cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Đức Quốc Xã
Kiểm duyệt
thumb|left|upright=0.9|Một buổi đốt sách vào ngày 10 tháng 5 năm 1933 ở Berlin, mục tiêu là sách của các tác giả Do Thái và tả khuynh Nhà nước quản lý báo chí tương tự như những phương tiện truyền thông khác. Phòng Báo chí đóng cửa hoặc mua lại những tờ báo và nhà xuất bản. Đến năm 1939 Bộ Tuyên truyền đã trực tiếp sở hữu hơn hai phần ba số báo và tạp chí. Alfred Rosenberg, tác giả cuốn Thần thoại Thế kỷ Hai Mươi tán dương sự ưu việt của người Bắc Âu, đảm nhiệm vai trò chủ biên tờ nhật báo Völkischer Beobachter (Quan sát viên Sắc tộc) của Đảng Quốc xã. Goebbels kiểm soát dịch vụ điện tín và một mực yêu cầu tất cả tờ báo ở Đức chỉ cho đăng nội dung có lợi cho chế độ. Bộ Tuyên truyền của Goebbels phát đi hàng chục chỉ thị mỗi tuần liên quan đến những gì nên hay không nên đăng tải. Những tờ báo nổi bật tuân thủ chỉ thị một cách chặt chẽ, nhất là với những nội dung không nên đăng. Lượng độc giả báo chí giảm mạnh một phần bởi chất lượng nội dung giảm sút và truyền thanh đang ngày một phổ biến. Càng về cuối cuộc chiến công tác tuyên truyền càng kém hiệu quả do người dân đã có thể tiếp cận thông tin từ những luồng không chính thống.
Kiến trúc và nghệ thuật
thumb|upright=0.8|[[Volkshalle (Hội trường Nhân dân) và một khải hoàn môn được dự tính xây dựng tại hai đầu một đại lộ rộng lớn.]] Hitler quan tâm đến kiến trúc và hợp tác chặt chẽ với hai kiến trúc sư Paul Troost và Albert Speer để xây nên những tòa nhà công cộng mang phong cách tân cổ điển dựa trên kiến trúc La Mã. Speer đã tạo ra những công trình hùng vĩ như khuôn viên đại hội Đảng Quốc xã ở Nuremberg và tòa nhà Phủ Thủ tướng mới ở Berlin. Trong kế hoạch tái cấu trúc Berlin của Hitler có bao gồm một mái vòm khổng lồ lấy ý tưởng Pantheon ở Roma và một khải hoàn môn cao hơn gấp đôi Arc de Triomphe ở Paris. Trên thực tế chưa có công trình nào được xây dựng.
Hitler tin rằng nghệ thuật trừu tượng, phong trào Dada, chủ nghĩa biểu hiện và nghệ thuật hiện đại là suy đồi và điều này trở thành nền tảng cho chính sách. Nhiều giám đốc bảo tàng nghệ thuật bị cách chức vào năm 1933 và thay thế bằng đảng viên quốc xã. Chính quyền dỡ bỏ khoảng 6.500 tác phẩm nghệ thuật hiện đại khỏi các bảo tàng và thay bằng những tác phẩm đã qua chọn lọc. Triển lãm trưng bày tác phẩm bị loại bỏ mang những tên kiểu như "Sự suy đồi trong Nghệ thuật" được tổ chức ở mười sáu thành phố khác nhau tính đến năm 1935. Goebbels cũng tổ chức Triển lãm Nghệ thuật Suy đồi ở Munich từ tháng 7 đến tháng 11 năm 1937 và xem ra rất thành công khi thu hút tới hơn hai triệu lượt khách.
Nhà soạn nhạc Richard Strauss được bổ nhiệm làm chủ tịch Reichsmusikkammer (Phòng Âm nhạc Đế chế) thành lập vào tháng 11 năm 1933. Tương tự những hình thức nghệ thuật khác, quốc xã loại ra những nhạc sĩ có dòng dõi không thể chấp nhận và nhìn chung không tán thành âm nhạc quá hiện đại hay vô điệu. Jazz được xem là dòng nhạc đặc biệt không phù hợp và những nhạc sĩ jazz nước ngoài đã rời bỏ đất nước hoặc bị trục xuất. Hitler thích nhạc của Richard Wagner, nhất là những bản nhạc dựa trên thần thoại Đức hay câu chuyện anh hùng. Ông tham dự Liên hoan Bayreuth hàng năm từ 1933 đến 1942. Hitler có mối quan tâm đến kiến trúc, ông làm việc gần gũi với hai kiến trúc sư Paul Troost và Albert Speer để tạo ra những tòa nhà công cộng mang phong cách tân cổ điển dựa theo kiến trúc La Mã. Speer đã dựng lên các công trình hoành tráng như Khuôn viên đại hội đảng Quốc xã tại Nuremberg và Phủ Thủ tướng Đế chế mới ở Berlin. Trong kế hoạch tái xây dựng Berlin của Hitler có bao gồm một tòa mái vòm khổng lồ dựa theo mái vòm ở Đền Pantheon tại Rome và một khải hoàn môn cao hơn gấp đôi Arc de Triomphe ở Paris. Cả hai công trình này đều chưa từng được xây dựng.
Điện ảnh
thumb|left|upright=0.8|Leni Riefenstahl (giữa) tại Thế vận hội Mùa hè 1936 Phim ảnh phổ biến ở Đức trong thập niên 1930 và 1940. Cho đến năm 1934, những quy định hạn chế xuất khẩu tiền tệ đã khiến các nhà làm phim Hoa Kỳ không thể thu hồi lợi nhuận về nước, vậy nên các hãng phim lớn đã đóng cửa chi nhánh của họ ở Đức. Ít có phim nào của Đức được xuất ra nước ngoài bởi không có nước nào chấp nhận nội dung bài Do Thái. Bộ Tuyên truyền mua lại hai hãng phim lớn nhất là UFA và Wien-Film. Đến năm 1939 đa số phim của Đức là do hai hãng này sản xuất. Sản phẩm không phải luôn luôn chứa đựng yếu tố tuyên truyền công khai nhưng nhìn chung có kèm ẩn ý chính trị. Chủ đề và nội dung theo đúng chỉ dẫn của đảng còn kịch bản thì luôn được kiểm duyệt trước.
Hai phim của Leni Riefenstahl là Triumph des Willens (1935) ghi lại Đại hội Nuremberg 1934 và Olympia (1938) mô tả Thế vận hội Mùa hè 1936 đã tiên phong ứng dụng kỹ thuật chỉnh sửa và cử động máy quay, ảnh hưởng đến những phim sau này. Công nghệ mới như ống kính tele và gắn camera trên đường ray được áp dụng. Cả hai phim vẫn gây tranh cãi vì hình ảnh xuất sắc của chúng không thể tách biệt với nội dung tuyên truyền lý tưởng quốc xã.
Di sản
thumb|Các bị cáo tại tòa án Nuremberg
Phe Đồng Minh chiến thắng đã tổ chức các phiên tòa xét xử tội ác chiến tranh, khởi đầu là Nuremberg diễn ra từ tháng 11 năm 1945 đến tháng 10 năm 1946 xét xử 23 thủ lĩnh Quốc xã hàng đầu. Họ bị cáo buộc bốn tội danh: âm mưu tiến hành tội ác, tội ác chống lại hòa bình, tội ác chiến tranh, và tội ác chống lại loài người, trong sự vi phạm luật pháp quốc tế chủ đạo về chiến tranh. Kết quả 12 bị cáo bị kết án tử hình, bảy người nhận án tù (từ 10 năm đến chung thân), ba trắng án, và hai không bị buộc tội. Phe Đồng Minh đã cấm đảng Quốc xã và các tổ chức liên quan. Việc trưng bày hay sử dụng những biểu tượng Quốc xã như cờ, chữ Vạn, hay kiểu chào, là bất hợp pháp tại Đức và Áo.
