cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Soobin Hoàng Sơn
2014–2016: Khởi đầu sự nghiệp và Hòa âm ánh sáng
Năm 2014, anh đạt ngôi vị Á quân cuộc thi tìm kiếm tài năng âm nhạc mới, mang phong cách Việt Nam – Hàn Quốc mang tên Ngôi Sao Việt. Nguyễn Hoàng Sơn may mắn là một trong số ít ca sĩ trẻ được chọn đào tạo ở môi trường chuyên nghiệp Hàn Quốc trong suốt 6 tháng, ở đây anh được các Ban Giám khảo nói là rất có tài năng nghệ thuật và biết thu hút mọi người làm chủ sân khấu. Trong thời gian này, anh cũng có dịp giao lưu với một số nhóm nhạc K-pop như 4Minute, CNBLUE, F.T. Island, Teen Top… Trở về từ Hàn Quốc, nam ca sĩ trở thành một mảnh ghép của nhóm nhạc underground Hà Nội SpaceSpeakers do Touliver thành lập, bên cạnh những người bạn thân thiết như JustaTee.
Giữa năm 2016, Soobin Hoàng Sơn vào Thành phố Hồ Chí Minh phát triển sự nghiệp âm nhạc. Tới giữa tháng 7 năm 2016, anh ra mắt bài hát "Lalala" và "Và thế là hết" do chính anh sáng tác. Bài hát đánh dấu bước trưởng thành từ sau giải Bạc cuộc thi The Remix – Hòa âm ánh sáng 2016. Đây là một sáng tác thuộc thể loại R&B với sự giúp sức từ nhà sản xuất Touliver. Khởi đầu cho những bức phá trong sự nghiệp âm nhạc của Soobin Hoàng Sơn chính là giải bạc tại chương trình Hòa âm ánh sáng năm 2016.
2016–2019: Thương hiệu riêng với dòng nhạc ballad
Bài hát "Phía sau một cô gái" – một sáng tác của Tiên Cookie dành riêng cho anh – được phát hành vào tháng 6 năm 2016 đã trở thành một trong những ca khúc được nghe nhiều nhất tại Việt Nam trong năm đó, chỉ sau "Bống bống bang bang". Tính đến hết năm 2021, video lời nhạc của bài hát đã thu về 237 triệu lượt xem trên YouTube, trở thành một bản hit lớn trong sự nghiệp của Soobin Hoàng Sơn. Ngày 1 tháng 1 năm 2017, Soobin Hoàng Sơn hợp tác với 1989s Entertainment tung video âm nhạc "Đi để trở về". Tham gia trong video âm nhạc có nữ diễn viên Phan Thanh Hà – một người bạn thời cấp 2 của Soobin Hoàng Sơn. Sau "Đi để trở về", anh tiếp tục tung video âm nhạc ca khúc mới mang tên "Đi và yêu". Sau đó đúng một tuần, anh lại tiếp tục cho ra mắt một video âm nhạc mới có tựa đề "Anh đã quen với cô đơn". Giữa năm 2017, nam ca sĩ liên tục cho ra mắt những video âm nhạc quảng cáo như "Vinh quang đang chờ ta" (Liên Quân Mobile), "Nóng xệ mood" (Revive Chanh Muối). Cùng với đó là một bài hát kết hợp với Suni Hạ Linh mang tựa đề "Một ngày rất khác".
Tháng 7 năm 2017, Soobin Hoàng Sơn phát hành bài hát "Xin đừng lặng im", một sáng tác của nhạc sĩ Dương Khắc Linh. Ca khúc đạt 2 triệu lượt nghe đầu tiên trong chưa đầy một ngày ra mắt. Từ sau The Remix 2016, Soobin Hoàng Sơn được mệnh danh là “hoàng tử ballad” mới của thị trường nhạc Việt với những ca khúc được đánh giá là chạm đến cảm xúc của người nghe. Soobin Hoàng Sơn không phủ nhận dòng nhạc ballad là con đường đang tập trung theo đuổi mạnh mẽ thời gian tới, anh cho biết: “Với cảm xúc thật của "Xin đừng lặng im" – Soobin hy vọng ca khúc sẽ chạm đến cảm xúc của khán giả hoặc nhận được sự đồng cảm nào đó”. Cũng trong năm 2017, anh được mời làm huấn luyện viên cho mùa thứ 5 của chương trình Giọng hát Việt nhí. Đỗ Thị Hoài Ngọc – học trò của anh trong chương trình – đã đạt vị trí á quân của mùa; đồng thời học trò Trần Quốc Thái cũng xếp ở vị trí giải ba.
Vào ngày 1 tháng 1 năm 2018, Soobin Hoàng Sơn phát hành video âm nhạc "Đi để trở về 2 – Chuyến đi của năm", một sáng tác của Tiên Cookie. Đĩa đơn "I Know You Know" – bài hát thuộc thể loại funky pop với nhịp điệu nhanh – được Soobin Hoàng Sơn phát hành vào ngày 31 tháng 3 năm 2018. Bản thu được anh hoàn thiện cùng hai nhà sản xuất TINLE và SlimV. Soobin Hoàng Sơn cũng thể hiện phần nhạc phim Yêu em bất chấp với một bài hát cùng tên "Yêu em bất chấp" – bộ phim công chiếu từ ngày 6 tháng 4 năm 2018. Lần đầu hát nhạc phim, chất giọng trầm ấm, sâu lắng của Soobin Hoàng Sơn đã chiếm trọn tình cảm của đông đảo khán giả hâm mộ. Trước bản audio chính thức do Soobin Hoàng Sơn thể hiện, ca khúc "Yêu thương ngày đó" từng được Hoài Lâm hát live trong show ca nhạc, giao lưu đặc biệt để quảng bá cho phim Yêu em bất chấp. "Đẹp nhất là em" là ca khúc được phối hợp chung của Soobin Hoàng Sơn và Jiyeon được cho ra mắt video âm nhạc chính thức vào ngày 27 tháng 7 với hai phiên bản tiếng Hàn – Việt. Bài hát cũng có mặt trên 7 trang nhạc của Hàn Quốc gồm: Melon, Genie, Bugs, Mnet, Naver Music, Soribada và Olleh. "Đẹp nhất là em" do bộ đôi nhà sản xuất của Hàn Quốc sáng tác là Krazy Park và Eddy Park, lời Việt được chính Soobin Hoàng Sơn viết. Cũng trong năm 2018, Soobin Hoàng Sơn tiếp tục đảm nhiệm vai trò là HLV của Giọng hát Việt nhí cùng với Vũ Cát Tường đưa hai học trò Đào Đình Anh Tuấn và Nguyễn Trần Xuân Phương lên ngôi á quân của mùa giải.
Sau thời gian đảm nhận vị trí HLV của Giọng hát Việt nhí, Soobin Hoàng Sơn công bố dự án "Đi để trở về 3 – Sẽ hứa đi cùng nhau" tái hợp với nhạc sĩ Tiên Cookie cùng tham gia sáng tác là nhóm nhạc Da LAB. Bộ phim điện ảnh YOLO mà anh tham gia diễn xuất được cho ra mắt ngày 11 tháng 1 năm 2019. Video âm nhạc "Nếu ngày ấy" được Soobin Hoàng Sơn cho ra mắt ngày 13 tháng 4 năm 2019. Sau gần 24 giờ ra mắt, video âm nhạc đã vượt 3,3 triệu lượt xem và vươn lên vị trí No. 7 trên bảng Trending YouTube của Việt Nam, đứng top 2 video âm nhạc được xem nhiều nhất Châu Á. Ngày 4 tháng 9 năm 2019, Soobin Hoàng Sơn tung ra video âm nhạc chính thức của ca khúc "Say Goodbye" kết hợp cùng Touliver. Ngày 30 tháng 4 năm 2020, Soobin Hoàng Sơn cho ra mắt bản cover "Vẫn nhớ" bằng chất giọng R&B.
