cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jimi Hendrix
The Jimi Hendrix Experience
thumb|Hendrix trên sân khấu tại [[Gröna Lund ở Stockholm, Thụy Điển vào tháng 6 năm 1967.|alt=A black and white photograph of a man playing an electric guitar.]] Sau khi Hendrix đặt chân đến Luân Đôn, Chandler bắt đầu tuyển mộ các thành viên để lập một ban nhạc với mục đích đánh bóng tài năng của nam nhạc công, đặt tên là the Jimi Hendrix Experience. Hendrix gặp gỡ nghệ sĩ guitar Noel Redding tại buổi thử sức cho the New Animals, tại đây vốn hiểu biết về sự phát triển nhạc blues của Redding đã làm Hendrix ấn tượng, còn chính ông cho biết mình cũng thích kiểu tóc của Redding. Chandler hỏi Redding liệu anh có muốn chơi guitar bass trong ban nhạc của Hendrix không thì Redding liền gật đầu đồng ý. Chandler bắt đầu tìm kiếm một tay trống và ngay sau đấy liên lạc với Mitch Mitchell qua một người bạn chung Mitchell (vừa bị khai trừ khỏi nhóm Georgie Fame and the Blue Flames) đã tham dự một buổi tập dượt cùng Redding và Hendrix, rồi họ tìm thấy điểm chung là sở thích nhạc rhythm and blues. Sau đó, khi Chandler gọi điện Mitchell ngày hôm ấy để mời vào một vị trí trong ban, anh nhanh chóng nhận lời. Chandler còn thuyết phục Hendrix thay đổi cách đánh vần tên mình từ Jimmy thành Jimi (lạ mắt hơn).
Ngày 1 tháng 10 năm 1966, Chandler đưa Hendrix tới Đại học Bách khoa Luân Đôn nằm trên Phố Regent, nơi nhóm Cream đã đặt lịch biểu diễn, và là nơi Hendrix và nghệ sĩ guitar Eric Clapton gặp mặt nhau. Sau này Clapton kể: "Anh ấy hỏi liệu mình có thể chơi một vài bài không thì tôi đáp 'Tát nhiên rồi', song tôi vẫn cả thấy anh ta thật khôi hài." Nửa chặng tiết mục của Cream trôi qua, Hendrix bước lên sân khấu và thể hiện phiên bản điên rồ ca khúc "Killing Floor" của Howlin' Wolf. Năm 1989, Clapton miêu tả về màn biểu diễn ấy: "Anh ấy chơi đúng mọi phong cách mà bạn có thể nghĩ tới, và không phải theo kiểu hào nhoáng đâu. Ý tôi là anh đã làm một vài chiêu trò, như đánh đàn bằng răng và chơi phía sau lưng, nhưng không hề theo lối trích thượng chút nào ... Anh ấy rời đi, và đời tôi không bao giờ giống như trước nữa".
Thành công ở Liên hiệp Anh
Giữa tháng 10 năm 1966, Chandler sắp xếp một vai trò cho Experience, đó là nghệ sĩ hỗ trợ của Johnny Hallyday trong chuyến lưu diễn ngắn ngày ở Pháp. Vì thế, The Jimi Hendrix Experience đã thể hiện show đầu tiên của nhóm vào ngày 13 tháng 10 năm 1966, tại Novelty ở Évreux. Màn trình diễn của nhóm kéo dài 15 phút tại Nhà hát Olympia ở Paris đã nhận được sự cổ vũ nhiệt tình của khán giả vào ngày 18 tháng 10, đánh dấu bản nhạc ra đời sớm nhất từng được biết tới của ban nhạc. Cuối tháng 10, Kit Lambert và Chris Stamp (quản lý của the Who) ký the Experience với hãng đĩa non trẻ họ vừa thành lập là Track Records, rồi nhóm nhạc ghi âm ca khúc đầu tiên là "Hey Joe" vào ngày 23 tháng 10. "Stone Free" (được cho là sáng tác đầu tiên của Hendrix sau khi đặt chân lên nước Anh) đã được thu âm vào ngày 2 tháng 11.
Cerasus clarofolia
Cerasus clarofolia là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được (C.K. Schneid.) T.T. Yu & C.L. Li mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Jimi Hendrix
Thành công ở Liên hiệp Anh
thumb|left|Hendrix vào ngày 10 tháng 5 năm 1968|alt=A black and white photograph of a man playing an electric guitar. Giữa tháng 11, nhóm biểu diễn tại hộp đêm The Bag O'Nails ở Luân Đôn, với các vị khách tham dự gồm Clapton, John Lennon, Paul McCartney, Jeff Beck, Pete Townshend, Brian Jones, Mick Jagger và Kevin Ayers. Ayers miêu tả phản ứng của đám đông là sự kinh ngạc không tin vào mắt mình: "Tất cả những ngôi sao ở đó, rồi tôi nghe thấy những bình luận nghiêm túc mà bạn biết đấy – 'shit, 'Jesus', 'damn' và những từ khác tệ hơn thế." Màn biểu diễn đã đem về cho Hendrix buổi phỏng ván đầu tiên, được xuất bản trong Record Mirror với giật tít: "Mr. Phenomenon" ("Quý ngài hiện tượng"). Bill Harry viết: "Giờ hãy nghe đây này ... chúng tôi dự đoán rằng [Hendrix] sẽ làm cả ngành công nghiệp quay cuồng như một cái vòi rồng vậy", anh đặt thêm câu hỏi tu từ: "Liệu cái thứ âm thanh nhịp nhàng, sang sảng, to tát ấy thật sự được tạo ra bởi chỉ ba người?" Hendrix đáp: "Chúng tôi không muốn bị phân vào bất cứ thể loại nhạc nào ... Nếu phải có một cái nhãn, tôi muốn nhạc của mình được gọi là 'Free Feeling'. Nó là sự pha trộn của rock, phiêu diêu, rave và blues". Thông qua một thỏa thuận phân phối với Polydor Records, đĩa đơn đầu tiên của the Experience, "Hey Joe" kèm với "Stone Free" đã được phát hành vào ngày 16 tháng 12 năm 1966. Sau khi xuất hiện trên các chương trình truyền hình Ready Steady Go! và Top of the Pops của Anh, "Hey Joe" lọt vào bảng xếp hạng âm nhạc Liên hiệp Anh vào ngày 29 tháng 12 và vươn lên vị trí cao nhất là hạng 6. Thành công đến dồn dập vào tháng 3 năm 1967 với bài hit lọt top 3 ở Anh mang tên "Purple Haze", và vào tháng 5 với "The Wind Cries Mary", trụ vững trong bảng xếp hạng âm nhạc Liên hiệp Anh trong 11 tuần, vươn lên thứ hạng cao nhất là số 6. Ngày 12 tháng 3 năm 1967, ông biểu diễn tại Khách sạn Troutbeck, Ilkley, Tây Yorkshire; ở nơi đây, sau khi khoảng 900 khán giả đến xem (khách sạn chỉ cấp phép cho 250 người), cảnh sát địa phương đã dừng buổi diễn do những lo ngại về an toàn.
Cerasus clarofolia
Liên kết ngoài
Thể loại:Cerasus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1986
Atanyjoppa rufomaculata
Atanyjoppa rufomaculata là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Jimi Hendrix
Thành công ở Liên hiệp Anh
Ngày 31 tháng 3 năm 1967, trong lúc the Experience đợi lên sân khấu biểu diễn tại London Astoria, Hendrix và Chandler bàn nhau về cách làm tăng hiệu ứng chú ý ban nhạc của truyền thông. Khi Chandler hỏi nhà báo Keith Altham xin lời khuyên, Altham đề xuất rằng họ nên làm thứ gì đó gây ấn tượng mạnh hơn show nhạc của the Who (liên quan đến vụ đập phá các nhạc cụ). Hendrix bông đùa: "Tôi có thể đập chết một con voi", rồi Altham đáp: "Chà, thật tiếc khi anh bạn không thể châm lửa lên cây guitar của mình". Rồi sau đó Chandler yêu cầu nhà quản lý tour diễn Gerry Stickells kiếm được dầu đốt lửa. Trong buổi show, Hendrix tạo nên màn trình diễn đặc biệt sôi nổi trước khi châm lưa đốt cây guitar ở cuối tiết mục kéo dài 45 phút. Sau màn biểu diễn phô trương kể trên, các thành viên của giới báo chí Luân Đôn gán nhãn ông là "Black Elvis" và "Wild Man of Borneo".
