cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pellaea rotundifolia
Pellaea rotundifolia là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được G. Forst. Hook. mô tả khoa học đầu tiên năm 1858.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pellaea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1858 Thể loại:Cây trồng trong nhà
Hosackia guadalupensis
Hosackia guadalupensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Greene) Brand mô tả khoa học đầu tiên năm 1898.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hosackia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1898
Udo Jürgens
Udo Jürgens (tên thật là Udo Jürgen Bockelmann; sinh ngày 30 tháng 9 năm 1934 – mất ngày 21 tháng 12 năm 2014) là một nhà soạn nhạc và ca sĩ nhạc pop người Áo với sự nghiệp kéo dài tới 50 năm. Ông ta đã viết hơn 1000 bản nhạc và nhạc ông đã bán được hơn 100 triệu đĩa. Năm 2007 ông có thêm quốc tịch Thụy Sĩ.
Ông thường trình diễn loại nhạc pha trộn giữa nhạc Schlager, Chanson và Pop. Năm 1966, Udo Jürgens là người Áo đầu tiên đoạt được giải Eurovision Song Contest với bản nhạc Merci, Chérie.
Xuất thân
nhỏ|Lâu đài Ottmanach tại xã [[Magdalensberg]] Mẹ Udo Jürgens tên là Käthe, nhũ danh Arp, xuất phát từ Prasdorf ở Schleswig-Holstein. Anh em bà là Hans Arp, một trong những họa sĩ, và điêu khắc gia tiêu biểu nhất của phong trào Dada và Chủ nghĩa siêu thực. Cha ông Rudolf là con trai của một giám đốc nhà băng Heinrich Bockelmann sinh ngày 14 tháng 12 năm 1904 tại Moskva và lánh nạn, khi thế chiến thứ Nhất xảy ra, với cha mẹ ở Thụy Điển. Sau cuộc chiến cha mẹ ông về ở lâu đài Ottmanach ở Kärnten, chỗ mà ông nội ông đã tặng cho 5 người con trai của mình. Cha ông từ năm 1938 cho tới 1945 cũng như từ 1954 tới 1958 xã trưởng xã Magdalensberg. Một người chú của ông, Werner Bockelmann (SPD), từ 1957 tới 1964 là thị trưởng của Frankfurt am Main. Hai người chú khác của Udo Jürgens, Erwin Bockelmann và Jonny Bockelmann buôn bán dầu hỏa. Bản nhạc Mein Bruder ist ein Maler viết về người anh em Manfred Bockelmann là một họa sĩ và nhiếp ảnh gia có tiếng.
Thời thơ ấu
Jürgens lớn lên trong lâu đài Ottmanach của cha mẹ ở Magdalensberg tại Kärnten cùng với 2 anh em John (1931–2006) và Manfred. Ông ban đầu tự học chơi dương cầm, một thời gian sau mới được dạy. Theo hồi ký Der Mann mit dem Fagott (Người đàn ông với cây kèn Pha-gốt), trong nhóm thiếu niên Hitler ông có lần bị một huynh trưởng cho một bạt tai thật nặng khiến ông cho tới giờ một bên tai không được nghe rõ ràng. Ông đã rời trường học một năm trước khi lấy tú tài. Sau này ông học nhạc tại Mozarteum ở Salzburg.
Gia đình
Từ 1964 cho tới 1989 Jürgens lập gia đình với người mẫu Erika Meier. Từ cuộc hôn nhân này ông có hai người con, John Jürgens (* 20. tháng 2 năm 1964) và Jenny Jürgens (* 22. tháng 1 năm 1967), cả hai bây giờ cũng là nghệ sĩ. Ngoài ra Udo Jürgens còn có hai người con gái rơi.
Xã Knox, Quận Jefferson, Pennsylvania
Xã Knox (Knox Township) là một xã thuộc quận Jefferson, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.042 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Pennsylvania Thể loại:Quận Jefferson, Pennsylvania
8060 Anius
Liên kết ngoài
Thể loại:Thiên thể Troia của Sao Mộc Thể loại:Được phát hiện bởi Cornelis Johannes van Houten Thể loại:Được phát hiện bởi Ingrid van Houten-Groeneveld Thể loại:Được phát hiện bởi Tom Gehrels Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1973
Drillia actinocycla
Drillia actinocycla là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.
Thâm nhập khí quyển
nhỏ|Vỏ bọc cách nhiệt của [[Mars Exploration Rover (MER) theo hình dung của họa sĩ]] Xâm nhập khí quyển là chuyển động của một vật thể ngoài không gian đi vào và xuyên qua lớp khí quyển của một hành tinh, hành tinh lùn hoặc một vệ tinh tự nhiên. Có hai dạng hồi quyển:
Vật thể khi đi vào khí quyển sẽ phải chịu lực cản khí quyển, mà sẽ gây ra ứng suất lên các cơ cấu cơ khí của vật thể, cùng với đó là nhiệt khí động-gây ra bởi phần lớn là từ áp suất không khí phía trước của vật thể và do cả lực kéo. Những lực này sẽ gây ra sự mất mát khối lượng (do bốc hơi/bào mòn khi bay qua lớp không khí dày) hoặc thậm chí là sự bốc hơi hoàn toàn của những vật thể có kích thước nhỏ, những vật thể có cường độ nén thấp hơn có thể bị nổ.
Một tàu vũ trụ có người lái bắt buộc phải giảm tốc độ bay xuống dưới tốc độ âm thanh trước khi triển khai dù hoặc phanh khí động. Những phương tiện bay dạng này có động năng thường là giữa 50 và 1.800 MJ, và cách duy nhất để làm tiêu hao động năng là tỏa nhiệt vào khí quyển. Lượng nhiên liệu tên lửa cần thiết để làm chậm tàu vũ trụ sẽ gần bằng lượng được sử dụng để tăng tốc ban đầu, và do đó, việc sử dụng động cơ tên lửa hãm trên toàn bộ quá trình quay lại Trái đất là không thực tế. Trong khi nhiệt độ cao tạo ra ở bề mặt tấm chắn nhiệt là do nén đoạn nhiệt, động năng của tàu vũ trụ cuối cùng bị mất do ma sát với không khí (độ nhớt) khi tàu vũ trụ bay trong tầng khí quyển. Các tổn thất năng lượng nhỏ khác bao gồm bức xạ vật đen trực tiếp từ các khí nóng và phản ứng hóa học giữa các khí bị ion hóa.
Đầu đạn của tên lửa đạn đạo và của các thiết bị bay dùng một lần không yêu cầu phải giảm tốc độ khi hồi quyển, thực tế, chúng được thiết kế cấu hình sao cho có thể duy trì được vận tốc tối đa. Ngoài ra, sự quay trở lại Trái đất ở vận tốc thấp từ vùng không gian gần ví dụ như nhảy dù từ khinh khí cầu không yêu cầu phải có vỏ bọc cách nhiệt bởi vì gia tốc trọng trường của vật thể bắt đầu ở trạng thái nghỉ từ bên trong bầu khí quyển (hoặc vùng không gian gần) không thể tạo ra đủ vận tốc để gây ra ma sát sinh nhiệt nguy hiểm.
