cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sân bay quốc tế Narita
Mở rộng
Suốt cuối thập niên 1980, nhà ga xe lửa chính củaq Sân bay Narita nằm khá xa nhà ga. Bộ trưởng Giao thông Nhật Shintaro Ishihara, người hiện nay là thống đốc Tokyo, đã yêu cầu công ty vận hành tuyến tàu hỏa sân bay là JR và Keisei Railway nối tuyến này trực tiếp vào các nhà ga sân bay và mở nhà ga ngầm để phục vụ tàu Shinkansen đến tận nhà ga. Dịch vụ tàu điện shinkansen trực tiếp đã đến nhà ga ngày 19 tháng 3 năm 1991 và Nhà ga tàu hỏa Narita cũ được đổi tên thành Ga Higashi-Narita.
Cuối thập niên 1980, Liên hiệp (của những người phản đối) xây hai tháp bằng thép cao 30,8 m và 62,3 m phong tỏa đầu phía Bắc của đường băng chính. Tháng 1 năm 1990, Tòa án quận Chiba đã ra lệnh tháo dỡ hai tháp thép này mà không bồi thường cho Liên hiệp; Tòa án Tối cao Nhật Bản đã tán thành phán quyết này là hợp hiến năm 1993.
Các vấn đề hiện nay
Ngày 1 tháng 4 năm 2004, Sân bay quốc tế mới Tokyo đã được tư nhân hóa và chính thức đổi tên thành Sân bay quốc tế Narita, phản ánh mệnh danh nổi tiếng của nó kể từ khi mở cửa. Sau khi tư nhân hóa, sân bay này đã đạt được mức vận tải kỷ lục và nhiều dự án xây dựng được tiếp tục.
Ngoài những tranh chấp chính trị tiếp diễn giảm dần tích ác liệt theo thời gian, các tranh cãi về vị trí và phí hạ cánh đã ảnh hưởng xấu đến sân bay này. Do nhiều hãng hàng không muốn sử dụng nó còn Cục hàng không Nhật Bản lại hạn chế số chuyến bay của mỗi hãng hàng không hoạt động tại đây khiến cho sân bay này đắt đỏ đối với hãng hàng không và hành khách. Một trong những chỉ trích không ngớt về sân bay này là khoảng cách xa trung tâm Tokyo, đi bằng tàu cao tốc nhanh nhất cũng phải mất 1 tiếng và mất thời gian lâu hơn nếu đi bằng đường bộ do nạn kẹt xe. Khoảng cách này càng trở thành vấn đề hơn đối với vùng Tây Tokyo và Tỉnh Kanagawa, cả hai gần Sân bay Haneda hơn. Tuyến Đường sắt Nhanh Narita, dự kiến hoàn thành và mở của năm 2010 sẽ làm giảm thời gian đi bớt 20 phút. Nhiều cổng tại nhà ga Narita đang được lắp đặt cầu dẫn khách đôi để phục vụ tàu bay khổng lồ Airbus A380. Singapore Airlines dự định bay bằng tàu bay A380 đầu tiên đến Narita vào mùa Hè năm 2007.
Dù Bộ Đất đai, Hạ tầng và Giao thông đã cho Sân bay Narita độc quyền phục vụ khách quốc tế đến vùng Tokyo, sự độc quyền này đang dần giảm đi. Sân bay Haneda có một số chuyến bay quốc tế hạn chế đi Đài Loan và sau đó được thay bằng các chuyến đi Sân bay Gimpo ở Seoul. Sau khi xây xong đường băng D ở Haneda năm 2009, chính phủ Nhật Bản có ý định chuyển các chuyến bay quốc tế khác đến Haneda để giảm tải cho Narita. Nhiều kế hoạch xây sân bay thứ 3 cho Tokyo đã được đề xuất, sân bay mới này có thể nằm ở Bãi biển Kujukuri ở Đông Chiba hoặc trên một hòn đảo nhân tạo ở Vịnh Tokyo.
Các nhà ga và các hãng hàng không
Sân bay Narita có hai nhà ga riêng biệt với một nhà ga xe lửa ngầm. Giữa các nhà ga hàng không là xe bus và xe lửa, không có lối đi dành cho người đi bộ nối hai nhà ga.
Các tuyến đông nhất
thumb|Các điểm đến của hành khách từ sân bay quốc tế Tokyo-Narita thumb|Swiss Air Lines, United Airlines, Thai Airways tại Narita
Khối lượng hàng hóa (tấn)
Nguồn: Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản
Các liên kết ngoài
Lịch sử và chính trị:
Thể loại:Chiba  Narita Narita Thể loại:Giao thông ở Tokyo
Snillfjord
Snillfjord là một đô thị hạt Trøndelag, Na Uy. Nó là một phần của khu vực Fosen. Trung tâm hành chính của đô thị này là làng Snillfjord. Snillfjord đã được tách ra từ Hemne ngày 1 tháng 7 năm 1924. Phần phía đông của Heim đã được sáp nhập với Snillfjord ngày 1 tháng 1 năm 1964. Đô thị này được đặt tên theo Snillfjorden. Các phần tử đầu tiên có lẽ là một cái tên sông cũ (nay Bergselva). Tên (đề xuất) sông là có thể bắt nguồn từ snjallr có nghĩa là "nhanh".
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị của Trøndelag
Quốc kỳ Sudan
nhỏ|250px|phải|[[Tập tin:FIAV 111111.svg|23px Tỷ lệ cờ: 1:2]]
Quốc kỳ Sudan (علم السودان), công nhận ngày 20 Tháng Năm năm 1970, gồm ba dải ngang màu đỏ, trắng, đen theo thứ tự từ trên xuống dưới. Mé cán cờ có một hình tam giác cân màu lục.
Trước cuộc đảo chính năm 1969 khi Gaafar Nimeiry lên nắm quyền thì cờ Sudan có ba dải ngang màu lam, vàng, và lục.
Lá cờ hiện hữu có nhiều điểm tương đồng với cờ Libya vào thời kỳ 1969-1972, chỉ khác ở hình tam giác. Nó cũng hơi giống lá cờ của Palestine.
Họ Chuối
Họ Chuối (danh pháp khoa học: Musaceae) là một họ thực vật một lá mầm bao gồm các loài chuối và chuối lá. Các nghiên cứu so sánh gần đây về thể hạt và chuỗi gen cùng với các ứng dụng phép miêu tả theo nhánh đã đưa ra sự phân loại mới, nhưng vẫn hơi mâu thuẫn theo bộ của các thực vật có hoa. Tuy nhiên, bộ Gừng (Zingiberales) cho đến nay là bộ duy nhất chịu ảnh hưởng nhẹ bởi các nghiên cứu này.
Chi Musa đã được miêu tả lần đầu tiên bởi nhà thực vật thời kỳ tiền Linnaeus là Georg Eberhard Rumphius nhưng về hình thức thì nó chỉ được thiết lập trong lần xuất bản thứ nhất của tác phẩm Species Plantarum của Linnaeus năm 1753-tác phẩm là ranh giới giữa các tác phẩm thời kỳ tiền-Linnaeus và hậu-Linnaeaus. Khi viết Species Plantarum, Linnaeus chỉ biết có một loại chuối, khi ông có cơ hội nhìn thấy nó trong vườn kính của George Clifford gần Haarlem ở Hà Lan.
Loài "điển hình" của chi này, Musa paradisiaca L. đã dựa trên Musa Cliffortiana L. và được công bố năm 1736, về mặt kỹ thuật là tên gọi "tiền-Linnaeus" của Linnaeus. Musa paradisiaca thực ra không phải là một loài, mà là một loại cây lai mà ngày nay đã biết là giữa Musa (nhóm AAB) chuối lá 'Pháp' hay Musa x paradisiaca L. mà Linnaeus đã lựa chọn sai lầm để đặt tên loài cho một cây lai phức tạp, và nó là nền tảng của nhiều sự lộn xộn trong phân loại học của chi này mà vấn đề đó đã không được giải quyết trọn vẹn cho đến thập niên 1940 và 1950.