Atanyjoppa rufomaculata
Liên kết ngoài
Thể loại:Atanyjoppa
Jimi Hendrix
Are You Experienced
Sau thành công của hai đĩa đơn đầu tiên ("Hey Joe" và "Purple Haze") trên bảng xếp hạng âm nhạc Liên hiệp Anh, the Experience bắt đầu tập hợp chất liệu để làm một đĩa LP thời lượng dài. Tại Luân Đôn, công đoạn thu âm khởi động tại De Lane Lea Studios, và sau đấy chuyển đến xưởng uy tín Olympic Studios. Album Are You Experienced có nhiều phòng cách âm nhạc đa dạng, trong đó có các bản nhạc blues như "Red House" và "Highway Chile", và ca khúc nhạc r&b "Remember". Trong album còn có nhạc phẩm thể nghiệm đề tài khoa học viễn tưởng "Third Stone from the Sun" và một bản nhạc hậu hiện đại của bài tiêu đề, mà nổi bật là kĩ thuật ghi ngược tiếng guitar và trống. "I Don't Live Today" là phương tiện để Hendrix thể hiện túc hứng hiệu ứng guitar feedback và "Fire" do tiếng trống của Mitchell cầm trịch.
Ra mắt tại Liên hiệp Anh vào ngày 12 tháng 5 năm 1967, Are You Experienced có 33 tuần trụ trên bảng xếp hạng, vươn đến vị trí cao nhất là hạng 2. Album chỉ bị mất ngôi đầu bảng vào tay Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band của the Beatles. Ngày 4 tháng 6 năm 1967, Hendrix khai mạc một show tại Nhà hát Saville tại Luân Đôn với màn thể hiện bài tiêu đề trích từ Sgt. Pepper, được phát hành chỉ ba hôm trước. Nhà quản lý Brian Epstein của Beatles là chủ nhân Nhà hát Saville lúc bấy giờ, cả George Harrison và Paul McCartney đều có mặt thưởng thức màn biểu diễn. McCartney miêu tả về khoảnh khắc ấy: "Những tấm màn vén lên và anh ấy bước ra sân khấu chơi bài 'Sgt. Pepper'. Đó là một lời khen khá tuyệt trong sách của bất kì ai. Tôi xem khoảnh khắc ấy là một trong những vinh dự lớn nhất sự nghiệp của mình." Với Reprise Records là đơn vị phát hành ở Mỹ vào ngày 23 tháng 8, Are You Experienced giành hạng 5 trên bảng xếp hạng Billboard 200.
Năm 1989, Noe Goldwasser (cây viết sáng lập của tạp chí Guitar World) miêu tả Are You Experienced là "album làm khuynh đảo thế giới ... làm nó thay đổi mãi mãi". Năm 2005, Rolling Stone ví đĩa LP đạt cú đúp bạch kim của Hendrix là "màn ra mắt lịch sử", và ấn phẩm xếp Are You Experienced là album xuất sắc thứ 15 mọi thời đại, nhấn mạnh rằng nam nghệ sĩ đã "khai thác tiếng rít của âm ly" và miêu tả lối chơi guitar của ông là "khêu gợi ... tự thân lối chơi ấy đã là lịch sử rồi".
Monterey Pop Festival
Mặc dù thịnh hành ở châu Âu lúc bấy giờ, song đĩa đơn đầu tiên của the Experience ở Mỹ là "Hey Joe" lại không thể lọt vào bảng xếp hạng Billboard Hot 100 lúc phát hành đĩa vào ngày 1 tháng 5 năm 1967. Vận may của nhóm tốt lên khi McCartney giới thiệu họ tới các nhà tổ chức của nhạc hội Monterey Pop Festival. Anh quả quyết rằng sự kiện sẽ không trọn vẹn nếu thiếu Hendrix, ví bạn của mình là "con át chủ bài tuyệt đối trên đàn guitar". McCartney nhận lời gia nhập ban tổ chức với điều kiện là để the Experience biểu diễn tại nhạc hội vào giữa tháng 6.
"Khi Jimi Hendrix châm lửa đốt cây guitar của mình tại Monterey Pop Festival 1967, anh ấy đã tạo ra một trong những khoảnh khắc hoàn hảo nhất của nhạc rock. Đứng ở hàng đầu của buổi hòa nhạc là một cậu nhóc 17 tuổi tên Ed Caraeff. Trước đó Caraeff chưa từng thấy Hendrix hay nghe nhạc của anh, song cậu mang chiếc máy ảnh bên mình và chỉ còn một tấm sót lại trong cuộn phim của cậu. Khi Hendrix đốt cây guitar, Caraeff đã chụp tấm ảnh cuối. Nó sẽ trở thành một trong những tấm hình nổi tiếng nhất của rock and roll."
Hygrochroma hyalopuncta
Hygrochroma hyalopuncta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Jimi Hendrix
Monterey Pop Festival
Caraeff đứng trên một chiếc ghế cạnh rìa sân khấu và chụp 4 tấm ảnh đơn sắc hình Hendrix đốt cây guitar. Caraeff đứng đủ gần ngọn lửa để dùng được máy ảnh bảo vệ mặt mình khỏi sức nóng. Sau này Rolling Stone phục chế có màu cho bức ảnh, ghép nó với những tấm hình khác chụp tại nhạc hội trước khi sử dụng một cảnh trên bìa tạp chí năm 1987. Theo lời tác giả Gail Buckland, khung hình cuối là "Hendrix quỳ gối trước cây guitar đang bốc cháy, giờ tay lên, là một trong những tấm ảnh nổi tiếng của nhạc rock". Cây viết kiêm nhà sử học âm nhạc Matthew C. Whitaker ghi rằng "Màn đốt guitar của Hendrix trở thành một hình ảnh biểu tượng trong lịch sử nhạc rock, rồi giúp anh được người hâm mộ trong nước chú ý trở lại". Báo Los Angeles Times quả quyết rằng, cho đến lúc rời sân khấu, Hendrix "lên cấp từ tin đồn thành huyền thoại". Cây bút John McDermott viết rằng "Hendrix làm cho khán giả ở Monterey sửng sốt và không tin nổi vào những gì họ vừa nghe và thấy". Theo Hendrix chia sẻ: "Tôi muốn phá hủy cây guitar của mình ở cuối bài hát giống như một sự hi sinh. Bạn hi sinh những thứ mà bạn yêu quý. Tôi yêu cây guitar của mình." Màn biểu diễn được D. A. Pennebaker ghi hình và nằm trong cuốn phim tài liệu hòa nhạc Monterey Pop, giúp cho Hendrix trở nên nổi tiếng với công chúng Mỹ.
Hygrochroma hyalopuncta
Liên kết ngoài
Thể loại:Hygrochroma
Jimi Hendrix
Monterey Pop Festival
Sau nhạc hội, the Experience giành suất dự 5 buổi hòa nhạc tại tụ điểm Fillmore của Bill Graham cùng với Big Brother and the Holding Company và Jefferson Airplane. The Experience vượt mặt Jefferson Airplane trong hai đêm diễn đàu tiên, rồi thay thế chính nhóm này đứng đầu cát-sê vào ngày thứ năm. Sau màn giới thiệu thành công ở Bờ Tây (trong đó có một buổi hòa nhạc ngoài trời miễn phí tại Công viên Cổng Vàng và một buổi hòa nhạc tại hộp đêm Whisky a Go Go), the Experience giành vé diễn khai mạc cho chuyến lưu diễn đầu tiên của the Monkees ở Mỹ. The Monkees đề nghị Hendrix làm nghệ sĩ hỗ trợ bởi họ là người hâm mộ, nhưng khán giả trẻ của nhóm lại ghét the Experience rồi rời tour diễn sau 6 show. Sau này Chandler kể rằng ông đã thiết kế tour diễn để quảng bá danh tiếng cho Hendrix.