2020–nay: The Playah và cú chuyển mình sang R&B
250px|nhỏ|phải|Soobin Hoàng Sơn trên sân khấu 11 Cocktail Universe năm 2022 Tháng 11, nam ca sĩ đổi nghệ danh thành SOOBIN, công bố dự án được anh và SpaceSpeakers đầu tư nhiều nhất từ trước đến nay là EP The Playah. The Playah thu về nhiều thành tích trên YouTube và các nền tảng nhạc số:
Năm 2020 cũng là năm đánh dấu sự trưởng thành trong hình ảnh của SOOBIN với chất “ngông” ngay cả trong âm nhạc lẫn lifestyle, mang đến một playboy.
Vào ngày 14 tháng 5 năm 2021, SOOBIN ra mắt "The PLAYAH Special Performance"- một bản mash-up của ba ca khúc trong EP The Playah. Bản hòa âm phối khí tài tình cùng giọng ca của SOOBIN đã giúp bài hát nhận được giải Top 10 ca khúc được yêu thích nhất năm của Làn Sóng Xanh, và cán mốc 40 triệu lượt xem trên Youtube sau 8 tháng.
Liên kết ngoài
Thể loại:Người Hà Nội Thể loại:Nam ca sĩ thế kỷ 21‎ Thể loại:Nam ca sĩ Việt Nam‎ Thể loại:Rapper Việt Nam‎ Thể loại:Ca sĩ-người viết bài hát‎ Thể loại:Nhà sản xuất thu âm Việt Nam‎
Lê Khiết
nhỏ|Tượng Lê Khiết tại THPT chuyên Lê Khiết Lê Khiết (1857–1908) tên thật là Lê Tựu Khiết một vị quan Triều Nguyễn, hy sinh trong phong trào chống sưu thuế ở miền Trung Việt Nam năm 1908.
Tiểu sử
Lê Khiết sinh ngày 21 tháng 7 năm 1857 tại làng An Ba, xã Hành Thịnh, huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi. Gia đình ông là một gia đình khoa bảng. Cha ông quan tuần phủ đời Thiệu Trị, Lê Văn DIễn. Ông nội ông là quan tri phủ Kiến An đời Gia Long, Lê Công Thiên.
Chú thích
Thể loại:Người Quảng Ngãi Thể loại:Quan lại nhà Nguyễn Thể loại:Nghĩa quân chống Pháp
Probothrium pilosum
Probothrium pilosum là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1878.
Asplenium × liberiense
Asplenium × liberiense là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được G.Kunkel mô tả khoa học đầu tiên năm 1969. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Asplenium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1969 Thể loại:Unresolved names
Anania
Anania là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.
Tham khảo
Thể loại:Pyraustini
Pavetta coronifera
Pavetta coronifera là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Bremek. mô tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1934
Kayadöven, Akyaka
Kayadöven là một xã thuộc huyện Akyaka, tỉnh Kars, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 31 người.
Cá nóc hòm
Cá nóc hòm (Danh pháp khoa học: Chaunax endeavouri) hay còn gọi là cá nóc thu hay là cá nóc xanh là một loài cá vây chân trong họ Chaunacidae. Chúng là một trong những loài cá độc.
Đặc điểm
Cá nóc hòm sống dưới đáy biển hầu như ở khắp nơi trên thế giới. Chúng có những chiếc vây ở phía dưới gần như biến thành chân nên nhìn chúng di chuyển dưới đáy biển, người ta thấy chúng đi bộ chứ không phải là bơi nữa. Chúng có đầu vuông như cái hòm người chết, hai mắt luôn thao láo và xanh lét. Cá hòm cực độc, muốn ăn cá nóc hòm thì chỉ có cách là xẻ thịt, phơi nắng, sau đó nướng ăn. Vì bị các loài cá dữ săn bắt nên cá nóc hòm có cách tự vệ riêng. Giống với cá nóc, chúng có thể nuốt vào bụng một lượng nước lớn làm chúng phồng lên và đột ngột to lớn hơn rất nhiều, làm những con cá dữ hoảng sợ, bỏ đi không dám tấn công chúng.
Antherothamnus pearsonii
Liên kết ngoài
Thể loại:Antherothamnus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1915
Cá nóc hòm
Tham khảo
E Thể loại:Động vật được mô tả năm 1929
Acanthinus continuus
Acanthinus continuus là một loài bọ cánh cứng trong họ Anthicidae. Loài này được Westerman miêu tả khoa học năm 1970.
Tham khảo
Thể loại:Acanthinus
Vitularia triangularis
Tham khảo
Thể loại:Vitularia
Diospyros tetrasperma
Diospyros tetrasperma là một loài thực vật có hoa trong họ Thị. Loài này được Sw. mô tả khoa học đầu tiên năm 1788.
Liên kết ngoài
T Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1788
Rối loạn hoảng sợ
Rối loạn hoảng sợ là một rối loạn lo âu đặc trưng bởi tái phát cơn hoảng loạn bất ngờ. Các cơn hoảng loạn là những giai đoạn sợ hãi đột ngột có thể bao gồm đánh trống ngực, đổ mồ hôi, run rẩy, khó thở, tê liệt hoặc cảm giác rằng điều gì đó khủng khiếp sắp xảy ra. Mức độ tối đa của các triệu chứng xảy ra trong vòng vài phút. Có thể có những lo lắng liên tục về việc có thêm các cơn hoảng loạn và tránh những nơi mà các cơn hoảng loạn đã xảy ra trong quá khứ.
Nguyên nhân của rối loạn hoảng sợ vẫn chưa được biết. Rối loạn hoảng sợ thường có tính di truyền trong gia đình. Các yếu tố rủi ro bao gồm hút thuốc, căng thẳng tâm lý và tiền sử lạm dụng trẻ em. Chẩn đoán bao gồm loại trừ các nguyên nhân tiềm ẩn khác của chứng lo âu bao gồm các rối loạn tâm thần khác, các tình trạng y tế như bệnh tim hoặc cường giáp và sử dụng thuốc. Sàng lọc điều kiện có thể được thực hiện bằng bảng câu hỏi.
Rối loạn hoảng sợ thường được điều trị bằng tư vấn và thuốc. Loại tư vấn được sử dụng thường là liệu pháp hành vi nhận thức (CBT) có hiệu quả ở hơn một nửa số người. Các loại thuốc được sử dụng bao gồm thuốc chống trầm cảm và đôi khi là thuốc benzodiazepin hoặc thuốc chẹn beta. Sau khi ngừng điều trị, có tới 30% người bị tái phát.
Rối loạn hoảng sợ ảnh hưởng đến khoảng 2,5% số người tại một số thời điểm trong cuộc sống của họ. Nó thường bắt đầu trong thời niên thiếu hoặc trưởng thành sớm nhưng bất kỳ độ tuổi nào cũng có thể bị ảnh hưởng. Nó ít phổ biến hơn ở trẻ em và người già. Phụ nữ thường bị ảnh hưởng nhiều hơn nam giới.
