cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ivan Zakharovich Susaykov
Binh nghiệp
Tháng 9, ông tham gia vào chiến dịch Ba Lan với tư cách là Ủy viên Hội đồng quân sự Phương diện quân Belorussia,, và giữ ở vị trí này cho đến tháng 11. Susaykov là một trong những nhà lãnh đạo quân sự và đảng đã ký lệnh số 005 của Hội đồng quân sự Phương diện quân Belorussia cho các đơn vị tiền phương về các mục tiêu của Hồng quân tiến vào lãnh thổ Tây Belarus.
Ông tiếp tục tham gia cuộc chiến Liên Xô-Phần Lan với tư cách là chính ủy Quân đoàn súng trường đặc biệt 28. Tháng 6 năm 1940, ông là Ủy viên Hội đồng quân sự Quân khu Kalinin và ngày 13 tháng 7, được bổ nhiệm làm thành viên Hội đồng quân sự Quân khu Baltic, được thành lập trên cơ sở quản lý của Quân khu Kalinin trước khi các nước Baltic chính thức được hợp nhất vào Liên Xô.
Ngày 23 - 31 tháng 12 năm 1940, một cuộc họp của ban lãnh đạo Hồng quân được tổ chức tại Moskva, tại đó người ta nhận ra rằng ban chỉ huy khu không làm đúng nhiệm vụ của mình. Susaykov đã vắng mặt trong cuộc họp. Ngày 25 tháng 12 năm 1940, Susaykov bị cách chức khỏi Hội đồng quân sự quân khu và chuyển sang làm Phó trưởng Ban Chính trị Thiết giáp phụ trách chính trị. Tháng 3 năm 1941, Susaykov một lần nữa bị giáng chức và được bổ nhiệm làm hiệu trưởng Trường Ô tô và Máy kéo Borisov.
Phòng thủ Borisov
Khi Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại nổ ra, Susaykov đang lãnh đạo Trường Xe tăng Borisov. Trước ngày 14 tháng 2 năm 1941, nó là trường Kỵ binh Minsk. Trường có 1.400 cán bộ, giáo viên, nhưng lại thiếu pháo và vũ khí phòng không nên ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng phòng thủ. Sự khởi đầu thảm khốc của cuộc chiến đã đặt đồn Borisov và bộ chỉ huy trường xe tăng vào một khoảng trống thông tin. Trong một báo cáo gửi cho người đứng đầu Tổng cục thiết giáp Hồng quân, Trung tướng Yakov Fedorenko, Susaykov viết: "Bộ chỉ huy trường từ ngày 23 đến ngày 26 tháng 6 từ sở chỉ huy tiền phương không nhận được thông tin gì về kẻ thù. Nhiệm vụ không được giao cho nhà trường… Không tìm thấy vị trí đặt trụ sở. Thông tin tình cờ và vụn vặt về kẻ thù chỉ được nhận từ quân đội, những người trong một đám đông hỗn loạn đang kéo theo đường cao tốc về phía đông".
Trước tình hình đó, Susaykov đã chủ động, với sự giúp đỡ của nhân viên nhà trường và người dân địa phương, bắt đầu chuẩn bị phòng thủ cho thành phố. Một con mương chống tăng dài 7 km đã được đào, các cứ điểm kiên cố và các khu vực phòng thủ được xây dựng ở bờ phía Tây và Đông Berezina. Một cụm quân độc lập được thành lập từ các học viên và giáo viên của trường, bổ sung thêm các binh sĩ rút lui, lạc đơn vị, để tổ chức bảo vệ thành phố. Trong số các chỉ huy cao cấp có mặt trong thành phố, có cả Đại tá Aleksandr Lizyukov, người đang trở về sau kỳ nghỉ phép. Cố gắng nắm bắt thông tin về kẻ thù, Susaykov tổ chức trinh sát, hoạt động trên các phương tiện bọc thép trong bán kính lên đến 30 – 40 km cho đến khi gặp quân tiên phong của địch.
Lực lượng phòng thủ được tăng cường sư đoàn súng trường cơ giới số 1 Moskva, dưới quyền chỉ huy của Đại tá Yakov Kreyzer. Tuy nhiên, Susaykov không hề ảo tưởng về những đơn vị thuộc quyền. Trong báo cáo ngày 28 tháng 6, ông đã viết: "Lực lượng mà tôi có thể dùng để bảo vệ Berezina và Borisov, chỉ là một bộ phận đơn vị chiến đấu tập hợp của trường bọc thép (lên đến 1.400 người). Bộ phận còn lại - binh sĩ và chỉ huy - một nhóm "ô hợp" từ những kẻ hoang báo hậu phương, mất tinh thần, những người chỉ huy hậu phương (đi công tác, nghỉ mát, điều trị) đang tìm về đơn vị và một tỷ lệ đáng kể tình báo Đức và phản gián (gián điệp, kẻ phá hoại...). Tất cả những điều này khiến cho các đơn vị phòng thủ ở Borisov mất khả năng chiến đấu". Nhà sử học quân sự Aleksey Isaev về sau đã gọi mối quan hệ giữa Susaykov và chỉ huy sư đoàn đến tăng viên, Kreizer, là "những xích mích nhất định" và lưu ý rằng các đơn vị của một sư đoàn chủ lực lại đang "ẩn náu" trong hậu phương của các đơn vị học viên và "ô hợp". Trong một bản báo cáo khác, Susaykov đã viết: "Sư đoàn tăng viện đã đến... bất chấp những yêu cầu lặp đi lặp lại của tôi, đã không tham gia vào các trận chiến ngày hôm qua và hôm nay".
Đối thủ của cụm quân Susaykov là Sư đoàn Thiết giáp số 18 của Wehrmacht dưới sự chỉ huy của Thiếu tướng Walther Nehring. Quân Đức đã tổ chức các cuộc tấn công vào Borisov diễn ra từ ngày 30 tháng 6 đến ngày 2 tháng 7. Các xe tăng của Kreizer nhận được lệnh di chuyển đến Borisov vào ngày 1 tháng 7 lúc 3g40, và lúc 5g50 chúng mới bắt đầu di chuyển. Sau khi vượt qua 130 km, đến 12 giờ, họ đã đến khu vực thành phố. Các lực lượng chính của sư đoàn 18 tiếp cận Borisov vào ngày 1 tháng 7 và lúc 16g30 đã chạm trán với xe tăng của sư đoàn bộ binh cơ giới số 1 tại khu vực Novo-Borisov. Cụm của Susaykov thiếu hụt trầm trọng xe tăng, pháo chống tăng và pháo phòng không, máy bay địch chiếm ưu thế trên không. Trong những điều kiện đó, xe tăng của Nering đã vượt qua được cây cầu bê tông cốt thép chính ở Borisov, ngăn cảnh việc phá cầu, và chiếm giữ một đầu cầu ở bờ phía đông. Giao tranh trong khu vực Borisov tiếp tục cho đến ngày 3 tháng 7, khi Nering, đã tích lũy lực lượng trên đầu cầu đang mở rộng, có thể tiếp tục cuộc tấn công theo hướng Orsha.
Ngày 4 tháng 7, Sở chỉ huy Phương diện quân Tây phát lệnh tác chiến trong đó nêu rõ: "Do sơ suất của chỉ huy và đơn vị bảo vệ Borisov, cây cầu bắc qua sông không bị phá nổ. Xe tăng địch đã có thể xuyên qua Berezina, một cách dễ dàng".
