cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dẽ lớn ngực đốm
Tham khảo
T Thể loại:Chim Pakistan Thể loại:Động vật được mô tả năm 1821 Thể loại:Chim Nam Úc Thể loại:Chim Tây Úc Thể loại:Chim Philippines
Ô nhiễm đất
nhỏ|280x280px| Khai quật cho thấy ô nhiễm đất tại một nhà máy khí đốt không sử dụng ở Anh. Ô nhiễm đất là một phần biểu hiện của việc suy thoái đất do sự tồn tại của hóa chất xenobamel (do con người tạo ra) hoặc do những sự thay đổi khác trong môi trường đất tự nhiên. Nó thường được gây ra bởi các hoạt động trong công nghiệp, hóa chất trong nông nghiệp hoặc xử lý chất thải không đúng quy định. Các hóa chất phổ biến nhất liên quan là hydrocarbon, dầu mỏ, hydrocarbon thơm đa nhân (như naphthalene và benzo (a) pyrene), dung môi, thuốc trừ sâu, chì và các kim loại nặng khác. Sự ô nhiễm có tương quan với mức độ công nghiệp hóa và cường độ của chất hóa học. Mối quan tâm của chúng ta về ô nhiễm đất bắt nguồn chủ yếu từ các rủi ro sức khỏe, từ hậu quả của việc tiếp xúc trực tiếp với đất bị ô nhiễm, với các chất gây ô nhiễm hoặc từ ô nhiễm thứ cấp của nguồn cung cấp nước bên trong và bên dưới đất. Lập bản đồ các vị trí đất bị ô nhiễm và dọn dẹp khu vực ô nhiễm là những nhiệm vụ tốn kém thời gian và đòi hỏi nhiều kiến thức về địa chất, thủy văn, hóa học, kỹ năng mô hình máy tính và GIS thuộc lĩnh vực ô nhiễm môi trường, đặc biệt là lịch sử hóa học công nghiệp.
Ở Bắc Mỹ và Tây Âu, có mức độ đất bị ô nhiễm được biết đến nhiều nhất. Nhiều quốc gia ở những khu vực này có khung pháp lý để xác định và xử lý vấn đề môi trường này. Các nước đang phát triển có xu hướng ít quan tâm hơn mặc dù một số trong số họ đã trải qua quá trình công nghiệp hóa.
Nguyên nhân
Ô nhiễm đất có thể được gây ra bởi những điều sau (còn nhiều nguyên nhân khác):
Các hóa chất phổ biến liên quan nhất là hydrocarbon dầu mỏ, dung môi, thuốc trừ sâu, chì và các kim loại nặng khác.
Bất kỳ hoạt động nào dẫn đến các hình thức suy thoái đất khác (xói mòn, v.v.) có thể gián tiếp làm xấu đi các tác động ô nhiễm trong việc khắc phục đất trở nên hạn chế.
Tro than được sử dụng trong sưởi ấm dân dụng, thương mại và công nghiệp, cũng như cho các quá trình công nghiệp như luyện quặng, là một nguồn ô nhiễm phổ biến trong các khu vực công nghiệp hóa trước khoảng năm 1960. Than tự nhiên tập trung chì và kẽm trong quá trình hình thành của nó, cũng như các kim loại nặng khác ở mức độ thấp hơn. Khi than bị đốt cháy, hầu hết các kim loại này trở nên tập trung trong tro (ngoại lệ chính là thủy ngân). Tro và xỉ than có thể chứa chì được coi là " chất thải nguy hại đặc trưng", theo quy định của Hoa Kỳ là có chứa hơn 5   mg / l chì chiết xuất được bằng cách sử dụng quy trình TCLP. Ngoài chì, tro than thường chứa hydrocarbon thơm đa dạng (PAHs), ví dụ, benzo (a) anthracene, benzo (b) fluoranthene, benzo (k) fluoranthene, benzo (a) pyrene, indeno (cd) pyren, phenanthren, anthracene, và những người khác). Những PAH này được biết là chất gây ung thư ở người và nồng độ có thể chấp nhận được trong đất thường vào khoảng 1mg / kg. Tro than và xỉ có thể được nhận ra bởi sự hiện diện của các hạt màu trắng trong đất, đất không đồng nhất màu xám, hoặc (xỉ than) sủi bọt, hạt sỏi có lỗ hổng.
Xủ lí bùn thải, được biết đến trong ngành công nghiệp là chất rắn sinh học, đã gây tranh cãi như là một phân bón cho đất. Vì nó là sản phẩm phụ của xử lý nước thải, nó thường chứa nhiều chất gây ô nhiễm như sinh vật, thuốc trừ sâu và kim loại nặng hơn các loại đất khác.
Tại Liên minh châu Âu, cho phép phun nước thải vào đất. Khối lượng dự kiến sẽ tăng gấp đôi lên 185.000 tấn chất rắn khô trong năm 2005. Điều này có tính chất nông nghiệp tốt do hàm lượng nitơ và phosphat cao. Vào năm 1990/1991, 13% trọng lượng ướt đã được phun lên 0,13% đất; tuy nhiên, điều này dự kiến sẽ tăng gấp 15 lần vào năm 2005. Những người ủng hộ nói rằng cần phải kiểm soát điều này để các vi sinh vật gây bệnh không xâm nhập vào nguồn nước và để đảm bảo rằng không có sự tích tụ của kim loại nặng trong lớp đất trên cùng.
Thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ
Thuốc trừ sâu là một chất dùng để diệt sâu bệnh. Một loại thuốc trừ sâu có thể là một chất hóa học, tác nhân sinh học (như virus hoặc vi khuẩn), kháng khuẩn, khử trùng hoặc thiết bị được sử dụng để chống lại bất kỳ loại sâu bệnh nào. Các loài gây hại bao gồm côn trùng, mầm bệnh thực vật, cỏ dại, động vật thân mềm, chim, động vật có vú, cá, tuyến trùng (giun tròn) và vi khuẩn cạnh tranh với con người để lấy thức ăn, phá hủy tài sản, lây lan hoặc là một virus gây bệnh hoặc gây phiền toái. Mặc dù có những lợi ích đối với việc sử dụng thuốc trừ sâu, nhưng cũng có những hạn chế, chẳng hạn như độc tính tiềm tàng đối với con người và các sinh vật khác.
Thuốc trừ sâu được sử dụng để loại bỏ các sâu bệnh gây hại cho cây trồng. Các loài côn trùng gây hại không chỉ cho cây trồng mà còn sinh sống ở vùng nhiệt đới, người ta cho rằng một phần ba tổng sản lượng bị mất trong quá trình bảo quản thực phẩm. Cũng như thuốc diệt nấm, thuốc trừ sâu đầu tiên được sử dụng trong thế kỷ XIX là vô cơ, vd Paris Green và các hợp chất khác của asen. Nicotine cũng đã được sử dụng từ cuối thế kỷ thứ mười tám.
