cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Güray Vural
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1988 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ Thể loại:Cầu thủ bóng đá Eskişehirspor Thể loại:Cầu thủ bóng đá Denizlispor Thể loại:Cầu thủ bóng đá Akhisar Belediyespor Thể loại:Cầu thủ bóng đá Trabzonspor Thể loại:Cầu thủ bóng đá Kayserispor Thể loại:Cầu thủ bóng đá Süper Lig Thể loại:Người Afyonkarahisar Thể loại:Hậu vệ bóng đá
Ascalaphus placidus
Ascalaphus placidus là một loài côn trùng trong họ Ascalaphidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Gerstaecker miêu tả năm 1894.
Tham khảo
Thể loại:Ascalaphus
Themus gnatongensis
Themus gnatongensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Wittmer miêu tả khoa học năm 1981.
Tham khảo
Thể loại:Themus
Macromitrium eckendorffii
Macromitrium eckendorffii là một loài rêu trong họ Orthotrichaceae. Loài này được Thér. & P. de la Varde mô tả khoa học đầu tiên năm 1939.
Liên kết ngoài
Thể loại:Macromitrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1939
Megasema calcinia
Megasema calcinia là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Megasema
Caxamarca
Caxamarca là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae).
Loài
Chi Caxamarca gồm các loài:
Siliquastrum
Siliquastrum là một chi thực vật có hoa trong họ Đậu.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi thực vật
Siliquastrum
Idaea maronitaria
Idaea maronitaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
M
Kiernan Shipka
Kiernan Brennan Shipka (sinh ngày 10 tháng 11 năm 1999) là một nữ diễn viên người Mỹ nổi tiếng với vai Sally Draper trong loạt phim truyền hình AMC Mad Men và vai Sabrina Spellman trong loạt phim Netflix Chilling Adventures of Sabrina. Cô cũng xuất hiện với vai B. D. Hyman trong sê-ri phim của FX Feud: Bette và Joan và lồng tiếng cho Jinora trong The Legend of Korra.
Shipka cũng góp mặt trong rất nhiều bộ phim, như Carriers (2009), Những bông hoa trên tầng áp mái (2014), Hồn ma tháng 2 (2015), và Sinh tồn trong thinh lặng (2019).
Đầu đời
Shipka được sinh ra tại Chicago, Illinois, với cha là John Young Shipka, một nhà đầu tư bất động sản và Erin Ann Brennan. Shipka đã tham gia các lớp khiêu vũ từ năm lên 5 tuổi. Gia đình cô chuyển đến Los Angeles, California khi cô sáu tuổi để hỗ trợ sự nghiệp diễn xuất của mình.
Sự nghiệp
Sau một số vai diễn trên truyền hình nhỏ, vai chính đầu tiên của cô là Sally Draper, con gái của nhân vật chính Don Draper, trong bộ phim truyền hình 2007–2015 Mad Men. Cô đã giành được vai sau hai lần thử vai. Cô là một khách mời định kỳ cho ba mùa đầu tiên của chương trình, sau đó trở thành một loạt đều đặn trong mùa bốn.
Là một phần không thể thiếu của Mad Men, cô đã giành được giải Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by an Ensemble in a Drama Series vào năm 2008 và 2009.
Shipka đã nhận được lời khen ngợi cho màn trình diễn của cô trên Mad Men. Năm 2010, nhà phê bình người Mỹ gốc Hoa Austin, Dale Roe, đã gọi cô là ứng cử viên trong mơ của anh cho giải thưởng Primetime Emmy cho Nữ diễn viên khách mời xuất sắc trong một bộ phim truyền hình, viết: "Nữ diễn viên 10 tuổi này đã gây ảnh hưởng khi Sally Draper gặp rắc rối mùa trước. Có vẻ kỳ lạ là cô ấy chỉ được nâng cấp thành sê-ri thường xuyên. Nếu Mad Men sắp làm việc của Shipka phải vật lộn với cuộc hôn nhân tan vỡ của cha mẹ và bước vào thời kỳ hỗn loạn trong thập niên 1960 đầy biến động vẫn còn tuyệt vời như trong phần ba, đây là một lá phiếu ước điều đó có thể trở thành sự thật trong năm tới".
Digama marchalii
Digama marchalii là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở miền nam Ấn Độ và Myanmar.
Kiernan Shipka
Sự nghiệp
Năm 2014, Shipka được tạp chí Time bình chọn là một trong "25 thanh thiếu niên có ảnh hưởng nhất năm 2014". Cùng năm đó, IndieWire đã đưa cô vào danh sách "20 diễn viên dưới 20 tuổi đáng xem".
Shipka đóng vai chính trong Những bông hoa trên tầng áp mái (2014), và đóng vai chính (cùng với Emma Roberts) trong bộ phim kinh dị năm 2015 của Oz Perkins, The Blackcoat's Daughter.
Năm 2017, cô đóng vai B.D. Hyman, con gái của Bette Davis, trong loạt phim truyền hình FX Feud: Bette và Joan.
Vào tháng 1 năm 2018, đã có thông báo rằng Shipka sẽ đóng vai chính Sabrina Spellman trong loạt phim Chilling Adventures of Sabrina của Netflix dựa trên loạt truyện tranh cùng tên. Mùa đầu tiên được Netflix phát hành vào ngày 26 tháng 10 năm 2018.
Shipka cũng đóng vai chính trong một bộ phim hài lãng mạn về Giáng sinh năm 2019 của đạo diễn Luke Snellin, Let It Snow, dựa trên cuốn tiểu thuyết cùng tên. Quay phim chính bắt đầu vào tháng 2 năm 2019.
Shipka tiếp theo đóng vai một thiếu niên khiếm thính đối diện với Stanley Tucci trong bộ phim kinh dị The Silence của John R. Leonetti, dựa trên cuốn tiểu thuyết kinh dị năm 2015 cùng tên của Tim Lebbon. Netflix đã phát hành bộ phim vào ngày 10 tháng 4 năm 2019. Shipka đã học ngôn ngữ ký hiệu của Mỹ cho vai diễn này. Leonetti khen ngợi màn trình diễn của cô ấy nói rằng "Cô ấy diễn xuất cùng với Stanley Tucci, và tin tôi đi, cô ấy còn hơn cả việc tự mình giữ lấy. Nó đang say mê ngắm nhìn cô ấy."
Đời tư
Shipka bị ảnh hưởng bởi phong cách thời trang của Grace Kelly và Audrey Hepburn.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1999 Thể loại:Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21 Thể loại:Nữ diễn viên từ Chicago Thể loại:Nữ diễn viên thiếu nhi Mỹ Thể loại:Người mẫu nhí Hoa Kỳ Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Mỹ Thể loại:Nữ diễn viên lồng tiếng Mỹ Thể loại:Nhân vật còn sống
(96602) 1998 YF9
(96602) 1998 YF9 là một tiểu hành tinh nằm ở rìa ngoài của vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 23 tháng 12 năm 1998.
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1998 Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
La Pommeraye, Calvados
La Pommeraye là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.
Liên kết ngoài
Pommeraye,La
Trachyandra saltii
Trachyandra saltii là một loài thực vật có hoa trong họ Thích diệp thụ. Loài này được (Baker) Oberm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1962.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trachyandra Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1962
Benjamin Kuku
Benjamin Thomas Kuku (sinh ngày 8 tháng 3 năm 1995 ở Jos) là một cầu thủ bóng đá người Nigeria thi đấu ở vị trí tiền đạo cho Sepsi Sfântu Gheorghe.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1995 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nigeria Thể loại:Tiền đạo bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Liga I Thể loại:Cầu thủ bóng đá Liga II Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Zalău Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Academica Clinceni Thể loại:Cầu thủ bóng đá ASA 2013 Târgu Mureș Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Botoșani Thể loại:Cầu thủ bóng đá ACS Sepsi OSK Sfântu Gheorghe
Cardiophorus coxalis
Cardiophorus coxalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Blanchard miêu tả khoa học năm 1889.