Trong quá trình bảo vệ Borisov, Susaykov bị thương nặng và được chuyển đi điều trị cho đến tận mùa xuân năm 1942. Trung đoàn học viên hỗn hợp của Trường Xe tăng Borisov vào ngày 11 tháng 7 được rút khỏi các cuộc chiến và được gửi đến Saratov, nơi Trường Xe tăng Saratov 3 được thành lập trên cơ sở của nó. Trong quá trình bảo vệ Borisov, Susaykov đã ký danh sách khen thưởng cho 40 cá nhân, tuy nhiên chỉ một người được trao tặng - Tham mưu trưởng Trung đoàn Học viên, Đại tá Lizyukov.
Những trận chiến khác
Trở lại quân đội sau khi hồi phục, Susaykov được bổ nhiệm làm thành viên Hội đồng quân sự của một số mặt trận. Từ ngày 11 tháng 4 đến ngày 1 tháng 7 năm 1942 - Ủy viên Hội đồng quân sự Phương diện quân Bryansk, sau đó là Voronezh. Ông tham gia hoạt động phòng thủ trên các hướng Voronezh và Valuisko-Rossoshansky vào ngày 28 tháng 6 - ngày 16 tháng 8. Ngày 1 tháng 10, ông một lần nữa được bổ nhiệm làm Ủy viên Hội đồng quân sự Phương diện quân Bryansk và giữ chức vụ này cho đến khi phương diện quân giải thể vào ngày 12 tháng 3 năm 1943. Susaykov được phong quân hàm Thiếu tướng xe tăng ngày 6 tháng 12 năm 1942.
Từ tháng 10 năm 1943 đến tháng 3 năm 1945, ông là Ủy viên Hội đồng quân sự Phương diện quân Ukraina 2. Trên cương vị này, ông đã trực tiếp tham gia vào chiến dịch tấn công Kirovograd ngày 14 tháng 11 - 20 tháng 12. Năm 1944, Susaykov tiếp tục công việc tích cực của mình với tư cách là Ủy viên Hội đồng quân sự Phương diện quân Ukraina 2: từ ngày 24 tháng 1 đến ngày 17 tháng 4, ông tham gia đánh bại kẻ thù ở Hữu ngạn Ukraina, Chiến dịch tấn công chiến lược Iaşi-Chişinău, giải phóng România và Bulgaria từ ngày 20 tháng 8 đến ngày 27 tháng 9.
Ông kết thúc chiến tranh với các chiến dịch tham gia đánh bại quân Đức ở Hungary và Nam Tư vào tháng 9 năm 1944 - tháng 2 năm 1945.
Ở Romania và Hungary
Ngày 2 tháng 4 năm 1944, Liên Xô tuyên bố vượt qua biên giới Romania, và ngày 10 tháng 4, Ủy ban Quốc phòng Nhà nước giao cho Susaykov chịu trách nhiệm giám sát mối quan hệ của chính quyền Liên Xô và các đơn vị quân đội với người dân và chính quyền Romania. Ngày 31 tháng 8, Susaikov cùng với Trung tướng Aleksandr Tevchenkov đến Bucharest để bắt cựu Thủ tướng Romania, Thống chế Ion Antonescu đưa về trụ sở Tập đoàn quân 53. Ngày 20 tháng 6 năm 1945, trong sắc lệnh của Đoàn Chủ tịch Xô viết Tối cao Liên Xô "Về việc tặng thưởng Huân chương Lenin" cho các tướng lĩnh của Hồng quân, chỉ xuất hiện hai cái tên - Susaykov và Tevchenkov.
Ngày 13 tháng 12 năm 1944, Ủy ban Quốc phòng Nhà nước, bằng sắc lệnh số GKO-7147s, lệnh cho Susaykov tổ chức việc triệu tập Quốc hội Lâm thời và thành lập Chính phủ Quốc gia Lâm thời Hungary. Susaykov đã tổ chức sự kiện thành công đến mức buổi khai mạc được tổ chức sớm hơn một ngày so với kế hoạch. Người đứng đầu Chính phủ Quốc gia lâm thời Hungary, Béla Miklós, đã phát biểu vào ngày 28 tháng 12, gửi cho Susaykov và Georgy Pushkin, thông báo cho Liên Xô về việc tuyên chiến với Đức.
Sau chiến tranh
Sau chiến tranh, Susaykov là thành viên của Hội đồng Quân sự của Cụm binh đoàn Phương Nam. Từ tháng 1 năm 1946 - Phó tư lệnh phụ trách chính trị của Tổng tư lệnh Cụm binh đoàn phương Nam và Phó Chủ tịch Ủy ban Kiểm soát Đồng minh tại România. Ông có ảnh hưởng đáng chú ý đến việc hình thành chính phủ Romania thân Liên Xô và ủng hộ các lực lượng thân Liên Xô, đóng vai trò là người chỉ đạo các quyết định của Liên Xô đối với Romania.
Năm 1948-1949, ông là Phó Chủ nhiệm Hậu cần Lực lượng vũ trang, tháng 10-1949 - tháng 1-1951 - Trưởng ban Tổng cục Ôtô Máy kéo. Năm 1951-1957 - Ủy viên Hội đồng Quân sự Quân khu Turkestan. Năm 1952, ông tham gia Đại hội XIX Đảng Cộng sản Liên Xô.
Từ năm 1958, ông là cố vấn quân sự cho Cơ quan Tổng thanh tra.
Ông là Phó chủ tịch Xô viết Tối cao Liên Xô các khóa 2 và thứ 4.
Ông mất ngày 12 tháng 7 năm 1962 tại Moskva và được chôn cất tại Nghĩa trang Novodevichy.
Đời tư
Ông kết hôn với Yelena Petrovna Susaykova, có một con trai, Yuri, và hai con gái, Lilia và Nelly.
Năm 1955, con trai của Susaykov, một học sinh lớp 9, Yuri, vướng vào một vụ án hình sự. Bạn của Yuri là Boris Zhuravlev đã bắn chết sinh viên Viktor Kuzmin trong tình trạng say xỉn. Khẩu súng lục thuộc về Ivan Zakharovich được Yuri tặng cho Zhuravlev. Bản thân Susaykov khi đó đang phục vụ ở Tashkent, còn vợ, con trai và hai con gái của ông, học tại một trường ở Moskva, vẫn ở Moskva.
Tưởng niệm
Tên của Susaykov được vinh danh trong Công viên các anh hùng Trudovaya Severnaya.
Liên kết ngoài
Thể loại:Huân chương Cờ đỏ Thể loại:Thượng tướng Liên Xô Thể loại:Huân chương Lenin Thể loại:Huân chương Suvorov Thể loại:Huân chương Kutuzov
Ommatius fimbriatus
Ommatius fimbriatus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Ommatius fimbriatus được Hardy miêu tả năm 1949. Loài này phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Ommatius
Nousty
Nousty là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền tây nam nước Pháp.
Proasellus arthrodilus
Tham khảo
Thể loại:Proasellus
Taphinellina maatsingi
Taphinellina maatsingi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt & Kimoto miêu tả khoa học năm 1963.
Tham khảo
Thể loại:Taphinellina
Noguères
Noguères là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền tây nam nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Pyrénées-Atlantiques
Giải Pólya (SIAM)
Giải Pólya (SIAM) là một giải thưởng toán học, do Hội Công nghệ và Toán học ứng dụng ở Philadelphia (Hoa Kỳ) thiết lập từ năm 1969. Giải được đặt theo tên nhà toán học Hungary nổi tiếng George Pólya.
Hiện nay giải này được trao mỗi 2 năm, luân phiên theo 2 thể loại: Paul Seymour, một nhà toán học nổi tiếng làm việc trong lĩnh vực lý thuyết đồ thị, là người duy nhất cho đến nay có 2 lần được nhận giải thưởng này (1983, 2004).
Berndorf, Vulkaneifel
Berndorf là một đô thị thuộc huyện Vulkaneifel, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 9,14 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 539 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Vulkaneifel
Pseudoneureclipsis tiani
Pseudoneureclipsis tiani là một loài Trichoptera trong họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Promachus noninterponens
Promachus noninterponens là một loài ruồi trong họ Asilidae. Promachus noninterponens được Ricardo miêu tả năm 1920. Loài này phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Promachus
La Selle-Craonnaise
La Selle-Craonnaise  là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 60 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Sellecraonnaise
Birgel
Birgel là một xã thuộc huyện Vulkaneifel, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã này có diện tích 6,52 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 487 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của bang Rheinland-Pfalz Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Vulkaneifel
Proasellus bagradicus
Proasellus bagradicus là một loài chân đều trong họ Asellidae. Loài này được Henry & Magniez miêu tả khoa học năm 1972.
Tham khảo
Thể loại:Proasellus
Quận Johnston, Oklahoma
Quận Johnston là một quận trong tiểu bang Oklahoma, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người. Năm 2007, ước tính dân số quận này là người.
Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích ki-lô-mét vuông, trong đó có km2 là diện tích đất, km2 là diện tích mặt nước.
Tham khảo
Thể loại:Quận của Oklahoma
Pseudoneureclipsis tithonus
Pseudoneureclipsis tithonus là một loài Trichoptera thuộc họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Pseudoneureclipsis
Taphinellina minuta
Taphinellina minuta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Joannis miêu tả khoa học năm 1866.
Tham khảo
Thể loại:Taphinellina
Bobota, Sălaj
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Sălaj
Psilozona bancrofti
Psilozona bancrofti là một loài ruồi trong họ Asilidae. Psilozona bancrofti được Paramonov miêu tả năm 1966. Loài này phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Psilozona
Pseudoneureclipsis tlepolemos
Pseudoneureclipsis tlepolemos là một loài Trichoptera thuộc họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Pseudoneureclipsis
Quận Kay, Oklahoma
Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích ki-lô-mét vuông, trong đó có km2 là diện tích đất, km2 là diện tích mặt nước.
Tham khảo
Thể loại:Quận của Oklahoma
Quận Kingfisher, Oklahoma
Quận Kingfisher là một quận trong tiểu bang Oklahoma, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người. Năm 2007, ước tính dân số quận này là người.
Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích ki-lô-mét vuông, trong đó có km2 là diện tích đất, km2 là diện tích mặt nước.
Tham khảo
Thể loại:Quận của Oklahoma
Senonnes
Tham khảo
Thể loại:Xã của Mayenne
Landevieille
Landevieille là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 13,57 km², dân số năm 2006 là 1047 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 20 mét trên mực nước biển.
Proasellus barduanii
Proasellus barduanii là một loài chân đều trong họ Asellidae. Loài này được Alouf, Henry & Magniez miêu tả khoa học năm 1982.
Tham khảo
Thể loại:Proasellus
Taphinellina nobyi
Taphinellina nobyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chujo miêu tả khoa học năm 1954.
Niên biểu quan hệ ngoại giao Trung Hoa Dân Quốc
Thời gian biểu quan hệ ngoại giao của Trung Hoa Dân Quốc dưới đây liệt kê niên đại thiết lập và chấm dứt quan hệ ngoại giao giữa Trung Hoa Dân Quốc và các quốc gia khác từ năm 1912 đến nay. Nhiều quốc gia đã ngừng công nhận ngoại giao với Trung Hoa Dân Quốc kể từ khi thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa năm 1949. Theo chính sách Một Trung Quốc, Trung Hoa Dân Quốc được 12 quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc và Tòa thánh công nhận. Ngoài ra, nhiều quốc gia duy trì các mối quan hệ kinh tế và văn hóa không chính thức.
Taphinellina nobyi
Tham khảo
Thể loại:Taphinellina
Tam Thuấn
Tam Thuấn là một xã thuộc huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội, Việt Nam.
Địa lý
Xã nằm về phía hữu ngạn (tức bờ Tây) sông Đáy, tiếp giáp các xã cùng huyện sau: Thanh Đa ở phía Bắc, Ngọc Tảo ở phía Tây, Tam Hiệp ở phía Tây Nam, Hiệp Thuận ở phía Đông Nam. Phía Đông và phía Đông Bắc, xã lần lượt tiếp giáp các xã của huyện Đan Phượng là: Đồng Tháp và Phương Đình. Ranh giới phía Nam của Tam Thuấn với xã Hiệp Thuận là đường quốc lộ 32.
Hiện nay Tam Thuấn gồm 4 thôn: Thôn Ngoại, Thôn Nội, Thôn Trung, Thôn Táo.
Lịch sử
Nguyên xưa, xã bắt nguồn từ một làng gọi là Thuấn Nhuế, tục gọi là kẻ Thón, cùng thờ một vị thành hoàng. Vào đầu thế kỷ 19, làng phát triển thành xã Thuấn Nhuế, thuộc tổng Thượng Hiệp huyện Đan Phượng phủ Quốc Oai trấn Sơn Tây. Do xã gồm 3 thôn: Nội, Ngoại, Trung, bắt đầu bằng chữ Thuấn, do đó mà có tên Tam Thuấn.
Về sau do biến động hành chính trong các thời kỳ của nhà Nguyễn (thành lập các tỉnh Hà Nội và Sơn Tây, rồi thời Pháp thuộc), đến thế kỷ 20, Tam Thuấn thuộc huyện Phúc Thọ tỉnh Sơn Tây (sau là tỉnh Hà Tây, tỉnh Hà Sơn Bình, rồi Thành phố Hà Nội, rồi lại thuộc Hà Tây). Đến năm 2008, Tam Thuấn cùng huyện Phúc Thọ và cả tỉnh Hà Tây được sáp nhập về Hà Nội.
Proasellus basnosanui
Proasellus basnosanui là một loài chân đều trong họ Asellidae. Loài này được Codreanu miêu tả khoa học năm 1962.
Tham khảo
Thể loại:Proasellus
Nay, Pyrénées-Atlantiques
Liên kết ngoài
(Most if not all links are in French)
Tham khảo
Thể loại:Xã của Pyrénées-Atlantiques
Bocicoiu Mare
Bocicoiu Mare là một xã thuộc hạt Maramureș, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 4476 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Maramureș
Ao
nhỏ|phải|250px|Một cái ao tại [[Swarzynice, Lubuskie, Ba Lan.]] Ao (đầy đủ hơn là ao nước) là những vùng nước đọng lại, có thể là do tự nhiên hoặc nhân tạo, có kích cỡ nhỏ hơn hồ nước. Ao nhân tạo do con người đào đất lên và nước mưa cùng các nguồn nước khác đọng lại tạo thành. Ao thường được dùng để làm cảnh trang trí, giải trí, nuôi các loại thủy sản như tôm, cá.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ao Thể loại:Địa lý học Thể loại:Môi trường sống Thể loại:Vùng nước
Reburrus peninsularis
Reburrus peninsularis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Reburrus peninsularis được Daniels miêu tả năm 1987. Loài này phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Reburrus
Simplé
Simplé là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 82 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Mayenne
Navarrenx
Navarrenx là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền tây nam nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Pyrénées-Atlantiques
Loge-Fougereuse
Loge-Fougereuse là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 10,37 km², dân số năm 2006 là 358 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 135 mét trên mực nước biển.
Liên kết ngoài
Loge-Fougereuse
Pseudoneureclipsis tramot
Pseudoneureclipsis tramot là một loài Trichoptera thuộc họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Birresborn
Birresborn là một xã thuộc huyện Vulkaneifel, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã này có diện tích 20,88 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1218 người.
Pseudoneureclipsis tramot
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Pseudoneureclipsis
Birresborn
Birresborn nằm bên sông Kyll giữa Mürlenbach về phía nam và Gerolstein về phía bắc. Xã này có một nhà ga xe lửa trên tuyến Köln-Gerolstein-Trier.
Tham khảo
Thể loại:Xã của bang Rheinland-Pfalz Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Vulkaneifel
Quận Kiowa, Oklahoma
Quận Kiowa là một quận trong tiểu bang Oklahoma, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người. Năm 2007, ước tính dân số quận này là người.
Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích ki-lô-mét vuông, trong đó có km2 là diện tích đất, km2 là diện tích mặt nước.
Stichopogon bancrofti
Stichopogon bancrofti là một loài ruồi trong họ Asilidae. Stichopogon bancrofti được Hardy miêu tả năm 1934. Loài này phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Stichopogon
Bleckhausen
Bleckhausen là một xã thuộc huyện Vulkaneifel, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã này có diện tích 6,32 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 317 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của bang Rheinland-Pfalz Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Vulkaneifel
Quận Latimer, Oklahoma
Quận Latimer là một quận trong tiểu bang Oklahoma, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người. Năm 2007, ước tính dân số quận này là người.
Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích ki-lô-mét vuông, trong đó có km2 là diện tích đất, km2 là diện tích mặt nước.
Tham khảo
Thể loại:Quận của Oklahoma
Stichopogon obscurus
Stichopogon obscurus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Stichopogon obscurus được Hardy miêu tả năm 1928. Loài này phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Stichopogon
Ibrahim I
Ibrahim I (5 tháng 11 năm 1615 – 12 tháng 8 năm 1648) là vị hoàng đế thứ 18 của Đế quốc Ottoman từ năm 1640 cho đến 1648. Là một trong những vị hoàng đế nổi tiếng nhất của đế quốc Ottoman, ông có biệt hiệu là Deli Ibrahim (hay Ibrahim Deli) phản ánh chứng bệnh của ông.
Tiểu sử
Ibrahim ra đời năm 1615 tại Istanbul, là con trai của Ahmed I và Kösem Sultan người gốc Hy Lạp. Trước khi lên ngôi, Ibrahim được giam trong cấm cung. Năm 1640, Ibrahim lên ngôi sau khi Murad IV, người đã định giết Ibrahim trước khi qua đời (khi lên ngôi năm 1623, Murad IV đã xử tử 3 người em trai khác của ông). Ibrahim được xem là người bị suy nhược thần kinh, và cũng bị trầm cảm sau khi vua anh mất.
Dưới triều đại của Ibrahim I, đế quốc Ottoman gần như sụp đổ. Một cuộc chiến tranh giữa Ottoman và Venezia nổ ra, gọi là chiến tranh Crete. Năm 1648, Ibrahim bị hạ bệ, và con trai là Mehmed IV lên nối ngôi. Sultan Ibrahim bị giết chết vào năm đó.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sultan nhà Ottoman thế kỉ 17 Thể loại:Sinh năm 1615 Thể loại:Mất năm 1648 Thể loại:Sultan sinh ở Konstantiniyye
Pseudoneureclipsis truncata
Pseudoneureclipsis truncata là một loài Trichoptera trong họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi Thể loại:Pseudoneureclipsis
Soucé
Soucé là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 157 mét trên mực nước biển.
Brioude (quận)
Quận Brioude là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Haute-Loire, ở vùng Auvergne-Rhône-Alpes. Quận này có 9 tổng và 100 xã.
Các tổng
Các tổng của quận Brioude là:
Các xã
Các xã của quận Brioude, và mã INSEE là:
Liên kết ngoài
Brioude
Proasellus bellesi
Proasellus bellesi là một loài chân đều trong họ Asellidae. Loài này được Henry & Magniez miêu tả khoa học năm 1982.
Tham khảo
Thể loại:Proasellus
Navailles-Angos
Navailles-Angos là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền tây nam nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Pyrénées-Atlantiques
Bodenbach
Tham khảo
Thể loại:Xã của bang Rheinland-Pfalz Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Vulkaneifel
Garrincha
Manuel Francisco dos Santos (28 tháng 10 năm 1933 – 20 tháng 1 năm 1983) hay còn được biết đến với cái tên "Garrincha" (tiếng Bồ Đào Nha nghĩa là "con chim hồng tước nhỏ"), là một tiền vệ cánh, tiền đạo cánh bóng đá người Brasil, nổi tiếng vào những năm 50 với lối chơi đẹp mắt và cuốn hút. Ông được biết đến là chân sút có khả năng rê dắt bóng thiên tài và là một trong những cầu thủ xuất sắc nhất mọi thời đại.
Trong năm 1958 và 1962 Garrincha đã đoạt chức vô địch World Cup cùng đội tuyển bóng đá quốc gia Brasil (Tổng cộng các vòng World Cup vào năm 1958, 1962 tổng cộng 2 chức vô địch World Cup cùng Brasil sau khi ông giải nghệ). Tại World Cup 1962, khi Pelé gặp chấn thương, ông đã có công dẫn dắt đội tuyển lên ngôi vô địch, giành Quả bóng Vàng cho cầu thủ xuất sắc nhất giải, cũng như Quả bóng Vàng với việc dẫn đầu danh sách ghi bàn. Ông còn góp mặt trong Đội hình xuất sắc nhất giải năm đó. Năm 1994, Garrincha được ghi tên vào Đội hình xuất sắc nhất World Cup mọi thời đại. Brasil chưa bao giờ để thua trận nào khi trong đội hình có cả Garrincha và Pele.
Ở cấp độ câu lạc bộ, Garrincha chơi phần lớn trong sự nghiệp thi đấu chuyên nghiệp của mình cho đội bóng Brasil Botafogo. Ở Maracanã, phòng của đội chủ nhà được gọi là "Garrincha". Tại thủ đô Brasilia, sân Estádio Nacional Mané Garrincha được mang tên ông. Ông còn được coi là nguồn cảm hứng của tiếng hô "Olé" trên các sân vận động.
Năm 1999, ông đứng thứ bảy trong danh sách Cầu thủ của thế kỷ do FIFA bỏ phiếu. Ông còn là một thành viên của Đội hình của thế kỷ 20, và được giới thiệu vào Viện bảo tàng bóng đá Brasil.