Tham khảo
Thể loại:RTT Thể loại:Chẩn đoán tâm thần Thể loại:Sợ hãi Thể loại:Rối loạn lo âu
La Masó
La Masó là một đô thị trong ‘‘comarca’’ Alt Camp, Tarragona, Catalonia, Tây Ban Nha.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Tarragona Thể loại:Alt Camp
Siêu cúp Anh 2023
Siêu cúp Anh 2023 là trận đấu Siêu cúp Anh thứ 101, một trận đấu bóng đá thường niên trước mùa giải diễn ra giữa đội vô địch Ngoại hạng Anh mùa trước và đội vô địch Cúp FA mùa trước. Trận đấu diễn ra vào ngày 6 tháng 8 năm 2023 tại sân vận động Wembley. Do Manchester City đã vô địch cả hai giải đấu Ngoại hạng Anh và Cúp FA nên đối thủ của họ sẽ là á quân của Premier League mùa trước, Arsenal.
Arsenal thắng 4–1 trên chấm luân lưu sau khi hòa 1–1 trong 90 phút. Đây là chiếc cúp cạnh tranh đầu tiên của Arsenal kể từ khi giành được Siêu cúp Anh 2020, khiến Man City trở thành câu lạc bộ đầu tiên thua ba trận Community Shield liên tiếp kể từ trận thua của đối thủ cùng thành phố Man United từ năm 1998 đến 2001. Arsenal cũng trở thành đội vô địch Community Shield đầu tiên không vô địch Ngoại hạng Anh hay FA Cup mùa trước kể từ Manchester United năm 2010.
Trận đấu ban đầu được lên kế hoạch bắt đầu lúc 17:30 BST, tuy nhiên điều này đã vấp phải sự chỉ trích từ những người hâm mộ Manchester City, những người phàn nàn về việc có thể bị gián đoạn việc di chuyển đến trận đấu. Do đó, Liên đoàn bóng đá Anh đã dời trận đấu bắt đầu sang 16:00 cùng ngày. Trận đấu được truyền hình trực tiếp trên ITV1 và ITVX.
Liverpool là đương kim vô địch, nhưng họ không đủ điều kiện tham dự giải đấu này do không thể giành chức vô địch Premier League hoặc FA Cup.
Mùa giải trước
Manchester City đủ điều kiện tham dự Siêu cúp Anh 2023 với tư cách là đội vô địch Giải bóng đá Ngoại hạng Anh 2022–23. Câu lạc bộ sau đó đối đầu với kình địch địa phương Manchester United trong trận chung kết Cúp FA 2023, tất nhiên là để hoàn tất cú ăn ba châu lục. Manchester City đã đánh bại đội bóng của Erik ten Hag để giành FA Cup lần thứ bảy và kết quả là Arsenal đã đủ điều kiện tham dự FA Community Shield 2023 với tư cách á quân Premier League. Đây là trận tái đấu của FA Charity Shield 1934 và FA Community Shield 2014, Arsenal thắng lần lượt 4–0 và 3–0.
Arsenal là đội chủ nhà của trận đấu. Trận đấu trở lại sân nhà của bóng đá Anh trong năm 2023 sau khi năm kỷ niệm 100 năm thành lập giải được chuyển đến Sân vận động King Power của Leicester City do trận chung kết Giải vô địch bóng đá nữ châu Âu 2022.
Diễn biến
left|thumb|Sân vận động Wembley ở Luân Đôn tổ chức trận đấu này. Ở phút 77, Cole Palmer đưa Manchester City vượt lên dẫn trước sau khi anh nhận bóng bên cánh phải rồi cắt vào trong trước khi tung cú sút chân trái từ trong vòng cấm vào góc trái khung thành của Aaron Ramsdale. Leandro Trossard gỡ hòa cho Arsenal ở phút bù giờ thứ 11, sau khi anh ấy thực hiện một nỗ lực từ ngay trong vòng cấm, khiến hậu vệ Manuel Akanji phạm lỗi nặng, khiến thủ môn Stefan Ortega phạm sai lầm và đi vào lưới, trận đấu hòa 1-1 vào cuối trận và đưa trận đấu đến loạt sút luân lưu. Kevin De Bruyne và Rodri đều sút hỏng quả phạt đền và việc Fábio Vieira ghi bàn thắng quyết định ở góc trên bên trái giúp Arsenal giành được Community Shield lần thứ năm sau mười năm.
Orthosia pusillus
Orthosia pusillus là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Orthosia (chi bướm)
Paracles antennata
Paracles antennata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Paracles
Sphagnum billbuckii
Sphagnum billbuckii là một loài rêu trong họ Sphagnaceae. Loài này được H.A. Crum mô tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sphagnum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Phreatia laxiflora
Phreatia laxiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Blume) Lindl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1830.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phreatia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1830
Kalcerrytus carvalhoi
Kalcerrytus carvalhoi là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Kalcerrytus. Kalcerrytus carvalhoi được Bauab & Ilka Maria Fernandes Soares miêu tả năm 1978.
Tham khảo
Thể loại:Kalcerrytus
Ải Lê Hoa
nhỏ|450px|phải|Ải Lê Hoa trong bản đồ châu Thủy Vĩ thời kỳ 1397 - 1688, trên vùng biên giới Đại Việt - Đại Minh 1428-1644, và biên giới Đại Việt - Đại Thanh 1644-1688. Ải Lê Hoa (chữ Hán: 棃花隘), còn gọi là Lê Hoa quan (棃花関, hay 棃花关 tức cửa Lê Hoa) hay chợ (thành) Lê-hoa (棃花市, Lê Hoa thị), sau đổi thành Liên Hoa ải, một cửa ải nằm trên biên giới Đại Việt-Đại Minh (án ngữ con đường vào Đại Việt theo hướng tây bắc từ Vân Nam Trung Quốc), là một địa danh cổ nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam. Nơi đây diễn ra các trận đánh cuối cùng của nghĩa quân Lam Sơn chống lại nhà Minh, dành độc lập cho Việt Nam năm 1427 (các trận Lãnh Thủy Câu (冷水溝) và Đan Xá (丹舍)). Vùng biên ải này là địa đầu của lãnh thổ Đại Việt kể từ thời nhà Lý cho đến cuối thời nhà Lê Trung hưng, từ cuối nhà Trần qua nhà Hồ sang tới nhà Lê Sơ nó thuộc châu Thủy Vĩ phủ Quy Hóa trấn Hưng Hóa của Đại Việt, ngày nay là địa bàn hương Liên Hoa Than huyện Hà Khẩu, châu Hồng Hà, tỉnh Vân Nam Trung Quốc.
Nguyễn Trãi, Bình Ngô đại cáoː
Theo các nhà sử học Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn thì trong khoảng các năm 1257-1272, tức là trong chiến tranh Nguyên Mông – Đại Việt lần 1 đến sau khi Hốt Tất Liệt chiếm Nam Tống lập ra nhà Nguyên (năm 1271), các sứ giả Nguyên Mông sang Đại Việt đều đi theo đường Vân Nam qua Lê Hoa quan (ải Lê Hoa), chỉ đến cuộc đi sứ của thượng thư bộ Lễ nhà Nguyên là Sái Xuân vào tháng Tám năm Mậu Dần (1278), mới theo đường thẳng từ Giang Lăng Hồ Bắc qua Ung Châu Quảng Tây để vào Đại Việt.
