cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chiến tranh Cách mạng Mỹ
Bế tắc ở miền Bắc (1778–1780)
thumb|left|Hamilton chịu hàng ở Vincennes, ngày 29, tháng 2, 1779 Năm 1780, Clinton phát động một cuộc tái chiếm New Jersey. Vào ngày 7 tháng 6, 6.000 lính bắt đầu xâm chiếm dưới quyền của tướng Hessian, ông Wilhelm von Knyphausen, nhưng họ gặp phải kháng cự quyết liệt từ lực lượng dân quân địa phương. Người Anh vẫn nắm giữ khu này, nhưng Knyphausen lo sợ một cuộc giao chiến trực diện với quân đội chính của Washington nên rút lui.[299] Knyphausen và Clinton thực hiện một cuộc tái chiếm lần hai hai tuần sau đó nhưng đã bị đánh bại một cách rõ ràng tại Springfield, chấm dứt tham vọng của Anh ở New Jersey.[300] Trong khi đó, tướng Benedict Arnold của Mỹ phản bội và tham gia với người Anh, ông ta âm mưu giao nộp pháo đài chủ chốt của Mỹ ở West Point cho kẻ thù.[301] Mưu đồ bị lộ khi bậc thầy gián điệp người Anh John André bị bắt, vì vậy Arnold tháo chạy sang hàng ngũ của Anh ở New York. Ông ta cố gắng biện minh cho hành động phản trắc bằng cách kêu gọi dư luận Trung thành, nhưng những người Yêu nước lên án anh ta là một kẻ hèn nhát và kẻ phản bội.[302]
Cuộc chiến ở phía tây của dãy Appalachia phần lớn bị giới hạn trong các cuộc giao tranh nhỏ và đột kích. Một đoàn viễn chinh dân quân đã bị tạm hoãn do thời tiết xấu vào tháng 2 năm 1778, nhiệm vụ của họ là phá hủy các quân nhu của Anh tại các khu định cư dọc theo sông Cuyahoga.[303] Cuối năm đó, một chiến dịch thứ hai đã được thực thi để chiếm Quốc gia Illinois từ tay Anh. Người Mỹ chiếm được Kaskaskia vào ngày 4 tháng 7 và sau đó bình định được Vincennes, mặc dù Vincennes đã bị Henry Hamilton, chỉ huy người Anh tại Detroit chiếm lại. Đầu năm 1779, người Mỹ đã phản công với một cuộc tuần hành mùa đông bất ngờ, người Anh đầu hàng tại Vincennes, và họ còn bắt được Hamilton.[304][304]
Chiến tranh ở miền Nam (1778–1781)
thumb|Lính Anh vây hãm Charleston năm 1780, bởi [[Alonzo Chappel]] Người Anh chuyển sự chú ý sang miền Nam vào năm 1778, sau khi những những người Trung quân ở London đảm bảo cho họ một căn cứ quân sự vững chắc ở đó. Chiến dịch ở miền Nam cũng có lợi thế hơn ở chỗ; nó cho phép Hải quân Hoàng gia tiễn vào biển Caribê nếu cần thiết nhằm bảo vệ các thuộc địa chiến lược trước hạm đội Pháp-Tây Ban Nha. Ngày 29 tháng 12 năm 1778, một quân đoàn viễn chinh từ New York chiếm được Savannah, sau đó di chuyển vào sâu trong lục địa để chiêu mộ thêm lính. Họ thu được một kết quả đầy hứa hẹn vào đầu năm 1779, nhưng ngay sau đó, một đội quân của phái Trung thành bị đánh bại tại trận Kellow Creek vào ngày 14 tháng 2 và họ nhận ra sự lệ thuộc vào người Anh. Tuy nhiên, người Anh đã đánh bại các lực lượng dân quân Ái quốc tại trận Brier Creek vào ngày 3 tháng 3, và sau đó tiến hành một cuộc càn quét ở Charleston, Nam Carolina. Chiến dịch này trở nên nổi tiếng do mức độ cướp bóc cao của quân Anh, làm phẫn nộ cả hai phái trung thành lẫn yêu nước.
Vào tháng 10, liên quân Pháp-Mỹ thất bại trong chiến dịch tái chiếm Savannah. Tháng 5 năm 1780, Henry Clinton chiếm Charleston, bắt giữ 5.000 tù binh và tiêu diệt hầu hết Lục quân Lục địa ở miền nam. Cuộc kháng chiến có thể thống của người Mỹ ở miền nam sụp đổ khi Banastre Tarleton đánh bại quân Mỹ đang tháo chạy tại Waxhaws vào ngày 29 tháng 5.
Quốc hội bổ nhiệm Horatio Gates, người làm nên chiến thắng tại Saratoga, để lãnh đạo quân khởi nghĩa ở miền nam. Ông đã phải chịu một thất bại lớn tại Camden vào ngày 16 tháng 8 năm 1780, tạo bàn đạp cho Cornwallis xâm chiếm Bắc Carolina. Quân Anh nỗ lực bình định vùng nông thôn, nhưng dân quân Ái quốc vẫn ngoan cố kháng cự, vì vậy Cornwallis đã phái quân đội đi chiêu mộ nhân lực của phái Trung thành để củng cố sườn trái trong lúc ông đưa quân lên bắc. Sườn trái của quân đội Cornwallis gần như bị chọc thủng vào ngày 7 tháng 10, ngăn cản sự hỗ trợ của phái Trung thành ở Carolinas. Cornwallis sau đó hoãn lại bước tiến công và rút quân về Nam Carolina. Tạm thời, Washington thay thế Gates bằng sĩ quan cấp dưới đáng tin cậy của ông, Nathanael Greene.
Greene không thể đối mặt trực tiếp với người Anh, vì vậy ông đã phái một lực lượng dưới quyền Daniel Morgan để lấy thêm quân. Morgan sau đó đã đánh bại Quân đoàn Anh dưới quyền trung tá Tarleton vào ngày 17 tháng 1 năm 1781 tại Cowpens. Cornwallis bị chỉ trích vì đã tách một phần đông quân số đi riêng mà không có yểm trợ, nhưng dù gì thì quân Anh cũng tiến được vào Bắc Carolina mặc dù nhận chiến bại, tin rằng họ sẽ có được hỗ trợ từ phái Trung thành ở đó. Greene không muốn đánh Cornwallis trực diện, thay vào đó, ông áp dụng chiến lược chiến tranh tiêu hao nhằm làm suy yếu quân đội của Cornwallis một cách từ từ.
Đến tháng 3, quân của Greene đã đủ sức để chọi với quân của Cornwallis. Hai đội quân gặp nhau tại Tòa án Guilford vào ngày 15 tháng 3; Greene bại trận, nhưng quân đội của Cornwallis chịu thương vong khổng lồ. Hơn nữa, những người Trung quân tham gia vào trân đánh ít hơn nhiều so với người Anh dự kiến. Thương vong của Cornwallis lớn đến nỗi ông buộc phải rút về Wilmington để tăng viện, phe Ái quốc nắm được quyền kiểm soát nội địa Carolinas và Georgia.
Greene tiếp đó lấy lại được miền Nam. Quân đội Mỹ đã phải chịu một trận lật ngược tình thế tại đồi Hobkirk vào ngày 25 tháng 4; dù vậy, họ vẫn tiếp tục đánh bật các vị trí chiến lược của Anh trong khu vực, chiếm được Pháo đài Watson và Pháo đài Motte. Augusta là tiền đồn lớn cuối cùng của Anh ở miền Nam bên ngoài Charleston và Savannah, người Mỹ đã đánh chiếm được nó vào ngày 6 tháng 6. Một lực lượng Anh đã đụng độ với quân đội Mỹ tại Eutaw Springs vào ngày 8 tháng 9 trong nỗ lực cuối cùng để ngăn chặn Greene, nhưng Anh thua nặng và phải chạy về Charleston. Các cuộc giao tranh nhỏ vẫn tiếp diễn ở Carolinas cho đến khi chiến tranh kết thúc, và quân đội Anh bị cầm chân tại Charleston và Savannah trong phần còn lại của cuộc chiến.