Tiểu Sử
Manuel Francisco dos Santos sinh ra ở Magé thuộc Bang Rio de Janeiro. Anh là con thứ năm trong một gia đình nghèo gốc Mỹ bản địa. Cha của anh là một người nghiện rượu và Garrincha bị các vấn đề bẩm sinh: cột sống của anh bị biến dạng và đôi chân của anh bị cong. Ở tuổi trưởng thành, chân phải dài hơn chân trái 6 cm. Đó là trong thời tuổi trẻ của mình rằng ông dã đặt biệt danh là Garrincha (từ tên của một con chim nhỏ địa phương, mà thích chết hơn là bị bắt) do chị mình Rosa vì dáng đi của mình, sức sống của mình và nhân vật của mình. Anh còn được họ hàng đặt biệt danh là "Mané", vừa nhỏ bé của Manoel, nhưng cũng có nghĩa là "điên rồ" hoặc "đầu óc đơn giản" trong tiếng Bồ Đào Nha của Brazil.
Khuyết tật thể chất không giúp anh trở thành một cầu thủ bóng đá hàng đầu, vì vậy anh đã bị các nhà tuyển dụng bỏ qua trong thời niên thiếu. Ban đầu anh ấy cũng có vẻ ít quan tâm đến sự nghiệp chuyên nghiệp. Anh chơi ở nhiều đội khác nhau và thử sức ở các câu lạc bộ lớn của thành phố (Flamengo, Vasco de Gama và Fluminense) nhưng không được chọn vì dị tật. Cuối cùng anh ấy đã được phát hiện vào năm 1953 bởi cầu thủ Araty Viana của Botafogo, trong một trận đấu với đội bóng đá của nhà máy dệt nơi anh ấy làm việc, và xuất hiện trong ngày kiểm tra. Trong bài kiểm tra này, anh ấy đặc biệt tỏa sáng bởi kỹ thuật rê dắt điêu luyện của mình. Anh ấy được mời tập luyện cùng đội một và đặc biệt tỏa sáng trước hậu vệ trái của đội Brazil Nilton Santos. Người thứ hai nói: “Anh ấy đã khiến tôi khiêu vũ. Tôi đã yêu cầu chúng tôi thuê anh ấy và đưa anh ấy vào đội hình xuất phát. Tôi không bao giờ muốn đấu với anh ấy một lần nữa ”  . Huấn luyện viên Gentil Cardoso xác nhận việc tuyển dụng của mình, ký hợp đồng với một số ít đô la.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Garrincha lập hat-trick trong trận đấu đầu tiên của anh ấy với Botafogo.Tháng 7 năm 1953 chống lại Bonsucesso, và nhanh chóng khiến những người ủng hộ Botafogo mê mẩn với những pha đi bóng lắt léo của anh ấy, biện minh cho biệt danh của anh ấy là anh ấy có vẻ khó nắm bắt trên sân. Năm 1955, anh có trận ra mắt đội tuyển quốc gia. Năm 1957, với 20 bàn sau 26 trận, ông đã góp công lớn giúp đội bóng của mình giành chức vô địch Carioca. Cầu thủ Tele Santana của Fluminense được cho là thậm chí đã thách thức Nilton Santos trong những phút hấp hối của trận đấu quyết định (chiến thắng 6-2 tại Maracanã): “Bạn đã giành được danh hiệu, vì vậy hãy hỏi Garrincha về việc 'ngừng tra tấn các hậu vệ của chúng tôi ”. Kỹ năng rê bóng và nguồn gốc khiêm tốn của anh ấy khiến anh ấy trở thành một cầu thủ được tất cả mọi người yêu mến, những người mà những người ủng hộ xác định. Đơn giản, chỉnh chu và háo hức để giải trí cho công chúng, anh có biệt danh là "Niềm vui của mọi người"  . Botafogo đã được mời tham dự Fifa Club World Cup năm 1957, nơi ông và clb ở vị trí á quân sau FC Barcelona.
Trong những năm sau khi Brazil đăng quang thế giới 1958, Garrincha khẳng định mình là vũ khí sát thương của Botafogo, một trong những câu lạc bộ hay nhất thời điểm hiện tại cùng với Santos FC của Pelé. Danh tiếng của anh ấy là vô cùng lớn và anh ấy tham gia vô số trận đấu gala trên khắp thế giới, như chiến thắng trong giải đấu quốc tế Colombia năm 1960. Garrincha đang ở đỉnh cao trong trò chơi: anh ấy có thể lừa bóng đối thủ một cách dễ dàng và ghi bàn cũng như kiến ​​tạo. Câu lạc bộ của ông đã giành chức vô địch Carioca vào cuối năm 1961, Cúp vô địch Hoa Kỳ Rio-São Paulo vào đầu năm 1962 trước Santos FC của Pelé (3-0), sau đó giải đấu Rio-São Paulo, tiền thân của giải vô địch Brazil, tạiTháng 3 năm 1962, đã suýt trượt nó vào năm trước.
Khi trở về từ World Cup 1962, nơi anh đặc biệt tỏa sáng, anh xuất hiện trong vòng tay của ca sĩ nổi tiếng Elza Soares, khi anh đã kết hôn và là cha của nhiều đứa trẻ. Cuộc tình tai tiếng nhưng kéo dài, đến mức cả hai kết hôn. Các câu lạc bộ châu Âu cung cấp giám đốc điều hành Botafogo một tài sản để đủ khả năng cầu thủ người Brazil, nhưng không có lời đề nghị thành công. Câu lạc bộ này đã giữ được vương miện Carioca vào cuối năm 1962 và cũng như năm trước, Flamengo đã bị thất bại nặng nề trong trận đấu quyết định (3-0). Trước sự chứng kiến ​​của gần 160.000 khán giả, Garrincha tỏa sáng và lập cú đúp. Botafogo tiếp tục các chuyến du đấu của mình và đặc biệt đã vô địch giải đấu Paris danh giá vào năm 1963. . Đội Carioca lọt vào bán kết Copa Libertadores 1963 nhưng lần này để thua trước Santos. Pelé ghi bốn trong số năm bàn thắng cho đội của anh ấy trong cuộc đối đầu kép này.
Garrincha sớm bắt đầu sa sút không thể cưỡng lại được mà sự nổi tiếng của anh ấy càng khiến cho mọi thứ trở nên khủng khiếp hơn. Chứng nghiện rượu của anh ấy gây bất lợi cho thể chất của anh ấy, anh ấy thường xuyên bị chấn thương và khả năng rê dắt của anh ấy không bùng nổ như trước. Anh ta ngày càng chơi ít hơn (30 trận từ năm 1963 đến 1965) và chỉ đạt được thành tích hỗn hợp. Năm 1965, anh rời Botafogo sau mười hai mùa giải. Ở đó, anh ấy đã giành chức vô địch Carioca ba lần, và ghi 232 bàn sau 581 trận.
Được bảo vệ bởi sự nổi tiếng của mình, anh ấy đã ký hợp đồng vào năm 1966 với Corinthians, một câu lạc bộ lớn ở São Paulo, nhưng cũng không chơi ở đó. Phần còn lại là một cuộc xuống dốc chậm rãi vào môn thể thao địa ngục. Garrincha theo vợ Elza Soares đến châu Âu trong  chuyến du lịch của mình. Anh ký hợp đồng vào năm 1968 với câu lạc bộ Colombia Atlético Junior mà anh chỉ chơi một trận. Anh ấy trở lại Rio và tham gia với Flamengo nhưng chơi rất ít. Năm 1971, ông đã liên hệ với câu lạc bộ Red Star của Pháp, nhưng hai bên không thống nhất.
"Con chim" Garrincha bị rượu và các bệnh xương khớp ăn mòn. Tàn nhẫn, trầm cảm, liên quan đến tai nạn xe hơi (say rượu, Garrincha gần như va chạm với cha mình trong một chiếc xe hơi vào năm 1959, và theo một số nguồn tin đã giết chết mẹ của người vợ thứ hai Elza Soares), anh đã kết thúc sự nghiệp trong câu lạc bộ khiêm tốn của Olaria vào năm 1972. Một sự tôn vinh sôi động cho anh vào ngày 19 tháng 12 năm 1973 trong sân vận động Maracanã, trước hơn 130.000 khán giả, cho lễ tưng bừng nơi các nhà vô địch thế giới người Brazil năm 1970, với Mané ở cánh phải, chống lại tuyển chọn từ  phần còn lại của thế giới. Vào ngày này, khán giả chứng kiến ​​sự kết thúc của sự đau đớn của Garrincha.
Cái chết
Vì say rượu, Garrincha đã gây ra cái chết của mẹ vợ và suýt giết bố đẻ trong lúc lái xe. Vì say rượu, ông đánh đập vợ vào những cơn say, bị vợ bỏ, lấy vợ khác, lại bỏ, và lấy vợ khác một lần nữa. Cùng vì rượu, chứng viêm khớp của ngày một trầm trọng khiến ông sa sút không phanh. Cố gắng chơi bóng để có tiền uống rượu chỉ khiến tình hình tệ thêm.
Một ngày đầu năm 1983, khi 49 tuổi, ông uống không ngừng ở quán rượu rồi trở về nhà trong tình trạng say khướt. Ông không thể tỉnh lại một lần nữa. Ông qua đời trong bệnh viện như một gã da màu vô danh và không một xu dính túi.
Chỉ đến sáng hôm sau, tin tức lan ra, hàng chục ngàn người đổ đến bệnh viện để tiễn đưa ông. Họ đặt ông vào chiếc quan tài sang trọng và chở đến sân vận động Maracana, nơi chật kín người hâm mộ chờ xếp hàng ngắm nhìn "Chú chim nhỏ", "Thiên thần chân cong" hay "Niềm vui của mọi người" lần cuối.
Garrincha sẽ vĩ đại hơn nếu không tự hủy hoại mình bằng rượu. Thật ra thì ông đã vĩ đại rồi. Nhưng không có rượu, ông đã có thể tận hưởng sự vĩ đại của mình lâu hơn.
Sự nghiệp đội tuyển
Trận tứ kết, Brazil đụng đầu người Anh. Chính Garrincha là người mở tỷ số, trước khi bị Hitchens gỡ hòa cho đại diện châu Âu. Nhưng sau giờ nghỉ, Vava ghi một bàn thắng quan trọng giúp “Selecao” vượt lên. Để rồi đến phút 59, đích thân Garrincha “đóng chiếc đinh cuối cùng vào cỗ quan tài”, chôn vùi tham vọng bá vương thế giới của “Tam sư”. Vào bán kết, Brazil nội chiến Nam Mỹ với đội chủ nhà Chile. Tại sân vận động quốc gia ở Santiago, Garrincha chơi một trong những trận đấu hay nhất trong sự nghiệp của mình. Ông lại là nguồn cảm hứng với một cú đúp, giúp Brazil đánh bại đội chủ nhà 4-2. Không Pele, Brazil vẫn lọt đến chung kết.
Nhưng ĐT Tiệp Khắc của “Quả bóng vàng châu Âu” Josef Masopust đã nghiên cứu rất kỹ lối chơi của Brazil. Trận chung kết, đội bóng Đông Âu đã làm tốt nhiệm vụ kiểm tỏa Garrincha. Nhưng nhờ vậy, các đồng đội của ông là Amarildo, Zito và Vava đã cùng nhau ghi 3 bàn, giúp Brazil đả bại Tiệp Khắc 3-1.
Taphinellina pratti
Taphinellina pratti là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1890.
Tham khảo
Thể loại:Taphinellina
Mạch nước phun
Sự hình thành các mạch nước phun là do những điều kiện địa chất thủy văn đặc biệt, và vì vậy mạch nước phun cũng rất hiếm gặp trên Trái Đất. Nói chung những nơi có mạch nước phun nằm gần những vùng có núi lửa hoạt động, và hiện tượng mạch nước phun liên quan đến magma. Nói chung khi nước bề mặt thấm xuống lòng đất trung bình khoảng 2.000 mét thì nó sẽ tiếp xúc với đá nóng. Kết quả là xảy ra sự sôi nước áp lực tạo ra hiệu ứng mạch nước phun chứa nước nóng và hơi nước phun lên mặt đất.
Có khoảng một nghìn mạch nước phun tồn tại trên thế giới, gần một nửa nằm ở vườn quốc gia Yellowstone, Wyoming, Hoa Kỳ. Sự hoạt động phun trào của mạch nước phun có thể giảm dần thậm chí ngừng hẳn do các khoáng vật lắng đọng ở mạch phun theo thời gian, hoặc mạch nước phun thay đổi chức năng thành mạch nước nóng, bị ảnh hưởng của động đất và sự can thiệp của con người.
Sự phun trào thành tia, thường coi như những mạch nước phun, đã được quan sát thấy ở một số vệ tinh thuộc các hành tinh vòng ngoài của hệ Mặt Trời. Do áp suất của bầu khí quyển các vệ tinh thấp, những phun trào này chỉ chứa hơi mà không có chất lỏng; có thể quan sát thấy chúng dễ dàng do hơi phun ra có lẫn các hạt bụi và băng. Tia hơi nước đã được quan sát gần cực nam của vệ tinh Enceladus của Sao Thổ, trong khi sự phun trào nitrogen đã được phát hiện thấy trên vệ tinh Triton của Sao Hải Vương. Cũng có những dấu hiệu của phun trào cacbon dioxide ở mũ băng cực nam của Sao Hỏa. Trong hai trường hợp sau, thay vì nguyên nhân do năng lượng địa nhiệt, những phun trào này dường như dựa trên nhiệt lượng Mặt Trời thông quan hiệu ứng nhà kính trạng thái rắn.
Tên
Từ geyser bắt nguồn từ Geysir, là tên một vụ phun trào của mạch nước ngầm tại Haukadalur, Iceland; cái tên này bắt nguồn từ động từ geysa trong tiếng Iceland, và có nghĩa là "phun ra" trong tiếng Bắc Âu cổ.
Sự hình thành và chức năng
alt=Water and steam erupting from rocky, barren ground. Fir trees in the background.|[[Mạch nước phun Steamboat ở Vườn quốc gia Yellowstone|thumb|250px]]
Mạch nước phun là những đặc điểm địa chất tạm thời. Các mạch nước phun thường liên kết với các khu vực núi lửa. Khi các dòng nước nóng lên thì áp suất sẽ đẩy một cột nước và khí có nhiệt độ rất cao lên mặt đất qua hệ thống ống nước bên trong của mạch nước. Đặc biệt, sự hình thành của các mạch nước phun đòi hỏi sự kết hợp của ba điều kiện địa chất thường thấy trong địa hình núi lửa.
Sức nóng dữ dội
Nhiệt lượng cần thiết cho sự hình thành mạch nước phun xuất phát từ magma gần bề mặt Trái Đất. Thực tế, các mạch nước phun cần nhiệt nhiều hơn những mạch nước được tìm thấy gần bề mặt Trái Đất chính là lý do chúng liên kết với núi lửa hoặc các khu vực núi lửa. Áp suất gặp phải những nơi có nước nóng làm cho điểm sôi của nước cao hơn nhiều so với áp suất khí quyển bình thường.
Hệ thống dẫn nước
Để nước nóng hình thành một mạch nước phun, thì một hệ thống dẫn nước bao gồm các vết nứt, vết gãy, khoảng xốp, và đôi khi là các lỗ trống. Điều này còn cần cả một hồ chứa để giữ nước trong khi nước đang được làm nóng. Các mạch nước phun thường được sắp thẳng hàng theo các vết đứt gãy. Sự co thắt trong hệ thống rất cần thiết cho việc hình thành áp suất trước khi phun trào.
Sự phun trào
Hoạt động của mạch nước phun, cũng giống như hoạt động của tất cả các mạch nước nóng, là do nước trên bề mặt dần dần thấm xuống mặt đất cho đến khi gặp đá bị nung nóng bởi magma. Sau đó, nước được nung nóng bởi năng lượng địa nhiệt quay trở lại mặt đất bằng cách đối lưu thông qua các lớp đá xốp và bị nứt. Các mạch nước phun khác so với các mạch nước nóng không phun trào trong cấu trúc ngầm của chúng, bao gồm một lỗ thông hơi nhỏ trên mặt đất được kết nối với một hoặc nhiều ống hẹp dẫn đến hồ chứa nước ngầm và các lớp đá được nén chặt vào nhau bởi áp suất.
Khi mạch nước phun đầy, nước ở đầu cột nguội dần, nhưng vì sự chật hẹp của kênh, nên không thể làm lạnh đối lưu của nước trong hồ chứa. Nước ở trên mát hơn và nó ép dòng nước nóng ở bên dưới, không giống như nắp của một nồi áp suất, nó cho phép nước trong hồ chứa trở nên quá nóng, nghĩa là giữ trạng thái lỏng ở nhiệt độ cao hơn áp suất chuẩn của điểm sôi.
Sau đó, nhiệt độ của nước ở gần đáy của mạch nước phun tăng đến điểm bắt đầu sôi sau đó đẩy các bọt khí lên đỉnh của cột nước. Khi chúng xuyên qua lỗ thông hơi, một lượng nước tràn ra hoặc văng ra, làm giảm trọng lượng của cột và do đó gây áp lực lên mặt nước. Với sự giải phóng áp suất này, nước sẽ trở nên cực nóng rồi nhanh chóng chuyển thành hơi nước và sôi dữ dội khắp cột nước. Kết quả là bọt nước vỡ ra thành hơi nước và nước nóng và sau đó phun ra khỏi ống thông hơi của mạch nước.
Cuối cùng, nước còn lại trong các mạch nước lạnh dần xuống dưới điểm sôi và vụ phun trào kết thúc; nước nóng dưới mặt đất bắt đầu chảy trở lại vào hồ chứa, và toàn bộ chu trình này bắt đầu lại. Thời gian phun trào và thời gian giữa các vụ phun trào kế tiếp của các mạch nước phun rất khác nhau; Strokkur ở Iceland phun trào vài giây trong mỗi vài phút, trong khi mạch nước phun Grand ở Hoa Kỳ phun trào lên đến 10 phút mỗi 8-12 giờ.
Phân loại chung
Có hai loại mạch nước phun: mạch nước phun hình vòi mà nước phun ra từ các bể nước, điển hình là trong một loạt các vụ nổ lớn, thậm chí dữ dội; và các mạch nước phun hình nón phun ra từ các hố vỡ và các mô đất của silic thiêu kết (bao gồm geyserite), thường ở các vùng than non cố định, có thể kéo dài từ vài giây đến vài phút. Old Faithful, mạch phun nước nổi tiếng nhất tại Vườn quốc gia Yellowstone, là một ví dụ về mạch nước phun hình nón. Grand Geyser, là mạch nước phun cao nhất trên Trái Đất mà có thể dự đoán được, (mặc dù Geysir ở Iceland cao hơn, nhưng không thể dự đoán), cũng tại Vườn quốc gia Yellowstone, là một ví dụ của mạch nước phun hình vòi.
Có rất nhiều khu vực núi lửa trên thế giới có mạch nước nóng, hố bùn và lỗ phun khí, nhưng có rất ít mạch nước phun trào. Sự hiếm hoi này là do những lực có cường độ cao nhất thời phải xảy ra đồng thời để mạch nước tồn tại. Ví dụ, ngay cả khi các điều kiện cần thiết khác tồn tại, nếu cấu trúc đá bị lỏng lẻo, vụ phun trào sẽ ăn mòn các kênh và nhanh chóng phá hủy bất kỳ mạch nước phun mới.
Kết quả là, hầu hết các mạch nước phun hình thành ở những nơi có đá núi lửa rhyolit tan trong nước nóng và hình thành các mỏ khoáng vật gọi là silic thiêu kết, hoặc geyserite, dọc theo bên trong hệ thống dẫn nước rất nhỏ. Theo thời gian, những lớp trầm tích này làm các bức tường vững chắc hơn bằng cách kết hợp các lớp đá dính chặt với nhau, do đó nó cho phép các mạch nước phun tiếp tục hoạt động, như đã đề cập trong phần trước.
Các mạch nước phun là những hiện tượng thiên nhiên mà nếu điều kiện thay đổi, chúng có thể không hoạt động hoặc bị tuyệt chủng. Nhiều mạch nước đã bị phá hủy đơn giản bởi vì con người đã ném các mảnh vụn vào các mạch nước phun, trong khi những mạch nước phun khác đã ngừng phun trào do việc thoát nước bởi các nhà máy điện địa nhiệt. Tuy nhiên, Great Geysir của Iceland đã có những giai đoạn phun trào và ngừng phun trào. Trong suốt thời gian ngừng phun trào kéo dài, đôi khi sự phun trào là nhân tạo - thường vào những dịp đặc biệt - bằng cách bổ sung các chất hoạt động bề mặt vào nước.
Sinh vật học
alt=Surreal blue pool surround by orange border on a purple ground.|thumb|300px|[[Hyperthermophiles tạo nên một số màu sắc tươi sáng cho mạch nước nóng Grand Prismatic, vườn quốc gia Yellowstone]]
Các màu sắc đặc trưng của mạch nước phun bắt nguồn từ những điều kiện cực kỳ khắc nghiệt, nhưng sự sống thường được tìm thấy trong chúng (và ở các môi trường nóng khác) dưới dạng các sinh vật nhân sơ nhiệt đới. Không có sinh vật nhân chuẩn nào được biết đến ngày hôm nay có thể sống sót ở nhiệt độ trên 60 °C (140 °F).
Trong thập niên 60, khi sự nghiên cứu về sinh vật học của các mạch nước phun lần đầu tiên được trình bày, các nhà khoa học đã tin chắc rằng không có sự sống nào có thể tồn tại ở nhiệt độ tối đa là 73 °C (163 °F) – giới hạn trên của sự sống vi khuẩn lam, bởi vì cấu trúc tế bào then chốt của các protein và DNA sẽ bị phá hủy. Nhiệt độ tối ưu cho vi khuẩn nhiệt đới thậm chí còn thấp hơn, trung bình khoảng 55 °C (131 °F).
Tuy nhiên, các quan sát đã chứng minh rằng sự sống thực sự có thể tồn tại ở nhiệt độ cao và thậm chí một số vi khuẩn còn thích nhiệt độ cao hơn điểm sôi của nước. Hàng chục loại vi khuẩn như vậy được biết đến. Các thermophiles thích nhiệt độ từ 50 đến 70 °C (122 đến 158 °F), trong khi các hyperthermophiles phát triển nhanh hơn ở nhiệt độ cao lên đến 80 đến 110 °C (176 đến 230 °F). Vì chúng có các enzyme ổn định nhiệt có khả năng duy trì hoạt động của chúng ngay cả ở nhiệt độ cao, chúng đã được sử dụng như một công cụ gia nhiệt rất quan trọng trong y học và công nghệ sinh học, ví dụ trong sản xuất kháng sinh, chất dẻo, chất tẩy rửa (bằng cách sử dụng enzyme lipase ổn định nhiệt, pullulanase và protease), và các sản phẩm lên men (ví dụ như etanol nhân tạo). Trong số này, sinh vật được phát hiện đầu tiên và quan trọng nhất đối với công nghệ sinh học là Thermus aquaticus. Trên thực tế, những vi khuẩn đang tồn tại đã phóng đại trí tưởng tượng của chúng ta về sự sống trên các thiên thể khác, cả trong và ngoài hệ mặt trời.
Những khu vực chính của mạch nước phun và sự phân bố
alt=Map showing that locations of geysers tend to cluster in specific areas of the world.|300px|thumb|right|Sự phân bố của các mạch nước phun chính trên thế giới.
Những mạch nước phun khá là hiếm, chúng đòi hỏi sự kết hợp giữa nước, nhiệt và hệ thống dẫn nước tự nhiên. Sự kết hợp này chỉ tồn tại ở một vài nơi trên Trái Đất.
Vườn quốc gia Yellowstone, Hoa Kỳ
Yellowstone là địa điểm có mạch nước phun lớn nhất thế giới, chứa hàng ngàn mạch nước nóng và khoảng 300 đến 500 mạch nước phun. Đây là nơi chiếm một nửa số lượng các mạch nước phun trên toàn thế giới trong 9 lưu vực của nó. Nó nằm chủ yếu ở Wyoming, Mỹ, với những phần nhỏ ở Montana và Idaho. Yellowstone bao gồm những mạch nước phun hoạt động nhiều nhất thế giới (mạch nước phun Steamboat trong Lưu vực sông Norris), cũng như mạch nước phun Old Faithful nổi tiếng, mạch nước phun Beehive, mạch nước phun Giantess, mạch nước phun Lion, mạch nước phun Plume, mạch nước phun Aurum, mạch nước phun Castle, mạch nước phun Sawmill, mạch nước phun Grand, mạch nước phun Oblong, mạch nước phun Giant, mạch nước phun Daisy, mạch nước phun Grotto, mạch nước phun Fan & Mortar, và mạch nước phun Riverside. Tất cả đều nằm trong Upper Geyser Basin có chứa gần 180 mạch nước phun.
Thung lũng mạch nước phun, Nga
Thung lũng mạch nước phun ("Dolina Geiserov" trong tiếng Nga) nằm ở bán đảo Kamchatka của Nga là khu vực mạch nước phun duy nhất ở lục địa Á-Âu và là nơi có mật độ mạch nước phun cao thứ hai trên thế giới. Khu vực này được phát hiện và khám phá bởi Tatyana Ustinova vào năm 1941. Có khoảng 200 mạch nước phun tồn tại trong khu vực cùng với nhiều mạch nước nóng và các giếng phun vĩnh cửu. Khu vực này được hình thành do sự hoạt động mạnh mẽ của núi lửa. Sự phun trào đặc biệt là một trong những đặc tính quan trọng của các mạch nước phun. Hầu hết các mạch nước phun trào theo nhiều góc độ, và chỉ có rất ít các mạch nước phun hình nón tồn tại ở nhiều khu vực khác trên thế giới. Vào ngày 3 tháng 6 năm 2007, một trận lũ bùn lớn đã ảnh hưởng tới 2/3 thung lũng. Sau đó, báo cáo cho rằng một hồ nước nhiệt đang hình thành trên đó. Vài ngày sau, lượng nước theo quan sát cho thấy đã giảm đi phần nào, bộc lộ một số đặc tính chìm. Mạch nước phun Velikan, một trong những khu vực lớn nhất, không bị chôn vùi trong đó và gần đây đã phát hiện thấy hoạt động của nó.
EI Tatio, Chile
alt=Video of bubbling geyser, with sound.|thumb|right|Một mạch nước đang sôi sục ở khu vực mạch nước phun [[El Tatio]] Bài viết chi tiết: El Tatio
Cái tên "EI Tatio" bắt nguồn từ ngôn ngữ Quechua có nghĩa là lò nướng. EI Tatio toạ lạc ở các thung lũng cao trên dãy Andes được bao quanh bởi nhiều núi lửa đang hoạt động ở Chile, Nam Mỹ ở độ cao khoảng 4.200 mét (13.800 ft) so với mực nước biển trung bình. Thung lũng này có khoảng gần 80 mạch nước phun nước hiện nay. Nó đã trở thành khu vực mạch nước phun lớn nhất ở Nam bán cầu sau sự phá hủy của nhiều mạch nước phun ở New Zealand, và là khu vực lớn thứ ba trên thế giới. Đặc điểm nổi bật của các mạch nước phun này là độ cao của mực nước phun trào của chúng rất thấp, cao nhất chỉ 6 mét (20 ft), nhưng cột nước có thể cao hơn tới 20 mét (66 ft). Độ cao trung bình của mực nước phun trào tại EI Tatio là khoảng 750 mm (30 inch).
Vùng núi lửa Taupo, New Zealand
Bài chi tiết: Vùng núi lửa Taupo
Iceland
Do núi lửa ở Iceland có tần suất hoạt động cao, đó là nơi tập trung một số mạch nước nổi tiếng trên thế giới. Các mạch nước phun và mạch nước nóng phân bố trên khắp hòn đảo. Đa số nằm ở Haukadalur. Chúng còn được biết là đã tồn tại ở ít nhất 12 khu vực khác trên đảo. Great Geysir lần đầu tiên phun trào vào thế kỷ 14, từ đó hình thành thuật ngữ geyser. Vào năm 1896, Geysir hầu như không hoạt động trước khi trận động đất năm đó gây ra vụ phun trào, xảy ra vài lần trong ngày, nhưng vào năm 1916, tất cả các vụ phun trào đều chấm dứt. Trong suốt phần lớn thế kỷ 20, các vụ phun trào, thường là sau động đất, xảy ra liên tục. Mạch nước được cải tiến nhân tạo và các vụ phun trào được tạo ra bằng xà phòng vào những dịp đặc biệt. Các trận động đất vào tháng 6 năm 2000 sau đó đã một lần nữa kích hoạt chúng một thời gian nhưng hiện tại không còn phun trào nữa. Strokkur, mạch nước phun gần đó, phun trào mỗi 5-8 phút với độ cao khoảng 30 mét (98 ft).