Ý thức hệ Quốc xã và những điều mà chế độ từng làm, hầu như tất cả mọi người đều cho rằng chúng là cực kỳ vô nhân đạo. Hitler, chủ nghĩa Quốc xã, và cuộc diệt chủng Holocaust trở thành những biểu tượng của quỷ dữ trong thế giới hiện đại. Thời gian trôi qua, đề tài Đức Quốc Xã vẫn tiếp tục thu hút mối quan tâm đối với truyền thông đại chúng và giới học thuật. Nhà sử học Richard J. Evans bình luận đó là thời đại "lôi cuốn gần như toàn bộ vì những quan điểm phân biệt chủng tộc và tàn sát của nó như một lời cảnh tỉnh đến toàn thể nhân loại."
Thời đại Quốc xã vẫn tiếp tục gửi thông điệp đến cho người dân Đức về việc họ nhìn nhận bản thân và đất nước của họ như thế nào. Hầu hết mọi gia đình đều chịu tổn thất trong chiến tranh và có một câu chuyện để kể. Trong nhiều năm, người Đức giữ im lặng về những trải nghiệm và cảm thấy tội lỗi, thậm chí cả khi họ không trực tiếp tham gia vào những tội ác. Sau khi đề tài về Đức Quốc Xã được giới thiệu trong chương trình giảng dạy từ thập niên 1970, mọi người bắt đầu nghiên cứu trải nghiệm của các thành viên trong gia đình họ. Việc nghiên cứu về thời đại Quốc xã và việc sẵn sàng xem xét phê phán những lỗi lầm của nó đã dẫn tới sự phát triển của một nền dân chủ mạnh ở Đức ngày nay, nhưng đâu đó bên cạnh vẫn là tư tưởng bài Do Thái và tân Quốc xã ngầm còn sót lại.
Liên kết ngoài
Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ khởi đầu năm 1933 Thể loại:Chấm dứt năm 1945 Thể loại:Quốc gia phát xít Thể loại:Lịch sử hiện đại Đức Thể loại:Chủ nghĩa Quốc xã Thể loại:Chủ nghĩa bài Do Thái . . Quốc xã Thể loại:Nhà nước toàn trị Thể loại:Phe Trục
Bỗng dưng muốn khóc
Bỗng dưng muốn khóc là một bộ phim truyền hình được thực hiện bởi BHD do Vũ Ngọc Đãng làm biên kịch, đạo diễn. Phim phát sóng vào lúc 20h00 thứ 2, 3, 4 hàng tuần bắt đầu từ ngày 25 tháng 8 năm 2008 và kết thúc vào ngày 12 tháng 11 năm 2008 trên kênh VTV1.
Nội dung
Bỗng dưng muốn khóc là câu chuyện về mối tình đặc biệt của cậu “công tử bột” Bảo Nam (Lương Mạnh Hải) và cô gái mồ côi bán sách cũ lề đường Trúc (Tăng Thanh Hà). Từ một công tử con nhà giàu, ăn chơi quậy phá bị cha mẹ đuổi ra đường, Bảo Nam đã đi tìm lại chính mình nhờ sự giúp đỡ của cô gái nghèo khó nhưng giàu nghị lực sống, đồng thời cũng nhận ra tình yêu đích thực của cuộc đời...
Diễn viên
Cùng một số diễn viên khác...
Sản xuất
Kịch bản của bộ phim được đạo diễn kiêm biên kịch Vũ Ngọc Đãng thực hiện trong vòng một năm rưỡi, với ba vai chính Bảo Nam, Trúc và Hiều được viết sẵn lần lượt cho Lương Mạnh Hải, Tăng Thanh Hà và Hiếu Hiền. Quá trình quay phim chính diễn ra trong suốt năm tháng, với bối cảnh ghi hình ở nhiều nơi khác nhau cùng sự hỗ trợ của hai đạo diễn hình ảnh là Nguyễn Tranh và Nguyễn Nam. Phần nhạc phim do ca sĩ Minh Thư đảm nhiệm chính. Diễn viên Tăng Thanh Hà đã phải mặc đến chín bộ áo dài khác nhau trong suốt 2/3 thời lượng phim, các trang phục của diễn viên cũng đều được mua ở Thái Lan và Singapore. Ban đầu, bộ phim dự định phát sóng trên HTV, nhưng do đã kín lịch phát sóng nên phim sau đó được lên sóng VTV.
Đón nhận
Là bộ phim hài đầu tiên của Vũ Ngọc Đãng và phim không thuộc dòng chính luận hiếm hoi trên kênh VTV1, tại thời điểm phát sóng, Bỗng dưng muốn khóc nhanh chóng tạo nên "cơn sốt" trong khán giả trẻ, được cho là vì nội dung hấp dẫn, hình ảnh đẹp, diễn viên trẻ trung, tiết tấu phim nhanh cùng nhiều tình huống hài hước. Ba diễn viên chính nhờ bộ phim đã trở nên nổi tiếng và được nhiều người biết đến. Tác phẩm còn được nhận định là làm "thay đổi cục diện" của phim truyền hình Việt Nam lúc bấy giờ. Bài hát cùng tên của phim sau khi ra mắt cũng trở thành một bản hit và được coi là "tuổi thơ" với nhiều người. Vì thu hút quá nhiều quảng cáo nên đơn vị phát sóng lần đầu tiên đã phải tăng giá quảng cáo cho khung giờ phát phim. Dù vậy, trong những tập về cuối, bộ phim bị đánh giá là "nhạt" và "dài dòng" vì câu chuyện dần đi vào bế tắc.
Vào năm 2015, Bỗng dưng muốn khóc đã được chọn làm phim trình chiếu tại Liên hoan phim Clap! lần đầu tiên tổ chức bởi Viện Pháp tại Hà Nội.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim truyền hình Việt Nam ra mắt năm 2008 Thể loại:Phim truyền hình Việt Nam phát sóng trên kênh VTV1 Thể loại:Phim lãng mạn Việt Nam Thể loại:Phim tâm lý Việt Nam Thể loại:Phim do Vũ Ngọc Đãng đạo diễn Thể loại:Chương trình truyền hình nhiều tập của BHD Thể loại:Phim truyền hình giành giải Cánh diều bạc
Đồng (đơn vị tiền tệ)
Đồng (Mã giao dịch quốc tế: VND, ký hiệu: ₫ hoặc đ) là đơn vị tiền tệ của Việt Nam, do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát hành.
Theo luật pháp hiện hành của Việt Nam, Đồng Việt Nam là phương tiện thanh toán pháp quy duy nhất tại Việt Nam, nghĩa là hàng hóa hay dịch vụ tại thị trường Việt Nam phải được niêm yết giá trị giao dịch bằng Đồng, người nhận tiền không được phép từ chối các tờ tiền đã được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định lưu hành bất kể mệnh giá (theo điều 23), và người trả tiền không được phép thanh toán ép buộc bằng các phương thức giao dịch khác (bao gồm các loại tiền tệ khác như Đô la Mỹ hay những vật thể không phải tiền). Một Đồng có giá trị bằng 10 hào, một hào chia nhỏ thành 10 xu. Hai đơn vị xu và hào vì lạm phát nên không còn được lưu hành nữa.
Tiền giấy được lưu hành hiện nay có các mệnh giá: 100₫, 200₫, 500₫, 1000₫, 2000₫, 5000₫, 10.000₫, 20.000₫, 50.000₫, 100.000₫, 200.000₫ và 500.000₫. Hiện nay, thói quen làm tròn và không tiết kiệm mệnh giá nhỏ của người Việt khiến tờ 100₫ và 200₫ hiếm khi xuất hiện để tiêu thụ, với tờ 500₫ và 1000₫ cũng đang phải đối mặt với tình trạng tương tự. Tiền kim loại (tiền xu) có các mệnh giá 200₫, 500₫, 1000₫, 2000₫ và 5000₫; do lạm phát nên không còn được đúc nữa, tuy nhiên vẫn có thể giao dịch hợp pháp bằng xu. Các tờ tiền giấy mệnh giá 10.000₫, 20.000₫, 50.000₫, 100.000₫ đã được thay thế bằng các đồng tiền polymer với mệnh giá tương ứng.
