cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İhsaniye, Ilgın
İhsaniye là một xã thuộc huyện Ilgın, tỉnh Konya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 258 người.
Black Mesa (trò chơi)
Kể từ đó, việc chú ý đến các chi tiết, điều chỉnh trò chơi thành phiên bản cải tiến của Source và làm lại hoàn toàn các chương cuối cùng (chương 15) của Half-Life có tên là Xen, đã kéo dài những nỗ lực phát triển của phiên bản làm lại này. Do thời gian phát triển cũng kéo dài, việc sửa đổi trở nên đáng chú ý vì sự chậm trễ về tình trạng hoàn thành của nó. Những thay đổi lớn bao gồm bộ sưu tập kết cấu, mô hình 3D và các NPC được làm lại, thời gian chạy lâu hơn, cải thiện cấp độ chơi và thiết kế lại phong cách giải đố cùng với hệ thống AI mới của nhân vật phản diện, các yếu tố đối thoại và câu chuyện bổ sung.
Lối chơi
Black Mesa là trò chơi bắn súng góc nhìn thứ nhất (FPS) yêu cầu người chơi thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu và giải các câu đố khác nhau để vượt qua các màn. Từ quan điểm thiết kế, lối chơi cốt lõi hầu như không thay đổi so với phần game Half-Life nguyên bản từ những năm trước, người chơi có thể mang theo một số vũ khí mà họ tìm thấy trong suốt tiến trình chơi, mặc dù họ cũng phải xác định vị trí và theo số dõi đạn dược cho hầu hết các loại vũ khí. Nhân vật của người chơi được bảo vệ bởi một bộ đồ theo dõi tên là HEV có chức năng theo dõi máu (health) và có thể được sạc như một lá chắn, hấp thụ một lượng sát thương hạn chế. Các vật phẩm như bình máu và pin có thể được tìm thấy rải rác trong trò chơi, cũng như các trạm có thể hồi lại đầy máu hoặc bộ sạc.
Tuy nhiên, không giống như Half-Life: Source vốn chỉ làm nổi bật nội dung và hình học của trò chơi gốc được chuyển sang Source, Black Mesa đã được xây dựng có mục đích ngay từ đầu để có thể tận dụng tối đa các phiên bản mới nhất của Source, không chỉ cho đồ họa chất lượng hơn, nhưng đối với vô số cập nhật của nó đối với công cụ của trò chơi, độ phức tạp của các màn chơi cộng với platforming được tăng lên. Sự khéo léo của các kẻ thù cũng đã được cải thiện trong Half-life để cung cấp nhiều thử thách hơn, với một số không gian chiến đấu được xác định lại để cung cấp nhiều sự lựa chọn hơn cho người chơi. Ngoài ra, một số thay đổi về tường thuật và thiết kế đã được thực hiện để giải thích cho nhiều chủ đề câu chuyện được trình bày qua retcon trong Half-Life 2. Trong khi hầu hết thiết kế chung và tiến trình qua các cấp độ trò chơi vẫn giống như Half-Life. Thay đổi lớn nhất trong Black Mesa là việc làm lại chương cuối cùng của trò chơi - Chapter 15: Xen được coi là phần kém (dở) nhất của trò chơi gốc.
Black Mesa cũng bao gồm hỗ trợ cho các chế độ nhiều người chơi Deathmatch cá nhân và đồng đội từ Half-Life trên các bản cập nhật khác.
Cốt truyện
Cốt truyện của Black Mesa gần như giống với cốt truyện của phần game nguyên bản Half-Life năm 1998. Giống như trong trò chơi gốc, người chơi sẽ điều khiển Gordon Freeman, một nhà vật lý lý thuyết bắt đầu làm việc tại cơ sở nghiên cứu Black Mesa. Anh có nhiệm vụ đặt một mẫu vật liệu dị thường vào máy đo khối phổ để phân tích, sử dụng bộ đồ bảo hộ H.E.V Mark IV để làm điều đó một cách an toàn. Tuy nhiên, mẫu thử gây ra một "dòng thác cộng hưởng", nó tàn phá cơ sở và tạo ra một vết nứt giữa các chiều đến một chiều không gian ngoài hành tinh được gọi là Xen, đưa các sinh vật ngoài hành tinh của nó đến Trái Đất. Gordon sống sót sau sự cố, tìm thấy những người sống sót khác, và được giao nhiệm vụ đi lên trên để kêu gọi sự giúp đỡ. Tuy nhiên, khi lên đến bề mặt, anh ta phát hiện ra rằng cơ sở đang được quân đội thực hiện "dọn dẹp" sạch sẽ bất kỳ sinh vật sống nào - dù con người hay người ngoài hành tinh. Gordon biết được từ các nhà khoa học sống sót cách duy nhất để ngăn chặn cuộc xâm lược của người ngoài hành tinh là vượt qua Xen và tiêu diệt một thực thể có tên là Nihilanth. Bởi chỉ khi Nihilanth chết, cuộc xâm lăng của người ngoài hành tinh mới chấm dứt.
Nỗ lực ban đầu
Với việc phát hành Half-Life 2 vào năm 2004, Valve đã tái phát hành một số tựa game trước đó của mình, chuyển sang công cụ Source của họ, bao gồm cả trò chơi Half-Life (1998) cũng được giới phê bình đánh giá là Half-Life: Source. Source có đồ họa tiên tiến hơn so với GoldSrc được sử dụng cho các trò chơi gốc. Half-Life: Source có công cụ vật lý Havok và các hiệu ứng cải tiến cho hình ảnh của nước và ánh sáng. Tuy nhiên, kiến trúc cấp độ, kết cấu và mô hình 3D của trò chơi vẫn không thay đổi. Half-life: Source đã gặp phải nhiều ý kiến trái chiều. IGN thích giao diện người dùng mới và các tính năng kỹ thuật khác, nhưng lưu ý rằng nó không nhận được nhiều cải tiến như các cổng Source khác của Valve. GameSpy nói rằng mặc dù đó là một phần được thêm vào đầy thú vị, nhưng nó chắc chắn không phải là phiên bản nâng cấp đồ họa mà một số người nghĩ rằng nó đã thay đổi. Giám đốc điều hành của Valve, Gabe Newell, được trích dẫn nói rằng một bản làm lại hoàn chỉnh của Source cho Half-Life bởi những người hâm mộ của nó là "không chỉ có thể ... mà còn là điều không thể tránh khỏi".
Black Mesa bắt đầu là sự kết hợp của hai dự án tình nguyện độc lập, mỗi dự án nhằm tái tạo hoàn toàn Half-Life bằng cách sử dụng Source. Sửa đổi leakfree đã được công bố vào tháng 9 năm 2004. Một tháng sau, dự án Source Overhaul được công bố. Sau khi nhận ra các mục tiêu tương tự của nhau, các nhà lãnh đạo dự án quyết định cho cả hai nhóm kết hợp các nỗ lực của họ, họ đã thành lập một đội mới gồm 13 người với cái tên Black Mesa: Source. "Source" trong tiêu đề của dự án sau đó đã bị loại bỏ khi Valve yêu cầu nhóm gỡ bỏ nó để tránh sự nhầm lẫn về việc chính '"nó" là sản phẩm được xác nhận hay chính thức, mà thực ra tại thời điểm đó thì không. Cuối cùng, nhóm đã đổi tên thành Crowbar Collective. Hầu hết nhóm được phân bổ trên toàn thế giới và sử dụng cộng tác trực tuyến để làm việc từ xa, với các cuộc họp trực tiếp đều được hạn chế.
