cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Đỗ Anh (nghệ sĩ)
Hội họa
Từ năm 2013, Đỗ Anh dành trọn thời gian cho hội họa. Với bức chân dung vẽ thân phụ, năm 2014 ông vào chung kết cuộc thi vẽ chân dung danh giá nhất ở Úc, Giải Archibald.
Liên kết ngoài
Thể loại:Người Úc gốc Việt Thể loại:Người Sydney Thể loại:Người Sài Gòn Thể loại:Người tị nạn Việt Nam Thể loại:Nghệ sĩ hài Úc Thể loại:Nghệ sĩ hải ngoại Thể loại:Nam diễn viên Úc Thể loại:Diễn viên truyền hình Úc Thể loại:Diễn viên điện ảnh Úc Thể loại:Người viết tự truyện Thể loại:Luật gia Úc
Tàn cuộc hai Mã (cờ vua)
Tàn cuộc hai Mã, hay Cờ tàn hai Mã là một dạng tàn cuộc trong cờ vua, với một bên có một Vua và hai Mã chống lại một bên có một Vua và có thể kèm thêm chút "vật chất". Vật chất có thêm đối với bên phòng thủ (bên chỉ có một Vua) thường là một Tốt, nhưng trong một số thế cờ được nghiên cứu có bao gồm thêm Tốt bổ sung hoặc thêm những quân khác. Trái ngược với một Vua và hai Tượng (khác màu), hay một Vua một Tượng và một Mã, một Vua và hai Mã không thể buộc Vua đơn độc của đối thủ vào tình thế bị chiếu hết (chỉ có thể ép pat). Mặc dù có thế cờ thể hiện hết bằng hai Mã (như hình), nhưng thực tế bên mạnh không thể giành được chiến thắng trước sự phòng thủ chính xác (và không khó để thực hiện) của bên yếu.
Mặt khác, nếu Vua đơn độc có thêm một Tốt (đôi khi là nhiều Tốt), thì chiếu hết lại có thể xảy ra trong một vài trường hợp. Những thế cờ như vậy đã được nghiên cứu rộng rãi bởi A. A. Troitzky. Nếu như quân Tốt của bên yếu bị chặn trên hoặc trước "đường Troitzky", bên mạnh hơn có thể ép đối phương vào tình thế bị chiếu hết, mặc dù như vậy có thể yêu cầu cần tới 115 nước được chơi một cách tối ưu (chơi chính xác nhất). Lý do khiến chiếu hết có thể xảy ra chính là sự có mặt của quân Tốt ở bên phòng thủ, việc có thêm quân để đi tước mất khả năng hòa pat của họ. Kỹ thuật (trong tình huống có thể) là chặn quân Tốt bằng một Mã và sử dụng Vua và Mã còn lại ép Vua đối phương vào một góc hoặc là vào gần quân Mã kia. Sau đó quân Mã bỏ không chặn Tốt nữa và được sử dụng để chiếu hết.
Hai Mã không thể chiếu hết
Không giống như một vài dạng cờ tàn hòa lý thuyết khác, ví dụ như là Xe và Tượng chống Xe, bên phòng thủ (bên yếu) có một nhiệm vụ dễ dàng trong mọi dạng cờ tàn hai Mã chống một Vua. Người chơi đơn giản chỉ cần tránh đi vào một tình thế mà có thể bị chiếu hết ở nước tiếp theo, và họ sẽ luôn luôn có một nước khác để đi trong những tình huống như vậy.
Nếu bên mạnh có ba quân Mã, họ có thể ép chiếu hết trong vòng 20 nước (nếu Vua bên yếu không ăn được một trong số ba quân Mã).
Vua bên yếu ở góc bàn cờ
Bên yếu có thể đi một nước blunder (sai lầm cực kỳ nghiêm trọng) để rồi bị chiếu hết. Trong thế cờ ở hình bên, nếu Trắng chơi 1.Me7 hoặc 1.Mh6 sẽ pat ngay lập tức. Trắng có thể thử cách khác:
lúc này nếu Đen chơi 4...Vh8?? thì sẽ 5.Mf7#, hết. Nhưng nếu Đen chơi thì Trắng không tiến bộ hơn được gì.
Johann Berger đã trình bày thế cờ này (hình bên), kết quả là hòa dù bên nào đi trước. Nếu Trắng đi trước: và Trắng không tiến bộ hơn được gì. Nếu Đen đi trước: hòa pat.
Vua bên yếu ở mép bàn cờ
Cũng có thế cờ thể hiện việc Vua bên yếu bị chiếu hết ở mép bàn cờ (thay vì ở trong góc), nhưng một lần nữa họ không thể bị bên mạnh ép đến tình thế đó. Trong thế cờ như hình bên, Trắng có thể thử '''1. Mb6+''', với hi vọng 1...Vd8?? 2.Me6#. Đen có thể tránh bị như thế một cách dễ dàng, ví dụ 1... Vc7. Việc có thể chiếu hết như vậy là cờ sở để sáng tạo nên một số dạng cờ thế (xem bên dưới).
Ví dụ từ ván đấu thực tế
Trong thế cờ lấy từ một ván đấu diễn ra vào năm 1949 giữa Pal Benko và David Bronstein, Đen vừa mới phong Tốt thành một quân Mã (104...f2–f1=M+ 105.Vd2–c3 Vg2–f3). Lý do Đen không phong thành Hậu hay những quân khác là vì sau đó Trắng sẽ ngay lập tức chĩa đôi (tấn công đôi) Vua Đen và quân mới được phong cấp (104...f1=H 105.Me3+). Lúc này, Trắng chơi một nước khôi hài chĩa đôi Vua và Mã Đen, thí Mã. Đen trả lời: và hai bên đồng ý hòa.
Một ví dụ khác là ván đấu thứ 8 trong trận chung kết giải Vô địch Cờ vua Thế giới 1981 giữa Anatoly Karpov và Viktor Korchnoi.
Đường Troitzky
Đường Troitzky (hay Troitsky) (hay vị trí Troitzky) là một môtip chìa khóa trong lý thuyết tàn cuộc dành cho dạng cờ tàn mà trên thực tế hiếm gặp và không quan trọng (nhưng lý thuyết này là thú vị) - cờ tàn hai Mã chống một Tốt, nó đã được phân tích bởi A. A. Troitzky.
Mặc dù hai Mã không thể ép được đối phương vào tình thế bị chiếu hết (kể cả có sự trợ giúp của Vua), nhưng nếu họ chấp nhận suy giảm lợi thế về chất - như là cho Vua bên yếu thêm một quân Tốt, điều này thực sự lại có thể đem đến chiến thắng. Lý do là trên thực tế có một kỹ thuật phổ biến trong cờ tàn dành cho bên yếu để có cơ may nhỏ nhoi gỡ hòa cờ đó là bên yếu tính toán điều khiển Vua đến một vị trí mà có thể dẫn đến hòa pat. Đặc biệt trong dạng cờ tàn này, lý do mà bên yếu không thể thua đó là họ luôn được "pat" ủng hộ. Tuy nhiên nếu có thêm quân Tốt tức là có thể thực hiện được nước đi, pat sẽ không xảy ra, quân Mã của đối phương nhờ đó có thể chiếu hết. Trong tình huống này, giả sử Trắng là bên tấn công, Troitsky đã chứng minh rằng nếu Tốt Đen bị phong tỏa (bởi một trong hai Mã Trắng) tại những ô không vượt quá dãy a4–b6–c5–d4–e4–f5–g6–h4, thì Trắng có thể giành chiến thắng (và ngược lại tương tự với Đen), những quân còn lại ở vị trí nào cũng được. Tuy nhiên, quy trình chiếu hết là khó thực hiện và kéo dài. Thực tế là, nó có thể kéo dài đến 115 nước, nên trong những giải đấu, cuộc thi..., một kết quả hòa bởi luật 50 nước thường xảy ra trước (nhưng có thể xem bài viết này và Đường Troitzky thứ hai cho các tình huống mà hết bắt buộc có thể xảy ra trong vòng 50 nước). Do vậy tàn cuộc này thú vị trên lý thuyết hơn là thực tế. Nếu Tốt Đen vượt quá đường Troitsky, sẽ có một "vùng" mà nếu Vua Đen ở một trong số các ô đó, Trắng vẫn sẽ thắng theo lý thuyết; nếu không thì thế cờ sẽ có kết quả hòa.
