cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thập tự chinh thứ nhất
Hội đồng Clermont
Tất cả năm bản ghi nhớ của bài diễn văn này rất khác nhau từ chi tiết tới tổng thể. Tất cả các phiên bản, ngoại trừ trong cuấn Francorum Gesta, nói chung đồng ý rằng Urban nói chuyện về bạo lực của xã hội châu Âu và sự cần thiết phải duy trì hòa bình Thiên Chúa; Về việc giúp đỡ người Byzantine-Hy Lạp, những người đã yêu cầu để được hỗ trợ; Về những người dị giáo đang tấn công các Kitô hữu ở phía Đông. Và về một cuộc chiến kiểu mới, như các cuộc hành hương có vũ trang và các phần thưởng từ trên trời rơi xuống, nơi sự tha thứ được trao cho bất kỳ người nào phải chết trong các cuộc Thập tự chinh. Đặc biệt là không phải tất cả các phiên bản này đều đề cập đến Jerusalem như là mục tiêu cuối cùng, tuy nhiên, người ta lại lập luận rằng thuyết giảng tiếp theo của Urbanô tiết lộ rằng ông mong đợi rằng tất cả các chuyến viễn chinh cuối cùng sẽ đến được Jerusalem. Theo một phiên bản của bài diễn văn, đám đông đã nhiệt tình đáp lại bằng tiếng hô Deus vult! ("Chúa muốn vậy!"). Tuy nhiên, các phiên bản khác của bài diễn văn lại không bao gồm chi tiết này.
Chiêu mộ
Từ bài phát biểu của mình, Giáo hoàng Urban đã lên kế hoạch chiêu mộ quân. Ông đã thảo luận về các cuộc thập tự chinh với Adhemar xứ Le Puy và Raymond IV, Bá tước của Toulouse, và ngay lập tức cuộc viễn chinh đã có sự hỗ trợ của hai nhà lãnh đạo quan trọng nhất miền Nam nước Pháp. Bản thân Adhemar đã có mặt tại Hội đồng Clermont và là người đầu tiên "nhận chiếc thập tự". Trong thời gian còn lại của năm 1095 và vào năm 1096, Urban cho thông tin trên toàn nước Pháp và thúc giục các Giám mục và các đại diện của mình thuyết giảng trong giáo phận của họ ở những nơi khác tại Pháp, Đức và Ý|Italia. Tuy nhiên, rõ ràng là phản ứng với bài diễn văn là nhiều hơn với ngay cả với dự kiến Đức Giáo hoàng hay Hoàng đế Alexios. Sau ngày ông đi Pháp về, Urbanô đã cố gắng để ngăn cấm một số loại người nhất định (bao gồm cả phụ nữ, tu sĩ, và người bệnh) tham gia vào cuộc thập tự chinh, nhưng thấy rằng điều này gần như là không thể. Cuối cùng, hầu hết những người hưởng ứng lời kêu gọi lại không phải là giới hiệp sĩ, mà là những người nông dân không khá giả và có rất ít các kỹ năng chiến đấu. Thông thường thì sau khi lời rao giảng kết thúc tất cả mọi người đều tình nguyện tham gia một cuộc hành hương đến Nhà thờ Thánh Sepulchre, và họ cũng may một chữ thập chéo vào quần áo của họ.
Như Thomas Asbridge đã viết, "Cũng như chúng ta có thể làm gì khác hơn là ước tính số lượng hàng ngàn người phản ứng một cách nhiệt tình với lý tưởng thập tự chinh", vì vậy với những bằng chứng còn sót lại chúng ta có thể có được một cái nhìn giới hạn về động lực và ý định của họ." Các học giả trước đây cho rằng quân viễn chinh được thúc đẩy bởi sự tham lam, hy vọng tìm được một cuộc sống tốt hơn, thoát ra khỏi nạn đói và chiến tranh đang xảy ra ở Pháp, nhưng ghi chú của Asbridge, "Hình ảnh này là...gây hiểu lầm sâu sắc." Ông lập luận rằng lòng tham không thể là một yếu tố chính vì chi phí là rất cao để đi một chuyến xa nhà, và bởi vì hầu hết tất cả quân viễn chinh cuối cùng đã trở về nhà sau khi hoàn thành cuộc hành hương của họ thay vì cố gắng tạo ra của cải cho bản thân mình trong vùng đất Thánh. Do đó rất khó khăn hoặc không thể đánh giá các động cơ của hàng ngàn người nghèo mà không có các hồ sơ lịch sử, hay ngay cả đối với những hiệp sĩ quan trọng, có những câu chuyện thường được kể lại bởi các thầy tu hoặc giáo sĩ. Vì thế giới thế tục thời trung cổ đã ăn rất sâu vào thế giới tâm linh của giáo hội, rất có thể đạo đức cá nhân là một trong những nhân tố chính cho nhiều Thập tự quân.
Mặc dù sự nhiệt tình là rất phổ biến, tuy nhiên, Urban muốn đảm bảo rằng sẽ có một đội quân các hiệp sĩ, được rút ra từ các tầng lớp quý tộc Pháp. Ngoài Adhemar và Raymond và các nhà lãnh đạo khác, ông tuyển dụng trong năm 1096 bao gồm Bohemond I của Antiochia, một đồng minh ở miền nam Ý của các Giáo hoàng theo phe cải cách; Bohemond cháu trai của Tancred, oàng thân Galilee; Godfrey xứ Bouillon, người đã từng là một đồng minh chống lại cải cách của Hoàng đế La Mã Thần thánh; anh trai của Baldwin I xứ Jerusalem; Hugh I, Bá tước Vermandois, anh trai của Philippe I thông thái của Pháp quốc; Robert Curthose, anh trai của William II của Anh quốc; và Stephen II, Bá tước của Blois cùng với Robert II, Bá tước của Flander. Các đoàn quân viễn chinh đại diện cho miền Bắc và miền Nam nước Pháp, Đức, và miền nam Ý và do đó được chia thành bốn đội quân riêng biệt mà không phải lúc nào cũng luôn luôn hợp tác, mặc dù họ đã được tổ chức lại với nhau bởi mục tiêu cuối cùng của họ.
Động cơ của giới quý tộc phần nào là rõ ràng hơn của những người nông dân, sự tham lam rõ ràng không phải là một yếu tố chính. Người ta thường giả định, ví dụ như Runciman đã nói ở trên, là chỉ các thành viên trẻ tuổi của một gia đình quý tộc tham gia vào cuộc thập tự chinh, để tìm kiếm sự giàu có và các cuộc phiêu lưu ở nơi khác, bởi vì họ không có triển vọng thăng tiến ở quê nhà. Riley-Smith lại chỉ ra rằng lý do không phải luôn luôn là như vậy. Cuộc thập tự chinh này đã được lãnh đạo bởi một số các quý tộc hùng mạnh nhất của Pháp, những người bỏ lại tất cả mọi thứ phía sau, và có cả trường hợp thường thấy là toàn bộ gia đình đã tham gia vào cuộc thập tự chinh với chi phí rất lớn của riêng họ. Ví dụ, Robert xứ Normandy phải cho vay Lãnh đia Công tước xứ Normandy cho em trai của ông, William II của Anh và Godfrey phải bán-thế chấp tài sản của mình cho nhà thờ. Theo nhà viết tiểu sử của Tancred, ông lo lắng về bản chất tội lỗi của hiệp sĩ trong chiến tranh và được kích thích để tìm một lối thoát cho bạo lực ở vùng Đất thánh. Tancred và Bohemond, cũng như Godfrey, Baldwin, và anh trai của mình Eustace III, tước của Boulogne, là những ví dụ về các gia đình quyền quý đã tham gia thập tự chinh cùng với nhau. Riley-Smith lập luận rằng sự nhiệt tình của cuộc thập tự chinh có lẽ dựa trên quan hệ gia đình, vì hầu hết các quân viễn chinh Pháp đã bỏ lại người thân ở xa. Tuy nhiên, ít trong nhất một số trường hợp, động cơ cá nhân đóng vai trò động cơ của Thập tự chinh. Ví dụ, Bohemond đã được thúc đẩy bởi mong muốn chiếm được cho mình một lãnh thổ ở phía đông và trước đó đã chiến đấu chống lại Byzantine để cố gắng đạt được điều này. Cuộc Thập tự chinh cho ông một cơ hội nữa, đó chính là Cuộc vây hãm Antiochia của ông, kết quả là ông ta đã sở hữu của thành phố này và thành lập Lãnh địa Antiochia.