Có hai nhóm thuốc trừ sâu tổng hợp chính:
1. Organochlorine bao gồm DDT, Aldrin, Dieldrin và BHC. Họ là giá rẻ để sản xuất, mạnh mẽ và bền bỉ. DDT đã được sử dụng trên quy mô lớn từ những năm 1930, với mức cao nhất là 72.000 tấn được sử dụng năm 1970. Sau đó, việc sử dụng giảm khi các tác động môi trường có hại đã được nhận ra. Nó được tìm thấy trên toàn thế giới ở cá và chim và thậm chí được phát hiện trong tuyết ở Nam Cực. Nó chỉ hòa tan một chút trong nước nhưng rất hòa tan trong máu. Nó ảnh hưởng đến hệ thống thần kinh và nội tiết và khiến vỏ trứng của chim thiếu calci khiến chúng dễ bị vỡ. Nó được cho là chịu trách nhiệm về sự suy giảm của số lượng các loài chim săn mồi như ospreys và chim ưng peregrine vào những năm 1950 - bây giờ họ đang hồi phục. Cũng như tăng nồng độ thông qua chuỗi thức ăn, nó được biết là xâm nhập qua màng thấm, vì vậy cá lấy nó qua mang. Vì nó có độ hòa tan trong nước thấp, nó có xu hướng ở lại trên mặt nước, vì vậy các sinh vật sống ở đó bị ảnh hưởng nhiều nhất. DDT được tìm thấy ở cá tạo thành một phần của chuỗi thức ăn ở người gây lo ngại, nhưng mức độ tìm thấy trong các mô gan, thận và não là dưới 1 ppm và trong chất béo là 10 ppm, dưới mức có thể gây hại. Tuy nhiên, DDT đã bị cấm ở Anh và Hoa Kỳ để ngăn chặn sự tích tụ thêm của nó trong chuỗi thực phẩm. Các nhà sản xuất Mỹ tiếp tục bán DDT cho các nước đang phát triển, những người không đủ khả năng mua các hóa chất thay thế đắt tiền và những người không có các quy định nghiêm ngặt như vậy đối với việc sử dụng thuốc trừ sâu.
2. Organophosphates, ví dụ parathion, methyl parathion và khoảng 40 loại thuốc trừ sâu khác có sẵn trên toàn quốc. Parathion có độc tính cao, parathion methyl ít hơn và Malathion thường được coi là an toàn vì nó có độc tính thấp và nhanh chóng bị phá vỡ trong gan động vật có vú. Nhóm này hoạt động bằng cách ngăn chặn sự truyền dẫn thần kinh bình thường vì cholinesterase bị ngăn chặn phá vỡ chất truyền acetylcholine, dẫn đến các cử động cơ không được kiểm soát.
Việc xử lý đạn dược, và thiếu cẩn thận trong sản xuất đạn dược gây ra bởi sự cấp bách của sản xuất, có thể làm ô nhiễm đất trong thời gian dài. Có rất ít bằng chứng được công bố về loại ô nhiễm này phần lớn là do các hạn chế được đặt ra bởi chính phủ của nhiều quốc gia về việc xuất bản các tài liệu liên quan đến nỗ lực chiến tranh. Tuy nhiên, khí mù tạt được lưu trữ trong Chiến tranh thứ II đã làm ô nhiễm một số địa điểm trong vòng 50 năm.
Sức khỏe
Đất bị ô nhiễm hoặc ô nhiễm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người thông qua tiếp xúc trực tiếp với đất hoặc qua đường hô hấp của chất gây ô nhiễm đất đã bị bốc hơi; các mối đe dọa tiềm tàng lớn hơn được đặt ra bởi sự xâm nhập của ô nhiễm đất vào các tầng chứa nước ngầm được sử dụng cho con người, đôi khi ở những khu vực dường như cách xa mọi nguồn ô nhiễm trên mặt đất rõ ràng. Điều này có xu hướng dẫn đến sự phát triển của các bệnh liên quan đến ô nhiễm.
Hậu quả do tiếp xúc với ô nhiễm đất rất khác nhau tùy thuộc vào loại chất ô nhiễm, con đường tấn công và tính dễ bị tổn thương của dân số bị phơi nhiễm. Phơi nhiễm mãn tính với crom, chì và các kim loại khác, dầu mỏ, dung môi và nhiều công thức thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ có thể gây ung thư, có thể gây rối loạn bẩm sinh hoặc có thể gây ra các tình trạng sức khỏe mãn tính khác. Nồng độ công nghiệp hoặc nhân tạo của các chất xuất hiện tự nhiên, như nitrat và amonia liên quan đến phân gia súc từ các hoạt động nông nghiệp, cũng được xác định là mối nguy hại cho sức khỏe trong đất và nước ngầm.
Phơi nhiễm mãn tính với benzen ở nồng độ đủ được biết là có liên quan đến tỷ lệ mắc bệnh bạch cầu cao hơn. Thủy ngân và cyclodienes được biết là gây ra tỷ lệ tổn thương thận cao hơn và một số bệnh không thể đảo ngược. PCB và cyclodienes có liên quan đến độc tính gan. Organophosphate và carbonate có thể tạo ra một chuỗi các phản ứng dẫn đến tắc nghẽn thần kinh cơ. Nhiều dung môi clo hóa gây ra thay đổi gan, thay đổi thận và suy nhược hệ thống thần kinh trung ương. Có toàn bộ các tác động sức khỏe khác như đau đầu, buồn nôn, mệt mỏi, kích ứng mắt và phát ban da đối với các trích dẫn ở trên và các hóa chất khác. Ở liều lượng đủ, một số lượng lớn chất gây ô nhiễm đất có thể gây tử vong do tiếp xúc qua tiếp xúc trực tiếp, hít phải hoặc nuốt phải chất gây ô nhiễm trong nước ngầm bị ô nhiễm qua đất.
Chính phủ Scotland đã ủy quyền cho Viện Y học nghề nghiệp thực hiện đánh giá các phương pháp để đánh giá rủi ro với sức khỏe con người từ vùng đất bị ô nhiễm. Mục đích tổng thể của dự án là xây dựng hướng dẫn hữu ích cho Chính quyền địa phương Scotland trong việc đánh giá liệu các địa điểm có thể gây ra tác hại đáng kể (SPOSH) đối với sức khỏe con người hay không. Dự kiến rằng đầu ra của dự án sẽ là một tài liệu ngắn cung cấp hướng dẫn cấp cao về đánh giá rủi ro sức khỏe với tham chiếu đến các hướng dẫn và phương pháp được công bố hiện có được xác định là đặc biệt phù hợp và hữu ích. Dự án sẽ xem xét các hướng dẫn chính sách đã được phát triển như thế nào để xác định mức độ chấp nhận rủi ro đối với sức khỏe con người và đề xuất cách tiếp cận để đánh giá rủi ro không thể chấp nhận theo các tiêu chí của SPOSH như được định nghĩa trong luật pháp và Hướng dẫn theo luật định của Scotland.
Ảnh hưởng đến hệ sinh thái
Chất gây ô nhiễm đất có thể gây hậu quả nghiêm trọng đáng kể cho hệ sinh thái. Có những thay đổi hóa học cơ bản của đất có thể phát sinh từ sự hiện diện của nhiều hóa chất nguy hiểm ngay cả ở nồng độ thấp của các chất gây ô nhiễm. Những thay đổi này có thể hiện diện trong sự thay đổi chuyển hóa của các vi sinh vật đặc hữu và động vật chân đốt sống trong một môi trường đất nhất định. Kết quả có thể là sự mất một số chuỗi thức ăn chính, do đó có thể gây ra hậu quả lớn cho động vật ăn thịt hoặc người tiêu dùng. Ngay cả khi hiệu ứng hóa học đối với các dạng sống thấp hơn, mức độ kim tự tháp thấp hơn của chuỗi thức ăn có thể ăn các hóa chất ngoài hành tinh, thường trở nên tập trung hơn cho mỗi nấc thang tiêu thụ của chuỗi thức ăn. Nhiều tác dụng trong số này hiện đã được biết đến, như nồng độ nguyên liệu DDT dai dẳng cho người tiêu dùng gia cầm, dẫn đến suy yếu vỏ trứng, tăng tỷ lệ tử vong của gà và nguy cơ tuyệt chủng loài. Ảnh hưởng xảy ra đối với đất nông nghiệp có một số loại ô nhiễm đất. Các chất gây ô nhiễm thường làm thay đổi sự trao đổi chất của cây, thường làm giảm năng suất cây trồng. Điều này có tác dụng chủ yếu đối với việc bảo tồn đất, vì các loại cây trồng thiếu sức sống không thể che chắn đất của Trái đất khỏi xói mòn. Một số chất gây ô nhiễm hóa học này có thời gian bán hủy dài và trong các trường hợp khác, hóa chất phái sinh được hình thành từ sự phân rã của chất gây ô nhiễm đất chính.