Cho đến tận năm 1862 thì Musa đã là chi duy nhất trong họ này. Năm 1862, Horaninow đã miêu tả Ensete nhưng chi này đã không nhận được sự công nhận rộng rãi cho đến khi Cheesman sửa lại vào năm 1947. Tình trạng của chi Musella vẫn còn có một số điểm gây mâu thuẫn. Musella lasiocarpa đã được xoay tròn trong khối phân loại, đầu tiên nó được cho vào chi Musa, sau đó vào chi Ensete và một lần nữa quay ngược trở lại chi Musa trước khi địa vị đại diện duy nhất cuối cùng của nó được thừa nhận, ít nhất là bởi một số học giả vào năm 1978.
Đặc điểm chung họ Chuối
Củ to, thân có căn hành, lá lớn, mọc xen. Có phác hoa dạng gié tạo thành buồng chuối ở tận ngọn.
Có rất nhiều hoa trong một buồng, có thể lên tới 19 ngàn hoa
Hoa sắp thành hai hàng tạo thành nải chuối.
Hoa có 5 tiểu nhụy, bầu noãn 3 tâm bì tạo thành 3 buồng, mỗi buồng có nhiều tiểu noãn. Vòi nhụy duy nhất với nuốm hình chùy.
Trái là phì quả. Trái không hột gọi là trinh quả.
Thường trái có nhiều hột.
Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài của họ Chuối trong phạm vi bộ Gừng dưới đây lấy theo APG III.
Cây phát sinh chủng loài trong phạm vi họ Chuối lấy theo Pavla Christelová và ctv (2011)
Duriavenator
Duriavenator là một chi khủng long, được Benson mô tả khoa học năm 2008. đã từng sống ở khu vực ngày nay là nước Anh trong kỷ Jura giữa, khoảng 168 triệu năm trước. Năm 1882, xương hàm trên và hàm dưới của một con khủng long được thu thập gần Sherborne ở Dorset, và Richard Owen cho rằng hóa thạch thuộc về loài Megalosaurus bucklandii, loài khủng long không phải chim đầu tiên được đặt tên. Đến năm 1964, mẫu vật được công nhận là thuộc về một loài khác, và vào năm 1974, nó được chuyển sang một loài Megalosaurus mới, M. hesperis; tên cụ thể có nghĩa là "phương Tây". Các nhà nghiên cứu sau đó đã đặt câu hỏi liệu loài này có thuộc giống Megalosaurus, trong đó có nhiều loài động vật chân đốt rời rạc từ khắp nơi trên thế giới trong lịch sử hay không. Sau khi xem xét các vấn đề phân loại xung quanh Megalosaurus, Roger B. J. Benson đã chuyển M. hesperis sang chi riêng của nó vào năm 2008, Duriavenator; cái tên này có nghĩa là "Kẻ săn mồi Dorset".
Chú thích
Thể loại:Khủng long Thể loại:Duriavenator Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 2008 Thể loại:Khủng long châu Âu Thể loại:Khủng long kỷ Jura Thể loại:Megalosauridae Thể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Andrea Belotti
Andrea Belotti (sinh ngày 20 tháng 12 năm 1993) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Ý chơi ở vị trí tiền đạo cắm cho AS Roma và đội tuyển bóng đá quốc gia Ý.
Với biệt danh Il Gallo (The Rooster), Belotti bắt đầu sự nghiệp của mình với AlbinoLeffe. Sau đó anh đã được ký bởi Palermo, nơi anh giành chức vô địch Serie B trong mùa giải 2013-14, trước khi được Torino ký kết vào năm 2015.
Anh là một cựu cầu thủ đội U-19 Ý, cùng với U-20 và U-21, và tham gia giải vô địch U-21 châu Âu vào năm 2015. Anh đã được ra mắt đội tuyển quốc gia lần đầu tiên vào năm 2016.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Anh có những bước đầu tiên của mình trong sự nghiệp với tư cách cầu thủ ở một trường của Gorlago. Sau buổi thử nghiệp không thành công với Atalanta, anh đã được ký bởi AlbinoLeffe và trải qua hệ thống đào tạo thiếu niên của họ. Anh ra mắt đội hình một vào mùa giải 2011-12, thi đấu 8 trận tại Serie B và ghi 2 bàn.
Palermo
Vào ngày 2 tháng 9 năm 2013, anh được cho mượn với mức phí €500.000 (với một điều khoản mua lại 2,5 triệu €) bởi Palermo ở Serie B. Anh có trận ra mắt với đội bóng đảo Sicilia vào ngày 24 tháng 9 năm 2013, thay thế cho Davide Di Gennaro trong trận đấu với Bari, và kiến tạo cho Kyle Lafferty trong trận thua 1-2. Anh ghi bàn đầu tiên cho Rosaneri vào ngày 5 tháng 10 với Brescia. Vào ngày 3 tháng 5 năm 2014, đội bóng của anh được thăng hạng lên Serie A sau khi giành chiến thắng 1-0 trước Novara. Anh kết thúc mùa giải với 10 bàn thắng ghi được trong giải đấu. Vào ngày 18 tháng 6 năm 2014, Palermo đã thực hiện quyền mua lại một nửa hợp đồng của mình trong quyền đồng sở hữu, với một lựa chọn để mua một nửa còn lại với giá 3,5 triệu euro.
Torino
Vào ngày 18 tháng 8 năm 2015, anh đã chính thức ký kết bởi Torino với khoản phí là 7,5 triệu Euro. Anh ghi bàn thắng đầu tiên của mình ở Serie A cho Torino trong chiến thắng 2-0 trước Bologna. Vào ngày 16 tháng 1 năm 2016, anh ghi bàn đầu tiên cho Torino trong chiến thắng 4-2 trước Frosinone. Vào ngày 20 tháng 3, Belotti ghi bàn từ chấm phạt đền ở phút thứ 48 khiến thủ thành Gianluigi Buffon không thể nối dài kỷ lục liên tiếp không để bị thủng lưới dài nhất trong trận thua 1-4.
Belotti bắt đầu mùa giải 2016-17 ghi một bàn thắng trong trận gặp AC Milan tại San Siro, cuối trận anh đã bị Gianluigi Donnarumma cản phá pha đá phạt đền dẫn đến trận thua 2-3. Vòng sau, vào ngày 28 tháng 8 năm 2016, anh đã ghi hat-trick đầu tiên trong chiến thắng 5-1 trước Bologna ở Serie A, mặc dù sau đó anh đã đá hỏng một quả penalty trong thời gian thi đấu. Vào ngày 25 tháng 9, anh mở tỷ số trong chiến thắng 3-1 trước AS Roma. Anh đã kết thúc mùa giải với 26 bàn thắng và 2 tại Coppa Italia.
Sự nghiệp quốc tế
Ngày 27 tháng 8 năm 2016, Belotti được gọi vào đội tuyển Ý bởi huấn luyện viên Gian Piero Ventura cho trận giao hữu với Pháp vào ngày 1 tháng 9 và một trận vòng loại World Cup 2018 gặp Israel. Anh có trận ra mắt quốc tế gặp Pháp, vào sân thay người trong trận thua 1-3 trên sân nhà. Belotti ghi bàn thắng đầu tiên của mình vào ngày 9 tháng 10, là bàn mở đầu cho trận đấu vòng loại World Cup thứ ba, trong chiến thắng 3-2 trước Macedonia.
Năm 2021, anh cùng đội tuyển Ý giành chức vô địch Euro lần thứ hai sau khi vượt qua đội tuyển Anh ở trận chung kết.
