cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marcipa lutearia
Marcipa lutearia là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Marcipa
Şağıluşağı, Arapgir
Şağıluşağı là một xã thuộc huyện Arapgir, tỉnh Malatya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 49 người.
Bayan Baru
Thị trấn được thành lập vào những năm 1970 sau khi thành lập khu công nghiệp. Kể từ đó, Bayan Baru phát triển bùng nổ, với sự phát triển thương mại và bán lẻ.
Lịch sử
Ban đầu, Bayan Baru được phát triển bởi Công ty cổ phần phát triển Penang (PDC) vào năm 1972, song song với việc xây dựng khu công nghiệp tự do Bayan Lepas. Việc tạo ra thị trấn mới nhằm mục đích cung cấp một khu nhà ở liền kề các khu công nghiệp mới xây dựng ở Bayan Lepas, và xóa bỏ sự bất bình đẳng về kinh tế và xã hội giữa người dân thành thị và nông thôn. Sự phát triển cơ sở hạ tầng đầu tiên của khu vực là sự hình thành tài sản về đất đai, ví dụ như những ngôi nhà đôi chung tường và những ngôi nhà liền kề thành một dãy nhà.
Chăm sóc sức khỏe
Bệnh viện Pantai với 190 giường là bệnh viện duy nhất ở Bayan Baru. . Nó được được thành lập vào năm 1997, hiện tại thuộc sở hữu của nhóm bệnh viện Parkway Pantai và và cung cấp sự điều trị chuyên khoa cho nhiều bệnh lý.
Mua sắm
[[Tập tin:Bayan Baru Sunshine Square - panoramio.jpg|left|thumb|Sunshine Square, cùng SPICE Arena dưới góc nhìn tổng quan.]] [[Tập tin:Queensbay Mall, Penang, Malaysia.JPG|thumb|Queensbay Mall, trung tâm mua sắm lớn nhất ở [[Penang]], ở gần Bayan Baru.]] Một số trung tâm mua sắm đã được xây dựng ở Bayan Baru để phục vụ cho lượng nhu cầu tương đối cao từ những người mua sắm trong khu vực, ví dụ như vùng Bayan Lepas, Batu Maung và Sungai Nibong. Một trong những trung tâm mua sắm ở Penang- Queensbay Mall- là trung tâm mua sắm lớn nhất ở Penang, được xây ở vị trí trung tâm để thuận tiện phục vụ nhu cầu. Trung tâm mua sắm là nơi tập hợp nhiều thương hiệu quốc tế, rạp chiếu phim và nhiều lựa chọn giải trí khác.
Cơ sở hạ tầng
Trong những năm gần đây, chính quyền bang Penang đã đầu tư một khoản đáng kể để biến Bayan Baru thành trung tâm Dịch vụ thuê ngoài chuyên nghiệp (BPO). Điều này bao gồm việc xây dựng các tòa nhà Siêu hành lang đa phương tiện (MSC), chẳng hạn như SUNTECH Tower và One Precinct. Ngoài ra, Trung tâm mua sắm Mayang hiện tại cũng sẽ được chuyển đổi thành Trung tâm dịch vụ doanh nghiệp toàn cầu (GBS), được gọi là GBS @ Mayang, vào năm 2018. Trung tâm dịch vụ kinh doanh và thuê ngoài dịch vụ được xem như tiềm năng của Bayan Baru. Celestica- một công ty điện tử đa quốc gia của Canada, đã mở trung tâm GBS trong One Precinct vào năm 2016, theo đó cũng ghi tên vào danh sách các công ty quốc tế có mặt tại Bayan Baru, ngoài Keyence và Zurich Insurance. Sự hình thành trụ sở văn phòng tại Bayan Baru sẽ được tăng cường nhờ sự phát triển thương mại trong khu vực lân cận, chẳng hạn như thành phố thương mại quốc tế Penang và Quartermile.
Giáo dục
Có hai trường tiểu học và hai trường trung học ở Bayan Baru.
Trường tiểu học Trường trung học
Tham khảo
Thể loại:Khu phố ở George Town, Penang
Malthodes kinugasai
Malthodes kinugasai là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Takahashi miêu tả khoa học năm 2002.
Tham khảo
Thể loại:Malthodes
Commersonia amystia
Commersonia amystia là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được C.F.Wilkins & L.M.Copel. mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.
Liên kết ngoài
Thể loại:Commersonia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2008
Bảo tàng Cứu hỏa Leon Deyk ở Przodków
Lịch sử hình thành
Bảo tàng Cứu hỏa Leon Deyk ở Przodków được thành lập vào năm 1994 theo khởi xướng của Leon Deyk - chỉ huy của Sở Cứu hỏa Tình nguyện địa phương. Trụ sở của bảo tàng nằm trong khuôn viên của trạm cứu hỏa. Tòa nhà trụ sở của bảo tàng được mở rộng trong các năm 2010-2014 để có thêm không gian trưng bày. Từ ngày 1 tháng 9 năm 2016, bảo tàng hoạt động với tên hiện tại.
Triển lãm
Bộ sưu tập của bảo tàng Cứu hỏa Leon Deyk ở Przodków hiện đang bao gồm các hiện vật và kỷ vật có liên quan đến lịch sử của đội cứu hỏa ở Przodków: xe chữa cháy: Scania, Star 25 và Żuk, máy bơm động cơ, thiết bị và trang phục của lính cứu hỏa, ảnh, tài liệu, và các thứ khác. Một số hiện vật được triển lãm có nguồn gốc từ nước ngoài (Thụy Sĩ, Liên Xô và Cộng hòa Dân chủ Đức).
Giờ mở cửa
Du khách có thể tham quan bảo tàng Cứu hỏa Leon Deyk ở Przodków nếu có sự sắp xếp trước với người phụ trách.
Tham khảo
Thể loại:Bảo tàng Ba Lan
Anoplischius rufulus
Anoplischius rufulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.
Tham khảo
Thể loại:Anoplischius
Commelina rufipes
Commelina rufipes là một loài thực vật có hoa trong họ Commelinaceae. Loài này được Seub. mô tả khoa học đầu tiên năm 1855.
Breda, Iowa
Dân số
Dân số qua các năm:
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Iowa Thể loại:Quận Carroll, Iowa Thể loại:Thành phố ở quận Carroll, Iowa
Oeceoclades zanzibarica
Oeceoclades zanzibarica là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Summerh.) Garay & P.Taylor mô tả khoa học đầu tiên năm 1976.
Liên kết ngoài
Thể loại:Oeceoclades Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1976
Daitō-ryū Aiki-jūjutsu
Daitō-ryū Aiki-jūjutsu (大東流合気柔術), ban đầu gọi là Daitō-ryū Jujutsu (大東流柔術), là một bộ môn võ thuật Nhật Bản lần đầu được biết đến rộng rãi vào đầu thế kỷ 20 dưới sự lãnh đạo của Takeda Sōkaku. Takeda đã tập luyện rất nhiều môn võ thuật (bao gồm Kashima Shinden Jikishinkage-ryū và sumo) và gọi phong cách mà ông dạy là "Daitō-ryū" (theo nghĩa đen là "Hệ phái phía đông vĩ đại"). Mặc dù truyền thống của hệ phái được tuyên bố là kéo dài hàng thế kỷ trong lịch sử Nhật Bản, không có hồ sơ nào còn tồn tại liên quan đến ryū này trước Takeda. Cho dù Takeda được coi là người phục chế hay người sáng lập môn võ thuật, lịch sử nổi tiếng của Daitō-ryū cũng được bắt đầu từ ông. Môn sinh nổi tiếng nhất của Takeda là Ueshiba Morihei, người sáng lập Aikido.
