cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sông Adda
Thị trấn dọc sông Adda bao gồm Bormio, Sondrio, Bellagio và Lecco (cả trên hồ Como), và Lodi. Nguồn gốc thực sự của Adda là trong một số hồ nhỏ gần đầu của thung lũng Fragile, nhưng khối lượng của nó được tăng lên do nguồn nước từ một số suối nhỏ, gần thị trấn Bormio, tại dãy núi Alps Raetian. Từ đó ban đầu nó chảy về phía tây nam, sau đó do phía tây, qua khu vực Valtellina phì nhiêu, đi qua Tirano, nơi các thác Poschiavino ở trên bờ phải, và Sondrio, nơi đường giao nhau với các Mallero, cũng ở bên phải. Nó đổ vào hồ Como, tại cuối phía bắc của sông, và là nguồn nước chủ yếu tạo nên hình dáng của hồ. Từ nhánh phía đông nam của Lecco, nó đi qua vùng đồng bằng Lombardy, nơi nó gia nhập từ bên trái của Brembo, Serio, và cuối cùng, sau một đoạn dài 240 km, sông Adda hợp lưu vào sông Po, 13 km (8 mi) ở trên Cremona.
Tham khảo
Thể loại:Lưu vực sông Po Thể loại:Sông của Ý Thể loại:Sông tỉnh Bergamo Thể loại:Sông tỉnh Como Thể loại:Sông tỉnh Cremona Thể loại:Sông tỉnh Lecco Thể loại:Sông tỉnh Lodi Thể loại:Sông tỉnh Milano Thể loại:Sông tỉnh Sondrio Thể loại:Phụ lưu sông Po Thể loại:Sông Anpơ
Cẩm Nam (định hướng)
Cẩm Nam có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:
Bộ Khiếm (欠)
Bộ Khiếm, bộ thứ 76 có nghĩa là "thiếu", "khuyết" là 1 trong 34 bộ có 4 nét trong số 214 bộ thủ Khang Hy. Trong Từ điển Khang Hy có 235 chữ (trong số hơn 40.000) được tìm thấy chứa bộ này.
Liên kết ngoài
76
Paracardiophorus eucalypti
Tham khảo
Thể loại:Paracardiophorus
Nodozana prepielloides
Nodozana prepielloides là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nodozana
Entebbe
Entebbe là một thành phố ở vùng Trung, Uganda. Nó nằm trên một bán đảo thuộc hồ Victoria, cách thủ đô Kampala khoảng 36 km (22 mi) về phía tây nam. Entebbe từng là trụ sở của Chính phủ Bảo hộ Uganda trước khi nước này giành độc lập vào năm 1962. Thành phố có Sân bay quốc tế Entebbe, sân bay quân sự và thương mại lớn nhất của Uganda. Theo cuộc điều tra dân số năm 2014, nơi này có dân số là 69.958 người.
Khí hậu
Entebbe có khí hậu rừng mưa nhiệt đới (phân loại khí hậu Köppen Af). Lượng mưa trung bình hàng năm là hơn 1600 mm.
Tham khảo
Thể loại:Entebbe Thể loại:Khu dân cư ở vùng Trung, Uganda Thể loại:Khu dân cư trên hồ Victoria Thể loại:Thành phố thuộc Thung lũng tách giãn Lớn Thể loại:Quận Wakiso
Arsène Lupin
Arsène Lupin là một nhân vật hư cấu xuất hiện trong loạt truyện thám tử, tiểu thuyết trinh thám của nhà văn Pháp Maurice Leblanc, cũng như một số phần tiếp theo và rất nhiều phim truyền hình, phim điện ảnh như Night Hood, Arsène Lupin, các vở kịch và truyện tranh phỏng theo.
Lịch sử
Cùng thời với Arthur Conan Doyle, Maurice Leblanc (1864-1941) đã sáng tạo ra nhân vật Arsène Lupin, một nhân vật có tầm phổ biến rộng khắp và lâu dài ở các nước nói tiếng Pháp, giống như Sherlock Holmes ở các nước nói tiếng Anh.
Serie Arsène Lupin gồm hai mươi tập truyện được viết bởi chính Leblanc cộng thêm năm phần tiếp đã được ủy quyền cho nhóm viết của Boileau-Narcejac thực hiện, cũng như nhiều tác phẩm khác phỏng theo. Nhân vật Lupin được giới thiệu lần đầu trên tạp chí Je Sais Tout qua một loạt truyện ngắn, bắt đầu từ số thứ 6, ngày 15 tháng 7 năm 1905. Ban đầu nhân vật mang tên Arsène Lopin, nhưng vấp phải sự phản đối từ một chính trị gia trùng tên, kết quả là "Lopin" đã bị đổi thành " Lupin "
Arsène Lupin là một siêu đạo chích có tài hóa trang, một tên trộm quý tộc chuyên trộm đồ của nhà giàu trong khi núp bóng quý ông lịch thiệp. Nhân vật Lupin giống với Marius Jacob nên có khi được cho là dựa trên hình mẫu này.Xuất hiện trong 12 tập truyện ngắn đã cho thấy đây là một nhân vật có thể sánh ngang cùng với các nhân vật khác như Sherlock Holmes của Conan Doyle,Hercule Poirot của Agatha Christie. Hình tượng Lupin đã được Mangaka Aoyama Gosho lấy làm hình mẫu cho nhân vật Kaito Kid trong bộ manga nổi tiếng Thám tử lừng danh Conan.
Tham khảo
Thể loại:Nhân vật văn học Thể loại:Người Pháp giả tưởng
Fresno de Río Tirón
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Burgos
Phymatosmylus caprorum
Phymatosmylus caprorum là một loài côn trùng trong họ Osmylidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Adams miêu tả năm 1969.
Tham khảo
Thể loại:Phymatosmylus
Eusterinx argutula
Eusterinx argutula là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eusterinx
Chiến tranh không theo quy ước
Chiến tranh không theo quy ước (unconventional warfare - UW) là sự hỗ trợ của phong trào nổi dậy hoặc kháng chiến nước ngoài chống lại chính phủ của họ hoặc một thế lực chiếm đóng. Trong khi chiến tranh thông thường được sử dụng để làm giảm khả năng quân sự của đối phương trực tiếp thông qua các cuộc tấn công và diễn tập, thì chiến tranh không thông thường là một nỗ lực nhằm đạt được chiến thắng một cách gián tiếp thông qua một lực lượng ủy nhiệm. UW trái ngược với chiến tranh thông thường ở chỗ các lực lượng thường bí mật hoặc không được xác định rõ và nó chủ yếu dựa vào lật đổ và chiến tranh du kích.