Axis: Bold as Love
Album thứ hai của Experience mang tên Axis: Bold as Love mở đầu với bài "EXP" sử dụng kĩ thuật feedback bằng hóa âm hoặc microphone theo kiểu vừa mới mẻ vừa sáng tạo về mặt thời trang. Nhạc phẩm còn giới thiệu hiệu ứng âm lập thể thử nghiệm, trong đó âm thanh bắt nguồn từ cây guitar của Hendrix thông qua hình ảnh âm lập thể, xoay vòng quanh thính giả. Tác phẩm phản ánh niềm thích thú ngày một lớn dần của ông với khoa học viễn tưởng và không gian ngoài thiên thể. Ông sáng tác bài tiêu đề và bài cuối của album quanh hai phiên khúc và hai điệp khúc, trong hai bản nhạc ông lồng ghép cảm xúc với cá tính, so sánh chúng với màu sắc. Đoạn coda của bài hát có sử dụng bản ghi nhạc đầu tiên bằng âm lập thể phaser. Shadwick miêu tả ca khúc "có thể là tác phẩm đầy tham vọng nhất trong Axis, những câu hát ẩn dụ ngông cuồng cho thấy sự tự tin đang phát triển" trong lối sáng tác của Hendrix. Lối chơi guitar của ông xuyên suốt bài hát được ghi dấu bằng các hợp âm rải và chuyển động đối âm, với các hợp âm một phần do tremolo chọn lọc đem đến nền móng âm nhạc cho điệp khúc, mà đỉnh cao là thứ mà chuyên gia âm nhạc Andy Aledort miêu tả: "đơn giản là một trong khúc solo bằng guitar điện hay nhất từng chơi". Bản nhạc mờ dần tiếng hai dây đàn bass vang lên cùng lúc ở nốt thứ 32 do tremolo chọn lọc.
Lịch phát hành dự kiến của Axis gần như bị hoãn khi Hendrix làm mất tệp đĩa hậu kỳ ghi mặt 1 của đĩa LP, ông để quên cho nó ở ghế sau của một chiếc taxi ở Luân Đôn. Với hạn chót dần đến, Hendrix, Chandler và kĩ thuật viên Eddie Kramer đã tái phối gần hết đĩa mặt 1 trong một buổi ghi nháp xuyên đêm duy nhất, nhưng chúng không thể đáp ứng chất lượng của đĩa mix "If 6 Was 9" bị thất lạc. Redding nắm một tệp đĩa ghi bản mix này, tệp đĩa phải được một chiếc bàn là ủi lại vì đã bị nhàu. Trong các phiên khúc, Hendrix nhân đôi giọng hát bằng một câu đàn guitar chơi thấp hơn một quãng tám so với giọng của ông. Hendrix thể hiện sự thất vọng việc tái phối album quá nhanh, và thấy rằng bản nhạc có thể đã tốt hơn nếu họ có thêm thời gian.
Axis sử dụng bìa đĩa phiêu diêu miêu tả Hendrix và the Experience hóa thân làm hình đại diện của thần Vishnu, kết hợp một bức họa vẽ họ của Roger Law với một bức ảnh chân dung của Karl Ferris. Sau đấy bức họa được vẽ đè lên bản sao của một tấm áp phích tôn giáo sản xuất hàng loạt. Hendrix cho biết bìa đĩa (làm Track bỏ ra 5.000 đô la Mỹ cho chi phí sản xuất) sẽ phù hợp hơn nếu nó ghi dấu ấn di sản của người Mỹ da đỏ. ông phát biểu: "Bạn hiểu nhầm rồi... Tôi không phải kiểu người da đỏ như thế." Track phát hành album tại Liên hiệp Anh vào ngày 1 tháng 12 năm 1967 (giành được hạng cao nhất là hạng 5), trụ 16 tuần trên bảng xếp hạng. Tháng 2 năm 1968, Axis: Bold as Love vươn lên hạng 3 ở Mỹ.
Trong khi cây viết kiêm nhà báo Richie Unterberger miêu tả Axis là album kém ấn tượng nhất của Experience, theo tác giả Peter Doggett, đĩa nhạc "báo trước một nét tinh tế mới trong tác phẩm của Hendrix". Mitchell nhận xét: "Axis là lần đầu tiên người ta thấy rõ rằng Jimi làm việc khá tốt khi đứng đằng sau bàn trộn âm, cũng như lối chơi và có một vài ý tưởng tích cực về cách mà ông muốn thu nhạc. Đó có thể lả khởi đầu của bất kỳ xung đột tiềm ẩn nào giữa ông và Chas trong phòng thu."
Electric Ladyland
Công đoạn thu âm cho album phòng thu thứ 3 và cuối cùng của Experience Electric Ladyland khởi động sớm vào ngày 20 tháng 12 năm 1967 tại Olympic Studios. Nhiều ca khúc đã được thai nghén; tuy nhiên vào tháng 4 năm 1968, the Experience cùng với Chandler (nhà sản xuất) và các kĩ thuật viên Eddie Kramer và Gary Kellgren đã chuyển các buổi ghi nháp tới phòng thu mới khai trương Record Plant Studios ở New York. Khi những buổi ghi nháp diễn ra, Chandler ngày càng trở nên thất vọng với chủ nghĩa hoàn hảo của Hendrix cũng như yêu cầu tập nhạc liên tục của nam nghệ sĩ. Hendrix còn cho phép nhiều bè bạn và khách mời tới tham dự cùng họ ở phòng thu, góp phần tạo nên một môi trường làm việc lộn xộn và chật chội trong phòng điêu khiển và làm Chandler cắt đứt quan hệ làm việc chuyên nghiệp với Hendrix. Sau này Redding hồi tưởng: "Có tới hàng tá người trong phòng thu; bạn chẳng thể nhúc nhích nổi. Đó là một bữa tiệc chứ không phải buổi thu nháp." Redding (từng lập ban nhạc riêng vào giữa năm 1968 mang tên Fat Mattress) thấy rằng ngày càng khó khăn để đáp ứng đầy đủ các cam kết với the Experience, vì thế Hendrix đã chơi nhiều đoạn bass trong Electric Ladyland. Bìa album ghi rằng nó được "sản xuất và đạo diễn bởi Jimi Hendrix".
Trong khâu ghi nháp Electric Ladyland, Hendrix bắt đầu thử nghiệm những kết hợp khác nhau giữa các nhạc sĩ, trong đó gồm Jack Casady và Traffic's của Jefferson Airplane, Steve Winwood (từng lần lượt chơi bass và organ trong bản nhạc blues chậm dài 15 phút, "Voodoo Chile". Trong khâu sản xuất của album, Hendrix thể hiện ngẫu hứng trong buổi chơi nhạc giao lưu với B.B. King, Al Kooper và Elvin Bishop. Electric Ladyland được phát hành vào ngày 25 tháng 10, và đến giữa tháng 11 album đoạt ngôi quán quân tại Mỹ, chiếm vị trí đầu bảng trong hai tuần. Đĩa LP kép vừa là xuất phẩm thành công nhất về mặt thương mại, vừa là album quán quân duy nhất của Hendrix. Nhạc phẩm vươn lên hạng 6 (vị trí cao nhất giành được) tại Liên hiệp Anh và trụ 12 tuần trên bảng xếp hạng. Trong Electric Ladyland có màn Hendrix cover ca khúc "All Along the Watchtower" của Bob Dylan – trở thành đĩa đơn bán chạy nhất và là bài hit duy nhất của Hendrix lọt top 40 ở Mỹ (vị trí cao nhất giành được là hạng 20); đĩa đơn còn đoạt vị trí thứ 5 tại Liên hiệp Anh. "Burning of the Midnight Lamp" (ca khúc đầu tiên nam nghệ sĩ sử dụng bàn đạp wah-wah) được cho vào album. Lúc đầu ca khúc được phát hành làm đĩa đơn thứ 4 của ông tại Liên hiệp Anh vào tháng 8 năm 1967 và giành vị trí số 18 trên bảng xếp hạng.