Đối với Trái đất, bầu khí quyển được giới hạn bởi đường Kármán ở độ cao 100 km bên trên bề mặt, giới hạn này đối với bầu khí quyển của sao Kim là 250 km và ở sao Hỏa là 80 km. Các vật thể không điều khiển có vận tốc lớn và tăng tốc do bị hút về phía Trái đất dưới tác động của lực hấp dẫn, sau đó nó bị chậm lại do ma sát khi đi vào bầu khí quyển. Các thiên thạch cũng thường di chuyển khá nhanh so với Trái đất đơn giản vì quỹ đạo của chúng khác với quỹ đạo của Trái đất trước khi chúng rơi vào trường hấp dẫn của Trái đất. Các phương tiện thâm nhập khí quyển đạt vận tốc siêu vượt âm nhờ việc chúng bay dưới quỹ đạo (ví dụ như khoang mang đầu đạn hồi quyển của tên lửa đạn đạo liên lục địa), theo quỹ đạo (như tàu Soyuz), hoặc quỹ đạo không giới hạn (ví dụ thiên thạch). Đã có nhiều công nghệ tiên tiến khác nhau được phát triển để cho phép quay lại khí quyển và bay với vận tốc cực lớn. Đối với một hành tinh khí khổng lồ có bầu khí quyển dầy và lực hấp dẫn lớn, để có thể kiểm soát việc thâm nhập khí quyển các hành tinh này thì phương pháp nhập quyển là sử dụng lực đẩy Archimedes, ví dụ đối với bẩu khí quyển của sao Kim, Titan và các hành tinh khí khổng lồ.
Lịch sử
nhỏ|Các cấu hình thời kỳ đầu của các phương tiện hồi quyển, thử nghiệm trong hầm gió. Cấu hình của vỏ cách nhiệt đã được mô tả từ sớm vào năm 1920 bởi Robert Goddard: "Đối với thiên thạch lao vào bầu khí quyển với vận tốc cao lên tới 30 mi mỗi giây, phần lõi của thiên thạch vẫn giữ trạng thái lạnh, và việc bào mòn ở mức độ lớn là do sứt mẻ hoặc nứt bề mặt do bị nung nóng đột ngột. Vì lý do này, nếu bề mặt bên ngoài của thiết bị hồi quyển được bọc bằng các lớp chất cứng không bị nóng chảy với các lớp dẫn nhiệt kém ở giữa, thì bề mặt sẽ giảm bị bào mòn đáng kể, đặc biệt là khi vận tốc của thiết bị hồi quyển sẽ không lớn như vận tốc của thiên thạch thông thường."
Những phát triển thực tiễn về phương tiện hồi quyển bắt đầu từ khi tầm bắn, và tốc độ hồi quyển của tên lửa đạn đạo ngày một tăng dần lên. Đối với những tên lửa tầm ngắn, như tên lửa V-2, vấn đề về sự ổn định và ứng suất khí động học là những vấn đề quan trọng (Nhiều tên lửa V-2s đã vỡ vụn trong quá trình hồi quyển), nhưng ở các tên lửa tầm ngắn, sự tăng nhiệt độ vẫn chưa phải là một vấn đề lớn. Các tên lửa tầm trung như tên lửa R-5 của Liên Xô, có tầm bắn 1200 km, đòi hỏi phải sử dụng lớp gốm composite làm tấm chắn nhiệt cho đầu đạn hồi quyển độc lập. Những tên lửa đạn đạo liên lục địa đầu tiên, có tầm bắn từ 8000 to 12000 km, bắt buộc phải có tấm chắn nhiệt và phương tiện hồi quyển dạng cùn.
Tại Mỹ, kỹ thuật trong lĩnh vực này đã được khám phá bởi H. Julian Allen và A. J. Eggers Jr. tại trung tâm nghiên cứu Ames thuộc National Advisory Committee for Aeronautics (NACA). Năm 1951, họ đã phát hiện ra một tấm chắn nhiệt có hình dạng cùn (lực cản cao) là tấm chắn nhiệt hiệu quả nhất. Từ các nguyên tắc kỹ thuật cơ bản, Allen và Eggers đã chỉ ra rằng tải nhiệt mà tàu vũ trụ phải chịu khi hồi quyển tỷ lệ nghịch với hệ số cản; tức là lực cản càng lớn thì tải nhiệt càng ít. Nếu tàu vũ trụ có dạng cùn, không khí sẽ không thể "tránh khỏi quỹ đạo bay" đủ nhanh và khi đó không khí sẽ tạo thành một tấm đệm khí để đẩy sóng xung kích và lớp xung kích nóng về phía trước. Vì hầu hết các khí nóng không còn tiếp xúc trực tiếp với tàu vũ trụ, nên nhiệt năng sẽ ở lại trong đệm khí và chỉ đơn giản là di chuyển xung quanh tàu vũ trụ rồi sau đó sẽ tiêu tán vào khí quyển.
Khám phá của Allen và Eggers, mặc dù ban đầu được coi là bí mật quân sự, cuối cùng đã được công bố vào năm 1958.
Thuật ngữ và định nghĩa
Thâm nhập khí quyển là một phần của pha quỹ đạo thường được nhắc đến là thâm nhập, giảm độ cao, và hạ cánh (entry, descent, and landing-EDL). Khi việc hồi quyển diễn ra đối với một phương tiện bay mà trước đó nó cũng đã rời khỏi bầu khí quyển đó, thì sự kiện này còn được gọi là hồi quyển và đa số là nói về việc hồi quyển Trái đất.
Phasconica balansae
Liên kết ngoài
Thể loại:Phasconica Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1882
Thâm nhập khí quyển
Thuật ngữ và định nghĩa
Nguyên lý cơ bản của thiết kế một vật thể bay hồi quyển là việc phải tiêu tán năng lượng của tàu vũ trụ đang di chuyển ở tốc độ siêu vượt âm, làm chậm quá trình rơi của thiết bị/hàng hóa/khoang chứa nhà du hành/hành khách và hạ cánh trong khi vẫn phải đảm bảo các ứng suất tác động lên tàu ở một giới hạn cho phép. Điều này có thể thực hiện bằng các động cơ hãm hoặc hình dạng khí động (cấu hình của tàu vũ trụ hoặc dù).
Cấu hình phương tiện thâm nhập khí quyển
Có một vài hình dạng cơ bản được sử dụng trong thiết kế phương tiện thâm nhập khí quyển
Dạng mặt cầu
nhỏ|[[Module chỉ huy tàu Apollo đang bay với phần đáy tù hướng về phía trước ở một góc tấn khác 0 ngầm mục đích tạo ra lực nâng khi hồi quyển và khả năng điều chỉnh vị trí hạ cánh. ]] Mặt cầu hoặc mặt cắt cầu là dạng đối xứng trục đơn giản nhất. Đây có thể là một hình cầu hoàn chỉnh hoặc một phần trước hình cầu với phần sau hình nón hội tụ. Khí động học của một hình cầu hoặc mặt cắt hình cầu dễ dàng phân tích một cách mô hình hóa bằng cách sử dụng lý thuyết va chạm Newton. Tương tự, thông lượng nhiệt của mặt cắt hình cầu có thể được mô hình hóa chính xác bằng phương trình Fay-Riddell. Độ ổn định tĩnh của mặt cắt hình cầu được đảm bảo nếu trọng tâm của phương tiện bay ngược dòng so với tâm cong (ổn định động là vấn đề khó khăn hơn). Quả cầu thuần túy không có lực nâng. Tuy nhiên, bằng cách bay ở một góc tấn, một phần hình cầu sẽ có lực nâng khí động học khiêm tốn, mang đến một số khả năng xuyên qua và mở rộng hành lang thâm nhập khí quyển (entry corridor) của nó. Vào cuối những năm 1950 và đầu những năm 1960, máy tính tốc độ cao vẫn chưa ra đời và động lực học chất lỏng tính toán vẫn còn sơ khai. Bởi vì dạng mặt cắt cầu có thể phù hợp để phân tích dạng đóng, thiết kế hình dạng này đã trở thành mặc định cho thiết kế phương tiện thâm nhập khí quyển thời kỳ đầu. Các khoang tàu vũ trụ hồi quyển chở phi hành gia của thời kỳ này cũng dựa trên thiết kế hình cầu.
Dạng cầu thuần túy đã được sử dụng trong các thiết kế tàu vũ trụ đầu tiên của Liên Xô như Vostok và Voskhod và trong các tàu thăm dò hạ cánh lên sao Hỏa và sao Kim. Module chỉ huy của tàu Apollo sử dụng thiết kế mặt cầu trên tấm chắn nhiệt với phần thân sau dạng nón hội tụ. Nó thâm nhập khí quyển trái đất ở tốc độ siêu vượt âm với góc tấn −27° để đạt được tỉ lệ lực nâng/lực cản là 0,368. Tổng lực nâng cho phép thay đổi phạm vi của tàu vũ trụ nhờ điều chỉnh di dời trọng tâm của module Apollo khỏi trục đối xứng, cho phép lực nâng có thể được hướng sang trái hoặc phải bằng cách xoay tàu theo trục dọc. Một ví dụ khác của việc thiết kế theo dạng cầu là ở trên các module hạ cánh Soyuz/Zond, Gemini, và Mercury. Lực nâng tác động lên tàu trên quỹ đạo dù nhỏ nhưng có tác động đáng kể lên trọng lực tối đa tác động lên tàu, giảm từ 8–9 g đối với quỹ đạo đạn đạo thuần túy (giảm tốc chỉ nhờ lực cản) đến 4–5 g, ngoài ra cũng giảm đáng kể nhiệt lượng tối đa khi thâm nhập khí quyển.
Mặt côn kép
phải|nhỏ|DC-X, trong chuyến bay thử lần đầu tiên. Nó là nguyên mẫu cho phương tiện bay một tầng lên quỹ đạo, và áp dụng cấu hình nón kép giống AMaRV. Là dạng mặt côn-cầu bổ sung thêm một nón cụt. Thiết kế này cải thiện đáng kể tỉ lệ lực nâng/lực cản L/D. Thiết kế này được áp dụng trên các tàu thám hiểm sao Hỏa với tỉ lệ L/D xấp xỉ 1 so với tỉ lệ L/D=0,368 đối với khoang hồi quyển Apollo. Tỉ lệ L/D lớn hơn, thì việc áp dụng thiết kế côn kép sẽ tốt hơn nhất là nó phù hợp cho việc đổ bộ lên sao Hỏa vì độ giảm tốc cực đại thấp hơn. Có thể cho rằng, phương tiện bay hồi quyển đáng chú ý nhất là Khoang hồi quyển cơ động tiên tiến (AMaRV). Bốn phương tiện hồi quyển AMaRVs đã được chế tạo bởi McDonnell Douglas Corp. và thể hiện một bước nhảy vọt đáng kể về độ tinh vi trong thiết kế phương tiện hồi quyển. Ba AMaRV được phóng bằng tên lửa đạn đạo Minuteman-1 ICBMs vào ngày 20/12/1979, và 8/10/1981. AMaRV có khối lượng khi hồi quyển khoảng 470 kg, bán kính mũi 2,34 cm, bán góc của mặt côn trước 10,4°, bán kính đáy cụt là 14,6 cm, bán góc sau của mặt côn sau 6°, và chiều dài trục là 2,079 mét. Không có tài liệu nào cung cấp hình ảnh chính xác hoặc sơ đồ của AMaRV. Tuy nhiên, một bản phác thảo sơ đồ của một phương tiện hồi quyển giống với AMaRV cùng với các biểu đồ quỹ đạo đã được công bố.
Dendrobates virolensis
Tham khảo
how nice
Thâm nhập khí quyển
Mặt côn kép
Tư thế bay của AMaRV được điều khiển thông qua cánh tà với hai cánh tà sau gắn trên các mặt của AMaRV. Các cánh tà này được điều khiển bằng thủy lực. AMaRV được dẫn đường tự động bằng hệ thống dẫn đường quán tính thiết kế để lẩn tránh hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo. Mẫu thiết kế McDonnell Douglas DC-X (cũng sử dụng cấu hính nón kép) về cơ bản là một phiên bản thu nhỏ của AMaRV. AMaRV và DC-X cũng là cơ sở cho một thiết kế không thành công mà về sau được biết đến là Lockheed Martin X-33.
Dendrobates virolensis
Tham khảo
Thể loại:Dendrobates Thể loại:Động vật lưỡng cư Colombia Thể loại:Động vật lưỡng cư Andes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1992 Thể loại:Động vật đặc hữu Colombia
Thâm nhập khí quyển
Dạng bất đối xứng
Dạng bất đối xứng được áp dụng cho các phương tiện thâm nhập khí quyển không người lái. Một ví dụ là trên các phương tiện bay có cánh trên quỹ đạo, sử dụng cánh delta để cơ động trong suốt quá trình hạ cánh như một tàu lượn quy ước. Đây là cấu hình sử dụng trên tàu con thoi của Mỹ và tàu Buran của Liên Xô. Thân tạo lực nâng là một dạng khác của phương tiện thâm nhập khí quyển và được áp dụng trên X-23 PRIME.
Nhiệt lượng trong quá trình hồi quyển
nhỏ|Quang cảnh bên trong khoang lái của tàu con thoi khi đang quay lại bầu khí quyển trong sứ mệnh [[STS-42. Do không khí bị nén và ma sát với thân tàu, các phân tử khí tạo ra quầng plasma ở nhiệt độ cao có quang phổ màu đỏ-cam.]] Các vật thể không gian khi thâm nhập bầu khí quyển ở tốc độ cao sẽ dẫn đến chịu một lượng nhiệt lớn. Lượng nhiệt khi hồi quyển chủ yếu đến từ hai nguồn sau:
Tylimanthus laxus
Tylimanthus laxus là một loài rêu tản trong họ Acrobolbaceae. Loài này được (Lindenb.) Stephani miêu tả khoa học lần đầu tiên năm.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tylimanthus
Thâm nhập khí quyển
Hệ thống bảo vệ nhiệt
Hệ thống bảo vệ nhiệt giúp bảo vệ tàu vũ trụ khi nhiệt lượng tăng cao do ma sát với khí quyển trong quá trình thâm nhập bầu khí quyển. Hệ thống này cũng giúp bảo vệ tàu khỏi môi trường nhiệt độ ngoài không gian. Có nhiều cách để bảo vệ nhiệt cho tàu vũ trụ như sử dụng các tấm vật liệu cách nhiệt, làm mát thụ động/chủ động bề mặt tàu vũ trụ
Tấm cách nhiệt mài mòn
trái|nhỏ|Tấm chắn nhiệt bị bào mòn sau khi tàu [[Apollo 12 hạ cánh.]] Nguyên lý của tấm cách nhiệt tự bào mòn là tách lớp khí ở nhiệt độ cao ra khỏi lớp chắn nhiệt bên ngoài (tạo ra một lớp biên ở nhiệt độ thấp hơn). Lớp biên được hình thành từ khí sản phẩm của phản ứng nhiệt phân từ vật liệu tấm chắn cách nhiệt bên ngoài và bảo vệ chống lại tất cả các dạng thông lượng nhiệt. Quá trình chặn thông lượng nhiệt bằng việc tạo ra lớp biên này được gọi là sự tắc nghẽn. Trong đó lớp biên gây tắc nghẽn và cản trở dòng khí đối lưu và xúc tác. Cơ chế chặn thông lượng nhiệt bức xạ bằng hình thành lớp biên là cơ chế chính của vật liệu được sử dụng làm tấm chắn nhiệt của vệ tinh Galileo. Tấm chắn nhiệt của Galileo sử dụng vật liệu chế tạo là carbon phenolic. Đây cũng là vật liệu được sử dụng trong miệng xả của tên lửa đẩy phụ trợ nhiên liệu rắn của tàu con thoi, và sử dụng trong mũi khí động của các phương tiện hồi quyển.
Những nghiên cứu về lớp bảo vệ nhiệt được thực hiện tại trung tâm nghiên cứu Ames của NASA. Trung tâm Ames có nhiều đường hầm gió với khả năng tạo ra gió ở nhiều tốc độ khác nhau. Ban đầu việc thử nghiệm được tiến hành với mô hình tấm chắn nhiệt bào mòn được phân tích trong đường hầm gió siêu vượt âm. Các thử nghiệm về vật liệu mài mòn được thực hiện tại tổ hợp Ames Arc Jet. Đã có rất nhiều hệ thống bảo vệ nhiệt cho tàu vũ trụ được thử nghiệm tại đây bao gồm các tấm chắn nhiệt sử dụng trên tàu Apollo, tàu con thoi, và tàu Orion. nhỏ|[[Mars Pathfinder đang hoàn thiện công đoạn lắp ráp cuối cùng, ở đây ta thấy vỏ chắn nhiệt của nó, cùng với động cơ nhiên liệu rắn]] Độ dẫn nhiệt của một vật liệu TPS cụ thể thường tỷ lệ với mật độ của vật liệu. Cacbon phenolic là một vật liệu mài mòn rất hiệu quả, nhưng cũng có mật độ cao không mong muốn. Nếu thông lượng nhiệt gây ra bởi một phương tiện hồi quyển không đủ để gây ra nhiệt phân thì độ dẫn điện của vật liệu TPS có thể cho phép nhiệt lượng dẫn vào đường vật liệu liên kết TPS, do đó dẫn đến hỏng TPS. Do đó, đối với các quỹ đạo hồi quyển gây ra thông lượng nhiệt thấp hơn thì việc sử dụng vật liệu carbon phenolic đôi khi không phù hợp và người ta cần có vật liệu mài mòn khác nhẹ hơn
Tấm chắn nhiệt mài mòn siêu nhẹ
Chữ SLA trong SLA-561V nghĩa là super light-weight ablator hay vật liệu mài mòn siêu nhẹ. SLA-561V là loại vật liệu mài mòn độc quyền của Lockheed Martin đã được sử dụng như là loại vật liệu mài mòn chủ yếu trên các loại phương tiện hồi quyển dạng côn-cầu với góc mũi là 70° trong các sứ mệnh thăm dò sao Hỏa của NASA, ngoại trừ Mars Science Laboratory (MSL). SLA-561V bắt đầu bị mài mòn đáng kể ở thông lượng xấp xỉ 110 W/cm², nhưng không chịu được thông lượng quá 300 W/cm². Lớp bảo vệ MSL hiện là thiết kế TPS có hiệu năng tốt nhất, nó có khả năng chịu được thông lượng nhiệt 234 W/cm². Thông lượng nhiệt cực đại mà Viking 1 chịu đựng khi hạ cánh trên sao Hỏa là 21 W/cm². Với Viking 1, lớp vỏ chắn nhiệt không phải chịu sự mài mòn đáng kể nào. Viking 1 là tàu đổ bộ đầu tiên hạ cánh xuống sao Hỏa và có thiết kế cổ điển. Vỏ khí cầu của tàu Viking có đường kính cơ bản là 3,54 mét (lớn nhất được sử dụng trên sao Hỏa cho đến Phòng thí nghiệm Khoa học Sao Hỏa).
Vật liệu mài mòn cabon thấm phenol
trái|nhỏ|Thiết bị chứa mẫu từ tàu Stardust của NASA hạ cánh thành công xuống căn cứ Utah Range. Phenolic-impregnated carbon ablator (PICA), là vật liệu làm từ sợi carbon được thấm phenol. Đây là loại vật liệu mới được sử dụng cho hệ thống cách nhiệt TPS và có mật độ nhỏ hơn nhiều so với carbon phenolic) cùng với khả năng mài mòn hiệu quả ở thông lượng nhiệt cao. Độ dẫn nhiệt của vật liệu PICA thấp hơn so với các vật liệu mài mòn thông lượng nhiệt cao thông thường khác như carbon phenol.
PICA được phát minh bởi trung tâm nghiên cứu Ames của NASA vào những năm 90 và là vật liệu cách nhiệt chính được sử dụng trên tàu Stardust. Tàu vũ trụ Stardust cùng với mẫu khi trở về bầu khí quyển Trái đất đã đạt vận tốc hồi quyển kỷ lục là (12,4 km/s ở độ cao 135 km). Đây là vận tốc cao hơn vận tốc hồi quyển của tàu Apollo và cao hơn 70% so với tốc độ của tàu con thoi. PICA đóng vai trò quan trọng giúp tàu Stardust hoàn thành nhiệm vụ khi trở về Trái đất vào năm 2006. Tấm chắn nhiệt của Stardust (đường kính cơ bản 0,81 m) được làm bằng một mảnh nguyên khối chịu được tốc độ gia nhiệt danh nghĩa tối đa là 1.2 kW/cm². Tấm chắn nhiệt sử dụng vật liệu PICA cũng được sử dụng trên phòng thí nghiệm khoa học sao Hỏa khi nó thâm nhập vào khí quyển sao Hỏa.
PICA-3
Phiên bản sau khi cải tiến PICA-3—được phát triển bởi SpaceX từ giữa những năm 2010s và được sử dụng lần đầu trên tàu Dragon có người lái trong sứ mệnh bay trình diễn vào tháng 4 năm 2019 và được đưa vào sử dụng trên các tàu vũ trụ Dragon kể từ năm 2020.
SIRCA
nhỏ|Vỏ aeroshell của [[Deep Space 2 là một thiết kế côn-cầu cổ điển với bán góc đỉnh là 45° phía sau được thiết kế dạng hình cầu giúp ổn định khí động học khi tàu hạ cánh từ bầu khí quyển xuống tới mặt đất.]] Tấm mài mòn bằng sứ tái sử dụng thấm silicon (SIRCA) cũng được phát triển tại Trung tâm Nghiên cứu Ames của NASA. Nó được sử dụng trên Mars Pathfinder và xe tự hành Mars Exploration Rover. SIRCA cũng là vật liệu cách nhiệt sử dụng trên sứ mệnh tàu thăm dò sao Hỏa Deep Space 2 (không thành công) với tấm chắn nhiệt đường kính 0,35 m. Đây là vật liệu TPS duy nhất có thể được gia công thành các hình dạng tùy chỉnh và sau đó được lắp đặt trực tiếp vào tàu vũ trụ. Không cần xử lý sau, xử lý nhiệt hoặc phủ thêm (không giống như gạch cách nhiệt trên tàu con thoi). Nó có thể được ứng dụng làm gạch cách nhiệt, các phần cạnh, mũi chịu nhiệt.
AVCOAT
AVCOAT là tấm cách nhiệt mài mòn phát triển bởi NASA, là một hệ thống thủy tinh phủ epoxy-novolac. NASA đã sử dụng tấm chắn nhiệt này trên tàu Apollo vào những năm 60, và sau đó ở trên các thế hệ tàu vũ trụ tiếp theo như tàu Orion dự kiến đưa lên quỹ đạo vào cuối những năm 2010s.
Gạch cách nhiệt
trái|nhỏ|Phi hành gia [[Andy Thomas|Andrew S. W. Thomas đang quan sát các tấm gạch cách nhiệt của tàu con thoi Atlantis.]] phải|nhỏ|Một viên gạch sử dụng trên [[tàu con thoi làm bằng chất liệu LI-900.]] Gạch cách nhiệt sử dụng trên hệ thống bảo vệ nhiệt TPS trên tàu con thoi làm bằng vật liệu LI-900 có một số đặc tính cách nhiệt đáng chú ý. Một viên gạch LI-900 được tiếp xúc trực tiếp với nhiệt độ 1.000 K ở một mặt thì ở mặt còn lại sẽ chỉ thấy ấm nếu chạm tay vào. Tuy nhiên chúng tương đối giòn, dễ vỡ và sẽ bị hỏng nếu trời mưa.
Làm lạnh bị động
Ở một số loại phương tiện hồi quyển thời kỳ đầu, như khoang đầu đạn Mk-2 hoặc chương trình Mecury, hệ thống bảo vệ nhiệt vận hành bằng cách làm mát bằng bức xạ. Ban đầu hệ thống hấp thụ thông lượng nhiệt trong xung nhiệt rồi giải phóng ra môi trường bên ngoài dưới dạng bức xạ nhiệt.
Các hệ thống bảo vệ nhiệt dựa trên bức xạ sử dụng các lớp phủ có độ phát xạ cao (HEC) để tạo điều kiện làm mát bằng bức xạ, trong khi một lớp gốm xốp bên dưới dùng để bảo vệ cấu trúc khỏi nhiệt độ bề mặt cao. Giá trị phát xạ nhiệt cao duy trì ổn định cùng với độ dẫn nhiệt thấp là yếu tố then chốt của các hệ thống chắn nhiệt bằng bức xạ.
Các máy bay hoạt động ở vận tốc lớn như SR-71 Blackbird và Concorde, cũng chịu ma sát với khí quyển và tăng nhiệt, nhưng với cường độ thấp hơn nhiều và thời gian cũng lâu hơn. Các nghiên cứu cho thấy cấu trúc kim loại Titan của SR-71 khôi phục lại độ bền ban đầu thông qua quá trình ủ do bị gia nhiệt khí động học. Đối với máy bay Concorde, mũi nhôm của nó cho phép nhiệt độ hoạt động (là nhiệt độ tại đó các kết cấu cơ khí và các thiết bị điện tử vẫn hoạt động bình thường) tối đa là 127 °C (261 °F) (ấm hơn khoảng 180 °C (324 °F) so với không khí xung quanh thông thường.
TPS làm mát bằng bức xạ cho các phương tiện bay hồi quyển còn gọi là TPS kim loại nóng. Các thiết kế TPS ban đầu cho tàu con thoi dựa trên siêu hợp kim Niken (gọi là René 41) và lớp phủ titan. Thiết kế này sau đó bị bác bỏ do người ta tin rằng TPS dựa trên ngói silica sẽ có chi phí phát triển và chế tạo thấp hơn. TPS siêu hợp kim Niken cũng được đề xuất cho X-33 những cũng không được chấp nhận. trái|nhỏ|Thiết kế ban đầu của tàu Mercury (với tháp thoát hiểm) sử dụng cấu hình TPS bức xạ nhiệt, nhưng sau đó chuyển sang sử dụng cấu hình TPS mài mòn. Gần đây hệ thống TPS làm mát bằng bức xạ bắt đầu sử dụng loại vật liệu mới có tên vật liệu gốm tổng hợp ma trận nhiệt độ siêu cao, dựa trên Zirconi điborua và Hafnium diboride. TPS sử dụng loại vật liệu này thể hiện tốt trong dải nhiệt độ từ 0 đến hơn 2.000 °C (3.630 °F), với điểm nóng chảy trên 3.500 °C (6.330 °F). Chúng bền hơn về mặt cấu trúc so với vật liệu RCC nên không yêu cầu gia cố cấu trúc bằng các vật liệu như Inconel. Nó cũng cực kỳ hiệu quả trong việc bức xạ lại nhiệt hấp thụ nên không cần bổ sung thêm lớp lót cách nhiệt bên trong.
Làm lạnh chủ động
Ở trong hệ thống cách nhiệt này người ta sử dụng các tấm cách nhiệt làm từ hợp kim chịu nhiệt độ cao cùng với các chất làm lạnh lưu thông qua tấm chịu nhiệt.
Cấu hình hệ thống TPS này đã được đề xuất sử dụng trên Rockwell X-30 (NASP). NASP được thiết kế là một máy bay động cơ scramjet siêu vượt âm, nhưng chương trình phát triển đã bị hủy bỏ.
SpaceX hiện đang phát triển một lá chắn nhiệt được làm mát tích cực cho tàu vũ trụ Starship.
Vào đầu những năm 1960, các hệ thống TPS khác nhau được đề xuất sử dụng nước hoặc chất lỏng làm mát khác phun vào lớp xung kích, hoặc đi qua các kênh dẫn trong tấm chắn nhiệt. Nhờ đó chúng có thể được thiết kế hoàn toàn bằng kim loại, việc phát triển sẽ rẻ hơn, tấm chắn nhiệt sẽ bền hơn, nhưng cũng có nhược điểm là trọng lượng tăng lên, độ phức tạp tăng lên và độ tin cậy thấp.
Vỏ chắn nhiệt dạng bơm hơi
Việc giảm tốc khi tiến vào khí quyển, đặc biệt đối với nhiệm vụ trở về từ sao Hỏa, hưởng lợi từ việc tối đa được "diện tích chịu cản của hệ thống xâm nhập khí quyển. Một vỏ khí động càng lớn thì tải trọng mang theo cũng sẽ càng lớn."
Liên Xô
Một tấm chắn/phanh khí bơm hơi như vậy được thiết kế cho tàu xâm nhập khí quyển của sứ mệnh Sao Hỏa 96. Tuy nhiên sứ mệnh thất bại do sự cố, NPO Lavochkin và DASA/ESA đã hợp tác trong một sứ mệnh đưa tàu không gian lên quỹ đạo Trái đất. Công nghệ bơm hơi và đổ bộ (IRDT) được đưa lên quỹ đạo bằng tên lửa đẩy Soyuz-Fregat vào ngày 8 tháng 2 năm 2000. Tấm chắn nhiệt bơm hơi được thiết kế như một hình nón với hai giai đoạn bơm hơi. Mặc dù giai đoạn thứ hai của tấm chắn không thể bung ra, nhưng nó vẫn đi vào bầu khí quyển Trái đất và được thu hồi. Các sứ mệnh tiếp theo cũng thất bại khi phóng tàu lên quỹ đạo bằng tên lửa đẩy Volna. phải|nhỏ|NASA đang tiến hành kiểm tra IRVE.
NASA IRVE
NASA phóng tàu trang bị vỏ chắn nhiệt dạng bơm hơi thử nghiệm lên quỹ đạo vào 17/8/2009 sau chuyến bay thử thành công của Phương tiện hồi quyển bơm hơi thử nghiệm (Inflatable Re-entry Vehicle Experiment) (IRVE). Lá chắn nhiệt là một túi hút chân không có đường kích 38 cm và được phóng lên bằng tên lửa Black Brant 9 từ đảo Wallops, Virginia. "Khí Nitơ sẽ được bơm vào túi khí chắn nhiệt có đường kính 3 m, tạo thành từ nhiều lớp silicon phủ sợi Kevlar, tạo thành một bóng hơi có hình nấm vài phút sau khi được phóng khỏi mặt đất" Tên lửa đạt độ cao tối đa là 131 mi trước khi rơi xuống với tốc độ siêu âm. Chưa đầy một phút sau, lá chắn đã được giải phóng và được bơm hơi ở độ cao 124 mi. Quá trình bơm hơi diễn ra trong chưa đầy 90 giây.
NASA HIAD
Sau các cuộc thử nghiệm thành công với IVRE, NASA đang phát triển một cấu hình mới hoài bão hơn tên là Hypersonic Inflatable Aerodynamic Decelerator (HIAD).
Tham số cần thiết khi thiết kế phương tiện thâm nhập khí quyển
Có bốn tham số tới hạn được cân nhắc khi thiết kế một phương tiện đi vào khí quyển:
Áp suất động và thông lượng nhiệt tối đa là yếu tố yêu cầu để có thể chọn vật liệu làm lá chắn nhiệt. Từ thông số tải nhiệt người ta có thể xác định độ dày của vật liệu TPS. Trong khi độ giảm tốc tối đa có tầm quan trọng lớn đối với các nhiệm vụ có người lái. Giới hạn tối đa cho việc quay trở lại Trái đất có người lái từ quỹ đạo Trái đất thấp (LEO) hoặc quay trở lại mặt trăng là 10g. Đối với việc đi vào khí quyển sao Hỏa sau một thời gian dài tiếp xúc với không trọng lực, giới hạn trên là 4g. Áp suất động tối đa cũng có thể ảnh hưởng đến việc lựa chọn vật liệu TPS ngoài cùng.
Các kỹ sư tính toán 2 trường hợp biên cho quỹ đạo, biên quỹ đạo này được giới hạn bởi hai đường trên và dưới. Đường biên quỹ đạo trên được xác định là góc vào khí quyển mà vận tốc đi vào thấp nhất cho phép trước khi tàu vũ trụ bị trượt khỏi khí quyển. Quỹ đạo bay này có tải nhiệt cao nhất và quyết định đến độ dày của lá chắn nhiệt TPS. Quỹ đạo dưới được xác định bởi quỹ đạo dốc nhất cho phép. Đối với các nhiệm vụ có người lái, góc vào dốc nhất bị giới hạn bởi sự giảm tốc tối đa. Quỹ đạo dưới cũng có thông lượng nhiệt đỉnh và áp suất động lực học cao nhất. Do đó, quỹ đạo phía dưới là cơ sở để chọn vật liệu làm lá chắn nhiệt. Một chất liệu chịu được thông lượng nhiệt cao cũng sẽ trở nên quá dẫn trong một thời gian tải nhiệt dài, trong khi một vật liệu có mật độ thấp cũng sẽ thiếu độ bền kéo nếu như chịu áp suất động quá lớn. Một vật liệu TPS có hiệu suất rất tốt ở một thông lượng nhiệt đỉnh nào đó nhưng hiệu suất này có thể giảm thê thảm cũng tại thông lượng nhiệt đỉnh này nếu như giới hạn áp suất tăng lên đáng kể (Điều này đã xảy ra trong thử nghiệm tàu vũ trụ R-4 của NASA). Các vật liệu TPS kiểu cũ thì thường đắt hơn và tốn nhiều nhân công chế tạo hơn nhưng chúng đã từng được kiểm chứng qua các chuyến bay vũ trụ nhiều hơn các vật liệu TPS mới rẻ hơn (Điều này cũng ảnh hưởng tới việc lựa chọn chất liệu TPS đối với một nhà thiết kế không muốn gặp rủi ro).
Dựa theo khám phá của Allen và Eggers, vỏ aeroshell được thiết kế cùn tối đa (lực cản tối đa) thì khối lượng TPS sẽ được giảm xuống tối thiểu. Độ cùn tối đa (hệ số đạn đạo tối thiểu) cũng mang lại vận tốc đầu cuối tối thiểu ở độ cao lớn nhất (rất quan trọng đối với Mars EDL, nhưng lại bất lợi đối với các đầu đạn hồi quyển quân sự). Tuy nhiên, có một giới hạn trên đối với độ cùn do tính ổn định khí động học phụ thuộc vào sự tách sóng xung kích. Một sóng xung kích sẽ vẫn gắn vào đầu của một hình nón nhọn nếu nửa góc của hình nón thấp hơn giá trị tới hạn. Đối với khí quyển nitơ (Trái đất hoặc Titan), giá trị nửa góc tối đa cho phép là khoảng 60°. Đối với khí quyển carbon dioxide (sao Hỏa hoặc sao Kim), nửa góc tối đa cho phép là khoảng 70°. Khi sóng xung kích bị tách ra, phương tiện thâm nhập khí quyển sẽ mang theo nhiều lớp khí xung kích xung quanh nắp vượt âm. Do đó tâm khí động học sẽ dịch chuyển về phía sau làm mất căn bằng khí động học.
Việc áp dụng thiết kế vỏ khí động của tàu thăm dò Huygens (vốn được thiết kế cho việc thâm nhập khí quyển Nitơ của vệ tinh Titan) lên tàu thăm dò Beagle 2 cho việc thăm nhập khí quyển sao Hỏa chứa Carbon Dioxide đã gặp thất bại. Trước khi bị hủy bỏ, chương trình hạ cánh lên sao Hỏa của Liên Xô đã thành công trong việc gửi một tàu thăm dò xuống bề mặt sao Hỏa (Mars 3), ở lần thứ 2 trong số 3 lần gửi tàu thăm dò lên sao Hỏa (2 lần khác tuy tàu đã chạm tới bề mặt sao Hỏa nhưng sứ mệnh vẫn thất bại là Mars 2 và Mars 6). Tàu hạ cánh của Liên Xô có thiết kế vỏ chắn nhiệt với bán góc là 60°.
Thiết kế vỏ chắn nhiệt dạng cầu với bán góc 45° thường được sử dụng cho các vệ tinh bay trong khí quyển (không đáp xuống bề mặt) dù cho với thiết kế này thì khối lượng của lá chắn nhiệt không được tiết giảm tối đa. Thiết kế này đã được sử dụng trên tàu đổ bộ sao Hỏa DS/2 và vệ tinh Pioneer thám hiểm sao Kim.
Các tại nạn nổi tiếng trong các lần hồi quyển của tàu vũ trụ
[[Tập_tin:Ingreso_reentrada.svg|giữa|nhỏ|800x800px|Hành lang tiếp cận khí quyển1. Ma sát với không khí
4. Trục vuông góc với điểm vào
5. Ma sát vượt quá 6,9° đến 90°
7. Nổ do ma sát
8. Mặt phẳng tiếp tuyến với điểm vào khí quyển]] Không phải tất cả các lần quay trở lại khí quyển của tàu vũ trụ đều thành công, dưới đây là một số lần tàu hồi quyển không thành công dẫn đến thảm họa.
István Bognár
István Bognár (sinh 6 tháng 5 năm 1991) là một tiền vệ bóng đá Hungary hiện tại thi đấu cho Nemzeti Bajnokság I câu lạc bộ Ferencvárosi TC.
Thâm nhập khí quyển
Các tại nạn nổi tiếng trong các lần hồi quyển của tàu vũ trụ
nhỏ|Tàu Genesis rơi vỡ tung trên mặt đất
István Bognár
Sự nghiệp câu lạc bộ
Anh từng thi đấu Újpest FC B, nhưng lại là thành viên của đội một Újpest FC. Anh là con trai của cựu cầu thủ đội tuyển quốc gia Hungary György Bognár.
Ferencváros
Ngày 10 tháng 1 năm 2017, Bognár được ký hợp đồng bởi Nemzeti Bajnokság I câu lạc bộ Ferencvárosi TC. Hai ngày sau, có thông tin tiết lộ rằng Ferencváros không trả phí Bognár cho Diósgyőri VTK vì 2 câu lạc bộ đổi cầu thủ cho nhau. Busai được đổi với Bognár giữa hai câu lạc bộ.
Thâm nhập khí quyển
Vệ tinh rơi trở lại bầu khí quyển
Những vệ tinh hết nhiên liệu/hỏng sẽ rơi vào bầu khí quyển không kiểm soát. Ước tính trong số những vệ tinh rơi trở lại khí quyển này chỉ có từ 10–40% sẽ rơi xuống đến bề mặt Trái đất. Trung bình có một vệ tinh rơi mất kiểm soát vào bầu khí quyển mỗi ngày được thống kê.
István Bognár
Sự nghiệp quốc tế
Anh được triệu tập vào đội hình chính Hungary gặp Quần đảo Faroe vào tháng 8 năm 2016.
Thâm nhập khí quyển
Vệ tinh rơi trở lại bầu khí quyển
Phần lớn các vệ tinh sẽ rơi xuống các Đại dương. Xác suất mà một vệ tinh rơi xuống trúng một người trong suốt quãng đời của người đó là khoảng 1/1 nghìn tỉ.
Vào ngày 24 tháng 1 năm 1978, vệ tinh trinh sát Kosmos 954 của Liên Xô (nặng 3800 kg) đã rơi xuống khu vực gần hồ Slave lớn thuộc vùng lãnh thổ Tây Bắc của Canada. Vệ tinh hoạt động bằng năng lượng hạt nhân và đã để lại các mảnh vỡ phóng xạ trong khu vực nó rơi.
Vào ngày 7 tháng 2 năm 1991, trạm vũ trụ Salyut 7 của Liên Xô (19820 kg), ghép nối với module Kosmos 1686 (20000 kg), rơi vào bầu khí quyển, các mảnh vỡ của nó nằm rải rác ở thị trấn Capitán Bermúdez, Argentina. Trạm đã được đẩy lên quỹ đạo cao hơn vào tháng 8 năm 1986 để duy trì quỹ đạo của trạm cho đến năm 1994, nhưng trong một kịch bản tương tự như với trạm Skylab, chương trình tàu con thoi Buran đã bị hủy bỏ và hoạt động năng lượng mặt trời cao làm cho trạm rơi vào bầu khí quyển sớm hơn dự kiến.
Hồi quyển có kiểm soát nhằm hủy tàu vũ trụ
Vào ngày 4 tháng 6 năm 2000, Đài quan sát Tia Gamma Compton đã được chủ động hạ thấp quỹ đạo sau khi một trong những con quay hồi chuyển của nó bị hỏng. Các mảnh vỡ đã rơi xuống Thái Bình Dương một cách vô hại. Đài quan sát vẫn hoạt động, nhưng sự cố của một con quay hồi chuyển khác sẽ khiến việc hạ thấp quỹ đạo khó khăn và nguy hiểm hơn nhiều.
Năm 2001, trạm vũ trụ Hòa Binh đã được chủ động điều khiển đưa về bầu khí quyển và vỡ thành nhiều mảnh trong quá trình hồi quyển. Trạm Mir bắt đầu rơi vào bầu khí quyển ngày 23/3/2001, gần Nadi, Fiji, và rơi xuống Thái Bình Dương.
Vào ngày 21 tháng 2 năm 2008, vệ tinh do thám USA-193 đã ngừng hoạt động của Hoa Kỳ đã bị tên lửa SM-3 từ tàu khu trục Lake Erie của Hải quân Mỹ bắn trúng ở độ cao 246 km, ngoài khơi Hawaii. Vệ tinh này được phóng lên quỹ đạo từ năm 2006 nhưng không đạt được quỹ đạo dự tính. Do quỹ đạo xấu đi nhanh chóng, nó đã được dự định cho việc hồi quyển không kiểm soát trong vòng một tháng. Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ bày tỏ lo ngại rằng thùng nhiên liệu nặng 1.000 pound (450 kg) chứa hydrazine có độc tính cao có thể vẫn tồn tại sau khi vệ tinh quay trở lại Trái đất một cách nguyên vẹn. Một số chính phủ bao gồm Nga, Trung Quốc và Belarus phản đối hành động này như một chứng minh cho sự che giấu khả năng chống vệ tinh của Mỹ. Trung Quốc cũng đã tiến hành một vụ phóng tên lửa thử nghiệm tiêu diệt vệ tinh như vậy vào năm 2007.
Một số vụ hồi quyển chọn lọc
Danh sách bao gồm một số lần thâm nhập khí quyển đáng chú ý của các tàu vũ trụ, chúng không được dự định hạ cánh mà sẽ bị phá hủy trong khí quyển.
Liên kết ngoài
Thể loại:Kỹ thuật hàng không vũ trụ Thể loại:Giai đoạn của chuyến bay
Eugnamptobius aurifrons
Eugnamptobius aurifrons là một loài bọ cánh cứng trong họ Rhynchitidae. Loài này được Roelofs miêu tả khoa học năm 1874.
Tham khảo
Thể loại:Eugnamptobius
La Uvita
La Uvita là một thị xã và đô thị ở Departamento Boyacá, thuộc phân vùng Northern Boyacá.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị của Boyacá Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Boyacá
Limoniscus henanensis
Limoniscus henanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2006.
Tham khảo
Thể loại:Limoniscus
Quararibea parviflora
Quararibea parviflora là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Lundell miêu tả khoa học đầu tiên năm 1965.
Liên kết ngoài
Thể loại:Quararibea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1965
Hypercompe beckeri
Hypercompe beckeri là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hypercompe
Vernoux-sur-Boutonne
Vernoux-sur-Boutonne là một xã thuộc tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung binh 51 mét trên mực nước biển.
Sông Boutonne chảy qua thị trân.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Deux-Sèvres
Myrioblephara fenchihuana
Myrioblephara fenchihuana là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Myrioblephara
Pityrogramma ebenea
Liên kết ngoài
Thể loại:Pityrogramma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1965
Allium obtusum
Allium obtusum là một loài thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae. Loài này được Lemmon mô tả khoa học đầu tiên năm 1890.
Liên kết ngoài
O Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1890 Thể loại:Thực vật Nevada
Trigonotis delicatula
Trigonotis delicatula là loài thực vật có hoa trong họ Mồ hôi. Loài này được Hand.-Mazz. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1925.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trigonotis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1925
Myrmeleon formicarioides
Myrmeleon formicarioides là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được van der Weele miêu tả năm 1905.
Tham khảo
Thể loại:Myrmeleon
Oldenlandia linoides
Oldenlandia linoides là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Griff. mô tả khoa học đầu tiên năm 1854.
Acanthodica albiplena
Acanthodica albiplena là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở Colombia.
Spodiopogon duclouxii
Spodiopogon duclouxii là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được A.Camus miêu tả khoa học đầu tiên năm 1921.
Acanthodica albiplena
Chú thích
Thể loại:Acanthodica
Spodiopogon duclouxii
Liên kết ngoài
Thể loại:Spodiopogon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1921
Dusona carinator
Dusona carinator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dusona
Nodaria lunifera
Liên kết ngoài
Thể loại:Nodaria
Tiểu thuyết hình ảnh đặc trưng
Tiểu thuyết hình ảnh đặc trưng (Tiếng Anh: Graphic Novel), còn được với cái tên khác là tiểu thuyết đồ họa hay tiểu thuyết hình ảnh, là một thể loại sách tiểu thuyết được viết và vẽ theo kiểu truyện tranh comics nhưng không phải là truyện tranh comics. Nói một cách đơn giản, "tiểu thuyết hình ảnh đặc trưng" là từ để chỉ những quyển sách có cách trình bày theo kiểu truyện tranh, trong khi độ dài và lối kể chuyện lại mang hơi hướng tiểu thuyết. Nhiều người xem Graphic Novels là Comics, hay là một nhánh con của Comics, điều đó cũng không sai.
Đối với học sinh
Tiểu thuyết hình ảnh đặc trưng là một sự lựa chọn mới mẻ cho những học sinh vốn gặp khó khăn trong việc đọc những quyển sách chính thống. Thực tế cho thấy kể cả những đứa trẻ ghét đọc sách cũng thể hiện sự nhiệt tình trong việc đọc tiểu thuyết hình ảnh đặc trưng. Ngoài ra, những đứa trẻ lười đọc sách, mê chơi game và coi phim cũng bị những hình ảnh minh họa đặc sắc của tiểu thuyết hình ảnh đặc trưng lôi cuốn.
Đối với những độc giả khuyết tật
Thông qua sự kết hợp của hình ảnh minh họa và ngôn từ dẫn truyện, tiểu thuyết hình ảnh đặc trưng có thể cải thiện khả năng đọc của những học sinh gặp khó khăn trong việc tiếp thu ngôn ngữ, bao gồm những học sinh khuyết tật hay mắc chứng khó đọc. Tiểu thuyết hình ảnh đặc trưng có thể giúp cho những trẻ tự kỷ nhận biết được những biểu hiện tình cảm cảm xúc trong câu chuyện mà nếu đọc văn bản chính thống, chúng có thể không nhận ra được.
Đối với người học Tiếng Anh
Với những người đang học Tiếng Anh thì tiểu thuyết hình ảnh đặc trưng sẽ giúp họ học từ vựng và nâng cao năng lực ngoại ngữ một cách nhanh chóng.
Đối với trẻ em
Tiểu thuyết hình ảnh đặc trưng có một sức hấp dẫn rất lớn, tạo ra động lực giúp trẻ em có thêm hứng thú trong việc đọc sách. Nhiều hệ thống thư viện trường học đã triển khai đưa tiểu thuyết hình ảnh đặc trưng vào danh sách đọc và nhận thấy rằng số lượng mượn sách thư viện đã tăng lên đáng kể. Những thủ thư và giáo viên đã cảm thấy tự hào khi khuyến khích được các em nhỏ đọc tiểu thuyết hình ảnh đặc trưng, nhất là các bé trai vốn rất ghét đọc sách.
Đón nhận
Ngày nay, khi nói đến tiểu thuyết hình ảnh đặc trưng, người ta không còn nghĩ nó như 1 phân khúc nhỏ trong thị trường sách hướng tới một số lượng thiểu số độc giả nữa. Nó đã trở thành một dạng tiểu thuyết dành cho trẻ em và thanh thiếu niên được các nhà giáo dục, các tổ chức thư viện ủng hộ, sử dụng để khuyến khích trẻ em đọc sách nhiều hơn .Nhiều bậc phụ huynh và các nhà giáo dục không xem tiểu thuyết hình ảnh đặc trưng như là một loại hình đáng đọc hay giúp trẻ em nâng cao kỹ năng đọc sách. Họ cho rằng tiểu thuyết hình ảnh đặc trưng có thể đem lại ảnh hưởng xấu với trẻ em, làm giảm trình độ đọc hiểu. Đồng thời, họ xem tiểu thuyết hình ảnh đặc trưng là một dạng văn học thứ cấp, không phải là “sách” thật sự. Nếu có cho con em đọc tiểu thuyết hình ảnh đặc trưng thì họ cũng nghĩ đây chỉ là một cách để thúc đẩy kỹ năng đọc sách cho những học sinh lười đọc với hi vọng rằng đến một lúc nào đó, trẻ em sẽ chuyển sang đọc những thể loại văn học thuần túy bài bản hơn.
Harohalli, Hosakote
Harohalli là một làng thuộc tehsil Hosakote, huyện Bangalore Rural, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Harohalli
Limoniscus hinakurai
Limoniscus hinakurai là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1998.
Tham khảo
Thể loại:Limoniscus
Myrioblephara feraria
Myrioblephara feraria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Myrioblephara
Hóa học tính toán
Hóa học tính toán là một chuyên ngành của hóa học lý thuyết với mục đích chính là tạo ra các mô hình toán học xấp xỉ và các chương trình máy tính để tính các tính chất của các phân tử (như năng lượng tổng cộng, mô men phân cực, mô men tứ cực, phổ dao động phân tử, độ hoạt hóa, các tính chất quang phổ học phân tử, mặt cắt tán xạ...) và ứng dụng các chương trình tính toán này cho các bài toán cụ thể. Tên gọi chuyên ngành này cho thấy sự giao thoa giữa khoa học máy tính và hóa học.
Các phần mềm
Bảng sau cho thấy một số phần mềm đã được phát triển cho hóa học tính toán (K: không hỗ trợ; C: có hỗ trợ).
Tham khảo
(bằng tiếng Anh)
Liên kết ngoài
(bằng tiếng Anh)
Thể loại:Lĩnh vực tính toán học Tính toán
Meherzia Labidi Maïza
Cuộc sống ban đầu và giáo dục
Meherzia Labidi sinh ngày 17 tháng 12 năm 1963 tại El Meziraâ tại thị trấn Hammamet thuộc tỉnh Nabeul ở Đông Bắc Tunisia. Bà tốt nghiệp một trường trung học hỗn hợp ở thị trấn Grombalia năm 1982 và sau đó chuyển về phía nam để học tại École Normale Supérieure ở thành phố Sousse.
Labidi-Maïza kết hôn năm 1986 và sang Pháp cùng chồng, là kỹ sư viễn thông, để học tại  tại Đại học Paris III: Sorbonne Nouvelle. Bà có bằng thạc sĩ kinh tế và dịch thuật và bằng sau đại học về nghiên cứu văn học và sân khấu Anh năm 1992. Bà giảng dạy dịch thuật tại  ở St.
Sự nghiệp
Vào năm 2004, Labidi-Maïza là đồng tác giả của Abraham, réveille-toi, ils sont devenus fous! (Áp-ra-ham, Wake Up. Họ đang phát điên) với Laurent Klein. Bà giảng bài về giáo dục trong các xã hội đa văn hóa, phụ nữ, tôn giáo và xã hội. Từ năm 2006, Bà là Chủ tịch Mạng lưới Đức tin Phụ nữ Toàn cầu.
Năm 2009, Labidi-Maïza là thành viên của Hội đồng các nhà lãnh đạo tôn giáo châu Âu. Bà đã được thông báo quốc tế khi Bà ủng hộ một vị trí ôn hòa hơn so với việc mặc niqab. Điều này là trong các cuộc tranh luận của Pháp nhằm hạn chế nó được mặc ở Pháp. Năm 2015, Bà là Chủ tịch danh dự của Tôn giáo vì Hòa bình, một tổ chức phi chính phủ có trụ sở tại New York được công nhận tại Liên Hợp Quốc.
Chính trị
Vào ngày 23 tháng 10 năm 2011, Labidi-Maïza đã được bầu vào Hội đồng lập hiến Tunisia với tư cách là đại diện của Phong trào Ennahda cho người Tunisia sống ở nước ngoài. Bà lưu ý rằng Bà được hưởng lợi từ một điều khoản yêu cầu mọi ứng cử viên khác phải là phụ nữ. Vào ngày 22 tháng 11, Bà trở thành Phó chủ tịch đầu tiên của hội đồng sau khi nhận được 142 trên tổng số 214 phiếu bầu. Năm 2012 Labidi-Maïza được mô tả là "người phụ nữ được bầu cao cấp nhất ở Trung Đông".
Bà tổ chức các cuộc tranh luận đã khai sinh ra hiến pháp mới của Tunisia. Bà tự hào đảm bảo rằng quyền của phụ nữ được đưa vào Điều 45 của hiến pháp. Bà được Huffington Post xác định là một trong tám phụ nữ "làm cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn" vào năm 2014. Hiến pháp Mùa xuân Ả Rập có những điều khoản mà những người ủng hộ Bà không thích nhưng Bà nói, "Nó giống như việc sinh nở: đau đớn, nhưng cuối cùng mọi người đều hạnh phúc khi đứa trẻ đến".
Labidi-Maïza là một người Pháp và một công dân Tunisia, con gái của một người cha có tám người con, họ nói với họ rằng họ phải tốt nghiệp trước khi họ có thể xem xét kết hôn. Quốc tịch kép của Bà là chủ đề gây tranh cãi cho các nhà phê bình của Bà. Bà đã kết hôn và là mẹ của hai Bà gái và một cậu bé.
Bà đã được bầu vào hội nghị của đại diện nhân dân trong cuộc bầu cử quốc hội Tunisia vào tháng 10 năm 2014, lần này là ở quận Nabeul cấp hai ở phía đông bắc Tunisia. Năm 2015, Bà vẫn là thành viên của Chính phủ Tunisia và lãnh đạo Ủy ban Phụ nữ, Gia đình, Trẻ em và Người cao tuổi của họ.
Tham khảo
Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1963 Thể loại:Số liên kết bản mẫu Interlanguage link
Senecio elmeri
Senecio elmeri là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Piper miêu tả khoa học đầu tiên năm 1899.
Tham khảo
E Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1899
Pityrogramma humbertii
Pityrogramma humbertii là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được C. Chr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1932.
Quararibea parvifolia
Quararibea parvifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Standl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1929.
Liên kết ngoài
Thể loại:Quararibea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1929