cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mùa xuân ơi
Sáng tác
Trong câu hát mở đầu "Xuân xuân ơi, xuân đã về", tác giả không dùng từ "tết" là để tránh bị trùng lặp với phần lời "Tết tết tết tết đến rồi" của "Ngày Tết quê em". Theo nguyên văn giải thích của vị nhạc sĩ, ông sợ "bạn [Từ Huy] lại càu nhàu bảo 'chú mày lấy ý tưởng của tao.' " Kể từ đó, Nguyễn Ngọc Thiện thú nhận cũng vì lý do này mà ông chỉ dám sử dụng từ "Xuân" trong các nhạc phẩm kế tiếp của mình. Một phần lời khác là "Tiếng chúc giao thừa chào đón mùa xuân," cũng bị đổi từ "tiếng pháo" sang "tiếng chúc" vì Nhà nước khi ấy vừa ban hành chủ trương cấm đốt pháo. Nhạc sĩ cũng cho biết giai điệu, quãng giọng và các yếu tố nhạc lý khác của ca khúc đã được giữ ở mức đơn giản, để khán giả ở mọi lứa tuổi có thể thoải mái hát theo mà không cảm giác bị "đánh đố." Ông tiếp tục sáng tác "Xúc xắc xúc xẻ" và hơn hai mươi bài hát khác về Tết sau khi "Mùa xuân ơi" được phát hành. Ông chia sẻ: "Tôi có duyên sáng tác ca khúc xuân vì tôi 'si mê' mùa xuân đến lạ kỳ." Chính vì điều này, bạn bè nghệ sĩ của vị tác giả đã ví von ông là "Nhạc sĩ của mùa xuân."
Các bản thu âm và trình diễn trực tiếp
Nhóm Tam ca Áo Trắng — người đồng thời cũng trình bày "Ngày Tết quê em" trong album Chúc xuân — đã được nhạc sĩ Nguyễn Ngọc Thiện chỉ định thể hiện "Mùa xuân ơi" kể từ khi ông lên ý tưởng sáng tác ca khúc. Sau khi thu âm xong, vị nhạc sĩ chưa dám dựng video âm nhạc cho bài vì không biết tác phẩm của mình "có ăn" hay không. Theo như lời kể của Nguyễn Ngọc Thiện, ông đã hỏi ý Từ Huy về việc quay video "Ngày Tết quê em" cho băng hình xuân năm 1995 của hãng phim Phương Nam sản xuất nhưng bị từ chối vì vấn đề giá cả. Cuối cùng, giám đốc hãng quyết định quay video bài "Mùa xuân ơi" để thế chỗ ca khúc, còn Nguyễn Ngọc Thiện phải một thời gian sau mới thuyết phục được bạn dựng video cho "Ngày Tết quê em". Dù thế, trái nghịch vời lời kể này của ông, album video Chúc xuân (1995) chỉ có sự xuất hiện của video "Ngày Tết quê em". Còn video âm nhạc của "Mùa xuân ơi", được đạo diễn Phan Điền và nhà phát hành Bến Thành Audio & Video thực hiện, nằm trong album Triệu đoá hoa hồng (1996). Sau đó, bài hát cũng được phối lại và dành cho nhóm Mắt Ngọc trình diễn trong album video Mùa xuân cho em do Hãng phim Phương Nam thực hiện năm 2000 và Xuân hạnh phúc vào năm 2002.
Trong album tuyển tập Tình xuân 6 – Xuân 2000 (1999), nhạc sĩ Đức Trí đã sản xuất một bản cover của ca khúc cho các ca sĩ trực thuộc Kim Lợi Studio trình bày. Một video âm nhạc cho phiên bản này cũng đã được thực hiện, với sự xuất hiện của Cẩm Ly, Minh Thuận, Hà Phương, Cát Phượng, Hữu Lộc và nhiều nghệ sĩ khác. Năm 2003, phiên bản "Mùa xuân ơi" của nhóm Mây Trắng được ra mắt lần đầu tiên trong album tuyển tập Tình ca mùa xuân. Ca khúc sau đó đã được nhóm trình bày tại lễ trao giải Mai Vàng lần thứ 6 (tổ chức vào năm 2006), chương trình Chung tay đón Tết năm 2009 (song ca cùng Mắt Ngọc), và chương trình Sài Gòn đêm thứ 7 năm 2016. Trong số Paris By Night thứ 80 với chủ đề Tết khắp mọi nhà, Xuân Mai đã trình diễn liên khúc "Mùa xuân ơi" và "Ngày Tết quê em" tại Trung tâm Phát thanh Truyền hình Canada vào cuối năm 2006. Ở năm kế tiếp, nam ca sĩ Quang Linh tiếp tục thể hiện bài hát trong đêm diễn Con đường âm nhạc lần thứ 16 với chủ đề "Những khúc tình ca", được tổ chức nhằm tri ân những sáng tác của nhạc sĩ Nguyễn Ngọc Thiện.
Tương tự như Xuân Mai, ca sĩ Quang Dũng cũng thu âm liên khúc "Mùa xuân ơi"/"Ngày Tết quê em" cho album Xuân (2008), và sau đó trình diễn riêng "Mùa xuân ơi" trong chương trình Hương Tết Việt năm 2014. Cũng trong năm này, diễn viên Thái Hòa tham gia một video âm nhạc có sử dụng ca khúc để quảng bá cho một thương hiệu làm móng. Nam ca sĩ Ngô Kiến Huy đã trình diễn bài hát trong mùa đầu tiên của Ca sĩ giấu mặt vào năm 2015, và ở năm kế tiếp, anh tiếp tục song ca bài hát cùng ca sĩ Ái Phương. Vào năm 2017, Bích Phương thu âm "Mùa xuân ơi" cho đĩa đơn "Bao giờ lấy chồng?", lấy tựa là "Xuân xuân ơi xuân đã về". Tuy nhiên, bản cover này vẫn được đặt theo tên gốc ở một vài phiên bản khác của EP. Việt Hương, Nguyễn Phi Hùng, Dương Triệu Vũ, Nhật Tinh Anh, Khổng Tú Quỳnh, Vĩnh Thuyên Kim, Phạm Thanh Thảo,Giang Hồng Ngọc, Tam Ca 3A và tập thể nghệ sĩ của chương trình Gala Nhạc Việt, là những tên tuổi khác cũng đã trình bày "Mùa xuân ơi".
Đánh giá
Cho đến nay ca khúc đã trở thành một trong những nhạc phẩm xuân nổi tiếng, còn độ phổ biển của nó được VnExpress cho là tập trung rộng rãi nhất ở khu vực miền Nam. Nhận xét về phiên bản của Tam ca Áo Trắng, tác giả Nguyễn Ngọc Thiện khen ngợi phần trình diễn của nhóm là "dễ thương, hát tốt" và cho rằng Tam ca Áo Trắng khi đó "được mời đi diễn ở đâu cũng hát bài đó." Trong một bài báo mà nhạc sĩ Nguyễn Phú Yên viết cho tờ Tuổi Trẻ, ông cho rằng Tam ca Áo Trắng từng thể hiện nhiều khúc ca xuân nhất trong số các nghệ sĩ là do "ưu thế về quyện bè và hợp ca đầy đặn." Bên cạnh đó, ông cũng chỉ ra màn trình diễn của nhóm trong "Mùa xuân ơi" và "Ngày Tết quê em" là "gây dấu ấn nhất". "Mùa xuân ơi" sau đó đã được trình diễn lại bởi nhiều nghệ sĩ khác nhau và thường nằm trong top những sáng tác có tiền tác quyền lớn nhất vào quý I hằng năm. Nguyễn Ngọc Thiện nhận xét: "Tôi thích thú vì anh em sau này phối nhạc hay hơn thời trước. Những nhạc sĩ phối nhạc bây giờ giỏi vi tính và phần mềm, phối không thua gì Hàn Quốc."