Lê Hoa vùng biên ải địa đầu Đại Việt thời Hậu Lê tiếp giáp tỉnh Vân Nam Trung Quốc
Đại Việt địa dư toàn biên chép: "Vũ Văn Uyên (武文淵) cuối năm Quang Thiệu (1522), ứng mộ đánh giặc [nhà Mạc], có nhiều chiến công. Vua Chiêu Tông phong cho làm Tuyên Quang đô thống sứ Ty Đô thống sứ (tước Khánh Dương hầu), [đóng ở các nơi] thành Nghị Lang (thành Nghị Lang chưa thể khảo cứu nằm ở đâu), gành Liên Hoa (莲花滩). Xét Quốc sử chép rằng Mộc Thạnh chống nhau với Phạm Văn Xảo ở Lê Hoa, và chú rằng cửa Lê Hoa (棃花關) ở huyện Mông Tự (蒙自) tỉnh Vân Nam. đất ấy có gành Liên Hoa. Thành Nghị Lang có lẽ nay đã mất về Vân Nam..." Trong Việt sử tân biên, Phạm Văn Sơn khi giới thiệu và chú giải cho bản đồ "Đại Việt quốc tổng lãm đồ" có chú thích các địa danh Thủy Vĩ (水尾) và ải Liên Hoa (連花隘) nằm ở tận cùng phía trái bản đồ. Trong Đại Việt địa dư toàn biên Nguyễn Văn Siêu mô tả thành Thủy Vĩ nằm ở phía tây nam phủ Giao Châu trên đất châu Thủy Vĩ của Giao Chỉ. Đất châu Thủy Vĩ giáp giới với Vân Nam. Thành Thủy Vĩ là khoảng trại Cao. Năm Tuyên Đức thứ 2 (1427) vùng đất châu Thủy Vĩ là nơi Mộc Thạnh từ Vân Nam đụng độ với nghĩa quân Lam Sơn của Lê Lợi cả trên bờ lẫn dưới nước dọc một đoạn sông Hồng địa đầu đất Việt. Như vậy, thành Thủy Vĩ trấn ải Lê Hoa của Đại Việt nằm trên biên giới Đại Việt - Trung Hoa, đến khoảng đầu thời Lê trung hưng (chúa Bầu cát cứ) ải Lê Hoa có tên là ải Liên Hoa. Từ cuối thời Lê trung hưng vùng đất ải Lê Hoa (Liên Hoa) lại mất về huyện Mông Tự tỉnh Vân Nam Trung Quốc. Đại Nam nhất thống chí viết: "Sông Thao, cách huyện Tam Nông 2 dặm về phía bắc, phát nguyên từ Triệu Châu tỉnh Vân Nam, chảy qua địa phận các phủ Mông Hóa, Sở Hùng và Nguyên Giang, đến huyện Mông Tự phủ Lâm An thì hợp với Bạch Thủy làm thành sông Lê Hoa (棃花河), chảy theo thác Liên Hoa về phía đông nam vào địa giới châu Thủy Vĩ phủ Quy Hóa thuộc bản tỉnh (Hưng Hóa)..."
nhỏ|450px|phải|Bản đồ vùng lãnh thổ Đại Thanh tiếp giáp biên giới với Việt Nam năm 1896. Đoạn sông Hồng chảy qua Liên Hoa Than thời này có tên là Lê Hoa giang (棃花江, sông Lê Hoa). nhỏ|450px|phải|Ải Liên Hoa (蓮花隘) châu Thủy Vĩ (水尾) phủ Quy Hóa trấn Hưng Hóa trong bản đồ Đại Việt quốc tổng lãm đồ (大越國總覽圖) thời nhà Lê-Trịnh.
Patalene valeria
Liên kết ngoài
Thể loại:Patalene
Ải Lê Hoa
Tham khảo và ghi chú
Thể loại:Địa danh cũ Việt Nam Thể loại:Khởi nghĩa Lam Sơn Thể loại:Hành chính Việt Nam thời Lê sơ Thể loại:Hành chính Việt Nam thời Lê trung hưng Thể loại:Hồng Hà, Vân Nam
Gelis dispar
Gelis dispar là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gelis
Acacia hockingsii
Acacia hockingsii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Pedley miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
H
Amal Knight
Amal Knight (sinh ngày 19 tháng 11 năm 1993) là một cầu thủ bóng đá người Jamaica thi đấu cho UWI, ở vị trí thủ môn.
Sự nghiệp
Anh từng thi đấu bóng đá cho UWI.
Anh ra mắt quốc tế cho Jamaica năm 2018.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1993 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Jamaica Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Jamaica Thể loại:Cầu thủ bóng đá UWI F.C. Thể loại:Thủ môn bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài tại Hoa Kỳ
Xã Lowell, Quận Cherokee, Kansas
Xã Lowell (Lowell Township) là một xã thuộc quận Cherokee, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 675 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Kansas Thể loại:Quận Cherokee, Kansas
El Milà
El Milà là một đô thị trong ‘‘comarca’’ Alt Camp, Tarragona, Catalonia, Tây Ban Nha.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Tarragona Thể loại:Alt Camp
Barghe
Barghe là một đô thị trong tỉnh tỉnh Brescia thuộc vùng Lombardia, Ý. Đô thị này có diện tích 5 km², dân số 1123 người. Các đô thị giáp ranh gồm: Preseglie, Provaglio Val Sabbia, Sabbio Chiese, Vestone
Probothrium pubescens
Probothrium pubescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kirby miêu tả khoa học năm 1818.
Tham khảo
Thể loại:Probothrium
Grammatostomias flagellibarba
Tham khảo
Thể loại:Grammatostomias Thể loại:Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN Thể loại:Stomiidae
Asplenium limbatum
Asplenium limbatum là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được Willd. mô tả khoa học đầu tiên năm 1810. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Asplenium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1810 Thể loại:Unresolved names
Asplenium limbatum
Paracles argentina
Liên kết ngoài
Thể loại:Paracles
Racosperma auratiflorum
Racosperma auratiflorum là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (R.S. Cowan & Maslin) Pedley mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Tiên nghiệm
Tiên nghiệm (chữ Hán: 先驗, tiếng Latin: a priori, tiếng Anh: transcendental (ism)) có nghĩa "trước kinh nghiệm". Trong nhiều cách sử dụng tại phương Tây hiện đại, thuật ngữ tiên nghiệm được cho là có nghĩa tri thức mệnh đề - loại tri thức có thể có được mà không cần hoặc "trước" kinh nghiệm. Nó thường được đối lập với tri thức hậu nghiệm với nghĩa "sau kinh nghiệm" - loại tri thức đòi hỏi kinh nghiệm.
Toán học và logic thường được coi là các ngành khoa học tiên nghiệm. Các khẳng định, như "2 + 2 = 4" chẳng hạn, được coi là "tiên nghiệm", vì chúng là các tư tưởng xuất phát chỉ từ tư duy mà thôi.
Các khoa học về tự nhiên và khoa học xã hội thường được coi là các ngành khoa học hậu nghiệm. Các câu như kiểu "Trời thường có màu xanh." có thể được coi là tri thức "hậu nghiệm".
