cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guru Ram Rai Darbar Sahib
Lịch sử
Địa điểm của ngôi đền được thành lập bởi Guru Ram Rai vào giữa thế kỷ 17 sau khi ông bị giáo phái Sikh chính thống trục xuất vì dịch sai một từ trong Adi Granth trước hoàng đế Mughal Aurangzeb. Ông đã thay từ"tín đồ Hồi giáo"bằng"vô tín"để tránh gây xúc phạm. Người ta tin rằng Dehradun, được đặt tên từ trại tôn giáo do ông thành lập: một"dera", hoặc trại, trong thung lũng"doon". Khu phức hợp trung tâm của ngôi đền được hoàn thành vào năm 1699, mười hai năm sau cái chết của Guru Ram Rai và công trình kết cấu hoàn chỉnh đã hoàn thành trong khoảng thời gian từ 1703 đến 1706; công việc tôn tạo và sơn tường được cho là đã tiếp tục rất lâu sau khi hoàn thành cấu trúc. Mata Panjab Kaur, vợ của Guru Ram Rai, giám sát công việc xây dựng và quản lý việc thờ cúng của đền cho đến khi bà qua đời vào năm 1741/42.
Kiến trúc
Khác với các đền thờ Sikh khác, nhiều đặc điểm kiến ​​trúc của Darbar Sahib có kiến ​​trúc Hồi giáo, được bao quanh bởi một khu vườn kiểu Mughal thu nhỏ. Lăng trung tâm được lấy cảm hứng từ Lăng mộ Jahangir.
Tranh sơn tường
Các tòa nhà trong khu phức hợp đã từng được trang trí với những bức tranh treo tường theo phong cách Mughal, là ví dụ điển hình của những bức tranh tường quý hiếm được tìm thấy ở Uttarakhand. Nhiều bức tranh bị mất, hoặc đang trong tình trạng kém và cần được bảo quản. Một số bức tranh có từ thế kỷ 17. Từ năm 2004 đến 2014, Khảo sát khảo cổ Ấn Độ đã tiến hành công tác phục hồi các bức tranh tường lịch sử.
Jhanda Mela
nhỏ|phải|Lá cờ trong Jhanda Mela tại khu vực đền thờ. Jhanda Mela, nghĩa đen là"lễ hội cờ", là một lễ hội tôn giáo hàng năm diễn ra trong khuôn viên đền thờ; nó được cho là đã được tổ chức từ năm 1676. Nó đánh dấu sự xuất hiện của Guru Ram Rai tại địa điểm này và bắt đầu năm ngày sau lễ hội Holi và tiếp tục cho đến Rama Navami. Lá cờ biểu tượng là một thân cây cao hàng trăm feet được bọc trong các lớp quần áo. Trong lễ hội, các tín đồ, những người đến từ khắp Ấn Độ và nước ngoài, tập trung tại đền với số lượng lớn.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đền thờ Sikh ở Uttarakhand Thể loại:Điểm du lịch ở Dehradun Thể loại:Kiến trúc Ấn Độ Thể loại:Kiến trúc Sikh Thể loại:Điểm tham quan ở Dehradun
Zelandomyia ruapehuensis
Zelandomyia ruapehuensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Zelandomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Australasia
Ixanthus viscosus
Ixanthus viscosus là một loài thực vật có hoa trong họ Long đởm. Loài này được (Aiton) Griseb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1839.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ixanthus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1839
Lộc Sơn, Hậu Lộc
Lộc Sơn là một xã thuộc huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.
Diện tích và dân số
Xã Lộc Sơn có diện tích 4,67 km².
Dân số của xã Lộc Sơn:
Địa giới hành chính
Xã Lộc Sơn nằm ở phần trung tâm của huyện Hậu Lộc.
Hành chính
Xã Lộc Sơn được chia thành 8 thôn: Đại Thống, Hổ Cứ, Khánh Vượng 1, Khánh Vượng 2, La Mát 1,La Mát 2, Linh Long, Phúc Thọ,.
Bryum werthii
Liên kết ngoài
Thể loại:Bryum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Herminia plumigeralis
Herminia plumigeralis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Herminia
Oxytropis alavae
Oxytropis alavae là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Rech.f. miêu tả khoa học đầu tiên.
Bulbophyllum tenue
Bulbophyllum tenue là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.
Tham khảo
tenue]]
T
Limay, Bataan
phải|nhỏ|300px|Bản đồ của Bataan với vị trí của Limay. Limay là một đô thị cấp một ở tỉnh Bataan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 68.071 người trong.
Các đơn vị hành chính
Limay, về mặt hành chính, được chia thành 12 khu phố (barangay).
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị của Bataan Thể loại:Khu dân cư trên vịnh Manila
Ectropothecium goliathense
Ectropothecium goliathense là một loài Rêu trong họ Hypnaceae. Loài này được M. Fleisch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1914.
Conopias albovittatus
Conopias albovittatus là một loài chim trong họ Tyrannidae.
Ectropothecium goliathense
Liên kết ngoài
Thể loại:Ectropothecium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1914
Pteromallosia albolineata
Pteromallosia albolineata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Pteromallosia
Qaderiyeh - Qayqun
Qaderiyeh - Qayqun (القادرية قيقون) là một ngôi làng Syria nằm ở Al-Janudiyah Nahiyah ở huyện Jisr al-Shughur, Idlib. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Qaderiyeh - Qayqun có dân số 1.140 người trong cuộc điều tra dân số năm 2004.
Sphecodes prostygius
Sphecodes prostygius là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1960.
Tham khảo
Thể loại:Sphecodes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1960
Linyphia sikkimensis
Linyphia sikkimensis là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Bothriocline attenuata
Bothriocline attenuata là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Muschl.) Lisowski mô tả khoa học đầu tiên năm 1992.
Linyphia sikkimensis
Loài này thuộc chi Linyphia. Linyphia sikkimensis được Benoy Krishna Tikader miêu tả năm 1970.
Bothriocline attenuata
Liên kết ngoài
Thể loại:Bothriocline Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1992
Linyphia sikkimensis
Tham khảo
Thể loại:Linyphia
Murat (tổng)
Tổng Murat là một tổng của Pháp, thuộc tỉnh Cantal trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes.
Các đơn vị trực thuộc
Tổng này gồm 15 xã:
Xem thêm
Tổng của Cantal|Xã của Cantal
Liên kết ngoài
Murat
Trâu Quỳ
Thị trấn Trâu Quỳ có diện tích 7,35 km², dân số năm 2022 là 28.583 người, mật độ dân số đạt 0 người/km².
Địa lý
Thị trấn Trâu Quỳ có vị trí địa lý:
Thị trấn Trâu Quỳ nằm trên quốc lộ 5A, cách trung tâm Hà Nội 12km.
Lịch sử
Thị trấn Trâu Quỳ được thành lập vào ngày 1 tháng 4 năm 2005 trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của xã Trâu Quỳ.
Kinh tế - xã hội
Trâu Quỳ có trường Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Viện Nghiên cứu Rau Quả.
Tham khảo
Thể loại:Huyện lỵ Việt Nam
1939 Loretta
1939 Loretta (1974 UC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 17 tháng 10 năm 1974 bởi C. Kowal ở Palomar.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1974
Habenaria macrura
Habenaria macrura là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Kraenzl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1893.
Liên kết ngoài
Thể loại:Habenaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1893
Bulbophyllum tenuifolium
Bulbophyllum tenuifolium là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.