Mục tiêu
Như với tất cả các hình thức chiến tranh, mục tiêu chung của chiến tranh không theo quy ước là tạo niềm tin rằng hòa bình và an ninh là không thể thực hiện được nếu không có sự thỏa hiệp hoặc nhượng bộ. Hai định nghĩa ban đầu được tuyên bố: "Mục đích của các nỗ lực Chiến tranh Không thông thường của Hoa Kỳ là khai thác các lỗ hổng chính trị, quân sự, kinh tế và tâm lý của một cường quốc thù địch bằng cách phát triển và duy trì các lực lượng kháng chiến để hoàn thành các mục tiêu chiến lược của Hoa Kỳ." hoặc theo John F.Kennedy: "Có một kiểu chiến tranh khác — cường độ mới, nguồn gốc cổ xưa — chiến tranh của du kích, quân lật đổ, quân nổi dậy, sát thủ; chiến tranh phục kích thay vì chiến đấu, xâm nhập thay vì xâm lược, tìm kiếm chiến thắng bằng cách làm xói mòn và kiệt sức đối phương thay vì giao tranh với anh ta. Nó săn mồi về tình trạng bất ổn. "
Chiến tranh không theo quy luật có thể được sử dụng để thúc đẩy một trong ba kết quả chiến lược: Lật đổ chính phủ hiện tại hoặc chiếm giữ quyền lực, gián đoạn hoạt động của quyền lực đó hoặc cưỡng bức quyền lực đó.
Tham khảo
Thể loại:Kiểu chiến tranh
Phaseolodes nudiflorum
Phaseolodes nudiflorum là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Welw. ex Baker) Kuntze miêu tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phaseolodes Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891
Osteosema discata
Osteosema discata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Cyphostemma auriculatum
Cyphostemma auriculatum là một loài thực vật hai lá mầm trong họ Nho. Loài này được (Roxb.) P.Singh & B.V.Shetty miêu tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cyphostemma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1986
Lan hài Cao Bằng
Lan hài Cao Bằng hay còn gọi là (lan) hài Bắc Thái là một loài hoa lan đặc hữu của Việt Nam, thuộc chi Lan hài, phân họ Lan hài.
Miêu tả
Lá hẹp, dài 15 – 20 cm, rộng 2 - 2,5 cm, mặt trên lục đậm, mặt dưới trăng trắng lục nhạt, đỉnh có 2 thùy nhọn không bằng nhau, gốc có các sọc đỏ tía, một gân giữa lõm trên, lồi dưới.
Hoa mọc ở giữa thân, mang 1 hoa, cao 8 – 10 cm, đầy lông nâu đen. Lá hoa màu lục, đầy lông nâu đen nhất là ở đáy dài 2,5 cm rông 1,4 cm, gấp đôi, bọc đáy bầu noãn. Bầu noãn và cọng dài 4 cm, đầy lông nâu đen. Hoa to cỡ 8 – 10 cm đường kính. Lá đài sau rất đặc sắc hình tim ngược dựng đứng và cong ra trước ở phần trên, một gân giữa lõm ở mặt trong, mặt lưng lồi, chỗ lõm mặt trong có màu tía, phần lồi ở mặt lưng có màu lục nâu đậm ở đáy, nhạt dần thành màu lục tươi ở đỉnh, 2 mép bên lật vòng ra sau rồi trải rộng ra 2 bên cao hơn đỉnh của gân giữa và tạo thành mũi nhọn ở đấy, màu trắng với đầy lông ở mặt lưng, mặt trong không lông có sọc tía ở gốc. Hai lá đài bên dính nhau thành một phiến xoan nhọn, dài 3,2 cm rộng 1,5 cm, màu lục lục vàng nhạt, đầy lông ở mặt lưng với 2 gân lồi; 2 cánh bên hơi chúi xuống, màu rượu chát với các gân dọc tía đậm, mép uốn gợn sóng có lông rìa tía đậm, đáy có chùm lông tía đen.
Môi dài 5,5 cm, túi dài 2,5 cm rộng 2,5 cm, màu vàng vàng nâu nhạt với, gân màu rượu chát, không lông ở mặt ngoài. Mặt trong túi về phía trụ có một băng lông tía đen chạy dài xuống đáy túi, càng xuống đáy túi băng lông càng trải rộng ra và đến đáy thì trải đều khắp; nhụy lép hình xoan, dài 1,6 cm, rộng 1,2 cm, phía trước có 3 răng, phía sau màu vàng cam, nhạt dần về phía trước.
Phân bổ
Loài lan hài này được phát hiện ở vùng Cao Bằng và được công bố với tên Paphiopedilum caobangense trên tạp chí "Hoa cảnh" tháng 1/1999.
Orthoptila abruptella
Orthoptila abruptella là một loài bướm đêm thuộc họ Gelechiidae. Nó được tìm thấy ở Úc.
Tham khảo
Thể loại:Orthoptila Thể loại:Bướm Úc
Euophrys baliola
Euophrys baliola là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Euophrys. Euophrys baliola được Eugène Simon miêu tả năm 1871.
Tham khảo
Thể loại:Euophrys
10382 Hadamard
10382 Hadamard (1996 RJ3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 9 năm 1996 bởi P. G. Comba ở Prescott.
Toanodes rotundipennis
Toanodes rotundipennis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
10382 Hadamard
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1996
Toanodes rotundipennis
Liên kết ngoài
Thể loại:Toanodes
Acacia baronii
Acacia baronii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Villiers & Du Puy miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
B
Albuca myogaloides
Albuca myogaloides là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Welw. ex Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1878.
Liên kết ngoài
M Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1878
Họ Ếch đuôi
Họ Ếch đuôi (danh pháp khoa học: Ascaphidae) là một họ động vật lưỡng cư trong bộ Anura. Họ này nếu được công nhận thì có 2 loài. Tuy nhiên, nó có thể gộp cùng các loài thuộc chi Leiopelma để lập ra họ Leiopelmatidae nghĩa rộng (sensu lato).
Phân bố
Miền tây nam Canada và duyên hải tây bắc Hoa Kỳ tới miền bắc California; tây Montana và bắc Idaho tới đông bắc Oregon và tây nam Washington, Hoa Kỳ.
Phân loại học
Họ Ascaphidae khi được công nhận chỉ bao gồm 1 chi như sau:
Ủng hộ chia tách hai họ
Savage (1973) công nhận Ascaphidae cho riêng chi Ascaphus, chỉ để lại Leiopelma trong họ Leiopelmatidae.
Green và Cannatella (1993) hay Ford và Cannatella (1993) đã thảo luận các lý do cho việc tách nhóm này khỏi Leiopelma.
Bossuyt và Roelants (2009), mở rộng trên cơ sở phân tích phát sinh chủng loài ếch nhái năm 2007 của họ đã gợi ý rằng trên cơ sở thời gian rẽ nhánh thì Leiopelmatidae và Ascaphidae nên được coi là các họ tách biệt, có lẽ đã rẽ nhánh ra khỏi nhau trong kỷ Trias (251-200 Ma).
Pyron và Wiens (2011) trong nghiên cứu của họ về các trình tự Genbank, xác nhận vị trí của Ascaphus như là đơn vị phân loại chị em của Leiopelma và đi theo đề xuất của Roelants và Bossuyt (2009), coi 2 chi này như là đại diện cho 2 họ ngang hàng.