Tư tưởng triết học
Một trong các câu hỏi cơ bản của nhận thức luận là có hay không tri thức tiên nghiệm không tầm thường (non-trivial). Nói chung, các nhà duy lý tin rằng có, trong khi các nhà kinh nghiệm chủ nghĩa tin rằng mọi tri thức đều được rút ra từ một dạng kinh nghiệm nào đó(thường là từ bên ngoài), nếu không, nó là tri thức tầm thường theo một nghĩa nào đó.
Thuật ngữ này đã đạt được một vị trí vững chắc nhờ các nhà tư tưởng duy lý, chẳng hạn René Descartes và Gottfried Leibniz, những người đã lý luận rằng tri thức được thu được qua lý tính, mà không phải kinh nghiệm. Descartes coi tri thức về bản ngã, hay tôi tư duy, do đó tôi tồn tại, là tiên nghiệm, vì ông cho rằng người ta không cần viện dẫn đến kinh nghiệm trong quá khứ để suy xét về sự tồn tại của chính mình.
Tin rằng tư duy là một phần của kinh nghiệm, John Locke, đã đưa ra một cơ sở lý luận mà từ đó toàn bộ khái niệm "tiên nghiệm" có thể bị loại bỏ.
David Hume coi mọi tri thức tiên nghiệm là một "quan hệ của các ý niệm" (Relation of Ideas), khi ông nhắc đến thuật ngữ này vài lần trong tác phẩm Enquiry Concerning Human Understanding của mình.
Cách sử dụng từ tiên nghiệm hiện đại được bắt đầu với Immanuel Kant, người đã đưa ra sự phân biệt giữa chân lý tổng hợp và chân lý phân tích để bổ sung cho sự phân biệt giữa tri thức tiên nghiệm và tri thức hậu nghiệm. Ông lý luận rằng các mệnh đề được biết là tiên nghiệm nhất thiết đúng, trong khi các mệnh đề được biết là hậu nghiệm thì còn tùy thuộc, vì theo Kant tri thức tiên nghiệm đã luôn luôn đúng (chẳng hạn 2 + 2 = 4). Các mệnh đề hậu nghiệm sẽ phụ thuộc vào các điều kiện ngoại cảnh, các điều kiện này có thể thay đổi theo thời gian và làm cho mệnh đề trở nên sai (ví dụ. Bill Clinton là Tổng thống Mỹ, là mệnh đề đã từng đúng nhưng bây giờ là sai).
Saul Kripke, khi phê phán Kant trong "Naming and Necessity" (Đặt tên và sự cần thiết - 1980), lý luận rằng tiên nghiệm là một tính chất nhận thức luận, và không nên được kết hợp với vấn đề tách biệt của siêu hình học về sự cần thiết. Để hỗ trợ luận cứ này, ông đưa ra một vài kêu gọi tới trực giác. Đầu tiên, ông lý luận rằng một chân lý hậu nghiệm có thể nhất thiết đúng. Ví dụ, khi nói rằng "Sao Hôm là Sao Mai" ("Hesperus is Phosphorus"). Câu đó nhất thiết đúng do cả hai đều là tên của Sao Kim, nhưng lại được biết là hậu nghiệm. Ông còn lý luận rằng có thể có các mệnh đề tiên nghiệm tùy thuộc. Ví dụ, ở Paris có một đoạn thước đã từng được dùng làm tiêu chuẩn của mét. Mệnh đề đi kèm, "Đoạn thước đó dài 1 mét", là tùy thuộc do ta có thể lấy một độ dài khác để định nghĩa mét. Tuy nhiên, nó được biết là tiên nghiệm, vì một mét đã được định nghĩa là chiều dài của đoạn thước đó, nên đoạn thước phải có độ dài 1m (tại thời điểm nó được dùng làm tiêu chuẩn) - đây là một phép lặp thừa (tautology).
Trong tác phẩm "The Problems of Philosophy" (Các vấn đề triết học), Bertrand Russell đã coi tri thức tiên nghiệm là quan hệ giữa các phạm trù (universal). Chẳng hạn "2 + 2 = 4," là một nguyên lý tiên nghiệm cho thấy quan hệ giữa "2", "+", "=", và "4", theo Russell, chúng đều là các phạm trù.
Các triết gia nổi bật đương thời về tư duy tiên nghiệm bao gồm Alfred Ayer, Roderick Chisholm và W.V.O. Quine.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhận thức luận Thể loại:Triết học Kant Thể loại:Logic triết học Thể loại:Chủ nghĩa kinh nghiệm Thể loại:Khái niệm triết học Thể loại:Thực tế
Acanthinus cristatus
Acanthinus cristatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Anthicidae. Loài này được Westerman miêu tả khoa học năm 1970.
Tham khảo
Thể loại:Acanthinus
Diospyros thaiensis
Liên kết ngoài
T Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1977
Sphagnum bocainense
Sphagnum bocainense là một loài rêu trong họ Sphagnaceae. Loài này được H.A. Crum mô tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Karahan, Akyaka
Karahan là một xã thuộc huyện Akyaka, tỉnh Kars, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 634 người.
Acanthinus darlingtoni
Acanthinus darlingtoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Anthicidae. Loài này được Werner miêu tả khoa học năm 1967.
Tham khảo
Thể loại:Acanthinus
Diospyros thomasii
Diospyros thomasii là một loài thực vật có hoa trong họ Thị. Loài này được Hutch. & Dalziel mô tả khoa học đầu tiên năm 1931.
Liên kết ngoài
T Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1931
Eurypygimorphae
Eurypygimorphae là một nhánh chim chứa 2 bộ Phaethontiformes (chim nhiệt đới) và Eurypygiformes (chim kagu và vạc mặt trời) được phục hồi từ phân tích bộ gen. Mối quan hệ này lần đầu tiên được nhận dạng vào năm 2013 dựa trên các gen hạt nhân của chúng. Theo dòng lịch sử thì các nhóm chim này từng được đặt ở các vị trí khác biệt của cây phát sinh chủng loài, với chim nhiệt đới trong bộ Pelecaniformes còn chim kagu và vạc mặt trời trong bộ Gruiformes, mặc dù trong thập niên 2000 các phân tích gen khác nhau đã tìm thấy chúng với vị trí không chắc chắn trong nhánh Metaves (hiện tại được coi gần như đã lỗi thời). Đơn vị phân loại có mối quan hệ chị em với 2 bộ này có lẽ là Aequornithes.
Tham khảo
Thể loại:Phân thứ lớp Chim hàm mới
Haplopappus rotundifolius
Haplopappus rotundifolius là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được H.M.Hall mô tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Liên kết ngoài
Thể loại:Haplopappus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1928
Kalcerrytus chimore
Kalcerrytus chimore là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Kalcerrytus. Kalcerrytus chimore được María Elena Galiano miêu tả năm 2000.
Tham khảo
Thể loại:Kalcerrytus
Antigastra catalaunalis
Antigastra catalaunalis là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó là loài đặc hữu của các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới, nhưng cũng được tìm thấy ở các khu vực khác do đặc tính di cư của chún.
Sải cánh dài 19–22 mm.
Ấu trùng ăn các loài Antirrhinum, Linaria vulgaris, Sesame và Scrophulariaceae và Pedaliaceae.