Ban đầu dựa trên phiên bản Source được phát hành cùng với Counter-Strike: Source (2004), dự án chuyển sang phiên bản gần đây hơn được phát hành với The Orange Box của Valve vào năm 2007. Phiên bản mới này bao gồm các hiệu ứng hạt nâng cao hơn, hoạt ảnh khuôn mặt (biểu cảm) mới và hỗ trợ kết xuất bộ xử lý đa lõi, trong số các cải tiến khác. Nhóm đã dự kiến đây là một dự án tương đối nhanh, với các đoạn giới thiệu được phát hành vào năm 2005 và 2008, và ước tính phát hành ban đầu vào cuối năm 2009, nhưng đến giữa năm 2009, nhóm đã lùi ngày đó và thay đổi ngày phát hành dự kiến thành "tới lúc xong". Wired đã đưa trò chơi vào danh sách "Vaporware của năm" của họ vào năm 2009 và 2010. Trong phần mở đầu cho bản phát hành năm 2012, thành viên Carlos Montero của nhóm đã nói rằng vào năm 2009 rằng họ nghĩ rằng họ sẽ có thể phát hành Black Mesa vào ngày đó: "Cuối cùng, chúng tôi đã cố gắng biến điều đó thành hiện thực, và chúng tôi đã đi ngược lại nhiều giá trị cốt lõi của chúng tôi trong quá trình này. Chúng tôi nhận thấy mình đang gấp rút mọi thứ, cắt giảm mọi thứ, hy sinh chất lượng mà chúng tôi không muốn thực hiện." Montero cho biết sau đó họ quyết định đánh giá lại tình trạng của dự án, đặt ra các tiêu chuẩn cao hơn cho chất lượng công việc mà họ muốn sản xuất và bắt đầu làm lại tất cả những gì họ đã làm để cải thiện điều đó, tại thời điểm đó họ không chắc khi nào dự án sẽ được hoàn thành.
Chuyển sang phát hành thương mại (2013–2014)
Một phiên bản mới của Source đã được giới thiệu vào năm 2013, ngoài các tính năng mới của công cụ, bao gồm hỗ trợ cho cả MacOS và Linux, tuy nhiên, các nhà phát triển phải trả tiền để có quyền truy cập vào bộ tính năng đầy đủ của công cụ này. Theo Adam Engels, trưởng dự án khi hoàn thành Black Mesa, Valve đã thực sự tiếp cận nhóm của họ vào khoảng thời gian này và đề xuất với họ về việc biến tựa game thành một bản phát hành thương mại và do đó nhận được giấy phép cho Source. Nhóm đã cân nhắc lựa chọn này và vì quyền truy cập vào phiên bản Source đầy đủ sẽ giúp biến Black Mesa trở thành trò chơi tốt nhất mà họ có thể làm, họ đã chọn đi theo con đường thương mại để có thể trả tiền cho giấy phép đó, không có ý định thu lợi nhuận từ trò chơi từ lúc bắt đầu dự án. Nhóm phát triển khẳng định họ đã được Valve cho phép bán tựa game của mình vào tháng 11 năm 2013. Một số người trong dự án sau đó đã được mời đến văn phòng của Valve ở Bellevue, Washington vào năm 2015.
Cùng thời điểm này vào năm 2013, nhóm phát triển đã cảnh báo rằng phiên bản cuối cùng vẫn sẽ còn khá lâu nữa mới phát hành vì họ vẫn đang xử lý công cụ Source được cập nhật và họ vẫn chưa làm được gì nhiều với chương Xen. Crowbar Collective tiếp tục cung cấp phiên bản miễn phí của Black Mesa dựa trên công cụ Source trước đó trên trang web của họ. Với công cụ mới này, nhóm bắt đầu xem xét kỹ hơn cách Valve đã sử dụng Source trong Half-Life 2 so với những gì họ đã làm trong phần Half-Life gốc (1998) và phát triển những thay đổi cho Black Mesa để phản ánh những gì họ tin là thiết kế của Valve, các nguyên tắc trong Half-Life 2. Một trong số đó là ý tưởng rằng khi giới thiệu một thợ máy mới, cấp độ được thiết kế để dạy thợ máy mới mà không có khả năng gây nguy hại gì cho nhân vật của người chơi, sau đó tiếp tục thử nghiệm thợ máy đó trong tình huống có hại hơn cho nhân vật. Nhóm phát triển cũng bao gồm một đề cập ngắn gọn về những đôi giày chống rơi lâu từ Apeture Science từ loạt trò chơi Portal. Portal đã ra mắt sau Half-Life 2 nhưng có sự ràng buộc khá lỏng lẻo với vũ trụ Half-life và nhóm phát triển cảm thấy thích hợp để cho công nghệ của phòng thí nghiệm này xuất hiện trong cơ sở Black Mesa chính từ kết nối này.
Khi đội ngũ phát triển đã xong được tất cả trừ chuơng Xen, đã hoàn thành trong công cụ Source mới mà khá họ hài lòng, họ đã phát hành các màn chơi này trên quyền truy cập sớm của Steam vào ngày 5 tháng 5 năm 2015 để nhận phản hồi và kiểm tra lỗi, họ nói rằng các phần Xen vẫn là một công việc đang tiến triển. Phiên bản này cũng bao gồm các chế độ Deathmatch nhiều người chơi với một số bản đồ được làm lại trong Half-Life. Quyền truy cập sớm cũng mang lại cho Crowbar Collective những hỗ trợ từ các nhà phát triển và nghệ sĩ khác để giúp bổ sung, hoàn thiện dự án một cách tốt hơn.
Xen và bản phát hành cuối cùng (2015–2020)
Việc phát hành chuơng Xen của trò chơi đã từng là khó khăn nhất, kể từ khi cả nhóm phát triển muốn thiết kế lại các cấp độ để khắc phục những "nhận thức kém" mà họ đã có trong phiên bản gốc Half-Life (1998). Đội ngũ phát triển còn cho biết: "Chúng tôi muốn phiên bản Xen này cảm thấy nó thực sự thuộc về phần còn lại của trò chơi về cơ chế, sự gắn kết và tiến trình", đồng thời, họ muốn ''"Vượt qua ranh giới và khám phá sự độc đáo này với bối cảnh đa dạng, để xây dựng trải nghiệm vừa mới mẻ, thú vị vừa quen thuộc cho người chơi thuộc mọi tầng lớp của sê-ri Half-life lâu năm." '' Việc phát triển chuơng Xen mới của họ giống như tình huống khó xử là con Gà hay quả Trứng có trước, vì không có thiết kế các cấp độ thì rất khó để phát triển nội dung nghệ thuật và nếu không có nội dung nghệ thuật thì khó có thể đưa ra các thiết kế cấp độ gắn kết. Họ cũng muốn đưa ra nhiều yếu tố câu chuyện hơn ở đó, chẳng hạn như lý do tại sao các nhóm nhà khoa học tại cơ sở Black Mesa lại nghiên cứu về thế giới Xen ngay từ đầu, cố gắng nắm bắt cùng một kiểu xây dựng thế giới theo thiết kế cấp độ mà Valve đã có thể làm được với các phần đầu tiên của Half-Life. Họ cũng làm lại đáng kể các trận đánh với trùm cuối để trở nên khó nhằn hơn và mang tính đại diện cho khu vực mà họ quan tâm. Cuối cùng, nhóm đã mở rộng thêm chuơng Xen từ khoảng một giờ trải nghiệm trong Half-Life ban đầu thành bốn giờ trong Black Mesa.