Liên kết ngoài
Thể loại:Bài hát năm 1995 Thể loại:Bài hát tiếng Việt Thể loại:Nhạc xuân
Flindersia schottiana
It is được gọi là the cudgerie hoặc bumpy ash in Australia.
Liên kết ngoài
Thể loại:Flindersia Thể loại:Thực vật Indonesia Thể loại:Thực vật New South Wales Thể loại:Thực vật Queensland Thể loại:Cây gỗ Papua New Guinea Thể loại:Cây gỗ Australia Thể loại:Thực vật Úc Thể loại:Cây trang trí Thể loại:Thực vật Tây New Guinea Thể loại:Cây Papua New Guinea
Sông Trojanka
Trojanka, còn được gọi là Goślinka , là một dòng suối, một nhánh phải của sông Warta, nằm trong quận Gmina Murowana Goślina ở Greater Poland Voivodeship, miền tây Ba Lan. Nó có tổng chiều dài khoảng 20 km. Nó mở rộng ra các hồ tại một số nơi và được nối với một số dòng nhỏ hơn dọc theo chiều dài của nó.
Trojanka bắt nguồn ở giữa rừng Puszcza Zielonka, phía nam làng Zielonka và gần khu định cư của Huta Pusta. Nó ban đầu chảy về phía bắc qua Zielonka, nơi nó mở rộng ra một hồ nước và đến Głęboczek, nơi nó lại tạo thành một hồ nước nhỏ. Sau đó, nó chảy theo hướng tây bắc vào một hồ lớn hơn, Jezioro Leśne ("Hồ rừng"), phía đông nam của Lopuchówko. Từ đó, nó chảy về phía tây, tạo thành một hồ nhỏ khác tại Głębocko, tiếp theo là Jezioro Worowskie ("Hồ Worowo" lớn hơn được đặt tên theo khu định cư của Worowo ở phía bắc).
Dòng suối sau đó tiếp tục theo hướng tây bắc, chảy ra khỏi Công viên Cảnh quan Puszcza Zielonka, và chuyển dòng mạnh về phía nam tại khu định cư Brody phía nam của Wojnowo. Nó chảy qua Trojanowo và Przebędowo (nơi nó lại tạo thành một hồ nước nhỏ), trước khi chạy dọc theo phía tây của thị trấn Murowana Goślina. Tại một điểm phía tây nam của phần cũ của thị trấn (nhưng phía bắc khu bất động sản Zielone Wzgórza mới hơn), nó lại quay về hướng tây bắc, chảy vào một hồ khác tại Raduszyn, và từ đó đến làng Mściszewo. Nó nối với sông Warta một khoảng cách ngắn về phía tây bắc của Mściszewo. Trước đây có một ngôi làng tên là Goślinka (hay Mała Goślina — "Little Goślina") gần điểm này, nhưng giờ đây là một phần của Mściszewo.
Tham khảo
Thể loại:Sông của Ba Lan
Nguyễn Hữu Chỉnh
Nguyễn Hữu Chỉnh (, 1741 - 15 tháng 1 năm 1788 ), biệt hiệu Quận Bằng (鵬郡), là nhà quân sự, chính trị có ảnh hưởng lớn của Đại Việt thời Lê trung hưng và Tây Sơn. Ông là người hiến kế cho Tây Sơn tiến quân ra Bắc, tiêu diệt chúa Trịnh, trả nước cho vua Lê. Năm 1787-1788, ông được Lê Chiêu Thống phong làm Đại tư đồ Bình chương quân quốc trọng sự, nắm thực quyền cai quản miền bắc Đại Việt (Bắc Hà/Đàng Ngoài), sau vì có ý đồ chống lại nhà Tây Sơn nên bị đánh bại và giết chết.
Nguyễn Hữu Chỉnh sinh ở trấn Nghệ An dưới thời Lê-Trịnh, trong một gia đình giàu có. Nguyễn Hữu Chỉnh từ nhỏ đã nổi tiếng thông minh, đa tài, được các đại thần Hoàng Ngũ Phúc, Hoàng Đình Bảo thu dụng. Ông từng chỉ huy quân dân đánh giặc biển ở các trấn Sơn Nam, Nghệ An và được ca tụng là nhà vô địch trong ngành thủy chiến. Năm 1782, Hoàng Đình Bảo bị chúa Trịnh Khải giết. Nguyễn Hữu Chỉnh cùng gia quyến bỏ vào Nam theo Tây Sơn. Năm 1786, ông thuyết phục vua Tây Sơn Nguyễn Nhạc sai em là Nguyễn Huệ đem quân đánh Thuận Hóa, miền đất biên viễn phía Nam của Lê Trịnh. Ông còn viết thư ly gián các tướng Trịnh ở Thuận Hóa giúp Nguyễn Huệ đánh bại họ. Tiếp đó, Nguyễn Hữu Chỉnh cùng Nguyễn Huệ lấy danh nghĩa "phò Lê diệt Trịnh" thúc quân tràn ra Thăng Long, đánh bại quân Bắc Hà, chúa Trịnh Khải tự sát. Ông bày Nguyễn Huệ chầu vua Lê Hiển Tông và dàn xếp hôn nhân giữa Nguyễn Huệ với con gái Hiển Tông là công chúa Ngọc Hân.
Nguyễn Nhạc không muốn Nguyễn Huệ chiếm Bắc Hà nên thân hành ra gọi em về. Anh em Tây Sơn nghi kỹ Nguyễn Hữu Chỉnh nên lập kế đột ngột rút quân về nam, bỏ ông lại cho người Bắc Hà giết. Nguyễn Hữu Chỉnh phát hiện bèn vội vã chạy theo, Nguyễn Huệ đành sai ông trấn thủ Nghệ An. Cuối năm 1786, vua Lê là Chiêu Thống bị Trịnh Bồng nổi lên ức hiếp, phải gửi mật chỉ gọi Nguyễn Hữu Chỉnh ra giúp. Nguyễn Hữu Chỉnh đem 1 vạn quân ra bắc, quét sạch mọi đạo quân Trịnh ngáng đường ông. Trịnh Bồng chạy khỏi Thăng Long. Lê Chiêu Thống phong Nguyễn Hữu Chỉnh chức Đại tư đồ Bình Chương Quân Quốc Trọng Sự, tước Bằng công (鵬公). Ông xử lý mọi việc chính sự, phong quan chức cho những người thân tín và đập tan các phe đối kháng của Dương Trọng Tế, Hoàng Phùng Cơ, Đinh Tích Nhưỡng.
Khoảng năm 1787, Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ xích mích ở phương Nam. Nguyễn Hữu Chỉnh muốn thừa cơ lập thế lực riêng ở miền Bắc như chúa Trịnh trước đây, và đòi Tây Sơn trả đất Nghệ An. Nguyễn Huệ không chịu, sai tiết chế Vũ Văn Nhậm trẩy quân ra Bắc Hà. Quân Tây Sơn mau lẹ chiếm Thanh Hóa, giết các bộ tướng của Nguyễn Hữu Chỉnh là Lê Duật, Nguyễn Như Thái, khiến ông phải đích thân đem quân ra chặn ở sông Thanh Quyết. Tại đây ông bại trận thảm hại, phải lui về Thăng Long rồi phò vua Lê chạy lên Bắc Giang. Quân Tây Sơn đuổi kịp, đánh bại Nguyễn Hữu Chỉnh trận cuối rồi bắt ông về Thăng Long xử tử.
Thân thế và giáo dục
Nguyễn Hữu Chỉnh là người huyện Chân Phúc, phủ Đức Quang, Trấn Nghệ An; nay là xã Phúc Thọ, huyện Nghi Lộc, Nghệ An, Việt Nam. Cha ông là một thương gia giàu có. Nguyễn Hữu Chỉnh sinh ra trong thời kỳ Đại Việt bị chia làm hai nước. Từ sông Gianh (Quảng Bình) trở ra Bắc là nhà nước do vua Lê, chúa Trịnh cai trị, gọi là Đàng Ngoài hay Bắc Hà. Từ sông Gianh vào Nam là nhà nước Đàng Trong của các chúa Nguyễn, gọi là Đàng Trong hay Nam Hà. Nguyễn Hữu Chỉnh là dân Đàng Ngoài, sống dưới chế độ Lê-Trịnh.