Tính đến tháng 5 năm 2021, Việt Nam Đồng là đơn vị tiền tệ đứng thứ ba trong những loại tiền tệ có giá trị thấp nhất trên thế giới (sau bolivar của Venezuela và rial của Iran thấp nhất thế giới), với một Đô la Mỹ tương đương với khoảng 24.000 đồng.
Từ nguyên
Tiền kim loại ở Việt Nam thời xưa thường làm bằng đồng, tiền đồng trong Hán văn được gọi là "đồng tiền" (chữ Hán: 銅錢). Từ thời Pháp thuộc đến nay "đồng" (銅) từ chỗ vốn là tên gọi của một thứ kim loại đã trở thành đơn vị tiền tệ chính thức ở Việt Nam, không phân biệt chất liệu làm nên tiền là gì.
Đơn vị tính toán của tiền Việt Nam thời phong kiến là "văn" (文), "mạch" (陌), "mân" (緡), "cưỡng" (繦, còn được viết là 鏹), "quán" (貫). Tiền kim loại khi dùng đơn độc được gọi là "văn". Chúng thường có lỗ ở giữa. Khi cần dùng nhiều văn người ta thường xỏ dây qua cái lỗ trên các văn tạo thành một xâu văn. Khi số lượng văn trên xâu văn đạt đến một số lượng nhất định nào đó tuỳ theo quy định của từng thời mà xâu văn ấy sẽ được gọi là "bách", "mân", "cưỡng", "quán".
Vì trên tiền có văn tự cho nên được gọi là "văn tiền" (文錢). Chữ "văn" 文 ở đây cũng như chữ "đồng" 銅 trong "đồng tiền" 銅錢 đã được tách ra dùng như một lượng từ để đo đếm tiền.
"Mạch" 陌 là dạng viết đại tả của chữ "bách" 百 có nghĩa là một trăm được mượn dùng để chỉ một trăm văn nhưng về sau không phải lúc nào bách cũng đúng bằng một trăm văn.
"Mân" 緡, "cưỡng" 繦/鏹, "quán" 貫 ban đầu là chỉ cái dây xâu tiền, được dẫn thân làm đơn vị đo đếm tiền.
Sulcopatuleius granulicollis
Sulcopatuleius granulicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cleridae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1941.
Đồng (đơn vị tiền tệ)
Từ nguyên
Các bản dịch tiếng Việt hiện nay của cổ tịch Hán văn Việt Nam thường chuyển các tên gọi "văn", "bách", "mân", "cưỡng", "quán" sang các đơn vị tiền tệ quen dùng ở Việt Nam thời hiện đại, "văn" bị gọi là "đồng", "bách" gọi là "tiền", "cưỡng", "mân", "quán" gọi là "quan" (biến âm của "quán" 貫), gây ngộ nhận cho người đọc về đơn vị tiền tệ của Việt Nam thời xưa.
Sulcopatuleius granulicollis
Tham khảo
Thể loại:Sulcopatuleius
Đồng (đơn vị tiền tệ)
Từ nguyên
Ngày nay, "đồng" cũng có thể được người Việt dùng để chỉ đến những đơn vị tiền tệ nước ngoài. Một số cộng đồng dùng tiếng Việt ở hải ngoại cũng có thể dùng "đồng" để chỉ đơn vị tiền tệ địa phương.
Thời thuộc Pháp
nhỏ|Tờ bạc 100 đồng Đông Dương Trong thời kỳ này, đơn vị tiền tệ của cả khu vực Đông Dương là piastre, được dịch ra tiếng Việt là "đồng" hay đôi khi là "bạc". Tiền tệ do chính quyền trong giai đoạn này lấy bạc làm bản vị nhưng những đồng tiền của các triều vua nhà Nguyễn vẫn được lưu hành chủ yếu ở các vùng nông thôn mặc dù bất hợp pháp. Tiền đúc lúc đầu có đồng bạc México nặng 27,073 g (độ tinh khiết 902 phần nghìn), sau đó là đồng bạc Đông Dương được đúc ở Pháp nặng 27 g (độ tinh khiết là 900 phần nghìn). Tiền giấy thời kỳ này được Ngân hàng Đông Dương phát hành và có thể đem đến ngân hàng đổi thành bạc. Một sắc lệnh ngày 16 tháng 5 năm 1900 cho phép Ngân hàng Đông Dương in tiền giấy gấp ba lần số bạc đảm bảo nhưng khi Đệ nhất Thế chiến xảy ra thì tỷ lệ này không còn giữ được nữa, tiền giấy phát hành gấp nhiều lần số bạc đảm bảo. Sau một số biện pháp cải cách tiền tệ, ngày 31 tháng 5 năm 1930, Tổng thống Pháp có sắc lệnh quy định đồng bạc Đông Pháp (Đông Dương) có giá trị là 655 miligam vàng (độ tinh khiết 900 phần nghìn), từ đó chấm dứt chế độ bản vị bạc mà chuyển sang bản vị vàng.
Thời kỳ sau Cách mạng tháng Tám
nhỏ|Tiền giấy 10 đồng Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1951 nhỏ|Tiền 50 đồng Việt Nam Cộng hòa năm 1975
Từ 1945 – 1954
Sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, ngày 31 tháng 1 năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký nghị định phát hành tiền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Và ngày 31 tháng 11 năm 1946, giấy bạc Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời. Một mặt in chữ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa bằng chữ quốc ngữ, chữ Hán và hình chủ tịch Hồ Chí Minh; một mặt in hình Nông - Công - Binh. Các loại giấy bạc đều có chữ số Ả rập, chữ Quốc ngữ, chữ Hán, Lào, Khmer chỉ mệnh giá, có ký tên Bộ trưởng Bộ Tài chính (Phạm Văn Đồng hoặc Lê Văn Hiến) và Giám đốc Ngân khố trung ương. Loại tiền này từng được gọi một cách dân dã là "tiền Cụ Hồ" vì trừ tờ 100₫ thì mặt trước của hầu hết các tờ tiền giấy đều in hình của Hồ Chí Minh và để phân biệt với các loại tiền khác lưu hành trước đó tại Việt Nam, vốn cũng được gọi là "đồng". Ngày 5 tháng 6 năm 1951, Hồ Chí Minh ký nghị định thành lập Ngân hàng Quốc gia Việt Nam và phát hành giấy bạc ngân hàng. Giấy bạc ngân hàng đổi lấy giấy bạc tài chính theo tỷ lệ 1 đồng ngân hàng đổi 10 đồng tài chính. Giấy bạc ngân hàng có các loại mệnh giá: 1 đồng, 10 đồng, 20 đồng, 50 đồng, 100 đồng, 200 đồng, 500 đồng, 1.000 đồng và 5.000 đồng. Một mặt in chữ "Việt Nam Dân chủ Cộng hòa" (chữ Hán và chữ quốc ngữ) và hình Hồ Chí Minh; một mặt in hình công - nông - binh, hình bộ đội ở chiến trường. Trên tờ giấy bạc có số hiệu, mệnh giá ghi bằng số Ả Rập, chữ quốc ngữ và chữ Hán.
Về sau, việc liên lạc giữa địa phương và trung ương có nhiều khó khăn, nên chính quyền trung ương cho phép Trung Bộ và Nam Bộ phát hành tiền riêng. Tiền này có mệnh giá 1 đồng, 5 đồng, 20 đồng, 50 đồng, 100 đồng. Hình ảnh trang trí cũng tương tự như giấy bạc ngân hàng chỉ khác là trên giấy bạc có chữ ký của Chủ tịch Ủy ban kháng chiến Nam Bộ (Phạm Văn Bạch), đại diện Bộ trưởng Tài chính và Giám đốc Ngân khố Nam Bộ. Một số tỉnh được phát hành tín phiếu, phiếu đổi chác, phiếu tiếp tế.... hoặc giấy bạc chỉ lưu hành trong tỉnh.