John Nunn đã phân tích cờ tàn hai Mã chống một Tốt cùng với một tablebase cờ tàn (đại khái về khái niệm: những dữ liệu trên máy tính trong đó chứa những tính toán và phân tích toàn diện về các dạng cờ tàn) và ông đã phát biểu rằng "Phân tích của Troitsky và những kỳ thủ khác là chính xác một cách đáng kinh ngạc".
Ngay cả trong tình huống mà bên mạnh sẽ dành chiến thắng theo như lý thuyết đã được biết đến, vẫn sẽ là rất phức tạp và khó mà có thể chơi được một cách chính xác. Thậm chí kể cả các Đại kiện tướng cũng thất bại trong việc tìm đường đến chiến thắng. Andor Lilienthal đã không thể giành chiến thắng trong tàn cuộc này hai lần khi ông ở bên tấn công, xem Norman vs. Lilienthal và Smyslov vs. Lilienthal. Nhưng cũng đã có ván đấu mà trong đó một kỳ thủ đã xử lý tàn cuộc này thành công, đó là Seitz, xem Znosko-Borovsky vs. Seitz.
Hai Mã chống Tốt đôi khi còn được gọi là cờ tàn "Sao chổi Halley".
Ví dụ
Hình bên trình bày một ví dụ cho thấy sự có mặt của quân Tốt chỉ làm mọi thứ trở nên tồi tệ hơn đối với Đen (ở đây Tốt Đen đã vượt qua đường Troitsky), việc có quân để đi khiến pat không thể xảy ra.
Nếu Đen không có một nước đi có sẵn từ quân Tốt, Trắng sẽ không thể ép họ vào tình thế bị chiếu hết.
Chiến thắng "vất vả" nhất (như thế cờ hình bên) yêu cầu cần tới 115 nước, bắt đầu bằng '''1... Me7''' (đây không phải là thế cờ duy nhất trong dạng tàn cuộc này yêu cầu cần tới 115 nước để thắng)
Tốt vượt qua đường Troitsky
Trong hình bên, nếu Vua Đen có thể đi vào khu vực được đánh dấu "X" và duy trì ở đó, ván đấu sẽ kết thúc hòa. Đen không thể bị chiếu hết trong góc a8 vì Mã ở h2 là quá xa - nếu Mã này di chuyển hòng chiếu hết, Tốt Đen sẽ phong cấp và Trắng sẽ không thể thắng trước khi Hậu Đen kịp "hành động". Thay vì a8, Trắng có thể chiếu hết Vua Đen ở các góc a1 và h8.
Ván đấu Topalov - Karpov
Anatoly Karpov với một Tốt đã thua trong tàn cuộc chống lại hai Mã của Veselin Topalov, mặc dù ông đã có một thế cờ hòa theo lý thuyết với tình huống Tốt vượt qua đường Troitzky. Vì đây là dạng cờ tàn hiếm gặp, nên dường như Karpov không biết đến lý thuyết gỡ hòa cờ, ông đã di chuyển Vua vào sai góc. (Bên yếu chỉ có thể bị chiếu hết trong một số góc nhất định nào đó phụ thuộc vào vị trí của quân Tốt .) Trong tình thế thời gian gấp gáp, hai bên chơi vội, thế cờ ban đầu là một kết quả hòa cho cả hai. Nhưng đến khi Karpov chơi một nước sai lầm, ông bỗng rơi vào thế thua. May mắn cho Karpov, Topalov sau đó cũng đã chơi một nước tệ, khiến thế cờ trở lại cân bằng. Tuy nhiên Karpov lại tiếp tục mắc sai lầm và điều này một lần nữa đã đẩy ông vào thế thua.
Ván đấu Wang - Anand
Thế cờ này được lấy từ một ván cờ tưởng (hay cờ mù) giữa Yue Wang và Viswanathan Anand, một ví dụ khác cho thấy việc bên yếu bị đẩy vào tình thế bị chiếu hết ngay cả khi Tốt đã vượt đường Troitsky. Ván đấu tiếp diễn như sau: chặn Tốt bằng quân cờ không đúng. Đen nên chơi 61...Me4 62. c4 Mc5!, chặn Tốt trên đường Troitsky bằng Mã, kéo theo đó là chiến thắng không thể ngăn cản (nếu hai bên tiếp tục chơi chính xác nhất). Ván đấu tiếp tục: Ở tình thế này Đen vẫn có thể chiếu hết đối phương, kể cả sau khi họ để cho Tốt vượt qua đường Troitsky; và Đen sẽ chiếu hết Vua Trắng sau 58 nước nữa. Tuy nhiên, ván đấu thực tế có kết quả hòa.
Đường Troitzky thứ hai
Kể từ khi rất nhiều chiến thắng khi quân Tốt bị chặn trên hoặc sau đường Troitzky yêu cầu cần tới hơn 50 nước (như vậy ván đấu sẽ hòa bởi luật 50 nước) Karsten Müller đã đòi hỏi cần phải có một "đường Troitzky thứ hai", trong đó trình bày những điều kiện mà nếu được thỏa mãn, bên mạnh có thể giành chiến thắng đồng thời tránh được luật 50 nước. Nếu Tốt Đen bị chặn bởi một trong hai Mã Trắng trên hoặc sau một trong những ô được đánh dấu chấm tròn, Trắng có thể thắng trong vòng 50 nước. Nếu Tốt bị chặn trên hoặc sau một trong những ô được đánh dấu "X", Trắng có thể thắng trong vòng 50 nước trong hơn 99% những tình huống như vậy.
Trường hợp bên yếu có nhiều Tốt
Bên mạnh có thể chiến thắng trong một vài trường hợp khi mà bên yếu có nhiều hơn một Tốt. Phương pháp là trước hết dùng Mã để phong tỏa và sau đó tiêu diệt hết chỉ để lại một quân Tốt. Trong trường hợp bên yếu có bốn Tốt, Mã không thể phong tỏa được chúng một cách hiệu quả, nên nói chung tình huống như vậy sẽ có kết cục là hòa. Nếu bên yếu có năm Tốt trở lên, họ thường sẽ là người chiến thắng.
Ví dụ từ ván đấu thực tế
Trong ván đấu giữa Paul Motwani và Ilya Gurevich diễn ra năm 1991 (hình bên), Đen đã phong tỏa được các Tốt Trắng. 10 nước sau, Đen ăn được Tốt ở d4. Đã có một vài nước đi không chính xác của cả hai bên, và cuối cùng Trắng đầu hàng ở nước 99. .
Tình huống zugzwang tương hỗ
Trong cờ tàn hai Mã chống một Tốt, đã có thế cờ thể hiện tình huống zugzwang (xung xoăng - thuật ngữ chỉ việc đến lượt một bên đi, bất kỳ nước đi nào cũng đều là nước đi yếu và gây bất lợi cho họ, trong tình huống đó tốt nhất là bỏ qua lượt đi, tuy nhiên điều đó không được luật cờ vua cho phép) qua lại giữa các bên. Trong thế cờ này (hình bên), nếu Trắng đi trước sẽ hòa cờ, còn Đen sẽ thua nếu họ đi trước (có nghĩa là Trắng sẽ thắng nếu họ "được" đi sau). Nếu Đen đi trước: Nếu Trắng đi trước, kết quả sẽ là hòa nếu hai bên chơi đúng. Trắng không thể đặt Đen vào tình thế bị "xung xoăng": và không có cách nào có thể giúp Trắng giành chiến thắng.
Chiếu hết trong cờ thế
Việc có thể chiếu hết ở mép bàn cờ là cơ sở để sáng tạo nên một vài dạng cờ thế, cũng như trong những tình huống chiếu hết với hai Mã chống một Tốt.