Giải pháp
Làm sạch hoặc xử lý môi trường được phân tích bởi các nhà khoa học môi trường, những người đo lường am hiểu về hoá chất và cũng áp dụng các mô hình máy tính (GIS trong ô nhiễm môi trường) để phân tích vận chuyển và số phận của hóa chất đất. Nhiều công nghệ đã được phát triển để khắc phục đất và trầm tích bị ô nhiễm dầu Có một số chiến lược chính để khắc phục:
Liên kết ngoài
Thể loại:Ô nhiễm Thể loại:Hóa môi trường Thể loại:Ô nhiễm đất
1548 Palomaa
1548 Palomaa (1935 FK) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 26 tháng 3 năm 1935 bởi Y. Vaisala ở Turku.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1935
Pterolophia ligata
Tham khảo
Thể loại:Pterolophia
Danh sách đĩa nhạc của Avril Lavigne
Dưới đây là danh sách đĩa nhạc của Avril Lavigne, nữ nghệ sĩ người Canada, bao gồm 7 album phòng thu, 4 đĩa mở rộng, 17 đĩa đơn, 20 video ca nhạc và sự xuất hiện trong một số album nhạc phim, album từ thiện.
Tài năng của Avril Lavigne được phát hiện trong các lễ hội âm nhạc địa phương và các sự kiện tại Napanee, Ontario, quê nhà của cô. Cô được nhận hợp đồng thu âm đầu tiên vào năm 2000 khi cô mới chỉ 16 tuổi. Album đầu tay của cô, Let Go, được phát hành vào tháng 6 năm 2002 và đã đánh vào bảng xếp hạng Mĩ Billboard 200 ở vị trí thứ 2. Album đã bán được hơn 17 triệu bản trên toàn thế giới và nhận được 6 đĩa Bạch kim ở Mĩ và 7 đĩa Bạch kim ở Úc. Đĩa đơn đầu tiên của album, "Complicated" đã đạt được vị trí thứ 1 ở Úc và vị trí thứ 2 ở Mĩ. Các đĩa đơn khác, "Sk8er Boi" và "I'm with You" đã lọt vào top 10 ở nhiều bảng xếp hạng.
Vào tháng 5 năm 2004, Lavigne phát hành album phòng thu thứ hai mang tên Under My Skin. Album đã đạt vị trí thứ 1 tại Úc, Mexico, Canada, Nhật, Anh và đã bán được hơn 10 triệu bản trên toàn thế giới. "My Happy Ending", đĩa đơn thứ hai và cũng là đĩa đơn thành công nhất của album đã lọt vào top 10 ở Mĩ.
Tháng Tư 2007, album phòng thu thứ ba của cô, The Best Damn Thing được phát hành. Nó trở thành album thứ hai của Lavigne giành được vị trí thứ 1 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 cùng với sự thành công của đĩa đơn đầu tiên, "Girlfriend", cũng đạt vị trí thứ 1. Đĩa đơn thứ hai của album, "When You're Gone", đã lọt vào top 40 ở Mĩ và top 10 ở Anh, Úc, Canada và Thụy Điển. Hai đĩa đơn còn lại của album kém thành công hơn.
Tháng Ba 2011, Lavigne phát hành album phong thu thứ tư, Goodbye Lullaby. Đĩa đơn đầu tiên, "What the Hell", đã lọt vào top 10 ở Canada, Úc, New Zealand, Nhật... Đĩa đơn thứ hai, "Smile", phát hành vào tháng 5 năm 2011 và đĩa đơn thứ ba, "Wish You Were Here", phát hành vào tháng 9 năm 2011 đã được lên sóng đài phát thanh trong các tháng sau đó.
Năm 2013, Avril Lavigne phát hành album phòng thu thứ năm, Avril Lavigne với các đĩa đơn là "Here's to Never Growing Up", "Rock n Roll", "Let Me Go" và đĩa đơn giành riêng cho thị trường Nhật Bản là "Hello Kitty".
Lopidium concinnum
Lopidium concinnum là một loài Rêu trong họ Hookeriaceae. Loài này được (Hook.) Wilson mô tả khoa học đầu tiên năm 1854.
Danh sách đĩa nhạc của Avril Lavigne
Xuất hiện trong các album khác
Các ca khúc không được xuất hiện trong các sản phẩm chính thức của Avril Lavigne
Lopidium concinnum
Liên kết ngoài
Thể loại:Lopidium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1854
Danh sách đĩa nhạc của Avril Lavigne
Ghi chú
<references group="upper-alpha"/>
Tham khảo
Danh sách đĩa nhạc Avril Lavigne Thể loại:Danh sách đĩa nhạc rock Thể loại:Danh sách đĩa nhạc alternative rock
Okinawa soba
Okinawa soba (沖縄そば) là món mỳ sợi được sản xuất tại Okinawa, Nhật Bản. Okinawa soba có nguồn gốc từ một công ty danh tiếng chuyên sản xuất mỳ sợi tại Okinawa. Tại Okinawa, đôi khi món ăn này được gọi đơn giản là soba (hay suba trong tiếng Okinawa), mặc dù tên gọi này cũng dùng để chỉ những món mỳ làm từ mạch ba góc tại khu vực chính là Nhật Bản.
Sợi mì vùng Okinawa có độ dày gần giống với kết cấu của udon, và khi được phục vụ kèm súp, nước dùng của nó tương tự như mì ramen. Ở khu vực thuộc quần đảo Yaeyama, sợi mì có xu hướng tròn hơn, nó trông hơi dẹt tại những nơi khác của tỉnh Okinawa.
Paectes cristatrix
Paectes cristatrix là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Okinawa soba
Món ăn được phục vụ trong nước dùng có hương vị của konbu (rong biển ăn được), katsuobushi và thịt lợn. Lớp trên bề mặt thường là kamaboko (bánh cá), hành lá cắt lát và một lát dày của Chân giò heo (三枚肉) hầm hoặc soki (sườn lợn không xương) và thường được trang trí với beni shōga (gừng ngâm). Để thêm gia vị, thực khách có thể thêm một vài giọt kōrēgūsu, gồm ớt ngâm trong rượu gạo awamori.
Paectes cristatrix
Liên kết ngoài
Thể loại:Paectes
Okinawa soba
Món ăn này được phân loại bao gồm:
Tên gọi
Ngày nay, trong tiếng Nhật, từ soba có nghĩa là kiều mạch, hay cụ thể là mì làm từ kiều mạch. Từ này có nguồn gốc là từ viết tắt của soba-mugi (kiều mạch). Từ soba có nghĩa là "bề mặt hẹp" trong tiếng Nhật cổ và soba-mugi có nghĩa là "bột mỳ". Vào khoảng thế kỷ 16, kiều mạch bắt đầu được chế biến thành những sợi mì mỏng. Phương pháp này ban đầu được gọi là soba-kiri nhưng sau đó nó được viết tắt thành soba. Soba chủ yếu được tiêu thụ ở miền đông Nhật Bản và không phổ biến ở miền tây Nhật Bản và vùng Okinawa. Mì kiều mạch lúc bấy giờ vẫn còn hiếm ở Okinawa, tại đây chúng được gọi là Nihon soba (mỳ soba của Nhật Bản) hoặc kuroi soba (mỳ soba đen).