Thập tự chinh của Nhân dân
250px|phải|nhỏ|Một bản đồ bằng [[tiếng Pháp mô tả đường hành quân của các nhà lãnh đạo quân Thập tự.|alt=A map of the Mediterranean, with the routes of Hugh I of Vermandois, Godfrey of Bouillon, Bohemond of Taranto, Raymond IV of Toulouse, Robert Curthose, and Baldwin of Boulogne highlighted. The major Christian and Muslim empires at the time of the crusade are also highlighted. Major battles in Asia Minor are marked.]] 200px|phải|nhỏ|Tranh minh họa của Sébastien Mamerot cho thấy sự thất bại của Cuộc Thập tự chinh Nhân dân Tuy nhiên đây không phải là lần đầu tiên các nhà Đại quý tộc Pháp và các đội quân hiệp sĩ được đào tạo rất tốt của họ tiến hành các cuộc hành trình hướng về Jerusalem. Giáo hoàng Urban đã lên kế hoạch xuất phát cho cuộc thập tự chinh đầu tiên vào ngày 15 tháng 8 năm 1096, đây là ngày Lễ Đức Mẹ Lên Trời, nhưng nhiều tháng trước sự kiện này, một số đội quân không được tính tới của nông dân và các quý tộc nhỏ đã khởi hành đi Jerusalem vào các ngày của riêng họ, do một linh mục có sức lôi cuốn được gọi là Peter Hermit dẫn đầu. Peter là người thành công nhất trong các nhà truyền giáo khi truyền đạt thông điệp của Giáo hoàng Urbanô và phát triển thành một sự nhiệt tình gần như cuồng loạn giữa các con chiên của ông, mặc dù có lẽ ông này không phải là một truyền giáo "chính thức" được cho phép bởi Giáo hoàng Urbanô tại Clermont. Một thế kỷ sau ông này đã trở thành một nhân vật huyền thoại; William xứ Tyre tin rằng Peter chính là người đã khuấy lên ý tưởng về các cuộc thập tự chinh trong tâm trí của Urbanô. Người ta cho rằng Peter đã dẫn đầu một nhóm lớn gồm các nông dân chưa qua đào tạo quân sự và mù chữ, nhiều người thậm chí không có bất kỳ ý tưởng gì về Jerusalem, nhưng thực sự cũng có nhiều hiệp sĩ trong số các nông dân, bao gồm cả Walter Sans Avoir, người là Trung úy của Peter và dẫn đầu một đội quân riêng.
Cuộc tấn công vào người Do Thái trong vùng Rheinland
Ở cấp địa phương, các rao giảng về cuộc Thập tự chinh đầu tiên đã châm ngòi cho các bạo lực nhằm vào những Người Do Thái, mà một số sử gia đã coi là "Holocaust đầu tiên". Vào cuối năm 1095 và đầu 1096, vài tháng trước khi cuộc thập tự chinh chính thức xuất phát vào tháng 8, đã có các cuộc tấn công vào các cộng đồng người Do Thái ở Pháp và Đức. Trong tháng 5 năm 1096, Emicho xứ Flonheim (Đôi khi được gọi không chính xác là Emicho xứ Leiningen) đã tấn công người Do Thái tại Speyer và Worms. Các Thập tự quân không chính thức khác từ Schwaben, do Hartmann xứ Dillingen chỉ huy cùng với người Pháp, người Anh, người Lotharingian và tình nguyện viên người Flemish, do Drogo xứ Nesle và William Carpenter chỉ huy, cũng với nhiều người dân địa phương, tham gia cùng với Emicho trong việc tiêu diệt cộng đồng Do Thái xứ Mainz vào cuối tháng. Tại Mainz, một người phụ nữ Do Thái thà tự tay giết chết các con của mình còn hơn là nhìn thấy chúng bị giết chết; vị thủ lĩnh tôn giáo Do Thái, Kalonymus Ben Meshullam, đã tự sát để khỏi bị giết chết.
Sau đó đội quân của Emicho đã tiến vào Cologne và những người khác tiếp tục đi tới Trier, Metz, và các thành phố khác. Ẩn sĩ Peter có thể đã tham gia vào những vụ bạo lực nhằm vào những người Do Thái và một đội quân được dẫn đầu bởi một linh mục tên là Folkmar cũng tiếp tục tấn công vào người Do Thái ở phía đông Bohemia. Cuối cùng đội quân của Emicho tiếp tục tiến vào Hungary nhưng đã bị đánh bại bởi quân đội của Coloman xứ Hungary. Những người đi theo ông ta bị phân tán, một số cuối cùng đã gia nhập đội quân Thập tự chinh chính, mặc dù bản thân Emicho lại đi về nhà.
Nhiều người trong số những kẻ tấn công có vẻ như đã muốn ép buộc người Do Thái phải chuyển đổi đức tin, mặc dù họ cũng thích lấy được tiền từ người Do Thái. Bạo lực đối với người Do Thái chưa bao giờ là một phần của chính sách thập tự chinh chính thức của nhà thờ và các Giám mục Thiên chúa giáo, đặc biệt là Đức Tổng Giám mục Köln, đã làm hết sức mình để bảo vệ người Do Thái. Tuy nhiên, một số người trong số họ cũng nhận tiền để đổi lấy sự bảo vệ của họ. Các cuộc tấn công có thể đã bắt nguồn từ niềm tin rằng người Do Thái và người Hồi giáo đều là kẻ thù của Chúa Kitô và kẻ thù phải bị đánh đuổi hoặc phải chuyển đổi sang Kitô giáo. Godfrey xứ Bouillon đã tống tiền của người Do Thái ở các xứ Köln và Mainz và có rất nhiều các Thập tự quân đã tự hỏi tại sao họ phải đi hàng ngàn dặm để chiến đấu với bọn dị giáo trong khi chúng lại ở ngay gần nhà của họ. Các cuộc tấn công vào người Do Thái đã được chứng kiến Ekkehard xứ Aura và sử gia đương thời là Albert xứ Aix; Giữa các cộng đồng người Do Thái, các nhân chứng đương thời là Người vô danh xứ Mainz, Eliezer ben Nathan và Solomon bar Simson.
Thập tự chinh của các ông Hoàng
Bốn đội quân thập tự chinh chính rời châu Âu vào thời gian khoảng tháng 8 năm 1096. Họ chọn những con đường khác nhau để đến Constantinopolis và tập hợp bên ngoài bức tường của thành phố vào giữa tháng 11 năm 1096 và tháng 4 năm 1097, Hugh của xứ Vermandois đến đầu tiên, tiếp theo Godfrey, Raymond, và Bohemond. Thời gian này, Hoàng đế Alexios đã chuẩn bị tốt hơn cho quân viễn chinh nên có ít sự cố bạo lực trên đường đi.
nhỏ|trái|215px|"Thập tự quân đến Constantinopolis", của [[Jean Fouquet|alt=Crusaders riding horses prepare to enter Constantinople, nearby, while another crusader army in the distance also approaches Constantinople.]]
Các hoàng tử đến được Constantinopolis và chỉ còn lại rất ít đồ quân nhu cũng như thực phẩm và họ cần sự giúp đỡ từ Alexios. Hoàng Đế Alexios được cho là có chút nghi ngờ về sức mạnh của Thập tự quân sau kinh nghiệm của ông với cuộc Thập tự chinh của nhân dân, và cũng bởi vì trong số các hiệp sĩ có kẻ thù cũ người Norman của ông, Bohemond, người đã từng xâm chiếm lãnh thổ Byzantine nhiều lần với cha của ông ta là Robert Guiscard, và có thể thậm chí ông này đã cố gắng để tổ chức tấn công Constantinopolis trong khi đóng trại bên ngoài thành phố.