Trong bộ Hoàng Lê nhất thống chí do nhóm Ngô gia văn phái soạn vào cuối thế kỷ 18 – đầu thế kỷ 19, Nguyễn Hữu Chỉnh được mô tả có dung mạo khôi ngô, trí thông minh phi thường. Thuở nhỏ, ông học về Nho giáo, đã nghiên cứu rất nhiều kinh sử. Năm 16 tuổi, ông thi đỗ Hương cống (Cử nhân) nên còn gọi là Cống Chỉnh (貢整). Năm 18 tuổi, ông dự khoa thi võ (Tạo sĩ), đỗ hạng Tam trường.
Cha Nguyễn Hữu Chỉnh làm môn hạ cho quận Việp Hoàng Ngũ Phúc, thường dắt ông vào gặp quận Việp. Quận Việp nhìn nhận ông là người giỏi, nên nhận vào làm việc dưới trướng. Tại kinh đô Thăng Long, Nguyễn Hữu Chỉnh sống rất phong lưu, không bó buộc phép tắc, giao thiệp rất rộng. Trong nhà ông thường mời hàng chục tân khách tới cùng uống rượu, làm thơ. Ông còn nuôi hơn 10 con hát, vũ nữ và tự soạn bài hát, phổ vào đàn sáo, ngày đêm cho họ ca múa giúp vui.
Nguyễn Hữu Chỉnh còn nổi tiếng về tài thơ văn quốc âm. Tương truyền mới 9 tuổi ông đã ứng khẩu làm bài thơ Vịnh cái pháo. Khi ở kinh sư, ông vì mến phục sự nghiệp của Phần Dương quận vương Quách Tử Nghi đời Đường, nên có bài Quách Lệnh công phú được truyền tụng rộng rãi.
Võ quan Đàng Ngoài
Năm 1771, khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ ở Quy Nhơn (Đàng Trong), nhiều lần đánh được quân chúa Nguyễn. Nhân cơ hội này, năm 1774 chúa Tĩnh Đô vương Trịnh Sâm sai quận Việp Hoàng Ngũ Phúc làm thống tướng, đem quân vào Nam đánh Thuận Hóa, diệt họ Nguyễn. Nguyễn Hữu Chỉnh đi theo làm thư ký tại quân doanh của quận Việp. Quân Lê-Trịnh đánh như cuốn chiếu, lấy hết đất Thuận Hóa, rồi ập xuống Quảng Nam đánh bại quân Tây Sơn ở trận Cẩm Sa. Thủ lĩnh Tây Sơn Nguyễn Nhạc bị quân Lê-Trịnh và quân Nguyễn đánh kẹp từ 2 đầu Quảng Nam và Phú Yên, nên sai Phan Văn Tuế đem vàng lụa đến đầu hàng Lê-Trịnh và xin làm tiền khu đánh Nguyễn. Quận Việp dâng tờ biểu xin chúa phong Nguyễn Nhạc làm tiền phong tướng quân, rồi sai Nguyễn Hữu Chỉnh mang sắc, ấn, cờ và kiếm ban cho Nguyễn Nhạc. Theo các sách Hoàng Lê nhất thống chí và Khâm định Việt sử thông giám cương mục (bộ chính sử soạn vào thời Nguyễn Dực Tông 1847-83) soạn, Nguyễn Hữu Chỉnh ăn nói trôi chảy nên rất được Nguyễn Nhạc nể trọng.
Cuối năm 1775, quận Việp thu quân về Bắc, giao cho Nguyễn Nhạc diệt chúa Nguyễn. Không lâu sau, quận Việp chết. Nguyễn Hữu Chỉnh tiếp tục làm thủ hạ cho cháu quận Việp là quận Huy Hoàng Đình Bảo. Khi ấy có người tố cáo ông trước đây từng biển thủ vàng bạc của công. Việc này dây dưa đến cả quận Huy. Nguyễn Hữu Chỉnh bị bắt giam vào ngục và bị tra tấn gần chết, nhưng một mực không thú tội. Cuối cùng ông và quận Huy đều được vô tội. Từ sau vụ này quận Huy càng coi trọng ông hơn.
Quận Huy vào trấn thủ Nghệ An, cử Nguyễn Hữu Chỉnh làm hữu tham quân, đảm trách việc huấn luyện thủy quân đánh giặc biển. Ông đi đánh giặc biển, liên tiếp giành chiến thắng. Sách Hoàng Lê nhất thống chí thuật lại: "Chẳng bao lâu Chỉnh trở thành vô địch trong nghề thủy chiến. Ngoài biển, mọi người thường gọi Chỉnh là "con hải ưng"". Khi quận Huy được đổi làm trấn thủ Sơn Nam, Nguyễn Hữu Chỉnh thêo thân chủ ra Sơn Nam, làm quản lãnh đội Tuần hải, thường đem quân đi tuần mặt biển. Sau ông trở lại trấn Nghệ An làm quản lãnh cơ Tiền ninh.
Năm 1782, Tĩnh Đô vương Trịnh Sâm chết, truyền ngôi con thứ 5 tuổi là Điện Đô vương Trịnh Cán. Hoàng Đình Bảo được giao làm phụ chính, quyết định mọi việc trong triều.
Giai đoạn đầu
Năm Nhâm Dần (1782), phe người con lớn của Trịnh Sâm là Trịnh Tông làm binh biến lật đổ Trịnh Cán, giết quận Huy Hoàng Đình Bảo. Nguyễn Hữu Chỉnh có người tâm phúc là Hoàng Viết Tuyển dũng cảm, có mưu lược, từng được Nguyễn Hữu Chỉnh tiến cử với quận Việp và được quận Việp cho coi trung đội của đạo Hậu kiên đóng ở trấn Sơn Nam. Sau vụ đảo chính của Trịnh Tông và cái chết của Hoàng Đình Bảo, Hoàng Viết Tuyển vượt biển vào Nghệ An đem tin này báo cho Nguyễn Hữu Chỉnh. Nguyễn Hữu Chỉnh sợ liên lụy, bèn thuyết phục trấn thủ Nghệ An là Dao Trung hầu Vũ Tá Dao (em rể Hoàng Đình Bảo) chiếm giữ trấn Nghệ An, đặt quân đội riêng, liên kết với các tướng Thuận Hóa ly khai khỏi triều đình.
Vũ Tá Dao không nghe theo, muốn bỏ trấn mà đi cho an toàn, nhưng vẫn dùng dằng chưa biết đi đâu. Nguyễn Hữu Chỉnh bèn về nhà, cùng tướng tâm phúc là Hoàng Viết Tuyển dẫn gia quyến vào Nam theo Tây Sơn. Lúc này Tây Sơn đã diệt Nguyễn và Nguyễn Nhạc xưng làm Thiên vương, đặt niên hiệu Thái Đức. Triều đình Lê-Trịnh biết chuyện này nhưng cũng không hỏi tới. Nguyễn Nhạc đang muốn thôn tính Thuận Hóa, nên thấy Nguyễn Hữu Chỉnh thì rất mừng, đối đãi ông như thượng khách. Tuy nhiên, Nguyễn Hữu Chỉnh thấy Nguyễn Nhạc chưa tin mình lắm, bèn tình nguyện gửi vợ con làm con tin, nương tựa vào Tây Sơn. Ông còn bày kế cho Nguyễn Nhạc chinh phạt Chiêm Thành, Xiêm La và Bồn Man. Trong các chiến dịch này, ông đều hăng hái dẫn quân đi tiên phong, xông xáo ở những trận địa nguy hiểm, lần lượt đánh bại các nước địch. Do đó Nguyễn Nhạc ngày càng tin tưởng ông hơn.