Tham khảo
tenuifolium]]
T
Zelandomyia tantula
Zelandomyia tantula là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Zelandomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Australasia
Conopias parvus
Conopias parvus là một loài chim trong họ Tyrannidae.
Tham khảo
Thể loại:Conopias Thể loại:Động vật được mô tả năm 1868
İkizdere, Kavak
İkizdere là một xã thuộc huyện Kavak, tỉnh Samsun, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 39 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Samsun
Pangrapta saucia
Pangrapta saucia là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pangrapta
Bothriocline auriculata
Bothriocline auriculata là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (M.Taylor) C.Jeffrey mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bothriocline Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1988
Drymophila caudata
Drymophila caudata là một loài chim trong họ Thamnophilidae. Nó được tìm thấy ở tầng thấp trong các khu rừng cao nguyên ẩm ướt, đặc biệt là gần tre, khác nhau, khắp Andes từ tây Bolivia đến tây bắc Venezuela, với quần thể đứt đoạn ở Sierra Nevada de Santa Marta, Serranía del Perijá và dãy núi ven biển Venezuela. Loài chim này dài 15 cm và được tìm thấy ở độ cao khoảng 1.500-2.500 m.
Saccorhytida
right|270x270px|thumb|"Phục hồi sự sống" bởi [[Nobu Tamura]] Saccorhytus là một chi động vật đã tuyệt chủng thuộc liên ngành Deuterostomia, chỉ được tìm thấy một loài duy nhất là Saccorhytus coronarius. Sinh tồn cách đây khoảng 540 triệu năm trước trong giai đoạn Fortunian của kỷ Cambri, nó là loài lâu đời nhất được xác định của liên ngành Động vật miệng thứ sinh. Saccorhytus coronarius chỉ có kích thước khoảng 1 mm (1,3 mm ) và được đặc trưng bởi cơ thể hình cầu hoặc hình bán cầu với miệng nổi rõ.
Drymophila caudata
Liên kết ngoài
Thể loại:Drymophila (Thamnophilidae) Thể loại:Chim Bolivia Thể loại:Chim Colombia Thể loại:Chim Peru Thể loại:Chim Venezuela Thể loại:Chim Ecuador Thể loại:Chim Nam Mỹ Thể loại:Động vật được mô tả năm 1855
Saccorhytida
Hóa thạch của loài này lần đầu tiên được phát hiện tại Hệ tầng Kuanchuanpu thuộc tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc bởi một số nhà khoa học đến từ 3 nước, Vương quốc Anh, Trung Quốc, và Đức được công bố vào tháng 1 năm 2017.
Phát sinh loài
Có quan hệ gần gũi với ngành Vetulicolia.
Tham khảo
Thể loại:Deuterostomia Thể loại:Nephrozoa Thể loại:Ngành tuyệt chủng kỷ Cambri
Bryum wightii
Bryum wightii là một loài Rêu trong họ Bryaceae. Loài này được Mitt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1859.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bryum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1859
Nedryhailiv (huyện)
Huyện Nedryhailiv (Недригайлівський район, chuyển tự: Nedryhailivs’kyi raion) là một huyện của tỉnh Sumy thuộc Ukraina. Huyện Nedryhailiv có diện tích 1036 kilômét vuông, dân số theo điều tra dân số ngày 5 tháng 12 năm 2001 là 31231 người với mật độ 30 người/km2. Trung tâm huyện nằm ở Nedryhailiv.
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Ukraina Thể loại:Tỉnh Sumy
Sphecodes pseudocrassus
Sphecodes pseudocrassus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1924.
Tham khảo
Thể loại:Sphecodes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1924
Cuphea melampyrifolia
Cuphea melampyrifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Lythraceae. Loài này được Pohl ex Koehne mô tả khoa học đầu tiên năm 1877.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cuphea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1877
Krakowiak
liên kết=Tập_tin:02015_022.1_Feierlichkeiten_zum_Unabhängigkeitstag_in_Sanok_-_Volkstanz_%22Krakowiak%22.jpg|phải|nhỏ|300x300px|Vũ công dân gian diện trên mình trang phục truyền thống tại [[Kraków (được coi là quốc phục truyền thống Ba Lan).]] phải|nhỏ|250x250px|Nhịp Krakowiak thể hiện trên bản tổng phổ. Krakowiak hay Cracovienne (tên gọi tại Pháp) là một điệu nhảy dân gian Ba ​​Lan có tiết tấu nhanh, đảo phách theo nhịp đôi, được biểu diễn tại khu vực Kraków và Tiểu Ba Lan (Małopolska). Vũ công diện trên mình quốc phục dân tộc Ba Lan, đặc biệt là chiếc mũ rogatywka trang trí bởi lông chim công.
Krakowiak đã trở thành một điệu nhảy khiêu vũ phổ biến ở Vienna ("Krakow") và Paris ("Cracovienne"). Với sự hòa quyện giữa điệu polonez và mazurek, điệu nhảy được ví như lòng khoan dung của với một đất nước đẹp như tranh vẽ, xa xôi và từng bị áp bức. Ở Nga, krakowiak được Mikhail Glinka giới thiệu trong cuốn Жизнь за царя - Cuộc đời vì Nga Hoàng (1836) và từ đó trở thành biểu tượng của co nngười và văn hóa Ba Lan trong nhãn quan của Đế chế Nga, đặc biệt là chiếc mũ rogatywka.
Ấn phẩm đầu tiên của điệu Krakowiak xuất hiện trong album piano của Franciszek Mirecki,"Điệu Krakowiak đối với Phụ nữ Ba Lan"(Warszawa, 1816).
Trong buổi hòa nhạc Grand Rondeau de Concert của mình, Frédéric Chopin đã có màn trình diễn Rondo à la Krakowiak tại cung Fa thứ, với dàn nhạc và nhạc cụ chủ đạo là piano (Op. 14, 1828). Bản concerto cho piano đầu tay của Chopin cũng làm tăng tính thu hút vào điệu nhảy.
Tham khảo
Thể loại:Văn hóa Ba Lan
Pteromallosia anularis
Pteromallosia anularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Pteromallosia
Romulea speciosa
Romulea speciosa là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được (Andrews) Baker miêu tả khoa học đầu tiên năm 1877.
Liên kết ngoài
Thể loại:Romulea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1877
Romulea speciosa
Bambusa insularis
Bambusa insularis là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được L.C.Chia & H.L.Fung mô tả khoa học đầu tiên năm 1981.
Liên kết ngoài
I Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1981
Mose Allison
Mose John Allison Jr. (11 tháng 11 năm 1927 – 15 tháng 11 năm 2016) là một ca sĩ, nghệ sĩ dương cầm và nhạc sĩ người Mỹ. Ông nổi tiếng nhờ sự pha trộn độc đáo giữa nhạc blues và jazz đương đại, trong cả ca hát lẫn chơi dương cầm. Sau khi chuyển tới New York năm 1956, ông chủ yếu làm việc trong bối cảnh nhạc jazz cùng nhiều nhạc sĩ như Stan Getz, Al Cohn và Zoot Sims.