Trong ngôn ngữ Nhật Bản hiện đại, nghĩa từ soba được mở rộng hơn, thuật ngữ này còn dùng để chỉ các loại mì sợi mỏng khác như Yakisoba (mì xào) là món mỳ không chứa kiều mạch, Shina soba, thường được gọi là Chūka soba (còn được gọi là soba của Trung Quốc), hoặc ngày nay là rāmen, một món cũng được làm từ bột mì. Okinawa soba thuộc loại này và được làm hoàn toàn từ lúa mì.
Theo quy định cạnh tranh công bằng, soba được tiêu chuẩn hóa là "loại mì chứa ít nhất 30% kiều mạch." Định nghĩa này đã gây ra một vấn đề khi Okinawa được trao trả lại cho Nhật Bản vào năm 1972. Năm 1976, Ủy ban Thương mại Công bằng của Nhật Bản đã cố gắng buộc tỉnh Okinawa bỏ tên "soba" vì soba của Okinawa không phù hợp với quy định nêu trên. Chính vì vậy, Công ty sản xuất mì Okinawa đã đàm phán với Ủy ban Thương mại Công bằng và kết quả là nó được chấp nhận là một trong số các trường hợp ngoại lệ được sử dụng từ "soba" trong các sản phẩm mỳ sợi tại đây, với tên gọi cụ thể là Okinawa soba.
Lịch sử
Một số người đã cố gắng truy tìm nguồn gốc của Okinawa soba và cho rằng nó xuất hiện từ thời còn tồn tại Vương quốc Lưu Cầu. Khi ấy, các vị quan từ Trung Quốc có thể đã mang một loại mì làm từ lúa mì cho triều đình Lưu Cầu, mặc dù chúng không có mối liên hệ nào với ẩm thực Okinawa ngày nay.
Tài liệu tham khảo đầu tiên được biết đến về Okinawa soba là vào năm 1902 vào cuối thời Minh Trị khi nó được gọi là Shina soba ( mỳ soba của Trung Quốc) như ở chính thổ Nhật Bản. Một số nhà hàng soba được biết đã hoạt động ở Naha trong thời kỳ Đại Chính và có liên kết chặt chẽ với các khu phố đèn đỏ. Các nhà hàng Soba sau đó đã bị phá hủy bởi các cuộc tấn công của Hoa Kỳ trong trận Okinawa. Sự hồi sinh của nó bắt đầu ở các doanh trại của Hoa Kỳ, nơi cung cấp các khẩu phần lúa mì cho quân đội. Vào những năm 1960, soba được phổ biến trở lại với sự ra đời của máy chế biến mì. Sự phổ biến của nó đi kèm với việc chuyển đổi, soba từ một bữa ăn chỉ được phục vụ trong nhà hàng đã chuyển sang một món có thể nấu và ăn tại nhà. Phong tục ăn soba vào đêm giao thừa bắt nguồn từ chính quốc Nhật Bản đã được du nhập vào Okinawa vào năm 1968, chỉ khác là mì kiều mạch đã được thay thế bằng mì làm từ lúa mì. Ngày nay, Okinawa soba được coi là một phần quan trọng của văn hóa truyền thống Okinawa, mặc dù nhà văn hóa dân gian Nishimura Hidemi cho rằng đó là một biểu hiện của truyền thống tân tạo.
Soba đã được chấp nhận như một truyền thống địa phương ở Campo Grande thuộc bang Mato Grosso do Sul, Brazil, do trong thành phố có đến 850.000 người dân có nguồn gốc từ Okinawa.Thông thường, bạn có thể tìm thấy các nhà hàng chuyên chế biến món ăn đặc trưng này biệt dọc theo thành phố do khó tìm thấy cá biển ở vùng đó của Brazil.
Teucholabis sublaxa
Teucholabis sublaxa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Conopyga
Conopyga là một chi bướm đêm thuộc họ Sesiidae.
Teucholabis sublaxa
Tham khảo
Thể loại:Teucholabis Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Conopyga
Tham khảo
Thể loại:Sesiidae
Icariella hauseri
Tham khảo
Thể loại:Icariella Thể loại:Động vật được mô tả năm 1979
Lypovets (huyện)
Huyện Lypovets (Липовецький район, chuyển tự: Lypovetss’kyi raion) là một huyện của tỉnh Vinnytsia thuộc Ukraina. Huyện Lypovets có diện tích 969 km², dân số theo điều tra dân số ngày 5 tháng 12 năm 2001 là 44273 người với mật độ 46 người/km2. Trung tâm huyện nằm ở Lypovets.
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Ukraina Thể loại:Tỉnh Vinnytsia
Robin Hood (phim 2018)
Robin Hood là bộ phim hành động - phiêu lưu Mỹ năm 2018 do Otto Bathurst đạo diễn, được viết bởi Ben Chandler và David James Kelly, từ câu chuyện của Chandler. Phim dựa trên câu chuyện về Robin Hood sau khi được John huấn luyện để cướp sản từ quận trưởng của Nottingham. Phim với sự tham gia của các diễn viên như Taron Egerton, Jamie Foxx, Ben Mendelsohn, Eve Hewson, Tim Minchin, và Jamie Dornan.
Bộ phim được công bố vào tháng 2 năm 2015, cùng với việc Egerton ký hợp đồng chính thức từ tháng 9. Hewson, Foxx và Mendleso đề tham gia diễn vào năm sau đó. Cảnh quay chính của phim bắt đầu từ tháng 2 năm 2017 và kéo dài đến tháng 5.
Robin Hood được Lionsgate phát hành vào ngày 21 tháng 11 năm 2018. Bộ phim nhận được rất nhiều đánh giá tiêu cực và những chỉ trích từ các nhà phê bình về cốt truyện lẫn phục trang diễn viên. Phim đã thu về hơn 84 triệu đô la so với ngân sách sản xuất là 100 triệu đô la Robin Hood được đề cử cho Giải Mâm xôi vàng lần thứ 39 cho nam diễn viên phụ phản diện tệ nhất và phim dở nhất.
407 Arachne
407 Arachne là một tiểu hành tinh lớn ở vành đai chính. Nó được xếp loại tiểu hành tinh kiểu C, có thành phần cấu tạo dường như bằng vật liệu cacbonat.
Tiểu hành tinh này do Max Wolf phát hiện ngày 13.10.1895 ở Heidelberg và được đặt theo tên Arachne trong thần thoại Hy Lạp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Tiểu hành tinh kiểu C Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1895 Thể loại:Được phát hiện bởi Max Wolf
Çulhakoca, Bafra
Çulhakoca là một xã thuộc huyện Bafra, tỉnh Samsun, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 165 người.
Agasthapura, Tirumakudal Narsipur
Agasthapura là một làng thuộc tehsil Tirumakudal Narsipur, huyện Mysore, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Làng ở huyện Mysore
Paroxystoglossa crossotos
Paroxystoglossa crossotos là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1904.
Tham khảo
Thể loại:Paroxystoglossa Thể loại:Động vật được mô tả năm 1904
Solana, Cagayan
phải|Bản đồ của Cagayan với vị trí của Solana Solana là một đô thị hạng 1 ở tỉnh Cagayan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 67.512 người trong 12.945 hộ.
Các khu phố (barangay)
Solana được chia thành 38 khu phố (barangay).
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị của Cagayan
Aulonemia sodiroana
Aulonemia sodiroana là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (Hack.) McClure mô tả khoa học đầu tiên năm 1973.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aulonemia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1973
Pseudocatharylla
Pseudocatharylla là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.
Tham khảo
Thể loại:Calamotrophini
Cúp quốc gia Wales 1949–50
Cúp quốc gia Wales FAW 1949–50 là mùa giải thứ 63 của giải đấu bóng đá loại trực tiếp hàng năm dành cho các đội bóng ở Wales.