Hiến kế diệt Trịnh
Theo Hoàng Lê nhất thống chí, từ khi Nguyễn Hữu Chỉnh bỏ nước, triều đình Lê-Trịnh rất lo âu, thường hay kêu gọi ai chiêu dụ ông trở về sẽ được trọng thưởng.
Tháng 3 năm 1786, dân Bắc Hà bị nạn đói, giá gạo tăng vọt, thây chết nằm liền nhau. Nhận thấy thời cơ đánh Bắc Hà, Nguyễn Huệ đề nghị Nguyễn Nhạc đánh ra bắc nhưng Nguyễn Nhạc ngần ngại chưa quyết.
Sang tháng 4 năm 1786, chủ tướng thành Phú Xuân Phạm Ngô Cầu sai sứ là Nguyễn Phú Như - người em rể của ông nhận việc đó, vào Nam gọi ông về. Nguyễn Hữu Chỉnh không nghe theo mà còn vặn lại hỏi dò tình hình Thuận Hóa. Biết quân Đàng Ngoài chểnh mảng, Hữu Chỉnh bèn xin Nguyễn Nhạc ra quân đánh Thuận Hóa. Nguyễn Nhạc chấp thuận, sai em là Nguyễn Huệ (tên khác: Nguyễn Quang Bình) làm Long Nhương tướng quân chỉ huy quân thủy bộ,Nguyễn Đình Đắc làm phó Tướng quân bộ binh, cùng Vũ Văn Nhậm làm tả quân đô đốc, Nguyễn Hữu Chỉnh làm hữu quân đô đốc, Nguyễn Lữ chỉ huy đội dự bị thủy quân chia quân vượt đèo Hải Vân nhằm thẳng Thuận Hóa.
Nguyễn Hữu Chỉnh lập kế ly gián giữa chủ tướng thành Phú Xuân là Phạm Ngô Cầu và phó tướng là Hoàng Đình Thể. Chỉnh vờ viết thư dụ hàng phó tướng Hoàng Đình Thể, nhưng lại cố ý gửi nhầm cho Cầu khiến Cầu nghi Thể và có ý hàng Tây Sơn. Quả nhiên khi quân Tây Sơn tập kích thành Phú Xuân, Cầu bỏ mặc Thể đánh nhau với quân Tây Sơn, không tiếp ứng. Thể chết trận. Cầu đầu hàng quân Tây Sơn nhưng cũng bị giết.
Trong lúc khí thế quân Tây Sơn đang hăng, Nguyễn Hữu Chỉnh hiến kế cho Nguyễn Huệ mang quân ra Bắc Hà diệt chúa Trịnh, lấy danh nghĩa "phù Lê". Sự việc này đã được kể lại dưới bút pháp của các tác giả Hoàng Lê nhất chí: Ngài vâng mệnh ra lấy Thuận Hoá, đánh một trận mà xong, oai danh lừng lẫy khắp thiên hạ. Phép dùng binh có ba điều cốt yếu, một là "thời", hai là "thế", ba là "cơ"; ba điều ấy đều có cả thì đánh đâu cũng thắng. Nay ở Bắc Hà, tướng lười binh kiêu, triều đình không còn kỷ cương gì cả, ta thừa thế mà đánh lấy, như trong sách đã nói: "Chiếm nước yếu, đánh nước ngu, lấy nước loạn, lấn nước suy vong". Cơ và thời ấy không nên bỏ lỡ! Nước tôi có vua lại có chúa, đó là một việc hết sức trái ngược xưa nay. Chúa Trịnh tiếng rằng phò Lê, thực ra chỉ là ăn hiếp thiên tử. Người trong nước vốn không phục. Trước đây các bậc anh hùng mỗi khi nổi dậy, chưa từng có ai không lấy danh nghĩa phò Lê. Nhưng số họ Trịnh chưa hết, nên công việc của những người ấy đều không thành. Nay xét ở trong "địa ký" của họ Trịnh có câu: "Chẳng đế chẳng bá, quyền nghiêng thiên hạ, truyền được tám đời, trong nhà dấy vạ". Mà tính từ Thái vương đến Tĩnh vương thì đã đủ số tám đời rồi. Nếu ngài lấy cớ "diệt Trịnh phò Lê" mà kéo quân ra, thiên hạ không ai là không hưởng ứng. Đó chính là cái công không mấy đời có vậy! Khi Nguyễn Huệ ngần ngại vì chưa có mệnh lệnh của Nguyễn Nhạc, ông thuyết phục rằng:
Nguyễn Huệ nghe theo, bèn nói giả là nhận lệnh Nguyễn Nhạc, rồi tự ý mang quân bắc tiến. Nguyễn Hữu Chỉnh đem đội quân tuyển phong tiến ra cửa biển Vị Hải, vào cửa biển Đại An, đi thẳng ra Vị Hoàng tập kích kho lương. Khi đi ngang qua các trấn Nghệ An, Thanh Hóa, Nguyễn Hữu Chỉnh tổ chức nhiều toán du binh, mỗi toán vài trăm lính, chia nhau đánh các đồn để gây dựng thanh thế. Trấn thủ Nghệ An là Đương trung hầu Bùi Thế Toại, trấn thủ Thanh Hóa là Thùy trung hầu Tạ Danh Thùy đều bỏ thành chạy trốn. Ngày 6 tháng 6 âm lịch năm 1786, Nguyễn Hữu Chỉnh đánh Vị Hoàng. Quân Trịnh mới thấy bóng quân Tây Sơn đã tháo chạy. Nguyễn Hữu Chỉnh chiếm hơn một trăm vạn hộc lương ở đây rồi đốt lửa báo tin cho Nguyễn Huệ dẫn đại quân thủy bộ tiến phát. Tới Vị Hoàng, Nguyễn Huệ hội quân với Nguyễn Hữu Chỉnh, rồi đánh như gió cuốn ra bắc. Quân thủy bộ Bắc Hà liên tục thua trận. Chỉ sau 1 tháng, quân Tây Sơn tiến vào Thăng Long. Trịnh Tông bỏ chạy không thoát bèn tự sát.
Mai mối hôn nhân giữa Nguyễn Huệ với công chúa Ngọc Hân
Tháng 7 âm lịch năm 1786, sau khi đánh đổ chúa Trịnh, Nguyễn Huệ đến điện Vạn Thọ yết kiến hoàng đế Lê Hiển Tông, ngỏ ý thần phục hoàng triều Lê.
Lúc ấy các quan đều đã trốn tránh, chỉ còn vài người chầu chực trong nội điện ra. Nguyễn Hữu Chỉnh xin nhà vua hạ chiếu tuyên triệu các đại thần Phan Lê Phiên, Uông Sĩ Điển, Trần Công Xán và bầy tôi hơn mười người.
Nguyễn Huệ vào triều yết, xin ngày cử hành nghi lễ đại triều, dâng sổ sách binh và dân để tỏ rõ ý nghĩa nhà vua nhất thống và Nguyễn Huệ tôn phò. Sau khi Nguyễn Huệ nhận sách phong của vua Lê, Nguyễn Hữu Chỉnh biết ý Nguyễn Huệ không mãn nguyện, bèn bí mật khuyên nhà vua đem công chúa Lê Ngọc Hân gả cho Nguyễn Huệ. Nguyễn Huệ rất bằng lòng.
Về việc này,  Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục phê rằng:
Vào trấn Nghệ An
Trước đây vua Tây Sơn là Nguyễn Nhạc sai Nguyễn Huệ đánh Thuận Hóa nhưng chưa có ý chiếm Bắc Hà. Sau khi thu được Thuận Hóa, Nguyễn Huệ đưa thư xin Nguyễn Nhạc cho đánh luôn Thăng Long nhưng Nhạc không đồng ý. Nguyễn Nhạc nhận được tin Nguyễn Huệ ra bắc diệt Trịnh rất lo, dẫn 500 lính tiến gấp ra Thăng Long.
