cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cá
Phân loại
Vị trí của cá mút đá myxin trong ngành Chordata vẫn chưa được giải quyết triệt để. Nghiên cứu phát sinh chủng loài năm 1998 và 1999 hỗ trợ ý tưởng cho rằng cá mút đá myxin và cá mút đá tạo thành một nhóm tự nhiên gọi là Cyclostomata (cá miệng tròn) và nó có quan hệ chị em với Gnathostomata.
Các nhóm cá khác nhau gộp lại chiếm trên một nửa tổng số loài động vật có xương sống. Con số loài đã biết ở thời điểm ngày 8-3-2011 là 31.900, chủ yếu là cá xương, với các loài cá sụn và cá mút đá chỉ chiếm gần 1.100 loài. Khoảng 1/3 số loài thuộc về 9 họ lớn nhất; theo trật tự từ nhiều nhất tới ít nhất là Cyprinidae, Gobiidae, Cichlidae, Characidae, Loricariidae, Balitoridae, Serranidae, Labridae và Scorpaenidae. Khoảng 64 họ là đơn loài, nghĩa là chỉ có một loài. Con số các loài còn sinh tồn theo ước tính có thể trên 32.500.
Corydalus diasi
Tham khảo
Thể loại:Corydalus
Cá
Hệ hô hấp
Một số loài cá, như cá có phổi, đã phát triển cơ chế thích nghi để cho phép chúng có thể tồn tại trong các khu vực nghèo oxy hay những nơi mà nước thường xuyên bị khô cạn. Các loài cá này có các cơ quan đặc biệt có tác dụng như phổi. Chúng có một ống đưa không khí chứa oxy tới cơ quan này theo đường miệng cá. Một số loài cá có phổi là những loài phụ thuộc vào việc nhận oxy từ không khí và chúng sẽ chết ngạt nếu không được nhô đầu lên khỏi bề mặt nước.
Hệ tuần hoàn
Cá có hệ tuần hoàn khép kín với tim làm nhiệm vụ bơm máu vào một vòng tuần hoàn đơn trong suốt cơ thể. Máu từ tim đi tới các mang, sau đó từ mang đi tới toàn bộ cơ thể, và sau đó quay ngược trở lại tim. Ở phần lớn các loài cá, tim bao gồm bốn phần: tĩnh mạch xoang, tâm nhĩ, tâm thất và động mạch bụng. Mặc dù có bốn phần nhưng tim cá vẫn chỉ là loại tim hai ngăn. Tĩnh mạch xoang là một cái túi có thành mỏng để thu thập máu từ các tĩnh mạch của cá trước khi cho nó chảy vào tâm nhĩ, là một ngăn lớn có cơ bắp. Giữa tâm nhĩ và tâm thất có các van có tác dụng cho máu chảy một chiều vào tâm thất. Tâm thất là ngăn có thành dày và có cơ bắp. Nó có tác dụng như một chiếc "máy bơm" thực thụ của tim. Nó bơm máu vào một ống to gọi là động mạch hình củ hành. Như một thiết bị ngoại vi, động mạch hình củ hành nối với mạch máu lớn gọi là động mạch chủ, từ đó máu chảy tới các mang cá.
Hệ bài tiết
Giống như nhiều loại động vật thủy sinh, phần lớn các loài cá giải phóng các chất thải chứa nitơ dưới dạng amonia. Một lượng nhỏ chất thải khuếch tán qua mang vào trong môi trường nước xung quanh. Phần còn lại được đưa vào thận, cơ quan bài tiết lọc các chất thải từ máu. Thận giúp cá kiểm soát nồng độ amonia trong cơ thể chúng.
Cá nước mặn có xu hướng mất nước do hiện tượng thẩm thấu. Đối với cá nước mặn thì thận tích lũy các chất thải và trả lại càng nhiều nước càng tốt cho cơ thể. Điều ngược lại diễn ra đối với cá nước ngọt, chúng có xu hướng thu nước liên tục. Thận của cá nước ngọt là đặc biệt thích hợp để bơm một lượng lớn nước tiểu loãng ra ngoài. Một vài loài cá có thận thích nghi đặc biệt để thay đổi chức năng của nó, cho phép cá có thể di chuyển từ môi trường nước ngọt sang môi trường nước mặn.
Hệ thần kinh
Cá có hệ thần kinh phát triển tốt thiết lập xung quanh đại não, và được chia thành các phần khác nhau. Ở phía trước của não bộ là các tổ chức khứu giác hình củ hành, hỗ trợ cá trong việc ngửi.
Không giống như phần lớn các động vật có xương sống khác, đại não của cá chủ yếu có tác dụng hỗ trợ khứu giác hơn là phản xạ cho toàn bộ các hành vi chủ động khác. Các thùy thị giác xử lý thông tin từ mắt. Đại não phối hợp các chuyển động của cơ thể trong khi phần cuối của não nối với tủy xương (tiểu não) kiểm soát chức năng của các nội tạng.
Phần lớn các loài cá phát triển khá tốt cơ quan khứu giác. Gần như toàn bộ các loài cá kiếm ăn ban ngày có các mắt phát triển tốt có cảm nhận màu sắc tốt ít ra cũng bằng con người. Nhiều loài cá còn có các tế bào đặc biệt gọi là các thụ quan có trách nhiệm đối với những giác quan bất thường về mùi vị. Mặc dù cá có các tai trên đầu, nhưng nhiều loại cá không cảm thụ âm thanh tốt. Tuy nhiên, phần lớn cá có các thụ quan nhạy cảm tạo thành hệ thống đường bên. Hệ thống này cho phép cá phát hiện được các dao động và chuyển động nhẹ của dòng nước, cũng như để cảm nhận chuyển động của các loại cá khác ở gần nó hay của con mồi. Một số loài cá như cá da trơn hay cá mập, có các cơ quan có thể phát hiện các dòng điện cực nhỏ. Một số loài cá khác như lươn điện hay cá đuối điện, có thể sản sinh ra điện của chính nó.
Hệ giác quan
Cá có các giác quan cơ bản giống người như: thị giác, thính giác, xúc giác, khứu giác và vị giác.
Hầu hết cá có mắt ở hai bên đầu, nhờ thế mà cá nhìn được mọi phía, điều này rất cần thiết bởi vì cá không thể quay đầu về phía sau được. Phần lớn cá có thể nhìn tốt ở phía trước hoặc ở 2 bên, số ít hơn có khả năng nhìn màu. Đó là điều quan trọng khi chúng giao phối vì một số loài có thể thay đổi màu sắc khi giao phối.
Cá có tai nằm bên trong sọ. Giống như các động vật có xương sống khác, tai cá có chức năng như các cơ quan giữ thăng bằng cũng như để nghe. Âm thanh truyền rất tốt trong nước, và nhiều loại cá truyền âm thanh để thông tin cho nhau, có loài còn truyền cả sóng âm.
Nhiều loài cá sống trong những nơi tối tăm, và xúc giác của chúng là cơ quan hỗ trợ thiết thực cho cơ quan thị giác. Một số xúc giác của cá là râu mọc xung quanh miệng (có chức năng như ngón tay). Với cơ quan này, nó có thể di chuyển dễ dàng dưới đáy biển hoặc sông.
Tất cả loài cá đều có khứu giác tốt. Nhiều loài tận dụng điều này để săn mồi, một số khác để tự vệ. Nếu một con cá trong bầy bị thương vì kẻ thù thì tự nhiên nó sẽ tiết ra 1 chất đặc biệt trong da tan loãng vào nước. Khi các thành viên trong đàn ngửi thấy nó, chúng sẽ bơi nhanh hơn để an toàn.
Cơ quan vị giác của cá có quan hệ chặt chẽ với cơ quan khứu giác. Tuỳ vào loài cá mà có các vị trí vị giác khác nhau, nhưng đều phân bố ở bên trong hoặc xung quanh miệng.