Năm 1989, Noe Goldwasser (cây viết sáng lập của Guitar World) miêu tả Electric Ladyland là "tuyệt phẩm của Hendrix". Theo lời tác giả Michael Heatley, "hầu hết các nhà phê bình nhất trí" rằng album là "tác phẩm hiện thực hóa tham vọng sâu sắc của Jimi một cách trọn vẹn nhất" Năm 2004, cây bút Peter Doggett viết: "Với một thiên tài thể nghiệm thuần túy, giai điệu tinh tường, tầm nhìn chủ đề và phần hòa tấu xuất chúng, Electric Ladyland vẫn là một ứng viên hàng đầu cho danh hiệu album nhạc rock vĩ đại nhất." Doggett miêu tả đĩa LP là "màn trình diễn kỹ nghệ âm nhạc mà chưa nhạc sĩ rock nào vượt qua được."
The Experience tan rã
alt=A color photograph of two adjacent buildings, the one on the left is white and the on the right is dark brown.|Tòa nhà màu trắng (trái) là căn nhà số 23 [[Phố Brook; tòa nhà nằm bên phải là Bảo tàng Nhà Handel.|left|thumb|upright]] Tháng 1 năm 1969, sau khi vắng mặt hơn 6 tháng, Hendrix nhanh chóng chuyển về trú tại căn hộ nằm ở Phố Brook của cô bạn gái Kathy Etchingham, nằm kế bên là Bảo tàng Nhà Handel ngày nay ở khu West End của Luân Đôn. Sau một buổi biểu diễn bài "Voodoo Child" trên show Happening for Lulu của BBC vào tháng 1 năm 1969, ban nhạc đã dừng biểu diễn giữa chừng lúc đang thử chơi bài hit đầu tiên "Hey Joe" rồi sau đấy thể hiện một bản hòa tấu của "Sunshine of Your Love", nhằm tri ân tới ban nhạc Cream vừa giải tán lúc ấy, cho đến khi các nhà sản xuất ép ca khúc kết thúc sớm. Bởi màn trình diễn nằm ngoài kế hoạch làm cản trở lịch lên sóng của Lulu, Hendrix được thông báo rằng ông sẽ không bao giờ công tác trên BBC một lần nào nữa. Trong thời gian này, the Experience đi lưu diễn ở Scandinavia, Đức và có hai buổi diễn cuối tại Pháp. Ngày 18 và 24 tháng 2, họ chơi tại các đêm nhạc cháy vé ở Nhà hát Royal Albert Hall của Luân Đôn, cũng là lần cuối đội hình trình diễn ở Châu Âu.
Màn biểu diễn cuối của đội hình Experience đầu tiên được tổ chức vào ngày 29 tháng 6 năm 1969, tại nhạc hội Denver Pop Festival của Barry Fey; sự kiện này kéo dài 3 ngày tại Sân vận động Mile High của Denver, mà dấu ấn là sự can thiệp của cảnh sát bằng việc sử dụng hơi cay để kiểm soát khán giả. Ban nhạc trốn khỏi tụ điểm trong gang tấc trên lưng chiếc xe tải chở thuê, một phần bị người hâm mộ leo lên đầu xe và đè lên. Trước show, một nhà báo chọc tức Redding bằng câu hỏi tại sao anh lại ở đó; kế đó tay phóng viên thông báo với Redding rằng cách đây hai tuần, Hendrix thông báo anh đã bị thay thế bằng Billy Cox. Ngày hôm sau, Redding bỏ the Experience và quay về Luân Đôn. Anh thông báo rằng mình đã rời ban nhạc và định theo đuổi sự nghiệp solo, đổ lỗi cho kế hoạch mở rộng nhóm của Hendrix mà không cho phép can dự, cho rằng đó là nguyên do chính làm anh rời đi. Sau này Redding bộc bạch: "Mitch và tôi giao du cùng nhau nhiều, nhưng chúng tôi là người Anh. Nếu chúng tôi đi ra ngoài, Jimi sẽ ở trong phòng mình. Nhưng những cảm giác tồi tệ xuất phát từ chúng tôi — ba người đi du hành quá nhiều, quá mỏi mệt và chơi quá nhiều thuốc lắc ... Tôi thích Hendrix. [Nhưng] tôi không ưa Mitchell."
Woodstock
Tính đến năm 1969, Hendrix là nhạc sĩ rock có thu nhập cao nhất thế giới. Vào tháng 8, ông diễn chính tại nhạc hội Woodstock Music and Art Fair – nơi tụ hợp nhiều ban nhạc nổi tiếng nhất thời bấy giờ. Để chuẩn bị cho buổi hòa nhạc, ông tuyển mộ nghệ sĩ rhythm guitar Larry Lee cùng hai nhạc công chơi trống conga Juma Sultan và Jerry Velez. Ban nhạc tập luyện trong chưa đầy hai tuần trước buổi biểu diễn, và theo lời Mitchell, họ chưa bao giờ kết nối nhau về mặt âm nhạc. Trước khi đặt chân đến nơi trình diễn, Hendrix nghe tin rằng số lượng khán giả đã tăng lên chóng mặt, làm cho nam nghệ sĩ lo lắng bởi ông không thích biểu diễn trước những đám đông lớn. Ông là nhân vật quan trọng của sự kiện, và dẫu cho ông nhận thù lao diễn ít hơn đáng kể so với phí thông thường của mình, Hendrix vẫn là nghệ sĩ trình diễn có cát-sê cao nhất tại nhạc hội.
Hendrix quyết định chuyển suất diễn từ giữa đêm Thứ Bảy sang sáng Thứ Hai, tức lúc bế mạc show. Ban nhạc lên sân khấu vào khoảng 8 giờ sáng, tính đến lúc đó thì Hendrix đã thức trắng hơn ba ngày. Lượng khán giả trước đó ước tính đạt đỉnh là 400.000 người, giờ giảm xuống 30.000–40.000 người, nhiều người trong số họ đã đợi để có cơ hội nhìn lướt qua Hendrix trước khi rời đi trong tiết mục của ông. MC của nhạc hội, Chip Monck giới thiệu nhóm nhạc là "the Jimi Hendrix Experience", nhưng Hendrix giải thích: "Chúng tôi quyết định thay đổi toàn bộ và gọi nhóm là 'Gypsy Sun and Rainbows'. Nói gọn thì chỉ là 'Band of Gypsys' thôi."
Buổi diễn của Hendrix có một màn cover bản quốc ca Hoa Kỳ "The Star-Spangled Banner" với nhiều feedback, distortion và sustain nhằm mô phỏng lại những âm thanh mà tên lửa và bom đạn tạo ra. Những chuyên gia chính trị đương thời miêu tả màn trình diễn của ông như một tuyên bố chống lại Chiến tranh Việt Nam. 3 tuần sau, Hendrix phát biểu: "Chúng ta đều là người Mỹ ... giống như câu 'Go America!' [Hãy tiến lên nước Mỹ]... Chúng tôi chơi nhạc theo bầu không khí ở nước Mỹ ngày nay. Không khí hơi bị tĩnh đó." bản cover do lối chơi guitar làm chủ đạo của ông không chỉ được lưu danh bất hủ trong bộ phim tài liệu năm 1970 Woodstock, mà còn trở thành một phần của hệ tư tưởng thời đại ở thập niên 60. Nhà phê bình nhạc pop Al Aronowitz của tờ New York Post nhận định: "Đó là khoảnh khắc phấn khích nhất của Woodstock, và có lẽ là khoảnh khắc vĩ đại nhất của thập niên 60." Những hình ảnh chụp lại buổi diễn cho thấy Hendrix mặc chiếc áo vét da màu trắng đính cườm xanh và quấn trên đầu chiếc khăn màu đỏ tua, diện chiếc quần jean màu xanh được xem là những tấm hình biểu tưởng ghi lại khoảnh khắc định nghĩa thời đại. Ông thể hiện bài "Hey Joe" trong phần encore, khép lại nhạc hội kéo dài 31⁄2-ngày. Sau khi rời sân khấu, ông khuỵu xuống vì kiệt sức. Năm 2011, các biên tập viên của Guitar World vinh danh màn trình diễn bài "The Star-Spangled Banner" của Hendrix là màn trình diễn xuất sắc nhất mọi thời đại.