Lúc Nguyễn Nhạc vào Thăng Long, quân tướng Tây Sơn đóng giữ nơi xa đã lâu ngày nên muốn trở về, tả quân Vũ Văn Nhậm cũng hiềm khích với Nguyễn Hữu Chỉnh. Nhân đó, Nguyễn Nhạc giục Nguyễn Huệ bí mật rút quân về Nam, bỏ lại Nguyễn Hữu Chỉnh ở Bắc Hà để thí ông cho người Bắc giết.
Sau khi hội kiến với tân hoàng đế Lê Chiêu Thống, Nguyễn Nhạc và Nguyễn Huệ ngầm sai người từ biệt vua Lê rồi âm thầm rút hết quân thủy bộ về. Sáng hôm sau, Nguyễn Hữu Chỉnh mới biết tin quân Tây Sơn rút lui. Ông cùng một số thuộc hạ vội vã giành lấy một chiếc thuyền buôn đuổi theo quân Tây Sơn. Cư dân Thăng Long thấy ông liền đua nhau ném gạch ngói, khiến ông phải rút kiếm đâm vài người để chạy thoát. Ông đuổi kịp quân Tây Sơn tới Nghệ An (vùng đất giáp ranh giữa nhà Lê và Tây Sơn) rồi yết kiến Nguyễn Nhạc. Vua Tây Sơn dùng lời lẽ xoa dịu, vỗ về ông, rồi cử ông cùng tướng Nguyễn Duệ trấn thủ châu thành Nghệ An, lo việc huấn luyện quân sĩ, tích trữ lương thực. Sau đó Nguyễn Nhạc đưa quân về Quy Nhơn. .
Dẹp Án Đô vương
Sau khi Tây Sơn rút, vua Lê Chiêu Thống triệu tập quần thần bàn luận rằng: "Giặc để lại cho ta một nước trống rỗng, nếu có sự nguy cấp, thì chống đỡ bằng cách nào?". Triều đình bèn gửi thư hiệu triệu các quan lại và thế gia cũ đem quân vào bảo vệ kinh thành. Ở nhiều nơi, các hào mục mượn cớ "bảo vệ" để chiêu tập binh mã, chiếm giữ châu quận, đánh giết lẫn nhau, trong nước rất rối ren. Lợi dụng tình hình này, các tướng ủng hộ họ Trịnh như Đinh Tích Nhưỡng, Hoàng Phùng Cơ và thiêm đô ngự sử Dương Trọng Tế nổi dậy, dựng Trịnh Bồng làm chúa mới, ép Lê Chiêu Thống phong Bồng làm Nguyên soái, Tổng quốc chính, Án Đô vương.
Vua Lê nghe theo lời các văn thần, liền sai người vào Nghệ An mời Nguyễn Hữu Chỉnh dẹp họ Trịnh. Được danh chính là lời gọi của vua Lê, ông chiêu tập hơn 1 vạn quân, bắc tiến như chẻ tre. Tại xã Hoa Lâm, ông đánh tan quân của tướng Bùi Thế Toại. Quân Trịnh do Lê Trung Nghĩa, Phan Huy Ích được cử đi đánh bị bại. Nghĩa bị giết. Ích bị Chỉnh bắt sống. Sau đó quân Chỉnh đánh thốc ra Thăng Long. Các tướng Trịnh thua trận bỏ chạy. Án Đô vương Trịnh Bồng bỏ đi mất tích. Chiêu Thống sai đốt phủ chúa. Họ Trịnh từ đó không quay lại ngôi vị được nữa.
Dẹp được chúa Trịnh, Nguyễn Hữu Chỉnh được Chiêu Thống phong là Bình Chương Quân Quốc Trọng Sự, Đại Tư Đồ, tước Bằng Trung công (鵬忠公).
Các tướng họ Trịnh cũ vẫn hoạt động chống lại nhà Lê. Nguyễn Hữu Chỉnh với sự giúp sức của những tướng thuộc hạ có tài như Nguyễn Như Thái, Hoàng Viết Tuyển đã lần lượt đánh bại Đinh Tích Nhưỡng, Dương Trọng Tế và Hoàng Phùng Cơ. Dương Trọng Tế và Hoàng Phùng Cơ bị bắt xử tử. Cả Bắc Hà khi đó không còn đối thủ, Nguyễn Hữu Chỉnh cậy quyền thế lại coi thường lấn át vua Lê.
Thất bại
Sau đó, biết tin anh em Tây Sơn bất hoà, Hữu Chỉnh có ý chống đối lại Tây Sơn, mưu lập thế lực riêng như chúa Trịnh trước đây. Muốn mở rộng ảnh hưởng vào Nam, Nguyễn Hữu Chỉnh thông đồng với Nguyễn Duệ chiếm đất Nghệ An, sửa lũy Hoành Sơn, lấy Linh Giang (tức sông Gianh) làm giới hạn với Thuận Hóa. Tướng Tây Sơn là Vũ Văn Nhậm (con rể Nguyễn Nhạc) hay được, bèn gửi thư cáo biến với Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ. Vì vậy ý định của Hữu Chỉnh không thành. Từ khi đó, Văn Nhậm là người được cử ra Nghệ An để tăng cường lực lượng của Tây Sơn.
Nguyễn Hữu Chỉnh lại sai Trần Công Xán vào Nam đòi Tây Sơn đất Nghệ An do Nguyễn Văn Duệ, Vũ Văn Dũng đang trấn thủ. Vì thế, Nguyễn Huệ cử Ngô Văn Sở và Phan Văn Lân mang quân ra Nghệ An, hợp sức cùng Vũ Văn Nhậm tiến ra Bắc đánh Nguyễn Hữu Chỉnh.
Cuối năm 1787, quân Tây Sơn do Vũ Văn Nhậm chỉ huy tiến ra bắc. Hữu Chỉnh có phần chủ quan, bị Vũ Văn Nhậm đánh bại nhanh chóng. Tháng 11, Vũ Văn Nhậm đánh ra Thanh Hóa. Nguyễn Hữu Chỉnh vẫn sợ Vũ Văn Nhậm, và vì vợ con ông còn ở lại bên Tây Sơn, nên muốn liệu chiều để đi đến chỗ nghị hòa, nhưng còn do dự, chưa quyết định.
Quân Bắc Hà thua chạy. Nguyễn Hữu Chỉnh nửa đêm trốn từ Thanh Quyết về Thăng Long, thu gom được vài ngàn quân, hộ tống Lê Chiêu Thống chạy sang Kinh Bắc. Trấn thủ Nguyễn Cảnh Thước hàng Tây Sơn, không đón rước vua Lê nên ông phải mang Chiêu Thống qua đò sông Đáy chạy đi huyện Yên Dũng (Bắc Giang).
Khi Lê Chiêu Thống và Hữu Chỉnh đến Mục Sơn thì quân Tây Sơn đuổi kịp. Bộ tướng của Vũ Văn Nhậm là Nguyễn Văn Hòa chia quân đánh mặt trước, rồi bí mật điều một cánh quân vòng phía sau núi đánh úp. Quân Hữu Chỉnh rối loạn, tự tan vỡ. Hữu Chỉnh thua chạy, vì ngựa què nên bị quân Tây Sơn bắt được.
Nguyễn Văn Hòa đưa Nguyễn Hữu Chỉnh về Thăng Long. Vũ Văn Nhậm kể tội ông là bất trung rồi sai xé xác ông ở cửa thành.
Tác phẩm
Ông là tác giả tập thơ Nôm "Cung Oán Thi", mấy bài phú Nôm như "Quách Tử Nghi Phú", "Trương Lưu Hầu Phú" và tập thơ Ngôn Ẩn Thi Tập bằng chữ Hán.
Đây là bài phú tên "Trương Lưu Hầu":
Bài thứ 8 "Tự biết mình" trong tập thơ Ngôn Ẩn Thi Tập:
Liên kết ngoài
Thể loại:Người Nghệ An Thể loại:Võ tướng nhà Lê trung hưng Thể loại:Võ tướng nhà Tây Sơn Thể loại:Quan lại nhà Tây Sơn Thể loại:Người họ Nguyễn tại Việt Nam Thể loại:Công tước nhà Lê trung hưng
Leucania subplacida
Leucania subplacida là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
S
Haplolabida indivisa
Haplolabida indivisa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Haplolabida
Araneus bispinosus
Araneus bispinosus là một loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Araneus. Araneus bispinosus được Eugen von Keyserling miêu tả năm 1885.
Tham khảo
B
Potaninia
Potaninia là một chi thực vật có hoa trong họ Hoa hồng.
Tham khảo
Thể loại:Danh sách các chi hoa hồng
(14855) 1989 SP9
(14855) 1989 SP9 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 25 tháng 9 năm 1989.
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1989 Thể loại:Được phát hiện bởi Henri Debehogne Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Makuru FC
Makuru FC là một câu lạc bộ bóng đá Quần đảo Solomon, thi đấu ở Honiara FA League.
Đội bóng vô địch Honiara FA League các năm 2004 và 2006–07. Đội còn có tên khác là JP Su'uria.
Đội bóng từ chối tham gia giải đấu mới thành lập Telekom S-League vì lý do tôn giáo bởi họ không muốn thi đấu vào các ngày thứ Bảy.
Tham khảo
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Quần đảo Solomon Thể loại:Honiara
Challapally, Mulbagal
Challapally là một làng thuộc tehsil Mulbagal, huyện Kolar, bang Karnataka, Ấn Độ.
Chiến hạm Napoléon
Chiến hạm Napoléon là một tàu chiến tuyến 90 pháo của Hải quân Pháp, và là tàu chạy động cơ hơi nước được chế tạo đầu tiên trên thế giới dùng cho mục đích quân sự. Tàu cũng được coi là tàu chiến hơi nước thực sự đầu tiên và là tàu chiến đinh ốc đầu tiên.
Ra mắt vào năm 1850, chiến hạm Napoleon là tàu dẫn đầu của một lớp tàu gồm 9 tàu chiến, tất cả được đóng trong khoảng thời gian khoảng mười năm. Lớp tàu này được thiết kế bởi nhà thiết kế hải quân nổi tiếng Henri Dupuy de Lôme. Ban đầu, con tàu được đặt tên là Prince de Joinville, để vinh danh François d'Orléans, Hoàng tử Joinville, nhưng được đổi tên thành 24 Février trong thời Đệ Nhị Cộng hòa để kỷ niệm sự thoái vị của Louis-Philippe I, và sau đó đổi tên là Napoléon vào tháng 5 năm 1850, vài ngày sau khi ra mắt. Hoàng tử của Joinville đã đề cập đến vụ việc trong Vieux Souvenirs của ông, viết một cách cay đắng "Tôi vẫn cười về điều đó".
Nền tảng kỹ thuật
thumb|trái|Hai góc nhìn của Napoléon. "Henri Dupuy de Lôme đã nghĩ ra và thực hiện kế hoạch táo bạo hơn với việc thiết kế một chân vịt, và vào năm 1847, tàu Napoléon đã được đặt hàng. Sự thành công của tàu đã khiến việc thay đổi trong thiết kế động cơ hơi nước của các tàu trên thế giới trở nên cần thiết. Tàu ra mắt năm 1850, vận hành vào năm 1852, đã đạt tốc độ gần 14 hải lý/giờ (26 km/h). Trong thời gian Chiến tranh Krym, hoạt động của tàu Napoleon đã thu hút sự chú ý lớn, và loại tàu theo thiết kế này dần gia tăng số lượng. Tàu dài khoảng 240 ft (73 m), rộng 55 ft (17 m), và lượng giãn nước 5.000 tấn, với hai sàn súng. Việc thiết kế táo bạo và cẩn thận của tàu đã thành công. Những tính năng tốt nhất của những chiếc tàu chiến tuyến bánh chèo được Sané và các đồng nghiệp của ông duy trì; trong khi các điều kiện mới liên quan đến việc phổ biến động cơ chạy năng lượng hơi nước và cung cấp than lớn đã được đáp ứng triệt để. "
Ecbolium oblongifolium
Ecbolium oblongifolium là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được Vollesen mô tả khoa học đầu tiên năm 1989.
Chiến hạm Napoléon
Phát triển bởi các hải quân khác
Từ 1844-1845, liên minh giữa Anh và Pháp sụp đổ sau sự can thiệp của Pháp ở Tahiti và Morocco, và các tờ báo ở Pháp ủng hộ thúc đẩy lực lượng hải quân mạnh hơn (chẳng hạn như "Notes sur l’état des forces navales" của Hoàng tử Joinville), dẫn đến một cuộc chạy đua vũ trang trong lĩnh vực hải quân.
Ecbolium oblongifolium
Chú thích
Thể loại:Ecbolium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1989
Balacra daphaena
Balacra daphaena là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Neottia ovata
Neottia ovata là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (L.) Bluff & Fingerh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1838.
Chiến hạm Napoléon
Phát triển bởi các hải quân khác
Vương quốc Anh đã có một số đơn vị ven biển có động cơ hơi nước vào những năm 1840, được gọi là "blockships", đó là quá trình chuyển đổi các tàu chiến nhỏ truyền thống nhỏ thành tàu chạy động cơ với đuôi tàu đặt động cơ, gắn một động cơ trung bình 450 mã lực (340 kW) tốc độ từ 5,8 hải lý/giờ (10,7 km/giờ; 6,7 dặm / giờ) đến 8,9 hải lý/giờ (16,5 km/giờ;10,2 dặm/giờ). Hải quân Hoàng gia cũng đã tiến hành đóng một số tàu nồi hơi, HMS Rattler trở thành tàu chiến chân vịt đầu tiên trên thế giới vào năm 1843. Cả hai quốc gia cũng đã phát triển tàu khu trục hơi nước, French Pomone ra mắt vào năm 1845, và British Amphion một năm sau đó. Tuy nhiên, Napoléon là thiết giáp hạm hơi nước thường xuyên đầu tiên được ra mắt.
Balacra daphaena
Liên kết ngoài
Thể loại:Balacra Thể loại:Côn trùng Angola
Chiến hạm Napoléon
Phát triển bởi các hải quân khác
Năm 1847, Anh đã thiết kế một tàu chiến động cơ hơi nước chạy chân vịt có tên James Watt, nhưng dự án bị trì hoãn rất nhiều và cô đã không tham gia phục vụ cho đến năm 1854. Tàu chị em của James Watt là Agamemnon được đặt hàng vào năm 1849 và được đưa vào hoạt động vào tháng 1 năm 1853. Một tàu chiến khác, Sans Pareil đã được chuyển đổi sử dụng động cơ hơi nước và ra mắt vào tháng 3 năm 1851; tàu đã vượt qua Agamemnon để phục vụ vào tháng 11 năm 1852. Việc Anh chậm chạp tham gia chiến hạm hơi nước dường như xuất phát từ truyền thống của Anh đối với hoạt động đường dài trên toàn thế giới, vào thời điểm đó, sử dụng thuyền buồm vẫn là phương thức đáng tin cậy nhất.
Cuối cùng, Pháp và Anh là hai quốc gia duy nhất phát triển các đội tàu chiến chạy động cơ hơi nước bằng gỗ, mặc dù vài lực lượng hải quân của nước khác được biết có ít nhất một đơn vị, tàu được đóng hoặc chuyển đổi với sự hỗ trợ kỹ thuật của Anh (Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Thụy Điển, Naples, Đan Mạch và Áo). Nhìn chung, Pháp đã chế tạo 10 tàu chiến động cơ hơi nước bằng gỗ mới và chuyển đổi 28 chiếc tàu khác từ các đơn vị cũ, trong khi Anh đóng mới 18 chiếc và chuyển đổi 41 chiếc.
Flindersia pimenteliana
Flindersia pimenteliana là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Tên gọi phổ thông của nó trong tiếng Anh Maple Silkwood còn có thể chỉ các loài Flindersia australis, Flindersia brayleyana hoặc Flindersia pubescens. Loài này có ở Queensland (Úc), Indonesia, và Papua New Guinea. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Flindersia Thể loại:Thực vật Indonesia Thể loại:Thực vật Papua New Guinea Thể loại:Thực vật Queensland Thể loại:Thực vật Tây New Guinea
Neottia ovata
Liên kết ngoài
Thể loại:Neottia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1838 Thể loại:Thực vật châu Âu Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Epicauta spurcaticollis
Tham khảo
Thể loại:Epicauta
Bonellitia scobina
Bonellitia scobina là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.
Tham khảo
Thể loại:Bonellitia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1906
Eriosyce vertongenii
Eriosyce vertongenii là một loài thực vật có hoa trong họ Cactaceae. Loài này được (J.G.Lamb.) D.R.Hunt mô tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eriosyce Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Pilosella substoloniflora
Pilosella substoloniflora là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Peter) Soják miêu tả khoa học đầu tiên năm 1971.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pilosella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1971
Hexadactilia borneoensis
Hexadactilia borneoensis là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Borneo.
Etlingera pavieana
Etlingera pavieana là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1906 dưới danh pháp Amomum pavieanum theo mẫu vật do Jean Baptiste Louis Pierre thu tại Campuchia. Năm 1986, Rosemary Margaret Smith chuyển nó sang chi Etlingera.
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1906
(17432) 1989 SR
(17432) 1989 SR là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 29 tháng 9 năm 1989.
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1989 Thể loại:Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda Thể loại:Được phát hiện bởi Seiji Ueda Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Flindersia laevicarpa
Flindersia laevicarpa là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Loài này có ở Úc, Indonesia, và Papua New Guinea. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Flindersia Thể loại:Thực vật Indonesia Thể loại:Thực vật Papua New Guinea Thể loại:Thực vật Queensland Thể loại:Thực vật Tây New Guinea
Araneus bivittatus
Araneus bivittatus là một loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Araneus. Araneus bivittatus được Charles Athanase Walckenaer miêu tả năm 1842.
Tham khảo
B
Newton Heath LYR F.C. mùa bóng 1887–88
Mùa giải 1887–88 là mùa giải cuối cùng của Newton Heath LYR trước khi tham gia Liên đoàn bóng đá. Đội bóng chỉ tham gia một giải đấu bóng đá duy nhất trong mùa giải này, đó là giải Manchester và District Challenge Cup. Đội bóng đã chiến thắng giải đấu, đánh bại Denton với tỷ số 7-1 trong trận chung kết tại Whalley Range.
Manchester và District Challenge Cup
Newton Heath LYR tham gia giải Manchester và District Challenge Cup lần thứ tư trong mùa giải 1887-1888. Sau khi lọt vào chung kết trong ba lần tham dự trước, Đội bóng đã lọt vào trận chung kết thứ tư liên tiếp trong mùa giải này. Đội bóng bắt đầu chiến dịch của họ trong vòng thứ hai gặp đội bóng Hooley Hill vào tháng 3 năm 1888, đánh bại Hooley Hill với tỷ số 7-0. Trận bán kết với Hurst đã được chơi trên sân trung lập ở Denton. Đó là một trận đấu khó khăn hơn so với trận đấu vòng trước, như đã được chứng minh bởi tỉ số 2-0, với anh em Doughty, Jack và Roger, mỗi người ghi một bàn thắng.
Tham khảo
1887–88
Arapoti
Arapoti là một đô thị thuộc bang Paraná, Brasil. Đô thị này có diện tích 1360,498 km², dân số năm 2007 là 26730 người, mật độ 19,2 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Paraná
Xylocopa caerulea
Xylocopa caerulea là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Fabricius mô tả khoa học năm 1804.
Mô tả
Xylocopa caerulea là một loài tương đối lớn, đạt kích thước trung bình 23 mm (0,91 in). Vùng ngực của loài này được bao phủ bởi những sợi lông màu xanh lam nhạt, tạo cho nó một màu xanh lam nổi bật. Hai bên của bụng và các đoạn bụng đầu tiên cũng được bao phủ bởi lớp lông tương tự, mặc dù một lớp lông màu xanh lam mỏng hơn và mịn hơn.
Phân bố
Loài này phân bố phổ biến ở Đông Nam Á, Ấn Độ và vùng Hoa Nam (miền nam Trung Quốc). [4]
Tham khảo
Thể loại:Chi Ong bầu Thể loại:Động vật được mô tả năm 1804 Thể loại:Côn trùng thụ phấn Thể loại:Động vật Đông Nam Á Thể loại:Động vật cánh màng châu Á Thể loại:Côn trùng Ấn Độ Thể loại:Côn trùng Malaysia Thể loại:Côn trùng Việt Nam
Schefflera calycina
Schefflera calycina là một loài thực vật có hoa trong Họ Cuồng cuồng. Loài này được Cuatrec. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1951.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1951
Samsung Galaxy A52
Samsung Galaxy A52 là điện thoại thông minh chạy hệ điều hành Android tầm trung do Samsung Electronics phát triển và sản xuất như một phần của dòng Galaxy A. Điện thoại được công bố vào ngày 17 tháng 3 năm 2021 tại sự kiện Awesome Unpacked ảo của Samsung cùng với Galaxy A72.
Nó đóng vai trò là mẫu máy kế nhiệm của Galaxy A51. Nó tương tự như người tiền nhiệm của nó, nhưng có camera chính 64 MP được nâng cấp, dung lượng pin được tăng lên 4500 mAh và khả năng chống nước và bụi IP67.
Một thiết bị được nâng cấp, Galaxy A52s, được phát hành lần đầu tiên vào Tháng 8 năm 2021 với một chipset khác (Qualcomm Snapdragon 778G), Hỗ trợ Wi-Fi 6 và màu mới (Xanh Sành Điệu).
Thiết kế
Galaxy A52 có thiết kế tương tự người tiền nhiệm Galaxy A51. Nó có màn hình Infinity-O với phần cắt cho camera selfie và viền mỏng giống như A51. Không giống như A51, A52 có các tùy chọn màu máy mờ thay vì lớp màu hoàn thiện bóng bẩy.
Màn hình được bảo vệ bởi kính cường lực Corning Gorilla Glass 5 trong khi khung và mặt sau được làm bằng nhựa. Cả hai biến thể 4G và 5G đều có chung thiết kế. Nó có sẵn với các tùy chọn Đen Cá Tính, Trắng Năng Động, Tím Thời Thượng, Xanh Sáng Tạo. Cả hai biến thể đều có khả năng chống nước và bụi IP67.
Màu sắc
Ghi chú
Phần cứng
Galaxy A52 được cung cấp sức mạnh bởi Qualcomm Snapdragon 720G SoC với quy trình 8 nm, CPU lõi tám và GPU Adreno 618. Mặt khác, Galaxy A52 5G được cung cấp sức mạnh bởi Qualcomm Snapdragon 750G SoC với quy trình 8 nm, CPU lõi tám và GPU Adreno 619. Galaxy A52s được trang bị Qualcomm SM7325 Snapdragon 778G 5G với quy trình 6 nm, CPU Octa-core (4x2,4 GHz Kryo 670 & 4x1,9 GHz Kryo 670) và GPU Adreno 642L.
Màn hình
Cả A52 và A52 5G đều có màn hình Super AMOLED 6,5 inch với độ sáng tối đa 800 nits, tỷ lệ khung hình 20:9, độ phân giải 1080×2400 px, mật độ điểm ảnh 411 ppi và tỷ lệ màn hình so với thân máy là ~84,1%; tuy nhiên, màn hình trên A52 có tốc độ làm tuơi 90 Hz và màn hình trên A52 5G có tốc độ làm tuơi 120 Hz.