Hệ cơ
Phần lớn các loài cá chuyển động bằng cách co các cặp cơ ở hai bên xương sống một cách so le. Sự co cơ này tạo ra đường cong hình chữ S làm cơ thể cá chuyển động xuống dưới. Khi đường cong đạt tới vây cuối thì lực phản hồi được tạo ra. Lực phản hồi này, kết hợp với các vây, làm cá chuyển động về phía trước. Các vây của cá có tác dụng như là các thiết bị ổn định của máy bay. Các vây cũng làm tăng diện tích bề mặt của đuôi, cho phép cá có được gia tốc lớn hơn. Cơ thể thuôn của cá làm giảm ma sát khi cá chuyển động trong nước.
Do đa phần cơ thể có khối lượng riêng trung bình nặng hơn nước, cá phải có cơ chế bù lại sự sai biệt này nếu không chúng sẽ bị chìm do lực đẩy Ác-si-mét không đủ để cân bằng trọng lực. Nhiều loài cá xương có một cơ quan gọi là bong bóng để điều chỉnh sức nổi của chúng thông qua điều chỉnh áp suất khí trong bong bóng. Khi giảm áp suất khí trong bong bóng, bong bóng cá bị ép nhỏ lại, thể tích giảm và lực đẩy Ác-si-méc giảm, khiến cá chìm xuống. Khi tăng áp suất khiến bong bóng nở ra, thể tích tăng và lực đẩy Ác-si-mét tăng, khiến cá nổi lên.
Sinh sản
Trứng cá được thụ tinh bên trong hoặc bên ngoài, phụ thuộc vào loài.
Một số loài cá lạ
Cá mèo đất: thuộc họ Phreatobius, cá mèo đất là động vật hiếm và khá bí ẩn. Chúng là loài cá duy nhất không sống dưới nước mà thường trườn trên các đống lá ẩm ướt dọc theo bờ suối. Da chúng có màu hồng, lầy nhầy. Vì cá mèo đất sống chủ yếu dưới lòng đất nên mắt chúng gần như mù.
Liên kết ngoài
Cá Thể loại:Thủy sản Thể loại:Ngư học Thể loại:Hải sản Thể loại:Bài cơ bản dài trung bình Thể loại:Món ăn từ thịt Thể loại:Thủy sinh thái học Thể loại:Ngư nghiệp
Eilema foeminea
Eilema foeminea là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eilema
Thanh Sơn, Thanh Hà
Xã có diện tích 6,47 km², dân số năm 1999 là 8.008 người, mật độ dân số đạt 1.238 người/km².
Rubus simplex
Rubus simplex là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được Focke miêu tả khoa học đầu tiên năm 1890.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1890
Schrankia mesoscia
Schrankia mesoscia là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Schrankia
Clydonium gallicola
Clydonium gallicola là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Clydonium
Sao nhập ngũ 2022
Sao nhập ngũ 2022: Bước chân thần tốc là mùa thứ 12 của chương trình Sao nhập ngũ. Mùa thứ 12 có sự tham gia của Minh Tú, Anh Tú, Hoà Minzy, Cara Phương, S.T Sơn Thạch, Puka, Duy Khánh và Độ Mixi, họ được huấn luyện bởi Đại úy Phạm Huy Hùng và Trung úy Phạm Quang Khải tại Sư đoàn 325, Quân đoàn 2, Quân đội nhân dân Việt Nam.
Đây là mùa đầu tiên chương trình có sự góp mặt của 8 người nổi tiếng, bao gồm cả nam và nữ cùng tham gia thay vì chỉ có những người chơi nam hoặc nữ như trước đây. Những nhân vật trong mùa này cũng được trải nghiệm nội dung tổng hợp của 4 đơn vị, thay vì chỉ tham gia một nội dung đặc thù tại một đơn vị cụ thể như những mùa trước.
Lịch sử và sản xuất
Hơn 1 năm chuẩn bị cùng những tác động bởi dịch COVID-19, mùa thứ 12 của Sao nhập ngũ được hứa hẹn mang đến những hình ảnh mới mẻ, đặc biệt của các nhân vật trải nghiệm. Nhân vật đầu tiên xác nhận tham gia chương trình là Độ Mixi, trong một buổi livestream của anh vào cuối tháng 11 năm 2021. Lần lượt sau đó, những thành viên khác đã lộ diện thông qua những hình ảnh trên mạng xã hội khi chương trình bắt đầu ghi hình vào đầu tháng 12. Một danh sách đầy đủ gồm 8 thành viên đã được tiết lộ gồm: Hòa Minzy, Độ Mixi, Puka, Minh Tú, Cara Phương, S.T Sơn Thạch, Anh Tú và Duy Khánh.
Ngày 1 tháng 3 năm 2022, đội hình khách mời gồm 8 người đã được chương trình công bố. Bên cạnh những khách mời, chương trình còn có sự tham gia của 14 chiến sĩ được tuyển chọn và tập huấn trong 4 tháng. Đạo diễn Lương Hải Khoa cho biết, ở mùa này, họ muốn có sự kết hợp của cả nam và nữ (thay vì chỉ nam hay nữ ở những mùa trước), nhằm mang một màu sắc đặc biệt với quy mô lớn hơn và số lượng người tham gia đông hơn. Ông khẳng định, đây giống như một thử thách với cả chương trình và với cả nghệ sĩ trải nghiệm. Một ngày sau đó, chương trình công bố trailer chính thức, hé lộ những tình tiết diễn ra trong chương trình.
Chương trình do Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội và Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam phối hợp thực hiện, được ghi hình tại Sư đoàn 325 thuộc Quân đoàn 2 vào tháng 12 năm 2021.
Phát sóng
Tập đầu tiên của chương trình được lên sóng vào ngày 5 tháng 3 năm 2022. Chương trình được phát sóng hàng tuần lúc 12:00 thứ 7 trên kênh QPVN, phát lại trên kênh SCTV6, ứng dụng TV360 và Mocha. Các tập phát sóng đầy đủ của chương trình được đăng tải lên kênh YouTube chính thức của chương trình lúc 20:30 thứ 7 hàng tuần (tập 4 công chiếu lúc 19:00 thứ 7).
Nhân vật chính
Danh sách khách mời trải nghiệm mùa này đã được chương trình công bố vào ngày 1 tháng 3 năm 2022.
Tập 1: Xin chào! Tôi nhập ngũ
Ngày phát sóng: 5 tháng 3 năm 2022
Tập 2: Đồng chí có làm được không?
Ngày phát sóng: 12 tháng 3 năm 2022
Tập 3: Vào khuôn khổ
Ngày phát sóng: 19 tháng 3 năm 2022
Tập 4: Không chỉ riêng ai
Ngày phát sóng: 26 tháng 3 năm 2022
Tập 6: Vượt qua ranh giới
Ngày phát sóng: 10 tháng 4 năm 2022
Tập 7: Đêm ở đơn vị
Ngày phát sóng: 16 tháng 4 năm 2022
Tập 8: Bứt phá
Ngày phát sóng: 23 tháng 4 năm 2022
Tập 9: Quyết không dừng lại
Ngày phát sóng: 30 tháng 4 năm 2022
Tập 10: Không có tên riêng nữa
Ngày phát sóng: 7 tháng 5 năm 2022
Tập 11: Tiến công
Ngày phát sóng: 14 tháng 5 năm 2022
Tập 12: Không thể buông tay
Ngày phát sóng: 21 tháng 5 năm 2022
Tập 13: Tin ở chính mình
Ngày phát sóng: 28 tháng 5 năm 2022
Tập 14: Trong trái tim đồng đội
Ngày phát sóng: 4 tháng 6 năm 2022
Tập 15: Chạm ngưỡng giới hạn
Ngày phát sóng: 11 tháng 6 năm 2022
Tập 16: Giữa lằn ranh sinh tử
Ngày phát sóng: 18 tháng 6 năm 2022
Tập 17: Hướng về phía mặt trời
Ngày phát sóng: 25 tháng 6 năm 2022
Đón nhận
Ngay từ khi Sao nhập ngũ lộ danh sách các nhân vật tham gia mùa mới của chương trình, khán giả đã rất mong chờ vào một mùa phát sóng thành công như những mùa trước đã từng làm được. Tập đầu tiên vừa lên sóng đã đạt kỷ lục 255 nghìn lượt xem cùng lúc trên YouTube, đồng thời hai tập phát sóng đầu tiên của chương trình lọt top thịnh hành chỉ sau một thời gian ngắn công chiếu. Sức hút của chương trình chủ yếu đến từ dàn nghệ sĩ nổi tiếng tạo tính giải trí cao cho khán giả, trong đó có Độ Mixi, cùng với nhiều tình huống hài hước.
Một phân cảnh trong tập 9 của chương trình khiến cho nhiều khán giả xúc động là khi Cara của đội 1 bị ngã khi vượt kênh trong nhiệm vụ vận chuyển bằng xe thồ. Khi chứng kiến tình huống này, các đồng đội đã ngay lập tức tới để hỗ trợ cô. Độ Mixi kéo Cara lên và ở lại chăm sóc cô trong khi Hòa Minzy vào thay vào vị trí của cô để giúp cả đội hoàn thành nhiệm vụ với thời gian chênh lệch nhiều so với đội 2. Sau tập phát sóng này, nhiều khán giả ấn tượng với hành động này và cho biết mình đã không kìm được nước mắt, đồng thời càng cảm thấy tự hào và biết ơn thế hệ đi trước đã hy sinh vì Tổ quốc.
Thống kê
Tập 1 của chương trình đã lọt vào vị trí thứ 2 trên bảng xếp hạng video nổi bật nhất năm 2022 của YouTube tại Việt Nam và cũng từng lọt vào top 7 video có lượt xem công chiếu cao nhất Việt Nam tính đến thời điểm sau khi được công chiếu. Tổng đạo diễn Lương Hải Khoa, đại diện ekip chương trình, chia sẻ rằng: "Đây vừa là niềm khích lệ, nhưng cũng là áp lực để ekip Sao nhập ngũ mùa thứ 13 phải làm hay hơn, tốt hơn, xứng đáng với sự kỳ vọng và mong đợi của khán giả".
Tranh cãi
Sau khi tập 1 lên sóng, Duy Khánh là tâm điểm chú ý khi mang nhiều đồ đạc vào trong môi trường quân đội. Nhiều khán giả khen ngợi Duy Khánh hồn nhiên, dễ thương, nhưng vẫn có một số ý kiến cho rằng anh "làm lố", biết những mùa trước không được cho mang nhiều đồ mà vẫn chuẩn bị, thậm chí là bắt chước Diệu Nhi ở mùa thứ 11. Trước những ý kiến trái chiều này, anh lên tiếng cho rằng mình thực sự nghiêm túc trong chương trình. Bên cạnh Duy Khánh, Puka cũng bị chê vì lý do tương tự, đến mức cô phải lên tiếng phủ nhận.
Sau khi tập 2 lên sóng vào tối ngày 12 tháng 3, nhiều khán giả cho rằng một số bản nhạc được chèn làm hiệu ứng của chương trình không hợp lý và thiếu sự chuẩn mực so với môi trường quân đội. Ngày 15 tháng 3, nhà sản xuất chương trình đã gửi lời xin lỗi khán giả về sai sót trong khâu biên tập và lên tiếng trước những phản ứng của khán giả về khâu biên tập của chương trình. Họ cho biết bản phát sóng trên nền tảng trực tuyến của chương trình là bản dài hơn so với truyền hình và thường được biên tập theo hướng giải trí. "Ê-kíp chương trình với mục đích mang lại cho khán giả nhiều khoảnh khắc giải trí hơn nhưng không nghĩ tới việc một số bản nhạc được chèn không phù hợp. Ê-kíp gửi lời xin lỗi và cảm ơn những đóng góp từ phía khán giả. Chúng tôi xin rút kinh nghiệm trong các phần sau", đại diện nhà sản xuất cho biết. Nhà sản xuất chương trình cũng cho biết sẽ loại bỏ bản phát sóng trên YouTube.
Bên cạnh đó, trong suốt thời gian phát sóng chương trình, thái độ của một số nghệ sĩ trong môi trường quân ngũ cũng gây tranh cãi. Trong tập 3, thái độ của Hòa Minzy bị cho là thiếu nghiêm túc, đến mức cô đã phải lên tiếng xin lỗi ngay dưới video công chiếu trên YouTube. Hay như ở tập 4, thái độ đôi co với Đại đội trưởng của Puka gây tranh cãi trên mạng xã hội. Số đông khán giả cho rằng cô đáng ra nên kiềm chế cảm xúc, không nên đôi co với cấp trên. Khi được nói về điều này, cô cho biết đôi lúc sẽ không kiềm chế được cảm xúc của mình và có những lời nói không phù hợp với môi trường quân đội.
Nhiều khán giả có phản ứng tiêu cực về những giọt nước mắt của Hòa Minzy trong chương trình. Họ cho rằng cô khóc quá nhiều và nên kiềm chế cảm xúc tốt hơn trong chương trình. Trước những phản ứng đó, cô cho biết cô là người rất dễ xúc động, dễ khóc trong một vài khoảnh khắc và mong khán giả thông cảm.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chương trình truyền hình thực tế tại Việt Nam Thể loại:Sao nhập ngũ
Itame costimaculata
Itame costimaculata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Itame
Corydalis aspleniifolia
Corydalis aspleniifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Anh túc. Loài này được Lidén & Z.Y.Su mô tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Liên kết ngoài
Thể loại:Corydalis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Pollalesta
Pollalesta là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae).
Loài
Chi Pollalesta gồm các loài:
Corydalis asterostigma
Corydalis asterostigma là một loài thực vật có hoa trong họ Anh túc. Loài này được H.Lév. mô tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Liên kết ngoài
Thể loại:Corydalis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1912
Corymbitodes concolor
Corymbitodes concolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Lewis miêu tả khoa học năm 1894.
Tham khảo
Thể loại:Corymbitodes
Giải quần vợt Wimbledon 2023 - Đôi xe lăn quad
Sam Schröder và Niels Vink là đương kim vô địch và bảo vệ thành công danh hiệu, đánh bại Heath Davidson và Robert Shaw trong trận chung kết, 7–6(7–5), 6–0.
Hạt giống
• # Sam Schröder / Niels Vink (Vô địch)
• # 🇦🇺 Heath Davidson / 🇨🇦 Robert Shaw (Chung kết)
Liên kết ngoài
Đôi xe lăn quad
Neckera macropoda
Neckera macropoda là một loài rêu trong họ Neckeraceae. Loài này được Hedw. mô tả khoa học đầu tiên năm 1801.
Liên kết ngoài
Thể loại:Neckera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1801
Praseodymi
Praseodymi (tên Latinh: Praseodymium) là một nguyên tố hóa học có ký hiệu Pr và số nguyên tử là 59.
Đặc trưng
Praseodymi là một kim loại mềm màu trắng bạc thuộc về nhóm Lanthan. Nó có khả năng chống ăn mòn trong không khí tốt hơn một chút so với europi, lanthan, xeri hay neodymi, nhưng nó phát triển một lớp che phủ bằng oxide màu xanh lục dễ bở vụn ra khi bị lộ ra ngoài không khí, làm cho nó tiếp tục bị oxy hóa. Vì lý do này, praseodymi nên được lưu trữ trong dầu khoáng nhẹ hay trong lọ đậy kín. Trong các dạng hợp chất của nó, praseodymi thường có trạng thái oxy hóa +2, +3 và/hoặc +4. Praseodymi(IV) là một chất oxy hóa mạnh, nhanh chóng oxy hóa nước thành oxy nguyên tố dạng phân tử hay acid clohydric thành clo nguyên tố. Vì thế, trong dung dịch lỏng, chỉ có trạng thái oxy hóa +3 là hay bắt gặp. Các muối praseodymi(III) có màu vàng lục, và trong dung dịch, tồn tại trong phổ hấp thụ tương đối đơn giản trong khoảng nhìn thấy, với một dải nằm trong khoảng vàng-da cam ở bước sóng 589–590 nm (trùng với bức xạ kép của natri) và ba dải nằm trong khu vực lam/tím, ở bước sóng xấp xỉ 444, 468 và 482 nm. Các vị trí này biến động nhẹ với phản-ion. Praseodymi(III) oxide, thu được bởi đốt cháy các muối như oxalat hay cacbonat trong không khí, có màu đen (với dấu vết màu nâu hay lục) và chứa praseodymi +3 cùng +4 theo một tỷ lệ hơi biến thiên, phụ thuộc vào điều kiện hình thành. Công thức của nó thường được coi gần đúng là Pr6O11.
Ứng dụng
Các công dụng của praseodymi:
Lịch sử
Tên gọi praseodymi có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp prasios nghĩa là xanh lục và didymos nghĩa là đôi, kép.
Leo Moser (con trai của Ludwig Moser, người sáng lập ra Moser Glassworks ở khu vực ngày nay là Karlovy Vary, Bohemia, Cộng hòa Séc, không nhầm với Leo Moser, một nhà toán học) đã nghiên cứu việc sử dụng praseodymi trong tạo màu thủy tinh vào cuối thập niên 1920. Kết quả là loại thủy tinh màu vàng-lục có tên gọi "Prasemit". Tuy nhiên, màu tương tự có thể thu được với các chất tạo màu có giá thành chỉ bằng một phần nhỏ giá thành của praseodymi vào cuối thập niên đó, do vậy kính màu với chất tạo màu là praseodymi đã không phổ biến, chỉ một vài miếng đã được tạo ra và các mẫu kính này hiện nay là rất hiếm. Moser cũng pha trộn praseodymi với neodymi để sản xuất thủy tinh "Heliolit", được chấp nhận rộng rãi hơn. Sử dụng thương mại kéo dài đầu tiên của praseodymi, còn tiếp tục cho tới nay, là trong dạng thuốc màu vàng-da cam cho gốm sứ, tức "vàng praseodymi", là dung dịch rắn của praseodymi trong lưới tinh thể zircon. Thuốc màu này không có vết màu xanh lục trong nó. Ngược lại, khi có một lượng đủ cao thì thủy tinh praseodymi lại có màu xanh lục đặc trưng chứ không phải màu vàng thuần khiết.
Theo dòng lịch sử, praseodymi từng là nguyên tố đất hiếm mà việc cung cấp nó đã từng vượt quá nhu cầu. Điều này đôi khi dẫn tới giá cả mua bán nó rẻ hơn cả của neodymi, nguyên tố phổ biến hơn. Không mong muốn điều đó, phần nhiều praseodymi đã được tiếp thị như là hỗn hợp với lanthan và xeri, hay "LCP" (viết tắt từ ba chữ cái đầu tiên trong tiếng Latinh để chỉ mỗi nguyên tố), để sử dụng thay thế cho các hỗn hợp các nguyên tố nhóm lanthan truyền thống được tạo ra không quá đắt từ các khoáng vật monazit hay bastnaesit. LCP là những gì còn lại của những hỗn hợp như thế, sau khi neodymi mong muốn và tất cả các nguyên tố khác trong nhóm lanthan nhưng nặng hơn, hiếm hơn và có giá trị hơn đã được chiết tách ra bằng chiết dung môi. Tuy nhiên, khi công nghệ tiến triển, praseodymi đã tìm được khả năng kết hợp trong các nam châm neodymi-sắt-bo, do đó mở rộng việc cung cấp của neodymi có nhu cầu nhiều hơn. Vì thế, như là kết quả của điều này, LC bắt đầu thay thế dần cho LCP.
Phổ biến
Praseodymi có sẵn ở lượng nhỏ trong lớp vỏ Trái Đất (9,5 ppm). Nó được tìm thấy trong các khoáng vật đất hiếm như monazit và bastnasit, thông thường chiếm khoảng 5% các nguyên tố nhóm lanthan chứa trong đó, và có thể được phục hồi từ bastnasit hay monazit bằng công nghệ trao đổi ion hay bằng chiết dung môi ngược dòng.
Praseodymi cũng chiếm khoảng 5% của misch metal.
Hợp chất
Các hợp chất của praseodymi bao gồm: Xem thêm hợp chất praseodymi.
Đồng vị
Praseodymi phổ biến trong tự nhiên là một đồng vị (Pr141) ổn định. Tuy vậy, 38 đồng vị phóng xạ cũng đã được nêu đặc trưng với các đồng vị ổn định nhất là Pr143 có chu kỳ bán rã 13,57 ngày và Pr142 có chu kỳ bán rã 19,12 giờ. Tất cả các đồng vị phóng xạ còn lại có chu kỳ bán rã nhỏ hơn 5,985 giờ và phần lớn trong số này có chu kỳ bán rã nhỏ hơn 33 giây. Nguyên tố này cũng có 6 trạng thái giả ổn định với ổn định nhất là Pr138m (t½ 2,12 giờ), Pr142m (t½ 14,6 phút) và Pr134m (t½ 11 phút).
Các đồng vị của praseodymi có nguyên tử lượng nằm trong khoảng từ 120,955 u (Pr121) tới 158,955 u (Pr159). Phương thức phân rã chủ yếu trước đồng vị ổn định Pr141 là bắt điện tử còn phương thúc phân rã chủ yếu sau Pr141 là phân rã β−. Sản phẩm phân rã chủ yếu trước Pr141 là các đồng vị của nguyên tố 58 (xeri) còn sản phẩm phân rã chủ yếu sau Pr141 là các đồng vị của nguyên tố 60 (neodymi).
Phòng ngừa
Giống như mọi nguyên tố đất hiếm khác, praseodymi có độc tính từ nhẹ tới vừa phải. Praseodymi chưa được biết đến là có vai trò sinh học nào hay không.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nguyên tố hóa học Thể loại:Họ Lanthan
Kamarhati
nhỏ|trái|300px Kamarhati là một thành phố và khu đô thị của quận North Twentyfour Parganas thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.
Địa lý
Kamarhati có vị trí Nó có độ cao trung bình là 15 mét (49 feet).
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang West Bengal
Plateros viduus
Plateros viduus là một loài bọ cánh cứng trong họ Lycidae. Loài này được Nakane miêu tả khoa học năm 1971.
Tham khảo
Thể loại:Plateros
Chua lè
Chua lè hay còn gọi rau bọ xít (danh pháp khoa học: Emilia gaudichaudii) là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Gagnep. mô tả khoa học đầu tiên năm 1921.
Tham khảo
G Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1921
Freycinetia brachyclada
Freycinetia brachyclada là một loài thực vật có hoa trong họ Dứa dại. Loài này được Huynh miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Goddanapalya, Madhugiri
Goddanapalya là một làng thuộc tehsil Madhugiri, huyện Tumkur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Tumkur (huyện)
Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao
Cách thức làm việc
Phiên họp của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao phải có ít nhất hai phần ba tổng số thành viên tham gia; quyết định của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao phải được quá nửa tổng số thành viên biểu quyết tán thành.
Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao xét xử giám đốc thẩm, tái thẩm bằng Hội đồng xét xử gồm 5 Thẩm phán hoặc toàn thể Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.
Việc xét xử giám đốc thẩm, tái thẩm bằng Hội đồng xét xử gồm 5 Thẩm phán hoặc toàn thể Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao được thực hiện theo quy định của luật tố tụng.
Nhân sự hiện nay
Hội đồng Thẩm phán đương nhiệm gồm 15 thành viên sau:
Tham khảo
*
Rubus smithii
Rubus smithii là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được Rydb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1913
Trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới 1958
Trận chung kết giải vô địch bóng đá thế giới 1958 là trận đấu bóng đá diễn ra ngày 29 tháng 6 năm 1958 tại Sân vận động Råsunda, Solna, Thụy Điển giữa hai đội Brasil và Thụy Điển để xác định nhà vô địch của Giải vô địch bóng đá thế giới 1958. Chung cuộc Brasil đã giành thắng lợi 5–2 trước Thụy Điển để lần đầu tiên có được chức vô địch bóng đá thế giới.
Tóm tắt trận đấu
Thụy Điển vươn lên dẫn trước chỉ sau bốn phút thi đấu với pha dứt điểm của đội trưởng Nils Liedholm. Tuy nhiên chỉ năm phút sau đó, Vavá đã gỡ hòa cho Brasil và đến phút 32 cũng chính Vavá đem về lợi thế dẫn bàn 2–1 cho Brasil cho đến khi kết thúc hiệp 1. Cả hai bàn thắng đều do Garrincha kiến tạo. Bàn thắng thứ ba của Brasil do Pelé ghi được coi là một trong những bàn thắng đẹp nhất lịch sử World Cup: Pelé lốp bóng qua một trung vệ trước khi sút quả bóng sống đang rơi xuống vào lưới thủ thành Kalle Svensson. Mário Zagallo ghi bàn thắng nâng tỉ số lên 4–1 ở phút 68. Thụy Điển ghi được một bàn nữa ở phút 80 do công Simonsson và Pelé ấn định tỷ số 5–2 của trận đấu ở phút cuối cùng với cú đánh đầu từ đường chuyền của Zagallo, chính thức đem về danh hiệu vô địch bóng đá thế giới đầu tiên cho Brasil.
Kết thúc trận đấu, để thể hiện tinh thần thể thao, các cầu thủ Brasil đã diễu hành quanh sân với quốc kỳ Thụy Điển và Pelé cũng nhận được sự tung hô từ đám đông khán giả. Toàn đội Brasil sau đó cũng nhận được sự chúc mừng của vua Thụy Điển Gustav.
Với chiến thắng này, Brasil cũng trở thành đội bóng đầu tiên vô địch một giải vô địch bóng đá thế giới mà không phải tổ chức trên châu lục của mình. Đây cũng là trận chung kết giải vô địch bóng đá thế giới có nhiều bàn thắng nhất trong lịch sử. Với các bàn thắng trong trận chung kết này, Nils Liedholm trở thành cầu thủ lớn tuổi nhất ghi bàn trong một trận chung kết giải vô địch bóng đá thế giới, ngược lại Pelé lập kỷ lục cầu thủ trẻ nhất ghi bàn trong một trận chung kết giải vô địch bóng đá thế giới (17 tuổi và 249 ngày).
Liên kết ngoài
Chung kết 1958 1958 Thể loại:Đội tuyển bóng đá quốc gia Thụy Điển
Elmwood, Illinois
Elmwood là một thành phố thuộc quận Peoria, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 2097 người.
Dân số
Dân số qua các năm:
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Illinois Thể loại:Quận Peoria, Illinois
Corydalus ecuadorianus
Corydalus ecuadorianus là một loài côn trùng trong họ Corydalidae thuộc bộ Megaloptera. Loài này được Banks miêu tả năm 1948.
Tham khảo
Thể loại:Corydalus
Santolina rosmarinifolia
Santolina rosmarinifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được L. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Liên kết ngoài
Thể loại:Santolina Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Xenostylus sublineatus
Xenostylus sublineatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Xenostylus
San Francisco de Borja
San Francisco de Borja là một đô thị thuộc bang Chihuahua, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 2243 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang Chihuahua
Bộ Mộc (木)
Bộ Mộc, bộ thứ 75 có nghĩa là "cây" là 1 trong 34 bộ có 4 nét trong số 214 bộ thủ Khang Hy. Trong Từ điển Khang Hy có 1.369 chữ (trong số hơn 40.000) được tìm thấy chứa bộ này. Trong Ngũ hành của phương Đông, hành Mộc (木) đại diện cho yếu tố “gỗ”.
Liên kết ngoài
75
Peromyscus eremicus
Peromyscus eremicus là một loài động vật có vú trong họ Cricetidae, bộ Gặm nhấm. Loài này được Baird mô tả năm 1857.
Tham khảo
Thể loại:Peromyscus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1857 Thể loại:Động vật được mô tả năm 1858 Thể loại:Động vật có vú México Thể loại:Động vật có vú Mỹ
Hyphodontiella
Hyphodontiella là một chi nấm thuộc họ Clavariaceae trong bộ Agaricales. Chi nấm này bao gồm hai loài nấm sống trên thân gỗ tìm thấy ở khu vực Bắc Âu là H. hauerslevii và H. multiseptata. Chi Hyphodontiella được Åke Strid miêu tả khoa học vào năm 1975, khi đó, ông xếp vào họ Corticiaceae thuộc bộ Corticiales. Đến năm 2007, chi này được chuyển về họ Clavariaceae như ngày nay.
Liên kết ngoài
Thể loại:Clavariaceae
Thanh Sơn (thị trấn)
Thanh Sơn là thị trấn huyện lỵ của huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ, Việt Nam.
Thị trấn Thanh Sơn có diện tích 4,15 km², dân số năm 1999 là 13.425 người, mật độ dân số đạt 3.235 người/km².
Xem thêm
Thể loại:Huyện lỵ Việt Nam
Corymbitodes corybas
Corymbitodes corybas là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gurjeva miêu tả khoa học năm 1982.
Tham khảo
Thể loại:Corymbitodes
Hội Kê Trưởng Công chúa
Hội Kê Trưởng Công chúa (chữ Hán: 會稽長公主; ? - 444), thụy hiệu là Hội Kê Tuyên Trưởng Công chúa (會稽宣長公主) là công chúa triều Lưu Tống, con gái cả của Lưu Tống Vũ Đế Lưu Dụ.
Tiểu sử
Thời gian Lưu Hưng Đệ sinh ra, cha bà Lưu Dụ vẫn còn đang thuở hàn vi. Mẹ bà Tang Ái Thân (臧爱亲), là vợ đầu của Lưu Dụ, mất sớm. Bà gả cho Chấn Uy tướng quân Từ Quỳ Chi của triều Đông Tấn, sinh hai con trai là Từ Trạm Chi (徐湛之) và Từ Thuần Chi (徐淳之).
Năm Nghĩa Hi thứ 11 (415), triều Tấn An Đế, Từ Quỳ Chi khi thảo phạt Tịnh Châu thứ sử Tư Mã Hưu Chi thì tử trận. Khoảng 5 năm sau (420), Lưu Dụ đăng vị Hoàng đế, lập ra triều Lưu Tống, Lưu Hưng Đệ thụ phong Hội Kê công chúa (會稽公主). Công chúa là con gái đầu, là đích xuất nhưng sớm mất chồng, các con đều còn nhỏ cả, Tống Vũ Đế đặc biệt thương yêu con gái và cháu ngoại, do đó cũng thường đặc biệt gia ân, yêu quý.
Năm Cảnh Bình thứ 2 (424), em trai khác mẹ của Lưu Hưng Đệ là Lưu Nghĩa Long kế vị, tức Lưu Tống Văn Đế. Vị Tân Hoàng đế cực kì kính trọng Đích trưởng tỷ Lưu Hưng Đệ, tôn làm Trưởng công chúa. Năm Nguyên Gia thứ 3 (426), Văn Đế thảo phạt Tịnh Châu Thứ sử Tạ Hối, thỉnh mời chĩ gái Hội Kê Trưởng công chúa nhập cung, quyển ["Tổng nhiếp lục cung"; 總攝六宮].
Năm thứ 17 (440), Từ Trạm Chi liên lụy trong vụ án của Đại tướng quân Bành Thành vương Lưu Nghĩa Khang, em trai Văn Đế, do đó cầu xin mẫu thân. Hội Kê Trưởng công chúa liền đem một cái Nạp bố y (纳布衣) của Vũ Đế vào cung, khóc rống ném xuống đất, nói với Văn Đế rằng:"Nhà ngươi vốn nghèo hèn, mẫu thân của ta vì phụ thân mà làm cho cái áo này. Nay ngươi ăn no ngủ kĩ, lại ức hiếp con trai ta sao?!". Văn Đế vì thế không xử phạt Trạm Chi, phân làm Thái tử chiêm sự, Lưu Nghĩa Khang làm Thứ sử Giang Châu. Khi Văn Đế đến nhà của Hội Kê Trưởng công chúa, bà hành đại lễ, thỉnh cầu bảo toàn sinh mệnh cho Lưu Nghĩa Khang, Văn Đế bèn chỉ vào lăng viên của Vũ Đế, thề cả đời không đoạt sinh mạng của Lưu Nghĩa Khang.
Năm thứ 21 (444), Hội Kê Trưởng công chúa Lưu Hưng Đệ qua đời, thụy hiệu là Tuyên (宣). Sang năm sau (445), Lưu Nghĩa Khang lại phạm vào sự kiện mưu phản, Văn Đế lại không vội xử tội, nhưng sau đó (451) bèn cho xử tử Nghĩa Khang. Con trai của Hưng Đệ là Từ Trạm Chi thăng đến Thượng thư bộc xạ, sau Thái tử Lưu Thiệu âm mưu cướp ngôi, Từ Trạm Chi tham gia sự kiện và bị bại lộ, cũng bị xử trảm.
Tham khảo
Thể loại:Mất năm 444 Thể loại:Công chúa Lưu Tống
Polyachyrus
Polyachyrus là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae).
Loài
Chi Polyachyrus gồm các loài:
Danh sách chi của Noctuidae:R
Tham khảo
R
Freycinetia brassii
Freycinetia brassii là một loài thực vật có hoa trong họ Dứa dại. Loài này được Merr. & L.M.Perry miêu tả khoa học đầu tiên năm 1939.
Liên kết ngoài
Thể loại:Freycinetia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1939
Itame crocearia
Liên kết ngoài
Thể loại:Itame
Schrankia monotona
Schrankia monotona là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Schrankia
Clydonium garitai
Clydonium garitai là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Clydonium
Kamayagoundanpatti
Kamayagoundanpatti là một thị xã panchayat của quận Theni thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kamayagoundanpatti có dân số 12.165 người. Phái nam chiếm 48% tổng số dân và phái nữ chiếm 52%. Kamayagoundanpatti có tỷ lệ 61% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 69%, và tỷ lệ cho phái nữ là 54%. Tại Kamayagoundanpatti, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Tamil Nadu
Kagawa Manao
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1993 Thể loại:Người chơi shogi Nhật Bản Thể loại:Nhân vật còn sống
Muradiye, Manisa
Muradiye là một thị trấn thuộc huyện Manisa, tỉnh Manisa, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 6.856 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Manisa
DFW R.I
DFW R.I (định danh công ty: DFW T26) là một mẫu thử máy bay ném bom của Đế quốc Đức trong Chiến tranh thế giới I.
Liên kết ngoài
R.I Thể loại:Máy bay quân sự Đức thập niên 1910 Thể loại:Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất Thể loại:Máy bay chiến đấu Thể loại:Máy bay ném bom Thể loại:Máy bay bốn động cơ Thể loại:Máy bay cánh quạt Thể loại:Máy bay hai tầng cánh Thể loại:Dự án máy bay hủy bỏ của Đức
An Introduction to Ellie Goulding
An Introduction to Ellie Goulding là đĩa mở rộng (EP) đầu tay của nữ ca sĩ kiêm nhạc sĩ người Anh Ellie Goulding, phát hành ngày 20 tháng 12 năm 2009 bởi Polydor Records. Đĩa được phát hành chỉ một thời gian ngắn sau khi Ellie nhận được giải thưởng BBC Sound of 2010.
Tham khảo
Thể loại:EP năm 2009 Thể loại:EP đầu tay Thể loại:Album của Ellie Goulding
Haifa
Haifa (, Hefa; حيفا, Ḥayfā) là thành phố lớn nhất miền Bắc Israel, lớn thứ năm trên toàn quốc với dân số hơn 265.000 người và 300.000 người sống tại các tỉnh lân cận, trong đó có các thành phố như Krayot, Tirat Carmel, Daliyat al-Karmel và Nesher. Những khu vực này hợp lại thành một đô thị, nơi cư trú gần 600.000 dân, tạo nên phần lõi trung tâm của vùng đô thị Haifa. Haifa là một thành phố đa dân tộc, với hơn 90% dân số là người Do Thái, hơn 1/4 trong số đó là di dân từ Liên bang Xô Viết, 10% là người Ả Rập, chủ yếu theo đạo Cơ Đốc. Thành phố này còn là nơi tọa lạc của Trung tâm Thế giới Baha'i, một Di sản thế giới được UNESCO công nhận.
Được xây dựng trên sườn dốc của Núi Carmel, lịch sử định cư tại vùng đất này kéo dài hơn 3.000 năm. Sự định cư đầu tiên được biết đến thuộc vùng phụ cận là Tell Abu Hawam, một thành phố cảng nhỏ thành lập vào cuối thời đại đồ đồng (thế kỷ 14 trước Công nguyên). Trong thế kỷ thứ 3, Haifa nổi tiếng là một trung tâm chế tạo thuốc nhuộm. Qua nhiều thế kỷ, thành phố đã thay đổi: bị chinh phục và cai trị bởi người Phoenicia, người Do Thái, người Ba Tư, Vương quốc Hasmoneus, La Mã cổ đại, Đế quốc Đông La Mã, Ả Rập, quân Thập tự chinh, Đế chế Ottoman, Đế chế Muhammad Ali (Ai Cập), Anh, và Israel. Từ khi thành lập Nhà nước Israel vào năm 1948, thành phố do Khu tự trị Haifa cai quản.
Ngày nay, thành phố là một cảng biển lớn nằm phía Đông bờ biển Địa Trung Hải của Israel tại Vịnh Haifa, rộng 63,7 km². Thành phố nằm cách khoảng 90 km về phía Bắc Tel Aviv và là trung tâm khu vực chính của miền Bắc Israel. Hai tổ chức giáo dục uy tín là Đại học Haifa (1963) và Học viện Công nghệ Israel (1912) được đặt tại Haifa. Thành phố đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế của Israel. Haifa có một số khu công nghệ cao bao gồm những khu lâu đời nhất và lớn nhất trong nước, ngoài ra còn một cảng công nghiệp, và một nhà máy lọc dầu. Haifa được trước đây là ga cuối phía Tây của đường ống dẫn dầu từ Iraq qua Jordan. Dầu khai thác được từ Negev được lọc tại Haifa. Ngoài lọc dầu ra, thành phố này còn có các ngành khác như: xi măng, hoá chất, thiết bị điện tử, kính, thép và hàng dệt. Thành phố được nối với các vùng khác của Israel bằng các tuyến đường sắt và đường cao tốc. Haifa cũng là căn cứ hải quân chính của Israel, cùng với các cơ sở cảng cho Hạm đội 6 Hoa Kỳ.
Haifa có tên gọi là Sycaminum trong thời cổ đại và Caiphas trong thời Thập Tự Chinh vào thế kỷ 11 và 12. Trong thế kỷ 12, đã có một lâu đài được quân Thập Tự Chinh xây ở đây và bị vua Hồi giáo (sultan) Ai Cập và Syria là Saladin phá hủy. Thành phố đã không có tầm quan trọng lắm cho đến thế kỷ 20 khi một tuyến đường sắt nối nó với Damascus, thủ đô của Syria. Sau khi Israel được thành lập năm 1948, thành phố đã trở thành cảng hàng đầu của Israel.
Nhân khẩu
nhỏ|trái|200px|Đường Ha'Atzmaut ở khu kinh doanh trong thành phố.
Haifa là thành phố lớn thứ ba của Israel với khoảng 103.000 hộ gia đình và dân số xấp xỉ 266.300. Những người nhập cư từ Liên Xô cũ chiếm 25% dân số Haifa. Theo Cục Thống kê Trung ương Israel, công dân Ả Rập của Israel chiếm 9% dân số Haifa, đa số sống tại các khu lân cận Wadi Nisnas, Abbas và Halissa.
Thành phố có dân số già đi so với Tel Aviv và Jerusalem vì những người trẻ tuổi đã chuyển đến trung tâm của đất nước cho việc học và việc làm, còn các gia đình trẻ thì di cư sang những khu cư trú ở vùng ngoại ô.
Cộng đồng tôn giáo và dân tộc
Dân số của Haifa ngày nay có 90% là người Do Thái, 4% Hồi giáo và 6% Kitô giáo Ả Rập. Vì các thế hệ và thanh niên Do Thái dần rời khỏi thành phố, tỷ lệ người Kitô giáo và Hồi giáo đang tăng lên. Haifa là một nơi hành hương của tôn giáo Baha'i, và một số lượng nhỏ người làm việc tại Trung tâm Thế giới Baha'i sống trong thành phố.
Địa lý
nhỏ|150px|Đường mòn xanh ở Wadi Lotem.
Haifa nằm trên đồng bằng duyên hải Địa Trung Hải của Israel, vùng đất này là cây cầu lịch sử bắc ngang châu Âu, châu Phi và châu Á. Thành phố được chia tách thành ba tầng, nằm trên sườn phía Bắc của Núi Carmel và xung quanh Vịnh Haifa. Vùng thấp nhất là trung tâm thương mại và công nghiệp trong đó có Cảng Haifa. Vùng có tầng cao trung bình nằm trên sườn núi Carmel gồm các khu dân cư cũ, còn vùng cao nhất là nơi có các khu dân cư hiện đại nhìn xuống các khu thấp hơn. Từ đây tầm nhìn có thể trải rộng băng qua khu vực Tây Galilee của Israel nhìn sang Rosh HaNikra và biên giới Liban. Haifa nằm cách khoảng 90 km về phía Bắc của thành phố Tel Aviv và có nhiều bãi biển thuộc Địa Trung Hải.
Thực vật và động vật
Núi Carmel có ba con sông cạn lớn (chỉ có nước vào mùa mưa): Lotem, Amik và Si'ach. Phần lớn các thung lũng này là những hành lang tự nhiên không còn phát triển mà chạy dài qua thành phố từ bờ biển đến đỉnh núi. Những lối đi băng qua khu vực này cung cấp môi trường sống cho động vật hoang dã như heo rừng, chó rừng vàng, cầy mangut Ai Cập và tắc kè bông.
Khí hậu
Haifa có khí hậu Địa Trung Hải với mùa hè nóng, khô và mùa đông mát mẻ có mưa (phân loại khí hậu Köppen Csa). Mùa xuân đến vào tháng ba khi nhiệt độ bắt đầu tăng lên. Đến cuối tháng 5, nhiệt độ ấm lên đáng kể báo trước những ngày hè ấm áp. Nhiệt độ trung bình vào mùa hè là 26 °C và 12 °C vào mùa đông. Tuyết rất hiếm khi có ở Haifa, nhưng ở nhiệt độ khoảng 3 °C đôi khi có thể có tuyết rơi, thường là vào buổi sáng sớm. Độ ẩm có xu hướng cao quanh năm và mùa mưa thường diễn ra vào giữa tháng 9 và tháng 5. Lượng mưa hàng năm khoảng 629 mm.
Kinh tế
nhỏ|trái|200px|[[Tháp IEC]]
Câu nói "Làm việc ở Haifa, cầu nguyện ở Jerusalem và vui chơi ở Tel Aviv" đề cập đến Haifa như một thành phố việc làm. Các khu công nghiệp của Haifa nằm ở phần phía Đông của thành phố, xung quanh sông Kishon. Haifa là nơi có một trong hai nhà máy lọc dầu tại Israel (nhà máy còn lại nằm ở sông Ashdod). Nhà máy lọc dầu Haifa có sản lượng 9 triệu tấn (66 triệu thùng) dầu thô một năm. Tòa tháp làm mát đôi cao 80 mét được xây dựng vào những năm 1930 là công trình cao nhất được xây dựng trong thời kỳ quyền ủy trị của Anh.
Matam (viết tắt của Merkaz Ta'asiyot Mada - Trung tâm Khoa học Công nghiệp) là công viên thương mại lớn nhất và lâu đời nhất ở Israel, nằm ở cửa ngõ phía Nam thành phố, sản xuất cơ sở vật chất nghiên cứu và phát triển cho nhiều công ty công nghệ cao của Israel và quốc tế, chẳng hạn như Intel, IBM, Microsoft, Motorola, Google, Yahoo, Elbit, Zoran, Philips và Amdocs. Khuôn viên của trường Đại học Haifa cũng là nơi ra đời của Phòng thí nghiệm IBM Haifa.
Cảng Haifa dẫn đầu trong giao thông lưu chuyển hành khách giữa các cảng của Israel và còn là một cảng hàng hóa lớn, mặc dù việc bãi bỏ quy định cho thấy vai trò thống trị của Cảng Haifa chịu thách thức cạnh tranh với cảng Ashdod.
Phố buôn bán Haifa và các trung tâm mua sắm bao gồm Hutsot Hamifratz, Phố mua sắm Horev Mall, Trung tâm Panorama Center, Trung tâm Castra, Trung tâm Colony (Lev HaMoshava), Phố mua sắm Tháp Hanevi'im, Kanyon Haifa, Phố mua sắm Lev Hamifratz và Grand Kanyon.
Du lịch
nhỏ|200px|upright|[[Đền thờ Báb và hàng rào tại Núi Carmel.]]
Nằm trong khu Haifa là khu nghệ sĩ Ein Hod, nơi hơn 90 nghệ sĩ và nhà điêu khắc sở hữu các xưởng điêu khắc và phòng triển lãm. Cũng có thể tìm thấy các hang động với những di tích còn sót lại của người Neanderthal và loài người buổi ban đầu tại công viên quốc gia Núi Carmel.
Một báo cáo năm 2007 của Khu tự trị Haifa kêu gọi xây dựng nhiều khách sạn hơn cùng một tuyến phà giữa Haifa, Acre và Caesarea, phát triển bến tàu phía Tây của cảng Haifa thành một khu vực vui chơi giải trí, bên cạnh đó mở rộng sân bay địa phương và các cảng để phù hợp với du lịch quốc tế và các tàu du lịch.
Thị trưởng Haifa
nhỏ|phải|250px|Hội trường Thành phố
Cơ sở y tế
nhỏ|Trung tâm y tế Rambam nhỏ|[[Technion – Học viện công nghệ Israel|Technion, có tên gọi là "MIT của Israel".]] nhỏ|Tòa nhà Rabin, [[Đại học Haifa]] nhỏ|Cáp treo chạy thẳng từ trên [[Núi Carmel xuống Bat Galim.]]
Cơ sở y tế ở Haifa có tổng cộng 4.000 giường bệnh. Bệnh viện lớn nhất là Bệnh viện Rambam do chính phủ điều hành với 900 giường bệnh và tiếp nhận 78.000 ca nhập viện trong năm 2004. Bệnh viện Bnai Zion và Bệnh viện Carmel đều có 400 giường. Các bệnh viện khác trong thành phố gồm các Bệnh viện Ý, Bệnh viện Elisha (100 giường), Trung tâm y tế Horev (36 giường) và Ramat Marpe (18 giường) Haifa có 20 trung tâm y tế gia đình. Năm 2004 có tổng cộng 177.478 ca nhập viện.
Trung tâm Y tế Rambam luôn túc trực ở đường dây nóng trong Chiến tranh Liban lần thứ hai vào năm 2006 và buộc phải đề phòng đặc biệt để bảo vệ sự an toàn của bệnh nhân. Toàn bộ bệnh viện đã phải chuyển đến nơi trú ẩn lớn dưới lòng đất.
Giao thông vận tải
Haifa là một trong số ít những thành phố ở Israel có xe buýt hoạt động vào ngày Shabbat (ngày thứ 7 của tuần lễ Do Thái, ngày nghỉ của đạo Do Thái). Các tuyến xe buýt hoạt động trên toàn thành phố theo một lịch trình giảm từ cuối buổi sáng thứ Bảy trở đi, và có khả năng kết nối với Haifa với Nesher, Tirat Karmel, Yokneam, Nazareth, Nazareth Illit và các khu dân cư trung gian. Kể từ mùa hè năm 2008, các tuyến xe buýt đêm được điều hành bởi công ty Egged (tuyến 200 - khu vực Haifa) và các vùng ngoại ô Krayot (tuyến 210). Suốt mùa hè năm 2008, các tuyến này hoạt động suốt các đêm trong tuần. Vào mùa đông, lịch trình của chúng bị giới hạn còn đêm thứ Năm, thứ Sáu và thứ Bảy, điều này khiến chúng trở thành hệ thống xe buýt duy nhất ở Israel hoạt động vào tối thứ Sáu. Haifa cũng là thành phố duy nhất ở Israel vận hành dịch vụ xe buýt vào thứ Bảy đến các bãi biển vào mùa hè. Các tuyến xe buýt Egged hoạt động suốt sáng thứ Bảy từ các vùng lân cận đến bãi biển Dado và Bat Galim, sau đó di chuyển trở lại vào buổi chiều.
nhỏ|200px|Trụ sở của [[Egged|Công ty xe buýt Egged]] nhỏ|[[Cảng Haifa]]
Hệ thống tàu điện ngầm ở Haifa gọi là Carmelit. Đó là một loại đường sắt có dây kéo ngầm trên đường ray, chạy từ trung tâm Quảng trường Paris sang Gan HaEm (công viên trung tâm) trên núi Carmel. Với một tuyến đường ray đơn, sáu trạm và hai xe vận hành, hệ thống này được liệt vào Kỷ lục Thế giới Guinness với danh hiệu tuyến tàu điện ngầm ngắn nhất thế giới.
Haifa còn có hệ thống cáp treo du lịch. Tuyến cáp treo Stella Maris gồm sáu khoang, nối từ Bat Galim trên bờ biển sang tầng quan sát Stella Maris và tu viện trên núi Carmel. Hệ thống cáp treo Haifa phục vụ chủ yếu cho khách du lịch, di chuyển từ Bat Galim đến đỉnh núi Carmel. Tuy nhiên, hiện nay có kế hoạch mở rộng hệ thống này để trở thành một phần tích hợp vào hệ thống giao thông công cộng Haifa, với lộ trình từ ngã ba điểm chốt tại chân núi Carmel đến Technion và sau đó xuống Đại học Haifa.
Đường bộ
Du lịch giữa Haifa và trung tâm Israel có thể thực hiện bằng đường bộ qua Quốc lộ 2, tuyến đường cao tốc chính dọc theo đồng bằng ven biển, khởi đầu tại Tel Aviv và kết thúc tại Haifa. Ngoài ra, Quốc lộ 4 chạy dọc theo bờ biển phía Bắc của Haifa, Quốc lộ 2 chạy theo phía Nam ở bên trong đất liền. Trong quá khứ, giao thông theo Quốc lộ 2 về phía Bắc của Haifa phải đi qua khu vực trung tâm của thành phố. Tuy nhiên, từ 1 tháng 12 năm 2010, tuyến đường hầm Carmel đi vào hoạt động đã giúp chuyển lưu lượng giao thông qua đường hầm dưới Núi Carmel, cắt giảm ùn tắc ở khu vực kinh doanh trong thành phố.
Đường thủy và đường không
Sân bay Haifa cung cấp những chuyến bay nội địa đến Tel Aviv và Eilat cũng như đặc quyền quốc tế đến Cộng hòa Síp và Jordan. Hiện đang có kế hoạch mở rộng các chuyến bay từ Haifa. Tàu thuyền trước đây hoạt động vận chuyển từ cảng Haifa sang Hy Lạp và Síp.
Thành phố sinh đôi - thành phố kết nghĩa
nhỏ|phải|100 px|Tấm bia thành phố sinh đôi của Haifa. Haifa kết nghĩa với các thành phố sau:
Liên kết ngoài
Thể loại:Di sản thế giới tại Israel  Thể loại:Thành phố của Israel Thể loại:Lịch sử Hồi giáo Thể loại:Thành phố ở quận Haifa
Yohkoh
Yohkoh (ようこう trong tiếng Nhật, nghĩa là Tia mặt trời), còn được gọi là SOLAR-A, là vệ tinh nghiên cứu về Mặt Trời của Viện Không gian và Khoa học Vũ trụ Nhật Bản với sự cộng tác của Hoa Kỳ và Anh quốc. Nó được phóng vào quỹ đạo Trái Đất vào ngày 30 tháng 8, năm 1991, bằng tên lửa Mu-IIIs-V từ Kyushu, ở làng Uchinoura trên bán đảo Ohsumi.
Rheni điborua
Diborua rheni hay Rheni diborua (ReB2) là một vật liệu siêu cứng tổng hợp. Nó được một nhóm tại UCLA phát hiện và công bố trong Science trong tháng 4 năm 2007.
Phương pháp sản xuất của vật liệu này không cần áp suất cao như đối với các vật liệu cứng tổng hợp khác, chẳng hạn như nitride bo lập phương, điều này làm cho giá thành sản xuất rẻ hơn, tuy nhiên bản thân rheni lại là một kim loại quý cực đắt tiền.
Yohkoh
Trong lần nhật thực hình khuyên vào ngày 14 tháng 12 năm 2001 phi thuyền chuyển vào trạng thái an toàn (safe mode) để bảo tồn năng lượng, và cũng bắt đầu bị trôi dạt nhẹ. Vì Yohkoh mất liên lạc với trạm điều khiển trên mặt đất vào lúc nhật thực đó, người ta không thể theo dõi để cuộn hay điều chỉnh nó. Vào lúc liên lạc được thiết lập lại, các phiến mặt trời của Yohkoh không còn hướng về phía mặt trời, làm suy kiệt năng lượng của phi thuyền. Các nỗ lực phục hồi năng lượng cho phi thuyền thất bại và nó chấm dứt nhiệm vụ. Lúc đầu Nhật Bản tính tuổi thọ của vệ tinh Yohkoh chỉ đạt 3 năm.