veronica
Eremophila veronica là một loài thực vật có hoa trong họ Huyền sâm. Loài này được (S.Moore) C.A.Gardner mô tả khoa học đầu tiên năm 1931.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eremophila Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1931 Thể loại:Thực vật hai lá mầm thật sự Tây Úc
Sonchus obtusilobus
Sonchus obtusilobus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được R.E.Fr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1925.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sonchus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1925
Auterrive
Auterrive là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 22 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Pyrénées-Atlantiques
Vĩnh Khang (định hướng)
Vĩnh Khang có thể chỉ:
Kẽm sulfide
Kẽm sulfide là một hợp chất vô cơ có công thức hóa học là ZnS. Đây là dạng chính của kẽm trong tự nhiên mà khoáng vật phổ biến là sphalerit. Khoáng vật này ở dạng tinh khiết có màu trắng, tuy nhiên nó thường có màu đen do lẫn nhiều tạp chất và được sử dụng rộng rãi để làm chất tạo màu. Ở dạng tổng hợp kết chặt, kẽm sulfide có thể trong suốt và được dùng làm cửa sổ trong kính ánh sáng khả kiến hay kính hồng ngoại.
Cấu trúc
thumb|left|upright|Sphalerit, một dạng đa hình của kẽm sulfide thumb|left|upright|Wurtzit, dạng đa hình ít phổ biến của kẽm sulfide ZnS tồn tại ở hai dạng kết tinh chính và hai dạng đa hình này là đặc trưng. Ở mỗi dạng, dạng hình học phối hợp của Zn và S là tứ diện. Dạng lập phương bền hơn được gọi là sphalerit. Dạng lục phương được gọi là wurtzit, tuy nhiên nó cũng có thể được tổng hợp. Dạng chuyển tiếp từ sphalerit sang wurtzit xảy ra ở nhiệt độ khoảng 1020 ℃. Dạng tứ diện cũng được biết là tồn tại ở khoáng vật rất hiếm tên là polhemusit với công thức (Zn,Hg)S.
Lịch sử
Hiện tượng lân quang của ZnS được nhà hóa học người Pháp Théodore Sidot phát hiện đầu tiên năm 1866. Những phát hiện của ông được A. E. Becquerel trình bày, ông này nổi tiếng nhờ nghiên cứu về phát quang. ZnS được Ernest Rutherford và những người khác sử dụng từ thời kỳ sơ khai của vật lý hạt nhân để làm máy do nhấp nháy, do nó phát ra ánh sáng dựa trên sự kích thích bởi các tia X hoặc chùm electron, do nó nó trở thành vật liệu hữu ích trong các màn hình tia X và ống tia âm cực.
Vật liệu phát quang
Kẽm sulfide được trộn thêm vài ppm chất kích hoạt thích hợp, được dùng trong nhiều ứng dụng như ống phóng tia âm cực, màn hình tia X đến các sản phẩm phát sáng trong tối. Khi sử dụng bạc làm chất kích hoạt, nó tạo ra màu xanh lam sáng ở bước sóng tối đa 450 nanomet. Khi sử dụng mangan sẽ cho ra màu vàng cam ở bước sóng khoảng 590 nanomet. Đồng cho thời gian phát sáng dài hơn, và nó có màu gần giống như lục trong bóng tới. Hợp kim kẽm sulfide có đồng ("ZnS với Cu") cũng được sử dụng trong các tấm phát quang điện tử. hợp chất kẽm sulfide cũng thể hiện tính lân quang do các tạp chất phát sáng cho ánh sáng xanh lam hoặc tử ngoại.
Vật liệu quang học
Kẽm sulfide cũng được sử dụng làm các vật liệu quang học hồng ngoại, truyền sáng từ bước sóng ánh sáng khả kiến đến hơn 12 µm. Nó có thể được sử dụng ở dạng phẳng như cửa sổ quang học hoặc dạng cầu như thấu kính. Nó được tạo ra ở dạng tấm vi tinh thể qua quá trình tổng hợp từ khí hydro sulfide và hơi kẽm, và vật liệu này được bán ở cấp FLIR (Forward Looking IR), trong vật liệu này kẽm sulfide có màu vàng sữa, đục. Vật liệu này khi bị ép đẳng tĩnh nóng có thể chuyển thành dạng trong như nước được gọi là Cleartran (thương hiệu). Các dạng thương mại trước đây có tên trên thị trường là Irtran-2, nhưng dạng này hiện đã lỗi thời.