Lịch sử
Nguồn gốc của Daitō-ryū kéo dài suốt một dòng truyền thừa được kéo dài khoảng 900 năm, bắt nguồn từ Shinra Saburō Minamoto no Yoshimitsu (新羅 三郎 源 義光, 1045–1127), người là một samurai của gia tộc Minamoto, và là thành viên của gia tộc Seiwa Genji (nhánh của gia tộc Minamoto là hậu duệ Thiên hoàng thứ 56 của Nhật Bản, Thiên hoàng Seiwa). Daitō-ryū lấy tên từ dinh thự mà Yoshimitsu sống khi còn bé, được gọi là "Daitō" (大東), ở tỉnh Ōmi (ngày nay thuộc Shiga). Theo truyền thuyết, Yoshimitsu đã giải phẫu những thi thể của những người đàn ông bị giết trên chiến trường, nghiên cứu giải phẫu học của họ với mục đích học các kỹ thuật đánh bằng khóa khớp và huyệt vị quan trọng (kyūsho-jitsu).
thumb|left|upright=1.5|Gia phả của gia tộc [[Seiwa Genji.]] Yoshimitsu trước đây đã nghiên cứu bộ môn võ thuật tay không tegoi, một môn phái thủy tổ của môn thể thao quốc gia sumo của Nhật Bản, và bổ sung những gì ông học được vào võ thuật của mình. Ông cuối cùng định cư tại tỉnh Kai (ngày nay thuộc Yamanashi), và truyền lại những gì ông đã nghiên cứu được trong nội bộ gia đình. Cuối cùng, chắt trai của Yoshimitsu là Nobuyoshi đặt lại tên họ của mình là "Takeda", tên này đã trở thành tên của gia tộc tới ngày nay. Gia tộc Takeda ở lại tỉnh Kai cho đến thời Takeda Shingen (武田 信玄, 1521–1573). Shingen phản đối Tokugawa Ieyasu và Oda Nobunaga trong chiến dịch thống nhất và kiểm soát toàn bộ Nhật Bản. Với cái chết của Shingen và người thừa kế, Takeda Katsuyori (武田 勝頼, 1546–1582), gia tộc Takeda chuyển đến phiên Aizu (một khu vực bao gồm một phần ba khu vực phía tây của Fukushima).
thumb|right|Ảnh đã chỉnh sửa của Takeda Sokaku, c. 1888.
Mặc dù những sự kiện này khiến gia tộc Takeda mất đi một số quyền lực và ảnh hưởng của mình, họ vẫn có mối liên kết với tầng lớp cầm quyền của Nhật Bản. Quan trọng hơn, việc di chuyển đến Aizu và các sự kiện tiếp theo đã định hình sâu sắc các yếu tố mà sau này trở thành môn phái Daitō-ryū Aiki-jūjutsu trong thế kỷ 19. Một sự kiện quan trọng là việc nhận nuôi cháu trai của Tokugawa Ieyasu là Komatsumaru (1611-1673), bởi Takeda Kenshoin (con gái thứ tư của Takeda Shingen). Komatsumaru cống hiến cả cuộc đời mình cho việc nghiên cứu võ thuật của gia tộc Takeda, và sau đó được Hoshina Masamitsu nhận nuôi. Komatsumaru đổi tên thành Hoshina Masayuki (保 科 正 之), và năm 1644 được bổ nhiệm làm thống đốc Aizu. Ở vị trí thống đốc, ông buộc tất cả những người cai trị tiếp theo của Aizu phải nghiên cứu hệ phái võ thuật Ono-ha Ittō-ryū (mà bản thân ông là bậc thầy), cũng như võ thuật oshikiuchi, một môn võ mà ông đã phát triển cho các cố vấn và người hầu cận của Mạc phủ, được phát triển với điều kiện bên trong cung điện. Những môn võ thuật này đã được đưa vào và được dạy kèm với võ thuật của gia tộc Takeda.
Theo truyền thống của Daitō-ryū, võ thuật này được Takeda Sokaku bắt đầu dạy cho những người không phải là thành viên của gia tộc vào cuối thế kỷ 19. Takeda cũng đã nghiên cứu kiếm thuật và thương thuật với cha mình, Takeda Sokichi, cũng như Kashima Shinden Jikishinkage-ryū như một uchi-deshi (môn sinh sống nội trú) do kiếm sĩ nổi tiếng Sakakibara Kenkichi giảng dạy. Trong suốt cuộc đời, Sokaku đã du hành khắp nơi để đạt được mục tiêu bảo tồn truyền thống của gia tộc bằng cách truyền bá Daitō-ryū ra khắp Nhật Bản.
Con trai thứ ba của Takeda Sokaku là Takeda Tokimune (武田 時宗, 1916–1993), trở thành đạo chủ của môn võ thuật sau khi Sokaku qua đời vào năm 1943. Tokimune dạy môn võ mà ông gọi là "Daitō-ryū Aikibudō" (大東流合気武道), một môn võ bao gồm các kỹ thuật về kiếm của phái Ono-ha Ittō-ryū cùng với các kỹ thuật truyền thống của Daitō-ryū Aiki-jūjutsu. Dưới sự lãnh đạo của Tokimune, hệ thống phân hạng theo dan hiện đại cũng lần đầu tiên được tạo ra và trao cho các môn sinh của Daitō-ryū. Takeda Tokimune mất năm 1993, dẫn đến việc không có người kế tục chính thức, nhưng một vài môn sinh cấp cao, như Kondo Katsuyuki (近藤 勝之 1945–) và Kato Shigemitsu, hiện đang đứng đầu các tổ chức về Daitō-ryū Aiki-jūjutsu của riêng mình.
Aiki-jūjutsu
Một số phương pháp đánh của môn võ thuật này sử dụng chuyển động vung cánh tay dang rộng để tạo ra sức mạnh và đánh bằng nắm đấm ở các góc nhử, như có thể quan sát thấy trong các kỹ thuật như phần atemi trong gyaku ude-dori (khóa khuỷu tay ngược). Takeda Tokimune coi một trong những đặc điểm độc đáo của môn võ thuật là ở việc ưu tiên kiểm soát các khớp bị hạ xuống của người tấn công bằng đầu gối của một người, để giữ một tay của người đó được tự do để lấy vũ khí hoặc để đối phó với mối đe dọa từ những kẻ tấn công khác.
Phân nhánh
Hiện tại, có một số tổ chức giảng dạy Daitō-ryū, mỗi tổ chức đều có dòng dõi từ một trong bốn môn sinh của Takeda Sokaku. Bốn học sinh đó là: Takeda Tokimune, tiền thân của phân nhánh Tokimune; Hisa Takuma (久 琢磨, 1895–1980), phân nhánh Hisa; Horikawa Kōdō (堀川 幸道, 1894–1980), phân nhánh Horikawa; và Sagawa Yukiyoshi (1902–1998), phân nhánh Sagawa.
Tokimune
Phân nhánh Tokimune xuất phát từ các giáo lý của Takeda Tokimune, con trai của Takeda Sokaku, và là người kế thừa Daitō-ryū được chỉ định khi cha qua đời. Khi Tokimune qua đời, ông đã không chỉ định người thừa kế; có hai nhóm chính duy trì giáo lý của ngài.