Angos
Một thế cờ tương tự được biên soạn bởi Johann Berger vào năm 1890. Cách giải là: tiếp theo đến
de Musset
Trong thế cờ của Alfred de Musset (hình bên), Trắng chiếu hết Vua đối phương ở mép bàn cờ trong ba nước:
Sobolevsky
Trong thế cờ được biên soạn bởi Sobolevsky, Trắng thắng sau khi chiếu hết đối phương bằng hai Mã:
Nadanian
Với thế cờ này của Ashot Nadanian (hình bên), Trắng thắng sau khi chiếu hết Vua đối phương bằng hai Mã: Nếu 1...Xe7, diễn biến tiếp theo sẽ là 2.M6f5! Xe1 3.Xxg6+ Vxh5 4.Xxh6+ Vg5 5.Mf3+ và Trắng thắng. và hết trong nước tiếp theo, do Đen bị "xung xoăng"; có bốn cách chiếu hết khác nhau cho Trắng:
Lịch sử
Dạng cờ tàn này là hiếm gặp trong những ván đấu ở cấp độ Kiện tướng trở lên - Troitzky chỉ biết tới sáu ván đấu như vậy khi ông công bố những nghiên cứu của mình vào năm 1937. Trong bốn ván đầu tiên (từ 1890 đến 1913), bên yếu chuyển sang cờ tàn nhằm muốn có được một kết quả hòa từ việc đối thủ không biết làm cách nào để chiến thắng. Ván đấu ở cấp độ Kiện tướng đầu tiên kết thúc với một chiến thắng cho bên có hai Mã là ván giữa Adolf Seitz và Eugene Znosko-Borovsky.
Tham khảo
Chú thích
Tài liệu tham khảo
Liên kết ngoài
Thể loại:Tàn cuộc cờ vua Thể loại:Lý thuyết cờ vua
Kh-23
Zvezda Kh-66 và Zh-23 Grom (Х-23 Гром 'Thunder'; NATO:AS-7 'Kerry') là một dòng các tên lửa không đối đất chiến thuật của Liên Xô, có tầm bắn 10 km. Được sử dụng tấn công các mục tiêu và các nhóm tác chiến nhỏ trên biển.
Phát triển
Vào giữa thập niên 1960, quân đội Liên Xô muốn một loại tên lửa không đối đất chiến thuật có đầu đạn 100 kg, để trang bị cho máy bay tiêm kích Mikoyan-Gurevich MiG-23, loại tương đương của Mỹ là AGM-12 Bullpup. Tháng 4-1965, Vympel được chỉ định phát triển một loại tên lửa dưới tên gọi Kh-23, nhưng chúng có các vấn đề về việc phát triển một hệ thống dẫn đường.
Vì vậy, Yuri Korolev (phòng thiết kế sau này trở thành Zvezda OKB năm 1976) đã gửi đề xuất riêng của mình dựa trên kinh nghiệm thiết kế loại tên lửa không đối không Kaliningrad K-5 (RS-2-US, AA-1 'Alkali'). Kết quả là vũ khí mới được trang bị hệ thống dẫn đường và động cơ của K-5, nhưng tăng trọng lượng đầu đạn từ 13 kg (29 lb) lên 100 kg (220 lb). Điều này đưa lại lợi thế lớn cho vũ khí mới, nó có thể được lắp đặt vào bất kỳ máy bay có khả năng mang được tên lửa K-5. Việc thiết kế bắt đầu vào năm 1966, do đó dự án được gọi tên là Kh-66 hay Izdeliye 66 ('Article 66'). Kh-66 là một vũ khí bám theo chùm tia được thử nghiệm trên một chiếc MiG-21PFM và đi vào sản xuất năm 1968, nó được trang bị cho các máy bay. Kh-66 chỉ là một giải pháp tạm thời, nó yêu cầu máy bay phải bổ nhào xuống mục tiêu để duy trì khóa mục tiêu.
Trong khi đó Zvezda bắt tay làm việc với dự án Kh-23, dự án này đã trở thành một sự phát triển của thiết kế Kh-66 với một cải tiến về hệ thống dẫn đường và động cơ. Sự khác biệt chính của Kh-23 là nó đã trở thành vũ khí điều khiển qua radio truyền thẳng giống với Bullpup, cho phép nó có thể được khai hỏa khi máy bay đang bay (không giống với Kh-66). Chuyến bay thử nghiệm đã bắt đầu vào năm 1968, nhưng sự chậm trễ đáng kể đã xảy ra do vấn đề với hệ thống dẫn đường không đáng tin cậy, và cuối cùng người ta tìm ra nguyên nhân chính là khói do máy phát diện gây ra đã gây ảnh hưởng tới anten. Sau khi thiết kế lại, nó đã được chấp nhận đưa vào hoạt động năm 1973 trên Mig-23.
Một phiên bản dẫn đường băng laser của Kh-23 là Kh-25, đã trở thành thiết kế cơ bản cho dòng tên lửa AS-10 'Karen'. Công nghệ này đã được 'backport' cho Kh-23 để tạo ra Kh-23M vào năm 1974.
Thiết kế
Kh-66 sử dụng các thành phần của cả tên lửa không đối không K-5 và Kaliningrad K-8 (AA-3 'Anab').
Ghi chú và tham khảo
Thể loại:Tên lửa không đối đất thời Chiến tranh Lạnh của Liên Xô Thể loại:Tên lửa dẫn đường của Không quân Xô viết Thể loại:Tên lửa Nga Thể loại:Vũ khí trong Chiến tranh Việt Nam
Dép lốp
nhỏ|Một đôi dép lốp trưng bày ở [[địa đạo Củ Chi]] nhỏ|Chiếc dép lốp
Dép lốp (tiếng Anh: Tire Sandals, hay còn được gọi là Ho Chi Minh sandals) là một loại giày (dép) đơn giản được làm từ săm và lốp. Loại dép này khá phổ biến ở những nước thuộc thế giới thứ ba do tính đơn giản, dễ làm, rẻ tiền và độ bền của chúng. Đôi dép có hình dáng giống các đôi dép bình thường khác. Quai dép được làm bằng săm (ruột) xe ô tô cũ. Hai quai trước bắt chéo nhau, hai quai sau song song, vắt ngang cổ chân. Bề ngang mỗi quai khoảng 1,5 cm. Quai được luồn xuống đế qua các vết rạch vừa khít với quai. Đế dép được làm bằng lốp (vỏ) xe ôtô hỏng hoặc đúc bằng cao su, mặt dưới có xẻ những rãnh hình thoi để đi cho đỡ trơn.
Một biểu tượng tại Việt Nam
Tại Việt Nam, dép lốp còn được gọi là dép cao su.
Dù nhiều nguồn tin gán cho Đại tá Hà Văn Lâu là tác giả của ý tưởng đôi dép lốp, nhưng chính ông cũng thừa nhận mình chỉ sử dụng lại cách thức của những người phụ xe dùng mo cau hay vỏ ruột xe kéo làm những đôi dép. Năm 1947, nhân thấy ông Nguyễn Văn Sáu (tức Sáu Đen) có một số săm lốp ô tô cũ, ông Hà Văn Lâu đã đề nghị ông Sáu Đen chế tạo những đôi dép lốp kiểu sandal tiện lợi, đi nhẹ và êm, lội nước và bùn rất thuận tiện, bảo vệ bàn chân trong hầu hết trường hợp giẫm lên cả mẻ chai, thép gai, lửa đỏ.
Sự tiện lợi của đôi dép lốp dẫn đến việc nó trở nên phổ biến tại Việt Nam trong cả hai cuộc chiến tranh, trở thành một biểu tượng nổi tiếng của những người Cộng sản Việt Nam trong cuộc chiến tranh giành độc lập và thống nhất đất nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng nhiều lần sử dụng dép lốp trong sinh hoạt thông thường, thậm chí trong cả một số trường hợp ngoại giao. Noi gương lãnh tụ, nhiều lãnh đạo Cộng sản Việt Nam thời kỳ chiến tranh đều có ít nhiều sử dụng dép lốp. . Mức độ phổ biến trong việc sử dụng dép lốp của Hồ Chí Minh và những người ủng hộ ông có ảnh hưởng đến nỗi nhiều người Mỹ gọi dép lốp bằng danh từ "Ho Chi Minh sandals".