Phong cách chơi bóng
Belotti có biệt danh là Il Gallo (gà trống). Biệt danh xuất phát từ tên họ của người bạn thời thơ ấu thân thiết của mình hay nói đùa anh hay ăn mừng bàn thắng của mình bằng cách bắt chước một con gà trống và đặt bàn tay trên trán.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1993 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Ý Thể loại:Tiền đạo bóng đá Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Ý Thể loại:Cầu thủ bóng đá Serie A Thể loại:Cầu thủ bóng đá U.S. Città di Palermo Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Ý
Megachile chinensis
Megachile chinensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Radoszkowski mô tả khoa học năm 1874.
Tham khảo
C Thể loại:Động vật được mô tả năm 1874
Orthoperus princeps
Tham khảo
Thể loại:Orthoperus
Hệ quy chiếu quán tính
Hệ quy chiếu quán tính trong vật lý cổ điển và thuyết tương đối hẹp sở hữu tính chất là trong hệ quy chiếu này, một vật không có lực ròng tác dụng lên nó sẽ không gia tốc; nghĩa là, một vật như vậy sẽ ở trạng thái nghỉ hoặc chuyển động với vận tốc không đổi. Hệ quy chiếu quán tính có thể được định nghĩa trong thuật ngữ phân tích là hệ quy chiếu mô tả thời gian và không gian một cách đồng nhất, đẳng hướng và không phụ thuộc vào thời gian. Về mặt khái niệm, vật lý của một hệ thống trong một hệ thống quán tính không có nguyên nhân nào bên ngoài hệ thống. Hệ quy chiếu quán tính còn có thể được gọi là hệ quy chiếu Galile hay không gian quán tính.
Tất cả các hệ quy chiếu quán tính đều ở trạng thái chuyển động thẳng, không đổi đối với nhau; một gia tốc kế chuyển động cùng với bất kỳ thứ nào trong số chúng sẽ phát hiện gia tốc bằng không. Các phép đo trong một hệ thống quán tính có thể được chuyển đổi thành các phép đo trong một hệ thống khác bằng một phép biến đổi đơn giản (phép biến đổi Galilê trong vật lý Newton và phép biến đổi Lorentz trong thuyết tương đối hẹp). Trong thuyết tương đối rộng, trong bất kỳ vùng nào đủ nhỏ để độ cong của không thời gian và lực thủy triều là không đáng kể, người ta có thể tìm thấy một tập hợp các hệ quy chiếu quán tính mô tả gần đúng vùng đó.
Trong hệ quy chiếu phi quán tính trong vật lý cổ điển và thuyết tương đối hẹp, vật lý của một hệ thay đổi tùy thuộc vào gia tốc của hệ đó so với hệ quán tính, và các lực vật lý thông thường phải được bổ sung bằng các lực hư cấu. Ngược lại, các hệ thống trong thuyết tương đối rộng không có nguyên nhân bên ngoài, bởi vì nguyên lý của chuyển động trắc địa. Trong vật lý cổ điển, ví dụ, một quả bóng rơi xuống đất không đi thẳng xuống chính xác vì Trái đất đang quay, có nghĩa là hệ quy chiếu của một người quan sát trên Trái đất không quán tính. Vật lý phải tính đến hiệu ứng Coriolis - trong trường hợp này được coi là một lực - để dự đoán chuyển động ngang. Một ví dụ khác về một lực hư cấu như vậy liên quan đến các hệ quy chiếu quay là hiệu ứng ly tâm hay còn gọi là lực ly tâm.
Giới thiệu
Chuyển động của một vật chỉ có thể được mô tả so với một thứ khác — các vật thể khác, người quan sát hoặc một tập hợp các tọa độ không thời gian. Chúng được gọi là hệ quy chiếu. Nếu các tọa độ được chọn không tốt, quy luật chuyển động có thể phức tạp hơn mức cần thiết. Ví dụ, giả sử một vật thể tự do không có ngoại lực tác động lên nó đang ở trạng thái nghỉ ngay lập tức. Trong nhiều hệ tọa độ, nó sẽ bắt đầu chuyển động ngay sau đó, mặc dù không có lực tác động lên nó. Tuy nhiên, hệ quy chiếu luôn có thể được chọn trong đó hệ quy chiếu đứng yên. Tương tự, nếu không gian không được mô tả thống nhất hoặc thời gian một cách độc lập, một hệ tọa độ có thể mô tả chuyến bay đơn giản của một vật thể tự do trong không gian dưới dạng một đường zig-zag phức tạp trong hệ tọa độ của nó. Thật vậy, có thể đưa ra một tóm tắt trực quan về hệ quy chiếu quán tính: trong hệ quy chiếu quán tính, các định luật cơ học có dạng đơn giản nhất.
Trong một hệ thống quán tính, định luật đầu tiên của Newton, định luật quán tính, được thỏa mãn: Mọi chuyển động tự do đều có độ lớn và hướng không đổi. Định luật thứ hai của Newton cho một hạt có dạng:
trông giống như trong một hệ thống quán tính, nhưng bây giờ lực F ′ là kết quả của không chỉ F mà còn là các số hạng bổ sung (đoạn sau phương trình này trình bày các điểm chính mà không có công thức toán học chi tiết):
trong đó góc quay của hệ quy chiếu được biểu thị bằng vectơ Ω chỉ theo hướng của trục quay và có độ lớn bằng tốc độ góc quay Ω, ký hiệu × biểu thị tích chéo vectơ, vectơ x B định vị vật thể và vectơ v B là vận tốc của vật theo quan sát quay (khác với vận tốc mà quan sát viên quán tính).
Các số hạng phụ trong lực F ′ là lực "hư cấu" đối với hệ quy chiếu này, mà nguyên nhân của nó đến từ bên ngoài hệ trong hệ quy chiếu. Số hạng phụ đầu tiên là lực Coriolis, lực ly tâm thứ hai, và lực thứ ba là lực Euler. Tất cả các thuật ngữ này đều có các đặc tính sau: chúng biến mất khi Ω = 0; nghĩa là, chúng bằng 0 đối với một khung quán tính (tất nhiên là không quay); chúng có độ lớn và hướng khác nhau trong mọi hệ quy chiếu quay, phụ thuộc vào giá trị cụ thể của Ω; chúng có mặt ở khắp nơi trong hệ quy chiếu quay (ảnh hưởng đến mọi hạt, bất kể hoàn cảnh nào); và chúng không có nguồn rõ ràng trong các nguồn vật chất có thể xác định được, cụ thể là vật chất. Ngoài ra, các lực hư cấu không giảm theo khoảng cách (không giống như lực hạt nhân hoặc lực điện). Ví dụ, lực ly tâm xuất hiện từ trục quay trong một hệ quy chiếu quay tăng theo khoảng cách từ trục.
Tất cả các nhà quan sát đều đồng ý về các lực lượng thực, F; chỉ những người quan sát phi quán tính mới cần những lực hư cấu. Các định luật vật lý trong hệ thống quán tính đơn giản hơn vì không xuất hiện các lực không cần thiết.
Vào thời Newton, các ngôi sao cố định được gọi là hệ quy chiếu, được cho là ở trạng thái nghỉ so với không gian tuyệt đối. Trong các hệ quy chiếu ở trạng thái nghỉ đối với các ngôi sao cố định hoặc trong phép tịnh tiến đồng đều so với các ngôi sao này, định luật chuyển động của Newton được cho là đúng. Ngược lại, trong các khung tăng tốc liên quan đến các ngôi sao cố định, một trường hợp quan trọng là các khung quay so với các ngôi sao cố định, các quy luật chuyển động không giữ ở dạng đơn giản nhất của chúng, mà phải được bổ sung bằng cách bổ sung các lực hư cấu, vì ví dụ, lực Coriolis và lực ly tâm. Hai thí nghiệm được Newton nghĩ ra để chứng minh cách phát hiện ra những lực này, qua đó tiết lộ cho người quan sát rằng chúng không nằm trong một hệ thống quán tính: ví dụ về lực căng của sợi dây liên kết hai quả cầu quay quanh trọng tâm của chúng, và ví dụ của độ cong của mặt nước trong một thùng quay. Trong cả hai trường hợp, việc áp dụng định luật thứ hai của Newton sẽ không hiệu quả đối với người quan sát đang quay nếu không viện dẫn lực ly tâm và lực Coriolis để tính toán cho quan sát của họ (lực căng trong trường hợp quả cầu; mặt nước hình parabol trong trường hợp thùng quay).