Ông được miêu tả là "một trong những nhạc sĩ blues xuất sắc nhất thế kỷ 20." Những bài hát của ông phụ thuộc rất nhiều vào kỹ năng gợi nên tâm trạng, với đặc tính "kỳ quặc" và nét hài hước mỉa mai nhẹ nhàng. Sáng tác của ông gây ảnh hưởng tới thể loại R&B, khiến nhiều người hâm mộ thu âm lại những bài hát của mình, trong số đó có Pete Townshend thu "A Young Man's Blues" cho album Live At Leeds (1970) của nhóm The Who. John Mayall là một trong nhiều người thể hiện lại ca khúc "Parchman Farm" và Georgie Fame sử dụng nhiều ca khúc của Allison. Những phần trình diễn khác bao gồm Leon Russell ("I'm Smashed") và Bonnie Raitt ("Everybody's Crying' Mercy"). Những năm 1990, những bản thu âm của ông trở nên nhất quán hơn. Van Morrison và Ben Sidran hợp tác với ông trong album Tell Me Something: The Songs of Mose Allison. The Pixies viết bài hát "Allison" để tri ân tới ông.
Sự nghiệp
Năm 1956, Allison chuyển tới thành phố New York và mở ra sự nghiệp nhạc jazz, trình diễn với nhiều nghệ sĩ như Stan Getz, Gerry Mulligan, Al Cohn, Zoot Sims và Phil Woods. Album đầu tay Back Country Suite được hãng Prestige xuất bản năm 1957. Ông trình diễn với tay bass Addison Farmer và tay trống Nick Stabulas năm 1958.
Tới năm 1963, hãng thu âm mới cho phép ông phát hành album đơn ca. Mang tựa đề Mose Allison Sings, đây là tập hợp những bài hát từ các album Prestige trước đây, tri ân nhiều nghệ sĩ của Mojo Triangle: Sonny Boy Williamson ("Eyesight to the Blind"), Jimmy Rogers ("That's All Right") và Willie Dixon ("The Seventh Son"). Dù vậy, sáng tác "Parchman Farm" cũng tạo nên sự chú ý của khán giả; trong hơn 2 thập niên, "Parchman Farm" là bài hát được yêu cầu nhiều nhất của ông. Ông loại bỏ bài hát này khỏi danh sách bài hát những năm 1980, vì một vài nhà phê bình cảm thấy bài hát sai lệch về chính trị
thumb|Allison năm 2007 Prestige cố quảng bá Allison như một ngôi sao nhạc pop, nhưng Columbia và Atlantic lại đưa ông hình ảnh của một nghệ sĩ nhạc blues. Vì ông hát blues, tạp chí Jet tưởng ông là nhạc sĩ da màu và muốn phỏng vấn ông. Album The Way of the World phát hành vào tháng 3 năm 2010, là album đầu tiên của ông sau 12 năm vắng bóng trong phòng thu.
Allison sáng tác khoảng 150 bài hát. Năm 2012, Allison được vinh danh ở Mississippi Blues Trail tại quê nhà Tippo. Vào ngày 14 tháng 1 năm 2013, ông được trao Jazz Master tại National Endowment for the Arts, danh hiệu cao quý nhất của dòng nhạc jazz tại Hoa Kỳ, trong một buổi lễ tại Lincoln Center, New York.
Hợp tác
Với Al Cohn Với Stan Getz
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1927 Thể loại:Mất năm 2016 Thể loại:Nghệ sĩ của Atlantic Records Thể loại:Ca sĩ từ Mississippi
Ectropothecium golungense
Ectropothecium golungense là một loài Rêu trong họ Hypnaceae. Loài này được (Welw. & Duby) A. Jaeger mô tả khoa học đầu tiên năm 1880.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ectropothecium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1880
Tàu điện ngầm Busan tuyến 4
Tàu điện ngầm Busan tuyến số 4 (4호선) là một tuyến tàu điện ngầm lớp xe thuộc mạng lưới Tàu điện ngầm Busan nó nối một phần của Gijang-gun, Busan, và Haeundae-gu, Busan, vào Dongnae-gu, Busan Hàn Quốc. Nó được quản lý bởi Tổng công ty vận chuyển Busan. Mở cửa vào 30 tháng 3 năm 2011, tuyến là một hệ thống vận chuyển nhanh bap gồm 14 nhà ga - 8 dưới lòng đất, 1 trên mặt đất, và 5 trên cao. Tuyến này có màu xanh dương. Toàn bộ chuyến đi mất khoảng 24 phút. Không giống tuyến 1 đến 3 của tàu điện ngầm Busan tàu không có người lái và chạy bằng lốp khí nén trên đường ray bê tông.
Khảo cổ học
So sánh với Tuyến 3, tuyến 4 mất một thời gian dài để xây dựng. Đã có một vài lý do cho vấn đề trên; tuy nhiên điều quan trọng là họ đã tìm thấy một số hiện vật trong suốt quá trình xây dựng tuyến, trong khoảng thời gian từ thời Tam Quốc và Nhà Triều Tiên. Một số hiện vật mang giá trị lịch sử cao, vì vậy họ cho rằng ngày hoàn thành tuyến bị trì hoãn so với dự kiến ban đầu vào năm 2008. Một vài hiện vật được trưng bày bên trong bảo tàng cổ học dành riêng cho sự kiện này tại ga Suan (bảo tàng mở cửa vào 28 tháng 1 năm 2011).
Nhà thầu đầu tàu
Woojin Industrial system Co., Ltd., cung cấp tàu lốp cao su đô thị cho tuyến 4.
Liên kết
Thể loại:Tuyến tàu điện ngầm Busan
Alur, Tiptur
Alur là một làng thuộc tehsil Tiptur, huyện Tumkur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Tumkur (huyện)
Alur
Minh Đức Hoàng hậu (Tống Thái Tông)
Minh Đức Hoàng hậu (chữ Hán: 明德皇后; 960 - 1004), là vợ thứ 3, đồng thời là Hoàng hậu tại vị duy nhất của Tống Thái Tông Triệu Quang Nghĩa.
Tiểu sử
Minh Đức Hoàng hậu Lý thị, xuất thân là người Lộ Châu, Thượng Đảng (nay là Trường Trị, Sơn Tây), trong một gia tộc quan liêu lâu đời. Tổ phụ Lý Triệu (李肇), làm quan nhà Hậu Đường đến Tư không, tử nạn khi khai chiến với Khiết Đan. Thân phụ Lý Xử Vân (李處耘), khi ấy là Thứ sử của Tri Châu (淄州), trời sinh trí dũng lại gan dạ, sau được phong Tống triều Khai quốc nguyên huân (宋朝開國元勛), tặng Thái sư. Đích mẫu Ngô thị (吴氏), sinh mẫu là Trần thị (陳氏). Trong nhà bà, có anh trai Lý Kế Long (李继隆) làm đến Điện tiền đô Chỉ huy sứ rồi Tiết độ sứ, ngoài ra còn có Lý Kế Tuân (李继恂) cùng Lý Kế Hòa (李继和), đều làm Thứ sử rồi Tiết độ sứ, gia thế họ Lý ngày một thịnh vượng.
Trong những năm Khai Bảo thời Tống Thái Tổ Triệu Khuông Dận, vì là con cháu huân thần có công lao, Lý thị được tuyển làm Vương phi cho Triệu Quang Nghĩa, khi đó đang là Tấn vương (晉王).