Dolomiaea scabrida
Dolomiaea scabrida là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (C.Shih & S.Y.Jin) C.Shih mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Cardiophorus coxalis
Tham khảo
Thể loại:Cardiophorus
Dolomiaea scabrida
Liên kết ngoài
Thể loại:Dolomiaea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1986
Potentilla arenaria
Potentilla arenaria là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được Borkh. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Potentilla
Ixtapaluca
Ixtapaluca là một đô thị thuộc bang México, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 429033 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang México Thể loại:Hạt của bang México
Eachanur Kaval, Tiptur
Tham khảo
Thể loại:Tumkur (huyện)
Campodorus rubidus
Campodorus rubidus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Davina Bennett
Davina Bennett (sinh ngày 5 tháng 3 năm 1996) là một người mẫu và là một hoa hậu người Jamaica. Cô đã đăng quang ngôi vị cao nhất và giành được vương miện tại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Jamaica 2017. Cô đại diện cho Jamaica tại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2017, và được ký hợp đồng là gương mặt thương hiệu của nhãn hiệu Shea Moisture năm 2018, đại diện cho dòng sản phẩm Black Castor Oil của công ty.
Đầu đời
Bennett sinh ra ở thị trấn Mitchell, Clarendon thuộc Jamaica. Cô đang theo học chuyên ngành tiếp thị tại Đại học West Indies. Sau khi có được bằng Cử nhân, cô muốn sử dụng bằng cấp của mình để thúc đẩy công việc tiếp thị cũng như xây dựng thương hiệu thành công với tư cách là một doanh nhân.
Hoa hậu Hoàn vũ Jamaica 2017
Bennett đã đăng quang cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Jamaica 2017. Cô đã kế nhiệm danh hiệu hoa hậu của quán quân cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Jamaica 2016 - Isabel Dalley.
Hoa hậu Hoàn vũ 2017
Bennett đại diện cho Jamaica tại cuộc thi Miss Universe 2017, nơi cô được danh trao danh hiệu là Á hậu 2.
Trong vòng hỏi đáp đầu tiên, Bennett đã được người dẫn chương trình Steve Harvey hỏi:"Quấy rối tình dục luôn đi đầu trong các tiêu đề gần đây. Tại sao điều quan trọng là đàn ông và phụ nữ phải hợp tác để giải quyết vấn đề này?"Bennett đã trả lời: "'Quấy rối tình dục là một hình thức lạm dụng và không nên lạm dụng cho dù ở nơi làm việc hay trong xã hội. Tôi tin rằng đàn ông và phụ nữ nên đến với nhau và hợp tác cùng nhau để nhận thức rõ hơn, để bất cứ hành động nào xảy ra, chẳng hạn như quấy rối tình dục, nên được đưa vào luật pháp và nên được xử lý. Cảm ơn bạn.'" Trong vòng chung kết, Bennett đã được đặt câu hỏi -"Bạn tự hào nhất về phẩm chất nào và làm thế nào để bạn áp dụng điều đó vào thời gian làm Hoa hậu Hoàn vũ?"Bennett đã trả lời: "Đó là khuynh hướng và quyết tâm của tôi. Tôi có tham gia các hoạt động giúp đỡ người không có khả năng nghe, đó là một điều tuyệt vời đối với bất cứ người khuyết tật nào." Đáng chú ý, Bennett đã kết thúc với vị trí Á hậu 2 của Demi-Leigh Nel-Peters tại Nam Phi với tư cách là Hoa hậu Hoàn vũ 2017.
Tham khảo
<references group=""responsive="">
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1996
×Elyhordeum chatangense
Elyhordeum chatangense là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (Roshev.) Tzvelev mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.
Liên kết ngoài
Thể loại:×Elyhordeum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Fıstıklı, Armutlu
Fıstıklı là một xã thuộc huyện Armutlu, tỉnh Yalova, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 1.327 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Yalova Thể loại:Làng Thổ Nhĩ Kỳ theo tỉnh
Paton, Iowa
Paton là một thành phố thuộc quận Greene, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 236 người.
Dân số
Dân số qua các năm:
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Iowa Thể loại:Quận Greene, Iowa
Cuộc đua tình ái
Cuộc đua tình ái (tên gốc tiếng Hindi: इश्क़ में मरजावाँ, hay Ishq Mein Marjawan 2) là một phim truyền hình của Ấn Độ và là phần tiếp theo của Cô dâu thế tội do Yash A Patnaik sản xuất. Phim được các diễn viên Helly Shah, Vishal Vashishtha & Rrahul Sudhir đảm nhận. Phim được phát sóng lần đầu tiên trên Colors TV vào ngày 13/7/2020 và kết thúc vào ngày 13/3/2021. Sau đó chuyển sang phát trực tuyến kỹ thuật số trên Voot Select với một phim ngoại truyện mang tên Ishq Mein Marjawan 2: Naya Safar từ ngày 15 tháng 3 năm 2021. Tại Việt Nam phim được phát sóng độc quyền trên kênh TodayTV vào lúc 21:00 từ thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, bắt đầu từ ngày 13/7/2021 đến ngày 13/4/2022.
Quay phim
Vào ngày 24 tháng 9 năm 2020, quá trình quay phim bị tạm dừng vài ngày khi nhân vật chính Rrahul Sudhir có kết quả xét nghiệm dương tính với COVID-19. Nhưng sau đó báo cáo kết quả xét nghiệm âm tính và việc quay phim lại tiếp tục sau đó.
Phát hành
Teaser ra mắt phim đầu tiên được phát hành vào ngày 22 tháng 1 năm 2020, teaser thứ hai phát vào ngày 10 tháng 3 năm 2020. Teaser thứ hai tiết lộ rằng loạt phim sẽ được công chiếu vào ngày 30 tháng 3 năm 2020. Tuy nhiên, do đại dịch COVID-19, nó đã bị hoãn lại cho đến ngày 13 tháng 7 năm 2020.
Tham khảo
Thể loại:Chương trình truyền hình tiếng Hindi Thể loại:Phim truyền hình Ấn Độ ra mắt năm 2020
Phêrô Trang Kiến Kiên
Phêrô Trang Kiến Kiên (sinh 1930, tiếng Trung:莊建堅, tiếng Anh:Peter Zhuang Jian-jian) là một Giám mục của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông hiện là Giám mục chính tòa hợp pháp duy nhất của Giáo phận Sán Đầu, được Tòa Thánh công nhận, đối lập với giám mục do chính quyền Trung Quốc tấn phong Giuse Hoàng Bính Chương. Ngày 22 tháng 9 năm 2018, Tòa Thánh giải vạ cho Giám mục Hoàng, và đến ngày 12 tháng 12 thì công bố cho Giám mục Hoàng kế vị chính thức giám mục Trang tại Giáo phận Sán Đầu.