Ngoài việc làm lại Xen từ đầu, khi các thành viên trong nhóm tiến đến gần ngày phát hành, họ nhận ra rằng, họ nhận thấy trò chơi này giống như một nơi cho những người chơi mới tham gia loạt sê-ri Half-Life và làm việc để giới thiệu các thiết kế và tính năng phù hợp hơn sau một thập kỷ kể từ khi phiên bản Half-Life đầu tiên được phát hành. Họ làm cho các trận chiến trong game trở nên thú vị hơn bằng cách cải thiện AI của các nhân vật phản diện trong khi tạo ra các khu vực chiến đấu với nhiều chỗ ẩn náu và nhiều lựa chọn hơn cho người chơi. Do việc mở rộng Xen, họ cũng muốn đảm bảo người chơi không bị chậm lại tiến trình trong các phần trước của trò chơi và thực hiện thiết kế lại ở một số cấp độ này sao cho phù hợp nhất.
Việc phát hành Xen trong phiên bản truy cập sớm của Black Mesa đã bị hoãn một vài lần; ban đầu được lên kế hoạch phát hành vào tháng 12 năm 2017,  phiên bản beta của một phân đoạn trong chương Xen làm lại đã được phát hành vào tháng 6 năm 2019 để người chơi thử nghiệm. Bản beta đầy đủ được phát hành vào ngày 6 tháng 12, năm 2019. Các màn bổ sung của chuơng Xen đã được thêm vào theo thời gian và đến ngày 24 tháng 12 năm 2019, chương Xen đầy đủ đã được phát hành như một phần trong quyền truy cập sớm của trò chơi.
Black Mesa đã hoàn thành và được phát hành cho Windows vào ngày 6 tháng 3 năm 2020. Thật tình cờ rằng, lần phát hành này diễn ra khoảng hai tuần trước khi Valve chính thức trở lại vũ trụ Half-Life sau 13 năm với trò chơi thực tế ảo (VR) mang tên Half-Life: Alyx. Trưởng dự án của Black Mesa, Adam Engels cho biết đây không phải là cố ý vì họ đã lên kế hoạch cho Black Mesa ra mắt trước đó, nhưng sự vô tình của phần Half-Life: Alyx đã giúp tăng thêm lượt quan tâm đến Black Mesa. Ngoài việc hỗ trợ liên tục cho trò chơi trước khi chuyển sang các dự án khác, Crowbar Collective cho biết họ đã được liên hệ với các nhóm khác, chẳng hạn như nhóm Seven-Co-op, để giúp tích hợp công việc của họ vào sản phẩm Black Mesa cuối cùng. Nhóm cũng muốn kết hợp hỗ trợ cho Steam Workshop để những người chơi khác có thể thêm các bản mod của riêng họ vào trò chơi.
Ngoài bản sửa đổi, bản soundtrack (nhạc nền) của trò chơi, do nhà thiết kế âm thanh Joel Nielsen sản xuất, đã được phát hành độc lập dưới dạng nhạc phim vào năm 2012. Nielsen đã phát hành bản nhạc cho chương Xen vào năm 2019.
Mod
Do Black Mesa được xây dựng trên Source, nên bản thân nó cũng có thể sửa đổi được với sự hỗ trợ cho Steam Workshop và một số dự án đã được bắt đầu để tạo ra các phiên bản mod Half-Life và mở rộng trong Black Mesa.
Xen Museum
Crowbar Collective đã phát hành bản mở rộng vào tháng 4 năm 2021 có tên là Xen Museum (tạm dịch: Bảo tàng Xen) nơi giới thiệu một bảo tàng ảo ghi lại nỗ lực trong 5 năm qua của đội ngũ phát triển trong việc tạo ra Black Mesa và chủ yếu là công việc của họ trong việc tái tạo chương Xen từ phần Half-Life gốc (1998).
Uplink và Uplink Redux
Vào năm 2012, người tạo bản đồ Michael "Hezus" Jansen đã tạo ra bản mod Black Mesa: Uplink, một bản làm lại của cấp độ demo trong Half-Life, Uplink. Jansen đã làm việc trên bản mod trong ba năm trước khi phát hành, anh nói: "Tôi đã tái tạo lại một thứ mà mọi người đã chơi cách đây 13 năm, điều đó có nghĩa là nó đan xen với những cảm giác hoài niệm, cổ xưa." Với việc chuyển đổi từ mod sang game vào năm 2015, Jansen đã quay trở lại ý tưởng và bắt tay vào việc tạo lại nó cho phiên bản Steam có nội dung mới và đồ họa cập nhật có tên Black Mesa: Uplink Redux. Tuy nhiên, vào năm 2019, Jansen đã tạm dừng sản xuất bản do vấn đề sức khỏe của anh.
Surface Tension Uncut và On a Rail Uncut
Trong Surface Tension Uncut, chương Surface Tension đã được mở rộng bao gồm một số khu vực nhất định của trò chơi gốc không được phát hành cùng với bản làm lại, vì nhà phát triển đã rời đi trước khi tác phẩm ấy được hoàn thành. Nhà phát triển Chon Kemp, được biết đến trên cộng đồng có tên Black Mesa: Community Forums với bút danh TextFAMGUY, cũng đã sửa đổi chương On a Rail để bao gồm các khu vực được cắt từ Black Mesa, làm cho lối chơi bớt tẻ nhạt và buồn chán hơn. Kemp sau đó được Crowbar Collective thuê để làm lại Surface Tension Uncut cho bản phát hành trên Steam, trong khi On a Rail Uncut đã được xuất bản trên Steam Workshop.
Hazard Course
Vào ngày 29 tháng 12 năm 2015, PSR Digital đã phát hành Black Mesa: Hazazar Course, một phiên bản làm lại trong phần hướng dẫn cùng tên của Half-Life. Bản mod đã được phát triển từ năm 2012 đến năm 2015 cho phiên bản mod gốc của Black Mesa vì Crowbar Collective đã không triển khai phần hướng dẫn trong trò chơi, với lý do việc sử dụng nó đã lỗi thời do hướng dẫn HUD. Bản mod bao gồm một chuyến đi xe điện giới thiệu và cuộc gặp gỡ ngắn với các nhà khoa học đã gợi nhớ đến phiên bản PlayStation 2 của phần chơi.
Năm 2016, PSR Digital đã đưa ra một thông báo rằng bản mod này đã bị hỏng do sự khác biệt giữa phiên bản mod và phiên bản trên Steam của Black Mesa. Với các bản sửa lỗi trong những năm tiếp theo, nhóm đã phát hành lại bản mod cho phiên bản Steam của Black Mesa vào ngày 29 tháng 12 năm 2020, kỷ niệm 5 năm ngày phát hành bản mod.
Azure Sheep
Vào năm 2018, HECU Collective thông báo rằng họ sẽ làm lại bản mod Half-Life 1: Azure Sheep, ban đầu được phát hành vào năm 2001 Bản demo của mod đã có sẵn để tải xuống vào ngày 18 tháng 11 năm 2018, với Chapter 1 sẽ được phát hành vào năm 2019. Vào năm 2021, các phần tiếp theo của mod bị hoãn lại khi HECU Collective tập trung làm việc cho Black Mesa: Blue Shift.
Blue Shiff
Vào ngày 16 tháng 2 năm 2021, HECU Collective thông báo rằng họ sẽ tạm nghỉ với bản mod Black Mesa: Azure Sheep và hiện đang tập trung vào bản làm lại của Half-Life: Blue Shift như đã nói ở trên. Không giống như một bản làm lại khác đang được tiến hành, Guard Duty - Blue Shift: Source của Tripmine Studios, bản mod sử dụng tài sản từ Black Mesa thay vì tạo ra từ đầu và phát hành theo từng chương. Bản mod bắt đầu được phát triển sau nỗ lực làm lại Blue Shift, trước đó, Half-Life: Blue Shift - Chapter 2: Insecurity đã bị bỏ rơi. Một nửa số thành viên làm việc trên mod trong khi nửa còn lại làm việc trên Azure Sheep. Chương đầu tiên trong số tám chương của trò chơi được phát hành vào ngày 16 tháng 3 năm 2021, và các tác giả hiện đã phát hành chương thứ hai vào tháng 7 năm 2021.