Blackburn và Wake (2011) xem xét tóm tắt lịch sử phân loại của đơn vị phân loại này và coi 2 chi còn sinh tồn này như là hợp thành 2 họ đơn chi khác biệt, mặc dầu sự dự phòng này là không cần thiết cho tính hiệu quả phân loại.
Ủng hộ hợp nhất thành 1 họ
Frost và ctv (2006) đã thảo luận tại sao Leiopelma và Ascaphus nên gộp lại và nhận thấy rằng đơn vị phân loại gộp chung này về mặt phát sinh chủng loài nằm ở vị trí như là đơn vị phân loại chị-em với tất cả các nhóm ếch nhái khác, cũng giống như các kết quả của Roelants và ctv. (2007)
Blackburn và ctv. (2010), trên cơ sở phân tích phân tử gợi ý rằng Ascaphus và Leiopelma tạo thành một nhóm đơn ngành với tổ tiên chung gần nhất xuất hiện trong kỷ Creta (145-65 Ma).
Irisarri và ctv. (2010) tìm thấy rằng Leiopelmatidae (sensu lato) là đơn ngành trên cơ sở phân tích DNA của họ.
Tham khảo
Thể loại:Họ động vật lưỡng cư
Batrachylidae
Batrachylidae là một họ động vật lưỡng cư trong bộ Anura. Họ này có 15 loài.
Phân loại học
Họ Batrachylidae gồm các chi sau:
Tham khảo
Thể loại:Họ động vật lưỡng cư Thể loại:Phân loại cóc
Tolidopalpus nitidicoma
Tolidopalpus nitidicoma là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Lea miêu tả khoa học năm 1929. Loài này werd oorsponkelijk beschreven als Mordellistena nitidicoma. Door Lu is Loài này in 2009 opnieuw beschreven en ingedeeld in het geslacht Tolidopalpus.
Voorkomen
Loài này có ở Úc và Nieuw-Zeeland.
Tham khảo
Thể loại:Tolidopalpus
Impatiens ruiliensis
Liên kết ngoài
Thể loại:Impatiens Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1995
Acroporium ramuligerum
Liên kết ngoài
Thể loại:Acroporium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1935
Xã Center, Quận Ness, Kansas
Xã Center (Center Township) là một xã thuộc quận Ness, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.468 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Kansas Thể loại:Quận Ness, Kansas
Mordellistena noctivaga
Mordellistena noctivaga là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Franciscolo miêu tả khoa học năm 1962.
Tham khảo
N
Tu Cuerpo
"Tu Cuerpo" là một ca khúc của nam ca sĩ nhạc rap người Mỹ gốc Cuba Pitbull với sự góp giọng của nam ca sĩ-nhạc sĩ Jencarlos. Ca khúc được chọn làm đĩa đơn thứ tư cho Armando, album phòng thu thứ năm của Pitbull, và được phát hành vào ngày 15 tháng 2 năm 2011. Đây là một ca khúc nhạc hip hop và latin pop.
Bối cảnh
Sau khi phát hành "Bon, Bon", "Tu Cuerpo" được chọn làm đĩa đơn thứ tư cho Armando, album phòng thu thứ năm của Pitbull, và được phát hành vào ngày 15 tháng 2 năm 2011. Tuy nhiên, đĩa đơn này lại được phát hành sau khi "Hey Baby (Drop It to the Floor)", đĩa đơn đầu tiên trong album phòng thu thứ sáu của anh, Planet Pit, được phát hành.
Tham gia thực hiện
Danh sách thực hiện được lấy từ ghi chú trong album Armando.
Tham khảo
Thể loại:Bài hát của Pitbull Thể loại:Đĩa đơn năm 2011 Thể loại:Bài hát tiếng Tây Ban Nha Thể loại:Đĩa đơn năm 2010 Thể loại:Bài hát năm 2010
Euophrys banksi
Euophrys banksi là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Euophrys. Euophrys banksi được Carl Friedrich Roewer miêu tả năm 1951.
Tham khảo
Thể loại:Euophrys
Sesto San Giovanni
Sesto San Giovanni là một đô thị ở tỉnh Milano, vùng Lombardia, Ý|Italia. Đô thị này có diện tích 11,7 km2, dân số là 81.279 người. Đây là một bộ phận của vùng đô thị Milano.
Paracardiophorus flavipennis
Paracardiophorus flavipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1878.
Nodozana pyrophora
Nodozana pyrophora là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Sesto San Giovanni
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị Thành phố đô thị Milano Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Nodozana pyrophora
Liên kết ngoài
Thể loại:Nodozana
Quasispermophorella ingwa
Quasispermophorella ingwa là một loài côn trùng trong họ Berothidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được U. Aspöck & H. Aspöck miêu tả năm 1986.
Tham khảo
Thể loại:Quasispermophorella
Osteosema pastor
Osteosema pastor là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eucyclodes
Palicourea jahnii
Palicourea jahnii là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Standl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.
Eusterinx armata
Liên kết ngoài
Thể loại:Eusterinx
Moussoulens
Moussoulens là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie.
Palicourea jahnii
Liên kết ngoài
Thể loại:Palicourea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1930
Moussoulens
Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Moussoulenois.
Thông tin nhân khẩu
Graphique de l'évolution de la population 1794-1999
Liên kết ngoài
Moussoulens
Cao su butađien
Cao su butađien hay cao su butadiene là tên gọi chung dùng để chỉ các loại cao su tổng hợp có thành phần chính là buta-1,3-đien. Cao su butađien có thể là:
Oraesia coelonota
Oraesia coelonota là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Oraesia
Young Sheldon
Young Sheldon (cách điệu hóa là young Sheldon) là một bộ phim hài truyền hình Mỹ trên kênh CBS được tạo ra bởi Chuck Lorre và Steven Molaro. Series phim này là một spin-off tiền truyện của The Big Bang Theory và theo sau nhân vật Sheldon Cooper vào lúc chín tuổi, sống cùng gia đình của mình tại Đông Texas và đang đi học. Iain Armitage đóng vai Sheldon lúc còn nhỏ, cùng với Zoe Perry, Lance Barber, Montana Jordan, Raegan Revord, và Annie Potts. Jim Parsons, diễn viên đóng vai Sheldon Cooper trưởng thành trong The Big Bang Theory, là người dẫn phim và đóng vai trò là giám đốc sản xuất của bộ phim.
Việc phát triển của series tiền truyện này bắt đầu vào tháng 11 năm 2016, từ một ý tưởng ban đầu mà Parsons truyền lại cho các nhà sản xuất của The Big Bang Theory.Tháng 3 sau đó, Armitage và Perry được phân vai, và series được yêu cầu bởi CBS. Series ra mắt lần đầu dưới dạng một bản xem trước đặc biệt vào ngày 25 tháng 9 năm 2017, và hai ngày sau, CBS chọn series cho một mùa đầy đủ gồm 22 tập. Vào ngày 2 tháng 11 năm 2017, các tập phim mới bắt đầu lên sóng hàng tuần. Vào tháng 1 năm 2018, CBS yêu cầu mùa thứ hai, bắt đầu phát sóng vào ngày 24 tháng 9 năm 2018.