Camera
Cả hai biến thể 4G và 5G đều có bốn camera phía sau với camera chính 64 MP với tính năng chống rung quang học (OIS), camera góc siêu rộng 12 MP, camera độ sâu 5 MP và cảm biến độ sâu 5 MP. Máy ảnh có thể quay video lên tới 4K@30fps và 1080p@60fps.
Pin
Cả hai biến thể 4G và 5G đều có pin 4500 mAh hỗ trợ sạc nhanh 25W; tuy nhiên, có một củ sạc 15W trong hộp và người dùng cần mua riêng củ sạc 25W.
Bộ nhớ
A52 5G có các tùy chọn 128/6, 128/8 và 256/8.
A52s 5G có các tùy chọn 128/4, 128/6, 128/8, 256/6, và 256/8.
Tính năng
Máy được trang bị giắc Audio 3,5 mm và tai nghe phía trên, với loa phía dưới, mang đến tính năng âm thanh nổi. Nó cũng có tính năng dưới màn hình, máy quét dấu vân tay quang học.
Phần mềm
Cả hai biến thể 4G và 5G đều được xuất xưởng với Android 11 và giao diện người dùng One UI 3.1 độc quyền của Samsung. Samsung tuyên bố rằng cả hai biến thể 4G và 5G sẽ nhận được 3 bản cập nhật phiên bản hệ điều hành, 3 năm cập nhật hàng tháng và 4 năm cập nhật bảo mật. Kể từ đầu năm 2023, dòng A52 đã nhận được bản cập nhật cho Android 13 và One UI 5.0.
Porphyrinia subrosea
Porphyrinia subrosea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Epicauta stigmata
Epicauta stigmata là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được Dugès miêu tả khoa học năm 1869.
Porphyrinia subrosea
Liên kết ngoài
Thể loại:Porphyrinia
Epicauta stigmata
Tham khảo
Thể loại:Epicauta
Sybra fuscovittata
Sybra fuscovittata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Sybra
Ecbolium palmatum
Ecbolium palmatum là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được Vollesen mô tả khoa học đầu tiên năm 1989.
Chú thích
Thể loại:Ecbolium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1989
Xã Adams, Quận Mahaska, Iowa
Xã Adams (Adams Township) là một xã thuộc quận Mahaska, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 242 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Iowa Thể loại:Quận Mahaska, Iowa
Cenchrus pilosus
Cenchrus pilosus là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Kunth mô tả khoa học đầu tiên năm 1816.
Monyoród
Monyoród là một thị trấn thuộc hạt Baranya, Hungary. Thị trấn này có diện tích 7,12 km², dân số năm 2010 là 189 người, mật độ 27 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Hạt Baranya Thể loại:Thị trấn của Hungary
Heleocharis pauciflora
Heleocharis pauciflora là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Link mô tả khoa học đầu tiên năm 1827.
Liên kết ngoài
Thể loại:Heleocharis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1827
Eriosyce villicumensis
Eriosyce villicumensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cactaceae. Loài này được (Rausch) Katt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1994.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eriosyce Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1994
Etlingera peekelii
Etlingera peekelii là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Valeton) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Liên kết ngoài
Thể loại:Etlingera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1986
Tephrosia verdickii
Tephrosia verdickii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được De Wild. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
V
Vườn quốc gia Patvinsuo
Vườn quốc gia Patvinsuo (Patvinsuon kansallispuisto) là một vườn quốc gia ở Đông Phần Lan. Vườn quốc gia này được lập năm 1982 và có diện tích 105 km2. Có 80 km đường mòn đi bộ được đánh dấu trong khu vực này.
Liên kết ngoài
Thể loại:Vườn quốc gia Phần Lan
(5212) 1989 SS
(5212) 1989 SS là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, ngày 29 tháng 9 năm 1989.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1989 Thể loại:Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda Thể loại:Được phát hiện bởi Seiji Ueda Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Epicauta straba
Epicauta straba là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được Horn miêu tả khoa học năm 1891.
Tham khảo
Thể loại:Epicauta
Diacrotricha guttuligera
Diacrotricha guttuligera là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở New Guinea.
Liên kết ngoài
Thể loại:Diacrotricha
Brocchinia (Cancellariidae)
Brocchinia  là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.
Các loài
Theo Cơ sở dữ liệu sinh vật biển (WoRMS) các loài sau với danh pháp hợp lệ được xếp vào chi Brocchinia:
Tham khảo
Thể loại:Cancellariidae
Araneus blaisei
Araneus blaisei là một loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Araneus. Araneus blaisei được Eugène Simon miêu tả năm 1909.
Tham khảo
B
Schefflera calyptricuspidata
Schefflera calyptricuspidata là một loài thực vật có hoa trong Họ Cuồng cuồng. Loài này được Cuatrec. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1951.
Flindersia ifflaina
Flindersia ifflana là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Loài này có ở Queensland (Úc) và Papua New Guinea. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Schefflera calyptricuspidata
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1951
Challapura, Arsikere
Challapura là một làng thuộc tehsil Arsikere, huyện Hassan, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Hassan (huyện)
Flindersia amboinensis
Tham khảo
Thể loại:Flindersia
Balacra decora
Balacra decora là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Balacra
Ecbolium strictum
Ecbolium strictum là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được O.Schwartz mô tả khoa học đầu tiên năm 1939.
Chú thích
Thể loại:Ecbolium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1939
Cenchrus platyacanthus
Cenchrus platyacanthus là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Andersson mô tả khoa học đầu tiên năm 1854.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cenchrus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1854
(14376) 1989 ST10
(14376) 1989 ST10 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 28 tháng 9 năm 1989.
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1989 Thể loại:Được phát hiện bởi Henri Debehogne Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Xylocopa caffra
Xylocopa caffra là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Linnaeus mô tả khoa học năm 1767.
Tham khảo
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1767 C Thể loại:Côn trùng Angola Thể loại:Côn trùng Cameroon Thể loại:Côn trùng Ethiopia Thể loại:Côn trùng Tây Phi Thể loại:Côn trùng Malawi Thể loại:Côn trùng Sierra Leone Thể loại:Côn trùng Nam Phi
Fleurydora
Fleurydora là một chi thực vật thuộc họ Ochnaceae.
Bao gồm các loài:
Arapuã
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Paraná
Haplolabida lacrimans
Haplolabida lacrimans là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Haplolabida Thể loại:Động vật được mô tả năm 1970 Thể loại:Larentiinae Thể loại:Bướm đêm Châu Phi Thể loại:Bướm đêm Madagascar
Brocchinia azorica
Brocchinia azorica là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.
Tham khảo
A A Thể loại:Động vật được mô tả năm 1985
Neottia pantlingii
Neottia pantlingii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (W.W.Sm.) Tang & F.T.Wang mô tả khoa học đầu tiên năm 1951.
Liên kết ngoài
Thể loại:Neottia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1951
Leucania subpunctata
Leucania subpunctata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
S
Vườn quốc gia Petkeljärvi
Vườn quốc gia Petkeljärvi (Petkeljärven kansallispuisto) là một vườn quốc gia ở Eastern Phần Lan. Vườn quốc gia này được thành lập năm 1956 và có diện tích 6 km2. Ở đây có các công sự từ thời Chiến tranh Tiếp diễn với một số đọan được trùng tu. Vườn quốc gia này cùng với vườn quốc gia Patvinsuo, thuộc khu dự trữ sinh quyển của UNESCO.
Liên kết ngoài
Thể loại:Vườn quốc gia Phần Lan
Eriosyce villosa
Liên kết ngoài
Thể loại:Eriosyce Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1994
Etlingera philippinensis
Etlingera philippinensis là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được (Ridl.) R.M.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.