Đón nhận
Trong quá trình phát triển, Black Mesa đã nhận được sự chú ý từ một số ấn phẩm trò chơi điện tử. Nó đã được giới thiệu trong các bài báo từ các tạp chí Computer Gaming World, PC PowerPlay và PC Gamer UK. Valve đã xuất bản một bản cập nhật tin tức về sửa đổi trên nền tảng phân phối kỹ thuật số Steam của họ vào năm 2007 nói rằng: "Chúng tôi rất háo hức để trải nghiệm Black Mesa ở đây như mọi người khác."
Dự án đã được trao giải Top Unreleased Mod bởi trang web sửa đổi trò chơi video ModDB vào năm 2005 và 2006. ModDB đã dành cho dự án một danh hiệu được đề cập đến trong sự lựa chọn của họ về Top Unreleased Mod vào năm 2007.
Sau khi nhận được phiên bản phát triển của Black Mesa vào tháng 12 năm 2009, tạp chí PC PowerPlay đã nói rằng thiết lập của trò chơi: vẻ ngoài,âm thanh và sự trải nghiệm đều tốt hơn bao giờ hết. Những thay đổi "tinh tế" so với Half-Life ban đầu được cho là có tác động tổng thể "đáng kể". Họ cũng lưu ý về thời gian phát triển kéo dài 5 năm "khó chịu" của dự án và hiện tại chưa có ngày phát hành, nhưng nói thêm rằng các nhà phát triển đang đạt được những sự tiến bộ.
Sau lần phát hành lớn đầu tiên vào năm 2012, ấn tượng ban đầu về trò chơi là rất tích cực, nhận được số điểm 86/100 trên Metacritic, dựa trên chín bài đánh giá. Trò chơi được khen ngợi vì đồ họa nâng cấp, với nhiều nhà phê bình so sánh chất lượng của nó với một trò chơi chính thức của Valve. Destructoid ca ngợi trò chơi vì những cải tiến mà nó đã tạo ra so với Half-Life, nói rằng nó là thứ gì đó cảm thấy rất quen thuộc, nhưng cũng rất mới mẻ.
Black Mesa đã giành được Mod of the Year Awards của ModDB cho năm 2012. Vào năm 2014, Black Mesa đã được PC Gamer xếp vào danh sách Ten top fan-remade classics you can play for free right now.
Phiên bản cuối cùng của bản làm lại vào năm 2020 cũng được các nhà phê bình khen ngợi tương tự. Trên trang tổng hợp và đánh giá OpenCritic, Black Mesa có điểm đánh giá trung bình 86/100 với xếp hạng phê duyệt 100% dựa trên 14 bài đánh giá. PC Gamer cho biết dự án tổng thể giống như một công việc chuyên nghiệp và mặc dù cấu trúc ban đầu của Half-Life đã cản trở Black Mesa, nhưng các thiết kế lại được thực hiện theo cấp độ ban đầu cho công cụ Source đã được thực hiện tốt, đặc biệt là với Xen mới và các phần đã giúp Black Mesa cảm thấy giống như một sự kết thúc phù hợp với trò chơi hơn là phiên bản gốc. Eurogamer nói rằng Black Mesa giống như một sự tiến hóa hơn là một phiên bản làm lại của Half-Life, với các thiết kế của Crowbar Collective để cắt giảm một số cấp độ nhất định trong khi bổ sung các tính năng khác giúp nâng cao tổng thể sản phẩm, khiến cho tựa phim tổng thể trở nên kinh dị sinh tồn hơn. hơn là một tựa game bắn súng góc nhìn thứ nhất. Dario Casali, một nhà thiết kế tại Valve, người đã làm việc trên tất cả các trò chơi Half-Life, đã nhận xét trong một cuộc phỏng vấn rằng trong quá trình phát triển Half-Life: Alyx, anh ấy đã cố gắng chơi lại toàn bộ các phần Half-Life gốc để nghiên cứu, nhưng sau năm giờ, anh đã quyết định chơi Black Mesa để thay thế, vì lý do đây là một sản phẩm thú vị hơn rất nhiều.
Tham khảo
Thể loại:Bắn súng góc nhìn người thứ nhất Thể loại:Trò chơi trên Windows Thể loại:Trò chơi điện tử khoa học viễn tưởng Thể loại:Trò chơi trên Linux Thể loại:Half-Life Thể loại:Trò chơi điện tử năm 2020 Thể loại:Trò chơi điện tử một người chơi và nhiều người chơi Thể loại:Valve Corporation Thể loại:Steam (phần mềm)
Caccobius ultor
Caccobius ultor là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Liên kết ngoài
Thể loại:Caccobius (Scarabaeidae)
Xã Lakeside, Quận Meade, South Dakota
Xã Lakeside (Lakeside Township) là một xã thuộc quận Meade, tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 53 người.
Khoa học khủng khiếp (bộ sách)
Khoa học khủng khiếp là một bộ sách cùng với
Xã Lakeside, Quận Meade, South Dakota
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang South Dakota Thể loại:Quận Meade, Nam Dakota
Khoa học khủng khiếp (bộ sách)
Lịch sử khủng khiếp, được viết bởi Nick Arnold và Phil Gates,minh họa bởi Tony de Saulles và được Scholastic xuất bản ở Anh và Ấn Độ. Tại Việt Nam, bộ sách được xuất bản bởi NXB Trẻ. Chúng được thiết kế để khiến trẻ em có hứng thú với khoa học bằng cách tập trung vào những thứ tầm thường, bất thường, đẫm máu, khó chịu và cực kì hài hước với hình minh họa sống động. Bộ sách đang được lưu hành tại 24 quốc gia và hơn 4 triệu bản đã được bán ở Anh.
Thể loại:Bộ sách thiếu nhi
Amaracarpus ledermannii
Amaracarpus ledermannii là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Valeton mô tả khoa học đầu tiên năm 1927.
Mèo lùn
thumb|Một cá thể [[Mèo Munchkin được kéo dài chân]] Mèo lùn là một con mèo thuộc bất kỳ giống mèo nào bị hiện tượng lùn bất thường do đột biến gen. Không giống như mèo chân ngắn thông thường, mèo lùn hiển thị các triệu chứng của chứng thoái hóa xương - các rối loạn di truyền của xương và sụn, thường biểu hiện ra bên ngoài bằng hình dáng các đôi chân ngắn khác biệt, đáng chú ý.
Kể từ giữa thế kỷ XX, các giống mèo có các đặc điểm lùn được phát triển để bán thương mại. Vấn đề đạo đức của việc chọn lọc sinh sản của chúng được tranh luận sôi nổi, và nhiều quốc gia cấm việc buôn bán này, vì cho nó là tàn ác đối với động vật.
Tham khảo
Lùn
Alfred Marshall
Alfred Marshall (26 tháng 7 năm 1842 - 13 tháng 7 năm 1924) là một nhà kinh tế học người Anh. Cuốn sách của ông có tựa đề Principles of Economics (Các quy luật của kinh tế học) xuất bản năm 1890, là một trong những cuốn sách giáo khoa kinh tế có tầm ảnh hưởng nhất ở Anh trong nhiều năm. Cuốn sách đã đưa các ý tưởng về cung và cầu, độ thỏa dụng biên và chi phí sản xuất thành một khối tổng thể. Ông được coi là một trong những nhà sáng lập kinh tế học.
Oonops aristelus
Loài này thuộc chi Oonops. Oonops aristelus được Arthur M. Chickering miêu tả năm 1972.
Tham khảo
Thể loại:Oonops
Distenia formosana
Distenia formosana là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Distenia
Geranium wislizeni
Geranium wislizeni là một loài thực vật có hoa trong họ Mỏ hạc. Loài này được S.Watson mô tả khoa học đầu tiên năm 1886.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Mỏ hạc Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1886
Agriphila angulatus
Crambus angulatus là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Agriphila
Acianthera aurantiolateritia
Liên kết ngoài
Thể loại:Acianthera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2001
Draba sapozhnikovii
Draba sapozhnikovii là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được A.L.Ebel mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Kodlipura, Anekal
Kodlipura là một làng thuộc tehsil Anekal, huyện Bangalore Urban, bang Karnataka, Ấn Độ.
Draba sapozhnikovii
Liên kết ngoài
Thể loại:Draba Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1998
Kodlipura, Anekal
Tham khảo
Thể loại:Bangalore Urban
Cardamine robusta
Cardamine robusta là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được I.Thomps. mô tả khoa học đầu tiên năm 1996.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cardamine Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1996
Lindsaea multisora
Lindsaea multisora là một loài dương xỉ trong họ Lindsaeaceae. Loài này được Alderw. mô tả khoa học đầu tiên năm 1914. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lindsaea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1914 Thể loại:Unresolved names
Caccobius unicornis
Caccobius unicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Liên kết ngoài
Thể loại:Caccobius (Scarabaeidae)
Oonops balanus
Oonops balanus là một loài nhện trong họ Oonopidae.
Loài này thuộc chi Oonops. Oonops balanus được Arthur M. Chickering miêu tả năm 1971.
Tham khảo
Thể loại:Oonops
Úrvalsdeild 1980
Tổng quan
Có 10 đội tham gia, và Valur giành chức vô địch. Matthías Hallgrímsson của Valur là vua phá lưới với 13 bàn thắng.
Tham khảo
1980 Iceland Iceland 1
Geranium wlassovianum
Geranium wlassovianum là một loài thực vật có hoa trong họ Mỏ hạc. Loài này được Fisch. ex Link mô tả khoa học đầu tiên năm 1822.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Mỏ hạc Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1822
Bauhinia championii
Bauhinia championii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Benth.) Benth. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Móng bò
Distenia fossulata
Liên kết ngoài
Thể loại:Distenia
Kaleköy, Ilgın
Kaleköy là một xã thuộc huyện Ilgın, tỉnh Konya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 46 người.
Đại bàng ẩn sĩ núi
Đại bàng ẩn sĩ núi (danh pháp khoa học: Buteogallus solitarius) là một loài chim trong họ Accipitridae.
Miêu tả
Đại bàng ẩn sĩ núi trưởng thành có màu xám đen, hoặc màu đen, với những mảng trắng trên đuôi. Chúng có chiều dài 63–76 cm, nặng 2,75 kg, với sải cánh 152–188 cm. Chúng giống với diều hâu đen, nhưng lớn hơn nhiều và có đôi cánh rộng hơn đáng kể. Đôi cánh đặc biệt rộng là một trong những đặc điểm phân biệt chính của loài này. Cơ thể của chúng cũng khá chắc mập. Khác với con trưởng thành, con non có màu nâu và đốm nâu, với những mảng màu quanh mắt.
Phân bố và lối sống
Đại bàng ẩn sĩ núi có nguồn gốc ở Mexico, Trung và Nam Mỹ. Nó được tìm thấy trong vùng rừng núi hoặc rừng đồi, ở độ cao từ 600 m đến 2.200 m. Có rất ít thông tin về lối sống cũng như đặc tính sinh thái của chúng. Chúng được cho là săn các loài động vật có xương sống trung bình như rắn lớn, gà Mỹ hay hươu nhỏ.
Tham khảo
S Thể loại:Động vật được mô tả năm 1844 S
Xã Laketon, Quận Brookings, South Dakota
Xã Laketon (Laketon Township) là một xã thuộc quận Brookings, tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 169 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang South Dakota Thể loại:Quận Brookings, Nam Dakota
Draba sarycheleki
Draba sarycheleki là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được Veselova mô tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Liên kết ngoài
Thể loại:Draba Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Cardamine rockii
Cardamine rockii là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được O.E.Schulz mô tả khoa học đầu tiên năm 1926.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cardamine Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1926
Oonops caecus
Oonops caecus là một loài nhện trong họ Oonopidae.
Loài này thuộc chi Oonops. Oonops caecus được P. L. G. Benoit miêu tả năm 1975.
Tham khảo
Thể loại:Oonops
Dê Iceland
Dê Iceland là loài động vật trang trại duy nhất được chính phủ Iceland tài trợ với mục đích đảm bảo sự sống còn của nó. Trong năm 2014, khoản trợ cấp hàng năm là 4.200 ISK (36 đô la Mỹ) cho mỗi con dê, cho tối đa 20 con dê, giảm từ 6.500 ISK (56 đô la Mỹ) cho mỗi con dê trong năm 2010, tùy thuộc vào chủ sở hữu gửi báo cáo cho mỗi con dê. Nông dân Jóhanna Bergmann Þorvaldsdóttir đã chăn nuôi dê Iceland để cứu nó khỏi bị tuyệt chủng.
Tham khảo
Thể loại:Giống dê
Agriphila argentistrigellus
Agriphila argentistrigellus là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Agriphila
Acianthera auriculata
Acianthera auriculata là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Lindl.) Pridgeon & M.W.Chase mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acianthera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2001
Lindsaea napaea
Lindsaea napaea là một loài dương xỉ trong họ Lindsaeaceae. Loài này được Alderw. mô tả khoa học đầu tiên năm 1915. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lindsaea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1915 Thể loại:Unresolved names
Caccobius upembanus
Caccobius upembanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Liên kết ngoài
Thể loại:Caccobius (Scarabaeidae)
HAL Dhruv
HAL Dhruv là một loại trực thăng đa nhiệm được công ty Hindustan Aeronautics Limited (HAL) của Ấn Độ phát triển và sản xuất. Dự án phát triển Dhruv được công bố lần đầu tiên vào tháng 11 năm 1984, và sau đó được thiết kế với sự trợ giúp từ công ty MBB của Đức. Máy bay trực thăng này cất cánh lần đầu vào năm 1992; tuy nhiên, việc phát triển máy bay bị kéo dài do nhiều yếu tố bao gồm yêu cầu của Lục quân Ấn Độ về thay đổi thiết kế, hạn chế ngân sách, và lệnh cấm vận sau khi Ẩn Độ thử hạt nhân năm 1998 Pokhran-II.
Dhruv đi vào hoạt động vào năm 2002. Máy bay được thiết kế nhằm đáp ứng cả mục đích quân sự và dân sự, với phiên bản quân sự dành cho Lực lượng Vũ trang Ấn Độ, trong khi các phiên bản dân sự/thương mại đồng thời được phát triển. Máy bay trực thăng này được xuất khẩu đầu tiên cho Nepal và Israel.
Các phiên bản quân sự đang sản xuất bao gồm chuyên chở, đa nhiệm, trinh thám và tải thương. Dựa trên khung thân Dhruv, máy bay trực thăng tấn công HAL Light Combat Helicopter (LCH) và HAL Light Utility Helicopter (LUH), máy bay trực thăng đa nhiệm quan sát hiện đang được phát triển. Đến thời điểm tháng 8 năm 2013, đã có hơn 200 chiếc HAL Dhruv được xuất xưởng cho nhiều khách hàng khác nhau.
Nguồn gốc
Chương trình Advanced Light Helicopter (ALH) (Trực thăng Tiên tiến Hạng nhẹ) nhằm sản xuất một máy bay trực thăng đa nhiệm 5 tấn nội địa được do Không lực Ấn Độ và Indian Naval Air Arm bắt đầu thực hiện vào tháng 5 năm 1979. HAL được chính phủ Ấn Đổ giao cho một hợp đồng vào năm 1984 nhằm phát triển máy bay trực thăng; Công ty Messerschmitt-Bölkow-Blohm (MBB) của Đức nhận được hợp đồng thiết kế và đồng phát triển chương trình vào tháng 7 năm 1984. Mặc dù chuyến bay đầu tiên được lên lịch vào năm 1989, nhưng mẫu thử nghiệm đầu tiên ALH (Z-3182) phải đến ngày 20 tháng 8 năm 1992 mới có chuyến bay mở màng tại Bangalore với sự hiện diện của Phó Tổng thống Ấn Độ K R Narayanan. Theo sau đó là sự ra đời của mẫu thử nghiệm thứ hai (Z-3183) vào ngày 18 tháng 4 năm 1993, phiên bản Lục quân/Không quân (Z-3268), và một mẫu thử nghiệm của hải quân (IN.901) với động cơ Allied Signal CTS800 và một giá neo có thể rút vào. Những vấn đề trì hoãn việc phát triển máy bay là do thay đổi trong nhu cầu quân sự và thiếu hụt ngân sách do khủng hoảng kinh tế Ấn Độ 1991.
Các cuộc thử nghiệm trên INS Viraat và các tàu khác bắt đầu vào tháng 3 năm 1998, và khoảng cùng thời gian đó một chương trình tinh giảm trọng lượng máy bay cũng được bắt đầu. Tuy nhiên, những trì hoãn trong việc phát triển nảy sinh khi những cấm vận bị áp đặt do những thử nghiệm hạt nhân Pokhran-II của Ấn Độ vào năm 1998 và việc Ấn Độ từ chối ký vào Hiệp ước Cấm thử Hạt nhân Toàn diện. Vì vậy, đông cơ dự tính lắp cho máy bay này là LHTEC T800, bị từ chối theo lệnh cấm vận. Thay vào đó, động cơ Turbomeca TM 333-2B2 turboshaft được chọn; ngoài ra Turbomeca còn đồng ý phát triển một động cơ mạnh hơn với HAL, với cái tên dự tính là Ardiden. Turbomeca cũng trợ giúp phát triển máy bay, trong việc phân tích độ mỏi và nghiên cứu động học rotor tại Pháp. Chuyến bay đầu tiên của Dhruv với động cơ mới và một cái tên mới Shakti, diễn ra vào ngày 16 tháng 8 năm 2007.
Phát triển nâng cấp
Phiên bản HAL Rudra ban đầu có tên là Dhruv-WSI (Weapons Systems Integrated), là biến thể trực thăng tấn công thiết kế cho Lục quân Ấn Độ. Việc phát triển mẫu này bị trì hoãn vào tháng 12 năm 1998 và đến tận ngày 16 tháng 8 năm 2007, chuyến bay đầu tiên của mẫu thực nghiệm mới diễn ra; mẫu này được trang bị cả tên lửa chống tăng và máy bay, và một tháp súng máy 20-mm. Dhruv-WSI cũng có khả năng thực thi chức năng hỗ trợ hỏa lực tầm gần (CAS) và săn ngầm (ASW). Ngoài biến thể Dhruv-WSI, HAL cũng phát triển trực thăng chiến đấu hạng nhẹ (LCH) dựa trên Dhruv cho Lực lượng Vũ trang Ấn Độ. Máy bay được gắn thêm hai cánh phụ có thể mang đến 8 tên lửa xuyên giáp, bốn tên lửa không đối không, hay bốn giá có thể gắn cả rocket 70 mm hoặc 68 mm. LCH xũng sẽ có FLIR (Forward Looking Infrared), một camera CCD (Charge Coupled Device), và một hệ thống khóa mục tiêu với laser rangefinder và cảm biến tầm nhiệt.
thumb|left|Một máy bay Dhruv của Lục quân Ấn Độ
Năm 2005, sau sự kiện một máy bay Dhruv bị phá hủy khi đang hạ cánh, toàn bộ đội bay bị tạm ngưng hoạt động cho đến khi nguyên nhân được tìm ra là do sự rung lắc quá mức của rotor đuôi. Sau đó người ta đã thiết kế lại với việc tích hợp các vật liệu mới vào máy bay cùng với thay đổi phương thức thiết kế, Dhruv đã phải trải qua quá trình tái chứng nhận và quay trở lại hoạt động một thời gian ngắn sau tháng 3 năm 2006. Tháng 4 năm 2007, một bản báo cáo phát hành bởi Ủy ban Quốc phòng Ấn Độ đã ghi nhận Dhruv là một trong bốn "lĩnh vực trọng tâm" được xác định có tiềm năng xuất khẩu cao. Tháng 1 năm 2011, HAL và đối tác Israel Aerospace Industries (IAI) ra thống báo rằng họ đang cùng nhau phát triển Dhruv trở thành máy bay trực thăng không người lái hoạt động trên biển, một tính năng được khach hàng quan tâm.
Năm mẫu Dhruv Mk III sản xuất đầu tiên, sử dụng động cơ Shakti, được bàn giao 205 Aviation Squadron cho đóng tại căn cứ Leh vào ngày 7 tháng 2 năm 2011 trong một buổi lễ tại HAL's Helicopter Division. Trong tháng 7 năm 2011, Tổng Nha Hàng không dân sự Ấn Độ chứng nhận mô hình máy bay Dhruv được phát triển bởi HAL và nhà phát triển Canada CAE Inc; từ đó mô hình này có thể được tùy chỉnh thành các biến thể khác nhau của Dhruv và các máy bay khác như Eurocopter Dauphin. Defence Bioengineering and Electromedical Laboratory (DEBEL) đã và đang phát triển hệ thống cung cấp oxy nhằm tăng trần bay, và đến tháng 8 năm 2010, IAF đã đặt hàng phát triển hệ thống này cho chiếc Dhruv.
Vào tháng 2 năm 2012, HAL thống báo Lục quân Ấn Độ đã đặt thêm 159 máy bay.
Thiết kế
thumb|Một chiếc Dhruv của Lục quân Ấn Độ tại [[Internationale Luft- und Raumfahrtausstellung|ILA 2008]]
HAL Dhruv có thiết kế quy ước; khoảng 29 phần trăm trọng lượng không tải (bao gồm 60 phần trăm diện tích bề mặt khung thân) là vật liệu composite. Theo thông tin do công ty đưa ra, một loại composite sợi carbon đặc biệt được HAL phát triển đã giảm trọng lượng máy bay đến 50 phần trăm. Thân đuôi nằm cao cho phép dễ dàng tiếp cận cửa sau. Động cơ đôi 1000 sức ngựa Turbomeca TM333-2B turboshafts được gắn trên cabin và vận hành một rotor chính có bốn cánh quạt bằng composite. Rotor chính có thể gấp lại bằng tay; các cánh quạt được gắn giữa những đĩa gia cố bằng sợi carbon, đầu rotor được làm bằng sợi elastomer. Tháng 2 năm 2004, công ty trực thăng Hoa Kỳ Lord Corporation nhận được một hợp đồng phát triển một hệ thống kiểm soát rung động chủ động (AVCS), giúp giám sát các điều kiện khi bay và triệt tiêu rung động của thân máy bay.
Khoang lái được làm bằng vật liệu Kevlar và sợi carbon; máy bay cũng được tích hợp những vùng hấp thu chấn động và các ghế ngồi chịu va chạm. Nó được trang bị hệ thống bay tự động bốn trục SFIM Inc. Hệ thống hàng không bao gồm radio liên lạc HF/UHF, hệ thống nhận diện IFF, định hướng Doppler và một radio altimeter; một radar thời tiết và hệ thống định vị Omega là các lựa chọn gắn thêm cho phiên bản hải quân. IAI cũng phát triển hệ thống khóa mục tiêu và chiến tranh điện tử cho Dhruv, cũng như hệ thống quan sát bay ngày và đêm. HAL khẳng định rằng Dhruv là một máy bay nội địa, tuyên bố này đã được Comptroller and Auditor General of India kiểm chứng sau đó. Họ đã đưa ra một báo cáo vào tháng 8 năm 2010 rằng máy bay này: "...không đáp ứng đủ mức độ nội địa hóa 50% (thời điểm 2008), 90% vật liệu giá trị của mỗi chiếc ALH vẫn phải nhâp từ các nhà cung cấp ngoại quốc".
Tháng 9 năm 2010, một bản báo cáo chỉ ra rằng Dhruv's Integrated Dynamic System (IDS), vốn tích hợp nhiều chức năng điều khiển rotor chính vô một module duy nhất mang năng lượng từ đông cơ đến các rotor, đã chịu hao mòn quá mức, và cần thay thế thường xuyên; kết quả là tốc độ di chuyển đã bị hạn chế xuống 250 km/h và trần bay cũng bị giảm. HAL ký hợp đồng với công ty hàng không Italy Avio nhằm mục đích tư vấn thiết kế và họ đã tạo ra bản sao máy bay của IDS tại Italy để giải quyết vấn đề một cách riêng biệt do những chỉ trích về những thí nghiệm ban đầu của Dhruv đã được tiến hành "vội vã". Tháng 6 năm 2011 HAL thông báo vấn đề đã được xử lý và không còn hiện diện trên phiên bản Dhruv Mk III, nhiều thay đổi trên cả thiết kế và khâu sản xuất được tiến hành nhằm cải thiện IDS. Một chương trình tái trang bị Mk I và Mk II đã được hoàn tất vào tháng 6 năm 2011.
Phiên bản ALH Mk-III với động cơ Shakti đã cho kết quả bay xuất sắc ở độ cao trên 6 km. Nó có thể chuyên chở 14 binh lính được trang bị đầy đủ. DGCA đã chứng tỏ được thiết kế chịu va chạm của mình khi mà một vài tai nạn xảy ra nhưng không có tổn thất về nhân mạng nào.
Ấn Độ
Việc bàn giao Dhruv bắt đầu vào tháng 1 năm 2002, chính năm sau khi chuyến bay đầu tiên của mẫu thử nghiệm, và gần mười tám năm sau khi dự án được khởi động. Tuần duyên Ấn Độ là lực lượng đầu tiên vận hành Dhruv; theo sau là Lục quân Ấn Độ, Hải quân Ấn Độ, Không lực Ấn Độ và Lực lượng Biên phòng. 75 chiếc Dhruv đã được bàn giao cho các lực lượng vũ trang Ấn Độ tính đến thời điểm năm 2007, và đến 2008 máy bay này được lên kế hoạch sản xuất với sản lượng 40 chiếc mỗi năm. Đội thao diễn trên không Sarang của Không lực Ấn Độ sử dụng 4 chiếc Dhruv. Năm 2007, một đơn hàng bổ sung 166 chiếc được Lục quân Ấn Độ đặt. Ấn Độ có thể đặt tới 12 chiếc Dhruv có trang bị phương tiện cấp cứu y tế trên khoang, dùng cho Bộ phận Quân y phục vụ cho MEDEVAC.
Dhruv có trần bay cao, do đó nó đáp ứng nhu cầu của Lục quân hoạt động ở vùng Sông băng Siachen và Kashmir. Tháng 9 năm 2007, Dhruv Mk.3 được giao thực thi các nhiệm vụ bay ở vùng có độ cao lớn tại Siachen sau khi trải qua sáu tháng thử nghiệm. Tháng 10 năm 2007, một chiếc Dhruv Mk.3 bay đến độ cao 27500 ft trên mực nước biển tại Siachen. Một báo cáo vào năm 2009 của Lục quân Ấn Độ chỉ trích khả năng của Dhruv, ghi nhận: "ALH không thể bay quá 5,000m, mặc dù yêu cầu của lục quân là phải bay đến dộ cao 6,500m"; điều này được lý giải là do động cơ TM333. Vì vậy mà Lục quân buộc phải dùng loại máy bay trực thăng thế hệ cũ Cheetah/Cheetal để sử dụng trong ngắn hạn. Động cơ Shakti mạnh hơn được lắp trên chiếc Dhruv Mk.3; trong một bài thử nghiệm máy bay có thể mang đến 600 kg tải trọng đến căn cứ Sonam trong khi nhu cầu của Lục quân chỉ là 200 kg. Lục quân Ấn Độ được bàn giao gói máy bay Dhruv Mk.3s đầu tiên trong Aero India 2011.
Tháng 10 năm 2008, Bộ trưởng Quốc phòng A. K. Antony công bố Hải quân Ấn Độ sẽ triển khai sử dụng Dhruv. Hải quân Ấn Độ đã không chấp thuận phiên bản chống ngầm (ASW) được đề xuất, do báo cáo về chất lượng không đạt chuẩn của cánh gập và khả năng bảo trì. Năm 2015, HAL đã cải tiến thiết kế gập của rotor cho phép Dhruv có thể được chuyên chở trên khoang của tàu frigate hạng nhẹ; vài máy bay trực thăng của Hải quân Ấn Độ sẽ mang thiết kế mới này. Hải quân Ấn Độ đã xem xét cho Dhruv thực hiện vai trò tuần tra, tìm và cứu nạn trên biển, và vào năm 2008 một quan chức cấp cao Hải quân đã phát biểu: "ALH cần một quãng đường dài để chương trình phát triển có thể hoàn thiện máy bay này cho các nhiệm vụ hải quân cơ bản như tìm và cứu nạn (SAR) liên lạc thông tin." Năm 2013, Hải quân Ấn Độ được thống báo có quan tâm đến HAL Rudra, phiên bản vũ trang của Dhruv. Ngày 12 tháng 11 năm 2013, Hải quân Ấn Độ đã đưa vào biên chế Phi đội Dhruv đầu tiên (INAS 322, Guardians); Phó Đề Đốc Sinha phát biểu "Trong Hải quân, trực thăng Dhruv đã thực thi nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn (SAR) mở rộng, trong đó bao gồm cả trực thăn vận và tuần tra với thiết bị nhìn đêm".
thumb|left|IAF [[Sarang (military)|Sarang display team uses modified Dhruvs]] Các phiên bản Dhruv dân sự được dùng cho mục đích vận tải, cứu thương, tuần tra cảnh sát, ngoài khơi và các nhiệm vụ khác. Ban Quản lý Thiên tai Quốc gia (NDMA) đã đặt hàng 12 chiếc Dhruv được trăng bị đầy đủ thiết bị y tế, bao gồm cả máy phun khí dung và hai cáng. Năm 2008, Bộ Nhà ở đã đặt hàng 6 chiếc Dhruv. Tập đoàn Dầu và Khí tự nhiên Quốc gia đang sử dụng Dhruv cho các hoạt động ngoài khơi. Vài chính phủ các bang của Ấn Độ dùng Dhruv cho lực lượng cảnh sát và vận tải. Tháng 3 năm 2011, Tổng Nha hàng không dân sự Ấn Độ ra yêu cầu đối với tất cả những cơ quan đang sử dụng máy bay Dhruv dân sự phải dừng hoạt động máy bay tạm thời do những vết nứt có thể xuất hiện trên khu vực đuôi, và khuyến cáo tằng cường bộ phận này.
Tháng 1 năm 2014, Nha Khảo sát Địa Lý Ấn Độ (GSI) sử dụng Dhruv trang bị hệ thống khảo sát địa vật lý (HGSS). Trị giá inr 630000000, HGSS có thể thực hiện các khảo sát từ trường, trọng lực và spectrometric.
Tháng 3 năm 2017, HAL nhận được đơn hàng 32 chiếc Dhruv cho Hải quân Ấn Độ và Tuần duyên Ấn Độ. Theo sau đó là đơn đặt hàng 41 máy bay trực thăng cho Lục quân Ấn Độ và Hải quân Ấn Độ.
Tổng quan
Dhruv đã nổi lên như là hệ thống vũ khí đầu tiên của Ấn Độ được xuất khẩu đến nhiều khách hàng ngoại quốc. Năm 2004 HAL tuyên bố họ hi vọng bán được 120 chiếc Dhruv trong vòng 8 năm tới, và họ đã trưng bày Dhruv tại các cuộc triễn lãm hàng không, bao gồm Farnborough và Paris nhằm quảng cáo chiếc Dhruv. HAL đã cộng tác với Israel Aircraft Industries (IAI) nhằm phát triển và quảng bá Dhruv, phía IAI cũng giúp phát triển hệ thống khí hệ thống điện tử mới và buồng lái mới cho các biến thể của Dhruv.
Với giá thành một chiếc máy bay rẻ hơn ít nhất 15 phần trăm so với các đối thủ cạnh tranh, Dhruv đã dành được sự quan tâm của nhiều quốc gia, chủ yếu là từ Nam Mỹ, Châu Phi, Tây Á, Đông Nam Á và Vành đai Thái Bình Dương. Các lực lượng không quân từ khoảng 35 nước đã đặt ra các chất vấn cũng như yêu cầu trình diễn thực tế. Công ty cũng lên kế hoạch đạt được chứng nhận bay ở Châu Âu và Bắc Mỹ nhằm thâm nhập vào thị trường dân sự to lớn ở đây.
Nam Mỹ
thumb|right|Dhruv helicopters of the [[Ecuadorian Air Force ]]
HAL đã nhận được đơn đặt hàng của Không lực Ecuador (EAF) với bảy chiếc Dhruv, vượt qua sự cạnh tranh đến từ các hãng Elbit, Eurocopter và Kazan. Giá trị hợp đồng chỉ là US$50.7 triệu và thấp hơn khoảng 32 phần trăm so với gói thầu thấp thứ nhì của Elbit. 5 máy bay đã được bàn giao vào tháng 2 năm 2009, trong sự kiện Aero India 2009. Kể từ đó, cả Lục quân Ecuador và Hải quân Ecuador đều bày tỏ quan tâm đến Dhruv. Trong biên chế Ecuador, Dhruv đã tham gia vào các nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn, chuyên chở và MEDIVAC tại miền bắc nước này.
Sau sự kiện một chiếc Dhruv bị rơi vào tháng 10 năm 2009, Ecuador thông báo họ sẽ xem xét hoàn trả sáu chiếc cho HAL trong lúc có những tuyên bố về sự thiếu đảm bảo chất lượng; Chỉ huy EAF Tướng Rodrigo Bohorquez phát biểu "Nếu đây là một trục trặc lớn không thể dễ dàng sửa chữa, chúng tôi sẽ hoàn trả [Dhruv]." HAL đã tham gia trợ giúp điều tra vụ tai nạn, và kết quả cuối cùng là do lỗi phi công. Tháng 2 năm 2011, EAF báo cáo họ hài lòng với hoạt động của Dhruv và đang xem xét đặt hàng thêm. Đến tháng 10 năm 2015, đã có tổng cộng bốn chiếc Dhruv của Ecuador đã bị rơi do nguyên nhân thiết bị cơ khí và Ecuador đã cho dừng hoạt động loại máy bay này. Tháng 10 năm 2015 Ecuador đã hủy hợp đồng và rút khỏi biên chế các máy bay còn lại, dẫn nguyên do là nhiều bộ phận không được bàn giao và tỷ lệ tai nạn cao. Năm 2016, Bộ trưởng Quốc phòng Ecuador Ricardo Patiño thông báo các chiếc HAL Dhruv còn lại của Không lực Ecuador đang được cất giữ tại Căn cứ Không quân Guayaquil và đang được rao bán cho các khách hàng tiềm năng.
Dhruv đã tham gia vào một cuộc tranh tài biểu diễn các bài test bay lượn và khả năng của hệ thống điện tử nhằm giành đơn hàng tám chiếc trực thăng động cơ đôi cho Chile; tuy nhiên, họ đã mất hợp động về tay Bell 412, Bất chấp có những cáo buộc của truyền thông là do áp lực không công bằng từ chính phủ Hoa Kỳ ưu ái cho Bell.
Tháng 6 năm 2008, chính phủ Peru đặt hai chiếc Dhruv cứu thương đường không cho cơ quan y tế Peru. HAL thông báo họ đang đàm phán với Bolivia cho hợp đồng năm chiếc Dhruv; và với Venezuela cho bảy chiếc.
Đơn hàng khác
thumb|right|phiên bản Dhruv dân sự
Một máy bay Dhruv dân sự đã được cho Bộ Quốc phòng Israel thuê vào năm 2004; IAI cũng sử dụng chiếc Dhruv của Bộ quốc phòng cho mục đích quảng bá và quan hệ công chúng. Tháng 7 năm 2006, Chỉ huy Không lực Ấn Độ Shashindra Pal Tyagi bình luận rằng Ấn Độ sẽ mua số máy bay trực thăng Mi-17 lên đến 80 chiếc nếu Nga mua máy Dhruv đáp lại.
Đầu năm 2004, đơn hàng ngoại quốc đầu tiên của Dhruv đến từ Nepal với hai chiếc máy bay thử nghiệm. Trong tháng 8 năm 2008, một thỏa thuận được ký với Thổ Nhĩ Kỳ mua ba chiếc Dhruv với giá 20 triệuUS$, và với gói mở rộng lên tới 17 chiếc cho vai trò trợ giúp y tế. Dhruv cũng đã được giới thiệu cho Malaysia, trong khi Lục quân Indonesia đang đánh giá máy bay này.
Năm 2007, Amnesty International tuyên bố rằng họ sở hữu chứng cứ rằng Ấn Độ lên kế hoạch chuyển giao hai chiếc Dhruv cho Miến Điện, và dẫn các yếu tố Châu Âu rằng điều này đã vi phạm lệnh cấm vận vũ khí của European Union (EU) lên nước này. Chính phủ Ấn Độ tranh cãi với tuyên bố của Amnesty và phủ nhận mọi việc làm sai trái.
Tháng 4 năm 2010, Hải quân Ấn Độ đã trao tặng một chiếc Dhruv cho Lực lượng Quốc phòng Maldives phục vụ hoạt động tìm kiếm cứu nạn và sơ tán y tế, trong khi một chiếc Mk.III thứ hai trang bị radar thời tiết được trao tặng tháng 12 năm 2013. Chiếc máy bay trực thăng đầu tiên đóng tại Đảo san hô Addu và chiếc thứ hai sẽ nằm ở Hanimaadhoo.
Tháng 11 năm 2014, Ấn Độ trao tặng một chiếc Dhruv cho Nepal như là một phần của liên minh chiến lược.
Quân sự
thumb|A Dhruv, in Sarang display markings, at [[Aero India 2011]]
Dân sự
thumb|HAL Dhruv air ambulance in [[Bangalore, Ấn Độ]]
Liên kết ngoài
Thể loại:Trực thăng quân sự Thể loại:Máy bay HAL
Distenia fulvipennis
Distenia fulvipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.