Như chúng ta bây giờ đã biết, các ngôi sao cố định không cố định. Những vật thể cư trú trong Dải Ngân hà quay cùng thiên hà, thể hiện những chuyển động thích hợp. Những tinh vân bên ngoài thiên hà của chúng ta (chẳng hạn như tinh vân từng bị nhầm là sao) cũng tham gia vào chuyển động của chính chúng, một phần do sự giãn nở của vũ trụ, và một phần là do vận tốc đặc biệt. Thiên hà Andromeda đang va chạm với Dải Ngân hà với tốc độ 117 km/s. Khái niệm về hệ quy chiếu quán tính không còn ràng buộc với các ngôi sao cố định hay với không gian tuyệt đối. Đúng hơn, việc xác định một hệ quy chiếu quán tính dựa trên sự đơn giản của các định luật vật lý trong hệ. Đặc biệt, việc không có lực lượng hư cấu là tính chất nhận dạng của các hệ này.
Trong thực tế, mặc dù không phải là một yêu cầu bắt buộc, nhưng việc sử dụng hệ quy chiếu dựa trên các ngôi sao cố định như thể nó là một hệ quy chiếu quán tính tạo ra rất ít sự khác biệt. Ví dụ, gia tốc ly tâm của Trái đất do quay quanh Mặt Trời lớn hơn khoảng ba mươi triệu lần gia tốc dịch chuyển của Mặt Trời về tâm thiên hà.
Để minh họa thêm, hãy xem xét câu hỏi: "Vũ trụ của chúng ta có xoay không?" Để trả lời, chúng ta có thể cố gắng giải thích hình dạng của Ngân Hà bằng cách sử dụng các định luật vật lý, mặc dù các quan sát khác có thể chắc chắn hơn, nghĩa là cung cấp độ chênh lệch lớn hơn hoặc ít độ không đảm bảo đo hơn, như dị hướng của nền vi sóng phóng xạ hoặc tổng hợp hạt nhân Big Bang. Độ phẳng của Dải Ngân hà phụ thuộc vào tốc độ quay của nó trong hệ quy chiếu quán tính. Nếu chúng ta quy tốc độ quay biểu kiến của nó hoàn toàn là quay trong một khung quán tính, thì một "độ phẳng" khác được dự đoán so với nếu chúng ta cho rằng một phần của chuyển động quay này thực sự là do chuyển động quay của vũ trụ và không nên bao gồm chuyển động quay của thiên hà chinh no. Dựa trên các định luật vật lý, một mô hình được thiết lập trong đó một tham số là tốc độ quay của Vũ trụ. Nếu các định luật vật lý đồng ý chính xác hơn với các quan sát trong một mô hình có quay hơn là không có nó, chúng tôi có xu hướng chọn giá trị phù hợp nhất cho quay, tùy thuộc vào tất cả các quan sát thực nghiệm thích hợp khác. Nếu không có giá trị nào của tham số quay là thành công và lý thuyết không nằm trong sai số quan sát, thì việc sửa đổi quy luật vật lý được coi là, ví dụ, vật chất tối được sử dụng để giải thích đường cong quay của thiên hà. Cho đến nay, các quan sát cho thấy bất kỳ vòng quay nào của vũ trụ đều rất chậm, không nhanh hơn một lần sau mỗi 60·1012 năm (10−13 rad / yr), và cuộc tranh luận vẫn tồn tại về việc liệu có bất kỳ vòng quay nào hay không. Tuy nhiên, nếu sự quay được tìm thấy, việc giải thích các quan sát trong một hệ quy chiếu gắn với vũ trụ sẽ phải được điều chỉnh cho các lực hư cấu vốn có trong sự quay như vậy trong vật lý cổ điển và thuyết tương đối hẹp, hoặc được hiểu là độ cong của không thời gian và chuyển động của vật chất dọc theo trắc địa trong thuyết tương đối rộng.
Tham khảo
Thể loại:Quỹ đạo Thể loại:Thuyết tương đối Thể loại:Hệ quy chiếu Thể loại:Cơ học cổ điển
Sông Mayenne
Sông Mayenne là một con sông ở phía tây Pháp. Cùng với sông Sarthe và sông Loir chúng tạo thành sông Maine, là chi lưu của sông Loire.
Sông này bắt nguồn ở tỉnh Orne, giữa Pré-en-Pail và Alençon. Sông gặp sông Sarthe ở Angers.
Tham khảo
Thể loại:Sông của Pháp Thể loại:Lưu vực sông Loire Thể loại:Sông Normandy
Tipula gallaeca
Tipula gallaeca là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Astragalus bidentatus
Astragalus bidentatus là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae. Nó chỉ được tìm thấy ở Ecuador ở hai khu vực phía nam phía trên ranh giới hạn cây cối ở tỉnh Azuay và Cañar. Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao. Không có mẫu vật nào được thấy kể từ năm 1945 và không có mẫu vật trong bảo tàng.
Tham khảo
B|bidentatus Thể loại:Thực vật Ecuador
Prionyx gobiensis
Prionyx gobiensis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Prionyx. Loài này được Tsuneki miêu tả khoa học đầu tiên năm 1971.
Tham khảo
Thể loại:Prionyx
Megachile chlorura
Megachile chlorura là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1918.
Tham khảo
C Thể loại:Động vật được mô tả năm 1918
Châtelus, Allier
Tham khảo
Chatelus
Dyoplosaurus
Dyoplosaurus là một chi khủng long, được Parks mô tả khoa học năm 1924.
Chú thích
Thể loại:Khủng long Thể loại:Dyoplosaurus Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 1924 Thể loại:Khủng long kỷ Phấn Trắng Thể loại:Khủng long Bắc Mỹ Thể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Saint-Christophe-du-Bois
Saint-Christophe-du-Bois là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 93 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Saintchristophedubois
Astragalus cavanillesii
Astragalus cavanillesii là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae. Loài này chỉ có ở Tây Ban Nha. Môi trường sống tự nhiên của chúng là thảm cây bụi kiểu Địa Trung Hải. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
C Thể loại:Thực vật Tây Ban Nha
Orthoperus punctatus
Orthoperus punctatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Corylophidae. Loài này được Wankowicz miêu tả khoa học đầu tiên năm 1865.
Tham khảo
Thể loại:Orthoperus
Amanda Seyfried
Amanda Michelle Seyfried ( sinh ngày 03 tháng 12 năm 1985) là một nữ diễn viên và ca sĩ người Mỹ. sinh ra và lớn lên ở Allentown, Pennsylvania, bắt đầu sự nghiệp của mình như một người mẫu khi mới 11 tuổi, sau đó bắt đầu sự nghiệp diễn xuất ở tuổi 15 với những vai diễn khách mời và chuyển sang những vai diễn định kỳ trong các vở kịch opera As the World Turns và All My Children.
Năm 2004, Seyfried lần đầu xuất hiện trên phim ảnh trong bộ phim hài tuổi teen Mean Girls. Các vai diễn sau đó của cô là trong những bộ phim độc lập, được kể đến như phim truyền hình Nine Lives (2005) và phim truyền hình tội phạm Alpha Dog (2006), cô cũng đã có một vai diễn định kỳ trong bộ phim truyền hình Veronica Mars (2004-2006). Giữa năm 2006 và 2011, cô đóng vai chính trong bộ phim truyền hình Big Love của kênh HBO và xuất hiện trong bộ phim âm nhạc nổi tiếng Mamma Mia! (2008).