Năm Ung Hi nguyên niên (984), Tống Thái Tông tức vị, lập Lý thị làm Hoàng hậu. Lý hậu đoan trang diễm lệ, nhân từ độ lượng, là bậc Mẫu nghi thiên hạ. Năm Chí Đạo thứ 2 (996), dụ tấn phong đích mẫu Ngô thị làm Vệ Quốc thái Phu nhân (衛國太夫人), sinh mẫu Trần thị làm Hàn Quốc thái Phu nhân (韓國太夫人).
Khi Tống Thái Tông quá thế (997), hoạn quan Vương Kế Ân (王继恩) ngầm lập Thái Tông trưởng tử Triệu Nguyên Tá thay Thái tử Triệu Hằng kế vị. Nhưng đại thần Lữ Đoan (吕端) đứng ra bảo hộ Thái tử, sử gọi Tống Chân Tông. Sau khi Chân Tông tức vị, Hoàng hậu Lý thị được tôn làm Hoàng thái hậu, ban đầu ngự ở Gia Khánh điện (嘉慶殿) thuộc Tây cung (西宮), sau chuyển qua Vạn An cung (萬安宮). Tống Chân Tông đối với Lý Thái hậu thập phần hiếu kính, mỗi khi bệnh đều hầu hạ thuốc thang, lại với anh trai của bà muôn phần vị nể, phong làm Tiết độ sứ của Trấn An Quân, kiêm Kiểm hiệu Thái phó (检校太傅), sau lại thăng Đồng Trung thư môn hạ Bình chương sự (同中書門下平章事), thập phần trọng dụng.
Tham khảo
Thể loại:Người Sơn Tây (Trung Quốc) Thể loại:Hoàng hậu nhà Tống Thể loại:Hoàng thái hậu nhà Tống
Pierrefort (tổng)
Tổng Pierrefort là một tổng của Pháp, thuộc tỉnh Cantal trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes.
Các đơn vị trực thuộc
Tổng này gồm 11 xã:
Xem thêm
Tổng của Cantal|Xã của Cantal
Liên kết ngoài
Pierrefort
Hình tượng con rùa trong văn hóa
280xppx|nhỏ|phải|Tượng rùa trong Văn Miếu Quốc Tử Giám Con rùa (tiếng Pháp Tortue, tiếng Anh Turtle) (có chung một gốc từ), là một loài động vật thuộc vực Eukaryota, giới Animalia, thuộc ngành Chordata.
Ý nghĩa biểu trưng của rùa trải rộng trên tất cả các miền của trí tưởng tượng, thuộc nam tính và nữ tính, thuộc loài người và vũ trụ. Do có mai phía trên có hình tròn như bầu trời - điều này khiến nó gợi nhớ cái mái vòm - phía dưới phẳng như mặt đất, rùa là một biểu thị của vũ trụ: chỉ riêng nó thôi đã làm thành cả một vũ trụ học. Tại Viễn Đông (Trung Hoa và Nhật Bản), cũng như ở các dân tộc tại trung tâm Châu Phi, người Dagon và người Bambara - đó là chỉ kể những dân tộc đã được nghiên cứu nhiều nhất - nó đều được nhìn nhận như vậy.
Rùa thường được mô tả trong văn hóa đại chúng là những sinh vật dễ tính, kiên nhẫn và khôn ngoan. Do tuổi thọ cao, di chuyển chậm, cứng cáp và không có nếp nhăn, chúng là biểu tượng của sự trường tồn và ổn định trong nhiều nền văn hóa trên thế giới. Rùa thường xuyên được đưa vào văn hóa con người, với các họa sĩ, nhiếp ảnh gia, nhà thơ, nhạc sĩ và nhà điêu khắc sử dụng chúng làm đối tượng. Chúng có một vai trò quan trọng trong thần thoại trên khắp thế giới, và thường có liên quan đến thần thoại sáng thế và nguồn gốc của Trái đất. Rùa biển là một loài động vật hoang dã có sức lôi cuốn và được sử dụng làm biểu tượng của môi trường biển và chủ nghĩa môi trường.
Do vai trò của nó là một sinh vật chậm chạp, hòa bình trong văn hóa, rùa có thể bị hiểu nhầm là một loài động vật ít vận động; tuy nhiên, nhiều loại rùa, đặc biệt là rùa biển, thường xuyên di cư với khoảng cách lớn trong các đại dương.
Văn hoá Phương Đông
Rùa có chức năng chống đỡ, đảm bảo sự ổn định của thế gian ấy gắn nó với vị thần cao nhất: ở Tây Tạng cũng như ở Ấn Độ, con rùa cổng vũ trụ là hoá thân, lúc thì của Bồ tát, lúc thì của thần Vishnu, vị thần dưới hình dạng này có một khuôn mặt xanh, là dấu hiệu của sự tái sinh hoặc sinh sản, khi thần từ nguồn nước khởi nguyên nhô mình lên, cõng Trái Đất trên lưng. Việc gắn nước khởi nguyên với sự tái sinh thuộc hệ biểu tượng đêm, Mặt Trăng. Ở Trung Quốc, rùa cũng là biểu tượng của Phương Bắc và mùa Đông, mà người ta gắn với các tuần trăng.
Các tác giả cổ điển Trung Hoa nhấn mạnh vai trò tạo ổn định của con rùa: Nữ Oa đã cắt bốn chân con rùa để thiết lập bốn cực của thế giới. Trong các mộ phần của các hoàng đế, mỗi cây cột đều đặt trên một con rùa. Theo một số truyền thuyết, chính một con rùa đã chống đỡ một trụ trời, bị Cung Công, vị chúa tể của các thần khổng lồ phá đổ. Liệt Tử nói rằng các đảo tiên chỉ được đứng vững khi được rùa cổng trên lưng. Ở Ấn Độ, rùa là một giá đỡ ngai thần; đặc biệt nó là hóa thân Kurma của thần Vishnu, làm thành giá đỡ của núi Mandara, giữ cho ngọn núi này vững chãi để các Đề-bà (Deva) và A-tu-la (Asura) tiến hành khuấy biển sữa để làm lấy lại thuốc trường sinh Amrita. Người ta bảo đến nay, rùa Kurma vẫn tiếp tục chống đỡ tiểu châu lục Ấn Độ. Các kinh sách Bà-la-môn xem Kurma như là sáng thế.
Trong các huyền thoại Mông Cổ, rùa vàng chống đỡ ngọn núi trung tâm vũ trụ. Người Kamouk tin rằng khi khí nóng mặt trời sẽ nung kho và thiêu cháy mọi vật, con rùa cổng thế giới sẽ cảm thấy hệ quả của sức nóng, sẽ lo lắng, lật mình lại và do vậy mà gây nên cuộc tận thế.
Văn hoá Việt Nam
Có lẽ đặc thù văn hoá sông nước của người Việt, con rùa nước (rùa đầm, rùa biển) đã trở thành một biểu tượng thiêng liêng và thần thánh hoá trong tâm trí người Việt. Cụm từ rùa thần Kim Quy được gán cho một nhân vật thần thánh với hình dáng là con rùa vàng to lớn xuất hiện từ biển cả. nhỏ|phải|200px|Sơ đồ thành Cổ Loa Trong văn hoá Việt Nam, con rùa mang biểu tượng thần thánh, linh thiêng lần đầu tiên xuất hiện trong truyền thuyết dưới thời dựng nước Âu Lạc của An Dương Vương - Thục Phán. Theo truyền thuyết, dưới thời An Dương Vương dựng nước, Rùa thần - Kim Quy đã xuất hiện hai lần để giúp nhà vua. Lần đầu tiên ngài xuất hiện để giúp An Dương Vương xây thành công thành Cổ Loa và cho nhà vua một cái móng thần của mình để làm ra nỏ thần, nỏ thần có thể bắn ra hàng trăm ngàn mủi tên, để bảo vệ đất nước khỏi sự xâm lăng của giặc phương Bắc. Lần thứ hai thần Kim Qui xuất hiện để chỉ ra kẻ bán đứng đất nước là Mỵ Châu và đưa An Dương vương về biển.