Tiền đề
Lấy bối cảnh năm 1989, bộ phim theo chân Sheldon Cooper 9 tuổi khi cậu nhập học trung học phổ thông tại thị trấn giả tưởng mang tên Medford, Texas, và cố gắng hòa nhập vào thế giới xung quanh cậu trong khi gia đình và bạn bè cậu cố gắng đối phó với trí thông minh độc nhất vô nhị và những thách thức về mặt xã hội của cậu.
Grindelia macvaughii
Grindelia macvaughii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được G.L.Nesom mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Liên kết ngoài
Thể loại:Grindelia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1990
Mordellistena nomurai
Mordellistena nomurai là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Tokeji miêu tả khoa học năm 1953.
Tham khảo
N
Impatiens rutenbergii
Impatiens rutenbergii là một loài thực vật có hoa trong họ Bóng nước. Loài này được O. Hoffm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1882.
Acroporium rhaphidostegioides
Liên kết ngoài
Thể loại:Acroporium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1934
10385 Amaterasu
10385 Amaterasu (1996 TL12) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 10 năm 1996 bởi Yoshisada Shimizu và Takeshi Urata ở Đài thiên văn Nachi-Katsuura.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu Thể loại:Được phát hiện bởi Takeshi Urata Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1996
Bài toán đàn gia súc Archimedes
Bài toán đàn gia súc Archimedes (tiếng Anh: Archimedes' cattle problem) là một bài toán giải phương trình Diophantine. Bài toán yêu cầu tính số bò trong đàn gia súc của Thần Mặt Trời. Bài toán được Gothold Ephraim Lessing phát hiện ra trong một văn bản Hy Lạp cổ, dưới dạng một bài thơ 44 dòng. Văn bản đó được tìm thấy ở trong thư viện Herzog August ở Wolfenbüttel, Đức năm 1773.
Việc giải bài toán dẫn đến giải một phương trình Pell có vô số nghiệm. Chính vì thế, người ta chỉ quan tâm đến nghiệm nguyên dương nhỏ nhất (các nghiệm còn lại đều biểu diễn bằng công thức tổng quát qua nghiệm nhỏ nhất này). Nhưng ngay cả nghiệm nhỏ nhất này cũng quá lớn (tới 206545 chữ số). Vì lý do đó mà trong nhiều năm, bài toán không có lời giải cuối cùng. Đến năm 1880, A. Amthor đã tìm ra lời giải tổng quát, với đáp số chính xác đến lũy thừa. Kết quả chính xác không thể tính ra chỉ bằng bút chì và giấy, vì số lượng chữ số quá lớn. Tuy vậy, ngày nay, các phần mềm máy tính cho phép viết kết quả chính xác này ra.
Lịch sử
Vào năm 1769, Gotthold Ephraim Lessing được bổ nhiệm làm thủ thư tại thư viện Herzog August ở Wolfenbüttel, nơi lưu trữ nhiều văn bản tiếng Hy Lạp và Latin. Vài năm sau, Lessing cho xuất bản một số bản dịch kèm theo lời bình. Trong số đó có một bài thơ Hy Lạp dài 44 dòng, thách đố người đọc tìm ra số gia súc trong đàn gia súc của Thần Mặt Trời. Phần đầu bài thơ nói rằng, Ác-si-mét đã gửi nó cho Eratosthenes để các nhà toán học ở Alexandria nghiên cứu. Vấn đề liệu Ác-si-mét có phải là tác giả của bài thơ hay không còn đang được tranh luận, mặc dù người ta không tìm thấy chút manh mối nào của bài thơ này trong bài viết của các nhà toán học Hy Lạp khác.
Frías
Frías là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 314 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Burgos
Bài toán đàn gia súc Archimedes
Lịch sử
Những tính toán của Amthor được tiếp tục bởi nhóm Câu lạc bộ Toán học Hillsboro (Hillsboro, Illinois, Hoa Kỳ) từ năm 1889 đến 1893. Ba thành viên của câu lạc bộ gồm Edmund Fish, Geo. H. Richards, và A. H. Bell đã tính 31 chữ số đầu tiên và 12 chữ số cuối cùng của đáp số nhỏ nhất của bài toán:
7760271406486818269530232833209... 719455081800
Trong kết quả này, hai chữ số in đậm bị tính sai, kết quả đúng phải là 13. Kết quả được công bố trên bài báo
A. H. Bell "The "Cattle Problem." ByArchimedies[sic] 251 TCN" American Mathematical Monthly Volume 2 (1895) pages 140-141
Euophrys bifoveolata
Euophrys bifoveolata là một loài nhện trong họ Salticidae.
Bài toán đàn gia súc Archimedes
Bài toán
Sau đây là bản dịch tiếng Việt từ bản dịch tiếng Anh (qua tiếng Đức) của bài toán, được Nesselmann xuất bản vào năm 1842 và Krumbiegel vào năm 1880:
Euophrys bifoveolata
Loài này thuộc chi Euophrys. Euophrys bifoveolata được Albert Tullgren miêu tả năm 1905.
Tham khảo
Thể loại:Euophrys
Bài toán đàn gia súc Archimedes
Bài toán
Bản dịch thơ
Này bạn, hãy nhìn
Đàn gia súc của Thần Mặt Trời
Nếu biết:
Có thể biết bao nhiêu
Bò đực,
Bò cái??
Trả lời đi, người bạn của tôi
Ồ! bạn nói không,
Ôi đứa trẻ trong trò chơi với những con số.
Nếu biết thêm:
Số bò cả thảy,
Và bạn thành người chiến thắng.
Vỗ ngực tự hào,
Những con số
Giờ đây khuất đầu chịu thua.
Bản dịch dưới dạng văn xuôi
Lời giải
Sử dụng phương pháp đại số, giải hệ phương trình tuyến tính. Ký hiệu số bò đực màu trắng, đen, đốm và vàng là W, B, D và Y. Số bò cái màu trắng, đen, đốm và vàng là w,b,d và y.
Hệ phương trình này có 8 ẩn và 7 phương trình. Do đó hệ vô số nghiệm.
Có thể giải theo cách phổ thông. Ta biểu diễn các nghiệm theo công thức tổng quát:
Như số lượng bò gấp 50 389 082 lần k.
4 số đầu tiên đều chia hết cho 4657. Con số này ta sẽ gặp nhiều về sau.
Lời giải tổng quát được A. Amthor tìm ra vào năm 1880. Lời diễn giải sau đây là của H. W. Lenstra, dựa trên phương trình Pell.
Nhân các nghiệm tổng quát vừa tìm được với:
trong đó
và j là số nguyên dương bất kì. w có thể biểu diễn tương đương
với {u, v} là nghiệm cơ bản của phương trình Pell
Muốn số lượng gia súc là nhỏ nhất thì chọn j nhỏ nhất, j = 1.