Tiểu sử
Giám mục Trang sinh năm 1930, thuộc địa phận Trung Quốc. Sau quá trình tu tập đầy gian lao vất vả, với lòng kiên trì, ngày 21 tháng 12 năm 1986, Phó tế Trang Kiến Kiên hội đủ yêu cầu được trao chức vụ Linh mục. Tòa Thánh bổ nhiệm linh mục Phêrô Trang Kiến Kiên làm Giám mục chính tòa Giáo phận Sán Đầu, ở tuổi 76, năm 2006, lễ tấn phong cho tân giám mục được diễn ra cách lặng lẽ. Giáo phận mà Tân giám mục kiêm nhiệm đã trống tòa từ năm 1997, sau cái chết của Giám mục "quốc doanh" Gioan Thái Thể Viễn. Vì được tấn phong cách bí mật, chính quyền Trung Quốc bác bỏ chức vị Tòa Thánh trao cho ông. Chính quyền bổ nhiệm Tân giám mục Giuse Quách Kim Tài vào vị trí của ông năm 2010.
Hai lần vào tháng 10 và tháng 12 năm 2017, Tòa Thánh đề nghị giám mục Trang về hưu, nhường chỗ cho giám mục bất hợp thức, đang bị vạ tuyệt thông là Giuse Hoàng Bính Chương.
Tham khảo
Thể loại:Giám mục Công giáo Trung Quốc
Phạm Liêm
Phạm Liêm (15 tháng 12 năm 1928 – 22 tháng 2 năm 2022) là một sĩ quan cao cấp của Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Thiếu tướng, nguyên Chủ nhiệm Chính trị Quân chủng Phòng không (nay là Quân chủng Phòng không – Không quân).
Cuộc đời
Phạm Liêm, bí danh Duy Thanh, sinh ngày 15 tháng 12 năm 1928 tại thôn Vũ Xá, xã An Đồng, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình. Ông tham gia cách mạng Việt Nam từ năm 1945 với vai trò Bí thư Thanh niên cứu quốc xã Hưng Nhượng (nay là xã An Đồng), huyện Phụ Dực (nay là huyện Quỳnh Phụ), tỉnh Thái Bình. Sau khi Cách mạng Tháng Tám kết thúc, ông trở thành trưởng Ban bình dân học vụ, Bí thư Thanh niên cứu quốc xã An Đồng. Đến tháng 4 năm 1946, ông đảm nhiệm Ủy viên thanh niên, Trưởng ban thiếu nhi huyện Phù Dực. Từ tháng 3 năm 1948 đến tháng 1 năm 1950, ông lần lượt được bổ nhiệm làm Phó bí thư rồi Bí thư Thanh niên cứu quốc huyện Phụ Dực.
Tháng 2 năm 1950, ông chính thức nhập ngũ và trở thành Chính trị viên phó huyện đội Phụ Dực cho đến đầu năm 1952. Sau 2 năm, ông được chọn làm Đại đội trưởng Đại đội 277, bộ đội địa phương tỉnh Thái Bình. Sau một thời gian giữ quyền Tiểu đòan phó Tiểu đoàn 62 bộ đội địa phương, ông chuyển lên làm Trợ lý Phòng Cán bộ Quân khu Tả Ngạn vào tháng 2 năm 1957. Tháng 11 năm 1960, ông bắt đầu theo học Trung cao Chính trị trong 3 năm. Sau khi kết thúc khóa học, ông được bổ nhiệm làm Phó Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn Pháo phòng không 230, 250 rồi Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn 250.
Từ tháng 9 năm 1965 đến tháng 5 năm 1968, Phạm Liêm lần lượt đảm nhiệm Phó chính ủy Trung đoàn Pháo phòng không 250 và Chính ủy Trung đoàn Pháo phòng không 224. Sau đó, ông tham gia Chiến dịch Đường 9 – Khe Sanh với vai trò Chính ủy Trung đoàn Pháo phòng không 241 thuộc Sư đoàn Phòng không 367. Sau khi chiến dịch kết thúc, ông được bổ nhiệm làm phó phòng rồi trưởng phòng Cán bộ của Cục Chính trị Quân chủng Phòng không – Không quân.
Năm 1975, ông đã tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh với vai trò Phó chính ủy Sư đoàn 367. Tháng 4 năm 1976, từ vị trí Chính ủy Sư đoàn 367, Phạm Liêm được bổ nhiệm làm Phó chủ nhiệm Chính trị Quân chủng Phòng không – Không quân. Đến năm 1977, Quân chủng Phòng không – Không quân được tách làm 2 bộ phận là Quân chủng Phòng không và Quân chủng Không quân, ông tiếp tục đảm nhiệm vai trò Phó chủ nghiệm Chính trị cho Quân chủng Phòng không cho đến tháng 7 năm 1979. Sau 1 năm được cử đi học tại Học viện Quân sự cao cấp, Phạm Liêm được thăng làm Chủ nhiệm Chính trị Quân chủng Phòng không.
Tháng 10 năm 1983, ông trở thành Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra Đảng ủy Quân chủng Phòng không và đảm nhiệm chức vụ này đến tháng 6 năm 1986. Sau đó, ông quay lại làm Phó chủ nhiệm Chính trị Quân chủng Phòng không 4 năm trước khi về hưu vào tháng 7 năm 1990. Ngày 22 tháng 2 năm 2022, ông qua đời tại nhà riêng ở Hà Nội, thọ 94 tuổi.
Đời tư
Vợ thiếu tướng Phạm Liêm là bà Nguyễn Thị Ngọt, người cùng xã An Đồng. Cả hai kết hôn vào năm 1946 và có với nhau 2 người con.
Tham khảo
Thể loại:Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong năm 1985 Thể loại:Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam đã mất Thể loại:Người Thái Bình Thể loại:Người Hà Nội Thể loại:Huân chương Quân công hạng Nhì Thể loại:Huân chương Chiến công hạng Ba Thể loại:Huân chương Chiến thắng hạng Ba Thể loại:Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Ba Thể loại:Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất Thể loại:Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất Thể loại:Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất
Themus gracilimimus
Themus gracilimimus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Wittmer miêu tả khoa học năm 1983.
Tham khảo
Thể loại:Themus
Trận Mariupol (2022)
Trận Mariupol hay Cuộc vây hãm Mariupol là một cuộc giao tranh quân sự đang diễn ra giữa Nga và Ukraina, bắt đầu vào ngày 24 tháng 2 năm 2022, trong chiến dịch quân sự đặc biệt 2022 của Nga, như một phần của cuộc tấn công miền Đông Ukraine. Nó kết thúc vào ngày 20 tháng 5 năm 2022, khi Nga tuyên bố các lực lượng Ukraina còn lại ở Mariupol đã đầu hàng sau khi họ được lệnh ngừng chiến đấu.
Thành phố Mariupol nằm trong Donetsk Oblast ở Ukraine và được Cộng hòa Nhân dân Donetsk ly khai do Nga hậu thuẫn tuyên bố chủ quyền. Các lực lượng Nga đã bao vây hoàn toàn thành phố vào ngày 2 tháng 3, sau đó họ dần dần giành được quyền kiểm soát thành phố. Hội Chữ thập đỏ mô tả tình hình là "ngày tận thế", và chính quyền Ukraine đã cáo buộc Nga gây ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn ở thành phố, với các quan chức thành phố báo cáo rằng khoảng 21.000 thường dân đã thiệt mạng. Các quan chức Ukraine cũng báo cáo rằng ít nhất 95% thành phố đã bị phá hủy trong cuộc giao tranh, phần lớn là do các cuộc bắn phá của Nga.
Từ 24.2 tới 28.2
Vào ngày 24 tháng 2, pháo binh Nga đã bắn phá thành phố, khiến 26 người được tường thuật bị thương. Sáng ngày 25 tháng 2 từ lãnh thổ do Cộng hòa Nhân dân Donetsk tự xưng kiểm soát ở phía đông, quân đội Nga tiến về phía Mariupol. Lực lượng này chạm trán với quân đội Ukraine gần làng Pavlopil. Theo Thị trưởng Mariupol, Vadym Boychenko các đơn vị Ukraina đã đánh bại quân đội Nga và 22 xe tăng Nga đã bị phá hủy trong chiến dịch này.
Hải quân Nga đã bắt đầu một cuộc đổ bộ lên bờ biển Azov cách Mariupol 70 km về phía tây vào tối ngày 25 tháng 2. Một quan chức quốc phòng Mỹ tuyên bố rằng Nga có khả năng triển khai hàng nghìn lính thủy đánh bộ từ bãi biển này.
Ngày 26 tháng 2, các đơn vị pháo binh Nga tiếp tục bắn phá Mariupol. Chính phủ Hy Lạp tuyên bố rằng 10 thường dân Hy Lạp đã thiệt mạng do các cuộc không kích của Nga tại Mariupol, trong đó 6 người thiệt mạng ở làng Sartana và 4 người bị giết ở làng Buhas.
Sáng ngày 27 tháng 2, Boychenko tuyên bố rằng một hàng dài xe tăng Nga đã nhanh chóng tiến về Mariupol từ phía Cộng hòa Nhân dân Donetsk tự xưng, nhưng cuộc tấn công này đã bị lực lượng Ukraine đẩy lui, với 6 lính Nga bị bắt.
Sau đó trong ngày 27 tháng 2, một bé gái 6 tuổi ở Mariupol đã thiệt mạng do pháo kích của Nga.
Trong suốt ngày 28 tháng 2, thành phố vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Ukraine, mặc dù bị quân đội Nga bao vây và pháo kích liên tục. [14] [15] [16] Sau đó, theo Đài Châu Âu Tự do / Radio Liberty, Thiếu tướng Nga Andrey Sukhovetsky đã bị giết bởi một tay súng bắn tỉa Ukraine gần Mariupol, nhưng các nguồn khác [cần giải thích] nói rằng ông đã bị giết trong cuộc tấn công Kyiv. [17] [18]
Trong suốt ngày 28 tháng 2, thành phố vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Ukraine, mặc dù bị quân đội Nga bao vây và pháo kích liên tục. Điện, gas và kết nối internet đến phần lớn các khu vực trong thành phố đã bị cắt đứt vào buổi tối. Sau đó, theo Đài Châu Âu Tự do / Radio Liberty, Thiếu tướng Nga Andrey Sukhovetsky đã bị giết bởi một tay súng bắn tỉa Ukraine gần Mariupol, nhưng các nguồn khác nói rằng ông đã bị giết trong cuộc tấn công Kyiv.
Bao vây Mariupol
thumb|Một chung cư bị hư hại trong trận pháo kích ở Mariupol, ngày 2 tháng 3 năm 2022
Từ 1.3 tới 7.3
Vào ngày 1 tháng 3, Denis Pushilin, người đứng đầu DPR (nước Cộng hòa Nhân dân Donetsk, thông báo rằng lực lượng DPR đã gần như hoàn toàn bao vây thành phố Volnovakha gần đó và họ sẽ sớm làm điều tương tự với Mariupol. Pháo binh Nga sau đó đã pháo kích vào Mariupol, khiến hơn 21 người bị thương.
Thành phố bị bao vây hoàn toàn vào ngày 2 tháng 3, sau đó cuộc bao vây lại được tăng cường. Các cuộc pháo kích của Nga đã giết chết một thiếu niên và làm bị thương hai thiếu niên khác đang chơi bóng bên ngoài. Boychenko thông báo thành phố đang bị mất nước và có thương vong lớn. Ông cũng cho biết các lực lượng Nga đang ngăn cản dân thường chạy ra bên ngoài. thumb|Nga pháo kích vào Mariupol, 3 Tháng 3 2022 thumb|Khói từ nhiều do bị Nga pháo kích vào Mariupol, 3 Tháng 3 2022 Cuối ngày 2 tháng 3, pháo binh Nga đã nhắm vào một khu dân cư dày đặc của Mariupol, bắn vào đó trong gần 15 giờ. Kết quả là khu phố đã bị hư hại nặng nề, Phó Thị trưởng Sergiy Orlov tường thuật là "ít nhất hàng trăm người đã chết".
Vào sáng ngày 3 tháng 3, thành phố lại bị quân đội Nga pháo kích. Eduard Basurin, phát ngôn viên của Dân quân DPR, chính thức kêu gọi các lực lượng Ukraine bị bao vây ở Mariupol đầu hàng hoặc sẽ bị nhắm đánh. Người phát ngôn của Bộ Quốc phòng Nga Igor Konashenkov tường thuật, lực lượng DPR đã thắt chặt vòng vây, và ba khu định cư gần đó đã bị chiếm giữ.
Ngày 5/3, Chính phủ Ukraine thông báo mong muốn sơ tán 200.000 thường dân khỏi Mariupol. Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế (ICRC) thông báo rằng họ sẽ đóng vai trò là người bảo lãnh cho một lệnh ngừng bắn mới để cho phép cuộc di tản này. Hội Chữ thập đỏ mô tả tình hình ở Mariupol là "cực kỳ thảm khốc". Sau ba ngày pháo kích, lệnh ngừng bắn được thông báo có hiệu lực từ 11 giờ đến 16 giờ. Thường dân bắt đầu di tản khỏi Mariupol dọc theo hành lang nhân đạo đến thành phố Zaporizhzhia. Khi họ tiến vào hành lang sơ tán, các lực lượng Nga tiếp tục pháo kích vào thành phố, buộc những người sơ tán phải quay trở lại. Các nhà chức trách Ukraine sau đó báo cáo rằng các lực lượng Nga đã không tuân theo lệnh ngừng bắn và tiếp tục tấn công thành phố. Các quan chức Nga cáo buộc các lực lượng Ukraine không cho phép người dân di tản về phía Nga. DPR báo cáo rằng chỉ có 17 thường dân đã được sơ tán khỏi Mariupol.
Vào ngày 6 tháng 3, Hội Chữ thập đỏ thông báo rằng nỗ lực thứ hai để sơ tán dân thường khỏi Mariupol đã thất bại một lần nữa. Anton Herashchenko, một quan chức Ukraina, cho biết nỗ lực thứ hai tại một hành lang nhân đạo cho người dân ở Mariupol đã kết thúc bằng một cuộc pháo kích của Nga. Hội Chữ thập đỏ báo cáo rằng có "những cảnh tượng thảm khốc về sự đau khổ của con người" ở Mariupol. Vào chớm trưa, Inna Sovsun, một thành viên quốc hội Ukraine, tuyên bố rằng đường ống dẫn nhiên liệu cung cấp cho Mariupol đã bị quân Nga làm hư hại, khiến hơn 700.000 người không có lò sưởi và cho rằng mọi người có thể chết cóng do nhiệt độ vào lúc đó thường giảm xuống dưới 0 °C (32 °F). Trận pháo kích cũng đánh trúng tháp phát sóng còn hoạt động cuối cùng của thành phố.
Vào ngày 7 tháng 3, Giám đốc Điều hành ICRC cho biết rằng các thỏa thuận về hành lang nhân đạo chỉ được thực hiện về nguyên tắc, không thỏa thuận chính xác để thực hiện, lộ trình cần có, thời gian và liệu hàng hóa có thể được đưa vào hay không. Nhóm ICRC nhận ra rằng một trong những con đường hành lang được đề xuất đã bị đặt mìn và ICRC đang tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán giữa các lực lượng Nga và Ukraine.
Từ 8.3 tới 9.3
Vào ngày 9 tháng 3, hãng tin AP cho biết rất nhiều thường dân và binh sĩ Ukraine đã được các công nhân thành phố chôn cất trong một ngôi mộ tập thể tại một trong những nghĩa trang của thành phố. Các cuộc pháo kích của Nga đã tấn công nghĩa trang vào ngày hôm trước, làm gián đoạn các cuộc chôn cất và làm hư hại một bức tường. Sau đó, một nỗ lực ngừng bắn khác đã thất bại sau khi Orlov báo cáo rằng binh sĩ Nga đã nổ súng vào các công nhân xây dựng và các điểm sơ tán. Orlov mô tả tình trạng thiếu hụt nguồn cung cấp của thành phố trầm trọng đến mức cư dân phải làm tan tuyết để lấy nước. Cuối ngày hôm đó, Hội đồng thành phố Mariupol đã ra thông báo rằng một cuộc không kích của Nga đã tấn công và phá hủy một nhà hộ sinh và bệnh viện nhi đồng. Các quan chức Ukraine tuyên bố rằng ba thường dân đã thiệt mạng và ít nhất 17 người bị thương.
Cùng ngày, các bức ảnh vệ tinh về Mariupol được chụp vào sáng ngày 9 tháng 3 được trang tin khoa học, Space.com, đưa tin cho thấy "thiệt hại lớn" đối với các căn hộ cao tầng, nhà dân, cửa hàng tạp hóa và các cơ sở hạ tầng dân sự khác, so sánh ảnh trước và ảnh sau. Công ty vận hành vệ tinh không gian và các camera của nó hoạt động cho U.S. cơ quan tình báo và quân đội Hoa Kỳ.
Từ 12.3 tới 19.3
Quân đội Ukraine thông báo ngày 12 tháng 3 rằng các lực lượng Nga đã chiếm được vùng ngoại ô phía đông của Mariupol. Sau đó, một đoàn xe gồm 82 người gốc Hy Lạp đã có thể rời thành phố qua hành lang nhân đạo.
Vào ngày 13 tháng 3, Boychenko tuyên bố rằng các lực lượng Nga đã ném bom thành phố ít nhất 22 lần trong 24 giờ trước đó, với hàng trăm quả bom, và nói thêm rằng nguồn dự trữ thực phẩm và nước cuối cùng trong thành phố đang bị cạn kiệt. Bộ Nội vụ Ukraina cho biết Lực lượng Vệ binh Quốc gia Ukraina đã làm hư hại một số xe bọc thép của Nga bằng các cuộc tấn công bằng đại bác trong ngày. İsmail Hacıoğlu, người đứng đầu Nhà thờ Hồi giáo Sultan Suleiman địa phương, tuyên bố rằng 86 công dân Thổ Nhĩ Kỳ trong thành phố đang chờ chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ sơ tán.
Hơn 160 xe ô tô đã có thể rời thành phố vào ngày 14 tháng 3 lúc 13 giờ địa phương, lần sơ tán đầu tiên được phép trong cuộc bao vây. Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố rằng 450 tấn viện trợ nhân đạo đã được đưa đến thành phố sau khi lực lượng Nga chiếm được vùng ngoại ô. Các quan chức quân đội Ukraina sau đó cho biết đã giết 150 binh sĩ Nga và phá hủy 10 xe cộ của Nga.
thumb|Thường dân tị nạn ở Mariupol, 12 tháng 3 năm 2022
Cùng ngày, Ramzan Kadyrov, người đứng đầu Chechnya, tuyên bố rằng binh lính Chechnya đang tham gia cuộc bao vây và đã tiến vào Mariupol một thời gian ngắn trước khi rút lui. Kadyrov cũng tuyên bố rằng Adam Delimkhanov, một đồng minh thân cận và là thành viên của Duma Quốc gia, là chỉ huy của lực lượng Chechnya ở Mariupol. Tang lễ cho Đại úy Alexey Glushchak của GRU được tổ chức tại Tyumen, và có thông tin tiết lộ rằng ông đã chết gần Mariupol, có thể là trong giai đoạn đầu của cuộc bao vây. Vào ngày 15 tháng 3, khoảng 4.000 xe cộ với khoảng 20.000 dân thường đã rời thành phố.
Quan chức chính phủ Ukraina Anton Herashchenko nói rằng Thiếu tướng Nga Oleg Mityaev, chỉ huy Sư đoàn 150 bộ binh cơ giới, đã thiệt mạng khi lực lượng Nga cố gắng xâm nhập vào thành phố. Nhà hát kịch khu vực Donetsk, nơi trú ẩn của hàng trăm thường dân, đã bị trúng bom của một chiếc máy bay của Nga vào ngày 16 tháng 3 và bị tàn phá. Pavlo Kyrylenko, thống đốc Donetsk Oblast, sau đó tuyên bố rằng các lực lượng Nga cũng đã nhắm vào bể bơi Neptune.
Vào ngày 18 tháng 3, lực lượng DPR cho biết họ đã chiếm được sân bay Mariupol từ các lực lượng Ukraina. Các cuộc đụng độ sau đó đã xảy ra ở trung tâm thành phố, theo ông thị trưởng và vào ngày 19 tháng 3, các lực lượng Nga và Ukraina bắt đầu giao tranh tại nhà máy thép Azovstal.
thumb|Binh sĩ Ukraina tấn công một xe tăng Nga ở Mariupol. thumb|Xe tăng Nga bị quân đội Ukraina phá hủy ở Mariupol.
Từ 20.3 tới 26.3
Ngày hôm sau, hội đồng thành phố Mariupol tuyên bố các lực lượng Nga đã lưu đày "vài nghìn" người đến các trại và các thành phố xa xôi ở Nga trong tuần qua. Cùng ngày, Nga phủ nhận rằng điều này đang xảy ra. Cũng trong ngày 20 tháng 3, một tòa nhà của trường nghệ thuật, nơi đã che chở cho khoảng 400 người, đã bị phá hủy trong một vụ đánh bom của Nga. Không có thông tin về thương vong ngay sau đó.
Lệnh đầu hàng, hạ vũ khí và sơ tán khỏi thành phố của Bộ Quốc phòng Nga đã được đưa ra vào ngày 20 tháng 3, yêu cầu phản hồi bằng văn bản trước 02:00 UTC ngày hôm sau. Tối hậu thư đã bị chính phủ Ukraina và thị trưởng Mariupol bác bỏ.
Vào ngày 21 tháng 3, một trong các chỉ huy tiểu đoàn Ukraina trong thành phố mô tả "cứ 10 phút lại có bom rơi".
thumb|Tòa nhà chung cư bị pháo kích ở Mariupol, ngày 23 tháng 3 năm 2022
Vào ngày 23 tháng 3, chính quyền địa phương, bao gồm cả thị trưởng, rời thành phố do tình hình ngày càng xấu đi. Ngày hôm sau, các lực lượng Nga tiến vào trung tâm Mariupol, chiếm giữ Nhà thờ Chính thống giáo của Đức Mẹ Thiên Chúa. Chính quyền thành phố cáo buộc rằng người Nga đang cố gắng làm mất tinh thần cư dân bằng cách công khai hô hào tuyên bố chiến thắng của Nga, bao gồm cả tuyên bố rằng Odessa đã bị chiếm.
Từ 27.3 tới 1.4
Vadym Boychenko cho biết vào ngày 27 tháng 3 rằng trong khi Mariupol vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Ukraina, các lực lượng Nga đã tiến sâu vào thành phố và người dân thành phố cần được "sơ tán hoàn toàn". Đến thời điểm này, các binh sĩ Ukraina đã hết lương thực và nước uống, và một nhà phân tích tin rằng các lực lượng Ukraina sẽ không thể chiến đấu trong một vài ngày tới. Tuy nhiên, các sĩ quan Ukraina từ chối di tản khỏi thành phố, vì họ không muốn bỏ mặc những binh lính và thường dân bị thương và chết của họ.