Tham khảo
Thể loại:Antigastra Thể loại:Động vật được mô tả năm 1833 Thể loại:Côn trùng bán đảo Ả Rập
Patalene varus
Patalene varus là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Patalene
Capriccio Italien
Chú thích
Thể loại:Fantasia Thể loại:Tác phẩm của Pyotr Ilyich Tchaikovsky
Gelis divaricatus
Gelis divaricatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gelis
Chu Di vương
Chu Di Vương (chữ Hán: 周夷王; 924 TCN - 878 TCN), là vị quân chủ thứ 9 của Nhà Tây Chu trong lịch sử Trung Quốc. Ông trị vì 12 năm, từ năm 885 TCN đến năm 878 TCN.
Tiểu sử
Chu Di vương tên thật là Cơ Nhiếp (姬燮). Ông là con trai Chu Ý vương, vị quân chủ thứ 7 của nhà Chu và là cháu của Chu Hiếu vương, quân chủ thứ 8 nhà Chu. Sử ký ghi rằng mẹ ông là Vương Bá Khương (王伯姜), vương hậu của Chu Ý vương.
Năm thứ ba đời Chu Di vương, do Kỷ hầu dèm pha Tề Ai công hoang dâm điền du, Di vương bèn cho ném Tề Ai công vào vạc dầu giết chết và lấy em Ai công là Hồ công lên ngôi.
Thời Di vương, giữa nhà Chu và các chư hầu xa như nước Sở và Đông Di hay xảy ra chiến tranh.
Năm 878 TCN, Chu Di vương qua đời. Con trai ông là Thái tử Cơ Hồ lên nối ngôi, tức là Chu Lệ vương.
Chú thích
Thể loại:Vua nhà Chu Thể loại:Năm sinh không rõ Thể loại:Mất năm 878 TCN
Paracles aurantiaca
Paracles aurantiaca là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Paracles
Mont-ral
41.28917°N, 1.09889°W
Probothrium pupillum
Probothrium pupillum là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.
Tham khảo
Thể loại:Probothrium
Mont-ral
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Tarragona Thể loại:Alt Camp
Rhoicissus tomentosa
Rhoicissus tomentosa là một loài thực vật hai lá mầm trong họ Nho. Loài này được (Lam.) Wild & R.B. Drumm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1963.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhoicissus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1963 Thể loại:Thực vật Nam Phi Thể loại:Thực vật Zimbabwe Thể loại:Thực vật Afromontane Thể loại:Thực vật KwaZulu-Natal
Acanthinus diffusus
Acanthinus diffusus là một loài bọ cánh cứng trong họ Anthicidae. Loài này được Westerman miêu tả khoa học năm 1970.
Tham khảo
Thể loại:Acanthinus
11715 Harperclark
11715 Harperclark (1998 HA75) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 4 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1998
Trichoplusia innata
Trichoplusia ni là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trichoplusia Thể loại:Côn trùng châu Âu Thể loại:Côn trùng Ethiopia Thể loại:Plusiinae
Marshall Brement
Marshall Brement (sinh ngày 10 tháng 1 năm 1932 tại Thành phố New York – mất ngày 6 tháng 4 năm 2009 ở Tucson, Arizona) là một nhân viên của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, từng giữ chức Đại sứ Hoa Kỳ tại Iceland năm 1981–1985 và sau khi nghỉ hưu là giáo sư tại Đại học Virginia.
Học vấn
Brement tốt nghiệp Trường Brooklyn College với bằng Cử nhân Nghệ thuật và lấy bằng Thạc sỹ Nghệ thuật tại Đại học Maryland vào năm 1955. Ông thông thạo nhiều ngoại ngữ gồm tiếng Nga, tiếng Trung (tiếng Quan Thoại và tiếng Quảng Châu), tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Iceland và tiếng Indonesia. Ông là Đại sứ Hoa Kỳ đầu tiên công khai nói chuyện với người dân Iceland bằng ngôn ngữ của họ. Brement đã lập gia đình và có ba đứa con.
Sự nghiệp ngoại giao
Brement gia nhập Bộ Ngoại giao vào năm 1956 với tư cách là nhân viên trợ lý Cục Đông Á và Thái Bình Dương. Ông tham gia khóa đào tạo tiếng Trung ở Đài Trung năm 1958–1960, và là sĩ quan chính trị ở Hồng Kông năm 1960–1963. Từ năm 1963 đến 1964 theo học tiếng Nga tại Học viện Đối ngoại Hoa Kỳ. Từ năm 1964 đến 1966 là sĩ quan chính trị tại Moskva. Sau nhập học Học viện Công vụ Quốc gia tại Đại học Stanford năm 1966–1967. Tiếp tục đảm nhiệm trưởng bộ phận chính trị ở Singapore (1967–1970), cố vấn ngoại giao về các vấn đề công vụ ở Jakarta, Indonesia (1970–1973), cố vấn ngoại giao về các vấn đề công vụ ở Sài Gòn, Việt Nam Cộng hòa (1973–1974), cố vấn ngoại giao về các vấn đề chính trị ở Moskva (1974–1976), và ở Madrid, Tây Ban Nha (1977–1979). Về sau chuyển công tác sang Hội đồng An ninh Quốc gia với tư cách là cố vấn của Liên Xô cho Tổng thống Jimmy Carter và là người đại diện cho Đại sứ Hoa Kỳ Jeane Kirkpatrick tại Liên Hợp Quốc trước khi được bổ nhiệm làm đại sứ tại Reykjavík vào năm 1981.
Sau khi rời khỏi Iceland, ông đã trải qua bốn năm tại Trường Đại học Hải quân Hoa Kỳ ở Newport, R.I., với cương vị Trưởng nhóm Nghiên cứu Chiến lược Tác chiến Hải quân Hoa Kỳ, một tổ tư vấn cố vấn cho Chủ nhiệm Tác chiến Hải quân Hoa Kỳ.
Ông từng là giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Quốc phòng Hoa Kỳ, và từ năm 1999 đến năm 2002, ông là giáo sư về môn quan hệ quốc tế của Đại học Virginia. Ông là người thông thạo khá nhiều ngoại ngữ gồm tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Do Thái, tiếng Nga, tiếng Trung (tiếng Quan Thoại và tiếng Quảng Châu), tiếng Iceland và tiếng Indonesia.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1932 Thể loại:Mất năm 2009 Thể loại:Cựu sinh viên trường Brooklyn College Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Maryland, College Park Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Stanford Thể loại:Giảng viên trường Naval War College Thể loại:Giảng viên Đại học Virginia Thể loại:Đại sứ Hoa Kỳ tại Iceland Thể loại:Người thành phố New York
Asplenium linckii
Asplenium linckii là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được Kuhn mô tả khoa học đầu tiên năm 1867. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Asplenium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1867 Thể loại:Unresolved names
Amesiodendron integrifoliolatum
Amesiodendron integrifoliolatum là một loài thực vật có hoa trong họ Bồ hòn. Loài này được H.S.Lo mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Liên kết ngoài
Thể loại:Amesiodendron Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1979
Anydraula glycerialis
Anydraula glycerialis là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó được tìm thấy ở Queensland và New South Wales.
Tham khảo
Thể loại:Anydraula Thể loại:Bướm Úc
Senecio triangularis
Senecio triangularis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Hook. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1834.
Diospyros thorelii
Diospyros thorelii là một loài thực vật có hoa trong họ Thị. Loài này được (Lecomte) Hiep mô tả khoa học đầu tiên năm 1996.
Paracles azollae
Paracles azollae là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Paracles
Vokesimurex
Vokesimurex là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.
Tham khảo
Thể loại:Muricidae
11714 Mikebrown
11714 Mikebrown (1998 HQ51) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện bởi Đài thiên văn Lowell. Nó được đặt theo tên nhà thiên văn học Mike Brown.
550px|nhỏ|none|Mikebrown vào tháng 01 năm 2010
Liên kết ngoài
011714 011714 Thể loại:Tiểu hành tinh được đặt tên 11714 Mikebrown 19980428 Thể loại:Tiểu hành tinh được đánh số
Sphagnum boliviae
Sphagnum boliviae là một loài rêu trong họ Sphagnaceae. Loài này được Warnst. mô tả khoa học đầu tiên năm 1907.
Xã Ludell, Quận Rawlins, Kansas
Xã Ludell (Ludell Township) là một xã thuộc quận Rawlins, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 81 người.
Sphagnum boliviae
Liên kết ngoài
Thể loại:Sphagnum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1907
Xã Ludell, Quận Rawlins, Kansas
Xem thêm
Thể loại:Xã của Kansas Thể loại:Quận Rawlins, Kansas
Acanthinus dromedarius
Acanthinus dromedarius là một loài bọ cánh cứng trong họ Anthicidae. Loài này được LaFerté-Senéctère miêu tả khoa học năm 1848.
Tham khảo
Thể loại:Acanthinus
Acacia hohenackeri
Acacia hohenackeri là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Craib miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
H
Fürth (huyện)
Fürth là một huyện ở bang Bayern, Đức. Huyện này giáp các huyện (từ phía đông theo chiều kim đồng hồ): the cities of Fürth và Nuremberg, and by các huyện of Roth, Ansbach, Neustadt (Aisch)-Bad Windsheim và Erlangen-Höchstadt.
Huyện đã được lập năm 1972.
Năm 2003, trung tâm hành chính được dời từ Fürth đến Zirndorf. Tuy nhiên, Fürth vẫn là thủ phủ chính thức.
Liên kết ngoài
Thể loại:Huyện của bang Bayern  Thể loại:Trung Franken
Richard McCallum (cầu thủ bóng đá)
Richard McCallum (sinh ngày 24 tháng 4 năm 1984) là một cầu thủ bóng đá người Jamaica thi đấu cho Waterhouse, ở vị trí thủ môn.
Câu lạc bộ
McCallum từng thi đấu bóng đá cho Wadadah, Invaders United và Waterhouse. McCallum was named CHEC Player of the Month for tháng 4 năm 2014.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1984 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Jamaica Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Jamaica
Phong trào Hồi giáo Katip Sumat
Phong trào Katip Sumat là một phong trào mang tính thánh chiến Hồi giáo dẫn đến cuộc nổi dậy của người Chăm chống lại nhà Nguyễn vào năm 1833. Bị đàn áp hoàn toàn vào đầu 1834. Đây có thể coi như phong trào jihad duy nhất đến nay trong lịch sử Việt Nam. Phong trào đã dẫn đến việc tồn tại hạn chế và bị kiểm soát nghiêm ngặt đối với người Chăm, sự tách biệt và suy giảm ảnh hưởng của Hồi giáo tại Việt Nam.
Trở về Campuchia
Katip Sumat hay Katip Tamat là một tu sĩ Hồi giáo (imam) sinh ở Campuchia, đã từng sang Makah tiểu vương quốc Kelantan, Mã Lai) du học về triết lý Hồi giáo. Nghe tin vương quốc Champa bị xóa bỏ trên bản đồ vào năm 1832, Katip Sumat rời Makah (Kelantan, Mã Lai) trở về Campuchia. Sau khi bàn luận với các môn đệ Hồi Giáo, Katip Sumat chỉ huy một đoàn quân đa số là người Chăm và Mã Lai sinh sống ở Campuchia sang Champa để hình thành một phong trào đấu tranh chống triều đình Huế vào năm 1833.
Đối với dân tộc Chăm, Katip Sumat là bậc tu sĩ Hồi Giáo được xem như một vị thánh siêu hình, di chuyển từ nơi này sang nơi khác mà người Chăm không thấy dấu chân. Vừa đặt chân lên lãnh thổ Champa, Katip Sumat chinh phục được sự yểm trợ của nhiều quan lại Champa phục vụ trong triều đình của Po Phaok The.
Chuẩn bị cho cuộc nổi dậy
Nhằm chuẩn bị chu đáo cho cuộc nổi dậy, Katip Sumat quyết định giữ bí mật về sự hiện diện của ông ở Champa cho đến ngày khởi nghĩa bùng nổ. Tuy nhiên, một quan lại gốc Chăm Bà La Môn tên là Po Kabait Thuac, vì quá sợ những cuộc trừng phạt sau này, báo cáo với triều đình Huế về mưu đồ nổi dậy của dân tộc Chăm. Thế là vua Minh Mạng ra lệnh bắt tất cả người Chăm có âm mưu chứa chấp Katip Sumat. Sau khi điều tra lại, triều đình Huế quyết định thả những người Chăm bị bắt vì không có bằng chứng và kết tội tử hình Po Kabait Thuac về tội phỉ báng người khác.
Trước hành động của Po Kabait Thuac, Katip Sumat rất phẫn nộ và tuyên bố rằng “một số người Chăm là những kẻ gian manh muốn trục xuất ông”. Chính vì thế, ông không muốn tiếp tục đấu tranh nữa, sợ gây ra liên lụy cho tầng lớp tu sĩ người Chăm. Nhưng đa số thành viên tìm cách thuyết phục Katip Sumat phải tiếp tục lãnh đạo phong trào. Katip Sumat chấp nhận lời yêu cầu với điều kiện là mặt trận đấu tranh này phải đặt dưới màu cờ Hồi Giáo.
Để thực hiện mục tiêu, Katip Sumat tập trung tất cả những quan lại và binh lính trên hòn núi Aih Amrak (Con Công) ở Đồng Nai, mà Katip Sumat xem như trung tâm chỉ đạo, điều hành và phổ biến lý thuyết Hồi Giáo. Sau đó Katip Sumat gửi những người truyền đạo đi khắp vùng Raglai và Churu (Tây Nguyên) nhằm yêu cầu các đạo hữu và binh lính phải tin tưởng tuyệt đối vào giáo lý Hồi Giáo và Đấng Allah. Katip Sumat còn ra lệnh thủ tiêu tất cả những chức sắc Chăm Bà ni theo Hindu giáo chống lại phong trào truyền bá Hồi Giáo mà ông đã đưa ra.
Từ nổi dậy chuyển sang hoạt động Thánh chiến chống lại triều đình Huế
Theo biên niên sử Chăm, mục tiêu của Katip Sumat là giải phóng Champa ra khỏi sự kiếm soát của Việt Nam. Muốn tiến đến mục tiêu, Katip Sumat dùng triết lý Hồi Giáo làm khung cho chủ thuyết đấu tranh mà ông chưa thự hiện được tại Campuchia. Kể từ đó, Katip Sumat sáng tạo ra một quan niệm đấu tranh hoàn toàn mới lạ trên bán đảo Đông Dương, đó là hình thành mặt trận “thánh chiến Hồi Giáo” (Jihad) chống lại triều đình Huế.
Sau khi từ chối yêu cầu qui hàng mà vua Minh Mạng đã đưa ra nhiều lần, Katip Sumat giao cho Tuan Lik quyền chỉ huy vùng Phan Rí, cho Kuac Riwa quyền chỉ huy vùng Long Hương và cho Katip Ja Thak Wa quyền chỉ huy vùng Phan Rang, phất cờ mang dòng chữ “Po Rasak” và ra lệnh cho binh lính vùng dậy tấn công căn cứ quân sự của triều đình Huế ở đất Champa.
Cuộc nổi dậy của Katip Sumat gây mối đe dọa thật sự cho triều đình Huế, buộc vua Minh Mạng phải gởi một đội binh hùng mạnh hơn 1000 người và ra lệnh vũ trang những cư dân Việt thuộc phủ Bình Thuận để họ tham gia trực tiếp vào cuộc chiến chống quân nổi loạn.
Kết quả của cuộc Thánh chiến
Đoàn quân Katip Sumat tập trung những người Chăm, Raglai và Churu, luôn luôn tin tưởng vào Đấng Allah sẽ phù hộ cho sự chiến thắng, hăng say vùng dậy chống lại triều đình Huế. Tuy nhiên, cuộc vùng dậy của Katip Sumat thiếu sự chuẩn bị chu đáo và do quá tin vào Đấng Allah để bảo vệ tính mạng cho binh sĩ mà Katip Sumat đã hứa hẹn, đội quân của ông bị tan rã nhanh chóng.
Dưới sự đán áp của vua Minh Mạng, phong trào Hồi Giáo của Katip Sumat đã bị dập tắt vào tháng 7 năm Tỵ lịch Chăm, tức là cuối năm 1833 hay đầu năm 1834.
Phản ứng của Triều đình Huế
Triều đình Huế không ngờ và cũng không chuẩn bị cho cuộc vùng dậy của Katip Sumat. Biên niên sử Việt Nam ghi rằng, từ mấy năm qua, vua Minh Mạng đã xóa bỏ chế độ nô dịch và quân dịch cho người Chăm. Thế thì tại sao người Chăm còn khơi dậy mối hận thù để làm gì? Có chăng họ muốn bày tỏ lòng trung thành với quốc vương Po Phaok The (Nguyễn Văn Thừa) bị bắt vào năm 1832 để rồi quên đi công lao của triều đình Huế? Chẳng lẽ Champa là vương quốc có đất đai rất phì nhiêu, nhưng lại chứa chấp toàn là những người ngu ngốc, tìm cách vùng dậy chống triều đình Huế?
Sự vùng dậy của Katip Sumat đã biến dân chúng Champa thành nạn nhân của chiến cuộc. Để đáp trả quân phiến loạn, binh lính của triều đình Huế đã phá hủy nhiều làng mạc người Chăm, nhất là những làng mạc gần bờ biển nhằm ngăn chặn người Chăm vượt biển chạy sang nước ngoài. Chính đó là nguyên nhân giải thích tại sao ngày nay không còn một làng người Chăm nào ở gần bờ biển, mặc dù người Chăm chuyên sống về nghề biển và cũng là những thủy thủ lừng danh trong quá khứ.
Trước lực lượng hùng mạnh của vua Minh Mạng, Katip Sumat buộc phải lui về miền núi nằm ở phía Tây và ra lệnh cho quân lính Chăm tiếp tục đương đầu với triều đình Huế ở đồng bằng, nhưng không gặt hái kết quả gì.
Chính sách ngăn chặn của nhà Nguyễn
Nhằm ngăn chặn phong trào của Katip Sumat, Minh Mạng tìm cách xoa dịu người Chăm bằng cách xóa bỏ chính sách đồng hóa các dân tộc này để tập trung mọi nỗ lực chống lại sự bành trướng của phong trào Hồi giáo này – thứ tôn giáo đang khiến người Chăm “đọc kinh cầu nguyện bằng một tiếng lạ lùng (ám chỉ tiếng Á Rập), tin tưởng tất cả thần thánh và chấp chứa cả ma quỷ trong nhà của họ”.Theo biên niên sử Việt Nam, năm 1833, Po Phaok The chấp nhận chính sách “cải tổ qui lưu” của triều đình Huế trên toàn lãnh thổ Champa cũ. Triều đình Huế cũng ra điều kiện rằng nếu Po Phaok The có mối liên hệ gián tiếp hay trực tiếp với phong trào Katip Sumat thì cựu quốc vương này phải cắt đứt ngay lập tức. Qua các cuộc trao đổi, Po Phaok The có ý đồ qui hàng với triều đình Huế. Kể từ đó, Minh Mạng đề nghị phong cho Po Phaok The chức Diên An Bá (Bá Tước Diên Ân) vào tháng 6 năm Quí Tị (1833), hứa sẽ xây dựng tại Huế một đền tưởng niệm các vị vua Champa, phục hồi lại một số đền tháp của vương quốc này và giao cho Po Phaok The quyền thu thuế trong nhiều làng mạc của người Chăm.Mặc dù người ta không biết thế nào về thái độ của Po Phaok The đối với triều đình Huế.
Nhưng sau ngày đề nghị của vua Minh Mạng, biên niên sử Chăm cho rằng Po Phaok The chỉ là nhân vật làm bình phong, không đóng vai trò quan trọng trong tổ chức đấu tranh của Katip Sumat. Nhân thấy Po Phaok The và Katip Sumat không có mối liên quan với nhau nên từ đó, vua Minh Mạng ra lệnh dập tắt nhanh chóng cuộc nổi dậy này. Và kết quả cũng đến không lâu vì những người Chăm, Churu, Raglai tham gia vào cuộc “Thánh Chiến Hồi Giáo” chống lại triều đình Huế chỉ tin vào Đấng Allah và uy quyền mầu nhiệm của Katip Sumat hơn là xây dựng một tiềm năng quân sự khả dĩ để đương đầu với lự lượng hùng mạnh của triều đình Huế.
Tuy nhiên, tất cả các cuộc khởi nghĩa và nổi dậy sau này đều thất bại và dẫn đến việc vua Minh Mạng tiến hàn hạn chế và kiểm soát nghiêm ngặt đối với người Chăm trên lãnh thổ Việt Nam nói chung. Mặc dù vậy, nhiều người Chăm Hồi giáo đã giữ vững được tôn giáo của mình, nhưng do ảnh hưởng từ các cuộc đàn áp từ thế kỷ 19, mà Hồi giáo của người Chăm bị hạn chế tiếp xúc với Hồi giáo chính thống của thế giới Hồi giáo, cho đến những năm gần đây.
Tham khảo
Thể loại:Lịch sử Chăm Pa Thể loại:Cuộc nổi dậy thời Nguyễn Thể loại:Jihad
Probothrium rufipes
Probothrium rufipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.
Tham khảo
Thể loại:Probothrium
Kayaköprü, Akyaka
Kayaköprü là một xã thuộc huyện Akyaka, tỉnh Kars, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 416 người.
Kalcerrytus edwardsi
Kalcerrytus edwardsi là một loài nhện trong họ Salticidae.
Tham khảo
Thể loại:Kalcerrytus
Paurocoma coniopa
Paurocoma coniopa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Paurocoma
Gelis drassi
Gelis drassi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gelis
Phreatia leioglossa
Phreatia leioglossa là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Schltr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phreatia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1923
Asparagus radiatus
Asparagus radiatus là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Sebsebe mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Măng tây Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2008
Montferri
Montferri là một đô thị trong ‘‘comarca’’ Alt Camp, Tarragona, Catalonia, Tây Ban Nha.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Tarragona Thể loại:Alt Camp
Trichoplusia kalitura
Trichoplusia kalitura là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trichoplusia