Đáp số: số lượng gia súc của Thần Mặt Trời xấp xỉ (kết quả này được A. Amthor công bố đầu tiên).
Ngày nay, các máy tính có thể dễ dàng tính ra kết quả chính xác đến từng chữ số của bài toán này. Điều đó được thực hiện lần đầu tiên ở đại học Waterloo, vào năm 1965 bởi H. C. Williams, R. A. German, và C. R. Zarnke. Họ dùng kết hợp máy tính IBM 7040 và IBM 1620.
Phương trình Pell
Với dữ kiện thứ hai của bài toán.
Tổng số bò đực đen và bò đực trắng là số chính phương:
suy ra k = (3)(11)(29)(4657)q2, với q là số nguyên.
Albuca namaquensis
Albuca namaquensis là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1897.
Bài toán đàn gia súc Archimedes
Phương trình Pell
Tổng số bò đực đốm và bò đực vàng là số tam giác:
Albuca namaquensis
Liên kết ngoài
N Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1897
Quinemurus cinereus
Quinemurus cinereus là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Kimmins miêu tả năm 1943.
Bài toán đàn gia súc Archimedes
Phương trình Pell
suy ra:
Quinemurus cinereus
Tham khảo
Thể loại:Quinemurus
Bài toán đàn gia súc Archimedes
Phương trình Pell
Suy ra 1+92059576k là số chính phương, dẫn đến phương trình Pell sau (thay k = (3)(11)(29)(4657)q2)
Tham khảo
Thể loại:Phương trình Diophantine Thể loại:Số nguyên lớn
Stachytarpheta dawsonii
Stachytarpheta dawsonii là một loài thực vật có hoa trong họ Cỏ roi ngựa. Loài này được Moldenke miêu tả khoa học đầu tiên năm 1956.
Thời kỳ hoàng kim Hà Lan
Thời kỳ hoàng kim Hà Lan là một thời kỳ phát triển rực rỡ trong lịch sử Hà Lan. Thời kỳ này trải dài trong thế kỷ 17. Hà Lan trong thời kỳ này nằm trong nhóm các quốc gia hàng đầu về khoa học, mậu dịch, quân sự, nghệ thuật. Nửa đầu thời kỳ này chứng kiến cuộc chiến tranh 80 năm cho đến 1648. Thời kỳ hoàng kim Hà Lan tiếp tục diễn ra trong hòa bình đến cuối thế kỷ 17 trong giai đoạn Cộng hòa Hà Lan.
Stachytarpheta dawsonii
Liên kết ngoài
Thể loại:Stachytarpheta Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1956
Thời kỳ hoàng kim Hà Lan
Sự di cư của công nhân lành nghề sang Hà Lan
Theo các điều khoản đầu hàng Antwerpen năm 1585 dân Tin Lành (nếu không muốn chuyển đạo) đã được đưa ra hai năm để giải quyết công việc của mình trước khi rời khỏi thành phố và lãnh thổ Habsburg. Các sắp xếp tương tự đã được thực hiện ở những nơi khác. Những người Tin Lành đặc biệt là đại diện điển hình trong số các thợ thủ công lành nghề và thương nhân giàu có của thành phố cảng Bruges, Ghent và Antwerpen. Nhiều người hơn đã chuyển đến miền Bắc trong giai đoạn 1585-1630 hơn là số người Công giáo di chuyển theo một hướng khác, mặc dù cũng đã có nhiều người trong số này. Trong số những người chuyển đến phía bắc, nhiều người trong số những người di dân định cư ở Amsterdam, chuyển đổi một cảng nhỏ là vào năm 1585 trở thành một trong những cảng quan trọng nhất và các trung tâm thương mại trên thế giới theo 1630. Cuộc di cư này có thể được mô tả là 'tạo ra một Antwerpen mới '. Những đợt nhập cư hàng loạt từ Flanders và Brabant là một động lực quan trọng đằng sau kỷ nguyên hoàng kim Hà Lan. Ngoài di cư hàng loạt của người dân địa phương từ Hà Lan miền Nam, cũng có những các làn sóng nhập cư quan trọng của người tị nạn không bản địa trước đây mình đã chạy trốn khỏi các cuộc đàn áp tôn giáo, đặc biệt là người Do Thái Sephardi từ Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha, và sau đó, người Huguenot từ Pháp. Các Giáo Phụ Pilgrim cũng dành thời gian ở đó trước khi đi đến Tân thế giới.
Đạo đức Calvinist
Ronald Findlay và Kevin H. O’Rourke đóng góp một phần uy thế của Hà Lan cho Đạo đức Calvinis, thúc đẩy tiết kiệm và giáo dục. Điều này góp phần vào tạo nên "lãi suất thấp nhất và tỷ lệ biết chữ cao nhất tại châu Âu. Sư phong phú về vốn giúp việc duy trì sự giàu có ấn tượng, thể hiện không chỉ ở quân đội lớn mạnh mà còn ở dự trữ dồi dào các loại hàng hóa được dùng để bình ổn giá và tận dụng các cơ hội sinh lời."
Osteosema praeampla
Osteosema praeampla là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eucyclodes
Biến đổi tuyến tính
Trong toán học, một phép biến đổi tuyến tính (còn được gọi là toán tử tuyến tính hoặc là ánh xạ tuyến tính) là một ánh xạ giữa hai mô đun (cụ thể, hai không gian vectơ) mà bảo toàn được các thao tác cộng và nhân vô hướng vectơ. Nói một cách khác, nó bảo toàn tổ hợp tuyến tính. Nếu ánh xạ tuyến tính là một song ánh thì nó được gọi là đẳng cấu tuyến tính.
Paracardiophorus flavobasalis
Paracardiophorus flavobasalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1902.
Biến đổi tuyến tính
Một trường hợp quan trọng là khi V = W, khi đó ánh xạ tuyến tính được gọi là một tự đồng cấu (tuyến tính) trong V. Đôi khi thuật ngữ toán tử tuyến tính chỉ ánh xạ trong trường hợp này, nhưng nó có thể mang ý nghĩa khác tùy theo các quy ước: ví dụ, thuật ngữ này có thể được dùng để nhấn mạnh rằng V và W là các không gian vectơ thực (không nhất thiết là V = W), hay để nhấn mạnh rằng V là một không gian hàm (đây là một quy ước thông thường trong giải tích hàm). Đôi khi thuật ngữ hàm tuyến tính cũng mang nghĩa là ánh xạ tuyến tính, nhưng không phải trong hình học giải tích.
Một biến đổi tuyến tính từ V vào W luôn ánh xạ gốc tọa độ của V tới gốc tọa độ của W. Hơn nữa, nó luôn là ánh xạ từ một không gian con (tuyến tính) vào một không gian con (có thể với số chiều khác nhau); ví dụ, ánh xạ từ một mặt phẳng qua gốc tọa độ trong V vào một mặt phẳng qua gốc tọa độ trong W, hoặc tới một đường thẳng đi qua gốc tọa độ trong W, hoặc chỉ tới điểm gốc tọa độ của W. Ánh xạ tuyến tính có thể được biểu diễn bởi các ma trận, các ví dụ đơn giản là các ma trận của các phép biến đổi tuyến tính quay và phản xạ.