Chuyến lưu diễn châu Âu
Khi chặng lưu diễn của Cry of Love tour ở châu Âu bắt đầu, Hendrix ao ước có một phòng thu và hướng sáng tạo mới, đồng thời không háo hức hoàn thành cam kết. Ngày 2 tháng 9 năm 1970, ông bỏ một buổi biểu diễn tại Aarhus sau khi thể hiện ba ca khúc, ông phát biểu: "Tôi đã chết từ lâu rồi". 4 ngày sau, ông có lần diễn hòa nhạc cuối cùng tại Nhạc hội Đảo Fehmarn ở Đức. Ông bị các cổ động viên la ó và giễu nhại nhằm phản ứng hành động hủy một show của Hendrix dự kiến diễn ra vào cuối chương trình của đêm trước do cơn mưa nặng hạt và nguy cơ bị giật điện. Ngay sau khi hết nhạc hội, Hendrix, Mitchell và Cox trở về Luân Đôn.
3 ngày sau buổi biểu diễn, Cox (mắc chứng hoang tưởng trầm trọng sau khi dùng thuốc LSD hoặc vô tình uống nó) đã bỏ chuyến lưu diễn và đến ở cùng cha mẹ tại Pennsylvania. Sau ít ngày Hendrix đặt chân đến Anh, ông đã trò chuyện với Chas Chandler, Alan Douglas và những người khác về việc chia tay quản lý Michael Jeffery. Ngày 16 tháng 9, Hendrix biểu diễn trước khán giả lần cuối trong một buổi chơi nhạc ngẫu hứng không chính thức tại câu lạc bộ Ronnie Scott's Jazz Club ở Soho với Eric Burdon và ban nhạc mới nhất của anh mang tên War. Họ bắt đầu thể hiện một số ít các bài hit gần đây, và sau một khoảng thời gian tạm dưỡng, Hendrix cùng họ diễn các bài "Mother Earth" và "Tobacco Road". Màn thể hiện sầu muộn của ông thật bất thường; ông lặng lẽ chơi guitar đệm và kìm nén những màn đóng kịch mà khán giả mong chờ từ ông. Chưa đầy 48 tiếng sau thì ông tắt thở.
Qua đời, khám nghiệm tử thi và chôn cất
thumb|right|upright|alt=A color photograph of a white, multi-story building.|Khách sạn Samarkand, nơi Hendrix sống những giờ phút cuối đời. Chi tiết về ngày cuối đời và cái chết của Hendrix vẫn đang gây tranh cãi. Ông dành phần lớn ngày 17 tháng 9 năm 1970 ở cùng bạn gái Monika Dannemann tại Luân Đôn, cô cũng là nhân chứng duy nhất chứng kiến những giờ phút cuối đời của nam nghệ sĩ. Dannemann cho biết cô đã chuẩn bị bữa ăn cho cặp đôi tại căn hộ của mình ở Khách sạn Samarkand vào khoảng 11 giờ tối, lúc mà họ cùng uống chung một chai rượu. Cô chở ông đến nhà của một người quen vào khoảng 1 giờ 45 phút sáng, Hendrix trú tại đây trong khoảng 1 giờ trước được bạn gái đón đi và họ trở về căn hộ của cô lúc 3 giờ sáng. Cô kể rằng họ đã trò chuyện cho đến khoảng 7 giờ sáng, rồi cả hai cùng đi ngủ. Dannemann thức giấc lúc 11 giờ sáng và thấy Hendrix thoi thóp thở song bất tỉnh và không phản ứng gì. Cô liền gọi cấp cứu vào lúc 11 giờ 18 phút sáng, và 9 phút sau thì xe cứu thương tới nơi. Khi ấy các nhân viên y tế đã chuyển Hendrix tới Bệnh viện St Mary Abbot, nơi Bác sĩ John Bannister thông báo ông đã từ trần vào 12 giờ 45 phút chiều, ngày 18 tháng 9.
Nhân viên điều tra Gavin Thurston đã yêu cầu một cuộc khám nghiệm tử thi do Giáo sư Robert Donald Teare (một nhà giám định pháp y) tiến hành vào ngày 21 tháng 9. Thurston hoàn tất cuộc điều tra vào ngày 28 tháng 9 và kết luận rằng Hendrix đã tự hút chất nôn của mình và qua đời vì ngạt khí trong lúc say thuốc barbiturat. Do cho rằng "không đủ bằng chứng cho vụ án", ông đã tuyên án không nói rõ thủ phạm. Sau này Dannemann tiết lộ rằng Hendrix đã uống tới 9 viên thuốc ngủ Vesparax được kê cho cô, tức gấp 18 lần liều lượng khuyến cáo.
Desmond Henley là người ướp xác thi thể của Hendrix được chở bằng máy bay tới Seattle vào ngày 29 tháng 9. Gia đình và bạn bè của Hendrix đã tổ chức buổi lễ tại Nhà thờ Dunlap Baptist tại khu Rainier Valley của Seattle vào Thứ Năm, ngày 1 tháng 10; thi thể ông được chôn cất tại Nghĩa trang Greenwood gần Renton, nơi đặt mộ của mẹ ông. Gia đình và bạn bè đã đi trên 24 chiếc xe limousine, ngoài ra hơn 200 người tới dự lễ tang, trong đó có Mitch Mitchell, Noel Redding, Miles Davis, John Hammond và Johnny Winter.
Danh sách đĩa nhạc
The Jimi Hendrix Experience
Liên kết ngoài
Thể loại:Người đoạt giải Grammy Thành tựu trọn đời Thể loại:Sinh năm 1942 Thể loại:Mất năm 1970 Thể loại:Nhà sản xuất thu âm Mỹ Thể loại:Ca sĩ Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Người Mỹ gốc Ireland Thể loại:Ca sĩ nhạc rock Mỹ Thể loại:Người viết bài hát nhạc rock Mỹ Thể loại:Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll Thể loại:Nhà soạn nhạc thế kỷ 20 Thể loại:Nam ca sĩ tự sáng tác Mỹ Thể loại:Ca sĩ rock Mỹ gốc Phi Thể loại:Nghệ sĩ guitar người Mỹ gốc Phi Thể loại:Nam ca sĩ người Mỹ gốc Phi Thể loại:Nghệ sĩ guitar chính Thể loại:Người viết bài hát từ tiểu bang Washington Thể loại:Lính Lục quân Hoa Kỳ Thể loại:Nghệ sĩ của Capitol Records
Ampedus gyojya
Ampedus gyojya là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 2004.
Calochortus
Calochortus là một chi thực vật có hoa trong họ Liliaceae.
Ampedus gyojya
Tham khảo
Thể loại:Ampedus
Calochortus
Liên kết ngoài
Thể loại:Calochortus Thể loại:Chi thực vật Thể loại:Thực vật Bắc Mỹ Thể loại:Vườn cây Bắc Mỹ
Balachaur
Balachaur là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Nawanshahr thuộc bang Punjab, Ấn Độ.
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Balachaur có dân số 18.106 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Balachaur có tỷ lệ 68% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Balachaur, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Punjab
Dendropsophus padreluna
Dendropsophus padreluna là một loài ếch thuộc họ Nhái bén. Đây là loài đặc hữu của Colombia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, đầm lầy, đầm nước ngọt có nước theo mùa, vùng đồng cỏ, vườn nông thôn và ao.
Togacantha nordviei
Togacantha nordviei là một loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Togacantha. Togacantha nordviei được Embrik Strand miêu tả năm 1913.