Sự nổi tiếng của dép lốp Việt Nam dẫn đến rất nhiều tác phẩm mô tả về nó một cách trực tiếp hoặc gián tiếp. . Riêng bài thơ "Đôi dép Bác Hồ" được nhạc sĩ Văn An ở Nam Định phổ nhạc đã đi vào lòng người dân Việt Nam hơn nửa thế kỷ.
Mặc dù dép lốp ngày nay không còn phổ biến tại Việt Nam như một biểu tượng của gian khổ, nhưng dép lốp vẫn còn được bán rất nhiều như một vật lưu niệm của khách du lịch hoặc những nhà sưu tập, thậm chí đôi khi được xem như một xu hướng thời trang của giới trẻ.
Phát triển
Trong những năm cuối của Chiến tranh Việt Nam và trong thời kỳ 1975 - 1990, người Việt Nam không chỉ sử dụng săm lốp ô tô hỏng để làm dép cao su mà còn sử dụng phương pháp đúc cao su thành đế dép và quai dép. Tuy loại dép này được gọi là "dép đúc" nhưng về cấu tạo, nó giống như dép lốp sản xuất bằng phương pháp thủ công. Trong những năm 1970 - 1985, một bộ trang phục gồm một mũ cối, một bộ quân phục xuân hè dài tay bằng vải kaki Tô Châu hay kaki Nam Định màu xanh lá cây tươi, một thắt lưng da quân dụng và đôi dép cao su đúc là "mốt" của thanh niên Việt Nam khi đó.
Liên kết ngoài
Thể loại:Giày dép Thể loại:Trang phục Việt Nam Thể loại:Trang phục nữ Việt Nam Thể loại:Cao su
Cá rô phi
Cá rô phi là tên thông thường của một nhóm loài cá nước ngọt phổ biến, nhưng một số loài trong chúng cũng có thể sống trong các môi trường nước lợ hoặc nước mặn, chúng sống chủ yếu tại sông suối, kênh rạch, ao hồ. Đây là giống cá thuộc họ Cichlidae gồm có nhiều chủng loại, có nguồn gốc phát sinh từ châu Phi và Trung Đông. Một trong những loài đặc hữu của họ cá này là Cá rô phi đỏ (Oreochromis sp), cá rô phi xanh (Oreochromis aureus) và rô phi vằn (Oreochromis niloticus). Là loài cá có giá trị kinh tế và thông dụng trong bữa ăn, cá rô phi được du nhập đi nhiều nơi và nhiều loài đã trở thành loài xâm lấn.
Nguồn gốc
Nghề nuôi cá rô phi sông Nile bắt nguồn từ thời Ai Cập cổ đại, nơi nó được thể hiện bằng chữ tượng hình K1, trong danh sách Gardiner: 𓆛
Cá rô phi là biểu tượng của sự tái sinh trong nghệ thuật Ai Cập, và ngoài ra nó còn được kết hợp với Hathor. Nó cũng được cho là đồng hành và bảo vệ thần mặt trời trên hành trình hàng ngày của ông trên bầu trời. Bức tranh vẽ cá rô phi trên các bức tường của ngôi mộ, gợi nhớ đến câu thần chú 15 của Cuốn sách của người chết mà theo đó người quá cố hy vọng sẽ thế chỗ trên chiếc thuyền mặt trời: "Bạn nhìn thấy con cá rô phi trong hình dạng [thật] của nó tại hồ bơi màu ngọc lam", và " Tôi nhìn thấy con cá rô phi trong bản chất [thực sự] của nó đang dẫn đường cho con thuyền chạy nhanh trong vùng biển của nó. "
Tên thông thường "cá rô phi" được đặt theo tên của loài cá rô phi thuộc chi cichlid, bản thân nó là cách gọi của tlhapi, từ tiếng Tswana có nghĩa là "cá".
Các loài
Năm 1964 người ta mới biết khoảng 30 loài cá rô phi, hiện nay đã lên khoảng 80 loài, trong đó chỉ có trên 10 loài có giá trị kinh tế trong nuôi trồng thủy sản. Loài rô phi bé nhất là Tilapia grahami ở hồ Magadi của Kênya (châu phi) khi thành thục cá chỉ dài 5 cm và nặng 13 g. Loài rô phi có cỡ lớn nhất là rô phi vằn Oreochromis niloticus gốc ở hồ Rudolf nằm ở ranh giới giữa ba nước Kenya, Ethiopia và Sudan có con dài trên 64 cm, nặng tới 7 kg.
Để có tên khoa học cho cá rô phi như hiện nay, người ta đã phải qua mấy lần đặt, rồi lại đổi tên, năm 1968 tất cả các loài cá rô phi có một chấm đen ở cuối vây lưng (gọi là "Tilapia chấm") đều được xếp vào một giống Tilapia. Từ năm 1973, Trewavas đã đề nghị tách giống Tilapia này thành hai giống mới: Gần đây nhất, dựa trên cách phân loại mới của trewavas (1983) người ta phân loại các loài cá rô phi trên thế giới thành ba giống, đó là Tilapia, Sarotherodon và Oreochromis, dựa trên cơ sở di truyền và tập tính sinh sản của chúng.
Đặc điểm
Cá rô phi có thân hình màu hơi tím, vảy sáng bóng, có 9-12 sọc đậm song song nhau từ lưng xuống bụng. Vây đuôi có màu sọc đen sậm song song từ phía trên xuống phía dưới và phân bổ khắp vi đuôi. Vi lưng có những sóc trắng chạy song song trên nền xám đen. Viền vi lưng và vi đuôi có màu hồng nhạt. Con cá rô phi có thể dài tới 0,6m và nặng 4 kg, là loài cá dễ nuôi. Rô phi đơn tính (đực) lớn nhanh, sau 4-5 tháng nuôi có thể đạt trọng lượng 0,4-0,6 kg/con. Giữa con cái và con đực có tốc độ lớn khác nhau. Cá rô phi hầu như sinh sản quanh năm, khoảng cách giữa hai lần đẻ cách nhau 20-30 ngày. Đầu tiên con đực sẽ làm tổ dưới đáy ao, tìm con cái ghép đôi và đẻ trứng. Sau đó con cái có nhiệm vụ ấp trứng trong khoang miệng tới khi hết noãn hoàng thì phóng thích cá con ra ngoài. Do đó, thường thì con đực lớn nhanh hơn con cái từ 15-18% sau 4 tháng nuôi vì trong suốt quá trình ấp trứng cá cái không bắt mồi. Ngoài sự nhạy cảm với nhiệt độ của chúng, cá rô phi tồn tại hoặc có thể thích nghi với một loạt các điều kiện. Một ví dụ điển hình là biển Salton, nơi cá rô phi du nhập khi nước chỉ là nước lợ, nay sống ở nồng độ muối cao đến mức các loài cá biển khác không thể sống sót.
Cá rô phi còn được biết đến là loài ấp miệng, có nghĩa là chúng mang trứng đã thụ tinh và cá non trong miệng trong vài ngày sau khi túi noãn hoàng được hấp thụ.
Cá rô phi sử dụng được hầu hết các loại thức ăn tự nhiên, mùn bã hữu cơ trong ao nuôi, rô phi vừa có tác dụng tiêu diệt các loại động vật nhỏ mang mầm bệnh vừa có tác dụng làm sạch môi trường và cho sản phẩm có giá trị. Khi còn nhỏ, cá rô phi ăn sinh vật phù du (tảo và động vật nhỏ) là chủ yếu (cá 20 ngày tuổi, kích thước khoảng 18mm). Cá rô phi dễ nuôi và chịu được ở những môi trường không thuận lợi. Nó có thể sống ở môi trường nước ngọt, nước lợ (mà có thể độ mặn tới 32%o) và cả nước phèn nhẹ. Cá nói chung rất sợ nước bẩn nhưng con rô phi chịu được cả ở nguồn nước có hàm lượng amoniac tới 2,4 mg/lít và lượng oxy chỉ có 1 mg/lít. Nó chịu nhiệt tới tận 42 độ C và chịu lạnh được tới 5 độ C. Giới hạn pH đối với chúng từ 5-10.
