cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cơ học lượng tử
Liên hệ với thuyết tương đối tổng quát
Mặc dù các dự đoán của cả cơ học lượng tử và thuyết tương đối tổng quát đã được kiểm nghiệm nhiều lần bằng các chứng cứ thực nghiệm phức tạp và chặt chẽ, dạng thức luận của chúng lại mâu thuẫn với nhau và chúng đã được chứng minh là cực kỳ khó hợp nhất được với nhau thành một lý thuyết nhất quán và thống nhất. Hấp dẫn là rất nhỏ trong nhiều phạm vi của vật lý hạt, do đó sự thống nhất giữa thuyết tương đối rộng và cơ học lượng tử không phải là một vấn đề cấp bách trong các ứng dụng thực tế. Tuy nhiên, hiện chưa có một lý thuyết đúng đắn về hấp dẫn lượng tử là một vấn đề quan trọng trong vũ trụ học vật lý và sự tìm kiếm của các nhà vật lý đi đến một "lý thuyết vạn vật" (TOE) tao nhã. Do đó, mục tiêu giải quyết được những mâu thuẫn giữa hai lý thuyết là một trong những mục tiêu lớn của vật lý thế kỷ 20 và thế kỷ 21. Thuyết TOE sẽ kết hợp không chỉ các mô hình của vật lý hạt hạ nguyên tử nhưng cũng cho phép suy ra bốn lực trong tự nhiên từ một lực thống nhất hoặc một hiện tượng.
Một đề xuất nổi bật đó là lý thuyết dây, lý thuyết cho rằng các hạt điểm của vật lý hạt được thay thế bằng các đối tượng một chiều được gọi là dây. Lý thuyết dây miêu tả cách mà những dây này lan truyền trong không gian và tương tác với nhau. Trên những phạm vi khoảng cách lớn hơn phạm vi của dây, một dây sẽ trông giống như một hạt cơ bản bình thường, với khối lượng, điện tích, và các tính chất khác được xác định bởi các trạng thái rung động của dây. Trong lý thuyết dây, một trong nhiều các trạng thái rung động của dây tương ứng với hạt graviton, một hạt lượng tử truyền lực hấp dẫn.
Một lý thuyết phổ biến khác đó là hấp dẫn lượng tử vòng (LQG), lý thuyết miêu tả các tính chất lượng tử của hấp dẫn cũng như miêu tả không thời gian lượng tử. LQG cố gắng hợp nhất và chấp nhận cơ học lượng tử chuẩn và thuyết tương đối rộng chuẩn. Lý thuyết này miêu tả không gian như một tấm vải cực kỳ mịn được dệt bằng những vòng khép kín hữu hạn gọi là mạng lưới spin. Sự tiến triển của một mạng lưới spin theo thời gian được gọi là bọt spin. Độ dài đặc trưng của bọt spin bằng độ dài Planck, xấp xỉ 1,616×10−35 m, do vậy các độ dài và kích thước nhỏ hơn độ dài Planck không có ý nghĩa trong LQG.
Ý nghĩa triết học
Kể từ khi ra đời, nhiều khía cạnh phản trực giác và kết quả của cơ học lượng tử đã gây ra các cuộc tranh luận triết học mạnh mẽ và nhiều cách giải thích khác nhau. Các lập luận tập trung vào bản chất xác suất của cơ học lượng tử, những khó khăn với sự suy sụp hàm sóng và vấn đề đo lường liên quan, và tính phi định xứ lượng tử. Có lẽ sự đồng thuận duy nhất tồn tại về những vấn đề này là không có sự đồng thuận nào cả. Richard Feynman từng nói, "Tôi nghĩ tôi có thể tự tin khi nói rằng không ai hiểu cơ học lượng tử." Theo Steven Weinberg, "Theo quan điểm của tôi, hiện nay không có cách giải thích nào hoàn toàn thỏa đáng về cơ học lượng tử."
Quan điểm của Niels Bohr, Werner Heisenberg và của các nhà vật lý khác thường được nhóm lại với nhau bằng cách "giải thích Copenhagen". Theo những quan điểm này, bản chất xác suất của cơ học lượng tử không phải là một đặc điểm tạm thời mà cuối cùng sẽ bị thay thế bởi một lý thuyết xác định, mà thay vào đó là sự từ bỏ ý tưởng cổ điển về "quan hệ nhân quả". Bohr đặc biệt nhấn mạnh rằng bất kỳ ứng dụng nào được xác định rõ ràng của hình thức luận cơ lượng tử phải luôn tham chiếu đến cách sắp xếp thí nghiệm, do bản chất bổ sung của bằng chứng thu được trong các tình huống thí nghiệm khác nhau. Cách giải thích kiểu Copenhagen vẫn còn phổ biến trong thế kỷ 21.
Bản thân Albert Einstein, một trong những người sáng lập thuyết lượng tử, đã gặp khó khăn khi lý thuyết rõ ràng không tuân theo một số nguyên lý siêu hình được ưa thích, như tính tất định và tính định xứ. Những cuộc trao đổi lâu dài của Einstein với Bohr về ý nghĩa và trạng thái của cơ học lượng được biết đến là tranh luận Bohr–Einstein. Einstein tin rằng bên dưới cơ học lượng tử phải có một lý thuyết không cho phép tồn tại tác dụng ở một khoảng cách từ xa (action at a distance). Ông cho rằng cơ học lượng tử là lý thuyết chưa đầy đủ, lý thuyết có giá trị đúng nhưng chưa ở mức cơ bản, tương tự như nhiệt động lực học là đúng, nhưng lý thuyết cơ bản bên dưới nó là cơ học thống kê. Năm 1935, Einstein và các cộng sự Boris Podolsky và Nathan Rosen công bố lập luận cho rằng nguyên lý định xứ hàm ý sự không hoàn chỉnh của cơ học lượng tử, sau đó một thí nghiệm tưởng tượng được đặt tên là nghịch lý Einstein–Podolsky–Rosen. Năm 1964, John Bell đã chỉ ra rằng nguyên lý định xứ của EPR, cùng với thuyết tất định, thực sự không tương thích với cơ học lượng tử: chúng ngụ ý những ràng buộc đối với các mối tương quan tạo ra bởi các hệ thống khoảng cách, ngày nay được gọi là các bất đẳng thức Bell, có thể bị vi phạm bởi các hạt vướng víu. Kể từ đó đã có một số thí nghiệm được thực hiện để kiểm tra các mối tương quan này, với kết quả thu được đúng là chúng vi phạm bất đẳng thức Bell, và do vậy bác bỏ sự kết hợp giữa tính định xứ và thuyết tất định.
Lý thuyết De Broglie–Bohm chỉ ra có thể viết lại hình thức luận của cơ học lượng tử để cho nó tương thích với thuyết tất định, nhưng với giá làm cho lý thuyết thể hiện rõ tính phi định xứ. Nó không chỉ quy một hàm sóng cho một hệ thống vật lý, mà còn cho một vị trí thực, tiến triển một cách xác định theo một phương trình hướng dẫn phi cục bộ. Sự tiến triển của một hệ thống vật lý được cho bởi ở mọi thời gian từ phương trình Schrödinger cùng với phương trình hướng dẫn; do vậy không bao giờ có sự suy sụp của hàm sóng. Điều này giải quyết vấn đề đo lường.
Cách giải thích đa thế giới của Everett, đưa ra vào năm 1956, cho rằng mọi xác suất miêu tả bởi thuyết lượng tử đồng thời xuất hiện trong một đa vũ trụ chứa các vũ trụ song song độc lập với nhau. Đây là hệ quả của việc xóa bỏ tiên đề về sự suy sụp bó sóng. Mọi trạng thái khả dĩ của hệ được đo và thiết bị đo, cùng với người quan sát, được biểu diễn trong sự chồng chập lượng tử vật lý thực. Trong khi đa vũ trụ là tất định, chúng ta chỉ nhận thức các hành xử phi tất định bị chi phối bởi các xác suất, bởi vì chúng ta không quan sát được đa vũ trụ một cách tổng thể, mà chỉ có thể quan sát được một vũ trụ song song ở một thời điểm. Chính xác cách thức hoạt động của điều này đã là chủ đề của nhiều cuộc tranh luận. Một số nỗ lực đã được thực hiện để hiểu điều này và rút ra quy tắc Born, mà không có sự đồng thuận về việc liệu chúng có thành công hay không.
Cơ học lượng tử quan hệ (Relational quantum mechanics) xuất hiện vào cuối thập niên 1990 như là một thuyết phái sinh hiện đại của những ý tưởng kiểu Copenhagen, và QBism được phát triển ở một vài năm về sau.
Lịch sử
Vào đầu thế kỷ 19, các nghiên cứu khoa học của John Dalton và Amedeo Avogadro đã giúp củng cố thuyết nguyên tử của vật chất, một ý tưởng mà về sau được James Clerk Maxwell, Ludwig Boltzmann và nhiều nhà khoa học khác tiếp tục xây dựng để hình thành nên thuyết động học chất khí. Những kết quả của thuyết động học đã phần nào làm sáng tỏ quan điểm rằng vật chất được cấu tạo bởi nguyên tử, song, lý thuyết này vẫn còn những thiếu sót chỉ có thể giải quyết được nhờ sự phát triển của cơ học lượng tử. Dù khái niệm ban đầu về nguyên tử từ triết học Hy Lạp cho rằng chúng là đơn vị không thể chia nhỏ – cụm từ "nguyên tử" lấy từ nguyên gốc trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là "không cắt nhỏ được" – nhưng thế kỷ 19 đã chứng kiến sự xuất hiện các giả thuyết về cấu trúc hạ nguyên tử. Một thành tựu quan trọng liên quan vấn đề này là quan sát của Michael Faraday năm 1838 về một lớp sáng được tạo ra nhờ phóng điện bên trong một ống thủy tinh chứa khí ở áp suất thấp. Công trình của Faraday sau đó tiếp tục được phát triển bởi Julius Plücker, Johann Wilhelm Hittorf và Eugen Goldstein dẫn đến sự nhận diện tia âm cực, vốn được J. J. Thomson phát hiện có chứa các hạt hạ nguyên tử mà về sau được gọi là electron.
Vấn đề bức xạ vật đen được Gustav Kirchhoff khám phá vào năm 1859. Đến năm 1900, Max Planck đưa ra giả thuyết rằng năng lượng được bức xạ và hấp thụ trong các "lượng tử" (hay gói năng lượng) rời rạc khớp chính xác với các dạng bức xạ vật đen quan sát được. Từ lượng tử bắt nguồn từ tiếng Latinh, có nghĩa là "lớn như thế nào" hoặc "bao nhiêu". Theo Planck, các đại lượng năng lượng có thể được coi chia thành các "phần tử" có độ lớn (E) tỷ lệ với tần số (ν) của chúng: với h là hằng số Planck. Planck thận trọng nhấn mạnh rằng đây chỉ là một khía cạnh của quá trình hấp thụ và phát xạ bức xạ và không phải là thực tại vật lý của bức xạ. Trên thực tế, ông coi giả thuyết lượng tử của mình là một thủ thuật toán học để có được câu trả lời đúng hơn là một khám phá lớn. Tuy nhiên, vào năm 1905, Albert Einstein đã giải thích giả thuyết lượng tử của Planck một cách thực tế và sử dụng nó để giải thích hiệu ứng quang điện, trong đó việc chiếu ánh sáng vào một số vật liệu nhất định có thể đẩy electron ra khỏi vật liệu. Niels Bohr sau đó đã phát triển ý tưởng của Planck về bức xạ thành một mô hình nguyên tử hydro mà đã dự đoán thành công các vạch quang phổ của hydro. Einstein phát triển thêm ý tưởng này để chỉ ra rằng một sóng điện từ như ánh sáng cũng có thể được mô tả như dạng hạt (sau này được gọi là photon), với một lượng năng lượng rời rạc phụ thuộc vào tần số của nó. Trong bài báo của ông "Về lý thuyết lượng tử của bức xạ," Einstein đã mở rộng sự tương tác giữa năng lượng và vật chất để giải thích sự hấp thụ và phát xạ năng lượng của các nguyên tử. Mặc dù vào thời điểm đó, thuyết tương đối rộng của ông đã làm lu mờ vấn đề này, bài báo này đã trình bày rõ cơ chế cơ bản của sự phát xạ kích thích, mà trở thành cơ chế cơ bản của laser về sau.
Giai đoạn này được biết đến như là thuyết lượng tử cũ. Không bao giờ hoàn chỉnh hoặc tự nhất quán, lý thuyết lượng tử cũ đúng hơn là một tập hợp các hiệu chỉnh heuristic đối với cơ học cổ điển. Lý thuyết hiện nay được hiểu là một phép gần đúng bán cổ điển đối với cơ học lượng tử hiện đại. Các kết quả đáng chú ý từ thời kỳ này bao gồm, ngoài công trình của Planck, Einstein và Bohr đã đề cập ở trên, công trình của Einstein và Peter Debye về nhiệt dung riêng của chất rắn, chứng minh của Bohr và Hendrika Johanna van Leeuwen rằng vật lý cổ điển không thể giải thích cho hiện tượng nghịch từ, và sự mở rộng của Arnold Sommerfeld về mô hình Bohr để bao gồm các hiệu ứng tương đối tính đặc biệt.
left|thumb|upright=1.15|[[Hội nghị Solvay năm 1927 tại Brussels là hội nghị vật lý thế giới lần thứ năm.]] Vào giữa những năm 1920, cơ học lượng tử đã được phát triển để trở thành lý thuyết tiêu chuẩn cho vật lý nguyên tử. Năm 1923, nhà vật lý người Pháp Louis de Broglie đưa ra lý thuyết của mình về sóng vật chất bằng cách phát biểu rằng các hạt có thể biểu hiện các đặc tính của sóng và ngược lại. Dựa trên cách tiếp cận của de Broglie, cơ học lượng tử hiện đại ra đời vào năm 1925, khi các nhà vật lý người Đức Werner Heisenberg, Max Born, và Pascual Jordan phát triển cơ học ma trận và nhà vật lý người Áo Erwin Schrödinger phát minh ra cơ học sóng. Born đã giới thiệu cách giải thích xác suất của hàm sóng Schrödinger vào tháng 7 năm 1926. Do đó, toàn bộ lĩnh vực vật lý lượng tử đã xuất hiện, dẫn đến việc nó được chấp nhận rộng rãi hơn tại hội nghị Solvay lần thứ năm vào năm 1927.
Đến năm 1930, cơ học lượng tử đã được David Hilbert, Paul Dirac và John von Neumann thống nhất và toán học hóa hơn nữa với sự nhấn mạnh nhiều hơn vào phép đo, bản chất thống kê của kiến thức về thực tế của chúng ta và suy đoán triết học về 'người quan sát'. Kể từ đó, nó đã thâm nhập vào nhiều ngành, bao gồm hóa học lượng tử, điện tử lượng tử, quang học lượng tử và khoa học thông tin lượng tử. Nó cũng cung cấp một khuôn khổ hữu ích cho nhiều đặc điểm của bảng tuần hoàn các nguyên tố hiện đại, và mô tả hành vi của các nguyên tử trong quá trình liên kết hóa học và dòng electron trong chất bán dẫn máy tính, và do đó đóng vai trò quan trọng trong nhiều công nghệ hiện đại. Trong khi cơ học lượng tử được xây dựng để mô tả thế giới rất nhỏ, nó cũng cần thiết để giải thích một số hiện tượng vĩ mô chẳng hạn như chất siêu dẫn và siêu lỏng.
Đọc thêm
Những tài liệu sau đây do các nhà vật lý học biên soạn cung cấp thông tin về lý thuyết lượng tử cho độc giả không chuyên, sử dụng ít khái niệm kỹ thuật. Sách chuyên ngành cao cấp hơn:
Eidmannella rostrata
Tham khảo
Thể loại:Eidmannella
Kỳ đà cây đốm
Kỳ đà Timor hay Kỳ đà cây đốm (danh pháp khoa học: Varanus timorensis) là một loài kỳ đà bản địa đảo đông và đông Timor. Kỳ đà Timor nói chung là một màu xanh lá cây đậm hoặc gần như đen, với đốm màu vàng nhẹ dọc theo lưng và màu vàng rơm nhẹ ở mặt dưới của nó. Chúng có một mũi nhọn, thị lực rất tốt, thính lực rất tốt, hàm răng sắc nhọn, và một cái đuôi dài. Chúng cũng có móng vuốt dài và sắc nhọn thích hợp để leo. Loài này phát triển đến chiều dài 61–68 cm, và cân nặng khoảng 100 đến 350 gram. Kỳ đà Timor là thằn lằn sống trên cây, ban ngày. Chế độ ăn uống của chúng bao gồm nhiều loại thức ăn khác nhau, bao gồm: côn trùng, bọ cạp, loài gặm nhấm nhỏ, và các loài bò sát khác, chẳng hạn như tắc kè và rắn nhỏ. Mùa sinh sản diễn ra từ tháng 12 - tháng 3, và mỗi tổ đẻ đến 11 quả trứng và ấp trứng từ 3-4 tháng, tùy thuộc vào nhiệt độ trung bình. Con non dài khoảng 5 inch, nhưng phát triển nhanh chóng. Kỳ đà Timor được tìm thấy ở Indonesia, đặc biệt là các đảo Timor, Savu và Rote, và ở Đông Timor.
Tham khảo
T Thể loại:Động vật Đông Timor Thể loại:Động vật được mô tả năm 1831 T Thể loại:Động vật bò sát Indonesia
Sao từ
Đặc điểm
Các chấn động trên bề mặt sao từ gây ra biến đổi bản thân ngôi sao và từ trường bao quanh nó, thường dẫn đến các vụ bùng phát tia gamma đã từng được ghi nhận trên Trái Đất năm 1979, 1998 và 2004.
Sự hình thành
Trong siêu tân tinh, ngôi sao chủ co lại thành sao neutron, từ trường của nó tăng đột ngột theo cường độ (cứ giảm một nửa kích thước của một đường thì từ trường tăng lên 4 lần). Duncan và Thompson đã tính được từ trường của sao neutron, thông thường là 108 tesla, thông qua cơ chế "máy phát điện", giá trị này đã tăng lên nhiều, tới khoảng 1011 tesla (hay 1015 gauss). Kết quả là hình thành một sao từ.
Siêu tân tinh có thể mất đi 10% khối lượng của nó trong quá trình bùng nổ. Để những sao có khối lượng lớn gấp 10 đến 30 lần khối lượng Mặt Trời không bị co luôn thành hố đen, khối lượng của chúng phải bị giảm đi một lượng đáng kể, thậm chí đến 80% khối lượng ban đầu.
Ước chừng cứ 10 vụ nổ siêu tân tinh thì có một sao từ chứ không nhiều như sao neutron hay sao xung thường thấy.
Vào ngày 21 tháng 2 năm 2008, các nhà nghiên cứu thuộc NASA và trường Đại học McGill thông báo đã tìm ra một sao neutron tạm thời biến đổi từ sao xung thành sao từ. Điều đó cho thấy sao từ không đơn thuần là một dạng hiếm của sao xung nhưng có thể là một giai đoạn phát triển của một số sao xung.
Quan sát sao từ
Vào tháng 12 năm 2004, vụ nổ mạnh nhất ở bên ngoài hệ Mặt Trời đã được ghi nhận, tia chớp khổng lồ bao gồm bức xạ tia gamma siêu năng lượng, một phần của tia Röntgen và ánh sáng nhìn thấy được. Luồng sáng vũ trụ này trong 0,1 giây đã tạo ra một nguồn năng lượng mạnh gấp hai lần Mặt Trăng hôm rằm, phản xạ vào Mặt Trăng và chiếu sáng phần trên khí quyển của Trái Đất. Tia chớp xuyên qua Hệ Mặt Trời đã được ghi nhận bởi ít nhất 15 vệ tinh nhân tạo và trạm thăm dò vũ trụ, bao gồm cả tàu thăm dò Odyssey và Cassini. Nguồn gốc của tín hiệu lớn này chính là ngôi sao từ, nằm cách Trái Đất 50.000 năm ánh sáng. Đó là một ngôi sao kỳ lạ thuộc chòm sao Lạp Hộ với từ trường cực lớn. Theo tính toán, tổng năng lượng phát xạ của ngôi sao này trong 0,2 giây tương đương với nguồn năng lượng mà Mặt Trời phát ra trong 250.000 năm. Công suất phát sáng của nó lớn hơn một nghìn lần so với công suất của tất cả các ngôi sao trong Ngân Hà của chúng ta. Đợt bùng nổ của ngôi sao từ này đã làm ion hóa các lớp khí quyển Trái Đất và làm thay đổi một phần các bước sóng dài trong khí quyển.
Các sao từ đã được quan sát thấy
Tính đến tháng 7/2009, đã có 13 sao từ được xác nhận và 5 thiên thể khác đang xác định xem có phải sao từ không.
Chú thích
Từ Thể loại:Hiện tượng sao
Syzygium fluviatile
Syzygium fluviatile là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được (Hemsl.) Merr. & L.M.Perry miêu tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Liên kết ngoài
F Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1938
Vriesea arpocalyx
Vriesea arpocalyx là một loài thực vật thuộc họ Bromeliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Thực vật Ecuador arpocalyx
Ted Turner
Robert Edward "Ted" Turner III (sinh ngày 19 tháng 11 năm 1938) là một ông trùm truyền thông và nhà từ thiện người Mỹ. Là một doanh nhân, ông được biết đến là người sáng lập kênh Cable News Network (CNN), kênh tin tức truyền hình cáp đầu tiên phát sóng 24 giờ. Ngoài ra, ông thành lập WTBS, công ty đi tiên phong trong khái niệm superstation trong truyền hình cáp.
Ozarba costalis
Ozarba costalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Ted Turner
Là một nhà từ thiện, ông được biết đến với việc tặng 1 tỷ đô la Mỹ cho Liên Hợp Quốc, số tiền này tạo ra Quỹ Liên hợp quốc, một tổ chức từ thiện công cộng để mở rộng hỗ trợ trong nước cho Liên hợp quốc. Turner là Chủ tịch hội đồng quản trị của quỹ này. Ngoài ra, trong năm 2001, Turner với Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ Sam Nunn đồng sáng lập Nuclear Threat Initiative (D-GA). NTI là một tổ chức phi đảng phái tập trung việc giảm sự phụ thuộc toàn cầu và ngăn chặn sự gia tăng của hạt nhân, hóa học và vũ khí sinh học. Ông hiện là đồng Chủ tịch Hội đồng quản trị của tổ chức này.
Ozarba costalis
Liên kết ngoài
Thể loại:Ozarba
Ted Turner
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1938 Thể loại:Nhà bảo vệ môi trường Mỹ Thể loại:Nhà từ thiện Mỹ Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Brown Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Chương trình và người giành giải Peabody Thể loại:Người Cincinnati Thể loại:Tỷ phú Hoa Kỳ
Rhipidia femorasetosa
Rhipidia femorasetosa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tham khảo
Thể loại:Rhipidia Thể loại:Limoniidae ở vùng Afrotropic
Elaphoglossum longissimum
Elaphoglossum longissimum là một loài thực vật có mạch trong họ Lomariopsidaceae. Loài này được (Sodiro) C. Chr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Liên kết ngoài
Thể loại:Elaphoglossum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1905
Mitch Daniels
thumb|right|Mitch Daniels
Tham khảo
Thể loại:Thống đốc Indiana Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Princeton Thể loại:Người Mỹ gốc Anh Thể loại:Người Mỹ gốc Scotland
Thể loại:Chính khách Mỹ thế kỷ 21
Capparicordis yunckeri
Capparicordis yunckeri là một loài thực vật có hoa trong họ Capparaceae. Loài này được (Standl.) Iltis & Cornejo mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Liên kết ngoài
Thể loại:Capparicordis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2007
Didectoprocnemis cirtensis
Didectoprocnemis cirtensis là một loài nhện trong họ Linyphiidae. Chúng được Eugène Simon miêu tả năm 1884 và được tìm thấy ở Algeria, Pháp, Hy Lạp, Morocco, Bồ Đào Nha, và Tunisia.
Tham khảo
Thể loại:Didectoprocnemis Thể loại:Động vật được mô tả năm 1884
Popůvky, Třebíč
Popůvky là một làng thuộc huyện Třebíč, vùng Vysočina, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Làng ở huyện Třebíč
Dryandra pseudoplumosa
Dryandra pseudoplumosa là một loài thực vật có hoa trong họ Quắn hoa. Loài này được A.S.George miêu tả khoa học đầu tiên năm 1996.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dryandra Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1996
Eğrigöz, Emet
Eğrigöz là một xã thuộc huyện Emet, tỉnh Kütahya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 622 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Kütahya
Miyamura Masashi
Masashi Miyamura (sinh ngày 18 tháng 2 năm 1969) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Masashi Miyamura đã từng chơi cho Yomiuri, Fujita Industries, Avispa Fukuoka và Mito HollyHock.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1969 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Cầu thủ bóng đá Avispa Fukuoka
Biên giới Lào–Thái Lan
thumb|right|Bản đồ biên giới Lào-Thái Lan Biên giới Lào–Thái Lan là biên giới quốc tế giữa hai quốc gia Lào và Thái Lan. Biên giới dài 1845 km với hơn một nửa dọc theo sông Mekong, và chạy từ ngã ba biên giới ở phía bắc đến ngã ba biên giới với Campuchia ở phía nam.
Mô tả
Biên giới bắt đầu từ phía bắc tại điểm giao nhau với Myanmar tại hợp lưu của Kok và sông Mekong, theo sau về phía đông nam. Sau đó, nó rời sông và tiến vào đất liền theo hướng rộng về phía nam qua các rặng đồi khác nhau, xuống sông Hueang. Sau đó, nó đi theo con sông này về phía đông bắc đến nơi hợp lưu với sông Mekong, từ đó nó chảy theo sông Mekong trong phần lớn chiều dài của biên giới. Ngay phía tây bắc của Pakse biên giới rời khỏi sông Mekong và sau đó đi theo sườn của dãy núi Dângrêk về phía nam điểm ba với Campuchia.
Lịch sử
thumb|right|Một cột đánh dấu biên giới Từ những năm 1860, Pháp bắt đầu thiết lập sự hiện diện trong khu vực, ban đầu là ở Campuchia và Việt Nam hiện đại, và thuộc địa Đông Dương thuộc Pháp được thành lập vào năm 1887. Các vương quốc Lào vào thời điểm này là các quốc gia phụ lưu của Vương quốc Xiêm (tên cũ của Thái Lan), tuy nhiên tất cả các khu vực phía đông sông Mê Kông đã bị sát nhập vào Đông Dương thuộc Pháp vào năm 1893 sau Chiến tranh Pháp-Xiêm. Năm 1902, Xiêm buộc phải nhượng các khu vực phía tây sông Mekong cho Pháp, bao gồm tỉnh Sainyabuli ngày nay và nửa phía tây của tỉnh Champasak. Nhiều đất hơn được nhượng lại trong một hiệp ước khác vào năm 1904, và một lần nữa vào năm 1907. Một hiệp ước nhỏ vào năm 1926 đã làm rõ vấn đề chủ quyền còn tồn tại đối với các đảo nhỏ ở sông Mekong. Sau khi Nhật Bản xâm lược Đông Dương thuộc Pháp vào năm 1940, các khu vực được nhượng lại ở phía tây sông Mekong và tây nam Lào đã được trả lại cho Thái Lan, tuy nhiên thỏa thuận này đã bị hủy bỏ sau khi Nhật Bản thất bại và biên giới trước chiến tranh được khôi phục.
Lào giành được độc lập một phần từ Pháp năm 1949, giành độc lập hoàn toàn vào năm 1953, với ranh giới sau đó trở thành một giữa hai quốc gia có chủ quyền. Thái Lan thỉnh thoảng đưa ra yêu sách về các lãnh thổ được nhượng cho Lào để chữa trị thời kỳ thuộc địa, với căng thẳng gia tăng sau chiến thắng của Pathet Lào Cộng sản trong nội chiến Lào năm 1975. Các hiệp ước hữu nghị được ký kết vào năm 1976 và 1979 nhằm làm dịu căng thẳng, cả hai bên đều công nhận sự toàn vẹn lãnh thổ của bên kia. Tuy nhiên, giao tranh đã nổ ra vào năm 1984 tại các ngôi làng tranh chấp giáp biên giới ở tỉnh Sainyabuli / tỉnh Uttaradit, và một cuộc chiến nữa vào năm 1987–88 trên một khu vực gần đó. Một ủy ban chung được thành lập vào năm 1991 nhằm giải quyết tranh chấp một cách hòa bình, tuy nhiên các cuộc thảo luận đã kéo dài trong suốt thập kỷ. Một ủy ban biên giới chung được thành lập vào năm 1997, tuy nhiên công việc của nó đã bị đình chỉ vào năm 1998 sau cuộc khủng hoảng tài chính châu Á. Tính đến năm 2018, việc phân định biên giới vẫn đang tiếp tục.
Tham khảo
Thể loại:Quan hệ Lào - Thái Lan Thể loại:Biên giới Lào Thể loại:Biên giới Thái Lan Thể loại:Quan hệ Lào-Thái Lan
Schwarzenbach an der Pielach
Schwarzenbach an der Pielach là một đô thị thuộc huyện Sankt Pölten-Land trong bang Niederösterreich, Áo.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị của Niederösterreich
Rhipidia fidelis
Tham khảo
Thể loại:Rhipidia Thể loại:Limoniidae ở vùng Nearctic
Vòng loại giải vô địch bóng đá trong nhà châu Á 2006
Vòng loại giải vô địch bóng đá trong nhà châu Á 2006 đã được tổ chức vào tháng 4 năm 2006 để xác định 4 suất vé đến giải đấu chung kết ở Uzbekistan. 11 đội tuyển hàng đầu của giải vô địch bóng đá trong nhà châu Á 2005, và quốc gia chủ nhà cho giải thi đấu năm 2006, nhận được tự động gộp mặt vào trận chung kết.
Tham khảo
2006 vòng loại Thể loại:Giải đấu bóng đá trong nhà quốc tế tổ chức bởi Malaysia
Graphorchis rupestris
Graphorchis rupestris là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Lindl.) Kuntze mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Liên kết ngoài
Thể loại:Graphorchis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891
Harutaeographa cinnamomea
Harutaeographa cinnamomea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Harutaeographa
Herzogobryum erosum
Herzogobryum erosum là một loài Rêu trong họ Gymnomitriaceae. Loài này được (Carrington & Pearson) Grolle mô tả khoa học đầu tiên năm 1966.
Liên kết ngoài
Thể loại:Herzogobryum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1966
Diechomma
Diechomma là một chi nhện trong họ Linyphiidae.
Các loài
Các loài trong chi này gồm:
Tham khảo
Thể loại:Linyphiidae
Timandromorpha
Timandromorpha là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Pseudoterpnini
Lasioglossum sextum
Lasioglossum sextum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1910.
Tham khảo
Thể loại:Lasioglossum Thể loại:Động vật được mô tả năm 1910
Saint-Girons (tổng)
Tổng Saint-Girons là một tổng của Pháp nằm ở tỉnh Ariège trong vùng Occitanie.
Tổng này được tổ chức xung quanh Saint-Girons ở quận Saint-Girons. Độ cao biến thiên từ 344 m (Clermont) đến 1 874 m (Alos) với độ cao trung bình là 517 m.
Các đơn vị hành chính
Tổng Saint-Girons bao gồm 14 xã với dân số 9 925 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng).
Liên kết ngoài
Saint-Girons
Eidmannella tuckeri
Eidmannella tuckeri là một loài nhện trong họ Nesticidae.
Loài này thuộc chi Eidmannella. Eidmannella tuckeri được miêu tả năm 2001 bởi Cokendolpher & Reddell.
Tham khảo
biologie|2011|10|21}}
Thể loại:Eidmannella
Kaliningrad K-8
Kaliningrad K-8 (R-8) (tên ký hiệu của NATO là AA-3 Anab) là một tên lửa không đối không tầm trung của Liên Xô được phát triển cho máy bay tiêm kích đánh chặn.
Lịch sử
K-8 được bắt đầu phát triển vào năm 1955, khi đưa vào trang bị thì nó có tên là R-8. Giống như nhiều loại tên lửa không đối không khác của Liên Xô, nó được chọn lựa hệ thống dẫn đường giữa bộ cảm biến hồng ngoại và ra-đa dẫn đường bán chủ động. Mẫu đầu tiên của tên lửa được tương thích với loại ra-đa Uragan-5B.
Năm 1961, loại tên lửa này được nâng cấp thành mẫu R-8M (nổi tiếng dưới tên gọi R-98), nó đã góp phần đưa ra một loại vũ khí SARH cho máy bay đánh chặn tăng cường khả năng không chiến. Vào năm 1963, nó được nâng cấp xa hơn với tên gọi R-8M1, được thiết kế tương thích với radar RP-11 Oriol-D của Sukhoi Su-11, Sukhoi Su-15 và Yakovlev Yak-28P.
Một sự mở rộng tiếp theo diễn ra vào năm 1965 lên thành R-8M2, được gọi thông thường là R-98, với tầm bắn xa và hệ thống tìm kiếm mới, thích hợp với loại ra-đa nâng cấp RP-11 Oriol-M. Phiên bản cuối cùng, được đưa vào trang bị năm 1973, là R-98M1 (NATO Advanced Anab) với khả năng chống chịu tốt hơn, tầm bay xa hơn, phù hợp với ra-đa của máy bay đánh chặn Su-15TM và Yak-28PM.
R-98M1 còn được trang bị trong biên chế của quân đội Liên Xô cho đến những năm 1980, nó với loại Su-15 'Flagon' (Hũ rượu) cùng bị rút khỏi hoạt động.
Một phiên bản sử dụng đầu dò tìm của K-13, giúp tăng cường khả năng của máy bay trong các trận hỗn chiến trên không (dogfight), được phát triển vào năm 1960 với tên gọi K-88, nhưng nó không bao giờ được đưa vào trang bị của quân đội.
Một phiên bản huấn luyện cũng được phát triển với tên gọi UR-8M.
Thông số kỹ thuật (R-98MT / R-98MR)
nhỏ|200px|R-98
Tham khảo
Thể loại:Tên lửa không đối không của Liên Xô Thể loại:Tên lửa dẫn đường của Không quân Xô Viết Thể loại:Tên lửa không đối không trong Chiến tranh Lạnh của Liên Xô Thể loại:Tên lửa Nga
Pionus tumultuosus
Pionus tumultuosus là một loài chim trong họ Psittacidae.
Tham khảo
Thể loại:Pionus Thể loại:Chim Bolivia Thể loại:Chim Colombia Thể loại:Chim Peru Thể loại:Chim Ecuador Thể loại:Chim Nam Mỹ Thể loại:Chim Andes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1844
Khai Nguyên Thông bảo
Khai Nguyên Thông bảo (tiếng Trung: 開元 通寶; tiếng Trung giản thể: 开元 通宝; bính âm: kāiyuán tōng bǎo; tiếng Anh: Kaiyuan Tongbao - Circulating treasure from the inauguration of a new epoch) đôi khi được viết theo Latinh hoá là Kai Yuan Tong Bao hoặc sử dụng phương pháp phiên âm Wade-Giles đánh vần là K'ai Yuan T'ung Pao, là một loại tiền đúc của Nhà Đường, được phát hành từ năm 621 dưới thời của Đường Cao Tổ và vẫn được tiếp tục đúc và lưu hành trong hầu hết các đời Hoàng đế Nhà Đường cho đến tận năm 907.
Khai nguyên Thông bảo ghi tên mình vào lịch sử tiền đúc Trung Quốc vì là loại tiền tệ đầu tiên sử dụng dòng chữ tōng bǎo (通寶) kèm theo niên hiệu triều đại thay vì đính kèm dòng chữ thể hiện trọng lượng của đồng xu như trường hợp của Bán lạng, Ngũ thù và nhiều loại tiền đúc khác trước đó. Đồng xu Khai Nguyên Thông bảo đã truyền cảm hứng và trở thành tiêu chuẩn cho các loại tiền đúc ở Trung Á, Nhật Bản, Hàn Quốc, Lưu Cầu và Việt Nam, dường như tất cả tiền đúc đều sử dụng từ Thông bảo "通寶" trên xu, tồn tại đến tận những năm 1940 ở Đông Dương thuộc Pháp.
Sau khi triều đại nhà Đường sụp đổ, tiền xu Khai Nguyên Thông bảo vẫn tiếp tục được đúc và lưu hành bởi các nhà nước khác nhau trong thời kỳ Ngũ đại Thập quốc.
Nguồn
Thể loại:Tiền xu Trung Quốc Thể loại:Kinh tế Nhà Đường
Capparidastrum macrophyllum
Capparidastrum macrophyllum là một loài thực vật có hoa trong họ Capparaceae. Loài này được (Kunth) Hutch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1967.
Liên kết ngoài
Thể loại:Capparidastrum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1967
Elaphoglossum lorentzii
Elaphoglossum lorentzii là một loài thực vật có mạch trong họ Lomariopsidaceae. Loài này được (Hieron.) H. Christ mô tả khoa học đầu tiên năm 1899.
Liên kết ngoài
Thể loại:Elaphoglossum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1899
Hoa Hạ
Hoa Hạ (chữ Hán: 華夏; bính âm: huá xià) là 1 danh từ dùng để chỉ những người cư dân nông nghiệp, là tổ tiên trực tiếp của người Hán, sống ở vùng Trung Nguyên tại lưu vực sông Hoàng Hà trước khi họ mở rộng lãnh thổ ra khắp tứ di. Đây là thuật ngữ lỏng lẻo để chỉ những người Trung Quốc cổ xưa trước thời kỳ phong kiến của Trung Quốc; người Hoa Hạ tự nhận mình là Trung Hoa, Trung Quốc.
Từ nguyên
Căn cứ vào ghi chép trong Tả truyện, nhà Hạ ở Trung Nguyên là một xứ đại diện cho 1 sự công bằng và chuẩn mực. Học sĩ Khổng Dĩnh Đạt (孔颖达) trong sách Xuân thu tả truyện chính nghĩa (春秋左傳正義) có giải thích: ["Trung Quốc hữu lễ nghi chi đại, cố xưng Hạ. Hữu phục chương chi mỹ, vị chi Hoa"; (Trung Quốc có lễ nghi to lớn, nên gọi Hạ. Có quần áo đẹp, cũng gọi Hoa); 中國有禮儀之大，故稱夏；有服章之美，謂之華].
Cũng có thể Hạ chỉ sông Hạ Thủy (tên khác của sông Hán Thủy) còn Hoa chỉ Hoa Sơn. Cả hai con sông và ngọn núi này đều có ý nghĩa lịch sử và văn hoá quan trọng thời cổ đại Trung Quốc.
Lịch sử phát triển
Từ triều đại nhà Chu, các dân tộc và bộ tộc không ngừng hợp lại, khu vực sinh sống cũng không ngừng được mở rộng, từ lưu vực Hoàng Hà mở rộng đến khu vực sông Hoài rồi sau đó bờ bắc sông Trường Giang giáp với tộc Bách Việt. Từ thời Chu, điển tịch đề cập xuất hiện các cụm từ như Hoa Hạ, hay Trung Quốc (中國), ám chỉ đến vùng đất, những người có văn minh trú ở trung tâm, có lễ giáo và khu biệt với các sắc dân man, di, nhung, địch ở bốn phía. Chiến quốc sách giải thích khái niệm Trung Quốc như sau: ["Trung Quốc, nơi bậc trí tuệ thông minh cư trú, nơi vạn vật tài nguyên hội tụ..."].
Ngày nay, nhiều học giả tại Trung Quốc vẫn gọi Hán tộc và những tộc thiểu số là dân tộc Hoa Hạ. Cả nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và Trung Hoa Dân Quốc đều dùng 1 tên Trung Hoa để chỉ tên quốc gia và dân tộc mình. Chữ Hoa cũng thường được dùng trong người Hoa, Hoa kiều. Lịch Trung Quốc cũng được biết đến với tên gọi Hạ lịch.
Ảnh hưởng xung quanh
Quan niệm về Hoa Hạ ảnh hưởng đến các quốc gia Việt Nam và Nhật Bản trong thời gian rất dài do sự ảnh hưởng của thuyết nho giáo Phương Đông và sự du nhập của đạo Khổng. Học giả người Nhật là Asami Keisai từng luận về Trung Quốc, có viết: ["Nước tôi (chỉ Nhật Bản) biết đạo Xuân Thu thì nước tôi là chủ thể. Nếu coi nước tôi là chủ thể, thì thiên hạ đại nhất thống là đứng ở gốc độ của nước tôi nhìn sang nước khác (ám chỉ Trung Quốc), đó cũng chính là tôn chỉ của Khổng Tử.... Khổng Tử mà sinh ra ở Nhật Bản thì sẽ từ Nhật Bản mà luận ra tôn chỉ Xuân Thu. Hiểu như vậy mới đúng là người biết học sách Xuân Thu"]
Các sách sử Việt Nam cũng rất nhiều lần đề cập đến lịch sử Trung Quốc, như Đại Việt sử ký toàn thư, vào năm 1104 từng có đoạn: ["Trước đây, Lý Giác trốn sang Chiêm Thành, nói tình hình hư thực của Trung Quốc (tức Đại Việt)"]. Hoặc vào tháng 8 năm 1427, sau khi đuổi người Minh về, Lê Thái Tổ ban dụ cho cả nước, có viết: ["Giặc còn ở Trung Quốc, dân chúng còn chưa yên, các ngươi liệu có yên không? Trước kia, họ Hồ vô đạo, giặc thừa dịp ấy mà cướp nước ta"].
Đỉnh điểm chứng minh cho chủ nghĩa Nho Giáo được tôn sùng ở Việt Nam, là bài ["Biện di luận"] của Lý Văn Phức: Từ xưa, có Trung hoa thì có Di Địch, ấy là sự ngăn cách tự nhiên của trời đất. Hoa là Hoa mà Di là Di, cũng là sự phân biệt nghiêm minh của thánh hiền. Hoa là Hoa, bất kể bản thân văn minh không man mọi, hay không man mọi nhưng lại bị coi là man mọi, đều không thể không biện luận cho rõ ràng được. Xét, di được gọi là di, kinh truyện thánh hiền coi là kẻ khác nên Chu Công phải thảo phạt. Cớ sao vậy? Có bọn chuyên làm việc bạo ngược không biết lễ nghĩa danh phận, như Kinh Sở thời xưa, cũng lại có bọn đem cả nước ra làm trò bịp bợm, bất chấp cương thường đạo nghĩa của người ta, như bọn man di giảo quyệt Đông Tây Dương thời nay vậy; gọi chúng là di là vì cách làm của chúng.
Nước Việt ta là phường ấy chăng? Nước Việt ta không phải chúng vậy, mà là hậu duệ của Viêm Đế Thần Nông Thị, bậc thánh Trung quốc thời cổ vậy. Thời cổ là vùng hoang viễn, chưa khai hóa, bấy giờ gọi là di thì được. Nhưng đến đời Chu đã là Việt Thường Thị, coi là thị tộc, các đời sau là Giao Chỉ, coi là quận huyện, chưa bao giờ gọi là di cả. Huống hồ, từ thời Trần Lê, quốc thổ An Nam ta ngày càng mở rộng, đến nay đã gấp bội lần, phía Bắc giáp ba tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây, Vân Nam của Trung châu; phía Tây khống chế các tộc man di, tiếp các nước Nam Chưởng, Miến Điện; phía Đông trông ra bể lớn, ôm bọc các đảo; phía Nam cũng chạm tới biển, vòng qua phía Tây Nam sát vách Xiêm La, các thuộc quốc còn lại và tộc man di khác nhau nội phụ đều đủ cả, thật là một đại quốc sừng sững giữa trời đất. Lúc này coi là thị tộc cũng không được, mà coi là quận huyện càng không được, huống hồ có thể coi là di sao? Song ở đây tạm có vài lời nông cạn như vậy đã.
Bàn về phép trị nước thì noi Nhị đế Tam vương, bàn về đạo thống thì noi Lục kinh Tứ sử, coi Khổng Mạnh là nhà, coi Chu Trình là cửa. Về học vấn thì coi Tả, Quốc là nguồn, coi Ban, Mã là nhánh. Về văn chương thì thơ phú noi Chiêu Minh, Văn Uyển, xem Lý, Đỗ là tấm gương; thư họa theo Chu lễ Lục thư, coi Chung, Vương là mô phạm. Chiêu hiền đãi sĩ, ấy khoa cử Hán Đường vậy. Đai rộng mũ cao, ấy y phục Tống Minh vậy. Cứ vậy mà suy, đại để như thế. Xét, đến vậy mà vẫn gọi là di thì ta chẳng biết thế nào mới là Hoa vậy.
Rhipidia flabelliformis
Rhipidia flabelliformis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Hoa Hạ
Ảnh hưởng xung quanh
Để thấu hiểu cái nghĩa Hoa di, phải tìm trong văn chương lễ nghĩa, vậy thì lời luận biện của tôi cũng chẳng cần viết ra, tôi đâu có ưa biện luận, là do tôi bất đắc dĩ mà thôi. Lời bàn luận này sau khi viết ra, đến tay Tôn tổng đốc, ông tuyên bố tại chỗ: Quý sứ lần này đến đây, bản đốc tự dùng lễ sứ thần để đối đãi, không dám coi là ngoại di nữa. Sau đó sĩ phu Trung châu nối nhau sao chép, có nhiều người viết thêm lời bình phẩm ngợi ca. Có ông Lý Chân Nhân là Nho học Huấn đạo, tính cực khẳng khái, sau khi thấy áo mũ nước ta liền ném mũ của mình xuống đất mà nói rằng: "Ta là di rồi, sao lại coi người ta là di đây?".
Tham khảo
Thể loại:Dân tộc cổ đại Trung Quốc Thể loại:Thuật ngữ tiếng Trung Quốc Thể loại:Tên gọi Trung Quốc Thể loại:Người Hán
Rhipidia flabelliformis
Tham khảo
Thể loại:Rhipidia Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Hải lưu Cromwell
Hải lưu Cromwell (còn gọi là Dòng ngầm xích đạo Thái Bình Dương hay Dòng ngầm xích đạo) là một sông ngầm dưới biển: Một dạng cụ thể của hải lưu như một con sông chảy dưới bề mặt đại dương.
Các con sông ngầm dưới biển là quyến rũ và là một lĩnh vực tương đối mới trong hải dương học. Những điều bí ẩn đẹp này của thiên nhiên chỉ ra rằng loài người còn rất nhiều điều cần phải khám phá.
Hải lưu Cromwell được phát hiện năm 1952 bởi Townsend Cromwell - một nhà nghiên cứu của Phòng thí nghiệm Honolulu. Nó rộng 400 km (250 dặm) và chảy về hướng đông. Nó ẩn sâu khoảng 100 m (300 ft) dưới bề mặt của Thái Bình Dương tại xích đạo, nó là tương đối hẹp về độ sâu khi so sánh với các hải lưu khác. Độ sâu của nó chỉ khoảng 30 m (100 ft). Dung tích của nó khoảng 1.000 lần dung tích của sông Mississippi và chiều dài của nó là khoảng 5.600 km (3.500 dặm).
Hải lưu Cromwell đã được liệt kê trong lần xuất bản năm 1964 của Sách kỷ lục Guinness.
Townsend Cromwell
Townsend Cromwell, một người thích lướt sóng, bơi lội và là một nhà hải dương học, đã phát hiện ra hải lưu mà hiện nay mang tên ông trong khi tìm kiếm dòng chảy ở khu vực xích đạo của Thái Bình Dương. Ông mất năm 1958 khi máy bay của ông bị rơi trong khi ông đang thực hiện một chuyến thám hiểm hải dương.
Phát hiện
Năm 1951 các nhà nghiên cứu trên boong tàu U. S. Fish and Wildlife Service research (Tàu nghiên cứu cá và các động vật hoang dã Mỹ) đã rất thích thú khi nhìn thấy dấu vết của tuyến đánh cá dài. Họ nhận ra rằng các thiết bị lặn ở sâu dưới nước bị trôi dạt về hướng đông. Điều này là không bình thường vì các dòng bề mặt của Thái Bình Dương trên xích đạo chảy về hướng tây. (Chúng chảy theo hướng gió).
Năm sau, Townsend Cromwell dẫn đầu một đoàn thám hiểm để nghiên cứu xem dòng chảy của đại dương biến đổi như thế nào theo độ sâu. Họ đã phát hiện ra một dòng chảy nhanh chảy về hướng đông ở các lớp sâu dưới bề mặt.
Tương tác với El Niño
El Niño là sự đảo ngược các trạng thái thông thường ở Thái Bình Dương. Nước bề mặt chuyển động về phía tây theo hướng gió thịnh hành và nước ở dưới sâu bị ép buộc lên trên để thay thế nó. Nước bề mặt loang ngược trở lại ngang qua đại dương, mang nhiệt độ của nước ấm dọc theo bờ biển phía đông của Thái Bình Dương. Trong các năm không có El Niño, hải lưu Cromwell bị đẩy lên bề mặt bởi các núi lửa ngầm dưới biển gần quần đảo Galapágos. Hiện tượng này gọi là sự phun trào lên trên. Tuy nhiên trong những năm có El Niño thì hải lưu này không phun trào lên trên theo cách này. Nước xung quanh quần đảo vì thế là tương đối ấm trong những năm El Niño so với những năm thông thường.
Hiệu ứng lên cuộc sống hoang dã
Hải lưu Cromwell là giàu oxy và chất dinh dưỡng. Một lượng lớn cá tập trung xung quanh nó. Sự phun trào lên phía trên diễn ra gần quần đảo Galapágos. Nó mang lại sự cung cấp thức ăn gần bề mặt cho chim cánh cụt Galapágos. Tuy nhiên sự phun trào này là một hiện tượng rời rạc, nó không diễn ra theo chu kỳ và do đó nguồn thức ăn cũng không ổn định. Chim cánh cụt có một số thói quen phù hợp với điều này, kể cả sự linh hoạt trong thói quen sinh sản của chúng.
Khả năng hiệu ứng lên khí hậu
Hiệu ứng của hải lưu này lên khí hậu thế giới hiện nay vẫn chưa được tìm hiểu một cách rõ ràng.
Liên kết ngoài
Cromwell
Tineigidia
Tineigidia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Sterrhini
Anadara antiquata
Sò lông, tên khoa học Anadara antiquata, là một loài thân mềm hai mảnh vỏ trong họ Arcidae. Loài này thường xuất hiện ở các vùng biển Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Tham khảo
A Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
Sankt Margarethen an der Sierning
Sankt Margarethen an der Sierning là một đô thị thuộc huyện Sankt Pölten-Land trong bang Niederösterreich, Áo.
S/2003 J 16
S/2003 J 16 có đường kính khoảng 2 km, và quay quanh Sao Mộc ở khoảng cách trung bình 0,137 AU trong 600 ngày, ở độ nghiêng 151° so với mặt phẳng hoàng đạo(149° so với đường xích đạo của Sao Mộc), chuyển động theo hướng nghịch với vật thể trung tâm của nó và có độ lệch tâm là 0,3185. Nó thuộc nhóm Ananke, các vệ tinh bất thường quay ngược hướng quanh Sao Mộc ở khoảng cách từ 19,3 đến 22,7 Gm, ở độ nghiêng khoảng 150°.
Sankt Margarethen an der Sierning
Tham khảo
Thể loại:Đô thị của Niederösterreich
S/2003 J 16
thumb|left|Hình [[Recovery của S/2003 J 16 vào ngày 8 tháng 9 năm 2010 (khoanh tròn)]]
Tham khảo
Thể loại:Được phát hiện bởi Brett J. Gladman Thể loại:Được phát hiện bởi Jean-Marc Petit Thể loại:Được phát hiện bởi John J. Kavelaars Thể loại:Được phát hiện bởi Rhiannon Lynne Allen Thể loại:Nhóm Ananke 20030206 Thể loại:Vệ tinh của Sao Mộc Thể loại:Vệ tinh dị hình
Sùng bái lỗ rốn
Theo một nghiên cứu, tôn sùng lỗ rốn là một dạng tôn sùng vừa phải, phổ biến giữa các cá nhân. Theo thống kê năm 2012, tôn sùng lỗ rốn là dạng tôn sùng phổ biến thứ hai trên Google theo thống kê mức trung bình tìm kiếm hàng tháng trên toàn cầu của trang web này.
Sự kích thích
nhỏ|Liếm rốn là một trong những phương pháp chính gây kích thích. Một người tôn sùng lỗ rốn có thể trở nên hưng phấn tình dục bởi một loạt các kích thích, bao gồm các lời nói, suy nghĩ hoặc các hình thức tương tác vật lý cụ thể liên quan tới lỗ rốn. nhỏ|Bỏ đá lên vùng rốn có thể tạo khoái cảm tình dục.
Tương tác vật lý
Một số người tôn sùng lỗ rốn cảm thấy các tương tác vật lý liên quan đến lỗ rốn có thể tạo ra hưng phấn tình dục. Các hành vi tương tác vật lý có thể bao gồm liếm rốn bằng lưỡi, xoa kem dưỡng da hoặc dầu chống nắng. Một số người sùng bái lỗ rốn cũng có thể cảm thấy sướng bởi việc đổ những giọt rượu sâm banh, mật ong, nước sốt sô cô la, kem đánh bông, v.v., vào xung quanh rốn rồi sau đó liếm hoặc mút nó. Ngoài ra, liếm lưỡi vào rốn khi ở dưới nước hay thậm chí đặt đá lạnh lên rốn cũng có thể tạo ra khoái cảm xác thịt.
Rốn là một vùng kích thích tình dục với độ nhạy cảm cao. Khi chạm ngón tay hay đầu lưỡi vào rốn và vùng bên dưới nó, cảm giác hưng phấn sẽ xuất hiện. Một số người thì thấy rất nhột khi bị chạm vào khu vực đó. Một số người khác lại có thể bị kích thích bởi cù lét, liếm, thổi không khí bằng môi hay dùng một sợi lông, một bông hoa hay mảnh cỏ để chạm vào khi người đó đang nhột ở rốn. Kích thích bằng ngón tay lên rốn cũng là một hành động phổ biến. nhỏ| Một vũ công [[múa bụng với một chiếc khuyên rốn. ]] Tuy nhiên, vài người ưa thích việc tra tấn, bạo dâm hay một loạt các hành động gây đau đớn khác như mút hoặc kéo rốn ra (thường bằng ống tiêm), nhỏ dầu nóng hoặc sáp nến, chọc ghim vào rốn, hay thậm chí là đâm, chọc vào lỗ rốn. Hành động này thường chủ yếu hướng vào rốn của bạn tình, nhưng đôi khi có thể bao gồm cả rốn của chính người tôn sùng.
Một gái mại dâm ở Thổ Nhĩ Kỳ cho biết rằng một số đàn ông đã cố gắng quan hệ tình dục bằng cách đưa dương vật của họ vào rốn của cô.
Tưởng tượng
Một số người sùng bái lỗ rốn có thể hứng tình bằng cách ngắm nhìn lỗ rốn. Ví dụ, với một người đàn ông dị tính, phụ nữ mặc bikini là một khoái cảm điển hình. Ngoài ra, phụ nữ mặc các loại quần áo hở như quần jean, quần short, phô bày rốn cũng tạo ra kích thích tình dục cho người quan sát. Nhà báo Ấn Độ Bachi Karkaria từng bình luận: "Rốn là một khu vực nhạy cảm. Đây là lý do tại sao việc phơi bày nó ra luôn luôn là phong cách thời trang. Phụ nữ đã nhận ra qua các thời đại rằng đàn ông thường bị thu hút bởi nó. Nó được phô ra bởi vì bản thân nó muốn được chiêm ngưỡng".
Ngoài ra, những video có các hành vi tương tác nói trên thường là những video rất phổ biến và được xem trên toàn thế giới. Sự nổi tiếng của thể loại này đã vượt xa hơn so với các video khiêu dâm thông thường. Người mẫu Wonderhussy, một người sùng bái lỗ rốn tuyên bố trên blog cá nhân của mình rằng cô đã thực hiện nhiều video tôn sùng lỗ rốn, trong đó, cô nằm ngửa và tự kích thích rốn bằng cách thọc ngón tay vào đó và kéo căng nó ra. Một vài người mẫu khác như Elan kane, Indica, v.v., cũng từng xuất hiện trong các video tương tự.
Các vũ công múa bụng thường đeo khuyên rốn hoặc chèn đồng sequin vào rốn của họ để làm cho nó trông hấp dẫn khi họ biểu diễn. Không chỉ họ, nhiều phụ nữ trẻ hàng ngày cũng trang trí bằng các vật thể trên nhằm tăng thêm nét duyên dáng cho lỗ rốn của họ. Việc trang trí như vậy phần nào cũng khơi dậy khoái cảm khi có ai đó nhìn thấy.
Trong vài trường hợp, chỉ cần suy nghĩ đến lỗ rốn là đủ để có cảm giác kích thích. Một số người tôn sùng lỗ rốn thường mơ tưởng về các hành vi tương tác thực tế trên rốn của một người để đạt được khoái cảm tình dục. Chẳng hạn, bộ lạc Samoa cảm thấy kích thích tình dục khi nhìn thấy một chiếc rốn.
Trong văn học, nghệ thuật
Đôi khi các tác phẩm văn học tập trung vào chủ đề lỗ rốn hoặc biểu tượng tình dục liên quan đến lỗ rốn cũng có thể đóng vai trò kích thích đối với những người tôn sùng lỗ rốn. Navel Revue của tác giả Jay Hahn-Lonne là một tác phẩm như vậy, đây là một nghiên cứu có tính chất tự truyện về nỗi ám ảnh của một người đàn ông với lỗ rốn. Trong Sách Diễm Ca, một cuốn sách trong Kinh thánh của người Do Thái, có những lời bóng gió về những điều kỳ lạ xảy ra trong tự nhiên, trong sự đan xen thường xuyên giữa thiên nhiên với hình ảnh khiêu dâm. Trong những lời ngợi ca xa xỉ mà Solomon dành tặng tình yêu của mình - một cô gái nhà quê, Sulaimi - rốn được đề cập như sau: "rốn của nàng cũng giống như vòng tròn quanh chiếc cốc không có rượu: bụng của nàng giống như một đống lúa mì với hoa huệ xếp chung quanh".(7: 2).
Trong bài thơ "Little Lion Face", thi sĩ Mỹ May Swenson đã viết: "Ngay lúc này đây, anh xin phép cả gan chạm vào chiếc cổ bị sưng của em, lướt đôi môi cẩn thận qua những cánh hoa, hít sâu vào hương vị phấn hoa vàng trong chiếc rốn của em". Trong bài thơ "August Nigh", ông thổ lộ: "Chiếc rốn là một hồ nước nhỏ trong con sóng thủy triều hung bạo lướt qua quanh cặp đầu gối của em".
Nhà văn người Séc, Milan Kundera, trong cuốn sách năm 2015 The Festival of Insignificance đã truyền đạt về sự gợi tình nơi những chiếc rốn của phụ nữ. Alain, một trong những nhân vật trong cuốn sách, thắc mắc với bạn mình rằng hầu hết những phụ nữ trẻ ở Paris mặc áo phông hoặc áo cánh để lộ cơ bụng của họ, phô bày chiếc rốn ra cho mọi người thấy. Từ đó, rốn đã trở thành đối tượng mới của ham muốn.
Tranh ảnh khiêu dâm
Trong năm 1970, "Tạp chí Belly Button", một tạp chí tồn tại trong thời gian ngắn và chỉ có hai ấn bản đã được Viện Kinsey thu hồi có mô tả về việc xâm nhập tình dục khi giao hợp qua lỗ rốn kèm theo vài hình ảnh tình dục liên quan đến tương tác vật lý như mô tả. Năm 2011, Nhà xuất bản MTJ cho ra mắt ấn bản truyện tranh người lớn có liên quan đến hành vi tình dục với lỗ rốn, "Navel Maneuvers 1: Bellybutton-Tickling Erotica". Năm 2014, một cuốn sách điện tử khiêu dâm do Kindle phát hành với tựa đề "Bellybutton Fetish: Erotic and naughty stories for bellybutton lovers" được công bố trực tuyến thông qua Amazon Digital Services, Inc. Trong cùng năm đó, Nhà xuất bản MTJ cũng cho ra đời phiên bản thứ hai của loạt truyện khiêu dâm Navel Maneuvers.
Điện ảnh
Bộ phim Super Heroine Witch Hunter SAYAKA năm 2006, với sự tham gia của nữ diễn viên Hikari Gonoi, có một cảnh tượng trong đó Gonoi bị bạn tình ngoáy ngón tay vào rốn liên tục trong gần ba phút, cùng một cảnh khi mà nhân vật của Gonoi bị gai hoa hồng đâm vào sâu trong rốn.