Các đạo quân viễn chinh có thể đã dự kiến rằng Hoàng đế Alexios sẽ trở thành lãnh đạo của họ, nhưng ông này đã không quan tâm đến việc tham gia cùng với họ và chủ yếu là chỉ quan tâm đến việc vận chuyển họ sang đất Tiểu Á càng nhanh càng tốt. Để đổi lấy thực phẩm và đồ quân nhu, Alexios yêu cầu các chỉ huy Thập tự quân thề lờ̀i thề̀ trung thành với ông và hứa sẽ trả lại cho đế quốc Byzantine bất kỳ vùng đất nào mà họ thu hồi được từ tay người Thổ Nhĩ Kỳ. Godfrey là người đầu tiên chấp nhận những lời tuyên thệ, và gần như tất cả các chỉ huy khác cũng làm theo ông ta, mặc dù họ chỉ làm như vậy sau khi chiến tranh đã gần như bùng nổ ở gần thành phố giữa các công dân và quân viễn chinh, những người chỉ muốn cướp bóc. Chỉ một mình Raymond là tránh lời thề, thay vào đó ông chỉ đơn giản là cam kết rằng sẽ không gây hại cho đế quốc. Trước khi đảm bảo rằng các quân đội khác nhau được chuyển bằng phà qua eo biển Bosporus, Hoàng đế Alexios đưa ra lời khuyên cho các chỉ huy về cách tốt nhất để đối phó với quân Seljuk mà họ sẽ sớm gặp phải.
Cuộc vây hãm Nicaea
Các đội quân thập tự chinh vượt qua eo biển Bosporus và tiến vào Tiểu Á trong nửa đầu năm 1097, nơi họ được gia nhập bởi Peter, một nhà ẩn sĩ và phần còn lại của đội quân nhỏ bé của ông. Ngoài ra, hoàng đế Alexios cũng đã gửi hai trong số các tướng của mình, Manuel Boutoumites và Tatikios, để hỗ trợ các đạo quân viễn chinh. Mục tiêu đầu tiên của chiến dịch là phải chiếm được Nicaea, thành phố vốn nằm trên bờ biển phía đông hồ İznik, thành phố này bị người Thổ Seljuq chiếm từ tay Đế quốc Đông La Mã năm 1081 và trở thành kinh đô của Vương quốc Hồi giáo Rum dưới thời Sultan Kilij Arslan I. Năm 1096 cuộc Thập tự chinh của Nhân dân - giai đoạn đầu tiên của cuộc Thập tự chinh đầu tiên, đã cướp bóc các vùng đất xung quanh thành phố trước khi bị tiêu diệt bởi người Thổ Nhĩ Kỳ. Kết quả là, Sultan Kilij Arslan I lúc đầu cảm thấy rằng làn sóng thứ hai của quân viễn chinh không phải là một mối đe dọa lớn. Do đó ông đã để lại gia đình và ngân khố của mình phía sau, ở tại Nicaea và đi về phía đông để chống lại triều đình Danishmend lúc này đang kiểm soát vùng Melitene. Sau đó, khi quân Thập tự chinh đến nơi, thành phố đã phải trải qua một cuộc bao vây kéo dài, và khi Arslan nhận được tin cấp báo phải gấp rút quay trở về Nicaea và tấn công vào quân thập tự chinh vào ngày 16 tháng 5. Ông đã bị đẩy lùi bởi một lực lượng thập tự chinh hùng mạnh mà ông không ngờ tới, và hai bên đều phải chịu những tổn thất nặng nề trong những trận chiến tiếp theo.
Nghiên cứu lịch sử
Bây giờ người ta không thể đánh giá chính xác tại sao cuộc Thập tự chinh đầu tiên lại xảy ra, mặc dù nguyên nhân của nó có thể đã được đề xuất bởi các sử gia. Các biên soạn lịch sử của cuộc thập tự chinh này đã phản ánh nỗ lực của các sử gia khác nhau để hiểu được nguyên nhân gây phức tạp và luận cứ của cuộc Thập tự chinh. Một lý thuyết thời đầu hiện đại, được gọi là "Luận án Erdmann", được phát triển bởi nhà sử gia Đức Carl Erdmann, nó trực tiếp liên kết các cuộc thập tự chinh với các phong trào cải cách ở thế kỷ thứ 11. Lý thuyết này lần đầu tiên tuyên bố rằng "việc chuyển chiến binh đến hỗ trợ phía đông và hỗ trợ cuộc chiến của đế quốc Byzantine là mục tiêu chính của Thập tự chinh, và rằng cuộc chinh phục thành phố Jerusalem là mục tiêu thứ yếu".
Nói chung, các sử gia sau này hoặc có thể tiếp tục Erdmann với mở rộng hơn nữa luận án của ông, hoặc phản đối nó. Một số sử gia, chẳng hạn như Speros Vryonis, đã nhấn mạnh ảnh hưởng của sự gia tăng của Hồi giáo nói chung và đặc biệt là nhấn mạnh về tác động của các đợt tấn công của người Seljuk gần lúc đó. Steven Runciman cho rằng cuộc thập tự chinh đã được thúc đẩy bởi một sự kết hợp của thần học biện minh cho cuộc thánh chiến và một "sự bồn chồn nói chung và mùi vị của các cuộc phiêu lưu", đặc biệt là giữa những người Norman và những "gười con trai trẻ hơn" của giới quý tộc Pháp, những người không còn có cơ hội nào khác. Runciman thậm chí còn ngụ ý rằng không có mối đe dọa ngay lập tức từ thế giới Hồi giáo, ông còn cho rằng "vào giữa thế kỷ 11 rất nhiều Kitô hữu ở Palestina hiếm khi được chở nên dễ chịu như vậy". Tuy nhiên, luận điểm của Runciman mình chỉ giới hạn đến vùng Palestine dưới sự cai quản của triều Fatimid 1029-1073 mà không đề cập đến thời của người Seljuk. Hơn nữa, nguồn này thường được coi là tích cực đối với nhiều Kitô hữu ở Palestina trong thế kỷ thứ 11 sau này được coi là không rõ ràng, vì có rất ít nguồn tài liệu bằng văn bản trong thời kỳ này từ Palestina và hầu như không tồn tại nguồn tư liệu của Kitô giáo phát sinh trực tiếp từ Palestine dưới thời cai trị của người Seljuk. Đối lập với đối liệu của Runciman, và trên cơ sở tài liệu hiện đại của người Do Thái Cairo Geniza, cũng như tài liệu sau này của người Hồi giáo, Moshe Gil cho rằng cuộc chinh phục và chiếm đóng Palestina của người Seljuk (năm 1073-1098) là một giai đoạn "tàn sát và phá hoại, cùng với các khó khăn về kinh tế và tróc rễ dân Thiên chúa giáo". Thật vậy, bản thảo của các nhà văn trước đó như Ignatius của Melitene, Michael xứ Syria đã ghi nhận rằng người Seljuk đã nhắm vào Coele-Syria và bờ biển Palestina để "phá hủy và cướp bóc".
Thomas Asbridge lập luận rằng cuộc Thập tự chinh đầu tiên được Giáo hoàng Urbanô II phát động để cố gắng mở rộng quyền lực của giáo hội và để đoàn tụ giáo hội Công giáo La Mã với Constantinopolis, vốn bị chia rẽ từ sự ly khai từ năm 1054. Tuy nhiên, Asbridge lại đưa ra rất ít bằng chứng từ những bài viết của Giáo hoàng Urbanô để củng cố tuyên bố này. Theo Asbridge, sự lan truyền của Hồi giáo là không quá quan trọng bởi vì "Hồi giáo và Thiên Chúa giáo đã cùng tồn tại một cách cân bằng trong nhiều thế kỷ". Nhưng Asbridge lại không chú ý đến những cuộc chinh phục của người Thổ Nhĩ Kỳ vào phía nam Tiểu Á và Syria trước đó và đã phá vỡ sự cân bằng về quyền lực mong manh nhưng tương đối ổn định mà đế quốc Byzantine đã phần nào phục hồi và dần dần phát triển so với sức mạnh trước đó của đạo Hồi giáo trong suốt thế kỷ 11 và đầu 10. Sau thất bại tại Manzikert trong năm 1071, người Hồi giáo đã chiếm mất một nửa lãnh thổ của đế quốc Byzantine, và các thành phố quan trọng về mặt chiến lược và tôn giáo như Antioch và Nicaea đã thất thủ trước người Hồi giáo chỉ trong thập niên trước khi Hội đồng Piacenza họp mặt. Hơn nữa, các tài liệu về cuộc xâm lược và chinh phục Tiểu Á của Thổ Nhĩ Kỳ được ghi nhận bởi các sử gia Kitô giáo phương Đông như là Ioannes Scylitzes, Michael Attaleiates, Matteos xứ Edessa, Michael xứ Syria và những người khác vốn được tổng hợp bởi Vryonis, dường như mâu thuẫn với hình ảnh mà Asbridge đưa ra đó là sự "chung sống" bình thản giữa thế giới Kitô giáo và Hồi giáo trong nửa sau của thế kỷ thứ 11.
Thomas Madden đại diện cho một quan điểm gần như trái ngược với quan điểm của Asbridge, cho rằng cuộc thập tự chinh chắc chắn liên quan đến cải cách giáo hội và nỗ lực để khẳng định thẩm quyền Giáo hoàng, ông cũng lập luận rằng quan trọng nhất là một cuộc đấu tranh giải phóng các Kitô hữu, những người mà Madden khẳng định, "đã bị đàn áp khốc liệt dưới bàn tay của người Thổ Nhĩ Kỳ". Lập luận này ám chỉ đến nạn bạo lực tương đối gần đó và các cuộc chiến tiếp sau những cuộc chinh phục của người Thổ Nhĩ Kỳ từ những bước tiến của người Hồi giáo. Christopher Tyerman kết hợp cả hai quan điểm đối lập trong luận án của mình, cụ thể là các cuộc Thập tự chinh xuất phát từ các cải cách giáo hội và các lý thuyết của thánh chiến cũng như nó là một phản ứng trong xung đột với thế giới Hồi giáo trên khắp Châu Âu và Trung Đông. Theo nghiên cứu của Jonathan Riley-Smith, nạn mất mùa và dân số quá đông đúc cùng với các phong trào thực dân trước đó đối với các khu vực biên giới của châu Âu cũng góp phần vào cuộc Thập tự chinh.
Ý tưởng cho rằng những cuộc thánh chiến là một phản ứng với người Hồi giáo đã tồn tại từ thế kỷ thứ 12 khi nhà sử gia William xứ Týros, người đã bắt đầu viết cuấn biên niên sử của ông khi thành phố Jerusalem đã thất thủ trước Umar. Mặc dù những cuộc chinh phục đầu tiên của người Hồi giáo đã được thực hiện nhiều thế kỷ trước khi cuộc Thập tự chinh đầu tiên được bắt đầu, các sự kiện gần đó hơn có thể vẫn còn in sâu trong tâm trí của các Kitô hữu châu Âu thời gian đó. Ví dụ, trong năm 1009 Nhà thờ Thánh Sepulchre đã bị phá hủy bởi al-Hakim bi-Amr Allah của Nhà Fatimid; Đức Giáo hoàng Sergius IV được cho là đã kêu gọi một cuộc viễn chinh quân sự để phản ứng lại hành động này, và ở Pháp nhiều cộng đồng người Do Thái thậm chí còn bị tấn công trả đũa mặc dù là bị nhầm đối tượng. Mặc dù Nhà thờ Thánh Sepulchre đã được xây dựng lại sau cái chết của al-Hakim, và các cuộc hành hương đã được nối trở lại, bao gồm cả Cuộc Đại hành hương của người Đức năm 1064-1065, người hành hương vẫn tiếp tục bị tấn công từ người Hồi giáo địa phương. Ngoài ra, hơn nữa gần lúc này người Thổ Nhĩ Kỳ đã xâm nhập vào Tiểu Á và miền bắc Syria và theo các sử gia Kitô giáo phương Đông thì họ đã chắc chắn gieo rắc những tàn phá và người Byzantine đã trình bày lại điều này với Đức Giáo hoàng để thu hút sự trợ giúp của người Kitô hữu ở châu Âu.
Tham khảo thêm
#01 Thể loại:Chiến tranh thời Trung cổ Thể loại:Xung đột thập niên 1090 Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Đế quốc Đông La Mã
4559 Strauss
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1989
Bendaravady, Chamarajanagar
Bendaravady là một làng thuộc tehsil Chamarajanagar, huyện Chamarajanagar, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Chamarajanagar (huyện)
La Thăng
La Thăng (1922 - 2014) tức La Văn Học là nhà hoạt động cách mạng, Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, Ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VI, Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn
Tiểu sử
Quê quán: xã Đại Đồng, huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn.
Ông tham gia cách mạng từ tháng 3/1945; nguyên cán bộ huyện Đông Bắc, phụ trách các xã Hùng Sơn, Quốc Khánh, Trung Thành, Đào Viên, Quốc Việt; cán bộ tuyên truyền vận động quần chúng ở huyện Tiên Yên, tỉnh Hải Ninh cũ (nay là tỉnh Quảng Ninh);
Sau đó ông trải qua các chức vụ trong công tác Đảng và chính quyền tại tỉnh Lạng Sơn: Bí thư Huyện ủy Đông Bắc, tỉnh Lạng Sơn; Tỉnh ủy viên, Bí thư Huyện ủy Tràng Định, Trưởng Chi nhánh Ngân hàng tỉnh, Phó Ban Kinh tế tỉnh, Ủy viên Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Lạng Sơn; Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Lạng Sơn; Ủy viên Kiểm tra Khu ủy Việt Bắc, Phó Ban thanh tra chính quyền Khu tự trị Việt Bắc, Khu ủy viên, Giám đốc Sở Thủy lợi Khu tự trị Việt Bắc; học tại Trường Đảng Nguyễn Ái Quốc, Hà Nội; Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy; Ủy viên Trung ương Đảng các khóa V, VI, Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn (1986 - 1991).
Khen thưởng
Ông đã được tặng thưởng: Huân chương Độc lập hạng Nhì; Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Nhì; Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng và nhiều phần thưởng cao quý khác.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1922 Thể loại:Năm 2014 Thể loại:Người Lạng Sơn Thể loại:Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa V Thể loại:Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VI Thể loại:Huân chương Độc lập hạng Nhì Thể loại:Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn Thể loại:Họ La
Jean Moser
Jean Moser (sinh ngày 23 tháng 6 năm 1993) là một cầu thủ bóng đá người Brasil.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1993 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Brasil Thể loại:Tiền đạo bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá J2 League Thể loại:Cầu thủ bóng đá J3 League Thể loại:Cầu thủ bóng đá Tochigi SC Thể loại:Cầu thủ bóng đá Zweigen Kanazawa
Malaucourt-sur-Seille
Malaucourt-sur-Seille là một xã trong vùng hành chính Lothringen, thuộc tỉnh Moselle, quận Château-Salins, tổng Delme. Tọa độ địa lý của xã là 48° 50' vĩ độ bắc, 06° 21' kinh độ đông. Malaucourt-sur-Seille nằm trên độ cao trung bình là 260 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 191 mét và điểm cao nhất là 276 mét. Xã có diện tích 7,17 km², dân số vào thời điểm 2005 là 132 người; mật độ dân số là 18,9 người/km². Xã nằm về phía đông nam của Metz, thuộc Pháp từ năm 1661.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Moselle
Danh sách lãnh sự quán tại Việt Nam
Bài viết chứa danh sách các cơ quan lãnh sự (lãnh sự quán) do lãnh sự danh dự đứng đầu ở Việt Nam tại Hà Nội (8), Thành phố Hồ Chí Minh (27), Đà Nẵng (1) và Hải Phòng (1).
Lãnh sự quán danh dự của Bỉ tại Thành phố Hồ Chí Minh đóng cửa từ ngày 1 tháng 9 năm 2018.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đại sứ quán
Habropoda sichuanensis
Habropoda sichuanensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 1986.
Tham khảo
Thể loại:Habropoda Thể loại:Động vật được mô tả năm 1986
Onychognathus nabouroup
Onychognathus nabouroup là một loài chim trong họ Sturnidae.
Tham khảo
Thể loại:Onychognathus Thể loại:Chim châu Phi Hạ Sahara Thể loại:Động vật được mô tả năm 1800 Thể loại:Chim Nam châu Phi
Ceratochilus
Ceratochilus là một chi thực vật có hoa trong họ Orchidaceae.
Tham khảo
Thể loại:Danh sách các chi phong lan Thể loại:Phân họ Lan Thể loại:Vandeae
Tuyến Shinbundang
Tuyến Shinbundang (hay còn gọi là Tuyến Sinbundang; tiếng Hàn:  신분당선; Hanja: 新 盆 唐 線; hay nghĩa đen là Tuyến Bundang Mới) hoặc Tuyến DX là một tuyến dài 31 km (19 mi) của Tàu điện ngầm Thủ đô Seoul. Đây là tàu điện ngầm thứ năm trên thế giới chạy hoàn toàn không người lái và là tuyến tàu điện ngầm hoàn toàn không người lái thứ hai mở ở Hàn Quốc sau Tuyến 4 Tàu điện ngầm Busan. Nó kết nối ga Gangnam và ga Gwanggyo trong 37 phút, một kỳ tích đạt được khi trở thành tuyến đầu tiên vận hành toa tàu điện ngầm thế hệ tiếp theo của Hàn Quốc với tốc độ trên 90 km/h (56 dặm/giờ), với tốc độ trung bình nhanh nhất so với bất kỳ tàu điện ngầm nào trong nước.
Tuyến đầu tiên được khai trương vào tháng 10 năm 2011 đi qua 6 ga giao nhau với ba tuyến hiện có tại ga Gangnam (tuyến 2), ga Yangjae (tuyến 3) và ga Jeongja (tuyến Bundang). Giai đoạn 2 khai trương vào ngày 30 tháng 1 năm 2016, bổ sung thêm 6 nhà ga ở phía nam, mở rộng tuyến để phục vụ Suji-gu, Yongin và Thành phố mới Gwanggyo, Suwon. Việc xây dựng phần mở rộng của Giai đoạn 3 về phía bắc đến ga Sinsa bắt đầu vào năm 2016, dự kiến ​​mở cửa vào tháng 1 năm 2022. Việc xây dựng bắt đầu vào giữa năm 2005, bắt đầu có doanh thu vào tháng 9 năm 2011. Tuy nhiên, do lũ lụt vào cuối tháng 7 năm 2011, việc khai thác bị trì hoãn và cuối cùng được khai thác vào ngày 28 tháng 10 năm 2011.
Đã có một cuộc tranh luận giữa Thành phố Seongnam và Thành phố Suwon về việc liệu Migeum có nên được đưa vào phần mở rộng Giai đoạn 2 của Tuyến Shinbundang hay không. Những người ủng hộ lập luận rằng khoảng cách giữa Ga Jeongja và SB01, một ga được lên kế hoạch ban đầu để đi theo hướng Jeongja sẽ dài bất thường ở mức 3,76 km (2,34 mi). Họ cũng lập luận rằng việc bao gồm Migeum sẽ làm giảm giao thông trong khu vực. Trong khi đó, phe đối lập Suwon tuyên bố rằng việc bổ sung này sẽ làm trì hoãn thời gian di chuyển đến Gwanggyo, một khu vực dự kiến ​​xây dựng của Suwon.
Ga Gwanggyo Jungang (Đại học Ajou) đã khai trương trạm trung chuyển xe buýt ngầm vào đầu tháng 3 năm 2016, nơi cửa lưới được lắp đặt trên các bệ xe buýt để những người đi xe buýt từ khắp Suwon có thể chuyển thẳng đến tàu điện ngầm. nhỏ|260x260px|Cổng chuyển đến tàu điện ngầm Seoul tuyến số 2 tại ga Gangnam. nhỏ|260x260px|Cửa chắn ga Gangnam nhỏ|260x260px|Mặt trước của toa tàu điện ngầm được mở để xem nhờ hoạt động không cần người lái. nhỏ|260x260px|Nội thất của toa tàu điện ngầm được giới thiệu năm 2011 do Hyundai Rotem chế tạo nhỏ|260x260px|Khu vực ga Gangnam Giá đi tuyến Shinbundang cao hơn giá vé tiêu chuẩn cho phần còn lại của hệ thống tàu điện ngầm Seoul. Chi phí tối thiểu hiện tại là 2.150 won để đi (giá vé tàu điện ngầm cơ bản là 1.250 won cùng với phụ phí 900 won khi sử dụng tuyến). Nếu qua Ga Jeongja, 200 won sẽ được tính trên 900 won phụ phí.
Giai đoạn
Giai đoạn 1 đã giảm bớt thời gian từ nội thành Seoul đến Bundang, nơi chủ yếu là khu dân cư trong Khu vực Thủ đô Seoul. Giai đoạn 1 dài 17,3 km (10,7 mi) và giao với một số tuyến tàu điện ngầm ở đông nam Seoul cũng như với Tuyến Bundang. Thời gian đi từ đầu này đến đầu kia là 16 phút. Việc xây dựng kéo dài khoảng sáu năm, bắt đầu từ giữa năm 2005 và kết thúc vào cuối tháng 10 năm 2011. Tổng chi phí ước tính là 1,169 nghìn tỷ won.
Giai đoạn 2, phần mở rộng về phía nam của tuyến, được thiết kế chủ yếu để giảm bớt đông đúc giữa Yongin, Suji-gu và Bundang, Seoul, vì Suji-gu không phải là một thành phố được quy hoạch như Bundang nhưng được phát triển đột ngột và tự phát với các khu chung cư lớn. Do đó, Suji-gu thậm chí còn đông dân cư hơn Bundang, dẫn đến giao thông đông đúc trên các tuyến đường nối. Mục đích khác là kết nối nhanh chóng thành phố Gwanggyo mới được quy hoạch với Seoul. Do các nhà đầu tư và chủ sở hữu của Giai đoạn 1 và 2 là khác nhau, nên khoản phụ phí 300 won đã được tính thêm trên số tiền phụ phí 900 won nếu qua Ga Jeongja. Cư dân của Suji và Gwanggyo đã chỉ trích sự phân biệt giá vé, mặc dù một khoản tiền hoàn lại được cung cấp cho những người đi thường xuyên giữa Ga Pangyo và Ga Văn phòng Dongcheon / Suji-gu (200 won đối với Dongcheon và 100 won đối với Văn phòng Suji-gu). Thị trưởng Yongin và Suwon, cùng với các quan chức từ Gyeonggi-do đã yêu cầu Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng và Giao thông vận tải giảm giá vé, thông báo rằng họ đang cố gắng cắt giảm giá vé bằng cách sử dụng các khoản vay lãi suất thấp nhưng sẽ mất ít nhất một năm để nó được hoàn thiện.
Giai đoạn 3, một phần mở rộng về phía bắc của tuyến, sẽ kéo dài tuyến về phía tây bắc của Gangnam đến Ga Yongsan. Đoạn tuyến bổ sung này ước tính trị giá ít nhất 400 tỷ won. Bởi vì một phần của tuyến nằm bên trong Yongsan Garrison, giai đoạn này được chia thành hai phần. Một đoạn, một đoạn kéo dài từ Gangnam đến Sinsa, bắt đầu xây dựng vào năm 2016 và dự kiến ​​sẽ mở cửa vào tháng 1 năm 2022. Đoạn còn lại, một đoạn mở rộng từ Sinsa đến Yongsan, sẽ bắt đầu xây dựng và sẽ mở cửa sau năm 2027.
Giai đoạn 4, một phần mở rộng thêm của tuyến, sẽ kéo dài tuyến về phía tây nam đến Homaesil và Ga Hwaseo của Suwon. Nó sẽ được xây dựng vào năm 2020 và mở cửa sau năm 2027.
Một cân nhắc bổ sung sẽ là xây dựng tuyến về phía bắc vượt ra khỏi ga Yongsan và kết thúc xung quanh ga Gwanghwamun và ga Gyeongbokgung, giúp hành khách dễ dàng đi đến Gangnam từ khu thương mại trung tâm của Seoul. Không rõ liệu ý tưởng này có bị loại bỏ hay bị lùi lại để đánh giá lại sau này nhưng lại nổi lên như một lời hứa trong chiến dịch tháng 3 năm 2012 của Hong Sa-duk để mở rộng tuyến gần Ga Gyeongbokgung.
Thời gian hoạt động
Từ Ga Gangnam, các chuyến tàu chạy từ 5:30 sáng đến 24:50 đêm vào các ngày trong tuần và đến 11:48 tối vào cuối tuần và ngày lễ. Tuy nhiên, chuyến tàu cuối cùng đến Gwanggyo khởi hành lúc 24:26 các ngày trong tuần và 23:48 vào các ngày cuối tuần, chuyến còn lại sẽ chỉ đến Ga Jeongja.
Các chuyến tàu được tự động hóa và chạy cứ 2,5 phút một chuyến trong giờ cao điểm đến 8 phút trong giờ thấp điểm. Hệ thống tín hiệu SBL Line dựa trên công nghệ điều khiển tàu dựa trên thông tin liên lạc (CBTC) hiện đại, sử dụng liên lạc vô tuyến kỹ thuật số hai chiều giữa các đoàn tàu thông minh và thiết bị ven đường và mạng lưới các máy tính ATS / ATO được thiết kế với độ tin cậy và tính sẵn sàng của hệ thống rất cao. Các sân ga có thể chứa các đoàn tàu 10 toa ở độ cao 200 mét nhưng ban đầu các đoàn tàu 6 toa sẽ được sử dụng.
Ga
Giai đoạn 1 được khai trương vào ngày 28 tháng 10 năm 2011, và kéo dài từ Gangnam đến Jeongja. Giai đoạn 2 được khai trương vào ngày 30 tháng 1 năm 2016, kéo dài tuyến thêm 6 ga từ Jeongja đến Gwanggyo. Ga Migeum khai trương vào tháng 4 năm 2018, cung cấp dịch vụ chuyển tuyến sang Tuyến Bundang. Việc xây dựng Giai đoạn 3 bắt đầu vào tháng 3 năm 2017 giữa Sinsa và Gangnam, dự kiến khai trương vào ngày 28 tháng 5 năm 2022.
Sinsa ~ Yongsan
Mặc dù ban đầu được lên kế hoạch mở đồng thời với phần mở rộng Sinsa-Gangnam, do phần mở rộng từ Sinsa đến Yongsan có khả năng chia sẻ các tuyến đường với dòng GTX A mới được phê duyệt tới Ilsan, việc xây dựng ban đầu sẽ bắt đầu vào năm 2016 chỉ giữa Sinsa và Gangnam, dự kiến khai trương vào ngày 29 tháng 1 năm 2022. Các ga giữa Sinsa và Yongsan sẽ xây dựng khi Nhà tù Yongsan chuyển ra ngoài và trở thành một công viên công cộng, với kế hoạch chia nó từ Dongbinggo đến ga Noksapyeong, ga Seoul, ga Tòa thị chính (City Hall), ga Gwanghwamun, ga Gyeongbokgung, điểm dừng tại ga Samsong ở Goyang. Tuy nhiên, phần mở rộng Yongsan sẽ bắt đầu xây dựng sớm hơn phần mở rộng Samsong, vì phần mở rộng này vẫn chưa được đánh giá.
GwanggyoJungang (Đại học Ajou) ~ Homaesil
Phần mở rộng về phía tây nam đến Homaesil đã thông qua nghiên cứu về khả thi kinh tế vào cuối năm 2019. Dự kiến việc xây dựng sẽ bắt đầu vào năm 2023, có khả năng mở cửa vào năm 2027, do việc xây dựng thường mất 5 năm để hoàn thành. Việc mở rộng thêm tới Bongdam của Thành phố Hwaseong đã được đề xuất nhưng chưa được đánh giá.
Tài liệu tham khảo
Thể loại:Tuyến Shinbundang Thể loại:Bundang Thể loại:Tuyến tàu điện ngầm Seoul
Glória d'Oeste
Glória d'Oeste là một đô thị thuộc bang Mato Grosso, Brasil. Đô thị này có diện tích 846,053 km², dân số năm 2007 là 3121 người, mật độ 3,69 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Mato Grosso
Lejeunea paraensis
Liên kết ngoài
Thể loại:Lejeunea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1884
Platagarista albamedia
Platagarista albamedia là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Platagarista
Cheilolejeunea parkinsonii
Cheilolejeunea parkinsonii là một loài Rêu trong họ Lejeuneaceae. Loài này được (Stephani) Mizut. mô tả khoa học đầu tiên năm 1967.
Megarctosa naccai
Megarctosa naccai là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Loài này thuộc chi Megarctosa. Megarctosa naccai được Lodovico di Caporiacco miêu tả năm 1948.
Tham khảo
Thể loại:Megarctosa
Montieri
Montieri là một đô thị ở tỉnh Grosseto thuộc vùng Tuscany, nằm ở vị trí cách khoảng 70 km về phía nam của Florence và khoảng 40 km về phía bắc của Grosseto. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.245 người và diện tích là 108,5 km².
Montieri giáp các đô thị sau: Castelnuovo di Val di Cecina, Chiusdino, Massa Marittima, Monterotondo Marittimo, Radicondoli, Roccastrada.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tỉnh Grosseto
Nkechi Justina Nwaogu
Nkechi Justina Nwaogu, (sinh ngày 29 tháng 5 năm 1956) là thượng nghị sĩ Nigeria đại diện cho Đảng Dân chủ Nhân dân ở bang Abia. Bà trở thành thượng nghị sĩ năm 2003.
Lý lịch
Nkechi Justina Nwaogu sinh năm 1956. Bà đã nhận được một Quản lý MSC (Tài chính) 1984, Văn bằng sau đại học, Nghiên cứu quản lý năm 1981 và Văn bằng Quản lý PRTG năm 1979.
Sự nghiệp
phải|nhỏ|200x200px| Nhà nước Abia ở [[Nigeria ]] Một cựu nhân viên ngân hàng, Thượng nghị sĩ Nkechi đã được bầu làm Chủ tịch Ủy ban Thượng viện về Ngân hàng, Bảo hiểm và các tổ chức tài chính khác. Ở vị trí này, bà đã cam kết hỗ trợ cho Học bổng, Tín dụng vi mô miễn lãi và các chương trình tiếp thu kỹ năng. Bà được tái đắc cử trong cuộc bầu cử tháng 4 năm 2011.
Vào tháng 12 năm 2011, cuộc bầu cử tháng 4 của Nwaogu đã bị lật lại bởi Tòa phúc thẩm Nigeria.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1956 Thể loại:Nữ chính khách Nigeria
Megadytes perplexus
Megadytes perplexus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1882.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Megadytes
Cineraria exilis
Cineraria exilis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1838.
Glastaria
Glastaria là chi thực vật có hoa trong họ Cải.
Cineraria exilis
Tham khảo
Thể loại:Cineraria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1838
Glastaria
Liên kết ngoài
Thể loại:Họ Cải Thể loại:Thực vật Tây Á
Chiềng Ken
Chiềng Ken là một xã thuộc huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai, Việt Nam.
Xã Chiềng Ken có diện tích 54,77 km², dân số năm 1999 là 4375 người, mật độ dân số đạt 80 người/km².
Trần Duệ Tông
Trần Duệ Tông (chữ Hán: 陳睿宗, 30 tháng 6 năm 1337 – 4 tháng 3 năm 1377) tên thật là Trần Kính là vị hoàng đế thứ 10 của triều đại nhà Trần trong lịch sử Việt Nam. Ông trị vì từ năm 1372 đến khi tử trận vào năm 1377. Trần Duệ Tông là vị hoàng đế duy nhất trong lịch sử Việt Nam bị tử trận khi đương quyền. Xét trong 7 thế kỷ Chiến tranh Việt-Chiêm, ông cũng là vị Hoàng đế duy nhất bị tử trận khi đánh nhau với quân Chiêm Thành.
Trần Duệ Tông Hoàng đế có lòng dũng cảm, mong muốn chấn hưng Đại Việt đã bị tàn phá và suy yếu dưới thời Trần Dụ Tông, Dương Nhật Lễ, muốn trấn áp kẻ thù từ thời khai quốc của Đại Việt là Chiêm Thành. Nhưng vì ông quá nóng vội đánh bại kẻ địch mà ông xem là yếu ớt, nhược tiểu nên bị bại trận. Do ông là tấm bình phong lớn nhất cho dòng tộc nhà Trần khi đó, việc ông bị tử trận khiến Thượng hoàng Trần Nghệ Tông khiếp đảm, sau này hễ Chế Bồng Nga bắc tiến là cùng Hồ Quý Ly bỏ kinh thành chạy dài. Trận thua lớn ở Đồ Bàn khiến thế nước Đại Việt suy kém, những người kế vị đều vô tài, nhà Trần ngày càng suy.
Thân thế
Duệ Tông Hoàng đế tên thật là Trần Kính (陳曔), con thứ 11 của Minh Tông Duệ Hiếu Hoàng đế, mẹ ông là Đôn Từ Quý phi Lê Thị, em gái của Minh Từ Quý phi, người cùng mẹ với chính thất của Minh Tông là Hiến Từ Tuyên Thánh Hoàng hậu Trần Thị. Về mặt vai vế, ông là họ hàng của Lê Quý Ly, vì Quý Ly gọi mẹ ông là cô ruột.
Khôi phục nhà Trần
Vào năm 1369, vua Trần Dụ Tông (con thứ 10 của vua Trần Minh Tông) chết, không có con nối. Hiến Từ Thái hậu đứng ra lựa chọn người kế vị, và bà chọn cháu trai của mình, con trai của người con lớn của bà là Cung Túc vương Trần Nguyên Dục, tên là Trần Nhật Lễ. Theo sử sách, Nhật Lễ vốn không phải là tông thất nhà Trần mà mẹ Lễ là đào hát, vợ của kép hát Dương Khương. Bà đã mang thai Lễ trước khi làm vợ Cung Túc vương Trần Nguyên Dục, anh ruột cùng mẹ của Dụ Tông, mất năm 1363.
Vào tháng 11 năm 1370, tất cả anh em Trần Phủ, Trần Kính cùng với Thiên Ninh Công chúa dẫn quân về Kinh thành. Dương Nhật Lễ bị phế bỏ, giáng xuống làm Hôn Đức Công (昏德公).
Noi gương đời trước của nhà Trần thường giữ chế độ Hoàng đế và Thái thượng hoàng cùng trị nước, tháng 11 năm 1372, Nghệ Tông nhường ngôi cho Trần Kính và lên làm Thái thượng hoàng. Trần Kính lên ngôi, tức là Trần Duệ Tông. Trần Nghệ Tông tại vị với tôn hiệu Quang Hóa Anh Triết Thái thượng Hoàng đế (光華英哲太上皇帝), Duệ Tông xưng làm Khâm Hoàng (欽皇).
Trần Duệ Tông tiếp tục đường lối của cha ông, liên tục tuyển chọn nhân tài cho quốc gia. Sử cũ chép: "Ất Mão (năm 1375),... xuống chiếu chọn các quan viên, người nào có tài năng, luyện tập nghề võ, thông hiểu thao lược, thì không cứ là tôn thất đều làm tướng coi quân, đồng thời cho ra khỏi quân ngũ những người lính già cả, ốm yếu, bệnh tật..."
Ông đã tổ chức thi Đình năm 1374 tuyển chọn nhân tài cho quốc gia. Những nho sĩ thời đó như Đào Sư Tích (Trạng nguyên), Lê Hiến Phủ (Bảng nhãn), Trần Đình Thám (Thám hoa)... đều xuất thân từ bình dân, không trong hàng ngũ hoàng tộc. Ông rất coi trọng nho sỹ, coi đó là đại diện văn hiến nước nhà, nên cho ăn yến, áo xấp, tước phẩm...
Trần Duệ Tông còn rất chú trọng đề cao quy định riêng của triều đại. Ông hạ lệnh cho quân dân không được mặc áo kiểu người phương Bắc và không được bắt chước tiếng nói của các nước Chiêm – Lào. Ông còn quy định về mẫu mã các loại thuyền, xe ngựa, kiệu, tán, nghi, trượng và y phục, tất cả đều noi theo mũ áo của đời Trần Minh Tông. Tháng 4 năm 1374, đoàn sứ nhà Trần báo tin việc truyền ngôi cho nhà Minh hay.
Lâm nạn ở đất Chiêm
Do Đại Việt thường bị Chiêm Thành xâm lấn, Duệ Tông ra sức xây dựng quân đội hòng muốn dùng binh lực áp chế Chiêm Thành mãi mãi, nhưng không ngờ đó lại là mầm họa không chỉ với bản thân ông, mà còn khiến triều đại nhà Trần tiến gần đến bờ diệt vong.
Tháng 8 năm 1374, Duệ Tông cho dân đinh xung vào quân ngũ: ''hạng nhất xung vào Lan Đô, rồi đến hạng nhì, hạng ba. Người thấp bé nhưng mạnh khỏe cũng được xung lên hạng trên. Trước đây, quân Túc vệ có quân Tứ Thiên, Tứ Thánh, Tứ Thần, sau đặt thêm các quân Uy Tiệp, Bảo Tiệp, Long Dực, Thần Dực, Ý Yên, Thiên Trường, Bắc Giang, Điện Hậu, Long Tiệp, thích 3 chữ đen vào trán. Các quân Thị vệ, Tạc Ngạch, Hoa Ngạch, Tả Ban, Hữu Ban, Thanh Hóa, Nghệ An, Hóa Châu, Thuận Châu, Lâm Bình đều đặt quân hiệu. Có đại đội trưởng, đại đội phó làm tướng hiệu''.
Năm 1376, chúa Chiêm là Chế Bồng Nga lại mang quân xâm lấn. Duệ Tông sai Đỗ Tử Bình đi đánh. Chế Bồng Nga sợ hãi, xin dâng 10 mâm vàng tạ tội. Tử Bình giấu vàng đi, lại tâu về triều rằng chúa Chiêm kiêu ngạo không thần phục. Duệ Tông càng quyết định thân chinh đi đánh, mặc cho mọi lời khuyên ngăn của các đại thần.
Tháng 12 năm 1376, Duệ Tông Hoàng đế cầm 12 vạn quân đánh Chiêm Thành. Ông sai Lê Quý Ly đốc vận lương thảo đến cửa biển Di Luân (tức Quảng Bình) rồi dừng quân 1 tháng để luyện sĩ tốt.
Và ông thúc quân tiến vào thành. Quân Chiêm 4 phía phục binh đổ ra đánh, quân Đại Việt thua to, mười phần chết đến 7, 8 phần. Duệ Tông bị hãm trong trận, cùng các tướng Đỗ Lễ, Nguyễn Nạp Hòa, Hành khiển Phạm Huyền Linh đều tử trận. Năm đó ông 41 tuổi.
Đỗ Tử Bình trước đã vu cáo chúa Chiêm, lúc đó lĩnh hậu quân không tới cứu ứng cho Duệ Tông. Lê Quý Ly cũng sợ hãi bỏ chạy. Thượng hoàng Nghệ Tông sai lấy xe cũi nhốt Tử Bình. Khi cũi giải Tử Bình trở về trên thuyền qua Thiên Trường, dân chúng tranh nhau lấy ngói, gạch ném vào thuyền mà chửi. Tuy nhiên khi về kinh, Quý Ly không hề bị Thượng hoàng Nghệ Tông trách cứ, còn Tử Bình chỉ bị đồ làm lính 1 năm, sau đó lại được cất nhắc lên chức vụ cao hơn trước.
Thượng hoàng Trần Nghệ Tông thấy ông vì việc nước mà bỏ mình, nên chiêu hồn chôn ở Hy Lăng và cho lập con trưởng của ông là Kiến Đức Đại vương Trần Hiện [陳晛] nối nghiệp nhà Trần, tức là Trần Phế Đế.
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, Trần Phế Đế sai sứ là Đình Thâm sang cáo phó với nhà Minh, và nói rằng Duệ Tông đi tuần nơi biên giới, bị chết đuối ở biển. Người Minh từ chối không sang viếng, lấy cớ rằng: Theo Kinh Lễ, có ba điều không nên thăm là: vì phạm tội mà chết ở trong ngục (úy), hoặc vì bị đè chẹt mà chết bẹp (áp), hoặc vì ngã xuống nước mà chết đuối (nịch).
Đình Thâm tranh luận, cãi rằng: "Người Chiêm chống nghịch, quấy nhiễu nơi biên giới, vua Duệ Tông có công chống ngoại hoạn, cứu nhân dân, vậy sao không nên viếng?" Nhà Minh mới sai sứ sang điếu tang ông. Bấy giờ Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương muốn nhân Đại Việt có đại tang và tổn thất nhân sự, tính chuyện xâm lược. Thái sư Lý Thiện Trường nói rằng: "Thấy em chết vì việc nước, anh lại lập con của em lên ngôi; xem nhân sự [xử tốt với nhau] như thế, thì đủ biết lòng trời [hãy còn tựa nước người ta]". Do đó, Chu Nguyên Chương đành thôi ý định xâm lấn.
Tuy nhiên, theo Minh thực lục, Trần Đoan (Duệ Tông) mất tháng 3 năm 1377 khi bị quân Chăm pa phản công, đầu năm 1378, em trai Trần Đoan là Trần Vĩ (tức Phế Đế) sai sứ là Trần Kiến Sâm (陳建琛) và Nguyễn Sĩ Ngạc (阮士諤) sang báo tang anh trai và cầu phong. Nhà Minh sai quan Trần Năng (陳能) mang lễ vật sang chia buồn.
Giai thoại về Chế Thắng Phu nhân
Tương truyền theo truyện dân gian, khi Trần Duệ Tông mang quân tới cửa biển Quảng Bình, gió thổi ngược khiến thuyền quân Trần không tiến được. Ông làm lễ cầu thần biển. Đêm đó thần biển báo mộng cho ông, đòi phải nộp 1 mỹ nhân mới cho thuận gió để quân đi qua.
Hôm sau, Duệ Tông thuật lại chuyện cho mọi người nghe. Mọi người sợ hãi, chỉ có bà Cung phi Nguyễn Thị Bích Châu tình nguyện hiến thân cho thần biển. Bà lao mình xuống biển chết và quân Trần đi qua được.
Sau này đến thời Lê Thánh Tông, năm 1471, cũng đi đánh Chiêm Thành, qua chỗ bà Bích Châu đã trầm mình. Bà hiện lên báo mộng cho vua Lê và xin làm lễ giải thoát. Vua Lê làm lễ cầu giải thoát cho bà và lập đền thờ ở cửa biển, phong làm Chế Thắng Phu nhân.
Báo mộng vua anh về sự diệt vong của nhà Trần
Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, tháng 3 năm 1394, Trần Nghệ Tông (anh Duệ Tông) lúc đó đang là Thượng hoàng, chiêm bao thấy ông đem quân đến và đọc bài thơ như sau: Dịch là: Thượng hoàng tự mình chiết tự đoán là: "xích chủy" (miệng đỏ) ám chỉ Quý Ly, "bạch kê" (gà trắng) là Nghệ Tông vì ông tuổi Tân Dậu (1321), "khẩu vương" thì chữ khẩu (口) và chữ vương (王) ghép lại là chữ "quốc" (囯), việc nước còn hay mất sau sẽ thấy. Nghệ Tông tự đoán biết ngày sau mình qua đời nhà Trần sẽ mất nước. Mà đúng là như vậy, sau khi Nghệ Tông qua đời 6 năm, nhà Trần diệt vong.
Bình luận
Đại Việt sử ký toàn thư nhận định về Trần Duệ Tông như sau:
Sử thần Lê Tung thời Lê Tương Dực đã nhận xét Trần Duệ Tông trong bài Đại Việt Thông giám Tổng luận:
Trong sách Thuyết Trần, Trần Xuân Sinh tổng kết một số ý kiến khác nhau về Duệ Tông. Có ý kiến cho Duệ Tông kiêu hãnh tự hại mình và hại các tướng sĩ; nhưng cũng có ý kiến ngược lại coi ông là người có khí phách và chết ở chiến trường không kết tội.
Sau khi Trần Minh Tông qua đời (1357), trong các hoàng đế nhà Trần thời hậu kỳ, ông là vị hoàng đế duy nhất có cá tính mạnh mẽ, mang hoài bão chấn hưng quốc gia. Ngôi vị của Nghệ Tông giành lại từ tay Dương Nhật Lễ phần nhiều do công lao của ông.
Cái chết của Duệ Tông là bước ngoặt lớn đối với nhà Trần thời hậu kỳ. Vua anh Nghệ Tông nhu nhược, vốn hoàn toàn dựa vào ông và sau khi ông mất lại hoàn toàn dựa vào Hồ Quý Ly khiến cơ nghiệp nhà Trần suy sụp. Nếu ông không chủ quan sớm bỏ mạng, nước Đại Việt ít ra có thể giảm thiểu được họa Chiêm Thành trong những năm tiếp theo và chừng nào còn ông, Quý Ly khó trở thành quyền thần mà thao túng triều đình. Cái chết của Duệ Tông được xem là thiệt thòi cho Đại Việt và cho nhà Trần.
Xem thêm
Duệ Tông Thể loại:Người Hà Nội Thể loại:Vua tử trận Thể loại:Sinh năm 1337 Thể loại:Mất năm 1377
Abrahamia pauciflora
Abrahamia pauciflora là một loài thực vật có hoa trong họ Đào lộn hột. Loài này được (Engl.) Randrianasolo & Lowry mô tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Abrahamia Thể loại:Trang chưa có liên kết ngoại ngữ
Nam Đồng (định hướng)
Nam Đồng trong tiếng Việt có thể là:
Perezia ciliaris
Perezia ciliaris là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được D.Don mô tả khoa học đầu tiên năm 1835.
Liên kết ngoài
Thể loại:Perezia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1835
Perezia ciliaris
Glaucocarpum
Thể loại:Họ Cải Thể loại:Chi cải đơn loài
Masdevallia amanda
Masdevallia amanda là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Rchb.f. & Warsz. mô tả khoa học đầu tiên năm 1854.
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1854
Xã Bristol, Quận Kendall, Illinois
Xã Bristol (Bristol Township) là một xã thuộc quận Kendall, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 26.230 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Illinois Thể loại:Quận Kendall, Illinois