Khi cá trưởng thành ăn mùn bả hữu cơ lẫn các tảo lắng ở đáy ao, ăn ấu trùng, côn trùng, thực vật thủy sinh. Tuy nhiên trong nuôi công nghiệp cá cũng ăn các loại thức ăn chế biến từ cá tạp, cua, ghẹ, ốc, bột cá khô, bột bắp, bột khoai mì, khoai lang, bột lúa, cám mịn, bã đậu nành, bã đậu phộng.Trong thiên nhiên cá thường ăn từ tầng đáy có mức sâu từ 1-2m. Hàng năm, cá rô phi có thể đẻ trứng từ 6-11 lần. Cá mái đẻ mỗi lần khoảng 1000- 2000 trứng vào trong ổ tự tạo, sau đó con đực làm cho trứng thụ tinh. Trứng và cá bột được cha mẹ giữ trong miệng khoảng 2 tuần lễ. Cá rô phi ấp trứng ở trong miệng. Trứng sau khi đã thụ tinh được cá ngậm ở miệng cho tới tận lúc nở.
Giá trị
300px|nhỏ|phải|Đánh bắt cá rô phi Cá rô phi là một loại cá tăng trưởng nhanh, khỏe mạnh mà từ lâu đã trở thành nguồn protein chủ yếu ở nhiều quốc gia đang phát triển và gần đây có nhu cầu cao ở các nước phát triển. Thịt cá rô phi ngọt, bùi, trong thịt cá rô phi giàu khoáng, ít mỡ, lượng đạm vừa phải, thịt cá rô phi có vị ngọt, tính bình, không độc, có tác dụng bồi bổ cơ thể là loài cá mau lớn, dễ nuôi, ít dịch bệnh và có thể nuôi trong nhiều loại hình thủy vực khác nhau. Trước đây, cá rô phi thường được nuôi ghép với các loài cá khác trong ao hay trên ruộng lúa nhằm sử dụng hết nguồn thức ăn trong thủy vực. Tuy nhiên, với nhu cầu ngày càng tăng của thị trường, hiện nay cá rô phi hầu như được nuôi thâm canh trong ao hay bè.
Bởi lý do đạt hiệu quả kinh tế cao, nhiều chủng thuộc giống Talipia đã được du nhập để nuôi trong những ao hồ nước ngọt, tại Trung Mỹ và vùng đông nam Á. Khoảng 2,3 triệu tấn cá rô phi được sản xuất hàng năm, trong đó 73% là cá nuôi. Phần lớn cá rô phi được sản xuất ở Trung Quốc, sau đó là Ai Cập, Indonesia, Thái Lan và Philippines. Mặc dù không được liệt kê vào các nước sản xuất lớn, Costa Rica, Honduras và Ecuador là những nhà cung cấp cá rô phi phi lê tươi quan trọng sang Hoa Kỳ. Các rô phi là nguyên liệu để chế biến thành những món ăn ngon, từ nướng, chiên, hấp, nấu canh như là cá rô phi kho tiêu, cá rô phi nướng sả, cá rô phi sốt cà chua ...
Cá rô phi được nuôi rộng rãi trên thế giới với sản lượng hàng năm vào khoảng 2,8 triệu tấn. Sản lượng cá rô phi ở Việt Nam khoảng 50 ngàn tấn, chiếm 2,2% tổng sản lượng thủy sản nuôi. Các nước có nhu cầu cao tiêu thụ cá rô phi gồm cả Hoa Kỳ, nơi cá rô phi xếp thứ 8 trong danh sách 10 loài thủy sản được tiêu thụ nhiều nhất. Cá rô phi là mặt hàng thủy sản được nhập khẩu lớn thứ 3 vào Mỹ, sau tôm và cá hồi. Hầu hết cá rô phi được nhập khẩu vào Hoa Kỳ, Liên Minh châu Âu và Nhật Bản.
Một thống kê cho biết 80% nguồn cung cấp cá rô phi hiện nay – 382.2 triệu pound (khoảng 173 nghìn tấn) mỗi năm là đến từ Trung Quốc. Nguồn nguyên liệu chế biến thực phẩm đông lạnh từ Trung Quốc, đặc biệt là cá rô phi để làm phi lê đông lạnh ẩn chứa nhiều loại chất cấm độc hại, các loại kháng sinh… do người nuôi đưa vào thức ăn hay môi trường sống để kích thích cá sinh trưởng, phát triển khiến các cơ quan nhập khẩu dù có thiết bị giám sát cũng khó phát hiện ra. Nguồn cá này thực tế các hộ nhỏ lẻ nuôi, sau đó các công ty thu mua chế biến, nhưng dưới hình thức là công ty tự nuôi theo quy trình an toàn. Người nuôi cá sử dụng những loại hormone tăng trưởng và kháng sinh mạnh để cá có thể sống được trong môi trường đông nghịt bẩn thỉu.
Ở Việt Nam, cá rô phi được coi là sản phẩm xuất khẩu chủ lực, diện tích nuôi cá rô phi ở Đồng bằng sông Cửu Long dự kiến sẽ tăng lên khoảng 13.000-15.000 ha (tương đương 3% diện tích nước ngọt) để sản lượng đạt 120.000-150.000 tấn, trong đó 2/3 dành cho xuất khẩu, kim ngạch thu về từ số cá này sẽ vào khoảng 100-120 triệu USD mỗi năm.
Trước đây, người ta cho rằng, cá rô phi vừa nhỏ, vừa nhiều xương cứng nên nó chỉ là loại cá của người nghèo. Trong những năm chiến tranh, ở phía Bắc có công thức: Xung quanh các trại lợn của hợp tác xã là một hệ thống mương nuôi toàn rô phi. Con rô phi dễ nuôi, ăn toàn nước phân từ chuồng lợn thải ra và đẻ rất khỏe. Tuy nhiên, thời đó giống rô phi còn quá nhỏ, chỉ khoảng 1-2 lạng/con. Người ta thu cá và làm mắm chượp để cung cấp lại cho lợn. Người ít tiền thì mua cá đó về ăn. Nhưng tới nay, giống cá rô phi được cải thiện rất nhiều, chất lượng thịt và trọng lượng cá tăng đáng kể, do đó, việc nuôi cá rô phi tăng mạnh.
Tác nhân sinh thái
Cá rô phi được dùng như một biện pháp kiểm soát sinh học, tự nhiên đối với hầu hết các vấn đề của thực vật thủy sinh. Chúng tiêu thụ các thực vật thủy sinh nổi, chẳng hạn như bột bèo tấm (Lemna spp.), Hầu hết các loài thực vật chìm dưới nước "không mong muốn" và hầu hết các dạng tảo. [58] Ở Hoa Kỳ và các quốc gia như Thái Lan, chúng đang trở thành phương pháp kiểm soát thực vật được lựa chọn, giảm thiểu hoặc loại bỏ việc sử dụng các hóa chất độc hại và chất diệt tảo có gốc kim loại nặng.
Cá rô phi hiếm khi cạnh tranh thức ăn với các loài cá "ao" khác. Thay vào đó, vì chúng tiêu thụ thực vật và chất dinh dưỡng mà các loài cá khác không sử dụng và làm giảm đáng kể các mảnh vụn làm suy giảm oxy, việc bổ sung cá rô phi thường làm tăng dân số, kích thước và sức khỏe của các loài cá khác. Chúng được sử dụng cho các ao của vườn thú như một nguồn thức ăn cho các loài chim.