Nhóm đầu tiên được dẫn đầu bởi Kondō Katsuyuki, người bắt đầu tập luyện dưới sự chỉ huy của Tsunejiro Hosono và tiếp tục tập luyện dưới sự giảng dạy của Yoshida Kōtarō (吉田 幸太郎, 1883–1966) một thời gian, trước khi được giới thiệu với Tokimune. Trên cơ sở các giấy phép giảng dạy cấp cao của Kondo được Tokimune cấp, những người theo ông đại diện cho trường phái của ông là "dòng chính" của Daitō-ryū. Ông đã nhận được nhiều sự giúp đỡ từ giới võ thuật nhờ điều này. Kondo đã vận động nhiều để tăng cường sự hiện diện của môn võ thuật bằng cách tổ chức các cuộc hội thảo ở cả trong và ngoài nước, đặc biệt là ở châu Âu và Hoa Kỳ. Trong những năm qua, bốn chi nhánh đã được tạo ra ở châu Âu, nhờ bốn môn sinh của Kondo đạt được cấp độ 3-dan cần thiết để trao cho nhóm nghiên cứu trạng thái "chi nhánh": Alex Muracchini và Luca Canovi từ Ý, Niels van Willigen từ Hà Lan và Evgeny Bodrenko từ Nga. Ở Mỹ cũng có một số dojo chi nhánh như Derek Steel ở Philadelphia, Mark Sumi ở Los Angeles và Jose Garrido ở khu vực vùng đô thị Thành phố New York, cùng với bốn nhóm nghiên cứu khác.
Nhóm thứ hai từ phân nhánh Tokimune được lãnh đạo bởi Kato Shigemitsu và Arisawa Gunpachi, là những môn sinh và giáo viên lâu năm từ trụ sở Daitokan ban đầu của Tokimune ở Hokkaidō. Tổ chức này được gọi là Nihon Daito Ryu Aikibudo Daito Kai (日本大東流合気武道大東会). Họ duy trì một tổ chức nhỏ hơn ở Hokkaidō, với sự kết nối mạnh mẽ với các học viên ở châu Âu (đặc biệt là Ý), Hoa Kỳ và Brazil.
Hisa
thumb|upright|right|Văn phòng [[Asahi Shimbun ở Osaka, nơi nhiều kỹ thuật Daitō-ryū được bảo tồn trên các cuộn phim như ban đầu được dạy bởi cả Ueshiba Morihei và Takeda Sōkaku]]
Nhánh chính thứ hai của Daitō-ryū được đại diện bởi các môn sinh của Hisa Takuma. Các sinh viên của anh đã cùng nhau tập hợp lại và thành lập Takumakai (琢磨会). Họ có rất nhiều tài liệu dưới dạng phim và ảnh tĩnh, được chụp tại dojo của Asahi Shimbun, ghi lại các kỹ thuật Daitō-ryū đã dạy cho họ, đầu tiên là Ueshiba Morihei và sau đó là Takeda Sokaku trực tiếp giảng dạy. Một trong những tài liệu huấn luyện chính của họ, được gọi là Sōden, có các kỹ thuật được dạy bởi cả hai bậc thầy.
Takumakai đại diện cho tổ chức aiki-jūjutsu lớn thứ hai. Giám đốc hiện tại là Hakaru Mori được hỗ trợ bởi giám đốc danh dự Tsugutaka Chiba, và quản lý thường trực là Kiyohiro Kobayashi. Tsugutaka Chiba, người đề xuất ý tưởng đặt tên cho tổ chức là "Takumakai", cũng từng có thời gian tập luyện ở Daito-kan in Hokkaido dưới sự hướng dẫn của Takeda Tokimune.
Trong những năm 1980, dưới sự dẫn dắt của Okabayashi Shogen (sinh 1949), người được gửi tới bởi võ sư cao tuổi Hisa để tập luyện dưới quyền của trưởng lãnh đạo, Takumakai đã thực hiện một động thái để triển khai các hình thức giảng dạy các nguyên tắc cơ bản của môn võ thuật như ban đầu được thành lập bởi Takeda Tokimune. Động thái này gây khó chịu cho một số người bảo thủ muốn duy trì phương pháp giảng dạy ban đầu của Hisa, dẫn đến sự hình thành một tổ chức mới được gọi là Daibukan, được thành lập bởi một môn sinh lâu năm của Hisa, Ōgami Kenkichi (sinh 1936). Sau đó, để triển khai những thay đổi lớn hơn cho chương trình giảng dạy, chính Okabayashi đã chọn cách tách biệt khỏi Takumakai và thành lập Hakuho-ryu.
Dhanura, Bhalki
Dhanura là một làng thuộc tehsil Bhalki, huyện Bidar, bang Karnataka, Ấn Độ.
Daitō-ryū Aiki-jūjutsu
Horikawa
Phân nhánh Horikawa bắt nguồn từ những giáo lý của Horikawa Kōdō, người được coi là một nhà sáng tạo tài năng trong môn võ thuật. Một vài tổ chức đã được hình thành dựa trên giáo lý của ông.
Dhanura, Bhalki
Tham khảo
Thể loại:Bidar (huyện)
Daitō-ryū Aiki-jūjutsu
Horikawa
Kodokai (幸道会) đã được thành lập bởi các môn sinh của Horikawa, mà ở đó sự giải thích đặc biệt của các chuyển động aiki có thể thấy trong các chuyển động của môn sinh của ông. Kodokai nằm ở Hokkaidō và được lãnh đạo bởi Inoue Yasuke (sinh 1932). Cả cha của Inoue và giáo viên chính của ông, Horikawa, đều là những môn sinh trực tiếp dưới sự giảng dạy của Takeda Sokaku. Inoue đã nhận giấy phép giảng dạy (Menkyo Kaiden) để thực hiện những nguyện vọng cuối cùng của Horikawa.
Có hai giáo viên chính phân nhánh từ Kodokai để thiết lập truyền thống của riêng họ. Đầu tiên là Okamoto Seigō (岡本 正剛, 1925-2015) người lập nên Daito-ryu Aikijujutsu Roppokai (大東流合気柔術六方会). Sự giải thích của ông về aiki và những động tác ném với chuyển động tối thiểu đã tỏ ra rất phổ biến. Tổ chức có một số lượng lớn những người theo đuổi ở nước ngoài, đặc biệt là ở Hoa Kỳ và Châu Âu. Nhóm còn lại là của Yonezawa Katsumi (米沢 克巳, 1937–1998), người tự thành lập tổ chức của riêng mình, gọi là Bokuyōkan (牧羊館). Vào đầu những năm 1970, trong khi Yonezawa vẫn là một giáo viên cao cấp tại Kodokai, ông là người đầu tiên mang Daitō-ryū Aiki-jūjutsu đến Hoa Kỳ và Canada. Bokuyōkan hiện được điều hành bởi con trai ông là Yonezawa Hiromitsu, có trụ sở chính ở Hokkaidō, với một võ đường phụ thuộc ở Yonezawa dojo vài chi nhánh ở Hoa Kỳ, cũng như một dojo ở Đức.
Sagawa
thumb|right|[[Đại học Tsukuba, nơi mà các thành viên của phân nhánh Sagawa giảng dạy aiki-jūjutsu, ngày nay.]]
Nhóm lớn cuối cùng bao gồm các môn sinh của Sagawa Yukiyoshi (佐川 幸義, 1902–1998), người đã từng được coi là người kế thừa cho Takeda Sokaku (nếu như Tokimune không sống sót trở về sau Thế chiến II). Sagawa chỉ quản lý một dojo đơn lẻ và dạy một số lượng học sinh tương đối nhỏ. Ông bắt đầu nghiên cứu Daitō-ryū dưới sự chỉ dẫn của Takeda Sokaku vào năm 1914 sau khi học võ từ cha mình, Sagawa Nenokichi (1867–1950), người cũng là một môn sinh của Sokaku và nắm giữ một Kyōju Dairi (giấy phép giảng dạy) trong hệ thống. Mặc dù được nhiều người xem là một trong những môn sinh xuất sắc nhất của Sokaku, Sagawa Yukiyoshi nhận kyoju dairi vào năm 1932—nhưng không nhận menkyo kaiden (chứng nhận bậc thầy) của các bí mật trong hệ thống, vì trong thời gian ông tập luyện cùng Takeda Sokaku, giấy phép cao nhất không phải là menkyo kaiden. Sagawa thường phục vụ như là một trợ lý giảng dạy cho Takeda và đi cùng ông đến các địa điểm khác nhau ở Nhật Bản để giảng dạy Daito-ryu. Ông tiếp tục phát triển nghệ thuật áp dụng Aiki và được cho là vẫn còn mạnh mẽ cho đến khi rất già, và - kết quả của sự thành công của Sức mạnh Minh bạch (Transparent Power)- đã được giới thiệu trong một loạt các bài báo trên tạp chí Aiki News trước khi ông qua đời 1998.