Tham khảo
Thể loại:Togacantha
Agrostocrinum scabrum
Agrostocrinum scabrum là một loài thực vật có hoa trong họ Thích diệp thụ. Loài này được (R.Br.) Baill. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1893.
Liên kết ngoài
Thể loại:Agrostocrinum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1893
Cymaenes
Cymaenes là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.
Tham khảo
Thể loại:Moncini
Ruellia praeclara
Ruellia praeclara là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được Standl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1929.
Chú thích
Thể loại:Ruellia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1929
Nolito
Manuel Agudo Durán (sinh 15 tháng 10 năm 1986), được biết nhiều với cái tên Nolito, là cầu thủ bóng đá người Tây Ban Nha thi đấu cho câu lạc bộ Celta Vigo ở vị trí tiền đạo.
Nolito chỉ ghi được 6 bàn sau 30 lần ra sân cho Man City. Dù thi đấu nỗ lực nhưng chân sút 30 tuổi vẫn không làm quen được với môi trường bóng đá Anh và quyết định hồi hương.
Nolito đặt bút ký vào bản hợp đồng 3 năm và có giá trị 8 triệu bảng với Sevilla.
Santa Luzia do Norte
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang Alagoas
Nolito
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1986 Thể loại:Tiền đạo bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Barcelona Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Manchester City F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Benfica Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Tây Ban Nha Thể loại:Cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha Thể loại:Người từ Sanlúcar de Barrameda Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bồ Đào Nha Thể loại:Cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha ở nước ngoài
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Sevilla FC
Cantharis pallidithorax
Tham khảo
Thể loại:Cantharis
Pseudognaphalium antennarioides
Pseudognaphalium antennarioides là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (DC.) Anderb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Rau khúc giả Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1991
Trụ dưới lá mầm
nhỏ|Sơ đồ hạt giống liễu Scouler (Salix scouleriana), cho biết vị trí của hypocotyl. Trụ dưới lá mầm (hypocotyl, viết tắt của "hypocotyledonous stem", có nghĩa là "bên dưới lá mầm") là thân của một hạt giống nảy mầm, được tìm thấy bên dưới lá mầm (lá của hạt mầm) và bên trên rễ mầm (rễ).
Thực vật hai lá mầm
Khi phôi thực vật phát triển khi nảy mầm, nó sẽ phát ra một chồi gọi là rễ mầm trở thành gốc chính, và sau đó xâm nhập vào đất. Sau khi xuất hiện của rễ mầm, trụ dưới lá mầm nổi lên và nhấc đầu phát triển (thường bao gồm cả vỏ hạt) trên mặt đất, mang lá phôi (gọi là lá mầm) và chồi mầm phát triển thành lá thật đầu tiên. Trụ dưới là mầm là cơ quan mở rộng chính của cây non và phát triển thành thân.
Thực vật một lá mầm
Sự phát triển ban đầu của một hạt giống một lá mầm như ngũ cốc và các loại cỏ khác có phần khác nhau. Một cấu trúc được gọi là lá bao mầm, về cơ bản là một phần của lá mầm, bảo vệ thân non và mận khi sự phát triển đẩy chúng lên trên đất. Một phần lóng sơ khởi - một phần của cây non nằm giữa hạt (vẫn còn bị chôn vùi) và chồi mầm kéo dài chồi lên bề mặt đất, nơi rễ phụ phát triển từ ngay bên dưới mận. Rễ chính từ rễ mầm sau đó có thể không phát triển thêm. Lóng sơ khởi được coi là một phần trụ dưới lá mầm và một phần lá mầm (xem hạt giống).
Không phải tất cả các thực vật một lá mầm phát triển như các loại cỏ. Hành tây phát triển theo cách tương tự như trình tự đầu tiên được mô tả ở trên, vỏ hạt và nội nhũ (dự trữ thức ăn dự trữ) kéo lên khi lá mầm kéo dài. Sau đó, chiếc lá thật đầu tiên mọc lên từ nút giữa thân và lá mầm giống như vỏ bọc, phá vỡ lá mầm để mọc qua nó.
Cơ quan lưu trữ
Ở một số thực vật, trụ dưới lá mầm trở nên to ra như một cơ quan lưu trữ. Ví dụ bao gồm cyclamen, gloxinia và celeriac. Ở cyclamen, cơ quan lưu trữ này được gọi là củ.
Xét nghiệm kéo dài trụ dưới lá mầm
Một trong những thử nghiệm được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực quang sinh học là nghiên cứu về ảnh hưởng của sự thay đổi số lượng và chất lượng ánh sáng đến độ giãn dài của trụ dưới lá mầm. Nó thường được sử dụng để nghiên cứu các tác động thúc đẩy tăng trưởng so với tăng trưởng của việc áp dụng các hoocmon thực vật như ethylene. Trong điều kiện ánh sáng bình thường, sự tăng trưởng của trụ dưới lá mầm được kiểm soát bởi một quá trình gọi là tạo hình quang, trong khi che bóng cho cây con gợi lên một phản ứng sao chép nhanh chóng điều chỉnh tiêu cực sự phát sinh tạo hình quang và dẫn đến tăng tốc độ tăng trưởng của trụ dưới lá mầm. Tỷ lệ này cao nhất khi thực vật được giữ trong bóng tối qua trung gian bởi một quá trình gọi là tạo hình bóng tối, tương phản với quá trình phát quang.
Tham khảo
Thể loại:Sinh sản thực vật Thể loại:Hình thái học thực vật Thể loại:Giải phẫu học thực vật
Nhơn Phú (xã)
Nhơn Phú là một xã thuộc huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long, Việt Nam.
Địa lý
Xã Nhơn Phú nằm ở trung tâm huyện Mang Thít, có vị trí địa lý:
Xã Nhơn Phú có diện tích 14,46 km², dân số năm 1999 là 8.783 người, mật độ dân số đạt 607 người/km².
Hành chính
Xã Nhơn Phú được chia thành 8 ấp: Phú Hòa, Phú Quới, Phú Thạnh A, Phú Thạnh B, Phú Thạnh C, Phú Thọ, Phú Thuậ̣n A, Phú Thuận B.
Lịch sử
Ngày 6 tháng 12 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Vĩnh Long ban hành Nghị quyết 228/NQ-HĐND về việc sáp nhập toàn bộ ấp Chợ vào ấp Phú Thạnh A.
Dasagodanahalli, Belur
Dasagodanahalli là một làng thuộc tehsil Belur, huyện Hassan, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Hassan (huyện)
Maghadena radama
Maghadena radama là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Maghadena
Byttneria pescapriifolia
Liên kết ngoài
Thể loại:Byttneria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1889
Coscinia hospitali
Coscinia hospitali là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Coscinia
Cardiocrinum
Cardiocrinum là một chi thực vật có hoa trong họ Liliaceae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi thực vật Thể loại:Thực vật châu Á
Ampedus habashanensis
Ampedus habashanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2006.
Tham khảo
Thể loại:Ampedus
Dendropsophus oliveirai
Dendropsophus oliveirai là một loài ếch thuộc họ Nhái bén. Đây là loài đặc hữu của Brasil. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xavan khô, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Dendropsophus Thể loại:Động vật đặc hữu Brasil
Trận Midway
Trận Midway là một trận hải chiến quan trọng trong thế chiến thứ hai tại chiến trường Thái Bình Dương, diễn ra ngày từ ngày 4 tháng 6 – 7 tháng 6 năm 1942. Hai bên tham chiến là hạm đội Nhật Bản và hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ với giao tranh giữa 4 tàu sân bay của Hạm đội Hàng không thứ Nhất và 3 tàu sân bay của Lực lượng tác chiến số 16 và 17. Chỉ một tháng sau trận chiến biển Coral quyết định, hải quân Hoa Kỳ đã đánh bại một cuộc tấn công nữa của Hải quân Nhật Bản tại đảo san hô Midway, đánh dấu bước ngoặt trong chiến tranh Thái Bình Dương (1937–1945). Về những hệ quả ngắn hạn và dài hạn mà nó đem lại, nó là một trong những trận chiến hải quân quan trọng nhất ở vùng Thái Bình Dương, và có lẽ trong cả Chiến tranh thế giới thứ hai.
Cuộc tấn công của Nhật vào Midway, cũng gồm một cuộc tấn công thứ hai nữa vào các cứ điểm tại quần đảo Aleut ở Alaska bởi một hạm đội nhỏ hơn, là một kế hoạch của Hải quân Đế quốc Nhật Bản để nhử hạm đội tàu sân bay Mỹ vào một cái bẫy, tiêu diệt một cách có hiệu quả hạm đội Thái Bình Dương Hoa Kỳ, và đảm bảo ưu thế hải quân của Nhật trên Thái Bình Dương ít nhất cho tới cuối năm 1943. Như vậy, việc chiếm Midway sẽ đẩy xa thêm vành đai bảo vệ ra khỏi hòn đảo Nhật Bản. Thành công của chiến dịch này được coi là bước chuẩn bị cho những chiến dịch kế tiếp ở Fiji và Samoa, cũng thúc đẩy chiến dịch đánh chiếm Hawaii. Nếu người Nhật thành công trong mục tiêu Midway, vùng phía đông bắc vành đai Thái Bình Dương sẽ là vùng không có nguy cơ đối với Hải quân Nhật Bản. Nhờ vậy, chiến dịch Midway, cũng như cuộc tấn công Trân Châu Cảng đã mở ra chiến tranh, không phải là một phần của chiến dịch chinh phục nước Mỹ mà là để chiếm lấy sức mạnh chiến lược ở Thái Bình Dương, để người Nhật có thể rảnh tay thành lập vùng bá chủ của họ, được gọi là khối Thịnh vượng chung Đại Đông Á. Trong những hoàn cảnh tốt nhất, họ hy vọng rằng người Mỹ sẽ bắt buộc phải tìm giải pháp đàm phán để chấm dứt Chiến tranh Thái Bình Dương.
Tuy nhiên, như những gì đã xảy ra, trận chiến là một thất bại nặng nề cho người Nhật. Với việc bẻ gãy cuộc tiến công của quân Nhật, Hoa Kỳ đã đạt được thắng lợi quan trọng cho cả cuộc chiến.
Hoàn cảnh chiến lược
Do những bất đồng đường lối giữa Lục quân Đế quốc (IJA) và Hải quân Đế quốc (IJN) cùng với những đấu đá nội bộ giữa Đại bản doanh Hải quân và hạm đội liên hợp của Đô đốc Yamamoto Isoroku, không có thêm chiến lược mới nào được xây dựng cho tới tháng 4 năm 1942. Đô đốc Yamamoto cuối cùng đã giành chiến thắng trong một cuộc đấu quan trường với lời đe dọa từ chức úp mở. Sau sự kiện này, kế hoạch cho khu vực Trung Thái Bình Dương của Yamamoto được thông qua. Mục tiêu chiến lược chủ yếu của Yamamoto là tiêu diệt lực lượng tàu sân bay Mỹ, thứ mà ông coi là mối đe dọa chính đối với toàn bộ chiến dịch Thái Bình Dương. Mối lo ngại của Yamamoto ngày càng gia tăng khi cuộc không kích Doolittle diễn ra vào ngày 18 tháng 4 năm 1942. Mười sáu máy bay ném bom B-25 Mitchell của Lực lượng Không quân Hoa Kỳ (USAAF), cất cánh từ USS Hornet, oanh tạc các mục tiêu ở Tokyo và một số thành phố khác của Nhật Bản. Cuộc không kích, dù không mang ý nghĩa quân sự đáng kể, nhưng lại là cú sốc lớn đối với người Nhật và phơi bày một lỗ hổng phòng thủ xung quanh các hòn đảo quê nhà của họ cũng như cho thấy lãnh thổ Nhật Bản mong manh như thế nào trước các máy bay ném bom của Hoa Kỳ.
Cuộc tấn công trên, cùng với nhiều đợt đánh nhanh rút gọn khác của các tàu sân bay Mỹ ở Thái Bình Dương, cho thấy chúng vẫn là một mối đe dọa mặc dù khó có nguy cơ leo thang chiến tranh toàn diện. Yamamoto lý luận rằng một cuộc không kích khác vào căn cứ hải quân chính của Hoa Kỳ tại Trân Châu Cảng sẽ khiến toàn bộ hạm đội Mỹ phải ra khơi chiến đấu, bao gồm cả các tàu sân bay. Tuy nhiên, khi xét tới sức mạnh không quân trên bộ của Mỹ ở quần đảo Hawaii, vốn đã được tăng cường kể từ sau cuộc tấn công vào ngày 7 tháng 12 năm ngoái, Yamoto đánh giá việc tấn công trực tiếp vào Trân Châu Cảng là quá rủi ro.
Thay vào đó, Yamamoto chọn Midway, một rạn san hô nhỏ ở cực tây bắc chuỗi đảo Hawaii, khoảng 1.300 dặm (1.100 hải lý; 2.100 km) từ Oahu. Vị trí địa lý này đồng nghĩa với việc Midway nằm ngoài tầm bắn hiệu quả của hầu hết các máy bay Mỹ đóng trên các hòn đảo chính ở Hawaii. Midway không quá quan trọng trong một kế hoạch lớn hơn phục vụ cho ý đồ của người Nhật, nhưng họ cảm thấy rằng người Mỹ sẽ coi Midway là một tiền đồn quan trọng của Trân Châu Cảng và do đó sẽ ra sức bảo vệ nơi này. Người Mỹ thực sự đánh giá Midway là một cứ điểm thiết yếu. Sau cuộc chiến, họ thành lập một căn cứ tàu ngầm ở Midway, cho phép các tàu ngầm từ Trân Châu Cảng có thể được tiếp nhiên liệu và tái cung cấp lương thực, mở rộng bán kính hoạt động của chúng thêm 1.200 dặm (1.900 km). Ngoài việc đóng vai trò như một căn cứ thủy phi cơ, các đường băng ở Midway còn là điểm tập kết tiền phương cho các cuộc tấn công vào đảo Wake của máy bay ném bom.
Bậc (địa tầng)
Một bậc hay một tầng động vật là đơn vị chia nhỏ của các lớp đá được sử dụng chủ yếu là các nhà cổ sinh vật học khi nghiên cứu về các hóa thạch hơn là các nhà địa chất khi nghiên cứu về các thành hệ đá. Thông thường, một tầng động vật sẽ bao gồm một hệ đá có chứa các loại hóa thạch tương tự nhau. Tại đây có một hoặc một số hóa thạch chỉ dẫn nói chung là phổ biến, dễ dàng nhận ra và chỉ giới hạn trong một hay nhiều nhất là vài tầng. Vì vậy, ví dụ như một nhà cổ sinh vật học Bắc Mỹ tìm thấy các mảnh vỡ của bọ ba thùy Olenellus thì ông ta có thể xác định được lớp đá chứa nó thuộc về tầng Waucoban trong khi các mảnh vỡ của bọ ba thùy ra đời muộn hơn, chẳng hạn như Elrathia thì có thể xác định tầng động vật đó là tầng Albertan. Tầng được hiểu theo ngữ cảnh này là thuật ngữ để định nghĩa một tập hợp các lớp đá. Nó có thể coi là giống như thuật ngữ kỳ khi định nghĩa một chu kỳ thời gian trong địa chất, mặc dù hai từ này thông thường hay được sử dụng theo kiểu hoán đổi được cho nhau trong các tài liệu khoa học không chính thức. Trong thang địa tầng, nó là đơn vị chia nhỏ của thống và nó lại có thể chia nhỏ thành một vài đới.
Trận Midway
Đế quốc Nhật Bản
Yamamoto cảm thấy sẽ cần phải có một chút trí trá để lôi kéo hạm đội Hoa Kỳ vào một tình thế nguy hiểm chết người. Vì vậy, Yamamoto quyết định phân tán các lực lượng, để tất cả (đặc biệt là các thiết giáp hạm của ông) nằm ngoài tầm mắt của người Mỹ trước trận đánh. Một điểm quan trọng là các thiết giáp hạm hỗ trợ và tàu tuần dương của Yamamoto sẽ phải theo sau lực lượng tàu sân bay của Phó đô đốc Chuichi Nagumo cách khoảng vài trăm dặm. Họ dự định có mặt và tiêu diệt bất cứ phần tử nào của hạm đội Hoa Kỳ đến phòng thủ ở Midway, một khi các tàu sân bay của Nagumo đã làm chúng suy yếu, đủ cho một trận đấu hỏa lực giữa ban ngày. Chiến thuật trên là một học thuyết được áp dụng trong hầu hết các lực lượng hải quân lớn đương thời.
Bậc (địa tầng)
Các tầng động vật có tầm quan trọng rất lớn trong thế kỷ 19 và nửa đầu thế kỷ 20 do chúng là công cụ chủ lực để xác định niên đại các lớp đá cho đến khi có sự phát triển mạnh hơn của các phương pháp địa chấn học và xác định niên đại bằng phóng xạ trong nửa sau thế kỷ 20. Các tầng động vật mang tính cục bộ. Chúng thông thường bao gồm nhiều tằng hệ chứa các loại đá khác nhau, được trầm lắng xuống trong các môi trường khác nhau ở cùng một khoảng thời gian. Trong những năm gần đây, các tương quan khu vực và toàn cầu của các lớp đá đã trở thành tương đối chắc chắn và vì thế ít có nhu cầu về việc dán nhãn động vật để cải tiến, hoàn thiện tuổi của các tằng hệ. Người ta có xu hướng sử dụng các tên niên đại châu Âu (ở mức độ ít hơn là các tên niên đại châu Á) cho cùng một tầng động vật/thời kỳ trên khắp thế giới mặc dù quần động vật trong các khu vực khác có thể có ít điểm chung với tầng động vật được định nghĩa ban đầu.
Trận Midway
Đế quốc Nhật Bản
Không may cho người Nhật, vì nhấn mạnh tới yếu tố bí mật và việc phân chia lực lượng của họ đồng nghĩa với việc không một lực lượng nào trong hạm đội của họ có thể giúp đỡ được nhau. Ví dụ, Nagumo không có được khả năng trinh sát từ các máy bay trinh sát do các tàu tuần dương và thiết giáp hạm, cũng như thiếu yểm trợ phòng không từ các tàu chiến thuộc các thê đội phía sau (gồm hai tàu sân bay hạng nhẹ, năm thiết giáp hạm, bốn tàu tuần dương hạng nặng và hai tàu tuần dương hạng nhẹ), và nó đã dẫn tới sự chôn vùi lực lượng tàu sân bay của Nagumo trong cuộc chiến.
Bậc (địa tầng)
Ghi chú
Thể loại:Địa thời học Thể loại:Địa tầng học Thể loại:Cổ địa lý học Thể loại:Cổ sinh học Thể loại:Khoa học Trái Đất Thể loại:Niên đại địa chất Thể loại:Địa chất lịch sử Thể loại:Đơn vị thời gian
Trận Midway
Đế quốc Nhật Bản
Kế hoạch của Yamamoto cũng xác nhận thông tin tình báo cho rằng chiếc USS Enterprise và USS Hornet, thuộc Lực lượng Đặc nhiệm 16 là những chiếc tàu duy nhất đang hoạt động thuộc các lực lượng Thái Bình Dương của Mỹ ở thời điểm đó. USS Lexington đã bị đánh chìm và USS Yorktown bị hư hỏng nặng (và họ tin rằng nó đã chìm) tại trận biển Coral chỉ một tháng trước, và người Nhật tin rằng chiếc USS Saratoga đang được sửa chữa ở bờ biển phía tây nước Mỹ sau khi bị trúng ngư lôi làm hư hại.
Lực lượng tấn công tàu sân bay của Nhật gồm 248 máy bay trên bốn tàu sân bay (60 trên Akagi, 74 trên Kaga, 57 trên Hiryū và 57 trên Sōryū), cộng với 16 máy bay trinh sát của các thiết giáp hạm và tàu tuần dương. Máy bay tấn công chủ lực của tàu sân bay Nhật Bản là máy bay ném bom bổ nhào Aichi D3A1 "Val" và máy bay ném ngư lôi Nakajima B5N2 "Kate". Máy bay tiêm kích trên tàu sân bay là chiếc Mitsubishi A6M "Zero" có vận tốc nhanh và rất cơ động. Các phi công Nhật nhìn chung được huấn luyện tốt và giàu kinh nghiệm chiến đấu hơn phi công Mỹ lúc đó.
Tuy chiếm ưu thế về chất lượng máy bay và phi công, nhưng Lực lượng tàu sân bay của Nhật lại ít hơn về số lượng máy bay (264 so với 360), và hạm đội Nhật có một số thiếu sót về phòng thủ: pháo phòng không của tàu chiến Nhật Bản và các hệ thống điều khiển hỏa lực liên quan có một số thiếu sót về thiết kế và cấu hình, làm hạn chế hiệu quả của chúng. Đội tuần tra không quân chiến đấu (CAP) của Nhật bao gồm quá ít máy bay tiêm kích, và hệ thống cảnh báo sớm của hạm đội Nhật là khá kém (các tàu chiến Nhật khi đó đều chưa được gắn radar). Các bộ liên lạc vô tuyến chất lượng kém của các máy bay tiêm kích Nhật cũng cản trở khả năng chỉ huy và kiểm soát hiệu quả của CAP. Các tàu chiến hộ tống của các tàu sân bay đã được triển khai như các tàu trinh sát ở vị trí xa, không phải là các tàu hộ tống phòng không chạy ở gần tàu sân bay, và chúng cũng không có nhiều pháo phòng không nên không thể phòng thủ hiệu quả khi tàu sân bay Nhật bị máy bay đối phương tấn công.
Hoa Kỳ
Ba tháng trước Trận Trân Châu Cảng, bộ phận trinh sát vô tuyến của Cơ quan Tình báo Hải quân Hoa Kỳ phát hiện người Nhật sử dụng một bộ mật mã mới, gọi là JN-25B. Tuy nhiên do tính chất cực kỳ phức tạp của JN-25B nên họ chưa giải được.
Trong tất cả những bản tin thu được, nhóm Station Hypo đặc biệt chú ý đến một điện văn được ký bởi Đô đốc Yamamoto Isoroku, cha đẻ của cuộc tập kích Trân Châu Cảng. Kết quả giải mã bản điện văn cho thấy Yamamoto Isoroku ra lệnh điều 4 tàu sân bay với 248 Máy bay, 2 Thiết giáp hạm, 15 Tàu khu trục cùng 16 thủy phi cơ đến một địa điểm được gọi là AF.
Khi bản điện văn gửi về Hạm đội Thái Bình Dương Hoa Kỳ, Đô đốc Chester W. Nimitz, Tổng tư lệnh cùng các tướng lĩnh trong Bộ Chiến tranh Mỹ ở Washington đều cùng suy luận rằng AF có thể là một mục tiêu tại phía nam Thái Bình Dương, chẳng hạn như đảo Port Moresby, quần đảo Nouvelle-Calédonie hay Fiji, thậm chí là quần đảo Hawaii hoặc Bờ Tây Hoa Kỳ.
Cũng có ý kiến cho rằng người Nhật đã biết phía Mỹ giải được bộ mật mã JN-25B nên họ tung hỏa mù nhằm đánh lạc hướng để thực hiện một đòn tấn công khác với mức độ ghê gớm hơn cuộc tập kích vào Trân Châu Cảng. Chưa hết, cấp trên của Đô đốc Nimitz, tại Washington là Đô đốc Ernest King, thông qua đơn vị mã thám OP-20-G của riêng mình, đã khẳng định AF là quần đảo Quần đảo Aleut.