Giá trị y tế
Ở Brazil, da cá rô phi sông Nile (Oreochromis niloticus) được dùng làm băng đang được sử dụng trong một thử nghiệm lâm sàng mới để điều trị vết thương do bỏng. Tại Hoa Kỳ, da cá rô phi đã được sử dụng để điều trị thành công vết thương cấp độ ba trên bàn chân của hai con gấu đen bị bắt trong trận cháy rừng Thomas ở California, và cũng để điều trị vết bỏng trên bàn chân của một con gấu đen ở California trong vụ cháy rừng Carr. Da cá rô phi sông Nile đã hoàn thành thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III để băng vết bỏng, nhưng không có kết quả nào được công bố kể từ tháng 11 năm 2020.
Da cá rô phi sông Nile cũng đã được sử dụng trong kỹ thuật ghép da làm vật liệu ghép da.
Kí sinh trùng
Như với hầu hết các loài cá, cá rô phi chứa nhiều loại ký sinh trùng. Đối với loài monogeneans, chúng đặc biệt bao gồm các loài thuộc chi megadiverse Cichlidogyrus, là loài ký sinh ở mang. Các loài Enterogyrus là loài ký sinh trong hệ tiêu hóa. Cá rô phi, là loài cá nuôi trồng thủy sản quan trọng, đã được giới thiệu rộng rãi trên toàn thế giới, và thường mang ký sinh trùng đơn dòng bên mình. Ở Nam Trung Quốc, một nghiên cứu năm 2019 đã chỉ ra rằng chín loài monogeneans được mang bởi cá rô phi du nhập.
Chú thích
Thể loại:Họ Cá hoàng đế Thể loại:Cá Bangladesh Thể loại:Cá Philippines Thể loại:Cá ăn được Thể loại:Cá thương mại Thể loại:Loài cá xâm lấn Thể loại:Ẩm thực Philippines
Bảng tổng sắp huy chương Đại hội Thể thao châu Á
Bảng xếp hạng huy chương này chỉ rõ tổng số lượng huy chương của các quốc gia châu Á cho Mùa hè Đại hội Thể thao châu Á từ năm 1951 đến năm 2018.
Bảng này được xếp theo thứ tự số lượng huy chương vàng mà từng Ủy ban Olympic quốc gia (NOC) đã đạt được. Số lượng huy chương bạc là mốc so sánh kế tiếp, rồi đến số huy chương đồng. Nếu các chỉ tiêu giữa các quốc gia giống hệt nhau, ta sẽ sắp theo vần ABC. Hệ thống này tuân theo IOC, IAAF và BBC; không phải NBC hay CNN.
Cần chú ý rằng những huy chương của các Đại hội Thể thao châu Á khác như: Đại hội Thể thao Trong nhà, Bãi biển, Mùa Đông và Thanh niên không được tính.
Trung Quốc lần đầu tiên tham dự kể từ năm 1974 và liên tục dẫn đầu bảng xếp hạng từ năm 1982. Trước đó họ không tham gia vì lý do chính trị. Israel là thành viên bị khai trừ vĩnh viễn khỏi Hội đồng Olympic châu Á từ năm 1981, nhưng thành tích vẫn được liệt kê bên dưới.
Tính đến năm 2018, chỉ có ba thành viên của Hội đồng Olympic châu Á vẫn chưa đạt được bất kì huy chương nào là: Bhutan, Maldives và Đông Timor.
NOC có huy chương
Tính đến Đại hội Thể thao châu Á 2018
NOC không có huy chương
Tính đến Đại hội Thể thao châu Á 2018
Liên kết ngoài
Thể loại:Đại hội Thể thao châu Á
Jani Khel (huyện), Paktika
Jani Khel là một huyện thuộc tỉnh Paktika, Afghanistan. Dân số thời điểm năm 1999 là -20 người.
Xem thêm
Thể loại:Huyện của Afghanistan
Laothoe philerema
Laothoe philerema (tên tiếng Anh: Pamir Poplar Hawkmoth) là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở miền đông Turkmenistan, miền nam Uzbekistan, Tajikistan và miền đông Afghanistan.
Sải cánh dài 80–120 mm. There are two hoặc three generations per year, con trưởng thành bay in cuối tháng 4 và from cuối tháng 6 đến tháng 8.
Ấu trùng ăn các loài Populus và đã được ghi nhận trên cây Populus pruinosa.
Tham khảo
Thể loại:Laothoe
Eulachus costatus
Eulachus costatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Zopheridae. Loài này được Erichson miêu tả khoa học năm 1845.
Tham khảo
Thể loại:Eulachus
Oecetis vijayaditya
Oecetis vijayaditya là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Oecetis
Czochryń
Czochryń là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Borne Sulinowo, thuộc hạt Szczecinek, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 7 km phía tây nam Borne Sulinowo, 25 km về phía tây nam của Szczecinek và 126 km về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.
Trước năm 1648, khu vực này là một phần của Duchy of Pomerania, 1648-1945 Phổ và Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Làng có dân số 10 người.
Ianiropsis kussakini
Ianiropsis kussakini là một loài chân đều trong họ Janiridae. Loài này được Carvacho miêu tả khoa học năm 1982.
Tham khảo
Thể loại:Ianiropsis
Chernobyl (phim truyền hình ngắn tập)
Chernobyl là một miniseries (phim truyền hình loạt ngắn) chính kịch lịch sử bao gồm năm tập được biên kịch bởi Craig Mazin, và được đạo diễn bởi Johan Renck. Chernobyl được sản xuất bởi HBO cùng với Sky UK, lấy bối cảnh khi thảm họa hạt nhân Chernobyl xảy ra vào tháng 4 năm 1986 và những nỗ lực nhằm khắc phục hậu quả. Bộ phim có sự tham gia của các diễn viên Jared Harris, Stellan Skarsgård, Emily Watson và Paul Ritter.
Chernobyl được công chiếu tại Hoa Kỳ và Vương quốc Anh vào ngày 6 tháng 5 năm 2019 và đã nhận được những đánh giá tích cực từ các nhà phê bình. Tại lễ Trao Giải Primetime Emmy lần thứ 71, phim đã được đề cử 19 hạng mục, trong đó có Phim truyền hình ngắn tập xuất sắc nhất và phần diễn xuất của Harris, Skarsgård và Watson. Tại lễ trao giải Quả cầu vàng lần thứ 77, phim đã giành giải Phim truyền hình ngắn tập hay nhất và Skarsgard giành giải Nam diễn viên phụ phim truyền hình xuất sắc nhất.
Nội dung
Chernobyl kịch tính hóa câu chuyện có thật về một trong những thảm họa hạt nhân tồi tệ nhất trong lịch sử. Bộ phim chủ yếu tập trung vào thảm họa nhà máy hạt nhân xảy ra ở SSR Ukraina (Liên Xô) vào tháng 4 năm 1986, mô tả quá trình và nguyên nhân xảy ra, đồng thời còn xoay quanh câu chuyện của những người đã tham gia khắc phục và chết trong quá trình giải quyết hậu quả của Chernobyl, thảm họa đã bị Liên Xô che đậy trước toàn thế giới.
Các tập phim dựa phần lớn vào những hồi ký của người dân địa phương Pripyat, như được kể bởi nhà văn đoạt giải Nobel của Belarus, bà Einide Alexievich trong cuốn sách của bà, Lời nguyện cầu từ Chernobyl.
Phản hồi quan trọng
Chernobyl nhận được những đánh giá quan trọng. Trên Rotten Tomatoes, nó có tỷ lệ tán thành 96% với điểm trung bình 8,96 trên 10, dựa trên 69 đánh giá. Trên Metacritic, phim có điểm trung bình là 83 trên 100, dựa trên 26 nhà phê bình. Trên IMDb, trang đã cho chương trình xếp hạng trung bình 9,6 trên 10, khiến nó trở thành chương trình truyền hình được xếp hạng cao nhất trên IMDb.
Các nhà phê bình từ The Atlantic, The Washington Post và BBC đã quan sát sự tương đồng với xã hội đương đại bằng cách tập trung vào sức mạnh của thông tin và làm thế nào các nhà lãnh đạo không trung thực có thể phạm sai lầm ngoài tầm hiểu biết của họ. Sophie Gilbert của The Atlantic ca ngợi loạt phim là một "sự khinh bỉ nghiệt ngã về việc tìm hiểu sự thật".
Phản ứng của Nga
Chernobyl được một số nhà phê bình và khán giả đón nhận tại Nga. Vladimir Medinsky, bộ trưởng văn hóa Nga, đã ca ngợi bộ phim "một cách xuất sắc" và "làm ra bộ phim với sự tôn trọng đối với những con người bình thường". Được biết, kênh truyền hình NTV của Nga đang sản xuất phiên bản riêng của câu chuyện trong đó CIA đóng vai trò chính trong thảm họa. Tuy nhiên, loạt phim đã được sản xuất trước Chernobyl của HBO và không được phát hành để đáp ứng với nó. Một đoạn giới thiệu của loạt phim đã được tải lên YouTube nhưng sau đó đã bị xóa đi vì những phản ứng tiêu cực. Anna Narinskaya, thuộc Novaya Gazeta, đã chú ý đến loạt phim này, bất chấp sự chỉ trích gay gắt của chính quyền Xô Viết, đã trở nên thông cảm với người dân thường, thể hiện sự kỳ công, đoàn kết của họ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim truyền hình Mỹ ra mắt năm 2019 Thể loại:Chương trình truyền hình dựa theo sách Thể loại:Chương trình truyền hình tiếng Anh Thể loại:Chương trình mạng HBO
Lưu Tư (Tây Hán)
Lưu Tư (chữ Hán:劉胥, ? - 59 TCN) tức Quảng Lăng Lệ vương (廣陵厲王) là vị chư hầu vương đầu tiên của nước Quảng Lăng thời Tây Hán trong lịch sử Trung Quốc.
Lưu Tư là con trai thứ năm của Hán Vũ Đế Lưu Triệt, vua thứ 7 của nhà Hán. Mẹ ông là Lý Cơ. Sử ký cũng như Hán thư không nêu rõ Lưu Tư được sinh năm nào.
Không rõ ông được vua cha Hán Vũ Đế phong vương vào năm nào. Và cũng không có nhiều ghi chép về cuộc đời ông trong lịch sử.
Năm 80 TCN, anh trai cùng mẹ của ông là Yên vương Lưu Đán bị buộc tội phải tự sát do thông đồng với cha con đại thần phụ chính Thượng Quan Kiệt làm phản, nhằm mục đích lật đổ ngôi vị của vua em Hán Chiêu Đế rồi lập chính Yên vương lên ngôi.
Năm 53 TCN, Quảng Lăng vương Lưu Tư bị buộc phải tự sát. Sau khi ông qua đời, Hán Tuyên Đế đã truy phong cho ông thụy hiệu là Quảng Lăng Lệ vương. Không rõ ông làm vương chư hầu bao nhiêu năm. Con ông là Lưu Bá được thế tập tước vị Quảng Lăng vương của cha, tức Quảng Lăng Hiếu vương.
Bang Young-ung
Bang Young-ung (20 tháng 7 năm 1942 - 31 tháng 8 năm 2022) là một tiểu thuyết gia Hàn Quốc có tác phẩm tập trung khắc họa một cách trìu mến cuộc sống của những người bình thường ở Hàn Quốc đương đại.
Tiểu sử
Ông sinh ngày 20 tháng 7 năm 1942 tại Yesan, Chungcheong Nam. Ông tốt nghiệp Trường trung học Whimoon và xuất hiện lần đầu với "Câu chuyện của Bullye", được đăng trên tạp chí Sáng tạo và Phê bình (Changjak gwa bipyeong) vào năm 1967.
Hoạt động
Ông ra mắt văn học vào năm 1968 với cuốn tiểu thuyết The Story of Bullye (분례기) cũng đã được dựng thành phim. Các tiểu thuyết sau này bao gồm Moon (달, 1971), Stone Driven In và Stone Pulled Out (박힌 돌 과 뽑힌 돌, 1980), và Keumjo Mountain (금 조산, 1992). Tác phẩm ban đầu của ông tập trung vào cuộc sống nông thôn, nhưng trong những năm 1970, ông chuyển hướng sang thị trấn và thành phố.
Ông giải quyết cuộc sống của tầng lớp trung lưu thấp và tầng lớp lao động Hàn Quốc. Các tác phẩm của ông từ những năm 1960 có xu hướng lấy bối cảnh ở các cộng đồng nông thôn trong khi các tác phẩm từ những năm 1970 có bối cảnh thành thị, nhưng các nhân vật mà họ khắc họa về cơ bản là tương tự nhau: những người có trái tim đơn giản, ngoan cường, những người có thể không chiến thắng, nhưng kiên trì, như những bông hoa dại nồng nàn, cuộc sống đầy những nỗi buồn khôn nguôi và những nghịch cảnh ghê gớm. Đặc biệt, những nhân vật nông thôn mà anh phác họa thường không thể chấp nhận được cuộc sống nào khác ngoài cuộc sống mà họ vẫn luôn biết đến; vì lý do này, họ bị bỏ lại phía sau một cách bi thảm trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng. Một mức độ của chủ nghĩa định mệnh có thể được phát hiện trong “Câu chuyện của Bullye” (Bullyegi, 1967) và Mặt trăng (Dal), nhưng hy vọng nhất định vẫn tồn tại trong tác phẩm của Bang Yeong-ung.
Tác phẩm bằng tiếng Hàn
Tiểu thuyết Truyện ngắn
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1942 Thể loại:Mất năm 2022 Thể loại:Cựu học sinh trung học Whimoon Thể loại:Tiểu thuyết gia Hàn Quốc Thể loại:Người Quận Yesan
Air
AIR (エアー) là một visual novel do hãng phần mềm Key phát triển, công ty này cũng cho ra đời hai tác phẩm nổi tiếng khác là Kanon và CLANNAD. Lúc đầu nó là một trò chơi dành cho người lớn phát hành vào ngày 8 tháng 9 năm 2000 dưới dạng CD-ROM trên hệ máy tính cá nhân (PC). Các phiên bản sau của AIR được cắt bỏ mọi cảnh gợi cảm và phát hành trên các hệ máy PC, Dreamcast và PlayStation 2. Phiên bản PC dành cho người lớn được tái phát hành tương thích với Windows 2000/XP với tên AIR Standard Edition vào ngày 8 tháng 4 năm 2005. Các phiên bản sử dụng trên các hệ PlayStation Portable, SoftBank 3G và FOMA cũng ra mắt trong năm 2007. Key tiếp tục tái phát hành AIR tương thích với hệ điều hành Windows Vista vào tháng 7 năm 2009 và phiên bản AIR Memorial Edition tương thích với hệ điều hành Windows 7 vào tháng 5 năm 2010, hai bản dành cho Vista/7 đã được đánh giá là dành cho mọi lứa tuổi.
Cách chơi của AIR theo lối tuyến tính, tuy chỉ đi theo cốt truyện định sẵn nhưng người chơi có thể tương tác để tạo ra các kết thúc khác nhau. Cốt truyện chủ yếu đi sâu vào nội tâm của ba nhân vật nữ chính. Visual novel này phân ra làm ba phần: Dream, Summer và Air là ba giai đoạn khác nhau trong toàn bộ cốt truyện. Một trong những phiên bản đầu của AIR cho phép người chơi nhìn thấy một số cảnh hentai giữa nhân vật nam chính và một trong ba nhân vật nữ khi tiến đến một mốc nào đó trong quá trình tương tác. Tựa đề của visual novel này đã nói lên chủ đề chính là gió và bầu trời cùng việc sử dụng hình ảnh đôi cánh trong suốt cốt truyện.
AIR cũng được chuyển thể thành nhiều loại hình truyền thông khác. Các loạt manga chuyển thể từ visual novel được đăng lần đầu tiên tại Nhật Bản trên tạp chí Comptiq và xuất bản bởi Kadokawa Shoten; một loạt manga khác phát hành đều đặn từ tháng 8 năm 2004 đến tháng 2 năm 2006 được minh họa bởi Katsura Yukimaru. Mười ba tập anime thực hiện bởi Kyoto Animation đã phát sóng tại Nhật Bản từ tháng 1 đến tháng 3 năm 2005. Hai tập anime phụ theo của AIR với tựa đề AIR in Summer cũng đã phát sóng vào tháng 8 và tháng 9 năm 2005. Trong lúc loạt phim truyền hình vẫn còn phát sóng thì bộ phim nhựa cùng tên, thực hiện bởi Toei Animation, đã trình chiếu trong các rạp chiếu phim tại Nhật Bản vào tháng 2 năm 2005. Toàn bộ anime tính luôn hai tập thêm cùng một phim đã được đăng ký bản quyền và phát hành tại Bắc Mỹ bởi ADV Films, nhưng bản quyền này đã chuyển giao cho Funimation vào tháng 7 năm 2008. Một bộ hộp đĩa chứa 9 drama CD dựa trên AIR cũng được phát hành bởi Lantis từ tháng 8 năm 2005 đến tháng 1 năm 2006.
Cách chơi
trái|200px|nhỏ|Một đoạn hội thoại thường gặp giữa người chơi và nhân vật Misuzu trong visual novel AIR. Visual novel AIR được chia thành ba phần là Dream, Summer và Air, mỗi phần thể hiện các giai đoạn khác nhau của cốt truyện. Phần Summer chỉ có thể truy cập sau khi người chơi đã hoàn thành tốt đủ ba kết thúc của phần Dream, trong khi phần Air chỉ yêu cầu người chơi hoàn thành xong phần Summer. Trong câu chuyện ở phần Dream, người chơi sẽ vào vai Yukito và lần lượt gặp gỡ ba nhân vật nữ chính là Kamio Misuzu, Kirishima Kano, và Tohno Minagi. Theo mạch trò chơi, người chơi có thể tương tác với các nhân vật nữ chính cùng những nhân vật phụ khác, cũng như tìm hiểu sâu hơn về nội tâm của từng người, tất cả tùy thuộc vào việc lựa chọn các hướng diễn tiến khác nhau. Phần Summer đi theo hướng tuyến tính hoàn toàn và không có bất cứ sự lựa chọn nào cho người chơi, câu chuyện được thuật lại bởi nhân vật Ryūya. Phần Air với nhân vật chính là Misuzu cũng là đoạn kết của visual novel. Trong phần này người chơi sẽ vào vai của Sora, một con quạ được Misuzu kết bạn và mang về nhà.
AIR chỉ đòi hỏi người chơi tương tác ở một vài đoạn, phần lớn thời gian còn lại là đọc những dòng chữ xuất hiện trên màn hình, thường mô tả đoạn đối thoại giữa các nhân vật hoặc suy nghĩ nội tâm của nhân vật mà người chơi đóng vai. Sau khi nắm bắt được tình huống thông qua những dòng chữ, người chơi sẽ nhìn thấy một "điểm quyết định" và có nhiều sự lựa chọn được đưa ra. Các "điểm quyết định" này thường thay đổi và xuất hiện không đều đặn, có thể cách nhau ít phút hoặc lâu hơn. Trò chơi sẽ tự động tạm dừng khi người chơi nhìn thấy những điểm này, chờ cho đến khi người chơi đưa ra quyết định, sau đó cốt truyện sẽ tiến triển theo một hướng nhất định. Trong phiên bản console, nếu người chơi cảm thấy bị nhầm lẫn, họ có thể quay ngược lại trước đó và sửa sai. Tuy nhiên, nếu người chơi gây ra một kết thúc không tốt, họ không có chức năng tùy chọn này và sẽ phải chơi lại trò chơi ở lần lưu gần nhất.
Có ba kịch bản chính để người chơi trải nghiệm, mỗi kịch bản xoay quanh câu chuyện của ba nhân vật nữ chính. Người chơi sẽ phải chơi lại nhiều lần, mỗi lần lại chọn những hướng khác nhau để đạt được những kết thúc tương ứng, từ đó mới nắm bắt được nội dung của toàn bộ visual novel. Mặc dù có nhiều đoạn kết, những câu chuyện riêng lẻ đều có liên quan và hỗ trợ nhằm dẫn đến cốt truyện chính (liên quan đến Misuzu) và hướng tới một kết thúc hoàn hảo nhất. Một trong những mục đích của phiên bản đầu tiên của AIR là cho phép người chơi nhìn thấy những cảnh người lớn, như việc nhân vật Yukito và một trong ba nhân vật nữ chính cùng quan hệ tình dục. Sau này, Key phát hành một ấn bản khác không hề chứa cảnh khiêu dâm và dành cho mọi lứa tuổi.
Chủ đề và bối cảnh
nhỏ|200px|trái|AIR diễn ra trong một thị trấn theo mô hình ở Kami, Nhật Bản. Có một số địa điểm quan trọng thường xuất hiện trong AIR được thiết kế dựa theo những nét đặc trưng của thành phố Kami thuộc tỉnh Hyōgo, Nhật Bản. Bối cảnh trong AIR đặt ở quận Kasumi của Kami; trong quá trình viết loạt game này, Kasumi từ một thị trấn nhỏ lẽ đã sáp nhập với hai khu vực lân cận và phát triển thành thành phố Kami. Nhiều cảnh vật thường xuất hiện trong AIR, chẳng hạn như đê biển, nhà ga, đền thờ và trường học, đều xây dựng dựa theo những nơi có thật. Thời gian trong AIR gói gọn trong mùa hè, mùa có những bóng cây tươi mát cùng ánh sáng mặt trời chan hòa trong thành phố. Trong phiên bản manga chuyển thể, thành phố này được miêu tả là "một thị trấn tĩnh lặng vắng người... không có gì khác ngoài những bãi biển và vùng nông thôn". Trợ lý kịch bản Suzumoto Yūichi từng nhận xét rằng ấn tượng đầu của ông với AIR tương tự như một khúc dân ca do phong cảnh nông thôn và các tiến triển cảm động của câu chuyện thiết lập nên.
Tựa đề của visual novel đã nêu lên đề tài chính là gió và bầu trời, cùng hình ảnh đôi cánh thường được đề cập: Yukito đang tìm kiếm một "cô gái trên bầu trời", còn Misuzu thì tin rằng một nửa khác của mình đang bay ngay phía trên cô. Câu chuyện của các nhân vật khác cũng cho thấy sự liên quan đến bầu trời, chẳng hạn như Minagi là thành viên của câu lạc bộ thiên văn, và Michiru thích thú khi xem bọt bong bóng bay trên trời cao. Kano muốn có một đôi cánh để bay, trong khi Kanna đã có sẵn chúng rồi. Misuzu đặt tên cho con quạ cô tìm thấy là Sora (空)—trong tiếng Nhật có nghĩa là bầu trời. Một chủ đề quan trọng khác là tình mẫu tử, cốt truyện của bốn nhân vật chính, bao gồm cả Yukito, đều đề cập đến mẹ của họ, dù là mẹ ruột hay mẹ nuôi. Người viết kịch bản chính là Maeda Jun bình luận rằng ông thích nhân vật người mẹ cho tác phẩm của mình hơn nếu phải chọn lựa giữa ba hoặc mẹ (giống với tác phẩm trước của Key cũng có sự tham gia của Maeda là Kanon), và điều này đã áp dụng trong AIR, ông còn nhấn mạnh quan điểm của mình rằng trong bishōjo game, nhân vật nữ luôn là tâm điểm. Việc phức tạp hóa mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình và bạn bè đóng một phần quan trọng trong suốt cốt truyện. Một trong những đề tài phụ khác của AIR là phép thuật. Uraha, mẹ của Yukito, và thậm chí cả bản thân Yukito đều có thể sử dụng phép thuật, mặc dù Yukito chỉ thể hiện được một phần nhỏ khả năng của anh. Kano từng nói rằng chị cô bảo khi lớn lên rút sợi ruy băng màu vàng khỏi cổ tay thì sẽ có được năng lực làm phép.