Vào ngày 28 tháng 3 Thị trưởng Vadym Boychenko cho biết "hôm nay chúng tôi đang nằm trong tay của những người chiếm đóng" trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình, và phát ngôn viên của văn phòng thị trưởng Mariupol thông báo rằng "gần 5.000 người" đã bị giết trong thành phố kể từ lúc cuộc bao vây bắt đầu. Chính phủ Ukraine ước tính rằng "từ 20.000 đến 30.000" cư dân Mariupol đã bị cưỡng bức đến các trại ở Nga dưới sự kiểm soát của quân đội Nga. Trong ngày, các lực lượng Nga đã chiếm giữ tòa nhà hành chính ở phía bắc quận Kalmiusky và trụ sở quân sự của Trung đoàn Azov. Ngoài ra, phát ngôn viên Nga Igor Konashenkov thông báo rằng các lực lượng Nga đã bắn hạ một chiếc Mil Mi-8 của Ukraina mà theo ông là đang hướng đến Mariupol để sơ tán các lãnh đạo của Trung đoàn Azov. Ngày hôm sau, các lực lượng Nga được cho là đã tách quân Ukraina trong thành phố thành hai và thậm chí có thể là ba nhóm.
Từ 2.4 tới 10.4
Vào ngày 2 tháng 4, các lực lượng Nga đã chiếm được tòa nhà SBU (cơ quan tình báo) ở trung tâm Mariupol, sau đó không có thêm báo cáo nào về giao tranh trong khu vực. Vào ngày 6 tháng 4, các quan chức Nga cho biết họ đã bắt được 267 lính thủy đánh bộ Ukraine từ Tiểu đoàn 503 của Lực lượng Hải quân Ukraina và vào ngày 7 tháng 4, DPR tuyên bố đã quét sạch lực lượng Ukraina ra khỏi trung tâm Mariupol. Trong khi đó, quân đội Nga bắt đầu cuộc tiến công từ phía tây nam vào ngày 1 tháng 4, để quân đội Ukraine kiểm soát một phần khu vực xung quanh cảng ở phía tây nam Mariupol vào ngày 7 tháng 4. Ngoài ra, vào ngày 7 tháng 4, lực lượng Nga đã chiếm được một cây cầu dẫn đến nhà máy thép Azovstal. Ngày hôm sau, quân đội Nga chiếm giữ được phần phía nam của cảng Mariupol.
Đến ngày 10 tháng 4, các lực lượng Nga đã chiếm được cảng đánh cá, chia cắt quân đội Ukraina trong cảng với quân đội trong nhà máy thép Azovstal thành hai nhóm, trong khi có thể có một nhóm thứ ba tập trung vào nhà máy thép Illich ở phía bắc. Ngày hôm sau, lực lượng DPR tuyên bố đã chiếm được 80% Mariupol. Các lực lượng địa phương của Ukraina dự kiến ​​thành phố sẽ sớm thất thủ vì họ sắp hết đạn dược, và các nhà phân tích tại Viện Nghiên cứu Chiến tranh tin rằng Mariupol sẽ thất thủ trong vòng một tuần.
Từ 11.4 tới 18.4
Vào ngày 11 tháng 4, truyền thông Nga đưa tin rằng 160 quân nhân Ukraine thuộc Lữ đoàn thủy quân lục chiến biệt lập 36 đã bị bắt cùng với trang bị của họ.
Trong đêm giữa ngày 11 và ngày 12 tháng 4, Đại tá Volodymyr Baranyuk dẫn đầu Lữ đoàn thủy quân lục chiến biệt lập 36 trong nỗ lực thoát khỏi vòng vây của Nga tại nhà máy thép Illich ở phía bắc. Sau khi bị phát hiện, họ đã chia thành các nhóm nhỏ hơn, với một số người trong số họ điều hành để liên kết với các chiến sĩ của Trung đoàn Azov tại nhà máy Azovstal ở phía đông nam. Khoảng 30 lính thủy quân lục chiến đã bị bắt trong nỗ lực vượt vòng vây. Số phận của Đại tá Baranyuk ban đầu vẫn chưa được biết. Tuy nhiên, sau đó, DPR báo cáo rằng họ đã xác định được thi thể của Baranyuk sau khi lực lượng đặc biệt của họ chặn đường đột phá của Ukraina. Vào ngày 12 tháng 4, Aiden Aslin, một người Anh chiến đấu với Thủy quân lục chiến Ukraina báo cáo rằng đơn vị của anh ta sẽ đầu hàng vì họ đã hết đạn dược, thực phẩm và các nguồn cung cấp khác. Sau đó, vào buổi tối, Nga tuyên bố rằng 1.026 lính của Lữ đoàn thủy quân lục chiến biệt lập 36 đã đầu hàng tại nhà máy thép Illich, bao gồm 162 sĩ quan. , Theo Nga, các tù nhân bao gồm 400 chiến binh bị thương. Sau đó, Nga cho biết họ đã bắt thêm 134 quân nhân Ukraina, nâng tổng số tù nhân lên 1.160 người. Viện Nghiên cứu Chiến tranh coi tuyên bố đầu hàng hàng loạt của Nga là "có thể là sai", nhưng tạp chí trực tuyến Novynarnia của Ukraina trích dẫn lời một binh sĩ Ukraina, người nói rằng một số lượng lớn lính thủy đánh bộ, bao gồm cả bị thương, vẫn ở lại tại khu nhà máy Illich đã bị bắt.
Vào ngày 13 tháng 4, các lực lượng Nga đã chiếm được nhà máy Illich, giảm số lượng các nhóm đối kháng ở Mariupol xuống còn hai. Chỉ huy Trung đoàn Azov chỉ trích những người lính đã đầu hàng, trong khi khen ngợi những người đã cố gắng liên kết với đơn vị của họ. Đồng thời, vào ngày 13 tháng 4, Nga tuyên bố đã kiểm soát hoàn toàn cảng thương mại Mariupol, được xác nhận ba ngày sau đó.
Một tờ báo Ukraine dẫn lời chuyên gia quân sự Ukraine Oleg Zhdanov cho rằng đến thời điểm này, Lữ đoàn Bộ binh Hải quân cận vệ 810 của Nga ban đầu được gửi từ Feodosia ở Crimea đã bị tổn thất cực kỳ nặng nề trong cuộc bao vây, đến mức bị "tiêu diệt hai lần".
Vào ngày 15 tháng 4, một chỉ huy quân đội Ukraina kêu gọi gởi quân tiếp viện đến để "phá vỡ vòng vây" của Mariupol. Ông cũng cho rằng "tình hình rất nguy cấp và giao tranh ác liệt" nhưng việc gửi quân tiếp viện và phá vòng vây "có thể làm được và phải tiến hành càng sớm càng tốt". Cùng ngày, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Ukraine Oleksandr Motuzianyk cho biết Nga bắt đầu sử dụng máy bay ném bom tầm xa Tu-22M3 để tấn công các mục tiêu ở Mariupol. Nhà máy thép Azovstal, trung tâm của một trong những ổ kháng chiến còn lại, được bảo vệ tốt và được mô tả như một "pháo đài trong thành phố", vì nhà máy thép là một khu phức hợp khổng lồ khiến việc xác định vị trí của lực lượng Ukraina trở nên khó khăn và có các xưởng rất khó bị phá hủy từ trên không. Ngoài ra, khu phức hợp còn chứa một hệ thống đường hầm dưới lòng đất, điều này sẽ khiến việc giải phóng toàn bộ khu phức hợp trở nên khó khăn. Trong ngày, các lực lượng Nga đã chiếm được căn cứ của Lữ đoàn Tác chiến số 12 của Lực lượng Vệ binh Quốc gia Ukraina ở phía tây Mariupol.
Vào ngày 16 tháng 4, quân đội DPR đã chiếm giữ một đồn cảnh sát gần bãi biển Mariupol và các lực lượng Nga được xác nhận là đã chiếm giữ Trung tâm Kiểm soát Giao thông Tàu thuyền tại cảng. Vài ngày sau khi cảng bị chiếm, vào ngày 20 tháng 4, một sĩ quan Thủy quân lục chiến Ukraina tuyên bố lực lượng Thủy quân lục chiến và Azov từ nhà máy Azovstal đã tiến hành một hoạt động di tản khoảng 500 thành viên của lực lượng biên phòng Ukraina và Vệ binh Quốc gia khỏi cảng, khi họ sắp hết đạn dược. Theo sĩ quan này, lực lượng Ukraina từ hầm Azovstal đã đột phá đến cảng và cung cấp hỏa lực yểm trợ, để 500 binh sĩ bị bao vây rút lui về nhà máy Azovstal. Sau đó, Nga tuyên bố đã chiếm được tất cả các khu vực đô thị của thành phố, đồng thời tuyên bố rằng lực lượng Ukraina chỉ còn lại tại Nhà máy thép Azovstal. Tuy nhiên, giao tranh được cho là vẫn tiếp tục gần đường Flotskaya ở phía tây Quận Primorsky.
Vào ngày 18 tháng 4, người ta ước tính rằng 95% thành phố đã bị phá hủy trong cuộc giao tranh. Binh sĩ Ukraina phớt lờ tối hậu thư đầu hàng của Nga, quyết chiến đấu đến cùng. Nga đe dọa sẽ "tiêu diệt" những người tiếp tục cầm súng. Một chuyên gia quân sự ước tính rằng vẫn có thể có từ 500 đến 800 binh sĩ Ukraina đang ẩn núp trong thành phố, trong khi các quan chức Nga ước tính rằng khoảng 2.500 binh sĩ Ukraina và 400 tình nguyện viên nước ngoài đang cầm cự tại nhà máy Azovstal.
Từ 20.4 tới 28.4
thumb|Nhà máy thép Azovstal năm 2014. Vào ngày 20 tháng 4, các lực lượng của Nga và DPR đã đạt được những bước tiến nhỏ ở vùng ngoại ô của nhà máy Azovstal.
Vào ngày 21 tháng 4, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ra lệnh cho quân đội Nga không được xông vào nhà máy thép Azovstal mà thay vào đó là phong tỏa nó cho đến khi lực lượng Ukraine ở đó hết nguồn cung cấp. Ông cũng tường thuật rằng "Việc hoàn thành công việc chiến đấu để giải phóng Mariupol là một thành công", trong khi một quan chức Ukraina bác bỏ bình luận của Putin, nói rằng việc Nga lựa chọn thực hiện phong tỏa đối với việc xông vào nhà máy thép có nghĩa là Nga đã thừa nhận rằng họ không thể chiếm được Mariupol. Tướng Sir Richard Barrons, cựu Tư lệnh Bộ Chỉ huy Lực lượng Liên hợp của Vương quốc Anh, đánh giá rằng trận chiến giành nhà máy không còn "thực sự phù hợp" đối với việc kiểm soát thành phố và các con đường của nó, vì Nga và Crimea hiện đã được kết nối. Theo ý kiến ​​của ông, việc đánh bại các lực lượng Ukraina tại nhà máy sẽ "thực sự khó khăn" đối với quân đội Nga mà không phải trả một "chi phí to lớn cho cả hai bên". Bất chấp việc phong tỏa theo lệnh, các lực lượng Nga vẫn tiến vào trong vòng 20 mét (66 ft) từ một số vị trí của Ukraina.
Vào ngày 22 tháng 4, Quận Primorsky phía tây được cho là đã bị quân Nga quét sạch, không còn báo cáo về giao tranh, tất cả các lực lượng Ukraine còn lại bị bao vây trong Nhà máy thép Azovstal.
Vào ngày 23 tháng 4, theo Ukraina, các cuộc không kích và một cuộc tấn công trên bộ rõ ràng được đưa ra nhắm vào các công trình thép Azovstal. Một cố vấn của Tổng thống Ukraina cho biết: "Kẻ thù đang cố gắng bóp nghẹt sự kháng cự cuối cùng của những người bảo vệ Mariupol trong khu vực Azovstal". Tuy nhiên, điều này không thể được xác nhận một cách độc lập. Giám đốc an ninh Ukraina Oleksiy Danilov tuyên bố rằng vào ban đêm, một máy bay trực thăng đã tiếp tế cho Azovstal. Cùng ngày, có thông tin cho rằng Nga đang triển khai lại các lực lượng từ Mariupol tới các mặt trận khác ở miền Đông Ukraine, trong đó Nga được cho là tái triển khai 12 đơn vị từ Mariupol. Vào ngày hôm sau, các lực lượng Nga tiếp tục ném bom vào các vị trí của Ukraina trong Nhà máy thép Azovstal, với các báo cáo rằng lực lượng Nga có thể đang lên kế hoạch cho một cuộc tấn công mới vào cơ sở này.
Từ 30.4 tới 7.5
Vào ngày 30 tháng 4, Liên hợp quốc và Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế bắt đầu thực hiện sơ tán thông qua hành lang nhân đạo. Hành lang này được thực hiện sau chuyến công du của Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres đến Moscow vào tuần trước, nơi ông đích thân làm môi giới cho một thỏa thuận về hành lang nhân đạo. Vào ngày 30 tháng 4, 20 thường dân đã rời khỏi nhà máy thép Azovstal, trong khi truyền thông Nga cho rằng con số 25. Các cuộc đàm phán đang được tiến hành để cố gắng giải thoát cho 1.000 dân thường còn lại. Ít nhất hai trong số những người vợ của các thành viên của Trung đoàn Azov, đã kêu gọi đồng thời sơ tán khoảng 2.000 chiến sĩ sẽ bị bỏ lại sau cuộc sơ tán thường dân, làm nổi bật mối lo ngại về việc người Nga đối xử với tù nhân chiến tranh và sự thiếu thốn về y tế và thực phẩm.
Vào ngày 2 tháng 5, khoảng 100 thường dân được tường thuật là đã được sơ tán. Máy bay Nga, theo Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ, đã sử dụng bom không được điều khiển tại Mariupol. Các lực lượng bộ binh của Nga cũng được cho là đang rút khỏi thành phố, có thể để củng cố các vị trí của họ ở Donbas, nơi Nga đang thực hiện một cuộc tấn công quy mô lớn. Theo một quan chức DOD của Hoa Kỳ: "Phần lớn những nỗ lực xung quanh Mariupol đối với người Nga hiện đang nằm trong phạm vi của các cuộc không kích".
Vào ngày 3 tháng 5, lực lượng Nga tại Mariupol bắt đầu lại các cuộc tấn công vào Azovstal. Ngày hôm sau, có tường thuật là người Nga đã xông vào khu vực nhà máy.
Vào ngày 4 tháng 5, chính trị gia Ukraina David Arakhamia cho biết: "Các nỗ lực tấn công nhà máy tiếp tục sang ngày thứ hai. Quân đội Nga đã có mặt trong khu vực nhà máy Azovstal,"
Vào ngày 5 tháng 5, khoảng 300 thường dân đã được phép rời đi do Nga mở hành lang nhân đạo. Các hành lang này sẽ hoạt động từ 8 giờ sáng đến 6 giờ tối. Các lực lượng Ukraine đổ lỗi cho thành công của Nga là do một thợ điện đã cung cấp cho lực lượng Nga thông tin về mạng lưới đường hầm dưới lòng đất, tuyên bố: “Hôm qua, người Nga đã bắt đầu xông vào các đường hầm này, sử dụng thông tin họ nhận được từ kẻ phản bội.”
Vào ngày 5 tháng 5, The Telegraph đưa tin rằng Nga đã tăng cường ném bom các boongke của nhà máy thép bằng cách sử dụng bom nhiệt áp để tăng sức tàn phá của hỏa lực đã triển khai đối với những binh sĩ Ukraina còn lại đã mất hoàn toàn liên lạc với chính phủ Kyiv; trong lần liên lạc cuối cùng của mình, Zelenskyy đã ủy quyền cho chỉ huy của nhà máy thép bị đánh bại đầu hàng khi cần thiết trước sức ép của các cuộc tấn công ngày càng tăng của Nga.
Vào ngày 6 tháng 5, tổng cộng khoảng 500 thường dân đã được sơ tán theo thông tin của Liên Hợp Quốc. Trung đoàn Azov báo cáo một chiến sĩ thiệt mạng và sáu người bị thương trong khi giúp sơ tán thường dân.
Vào ngày 7 tháng 5, chính phủ Ukraina thông báo rằng tất cả phụ nữ, trẻ em và người già còn lại ở trong nhà máy thép Azovstal đã được sơ tán.
Những người lính bị bao vây và nhiều thường dân khác được phát hiện
Vào ngày 8 tháng 5, chỉ huy của lữ đoàn bộ binh biển 36, Serhiy Volinski, đã yêu cầu “một đấng tối cao nào đó hãy tìm ra cách giải cứu cho chúng tôi”. Đối với điều kiện hiện tại của họ, “Cảm giác như tôi đã bị đưa vào trong một chương trình thực tế địa ngục, trong đó những người lính của chúng tôi chiến đấu vì mạng sống của mình và cả thế giới xem tập phim thú vị này. Đau đớn, thống khổ, đói khát, khốn khổ, nước mắt, sợ hãi, chết chóc. Tất cả đều là thật. " Tổng thống Zelenskyy hứa “chúng tôi đang tiến hành sơ tán quân đội của mình”.
Vào ngày 9 tháng 5, Cộng hòa Nhân dân Donetsk tổ chức lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng ở Mariupol. Lãnh đạo của Cộng hòa, Denis Pushilin đã tham gia sự kiện này.
Viện nghiên cứu chiến tranh lưu ý rằng, Nga không tân công vào ngày ngày 12 tháng 5, nhưng cho biết, các lực lượng Nga có lẽ đã kiểm soát được đường cao tốc M14 vào ngày hôm sau.
Sơ tán cuối cùng
Vào ngày 16 tháng 5, Bộ Tổng tham mưu Ukraina tuyên bố rằng, quân đồn trú Mariupol đã hoàn thành nhiệm vụ chiến đấu của mình và những cuộc sơ tán khỏi nhà máy thép Azovstal đã bắt đầu. Quân đội nói rằng 264 binh lính, 53 người trong số họ "bị thương nặng", đã bị xe buýt đưa đến các khu vực do lực lượng Nga kiểm soát. Một bài đăng trên phương tiện truyền thông xã hội đã được phát hành bởi chỉ huy trung đoàn Azov Denis Prokopenko nói: "Để cứu lấy mạng sống, toàn bộ quân đồn trú Mariupol đang thực hiện quyết định được phê duyệt của Bộ Tư lệnh Quân sự Tối cao và hy vọng được sự hỗ trợ của người dân Ukraina." Tuyên bố này được đưa ra theo sau quyết định của Nga sơ tán những người lính Ukraina bị thương khỏi nhà máy Azovstal và để họ được đưa đến thị trấn Novoazovsk do DPR kiểm soát để điều trị. Bộ trưởng Quốc phòng Ukraina Hanna Malyar nói: "Cảm ơn những người bảo vệ Mariupol, Ukraina đã có được thời gian cực kỳ quan trọng để thành lập dự trữ và tập hợp lại lực lượng và nhận được sự giúp đỡ từ các đối tác. Và họ đã hoàn thành tất cả các nhiệm vụ của họ." Nhưng không thể giải tỏa Azovstal bằng các phương tiện quân sự. "
Thư ký báo chí Nga Dmitry Peskov cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đảm bảo rằng các chiến sĩ đầu hàng sẽ được đối xử "theo tiêu chuẩn quốc tế" trong khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy nói "công việc đưa các binh lính về nhà tiếp tục, và công việc này cần phải tế nhị - và thời gian ". Một số nhà lập pháp có tiếng của Nga kêu gọi chính phủ từ chối trao đổi tù nhân cho các thành viên của Trung đoàn Azov. ICRC đã ghi nhận quân đội đầu hàng với tư cách là tù nhân chiến tranh theo yêu cầu của cả hai bên, thu thập thông tin để liên hệ với gia đình của họ.
Vào ngày 18 tháng 5, pháo binh và máy bay Nga đã ném bom những người tử thủ còn lại của Azovtal. Ban lãnh đạo DPR tuyên bố rằng các chỉ huy cấp cao của địa phương Ukraine chưa đầu hàng.
Tình hình nhân đạo và tội ác chiến tranh
thumb|upright|Một tòa nhà chung cư bị pháo kích trong các cuộc tấn công suốt ngày đêm, ngày 3 tháng 3 năm 2022 Vào ngày 6 tháng 3, Petro Andryushchenko, cố vấn của thị trưởng Mariupol, báo cáo rằng mọi người đã phải "uống nước từ các vũng nước trên đường phố" do mất nước máy trong thành phố do các cuộc tấn công ném bom và pháo kích của Nga suốt ngày đêm. Ông cũng tuyên bố rằng không có lò sưởi, điện hoặc dịch vụ điện thoại. Thường dân đã không thể sơ tán khỏi thành phố do nhiều lần lệnh ngừng bắn bị vi phạm, vì các cuộc tấn công vào các hành lang sơ tán đã được thỏa thuận và các cuộc tấn công trực tiếp vào dân thường đang cố gắng di tản.
Vào ngày 7 tháng 3, Đại sứ Hoa Kỳ tại Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu, Michael Carpenter, mô tả hai vụ việc xảy ra ở Mariupol vào ngày 5 và 6 tháng Ba là tội ác chiến tranh. Ông tuyên bố rằng vào cả hai ngày, các lực lượng Nga đã ném bom các hành lang sơ tán đã thỏa thuận trong khi thường dân đang cố gắng sử dụng chúng.
Vào ngày 14 tháng 3, một phát ngôn viên khác của ICRC thông báo rằng “hàng trăm nghìn” người dân trong thành phố đang “đối mặt với tình trạng thiếu hụt hoàn toàn hoặca cực kỳ đối với các nhu cầu thiết yếu cơ bản như thực phẩm, nước và thuốc.” Vào ngày 15 tháng 3, Phó Thủ tướng Ukraina Iryna Vereshchuk cáo buộc các lực lượng Nga bắt khoảng 400 dân thường làm con tin sau khi chiếm được một bệnh viện trong thành phố. Các quan chức Ukrain cáo buộc các lực lượng Nga đã nổ súng vào một đoàn xe sơ tán và làm bị thương 5 thường dân vào ngày 16 tháng 3. Vào ngày 18 tháng 3, các quan chức Ukraine tuyên bố rằng hơn 350.000 người đang trú ẩn vì bị bao vây ở Mariupol, vẫn không được tiếp cận với thức ăn hoặc nước uống.