Sự xuất hiện khác của cô bao gồm vai diễn chính trong phim hài kinh dị Jennifer's Body (2009), vai nhân vật một cô gái gọi trong phim khiêu dâm Chloe (2009), phim lãng mạn đề tài chiến tranh Dear John (2010) và phim lãng mạn Letters to Juliet (2010). Cô cũng là ngôi sao trong phim giả tưởng lãng mạn đề tài lịch sử Red Riding Hood (2011), phim giả tưởng In Time (2011), phim kinh dị Gone (2012), phim nhạc kịch Les Misérables (2012), phim tiểu sử Lovelace (2013), và trong các phim hài A Million Ways to Die in the West (2014) và Ted 2 (2015).
Tiểu sử
Amanda Michelle Seyfried sinh ngày 3 tháng 12 năm 1985, tại Allentown, Pennsylvania. [1] [2] Mẹ cô, Ann Seyfried (nhũ danh Sander), là một nhà trị liệu nghề nghiệp, và cha cô, Jack Seyfried, là một dược sĩ. [2] [3] Seyfried chủ yếu là người gốc Đức, với một lượng nhỏ hơn là gốc Anh, Scotland-Ireland và tổ tiên xứ Wales. [4]
Khởi nghiệp (1996–2006)
Trong khoảng thời gian làm người mẫu của Seyfried, cô xuất hiện trên những in ấn quảng cảo cho các công ty thời trang bao gồm Limited Too với Leighton Meester, và đã là hình ảnh đại diện trên ba trang bìa của loạt tiểu thuyết Sweet Valley High. Cô ngừng làm người mẫu khi lên 17 tuổi, và làm công việc bồi bàn trong một cộng đồng hưu trí. Seyfried học những bài học về giọng, học opera, và được huấn luyện bởi một huấn luyện viên ở Broadway khi cô ở tuổi vị thành niên. Cô bắt đầu đóng vai phụ trong phim truyền hình chiếu vào buổi sáng Guiding Light. Từ năm 2000 đến 2001, cô đã đóng vai Lucy Montgomery trong loạt phim As the World Turns của đài CBS. Cô thủ vai Joni Stafford trong phim All My Children của đài ABC từ 2002 đến 2003.
Năm 2003, Seyfried tham gia thử vai cho vai diễn Regina George trong Mean Girls; vai diễn này cuối cùng được giao cho nữ diễn viên Rachel McAdams. Mặc dù ban đầu Seyfried được nhắm đến cho vai diễn chính Cady Heron trong phim, sau này vai diễn được thay thế bởi Lindsay Lohan, nhà sản xuất phim quyết định rằng Seyfried nên vào vai Karen Smith, một người bạn mờ nhạt của Regina. Bộ phim là một sự thành công và kiếm được hơn 129 triệu đô la Mỹ trong phòng vé. Phần diễn xuất của Seyfried trong phim giúp cô, cùng với Lohan, Lacey Chabert, và McAdams giành giải thưởng MTV Movie Award ở hạng mục "Nhóm xuất sắc nhất trên màn ảnh". Seyfried tham gia thử vai cho vai diễn chính trong phim truyền hình Veronica Mars của đài UPN. Nhưng vai diễn cuối cùng được giao cho Kristen Bell, và Seyfried thủ vai người bạn thân bị sát hại của Veronica, Lilly Kane. Vai diễn của cô chỉ xuất hiện trong phần hồi tưởng. Người sáng lập bộ phim, Rob Thomas, thấy rằng diễn xuất của Seyfried trong vai Lilly Kane rất nổi bật, đến nỗi anh đã cho nhân vật của cô xuất hiện nhiều lần hơn trong phim, khác với kế hoạch ban đầu của anh trong mùa đầu tiên. Seyfried xuất hiện trong 10 tập phim từ năm 2004 đến 2005.
Đột phá (2006-2011)
nhỏ|Seyfried trong buổi ra mắt phim Mamma Mia! (2008) với bốn thành viên của nhóm nhạc [[ABBA lần đầu chụp ảnh cùng nhau kể từ năm 1986.|287x287px]] Tên tuổi của Seyfried nổi bật nhờ vai diễn trong bộ phim truyền hình dài tập Big Love của đài HBO. Loạt phim này tập trung vào một gia đình Mormon theo thuyết chính thống, trong đó Seyfried đóng vai Sarah Henrickson, con gái đầu của Bill và Barb, người đấu tranh với đức tin đa thê của gia đình. Big Love ra mắt ở Mỹ vào ngày 12 tháng 3 năm 2006. Trong tháng 12 năm 2009, HBO xác nhận rằng Seyfried sẽ trở lại vào mùa thứ tư của bộ phim, nhưng đó sẽ là lần xuất hiện cuối cùng của cô trong phim, vì Seyfried muốn tập trung vào sự nghiệp điện ảnh và các dự án sắp tới của cô.
Theo sau Big Love Seyfried có những vai diễn phụ như Zoe, trong bộ phim kinh dị Solstice năm 2008, cô cũng diễn cùng với diễn viên Meryl Streep trong bộ phim nổi tiếng Mamma Mia!, một bộ phim hài tình cảm được làm lại dựa trên bộ phim âm nhạc cùng tên năm 1999. Sophie trong Mamma Mia! là vai diễn chính đầu tiên trên màn ảnh rộng của Seyfried. Bộ phim có doanh thu cao thứ năm vào năm 2008, và đến tháng 1 năm 2013 bộ phim trở thành phim có doanh thu cao thứ 73 của mọi thời đại. Phần trình diễn âm nhạc của cô trong Mamma Mia! được phát hành trong nhạc nền của bộ phim, trong đó cô thu âm 5 bài hát. Trong phần quảng bá cho cả bộ phim và nhạc nền, Seyfried đã thu âm một video âm nhạc của bài hát "Gimme! Gimme! Gimme! (A Man After Midnight)".
Tháng 3 năm 2008, Seyfried được mời tham gia bộ phim kinh dị hài Jennifer's Body. Trong bộ phim Seyfried đóng vai Anita Lesnicki, bạn thân của nhân vật chính. Cô cũng xuất hiện trong video âm nhạc của Panic! At The Disco "viễn cảnh mới," một bài hát từ bộ phim. Bộ phim, được công chiếu tại Liên hoan phim Quốc tế Toronto năm 2009 và được phát hành vào rạp chiếu phim vào ngày 18 tháng 9 năm 2009, đã nhận được sự đánh giá trái chiều từ các nhà phê bình. Cùng năm đó cô được mời tham gia bộ phim Boogie Woogie. Cô đóng vai Paige Oppenheimer, một trong những vai chính trong bộ phim. Bộ phim đã được chiếu vào ngày 26 tháng 6 năm 2009 tại Liên hoan phim quốc tế Edinburgh và chính thức được chiếu ở các rạp ở Hoa Kỳ vào ngày 25 tháng 4 năm 2010. Ngày 22 tháng 2 năm 2009, Seyfried đã giới thiệu một giải thưởng và biểu diễn tại lễ trao giải Academy Awards lần thứ 81. Vào đầu tháng 3 năm 2009 đạo diễn Zack Snyder đã mời Seyfried vào vai chính, Baby Doll, trong Sucker Punch, nhưng cô đã từ chối vì lịch quay phim trùng với Big Love. nhỏ|Amanda Seyfried, tại buổi ra mắt phim Chloe tại Roy Thompson Hall ngày 13 tháng 9 năm 2009|362x362px Seyfried đóng vai chính bên cạnh Channing Tatum trong Dear John, bộ phim chuyển thể của cuốn tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Nicholas Sparks. Bộ phim đã được phát hành vào ngày 5 tháng 2 năm 2010 và nhận được những nhận xét trái chiều. Seyfried đã viết và thu âm "Little House", bài hát là một trong những bản nhạc chính thức của Dear John. Mặc dù nhận được nhận xét tiêu cực từ giới phê bình, Dear John đã trở thành bộ phim đầu tiên phá vỡ vị trí quán quân của phim Avatar ở Mỹ và thu về 80 triệu USD ở Mỹ và 115 triệu USD trên toàn thế giới.
Đời tư và kết hôn
Trong hơn 10 năm bước chân vào showbiz, Amanda Seyfried đã có khoảng chục mối tình lãng mạn. Nhiều chàng trai trong số đó là bạn diễn của cô. Amanda hẹn hò nam diễn viên Micah Alberti từ 2002 đến 2006 khi đóng cùng trong phim All My Children. Năm 2007, cô yêu ca sĩ người Canada Jesse Marchant. Sau rung động thoáng qua với tài tử Alexander Skarsgard, Amanda say nắng bạn diễn Mamma Mia! Dominic Cooper năm 2008. Mối tình kéo dài 2 năm và sau khi chia tay, cô đào hẹn hò nam diễn viên Ryan Phillippe. Những người tình tiếp theo của cô là doanh nhân bất động sản Andrew Joblon, tài tử Josh Hartnett, nam diễn viên Justin Long...
Kết hôn bí mật
nhỏ|282x282px|Amanda Seyfried trong photoshot của tạp chí Vogue năm 2016 Tháng 5/2015, nữ diễn viên gặp gỡ tài tử Thomas Sadoski khi đóng cùng trong vở kịch The Way We Get By. Tháng 9/2016, Amanda và Thomas Sadoski đính hôn. Cặp sao tổ chức lễ cưới bí mật vào tháng 3/2017 chỉ vài ngày trước khi con gái đầu lòng ra đời.
Liên kết ngoài
Mạng xã hội:
Thể loại:Nữ ca sĩ Mỹ Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ Thể loại:Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21 Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Mỹ Thể loại:Người mẫu nhí Hoa Kỳ Thể loại:Sinh năm 1985 Thể loại:Nữ diễn viên thiếu nhi Mỹ Thể loại:Người Mỹ gốc Anh Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Người Mỹ gốc Đức Thể loại:Ca sĩ-người viết bài hát Mỹ Thể loại:Nữ diễn viên lồng tiếng Mỹ Thể loại:Ca sĩ Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Nữ ca sĩ-người viết bài hát Mỹ Thể loại:Người Mỹ gốc Ireland Thể loại:Nữ ca sĩ thế kỷ 21 Thể loại:Time 100 năm 2022
Jeddah
Jeddah (đôi khi được viết là Jiddah hay Jedda; جدة Ğidda phát âm Hejaz: ) là một thành phố tại vùng Tihamah Hejaz trên bờ biển Đỏ và là một trung tâm đô thị lớn tại miền tây Ả Rập Xê Út. Đây là thành phố lớn nhất vùng Makkah (Mecca), có cảng biển lớn nhất trên biển Đỏ, và là thành phố lớn thứ nhì tại Ả Rập Xê Út sau thủ đô Riyadh. Jeddah là thủ phủ thương nghiệp của quốc gia này.
Jeddah là cửa ngõ chính dẫn đến thành phố linh thiêng nhất trong Hồi giáo là Mecca, là nơi những người Hồi giáo có điều kiện buộc phải đến ít nhất một lần trong đời. Thành phố cũng là cửa ngõ đến Medina, thành phố linh thiêng thứ nhì trong Hồi giáo.
Về mặt kinh tế, Jeddah đang tập trung phát triển đầu tư hơn nữa nhằm củng cố vị thế lãnh đạo về khoa học-kỹ thuật tại Ả Rập Xê Út và Trung Đông. Jeddah được xếp hạng thứ tư tại khu vực châu Phi-Trung Đông trong chỉ số thành phố sáng tạo năm 2009.
Từ nguyên
Có ít nhất hai cách giải thích về từ nguyên của tên gọi Jeddah, theo lời Jeddah Ibn Al-Qudaa'iy, tù trưởng của thị tộc Quda'a. Cách giải thích phổ biến hơn là tên gọi này có nguồn gốc từ جدة Jaddah, theo tiếng Ả Rập có nghĩa là "bà". Theo các đức tin dân gian phía đông, mộ của Eva (người được cho là bà của nhân loại) nằm tại Jeddah. Nhà chức trách tôn giáo bịt mộ bằng bê tông vào năm 1975 do có một số người Hồi giáo cầu nguyện tại đó.
Lữ khách người Berber Ibn Battuta đến Jeddah trong chuyến hành trình quanh thế giới của ông vào khoảng năm 1330. Ông viết tên thành phố trong nhật ký của mình là "Jiddah".
Bộ Ngoại giao và Thịnh vượng chung Anh cùng các nhánh khác của chính phủ Anh từng sử dụng kiểu chính tả cũ "Jedda", song đến năm 2007 thì đổi chính tả thành "Jeddah".
T. E. Lawrence nhận thấy rằng bất kỳ chuyển tự tên gọi Ả Rập nào sang tiếng Anh đều tuỳ tiện. Trong sách Revolt in the Desert của ông, Jeddah được viết theo ba cách khác nhau chỉ trong trang đầu tiên.
Trên các bản đồ và tài liệu chính thức của Ả Rập Xê Út, tên của thành phố được chuyển tự thành "Jeddah", cách này hiện đang thịnh hành.
Tiền Hồi giáo
Một số nghiên cứu khảo cổ gợi ý về sự tồn tại của dân cư trong vùng Jeddah ngày nay từ thời đại đồ đá, do họ phát hiện một số đồ tạo tác và chữ viết 'Thamoud' tại wadi (thung lũng) Breiman về phía đông của Jeddah và wadi Boib về phía đông bắc của Jeddah. Một số sử gia truy nguyên việc thành lập Jeddah cho bộ lạc Bani Quda'ah, họ sống tại đây sau khi Sad (đập) Ma'rib vỡ vào năm 115 TCN. Một số người cho rằng Jeddah có dân cư trước thời bộ lạc Bani Quda'ah là các ngư dân biển Đỏ, họ xem đây là một trung tâm để ra khơi cũng như là nơi nghỉ ngơi. Theo một số tường thuật, lịch sử Jeddah có từ sơ khởi trước thời Alexandros Đại đế, ông đến thành phố từ 323 đến 356 TCN.
Các cuộc khai quật tại khu thành cổ đề xuất rằng Jeddah được bộ lạc Quda'a lập nên trong vai trò là một làng chài vào năm 522 TCN, họ rời khỏi miền trung Yemen để đến định vư tại Mecca sau khi đập Marib tại Yemen bị phá huỷ.
Thành phố Jeddah là một cảng quan trọng trong mậu dịch hương trầm của người Nabatae. Mashrabiya cổ nhất được phát hiện tại Jeddah có niên đại từ thời tiền Hồi giáo.
Trung đại
thumb|Jeddah vào năm 1938
Jeddah lần đầu được chú ý là vào khoảng năm 647, khi khalip Hồi giáo thứ ba là Uthman Ibn Affan chuyển nơi này thành một cảng cho Mecca thay cho cảng Al Shoaiba. Vào năm 703, hải tặc đến từ Vương quốc Aksum đã chiếm đóng thành phố trong một thời gian ngắn. Jeddah đã hình thành với vị thế là thành phố chính của vùng Hejaz lịch sử và là một cảng lịch sử cho những người hành hương đi bằng đường biển đến Mecca để thực hiện cuộc hành hương Hajj.
Đế quốc Umayyad kế thừa toàn bộ Đế quốc Rashindun, bao gồm cả Hejaz, và cai trị từ năm 661 đến năm 750. Jeddah duy trì là một cảng dân sự trọng yếu, phục vụ cho các ngư dân và khách hành hương bằng đường biển đến Hajj. Người ta cho rằng Lãnh địa sharif của Mecca lần đầu tiên được bổ nhiệm trong giai đoạn này, đay là một phó vương danh dự cho vùng đất thánh.
Đến năm 969, Đế quốc Fatima từ Algeria nắm quyền kiểm soát tại Ai Cập từ tay Vương triều Ikhshid và mở rộng đế quốc của họ đến Hejaz và Jeddah. Đế quốc Fatima phát triển một mạng lưới mậu dịch rộng lớn tại cả Địa Trung Hải và Ấn Độ Dương thông qua biển Đỏ.
Sau khi Saladin chinh phục Jerusalem, đến năm 1171 ông xưng là sultan của Ai Cập sau khi Fatima sụp đổ, lập ra Vương triều Ayyub. Ayyub chinh phục Hejaz bao gồm cả Jeddah vào năm 1177 dưới thời lãnh đạo của Sharif Ibn Abul-Hashim Al-Thalab (1094–1201). Trong một thời gian chiếm hữu tương đối ngắn ngủi, người Ayyub mở ra một kỷ nguyên thịnh vượng kinh tế trên vùng đất họ cai trị, và việc tạo điều kiện cùng bảo trợ của Ayyub dẫn đến hồi sinh hoạt động tri thức trong thế giới Hồi giáo. Vương triều Ayyub củng cố thế chi phối của Hồi giáo Sunni trong khu vưc bằng cách xây dựng nhiều madrasas (trường học Hồi giáo) trong các thành phố lớn của họ. Jeddah thu hút các thủy thủ và thương nhân Hồi giáo từ Sindh, Đông Nam Á và Đông Phi, cùng những nơi xa xôi khác.
Năm 1254, sau khi Ayyub tan rã, Hejaz trở thành bộ phận của Vương quốc Mamluk cũng định đô tại Cairo. Nhà thám hiểm người Bồ Đào Nha Vasco da Gama tìm được đường qua mũi Hảo Vọng và kiếm được các hoa tiêu từ bờ biển Zanzibar vào năm 1497, tấn công các đội tàu chở hàng hoá và khách hành hương Hồi giáo từ Ấn Độ đến biển Đỏ. Các thân vương của Gujarat và Yemen quay sang nhờ Ai Cập giúp đỡ. Sultan Al-Ashraf Qansuh al-Ghawri trang bị một hạm đội gồm 50 thuyền dưới quyền Hussein người Kurd. Jeddah nhanh chóng được củng cố bằng một bức tường đá, sử dụng lao động cưỡng bức, trở thành một bến cảng cho người tị nạn khỏi lực lượng Bồ Đào Nha, giúp bảo vệ bán đảo Ả Rập và biển Đỏ. Một phần tường thành vẫn tồn tại cho đến nay trong khu thành cổ. Nghĩa trang của các binh sĩ Bồ Đào Nha vẫn còn trong khu thành cổ cho đến nay và được gọi là di tích phần mộ Cơ Đốc nhân.
Đế quốc Ottoman
thumb|Đô đốc Ottoman [[Selman Reis bảo vệ Jeddah chống lại một cuộc tấn công của Bồ Đào Nha vào năm 1517.]] Đến năm 1517, người Thổ Ottoman chinh phục Vương quốc Mamluk vào thời Selim I. Do vốn thuộc về Mamluk, Jeddah chuyển sang thành lãnh thổ của Ottoman. Người Ottoman xây dựng lại tường thành yếu của Jeddah vào năm 1525 sau chiến thắng của họ trước hạm đội của Lopo Soares de Albergaria trên biển Đỏ. Tường thành của người Thổ có sáu tháp canh và sáu cổng thành. Chúng được xây dựng nhằm phòng thủ Jeddah trước cuộc tấn công của Bồ Đào Nha. Trong số sáu cổng thành, cổng Mecca nằm về phía đông, còn cổng Al-Magharibah đối diện với cảng ở phía tây. Cảng Sharif quay về phía nam, các cổng còn lại là cổng Al-Bunt, cổng Al-Sham (còn gọi là cổng Gate of Al-Sharaf) và cổng Medina quay về phía bắc. Người Thổ còn xây dựng Qishla Jeddah, một thành trì nhỏ cho binh sĩ tại thành phố. Trong thế kỷ XIX, giảm còn bốn cổng thành lớn với bốn tháp canh. Các cổng lớn này là cổng Sham ở phía bắc, cổng Mecca ở phía đông, cổng Sharif ở phía nam, và cổng Al-Magharibah ở phía biển.
Năm 1802, quân Nejd chinh phục cả Mecca và Jeddah từ tay Ottoman. Đến khi Sharif Ghalib Efendi thông báo cho Sultan Mahmud II về sự viện, Sultan ra lệnh cho phó vương Ai Cập là Muhammad Ali Pasha tái chiếm thành phố. Muhammad Ali lấy lại thành công thành phố trong trận Jeddah vào năm 1813.
Đến ngày 15 tháng 6 năm 1858, náo loạn xảy ra tại thành phố, nó được cho là do một cựu cảnh sát trưởng xúi bẩy nhằm phản ứng với chính sách của Anh tại biển Đỏ, dẫn đến sát hại 25 tín đồ Cơ Đốc giáo, trong đó có các công sứ Anh và Pháp cùng thành viên gia đình họ, và các thương gia Hy Lạp giàu có. Tàu chiến của Anh HMS Cyclops đậu tại cảng, oanh kích thành phố trong hai ngày và khôi phục pháp luật-trật tự.
Hiện đại
Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, Sharif Hussein bin Ali tuyên bố khởi nghĩa chống lại Đế quốc Ottoman, nhằm tìm cách độc lập khỏi người Thổ và lập nên một nhà nước Ả Rập thống nhất duy nhất trải dài từ Aleppo tại Syria đến Aden tại Yemen. Hussein tuyên bố thành lập Vương quốc Hejaz. Sau đó, Hussein có chiến tranh với Ibn Saud, tức Sultan của Nejd. Hussein thoái vị sau khi Mecca thất thủ vào năm 1924, con ông là Ali bin Hussein trở thành tân vương. Vài tháng sau, Ibn Saud chinh phục Medina và Jeddah thông qua một thoả thuận với cư dân Jeddah sau trận Jeddah thứ nhì. Ibn Saud phế truất Ali bin Hussein, và Ali phải đào thoát đến Baghdad.
Jeddah nằm dưới quyền cai trị của Vương triều Saud vào tháng 12 năm 1925. Năm 1926, Ibn Saud lấy thêm tước hiệu Quốc vương Hejaz. Jeddah để mất vị thế lịch sử trong chính trị bán đảo Ả Rập sau khi thành phố được đặt trong vùng Makkah có thủ phủ tại Mecca.
Từ năm 1928 đến năm 1932, Cung điện Khuzam mới đã được xây dựng để làm dinh thự cho Quốc vương Ibn Saud tại Jeddah. Cung điện nằm ngay phía nam của khu thành cổ và được xây dựng dưới quyền giám sát của kỹ sư Mohammed bin Awad bin Laden. Sau năm 1963, cung điện dược sử dụng làm một nhà khách hoàng gia; kể từ năm 1995, nó được sử dụng làm bảo tàng khu vực về khảo cổ học và dân tộc học.
Các tường và cổng còn lại của thành cổ bị phá huỷ vào năm 1947. Một vụ hoả hoạn vào năm 1982 phá huỷ một số toà nhà cổ trong trung tâm đô thị cổ mang tên Al-Balad, song phần lớn chúng vẫn được bảo tồn bất chấp lợi ích thương mại trong việc phá các toà nhà cũ (Naseef, Gabil) để xây các toà nhà cao tầng hiện đại. Một cuộc khảo sát trong khu vực cổ được tiến hành vào năm 1979, cho thấy rằng có khoảng 100 toà nhà truyền thống vẫn tồn tại, song số lượng các cấu trúc có giá trị lịch sử lớn lại rất ít. Năm 1990, cơ quan bảo tồn khu vực lịch sử Jeddah được thành lập.
Thành phố hiện đại được mở rộng vượt ra khỏi ranh giới cũ. Khu vực đô thị hoá chủ yếu lan về phía bắc dọc bờ biển Đỏ, vươn đến sân bay mới trong thập niên 1990 và vòng qua nó hướng đến lạch Ob'hur, cách trung tâm thành phố cổ khoảng 27 km.
Địa lý
thumb|left|Bản đồ Jeddah từ OpenStreetMap Jeddah nằm trên đồng bằng ven biển Đỏ của Ả Rập Xê Út (gọi là Tihamah). Jeddah thuộc vùng Tihamah Hejaz (تهامة الحجاز), bên dưới dãy Hejaz. Về lịch sử, chính trị và văn hoá, Jeddah là một thành phố chính tại tỉnh Hejaz của Ottoman, của Vương quốc Hejaz và các thể chế chính trị khu vực khác theo sử sách Hejaz.
Jeddah có khí hậu khô hạn nhiệt đới (BWh) theo phân loại khí hậu Köppen. Không như các thành phố khác tại Ả Rập Xê Út, Jeddah duy trì nhiệt độ ấm trong mùa đông, có thể dao động từ 15 °C vào lúc bình minh đến 28 °C vào buổi trưa. Nhiệt độ mùa hè cực kỳ nóng, thường vượt mức 43 °C vào buổi chiều và giảm xuống 30 °C vào buổi tối. Mùa hè cũng khá ẩm thấp, điểm sương thường vượt quá 27 °C, đặc biệt là vào tháng 9. Lượng mưa tại Jeddah nói chung là thưa thớt, và thường xuất hiện với lượng nhỏ vào tháng 11 và 12. Các cơn dông mạnh thường thấy vào mùa đông, dông vào tháng 12 năm 2008 lớn nhất trong lịch sử gần đây, với lượng mưa đạt khoảng 80 mm. Nhiệt độ thấp nhất từng ghi nhận được tại Jeddah là 9,8 °C vào ngày 10 tháng 2 năm 1993. Nhiệt độ cao nhất từng ghi nhận được tại Jeddah là 52 °C vào ngày 22 tháng 6 năm 2010.
Ngày 25 tháng 11 năm 2009, Jeddah và các khu vực khác trong vùng Makkah bị một trận lụt nặng. Trận lụt khiến hơn 120 người chết, gây thiệt hại tàn sản hàng triệu riyal.
Các cơn bão bụi xảy ra vào mùa hè và thỉnh thoảng trong mùa đông, chúng đến từ các hoang mạc trên bán đảo Ả Rập hoặc từ Bắc Phi.
Ô nhiễm không khí là một vấn đề đối với Jeddah, đặc biệt là vào những ngày hè nóng nực. Thành phố từng trải qua các trận cháy rừng cây bụi, cháy bãi rác thải, và ô nhiễm từ hai khu công nghiệp ở phía bắc và phía nam của vùng đại đô thị. Một nhà máy xử lý nước và cảng biển cũng góp phần vào ô nhiễm nước. Tuy nhiên, phần lớn bờ biển được cho là an toàn và sạch sẽ.
Kinh tế
thumb|200px|Mall of Arabia là khu mua sắm lớn nhất tại Jeddah. Jeddah từ lâu đã là một thành phố cảng, ngay cả trước khi được xác định là thành phố cảng cho Mecca thì Jeddah đã là một trung tâm mậu dịch của khu vực. Trong thế kỷ XIX, các loại hàng hoá như xà cừ, mai rùa, hương trầm và gia vị thường được xuất khẩu từ thành phố. Ngoài ra, nhiều mặt hàng nhập khẩu đến thành phố để vận chuyển tiếp đến Suez, châu Phi hay châu Phi. Nhiều hàng hoá đi qua Jeddah dù thậm chí chúng không xuất hiện trong thành phố cũng như trên bán đảo Ả Rập.
Mọi thủ đô tại Trung Đông và Bắc Phi đều nằm trong phạm vi hai giờ bay từ Jeddah, khiến nơi đây trở thành trung tâm thương nghiệp lớn thứ nhì Trung Đông sau Dubai.
Phố Quốc vương Abdullah là một trong những phố quan trọng nhất tại Jeddah và chạy từ đường Quốc vương Fahd gần bờ biển phía tây Jeddah đến cực đông của thành phố. Phố này nổi tiếng vì có nhiều văn phòng doanh nghiệp và phát triển thương nghiệp. Nó sẽ nằm gần lối vào HSR tại ga đường sắt trung tâm Jeddah giúp liên kết thành phố với Mecca, Medina và Thành phố kinh tế Quốc vương Adullah (KAEC). Trên phố còn có cột cờ cao nhất thế giới với 170 m.
Phố Tahaliyah là một con phố thời trang và mua sắm quan trọng tại trung tâm Jeddah. Trên phố có nhiều cửa hàng cao cấp. Phố được chính quyền đổi tên thành "đường Hoàng tử Mohammad bin Abdul Aziz", song tên chính thức không được sử dụng phổ biến. Nó cũng là phố xa hoa nhất tại Jeddah.
Đường Madina là một trong các phố quan trọng nhất tại Jeddah. Nó liên kết các khu phía nam với phía bắc, và có hầu hết các văn phòng và phòng trưng bày lớn của các công ty. Đây là đường đi đến sân bay Quốc vương AbdulAziz.
Văn hoá
thumb|upright|right|Một phụ nữ từ Jeddah trong trang phục truyền thống, 1873.
Hầu hết công dân là tín đồ Hồi giáo Sunni. Chính phủ, toà án, pháp luật dân sự và hình sự thi hành một quy tắc đạo đức được thiết lập theo Shari'ah. Một thiểu số rất nhỏ công dân Ả Rập Xê Út là người Hồi giáo Shia, ngoài ra còn một lượng lớn người lao động ngoại quốc.
Thành phố có trên 1.300 thánh đường. Pháp luật không chấp nhận các toà nhà, sách, biểu trưng và biểu lộ tín ngưỡng của các tôn giáo khác. Tuy nhiên, hành đạo riêng tư không liên quan đến người Hồi giáo và cũng không xúc phạm trật tự công công và đạo đức đôi khi sẽ được dung thứ.
Kể từ thế kỷ VII, Jeddah đón hàng triệu người hành hương Hồi giáo từ khắp thế giới trên đường đến Hajj. Điều này có tác động lớn đến xã hội, tôn giáo và kinh tế của Jeddah. Nó cũng dẫn tới các nguy cơ dịch bệnh hàng năm, được người địa phương gọi là "dịch Hajj", một thuật ngữ chung cho các loại bệnh virut khác nhau.
Jeddah có lưu hành bốn tờ báo tiếng Ả Rập lớn là Asharq Al-Awsat, Al Madina, Okaz và Al Bilad, và có hai báo tiếng Anh lớn là Saudi Gazette và Arab News. Okaz và Al-Madina là các báo chính của Jeddah và một số thành phố khác tại Ả Rập Xê Út, họ tập trung phần lớn vào địa phương. Jeddah là thị trường phát thanh và truyền hình lớn nhất tại Ả Rập Xê Út, các đài truyền hình phục vụ thành phố gồm có Saudi TV1, Saudi TV2, Saudi TV Sports, Al Ekhbariya, mạng lưới các kênh ART và hàng trăm nhà cung cấp truyền hình cáp, vệ tinh và chuyên biệt khác. Tháp truyền hình Jeddah TV cao 250 m, có một tầng quan sát.
Kiểu ngôn ngữ đặc trưng của khu vực Jeddah được gọi là phương ngữ Hejaz, nó nằm trong số các giọng dễ nhận biết nhất trong tiếng Ả Rập.