Trong ngôn ngữ của đại số trừu tượng, một phép biến đổi tuyến tính là một đồng cấu giữa các mô đun. Trong ngôn ngữ của lý thuyết phạm trù, nó là một cấu xạ trong phạm trù các mô đun trên một vành đã cho.
Định nghĩa và các hệ quả đầu tiên
Một cách chính thức, nếu V và W là các không gian vectơ trên cùng một trường K, chúng ta nói rằng ánh xạ là một (phép) biến đổi tuyến tính nếu cho bất kỳ hai vectơ  và bất kỳ vô hướng c \in K, chúng ta có Điều này có ý nghĩa tương đương với khẳng định \mathbf{f} "bảo toàn tổ hợp tuyến tính", có nghĩa là không quan trọng là ánh xạ được áp dụng trước (vế phải ở các đẳng thức trên) hay sau (vế trái) khi thực hiện các phép toán cộng và nhân vô hướng.
Cho bất kỳ các vectơ và các vô hướng  bởi tính kết hợp của phép cộng chúng ta có
Ký hiệu các phần tử không của các không gian vectơ V và W tương ứng là và, ta suy ra
Cho c = 0 và trong phương trình của tính thuần nhất bậc 1:
Thông thường, V và W có thể xem như là các không gian vectơ trên các trường khác nhau, và khi đó điều quan trọng là xác định trường nào được dùng cho định nghĩa "tuyến tính". Nếu V và W là các không gian trên trường K như xác định ở trên, chúng ta nói về K-ánh xạ tuyến tính. Ví dụ, phép lấy liên hợp của một số phức là một \mathbb{R}-ánh xạ tuyến tính, nhưng nó không phải là \mathbb{C}-tuyến tính, trong đó các trường \mathbb{R} và \mathbb{C} tương ứng là các trường số thực và số phức.
Một ánh xạ tuyến tính với trường K được xem như là một không gian vectơ 1 chiều trên chính nó được gọi là một phiếm hàm tuyến tính.
Các mệnh đề trên đây có thể được tổng quát hóa đối với một mô đun trái bất kỳ {}_R M trên một vành R mà không cần sửa lại, và đối với một mô đun phải bất kỳ nhưng phải đổi thứ tự của phép nhân vô hướng.
Ma trận
Nếu V và W là các không gian vectơ hữu hạn chiều và một cơ sở được xác định cho mỗi không gian vectơ, thì mọi ánh xạ tuyến tính từ V vào W có thể được biểu diễn bởi một ma trận. Điều này hữu ích vì nó cho phép tính toán các ánh xạ một cách cụ thể. Các ma trận chính là các ví dụ của ánh xạ tuyến tính: Nếu A là ma trận thực m \times n, thì f(x) = Ax mô tả một ánh xạ tuyến tính (xem không gian Euclid).
Cho ' là một cơ sở của V. Vậy thì mỗi vectơ ' được xác định duy nhất bởi các hệ số (tọa độ) 'trong trường ''':
Nếu là một ánh xạ tuyến tính thì ta có
từ điều này suy ra rằng hàm f hoàn toàn được xác định bởi các vectơ . Ta có  là một cơ sở của W. Vậy thì ta có thể biểu diễn từng vectơ  dưới dạng
Vì vậy, biến đổi f hoàn toàn được xác định bởi các giá trị a_{ij}. Nếu ta đặt các giá trị này vào một ma trận M với kích thước m \times n, thì ta có thể sử dụng để tính toán một cách thuận tiện vectơ đầu ra của f cho một vectơ bất kỳ trong V. Để xây dựng M, mỗi cột j của M là một vectơ
tương ứng với  được định nghĩa như trên. Để định nghĩa một cách rõ ràng hơn, đối với một cột j tương ứng với ánh xạ thì
trong đó M là ma trận của biến đổi f. Nói cách khác, ở mỗi cột ' có một vectơ tương ứng 'với tọa độ là các phần tử của cột j. Một ánh xạ tuyến tính có thể được biểu diễn bởi nhiều ma trận. Điều này là bởi các giá trị của các phần tử trong một ma trận phụ thuộc vào cơ sở được chọn.
Ví dụ của ma trận biến đổi tuyến tính
Trong không gian hai chiều R2 các ánh xạ tuyến tính được biểu diễn bởi các ma trận thực 2 × 2. Dưới đây là một số ví dụ:
Không gian các ánh xạ tuyến tính
Ánh xạ hợp của các ánh xạ tuyến tính cũng là ánh xạ tuyến tính: nếu các ánh xạ
f: V → W
và
g: W → Z
là tuyến tính, thì ánh xạ hợp cũng vậy. Từ đây suy ra rằng lớp các không gian vectơ trên một trường cho trước K, cùng với các K-ánh xạ tuyến tính là các cấu xạ, tạo thành một phạm trù.
Ánh xạ ngược của một ánh xạ tuyến tính nếu tồn tại cũng là tuyến tính.
Nếu và  là tuyến tính, thì hàm tổng của chúng f_1 + f_2 cũng tuyến tính, được định nghĩa là.
Nếu là tuyến tính và \alpha là một phần tử của trường bên dưới K, thì ánh xạ \alpha f, định nghĩa bởi  cũng là tuyến tính.
Vì thế tập hợp ' gồm các ánh xạ tuyến tính từ V vào W cũng là một không gian vectơ trên trường K, đôi khi ký hiệu là '. Hơn nữa, trong trường hợp V = W thì không gian này, ký hiệu , là một đại số kết hợp dưới phép hợp ánh xạ, vì hợp của hai ánh xạ tuyến tính cũng là một ánh xạ tuyến tính, và phép hợp ánh xạ có tính kết hợp. Trường hợp này được nói cụ thể hơn ở dưới.
Trong trường hợp hữu hạn chiều, nếu các cơ sở đã được chọn trước thì phép hợp các ánh xạ tuyến tính tương ứng với phép nhân ma trận, phép cộng các ánh xạ tuyến tính tương ứng với phép cộng ma trận, và phép nhân vô hướng các ánh xạ tuyến tính tương ứng với phép nhân ma trận với vô hướng.
Tự đồng cấu, tự đẳng cấu
Một biến đổi tuyến tính là một tự đồng cấu trên V; tập hợp các tự đồng cấu  cùng với phép cộng, phép hợp và phép nhân vô hướng được định nghĩa như trên tạo thành một đại số kết hợp có đơn vị trên trường K (và cụ thể hơn là một vành). Phần tử đơn vị phép nhân của đại số này là ánh xạ đồng nhất.