Chất tạo màu
Kẽm sulfide là một chất tạo màu phổ biến, đôi khi còn được goại là sachtolith. Khi kết hợp với bari sunfat sẽ tạo ra kẽm sulfide lithopon.
Chất xúc tác
Bột ZnS mịn là một chất xúc tác quang học hiệu quả tạo ra khí hydro từ nước tùy thuộc vào độ phát quang. Tách lưu huỳnh có thể được thu hồi từ ZnS trong quá trình tổng hợp nó; quá trình này chuyển từ từ ZnS vàng trắng thành bột màu nâu, và gia tăng hoạt động xúc tác quang học thông qua việc tăng cường hấp thụ ánh sáng.
Tính chất bán dẫn
Cả sphalerit và wurtzit là các chất nội bán dẫn độ rộng vùng cấm, thuộc bán dẫn nhóm II-VI. Chúng thích hợp với các cấu trúc liên quan đến nhiều chất bán dẫn khác như gali(III) asenua. Dạng lập phương của ZnS có năng lượng vùng cấn (band gap) khoảng 3,54 eV ở 300 K, nhưng dạng sáu phương có khoảng trống năng lượng khoảng 3,91 eV. ZnS có thể được nâng lên thành chất bán dẫn kiển n hoặc chất bán dẫn kiểu p.
Sản xuất
thumb|right|upright|Hỗn hợp kẽm và lưu huỳnh phản ứng cháy, để lại kẽm sulfide. Kẽm sulfide thường được sản xuất từ vật liệu thải của các ứng dụng khác. Nguồn điển hình từ các lò luyện nóng chảy, xỉ, và rượu lên men (pickle liquors). Nó cũng là một sản phẩm phụ của quá trình tổng hợp amonia từ metan do kẽm oxit được sử dụng để hút các tạp chất hydro sulfide trong khí thiên nhiên:
Tenzin Gyatso
Tenzin Gyatso (tiếng Tạng tiêu chuẩn: བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་; sinh ngày 6 tháng 7 năm 1935) là tên thật của Đạt-lai Lạt-ma thứ 14, nhà lãnh đạo thế quyền và giáo quyền của nhân dân Tây Tạng. Theo giáo sư Eric Sharp thuộc Đại học Sydney, Úc thì trong số những thánh nhân của thế kỷ thứ 20, có ba thánh nhân người châu Á, đó là cố thi hào Ấn Độ Rabindranath Tagore (1861–1941), Mahatma Gandhi (1869–1948) và chính Đạt-lại Lạt-ma thứ 14.
Kẽm sulfide
Điều chế trong phòng thí nghiệm
Kẽm sulfide dễ dàng được tạo ra khi đốt cháy hỗn hợp kẽm và lưu huỳnh. Vì kẽm sulfide không tan trong nước, nên nó cũng có thể được tạo ra từ phản ứng kết tủa. Các dung dịch chứa muối Zn2+ dễ dàng tạo kết tủa ZnS khi có mặt ion sulfide (như từ H2S). Phản ứng này là nền tảng trong phân tích khối lượng kẽm.
Tenzin Gyatso
Tiểu sử
nhỏ|Tenzin Gyatso hồi nhỏ
Kẽm sulfide
Liên kết ngoài
Thể loại:Sulfide Thể loại:Hợp chất kẽm Thể loại:Bán dẫn II-VI Thể loại:Phát quang Thể loại:Vật liệu quang học
Tenzin Gyatso
Tiểu sử
Sư chào đời tại làng Taktser, vùng Đông Bắc Tây Tạng vào ngày 6 tháng 7 năm 1935 trong một gia đình nông dân. Tên trước khi được thừa nhận trở thành vị Đạt-Lại Lạt ma thứ 14 là "Lhamo Dhondup". Sư được thừa nhận là Đạt-lai Lạt-ma vào năm 2 tuổi theo truyền thống Tây Tạng như là Hóa thân của Đạt-lai Lạt-ma thứ 13, cũng là hiện thân của Bồ Tát Quán Thế Âm, hiện thân của lòng từ bi.
Theo truyền thống của người Tây Tạng, Đạt-lai Lạt-ma là hiện thân lòng từ của chư Phật và Bồ Tát, người chọn con đường tái sinh trở lại kiếp người để cứu giúp chúng sanh. Danh hiệu Đạt-lai Lạt-ma cũng được hiểu là Hộ Tín, "Người bảo vệ đức tin", Huệ Hải, "Biển lớn của trí tuệ", Pháp vương, "Vua của Chánh Pháp", Như ý châu, "Viên bảo châu như ý"...
Đạt-lai Lạt-ma được tấn phong vào ngày 22 tháng 2 năm 1940 tại Lhasa, thủ đô của Tây Tạng, chính thức là người lãnh đạo chính trị và tôn giáo cho 6 triệu người.
Khi Đạt-lai Lạt-ma thứ 13 viên tịch vào năm 1935, chính phủ Tây Tạng gặp khủng hoảng trong việc tìm kiếm một người thừa kế. Năm 1935, vị nhiếp chính đi đến hồ thiêng Lhamo Lhatso ở Chokhorgyal, khoảng 90 dặm từ thủ đô Lhasa. Theo truyền thống của Tây Tạng, người ta có thể nhìn thấy mọi việc ở tương lai từ hồ linh thiêng này. Lúc bấy giờ vị nhiếp chính thấy ba chữ Tây Tạng Ah, Ka và Ma hiện lên giữa mặt nước trong vắt của hồ thiêng, theo sau ba mẫu tự này là bức tranh của một ngôi chùa ba tầng với mái ngói màu xanh lục và một căn nhà có chiếc máng xối kỳ lạ.
Năm 1937, chính phủ Tây Tạng đã gởi những hình ảnh thiêng liêng ấy từ hồ thiêng đến các tỉnh thành của Tây Tạng để tìm kiếm nơi tái sinh của Đạt-lại Lạt-ma. Một phái đoàn tìm kiếm tái sanh được thành lập và đi về hướng Đông Bắc Tây Tạng, vị trưởng phái đoàn là Lạt-ma Kewtsang Rinpoche, Tu viện trưởng Tu viện Sera. Khi phái đoàn đến làng Amdo, họ thấy quang cảnh nơi này giống y như hình ảnh đã thấy dưới hồ thiêng. Lobsang Tsewang cải trang thành người trưởng đoàn, Lạt-ma cải trang thành người thị giả và họ vào thăm một căn nhà với chiếc máng xối kỳ lạ. Bấy giờ Lạt-ma Kewtsang có mang một xâu tràng hạt (rosary) của Đạt-lại Lạt-ma thứ 13 và chú bé trong căn nhà ấy đã nhận ra nó và yêu cầu được cầm xem. Lạt-ma Kewtsang hứa sẽ cho nếu chú đoán được ngài là ai. Và chú bé liền trả lời ngay bằng một loại tiếng lóng của địa phương là "Sera aga", nghĩa là "Lạt-ma ở tu viện Sera". Tiếp đó, sư hỏi chú bé vị trưởng đoàn là ai và chú bé đã trả lời đúng, và chú cũng cho biết tên chính xác của người thị giả. Theo sau đó là một loạt trắc nghiệm khác để chú bé chọn lựa những đồ dùng thường ngày của Đạt-lại Lạt-ma thứ 13 và chú bé cũng nhận ra tất cả và nói: "của tôi, của tôi". Chú bé ấy chính là Đạt-lại Lạt-ma hiện nay.
Từ những kết quả của cuộc kiểm tra này giúp họ đoán chắc rằng họ đã tìm ra hóa thân mới và niềm tin của họ càng được vững mạnh thêm bởi những ý nghĩa từ ba mẫu tự Tây Tạng đã từng thấy dưới hồ thiêng: Ah là hàm nghĩa cho tỉnh Lhasa, nơi chú bé chào đời, Ka là chỉ cho Tu viện Kumbum, một ngôi Tu viện lớn nhất với ba tầng gần nhà của chú bé và Ma là ám chỉ cho ngôi tu viện Karma Rolpai Dorje ở trên ngọn núi của ngôi làng gần bên. Cuối cùng phái đoàn quyết định chú bé ấy là hậu thân của vị Đạt-lại Lạt-ma thứ 13.
Đạt-lại Lạt-ma bắt đầu sự nghiệp học vấn của mình vào năm 6 tuổi và hoàn tất học vị cao nhất của Phật giáo Tây Tạng là Geshe Lharampa, tương đương với Tiến sĩ triết học Phật giáo (Doctorate of Buddhist Philosophy) ở tuổi 25 vào năm 1959. Năm 24 tuổi, Sư đã tham dự kỳ thi đầu tiên tại các đại học Phật giáo Drepung, Sera và Ganden. Kỳ thi cuối cùng được tổ chức tại Jokhang, thủ đô Lhasa trong thời gian lễ hội Monlam, tháng giêng theo lịch Tây Tạng.
Trước đó Sư phải học tất cả các môn học chính như Luận lý (logic) văn hóa và nghệ thuật Tây Tạng (Culture & Tibetan Art), Phạn ngữ (sanskrit), Y học (medicine), Triết học Phật giáo (Buddhist philosophy). Riêng môn Phật học này là khó nhất, được chia ra làm năm phần là Bát-nhã-ba-la-mật-đa (sa. prajñāpāramitā), Trung quán (sa. mādhyamika), Giới luật (sa. vinaya), A-tì-đạt-ma và Lượng học (sa. pramāṇa). Và các môn học phụ khác là: biện luận (dialetics), thi ca (poetry), âm nhạc (music) và kịch nghệ (drama), thiên văn (astrology), văn phạm (metre and phrasing).
Pavlovsky (huyện của Sant-Peterburg)
Huyện Pavlovsky (? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Sankt-Peterburg, Nga. Huyện có diện tích ? kilômét vuông, dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 24800 người. Trung tâm của huyện đóng ở ?.
Tenzin Gyatso
Tiểu sử
Vào ngày 17 tháng 11 năm 1950, Đạt-lại Lạt-ma 14 đảm nhận trọng trách là người lãnh đạo thế quyền của người dân Tây Tạng (head of the State and Government) sau khi có khoảng 80.000 quân lính của Trung Quốc tấn công vào Tây Tạng.
Pavlovsky (huyện của Sant-Peterburg)
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Sankt-Peterburg Thể loại:Huyện của Nga
Pavlovsky District
Tenzin Gyatso
Tiểu sử
Cuối thập niên 50, tại miền Đông Tây Tạng, dân chúng đã đứng lên kháng cự mạnh mẽ phản đối chính quyền Trung Quốc. Sự kháng cự này đã lan ra trên nhiều tỉnh thành của Tây Tạng. Vào ngày 10 tháng 3 năm 1959, một cuộc biểu tình lớn nhất trong lịch sử của Tây Tạng tại thủ đô Lhasa để kêu gọi binh lính Trung Quốc phải rút khỏi Tây Tạng và tái xác định rằng Tây Tạng là một quốc gia độc lập. Cuộc biểu tình này đã bị quân đội Trung Quốc trấn áp quyết liệt. Trong thời kì Đại nhảy vọt, đã có khoảng 200.000 đến 1 triệu người Tây Tạng chết và khoảng 6 nghìn chùa chiền bị phá hủy tại vùng đất này.
Alcis iterata
Alcis iterata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Alcis
Ricciella macropora
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ricciella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1897 Thể loại:Unresolved names
Tenzin Gyatso
Tiểu sử
Ngày nay, với hơn 120.000 người Tây Tạng lưu trú tại vùng đất Dharamsala, Ấn Độ, được biết như là một "Lhasa nhỏ", lập thành một chính quyền lưu vong Tây Tạng với một Hội đồng Dân cử Tây Tạng vào năm 1960.
Trong những năm đầu lưu vong, Đạt-lại Lạt-ma đã kêu gọi Hoa Kỳ lên tiếng về vấn đề của Tây Tạng, kết quả ba quyết nghị đã được thông qua tại Hội đồng Lập Pháp của Hoa Kỳ vào năm 1959, 1961 và 1965, kêu gọi nhà cầm quyền Bắc Kinh phải tôn trọng nhân quyền của người Tây Tạng và ước muốn tự trị của họ. Với việc thành lập một chính phủ lưu vong Tây Tạng, Đạt-lại Lạt-ma thấy rằng công việc khẩn cấp phải làm là cứu nguy dân tị nạn và nền văn hóa của Tây Tạng. Các lĩnh vực nông nghiệp, kinh tế, văn hóa, giáo dục đã dần được tái hoạt động tại Ấn Độ. Trẻ em Tây Tạng được đi học và một Đại học Tây Tạng được thành lập tại Ấn Độ. Có khoảng 200 tu viện Tây Tạng được xây dựng tại Ấn Độ để tăng chúng tu học, duy trì và bảo vệ văn hóa và tôn giáo của Tây Tạng.
Năm 1963, Đạt-lại Lạt-ma đã ban hành một hiến pháp dân chủ (democratic constitution) hoàn toàn dựa trên giới luật của nhà Phật và bản Hiến chương Nhân quyền của Liên Hợp Quốc để biên soạn và chuẩn bị cho một mô hình đất nước Tây Tạng tự do ở tương lai.
Năm 1965, Sư đến tham dự đại lễ Phật Đản tại Ấn Độ, đã gặp được Thủ tướng Ấn Độ Jawaharlal Nehru và Chu Ân Lai, đàm phán về vấn đề của Tây Tạng.
Ngày nay, thành viên của quốc hội Tây Tạng sẽ được bầu cử bởi dân chúng. Hội đồng nội các được bầu cử bởi quốc hội. Đạt-lại Lạt-ma nhấn mạnh rằng nhiệm vụ chính của chính quyền Tây Tạng là chăm lo cho đời sống người dân và Sư cũng nói thêm, khi Tây Tạng giành lại nền độc lập, Sư sẽ không còn ngồi ở văn phòng chính phủ nữa.
Năm 1987, Đạt-lại Lạt-ma tham dự một hội nghị nhân quyền tại thủ đô Washington, Hoa Kỳ. Sư đề xuất một Chương trình Hòa bình Năm điểm bao gồm:
Ngày 15 tháng 6 năm 1988 tại Strasbourg, Pháp, Sư nhắc lại Chương trình Hòa bình Năm điểm và yêu cầu nhà cầm quyền Bắc Kinh trao trả lại nền độc lập cho Tây Tạng. Ngày 9 tháng 10 năm 1991, trong khi phát biểu tại Đại học Yale, Hoa Kỳ, Sư bày tỏ ý định muốn trở về thăm Tây Tạng để đích thân đánh giá tình hình chính trị nơi ấy. Sư nói: ''Tôi thật sự lo lắng vì tình cảnh bạo động có lẽ sẽ bùng nổ. Tôi muốn làm cái gì đó để chặn đứng lại... chuyến viếng thăm của tôi sẽ là một cơ hội mới để làm tăng thêm sự cảm thông và tạo ra một nền tảng để giải quyết''.
Đạt-lại Lạt-ma 14 thường nói rằng: Tôi chỉ là một tu sĩ Phật giáo bình thường, không hơn, không kém (I am just a simple Buddhist monk - no more, no less). Sống trong một tịnh thất nhỏ ở Dharamsala, Sư thức dậy vào lúc 4 giờ sáng, ngồi thiền, rồi tiếp tục làm việc theo thời khóa biểu của văn phòng chính phủ, tiếp khách và diễn giảng giáo lý cho các khóa tu hoặc chứng minh các đại lễ.
Hoạt động chính trị
nhỏ|phải|Đạt Lai Lạt Ma thứ 14, [[Jawaharlal Nehru, Chu Ân Lai tại Ấn Độ, 1956]]
Người Tây Tạng bầu giới lãnh đạo
Đạt Lai Lạt Ma khuyến khích người Tây Tạng lưu vong hãy đi theo hệ thống dân chủ để bầu lên một nhà lãnh đạo, nói rằng đó là điều thiết yếu để theo kịp thế giới rộng lớn hơn và để bảo đảm sự liên tục của chính phủ của họ.
Trong một đoạn phim được chiếu cho hàng trăm nhà sư, ni cô và người thường tại thành phố Dharamsala núi non ở phía Bắc Ấn Độ vào chiều tối thứ Bảy, 20 tháng 6 năm 2009 nhà lãnh đạo nói hiện giờ không còn cần thiết phải đè nặng vai trò lãnh đạo tinh thần và chính trị lên một người.
"Các vị Đạt Lai Lạt Ma đã giữ vai trò lãnh đạo thế tục và tinh thần từ 400 năm đến 500 năm qua. Điều đó có thể hầu như hữu ích. Nhưng thời kỳ đó đã qua," Đạt Lai Lạt Ma nói trong đoạn phim, theo một biên bản đã được dịch cho giới báo chí. "Ngày nay, đối với toàn thể thế giới, rõ ràng nền dân chủ là hệ thống tốt nhất mặc dù có những khiếm khuyết nhỏ. Đó là lý do tại sao người Tây Tạng cũng phải chuyển động cùng với cộng đồng thế giới rộng lớn hơn," ngài nói.
Trước đây Đạt Lai Lạt Ma đã đề nghị tùy người Tây Tạng quyết định về việc muốn duy trì định chế tinh thần sau khi ngài chết hay không, và có thể tổ chức một cuộc bầu cử trong số những người Tây Tạng ở nước ngoài. Đạt Lai Lạt Ma cũng có thể tự mình lựa chọn một người kế nghiệp từ các thành viên của chính phủ lưu vong của ngài, hoặc một hội đồng các lạt ma cao cấp sẽ chọn một người nào đó trong hàng ngũ của họ, loại bỏ sự thần bí của tiến trình lựa chọn truyền thống.
"Khi chúng ta đặt hết trách nhiệm vào con người của vị Đạt Lai Lạt Ma, đó là điều nguy hiểm. Nên có một nhà lãnh đạo được bầu lên một cách dân chủ để cầm đầu một phong trào của dân chúng," ngài nói. "Trong thực tế, một sự thay đổi đang diễn ra về trách nhiệm của vị Đạt Lai Lạt Ma trong tư cách một lãnh tụ thế tục và tinh thần. Theo tôi, điều này rất tốt. Một nhà lãnh đạo tôn giáo phải đảm nhận cả vai trò lãnh đạo chính trị, thời kỳ đó đã qua rồi," ngài nói.
Việc kế nghiệp Đức Đạt Lai Lạt Ma là một vấn đề tế nhị khi ngài ngày càng lớn tuổi và sức khỏe suy giảm. Nhiều người Tây Tạng sợ rằng cái chết của Đức Đạt Lai Lạt Ma, người đã sống lưu vong tại Ấn Độ kể từ khi trốn thoát một cuộc nổi dậy bất thành chống chế độ Trung Quốc vào năm 1959, có thể tạo ra một khoảng trống lãnh đạo mà Bắc Kinh có thể lợi dụng để siết chặt nắm tay của họ. Người Tây Tạng lưu vong đã bầu vị thủ tướng đầu tiên của họ vào năm 2001.
Vị thủ tướng lúc này, ông Samdhong Rinpoche, một nhà sư Tây Tạng và là một học giả Phật giáo, đã phục vụ hai nhiệm kỳ, và Đức Đạt Lai Lạt Ma thường nói ngài ở trong tình trạng "nửa về hưu" trong tư cách một lãnh tụ tinh thần, khi yêu cầu ông Rinpoche cầm đầu trong việc giao tiếp với người Tây Tạng. "Với cuộc bầu cử diễn ra mỗi năm năm, bất kể vị Đạt Lai Lạt Ma có đó hay không, hệ thống chính trị lưu vong sẽ vẫn an toàn, ổn định và có thể tồn tại lâu dài," ngài nói trong đoạn phim được phát ngày 20/6.
Hợp tác toàn cầu trong cuộc khủng hoảng kinh tế
Ngày 2 tháng 8 năm 2009, Đạt-lại Lạt-ma kêu gọi có sự hợp tác toàn cầu để chống lại các hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế và tuyên bố rằng cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu cho thấy rằng "trái đất của chúng ta quả thật là nhỏ" và kêu gọi các nước hãy có hành động kết hợp. Tuyên bố trước một hội nghị về khủng hoảng kinh tế được tổ chức tại Frankfurt, thường được mô tả là thủ đô tài chánh của nước Đức, Đạt-lại Lạt-ma nhấn mạnh tiếp, "Chúng ta cần phải suy nghĩ chung cho toàn cầu." Ông cũng tiếp thêm rằng chúng ta cần các biện pháp khẩn cấp để đối phó với tình trạng ấm toàn cầu và xóa sự cách biệt giữa người giàu và kẻ nghèo. Lên tiếng trước một cử tọa đông đến nhiều ngàn người tập trung tại một sân bóng tròn, Đạt-lại Lạt-ma nhấn mạnh rằng, "Chúng ta không cần chỉ nói hay, mà trái lại chúng ta cần phải có hành động." Từ khi bỏ quê hương chạy đi lánh nạn năm 1959, vị lãnh đạo tinh thần này đã tham gia vào hội nghị về cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu này do một số nhóm đứng ra tổ chức, trong đó có hội Phật giáo Đức.