Vòng Năm
Vòng này có sự tham gia của 7 đội thắng ở vòng Bốn và 11 đội bóng mới. Caernarvon Town đi thẳng vào vòng Sáu.
Vòng Sáu
Vòng này có sự tham gia của một đội thắng ở vòng Năm và Caernarvon Town. Có 7 đội khác đi thẳng vào vòng tiếp theo. Bảy.
Bán kết
Swansea Town và Mertyr Tydfil thi đấu tại Cardiff.
Chung kết
Trận Chung kết diễn ra tại Cardiff.
Liên kết ngoài
1949–50 Cup
Habenaria fulva
Habenaria fulva là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Tang & F.T.Wang mô tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Liên kết ngoài
Thể loại:Habenaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1936
Danh sách đĩa nhạc của KOTOKO
Đây là danh sách đĩa nhạc của ca sĩ người Nhật KOTOKO, thành viên của I've Sound.
Sora wo Tobetara...
Phát hành ngày 29 tháng 12 năm 2000
Disintegration
Phát hành ngày 26 tháng 6 năm 2002
Lament
Phát hành ngày 5 tháng 9 năm 2003
Out Flow
Phát hành ngày 5 tháng 9 năm 2003
Collective
Phát hành ngày 30 tháng 9 năm 2005
Dear Feeling
Phát hành ngày 29 tháng 12 năm 2000
Dirty Gift
Phát hành ngày 29 tháng 12 năm 2002
I've Remix Style Mixed Up
Phát hành ngày 29 tháng 12 năm 2004
I've Mania Tracks Vol.1
Phát hành ngày 29 tháng 12 năm 2007
Master Groove Circle
Phát hành ngày 24 tháng 9 năm 2008
The Front Line Covers
Phát hành ngày 28 tháng 12 năm 2008
Short Circuit II
Phát hành ngày 22 tháng 6 năm 2007
Công việc thêm
5 nhạc phẩm kế tiếp gắn nhãn Outer:
DVD có sự tham gia của KOTOKO
Từ I've Sound:
Từ Geneon Entertainment:
Đĩa 1 gồm: Suppuration, Core, Re-sublimity, Asura, Lament, 羽(hane), Trust You're Truth: 明日を守る約束 (ashita wo mamoru yakusoku), Snow Angel, Imaginary Affair, 地に還る (chi ni kaeru), 覚えてていいよ (oboetete iiyo), Face of Fact, I Pray to Stop My Cry, Shooting Star, Just As Time Is Running Out, and 冬の雫 (fuyu no shizuku)
Đĩa 2 gồm: きゅるるんkissでジャンボ♪♪ (kyururun kiss de janbo), らずべりー (rasuberii), Short Circuit, メイキング映像 (meikingu eizou, lit. Making of), and インタビュー映像 (intabyuu eizou)
『KOTOKO Live Tour 2004 Winter: 冬の雫が連れて来た君が聖者だ』DVD có kế hoạch phát hành tại Mỹ vào ngày 4 tháng 7 năm 2006.
Scarus
Scarus là một chi cá biển thuộc họ Cá mó. Phần lớn những loài trong chi này được tìm thấy ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, số còn lại xuất hiện ở Đông Thái Bình Dương và Tây Đại Tây Dương, và chỉ duy nhất loài S. hoefleri có phạm vi ở Đông Đại Tây Dương.
Từ nguyên
Từ định danh của loài bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp cổ đại là σκάρος (skáros), mang nghĩa là "gặm cỏ", cũng là tên thông thường của loài Sparisoma cretense, hàm ý đề cập đến việc S. cretense khi đó là loài cá duy nhất được biết đến là có khả năng "nhai lại như loài bốn chân".
Hình thái và sinh thái học
Scarus có hai phiến răng ở hàm trên và dưới, có màu trắng hoặc xanh lục lam. Đối với cá đực, ở phía sau phiến răng của mỗi hàm, thường là hàm trên, còn có thêm các răng nanh; cá cái không có đặc điểm này. Phiến răng của Scarus luôn được che phủ bởi môi, không lộ ra ngoài như Chlorurus. Bằng cách dùng phiến răng cứng chắc của mình, Scarus có thể cạo những lớp tảo bám trên các mỏm đá, san hô hay đào xới nền đáy biển.
Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 9.
Scarus hầu hết là những loài dị hình giới tính. Cá đực thường có tông màu pha trộn giữa xanh lục và xanh lam. Cá đực có hai thùy đuôi dài hơn cá cái, tạo thành hình lưỡi liềm ở vây đuôi ở cá đực của một số loài. Nhiều loài Scarus được công nhận là loài lưỡng tính tiền nữ (cá cái có thể chuyển đổi giới tính thành cá đực). Cá đực mới thuần thục sinh dục có thể vẫn còn mang kiểu hình của cá cái.
Scarus trưởng thành có chiều dài cơ thể được ghi nhận dao động trong khoảng từ 30 đến 70 cm, riêng S. guacamaia và S. coeruleus có thể đạt đến chiều dài là 120 cm, trở thành những loài lớn nhất được biết đến trong chi này.
Trước khi ngủ, một số loài Scarus cũng như Chlorurus sẽ tiết ra dịch nhầy để tạo thành một cái kén bọc lấy cơ thể. Mục đích của việc làm này là để bảo vệ chúng khỏi sự tấn công của những loài ký sinh (như họ Gnathiidae). Quá trình tạo kén nhầy này mất khoảng 45–60 phút vào mỗi đêm.
Các loài
nhỏ|Một cá thể Scarus đang ngủ trong kén nhầy Với 52 loài được công nhận là hợp lệ, Scarus là chi cá mó có số lượng thành viên đông nhất, bao gồm :
• Scarus altipinnis (Steindachner, 1879)
• Scarus arabicus (Steindachner, 1902)
• Scarus caudofasciatus (Günther, 1862)
• Scarus chameleon Choat & Randall, 1986
• Scarus chinensis (Steindachner, 1867)
• Scarus coelestinus Valenciennes, 1840
• Scarus coeruleus (Edwards, 1771)
• Scarus collana Rüppell, 1835
• Scarus compressus (Osburn & Nichols, 1916)
• Scarus dimidiatus Bleeker, 1859
• Scarus dubius (Bennett, 1828)
• Scarus falcipinnis (Playfair, 1868)
• Scarus ferrugineus Forsskål, 1775
• Scarus festivus Valenciennes, 1840
• Scarus flavipectoralis Schultz, 1958
• Scarus forsteni (Bleeker, 1861)
• Scarus frenatus Lacépède, 1802
• Scarus fuscopurpureus (Klunzinger, 1871)
• Scarus ghobban Forsskål, 1775
• Scarus hoefleri (Steindachner, 1881)
• Scarus iseri (Bloch, 1789)
• Scarus koputea Randall & Choat, 1980
• Scarus longipinnis Randall & Choat, 1980
• Scarus maculipinna Westneat, Satapoomin & Randall, 2007
• Scarus obishime Randall & Earle, 1993
• Scarus oviceps Valenciennes, 1840
• Scarus ovifrons Temminck & Schlegel, 1846
• Scarus perrico Jordan & Gilbert, 1882
• Scarus persicus Randall & Bruce, 1983
• Scarus prasiognathos Valenciennes, 1840
• Scarus psittacus Forsskål, 1775
• Scarus pyrrostethus Richardson, 1846
• Scarus quoyi Valenciennes, 1840
• Scarus rivulatus Valenciennes, 1840
• Scarus rubroviolaceus Bleeker, 1847
• Scarus scaber Valenciennes, 1840
• Scarus schlegeli Bleeker, 1861
• Scarus spinus (Kner, 1868)
• Scarus tricolor Bleeker, 1847
• Scarus vetula Bloch & Schneider, 1801
• Scarus viridifucatus (Smith, 1956)
• Scarus zelindae Moura, Figueiredo & Sazima, 2001
• Scarus zufar Randall & Hoover, 1995
Tham khảo
H Thể loại:Cá Ấn Độ Dương Thể loại:Cá Thái Bình Dương Thể loại:Cá Đại Tây Dương
Trần Quý
Trần Quý là một nhạc sĩ, nhạc trưởng, nhà soạn nhạc của Việt Nam, ngoài ra ông còn nghiên cứu, giảng dạy và quản lý nghệ thuật. Ông được nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú năm 1983 và Nghệ sĩ Nhân dân năm 1993.
Tiểu sử
Trần Quý sinh ngày 26 tháng 3 năm 1931, quê ở Mỹ Lộc, Nam Định; tuy không được theo học nhạc chính quy, nhưng ông đã được tiếp xúc với âm nhạc từ bé.
Sự nghiệp
Tháng 11 năm 1946, Trần Quý làm liên lạc viên cho bộ đội và được vào học Trường Thiếu sinh quân Liên khu III đến năm 1949, chuyển sang hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp ở Đội Thiếu sinh quân Vệ quốc quân Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam. Trong thời gian này ông được học nhạc cơ bản từ đàn anh Đỗ Nhuận và các thầy như Bằng Cao, Trọng Loan, Canh Tuân. Với vốn tiếng Pháp tương đối, Trần Quý đã giúp Đỗ Nhuận biên dịch các tài liệu chuyên ngành của Albert Lavignac và Théodore Dubois.
Năm 1953, Trần Quý là một trong những người đầu tiên được cử đi du học Đại học Âm nhạc tại Nhạc viện Léningrad, Liên Xô cũ. Vì trình độ còn thấp nên ông và hai bạn học khác phải gấp rút học chương trình của 4 năm Trung Cấp trong thời gian 2 năm học dự bị; phải trải qua kỳ thi sát hạch, đủ điểm mới chính thức được nhận vào đại học. Năm 1957 Trần Quý trở thành một trong những hội viên đầu tiên, khi hội Nhạc sĩ Việt Nam được thành lập. Năm 1963, ông tốt nghiệp, về nước và làm chỉ huy dàn nhạc ở Nhà hát Giao hưởng - Hợp xướng- Nhạc Vũ Kich Việt Nam.
Năm 1971, ông làm Phó Giám đốc Nhà hát Ca Múa Nhạc Trung ương. Năm 1986, về làm chuyên viên cao cấp Cục Âm nhạc và Múa, Bộ Văn hóa - Thông tin.
Trần Quý là người đầu tiên chỉ huy và dàn dựng các vở opéra: Cô Sao (Đỗ Nhuận), Bên bờ K'rông Pa (Nhật Lai), Núi rừng hãy lên tiếng (Triều Tiên) và nhiều tác phẩm giao hưởng khác. Tới năm 2006, khi tuổi đã cao, sức khỏe kém ông đã dừng hoàn toàn công việc chỉ huy và chuyển sang hoạt động trên lĩnh vực lý luận và đào tạo.
Trần Quý tham gia giảng dạy tại Nhạc viện Hà Nội, đào tạo được hơn 20 chỉ huy nhạc Giao hưởng với trình độ Đại học. Ông sáng tác nhiều ca khúc, viết nhạc giao hưởng, sách báo chuyên ngành, là thành viên hội đồng xét giải thưởng Nhà nước, giải thưởng Hồ Chí Minh, xét duyệt danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú, Nghệ sĩ nhân dân - về phần âm nhạc.
Quân đội nhà Lý
Quân đội nhà Lý là tổ chức quân đội của nhà Lý trong lịch sử Việt Nam, từ đầu thế kỷ 11 đến đầu thế kỷ 13. Hoạt động quân sự nhà Lý diễn ra ở cả phía nam, phía bắc; cả bên trong và ngoài biên giới. Lịch sử quân sự của đạo quân này nổi bật trong vai trò đánh bại quân Tống trong cuộc chiến tranh từ 1075 đến 1077, đánh bại nhiều cuộc tấn công từ Đế quốc Khmer, vương quốc Champa ở phía Tây và phía Nam
Tổ chức
Quân đội của nhà Lý gồm có cấm quân đặt dưới sự chỉ huy trực tiếp của các tướng lĩnh dưới quyền chỉ huy của vua. Quân tại các địa phương gọi là lộ quân hay sương quân (quân ở phủ, châu); ngoài ra còn có hương binh ở đồng bằng và thổ binh ở miền núi. Những lần chinh phạt lớn, vua tự làm tướng hay cử các hoàng tử, thân vương làm nguyên soái chỉ huy. Lực lượng quân đội hùng hậu đó giữ vai trò rất quan trọng trong việc củng cố nhà nước về mặt đối ngoại, đã lập nên nhiều chiến công rực rỡ trong các cuộc chiến tranh bảo vệ đất nước.
Đội quân chuyên bảo vệ cung điện của nhà vua, đóng xung quanh kinh thành, gọi là thiên tử binh; mỗi đô 100 người, mỗi quân 2.000 người, cộng 20.000 người, đặt tên là Quảng Thành, Quang Vũ, Ngự Long, Phủng Nhật, Trừng Hải.
Năm 1059, đời vua Lý Thánh Tông, lại thêm sáu quân nữa. Cấm quân bấy giờ gồm có 16 quân, tổng cộng 32.000 người. Tên quân cũng đặt lại như sau: Ngự Long, Vũ Thắng, Long Dực, Thông Điện, Phủng Thánh, Bảo Thắng, Hùng Lược, Vạn Tiệp.
Tất cả cấm quân đều thích trên trán 3 chữ "Thiên Tử Quân". Đứng đầu các tướng phụ trách cấm quân là chức thiếu úy. Toán quân trực ở trước điện vua do điện tiền đô chỉ huy sứ chỉ huy. Các vệ thì có các cấp tướng như: Tả hữu kim ngô vệ tướng quân, Kim ngô độ lãnh binh sứ, Tả hữu vệ tướng quân, Đinh thắng thượng tướng quân, Đại tướng quân, Tướng quân.
Quân đội nhà Lý đã đạt đến một trình độ tổ chức và huấn luyện khá cao. Quân đội phiên chế thành các đơn vị: Quân, vệ và bao gồm các binh chủng: bộ binh, thủy binh, kỵ binh, tượng binh. Trang bị quân đội, ngoài các loại vũ khí như giáo mác, cung nỏ, khiên v.v.. còn có thêm máy bắn đá.
Để huy động quân đội, nhà Lý ra quy định, các trai tráng từ 18 tuổi trở lên được biên tên vào cuốn sổ vàng, gọi là hoàng nam, từ 20 tuổi trở lên gọi là đại hoàng nam. Luật còn quy định cấm nuôi tư nô và những người đến tuổi hoàng nam; người che giấu đại hoàng nam sẽ bị trị tội. Trong thời bình, những người đăng lính vẫn được ở nhà cày bừa, mỗi tháng mới phải đi phiên một kỳ ngắn. Đó là chính sách ngụ binh ư nông (giữ quân lính ở nhà nông) vừa đảm bảo số quân cần thiết phòng khi có chiến tranh xảy tới. Chỉ những người đủ sức khỏe thì đi luyện tập khi đến hạn, những người già yếu, tàn tật hay ốm yếu thì chỉ biên tên vào sổ, khi có việc mới gọi đến. Các chức chỉ huy quân đội có: Đô thống, Nguyên soái, Thống quản, Thượng tướng, Đại tướng, Đô tướng. Con cháu nhà quan lại quý tộc cũng phải thành thạo cưỡi ngựa bắn cung. Vua cho xây trường bắn ở phía Nam Hoàng thành, gọi là xạ đình, thường xuyên cho diễn tập bắn, tập trận ở đó.
Học theo phép tổ chức quân sự của nhà Lý, Tri châu đất Hoạt của nhà Tống là Thái Duyên Khánh đã phỏng theo cách tổ chức này đối với quân đội do mình quản lý và được vua Tống khen ngợi.
Dẹp các dân tộc thiểu số
Năm 1038, châu Quảng Nguyên (nay thuộc tỉnh Cao Bằng và Lạng Sơn) có Nùng Tồn Phúc làm loạn, tự xưng là Chiêu Thánh Hoàng Đế, đặt quốc hiệu là Trường Sinh, đắp thành, luyện quân, không nộp cống cho nhà Lý nữa. Vì vấn đề thống nhất quốc gia và để ngừa trước không cho xảy ra tình trạng hùng cứ địa phương, nên năm 1039, Lý Thái Tông thân chinh đi đánh dẹp, bắt được Nùng Tồn Phúc đem về kinh xử tội. Vua xuống chiếu phủ dụ toàn dân :
Năm 1044, Nùng Trí Cao về chầu vua Lý ở Thăng Long. Nhưng năm 1048, Nùng Trí Cao làm phản, chiếm động Vật Ác (tây bắc Cao Bằng). Vua sai quan thái úy Quách Thịnh Dật đem quân đi đánh nhưng không thắng được. Năm 1052, Nùng Trí Cao đem 5.000 quân đánh lấy Ung Châu, rồi chiếm hết vùng đất ở Quảng Đông, Quảng Tây, tự xưng là Nhân Huệ Hoàng đế, đặt quốc hiệu Đại Nam. Nhà Tống lo sợ. Vua Lý biết quân lực nhà Tống yếu, vờ xin đem quân sang giúp. Vua Tống đồng ý. Nhưng Địch Thanh là tướng có kinh nghiệm can đi. Vua Tống không nhờ quân nhà Lý nữa.
Năm 1053, Địch Thanh cầm quân đi đánh Trí Cao. Trí Cao chống cự không nổi, phải rút quân. Trí Cao cử Lương Châu đến triều đình Lý xin cứu viện, nhà Lý muốn nhân đó, kiềm chế cuộc tiến quân của nhà Tống, bèn cử chỉ huy sứ Vũ Nhị đem quân lên giúp. Nhưng quân Trí Cao vẫn không tiến thêm được bước nào. Thất bại liên tiếp, Trí Cao phải chạy sang nước Đại Lý, sau đó dẫn tộc thuộc và thuộc hạ di cư vào đất Chiêm Thành và sinh sống ở đó.
Đánh Chiêm Thành
Năm 1011, sau khi Lý Thái Tổ lên ngôi vua thì Chiêm Thành chịu cống, nhưng chỉ được ít năm. Hè năm 1043, lại còn cho quân tới quấy phá ở ven biển. Năm 1044, vua Thái Tông thân chinh vào Chiêm quốc, giết chúa Sạ Đẩu, bắt 30 con voi, 5000 dân và giết gần ba vạn người không kể số cung nhân, nhạc nữ đem về nước.
Thái Tông thấy, hạ lệnh cấm không được giết người Chiêm Thành, ai làm trái sẽ trị tội. Vua kéo quân vào kinh đô Trà Bàn (Vijaya), bắt cung nhân, nhạc nữ rất nhiều đem về cho vua. Từ đấy Chiêm Thành chịu thần phục nhà Lý cho đến những năm cuối thập niên 1060.
Năm 1069, Lý Thánh Tông thân chinh Chiêm Thành. Quân sĩ gồm 5 vạn. Lý Thường Kiệt được chọn làm Đại tướng quân và đi tiên phong. Ba ngày sau, vua xuống thuyền xuất quân, giao quyền bính cho Nguyên phi Ỷ Lan và Thái sư Lý Đạo Thành. Quân Đại Việt đã vào lấy được Trà Bàn nhưng vua Chiêm Thành trốn thoát. Lý Thường Kiệt đem quân đuổi bắt vua Chiêm nhưng chưa bắt được. Sợ vắng mặt lâu, trong nước dân sự không yên, nên đưa một phần quân về nước. Về dọc đường, được tin Ỷ Lan coi nội trị giỏi, khiến nhân hòa hợp, cõi nước yên lặng. Vua tự nghĩ rằng: "kẻ kia là đàn bà, còn giỏi như thế, ta là đàn ông, há lại vụng về sao?" Rồi vua quay trở lại đánh và thắng.
Sau khi bắt được Chế Củ (Rudravarman 3), vua Lý đãi yến quần thần tại điện vua Chiêm.
Chế Củ xin dâng đất chuộc tội, vua Lý bằng lòng. Ba châu Bố Chính, Đại Lý, Ma Linh thuộc Chiêm Thành từ đó sáp nhập về Đại Việt. Nay là địa phận tỉnh Quảng Bình và phía Tây tỉnh Quảng Trị. Chế Củ được tha về nước.
Năm 1103, ở Diễn Châu (thuộc Nghệ An), có Lý Giác làm phản. Lý Thường Kiệt đích thân đi dẹp giặc. Lý Giác thua, chạy sang Chiêm Thành, đem quốc vương là Chế Ma Na qua đánh lấy lại 3 châu: Địa Lý, Ma Linh, Bố Chính. Nhưng năm sau, vua Lý Nhân Tông sai Lý Thường Kiệt vào đánh Chiêm Thành, Chế Ma Na thua xin hàng, trả lại 3 châu như cũ.
Chống đế quốc Khmer (Chân Lạp)
Thế kỷ 11 và thế kỷ 12 là thời kỳ rực rỡ và hùng mạnh nhất của Đế quốc Khmer. Vua Suryavarman II trị vì đã bành trướng và xâm lược hầu hết các tiểu quốc ở Đông Nam Á lục địa, lãnh thổ của đế chế phía Bắc vươn tới Luangprabang (Lào), phía Tây tới vương quốc Pagan (Myanmar), phía Nam tới Malaysia, phía Đông xâm chiếm miền bắc Champa năm 1145, sau khi xâm chiếm thành công bắc Champa vua Suryavarman II quyết định xâm lược Đại Việt với một đội quân hùng hậu 10 vạn người bao gồm cả quân Champa đã hàng tiến đánh ra khu vực Hà Tĩnh, tuy nhiên Suryavarman II gặp phải tướng nhà Lý là Tô Hiến Thành đánh bại. Liên quân Khmer-Champa đã bị đánh tan tại Hà Tĩnh, Suryavarman II chết tại trận. Cũng chính nhờ sự kiện này mà Champa đã đánh đuổi được người Khmer ra khỏi miền Bắc của họ vào năm 1150
Đánh phá đất Tống
Để chuẩn bị chống Tống, trước mắt phải đánh Chiêm Thành, nhằm cảnh cáo nước này đã dựa vào nhà Tống, không những đã cắt đứt quan hệ với Đại Việt mà còn đem quân quấy phá vùng biên giới hai nước vào năm 1069 như đã nói ở trên.
Sau khi chinh phục Chiêm Thành, thanh thế Đại Việt rất lớn khiến nhà Tống phải kiêng nể. Năm 1068, khi Tống Thần Tông lên cầm quyền, triều đình nhà Tống lâm vào tình trạng khủng hoảng toàn diện. Năm 1069, Vương An Thạch làm tể tướng, đề ra chính sách cải cách kinh tế, "...làm dân bớt bị quấy, thêm giàu; làm quốc khố dồi dào, làm binh lực nước mạnh." nhằm cứu vãn tình thế khó khăn trong nước và sự uy hiếp của hai nước Liêu – Tây Hạ ở phía bắc và tây bắc Trung Quốc, đồng thời có ý đồ mở rộng biên cương xuống phía nam. Theo kế hoạch trên "nếu thắng, thế Tống sẽ tăng, và các nước Liêu – Hạ sẽ phải kiêng nể".