Anh bị đánh bại tại Mỹ (1781)
thumb|Hải quân Pháp (trái) và Anh (phải) đấu pháo trong [[Trận Chesapeake]]
Cornwallis phát hiện ra rằng phần lớn tiếp tế của Mỹ ở Carolinas phải đi qua Virginia, và ông đã viết thư cho Hầu tước Germain và Clinton thảo luận về phương án tác chiến. Cornwallis tin rằng một chiến dịch thành công ở đây sẽ làm suy yếu Greene và khiến quân kháng chiến Mỹ ở miền Nam sụp đổ. Clinton phản đối kế hoạch này gay gắt, ủng hộ một chiến dịch xa hơn về phía bắc tại Vịnh Chesapeake. Hầu tước Germain phê duyệt kế hoạch Cornwallis và làm bơ quyết định của Clinton, mặc dù Clinton là cấp trên của Cornwallis, Cornwallis tiến quân đến Virginia mà không thông báo cho Clinton. Đáng chú ý là tướng Clinton đã thất bại trong việc đưa ra một chiến lược mạch lạc vào năm 1781 cho người Anh, do mối quan hệ khó khăn của ông với người đồng cấp hải quân là Americot Arbuthnot.
Sau các chiến dịch thảm họa ở Newport và Savannah, các nhà quân sự Pháp nhận ra rằng cần phải hợp tác chặt chẽ hơn với người Mỹ để đạt được thành công. Hạm đội Pháp do Comte de Grasse chỉ huy đã nhận được sắc lệnh tùy ý từ Paris để hỗ trợ các chiến dịch chung ở phía bắc nếu cần hỗ trợ hải quân. Washington và Comte de Rochambeau đã thảo luận về các phương án tấn công. Washington muốn đánh vào New York, còn Rochambeau lại muốn chiếm Virginia, nơi phòng tuyến của Anh kém vững chắc hơn và do đó dễ dàng bị đánh bại hơn. Các phong trào Pháp-Mỹ quanh New York đã khiến Clinton cực kỳ lo lắng, ông dè chừng trước một cuộc đột kích vào thành phố. Những chỉ dẫn của Clinton cho Cornwallis trong thời gian này rất mơ hồ, hiếm khi rõ ràng. Clinton đã gửi chỉ thị cho Cornwallis thành lập một căn cứ hải quân kiên cố và đưa quân ra bắc để cố thủ New York. Cornwallis thiết lập một pháo đài ở Yorktown và chờ đợi Hải quân Hoàng gia.
thumb|right|Sự đầu hàng của Cornwallis tại Yorktown bởi [[John Trumbull, 1797]] Washington vẫn ủng hộ một cuộc tấn công vào New York, nhưng ông đã chấp thuận kế hoạch của Pháp khi họ phái hạm đội Hải quân đến mục tiêu được chọn là Yorktown. Vào tháng 8, Pháp-Mỹ hội quân và tiến về miền nam để phối hợp với de Grasse đối đầu Cornwallis. Người Anh thiếu nguồn lực hải quân để chống Pháp một cách hiệu quả, nhưng họ đã phái một hạm đội dưới quyền Thomas Graves hỗ trợ cho Cornwallis và nỗ lực giành quyền thống trị bờ biển. Vào ngày 5 tháng 9, hạm đội Pháp đánh bại Graves, Pháp có được toàn quyền kiểm soát vùng biển quanh Yorktown và cắt đứt tuyến vận lương hàng hải của Cornwallis. Bất chấp sự thúc giục liên tục của cấp dưới, Cornwallis không nỗ lực giải vây hay giao chiến với Pháp-Mỹ trước khi họ thành lập các tuyến công thành, vẫn hy vọng rằng quân tăng viện sẽ đến từ New York. Quân đội Pháp-Mỹ bao vây Yorktown ngày 28 tháng 9.[344] Cornwallis hạ lệnh từ bỏ các tuyến cố thủ ngoại vi, những nơi quân Mỹ chiếm đóng ngay sau đó - hành động này đã càng đẩy nhanh đến thất bại của Cornwallis sau đó. Người Anh thất bại trong nỗ lực phá vây qua sông tại cứ điểm Gloucester do một cơn bão ập đến. Pháo kích của Liên minh ngày càng rát và sức quân Anh đã hao kiệt; Cornwallis chấp nhận rằng tình hình không thể cứu vãn và thương lượng đầu hàng vào ngày 17 tháng 10 năm 1781, khiến 7.685 binh sĩ bị bắt. Cùng ngày, 6.000 quân dưới quyền Clinton mới rời New York, đi thuyền đến để giải thoát Yorktown.
Châu Âu
Sau sự thù địch với người Hà Lan bắt đầu vào cuối năm 1780, Anh đã nhanh chóng điều quân, thực thi biện pháp phong tỏa trên Biển Bắc. Trong vòng vài tuần, người Anh đã bắt được 200 thương nhân người Hà Lan và hơn 300 người đã ẩn náu ở các cảng nước ngoài, dù vậy bất ổn chính trị trong nền Cộng hòa và các cuộc đàm phán hòa bình của cả hai bên đã giúp giảm thiểu xung đột. Phần lớn công chúng Hà Lan ủng hộ một liên minh quân sự với Pháp chống lại Anh; tuy nhiên, Stadtholder của Hà Lan đã không tán thành tư tưởng này, hi vọng sẽ bảo đảm một nền hòa bình sớm. > Để khôi phục nền thương suy thoái một đội tàu Hà Lan dưới trướng Johan Zoutman đã hộ tống một hạm đội gồm 70 thương gia từ Texel. Các tàu của Zoutman đã bị Ngài Hyde Parker chặn lại, và nổ thành trận Zoutman tại Dogger Bank vào ngày 5 tháng 8 năm 1781. Mặc dù cuộc đụng độ không có kết quả về mặt chiến thuật, hạm đội Hà Lan không dám rời bến một lần nữa trong chiến tranh, và đội tàu buôn của họ bị tê liệt hoàn toàn.