Kimura Tatsuo (木村 達雄, sinh 1947), một cựu giáo sư toán học tại Đại học Tsukuba và là một môn sinh cao cấp của Sagawa, đã điều hành một nhóm nghiên cứu aiki-jūjutsu nhỏ tại cơ sở đó. Ông đã nghỉ hưu từ chức giáo sư của mình ở đó vào tháng 6 năm 2013, và đã nghỉ hưu công việc huấn luyện công khai của Daito Ryu. Ông hiện chỉ huấn luyện tư một nhóm nhỏ môn sinh. Ông đã viết hai cuốn sách về việc luyện tập của mình dưới quyền Sagawa: Transparent Power và Discovering Aiki. Nagano Shigazato, một hậu duệ của Nagano Narimasa và là bậc thầy được công nhận của Asayama Ichiden Ryu dưới quyền Nakamura Yukio và là môn sinh cấp cao của Sagawa, đã giảng dạy tại Koikikawa Dojo gần Tokyo và thường dạy quân nhân đồn trú tại Okinawa vào những năm 1970 trước khi nghỉ hưu công việc giảng dạy.
Khái niệm Aiki
Takeda Sokaku định nghĩa aiki theo cách sau: Bí mật của aiki là vượt qua đối phương bằng tinh thần trong nháy mắt và giành chiến thắng mà không cần chiến đấu.
Takeda Tokimune, nói về cùng một chủ đề trong một cuộc phỏng vấn giải thích chi tiết hơn về khái niệm aiki:
"Aiki là kéo về khi bạn đang đẩy ra, và đẩy ra khi bạn đang kéo về. Đó là tinh thần của sự chậm rãi và tốc độ, của sự hài hòa chuyển động của bạn với ki của đối phương. Đối lập của nó, kiai, là đẩy tới giới hạn, trong khi aiki thì không bao giờ chống lại. Thuật ngữ aiki đã được sử dụng từ thời cổ đại và không phải là chỉ riêng với Daito-ryu. Ki trong aiki là go no sen, nghĩa là phản ứng với một cuộc tấn công.
... Daito-ryu hoàn toàn là go no sen—đầu tiên bạn né tránh sự tấn công của đối thủ và sau đó tấn công hoặc kiểm soát anh ta. Tương tự như vậy, Ittō-ryū chủ yếu là go no sen. Bạn tấn công vì đối phương tấn công bạn. Điều này ngụ ý không phải là chém đối thủ của bạn. Điều này được gọi là katsujinken (thanh kiếm mang tới sự sống). Đối diện của nó được gọi là setsuninken (thanh kiếm mang tới cái chết).
Aiki khác với chiến thắng của sen sen, và được áp dụng trong các tình huống go no sen, chẳng hạn như khi một đối thủ đâm vào bạn. Trong trường hợp ấy có bản chất của cả katsujinken và setsuninken. Bạn chặn lại đòn tấn công khi đối phương tiếp cận; trong đòn tấn công thứ hai của bạn, bạn phá vỡ thanh kiếm của mình và tha cho cuộc sống của người đó. Đây là katsujinken. Khi một đối thủ tấn công vào bạn và thanh kiếm của bạn đâm xuyên qua bụng người đó, đó là setsuninken. Hai khái niệm này là bản chất của thanh kiếm."
Liên kết ngoài
Thể loại:Jujutsu Thể loại:Võ thuật Nhật Bản
(204996) 1996 TU5
(204996) 1996 TU5 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 3 tháng 10 năm 1996.
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1996 Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Tragocephala formosa
Tragocephala formosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Tragocephala
Vanadi(IV) fluoride
Vanadi(IV) fluoride (công thức hóa học: VF4) là một hợp chất vô cơ của vanadi và fluor. Nó là chất rắn màu vàng nâu thuận từ rất hút ẩm. Không giống như vanadi(IV) chloride tương ứng, tetrafluoride không dễ bay hơi vì nó có cấu trúc polymer. Nó bị phân hủy trước khi nóng chảy.
Điều chế và phản ứng
VF4 có thể được điều chế bằng cách xử lý VCl4 với HF: Trong lần đầu tiên được khám phá, hợp chất được điều chế theo cách này. Nó bị phân hủy ở 325 °C, tạo thành tri- và pentafluoride: Phản ứng của M2VF5 với khí fluor sẽ tạo ra M2VF6 (M = K, Rb, Cs), có màu hồng đến vàng, ổn định trong không khí.
Cấu trúc
Cấu trúc của VF4 giống SnF4. Mỗi trung tâm vanadi có dạng bát diện, được bao quanh bởi sáu phối tử fluoride. Bốn trong số các trung tâm fluoride làm cầu nối với các trung tâm vanadi liền kề.
Hợp chất khác
VF4·NH3 được tạo thành khi cho VF5 tác dụng với khí amonia. Nó có màu nâu, phân hủy ở 250 C. Phức VF4·py có màu xám hồng, phân hủy ở 150 C. VF4·3en cũng được biết đến.
Liên kết ngoài
Thể loại:Muối halogen của kim loại Thể loại:Muối fluoride Thể loại:Hợp chất vanadi Thể loại:Articles containing unverified chemical infoboxes * Thể loại:Articles with short description Thể loại:Mô tả ngắn giống như Wikidata
Hypomecis costaria
Hypomecis costaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Psilostrophe gnaphalioides
Psilostrophe gnaphalioides là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được DC. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Psilostrophe
Blancoa guacharo
Tham khảo
Thể loại:Blancoa (Pholcidae) Thể loại:Loài đặc hữu của Venezuela
Rhesala cyclostigma
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhesala
Anoplischius rusticus
Anoplischius rusticus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1881.
Tham khảo
Thể loại:Anoplischius
Lập trình hàm
Trong ngành khoa học máy tính, lập trình hàm là một mô hình lập trình xem việc tính toán là sự đánh giá các hàm toán học và tránh sử dụng trạng thái và các dữ liệu biến đổi. Lập trình hàm nhấn mạnh việc ứng dụng hàm số, trái với phong cách lập trình mệnh lệnh, nhấn mạnh vào sự thay đổi trạng thái. Lập trình hàm xuất phát từ phép tính lambda, một hệ thống hình thức được phát triển vào những năm 1930 để nghiên cứu định nghĩa hàm số, ứng dụng của hàm số, và đệ quy. Nhiều ngôn ngữ lập trình hàm có thể được xem là những cách phát triển giải tích lambda.
Trong thực tế, sự khác biệt giữa hàm số toán học và cách dùng từ "hàm" trong lập trình mệnh lệnh đó là các hàm mệnh lệnh có thể tạo ra hiệu ứng lề, làm thay đổi giá trị của một phép tính trước đó. Vì vậy các hàm kiểu này thiếu tính trong suốt tham chiếu, có nghĩa là cùng một biểu thức ngôn ngữ lại có thể tạo ra nhiều giá trị khác nhau vào các thời điểm khác nhau tùy thuộc vào trạng thái của chương trình đang thực thi. Ngược lại, trong lập trình hàm, giá trị xuất ra của một hàm chỉ phụ thuộc vào các tham số đầu vào của hàm, vì thế gọi hàm f hai lần với cùng giá trị tham số x sẽ cho ra cùng kết quả f(x). Việc loại bỏ hiệu ứng lề có thể làm cho chương trình dễ hiểu hơn rất nhiều và người ta có dự đoán được hành vi của một chương trình, đó chính là một trong các động lực chính cho sự phát triển của lập trình hàm.