Ngoài ra rùa trong văn hoá Việt rất nổi bật trong quá trình đấu tranh giữ nước, dưới thời nhà Minh xâm lược và đô hộ Đại Việt, theo truyền thuyết rùa thần đã giúp Lê Lợi đánh bại giặc phương Bắc bằng việc cho ngài mượng thanh gươm thần, và sau đó thần Kim quy lấy lại gươm ở Hồ Hoàn Kiếm khi nhà vua ngự thuyền rồng trên hồ này, và từ đó hồ này được gọi là hồ Gươm hay Hồ Hoàn Kiếm.
Trong quan niệm của người Việt Nam ngàn đời nay, có hai con vật được cho là đại diện cho sự linh thiêng, thần thánh và cội nguồn của dòng giống dân tộc, đó là con rồng và con rùa. Trong đó con rồng là một biểu trưng đặc thù (mang tính chất huyền sử, không có thật), mà theo nghiên cứu của các nhà văn hoá học Việt Nam thì nó được tạo ra từ hình tượng con cá sấu, cũng là sản phẩm của văn hoá lúa nước, gắn liền với sông ngòi. Con rồng trong văn hoá Việt rất là linh thiêng, nó là hình tượng của Lạc Long Quân, người cha của dân tộc Việt và biểu trưng cho biển cả mênh mông và sông nước ngàn dặm, đó có thể gọi là Long vương (trong quan niệm của người Trung Quốc) nhiều lần hiện thân giúp đỡ con cháu người Việt qua khỏi các nạn thiên tai. Trong đó con rùa hiện thân như là một thần linh (một con vật có thật) hộ mạng và bảo trợ cho người Việt và các vùng đất họ sinh sống. Dường như theo quan niệm của người Việt thời xưa, thần Kim Quy và một cận thần của Cha Lạc Long Quân, có nhiệm vụ nhận lệnh từ người để giúp đỡ con cháu Việt tộc.
Ngày nay con rùa vẫn giữ một nét đặc trưng cơ bản mang tính thiêng liêng, thần thánh trong quan niệm và văn hoá của người Việt. Tại hồ Gươm, hiện vẫn còn một số cá thể rùa, được xác định là sống cách thời chúng ta vài trăm năm, và là biểu tượng của Thủ đô ngàn năm văn hiến - Hà Nội và cho cả Việt Nam.
Biểu tượng của con rùa cũng có 2 mặt
References
Thể loại:Biểu tượng văn hóa Thể loại:Rùa
Linyphia simplicata
Linyphia simplicata là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Linyphia. Linyphia simplicata được Frederick Octavius Pickard-Cambridge miêu tả năm 1902.
Tham khảo
Thể loại:Linyphia
Stará Červená Voda
Stará Červená Voda là một làng thuộc huyện Jeseník, vùng Olomoucký, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Jeseník Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Conopias trivirgatus
Conopias trivirgatus là một loài chim trong họ Tyrannidae.
Tham khảo
Thể loại:Conopias Thể loại:Động vật được mô tả năm 1831
Svay Chrom
Svay Chrum (tiếng Khmer: ស្វាយជ្រំ) là một trong 7 huyện của tỉnh Svay Rieng, cách thị xã Svay Rieng khoảng 10km. Huyện này phía tây giáp với các huyện Kampong Trabaek và Me Sang của tỉnh Prey Veng, phía bắc giáp huyện Romeas Haek, phía đông giáp huyện Romduol và phía nam giáp huyện Svay Rieng.
Huyện Svay Chrum có 16 xã (khum). Dân cư phần lớn sống bằng nghề nông.
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Svay Rieng Thể loại:Huyện Campuchia
Washington Luigi Garcia
Washington Luigi Garcia (sinh ngày 24 tháng 11 năm 1978) là một cầu thủ bóng đá người Brasil.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Washington Luigi Garcia đã từng chơi cho Montedio Yamagata.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1978 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Brasil Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bỉ Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Mexico Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nga
Sphecodes pseudofasciatus
Sphecodes pseudofasciatus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1925.
Bulbophyllum tenuipes
Bulbophyllum tenuipes là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.
Tham khảo
T
Sphecodes pseudofasciatus
Tham khảo
Thể loại:Sphecodes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1925
Zelandomyia watti
Zelandomyia watti là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Zelandomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Australasia Thể loại:Trang chưa có liên kết ngoại ngữ
Thành Lộc (xã)
Thành Lộc là một xã thuộc huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.
Diện tích và dân số
Xã Thành Lộc có diện tích 5,90 km².
Dân số của xã Thành Lộc:
Địa giới hành chính
Xã Thành Lộc nằm ở phía tây của huyện Hậu Lộc.
Hành chính
Xã Thành Lộc được chia thành 10 thôn từ thôn 1 đến thôn 10. Năm 2018 được sắp xếp lại thành 5 thôn gồm Thành Sơn, Thành Tây, Thành Đông, Thành Phú và Thành Ninh.
Tom Lacoux
Tom Lacoux (sinh ngày 25 tháng 1 năm 2002) là cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Pháp hiện tại đang thi đấu ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Bordeaux tại Ligue 2.
Bordeaux
Vào ngày 5 tháng 7 năm 2020, Lacoux ký bản hợp đồng chuyên nghiệp đầu tiên với câu lạc bộ Bordeaux. Anh ta ra mắt cho đội bóng trong trận thua 3–1 trước Reims tại Ligue 1 vào ngày 23 tháng 12 năm 2020.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 2002 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Pháp Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Girondins de Bordeaux Thể loại:Cầu thủ bóng đá Ligue 1 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Ligue 2 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Championnat National 3 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Championnat National Thể loại:Người Pháp thế kỷ 21
Morong, Bataan
Morong là một đô thị cấp bốn ở tỉnh Bataan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 29.901 người trong.
Các đơn vị hành chính
Morong, về mặt hành chính, được chia thành 5 khu phố (barangay).
Cơ sở văn hóa
Năm 2013 chính quyền địa phương cho thành lập nhà Bảo tàng Thuyền nhân (The Boat People Museum) ở Morong, dùng khu vực trại tỵ nạn cũ. Trại này hoạt động từ năm 1980 đến 1994 thì đóng cửa. Một số hiện vật được thu thập và trưng bày ở đây cùng những di tích kiến trúc, nhất là các cơ sở tôn giáo đã được trùng tu.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị của Bataan
Habenaria macruroides
Habenaria macruroides là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Summerh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1964.
Liên kết ngoài
Thể loại:Habenaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1964
Đàng Trong
nhỏ|Đàng Trong và [[Đàng Ngoài (1757)]] Đàng Trong (塘中), hay Nam Hà (chữ Hán: 南河) là tên gọi vùng lãnh thổ Đại Việt do chúa Nguyễn kiểm soát, xác định từ sông Gianh (Quảng Bình) trở vào Nam. Bắt đầu từ năm 1600, khi từ Bắc trở về Thuận Hóa, Nguyễn Hoàng đã quyết tâm xây dựng một thế lực độc lập, điều này dẫn tới nội chiến chia cắt hai miền vào năm 1627, và các đời chúa Nguyễn tiếp sau ở thế đối đầu với thế lực vua Lê – chúa Trịnh, cho đến năm 1777 thì chúa Nguyễn sụp đổ bởi quân Tây Sơn thế lực lúc đấy đang khiến chúa Trịnh quy hàng.
Các chúa Nguyễn sử dụng "An Nam" trong các tài liệu, thư từ ngoại giao. Các tài liệu ngoại quốc đương thời gọi xứ Đàng Trong là Quảng Nam Quốc (廣南國), hay Canglan, Quinan (tiếng Hà Lan), Cochinchina (tiếng Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Anh) và Cocincina (tiếng Ý, Latinh).
Lịch sử
Nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra, đáng chú ý nhất là cuộc khởi nghĩa của Nguyễn Kim, một tướng cũ của nhà Lê do không thần phục nhà Mạc đã chạy sang Lan Xang (Lào), được vua Sạ Đẩu cho lập bản doanh và tìm được Lê Ninh dòng dõi nhà Lê năm 1533, với danh nghĩa phù Lê các lực lượng khác tề tựu về Nguyễn Kim để diệt Mạc.
Năm 1543, quân của Nguyễn Kim đánh chiếm Tây Đô (Thanh Hoá). Hoạn quan nhà Mạc là Dương Chấp Nhất đầu hàng.
Con trai đầu của Nguyễn Kim là Nguyễn Uông bị ám hại, con trai thứ Nguyễn Hoàng lo sợ hoàn cảnh của mình đã tìm gặp Nguyễn Bỉnh Khiêm để xin gợi ý. Nguyễn Bỉnh Khiêm đã mở lối đi mới, ảnh hưởng to lớn đến Việt Nam sau này bằng câu nói:
Nguyễn Hoàng đã nhờ sự giúp đỡ của chị ruột Bảo Ngọc là vợ Trịnh Kiểm xin vào trấn thủ ở Thuận Hóa. Năm 1558, Nguyễn Hoàng đã cũng gia quyến, thân thuộc, tướng lĩnh đi vào Thuận Hóa.
Năm 1569, Nguyễn Hoàng ra Thanh Hóa yết kiến Lê Anh Tông, giúp Nam triều đánh nhà Mạc, rồi đến phủ Thái sư lạy mừng Trịnh Kiểm. Trịnh Kiểm hài lòng, phong cho ông trấn thủ luôn đất Quảng Nam. Nguyễn Hoàng làm Tổng Trấn tướng quân kiêm quản cả xứ Quảng Nam.
Năm 1593, Nguyễn Hoàng đưa quân ra Bắc Hà giúp Trịnh Tùng đánh dẹp họ Mạc trong 8 năm trời, rồi bị họ Trịnh lưu giữ lại do lo sợ sự cát cứ và thế lực lớn mạnh của ông.
Năm 1599, Nguyễn Hoàng nhân có nổi loạn chống lại với họ Trịnh ở cửa Đại An (thuộc Nam Định), ông xin Trịnh Tùng cho mình đánh dẹp, để người con thứ năm là Hải và cháu là Hắc làm con tin. Sau đó ông kéo quân theo đường hải đạo về Thuận Hoá.
Sau khi trở về, Nguyễn Hoàng đã quyết tâm xây dựng một thế lực độc lập, nhưng vẫn duy trì nộp thuế hàng năm cho chính quyền họ Trịnh vì biết rằng lực lượng quân sự chưa thể trực tiếp đối đầu. Ông lo phát triển cơ sở, mở mang bờ cõi, phòng bị quân Trịnh vào đánh phá.
Năm 1613, Nguyễn Hoàng qua đời. Con là Nguyễn Phúc Nguyên lên thay. Nguyễn Phúc Nguyên tiếp tục ý chí của cha, tăng cường sức mạnh kinh tế, quân sự, mở rộng lãnh thổ về phía Nam và khuyến khích di dân lập ấp.
Năm 1620, Chúa Phúc Nguyên ngừng nộp thuế cho chính quyền Lê-Trịnh đàng ngoài.
Năm 1627, Chúa Trịnh Tráng mới sai quan vào Thuận Hóa đòi tiền thuế từ ba năm về trước. Chúa Sãi (Nguyễn Phúc Nguyên) tiếp sứ nhưng không chịu nộp thuế. Chúa Trịnh lại sai sứ mang sắc vua Lê vào dụ Chúa Sãi cho con ra chầu, và đòi nộp 30 con voi cùng 30 chiếc thuyền để đưa đi cống nhà Minh. Chúa Sãi không chịu.
1940 Whipple
1940 Whipple (1975 CA) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 2 năm 1975 bởi Harvard College ở trạm Agassiz.
Đàng Trong
Lịch sử
Biết rằng họ Nguyễn ly khai, không chịu thần phục nữa, tháng 3 năm 1627, chúa Trịnh mang quân đi đánh họ Nguyễn. Sự kiện này đánh dấu sự chia tách hoàn toàn cả về lý thuyết và thực tế của xứ Thuận Quảng tức Đàng Trong của Chúa Nguyễn với Đàng Ngoài của Chúa Trịnh. Nó cũng tạo ra thời kỳ Trịnh-Nguyễn phân tranh kéo dài 45 năm, từ 1627 đến 1672, với 7 cuộc đại chiến của 2 bên. Dân tình quá khổ cực, chán nản, hai họ Trịnh, Nguyễn phải ngừng chiến, lấy sông Gianh làm ranh giới chia cắt lãnh thổ, miền Nam sông Gianh–Rào Nan thuộc quyền chúa Nguyễn, được gọi là Đàng Trong.
1940 Whipple
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1975
Đàng Trong
Chính trị, quân sự
nhỏ|phải|250px|Bản đồ Việt Nam khoảng năm [[1760, vẽ bởi công ty Cóvens e Mortier, Amsterdam. Đàng Trong được gọi là Cochinchine.]]
Thời Nguyễn Hoàng, họ Nguyễn vẫn thần phục chính quyền Lê-Trịnh trong chính thể Đại Việt thống nhất.
Năm 1558, Nguyễn Hoàng nhậm chức trấn thủ Thuận Hóa.
Năm 1593, Nguyễn Hoàng đưa quân ra Bắc Hà giúp Trịnh Tùng đánh dẹp họ Mạc trong 8 năm trời rồi bị họ Trịnh lưu giữ lại do lo sợ sự cát cứ và thế lực lớn mạnh của ông.
Thế đối đầu Nam-Bắc triều chấm dứt khi Trịnh Tùng tiến chiếm được thành Thăng Long, và bắt giết được Mạc Mậu Hợp vào cuối năm 1592, họ Mạc chạy lên Cao Bằng.
Thời Nguyễn Phúc Nguyên bắt đầu xây dựng một vương triều độc lập ở Đàng Trong, từng bước ly khai khỏi chính quyền vua Lê - chúa Trịnh ở Đàng Ngoài. Thế đối đầu Đàng Trong- Đàng Ngoài bắt đầu hình thành. Năm 1629, Chúa Sãi tạm nhận sắc phong từ Chúa Trịnh để dồn lực đối phó với quân Chăm Pa và lưu thủ Văn Phong làm phản. Tránh cuộc đối đầu từ cả hai phía Bắc- Nam. Năm 1630, Chúa Sãi đã làm theo kế của Đào Duy Từ trả lại sắc cho vua Lê - chúa Trịnh.
Sang các thời chúa Nguyễn sau tiếp tục củng cố chính quyền Đàng Trong và mở rộng lãnh thổ về phía nam. Sau nhiều cuộc tấn công, tới cuối thế kỷ 17, họ Nguyễn chinh phục lãnh thổ Chiêm Thành (vốn đã suy yếu từ cuộc tấn công của Lê Thánh Tông năm 1471).
Năm 1744, chúa Nguyễn Phúc Khoát xưng vương và Phú Xuân được gọi là Đô thành, nhưng vẫn dùng niên hiệu vua Lê và không đặt quốc hiệu riêng. Ông đúc ấn "quốc vương" thay cho các ấn "Thái phó quốc công" và "Tổng trấn tướng quân" của các đời trước.
Giai đoạn này người ngoại quốc đến giao thương với Việt Nam thường dùng tên gọi Cochinchine để chỉ vùng lãnh thổ này.
Hành chính
Trị sở chính quyền đóng tại Chánh dinh. Chánh dinh di chuyển qua nhiều nơi và từ 1687 dời về Phú Xuân.
Các địa điểm đặt Chánh dinh của Chúa Nguyễn:
Từ khi ly khai Đàng Ngoài, Chúa Phước Nguyên đã tiến hành cải tổ lại bộ máy hành chính. Lãnh thổ được chia theo Thừa Tuyên hay Xứ, phân thành Chánh Dinh, Dinh ngoài. Dưới dinh là các phủ huyện.
Được chia ra 7 dinh: Chánh Dinh (Phú Xuân), Cựu Dinh (Ái Tử, Triệu Phong, Quảng Trị), Quảng Bình, Vũ Xá, Bố Chánh, Quảng Nam và Trấn Biên.
Mỗi dinh có thể coi như một tỉnh hiện nay. Hành chính có chức quan lưu thủ đứng đầu, quân sự thì có chức quan tuần thủ chỉ huy.
Khi xưng vương, Nguyễn Phước Khoát đổi ba ty thành Lục bộ gồm Lại bộ, Lễ bộ, Hộ bộ, Hình bộ, Công bộ, Binh bộ.
Ban đầu, Đàng Trong chỉ bao gồm 2 trong số 13 trấn của nước Đại Việt là Thuận Hóa và Quảng Nam (11 trấn còn lại do chúa Trịnh cai quản ở Đàng Ngoài). Đến giữa thế kỷ 18, khi Nguyễn Phúc Khoát xưng vương, họ Nguyễn đã làm chủ vùng lãnh thổ từ Hoành Sơn đến Cà Mau hiện nay. Toàn bộ lãnh thổ Đàng Trong được chia thành 12 dinh và 1 trấn.
Đàng Trong chia làm các dinh, trấn, năm 1744 có 12 dinh: (Bố Chính, Quảng Bình, Lưu Đồn, Cựu Dinh, Chánh Dinh, Quảng Nam, Phú Yên, Bình Khang, Bình Thuận, Trấn Biên, Phiên Trấn, Long Hồ) và 1 trấn (Hà Tiên). Mỗi dinh cai quản một phủ, dưới phủ có huyện, tổng, xã.
Giáo dục khoa cử
Vì Đàng Trong mới hình thành, Nho học tại đây chưa có vị trí sâu, rộng như ở Đàng Ngoài. Thời kỳ đầu, các chúa Nguyễn bổ nhiệm quan lại đều lấy con em quý tộc và theo sự tiến cử của quan lại địa phương. Nhưng do nhu cầu cần nhân tài cho bộ máy cai trị, các chúa Nguyễn đã từng bước xúc tiến việc học tập và thi cử.
Từ năm 1632, Nguyễn Phúc Nguyên thi hành chính sách duyệt tuyển: 3 năm một lần tuyển nhỏ, 6 năm một lần tuyển lớn. Năm 1646, chúa Nguyễn mở khoa thi Thu đầu tiên, gọi là Thu vi hội thí (Thi hội mùa thu). Từ đó định ra lệ thi 9 năm 1 lần, chia làm 2 khoa Chính đồ và Hoa văn.
Chúa Nguyễn Phúc Lan bắt đầu mở khoa thi năm 1647, lấy 7 người trúng chính đồ, 24 người trúng hoa văn, đều được bổ dụng. Định phép thi 9 năm một kỳ. Ra lệnh cho các học trò về khoa chính đồ và khoa hoa văn đều đến công phủ để ứng thi.
Năm 1660, Nguyễn Phúc Tần cho mở kỳ thi Hội, lấy đỗ 5 người thi Chính đồ và 15 người thi Hoa văn. Những người thi đỗ được vào Chánh dinh (Phú Xuân) thi Đình.
Kinh tế
Kể từ khi Nguyễn Hoàng vào trấn thủ vùng Thuận Quảng, và có ý định gây dựng cơ đồ tại đây thì cuộc sống lưu dân mới bắt đầu có những thay đổi đáng kể, nó khuyến khích làn sóng dân di cư, khai phá mở rộng những vùng đất hoang, đặc biệt là mở rộng ngoại thương ở mức chưa từng có trong lịch sử.
Những chính sách ban đầu của Nguyễn Hoàng tạo điều kiện thuận lợi như năm 1597 cho lưu dân khai khẩn tại Phú Yên, năm 1608 xứ Thuận Quảng được mùa tạo ra làn sóng dân di cư, binh lính đầu hàng trong những trận chiến đều được vỗ về cho đi khai phá vùng đất mới.
nhỏ|Hội An trong bức họa Giao Chỉ quốc mậu dịch độ hải đồ|430px Nguyễn Hoàng tạo sự bứt phá về ngoại thương khi cho hoạt động cảng thị Hội An, ông còn viết nhiều thư trao đổi, bàn bạc chuyện buôn bán với chính quyền Tokugawa (chính quyền quân sự ở Nhật Bản), cho phép người nước ngoài mở phố riêng.
Từ khi khai phá vùng Nam Bộ, các chúa Nguyễn có chính sách quan tâm đến nông nghiệp. Hàng loạt con sông và kênh được đào vét ở Thuận Quảng, điển hình như kênh Trung Đan và Mai Xá. Sang thế kỷ 18, những vùng đất hoang vu ở Nam Bộ đã trở thành ruộng phì nhiêu, ruộng tốt bậc nhất Đại Việt. Nghề nông Đàng Trong đã tạo ra 26 giống lúa nếp và 23 giống lúa tẻ.
Về cơ bản, Đàng Trong có những nét tương đồng trong phát triển thủ công nghiệp so với Đàng Ngoài. Do sự tác động từ sự du nhập của khoa học kỹ thuật phương Tây, thủ công nghiệp Đàng Trong không chỉ phát triển về quy mô mà còn xuất hiện nhiều ngành nghề mới như đóng tàu, thuyền, đúc súng, khai thác mỏ. Trong ngành khai thác mỏ, Đàng Trong không có nhiều tài nguyên khoáng sản như Đàng Ngoài, chỉ có một số mỏ sắt và mỏ vàng.
Nhiều đô thị ven biển, ven sông phát đạt, có quan hệ mậu dịch với các nước Đông Á, Đông Nam Á và một số nước phương Tây. Hội An, Thanh Hà (gần Huế), Gia Định và những đô thị và hải cảng nổi tiếng.
Dù bị các chúa Trịnh và chúa Nguyễn ngăn cấm, giữa Đàng Trong và Đàng Ngoài vẫn có luồng buôn bán trao đổi không chính thức.
Đàng Trong sụp đổ
Từ giữa thế kỉ 18, chế độ chúa Nguyễn suy đồi, khởi nghĩa nông dân bùng nổ và cuối cùng phong trào Tây Sơn đã lật đổ chế độ chúa Nguyễn. Năm 1786, chấm dứt sự phân chia Đàng Trong-Đàng Ngoài.
Sau khi Võ Vương Nguyễn Phúc Khoát chết, chính quyền họ Nguyễn rơi vào tay quyền thần Trương Phúc Loan. Loan thao túng triều chính, tự xưng là "Quốc phó", giết Nguyễn Phúc Luân (cha Nguyễn Phúc Ánh) và lập Nguyễn Phúc Thuần, lúc đó mới 12 tuổi lên ngôi, tức là Định vương.
Năm 1769, vị vua mới của nước Xiêm là Taksin tức Trịnh Quốc Anh tung ra một cuộc chiến nhằm tìm cách lấy lại quyền kiểm soát nước Chân Lạp vốn chịu nhiều ảnh hưởng của chúa Nguyễn. Chúa Nguyễn buộc phải lùi bước khỏi những vùng đất mới chiếm.
Năm 1771, anh em Tây Sơn do Nguyễn Nhạc cầm đầu nổi dậy chống chúa Nguyễn. Năm 1773, Tây Sơn chiếm được Quy Nhơn. Do sự can thiệp của Đàng Ngoài, năm 1774 chúa Trịnh điều binh đánh chiếm Phú Xuân, chính quyền họ Nguyễn phải rút vào Nam Bộ.
Tây Sơn thần phục họ Trịnh và dồn sức tấn công họ Nguyễn. Năm 1777, hai chúa Nguyễn Phúc Thuần và Nguyễn Phúc Dương bị Tây Sơn bắt giết. Nguyễn Ánh được dựng làm chúa để kế tục. Sau nhiều nỗ lực gây dựng lại cơ nghiệp không thành, kể cả việc cầu ngoại binh của Xiêm La (1784), Nguyễn Ánh bại trận phải chạy sang Xiêm lưu vong. Không lâu sau chính quyền họ Trịnh ở Đàng Ngoài cũng bị Tây Sơn tiêu diệt (1786), chính thể Đàng Ngoài và Đàng Trong chấm dứt.
Nguyên nhân
Chính sự họ Nguyễn ngay từ thời Nguyễn Phước Khoát đã gây những ảnh hưởng tiêu cực cho dân chúng. Hệ thống thuế khóa phức tạp, cồng kềnh, nặng nề, quan dưới lạm thu khiến dân phải nộp nhiều hơn quy định. Thuế thổ sản có tới hàng ngàn thứ, tính cả những sản vật nhỏ nhặt. Năm 1741, Phúc Khoát ra lệnh truy thu thuế của cả những người bỏ trốn. Tới năm 1765 lại có lệnh truy thu thuế còn thiếu của 10 năm trước
Sang thời Trương Phúc Loan nắm quyền, dân Đàng Trong càng bị bóc lột nặng nền hơn. Loan nổi tiếng là tham lam, vơ vét của công, mua quỵt của các thương nhân nước ngoài. Có đợt sau trận lụt, nhà Loan bày vàng ra phơi "sáng chóe" cả sân.
Thất bại trước những cuộc đụng độ với Xiêm La cộng với sưu thuế nặng nề cùng tình trạng tham nhũng tại địa phương khiến cho chính quyền họ Nguyễn đã yếu càng yếu thêm. Đó chính là thời cơ để ba anh em Tây Sơn bắt đầu khởi nghĩa chống lại chúa Nguyễn.
Ảnh hưởng lịch sử
Hai triều đại quân chủ cuối cùng trong lịch sử Việt Nam là nhà Tây Sơn (1778–1802) và nhà Nguyễn (1802–1945) đều có điểm chung là các triều đại được thiết lập bởi những người sinh trưởng trên đất Đàng Trong ở thế kỷ 18. Nhà Tây Sơn do ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ sáng lập. Còn nhà Nguyễn do Nguyễn Phúc Ánh, một hậu duệ trực hệ của các chúa Nguyễn (1558–1777), sáng lập sau khi đánh bại nhà Tây Sơn. Đây là 2 triều đại có nhiều điểm khác biệt so với các triều đại trước đó của người Việt. Họ về cơ bản lấy đất Đàng Trong làm thủ phủ cai trị mà không phải là Thăng Long như truyền thống. Họ cũng kiểm soát một lãnh thổ rộng lớn với biên độ phát triển của các vùng miền (về kinh tế, văn hóa, sắc tộc...) lớn hơn bất cứ triều đại nào từng đóng đô ở đất Bắc Hà. Một trong những đóng góp lớn nhất của 2 triều đại này với lịch sử dân tộc Việt Nam là đã nối tiếp nhau hoàn thành công cuộc thống nhất và đồng thời mở rộng lãnh thổ đất nước sau hàng trăm năm bị chia cắt bởi các cuộc tranh giành quyền lực giữa các thế lực lớn Mạc-Trịnh-Nguyễn kể từ khi nhà Lê sơ (1428–1527) sụp đổ.
Lịch sử hình thành và phát triển của nhiều đô thị trên dải đất miền Nam như Thanh Hà – Bao Vinh, Phú Xuân – Huế, Hội An, Mỹ Tho, Cù lao Phố (Nông Nại đại phố), Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định, Hà Tiên... đều cơ bản bắt nguồn từ thế kỷ 17 trở đi với những cuộc di dân lớn chủ yếu từ các vùng đất thuộc xứ Thanh, xứ Nghệ, Quảng Bình và cả miền Nam Trung Quốc sau khi nhà Thanh diệt nhà Minh (xem cụ thể ở bài viết về người Minh Hương). Với một khoảng thời gian trên dưới 200 năm (1600–1800), dải đất Đàng Trong cơ bản có một nhịp độ phát triển kinh tế-xã hội năng động hơn hẳn Đàng Ngoài. Cần nhớ rằng, bên cạnh đô thị truyền thống là kinh đô Thăng Long thì Đàng Ngoài chỉ phát triển được thêm một đô thị Phố Hiến mang vai trò là đô thị vệ tinh của Thăng Long. Trong khi đó ở Đàng Trong, các chúa Nguyễn nhận biết rõ những ưu và nhược điểm của xứ mình nên dần hình thành tầm nhìn kinh tế năng động hơn hẳn các chúa Trịnh ở Đàng Ngoài và cả các vua nhà Nguyễn sau này. Bởi vậy với tư cách là những nhà cai trị thực quyền trên đất phương Nam (thay vì vua nhà Lê trung hưng), các chúa Nguyễn đã khôn ngoan đón nhận và tận dụng cộng đồng di dân vùng Hoa Nam (chủ yếu là những người Khách Gia, Phúc Kiến và Quảng Đông vốn đặc biệt năng động và thạo nghề kinh doanh) sau biến loạn cuối thời Minh để điều động họ khai phá và phát triển một loạt các đô thị năng động thương mại nối dài từ Hội An cho đến tận Hà Tiên ngày nay.