cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tuyên ngôn độc lập Ukraina
Thông qua
Cũng trong ngày 24 tháng 8, Quốc hội yêu cầu một cuộc trưng cầu dân ý về ủng hộ Tuyên ngôn độc lập. Đề xuất yêu cầu trưng cầu dân ý toàn quốc đến từ các thủ lĩnh đối lập Ihor Yukhnovsky và Dmytro Pavlychko. Quốc hội cũng bỏ phiếu thiết lập Vệ binh quốc gia của Ukraina và chuyển quyền tài phán đối với toàn bộ các lực lượng vũ trang trên lãnh thổ Ukraina sang cho Quốc hội.
Ngoài một đám đông náo nhiệt tụ tập tại Quốc hội, các đường phố tại Kiev yên tĩnh trong ngày này, với một vài dấu hiệu tán dương công khai.
Trong những ngày sau đó, một số nghị quyết và sắc lệnh được thông qua: quốc hữu hóa toàn bộ tài sản của Đảng Cộng sản Ukraina và chuyển giao chúng cho Xô viết Tối cao và các hội đồng địa phương; ban bố một lệnh ân xá cho toàn bộ các tù nhân chính trị; đình chỉ toàn bộ các hoạt động của Đảng Cộng sản Ukraina và đóng băng tài sản và tài khoản ngân hàng của Đảng Cộng sản Ukraina trong khi điều tra chính thức về khả năng cộng tác với những người âm mưu đảo chính tại Moskva; thiết lập một ủy ban để điều tra hành vi của quan chức trong đảo chính; và thiết lập một ủy ban quân vụ liên quan đến thiết lập Bộ Quốc phòng Ukraina.
Ngày 26 tháng 8 năm 1991, đại biểu thường trực của CHXHCNXV Ukraina tại Liên Hợp Quốc (CHXHCNXV Ukraina là một thành viên sáng lập của Liên Hợp Quốc ) Hennadiy Udovenko thông báo cho văn phòng của Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc rằng phái đoàn thường trực của ông tại Liên hiệp Quốc sẽ chính thức đại diện cho Ukraina.
Ngày 26 tháng 8 năm 1991, ủy ban hành chính của Kiev cũng bỏ phiếu loại bỏ toàn bộ các tượng đài lãnh đạo cộng sản khỏi các địa điểm công cộng, bao gồm tượng Lenin tại Quảng trường Cách mạng Tháng Mười tại trung tâm thành phố. Quảng trường được đổi tên thành Maidan Nezalezhnosti (Quảng trường độc lập) giống như ga tàu điện ngầm bên dưới nó, theo quyết định của ủy ban hành chính.
Ngày 28 tháng 8 năm 1991, trên 200.000 cư dân Lviv tuyên bố họ sẵn lòng phục vụ trong vệ binh quốc gia.
Trong trưng cầu dân ý độc lập vào ngày 1 tháng 12 năm 1991, nhân dân Ukraina biểu thị ủng hộ phổ biến đối với Đạo luật Tuyên bố độc lập, với trên 90% cử tri đi bầu tán thành, trong số 82% cử tri tham dự.
Công nhận quốc tế
Ba Lan và Canada là các quốc gia đầu tiên công nhận Ukraina độc lập, đều trong ngày 2 tháng 12 năm 1991. Cũng trong ngày hôm đó, Tổng thống Nga Boris Yeltsin hành động tương tự.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lịch sử chính trị Ukraina Thể loại:Chính phủ Ukraina Thể loại:Chính trị Ukraina Thể loại:Luật năm 1991 Thể loại:Quan hệ quốc tế năm 1991 Thể loại:Sự sụp đổ của Liên Xô
Verneuil-sur-Indre
là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Indre-et-Loire
Lyctus simplex
Lyctus simplex là một loài bọ cánh cứng trong họ Bostrichidae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1879.
Hệ sinh thái rừng
nhỏ|250px|Hệ sinh thái rừng Hệ sinh thái rừng (Forest ecosystem) là một hệ sinh thái mà thành phần nghiên cứu chủ yếu là sinh vật rừng (các loài cây gỗ, cây bụi, thảm tươi, hệ động vật và vi sinh vật rừng) và môi trường vật lý của chúng (khí hậu, đất). Nội dung nghiên cứu hệ sinh thái rừng bao gồm cả cá thể, quần thể, quần xã và hệ sinh thái, về mối quan hệ ảnh hưởng lẫn nhau giữa các cây rừng và giữa chúng với các sinh vật khác trong quần xã đó, cũng như mối quan hệ lẫn nhau giữa những sinh vật này với hoàn cảnh xung quanh tại nơi mọc của chúng (E.P. Odum 1986, G. Stephan 1980).
Lyctus simplex
Tham khảo
Thể loại:Lyctus
Hệ sinh thái rừng
Thành phần hệ sinh thái
nhỏ|250px|phải|Rừng Bao báp ở [[Madagascar]] Thành phần của hệ sinh thái rừng cũng giống như thành phần của một hệ sinh thái điển hình song đối với rừng, thành phần thực vật mà đặc biệt là cây gỗ được quan tâm hơn cả, đây chính là thành phần lập quần. Sau đây chúng ta sẽ nghiên cứu thành phần cơ bản, quan trọng của hệ sinh thái rừng:
Thành phần thực vật rừng
Dựa vào thành phần và tỷ lệ giữa các loài mà người ta chia ra thành rừng thuần loài và rừng hỗn loài. Về nguyên tắc, rừng thuần loài là rừng chỉ có một loài. Tuy nhiên trên thực tế, rừng có một số loài khác nhưng số lượng các loài khác này không vượt quá 10% thì vẫn được coi là rừng thuần loài (rừng thuần loài tương đối). Với rừng hỗn loài, để biểu thị mức độ tham gia của các loài người ta dùng công thức tổ thành. Thành phần cây gỗ là bộ phận chính và chủ yếu tạo nên độ khép tán (được biểu diễn thông qua độ tán che), độ đầy và trữ lượng lâm phần.
Lớp cây tái sinh: Đây là thuật ngữ dùng để nói về lớp cây thế hệ non của tầng cây gỗ, chúng sống và phát triển dưới tán rừng, chúng sẽ là đối tượng thay thế tầng cây gỗ phía trên khi tầng cây này được khai thác. Tùy vào từng giai đoạn sinh trưởng khác nhau người ta chia lớp cây tái sinh thành các giai đoạn: cây mầm, cây mạ và cây con (hay cây non). Việc phân chia này có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định các nhân tố ảnh hưởng và xác định các biện pháp kĩ thuật trong chăm sóc, bảo vệ. Theo W.Richard (1956), đây là giai đoạn nguy hiểm nhất của cây tái sinh, cây tái sinh có thể chết hàng loạt do môi trường thiếu nước hoặc nhiệt độ quá cao do ánh sáng trực xạ. Cũng theo W. Richard, một nguyên nhân khác nguy hiểm đối với cây mầm là các loài động vật rừng.
Dòng năng lượng
Theo quan điểm của sinh thái học hiện đại, năng lượng đi qua hệ sinh thái cũng tuân theo các quy luật nhiệt động học của vật lý:
Nguốn gốc nguồn năng lượng
Tỷ lệ giữa phần năng lượng mà bậc sau kế tiếp nhận được so với phần năng lượng trước khi truyền của bậc trước nó được gọi là hệ số truyền năng lượng. Hệ số truyền năng lượng ở hệ sinh thái trên cạn luôn nhỏ hơn so với hệ số truyền năng lượng của hệ sinh thái dưới nước.
Nếu sắp xếp số lượng cá thể (hay sinh khối hoặc năng lượng) theo các bậc dinh dưỡng từ thấp đến cao thì bao giờ chúng cũng sắp xếp theo dạng hình tháp. Người ta gọi chúng là những hình tháp sinh thái học. Tùy vào đơn vị tính mà chúng ta có hình tháp sinh khối, hình tháp khối lượng hay hình tháp số lượng.
Chu trình sinh địa hóa
Thuật ngữ chu trình hay sự tuần hoàn biểu thị sự lặp đi lặp lại nhiều lần và có tính chu kỳ khép kín. Trong hệ sinh thái, người ta phân thành 3 kiểu chu trình vật chất: Chu trình địa hóa; Chu trình sinh địa hóa và chu trình sinh hóa (chu trình bên trong sinh vật)
Tân Hưng
Tân Hưng là một huyện thuộc tỉnh Long An, Việt Nam.
Hệ sinh thái rừng
Chu trình địa hóa
Là chu trình vận động của các nguyên tố hóa học giữa các hệ sinh thái. Ví dụ: Các chất khoáng theo nước mưa đi từ hệ sinh thái rừng trên núi cao xuống hệ sinh thái nông nghiệp thấp hơn.
Chu trình sinh địa hóa
Là chu trình vận động của các chất xảy ra giữa các sinh vật và môi trường bên trong phạm vi của một hệ sinh thái. Ví dụ: Đạm (N) được rễ cây hút lên từ đất thông qua các việc phân hủy các cành nhánh, lá rơi rụng tích lũy vào các bộ phận (tham gia hình thành các bộ phận) khi các bộ phận này chết, rơi rụng nó lại mang theo Đạm trở về trong đất.
Tân Hưng
Huyện có diện tích 497 km² và dân số là 51.038 người (năm 2016). Huyện lỵ là thị trấn Tân Hưng nằm trên đường N2, cách thành phố Tân An 80 km về hướng đông và cách thành phố Cao Lãnh (Đồng Tháp) 60 km về hướng Đông Nam.
Địa lý
Huyện Tân Hưng nằm ở phía tây của tỉnh Long An, có vị trí địa lý:
Hành chính
Huyện Tân Hưng có 12 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Tân Hưng và 11 xã: Hưng Điền, Hưng Điền B, Hưng Hà, Hưng Thạnh, Thạnh Hưng, Vĩnh Bửu, Vĩnh Châu A, Vĩnh Châu B, Vĩnh Đại, Vĩnh Lợi, Vĩnh Thạnh.
Hệ sinh thái rừng
Chu trình sinh địa hóa
Các chất vô cơ trong tự nhiên vận động theo hai chu trình: Chu trình đại tuần hoàn nước và không khí của sinh quyển và chu trình tuần hoàn vật chất sinh vật trong hệ sinh thái.
Chu trình sinh hóa
Là chu trình các chất xảy ra bên trong các bộ phận của sinh vật. bao gồm các quá trình như đồng hóa, dị hóa, trao đổi chất trong bản thân sinh vật.
Tân Hưng
Lịch sử
Trước ngày 30 tháng 4 năm 1975, địa bàn huyện Tân Hưng thuộc tỉnh Kiến Tường.
Sau năm 1975, Tân Hưng thuộc huyện Mộc Hóa, tỉnh Long An.
Hệ sinh thái rừng
Quần lạc sinh địa rừng
Quần lạc sinh địa rừng là một khoảnh đất bất kỳ có sự đồng nhất về thành phần, cấu trúc và các đặc điểm của các thành phần tạo nên nó và về mối quan hệ giữa chúng với nhau, có nghĩa là đồng nhất về thực vật che phủ, về thế giới động vật và vi sinh vật cư trú tại đó, về các điều kiện tiểu khí hậu, thủy văn và đất đai, về các kiểu trao đổi vật chất và năng lượng giữa các thành phần của nó với các hiện tượng tự nhiên khác (V.N. Sucasep 1964)
Quần lạc sinh địa rừng khác biệt hoàn toàn với các quần lạc sinh địa khác như: Quần lạc sinh địa sa mạc, quần lạc sinh địa thảo nguyên,...Định nghĩa quần lạc sinh địa rừng là rất quan trọng khi xét tới các quần lạc thực vật, quần lạc động vật,...và các yếu tố vô sinh liên quan khác tồn tại trong rừng. Quần lạc sinh địa rừng giúp chúng ta hiểu rõ hơn những tác động và mối quan hệ mật thiết giữa rừng với hoàn cảnh sống xung quanh.
Tân Hưng
Từ 1976 đến nay
Ngày 30 tháng 3 năm 1978, chia huyện Mộc Hóa thành hai huyện: Mộc Hóa và Vĩnh Hưng.
Ngày 24 tháng 3 năm 1994, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 27-CP, tách các xã Vĩnh Thạnh, Vĩnh Lợi, Vĩnh Đại, Hưng Điền B, Hưng Thạnh, Vĩnh Châu A, Vĩnh Châu B, Thạnh Hưng, Hưng Hà, Hưng Điền và thị trấn Tân Hưng của huyện Vĩnh Hưng để thành lập huyện Tân Hưng.
Hệ sinh thái rừng
Quần lạc sinh địa rừng
Ngày nay có một số quan điểm đã coi rằng từ quần lạc sinh địa rừng đồng nghĩa với hệ sinh thái rừng và nó là một cấu trúc sống.
Xem thêm
Thể loại:Rừng Thể loại:Sinh thái học Thể loại:Sinh thái rừng Thể loại:Phân ngành sinh thái học
Tân Hưng
Từ 1976 đến nay
Ngày 15 tháng 5 năm 2003, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 50/2003/NĐ-CP, thành lập xã Vĩnh Bửu trên Cơ sở 3.995 ha diện tích tự nhiên và 4.155 nhân khẩu của xã Vĩnh Đại. Huyện Tân Hưng bao gồm thị trấn Tân Hưng và 11 xã: Hưng Điền, Hưng Điền B, Hưng Hà, Thạnh Hưng, Hưng Thạnh, Vĩnh Thạnh, Vĩnh Châu B, Vĩnh Châu A, Vĩnh Lợi, Vĩnh Đại, Vĩnh Bửu.
Kinh tế
Tân Hưng là huyện vùng sâu, vùng xa của tỉnh Long An. Đây là nơi lũ về sớm nhưng lại rút chậm. Chính vì vậy, đời sống sinh hoạt và sản xuất của nhân dân gặp nhiều khó khăn. Kinh tế của huyện chủ yếu vẫn dựa vào nông nghiệp. Nhờ thực hiện tốt công tác thủy lợi, sản xuất nông nghiệp của huyện không ngừng gia tăng qua các năm. Nếu như năm 2000, diện tích gieo trồng lúa 2 vụ là 46.933 ha, sản lượng thóc 205.000 tấn, năng suất bình quân khoảng 4,3 tấn/ha, thì đến năm 2010 diện tích gieo trồng lúa đã lên đến 65.138 ha. Nhiều cây trồng có giá trị kinh tế cao đã được đưa vào sản xuất như: mè, bắp (ngô),...
Giáo dục
Được quan tâm đầu tư đúng mức và đi vào chiều sâu nên học sinh không phải học hè do phải nghỉ trong mùa lũ, không còn tình trạng dạy 3 ca; hệ thống trường học được xây dựng kiên cố, từng bước quy hoạch đảm bảo đạt chuẩn quốc gia thay cho các trường tranh tre tạm bợ, công tác xã hội hóa giáo dục ngày càng được mở rộng. Huyện đã hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học và phổ cập trung học cơ sở.
Y tế
Mạng lưới y tế được củng cố và phát triển. Nếu như năm 2000, bệnh viện huyện còn thiếu thốn mọi bề, cơ sở vật chất không đảm bảo, số trạm y tế xã có bác sĩ chỉ đạt 50% thì đến năm 2010, bệnh viện đa khoa 50 giường đã được xây dựng và đang được nâng cấp lên 100 giường với trang thiết bị hiện đại, 100% số xã có bác sĩ, 9/11 xã đạt chuẩn quốc gia về y tế. Các chương trình y tế quốc gia đều đạt chỉ tiêu hàng năm. Đội ngũ y, bác sĩ từng bước được chuẩn hóa, đảm bảo công tác chăm sóc sức khỏe, khám - chữa bệnh cho nhân dân.
Tham khảo
Thể loại:Huyện biên giới Việt Nam với Campuchia
Dynoides crenulatus
Dynoides crenulatus là một loài chân đều trong họ Sphaeromatidae. Loài này được Carvacho & Haasmann miêu tả khoa học năm 1984.
Tham khảo
Thể loại:Dynoides
Hang Én
250px|thumb|right|Cửa vào hang Én Hang Én là một hang động nằm trong vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng, tỉnh Quảng Bình, Bắc Trung Bộ, Việt Nam. Hang Én có chiều dài hơn 1,6 km, gồm 3 cửa, trần hang có nơi cao 100 m, nơi rộng nhất 170 m. Đây là hang động lớn thứ 3 thế giới sau hang Sơn Đoòng và hang Deer ở Malaysia. Trong lòng hang là con suối trong xanh chảy quanh co dẫn đến núi Sơn Đoòng.
Tên gọi
Tên gọi là hang én vì bên trong hang có nhiều én sinh sống làm tổ.
Tua du lịch
Nếu không đi bằng trực thăng, du khách muốn đến hang Én phải đi bộ băng rừng với nhiều dốc cao, đá tai mèo... thời gian mất hết 4 tiếng. Xe chở đến 35 Km trên đường Hồ Chí Minh nhánh tây rồi đi bộ băng rừng từ đấy. Từ hang Én, khách đi thêm 2 km nữa mới tới hang Sơn Đoòng<ref name="Thanh Nien">.
Quảng bá
Hang Én cùng hang Sơn Đoòng được đưa lên chương trình truyền hình trực tiếp Good Morning America (Chào buổi sáng nước Mỹ) phát sóng lúc 6 giờ sáng 13/5/2015 (18 giờ cùng ngày, giờ Việt Nam), trong đó hang Én là nơi quay và thực hiện phát sóng. Hang Én cùng với quần thể di sản thế giới Tràng An và vịnh Hạ Long được Warner Brothers Feature Film chọn làm bối cảnh trong bộ phim Peter Pan năm 2015.
Liên kết ngoài
Thể loại:Du lịch Quảng Bình Thể loại:Hang động tại Quảng Bình
Đa Phúc (định hướng)
Đa Phúc có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:
Leptocerus atyudatta
Leptocerus atyudatta là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Chú thích
Thể loại:Leptocerus
Cận duyên hải
Định nghĩa
trái|nhỏ|Vùng biển cận duyên Trong hải dương học (tiếng Anh: oceanography) và sinh vật học hải dương (marine biology) thì khu vực cận duyên là vùng nước từ bờ biển trở ra khơi cho tới thềm lục địa.
Vùng cận duyên còn được chia thành ba phần: cận duyên cạn, cận duyên giữa và cận duyên sâu (Tiếng Anh: supralittoral, eulittoral và sublittoral).
Cận duyên cạn là vùng có thể bị ngập mỗi khi có bão lớn làm nước dâng cao, nhưng thường là khô ráo. Địa hình cận duyên cạn có thể bao gồm mũi đất và cồn cát ven biển.
Cận duyên giữa vùng nước dao động do thủy triều lên xuống giữa mức nước lớn và nước ròng. Những bãi biển xoải cát, cửa sông hoặc những mỏm đá thấp thường được gom vào khu vực này.
Cận duyên sâu là vùng nước luôn bị ngập.
Về mặt pháp lý, định nghĩa cận duyên thay đổi tùy quốc gia hoặc cơ quan. Đối với Hải quân Hoa Kỳ thì mực nước sâu 60 mét (200 feet) được dùng làm giới hạn của vùng cận duyên.
Tham khảo
Thể loại:Hải dương học Thể loại:Địa lý học Thể loại:Thủy sinh thái học Thể loại:Khoa học thủy sản Thể loại:Môi trường sống Thể loại:Sinh học biển Thể loại:Địa lý ven biển Thể loại:Bờ biển Thể loại:Thủy văn học
Saropogon fraternus
Saropogon fraternus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Saropogon fraternus được Bigot miêu tả năm 1878.
Tiến Thắng (định hướng)
Tiến Thắng có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:
Saropogon fraternus
Tham khảo
Thể loại:Saropogon
Nestinus viridis
Nestinus viridis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1879.
Tham khảo
Thể loại:Nestinus
Brzeźno, Gmina Barwice
Brzeźno là một khu định cư ở khu hành chính của Gmina Barwice, thuộc hạt Szczecinek, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 8 km phía tây bắc Barwice, 28 km về phía tây của Szczecinek và 120 km về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.
Lyctus sinensis
Lyctus sinensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bostrichidae. Loài này được Lesne miêu tả khoa học năm 1911.
Tham khảo
Thể loại:Lyctus
Bonghwa
Huyện Bonghwa (Bonghwa-gun; âm Hán Việt: Phụng Hóa Quận) là một huyện ở tỉnh Gyeongsang Bắc, Hàn Quốc. Huyện này có diện tích 1201 km², dân số 41.452 người. Huyện này nằm trong nội địa, tại rìa bắc của tỉnh, giáp Gangwon về phía bắc, phía đông là các huyện Yeongyang và Uljin còn phía nam giáp Andong, phía tây giáp Yeongju. Tại đây có Taebaek và dãy núi Sobaek có đỉnh cao nhất là Taebaek-san trên 1500m trên mực nước biển.
Hành chính
Bonghwa được chia thành 10 đơn vị hành chính: một eup và 9 xã (myeon).
Tân Phước (định hướng)
Tân Phước có thể là một trong số các địa danh sau:
Dynoides daguilarensis
Dynoides daguilarensis là một loài chân đều trong họ Sphaeromatidae. Loài này được Li miêu tả khoa học năm 2000.
Tham khảo
Thể loại:Dynoides
Saropogon flavofacialis
Saropogon flavofacialis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Saropogon flavofacialis được Hull miêu tả năm 1956.
Tham khảo
Thể loại:Saropogon
Vernou-sur-Brenne
là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Indre-et-Loire
Niasia
Các loài
Các loài trong chi này gồm:
Tham khảo
Thể loại:Luperini
Gotō, Nagasaki
Gotō (五島市) là một thành phố thuộc tỉnh Nagasaki, Nhật Bản, nằm ở phía nam của quần đảo Gotō thuộc Đông Hải,cách thành phố Nagasaki 100 km về phía tây. Thành phố bao gồm 11 đảo có người sinh sống và 52 đảo không có người. Ba hòn đảo chính của thành phố là Fukue, Hisaka, và Naru.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố tỉnh Nagasaki Thể loại:Khu định cư cảng Nhật Bản
Leptocerus bahuchaka
Leptocerus bahuchaka là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Chú thích
Thể loại:Leptocerus
Leptocerus australis
Leptocerus australis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Chú thích
Thể loại:Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi Thể loại:Leptocerus
Chłopówko, Hạt Szczecinek
Chłopówko (Klein Klöpperfier) là một khu định cư ở quận hành chính của Gmina Barwice, trong Szczecinek County, Zachodniopomorskie, ở tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 9 km phía tây nam Barwice, 29 km về phía tây của Szczecinek và 115 km về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.
Dynoides dentisinus
Dynoides dentisinus là một loài chân đều trong họ Sphaeromatidae. Loài này được Shen miêu tả khoa học năm 1929.
Tham khảo
Thể loại:Dynoides
Little Saigon
Những khu Little Saigon được hình thành từ những làn sóng tị nạn diễn ra sau khi Chiến tranh Việt Nam kết thúc, sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975.
Các khu Little Saigon lớn có mặt trong thành phố Westminster & Garden Grove, San Jose, California, Los Angeles và Houston. Westminster và Garden Grove nằm trong khu vực Quận Cam, California, nơi được mệnh danh là "thủ đô người Việt tị nạn".
Tại Quận Cam
nhỏ|phải|240px|[[Thương xá Phước Lộc Thọ (Asian Garden Mall), thương xá lớn trong khu phố người Việt tại quận Cam, Tết 2008]] Khu Little Saigon lâu đời nhất, lớn nhất nằm tại hai thành phố Westminster và Garden Grove, Quận Cam, California, nơi người Việt chiếm 30,7% và 21,4% dân số theo điều tra dân số năm 2000 (tổng cộng trên 125.000 người).
Lịch sử
Trước kia, Westminster cũng như các thành phố gần đó là những vùng đất đai trồng trọt lớn. Từ năm 1975, người Việt tỵ nạn đầu tiên đến đây từ trại Pendleton, nằm cách Westminster 50 dặm về hướng Nam và từ các tiểu bang khác như Pennsylvania, Arkansas, Florida. Những cơ sở thương mại đầu tiên là tiệm phở Hòa và chợ Đà Lạt gần ngã tư đường First và Fairview thuộc thành phố Santa Ana. Khu này sau có thêm trung tâm sinh hoạt Nguyễn Khoa Nam do Đặng Giang Sơn thành lập. Nơi đó trở thành nơi tụ tập của cộng đồng tỵ nạn. Sau đó lui về phía tây cũng trên cùng tuyến đường First nhưng có tên là Bolsa Avenue thuộc hai thành phố Garden Grove và Westminster, khoảng năm 1978 xuất hiện chợ Hòa Bình, nhà sách Tú Quỳnh, và nhà hàng Thành Mỹ. Cùng năm đó, Nhật báo Người Việt góp mặt với văn phòng phát hành đặt tại thành phố Garden Grove. Những người Việt tỵ nạn dần tập trung ở quãng đường đó mua lại các cơ sở thương mại của người địa phương và lập nên một khu phố thương mại phảng phất hình bóng Việt Nam. Năm 1982 thì hình thành "Hiệp hội Thương gia Tiểu Sài Gòn". Sách báo tiếng Việt từ đó bắt đầu dùng danh từ "Phố Sài Gòn" nhất là khi hãng Bridgecreek cho xây thương xá hai tầng 1986-88. Địa bàn cộng đồng người Việt từ đó lan rộng tràn ra những thành phố lân cận như Stanton, Fountain Valley và Anaheim.
Năm 1986, Ủy ban Thành lập Danh xưng Little Saigon, sau đổi thành Ủy ban Phát triển Little Saigon bầu lên 15 ủy viên, xúc tiến họp với hội đồng thành phố Westminster chính thức công nhận danh xưng Little Saigon. Chính ủy ban đã được 18 vị dân biểu và nghị sĩ tiểu bang giúp đỡ để đưa đề nghị thành lập Đặc khu Tiểu Sài Gòn lên thống đốc tiểu bang. Ngày 1 tháng 6 năm 1986, trước Viện Lập pháp tiểu bang, Thống đốc George Deukmejian đã chấp thuận. Nha lộ vận California theo đó cho dựng 13 bảng tên "Little Saigon" chỉ lối cho xe rẽ từ xa lộ 22 và 405 vào.
Ngày 17 tháng 6 năm 1986, thị trưởng Westminster Chuck Smith đã làm lễ ra mắt Đặc khu Little Saigon trước thương xá Phước Lộc Thọ. Buổi lễ được đặt dưới sự chủ toạ của thống đốc tiểu bang và có sự hiện diện của đông đảo người Việt Nam trong vùng.
Bố trí và các dịch vụ
nhỏ|phải|240px|Khu văn phòng của người Việt tại Little Saigon. nhỏ|phải|240px|Một chi nhánh ngân hàng với lời chào đón bằng tiếng Việt Little Saigon tại Quận Cam là một vùng rộng lớn, với nhiều khu thương xá của người Việt và người Hoa, nằm phía Tây của Disneyland, giữa xa lộ California 22 và xa lộ Liên bang 405.
Ngoài các trụ sở thương mại còn có siêu thị và nhà hàng bán thực phẩm các món ăn Việt Nam và Á châu như cơm tấm, phở, bánh mì, bánh cuốn. Ngoài ra là các dịch vụ y tế, luật pháp, tập trung không ít bác sĩ, nha sĩ, luật sư, kế toán lập văn phòng tại đây để phục vụ thân chủ đồng hương.
Năm 2016, một dịch vụ xe buýt miễn phí tên Little Saigon Shuttle được khánh thành để đưa đón hành khách mua sắm trong khu vực, phục vụ 22 trạm dừng trong tuyến đường dài 2,5 mile. Tuy nhiên dịch vụ đã chấm dứt sau 6 tháng hoạt động vì chi phí cao. Xe đò Hoàng, một dịch vụ xe đò đường dài, nối liền Little Saigon ở Quận Cam với cộng đồng ở San Jose và nhiều thành phố khác ở California và Arizona có đông người Việt sinh sống. nhỏ|logo LSTV
Truyền thông
Little Saigon, đặc biệt là Westminster, thường được xem là trung tâm của ngành truyền thông Việt ngữ tại hải ngoại. Hầu hết các chương trình ca nhạc hải ngoại đều được phát hành tại đây, trong đó có trung tâm Thúy Nga, trung tâm Asia, trung tâm Vân Sơn, v.v. Vì thế, rất nhiều ca sĩ, nhạc sĩ hải ngoại cư ngụ tại khu vực này.
Có hai đài phát thanh phát sóng tiếng Việt 24 giờ mỗi ngày là Little Saigon Radio (trên KVNR 1480 AM) và Radio Bolsa (KALI 106.3 FM). Một đài khác thỉnh thoảng có chương trình tiếng Việt (KXMX-AM 1190). Nội dung phát sóng bao gồm tin tức, thời sự, âm nhạc, talk show, tôn giáo, đọc truyện, v.v. Chương trình Việt ngữ của đài BBC và RFI được tiếp vận trực tiếp trên những đài này, mỗi ngày hai lần. Gần đây đài Little Saigon Radio cũng có nỗ lực phát thanh về Việt Nam.
Có 4 đài truyền hình phát sóng suốt ngày bằng Việt ngữ tại miền nam California. Hai đài truyền hình vệ tinh, Saigon Broadcasting Television Network và Hồn Việt TV cũng có trụ sở tại đây và có thể xem được trên toàn lãnh thổ Hoa Kỳ.
Tại đây có hàng chục tờ báo tiếng Việt được bán bên cạnh các báo tiếng Anh, có tiếng nhất trong số đó là Báo Người Việt. Những tờ nhật báo lớn khác có thể nói đến là Việt Báo, Viễn Đông, v.v. Nhiều tuần báo, nguyệt san và báo phục vụ giới trẻ cũng được phát hành như Việt Tide (song ngữ) và Người Việt 2 (bằng tiếng Anh).
Chính trị
thumb|phải|Biển đường cho Đại lộ Bolsa, còn có tên là Đại lộ Trần Hưng Đạo, tại Westminster thumb|Biểu ngữ "Black April" (Tháng Tư Đen) và [[Quốc kỳ Việt Nam Cộng hòa|Quốc kỳ Việt Nam Cộng Hòa treo trên đường phố Little Saigon ở San Diego]] Little Saigon là một địa phương chống cộng mãnh liệt. Sự kiện Trần Trường đầu năm 1999 được xem là điểm mốc quan trọng trong hoạt động chính trị của người Việt tại Little Saigon nói riêng và Hoa Kỳ nói chung. Sự kiện xảy ra sau khi một người làm nghề cho thuê băng video tên là Trần Văn Trường treo cờ đỏ sao vàng và hình Hồ Chí Minh trên cửa tiệm. Sau khi ông không được chú ý, ông đã gửi fax đến một số cơ quan truyền thông cộng đồng để loan báo về hành động của mình. Trong gần hai tháng sau đó, hàng nghìn người Việt biểu tình hằng ngày phản đối ông Trường và chính phủ Việt Nam, với điểm cao là một cuộc thắp nến được tổ chức bởi các đoàn thể sinh viên Mỹ gốc Việt, với sự tham dự của hơn 15.000 người, và được báo chí toàn quốc và quốc tế theo dõi. Sự việc kết thúc sau khi ông Trường bị kết án cho thuê băng lậu, và bị buộc phải đóng cửa tiệm. Ông Trường cho biết mình bị đánh năm lần và phải vào bệnh viện, ông đã mất hết gia sản, khoảng một triệu đôla, và vợ ông, sau những biến cố, đã 'mắc bệnh tâm thần; đồng thời khẳng định đây là án sai, rằng 'ông không sang băng lậu, mà có hợp đồng kinh doanh với các công ty của Tàu. "Sự kiện đã đưa ra nhiều vấn đề về tự do ngôn luận tại Hoa Kỳ, một số người ra đại diện làm trung gian với báo chí để phát biểu quan điểm của những người biểu tình. Nhiều người lãnh đạo trong cuộc biểu tình cảm thấy tự tin hơn và bắt đầu tham gia chính trường và vận động cộng đồng như trong Chiến dịch Cờ Vàng.
Người Mỹ gốc Việt, dựa vào số đông, đã và đang nắm giữ quyền lực chính trị đáng kể tại hai thành phố Westminster và Garden Grove. Nhiều người tham gia vào các hoạt động chính trị tại địa phương và được bầu vào các chức vụ công. Ví dụ như Janet Nguyễn, vào năm 2007 trở thành người Mỹ gốc Việt đầu tiên lên làm giám sát viên quận trên toàn quốc. Ông Trần Thái Văn đắc cử dân biểu tiểu bang California từ năm 2004 và trở thành người Mỹ gốc Việt đầu tiên được bầu vào ngành lập pháp tiểu bang.
Sinh hoạt cộng đồng
nhỏ|240px|phải|Hội chợ Tết tại Little Saigon, [[Quận Cam, California]]
Năm 2003, Tượng Đài Chiến Sĩ Việt Mỹ (tiếng Anh: Vietnam War Memorial) đã được xây dựng tại Westminster để tưởng niệm những người lính Việt Nam Cộng hòa và Hoa Kỳ đã hy sinh trong Chiến tranh Việt Nam hồi thế kỷ trước.
Ngày 12 Tháng Tám năm 2009, Hội đồng thành phố Westminster, California lại thông qua nghị quyết 4257 công nhận ngày Thứ Bảy cuối cùng mỗi Tháng Tư sẽ là "Ngày Thuyền nhân Việt Nam".
Trường Bolsa Grande High School tại Garden Grove là nơi tổ chức Hội Tết Việt Nam hàng năm do Tổng hội sinh viên Việt Nam Nam Cali UVSA tổ chức cho hàng trăm ngàn người tham dự. Hàng năm, từ năm 1997, vào ngày Tết Nguyên Đán, Little Saigon tại San Jose cũng có cuộc diễn hành Tết hoành tráng do Hội Diễn Hành Tết (Vietnamese Spring Festival, VSF) tổ chức, với sự kết hợp của nhiều hội đoàn, tổ chức. Từ năm 2003, Đại hội Điện ảnh Việt Nam Quốc tế (Vietnamese International Film Festival hay ViFF) là một đại hội điện ảnh diễn ra 2 năm một lần tại Đại học California tại Irvine và nhiều địa điểm quanh vùng Little Saigon của Quận Cam, California, Mỹ.
Tại San Jose
Với dân số người Mỹ gốc Việt gần 100.000 người, thành phố San Jose, California là thành phố đông người Việt nhất tại Hoa Kỳ. Tuy nhiên, cơ sở thương mại của người Việt nằm rải rác trên San Jose, không tập trung như tại Westminster. Năm 2000, thương xá Grand Century Mall được thành lập tại đường Story, trở thành một trung tâm của người Việt tại San Jose.
Lựa chọn này làm phẫn nộ rất nhiều người Mỹ gốc Việt vì họ cho rằng hội đồng thành phố đã bất chấp ý dân. Trên 2000 người biểu tình phản đối trước tòa thị chính, kêu gọi hội đồng thành phố xét lại. Madison Nguyen, một trong những nghị viên bỏ phiếu ủng hộ tên "Saigon Business District", trở thành một mục tiêu chỉ trích của cộng đồng. Một số người kêu gọi cô từ chức và đang vận động bãi miễn Madison Nguyen. Sau nhiều cuộc biểu tình, hội đồng thành phố San Jose vào ngày 4 tháng 3 năm 2008 bầu 10-1 hủy quyết định chọn tên "Saigon Business District" trong một cuộc họp dài với hàng ngàn người tham gia. Tuy nhiên, hội đồng thành phố vẫn chưa chọn tên "Little Saigon" cho khu vực này.
Tại San Francisco
Kể từ đầu năm 2004 thành phố San Francisco đã chính thức thành lập khu "Little Saigon" trên đường Larkin giữa hai ngã tư đường Eddy và O'Farrell. Ở đây tập trung khoảng 2.000 người Việt trong tổng số 13.000 người Việt trên toàn thành phố. Hơn 80% các cơ sở buôn bán ở đây là của người Việt. Chính quyền đã thiết lập bảng chỉ dẫn trên đường và còn có kế hoạch xây cổng chào đón du khách tương tự như loại cổng dựng ở phố Tàu và phố Nhật San Francisco.
Tại Houston, Texas
nhỏ|phải|Khu phố Houston với bảng đường tên tiếng Việt Ngày 2 tháng 5 năm 2004, chính quyền địa phương đã chính thức đặt tên "Little Saigon" cho khu vực Midtown, với nhiều cơ sở thương mại của người Việt, nằm cạnh khu Downtown ở trung tâm thành phố Houston. Một trung tâm thương mại khác của người Việt là khu vực mới phát triển quanh Đại lộ Bellaire, phía Tây Nam thành phố.
Tại Louisiana
nhỏ|Cổng chùa Vạn Hạnh trong "Little Saigon", New Orleans. Louisiana là nơi có nhiều người Việt Nam, nhiều người trước đây là ngư dân đánh cá. New Orleans có một số khu vực có tập trung các doanh nghiệp Việt-Mỹ. Lớn nhất trong số các cộng đồng này nằm xung quanh Village de L'Est, trong đó bao gồm khu dân cư và các tổ chức thương mại cũng như cơ sở tôn giáo như giáo xứ Mary Queen của Giáo hội Công giáo Việt Nam, Chùa Vạn Hạnh của Phật giáo, và Nhà hàng bánh nướng Đông Phương.
Có một khu vực doanh nghiệp Việt Nam ở thủ phủ Baton Rouge, nằm gần khối 12.000 Đại lộ Florida Blvd (Hwy 190), trong đó bao gồm các nhà hàng, cửa hàng tạp hóa, và các doanh nghiệp khác nhau.
Tại Philadelphia
nhỏ|Một góc Little Saigon tại Philadelphia Một trong những khu phố Việt lớn nhất ở Philadelphia tập trung vào các giao điểm của đường Eighth Street và Washington Avenue ở Nam Philadelphia, là "một trong những quần thể lớn nhất của người Việt Nam trên bờ biển phía đông".
Tại Paris, Pháp
Các cửa tiệm Việt Nam tập trung tại quận 13 và quận 5 thành phố Paris.
Tại Úc
Ở Sydney, người Úc gốc Việt tập trung ở Cabramatta (còn mệnh danh là "Vietnamatta"), Bankstown, Canley Vale và Villawood. Ở Melbourne, vùng ngoại ô Richmond có một tỷ lệ lớn người Úc gốc Việt sinh sống, phố Victoria (Victoria Street) thường có biệt danh là Little Saigon. Các cộng đồng người Việt khác tập trung quanh Đường Springvale (Springvale Road) ở Springvale, hầu hết các khu vực của Footscray và cả ở St Albans.
Ở Adelaide, người Việt Nam tập trung xung quanh Woodville đặc biệt dọc theo Đường Hanson (Hanson Road).
Liên kết ngoài
Thể loại:Người Mỹ gốc Việt Thể loại:Cơ sở Việt Nam hải ngoại Thể loại:Việt Nam hải ngoại Thể loại:Khu phố mua sắm
Trận Beneventum (275 TCN)
Trận Beneventum (Năm 275 TCN) là trận chiến cuối cùng xảy ra giữa quân đội của Pyrros của Ipiros (không có đồng minh Samnite) với người La Mã, được chỉ huy bởi chấp chính quan Manius Curius Dentatus. Trận đánh đã xảy ra gần Benevento, miền Nam nước Ý, trung tâm bành trướng của La Mã sau này.
Pyrros đã bị kiệt quệ bởi cuộc chiến tranh gần đây của ông ở Sicilia và những chiến thắng Pyrros trước đó trước người La Mã. Mặc dù trận chiến đã bất phân thắng bại, ông ta đã quyết định chấm dứt chiến dịch của mình tại Ý và trở về Epirus, một hệ quả của điều này, nhiều nguồn hiện đại sai lầm cho là Pyrros bị thua trận chiến này. Sự rút lui của Pyrros đã để lại hậu quả là người Samnites cuối cùng bị chinh phục và tiếp đó Đại Hy Lạp (Magna Graecia) thất bại ba năm sau đó. Người La Mã cuối cùng đã thống trị hoàn toàn bán đảo Ý.
Trận đánh
Một đạo quân La Mã hành quân về phía nam để giao chiến với ông và họ đã xây dựng một doanh trại vững chắc gần thị trấn Malventum. Pyrros tiến đến Malventum với một đội quân ước tính khoảng 2 vạn bộ binh, 3.000 kỵ binh và 20 con voi, nhưng hầu hết lính bộ binh là người Ý. Quân đội La Mã, suy yếu bởi sự đào ngũ của lính đồng minh Ý sang phe Pyrros, có quân số khoảng 17.000 bộ binh và 1.200 kỵ binh. Lính do thám của Pyrros đã phát hiện ra trại của quân La Mã và ông đã lựa chọn mạo hiểm là tiến hành một tấn công bất ngờ vào ban đêm. Quân sĩ của ông đã mất nhiều thời gian để tới được trại hơn dự định và những người La Mã phát hiện sự tiến đến của họ. Họ đẩy lùi cuộc tấn công của quân Ipiros và Pyrros bị mất một nửa số voi không thể thay thế của mình. Ngày hôm sau, người La Mã đã tấn công. Cuộc tấn công ban đầu của họ không thành công do Pyrros sử dụng khéo léo những con voi còn lại của mình và sự kháng cự quyết liệt từ quân Khinh binh (hoplite) của quân Epirote, nhưng một cuộc tấn công thứ hai đã thành công trong việc khiến cho những con voi chạy tán loạn vào đội hình phương trận của Ipiros, buộc họ rút ​​khỏi chiến trường trong hỗn loạn. Quân Ipiros đã bị phân tán trước trận đánh và những người La Mã đã có thể làm cho những voi chiến của Pyrros bị hoảng loạn (có lẽ với những mũi tên lửa), đuổi chúng quay lại đâm vào hàng ngũ quân Ipiros. Pyrros không còn lựa chọn nào khác là phải rút quân. Các thư tịch cổ đã phóng đại rất lớn về tổn thất của quân Ipiros và kết quả của trận này, nhưng có sử liệu cho rằng vua Ipiros đã thảm bại ở trận này và phải tháo chạy với vài lính Kỵ binh, nhưng điều này là không chính xác. Trong khi đó, nhà sử học người Hy Lạp là Polybius thì xác định là kết cục của trận đánh không rõ ràng, thêm nữa nhà sử học Justinus (người La Mã) kể rằng quân La Mã không thể thắng nổi Pyrros. Và, cổ sử cũng viết rằng quân La Mã đã chia làm 2 đạo và Pyrros bị một trong hai đạo quân đó đánh bại - tức là ông có quân số đông hơn, nhưng một số tác giả sau này (Niese và Schubert) phủ nhận điều ấy, có lẽ người La Mã cố tình phịa ra để biểu dương chiến thắng của mình tại Beneventum.
Dẫu sao đi chăng nữa, Pyrros đã không thể hạ nổi người La Mã và gặp bất lợi về chính trị. Theo như sách A History of the Ancient World của tác giả Chester G. Star thì ông đã bị chặn đứng ở trận Beneventum, thậm chí cuốn The Romans: New Perspectives của tác giả Kevin McGough vẫn ghi ông đã thua trận này. Ông đã bỏ rơi người Hy Lạp ở Ý cho La Mã, đem theo 8.000 bộ binh và 500 kỵ binh về Ipiros. Ông đã nói những lời cuối cùng trước khi rời Ý: "Đây là nơi chiến trường mà ta để lại cho bọn Carthage và La Mã". Trong năm 272 TCN, Tarentum đầu hàng La Mã. Năm 270 TCN, La Mã chinh phục thành phố Hy Lạp độc lập cuối cùng ở Ý, Rhegium. Bây giờ La Mã là bá chủ của tất cả những gì lúc này gọi là Ý, trừ một phần phía Bắc của sông Po, lúc đó là vùng Cisalpine Gaul. Trên thế mạnh đạt được từ thắng lợi ở Beneventum, người La Mã sau này cũng can thiệp vào tình hình Sicilia. Mặc dù họ không bao giờ đánh bại Pyrros trên chiến trường, người La Mã đã có thể để giành chiến thắng trong một cuộc chiến tranh tốn kém so chống lại vị tướng giỏi nhất vào thời đó, một trong những nhân kiệt thời cổ đại. Bằng cách đó, họ đã thiết lập mình là một sức mạnh ở Địa Trung Hải. Trận đánh của La Mã với Pyrros cũng báo trước sự linh hoạt tốt hơn trên một số địa hình của quân đoàn La Mã trước đội hình phương trận Macedonia. Ngoài ra, thế giới Hy Lạp cổ đại sẽ không bao giờ có một vị tướng giống như Pyrros để có thể thách thức những người La Mã.
Tham khảo
Beneventum Thể loại:Năm 275 TCN Thể loại:Benevento
Saropogon fulvicornis
Saropogon fulvicornis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Saropogon fulvicornis được Macquart miêu tả năm 1850.
Tham khảo
Thể loại:Saropogon
Lyctus turkestanicus
Lyctus turkestanicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bostrichidae. Loài này được Lesne miêu tả khoa học năm 1935.
Tham khảo
Thể loại:Lyctus
Niasia bukat
Niasia bukat là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Reid miêu tả khoa học năm 1998.
Leptocerus bangsaenensis
Leptocerus bangsaenensis là một loài Trichoptera thuộc họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Chú thích
Thể loại:Leptocerus
Saropogon gayi
Saropogon gayi là một loài ruồi trong họ Asilidae. Saropogon gayi được Macquart miêu tả năm 1838.
Tham khảo
Thể loại:Saropogon
What Makes a Woman
"What Makes a Woman" là một bài hát của ca sĩ người Mỹ Katy Perry trong album phòng thu thứ sáu của cô, Smile (2020). Nó được Capitol Records phát hành vào ngày 20 tháng 8 năm 2020, dưới dạng đĩa đơn quảng bá đầu tiên và duy nhất trong album.
Bối cảnh và phát hành
Perry phát hành "What Makes a Woman" dưới dạng đĩa đơn quảng bá vào ngày 20 tháng 8 năm 2020. Cô cũng phát hành một phiên bản acoustic độc quyền trên trang Vevo của mình. Vào tháng 6 năm 2020, cô tiết lộ "What Makes a Woman" được dành tặng cho đứa con gái chưa chào đời của mình, nói rõ: "Đó là hy vọng mà tôi dành cho đứa con tương lai của mình, là cô ấy không có bất kỳ giới hạn nào đối với bất kỳ ước mơ nào của mình, hay điều gì cô ấy muốn trở thành, hoặc cô ấy nghĩ mình là ai."
Lyctus villosus
Lyctus villosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bostrichidae. Loài này được Lesne miêu tả khoa học năm 1911.
Tham khảo
Thể loại:Lyctus
Dynoides elegans
Dynoides elegans là một loài chân đều trong họ Sphaeromatidae. Loài này được Boone miêu tả khoa học năm 1923.
Tham khảo
Thể loại:Dynoides Thể loại:Động vật được mô tả năm 1923
Villaines-les-Rochers
là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Indre-et-Loire
Charles III của Pháp
nhỏ|Charles III Charles III (17 tháng 9 năm 879 – 7 tháng 10 năm 929) còn được gọi là Charles Đơn Sơ hoặc Charles Trung Thực (từ tiếng Latin Karolus Simplex) là vị vua nước Pháp, trị vị từ năm 898 đến năm 922 và là vua xứ Lotharingia từ năm 911 đến năm 919/23. Ông là thành viên của Vương triều Caroling, là con trai thứ ba của vị vua quá cố là Louis Nói lắp, do người vợ thứ hai của mình là Adelaide xứ Paris sinh thành.
Tiểu sử
Khi còn nhỏ, Charles bị ngăn cản thừa kế ngôi vua từ sau cái chết của người anh em cùng cha khác mẹ là Carloman vào năm 884. Các nhà quý tộc trong vương quốc đã quyết định chọn người anh em họ của ông là Charles Béo trị vì. Đồng thời ông cũng bị ngăn cản thừa kế ngôi vua từ Charles Béo, một vị vua không được mấy ai ưa thích, và bị truất phế vào tháng 11 năm 887 và chết và tháng 1 năm 888, dù cho không mấy ai hay biết nếu không có sự truất phế của ông được chấp nhận hay được biết đến trong vương quốc Tây Francia trước khi ông chết. Giới quý tộc bầu chọn Odo, người anh hùng của trận vây hãm Paris, làm vua, mặc dù đã có nhóm lựa chọn ứng cử viên khác là Guy III xứ Spoleto. Charles được đặt dưới sự bảo vệ của Ranulf II, công tước Aquitaine, người đã cố gắng khẳng định ngôi vua của ông và kết thúc việc sử dụng danh hiệu hoàng gia cho đến khi thực hiện hòa bình với Odo. Cuối cùng, vào năm 893 Charles làm lễ đăng quang nhờ sự trợ giúp của một nhóm đối địch với Odo tại thánh đường Reims. Ngôi vua của ông chỉ có hiệu lực khi Odo qua đời vào năm 898.
Năm 911 Charles đánh bại thủ lĩnh Viking là Rollo, buộc Rollo phải ký hiệp ước Thánh-Clair-sur-Epte, hiệp ước khiến Rollo trở thành một chư hầu lệ thuộc và ông phải cải sang đạo Thiên Chúa. Charles ban cho ông vùng đất quanh Rouen, là khu vực quan trọng mà sau này trở thành vùng Normandy và gả con gái của mình là Gisela cho Rollo. Cùng năm ký kết hiệp ước với người Viking, Louis Trẻ Con, vua nước Đức, băng hà, một viên quý tộc trung thành xứ Lotharingia dưới sự lãnh đạo của Reginar Longneck, tuyên bố Charles là vua mới của họ, đập tan âm mưu của người Đức nhằm chọn Conrad xứ Franconia làm vua. Charles cố gắng ngăn chặn sự ủng hộ đấy bằng cách kết hôn với một người phụ nữ tên Frederuna xứ Lotharingian. Sau này Frederuna chết năm 917. Đồng thời Charles tổ chức phòng ngự quốc gia nhằm chống lại hai cuộc tấn công do Conrad, vua nước Đức phát động nhằm tranh giành ngôi vua của ông.
Vào ngày 7 tháng 10 năm 919 Charles tái kết hôn với Eadgifu, con gái của vua Edward Già, Danh sách quân chủ Anh. Trong khoảng thời gian đó, Charles thường thể hiện sự thiên vị quá mức với viên cận thần Hagano khiến cho giới quý tộc bất mãn. Ông ban tặng Hagano một tu viện mà đáng lý ra phải được ban cho một số quý tộc khác. Tại Lotharingia ông lặp lại sai lầm khi tạo ra mối thù của hầu tước mới là Gillbert, người tuyên bố ủng hộ công khai ngôi vua nước Đức cho Henry Bẫy Chim vào năm 919. Phe chống đối Charles tại Lotharingia không nhiều, tuy nhiên ông vẫn tiếp tục giữ vững sự ủng hộ của Wigeric. Năm 922 một vài quý tộc Tây Frankish do Robert xứ Neustria và Rudolph xứ Burgundy cầm đầu, nổi loạn. Robert là em của Odo, được quân nổi loạn chọn lên ngôi vua đối lập với Charles, giờ đây phải vượt biển trốn sang Lotharingia. Vào ngày 2 tháng 7 năm 922, Charles mất sự ủng hộ trung thành của tổng giám mục xứ Rheims là Herve, người thừa kế Fulk vào năm 900.
Năm 923, Charles chỉ huy quân đội vùng Norman dự định đoạt lại ngôi vua nhưng bị Robert đánh bại vào ngày 15 tháng 6 gần Soissons, sau đó Robert cũng tử trận trong trận đánh này. Charles bị bắt làm tù binh và bị giam giữ trong lâu đài ở Péronne dưới sự canh gác của Herbert II xứ Vermandois. Rudolph được bầu chọn lên ngôi vua kế thừa vua Charles. Năm 925 người Lotharingia chấp nhận Rudolph là vua mới của họ. Charles chết trong ngục tù vào ngày 7 tháng 10 năm 929 và được chôn cất tại khu vực gần tu viện thánh Fursy. Mặc dù ông có rất nhiều đứa con với Frederuna, nhưng chỉ có đứa con trai do Eadgifu sinh hạ là kế thừa ngôi vua sau này với tên gọi Louis IV của Pháp. Sau khi Charles bại trận và bị giam giữ, Eadgifu và Louis vượt biển trốn sang nước Anh.
Đọc thêm
Thể loại:Vua Pháp Thể loại:Sinh năm 879 Thể loại:Mất năm 929 Thể loại:Vương triều Caroling Thể loại:Vua theo đạo Công giáo Rôma
Leptocerus bheriensis
Leptocerus bheriensis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Chú thích
Thể loại:Leptocerus
Niasia coeruleipennis
Niasia coeruleipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1899.
Tham khảo
Thể loại:Niasia
John Shore, Nam tước thứ nhất xứ Teignmouth
John Shore, Nam tước thứ nhất của Teignmouth (05 tháng 10 năm 1751 - 14 tháng 02 năm 1834) là một quan chức người Anh của Công ty Đông Ấn Anh, từng giữ chức Toàn quyền Ấn Độ từ năm 1793 đến năm 1798, và là Toàn quyền chính thức thứ 3 của Ấn Độ thuộc Anh, sau Warren Hastings và Bá tước Cornwallis. Với những đóng góp to lớn cho Đế quốc Anh tại Tiểu lục địa Ấn Độ, năm 1798, từ vị trí một thường dân, ông đã được phong Nam tước xứ Teignmouth, thuộc ngạch Quý tộc Ireland.
Shore là chủ tịch đầu tiên của Hiệp hội Kinh thánh Anh và nước ngoài. Ông là bạn thân của nhà Đông phương học William Jones (1746–1794), Shore đã biên tập một cuốn hồi ký về cuộc đời của Jones vào năm 1804, trong đó có nhiều bức thư của Jones.
Ông sinh ra và lớn lên trong một gia đình thường dân, với bố là viên chức của Công ty Đông Ấn Anh, hoàn toàn không có tước vị quý tộc nào. Ông đã từng bước vươn lên trở thành một nhà quản lý thuộc địa tại Ấn Độ. Năm 1792, để tưởng thưởng cho những cống hiến của ông, vua George III đã ban cho ông tước vị Nam tước Teignmouth, trước khi ông lên đường sang Ấn Độ đảm nhiệm ghế Toàn quyền, và từ đó nâng địa vị của ông và gia đình lên hàng quý tộc Anh. Tước vị này truyền được 7 đời, qua 189 năm, đến đời Frederick Shore, Nam tước thứ 7 (1920 - 1981) thì tuyệt tự.
Cuộc sống đầu đời
Ông sinh ra tại Phố St. James, Trung tâm của kinh đô London, Vương quốc Anh, vào ngày 05/10/1751, ông là con trai cả của Thomas Shore ở Meton Place, gần Romford, một nhân viên của Công ty Đông Ấn Anh, với vợ ông là Dorothy, con gái của Thuyền trưởng Shepherd thuộc dịch vụ hải quân của Công ty Đông Ấn. Năm 14 tuổi, Shore được gửi đến Trường Harrow. Vào năm 17 tuổi, Shore được chuyển đến một trường thương mại ở Hoxton với mục đích học kế toán, để giành lấy một cơ hội do thương gia Frederick Pigou, một người bạn của gia đình hứa sẽ trao cho ông. Vào cuối năm 1768, ông lên đường đến Ấn Độ với tư cách là một kế toán của Công ty Đông Ấn.
Ngay sau khi ông đến Kolkata, lúc đó được gọi là Calcutta thuộc Subah Bengal, Đế quốc Mogul, vào 05/1769, Shore được bổ nhiệm vào bộ chính trị bí mật, trong đó ông ở lại trong khoảng 12 tháng. Vào tháng 09/1770, ông được đề cử làm trợ lý cho hội đồng quản trị doanh thu tại Murshidabad. Năm 19 tuổi Shore đã nắm trong tay quyền tài phán và dân sự của một quận lớn; ông cũng bắt đầu học ngôn ngữ bản địa.
Thăng tiến tại Ấn Độ
Shore đã nhận được sự tín nhiệm từ Toàn quyền Ấn Độ Warren Hastings, vì đã hoàn thành rất tốt các nghiệm vụ được giao cho. Ngoài những công việc quản lý các khoản thu, ông còn dành nhiều thời gian của mình cho việc xét xử các vụ án oan sai. Ông đóng vai trò là ủy viên doanh thu ở Dacca và Behar, đồng thời vạch ra các kế hoạch cải cách tư pháp và tài chính. Trong một sự vụ liên quan đến các khoản chi xa hoa liên quan đến Toàn quyền, Shore thay vì truyền đạt quan điểm trực tiếp lên Warren Hastings thì ông đã nói vấn đề này cho John Macpherson và ông này đã thay vì truyền đạt riêng cho Toàn quyền thì đã lưu vào hồ sơ của Hội đồng tối cao, sau này được dùng để chống lại Hastings. Chính điều này đã khiến ông mất lòng tin từ Toàn quyền, Shore đã từ bỏ ghế của mình trong Hội đồng quản trị.
Vào tháng 01/1785, Shore trở về Anh cùng đợt với Toàn quyền Warren Hastings, và ngày 14/02/1786, ông kết hôn với Charlotte, con gái duy nhất của James Cornish, một bác sĩ y khoa tại Teignmouth.
Sau khi được Công ty Đông Ấn Anh bổ nhiệm vào Hội đồng Tối cao, Shore trở về Ấn Độ, và vào ngày 21/01/1787, ông nhận ghế của mình với tư cách là thành viên của chính phủ Bengal. Nhiều cải cách của đương kiêm Toàn quyền Ấn Độ Charles Cornwallis thiết lập là do ảnh hưởng của Shore trong Hội đồng. Mùa hè năm 1789, Shore hoàn thành quyết toán 10 năm về doanh thu ở Bengal, Bihar và Odisha. Mặc dù Shore đã khuyến nghị nên thận trọng và điều tra thêm. Ông phản đối sự cứng nhắc, quyết định ủng hộ quyền sở hữu độc quyền của các zamindar, đã được Toàn quyền Charles Cornwallis phê chuẩn và tạo thành cơ sở của Thoả thuận Định cư lâu dài (Permanent Settlement).
Tháng 12/1789, Shore lên đường trở về Vương quốc Anh, và tàu cập cảng vào tháng 04/1790. Ông đã bị từ chối trao tước vị Nam tước với lý do bản thân chưa tương xứng về tài sản và địa vị xã hội. Ngày 02/06/1790, ông được mời ra làm nhân chứng trước toà trong phiên xét xử cựu Toàn quyền Warren Hastings, liên quan đến các giao dịch của Uỷ ban doanh thu tại Calcutta.
Toàn quyền Ấn Độ
Ngày 19/09/1792, Shore được Công ty Đông Ấn Anh bổ nhiệm vào vị trí Toàn quyền Ấn Độ, thay cho Bá tước Cornwallis, và ông được phong Nam tước vào ngày 02/10 cùng năm, dù bị Edmund Burke phản đối. Shore lên thuyền đến Ấn Độ và đến ngày 10/03/1793, ông đến Calcutta, ngày 28/10/1793, ông chính thức đảm nhiệm vai trò Toàn quyền thay cho Bá tước Cornwallis.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1751 Thể loại:Mất năm 1834 Thể loại:Toàn quyền Ấn Độ Thể loại: Nam tước Anh
Gilbert Elliot-Murray-Kynynmound, Bá tước thứ nhất xứ Minto
Gilbert Elliot-Murray-Kynynmound, Bá tước thứ nhất của Minto, PC, FRSE ( (23 tháng 4 năm 1751 - 21 tháng 6 năm 1814), được biết đến với cái tên Sir Gilbert Elliott cho đến năm 1797, là một nhà ngoại giao và chính trị gia người Anh là thành viên của Hạ viện Anh từ năm 1776 đến năm 1795. Ông là phó vương của Vương quốc Anglo-Corsican tồn tại trong thời gian ngắn từ năm 1793 đến năm 1796 và trở thành Toàn quyền Ấn Độ từ tháng 07/1807 đến năm 1813.