Các ngôn ngữ lập trình hàm, đặc biệt là các loại thuần lập trình hàm, có ảnh hưởng lớn trong giới học thuật hơn là dùng để phát triển các phần mềm thương mại. Tuy vậy, các ngôn ngữ lập trình hàm nổi bật như Scheme,   Erlang,  Objective Caml, và Haskell đã được nhiều tổ chức khác nhau sử dụng trong các ứng dụng công nghiệp và thương mại. Lập trình hàm cũng được sử dụng trong công nghiệp thông qua các ngôn ngữ lập trình chuyên biệt như R (thống kê), Mathematica (toán học hình thức), J và K (phân tích tài chính), F# trong Microsoft.NET và XSLT (XML). Các ngôn ngữ chuyên biệt dạng khai báo được sử dụng rộng rãi hiện nay như SQL và Lex/Yacc, cũng sử dụng một số thành phần của lập trình hàm, đặc biệt để tránh các giá trị biến đổi. Các bảng tính (spreadsheet) cũng có thể được xem là các ngôn ngữ lập trình hàm.
Các khái niệm
Một số khái niệm và mô hình chỉ có ở lập trình hàm, và thường xa lạ với kiểu lập trình mệnh lệnh (bao gồm cả lập trình hướng đối tượng). Tuy nhiên, các ngôn ngữ lập trình thường lai tạp nhiều hình thái lập trình khác nhau để lập trình viên sử dụng các ngôn ngữ "mệnh lệnh nhất" cũng có thể tận dụng một số các khái niệm này.
Hàm hạng nhất và hàm bậc cao
Hàm bậc cao là các hàm số hoặc có thể nhận các hàm số khác làm tham số hoặc có thể trả về kết quả là hàm số (phép toán vi phân d/dx để tính vi phân của hàm f là một ví dụ của hàm bậc cao trong giải tích).
Fonscochlea billakalina
Fonscochlea billakalina là một loài ốc nước ngọt cỡ nhỏ, động vật thân mềm chân bụng có mài sống trong môi trường nước ngọt trong họ Hydrobiidae. Đây là loài đặc hữu của Úc.
Tham khảo
Thể loại:Động vật chân bụng Úc Thể loại:Fonscochlea Thể loại:Động vật nguy cấp Úc
Lập trình hàm
Hàm hạng nhất và hàm bậc cao
Các hàm bậc cao có liên hệ chặt chẽ với hàm hạng nhất, ở chỗ các hàm bậc cao và hàm hạng nhất đều cho phép nhận hàm số làm tham số và trả về các hàm khác. Sự khác biệt giữa hai loại này rất mờ nhạt: "bậc cao" mô tả một khái niệm hàm trong toán học tính toán trong các hàm khác, còn "hàm hạng nhất" là một thuật ngữ của ngành khoa học máy tính mô tả các thực thể của ngôn ngữ lập trình trong đó không có giới hạn về việc sử dụng (vì vậy các hàm hạng nhất có thể xuất hiện ở bất cứ đâu trong chương trình, giống như các thực thể hạng nhất khác nhau con số, trong đó có cả việc làm tham số cho các hàm khác và làm giá trị trả về của hàm khác).
Phú Thịnh, Tam Bình
Phú Thịnh là một xã thuộc huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long, Việt Nam.
Lập trình hàm
Hàm hạng nhất và hàm bậc cao
Các hàm bậc cao cho phép áp dụng bán phần hoặc currying, một kỹ thuật trong đó hàm lần lượt sử dụng từng tham số của nó, mỗi lần sử dụng lại trả về một hàm mới và chấp nhận tham số tiếp theo. Việc làm này cho phép người lập trình biểu diễn một cách súc tích hàm số kế thừa, tương tự như toán tử cộng sẽ lần lượt cộng từng số tự nhiên lại với nhau.
Phú Thịnh, Tam Bình
Địa lý
Xã Phú Thịnh có diện tích 26,95 km², dân số năm 1999 là 11.571 người, mật độ dân số đạt 429 người/km².
Lập trình hàm
Hàm thuần túy
Các hàm (hoặc biểu thức) thuần túy hàm không có bộ nhớ hoặc các hiệu ứng lề nhập/xuất. Điều này có nghĩa là các hàm thuần túy có một số đặc tính hữu ích, mà đa số trong chúng có thể dùng để tối ưu mã nguồn:
Phú Thịnh, Tam Bình
Hành chính
Xã Phú Thịnh được chia thành 8 ấp: Phú An, Phú Bình, Phú Hòa, Phú Hưng, Phú Hữu Đông, Phú Hữu Tây, Phú Tân, Phú Thuận.
Lập trình hàm
Hàm thuần túy
Trong khi đa số trình biên dịch dành cho các ngôn ngữ lập trình mệnh lệnh có thể nhận dạng hàm thuần túy, và thực hiện các phép khử biểu thức con thường gặp trong các lệnh gọi hàm thuẫn túy, chúng không thể lúc nào cũng làm như vậy đối với các thư viện đã dịch sẵn, thường không tiết lộ thông tin này, vì thế làm cản trở sự tối ưu hóa liên quan đến các hàm bên ngoài như vậy. Một số trình biên dịch, như gcc, thêm từ khóa bổ sung để giúp lập trình viên đánh dấu hàm nào là hàm thuần túy, để cho phép tối ưu hóa kiểu như vậy. Fortran 95 cho phép hàm được chỉ định "thuần túy".
Monodelphis theresa
Monodelphis theresa là một loài động vật có vú trong họ Didelphidae, bộ Didelphimorphia. Loài này được Thomas mô tả năm 1921.
Lập trình hàm
Đệ quy
Vòng lặp trong các ngôn ngữ hàm thường được thực hiện thông qua đệ quy. Hàm đệ quy sẽ tự gọi chính nó, cho phép thực hiện đi thực hiện lại một tác vụ. Việc đệ quy có thể đòi hỏi phải sử dụng một chồng (stack), nhưng đệ quy đuôi vẫn có thể được trình biên dịch nhận ra và tối ưu hóa nó thành cùng đoạn mã được dùng để hiện thực vòng lặp trong ngôn ngữ mệnh lệnh. Tiêu chuẩn của ngôn ngữ Scheme là phải nhận diện và tối ưu hóa được đệ quy đuôi. Một trong những cách tối ưu hóa đệ quy đuôi là chuyển chương trình thành kiểu truyền liên tiếp trong quá trình dịch.
Monodelphis theresa
Tham khảo
Thể loại:Monodelphis Thể loại:Động vật được mô tả năm 1921 Thể loại:Động vật có vú Brasil Thể loại:Động vật có vú Nam Mỹ
Lập trình hàm
Đệ quy
Các mẫu đệ quy phổ biến đều có thể được khử đệ quy bằng các hàm bậc cao, catamorphism và anamorphism (hay "fold" và "unfold" - gấp và mở gấp) là những ví dụ rõ nhất. Các hàm bậc cao như vậy đóng vai trò tương tự như các cấu trúc điều khiển có sẵn như vòng lặp trong ngôn ngữ mệnh lệnh.