Vào ngày 6 tháng 1 năm 1781, một nỗ lực của Pháp nhằm chiếm Jersey để bắt các tàu tư nhân Anh thất bại.[360] Mệt mỏi vì thất bại ở Gibraltar, một lực lượng Pháp-Tây Ban Nha gồm 14.000 người của Duc de Mahon xâm lược Minorca vào ngày 19 tháng 8. Sau một cuộc bao vây St. Philip, quân đồn trú của Anh dưới quyền James Murray đã đầu hàng vào ngày 5 tháng 2 năm 1782,[361] đảm bảo mục tiêu chính trị chính của người Tây Ban Nha.[362] Tại Gibraltar, một cuộc tấn công lớn của Pháp-Tây Ban Nha vào ngày 13 tháng 9 năm 1782 đã bị đẩy lùi với tổn thất nặng nề.[363] Vào ngày 20 tháng 10 năm 1782, sau khi tiếp tế thành công Gibraltar, các tàu của Anh chỉ huy bởi Richard Howe hạ gục hạm đội Pháp-Tây Ban Nha của Luis de Córdova, kết thúc sự thống trị của Córdova trên biển.[364][365] Vào ngày 7 tháng 2 năm 1783, sau 1.322[366] ngày bị bao vây, quân đội Pháp-Tây Ban Nha đã rút lui, một thất bại quyết định.[367][368]
Châu Mỹ
thumb|Quân đội Tây Ban Nha do [[Bernardo de Gálvez chỉ huy trong trận chiến tại Pensacola. Tranh sơn dầu, Augusto Ferrer-Dalmau, 2015.]] Sint Eustatius, một cảng tiếp tế chủ chốt cho phái Yêu nước, đã bị lực lượng Anh cướp phá dưới quyền George Rodney vào ngày 3 tháng 2 năm 1781, người đã vơ vét của cải của hòn đảo.[369] Rất ít chiến dịch được tiến hành để chống lại người Hà Lan, tuy nhiên một số thuộc địa của Hà Lan đã bị người Anh chiếm giữ vào năm 1781.[370]
Sau sự sụp đổ của pháo đài Anh tại Mobile dưới tay quân đội Tây Ban Nha của Bernardo de Gálvez, nỗ lực đánh chiếm Pensacola bị cản trở do một cơn bão. Lấy dũng khí từ thất bại của người Tây Ban Nha, John Campbell, chỉ huy người Anh tại Pensacola, quyết định chiếm lại Mobile.[371] Lực lượng viễn chinh của Campbell gồm khoảng 700 người đã bị đánh bại vào ngày 7 tháng 1 năm 1781.[372] Sau khi hợp quân tại Havana, Gálvez lên đường tiến đến Pensacola vào ngày 13 tháng 2.[373] Đến ngày 9 tháng 3, các hoạt động bao vây không bắt đầu cho đến ngày 24 tháng 3, do khó khăn trong việc đưa tàu lớn vào vịnh.[374] Sau một cuộc vây hãm kéo dài 45 ngày, Gálvez đánh bật quân đồn trú Anh, tạo bàn đạp cho cuộc chinh phạt Tây Florida.[375] Vào tháng 5, quân đội Tây Ban Nha đã chiếm được quần đảo Bahamas,[376] mặc dù người Anh đã tái chiếm quần đảo mà không rơi một giọt máu vào năm sau ngày 18 tháng 4. [377]
Ở Tây Ấn, vào ngày 29 tháng 4 năm 1781, một đội của Hải quân Hoàng gia dưới quyền Samuel Hood bị Pháp đánh bại trong gang tấc, do Comte de Grasse lãnh đạo,[378] người đã tiếp tục chiếm giữ các lãnh thổ của Anh: Tobago rơi vào tay Pháp ngày 2 tháng 6;[379] lãnh thổ Demerara and Essequibo thất thủ vào ngày 22 tháng 1 năm 1782;[380] St. Kitts và Nevis vào ngày 12 tháng 2,[38] chiến thắng của hải quân Anh vào ngày 25 tháng 1 không có tác động đáng kể nào;[382] và Montserrat vào ngày 22 tháng 2.[383]
thumb|Trận Dominica, 12 tháng 4 năm 1782 - Đô đốc George Rodney đánh bại Comte De Grasse ở Tây Ấn. Tranh sơn dầu của Thomas Whitcombe Năm 1782, mục tiêu chiến lược chính của Pháp và Tây Ban Nha là đánh chiếm Jamaica,[384] nơi xuất khẩu đường có giá trị đối với người Anh hơn cả nền sản xuất của Mười ba thuộc địa cộng lại.[385][386] Vào ngày 7 tháng 4 năm 1782, de Grasse rời Martinique để hợp quân với liên quân Pháp-Tây Ban Nha tại Saint Sebastue và xâm chiếm Jamaica từ phía bắc.[387] Người Anh dẫn đầu bởi Hood và George Rodney đã truy đuổi và đánh đuổi quân Pháp khỏi Dominica khoảng giữa hai ngày 9-12 tháng 4.[388][389] Kế hoạch chinh phục Jamaica của Tây Ban Nha bị hủy hoại,[390] và cán cân sức mạnh hải quân ở vùng biển Caribê giờ nghiêng về phía Hải quân Hoàng gia.[391]
Tại Guatemala, Matías de Gálvez lãnh đạo quân đội Tây Ban Nha trong nỗ lực đánh bật các khu định cư của Anh dọc theo Vịnh Honduras.[392] Gálvez bắt Roatán vào ngày 16 tháng 3 năm 1782, và sau đó nhanh chóng chiếm lấy Sông Đen.[393] Sau chiến thắng hải quân quyết định tại Saintes,[394] Archibald Campbell, thống đốc Hoàng gia Jamaica, đã ủy quyền cho Edward Despard tái chiếm Sông Đen,[395] mà ông đã thành công vào ngày 22 tháng 8.[396] Tuy nhiên, với các cuộc đàm phán hòa bình được mở ra và các nguồn lực Pháp-Tây Ban Nha tập trung vào cuộc vây hãm Gibraltar, không có hoạt động quân sự nào nữa diễn ra ở đây.[396]
Ấn Độ
Sau khi Hà Lan tham gia vào cuộc xung đột, quân đội của Công ty Đông Ấn của Hector Munro đã chiếm được cảng Negapatam của Hà Lan sau một cuộc bao vây kéo dài ba tuần vào ngày 11 tháng 10 năm 1781.[397] Ngay sau đó, Đô đốc Anh Edward Hughes đã chiếm được Trincomalee sau một cuộc đụng độ ngắn vào ngày 11 tháng 1 năm 1782. [398]
Vào tháng 3 năm 1781, Đô đốc Pháp Bailli de Suffren được phái đến Ấn Độ để hỗ trợ mặt trận thuộc địa. Suffren đến bờ biển Ấn Độ vào tháng 2 năm 1782, nơi ông chạm mặt với một hạm đội Anh dưới quyền Hughes, giành chiến thắng chiến thuật suýt soát.[399] Sau khi cập bờ tại Porto Novo để hỗ trợ nghĩa quân Mysore, hạm đội của Suffren đã đụng độ với Hughes một lần nữa tại Providien vào ngày 12 tháng 4. Không phân thắng bại, mặc dù hạm đội của Hughes thê thảm hơn trước,[400] và ông buọc phải rút về cảng Trincomalee do Anh nắm giữ. Hyder Ali mong muốn người Pháp chiếm được Negapatam để thiết lập sự thống trị của hải quân, và nhiệm vụ này là trách nhiệm của Suffren. Hạm đội của Suffren lại đụng độ với Hughes một lần nữa ngoài khơi Negapatam vào ngày 6 tháng 7.[401] Suffren rút về Cuddalore, bị đánh bại một cách chiến lược và người Anh vẫn nắm quyền kiểm soát Negapatam.[404][403] Có ý định tìm một cảng phù hợp hơn Cuddalore, Suffren đã lấy được Trincomalee vào ngày 1 tháng 9 và chiến thắng Hughes hai ngày sau đó.[404]
thumb|Hạm đội Anh (phải) và Pháp (trái), với [[soái hạm Cléopâtre của Đô đốc Suffren phía xa bên trái, đấu pháo tại Cuddalore, bởi Auguste Jugelet, 1836.]] Trong khi đó, quân đội của Ali lỏng lẻo phong tỏa Vellore tranh thủ lúc Công ty Đông Ấn đang tập hợp lại.[405] Các đội quân của đại đội dưới quyền Ngài Eyre Coote lãnh đạo một cuộc phản công, đánh bại Ali tại Porto Novo vào ngày 1 tháng 7 năm 1781,[406] Pollilur vào ngày 27 tháng 8,[407] và Sholinghur vào ngày 27 tháng 9, đẩy quân đội Mysore khỏi Carnatic.[408][409] Vào ngày 18 tháng 2 năm 1782, Tipu Sultan đã đánh bại John Braithwaite gần Tanjore, bắt giữ toàn bộ tù nhân tổng cộng là 1.800 quân của họ.[410] Chiến tranh, đến thời điểm này, đi đến bế tắc. 411] Vào ngày 7 tháng 12 năm 1782, Hyder Ali qua đời,[412] và quyền cai trị của Mysore được truyền lại cho con trai ông, Tipu Sultan. [413]
Đế quốc Anh
Dân số của Vương quốc Anh và Ireland vào năm 1780 là khoảng 12,6 triệu người, trong khi Mười ba thuộc địa có dân số khoảng 2,8 triệu người, bao gồm khoảng 500.000 nô lệ. Trên lý thuyết, Anh có lợi thế, tuy nhiên, nhiều yếu tố đã ngăn cản việc duy trì một đội quân lớn.
Lính chiêu mộ
Năm 1775, Quân đội Anh thường trực, không bao gồm dân quân, có khoảng 45.123 lính trên toàn thế giới, gồm 38.254 lính bộ binh và 6.869 kỵ binh. Quân đội có khoảng mười tám trung đoàn bộ binh, khoảng 8.500 người, đóng quân ở Bắc Mỹ.[466] Đội quân thường trực đã đóng vai trò quan trọng trong cuộc thanh trừng Nghị viện Dài năm 1648,[46] duy trì chế độ độc tài quân sự dưới thời Oliver Cromwell,[468] và lật đổ vua James II của Anh,[469] và do vậy, quân đội Anh được giữ thật nhỏ trong thời bình để ngăn chặn sự lạm quyền của nhà vua.[129][470] Mặc dù vậy, quân đội thế kỷ 18 không phải là khách chơi nhà, và bị báo chí lẫn công chúng của Tân Thế Giới và Cựu Thế giới khinh miệt và coi thường như kẻ thù của tự do. Một câu châm ngôn nổi tiếng trong Hải quân; "Một người gây rối trước một người bạn tàu, một người bạn tàu trước một người lạ, một người lạ trước một con chó, một con chó trước một người lính".
thumb|left|Cưỡng bách tòng quân, tranh biếm họa Anh năm 1780 Nghị viện đã phải chịu những khó khăn về thời gian trong việc tuyển đủ nhân lực,[472] và thấy rằng không thể nào đáp ứng hạn ngạch mà họ đã đặt ra.[473] Quân đội là một nghề rất không phổ biến, một vấn đề thường trực là tiền lương. Một lính bộ binh tư nhân được trả mức lương chỉ vỏn vẹn 8 penny một ngày, [474] tương đương với lương một lính bộ binh Mẫu mới, 130 năm trước đó.[475] Tỷ lệ chi trả trong quân đội không đủ để đáp ứng chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, tân binh tiềm năng do đó hiếm hoi,[476] cộng thêm nghĩa vụ quân sự với danh nghĩa là phải trọn đời.[477]
Để lôi kéo thêm người đăng ký, Nghị viện đã đưa ra số tiền thưởng 1,10 bảng cho mỗi đợt tuyển dụng.[478] Khi chiến tranh kéo dài, Nghị viện trở nên tuyệt vọng về nhân lực; tội phạm được phép đi nghĩa vụ quân sự để thoát khỏi hình phạt pháp lý, và những người đào ngũ sẽ được ân xá nếu họ tái gia nhập đơn vị của họ.[479] Sau thất bại tại Saratoga, Nghị viện đã nhân đôi số tiền thưởng lên 3 bảng,[480] và tăng thêm một lần nữa vào năm sau, lên 3,3 bảng, cũng như mở rộng giới hạn độ tuổi từ 17–45 lên 16–50 tuổi.[480]
Cưỡng bách tòng quân là một phương thức tuyển dụng được ưa chuộng, mặc dù không được công chúng ủng hộ, khiến đàn ông tranh thủ gia nhập các đội dân quân địa phương để tránh nghĩa vụ quân sự.[482] Các nỗ lực đã được thực hiện để trưng binh những người này, các chỉ huy dân quân chỉ có thể khoanh tay đứng nhìn.[483] Cạnh tranh giữa chương trình cưỡng bách tòng quân của hải quân và quân đội, thậm chí giữa các đội tàu hoặc giữa các trung đoàn, thường dẫn đến những cuộc cãi lộn hay bạo lực để đảm bảo tân binh cho đơn vị của họ.[484] Nam giới thường tự biến mình thành tàn tật để không phải nhập ngũ,[485] trong khi nhiều người đào ngũ ngay trong buổi đầu tiên.[486] Lính bị cưỡng bách không đáng tin cậy về mặt quân sự; các trung đoàn với số lượng lớn những người như vậy đã được triển khai đến các đồn bốt như ở Gibraltar hoặc Tây Ấn, để giảm tần suất các vụ đào ngũ thành công.[487]
Đến năm 1781, Quân đội có khoảng 121.000 lính tráng trên toàn cầu,[22] 48.000 người trong số đó đóng quân trên khắp châu Mỹ.[21] Trong số 171.000 thủy thủ [26] từng phục vụ Hải quân Hoàng gia trong suốt cuộc xung đột, khoảng một phần tư bị cưỡng ép. Tỷ lệ tương tự, khoảng 42.000 người, đã đào ngũ trong cuộc chiến.[41] Vào thời kỳ đỉnh cao, Hải quân có 94 tàu chiến tuyến,[488] 104 tàu frigate,[489] và 37 tàu chiến hạng nhẹ[490] đang hoạt động.
Phái Trung thành và lính Hessian
thumb|Lính [[Hessian (quân đội)|Hessian]] Năm 1775, Anh không thành công trong việc đảm bảo 20.000 lính đánh thuê từ Nga,[491] và Lữ đoàn Scots từ Cộng hòa Hà Lan,[492] thành ra thiếu nhân lực. Nghị viện đã xoay xở đàm phán và đề xuất các hiệp ước lên các hoàng tử của nhiều bang nước Đức bằng một khoản tiền lớn, để đổi lấy quân lính.[130] Tổng cộng, 29.875 binh sĩ đã được thuê phục vụ trong quân đội Anh từ sáu bang Đức; Brunswick (5.723 quân), Hesse-Kassel (16.992 quân), Hesse-Hannau (2.422 quân), Ansbach-Bayreuth (2.353 quân), Waldeck-Pyrmont (1.225 quân) và Anhalt-Zerbst (1.160 quân).[29] Vua George III, người cai trị Hanover với tư cách là tuyển hầu tước của Đế chế La Mã thần thánh, đã được Quốc hội xin hỏi để chính phủ mượn binh lính để phục vụ trong chiến tranh. Hanover đã cung cấp 2.365 lính chia thành năm tiểu đoàn, tuy nhiên, thỏa thuận chỉ cho phép họ được sử dụng lính Hannover ở châu Âu.[493]
Không có bất kỳ đồng minh lớn nào,[230] sự thiếu hụt binh lực trở nên cực kì nghiêm trọng khi Pháp và Tây Ban Nha tham chiến, buộc Anh phải trung chuyển phần lớn nguồn lực quân sự từ Châu Mỹ ra các mặt trận khác.[233][233] Tuyển dụng đủ số lượng dân quân phái Trung thành ở Mỹ khá khó khăn do hoạt động kháng chiến của phái Yêu nước cao.[494] Để củng cố số lượng, người Anh hứa trả tự do và cấp đất cho những người nô lệ chiến đấu cho họ.[495] Khoảng 25.000 lính Trung thành đã chiến đấu cho người Anh trong suốt cuộc chiến,[27] và cung cấp phần lớn binh sĩ giỏi cho quân đội Anh;[496] Quân đoàn Anh, một trung đoàn hỗn hợp gồm 250 long kỵ binh và 200 bộ binh[497] do Banastre Tarleton chỉ huy, khét tiếng ở các thuộc địa do sự hiệu quả của trung đoàn, đặc biệt là ở miền Nam.[498][499][500]
Hậu cần
Thiết bị cá nhân nặng và đồng phục làm từ vải len của lính bộ binh hoàn toàn không phù hợp để chiến đấu ở Mỹ, bộ quân trang khiến quân lính khó vận động nhanh nhẹn.[512] Trong trận Monmouth vào cuối tháng 6 năm 1778, nhiệt độ vượt quá 37,8 °C và chứng say nắng được cho là đã cướp đi nhiều sinh mạng hơn là cuộc chiến.[513] Súng hỏa mai tiêu chuẩn của Quân đội Anh là khẩu Brown Bess. Phần đông các sĩ quan quân đội muốn lính của họ bắn thật cẩn thận, theo tính toán (khoảng hai lần mỗi phút), thay vì bắn cấp tốc. Lưỡi lê khiến cho các cú bắn không thuận tiện, vì hình dạng cồng kềnh của nó cản trở cơ chế đánh lửa đập xuống nòng súng.[514] Quân đội Anh có xu hướng nổ súng dữ dội, dẫn đến các cú bắn không chính xác, một đặc điểm mà John Burgoyne chỉ trích họ trong chiến dịch Saratoga. Burgoyne thay vào đó khuyến khích quân đội xung phong với lưỡi lê để thọc thủng đội hình của kẻ thù, đó là một chiến thuật khá phổ biến ở hầu hết các quân đội châu Âu vào thời điểm đó.[515]
Cấp dưỡng cho quân đội và thủy thủ là một thách thức khá khó khăn, vì phần lớn lương thực thực phẩm phải được vận chuyển từ Anh vượt biển.[519] Để duy trì sự ủng hộ của những người Trung thành khiến Quân đội không dám nhờ vả họ cung cấp lương thực.[520] Các yếu tố khác cũng cản trở lựa chọn này; vùng nông thôn ở Mỹ quá thưa thớt và dân cư chủ yếu là kẻ thù hoặc không đứng về phe nào, mạng lưới đường và cầu phát triển kém, khu vực mà người Anh kiểm soát bị hạn chế đến mức các đội tìm kiếm thức ăn thường xuyên có nguy cơ bị phục kích.[521] Sau khi Pháp tham chiến, mối đe dọa của hải quân Pháp làm tăng khó khăn trong việc vận chuyển hàng tiếp tế đến Mỹ. Nguồn cung cấp thực phẩm thường xuyên trong tình trạng cạn kiệt. Khí hậu cũng chống lại người Anh ở các thuộc địa phía nam và vùng Caribê, nơi cái nóng mùa hè gay gắt khiến thực phẩm chua chát và hư hỏng.[522]
Cuộc sống trên biển khả quan hơn một chút. Các thủy thủ và hành khách được đầy đủ một khẩu phần thực phẩm hàng ngày, phần lớn bao gồm bánh bích quy hardtack và bia.[523] Bánh hardtack thường bị nhiễm mọt và cứng đến nỗi nó có biệt danh là "máy nghiền hàm" và "lâu đài của loài sâu",[524] đôi khi các thủy thủ phải phá vỡ chúng bằng súng đại bác. Nguồn cung cấp thịt thường bị hỏng hóc trong các chuyến đi dài.[525] Thiếu thốn trái cây và rau quả tươi đã dẫn đến bệnh scorbut, một trong những kẻ giết người khét tiếng trên biển.[438]
Chỉ huy
Anh cảm thấy khó khăn để bổ nhiệm một lãnh đạo quân sự cấp cao lành nghề ở Mỹ. Thomas Gage, Tổng tư lệnh mặt trận Bắc Mỹ vào những năm đầu của chiến tranh, bị chỉ trích là quá khoan dung đối với những kẻ phản trắc. Jeffrey Amherst, người được bổ nhiệm làm Tổng tư lệnh quân đội vào năm 1778, đã không tuân theo một mệnh lệnh trực tiếp tại Mỹ, do không sẵn lòng để chọn phe trong chiến tranh.[501] Đô đốc Augustus Keppel tương tự đã phản đối một mệnh lệnh, ông có nêu rõ; "Tôi không thể rút thanh kiếm trong tay cho một sự nghiệp như vậy". Bá tước Effingham đã từ chức khỏi Ủy ban của mình khi trung đoàn của ông được điều sang Mỹ, các tướng William Howe và John Burgoyne đều phản đối các giải pháp quân sự cho cuộc khủng hoảng. Cả Howe và Henry Clinton đều tuyên bố rằng họ là những người vào cuộc bất đắc dĩ và chỉ tuân theo mệnh lệnh.[502]
Cũng theo thể chế của nhiều quân đội châu Âu thời bấy giờ, với Quân đội Phổ là ngoại lệ, các sĩ quan phục vụ cho quân đội Anh có thể mua giấy ủy quyền để leo lên hàng ngũ.[503] Mặc dù Quốc hội đã nhiều lần phản đối cái luật trớ trêu này, nhưng thực tế thì việc hối lộ để thăng chức vẫn rất phổ biến trong Quân đội.[504] Giá trị của một tờ ủy quyền rất đa dạng, nhưng thường tương ứng với uy tín trong xã hội và quân đội, ví dụ, các trung đoàn như Lính Vệ binh có mức giá cao nhất.[505] Các cấp bậc thấp hơn thường coi các khoản ủy nhiệm cao cấp của các sĩ quan giàu có là "mận cho [tiêu dùng] của họ". [506] Những cá nhân giàu có chưa qua đợt đào tạo quân sự nào, hoặc thiếu kinh nghiệm thực tế, thường tìm đường lên các vị trí cao, làm giảm hiệu quả của một trung đoàn.[507] Mặc dù chính quyền Hoàng gia đã cấm việc mua bán giấy ủy quyền từ năm 1711, nhưng vẫn được phép cho phép trẻ con được mua giấy ủy quyền. Các cậu bé, thường là trẻ mồ côi của các sĩ quan giàu có đã chết, được nghỉ ở trường học và đặt vào các vị trí cao trong các trung đoàn.[508]
Kỷ cương
Kỷ cương trong các lực lương vũ trang rất hà khắc, và đòn roi được sử dụng để trừng phạt ngay cả những hành vi phạm tội tầm thường nhất.[526] Chẳng hạn, hai lính áo đỏ phải chịu 1000 roi mỗi người vì tội cướp bóc trong chiến dịch Saratoga,[527] trong khi một người lính khác đã phải nhận 800 roi vì hành hung một sĩ quan cấp trên.[528] Đánh roi là một hình phạt phổ biến trong Hải quân Hoàng gia và được liên tưởng đến sự cứng rắn rập khuôn của người thủy thủ. [529]
Mặc cho kỷ luật thép trong quân đội, sự thiếu tự kỷ luật tràn ngập khắp các binh lính Anh. Những người lính có niềm ham mê với cờ bạc, đến mức quá trớn khiến quân lính thường đánh cược đồng phục của chính họ.[530] Nhiều kẻ say rượu, và điều này không chỉ phổ biến ở binh nhất, binh nhì; William Howe thuật lại rằng ông đã nhìn thấy nhiều "buổi sáng tào lao" khi đóng quân ở New York. Tướng John Burgoyne đã uống rất nhiều mỗi tối cho đến ngày kết thúc chiến dịch Saratoga. Hai vị tướng cũng được báo cáo là đã tìm thấy sự an ủi với vợ của các sĩ quan cấp dưới làm quên đi gánh nặng chỉ huy.[531] Trong chiến dịch Philadelphia, các sĩ quan Anh đã xúc phạm sâu sắc những người Quaker địa phương bằng cách chiêu đãi tình nhân của họ trong những ngôi nhà nơi họ từng ở. [535] Một số báo cáo chỉ ra rằng quân đội Anh nói chung rất cẩn trọng trong việc đối xử với thường dân.[533] Điều này trái ngược với nhật ký của những người lính Hessian, những người đã ghi lại sự thiếu tôn trọng trong hành vi của lính Anh đối với nhân dân ở đây, như phá hủy tài sản và xử tử tù nhân. [534]
Chiến lược kém hiệu quả
Giới lãnh đạo Anh sớm phát hiện ra rằng họ đã đánh giá quá cao khả năng của quân đội, đồng thời đánh giá thấp những những kẻ nổi dậy, khiến họ phải cân nhắc lại các kế hoạch quân sự.[126][127] Sự ì ạch của các quan chức quân sự và dân sự Anh trong việc giải quyết các cuộc nổi loạn ban đầu đã cho những người thuộc địa dành lấy lợi thể, làm cho chính quyền Anh nhanh chóng mất quyền kiểm soát tất cả các thuộc địa.[128] Một ví dụ tiêu biểu cho điều này là trong Trận Đồi Bunker. Phải mất 10 giờ để các chỉ huy Anh phản ứng sau khi nhìn thấy người Mỹ trên Bán đảo Charlestown, cho họ đủ thời gian để củng cố tuyến phòng thủ.[538] Thay vì lựa chọn một cú thọc sườn nhanh lẹ và hiệu quả cao với tổn thất tối thiểu,[539] người Anh quyết định tấn công trực diện nhiều lần. Kết quả đã rõ ràng; người Anh phải chịu 1.054 thương vong với lực lượng ban đầu khoảng 3.000 người sau nhiều lần tấn công trực diện.[540] Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo Anh vẫn lạc quan thái quá, tin rằng chỉ cần duy nhất hai trung đoàn là đàn áp được cuộc nổi dậy ở Massachusetts.[541][542]
Tranh luận vẫn tồn tại về thất bại của Anh phải chăng là kết quả tất yếu. Fumming lập luận rằng cơ may chiến thắng của Mỹ rất thấp, thất bại của Anh là một điều kỳ diệu.[543] Tuy nhiên, Ellis cho rằng tỷ lệ này luôn nghiêng về người Mỹ và đặt câu hỏi liệu chiến thắng của người Anh khả thi trong thực tế. Ellis cho rằng người Anh đã bỏ lỡ cơ hội duy nhất để dành chiến thắng quyết định vào năm 1777, và rằng các chiến lược do William Howe đưa ra đã đánh giá thấp những trở ngại mà người Mỹ mang lại. Ellis kết luận rằng, một khi Howe thất bại, cơ hội cho một chiến thắng của Anh "sẽ không bao giờ trở lại".[544] Ngược lại, sách giáo khoa chính thống của Quân đội Hoa Kỳ lập luận rằng, nếu Anh có thể đưa 10.000 lính mới vào cuộc chiến năm 1780, chiến thắng của Anh là hoàn toàn có thể.[545]
William Howe
Các nhà sử học như Ellis và Stewart đã quan sát thấy rằng, dưới sự chỉ huy của William Howe, người Anh đã bỏ qua một số cơ hội để dành chiến thắng quyết định trước người Mỹ.[545][544] Trong suốt các chiến dịch ở New York và Philadelphia, Howe đã mắc một số lỗi chiến lược cản trở họ đạt phần thắng. Tại Long Island, Howe thậm chí không thực hiện vây hãm Washington,[546] và chủ động hạ lệnh cho cấp dưới tiến hành một cuộc truy đuổi quân Mỹ đã bị đánh bại.[147] Tại White Plains, ông không giao chiến với đội quân yếu thế của Washington, và thay vào đó tập trung nguồn lực vào một ngọn đồi không mang tính chiến lược.[152][153] Sau khi chiếm New York, Howe đã phái Henry Clinton đi đánh Newport, kế hoạch mà Clinton phản đối, với lý do quân đội được giao cho ông có thể được sử dụng tốt hơn để truy sát quân Mỹ đang rút lui của Washington.[156]157[158] Bất chấp viễn cảnh tồi tệ của sự nghiệp cách mạng [547] và sự gia tăng hoạt động của phái trung quân sau thất bại của Washington,[141] Howe không cố gắng tấn công Washington trong khi người Mỹ định cư vào các khu phố mùa đông.[179]
Ý nghĩa
Sau cách mạng, Hoa Kỳ trở thành đất nước châu Mỹ đầu tiên đánh đuổi được thực dân châu Âu, làm gương cho các nền độc lập về sau.
Kể từ khi Cách mạng Mỹ bùng nổ, các sứ thần Hoa Kỳ tại kinh đô nước Phổ đã thỉnh cầu vua Friedrich II Đại Đế công nhận nền độc lập của họ. Và rồi, sau khi người Anh bại trận, nhà vua đã chắp bút ký Hiệp định hữu nghị Mỹ - Phổ vào năm 1785. Đây là Hiệp định thương mại đầu tiên giữa hai nước.
Chú thích
1 Thể loại:Lịch sử Hoa Kỳ 1776 - 1789 Thể loại:Xung đột toàn cầu Thể loại:Xung đột thập niên 1770 Thể loại:Xung đột thập niên 1780
Bactria
nhỏ|350px|Các đô thị cổ của Bactria. Bactria hay Bactriana (tiếng Hy Lạp: Βακτριανα, tiếng Ba Tư: بلخ Bākhtar, đánh vần: Bhalakh; tiếng Trung: 大夏, Dàxià, Đại Hạ) là tên gọi cổ đại của một khu vực lịch sử tại Trung Á, nằm trong phạm vi của Hindu Kush và Amu Darya (Oxus). Nó là một phần của vùng ngoại biên thế giới Iran và vùng lãnh thổ này ngày nay thuộc về Afghanistan, Tajikistan, Uzbekistan và một phần nhỏ của Turkmenistan.
Biên giới phía đông của Bactria là khu vực Gandhara cổ đại. Ngôn ngữ Bactria là ngôn ngữ thuộc nhóm Đông Iran, là một nhóm ngôn ngữ của ngữ tộc Ấn-Iran, một tộc của ngữ hệ Ấn-Âu.
Người Bactria là tổ tiên của người Tajik, người Uzbek , người Pashtun và người Pamiri ngày nay.
Địa lý
Theo P. Leriche : "Bactria, phần lãnh thổ có thủ đô là Bactra, ban đầu gồm các đồng bằng nằm giữa Hindu Kush và Āmū Daryā với những chuỗi ốc đảo nông nghiệp phụ thuộc vào nước lấy từ các con sông của Balḵ (Bactra), Tashkurgan, Kondūz, E-Sar Pol, và Šīrīn Tagāō. Khu vực này đóng một vai trò lớn trong lịch sử Trung Á. Tại nhiều thời điểm, giới hạn chính trị của Bactria vượt xa ra khỏi phạm vi địa lý của vùng đồng bằng Bactria."
Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình
Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình là một sân vận động đa năng ở quận Nam Từ Liêm, Hà Nội, Việt Nam. Sân có sức chứa 40.192 chỗ ngồi và là trung tâm của Khu liên hợp thể thao quốc gia Việt Nam. Sân chính thức được khánh thành vào tháng 9 năm 2003 và là địa điểm chính của Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2003 vào cuối năm đó, bao gồm tổ chức lễ khai mạc, bế mạc cũng như các nội dung thi đấu môn điền kinh và các trận đấu môn bóng đá nam. Đây là sân nhà chính của đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam từ năm 2003. Sân thường tổ chức các trận thi đấu hoặc giao hữu quốc tế khi có đội tuyển tham gia.
Bactria
Phức hệ khảo cổ Bactria-Margiana
nhỏ|tượng Nữ thần Bactria, Afghanistan, 2000–1800 TCN. Phức hệ khảo cổ Bactria-Margiana (BMAC, còn được gọi là "nền văn minh Oxus") là cụm từ khảo cổ học hiện đại dùng để chỉ một nền văn hóa thời đại đồ đồng của Trung Á ngày khoảng năm 2200-1700 trước Công nguyên, nằm ​​ở Turkmenistan ngày nay, miền Bắc Afghanistan, miền nam Uzbekistan và phía tây Tajikistan, trung tâm thượng nguồn sông Amu Darya (Oxus), trong khu vực bao gồm Bactria cổ. Các di chỉ của nó đã được phát hiện và đặt tên bởi nhà khảo cổ học Liên Xô Viktor Sarianidi (năm 1976). Bactria là tên Hy Lạp cho khu vực của Bactra (Balkh ngày nay) ở phía bắc Afghanistan, và Margiana là tên tiếng Hy Lạp của tỉnh Ba Tư Margu, thủ phủ tại Merv, ở Turkmenistan ngày nay.
Sử gia Hy Lạp,Ctesias -khoảng năm 400 TCN- là người đầu tiên (tiếp theo là Diodorus Siculus) cho rằng vịvua Assyria huyền thoại Ninus đã đánh bại một vị vua Bactria tên là Oxyartes vào khoảng năm 2140 trước Công nguyên, hoặc khoảng 1000 năm trước khi cuộc chiến tranh thành Troy.
Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình
Nằm cách trung tâm Hà Nội 10 km về phía tây bắc, đây là sân vận động có sức chứa lớn nhất trong cả nước. Sân được xây dựng với chi phí 1.300 tỷ đồng (~53 triệu USD, tỷ giá năm 2003). Mái che cong bao phủ các khán đài ở phía đông và phía tây của sân vận động, che phủ cho một nửa số ghế. Bên cạnh sân vận động có hai sân tập bóng đá, cung cấp cơ sở vật chất tập luyện cho các đội bóng.
Kể từ năm 2021, chất lượng mặt cỏ của sân vận động và cơ sở vật chất xung quanh bị xuống cấp nghiêm trọng, gây ra nhiều sự cố khi tổ chức các trận bóng đá và trở thành tâm điểm chỉ trích của các cổ động viên Việt Nam và nước ngoài.
Bactria
Cyrus Đại đế
Bactria thuộc đế quốc Iran từ giai đoạn đầu của quốc gia này. E. Herzfeld cho rằng Bactria thuộc về đế quốc Medes. Nó bị Cyrus Đại đế sáp nhập vào đế quốc Ba Tư vào thế kỉ 6 TCN và cùng với Margiana nó tạo thành xatrapy (tỉnh) thứ 12 của Ba Tư. Sau khi Darius III của Ba Tư bị Alexandros Đại đế đánh bại và bị sát hại trong sự hỗn loạn xảy ra sau đó thì kẻ sát hại ông là Bessus, phó vương của Bactria, đã cố gắng để tổ chức một quốc gia kháng chiến trên cơ sở vùng đất của ông ta nhưng đã bị các tướng lĩnh khác bắt và nộp cho Alexandros. Ông ta sau đó bị tra khảo và bị giết.
Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình
Lịch sử
Ý tưởng về một sân vận động quốc gia mới ở Việt Nam đã được đưa ra vào năm 1998, khi chính phủ tiến hành nghiên cứu khả năng xây dựng một khu liên hợp thể thao quốc gia mới. Vào tháng 7 năm 2000, Thủ tướng Việt Nam Phan Văn Khải đã phê duyệt dự án xây dựng sân vận động ở trung tâm của Khu liên hợp thể thao quốc gia Việt Nam để chuẩn bị cho việc tổ chức Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2003. Bốn công ty, cụ thể là Hanoi International Group (HISG - Trung Quốc), Philipp Holzmann (Đức), Bouygues (Pháp) và Lemna-Keystone (Hoa Kỳ), đã tham gia đấu thầu xây dựng sân vận động. Quá trình này đã gây tranh cãi do vi phạm các yêu cầu kỹ thuật và tài chính trong hồ sơ đấu thầu của HISG và Holzmann, các cáo buộc tham nhũng đối với khoản tài trợ của Bouygues, cũng như phía Lemna-Keystone nghi ngờ sự minh bạch trong việc đưa ra quyết định của hội đồng chấm thầu. Cuối cùng, HISG đã thắng thầu và ký hợp đồng cam kết vào ngày 14 tháng 8 năm 2001.
Bactria
Alexandros Đại đế
Alexandros xâm chiếm Sogdiana và Iran nhưng ở phía nam, vượt qua sông Oxus thì ông đã vấp phải sức kháng cự mạnh mẽ. Sau 2 năm chiến tranh Bactria trở thành một tỉnh của đế quốc Macedonia, nhưng Alexandros đã không chinh phục được người dân. Sau khi Alexandros chết, đế quốc Macedonia bị phân chia giữa các tướng lĩnh trong quân đội của chính ông. Bactria trở thành một phần của đế quốc Seleucid, đặt theo tên người sáng lập ra triều đại này là Seleukos I.
Đế quốc Seleucid
Người Macedonia (đặc biệt là Seleukos I và con trai Antiochus I), thành lập đế quốc Seleucid và thiết lập nhiều đô thị Hy Lạp lớn ở miền đông Iran, và ngôn ngữ Hy Lạp đã chiếm vai trò chủ chốt ở thời gian này.
Atoniomyia albifacies
Atoniomyia albifacies là một loài ruồi trong họ Asilidae. Atoniomyia albifacies được Hermann miêu tả năm 1912.
Bactria
Vương quốc Hy Lạp-Bactria
nhỏ|180px|[[Stater vàng cuat vua Hy Lạp-Bactria Eucratides, đồng tiền vàng lớn nhất trong thời cổ đại.]] nhỏ|trái|250px|Bản đồ vương quốc Hy Lạp-Bactria khi mở rộng nhất, khoảng năm 180 TCN.
Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình
Lịch sử
Công việc xây dựng sân vận động được bắt đầu vào năm 2002. Trong giai đoạn xây dựng, sân được gọi là Sân vận động Trung tâm. Sân đã hoàn thiện về mặt kiến ​​trúc vào tháng 6 năm 2003. Vào tháng 8 năm 2003, sân vận động được đặt tên chính thức là Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, lấy theo tên của khu vực xã mà sân vận động này được xây dựng ở đó. Sân được khánh thành vào ngày 2 tháng 9 năm 2003, trùng với ngày Quốc khánh của Việt Nam.
Bactria
Vương quốc Hy Lạp-Bactria
"'Đế quốc Bactria danh tiếng với ngàn đô thị, đắm mình trong sự giàu có (opulentissimum illud mille urbium Bactrianum imperium)'"
Atoniomyia albifacies
Tham khảo
Thể loại:Atoniomyia
Bactria
Vương quốc Hy Lạp-Bactria
Nhiều khó khăn mà các vị vua nhà Seleukos vấp phải cũng như các cuộc tấn công của Ptolemaios II của Ai Cập, đã tạo cơ hội cho Diodotus, phó vương của Bactria tuyên bố độc lập (khoảng 255 TCN) và xâm chiếm Sogdiana. Ông là người sáng lập ra vương quốc Hy Lạp-Bactria. Diodotus và những người kế vị ông đã có thể đứng vững trước các cuộc tấn công từ phía đế quốc Seleucid, cụ thể là từ Antiochus III Đại đế, người cuối cùng bị Cộng hòa La Mã đánh bại vào năm 190 TCN.
Vương quốc Hy Lạp-Bactria đủ mạnh để có thể mở rộng lãnh thổ của mình xa tới Ấn Độ. Strabo từng viết:
Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình
Khán đài
nhỏ|275x275px|Khán đài A của Sân vận động Quốc gia Mỹ Đìnhnhỏ|275x275px|Khán đài B của Sân vận động Quốc gia Mỹ ĐìnhSân vận động Quốc gia Mỹ Đình có 4 khán đài. Các khán đài A và B (tương ứng là khán đài phía đông và phía tây) được che phủ bởi mái che nặng 2.300 tấn ở mỗi khán đài. Hai khán đài này cao hai tầng và cao 25,8 m, trong khi khán đài C và D (tương ứng là khán đài phía nam và phía bắc) cao một tầng và cao 8,4 m. Tổng cộng, sân vận động này có sức chứa 40.192 chỗ ngồi, bao gồm 450 ghế VIP và 160 ghế cho các nhà báo.
Bactria
Vương quốc Hy Lạp-Bactria
Người Hy Lạp-Bactria sử dụng tiếng Hy Lạp cho các mục đích hành chính, và tiếng Bactria bản địa cũng bị Hy Lạp hóa, như được thấy từ sự chấp nhận bảng chữ cái Hy Lạp và các từ vay mượn từ tiếng Hy Lạp. Đến lượt mình, một số trong số các từ này cũng được tiếng Pashto ngày nay vay mượn.
Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình
Mặt sân
Mặt sân cỏ có kích thước 105 x 68 m, bao quanh là đường chạy điền kinh 8 làn và các cơ sở thể thao khác.
Bactria
Vương quốc Ấn-Hy Lạp
Vua Bactria Euthydemus và con trai ông Demetrius đã vượt qua Hindu Kush và bắt đầu xâm chiếm Bắc Afghanistan cùng thung lũng sông Ấn. Trong một khoảng thời gian ngắn, họ đã có thế lực lớn: một đế quốc của người Hy Lạp dường như đã lớn mạnh lên tại phương Đông. Nhưng đế quốc này đã bị xé lẻ do các bất đồng nội bộ và các cuộc chiếm đoạt liên tục. Khi Demetrius tiến xa vào Ấn Độ thì một trong các viên tướng của ông, Eucratides, đã tự tuyên bố làm vua Bactria, và rất nhanh chóng sau đó trong mỗi tỉnh đều nổi lên những kẻ tiếm quyền khác, những người đều tự tuyên bố mình là vua và đánh lẫn nhau.
Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình
Sự kiện thể thao
Sân vận động chính thức được khánh thành vào ngày 2 tháng 9 năm 2003 với trận đấu giao hữu mở màn giữa U-23 Việt Nam và câu lạc bộ bóng đá Thân Hoa Thượng Hải thuộc Giải bóng đá ngoại hạng Trung Quốc.
Bactria
Vương quốc Ấn-Hy Lạp
Phần lớn trong số này ngày nay chỉ biết đến nhờ các đồng tiền xu của họ, mà phần lớn trong số đó được tìm thấy tại Afghanistan, Pakistan và Ấn Độ. Do các cuộc chiến tranh này, vị trí thống lĩnh của người Hy Lạp bị suy giảm nhanh chóng hơn nhiều so với nếu như không có các cuộc chiến này. Sau Demetrios và Eucratides, các vị vua đã từ bỏ tiêu chuẩn Attica trong đúc tiền và đề ra tiêu chuẩn bản địa, không còn nghi ngờ gì nữa là để thu hút sự ủng hộ từ cộng đồng người Hy Lạp thiểu số từ bên ngoài.
Tại Ấn Độ, điều này còn đi xa hơn nữa. Vua Hy Lạp-Ấn Độ Menander I (được biết như là Milinda tại Ấn Độ), được công nhận như là một vị vua chinh phục vĩ đại, đã cải đạo sang theo Phật giáo. Những người kế vị ông đã có thể giữ lấy quyền lực cho tới vị vua Hy Lạp -Ấn Độ cuối cùng còn được biết đến là vị vua có tên gọi là Strato II, vị vua cai trị tại khu vực Punjab cho tới khoảng năm 55 TCN. Tuy nhiên, các nguồn khác lại coi sự kết thúc thời gian trị vì của Strato II vào khoảng năm 10.
Người Saka và Nguyệt Chi
nhỏ|trái|250px|Kho báu từ khu mộ táng hoàng tộc [[Tillia tepe được coi là của người Saka tại Bactria trong thế kỷ 1 TCN.]] Sự suy yếu của đế quốc Hy Lạp-Bactria được chỉ ra bằng sự lật đổ đột ngột và toàn bộ của nó, đầu tiên là do người Saka và sau đó là do người Nguyệt Chi (sau này được biết tới như là người Quý Sương), những người đã xâm chiếm Đại Hạ (= Bactria) vào khoảng thời gian mà Trương Khiên, người được Hán Vũ đế phái đi thăm dò khảo sát các vùng đất phía tây Trung Quốc, tới đây (khoảng năm 127 TCN).
Kujula Kadphises, tây hầu (hay vương) Quý Sương của Đại Nguyệt Chi, hợp nhất khu vực này vào đầu thế kỷ 1 và đặt nền tảng cho một đế quốc hùng mạnh nhưng tồn tại ngắn ngủi là vương triều Quý Sương (thế kỷ 1-3), sau đó bị người Sassanian từ Ba Tư lật đổ.
Cassionympha camdeboo
Cassionympha camdeboo là một loài bướm ngày thuộc họ Nymphalidae. Loài này có ở Nam Phi, it is only known from the dry Nama Karoo of the Camdeboo Mountains near Aberdeen ở Đông Cape.
Bactria
Tiếp xúc với Trung Hoa
nhỏ|250px|[[Trương Khiên được Hán Vũ Đế đưa tiễn trước chuyến thám hiểm tới Trung Á từ 138 tới 126 TCN, tranh trên tường tại hang Mạc Cao, khoảng 618–712.]] Tên gọi Đại Hạ xuất hiện trong tiếng Trung từ thế kỷ 3 TCN để chỉ một vương quốc bí ẩn ở phía tây, có thể là kết quả của những cuộc tiếp xúc đầu tiên với sự mở rộng của vương quốc Hy Lạp-Bactria, và sau đó được nhà thám hiểm Trương Khiên sử dụng năm 126 TCN để chỉ Bactria.
Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình
Sự kiện thể thao
Vào tháng 7 năm 2007, tại Asian Cup 2007, Sân vận động Mỹ Đình đã tổ chức các trận đấu bảng B cùng với Sân vận động Quân khu 7 (Thành phố Hồ Chí Minh), trận tứ kết (Nhật Bản vs Úc) và trận bán kết (Nhật Bản vs Ả Rập Xê Út).
Cassionympha camdeboo
Sải cánh dài 33–37 mm đối với con đực và 34–38 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 11 đến tháng 12. Có một lứa một năm.
Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình
Sự kiện thể thao
Sân vận động Mỹ Đình đã tổ chức lễ khai mạc Đại hội Thể thao Trong nhà châu Á 2009 diễn ra từ ngày 30 tháng 10 đến ngày 8 tháng 11 năm 2009.
Benthana iporangensis
Benthana iporangensis là một loài chân đều trong họ Philosciidae. Loài này được Lima & Silveira-Serejo miêu tả khoa học năm 1993.
Sân bay Bar Yehuda
Sân bay Bar Yehuda (tiếng Hebrew מנחת בר־יהודה, minḥat bar-yehuda; đôi khi được gọi là Sân bay Masada), được đặt tên theo Israel Bar-Yehuda, là một sân bay nằm ở phía nam sa mạc Judea, giữa Arad và Ein Gedi, phía nam Biển Chết. Được mở cửa năm 1963, sân bay này có cự ly 4,2 km so với pháo đài Metsadah và cách 2h xe hơi so với Jerusalem, Israel. Sân này chủ yếu được sử dụng làm sân bay thay thế và bay ngắm cảnh.
5 tháng 4
Ngày 5 tháng 4 là ngày thứ 95 trong mỗi năm thường (ngày thứ 96 trong mỗi năm nhuận). Còn 270 ngày nữa trong năm.
Sân bay Bar Yehuda
Với mức cao sân bay -1.233 feet (-378 m) dưới mực nước biển, đây được coi là Sân bay thấp nhất thế giới.
Với địa thế như vậy, không khó hiểu khi ở đây các hoạt động hàng không dân dụng diễn ra một cách ít ỏi.
Bactria
Tiếp xúc với Trung Hoa
Các báo cáo của Trương Khiên được ghi chép lại trong Sử ký của Tư Mã Thiên trong thế kỷ 1 TCN. Các báo cáo này miêu tả một nền văn minh đô thị quan trọng của khoảng 1 triệu người sinh sống trong các đô thị có thành quách bao quanh dưới quyền của các vị tiểu vương. Đại Hạ là đất nước giàu có nhiều chợ búa, buôn bán nhiều chủng loại hàng hóa, có nguồn gốc xa tới tận vùng Hoa Nam. Vào thời gian Trương Khiên tới Đại Hạ, tại đây đã không còn vị đại vương và người Bactria đã tôn người Nguyệt Chi du cư, những người sinh sống ở vùng lãnh thổ phía bắc bên kia sông Amu Darya (Oxus), lên làm bá chủ. Về tổng thể Trương Khiên mô tả những người tinh tế nhưng mất hết tinh thần do sợ hãi chiến tranh.
Sân bay Bar Yehuda
Liên kết ngoài
Thể loại:Sân bay Israel
5 tháng 4
Tham khảo
Thể loại:Tháng tư Thể loại:Ngày trong năm
Benthana iporangensis
Tham khảo
Thể loại:Benthana
Bactria
Tiếp xúc với Trung Hoa
Tiếp theo những báo cáo này, Hán Vũ Đế còn được thông báo về mức độ tinh tế của văn minh đô thị Ferghana, Bactria và Parthia và ông tỏ ra thích thú với việc phát triển mối quan hệ thương mại với họ:
Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình
Sự kiện thể thao
Vào tháng 12 năm 2010, sân đã tổ chức các trận đấu bảng B của AFF Suzuki Cup 2010 từ ngày 2 tháng 12 đến ngày 8 tháng 12.
Bactria
Tiếp xúc với Trung Hoa
Những mối tiếp xúc này ngay lập tức dẫn tới việc sai phái nhiều đoàn sứ giả từ Trung Quốc tới và điều đó giúp cho Con đường tơ lụa được phát triển.
Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình
Sự kiện thể thao
Sân vận động này cũng là nơi tổ chức Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2021 (lễ khai mạc, bóng đá và điền kinh).
Notiophygus olifantanus
Notiophygus olifantanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Discolomatidae. Loài này được John miêu tả khoa học năm 1965.
Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình
Sự kiện thể thao
Ngoài ra, sân vận động này còn tổ chức nhiều giải đấu bóng đá trong nước và quốc tế:
Notiophygus olifantanus
Tham khảo
Thể loại:Notiophygus
Bactria
Tokharistan
Sau khi người Nguyệt Chi định cư (được mô tả ở phương Tây là "người Tocharia"), vùng đất quanh Bactria được gọi là Tokharistan. Lãnh thổ của Tokharistan giống hệt với vùng Bactria của người Quý Sương, bao gồm các vùng Surkhandarya, miền Nam Tajikistan và miền Bắc Afghanistan.
Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình
Sự kiện giải trí
nhỏ|275x275px|Buổi hòa nhạc của MTV Exit tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình