cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Quận Peoria, Illinois
Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2000, quận này đã có dân số 183.433 người, 72.733 hộ gia đình, và 47.130 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 296 người trên một dặm vuông (114/km ²). Có 78.204 đơn vị nhà ở mật độ trung bình trong 126 trên một dặm vuông (49/km ²). Thành phần chủng tộc của cư dân sinh sống trong quận gồm 79,38% người da trắng, 16,10% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,22% người Mỹ bản xứ, 1,66% châu Á, Thái Bình Dương 0,03%, 0,95% từ các chủng tộc khác, và 1,67% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 2,09% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 24,8% là người gốc Đức, Ailen 10,2%, 9,1% và 8,9% người Mỹ gốc Anh theo điều tra dân số năm 2006.
Có 72.733 hộ, trong đó 29,90% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 48,60% là đôi vợ chồng sống với nhau, 12,90% có nữ hộ và không có chồng, và 35,20% là không lập gia đình. 29,70% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 11,00% có người sống một mình65 tuổi hoặc cao hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,43 và cỡ gia đình trung bình là 3.01.
Trong dân số quận đã được trải ra với 25,10% dưới độ tuổi 18, 10,40% 18-24, 27,60% 25-44, 22,80% từ 45 đến 64, và 14,20% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 36 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 92,60 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 88,60 nam giới.
Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt mức USD 42.705, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 50.592. Phái nam có thu nhập trung bình USD 40.840 so với 25.335 USD đối với phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 21.219 USD. Có 10,00% gia đình và 13,20% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 20,50% những người dưới 18 tuổi và 7,10% của những người 65 tuổi hoặc cao hơn.
Tham khảo
Thể loại:Quận của Illinois  Thể loại:Vùng đô thị Peoria Thể loại:Illinois 1825 Thể loại:Khu dân cư thành lập năm 1825
Quận Ogle, Illinois
Quận Ogle là một quận thuộc tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.
Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.
Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2000, quận này đã có dân số 51.032 người, 19.278 hộ gia đình, và 14.169 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 67 người trên một dặm vuông (26/km ²). Có 20.420 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình 27 trên một dặm vuông (10/km ²). Thành phần chủng tộc của cư dân sinh sống trong quận gồm 95,35% người da trắng, 0,44% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,24% người Mỹ bản xứ, 0,42% châu Á, Thái Bình Dương 0,04%, 2,45% từ các chủng tộc khác, và 1,06% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 6,01% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 34,1% là người gốc Đức, Ailen 10,3%, Mỹ 9,7%, 7,9% gốc Anh và 5,1% gốc Thụy Điển theo điều tra dân số năm 2000.
Có 19.278 hộ, trong đó 35,50% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 61,30% là đôi vợ chồng sống với nhau, 8,30% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 26,50% là không lập gia đình. 22,50% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 9,80% có người sống một mình65 tuổi hoặc cao hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,62 và cỡ gia đình trung bình là 3,07.
Trong quận cơ cấu độ tuổi dân cư được trải ra với 27,50% dưới độ tuổi 18, 7,20% 18-24, 28,80% 25-44, 23,10% từ 45 đến 64, và 13,40% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 37 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 98,40 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 96,00 nam giới.
Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt mức USD 45.448, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 53.028. Phái nam có thu nhập trung bình USD 39.862 so với 23.854 USD đối với phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 20.515 USD. Có 5,30% gia đình và 7,10% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 8,40% những người dưới 18 tuổi và 5,30% của những người 65 tuổi hoặc cao hơn.
Tham khảo
Thể loại:Quận của Illinois  Thể loại:Vùng đô thị Rockford Thể loại:Illinois 1836 Thể loại:Khu dân cư thành lập năm 1836
Liên Ninh
Liên Ninh là một xã thuộc huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội, Việt Nam.
Địa giới hành chính
Xã Liên Ninh nằm ở phía nam huyện Thanh Trì. Ranh giới hành chính như sau:
Hiện nay đường cao tốc Pháp Vân Cầu Giẽ chạy qua xã Liên ninh và làm thành ranh giới một bên là làng Thọ am, Nội am; một bên là làng Phương Nhị và Yên Phú.
Lịch sử
Trong kháng chiến chống Pháp, các làng Yên Phú, Thọ Am, Nhị Châu, Phương Nhị nhập lại thành một xã mang tên Liên Ninh. Hòa bình lập lại, xã Liên Ninh thuộc huyện Thanh Trì, đến năm 1961, xã được cắt về huyện Thường Tín, tỉnh Hà Đông (năm 1965 là tỉnh Hà Tây, năm 1975 là tỉnh Hà Sơn Bình). Đến đầu năm 1979, xã Liên Ninh được cắt về huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội.
Làng Thọ Am
Làng Thọ Am xưa có nghề làm dây thừng, còn làng Nội Am - Om dưới - có nghề làm bánh mứt kẹo. Đây là khu vực xung quanh làng Lộ - nơi có đền Đại Lộ khá nổi tiếng. Ngoài ra còn có chùa Thọ am hay chùa Bất nhiễm.
Tất cả các làng trong khu vực này (Thọ Am, Nội Am, Tương Trúc, Tự Khoát, Đông Phù thuộc Đông Mỹ, Lộ, Sở Hạ thuộc Ninh Sỏ Thường Tín...) tổ chức lễ hội cùng trong khoảng từ mồng 7-10 tháng 2 âm lịch hàng năm
Tham khảo
Thể loại:Làng Hà Nội
Hữu Hòa
Hữu Hòa là một xã thuộc huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội, Việt Nam.
Địa giới hành chính
Xã Hữu Hòa nằm ở phía tây huyện Thanh Trì. Ranh giới hành chính như sau:
Lịch sử
Năm 1949, các làng: Thanh Oai, Hữu Lê, Hữu Chung, Phú diễn và Hữu Từ sáp nhập thành xã Hữu Hòa, thuộc huyện Thanh Oai. Hòa bình lập lại, xã Hữu Hòa thuộc huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông, sau đó là tỉnh Hà Tây (1965), rồi tỉnh Hà Sơn Bình (1976); đến năm 1979 cắt về huyện Thanh Trì (Hà Nội).
Làng Thanh Oai
Làng Thanh Oai, còn có tên là Hữu Châu, tên Nôm là làng Tó Hữu, nằm bên bờ phải sông Nhuệ (bên kia sông là làng Tả Thanh Oai, hay Tó Tả). Cuối thời Lê, đầu thời Nguyễn, Hữu Thanh Oai là một xã thuộc tổng Tả Thanh Oai, huyện Thanh Oai, phủ Ứng Thiên, trấn Sơn Nam Thượng (từ năm 1831 thuộc tỉnh Hà Nội, năm 1902 thuộc tỉnh Cầu Đơ, năm 1904 đổi làm tỉnh Hà Đông). Sau Cách mạng Tháng Tám, làng Tó Hữu thành lập chính quyền lâm thời riêng, năm 1949, làng nhập với các làng: Hữu Lê, Hữu Chung và Hữu Từ thành xã Hữu Hòa, thuộc huyện Thanh Oai. Hòa bình lập lại, xã Hữu Hòa thuộc huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông, sau đó là tỉnh Hà Tây (1965), rồi tỉnh Hà Sơn Bình (1976); đến năm 1979 cắt về huyện Thanh Trì (Hà Nội).
Thanh Oai nằm bên sông Nhuệ, lại là nơi hợp lưu của sông này với sông Tô từ nội thành chảy ra. Xưa kia, hai dòng sông là đường giao thông thủy quan trọng đối với việc đi lại, sản xuất của làng với bên ngoài. Cầu Tó bắc qua sông Nhuệ được xây từ thời Nguyễn nối làng với đường 70 (từ Văn Điển đi Hà Đông) ở bên kia sông, tạo thêm thế thông thương cho làng. Ven sông Nhuệ - đoạn ở đầu làng, kề cận khu vực đình Hoa Xá của làng Tả Thanh Oai là một bến quan trọng, có chợ họp đông đúc, trên bến dưới thuyền. Câu ca đầy chất trữ tình mà dân làng vẫn lưu truyền đến nay nói lên vai trò của sông đối với làng :
''Nào ai xuôi ngược con đò em đưa.
Tuyến đường sông, kết hợp với đường bộ này tạo điều kiện cho dân làng mở mang buôn bán, vào nội thành, lên vùng trung du và miền núi để có thêm thu nhập, khắc phục tình trạng nguồn thu nông nghiệp thấp và bấp bênh do đồng ruộng của làng đa phần ruộng là chiêm trũng, hàng năm thường bị úng ngập bởi nước lũ sông Nhuệ.
Làng Tó Hữu thời Nguyễn có họ Đoàn nổi tiếng là dòng họ học hành thành đạt với 4 người đỗ Cử nhân. Mở đầu là Đoàn Trọng Huyên (khoa Tân Mão đời Minh Mạng - 1831), làm quan đến chức Thị giảng Học sĩ, Đốc học Bắc Ninh; hai con là Đoàn Bưu (khoa Canh Ngọ đời Tự Đức - 1870), làm quan Tri phủ; Đoàn Triển (khoa Bính Tuất đời Đồng Khánh - 1886), làm quan đến chức Tuần phủ, Hiệp biện Đại Học sĩ. Ông là tác giả của nhiều cuốn sách, trong đó có tiếng nhất là cuốn "An Nam phong tục sách" viết về các phong tục nước ta và "Đoàn Tuần phủ công độc"- nguyên là tờ trình của ông với tư cách một viên quan Tuần phủ xin triều đình chỉnh đốn công tác giáo dục, soạn thảo sách giáo khoa và chế độ thi cử còn nhiều bất cập. Cháu nội Đoàn Trọng Huyên là Đoàn Vỹ đỗ khoa Bính Ngọ đời Thành Thái (1906). Ngoài ra còn có Đào Bá Khởi đỗ Cử nhân khoa Đinh Mão đời Tự Đức (1867).
Làng Tó Hữu có ngôi đình thờ Lê Hoàn. Theo thần phả, vào năm 981, Lê Hoàn đã dẫn đại quân ra Bắc để phá cuộc xâm lược của nhà Tống. Ông theo đường sông Nhuệ đến các làng Tó. Tại Tó Hữu, Lê Hoàn đã dừng chân trên gò đất có hình con rùa ở xứ Đồng Gạc, tục gọi là Rừng Mơ. Dân làng ra chúc tụng và dâng cỗ chay. Về sau, dân làng lập miếu thờ ông trên gò này và thờ ông ở đình. Đình đã được xếp hạng là Di tích lịch sử văn hóa năm 1992.
Tham khảo
Làng Thanh Oai còn có tên gọi khác là làng Hữu Thanh Oai
Thể loại:Làng Hà Nội
T
T, t là chữ thứ 20 trong phần nhiều chữ cái dựa trên Latinh và là chữ thứ 24 trong chữ cái tiếng Việt.
Tham khảo
Thể loại:Ký tự Latinh
Maxville, Wisconsin
Maxville là một thị trấn thuộc quận Buffalo, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 308 người.
Hamataliwa incompta
Hamataliwa incompta là một loài nhện trong họ Oxyopidae.
Loài này thuộc chi Hamataliwa. Hamataliwa incompta được Tord Tamerlan Teodor Thorell miêu tả năm 1895.
Tham khảo
Thể loại:Hamataliwa
Marisol Malaret
Marisol Malaret (13 tháng 10 năm 1949 – 19 tháng 3 năm 2023 ) là một hoa hậu đến từ Puerto Rico. Bà là người phụ nữ đầu tiên của Puerto Rico đăng quang danh hiệu Hoa hậu Hoàn vũ.
Tham khảo
Thể loại:Hoa hậu Hoàn vũ Thể loại:Sinh năm 1949 Thể loại:Mất năm 2023
Epigomphus paulsoni
Epigomphus paulsoni là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Gomphidae. Nó là loài đặc hữu của México. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Epigomphus Thể loại:Động vật đặc hữu México
U
U, u là chữ thứ 21 trong phần nhiều chữ cái dựa trên Latinh và là chữ thứ 25 trong chữ cái tiếng Việt.
Tham khảo
Thể loại:Ký tự Latinh Thể loại:Mẫu tự nguyên âm
Núi Kinabalu
Núi Kinabalu (tiếng Malay: Gunung Kinabalu) là một núi nổi bật ở Đông Nam Á và là điểm cao nhất của Malaysia.
Núi này tọa lạc tại Vườn quốc gia Kinabalu (một di sản thế giới) ở bang Sabah phía đông Malaysia trên đảo Borneo.
Năm 1997, Một cuộc điều tra lại sử dụng công nghệ vệ tinh đã xác định chiều cao chính xác của đỉnh núi (tên gọi là Đỉnh Low) với độ cao 4095 m so với mặt biển, thấp hơn 6 m so với độ cao mọi người nghĩ trước đó là 4101 m. Núi này cao nhất Đông Nam Á (nếu không tính các đỉnh thuộc dãy Himalaya ở Myanmar và các đỉnh trên đảo New Guinea ), và do đó là núi cao nhất Malaysia và đảo Borneo - đảo có 3 quốc gia là Malaysia, Indonesia và Brunei. Khu vực xung quanh núi và bản thân núi này có hệ thực vật phong phú và là một trong những địa điểm sinh thái quan trọng bậc nhất thế giới.
Chú thích
Thể loại:Vùng sinh thái châu Á Kinabalu Thể loại:Vườn di sản ASEAN Thể loại:Núi linh thiêng Kinabalu
Sông Douro
Sông Douro hay sông Duero (tiếng Latinh: Durius, tiếng Tây Ban Nha: Río Duero, phát âm [], tiếng Bồ Đào Nha: Rio Douro, phát âm [] là một trong số các con sông chính và nổi tiếng nhất của bán đảo Iberia, chảy từ thượng nguồn của nó gần Duruelo de la Sierra trong tỉnh Soria xuyên qua phần trung-bắc Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha tới cửa sông của nó tại Porto. Chiều dài tổng cộng của nó là 897 km, trong đó chỉ có đoạn chảy qua Bồ Đào Nha là có thể phục vụ cho giao thông thủy cho các tàu bè nhẹ. Nó là con sông lớn thứ hai trên bán đảo Iberia, chỉ sau sông Tajo (Tejo/Tagus).
Tên gọi con sông này có thể có nguồn gốc từ ngôn ngữ của các bộ lạc Celt từng sinh sống trong khu vực này trước thời kỳ La Mã. Tuy nhiên, mặc dù trong tiếng Wales hiện đại dwr là 'nước', nhưng gốc từ tiếng Celt là *dubro-.
Lộ trình
nhỏ|trái|400px|Mặt cắt thiết diện sông Douro, từ đầu nguồn tới cửa sông Sông Duero bắt nguồn từ các sườn dốc phía nam của Picos de Urbión (sơn hệ Ibérico) ở độ cao khoảng 2.160 m thuộc địa phận Duruelo de la Sierra của tỉnh Soria. Đoạn khởi nguồn này chảy qua các lớp đá có niên đại thuộc đại Cổ sinh, dài khoảng 73 km với độ dốc cao, tới 15 m/km để hạ độ cao xuống còn khoảng 1.100 m trên mực nước biển tại khu vực đập Cuerda del Pozo. Lưu lượng nước trung bình đo được trong khu vực này khoảng 150 m³/s.
Trong đoạn tiếp theo thuộc Tây Ban Nha dài khoảng 500 km, sông Duero chảy qua meseta Castilla và ngoằn ngoèo uốn khúc qua 5 tỉnh của cộng đồng tự trị Castilla và Leon: Soria, Burgos, Valladolid, Zamora và Salamanca, vượt qua các thành phố và thị xã như Soria, Almazán, Aranda de Duero, Tordesillas và Zamora. Độ dốc tại đây khá nhỏ, chỉ khoảng 1 m/km và con sông chở theo các bồi tích thuộc đại Tân sinh. Trong khu vực này chỉ có một vài chi lưu lớn của sông Duero, quan trọng nhất trong số đó là sông Tormes chảy qua hai tỉnh Ávila và Salamanca, sông Pisuerga chảy qua Valladolid, sông Huebra, sông Esla chảy qua Benavente. Phần lớn khu vực này là bình nguyên với khí hậu bán khô cằn, mặc dù các chi lưu phía bắc thu nước từ dãy núi Cantábrica, làm cho nó trở nên ẩm ướt hơn, cộng với sự góp nước dồi dào từ các sông Tormes, Huebra và Águeda ở phía nam, do đó lưu lượng nước trung bình đo được trong khu vực này biến thiên trong khoảng từ 212 tới 490 m³/s. Nơi đây chủ yếu là gieo trồng lúa mì và ở một vài nơi, đặc biệt gần Aranda de Duero, trồng nho để sản xuất rượu vang, trong khu vực rượu vang Ribera del Duero. Chăn thả cừu cũng đóng vai trò quan trọng.
Chảy tới Salamanca và Zamora, trên biên giới với Bồ Đào Nha, sông Duero lại chảy qua các lớp đá granit đại Cổ sinh. Lòng sông bị thu hẹp và độ cao giảm đột ngột khoảng trên 400 m xuống chỉ còn chưa tới 150 m (khoảng 4 m/km). Ở đây có nhiều đập nước để phát điện, được chia đều giữa Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha theo thỏa thuận được ký giữa 2 quốc gia này năm 1927. Trên thủy trình dài 112 km này, con sông này tạo thành một phần của đường biên giới quốc gia giữa Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, trong khu vực với các hẻm núi hẹp, làm cho nó trở thành vật cản lịch sử để chống lại các cuộc xâm lấn và là đường phân chia ngôn ngữ. Khu vực cô lập này hiện nay được bảo vệ. Nó là Vườn thiên nhiên quốc tế Douro (Parque Natural de Arribes del Duero/Parque Natural de Arribes del Douro). Lưu lượng nước trung bình đo được trong khu vực này khoảng 570 m³/s.
nhỏ|Cầu hai tầng [[Cầu Dom Luís I|Dom Luís I trên sông Douro, nối liền thành phố Porto và Vila Nova de Gaia, Bồ Đào Nha, được xây dựng từ năm 1881 đến 1887.]] Khi sông Douro chảy vào Bồ Đào Nha thì các trung tâm dân cư chính ít thấy hơn. Ngoại trừ Porto và Vila Nova de Gaia tại khu vực cửa sông thì các trung tâm dân cư đáng chú ý khác chỉ có Foz do Tua, Pinhão và Peso da Régua. Đoạn sông này dài khoảng 213 km. Từ cửa sông Águeda tới Đại Tây Dương ở Porto sông Douro có độ dốc thấp (0,6 m/km) với lưu lượng nước trung bình đo được tại Porto khoảng 650–675 m³/s. Các chi lưu nhỏ và chảy xuyên qua các hẻm núi để hòa vào sông lớn. Quan trọng nhất trong số này là sông Côa, sông Águeda, sông Tua, sông Sabor, sông Corgo, sông Tavora, sông Paiva, sông Tâmega và sông Sousa. Các con sông nhỏ, nước chảy xiết này không phù hợp cho giao thông thủy. Khu vực vang Alto Douro, một khu vực nằm trong thung lũng Douro ở Bồ Đào Nha được UNESCO phân loại như là Di sản thế giới.
Lusse
Lusse là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích km², dân số năm 1999 là người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình m trên mực nước biển.
Sông Douro
Lộ trình
Tại Bồ Đào Nha, sông Douro chảy qua các districto như Bragança, Guarda, Viseu, Vila Real, Aveiro và Porto. Porto là thành phố trung tâm lớn tại miền bắc Bồ Đào Nha và trung tâm lịch sử của thành phố này được UNESCO công nhận là di sản thế giới từ năm 1996.
Lusse
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Lussois.
Sông Douro
Các ngành kinh tế quan trọng
nhỏ|Sông Douro nhìn từ Spot Satellite Các khúc sông thuộc Bồ Đào Nha của Douro có tiểu khí hậu thích hợp cho việc gieo trồng ô liu, hạnh và đặc biệt là nho để sản xuất vang Porto nối tiếng. Khu vực xung quanh Pinhão và São João da Pesqueira được coi là trung tâm vang Porto, với các quintas hay trang trại đẹp như mơ bám chặt lấy các sườn dốc gần như thẳng đứng xuôi xuống tới các bờ sông. Nhiều quintas trong số này thuộc về các công ty rượu vang đa quốc gia và đáng để đến thăm.
Lusse
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Vosges
Sông Douro
Các ngành kinh tế quan trọng
Theo truyền thống, rượu vang được đóng trong các thùng gỗ và đưa xuống sông vào các thuyền đáy bằng gọi là rabelos để vận chuyển tới các hầm lưu giữ tại Vila Nova de Gaia trên bờ phía nam đối diện với Porto. Trong thập niên 1950 và 1960 các đập nước được xây dựng dọc theo con sông này đã kết thúc việc vận chuyển rượu vang bằng đường thủy. Hiện tại có 9 đập nước trên sông Douro đoạn thuộc Bồ Đào Nha làm cho dòng chảy của nước sông ôn hòa hơn cũng như để phát điện. Hiện nay, vang Porto được vận chuyển trong các bồn trên xe tải.
Bargteheide
Bargteheide là một thị xã ở huyện Stormarn, bang Schleswig-Holstein, Đức. Thị xã nằm giữa các thành phố Ahrensburg và Bad Oldesloe, bên tuyến đường sắt giữa Hamburg và Lübeck. Dân số cuối năm 2006 là 14.417 người.
Sông Douro
Các ngành kinh tế quan trọng
Gần đây, công nghiệp du lịch thịnh vượng đã được phát triển dựa trên những cuộc đi chơi từ Porto tới các điểm dọc theo Thượng thung lũng Douro. Các con thuyền vượt qua các đập nước này nhờ hệ thống âu thuyền.
Bargteheide
nhỏ|Bargteheide Rathaus
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Stormarn
Sông Douro
Các ngành kinh tế quan trọng
Đường sắt Linha do Douro nối liền Porto, Rio Tinto, Ermesinde, Valongo, Paredes, Penafiel, Livração, Marco de Canaveses, Régua, Tua và Pocinho. Pocinho nằm gần thành phố Foz Côa và gần với Sítios de arte rupestre do Vale do Côa, (một khu vực di chỉ nghệ thuật đá tiền sử), một di sản thế giới khác của UNESCO (từ năm 1998).
Đô thị
Các đô thị chính ven sông là
Các đô thị đông đúc dân cư nhất dọc theo sông Douro là Valladolid, Zamora, Porto và Vila Nova de Gaia. Hai đô thị cuối nằm tại cửa sông Douro.
Ghi chú
Douro Douro Thể loại:Khu vực sản xuất rượu vang tại Bồ Đào Nha Douro
Kế (nước)
Kế, trong lịch sử Trung Quốc, là một tiểu quốc chư hầu, tồn tại từ thời kỳ nhà Thương cho tới giữa thời kỳ Xuân Thu, với lãnh thổ nằm trong khu vực ngày nay là Bắc Kinh.
Nguồn gốc
Thời gian tồn tại của tiểu quốc này khoảng chừng 1.000 năm (từ khoảng thế kỷ 16 TCN tới khoảng thế kỷ 7 TCN). Họ của các vua nước Kế là Y (có thuyết cho là họ Kỳ), vốn là hậu duệ của Hoàng Đế hay của Đế Nghiêu. Nước Kế thành lập vào khoảng thế kỷ 16 TCN trong thời kỳ nhà Thương, nhưng trong khoảng thời gian tồn tại của nó có những sự kiện gì xảy ra để chứng minh cho sự tồn tại liên tục hay gián đoạn của nó thì cho tới nay vẫn chưa thể biết do các tài liệu sử sách ghi chép rất ít về tiểu quốc này. Đầu thời kỳ nhà Chu, nước Kế mới được ghi chép chính thức là có tồn tại. Đến giữa thời kỳ Xuân Thu, nước Kế bị nước Yên tiêu diệt.
Những ghi chép trong sử sách
Nước Kế có thể được hình thành một cách tự nhiên như là một tiểu quốc, hoặc là do các bộ lạc là hậu duệ của Hoàng Đế/Đế Nghiêu lập ra trong thời kỳ nhà Thương. Đến thời kỳ Tây Chu, nước Kế được Chu Vũ Vương phong cho làm quốc gia chư hầu. 《Lễ kí•Nhạc kí》 viết: "Vũ Vương khắc Ân phản Thương, vị cập hạ xa nhi phong Hoàng Đế chi hậu vu Kế. 《Sử kí•Chu bản kỉ》 viết: Vũ Vương bao phong "Đế Nghiêu chi hậu vu Kế". Kinh đô nước Kế là Kế Thành, ngày nay là tây nam thành phố Bắc Kinh, ở khoảng khu vực cửa Quảng An. Khoảng thế kỷ 7 TCN nước Kế bị nước Yên tiêu diệt.
Tham khảo
Thể loại:Lịch sử Bắc Kinh Thể loại:Lịch sử Hà Bắc Thể loại:Chư hầu nhà Thương Thể loại:Tây Chu Thể loại:Xuân Thu Thể loại:Các nước chư hầu Trung Quốc cổ đại Thể loại:Nước Yên
Epigomphus subsimilis
Epigomphus subsimilis là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Gomphidae. Nó là loài đặc hữu của Costa Rica. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Động vật Costa Rica Thể loại:Epigomphus Thể loại:Động vật đặc hữu Costa Rica
Hán Cảnh Đế
Hán Cảnh Đế (chữ Hán: 漢景帝; 188 TCN – 9 tháng 3, 141 TCN), tên thật là Lưu Khải (劉啟), là vị Hoàng đế thứ sáu của nhà Hán trong lịch sử Trung Quốc, ở ngôi từ năm 157 TCN đến năm 141 TCN, tổng cộng gần 16 năm.
Trong thời đại của mình, Hán Cảnh Đế tiếp tục duy trì những chính sách do cha ông là Hán Văn Đế thực hiện, nên đất nước thái bình thịnh trị, thời đại của ông và Hán Văn Đế được gọi là Văn Cảnh chi trị (文景之治). Ngoài ra, thời đại của Cảnh Đế nổi tiếng với Loạn bảy nước xảy ra năm 154 TCN, do Cảnh Đế muốn hạn chế thế lực của các chư hầu về tiềm lực lẫn lãnh thổ, quy về cho triều đại nhà Hán một chính quyền quân chủ chuyên chế, trung ương tập quyền. Bước hành động này của Cảnh Đế là nền tảng chắc chắn cho sự chuyên chế dưới thời con trai ông Hán Vũ Đế, tạo nên một chính quyền trung ương vững chắc qua các triều đại sau.
Thân thế
Lưu Khải là con thứ tư của Hán Văn Đế Lưu Hằng, mẹ là Hiếu Văn hoàng hậu Đậu thị, trước khi sinh ra ông năm 188 TCN đã sinh ra chị ông là Lưu Phiếu. Khi Lưu Khải ra đời, Lưu Hằng vẫn đang là Đại vương (代王), cai trị nước Đại, nơi có thủ phủ là Tấn Dương (晉陽; hiện nay là Thái Nguyên, Sơn Tây). Vì vợ cả của Lưu Hằng và 3 người con đầu do bà này sinh ra đều mất sớm nên Lưu Khải trở thành con đích của Đại vương Hằng.
Năm 180 TCN, Lã Thái hậu qua đời, quần thần đón Đại vương Hằng về kinh trở thành tân Hán Đế. Lưu Khải năm đó lên 9 tuổi, được lập làm Hoàng thái tử, mẹ ông là Đậu thị trở thành Hoàng hậu.
Khi còn là Thái tử, Lưu Khải được giáo dục trở nên đầy lòng trắc ẩn, ông bị ảnh hưởng mạnh bởi mẹ ông là Đậu hoàng hậu, được giáo dục chặt chẽ về Đạo giáo. Ông cũng rất thân thiết với người chị Lưu Phiếu và người em là Lưu Vũ, cả hai cũng do Đậu hoàng hậu sinh ra. Khi đến tuổi mở phủ đệ riêng, ông được theo học Tiều Thố (晁錯), một người học thức uyên thâm và có nhiều chính sách cứng rắn. Tiều Thố rất được Lưu Khải kính trọng và được Thái tử tin cậy nhất. Nhưng mặt khác, Lưu Khải cũng là một kẻ ham hưởng lạc, chơi bời lêu lổng, khiến cho Văn Đế hết sức không hài lòng và từng có ý định phế ngôi Thái tử của ông, thay bằng người em trai cùng mẹ của ông là Lưu Vũ. Nhưng do nhiều đại thần đứng ra can gián và nhất mực bảo vệ thái tử Khải nên Văn Đế đã suy nghĩ lại và quyết định bỏ ý định phế thái tử.
Năm 157 TCN, Hán Văn Đế băng hà, Thái tử Lưu Khải lên kế vị ở tuổi 32, tức vua Hán Cảnh Đế.
Cai trị
Khi lên kế vị, trái với nhiều suy đoán của các đại thần về hình ảnh Cảnh Đế là một hôn quân vô dụng tương tự như Kiệt, Trụ, U, nguy cơ sụp đổ của giang sơn nhà Hán đang hiện ra trước mắt thì Cảnh Đế lại khiến cho các đại thần phải hết sức ngỡ ngàng vì sự thay đổi bản chất đến khó tin với hình ảnh một minh quân xuất chúng, vì nước vì dân.
Hán Cảnh Đế tiếp tục chính sách của Văn Đế khi trước. Ông nhấn mạnh nông nghiệp là gốc, ra sức khuyến khích phát triển nông nghiệp. Tuy cho phục hồi chế dộ thu tô ruộng để tăng thu cho công khố nhưng mức thu rất thấp, sản lượng 30 phần chỉ thu một phần. Vì chính sách nuôi dưỡng sức dân của Cảnh Đế, đời sống nhân dân được sống thanh bình, no đủ.
Về lao dịch, Cảnh Đế quy định con trai đến tuổi 20 phải đi làm nghĩa vụ. Đầu năm 142 TCN, trong nước xảy ra động đất lớn, ông ra lệnh mở kho phát chẩn cho dân chúng.
Thời Văn Đế xóa bỏ nhục hình, thay bằng hình phạt đánh 500 roi hoặc 300 roi. Nhưng đánh roi nhiều như vậy có thể chết người, nên năm 156 TCN, Cảnh Đế giảm mức 500 roi xuống 300 roi và 300 roi xuống 200 roi. Sau đó thấy đánh như vậy vẫn còn nặng và gây chết người, năm 144 TCN lại giảm xuống còn 200 roi và 100 roi và quy định chỉ đánh vào mông, từ đấy không ai chết vì đòn nữa.
Dẹp loạn 7 nước
Loạn 7 nước chư hầu phía đông xảy ra xuất phát từ việc nhà Hán muốn giảm bớt thế lực của các chư hầu. Do binh quyền của các chư hầu rất lớn, từ thời Văn đế đã tìm cách chia nhỏ các chư hầu để giảm sức mạnh của họ và giảm sự uy hiếp đối với thiên tử: chia nước Tề làm 6 phần và nước Hoài Nam làm 3 phần.
Tiều Thố từng kiến nghị chia nước Ngô của Lưu Tỵ - con Lưu Trọng anh của Hán Cao Tổ, tức là anh họ của Văn Đế - nhưng Văn đế ngại thế nước Ngô đang mạnh sẽ gây xung đột nên chưa thực hiện. Khi Cảnh Đế lên ngôi, Ngô vương Tỵ là bậc lão thần, càng tỏ ra kiêu căng hống hách, bỏ việc vào chầu thiên tử đã 20 năm.
Năm 154 TCN, Tiều Thố giữ chức Ngự sử đại phu tiếp tục kiến nghị việc này, cùng việc cắt bớt đất của các chư hầu khác, theo đó sẽ tước bớt quận Đông Hải của Sở vương, tước bớt quận Dự Chương và quận Cối Kê của Ngô vương Tỵ, tước bớt quận Thường Sơn của Triệu vương và 6 huyện của Giao Tây vương.
Thời Văn Đế, Lưu Tỵ đã có tư thù với Lưu Khải vì khi làm Thái tử, ông từng đập chết con trai Ngô vương khi hai người chơi cờ ở Trường An và xảy ra tranh cãi. Khi nghe tin bị tước bớt đất đai, Ngô vương rất tức giận, bèn phát binh làm phản. Để có thêm vây cánh, Lưu Tỵ kêu gọi các chư hầu khác hưởng ứng, với danh nghĩa là diệt trừ gian thần Tiều Thố, "làm sạch chỗ cạnh vua". Sáu nước ủng hộ Ngô vương hợp lại thành 7 nước gồm có:
Ngô vương Tỵ còn hiệu triệu thêm Đông Việt và Mân Việt hưởng ứng theo; Triệu vương Toại cũng sai sứ giả đến liên lạc với Hung Nô để xin phát binh ủng hộ.
Hán Cảnh Đế nhận ra chân tướng ý đồ của Ngô vương, rất ân hận vì đã giết Tiều Thố. Ông nhớ lời dặn của Văn Đế: có thể nhờ cậy Chu Á Phu (周亞夫) khi nguy cấp, nên sai Chu Á Phu (con Chu Bột) đi dẹp loạn. Ông phong Á Phu làm thái úy, cầm đầu quân đội trong triều, mang 36 tướng ra trận.
Trong khi Ngô và Sở đánh Lương thì 4 nước Giao Đông, Giao Tây, Tế Nam và Tri Xuyên vây đánh Tề vì Tề vương vốn nhận lời làm phản rồi lại hối hận không theo Ngô vương.
Trước lúc ra quân, Chu Á Phu kiến nghị Cảnh đế không nên đối địch với quân Ngô đang hăng hái mà nên cắt đứt đường vận lương của địch. Cảnh Đế chấp thuận.
Chu Á Phu lại đóng quân cố thủ ở Xương Ấp, cắt đường liên lạc quân Ngô Sở với 4 nước phía đông, để quân Ngô bị hút vào chiến trường nước Lương sẽ bị tổn sức. Quân Ngô vây đánh nước Lương không hạ được. Lương Hiếu vương Lưu Vũ là em út của Cảnh Đế, kiên cường giữ thành chống trả quân Ngô. Khi quân Lương cầu cứu, Á Phu không ra quân. Lương vương sai sứ về kinh tâu lên Cảnh Đế. Ông sai người ra giục Á Phu cứu Lương, nhưng Á Phu cố giữ chiến thuật đánh Ngô, không cứu Lương.
Ngô vương Tỵ nghe tin quân Hán kéo đến, bèn quay sang đánh Hán. Đường vận lương của Lưu Tỵ bị Á Phu cắt đứt nên phải đánh nhanh, nhưng Á Phu giữ vững trận thế không giao chiến.
Nhân lúc quân Ngô, Sở dao động vì thiếu lương, Á Phu mang đại quân phản kích. Quân Ngô, Sở nhanh chóng bị thua tan tác, phần lớn đầu hàng Hán và Lương. Ngô vương Tỵ bỏ chạy qua sông Trường Giang, bị người Đông Việt giết, mang đầu nộp cho Chu Á Phu. Sở vương Lưu Mậu bại trận đã tự sát.
Chu Á Phu mang quân cứu Tề. Bốn nước Giao Đông, Giao Tây, Tế Nam và Tri Xuyên đánh 3 tháng không hạ được, liệu thế không chống nổi quân Hán nên giải vây rút về nước. Quân Hán kéo đến vây các nước, bức bách 4 chư hầu vương tự sát. Cùng lúc, Lệ tướng quân vây đánh nước Triệu, hạ được thành. Triệu vương Toại cũng tự sát nốt.
Giảm thế lực chư hầu
Ngay từ trước khi loạn 7 nước bùng nổ, bản ý của Cảnh Đế rất hợp với ý tưởng của Tiều Thố: tước bớt quyền hành, đất đai của chư hầu. Dẹp xong loạn 7 nước, Hán Cảnh Đế ra lệnh xóa bỏ nước phong của các chư hầu này, đưa đất đai về dưới quyền quản lý trực tiếp của hoàng đế. Ngoài ra, ông còn tiến hành chỉnh lý địa giới một số nước chư hầu, thu nhỏ quyền lực của họ, như nước Sở chỉ có quận Bành Thành, nước Đại chỉ có quận Thái Nguyên.
Lương Hiếu vương Lưu Vũ là em ông, con út của Đậu thái hậu, sau khi tham gia đánh dẹp loạn 7 nước, thường tỏ ra cậy công và nhờ mẹ tác động để Cảnh Đế lập làm người nối ngôi.
Năm 144 TCN, Lương vương Vũ qua đời. Cảnh đế nhân đó chia nhỏ nước Lương làm 5 phần. Sau đó ông lại lần lượt phong cho 3 người con mình làm vương chư hầu, khiến số lượng chư hầu nhà Tây Hán lên tới 25 nước, nhiều nhất kể từ khi nhà Hán thành lập. Hầu hết đất đai chư hầu từ đó chỉ có 1 quận, thế lực yếu hơn nhiều so với trước đó.
Qua đời
thumb|200px|Di tích Dương Lăng. Năm 141 TCN, ngày 9 tháng 3, Hán Cảnh Đế Lưu Khải giá băng ở Vị Ương cung (未央宮), hưởng dương 47 tuổi. Ông được tôn là Hiếu Cảnh hoàng đế (孝景皇帝), an táng tại Dương Lăng (阳陵). Thái tử Lưu Triệt 16 tuổi lên nối ngôi, tức là Hán Vũ Đế.
Cũng như trường hợp cha ông là Hán Văn Đế, thời kỳ của ông được chia ra 3 phần là do đời sau đặt, còn niên hiệu chính thức thật sự chỉ từ thời Hán Vũ Đế mới được hình thành. Thời gian trị vì của ông chia làm 3 phần:
Chú thích
Cảnh đế Thể loại:Sinh năm 188 TCN Thể loại:Mất năm 141 TCN Thể loại:Vua thế kỉ 2 TCN Thể loại:Mất thập niên 140 TCN Thể loại:Năm 141 TCN Thể loại:Năm 188 TCN
Amalasuintha
Amalasuintha (c. 495 – ngày 30 tháng 4 năm 534/535) là một vương hậu và nhiếp chính của người Ostrogoth. Bà cai trị người Ostrogoth với thân phận nhiếp chính trong thời kỳ con mình còn nhỏ tuổi từ năm 526 đến năm 534 và sau đó là nữ vương từ năm 534 đến năm 535. Bà là con gái út của Theodoricus Đại vương, và tin tưởng vững chắc vào việc duy trì đức hạnh và giá trị của người La Mã. Bà còn nổi tiếng từ mối quan hệ ngoại giao với Hoàng đế Đông La Mã Justinianus I, người sau này kéo quân xâm chiếm nước Ý sau khi bà bị ám sát.
Đời tư
upright|thumb|Bức tượng bán thân tại [[Bảo tàng Capitoline được cho là mô tả Nữ vương Amalasuintha hoặc Hoàng hậu Ariadne]] Năm 515, Amalasuintha kết hôn với Eutharic (c. 480 – 522), một quý tộc Ostrogoth của vương triều Amali cũ từng có thời sinh sống ở Vương quốc Hispania theo giáo phái Arius. Chồng bà là con trai của Widerich (sinh c. 450), cháu nội của Berismund (sinh c. 410), và là chắt của Thorismund (mất sau năm 400), vua của người Ostrogoth c. 400. Điều quan trọng đối với cha của Amalasuintha, Theodoricus Đại vương, là phải đem bà gả cho một thành viên hoàng tộc hợp pháp, tránh cho vương tộc Ostrogoth khỏi bị nghi ngờ về xuất thân man di của mình.
Amalasuintha vốn nổi tiếng là người học rộng tài cao và khả năng đọc thông viết thạo tiếng Latinh, Hy Lạp và Goth. Ngoài ra, bà còn am hiểu cả nền triết học cổ đại đến mức có người truyền tụng là bà sở hữu trí tuệ của Solomon. Vào thời đại lúc đó, Amalasuintha còn được mô tả là sở hữu tất cả các đức tính trung tâm mà người La Mã mong đợi ở một nữ nhân cao quý: hạnh phúc, khả năng sinh con đẻ cái và sự nhẫn nại, dù người ta nhấn mạnh nhiều hơn vào phẩm chất của bà trong địa hạt chính trị so với nữ giới, thứ vốn ngăn cách bà với những cô công chúa Ostrogoth khác. Giống như hầu hết người Ostrogoth lúc bấy giờ, Amalasuintha tuân theo đức tin Kitô giáo phái Arian.
Eutharic qua đời có lẻ trong những năm đầu sau khi thành hôn với Amalasuintha, để lại cho bà hai đứa con gồm trai tên Athalaric và gái tên Matasuntha (c. 517 – sau 550).
Nhiếp chính
Sau cái chết của phụ hoàng vào ngày 30 tháng 8 năm 526, cậu con trai của Amalasuintha lên nối ngôi vua khi mới 10 tuổi, vì con mình còn quá nhỏ thế nên bà đành phải ra mặt giữ quyền nhiếp chính ngõ hầu chờ ấu vương lớn khôn đủ sức trị quốc. Ảnh hưởng to lớn của Amalasuintha trong vai trò nhiếp chính có thể được nhìn thấy trong tranh giáp bản của Rufius Gennadius Probus Orestes khắc họa cảnh tượng bà xuất hiện bên cạnh con mình là Athalaric vào năm 530. Thấm nhuần sâu sắc nền văn hóa La Mã cổ đại, bà đã dạy dỗ Athalaric đi theo một lề lối giáo dục tinh tế và mang tính văn học hơn là phải phù hợp với ý tưởng từ các vị cận thần Goth của bà. Nhận thức được bản thân không có uy danh trong triều, bà đã trục xuất – và sau cho hành quyết – ba nhà quý tộc Goth mà bà nghi ngờ họ mưu tính chống đối quyền hành của mình. Đồng thời, bà mở cuộc đàm phán với Hoàng đế Đông La Mã Justinianus I dự định tự mình thu xếp hành trang và mang theo kho báu Goth đến sống tại Constantinopolis. Cái chết đột ngột của tân vương Athalaric vào ngày 2 tháng 10 năm 534 lúc ban đầu không có nhiều thay đổi rõ ràng về sự vụ trong nước.
Nữ vương
Sau cái chết của Athalaric, Amalasuintha trở thành nữ vương, chỉ cầm quyền trong một khoảng thời gian ngắn trước khi đưa cậu em họ Theodahad lên làm vua cùng mình trông coi việc nước (không phải như đôi lúc có người nói đó là chồng Amalasuintha, vì vợ Theodahad vẫn còn sống), với mục đích củng cố địa vị của bà. Theodahad là một nhà lãnh đạo nổi bật của tầng lớp quý tộc quân sự người Goth, chính là nhóm ra sức phản đối lập trường thân La Mã của bà. Amalasuintha tin rằng sự kết hợp này sẽ giúp thu hút phe nhóm quan lại trong triều nhằm thoát khỏi những lời chỉ trích gay gắt nhất nhắm vào bà. Tuy vậy, Theodahad đã khuyến khích triều thần người Goth bày tỏ thái độ bất bình, và theo lệnh hoặc với sự cho phép ngầm của ông này, binh lính Goth liền xông vào bắt giam Amalasuintha trên đảo Martana, nằm tại hồ Bolsena ở phía bắc Lazio, ít lâu sau bà bị thủ hạ của Theodahad sát hại ngay trong bồn tắm của mình vào ngày 30 tháng 4 mùa xuân năm 534/535.
Cái chết
Cái chết của Amalasuintha đã tạo cho Justinianus I cái cớ gây chiến với người Ostrogoth và cố gắng chiếm lấy nước Ý. Theo nhà sử học Đông La Mã Procopius, người ta tin rằng Amalasuintha và Justinianus I có mối quan hệ ngoại giao rất thân thiết. Cụ thể hơn, Procopius tin rằng Amalasuintha đang nghĩ đến việc giao lại nước Ý cho Justinianus vào khoảng thời gian bà qua đời. Ngay sau khi Amalasuintha bị giết, con rể của bà là Witigis đã thế chỗ Theodahad làm vua Ostrogoth tiếp theo. Nhờ sự ủng hộ của người dân, Witigis bèn đưa Theodahad vào chỗ chết.
Sử liệu
Những bức thư của Cassiodorus, đại thần kiêm cố vấn văn học của Amalasuintha, và nguồn sử liệu của Procopius và Jordanes, đã cung cấp cho giới học giả ngày nay thông tin chính về nhân phẩm của Amalasuintha. Cassiodorus là một phần của một nhóm thân La Mã lớn hơn mong muốn La Mã hóa vương quyền của người Ostrogoth cố cựu, thêm bằng chứng nữa về phe cánh thân La Mã tề tựu dưới trướng Amalasuintha.
Di sản
thumb|upright|Amalasiuntha regina – tranh khắc gỗ từ [[Biên niên sử Nuremberg (1493)]] Cuộc đời của Amalasuintha được lấy làm đề tài cho một bi kịch, vở kịch đầu tiên do nhà soạn kịch trẻ tuổi Carlo Goldoni chấp bút và trình diễn tại Milano vào năm 1733.
Nhà thơ người România George Coșbuc đã viết một thi phẩm có tựa đề Nữ vương Ostrogoth có mô tả cảnh Amalasuintha (tên là Amalasunda trong bài thơ này) nói chuyện với Theodahad (được nhắc đến với cái tên Teodat trong bài thơ này) ngay trước khi ông ra tay giết bà.
Tiểu hành tinh 650 Amalasuntha được giới thiên văn đặt tên để vinh danh bà.
Amalasuintha được Honor Blackman hóa thân vào vai trong bộ phim năm 1968 nhan đề Kampf um Rom.
Đọc thêm
Thể loại:Năm sinh không rõ Thể loại:Mất năm 535 Thể loại:Nữ quân chủ thế kỷ 6 Thể loại:Vương hậu Ostrogoth Thể loại:Vua Ostrogoth Thể loại:Nhà Amali Thể loại:Phụ nữ Ý thế kỷ 6 Thể loại:Kitô hữu thế kỷ 6 Thể loại:Học giả thế kỷ 6 Thể loại:Nữ học giả Thể loại:Học giả văn học Latinh Thể loại:Học giả tiếng Hy Lạp Thể loại:Nữ vương Thể loại:Vua Ý thế kỷ 6 Thể loại:Vua bị sát hại ở thế kỷ 6 Thể loại:Nhân vật Ostrogoth thế kỷ 6 Thể loại:Quân chủ thế kỷ 6 ở Châu Âu
Craig Federighi
Craig Federighi (sinh ngày 27 tháng 5 năm 1969) là phó chủ tịch cấp cao phụ trách gia công Kỹ thuật phần mềm của Apple. Federighi giám sát sự phát triển của các nhóm kỹ thuật hệ điều hành chung của iOS, macOS và Apple. Các nhóm của ông chịu trách nhiệm cung cấp phần mềm gắn liền với các sản phẩm của Apple, bao gồm giao diện người dùng, ứng dụng và khung.
Tiểu sử
Sau khi tốt nghiệp trường trung học Acalanes ở Lafayette, California, Federighi được cấp bằng Thạc sĩ Khoa học Máy tính và Cử nhân Khoa học Kỹ thuật Điện và Khoa học Máy tính của Đại học California, Berkeley. Ông là người gốc Ý. Federighi đã kết hôn vào năm 2014.
NeXT
Federighi làm việc dưới thời đại của Steve Jobs tại NeXT, nơi ông lãnh đạo phát triển Enterprise Objects Framework. Ông chính thức gia nhập Apple khi mua lại NeXT vào năm 1996, nhưng sau đó đã rời đi vào năm 1999 để gia nhập công ty CNTT doanh nghiệp Ariba, nơi ông là Giám đốc Công nghệ.
Trở lại Apple
Ông trở lại Apple vào năm 2009 và lãnh đạo phát triển kỹ thuật hệ điều hành macOS. Vào ngày 23 tháng 3 năm 2011, Federighi đã kế nhiệm Bertrand Serlet với tư cách là phó chủ tịch phụ trách gia công phần mềm máy Mac tại Apple vào ngày 27 tháng 8 năm 2012, ông được thăng chức phó chủ tịch cấp cao, theo báo cáo phiên họp với CEO Tim Cook. Vào ngày 29 tháng 10 năm 2012, khi thông báo về việc Scott Forstall rời khỏi Apple, vai trò của ông đã được mở rộng thêm để phát triển iOS bên cạnh Mac Software Engineering. Tính đến tháng 9 năm 2016, Federighi sở hữu hơn 500.000 cổ phiếu Apple có giá trị khoảng 58 triệu USD.
Công chúng
Trong cộng đồng người dùng và các nhà phát triển của Apple, Federighi có những bài thuyết trình đầy ấn tượng về phần mềm mới của Apple, thường có những câu nói hài hước vô lý như tham khảo mái tóc hơi ngố của ông, sử dụng các tính năng phần mềm mới để tổ chức các sự kiện như tiệc karaoke văn phòng và các chuyến đi cắm trại và ban nhạc yêu thích của ông là ban nhạc Rush. Federighi có một số biệt danh đáng chú ý khi làm việc tại Apple. Chẳng hạn như, "Hair Force One", ngoài ra, CEO Tim Cook của Apple đã gọi ông là "Siêu nhân".
Ông xuất hiện lần đầu trên sân khấu trong một sự kiện lớn của Apple là tại WWDC 2009, nơi anh đã giúp Bertrand Serlet giới thiệu Mac OS X Snow Leopard. Ông đã xuất hiện một lần nữa trong bài thuyết trình 'Back to the Mac' năm 2010, cho ra mắt thế hệ Mac tiếp theo là Mac OS X Lion. Ông đã giới thiệu iOS 7 và OS X Mavericks tại hội nghị nhà phát triển WWDC 2013 của Apple và iOS 8 và OS X Yosemite tại WWDC 2014. Tại WWDC 2015, ông đã đứng giới thiệu hầu như toàn bộ phần thuyết trình chính trong suốt 2 giờ khai mạc buổi lễ của Apple, giới thiệu iOS 9 và OS X 10.11 "El Capitan" và tiết lộ kế hoạch phát hành ngôn ngữ lập trình mới Swift của Apple như một dự án nguồn mở. Vào tháng 9 năm 2015, ông đã sử dụng thử 3D Touch của iPhone 6S trước khán giả.
Tại WWDC 2016, Federighi đã giới thiệu iOS 10 và macOS 10.12 "Sierra" và nói rằng OS X 15 tuổi đời sẽ được đổi tên thành "macOS" để phù hợp với hình thức đặt tên được sử dụng cho iOS, tvOS và watchOS. Ông đã giới thiệu kỹ việc sử dụng các widget trên màn hình khóa iOS và công bố các API mới cho Siri và iMessage sẽ mở cho tất cả các nhà phát triển.
Tại một sự kiện đặc biệt của Apple vào tháng 9 năm 2017, Federighi gặp tranh cãi sau khi không thể sử dụng thử tính năng Face ID trên iPhone X. Do đó, mọi người nghi ngờ về độ tin cậy của Face ID. Apple tuyên bố rằng trước sự kiện này, một số nhân viên của Apple đã vô tình sử dụng Face ID trên một trong số chiếc điện thoại đi triển lãm, khiến nó lại đòi mật mã chữ số khi Federighi cố gắng mở khóa.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1969 Thể loại:Người Mỹ gốc Ý Thể loại:Nhà khoa học máy tính Mỹ Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:NeXT
Quận Moultrie, Illinois
Quận Moultrie là một quận thuộc tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 14.287 người. Quận lỵ đóng ở Sullivan, Illinois.
Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 892 km2, trong đó có 23 km2 là diện tích mặt nước.
Thông tin nhân khẩu
Có 5.405 hộ, trong đó 33,00% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 63,30% là đôi vợ chồng sống với nhau, 7,10% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 26,40% là không lập gia đình. 23,60% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 12,00% có người sống một mình65 tuổi hoặc cao hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,56 và cỡ gia đình trung bình là 3,03.
Sự kiện UFO núi Berwyn
Sự kiện UFO núi Berwyn xảy ra vào ngày 23 tháng 1 năm 1974 khi nhiều người chứng kiến luồng ánh sáng và tiếng động có liên quan đến UFO tại đỉnh Cadair Berwyn và Cadair Bronwen thuộc dãy núi Berwyn ở Llandrillo, Merionethshire, xứ Wales. Bằng chứng khoa học chỉ ra rằng sự kiện này do một cơn động đất tạo ra kết hợp với những vụ nhìn thấy một quả thiên thạch sáng rực được quan sát rộng rãi trên khắp xứ Wales và miền Bắc nước Anh vào thời điểm đó.
Quận Moultrie, Illinois
Thông tin nhân khẩu
Trong quận cơ cấu độ tuổi dân cư được trải ra với 25,70% dưới độ tuổi 18, 7,90% 18-24, 26,00% 25-44, 22,80% từ 45 đến 64, và 17,70% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 39 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 93,00 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 89,30 nam giới.
Sự kiện UFO núi Berwyn
Diễn biến vụ việc
Buổi tối ngày 23 tháng 1 năm 1974, cư dân sống tại khu vực Dãy núi Berwyn ở phía bắc xứ Wales đã tới cơ quan cảnh sát để trình báo về một tiếng động lớn và luồng ánh sáng rực rỡ trên bầu trời. Khi giới nghiên cứu UFO tuyên bố rằng có một chiếc UFO bị rơi và Chính phủ Anh cố tình che đậy việc quân đội thu hồi một con tàu vũ trụ gặp nạn, vài tờ báo lá cải đã gọi đùa đây là "Sự kiện Roswelsh".
Quận Moultrie, Illinois
Thông tin nhân khẩu
Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt mức USD 40.084, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 46.655. Phái nam có thu nhập trung bình USD 35.470 so với 21.168 USD đối với phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 18.562 USD. Có 5,30% gia đình và 7,80% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 10,90% những người dưới 18 tuổi và 7,70% của những người 65 tuổi hoặc cao hơn.
Tham khảo
Thể loại:Quận của Illinois Quận Moultrie Thể loại:Illinois 1843 Thể loại:Khu dân cư thành lập năm 1843
Sự kiện UFO núi Berwyn
Diễn biến vụ việc
Tài liệu xếp loại mật của Bộ Quốc phòng cũng cho thấy biến cố này là do tác động tổng hợp của động đất và thiên thạch. Viện Khoa học Địa chất (nay là Cơ quan Khảo sát Địa chất Anh) báo cáo rằng họ ghi nhận một trận động đất mạnh 3,5 độ Richter xảy ra vào lúc 8 giờ 38 phút tối đêm đó trên một khu vực rộng lớn ở phía bắc xứ Wales và đến tận Formby ở Anh - cách Liverpool chừng 13 dặm về phía bắc. Cơ quan này chưa xác định ngay lập tức đây là một trận động đất, do đó phía cảnh sát đã phải tiến hành điều tra vụ việc. Tuy vậy, mức độ của cú sốc lớn đến mức xảy ra do một vụ tai nạn máy bay thì miệng hố tạo ra đủ lớn để có thể dễ dàng nhìn thấy hiện tượng này. Luồng sáng bất thường theo như báo cáo cho thấy có thể đây chỉ đơn giản là sao băng, nhưng cũng có thể bao gồm hiện tượng mà giới khoa học gọi là ánh sáng động đất.
Ảnh hưởng văn hóa
Trường hợp này là chủ đề của một phân đoạn trên chương trình The One Show của BBC1 vào ngày 2 tháng 3 năm 2021.
Một tập phim thuộc bộ phim dài tập Ancient Aliens năm 2017 đã suy đoán rằng có UFO bị rơi tại Berwyn và mảnh vỡ của nó có khả năng được đưa đến căn cứ Rudloe Manor.
Liên kết ngoài
Thể loại:Wales năm 1974 Thể loại:Sự kiện UFO Thể loại:Hiện tượng quan sát thấy UFO Thể loại:Hiện tượng liên quan đến UFO Thể loại:Hiện tượng quan sát thấy UFO ở Wales Thể loại:Thuyết âm mưu ở Vương quốc Liên hiệp Anh Thể loại:Sự kiện tháng 1 năm 1974 ở Vương quốc Liên hiệp Anh
Indomalaya
Khu vực sinh thái Indomalaya trước đây được gọi là khu vực sinh thái Đông Dương.
Nó trải rộng từ khu vực Makran ở miền nam Pakistan qua tiểu lục địa Ấn Độ và Đông Nam Á tới các vùng đất thấp ở miền nam Trung Quốc, và qua Indonesia tới Java, Bali và Borneo, phía đông của nó nằm trên đường Wallace, ranh giới sinh thái được đặt theo tên của Alfred Russel Wallace, là người đã tách Indomalaya ra khỏi Australasia. Indomalaya còn bao gồm cả Philipin, vùng đất thấp của Đài Loan và quần đảo Lưu Cầu của Nhật Bản.
Phần lớn khu vực sinh thái Indomalaya nguyên thủy được che phủ bởi rừng, chủ yếu là các rừng ẩm ướt lá bản rộng nhiệt đới và cận nhiệt đới, trong đó rừng khô lá bản rộng nhiệt đới và cận nhiệt đới chiếm đa số ở Ấn Độ và một phần của Đông Nam Á. Các rừng ẩm nhiệt đới của Indomalaya chủ yếu là các loài cây thuộc họ Dầu (Dipterocarpaceae).
Malesia là một tiểu khu vực thực vật nằm trên ranh giới giữa Indomalaya và Australasia. Nó bao gồm cả bán đảo Mã Lai và các đảo miền tây Indonesia (gọi là Sundaland), Philipin, các đảo miền đông Indonesia và New Guinea. Trong khi khu vực này có nhiều điểm chung về hệ thực vật với cả khu sinh thái Indomalya thì lại rất khác về hệ động vật; Sundaland chia sẻ hệ động vật với châu Á đại lục, trong khi các đảo phía đông của đường Wallace hoặc là không có các động vật có vú như đất liền hoặc là quê hương của các động vật đất liền có nguồn gốc từ Australia, bao gồm cả các loài thú có túi và các loài chim thuộc bộ chim chạy.
Một trong các bộ động vật có vú, bộ Cánh da (Dermoptera), là đặc hữu của khu vực sinh thái này, cũng như các họ Đồi (Tupaiidae, thuộc bộ Nhiều răng (Scandentia)) và Vượn (Hylobatidae, thuộc bộ Linh trưởng (Primates)). Các loài động vật có vú lớn đặc trưng cho Indomalaya bao gồm báo hoa mai, hổ, trâu, voi châu Á, tê giác Ấn Độ, tê giác Java, heo vòi Mã Lai, vượn người, vượn và vượn Tarsius (cận bộ Tarsiiformes).
Indomalaya có ba họ chim đặc hữu, là các họ Chim xanh (Irenidae), họ Cu rốc (Megalaimidae) và Rhabdornithidae (sẻ Philipin). Các loài gà lôi (họ Phasianidae), chim đuôi cụt (họ Pittidae), khướu (họ Timaliidae) và chim sâu (họ Dicaeidae) cũng là đặc trưng của khu vực sinh thái này.
Hệ thực vật của Indomalaya là sự hỗn hợp các thành phần từ các siêu lục địa cổ là Laurasia và Gondwana. Các thành phần thuộc Gondwana được đưa tới từ Ấn Độ, khi tiểu lục địa này tách ra khỏi Gondwana khoảng 90 triệu năm trước, mang theo cùng với nó các hệ thực-động vật có nguồn gốc Gondwana về phía bắc, trong đó bao gồm cả cá rô phi (Cichlidae) và các họ thực vật có hoa như họ Lôi (Crypteroniaceae) và có thể là cả họ Dầu (Dipterocarpaceae). Tiểu lục địa này va chạm với châu Á khoảng 30-45 triệu năm trước và dẫn tới sự trao đổi các loài. Muộn hơn, khi mảng kiến tạo Australia-New Guinea trôi dạt về phía bắc, sự va chạm giữa các mảng kiến tạo Australia và châu Á đã làm nổi lên các đảo Wallacea, cách biệt với nhau chỉ bằng các eo biển hẹp, cho phép có sự trao đổi thực vật giữa Indomalaya và Australasia. Các loài thực vật rừng mưa châu Á khi đó như các loài dầu, vượt qua Wallacea tới New Guinea, và một số loài trong các họ thực vật của Gondwana, bao gồm kim giao (họ Podocarpaceae) và bách tán (chi Araucaria), đã từ Australia-New Guinea chuyển sang phía tây vào miền tây Malesia và Đông Nam Á.
Henry Cabot Lodge Jr.
Henry Cabot Lodge Jr. (5 tháng 7 năm 1902 – 27 tháng 2 năm 1985) là một Thượng nghị sĩ Mỹ của tiểu bang Massachusetts, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Cộng hòa thời Chiến tranh Việt Nam. Ông từng là ứng cử viên đại diện cho Đảng Cộng hòa tranh chức Phó Tổng thống trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1960.
Sinh ra ở Nahant, bang Massachusetts, Hoa Kỳ, Lodge là cháu nội của Thượng nghị sĩ Henry Cabot Lodge và cháu ngoại của Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Frederick Theodore Frelinghuysen. Năm 1963, Tổng thống Kennedy bổ nhiệm Lodge vào vị trí Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Cộng hòa. Cabot Lodge là nhân vật trực tiếp đứng sau ủng hộ cuộc đảo chính anh em Ngô Đình Diệm năm 1963. Sau khi rời chức vụ đại sứ, ông vẫn tiếp tục đại diện cho Hoa Kỳ tại các quốc gia khác nhau dưới thời tổng thống Lyndon B. Johnson, Nixon và Tổng thống Gerald Ford. Lodge là người lãnh đạo phái đoàn Hoa Kỳ ký thỏa thuận hòa bình Paris với Bắc Việt Nam, dẫn đến kết thúc của Chiến tranh Việt Nam.