Monodelphis theresa
Tham khảo
Monodelphis
Lập trình hàm
Đệ quy
Đa số các ngôn ngữ lập trình hàm đa mục đích đều cho phép đệ quy không giới hạn và là Turing complete, khiến cho bài toán dừng trở nên không quyết định được, có thể gây ra sự thiếu căn cứ cho việc suy diễn công thức, và nói chung đòi hỏi phải có khái niệm không nhất quán trong logic do hệ thống kiểu của ngôn ngữ quy định. Một vài ngôn ngữ lập trình với mục đích đặc biệt như Coq chỉ cho phép đệ quy well-founded và chuẩn hóa mạnh (tính toán không dừng chỉ có thể biểu diễn bằng dòng giá trị vô hạn gọi là codata). Kết quả là, những ngôn ngữ như vậy không phải Turing complete và một số hàm không thể biểu diễn trong ngôn ngữ, dù ngôn ngữ đó vẫn có thể biểu diễn được rất nhiều cách tính toán thú vị mà tránh được vấn đề do đệ quy không giới hạn gây ra. Lập trình hàm giới hạn trong việc đệ quy well-founded với một số ràng buộc khác được gọi là lập trình hàm hoàn toàn (total). Xem Turner 2004 để biết thêm.
Tính toán chặt và không chặt
Có thể chia các ngôn ngữ hàm làm hai loại tùy vào việc chúng sử dụng cách tính toán biểu thức chặt (tham lam) hay không chặt (lười biếng), là những khái niệm chỉ cách xử lý thông số của hàm khi tính toán một biểu thức. Sự khác biệt về các cách tính toán này xuất hiện ở ngữ nghĩa biểu thị của biểu thức khi chúng có chứa phép toán lỗi hoặc có vấn đề. Khi tính toán chặt, việc tính toán số hạng có chứa lỗi cũng sẽ dẫn đến lỗi. Ví dụ, biểu thức: sẽ không tính được theo tính toán chặt vì phép chia không tại phần tử thứ ba của danh sách. Còn với tính toán không chặt, hàm length sẽ trả về giá trị 4, vì khi tính toán hàm, nó không cố gắng tính toán các phần tử trong danh sách. Nói một cách ngắn gọn, tính toán chặt luôn luôn tính toán tất cả cấc số hạng của hàm trước khi xử lý hàm. Tính toán không chặt không tính toán tham số của hàm trừ khi nó cần giá trị đó để tính toán hàm.
Cách hiện thực thông thường của tính toán không chặt trong ngôn ngữ hàm là thu giảm đồ thị. Cách tính toán không chặt được dùng mặc định trong vài ngôn ngữ lập trình hàm thuần túy, như Miranda, Clean và Haskell.
Hughes vào năm 1984 đã phản bác việc dùng tính toán không chặt làm cơ chế để tăng tính module hóa của chương trình thông qua quá trình chia nhỏ bài toán, bằng cách làm cho việc hiện thực độc lập giữa nhà sản xuất và khách hàng dễ dàng hơn. Launchbury 1993 mô tả một số khó khăn mà đánh giá lười biếng tạo ra, cụ thể trong việc phân tích yêu cầu lưu trữ của chương trình, và đề xuất ngữ nghĩa hoạt động để hỗ trợ cho việc phân tích này. Harper 2009 đề xuất đưa cả tính toán chặt lẫn không chặt vào một ngôn ngữ, bằng cách dùng hệ thống kiểu của ngôn ngữ để phân biệt chúng.
Hệ thống kiểu, tính đa hình, kiểu dữ liệu đại số và so trùng mẫu
Đặc biệt kể từ sự phát triển của luận kiểu Hindley–Milner trong thập niên 1970, các ngôn ngữ lập trình hàm có khuynh hướng sử dụng phép tính lambda định kiểu, chống lại phép tính lambda bất định kiểu đã được dùng trong Lisp và các biến thể của nó (như Scheme). Việc sử dụng các kiểu dữ liệu đại số và so trùng mẫu làm cho việc thao tác các cấu trúc dữ liệu phức tạp trở nên thuận tiện và rõ ràng hơn; sự tồn tại của việc kiểm tra kiểu mạnh mẽ trong thời gian biên dịch làm cho các chương trình trở nên đáng tin cậy hơn, trong khi đó luận kiểu giải phóng lập trình viên khỏi việc cần phải khai báo thủ công các kiểu để biên dịch.
Một dạng giới hạn của các kiểu phụ thuộc được gọi là kiểu dữ liệu đại số được khái quát hóa (GADT). Dạng này có thể được thực hiện theo cách cung cấp một vài trong số các lợi ích của lập trình phụ thuộc kiểu trong khi tránh hầu hết sự bất tiện của nó. GADT có sẵn trong Trình biên dịch Glasgow Haskell và trong Scala (như "case classes"), và được cho là phần bổ sung vào các ngôn ngữ khác bao gồm cả Java và C.
Lập trình hàm trong các ngôn ngữ phi hàm
Có thể sử dụng phong cách hàm của việc lập trình trong các ngôn ngữ mà theo truyền thống không được xem là ngôn ngữ hàm. Một số ngôn ngữ phi hàm đã mượn nhiều đặc điểm như các hàm bậc cao hơn, và các quan niệm danh sách từ các ngôn ngữ lập trình hàm. Điều này làm cho việc chấp nhận phong cách hàm dễ dàng hơn khi sử dụng những ngôn ngữ này. Các cấu trúc hàm như các "hàm bậc cao hơn" và các "danh sách lười" có thể lấy được trong C++ qua các thư viện. Trong C, các con trỏ hàm có thể được dùng để đạt được một vài trong số các hiệu quả của các hàm bậc cao hơn. Ví dụ hàm chung map có thể được thực thi bằng cách dùng các con trỏ hàm. Trong Visual Basic 9 và C# 3.0 và cao hơn, các hàm lambda có thể được dùng để viết các chương trình theo phong cách hàm. Trong Java, các lớp nặc danh đôi khi được sử dụng để mô phỏng các sự đóng, tuy nhiên các lớp nặc danh không phải luôn luôn là các thay thế chính xác cho các sự đóng bởi vì chúng có nhiều khả năng bị hạn chế hơn.
Nhiều mẫu thiết kế hướng đối tượng có thể biểu đạt bằng các thuật ngữ lập trình hàm: ví dụ, mẫu chiến lược đơn giản chỉ ra cách dùng của hàm bậc cao hơn, và mẫu khách viếng thăm gần như tương ứng với một catamorphism, hoặc fold.
Các ích lợi của dữ liệu bất biến có thể được thấy ngay cả trong các chương trình mệnh lệnh, vì thế các lập trình viên thường xuyên cố gắng làm cho một số dữ liệu bất biến ngay cả trong các chương trình mệnh lệnh.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mô hình lập trình  Thể loại:Mẫu hình lập trình
Hoàng Hoa (chính khách)
Hoàng Hoa (Giản thể: 黄华; Bính âm: Huáng Huá; (25 tháng 1 năm 1913 – 24 tháng 11 năm 2010), người tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc, là Thứ trưởng các vấn đề đối ngoại và Bộ trưởng Ngoại giao Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa từ 1976 đến 1982.
Tiểu sử
Hoàng Hoa bắt đầu sự nghiệp của mình với vai trò là một biên dịch viên. Ông là thông ngôn tiếng Anh cho chủ tịch Mao Trạch Đông sau khi Đảng Cộng sản Trung Quốc chiến thắng Quốc Dân Đảng. Vào đầu thập niên 1950, ông trở nên nổi bật với vai trò là một nhà ngoại giao có hiệu quả. Ông đã từng tham gia thảo luận về thỏa thuận đình chiến trong Chiến tranh Triều Tiên vào năm 1953, tiếp xúc ban đầu với Hoa Kỳ tại Warsaw, Ba Lan (1958), và Trung Quốc giành được ghế tại Liên Hợp Quốc (1971). Ông cũng từng ký Hiệp ước Hòa bình và Hưu nghị Trung – Nhật với Ngoại trưởng Nhật Bản Sonoda vào ngày 12 tháng 8 năm 1978. Với vai trò Ngoại trưởng Trung Quốc, năm 1980 ông đã tuyên bố rằng sẽ không cần thiết để khiến Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc có căn cứ quân sự tại Hồng Kông. Lãnh đạo tối cao Đặng Tiểu Bình khi đó đã khiển trách ông là "ăn nói bậy bạ".
Đời sống cá nhân
Năm 1944, Hoàng Hoa kết hôn với Hà Lý Lương (sinh tháng 7 năm 1926). Đôi vợ chồng có hai con trai và một con gái.
Ngày 24 tháng 11 năm 2010, Hoàng Hoa qua đời tại Bắc Kinh, ở tuổi 97.
Đọc thêm
Thể loại:Người Hà Bắc Thể loại:Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc
Chaetocneme critomedia
Chaetocneme critomedia là một loài bướm ngày thuộc họ Hesperiidae. Nó được tìm thấy ở Indonesia (Irian Jaya, Maluku), New Guinea và Úc.
Sải cánh dài khoảng 50 mm.
Ấu trùng ăn various plants, bao gồm Blephocarya involucrigera, Annona reticulata, Mallotus polyadenos, Neolitsea dealbata, Syzygium bamagense and Commersonia bartramia.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Động vật được mô tả năm 1831 C S
Ngô Đình Cẩn
Gioan Baotixita Ngô Đình Cẩn (1911 – 9 tháng 5 năm 1964), biệt hiệu Hắc Long, là em trai của Ngô Đình Diệm, tổng thống đầu tiên của Việt Nam Cộng hòa. Ông được anh trai giao làm cố vấn Trung phần, phụ trách cao nguyên Trung phần và khu vực duyên hải trải dài từ Phan Thiết ở phía nam đến biên giới Vĩ tuyến 17 ở phía bắc, đồng thời giữ cương vị chủ tịch Phong trào Cách mạng Quốc gia thuộc Đảng Cần lao Nhân vị trong khu vực. Đặt tổng hành dinh tại cố đô Huế, Ngô Đình Cẩn điều hành quân đội và mật vụ kiểm soát khu vực do mình phụ trách. Trong thời gian cầm quyền, ông cai trị miền Trung như một bạo chúa – ông tổ chức trấn áp, vây bắt những người cộng sản, người bất đồng chính kiến hoặc có tư thù cá nhân với mình. Chính vì điều này, ông Cẩn được xem là người tàn độc nhất trong số các anh em nhà họ Ngô, được người đời mệnh danh là "bạo chúa miền Trung".
Thời còn trẻ, Ngô Đình Cẩn là một người ủng hộ tư tưởng của nhà cách mạng Phan Bội Châu. Cuối những năm 1940 và đầu những năm 1950, vào thời điểm mà nhiều phe nhóm trong nước cũng như các thế lực quốc tế đang cố gắng giành quyền kiểm soát Việt Nam, ông đã tìm cách thu hút sự ủng hộ của quần chúng dành cho ông Diệm. Sau khi hoàn tất loại bỏ các phe dân tộc chủ nghĩa đối lập ở miền Trung, Ngô Đình Cẩn đã trở thành "lãnh chúa" khu vực sau khi ông Diệm trở thành tổng thống của nửa phía nam nước Việt Nam chia cắt vào năm 1955. Trong thời gian nắm quyền, ông Cẩn nổi tiếng không chỉ vì cai trị miền Trung bằng một bàn tay sắt, mà còn được biết đến là có tham gia thực hiện các phi vụ buôn lậu và tham nhũng. Các hoạt động chống Cộng và trị an của ông tỏ rõ sự hiệu quả khi lực lượng Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam ở miền Trung yếu hơn hẳn so với các vùng khác. Vì vậy nên Lực lượng Dân vệ của ông được các quan chức Mỹ ở miền Trung khi đó đánh giá là lực lượng chống Cộng hiệu quả.
Ảnh hưởng của Ngô Đình Cẩn bắt đầu suy yếu đi sau khi anh trai của ông là Ngô Đình Thục được Tòa Thánh bổ nhiệm làm Tổng giám mục Tổng giáo phận Công giáo Huế. Sau khi nhậm chức, ông Thục tích cực truyền bá đức tin Công giáo, dẫn đến việc cấm treo cờ Phật giáo trong ngày lễ Phật Đản kỷ niệm ngày sinh của Phật Thích-ca Mâu-ni. Lực lượng quân đội tư nhân dưới trướng Ngô Đình Cẩn đã nã súng vào đám đông phản đối lệnh cấm để trấn áp khiến 9 người chết, góp phần kích động Biến cố Phật giáo năm 1963. Để đối phó mức độ của các cuộc biểu tình đang leo thang từng ngày, Chính phủ Việt Nam Cộng hòa đã buộc phải tiến hành trấn áp với mức độ tàn bạo ngày càng tăng. Mong muốn chấm dứt khủng hoảng và thiết lập lại trật tự, một nhóm tướng lĩnh quân đội dưới sự giúp đỡ của chính quyền Mỹ đã tiến hành đảo chính lật đổ và hành quyết Tổng thống Diệm cùng cố vấn Ngô Đình Nhu vào đầu tháng 11 năm 1963. Ngô Đình Cẩn ban đầu được Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đề nghị cho phép tị nạn, nhưng đại sứ Henry Cabot Lodge Jr. sau đó đã yêu cầu nhân viên CIA, Lucien Conein, bắt giam ông Cẩn ở thủ đô Sài Gòn. Sau khi được bàn giao cho quân đội, ông bị tòa án chính phủ quân quản dưới trướng Dương Văn Minh kết án tử hình, y án và xử bắn vào tháng 5 năm 1964.
Thời thơ ấu
nhỏ|phải|Thời còn trẻ, Ngô Đình Cẩn là người tôn sùng chí sĩ chống Pháp nổi tiếng [[Phan Bội Châu (ảnh)]] Ngô Đình Cẩn là người con áp út trong một gia đình có 9 anh chị em và trong số 6 người con trai thì ông là người con thứ 5. Mẹ ông là bà Phạm Thị Thân, cha ông Ngô Đình Khả là một quan đại thần trong triều đình vua Thành Thái dưới thời Pháp thuộc. Ông sinh ra vào năm 1910 hoặc 1911 tại họ đạo Phủ Cam, Huế và có tên thánh là Gioan Baotixita (Jean Baptiste). Dù không phải là con út nhưng cái tên "Cậu Ụt" hay "Cậu Út" là tên tục của Ngô Đình Cẩn khi còn nhỏ.
Phản đối việc chính quyền Pháp truất ngôi và lưu đày vua Thành Thái, Ngô Đình Khả từ quan về nhà làm ruộng. Sau khi cha mất, anh cả và anh thứ ba của Ngô Đình Cẩn đều lần lượt ra làm quan lớn. Anh cả Ngô Đình Khôi được bổ nhiệm làm Tổng đốc Nam Nghĩa trong khi người anh thứ ba Ngô Đình Diệm được bổ nhiệm làm tỉnh trưởng tỉnh Bình Thuận trước khi trở thành thượng thư trẻ nhất trong triều đình nhà Nguyễn vào năm 1933. Do bất mãn trước sự cai trị của Pháp nên chỉ vài tháng sau khi được sắc phong làm thượng thư, ông Diệm nối gót cha từ quan trở về làm một thường dân, trong khi ông Khôi vẫn giữ chức cho tới khi Nhật vào Đông Dương mới về hưu, rồi bị Việt Minh ám sát năm 1945. Người anh thứ hai, Phêrô Máctinô Ngô Đình Thục, về sau được bổ nhiệm làm Tổng giám mục Tổng Giáo phận Huế. Anh trai thứ tư, Ngô Đình Nhu, là cố vấn chính trị và đồng thời là nhà chiến lược chính trị của chính quyền tổng thống Diệm. Em trai út Ngô Đình Luyện trở thành một nhà ngoại giao sau khi gia đình họ Ngô thâu tóm nền chính trị miền Nam. Trong số sáu người anh em trai, chỉ có ông Thục và ông Luyện là tránh khỏi bị hành quyết hoặc ám sát trong các biến động chính trị tại Việt Nam.
Thông tin chi tiết về cuộc sống đầu đời của Ngô Đình Cẩn là không nhiều. Thời trẻ, ông nghiên cứu các tác phẩm và bình luận của nhà yêu nước Phan Bội Châu. Được xem là là nhà cách mạng hàng đầu Việt Nam lúc bấy giờ, Phan Bội Châu bị chính quyền thuộc địa Pháp bắt giữ và bị kết án tử hình trước khi được giảm án xuống quản thúc tại gia. Ông được người Pháp đưa về an trí tại Bến Ngự, Huế, và sống nốt quãng đời còn lại tại mảnh đất này. Ngô Đình Cẩn thường ghé qua con xuồng ba lá của Phan Bội Châu trên dòng sông Hương, khi đến mang theo đồ ăn làm lễ vật để được nghe "Ông già Bến Ngự" luận bàn về chính trị. Được xem là người ít học nhất trong gia đình, Ngô Đình Cẩn chưa bao giờ rời khỏi Việt Nam và là người duy nhất trong số mấy anh em không theo học tại một cơ sở giáo dục do người châu Âu điều hành. Trong khi các anh em đều ra làm quan hoặc du học ở nước ngoài, ông vẫn giành phần lớn thời gian ở nhà chăm sóc mẹ già, nên dù không phải là con trưởng nhưng ông vẫn được hưởng tập ấm, thừa hưởng hương hỏa của cha mẹ.
Việt Nam rơi vào tình trạng hỗn loạn sau khi Nhật Bản xâm lược và thay thế chính quyền thuộc địa của Pháp trong trong Thế chiến thứ hai. Khi chiến tranh kết thúc, người Nhật đầu hàng quân Đồng Minh và buộc phải rút lui về nước trong khi nước Pháp do bị suy yếu nghiêm trọng bởi bất ổn chính trị dưới chế độ Vichy nên không thể thiết lập kiểm soát ở Đông Dương. Vào lúc này, Mặt trận Việt Minh của Hồ Chí Minh giành được chính quyền và tuyên bố độc lập với tên gọi Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đã đụng độ vũ trang với người Pháp cũng như các nhóm dân tộc chủ nghĩa Việt Nam khác để giành quyền kiểm soát đất nước. Trong thời gian này, Ngô Đình Cẩn đã tổ chức một cơ sở hỗ trợ bí mật cho ông Diệm ở miền Trung. Ngô Đình Diệm lúc bấy giờ là một trong số rất nhiều người theo chủ nghĩa dân tộc đang cố gắng giành quyền lãnh đạo quốc gia và đã trải qua hơn một thập kỷ sống ẩn dật, không màng tới chuyện chính sự. Ngô Đình Cẩn góp công lớn giúp anh trai loại bỏ các nhóm dân tộc chủ nghĩa chống cộng khác, bao gồm Việt Nam Quốc dân Đảng và Đại Việt Quốc dân Đảng, là những phe nhóm cạnh tranh trực tiếp với ông Diệm nhằm thu hút sự ủng hộ của quần chúng. Ngày 23 tháng 10 năm 1955, Ngô Đình Diệm lật đổ Quốc trưởng Bảo Đại trong một cuộc trưng cầu dân ý đầy gian lận do Ngô Đình Nhu tổ chức. Ba ngày sau, ông Diệm tự xưng là Tổng thống của chính thể mới Việt Nam Cộng hòa.
Người của Ngô Đình Cẩn thu hút dân chúng bỏ phiếu cho ông Diệm. Những người không tuân theo thường bị truy đuổi gắt gao, đánh đập, hành hạ bằng cách đổ nước sốt tiêu hoặc nước vào mũi. Những hành vi bạo lực này đặc biệt rõ ràng tại những khu vực thuộc thẩm quyền của ông Cẩn, nhất là tại Huế, nơi lòng người vẫn còn hướng về cựu hoàng đế Bảo Đại và nhà Nguyễn. Trong vòng một tuần trước khi cuộc bỏ phiếu diễn ra, ông đã ra lệnh cho cảnh sát bắt giữ 1.200 người vì lý do chính trị. Tại Hội An, một số người đã bị giết trong cuộc bạo động diễn ra vào ngày bầu cử.
Cai trị
nhỏ|Ngô Đình Nhu (phải) bắt tay với Phó Tổng thống Hoa Kỳ [[Lyndon B. Johnson]] Trong thời Đệ nhất Cộng hòa, các thành viên gia đình họ Ngô nắm hết mọi thực quyền trong tay do đó chế độ của ông Diệm bị cho là chế độ gia đình trị. Về phần mình, Ngô Đình Cẩn tuy không có vị trí chính thức trong chính phủ, nhưng nắm rất nhiều quyền lực tại Trung phần và được mệnh danh là "Lãnh chúa miền Trung". Ông Cẩn sở hữu quyền lực gần như vô hạn trong vùng, cùng ông Diệm và ông Nhu nắm quyền sinh sát tại miền Nam và thường can thiệp vào các chiến dịch đàn áp Việt Cộng đậm chất "phong kiến" của quân đội. Bộ máy cai trị của ông Cẩn tại Huế khi đó được xem như một "triều đình thứ hai" sau Sài Gòn. Robert Scigliano, một nhà báo và một học giả từ Nhóm Cố vấn Việt Nam của Đại học Bang Michigan (MSUG), nhận định rằng ông Cẩn cùng vợ chồng ông bà Nhu và ông Thục đã tạo thành "một tầng lớp tinh hoa đứng ngoài vòng pháp luật, cùng với [ông] Diệm quyết định vận mệnh của [đất nước] Việt Nam." Tất cả bộ máy và sự hoạt động ở khu vực Trung phần đều nằm ngoài tầm kiểm soát của Sài Gòn và Cố vấn chính trị Ngô Đình Nhu, do đó ông Cẩn đôi khi phủ quyết các quan chức được chính phủ ở Sài Gòn bổ nhiệm về khu vực do ông quản lý.
Ngô Đình Cẩn sở hữu trong tay quân đội, cảnh sát và mật vụ riêng. Nổi tiếng nhất trong số những lực lượng dưới trướng của Ngô Đình Cẩn là cơ quan tình báo, phản gián Đoàn Công tác Đặc biệt Miền Trung, chuyên thực hiện các nhiệm vụ thu thập thông tin phục vụ cho công việc truy lùng, tiêu diệt Việt Cộng, nhưng đồng thời cũng bắt giam, thủ tiêu các đối thủ chính trị chống cộng khác. Ngoài ra, ông Cẩn bị cáo buộc là đã tích lũy được khối tài sản lớn thông qua các hành vi tham nhũng, chẳng hạn như ăn hối lộ từ các doanh nhân, cho phép những người này nhận hợp đồng viện trợ nước ngoài từ chính phủ Hoa Kỳ của Dwight D. Eisenhower và John F. Kennedy. Ông yêu cầu giới doanh nhân phải trả một khoản phí cho Phong trào Cách mạng Quốc gia của Đảng Cần lao Nhân vị, đổi lại họ sẽ được phê chuẩn giấy phép nhập khẩu và đơn xin nhận viện trợ nước ngoài. Ngoài việc giành được độc quyền buôn bán quế tại miền Nam, ông Cẩn được nhiều người cho là đã bán gạo ra miền Bắc thông qua thị trường chợ đen, cũng như tổ chức buôn lậu thuốc phiện khắp châu Á qua đường Lào.
nhỏ|trái|Chứng tích khu biệt thự của Ngô Đình Cẩn ở ấp Ngũ Tây, Thủy An, thành phố Huế