Vương An Thạch thực hiện cải cách, nhưng khi đem ra thực hiện thì Tân pháp gặp phải rất nhiều sự chống đối trong nước, nhất là các tầng lớp quý tộc và quan lại và nho sĩ. Tháng 6 năm 1074, Vương An Thạch không làm được gì, xin từ chức. Nhưng tình hình càng phức tạp hơn. Tháng 3 năm 1075, Vương An Thạch lại được vua Tống triệu về chấp chính.
Lý Thường Kiệt tâu vua Lý Nhân Tông gửi công hàm tới triều đình Tống đòi lại Nùng Thiện Mỹ và 700 bộ thuộc đã trốn sang đó; mặt khác ông tâu vua: "Ngồi im đợi giặc, không bằng đem quân ra trước để chặn thế mạnh của giặc".
Triều đình tán thành. Thế là cuộc chuẩn bị đánh Tống được thực hiện. Với một đội quân từ 6 tới 10 vạn người, chia làm hai đạo thủy và bộ, do Lý Thường Kiệt tổng chỉ huy, nhằm tiêu diệt các cứ điểm quân sự của Tống ở các trại biên giới, cửa biển Khâm Châu, Liêm Châu, Ung Châu.
(Bản dịch của Trần Văn Giáp, trích Thơ văn Lý Trần – tập 1).
Lý Thường Kiệt tập trung thủy quân ở Vĩnh An và bộ quân ở dọc biên thùy các châu: Quảng Nguyên, Môn, Quang Lang và Tô Mậu. Khí giới thì ngoài cung nỏ, trường thương, còn có tên tẩm thuốc độc và máy bắn đá, chiến thuyền và voi.
Đạo quân thuộc các bộ tộc thiểu số và một số đạo chính binh, do Tôn Đản chỉ huy, được lệnh xuất quân trước, chia thành nhiều ngả vượt biên giới tiến chiếm các trại Vĩnh Bình, Thái Bình, Hoành Sơn châu Tây Bình, Lộc Châu. Một cánh quân khác đóng gần biên giới Khâm Châu cũng kéo tới đánh các trại Như Hồng, Như Tích và Đề Trạo.
Lý Thường Kiệt dẫn đại quân đi đường thủy, từ châu Vĩnh An (Móng Cái) tới Khâm Châu và Liêm Châu. Ngày 30 tháng 12 năm 1075, quân Đại Việt chiếm Khâm Châu, bắt toàn bộ quan quân. Ngày 2 tháng 1 năm 1076, Liêm Châu cũng mất. Tám nghìn quân Tống bị bắt làm phu khiêng vác. Chiếm xong Khâm Châu và Liêm Châu, Lý Thường Kiệt dùng chính sách "phủ dụ" để nêu danh nghĩa làm yên lòng dân Tống, ông sai yết bảng dọc đường kể tội quân Tống. Lời lộ bố nói rằng:
Khi được tin 2 châu Khâm, Liêm đã mất, nhà Tống rất lo ngại, hoang mang. Ty kinh lược Quảng Nam tây lộ vội vã xin viện binh: 20.000 quân, 3.000 con ngựa, xin thêm khí giới, đồ dùng và một tháng lương, và xin được điều động các dân khê động, tất cả lấy dọc đường từ Biện Kinh đến Quảng Tây. Để điều khiển quân được mau chóng còn xin dời đến thành Tượng, gần phía bắc Ung Châu.
Vua Tống cách chức Lưu Di và sai Thạch Giám thay coi Quế Châu và làm kinh lược sứ Quảng Tây.
Trên các mặt trận, quân Lý hoàn toàn làm chủ. Lý Thường Kiệt cho đạo quân ở Khâm Châu và Liêm Châu tiến lên phía bắc. Đạo đổ bộ ở Khâm Châu kéo thẳng lên Ung Châu. Còn đạo đổ bộ ở Liêm Châu tiến sang phía đông bắc, chiếm lấy Bạch Châu, để chặn quân tiếp viện của Tống từ phía đông tới. Ngày 18 tháng 1 năm 1076, hai đạo quân cùng hội lại tạo thành một sức tiến công bão táp và bất ngờ vây chặt lấy Ung Châu.
Ung Châu là một thành lũy kiên cố, do tướng Tô Giám cùng với 2.800 quân cương quyết cố thủ; để chờ quân các châu và quân triều đình tới tiếp cứu. Cuộc chiến đấu ở thành Ung Châu, bởi thế, rất gay go, quyết liệt.
Sau 42 ngày công phá mà không phá được, cuối cùng phải dùng thổ công; lấy đất bỏ vào bị, xếp chồng lên nhau, thành bậc thềm để lên thành. Quân Lý nối tiếp nhau trèo lên, lọt vào trong thành. Đó là ngày 1 tháng 3 năm 1076.
Lý Thường Kiệt sai phá thành Ung Châu, lấy đá lấp sông để ngăn ngừa quân cứu viện của địch. Ông tiếp tục tiến lên phía bắc, lấy Tân Châu. Viên quan coi Tân Châu, thấy Đại Việt kéo quân gần đến thành, bỏ thành chạy trốn.
Sau khi Ung Châu thất thủ. Mộng của Vương An Thạch tan tành như mấy khói. Dư luận xôn xao ở khắp nơi rất bất lợi cho Thạch. Các triều thần nhao nhao phản đối vì "ai cũng biết Thạch là chủ mưu và hoàn toàn phải chịu trách nhiệm". Tuy nhiên, Vương An Thạch vẫn tìm mọi cách để tự bào chữa: "Đáng lẽ, ta phải đánh khi Càn Đức (Lý Nhân Tông) mới lập. Bấy giờ, các khê động đều muốn nội phụ. Nếu lúc ấy ta muốn đánh Giao Chỉ, thì chỉ cần hai vạn tinh binh, chọn năm, sáu tướng vừa vừa, là có thể làm xong chuyện." Thạch còn nói thêm: Tôi, khi trước thấy Giao Chỉ đánh Ung Châu chưa hạ được, trong nước chúng bỏ hoang; nên tính có thể hành động chóng mà đánh úp ở hậu phương nó. Làm như thế, thì ta không cần đánh quân nó đương cướp ở nước ta, mà chúng cũng bị tan. Sau khi Ung Châu mất, sự đánh úp chúng không thể bàn đến nữa".
Đánh Tống trên đất Đại Việt
Khi mục tiêu của cuộc "hành quân" đã đạt được, Lý Thường Kiệt ra lệnh cho toàn bộ quân sĩ nhanh chóng rút về nước, chuẩn bị cuộc kháng chiến mới, chống Tống sắp sửa kéo xuống xâm lăng.
Ngày 9 tháng 3 năm 1076, vua Tống cử Quách Quỳ làm An Nam đạo hành doanh mã bộ quân tổng quản chiêu thảo sứ, Triệu Tiết làm phó, cầm quân sang đánh Đại Việt.
Với một đạo quân hùng hậu hơn 10 vạn người, do chính tướng từng có kinh nghiệm chiến đấu chống quân Liêu – Hạ từ phía bắc xuống, đặt dưới sự chỉ huy của Quách Quỳ.
Đại quân Tống kéo xuống, tập trung tại Ung Châu, chia ra đóng ở các thành, trại, dọc theo biên giới. Cuối tháng 8 năm 1076, những cánh quân Tống đã đột nhập vào đất Đại Việt, do Thẩm Khởi cầm đầu, đánh chiếm châu Vĩnh An. Tháng 10, Yên Đạt đánh vào châu Quảng Nguyên, một vị trí chiến lược.