Thời kỳ đó, ở Nam Bộ nền kinh tế chia ra hai vùng, sử dụng hai loại tiền khác nhau, vùng thuộc kiểm soát của Pháp lưu hành tiền do Pháp phát hành. Mặt khác, mặc dù Chính phủ phát hành tiền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nhưng do phương tiện giao thông còn khó khăn nên loại tiền này không thể được vận chuyển thường xuyên đến Nam Bộ. Chính vì thế, sau Cách mạng tháng Tám, nhân dân Nam Bộ vẫn sử dụng các loại tiền giấy, tiền kim loại do Pháp phát ra.
Từ 1954 – 1975
Sau khi Pháp rời khỏi Việt Nam, miền Bắc và miền Nam có hai chế độ khác nhau, mỗi chế độ in tiền riêng, đều gọi là đồng.
Ở miền Nam, từ năm 1953 đã cho lưu hành tiền đồng riêng biệt.
Sau 1975
Khi mới thống nhất, tiền miền Nam đổi thành tiền giải phóng, với giá 500 đồng miền Nam cho mỗi đồng giải phóng từ Quảng Nam - Đà Nẵng trở vào, ở Thừa Thiên Huế trở ra, 1000 đồng tiền miền Nam đổi được 3 đồng giải phóng.
Vào năm 1978, sau khi thống nhất hai miền về mặt hành chính, lại có một cuộc đổi tiền nữa. Tỷ giá đổi tiền miền Bắc là 1 đồng thống nhất bằng 1 đồng cũ, trong khi tại miền Nam 1 đồng thống nhất bằng 8 hào tiền giải phóng.
Lần đổi tiền thứ ba diễn ra vào năm 1985, khi 10 đồng tiền cũ đổi thành 1 đồng tiền mới.
Chính sách tỷ giá hối đoái
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang thực hiện chính sách quản lý tỷ giá hối đoái theo hướng thả nổi có kiểm soát. Trong vòng vài ba năm trở lại đây (giai đoạn 2003 - 2005), đồng Việt Nam có tỷ giá khá ổn định so với đồng đô la Mỹ do chính sách của Ngân hàng Nhà nước chỉ cho đồng giảm giá khoảng 1% một năm. Sau khi đồng đô la Zimbabwe đổi giá vào đầu tháng 8 năm 2006, đơn vị đồng của Việt Nam trở thành đơn vị tiền thấp giá nhất trên thế giới trong một thời gian dài trước khi bị Rial Iran vượt qua. Hiện Việt Nam đồng là đồng tiền có giá trị thấp thứ 2 thế giới, sau Rial Iran.
Việt Nam đồng hiện vẫn là tiền tệ có khả năng tự do chuyển đổi thấp, chưa trở thành đồng tiền dùng trong thanh toán quốc tế. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang thực hiện cố gắng nâng cao khả năng tự do chuyển đổi của đồng Việt Nam bằng cách trước mắt nâng cao tỷ trọng thanh toán xuất khẩu bằng đồng, tiến tới sử dụng đồng Việt Nam trong thanh toán nhập khẩu song song với việc tự do hóa hoàn toàn giao dịch vãng lai.
Phá giá
Tháng 11 năm 2009, Chính phủ Việt Nam quyết định phá giá 5% đồng tiền Việt Nam, đồng thời tăng lãi suất lên 8%. Việc này được xem như là hành động làm căng thẳng thị trường tài chính châu Á, vì các nền kinh tế trong vùng đang tranh nhau tạo ưu thế với thị trường Âu Mỹ.
Ngày 17/08/2010, Ngân hàng Nhà nước nâng tỷ giá từ mức 18.544 đồng/USD lên mức 18.932 đồng/USD, tăng 388 đồng. Ngày 11/02/2011, Ngân hàng Nhà nước công bố quyết định tăng tỷ giá bình quân liên ngân hàng giữa USD với VND, từ 18.932 VND lên 20.693 VND (tăng 9,3%), cùng với đó là thu hẹp biên độ áp dụng cho tỷ giá của các ngân hàng thương mại từ ±3% xuống còn ±1%. Tuy nhiên đến ngày 19/02/2011 tỷ giá USD ở thị trường chợ đen là 22.300 đồng.
Việc đồng tiền mất giá ở Việt Nam đã thể hiện qua vài trường hợp cụ thể như một gia đình gửi ngân hàng tiết kiệm tháng 9 năm 1983 số tiền 90 đồng, giá trị một chỉ vàng. Đến tháng 3 năm 2015, rút ra thì được hơn 20.000, chỉ mua được một ổ bánh mỳ kẹp thịt.
Tiền kim loại
Cũng như các quốc gia khác, ý tưởng ban đầu của việc phát hành tiền kim loại (tiền xu) là để dùng vào việc thanh toán tại các máy bán hàng tự động. Tuy nhiên, thời điểm phát hành tiền xu, thị trường thanh toán tự động và hệ thống máy móc lại chưa phổ biến tại Việt Nam cho nên dân chúng vẫn dùng tiền xu song song với tiền giấy, đó là thói quen sai về mặt ứng dụng.
Tiền xu lại bất tiện hơn, nếu quy đổi thành cùng một mệnh giá tương đương, khối lượng tiền xu nặng hơn rất nhiều so với tiền giấy, gây khó khăn cho việc mang đựng, kiểm đếm. Kích cỡ bé, tròn nhưng nặng khiến cho tiền xu sẽ lăn rất xa nếu rơi và dễ vào chỗ hẹp như khe nhà, khe cống. Đã xảy ra những tai nạn về việc trẻ em nuốt tiền xu. Những bất tiện này cộng với việc máy bán hàng tự động hiện nay đã tương tác được với tiền giấy, khiến cho tiền xu không còn là cách thanh toán tự động duy nhất. Tiền xu không còn được sử dụng trong đời sống hằng ngày tại Việt Nam trên thực tế, dù rằng giá trị thanh toán của nó vẫn còn.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiền tệ châu Á Thể loại:Đơn vị tiền tệ Việt Nam Thể loại:Kinh tế Việt Nam Thể loại:Ký hiệu tiền tệ
Macchi C.202
Macchi C.202 Folgore (tiếng Ý "tia chớp") là một loại máy bay tiêm kích trong Chiến tranh Thế giới II, do hãng Macchi Aeronautica chế tạo, nó được trang bị cho Regia Aeronautica (RA – Không quân hoàng gia Ý). C.202 được thiết kế bởi Mario Castoldi, chứ cái "C" ở đây là chỉ tên định danh mẫu máy bay, do đó Folgore còn được gọi là C.202 hoặc MC.202. C.202 là một phát triển từ mẫu máy bay C.200 Saetta, lắp động cơ Daimler-Benz DB 601Aa do Ý chế tạo, động cơ được lắp trên khung thân máy bay được sửa đổi lại. C.202 được coi là máy bay tiêm kích thời chiến tốt nhất được sử dụng số lượng lớn trong biên chế của Regia Aeronautica, Folgore tham chiến ở tất cả các mặt trận mà Ý tham gia.
Tính năng kỹ chiến thuật (C.202CB Serie IV-VIII)
phải|300px
Liên kết ngoài
Thể loại:Máy bay quân sự Ý thập niên 1940 Thể loại:Máy bay trinh sát quân sự Ý 1940–1949 C.202 Thể loại:Máy bay chiến đấu Thể loại:Máy bay quân sự Thể loại:Máy bay tiêm kích Thể loại:Máy bay trinh sát Thể loại:Máy bay cánh dưới Thể loại:Máy bay một động cơ cánh quạt
Cameraria macrocarpae
Tham khảo
Thể loại:Cameraria
Mesudiye
Mesudiye là một huyện thuộc tỉnh Ordu, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 1100 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 12129 người, mật độ 11 người/km².
Xem thêm
Thể loại:Huyện thuộc tỉnh Ordu
Thenelles
Thenelles  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Aisne
Hibiscadelphus giffardianus
Hibiscadelphus giffardianus là một loài thực vật có hoa thuộc họ Malvaceae, là loài đặc hữu của Hawaii. Nó được tin là đã tuyệt chủng trong tự nhiên; bất kỳ loài còn lại đều bị đe dọa do mất môi trường sống. Loài được trồng trọt có mặt ở vườn quốc gia núi lửa Hawaii.
Liên kết ngoài
giffardianus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1911 Thể loại:Thực vật đặc hữu của Hawaii Thể loại:Thực vật đặc hữu Hawaii
Ehlenz
Ehlenz là một đô thị thuộc huyện Bitburg-Prüm, bang Rhineland-Palatinate, Đức.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm
Synellapotillus testaceimembris
Tham khảo
Thể loại:Synellapotillus
Thiên Nam dư hạ tập
Thiên Nam dư hạ tập là một bộ sách về pháp luật thời Lê sơ, do Đỗ Nhuận và Thân Nhân Trung biên soạn vào thời vua Lê Thánh Tông. Thiên Nam dư hạ tập có 100 quyển, chủ yếu chép về luật lệ, chế độ, điển lễ, cáo sắc, văn thư từ đầu thời Lê Thái Tổ đến năm Hồng Đức, được cho là phỏng theo Hội điển của nhà Đường và nhà Tống. Theo một số nguồn, Thiên Nam dư hạ tập có chép lại các trước tác của Hội Tao Đàn. Bộ sách được đánh giá là một bộ bách khoa thư dưới thời Lê Thánh Tông.
Tipula huron
Tipula huron là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.
Thiên Nam dư hạ tập
Năm Hồng Đức thứ 14 (1483), văn thần Thân Nhân Trung và Đỗ Nhuận được Lê Thánh Tông sai soạn Thiên Nam dư hạ tập. Thiên Nam dư hạ tập còn được tham gia biên soạn bởi Đào Cử, Đàm Văn Lễ và Quách Đình Bảo. Theo Lịch triều hiến chương loại chí, sau đời Lê trung hưng thì "cả bộ tản mát, mười phần còn một hai phần". Đến năm 1768, Trịnh Sâm tìm được hơn 20 quyển nhưng khi chiến tranh cũng cháy hết. Theo một số nguồn, ngày nay Thiên Nam dư hạ tập chỉ còn bốn năm quyển.
Tipula huron
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Thiên Nam dư hạ tập
Trong Lịch triều hiến chương loại chí, Phan Huy Chú có viết một mục về Thiên Nam dư hạ tập tại "Văn tịch chí" và xếp Thiên Nam dư hạ tập vào loại "hiến chương". Bộ sách được Phan Huy Chú cho là "sách điển chương của một thời đại làm khuôn phép đời đời". Thiên Nam dư hạ tập được một bài báo của tờ Nhân Dân đánh giá là "dấu ấn sâu đậm trong lịch sử dân tộc với những giá trị văn hóa vô cùng lớn". Tờ Kinh tế nông thôn cho rằng Thiên Nam dư hạ tập là một trong nhiều "giá trị văn hóa xã hội" dưới thời vua Lê Thánh Tông, cùng với các tác phẩm Hồng Đức thiên hạ bản đồ, Hồng Đức quốc âm thi tập, Hồng Đức hình luật… Thiên Nam dư hạ tập còn được đánh giá là một "công trình mang dấu ấn vương triều".
Đọc thêm
Thể loại:Sách năm 1483 Thể loại:Sách tiếng Việt Thể loại:Sách lịch sử Việt Nam Thể loại:Sách chính trị Thể loại:Nhà Lê sơ
ĐC
ĐC hay được có thể là từ viết tắt của:
Xem thêm
ĐC
Hỏa Lôi Phệ Hạp
nhỏ|Đồ hình quẻ Hỏa lôi phệ hạp Quẻ Hỏa Lôi Phệ Hạp, còn gọi là quẻ Phệ Hạp, đồ hình |::|:| (噬嗑 shi4 ke4), là quẻ thứ 21 trong Kinh Dịch.
Giải nghĩa: Khiết dã. Cấn hợp. Cẩu hợp, bấu víu, bấu quào, dày xéo, đay nghiến, phỏng vấn, hỏi han (học hỏi). Ủy mị bất chấn chi tượng: tượng yếu đuối không chạy được.
VH
VH có thể là từ viết tắt của:
VH
Thenailles
Thenailles  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Aisne
Tipula hylaea
Tipula hylaea là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Xuân Bình, Sông Cầu
Xuân Bình là một xã thuộc thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên, Việt Nam.
Địa lý
Xã Xuân Bình nằm ở phía bắc thị xã Sông Cầu, cách trung tâm thị xã 20 km theo Quốc lộ 1, có vị trí địa lý:
Trên địa bàn xã có hồ Xuân Bình phục vụ thủy lợi cho khu vực các xã phía bắc thị xã Sông Cầu.
Hành chính
Xã Xuân Bình được chia thành 5 thôn: Bình Thạnh, Bình Thạnh Nam, Diêm Trường, Thọ Lộc, Tuyết Diêm.
Lịch sử
Ngày 27 tháng 6 năm 1985, huyện Đồng Xuân được chia thành hai huyện Đồng Xuân và Sông Cầu, xã Xuân Bình thuộc huyện Sông Cầu.
Từ ngày 27 tháng 8 năm 2009, xã Xuân Bình thuộc thị xã Sông Cầu như hiện nay.
Hỏa Lôi Phệ Hạp
Thể loại:Quẻ Kinh Dịch
List of I Ching hexagrams 1-32
Megachile minima
Megachile minima là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Ashmead mô tả khoa học năm 1900.
Tham khảo
M Thể loại:Động vật được mô tả năm 1900
Trận Chaeronea (86 TCN)
Để tìm hiểu về một trận đánh trước đó, xem bài Trận Chaeronea (338 TCN)
Trận Chaeronea là chiến thắng của quân La Mã do quan Tổng tài Lucius Cornelius Sulla chỉ huy trước vua xứ Pontos là Mithrodates VI gần Chaeronea, ở vùng Boeotia, vào năm 86 trước Công nguyên trong cuộc Chiến tranh Mithridates lần thứ nhất. Trận đánh này được mô tả trong ba thư tịch cổ, mặc dù các ghi nhận ấy có chút điểm khác nhau. Trận đánh được miêu tả qua bộ Những cuộc chiến tranh Mithridates, các phần 42-43 của tác giả Appian, Stratagems của tác giả Frontinus, và cả Cuộc đời Sulla của tác giả Plutarchus, các chương 17-19.
Sau cuộc giao tranh đẫm máu, quân La Mã đã thắng lớn, quân Pontos bị tận diệt. Thảm họa Chaeronea được xem là đại bại đầu tiên của Mithridates VI trước quân lực La Mã. Chiến thắng này khiến cho người La Mã không còn coi Mithridates VI là một mối hiểm nguy nỗi.
Tương quan lực lượng
Appian cho chúng ta biết rằng Đại tướng Archelaus của quân Pontos có các binh sĩ người Thrace, Pontos, Scythia, Cappadocia, Bithynia, Galatia, và Phrygia, với quân số khoảng 12 vạn người. Mỗi dân tộc đều nằm dưới quyền một tướng lĩnh riêng, song Archelaus là vị Tổng tư lệnh của tất cả họ.
Quân lực của Sulla bao gồm vài Binh đoàn Lê dương La Mã, cũng như những người Hy Lạp đã đào ngũ về phe. Quân số của họ là khoảng 4 vạn người.
Địa hình
Địa hình bình nguyên Chaeronea đóng vai trò quan trọng cho trận chiến từ đầu chí cuối. Sulla kiên quyết không đánh một trận với Archelaus cho đến khi ông nhận thấy quân Pontos đóng cứ ở địa thế thuận lợi cho quân đội La Mã.
Chú thích
Thể loại:Năm 86 TCN Thể loại:Trận đánh liên quan tới Cộng hòa La Mã Thể loại:Trận đánh liên quan tới Pontos Thể loại:Chiến tranh Mithridates Thể loại:Achaea thuộc La Mã
Uma Thurman
Uma Karuna Thurman (IPA: ; sinh ngày 29 tháng 4 năm 1970 ) là một nữ diễn viên người Mỹ gốc Thụy Điển. Cô đóng vai chính nhiều bộ phim thuộc nhiều thể loại khác nhau, từ phim lãng mạn hài hước, phim chính kịch tới phim khoa học giả tưởng và phim hành động. Cô được biết nhiều qua các phim của đạo diễn Quentin Tarantino. Những phim nổi tiếng do cô đóng gồm có Dangerous Liaisons (1988), Pulp Fiction (1994), Gattaca (1997) và hai phim Kill Bill (2003–04). Với vai diễn trong Pulp Fiction, Uma Thurma đã được đề cử giải Oscar vai nữ phụ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1970 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Người Mỹ gốc Thụy Điển Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ Thể loại:Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21 Thể loại:Nữ diễn viên đến từ New York Thể loại:Người Mỹ gốc Đức Thể loại:Người Mỹ gốc Anh Thể loại:Người Mỹ gốc Ireland Thể loại:Người Mỹ gốc Scotland Thể loại:Nữ người mẫu Mỹ Thể loại:Người Mỹ gốc Đan Mạch Thể loại:Người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim truyền hình ngắn xuất sắc nhất
Hibiscadelphus hualalaiensis
Hibiscadelphus hualalaiensis là một loài thực vật có hoa thuộc họ Malvaceae, là loài đặc hữu củ Hawaii. Cây cuối cùng chết năm 1992, nên hầu như nó bị tuyệt chủng trong tự nhiên; các cây còn lại bị đe doạ bo mất môi trường sống.
Tham khảo
hualalaiensis Thể loại:Thực vật đặc hữu Hawaii
Viên đá bí ẩn
Viên đá bí ẩn là bộ phim truyền hình Hàn Quốc phát sóng năm 2019 có sự tham gia diễn xuất của Ahn Hyo-seop, Park Bo-young và Lee Sung-jae. Phim được phát sóng tại Hàn Quốc trên kênh tvN vào thứ hai và thứ ba hàng tuần lúc 21:30 (KST) và phát trực tuyến đến thị trường quốc tế thông qua nền tảng Netflix từ ngày 6 tháng 5 đến ngày 25 tháng 6 năm 2019.
Nội dung
Go Se-yeon, một công tố viên xinh đẹp luôn đứng đầu trong cơ quan. Cha Min, một người thừa kế đế chế mỹ phẩm tuy kém sắc nhưng giàu có. Cả hai đều được hồi sinh trong các cơ thể khác nhau bởi các sinh vật siêu nhiên bằng cách sử dụng "Abyss". "Abyss" là một thiên thể có sức mạnh hồi sinh bất cứ thứ gì đã chết; những cơ thể tái sinh sẽ mang hình dáng của linh hồn người đó. Go Se-yeon có vẻ ngoài 'dễ thương', trong khi Cha Min trở nên rất quyến rũ và trẻ trung; cả hai hầu như trái ngược với trước đây. Họ bắt đầu làm việc cùng nhau để tìm ra lý do cho sự hồi sinh của họ và ai đã gây ra cái chết của Go Se-yeon.
Sản xuất
Buổi đọc kịch bản đầu tiên được tổ chức vào tháng 2 năm 2019 tại Sangam-dong, Seoul, Hàn Quốc.
Hai diễn viên Seo In-guk và Jung So-min được xác nhận sẽ có một vai khách mời trong phim.
Tỷ suất khán giả
Trong bảng dưới, số màu xanh  chỉ tỷ suất người xem thấp nhất,  số màu đỏ chỉ tỷ suất người xem cao nhất.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim truyền hình TVN (Hàn Quốc) Thể loại:Phim truyền hình của Studio Dragon Thể loại:Chương trình truyền hình tiếng Triều Tiên Thể loại:Phim truyền hình Hàn Quốc ra mắt năm 2019
Eilscheid
Eilscheid là một đô thị thuộc huyện Bitburg-Prüm, bang Rhineland-Palatinate, Đức.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm
Phyllonorycter acutissimae
Phyllonorycter acutissimae là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Hokkaidō, Honshū, Kyūshū, Shikoku) và Hàn Quốc.
Tham khảo
Thể loại:Phyllonorycter
VV
VV hoặc vv có thể là:
Synellapus indigaceus
Synellapus indigaceus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cleridae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1903.
Tham khảo
Thể loại:Synellapus
Thị sen
Cậy hay thị sen, thị bị, mận chà là (danh pháp hai phần: Diospyros lotus) là một loài cây trồng rộng khắp thuộc chi Thị. Loài này có nguồn gốc ở vùng cận nhiệt đới Tây Nam Á và Đông Nam Âu. Được người Hy Lạp cổ đại biết đến như là "quả của Thượng đế", tức Dios pyros, từ đây mà có tên khoa học của chi này. Quả nhỏ có mùi vị giống như cả mận và chà là. Nó là loài cây trồng cổ xưa nhất, là một trong số các ứng viên cho "cây Lotus" (tạm gọi là cây sen/cây súng) trong Odyssey của Homer.
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật Azerbaijan Thể loại:Quả Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Megachile minor
Megachile minor là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1908.
Tham khảo
M Thể loại:Động vật được mô tả năm 1908
Tipula icarus
Tipula icarus là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
PT
PT hoặc pt có thể là:
Midyat
Midyat là một huyện thuộc tỉnh Mardin, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 1054 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 114040 người, mật độ 108 người/km².
QL
QL có thể là viết tắt của:
Midyat
Xem thêm
Thể loại:Huyện thuộc tỉnh Mardin
QL
Thể loại:Danh sách các từ kết hợp từ hai chữ cái
Systenoderes amoenus
Systenoderes amoenus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cleridae. Loài này được Spinola miêu tả khoa học năm 1844.
Tham khảo
Thể loại:Systenoderes
Terny-Sorny
Terny-Sorny  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.
MÁVAG Héja
Tính năng kỹ chiến thuật (Héja II)
The Complete Book of Fighters
Terny-Sorny
Tham khảo
Ternysorny
MÁVAG Héja
Tham khảo
Thể loại:Máy bay tiêm kích Hungary 1940–1949 Thể loại:Máy bay chiến đấu Thể loại:Máy bay quân sự Thể loại:Máy bay tiêm kích Thể loại:Máy bay cánh dưới Thể loại:Dự án máy bay hủy bỏ Thể loại:Dự án máy bay hủy bỏ của Hungary Thể loại:Máy bay một động cơ cánh quạt
Eisenach, Bitburg-Prüm
Eisenach là một đô thị thuộc huyện Bitburg-Prüm, bang Rhineland-Palatinate, Đức.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm
Trường Sa Lớn
phải|nhỏ|260px|Quang cảnh một phần đảo Trường Sa nhìn từ phía cầu tàu. Đảo Trường Sa, hay Đảo Trường Sa Lớn (tiếng Anh: Spratly Island/Storm Island; ), là một đảo san hô thuộc cụm Trường Sa của quần đảo Trường Sa. Đảo có diện tích tự nhiên lớn thứ 4 sau Bến Lạc, Thị Tứ và Ba Bình, nằm cách Cam Ranh khoảng 254 hải lý (470,4 km) và cách Vũng Tàu hơn 500 km theo đường biển.
Địa lý và môi trường
Tọa độ địa lí ghi trên bia chủ quyền đảo Trường Sa là. Đảo Trường Sa có dạng hình tam giác vuông với cạnh huyền nằm theo hướng đông bắc-tây nam. Theo tài liệu của Cục Chính trị thuộc Bộ Tư lệnh Hải quân (Việt Nam), đảo này dài 630 m, rộng tối đa 300 m và có diện tích 0,15 km², xếp thứ tư về diện tích trong quần đảo; một số tài liệu nước ngoài ghi là 0,13 km². Hiện nay (2020) đảo dài 1300 m, rộng tối đa 500 m. Theo Trung tâm chiến lược và Nghiên cứu Quốc tế (CSIS - Hoa Kỳ), thì Việt Nam đã bồi đắp thêm khoảng 15 hectare cho đảo Trường Sa lớn. Theo như hình ảnh vệ tinh LandsatLook thì diện tích đất nổi sau khi bồi đắp của đảo là vào khoảng 36,5 hectare (0,365 km²).<mapframe latitude="8.645124" longitude="111.920203" zoom="16" width="479" height="459" align="center" text="Bản đồ đảo Trường Sa Lớn" />Bề mặt đảo cao khoảng 3,4 đến 5 m so với mực nước biển khi thủy triều xuống thấp nhất. Vành san hô bao quanh đảo cũng nhô lên khỏi mặt nước khi nước triều xuống. Thủy triều ở khu vực này tuân theo chế độ nhật triều.
Khí hậu ở đảo mang nét đặc trưng của quần đảo Trường Sa với mùa hè mát và mùa đông ấm. Từ tháng 2 đến tháng 5 là mùa khô; từ tháng 5 đến tháng 1 năm sau là mùa mưa. Trong mùa khô, nhiệt độ cao được duy trì từ 4 giờ 30 phút đến 19 giờ nhưng sóng yên biển lặng. Vào mùa mưa, nhiệt độ trong ngày thấp hơn nhưng dông bão thường xuyên xảy ra.
Đảo Trường Sa có giếng nước lợ có thể dùng để tắm giặt và tưới cây. Thực vật nơi đây chủ yếu là các cây bàng vuông, muống biển, phi lao, phong ba, xương rồng và một số loài cỏ lau thân mềm, cỏ lá kim nhưng sinh trưởng và phát triển kém do khí hậu khắc nghiệt. Người trên đảo trồng thêm chuối, đu đủ, ớt và nhiều loại rau xanh, rau gia vị. Họ còn nuôi hàng trăm con chó và rất nhiều gia cầm như gà, vịt, ngan và ngỗng.
Lịch sử
Thời Pháp thuộc, ngoài tên gọi Spratly, đảo còn có tên île de (la) Tempête (tạm dịch: đảo Bão Tố), khởi nguồn từ tên gọi Horsburgh's Storm Island trong tiếng Anh, vốn do nhà Thủy văn học người Scotland James Horsburgh đặt ra. Riêng danh xưng Spratly có từ năm 1843, do thuyền trưởng Richard Spratly đặt, viết đầy đủ là Spratly's Sandy Island. Nhật Bản khảo sát đảo Trường Sa vào năm 1918, có thời gọi tên đảo này là Nishitorishima (西鳥島).
Tháng 4 năm 1930, Pháp gửi tàu thông báo la Malicieuse ra quần đảo Trường Sa và thượng cờ Pháp trên một gò đất cao thuộc đảo Trường Sa. Thời điểm đó, Pháp có thấy ngư dân Trung Quốc trên đảo này nhưng Pháp không tìm cách trục xuất họ. Cuối tháng 7 năm 1933, Bộ Ngoại giao Pháp ra thông báo về hành động chiếm các đảo thuộc Trường Sa và liệt kê một danh sách kèm theo, trong đó ghi rằng họ chiếm đảo Trường Sa vào ngày 13 tháng 4 năm 1930.
Đầu thập niên 1960, Quân lực Việt Nam Cộng hòa có vài lần viếng thăm đảo Trường Sa. Trong năm 1963, ba tàu gồm HQ-404 Hương Giang, HQ-01 Chi Lăng và HQ-09 Kì Hòa đã ghé thăm và xây dựng lại các bia đánh dấu một cách có hệ thống trên một số đảo thuộc quần đảo Trường Sa, và bia trên đảo Trường Sa được dựng ngày 19 tháng 5 năm 1963.
Sau sự kiện hải chiến Hoàng Sa, Hải quân Việt Nam Cộng hòa cho quân đồn trú trên đảo từ tháng 2 năm 1974.
Ngày 29 tháng 4 năm 1975, Hải quân Nhân dân Việt Nam giải phóng và đồn trú trên đảo này từ đó đến nay.
Hành chính
Đối với Việt Nam, đảo Trường Sa đóng vai trò đảo chính trong số các thực thể địa lý thuộc quần đảo Trường Sa do nước này kiểm soát. Năm 2007, Chính phủ Việt Nam thành lập thị trấn Trường Sa thuộc huyện Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa trên cơ sở đảo Trường Sa và các đảo, đá, bãi phụ cận thuộc cụm Trường Sa và cụm An Bang (cụm Thám Hiểm) như đảo An Bang, đá/bãi Thuyền Chài,... Trên đảo này có trụ sở Ủy ban Nhân dân huyện Trường Sa.
Dân cư
phải|nhỏ|260px|Trẻ em nô đùa trên đảo Trường Sa. Trên đảo Trường Sa có bảy hộ gia đình từ huyện Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa ra sinh sống từ năm 2008. Mỗi gia đình sống tại một căn hộ gồm hai phòng; bếp và nhà tắm tách riêng; phía sau có mảnh vườn trồng rau. Hiện thời, sau khi hoàn tất chương trình tiểu học thì học sinh trên đảo sẽ được chuyển vào đất liền để tiếp tục chương trình trung học cơ sở. .
Cơ sở hạ tầng
Trạm Khí tượng Hải văn Trường Sa là một bộ phận của đài Khí tượng Thủy văn Nam Trung Bộ. Được xây dựng từ năm 1977, đây là một trong hai mươi sáu trạm phát báo quốc tế với số hiệu 48920 do Tổ chức Khí tượng Thế giới cấp. Bảy nhân viên của trạm đo đạc và xử lý các thông số tám lần rồi báo về đất liền theo tần suất ba giờ/lần (bình thường) hoặc ba mươi phút/lần (thời tiết bất thường), liên tục từ 1 giờ đến 22 giờ mỗi ngày.
Trung tâm Y tế thị trấn Trường Sa là một cơ sở y tế cấp một toạ lạc trên đảo với các trang thiết bị như thiết bị khám cơ bản, siêu âm, điện tâm đồ, máy thở,... Một trường tiểu học cao hai tầng - có diện tích trên 200 m², gồm hai phòng học, hai phòng công vụ, một phòng vui chơi và một thư viện - đã khánh thành vào tháng 4 năm 2013. Ngoài ra, đảo còn có hải đăng, trung tâm cứu hộ-cứu nạn, chùa, chòi đá (cao 5,5 m, ở mũi phía nam đảo), nhà văn hoá,...
Liên kết ngoài
Thể loại:Quần đảo Trường Sa Thể loại:Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Hibiscadelphus wilderianus
Hibiscadelphus wilderianus là một loài thực vật có hoa thuộc họ Malvaceae. Loài này chỉ có ở Hoa Kỳ.
Tham khảo
wilderianus Thể loại:Thực vật tuyệt chủng Hawaii Thể loại:Thực vật đặc hữu Hawaii
Hibiscadelphus woodii
Hibiscadelphus woodii là một loài thực vật có hoa thuộc họ Malvaceae, là loài đặc hữu của Kauai, Hawaii. Nó là một cây nhỏ, với chiều cao 2,5 - 5 m.
Tham khảo
woodii Thể loại:Thực vật đặc hữu Hawaii Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1995
Paul Newman
Paul Leonard Newman (26 tháng 1 năm 1925 - 26 tháng 9 năm 2008) thường được biết đến với tên Paul Newman là một diễn viên, đạo diễn của điện ảnh Hoa Kỳ, ông đồng thời cũng là nhà kinh doanh và hoạt động từ thiện. Paul Newman là một trong những diễn viên nổi tiếng nhất của Hollywood thập niên 1960 và 1970, ông đã từng giành 1 giải Oscar, 2 giải Quả cầu vàng, 1 giải của Liên hoan phim Cannes, 1 giải Emmy và nhiều giải thưởng khác. Trên lĩnh vực kinh doanh, Newman từng là chủ sở hữu một đội đua xe mô tô đã giành nhiều giải vô địch thuộc hệ thống Indy Car. Ông đồng thời cũng là nhà sáng lập công ty thực phẩm Newman's Own với mục đích dành toàn bộ lợi nhuận cho các hoạt động từ thiện. Ông qua đời ngày 26 tháng 9 năm 2008 tại Connecticut, Hoa Kỳ sau một thời gian dài chữa trị bệnh ung thư phổi.
Tiểu sử
Newman sinh năm 1925 tại Shaker Heights, Ohio, Hoa Kỳ trong gia đình của ông Arthur S. Newman, một nhà kinh doanh người Do Thái và bà Theresa, một phụ nữ gốc Ptičie, Slovakia. Từ khi còn nhỏ Newman đã tỏ ra yêu thích nghệ thuật điện ảnh, ông từng tham gia các vở kịch tại Trường trung học Shaker Heights cũng như Đại học Ohio.
Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Newman tham gia Hải quân Hoa Kỳ với vị trí pháo thủ kiêm phát thanh viên. Sau chiến tranh, ông tiếp tục học đại học và tốt nghiệp Kenyon College năm 1949 trước khi tham gia các khóa học diễn xuất tại Đại học Yale cũng như hội The Actors Studio.
Sự nghiệp
Paul Newman bắt đầu sự nghiệp diễn xuất bằng các vai diễn trên sâu khấu kịch Broadway. Vai diễn điện ảnh đầu tiên của ông là trong phim The Silver Chalice (1954). Hai năm sau ông bắt đầu gây được sự chú ý với vai diễn võ sĩ quyền Anh Rocky Graziano trong phim Somebody Up There Likes Me (1956), ông còn là bạn diễn của ngôi sao Elizabeth Taylor trong Cat on a Hot Tin Roof (1958) và Barbara Rush trong phim The Young Philadelphians (1959).
Newman là một trong số ít diễn viên tiếp tục nổi tiếng sau giai đoạn chuyển tiếp của Hollywood cuối thập niên 1950, đầu thập niên 1960. Các bộ phim đáng nhớ ông tham gia có thể kể tới Exodus (1960), The Hustler (1961), Hud (1963), Harper (1966), Hombre (1967), Cool Hand Luke (1967), The Towering Inferno (1974), Slap Shot (1977) và The Verdict (1982). Hai vai diễn nổi bật nhất của Paul Newman giai đoạn này là trong phim Butch Cassidy and the Sundance Kid (1969) và The Sting (1973). Sau nhiều thất bại tại giải Oscar, cuối cùng ông cũng chiến thắng tại hạng mục Vai nam chính năm 1986 với vai diễn trong The Color of Money, một bộ phim của đạo diễn Martin Scorsese. Vai diễn điện ảnh cuối cùng của Newman là vai ông trùm băng đảng trong Road to Perdition (2002) (đóng cùng Tom Hanks), ông cũng tham gia lồng tiếng cho bộ phim hoạt hình Cars của Disney và Pixar (2007).
Bên cạnh vai trò diễn viên, Newman cũng tham gia đạo diễn một số bộ phim như Rachel, Rachel (1968), The Shadow Box (1980) hay The Glass Menagerie (1987). Từ tháng 6 năm 2008, Newman, một người từng nghiện thuốc lá nặng, đã bắt đầu phải điều trị ung thư phổi tại bệnh viện Sloan-Kettering ở thành phố New York. Ông qua đời ngày 26 tháng 9 năm 2008 ở tuổi 83 tại nhà riêng thuộc Westport, Connecticut.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1925 Thể loại:Mất năm 2008 Thể loại:Actors Studio Thể loại:Đạo diễn điện ảnh Mỹ Thể loại:Phim và người giành giải Oscar cho nam diễn viên xuất sắc nhất Thể loại:Giải Oscar danh dự Thể loại:Nam diễn viên điện ảnh Mỹ Thể loại:Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21 Thể loại:Nam diễn viên truyền hình Mỹ Thể loại:Người đoạt giải BAFTA Thể loại:Người đoạt giải Quả cầu vàng cho Đạo diễn xuất sắc nhất Thể loại:Nhà sản xuất phim Mỹ Thể loại:Nhà nhân đạo Mỹ Thể loại:Chết vì ung thư phổi Thể loại:Người Mỹ gốc Do Thái Thể loại:Người giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phụ phim truyền hình xuất sắc nhất Thể loại:Doanh nhân từ New York Thể loại:Người giành giải Quả cầu vàng Cecil B. DeMille Thể loại:Người được vinh danh tại Trung tâm Kennedy Thể loại:Quân nhân Hoa Kỳ trong Thế chiến thứ hai
Tipula idahoensis
Tipula idahoensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Mihalgazi
Mihalgazi là một huyện thuộc tỉnh Eskişehir, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 131 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 3476 người, mật độ 27 người/km².
Xem thêm
Thể loại:Huyện thuộc tỉnh Eskişehir Thể loại:Thị trấn ở Thổ Nhĩ Kỳ
Megachile minutissima
Tham khảo
M Thể loại:Động vật được mô tả năm 1876
Macchi C.205
Macchi C.205 (còn được gọi là MC.205, "MC" có nghĩa là "Macchi Castoldi") Veltro (Chó săn) là một loại máy bay tiêm kích trong Chiến tranh thế giới II của Ý, do hãng Aeronautica Macchi chế tạo. Cùng với Reggiane Re.2005 và Fiat G.55, Macchi C.205 là một trong 3 mẫu máy bay tiêm kích "Serie 5" của Ý, được lắp động cơ Daimler-Benz DB 605. C.205 là một phát triển của C.202 Folgore. Với vận tốc tối đa đạt 400 mph và trang bị 2 khẩu pháo 20 mm cũng như súng máy Breda 12.7 mm,Macchi C.205 Veltro được đánh giá cao bởi phi công Đức cũng như quân Đồng minh. Người ta đánh giá C.205 là mẫu máy bay tốt nhất của Ý trong Chiến tranh Thế giới II, trong chiến đấu nó được coi là một mẫu máy bay cực kỳ hiệu quả, đã phá hủy một số lượng lớn máy bay ném bom của quân Đồng minh và có khả năng không chiến ngang ngửa với loại tiêm kích nổi tiếng của Mỹ là North American P-51D Mustang, do đó không quân Đức đã sử dụng một số máy bay C.205 để trang bị cho một Gruppe của mình.
Nhưng, dù C.205 có thể có tốc độ và khả năng cơ động tốt hơn các loại tiêm kích đối thủ của quân Đồng minh, nhưng nó lại chỉ được đưa vào trang bị lúc chiến tranh đang đi tới hồi cuối. Hơn nữa, do khả năng yếu kém của ngành công nghiệp Ý vào thời điểm đó, chỉ có một số lượng nhỏ được giao cho không quân trước khi chiến tranh kết thúc. Giống như máy bay Spitfire, việc chế tạo Veltro khá chậm. Phi công Át nhiều chiến công nhất của Ý là Adriano Visconti, đã ghi được 11 chiến công trong tổng số 26 chiến công của mình chỉ trong vài tuần khi ông lái Veltro, ngoài ra với số điểm cao nhất 205 phi công Luigi Gorrini được mệnh danh là Sergente Maggiore pilota đã bắn hạ 14 máy bay của đối phương và làm hư hại 6 chiếc khác khi lái C.205.
Quốc gia sử dụng
nhỏ|phải|Macchi C.205 tại Vigna di Valle nhỏ|phải|Macchi M.C.205V Veltro (Greyhound)
Tính năng kỹ chiến thuật (C.205V)
The Great Book of Fighters
Tham khảo
Thể loại:Máy bay quân sự Ý thập niên 1940 C.205 Thể loại:Máy bay chiến đấu Thể loại:Máy bay quân sự Thể loại:Máy bay tiêm kích Thể loại:Máy bay tiêm kích đánh chặn Thể loại:Máy bay cánh dưới Thể loại:Máy bay một động cơ cánh quạt
Cameraria macrocarpella
Ấu trùng ăn Castanea species và Quercus macrocarpa. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.Tổ có dạng đốm nằm ở mặt trên của lá.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cameraria