Một tự đồng cấu trên V mà đồng thời cũng là một đẳng cấu được gọi là một tự đẳng cấu trên V. Hợp của hai tự đẳng cấu cũng là một tự đẳng cấu, và tập hợp các tự đẳng cấu trên V tạo thành một nhóm gọi là nhóm các tự đẳng cấu trên V và được ký hiệu là ' hay '. Vì các tự đẳng cấu cũng chính là các tự đồng cấu có ánh xạ ngược dưới phép hợp ánh xạ nên ' là nhóm các đơn vị trên vành '.
Nếu V có số chiều hữu hạn n, thì  đẳng cấu với đại số kết hợp gồm các ma trận vuông n \times n với các phần tử trong K. Nhóm các tự đẳng cấu trên V đẳng cấu với nhóm tuyến tính tổng quát  gồm các ma trận khả nghịch n \times n với các phần tử trong K.
Hạt nhân, ảnh và định lý về hạng
Nếu biến đổi là tuyến tính, ta định nghĩa hạt nhân của f ký hiệu \ker(f), ảnh của f và hạng của f như sau:
\ker(f) là một không gian con của V và là không gian con của W.  Công thức sau đây được xem là định lý về số chiều:
Số cũng được gọi là hạng của f ký hiệu là , hoặc \rho(f);  còn số  được gọi là số vô hiệu (nullity) của f và ký hiệu là  hay \nu(f). Nếu V và W là hữu hạn chiều, và f được biểu diễn bởi ma trận A, thì hạng và số vô hiệu của f tương ứng bằng hạng và số vô hiệu của ma trận A.
Phân loại đại số của các biến đổi tuyến tính
Không có cách phân loại các biến đổi tuyến tính nào là triệt để. Sau đây là một số phân loại đặc biệt mà không xét bất kỳ cấu trúc bổ sung nào trên không gian vectơ.
Cho V và W là các không gian vectơ trên một trường F và cho là một ánh xạ tuyến tính.
Định nghĩa: T được gọi là biến đổi đơn ánh hay là một đơn cấu không gian vectơ nếu một trong số các điều kiện tương đương sau đây được thỏa mãn:
Định nghĩa: T được gọi là biến đổi toàn ánh hay một toàn cấu không gian vectơ nếu một trong các điều kiện tương đương sau đây được thỏa mãn:
Định nghĩa: T được gọi là một đẳng cấu nếu nó đồng thời là khả nghịch trái và là khả nghịch phải. Điều này là tương đương với T đồng thời là đơn ánh và là toàn ánh (tức là một song ánh) hay T đồng thời là một đơn cấu và là một toàn cấu.
Cho gọi là một tự đồng cấu, ta có:
Chuyển cơ sở
Cho một ánh xạ tuyến tính và là một tự đồng cấu có biểu diễn ma trận là A, đối với cùng một cơ sở B của không gian, A biến đổi tọa độ vectơ [u] thành [v] = A[u]. Khi chuyển từ một cơ sở khác sang B ta thực hiện biến đổi [v] = B[v'].
Thay vào biểu thức thứ nhất ta được
suy ra
Vì vậy, ma trận của biến đổi ấy trong cơ sở kia là A′ = B−1AB, trong đó B là ma trận của cơ sở đã cho. Hai ma trận A và A' được gọi là hai ma trận đồng dạng.
Ứng dụng
Một ứng dụng cụ thể của ánh xạ tuyến tính là cho các biến đổi hình học, ví dụ như trong đồ họa máy tính, khi các phép di chuyển tịnh tiến, quay và phóng tỉ lệ một đối tượng 2D hoặc 3D được thực hiện nhờ sử dụng một ma trận biến đổi. Các ánh xạ tuyến tính cũng được sử dụng như một cơ chế để mô tả sự thay đổi: như trong giải tích ứng với đạo hàm; hay trong thuyết tương đối, được dùng như một phương tiện để theo dõi các biến đổi cục bộ trong các hệ quy chiếu.
Một ứng dụng khác của các biến đổi tuyến tính là trong việc tối ưu hóa trình biên dịch đối với các đoạn mã lồng nhau, và trong việc song song hóa kỹ thuật biên dịch.
Senecio pudicus
Senecio pudicus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Greene miêu tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Tham khảo
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1900
Eusterinx australis
Eusterinx australis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eusterinx
Nodozana rhodosticta
Nodozana rhodosticta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nodozana
Alexander Louis Peal
Alexander Louis Peal là nhà lâm nghiệp và nhà bảo vệ môi trường người Liberia. Ông làm việc với Phillip Robinson, nhà nghiên cứu loài hà mã lùn, khảo sát khu vực được thiết lập làm Vườn quốc gia Sapo trong năm 1983, lập nên vườn quốc gia chính thức đầu tiên của Liberia.
Peal là chủ tịch và Tổng giám đốc của Hôi bảo tồn Thiên nhiên Liberia (Society for the Conservation of the Nature of Liberia), một hội phi lợi nhuận Ông cũng là thành viên của "Nhóm chuyên gia Linh trưởng" (Primate Specialist Group) của "Ủy ban các loài sống còn" (Species Survival Commission) thuộc Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế, nghiên cứu việc bảo tồn loài Tinh tinh (Pan troglodytes) ở Sapo.
Năm 2000, ông được thưởng Giải Môi trường Goldman cho các nỗ lực bảo vệ và duy trì đa dạng sinh học cùng di sản thiên nhiên của đất nước ông
Tham khảo
Thể loại:Nhà bảo vệ môi trường Liberia
10386 Romulus
10386 Romulus (1996 TS15) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 10 năm 1996 bởi V. S. Casulli ở Colleverde di Guidonia.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1996
Bọ chét chuột phương Đông
Bọ chét chuột phương Đông hay bọ chét chuột nhiệt đới hay (tên khoa học là Xenopsylla cheopis), là một loài côn trùng ký sinh trên các động vật gặm nhấm, chủ yếu là chuột, và đóng vai trò là vector của bệnh dịch hạch và sốt phát ban chuột. Sự lan truyền bệnh xảy ra khi bọ chét hút máu gặm nhấm, và sau đó hút máu người. Bọ chét chuột phương Đông được biết đến nhiều vì vai trò của nó trong reo rắc Cái chết Đen.
Cấu trúc cơ thể
Bọ chét chuột phương Đông không có hàm răng lược ở hàm và ở ngực. Đặc điểm này được dùng để phân biệt với các loài bọ chét mèo, bọ chét chó và những loài bọ chét khác.
Chiều dài cơ thể của bọ chét chỉ vào khoảng một phần mười chiều dài của một inch (khoảng 2,5 mm). Cơ thể của bọ chét được chia làm ba phần: đầu, ngực, và bụng và có cấu trúc thích nghi với khả năng nhảy xa. Phần đầu và ngực có các hàng lông cứng và phần bụng có tám đốt nhìn thấy được.
Miệng của bọ chét có hai chức năng: thứ nhất là tiêm nước bọt hoặc tiêu hóa một phần máu khi cắn, và thứ hai là hút máu từ cơ thể ký chủ. Đây chính là cơ chế cơ học lan truyền mầm bệnh từ bọ chét. Bọ chét ngửi mùi carbon dioxide bốc ra từ người và các động vật rồi sau đó di chuyển nhanh chóng đến ký chủ mới để hút máu bằng cách nhảy. Bọ chét không có cánh và do đó không thể bay, tuy nhiên nó có khả năng nhảy trong một khoảng cách xa nhờ vào các đôi chân mạnh mẽ. Các chân của bọ chét gồm 4 phần. Phần gần nhất đối với cơ thể gọi là coxa. Kế tiếp là femur, tibia và tarsus. Một con bọ chét có thể sử dụng các chân của nó để nhảy một khoảng cách gấp 200 lần chiều dài của cơ thể nó (khoảng 20 in/50 cm). Nó cũng có thể nhảy lên theo trục thẳng đứng một khoảng cách gấp 130 lần chiều cao cơ thể (khoảng 13 in/33 cm).
Chu trình phát triển
nhỏ|300px|Con đực và con cái Xenopsylla cheopis Vòng đời của một con bọ chét trải qua 4 giai đoạn. Giai đoạn thứ nhất là giai đoạn trứng. Trứng được bọ chét cái đẻ trong đất hay trong các hang ổ trên cơ thể ký chủ, nhưng sau đó thường sớm rơi xuống đất hay chỗ ở của ký chủ. Tùy theo nhiệt độ và độ ẩm của môi trường, trứng sẽ nở từ 1 đến 10 ngày sau đó cho ra ấu trùng có bề ngoài khá giống sâu dài 2 mm. Ấu trùng có đặc điểm là không có chân, cơ thể phủ đầy lông cứng, bộ phận miệng kiểu nhai. Trong giai đoạn này, ấu trùng không hút máu mà dinh dưỡng bằng cách ăn các tế bào da rơi rụng của ký chủ, phân bọ chét trưởng thành, và các sinh vật ký sinh khác sống trong đất. Khi con ấu trùng trưởng thành sẽ hóa kén phát triển thành nhộng và ẩn mình trong lớp đất xung quanh. Giai đoạn này kéo dài từ 1 tuần cho đến 6 tháng được gọi là biến thái. Khi nhộng lột xác thành bọ chét, nó bước vào giai đoạn cuối là giai đoạn trưởng thành. Trong giai đoạn này, bọ chét đi hút máu và giao phối với các con bọ chét khác. Một con bọ chét cái có thể chỉ giao phối một lần và đẻ 50 trứng một ngày trong quãng đời còn lại.
Các cuộc thí nghiệm đã chỉ ra nhiệt độ thích hợp để bọ chét phát triển tốt nhất là trong khí hậu khô với điều kiện nhiệt độ là trong khoảng 20–25 °C (68–77 °F). Bọ chét có thể sống đến một năm và tồn tại trong nhộng suốt 1 năm nếu điều kiện không thuận lợi.
Lịch sử
Bọ chét chuột là một trong những nguyên nhân chính gây ra đại dịch Cái chết Đen. Sinh vật này được thu thập tại Ai Cập lần đầu tiên bởi N. C. Rothschild cùng với Karl Jordan và được miêu tả vào năm 1903. Tên bọ chét là cheopis theo tên Kim tự tháp Cheops.
Tham khảo
Thể loại:Bọ chét C Thể loại:Động vật được mô tả năm 1903
Prolita sexpunctella
Prolita sexpunctella là một loài bướm đêm thuộc họ Gelechiidae. Nó được tìm thấy ở hầu hết châu Âu và Bắc Mỹ.
Sải cánh dài 13–17 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 6. Chúng bay ban ngày.
Ấu trùng ăn lá các loài Calluna (bao gồm Calluna vulgaris), Empetrum nigrum và Dryas octopetala. Chúng cuốn lá cây lại và qua mùa đông trong đó.
Acacia barrancana
Acacia barrancana là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Gentry miêu tả khoa học đầu tiên.
Đầu máy lớp 230
Đầu máy lớp 230 là một số dòng đầu máy hơi nước khổ mét được sử dụng trên Đường sắt Việt Nam. Số hiệu '230' là chỉ cách sắp xếp bánh xe 4-6-0 của chúng.
Tham khảo
Thể loại:Đầu máy hơi nước Việt Nam
Toanopsis engenes
Toanopsis engenes là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Toanopsis
Altyn Asyr FK
Football Club Altyn Asyr (Altyn Asyr futbol kluby) là một câu lạc bộ bóng đá Turkmenistan có trụ sở ở Ashgabat. Thành lập năm 2008, họ thi đấu ở giải bóng đá cao nhất Turkmenistan, Ýokary Liga. Đội bóng vẫn thi đấu từ đó đến nay, 3 lần vô địch Turkmenistan Higher League liên tiếp (2014, 2015 và 2016). Câu lạc bộ cũng vô địch Cúp bóng đá Turkmenistan các năm 2009, 2015 và 2016 và thường xuyên thi đấu ở các giải đấu châu Á gần đây. Đội bóng thi đấu trên Sân vận động Ashgabat.
Lịch sử
Đội bóng bắt đầu thi đấu ở giải vô địch và cúp Turkmenistan năm 2008. Từ những ngày đầu tiên tham gia, đội bóng có sự lãnh đạo của giám đốc Umarguly Nurmamedov. Từ năm 2008 đến giữa năm 2012, đội bóng được dẫn dắt bởi Ali Gurbani, từ giữa năm 2012 là Bayram Durdyýew. Từ giữa năm 2013, đứng đầu câu lạc bộ là Gurbanmurat Hojageldiev. Với 65 điểm, Altyn Asyr giành huy chương đồng ở Giải vô địch Turkmenistan 2013. Từ mùa giải 2014, đội bóng được dẫn dắt bởi Ýazguly Hojageldyýew, với sự giúp đỡ của các cầu thủ Turkmenistan nổi tiếng Goçguly Goçgulyýew và Gurbangeldi Durdyýew. Cuối mùa giải Ýokary Liga 2014, lần đầu tiên đội bóng vô địch giải Turkmenistan.
Sân vận động
Sân nhà chính cho các trận đấu Cúp AFC là Sân vận động Köpetdag, có sức chứa 26.000 người. Sân vận động này nằm ở Ashgabat. Sân nhà cho giải đấu quốc nội Ýokary Liga là Sân vận động Ashgabat (có sức chứa 20.000 người), nằm ở phía nam thành phố.
Quinemurus metamerus
Quinemurus metamerus là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Krivokhatsky miêu tả năm 1992.
Acroporium ridleyi
Acroporium ridleyi là một loài rêu trong họ Sematophyllaceae. Loài này được Dixon mô tả khoa học đầu tiên năm 1924.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acroporium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1924
Thác Thủy Tiên
Thác Thủy Tiên, còn gọi là Thác Ba Tầng, là một thác nước ở vùng đất xã Ea Puk huyện Krông Năng tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam.