cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tấn Điệu công
Giằng co với Sở quanh Trịnh và Trần
Tháng 6 năm 571 TCN, nhân Trịnh bá vừa mất, Tấn bèn liên minh với Tống, Vệ và Châu cùng đánh Trịnh. Quan đại phu nước Lỗ là Trọng tôn Miệt đề nghị xây thành Hổ Lao để khống chế Trịnh quốc. Tướng Tấn là Trí Oanh đề nghị bắt nước Tề tham gia vào việc đắp thành, mà nếu Tề hầu không nhận thì sẽ có lý do để thảo phạt Tề. Tề hầu phải sai Thôi Trữ đến đất Thích dự lễ đắp thành với các chư hầu vào mùa đông năm đó.
Năm 568 TCN, Sở Cung vương sai quân đánh nước Trần vì cớ Trần ngả theo Tấn, giữa đường đi ngang qua nước Đốn, buộc nước này thần phục. Trần Ai công thấy vậy bèn mang quân vây nước Đốn. Lệnh doãn của Sở là Tử Nang bèn tấn công nước Trần để cứu Đốn. Vua Trần đành cầu cứu nước Tấn. Tháng 9 năm 568 TCN, Tấn hầu cùng với Tống công, Lỗ công, Trần hầu, Vệ hầu, Trịnh bá, Tào bá, Cử tử, Châu tử, Đằng tử, Tiết bá, Thế tử Quang Tề quốc, cùng với người nước Ngô và nước Tắng ở đất Thích, sau đó tiến quân vào nước Trần. Quân Sở rút về, Tấn Điệu công lại hội chư hầu ở Thiện Đạo.
Racopilaceae
Racopilaceae là một họ rêu trong bộ Isobryales.
Tấn Điệu công
Giằng co với Sở quanh Trịnh và Trần
Tháng 12 năm 566 TCN, Tử nang nước Sở đem quân đánh Trần. Tấn Điệu công lại hội 7 nước chư hầu ở đất Vĩ để cứu Trần. Trần Ai công cũng theo lệnh triệu tập, giao cho em là công tử Hoàng lo phòng giữ quân Sở, còn mình đến hội với Tấn Điệu công. Nhưng quân Tấn di chuyển chậm vì e ngại quân Sở đông đảo, bản thân Tấn hầu cũng không dám nắm chắc phần thắng. Kinh thành nước Trần bị vây rất gấp, Trần hầu bèn bỏ hội nghị với nước Tấn, trở về giữ nước và xin giảng hòa với Sở. Cùng khi đó Tử Tứ (người nắm quyền ở Trịnh) sai sát thủ đến hội giết Trịnh Hi công và xin thần phục Sở quốc.
Racopilaceae
Liên kết ngoài
Thể loại:Racopilaceae
Tấn Điệu công
Giằng co với Sở quanh Trịnh và Trần
Tấn Điệu công theo lời của tể tướng Hàn Quyết, cho Tuân Oanh làm Trung quân nguyên soái thay chính Hàn Quyết mà đem quân đánh Trịnh. Tuân Oanh hiến kế dĩ giật đãi lao, đem quân chia ra làm ba đạo, mỗi đạo quân có mấy nước chư hầu phụ thuộc, thay phiên mà ra trận; Sở tiến thì Tấn lui, Sở lui thì Tấn tiến. Cứ như thế, Tấn đến thì Trịnh theo Tấn, Tấn rút thì Trịnh theo Sở, suốt 2-3 năm.
Tháng 5 năm 565 TCN, Tấn Điệu công hội chư hầu ở Hình Khâu, cùng các nước Trịnh, Tề, Tống, Vệ, Tiểu Châu, Đằng... Mùa đông năm đó, Sở Cung vương sai Tử Nang sang đánh Trịnh, Trịnh lại bỏ Tấn mà theo Sở.
Mùa đông năm 564 TCN, Tấn Điệu công phái đạo quân thứ hai cùng chư hầu đánh Trịnh, Trịnh lại theo Tấn và kí kết đồng minh ở đất Hỷ. Sở Cung vương thấy vậy cũng đánh Trịnh, Trịnh lại theo Sở. Tấn Điệu công triệu tập 12 chư hầu Tề, Tống, Lỗ, Vệ, Tào, Cử, Chu, Đằng, Tiết, Kỉ và Tiểu Chu đánh Trịnh, vây đánh nước Trịnh ở ngoài ải Hổ Lao. Công tử Trinh nước Sở mang quân cứu Trịnh nhưng khi gặp lúc mẹ của Sở vương là bà Trang hậu mất nên quân Sở vội vàng rút về.
Mùa thu năm 563 TCN, vì Trịnh liên minh với Sở để đánh Tống, Tấn hầu triệu tập quân 10 chư hầu phạt Trịnh, tăng quân đóng đồn ở Ngưu Thù cùng Hổ Lao. Tuân Oanh nhận thấy rằng quân Tấn và Sở cứ dùng dằng với nhau ở Trịnh lâu ngày cũng không phải kế hay, nên cùng chư hầu rút quân về, quân Sở cũng lui theo nhưng Trịnh lại hội thề với Sở. Cùng năm đó Tuân Hội chết, Điệu công cất nhắc Ngụy Giáng làm Tân quân phó tướng, Trương Lão thay Ngụy Giáng làm Tư mã.
Tháng 4 năm 562 TCN, Tấn Điệu công phái đạo quân thứ ba đánh Trịnh. Tháng 7 năm đó, Trịnh Giản công (8 tuổi) phải ra hội thề với chư hầu ở phía bắc thành Bạc. Sau khi quân Tấn rút đi, Lệnh doãn nước Sở bèn sai sứ mượn quân nước Tần để giúp Trịnh và đánh Tống. Tần bá là anh vợ của Sở vương mang quân giúp Sở. Tấn hầu nghe tin, một lần nữa đến cùng với các chư hầu ở Tiêu Ngư, rồi diễu binh qua cổng thành của Trịnh. Tháng 10, Trịnh bá sai Tử Triển ra ngoại thành xin cầu hòa với Tấn hầu. Tháng 12, Điệu công chấp nhận hòa nghị, tha hết tù binh nước Trịnh và cấm không cho quân đội cướp bóc của dân. Người nước Trịnh hối lộ cho Điệu công 3 người chưởng ban ca nhạc, 15 chiến xa, bọc giáp, binh cụ, hai giá chuông, hai giá khánh và 8 người nữ nhạc. Tấn Điệu công sai ban thưởng một nửa cho Ngụy Giáng. Nước Trịnh từ đó thần phục nước Tấn suốt 24 năm tiếp theo.
Hòa Bắc Nhung, diệt Bức Dương
Các nước Bắc Nhung là mối họa đối với Trung Nguyên. Thời Tề Hoàn công làm bá chủ chư hầu, trước hết đã đánh Nhung Địch rồi mới chinh phạt Sở quốc. Bấy giờ Bắc Nhung lại phát triển mạnh. Năm 569 TCN, Nhung vương sai sứ đến Tấn quốc để nghị hòa. Điệu công theo lời của Ngụy Giáng, chủ trương hòa giải với Bắc Nhung để tập trung cho mặt trận phía nam chứ không theo chính sách nhương di giống Tề Hoàn công lúc trước. Sau đó Điệu công phong cho Ngụy Giáng đất đai ở An Ấp
Mùa hạ năm 563 TCN, Tấn Điệu công được biết nước Trịnh và Sở thường mượn đường Bức Dương để xâm Tống. Tuân Yển xin được cầm quân đi đánh Bức Dương, nhưng quan chánh khanh là Tuân Oanh phản đối. Điệu công theo lời khuyến khích của Phạm Mang, cho ông này cùng với Tuân Yển dẫn đầu quân chư hầu đánh Bức Dương. Cuối cùng hai tướng tiêu diệt được nước Bức Dương sau hơn một tháng. Tấn Điệu công định tặng đất Bức Dương cho Hướng Thú nước Tống, xin Thú từ chối và xin giao về cho Tống công. Tống Bình công bèn mở tiệc thết đãi Tấn Điệu công ở Sở Khưu, xin dùng nhạc Tang Lâm là lễ nghi mà chỉ nước Tống và nước Lỗ được đặt cách dùng khi yết kiến thiên tử. Điệu công sợ bị mang tiếng tiếm quyền Chu vương, nên lui vào trong, rồi sau đó về nước. Khi về đến đất Chước Ung thì bị bệnh, cho bói quẻ thì được chữ Tang Lâm. Tuân Oanh cho rằng Tấn đã từng chối lễ nhạc rồi mà Tấn vẫn dùng thì lỗi là thuộc về Tống, sau đó bệnh của Tấn hầu dần đỡ. Sau đó vua Tấn tưởng thưởng cho ba tướng nước Lỗ là Thúc Lương Ngột (cha đức Khổng Tử), Tần Cận Phụ và Địch Tây Di là những người có công lớn trong trận chiến; lại đày vua Bức Dương làm dân thường mà chọn người trong họ vua Bức Dương ở Hoắc Thành mà giữ việc cúng tế.
Chiến tranh với Tần quốc
Năm 563 TCN, Điệu công sai Tuân Oanh xuất quân đánh nước Tần nhưng không thu được kết quả. Tháng 10 năm 562 TCN, Thứ trưởng Tần quốc là Bào và Vũ mang quân đánh Tấn. Quân Tấn chủ quan, khinh địch, bị thảm bại trước quân Tần tại đất Lịch.
Tháng 4 năm 559 TCN, Tấn Điệu công hội quân các chư hầu đi đánh Tần. Điệu công cầm quân đóng tại biên giới, các cánh quân của 6 vị Khanh vượt sông Kinh, đánh cho quân Tần thua to. Quân Tấn tiến đến đất Vực Lâm mới rút lui. Trong trận đó, Loan Kiềm (con Loan Thư) cùng Phạm Ưởng (con Phạm Mang) giao chiến với quân Tần mà Kiềm bị giết, Ưởng trốn thoát về. Trưởng tộc họ Loan là Loan Yểm (anh Loan Kiềm, cũng là con rể Phạm Mang) đòi giết Phạm Ưởng. Phạm Ưởng trốn sang Tần quốc, nhờ vua Tần vận động mà được quay về. Lại vì lễ pháp của nhà Chu chỉ cho phép chư hầu có 3 đạo quân thường trực, nên Điệu công nhân cái chết của Tuân Oanh mà bỏ đạo Tân quân, chỉ còn Thượng, Trung, Hạ quân.
Những năm cuối
Năm 560 TCN, Tuân Oanh, Ngụy Tướng, Sĩ Phường đều bệnh chết. Tấn Điệu công lấy cớ đi săn, tập hợp quân đội ở Miên Thượng, dùng Phạm Mang làm Trung quân nguyên soái, Phạm Mang từ chối và tiến cử Tuân Yển thay mình vì Yển lớn tuổi hơn, nhà vua nghe theo. Lại lấy Phạm Mang làm Trung quân phó tướng, Triệu Vũ làm Thượng quân nguyên soái, Hàn Khởi làm Thượng quân phó tướng, Loan Áp, Ngụy Giáng làm Hạ quân chánh, phó tướng.
Năm 559 TCN, nước Ngô nhân nước Sở có tang mà đem quân đánh chiếm. Tấn Điệu công hội chư hầu ở đất Hướng. Trong buổi hội, người Tấn trách cứ người Ngô vì việc nhân tang sự mà động binh, đuổi sứ Ngô về, rồi bắt giam công tử Vụ Lâu nước Cử vì Cử bỏ theo Sở. Bấy giờ trong danh sách những người đến hội có cả vị khanh nước Lỗ, vua Tấn cho liệt ngang với hàng chư hầu. Kinh Xuân Thu cho rằng từ đây Tấn Điệu công bắt đầu trễ biếng, nghiệp Bá suy mòn từ đây.
Cùng tháng 4 năm 559 TCN, ở Vệ quốc, Vệ hầu là Hiến công bị Tôn Lâm Phủ truất phế, đến ngụ ở ấp Lai thuộc Tề quốc. Tấn Điệu công muốn đem quân giúp vua Vệ, nhưng Tuân Yển cho rằng vua Vệ vốn vô đạo, nên để mặc thì hơn, Điệu công theo lời.
Đánh giá
Xuân Thu Tả thị truyện bàn về chính sách dùng người và trị nước của Tấn Điệu công
Đại phu đương thời của nước Trịnh là Tử Triển nói về Tấn Điệu công
Lệnh doãn nước Sở là Tử Nang đánh giá về vua Tấn
Theo Xuân Thu sử đánh giá, việc Tấn Điệu công chỉnh đốn nội chánh và những thành công trong công cuộc tranh bá với Sở, thừa nhận ông là một vị quốc quân có năng lực.
Tấn Điệu công trong những năm tại vị, cứu Tống, phạt Tề, thảo Trịnh, kết Lỗ, tu Ngô, hòa Nhung trước sau 11 lần hội sư chư hầu. Theo Xuân Thu tả truyện nhân vật phổ tổng kết, ông có ba điểm đáng khen: biết dùng người tài, người chính trực và tiếp thu ý kiến; về đối ngoại biết lấy lễ phục chư hầu; và nhất là thi hành chính trị khoan hòa, lấy đức phục dân. Tuy nhiên cũng chỉ trích ông về những khiếm khuyết như không dẹp yên nước Trần, phạt Tần vô công, và không giúp Vệ bình được nội loạn. Những năm cuối đời Điệu công, đại quyền rơi vào tay họ Trí, họ Phạm và họ Trung Hàng. Đến đời Tấn Bình công xảy ra loạn họ Loan, họ Phạm. Trong cuộc biến loạn đó, họ Phạm tự ý vượt quyền quốc quân mà dụng binh của chư hầu, làm tổn hại đến địa vị của Tấn quốc. Hơn thế nữa, cục diện sáu vị khanh chuyên quyền cũng được nhìn nhận là bắt đầu manh nha từ thời Điệu công.
Chú thích
Thể loại:Vua nước Tấn Thể loại:Sinh năm 586 TCN Thể loại:Mất năm 558 TCN
Crossobela
Mesophleps là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.
Murianette
Murianette là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 213-999 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2004 của INSEE có dân số là 697 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Isère
Delphinium pseudothibeticum
Delphinium pseudothibeticum là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được W.T.Wang & M.J.Warnock mô tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Nguyễn Đình Hưng
Nguyễn Đình Hưng (sinh năm 1971) tại Khánh Hòa là huấn luyện viên đội Xi măng Fico Tây Ninh. Ông từng là cầu thủ và trợ lý huấn luyện viên của đội Vicem Hải Phòng
Sự nghiệp huấn luyện viên
Năm 2009, HLV Nguyễn Đình Hưng khi ấy đang nhàn rỗi đã nhận được lời mời từ trung tâm đào tạo trẻ PVF. Lúc bấy giờ, PVF được coi là điểm đến mơ ước của mọi HLV. nhưng rồi vào một ngày của năm 2010, sau cú điện thoại của HLV Vương Tiến Dũng từ Hải Phòng, không một chút do dự, Đình Hưng đã gật đầu về làm trợ lý cho cựu HLV của Thể Công ở đất Cảng.
Dưới trướng của HLV Vương Tiến Dũng, ông thầy trẻ Đình Hưng đã học được rất nhiều. Thế rồi, ông đón nhận một cơ hội mới khi nhà cầm quân họ Vương xin từ chức ở Hải Phòng sau thành tích bết bát ở những vòng cuối V-League 2011. Có rất nhiều sự lựa chọn, nhưng cuối cùng lãnh đạo đội bóng đất Cảng đã chọn lựa trợ lý Đình Hưng làm “thuyền trưởng” vì đơn giản HLV này có chuyên môn tốt và thể hiện được quan điểm cầm quân.
Tham khảo
Thể loại:Người Khánh Hòa Thể loại:Huấn luyện viên bóng đá Việt Nam Thể loại:Cầu thủ bóng đá Việt Nam Thể loại:Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Tây Ninh Thể loại:Huấn luyện viên câu lạc bộ bóng đá Hải Phòng Thể loại:Huấn luyện viên câu lạc bộ bóng đá Phú Yên Thể loại:Huấn luyện viên câu lạc bộ bóng đá Tây Ninh
Aulacophora gestroi
Aulacophora gestroi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1892.
Tham khảo
Thể loại:Aulacophora
Anisodes striginota
Anisodes striginota là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
S S
Archimedes
Archimedes thành Syracuse (tiếng Hy Lạp: ; khoảng 287 trước Công Nguyên – khoảng 212 trước Công Nguyên), phiên âm tiếng Việt: Ác-si-mét, là một nhà toán học, nhà vật lý, kỹ sư, nhà phát minh và nhà thiên văn học người Hy Lạp. Dù có ít chi tiết về cuộc đời ông được biết, ông được coi là một trong những nhà khoa học hàng đầu của thời kỳ cổ đại.
Thường được xem là nhà toán học vĩ đại nhất thời cổ đại và là một trong những nhà toán học vĩ đại nhất mọi thời đại, ông đã tạo ra phép vi tích phân và giải tích hiện đại bằng việc áp dụng các khái niệm về vô cùng bé và phương pháp vét cạn để suy ra và chứng minh chặt chẽ một loạt các định lý hình học, bao gồm các định lý về diện tích hình tròn, diện tích bề mặt và thể tích của hình cầu, cũng như diện tích dưới một đường parabol. Các thành tựu toán học khác bao gồm việc suy ra một phép xấp xỉ tương đối chính xác số pi, định nghĩa một dạng đường xoáy ốc mang tên ông (xoắn ốc Archimedes), và tạo ra một hệ sử dụng phép lũy thừa để biểu thị những số lớn. Ông cũng là một trong những người đầu tiên áp dụng toán học vào các bài toán vật lý, lập nên các ngành thủy tĩnh học và tĩnh học, bao gồm lời giải thích cho nguyên lý của đòn bẩy. Ông cũng được biết đến là người đã thiết kế ra nhiều loại máy móc, chẳng hạn máy bơm trục vít, ròng rọc phức hợp, và các công cụ chiến tranh để bảo vệ quê hương ông, Syracusa.
Archimedes mất trong trận bao vây Syracusa khi ông bị một tên lính Roma giết dù đã có lệnh không được làm hại ông. Cicero có kể lại lần tới thăm mộ Archimedes, nơi dựng một hình cầu và một ống hình trụ mà Archimedes yêu cầu đặt trên mô mình, tượng trưng cho những khám phá toán học của ông.
Coleta (bướm đêm)
Coleta  là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Noctuidae
Archimedes
Tiểu sử
nhỏ|phải|Bức tượng đồng Archimedes ở tại [[Đài quan sát Archenhold ở Berlin. Nó được điêu khắc bởi Gerhard Thieme và khai trương năm 1972.]]
Coleta (bướm đêm)
Liên kết ngoài
Coleta (moth)
Archimedes
Tiểu sử
Archimedes sinh khoảng 287 trước Công Nguyên tại thành phố cảng Syracuse, Sicilia, khi ấy là một thuộc địa tự trị của Magna Graecia. Ngày sinh của ông dựa trên một tuyên bố của nhà sử học Hy Lạp Byzantine John Tzetzes rằng Archimedes sống 75 năm. Trong Người đếm cát, Archimedes viết tên cha mình là Phidias, một nhà thiên văn học không được biết tới với bất kỳ chi tiết nào khác. Plutarch đã viết trong cuốn Các cuộc đời song song của mình rằng Archimedes có họ hàng với Vua Hiero II, nhà cai trị Syracuse. Một tiểu sử của Archimedes đã được bạn ông là Heracleides viết nhưng tác phẩm này đã mất, khiến các chi tiết về cuộc đời ông càng mờ mịt. Ví dụ, ta không biết liệu ông đã từng kết hôn hay có con không. Trong thời trai trẻ Archimedes có thể đã học tại Alexandria, Ai Cập, nơi Conon của Samos và Eratosthenes của Cyrene cũng theo học cùng thời. Ông đã coi Conon của Samos là bạn mình, trong khi hai trong những tác phẩm của ông (Phương pháp Định lý Cơ học và Vấn đề Gia súc) có những lời mở đầu đề cập tới Eratosthenes.
Archimedes mất khoảng 212 trước Công Nguyên trong Chiến tranh Punic lần thứ hai, khi các lực lượng La Mã dưới sự chỉ huy của Tướng Marcus Claudius Marcellus chiếm thành phố Syracuse sau một cuộc bao vây kéo dài hai năm. Theo lời tường thuật thường được kể lại của Plutarch, Archimedes đang suy ngẫm về một biểu đồ toán học khi thành phố bị chiếm. Một binh sĩ La Mã ra lệnh cho ông tới gặp Tướng Marcellus nhưng ông từ chối, nói rằng mình phải giải quyết xong vấn đề. Người lính nổi giận, và dùng kiếm giết Archimedes. Plutarch cũng có một lời tường thuật ít được biết hơn về cái chết của Archimedes cho rằng có thể ông đã bị giết khi đang tìm cách đầu hàng một binh sĩ La Mã. Theo câu chuyện này, Archimedes mang theo các dụng cụ toán học, và đã bị giết bởi người lính cho rằng chúng là những đồ có giá trị. Tướng Marcellus được cho là đã nổi giận vì cái chết của Archimedes, bởi ông ta coi Archimedes là một tài sản khoa học có giá trị và đã ra lệnh không được làm hại ông. nhỏ|phải|Một hình cầu có 2/3 thể tích và diện tích bề mặt của hình trụ bao quanh nó. Một [[quả cầu|hình cầu và hình trụ đã được đặt trên mộ của Archimedes theo yêu cầu của ông.]]
Những từ cuối cùng được cho là của Archimedes là "Đừng làm hỏng các hình tròn của ta" (μή μου τούς κύκλους τάραττε), một sự đề cập tới những đường tròn toán học mà ông được cho là đang nghiên cứu khi bị người lính La Mã quấy rầy. Câu nói này thường được ghi lại bằng tiếng Latin là "Noli turbare circulos meos," nhưng không có bằng chứng đáng tin cậy rằng Archimedes đã thốt ra những lời đó và chúng không xuất hiện trong lời tường thuật của Plutarch.
Mộ của Archimedes có một hình điêu khắc thể hiện chứng minh toán học ưa thích của ông, gồm một hình cầu và một hình trụ có cùng chiều cao và bán kính. Archimedes đã chứng minh rằng thể tích và diện tích bề mặt của hình cầu bằng hai phần ba thể tích và diện tích của hình trụ gồm cả các đáy của nó. Năm 75 trước Công Nguyên, 137 năm sau khi ông mất, nhà hùng biện người La Mã là Cicero khi ấy đang làm quan coi quốc khố ở Sicilia. Ông đã nghe những câu chuyện về ngôi mộ của Archimedes, nhưng không một người dân địa phương nào có thể dẫn ông tới đó. Cuối cùng ông tìm thấy ngôi mộ gần cổng Agrigentine ở Syracuse, trong điều kiện bị bỏ hoang và bị cây bụi phủ kín. Cicero dọn dẹp ngôi mộ, và có thể thấy hình khắc và đọc một số câu thơ đã được thêm vào như lời đề tặng.
Các giả thuyết tiêu chuẩn về cuộc đời của Archimedes đã được viết khá lâu sau khi ông mất bởi các nhà sử học La Mã cổ đại. Lời kể về cuộc bao vây Syracuse của Polybius trong tác phẩm Lịch sử Thế giới đã được viết khoảng bảy mươi năm sau cái chết của Archimedes, và sau này đã được Plutarch và Livy sử dụng như một nguồn thông tin. Nó không mang lại nhiều ánh sáng về con người Archimedes, và tập trung trên những cỗ máy chiến tranh mà ông được cho là đã tạo ra để bảo vệ thành phố.
Vương miện Vàng
nhỏ|phải|180px|Archimedes có thể đã sử dụng nguyên lý sức nổi này để xác định liệu chiếc vương miện có [[mật độ nhỏ hơn vàng đặc không.]]
Giai thoại được biết đến nhiều nhất về Archimedes tường thuật cách ông phát minh ra phương pháp xác định thể tích của một vật thể với hình dạng không bình thường. Theo Vitruvius, một vương miện mới với hình dáng một vòng nguyệt quế đã được chế tạo cho Vua Hiero II, và Archimedes được yêu cầu xác định liệu nó có phải được sử dụng vàng thuần túy, hay đã được cho thêm bạc bởi một người thợ bất lương. Archimedes phải giải quyết vấn đề mà không được làm hư hại chiếc vương miện, vì thế ông không thể đúc chảy nó ra thành một hình dạng thông thường để tính thể tích. Khi đang tắm trong bồn tắm, ông nhận thấy rằng mức nước trong bồn tăng lên khi ông bước vào, và nhận ra rằng hiệu ứng này có thể được sử dụng để xác định thể tích của vương miện. Vì trên thực tế nước không nén được, vì thế chiếc vương miện bị nhúng chìm trong nước sẽ làm tràn ra một khối lượng nước tương đương thể tích của nó. Bằng cách chia khối lượng của vương miện với thể tích nước bị chiếm chỗ, có thể xác định khối lượng riêng của vương miện và so sánh nó với khối lượng riêng của vàng. Sau đó Archimedes nhảy ra ngoài phố khi vẫn đang trần truồng(!), quá kích động với khám phá của mình, kêu lên "Ơ-rê-ca!(Eureka!)" (tiếng Hy Lạp: "εὕρηκα!," có nghĩa "Tôi tìm ra rồi!")
Câu chuyện về chiếc vương miện vàng không xuất hiện trong các tác phẩm đã được biết của Archimedes. Hơn nữa, tính thực tiễn của phương pháp nó miêu tả đã bị nghi vấn, vì sự vô cùng chính xác phải có để xác định lượng nước bị chiếm chỗ. Archimedes thay vào đó có thể đã tìm kiếm một giải pháp sử dụng nguyên lý đã được biết trong thủy tĩnh học như Nguyên lý Archimedes, mà ông miêu tả trong chuyên luận Về các vật thể nổi của mình. Nguyên lý này nói rằng một vật thể bị nhúng trong một chất lỏng sẽ bị một lực đẩy lên tương đương trọng lượng chất lỏng bị nó chiếm chỗ. Sử dụng nguyên lý này, có thể so sánh mật độ của chiếc vương miện vàng với mật độ của vàng khối bằng cách cân chiếc vương miện cùng với một khối vàng chuẩn, sau đó nhúng chúng vào trong nước. Nếu chiếc vương miện có mật độ nhỏ hơn vàng, nó sẽ chiếm chỗ nhiều nước hơn vì có thể tích lớn hơn, và vì thế sẽ gặp lực đẩy lên lớn hơn mẫu chuẩn. Sự khác biệt này trong lực đẩy sẽ khiến chiếc cân mất thăng bằng. Galileo coi nó "có thể là phương pháp này giống phương pháp Archimedes đã sử dụng, bởi, ngoài việc rất chính xác, nó dựa trên những bằng chứng do chính Archimedes đã khám phá."
Vít Archimedes
nhỏ|trái|[[Vít Archimedes có thể bơm nước lên rất hiệu quả.]]
Một phần lớn công việc kỹ thuật của Archimedes xuất hiện từ các nhu cầu thực tế của thành phố Syracuse. Tác giả người Hy Lạp Athenaeus của Naucratis đã miêu tả việc Vua Hieron II đặt hàng Archimedes thiết kế một con tàu lớn, chiếc Syracusia, có thể được sử dụng làm phương tiện vận tải xa hoa, mang theo đồ hậu cần, và như một tàu chiến. Chiếc Syracusia được cho là con tàu lớn nhất được chế tạo trong thời cổ đại. Theo Athenaeus, nó có thể chở 600 người gồm cả những đồ trang trí trong vườn, một phòng thể dục và một ngôi đền cho nữ thần Aphrodite cùng các trang bị khác. Bởi chiếc tàu với kích cỡ này có thể sẽ bị rò rỉ một lượng nước lớn qua vỏ, đinh ốc Archimedes đã được chế tạo để loại bỏ nước ở đáy tàu. Cỗ máy của Archimedes là một thiết bị với những lá hình đinh ốc xoay bên trong một hình trụ. Nó hoạt động bằng tay, và cũng có thể được dùng để chuyển nước từ nơi thấp tới các kênh thủy lợi. Đinh ốc Archimedes ngày nay vẫn được sử dụng để bơm chất lỏng và chất rắn nhỏ như than và ngũ cốc. Đinh ốc Archimedes đã được miêu tả ở thời La Mã cổ đại bởi Vitruvius có thể là một sự cải tiến của bơm đinh ốc từng được dùng để tưới tiêu cho Vườn treo Babylon.
Móng vuốt Archimedes
Móng vuốt Archimedes là một vũ khí được cho là do ông thiết kế ra để bảo vệ thành phố Syracuse. Cũng được gọi là "kẻ làm đắm tàu," móng vuốt gồm một cánh tay kiểu cần cẩu với một móc tóm lớn bằng kim loại treo ở đầu. Khi móng được ném vào tàu địch cánh tay sẽ đưa lên, nhấc tàu khỏi nước và có thể làm đắm nó. Đã có những thực nghiệm thời hiện đại để thử tính năng của móng vuốt, và một bộ phim tài liệu năm 2005 với tựa đề Siêu vũ khí ở thế giới cổ đại đã chế tạo một phiên bản của móng vuốt và kết luận rằng nó là một thiết bị có thể hoạt động.
Tia chiếu của Archimedes
nhỏ|phải|Archimedes có thể đã sử dụng những chiếc gương hoạt động như một [[thiết bị phản xạ parabol để đốt cháy những con tàu tấn công Syracuse.]]
Vào Thế kỷ II tác gia Lucian đã viết rằng trong cuộc Bao vây Syracuse (khoảng 214–212 trước Công Nguyên), Archimedes đã dùng lửa đốt cháy các tàu chiến địch. Nhiều thế kỷ sau, Anthemius của Tralles đã đề cập tới những gương đốt cháy như vũ khí của Archimedes. Thiết bị này, thỉnh thoảng được gọi là "tia chiếu của Archimedes", đã được dùng để hội tụ ánh mặt trời vào những con tàu đang tiếp cận, khiến chúng bắt lửa.
Vũ khí nổi tiếng này đã là chủ đề của những cuộc tranh luận về khả năng của nó từ thời Phục Hưng. René Descartes coi đây là một sai lầm, trong khi những nhà nghiên cứu hiện đại đã tìm cách tái tạo hiệu ứng này bằng những phương tiện có sẵn trong thời Archimedes. Mọi người cho rằng một mạng lưới các tấm đồng hay đồng thau được đánh bóng đã được sử dụng để hội tụ ánh mặt trời vào một con tàu. Cách này sử dụng nguyên lý hội tụ parabol theo một cách tương tự với lò mặt trời.
Một cuộc thử nghiệm tia chiếu của Archimedes đã được tiến hành năm 1973 bởi nhà khoa học Hy Lạp Ioannis Sakkas. Cuộc thử nghiệm diễn ra tại căn cứ hải quân Skaramagas bên ngoài Athens. Lần này 70 chiếc gương đã được sử dụng, mỗi chiếc có một lớp phủ đồng với kích thước khoảng 5x3 feet (1.5 x 1 m). Những chiếc gương hướng vào một miếng gỗ dán giả làm một tàu chiến La Mã ở khoảng cách khoảng 160 feet (50 m). Khi những chiếc gương được đặt chính xác, con tàu bốc cháy chỉ sau vài giây. Con tàu gỗ dán có một lớp sơn phủ nhựa đường, có thể đã góp phần vào sự cháy.
Khi chương trình MythBusters phát sóng kết quả cuộc thực nghiệm ở San Francisco tháng 1 năm 2006, kết luận được đưa ra là "busted" (không đúng) bởi độ dài thời gian và các điều kiện thời tiết lý tưởng cần có để sự cháy xảy ra. Họ cũng chỉ ra rằng bởi Syracuse hướng mặt phía đông ra biển, hạm đội La Mã sẽ phải bị tấn công vào buổi sáng để những chiếc gương có được độ hội tụ ánh sáng cao nhất. MythBusters cũng chỉ ra rằng các loại vũ khí quy ước, như tên lửa hay bát lửa từ máy phóng, có thể dễ dàng hơn nhiều để đốt cháy một con tàu ở những khoảng cách gần.
Các phát minh và sáng tạo khác
Tuy Archimedes không phát minh ra đòn bẩy, ông đã đưa ra một giải thích về nguyên lý trong tác phẩm Về sự cân bằng của các hành tinh của mình. Những miêu tả trước đó về đòn bẩy có trong trường phái Peripatetic của những học trò của Aristotle, và thỉnh thoảng được gán cho Archytas. Theo Pappus của Alexandria, những công việc của Archimedes về đòn bẩy khiến ông phát biểu: "Hãy cho tôi một điểm tựa và tôi sẽ nhấc bổng cả Trái Đất." (δῶς μοι πᾶ στῶ καὶ τὰν γᾶν κινάσω) Plutarch đã miêu tả cách Archimedes thiết kế các hệ thống palăng cho phép các thủy thủ sử dụng nguyên lý đòn bẩy để nhấc những vật bình thường là quá nặng để di chuyển với họ. Archimedes cũng được gán thành tích cải thiện công suất và độ chính xác của máy bắn đá, và với việc phát minh ra đồng hồ đo trong Chiến tranh Punic lần thứ nhất. Đồng hồ đo được miêu tả như một chiếc xe với cơ cấu bánh xe nhả một quả bóng vào trong một thùng chứa sau mỗi dặm đi được.
Cicero (106–43 trước Công Nguyên) đã miêu tả Archimedes trong một đoạn ngắn trong cuốn đối thoại De re publica của mình, thể hiện một cuộc đối thoại tưởng tượng diễn ra năm 129 trước Công Nguyên. Sau khi Syracuse bị chiếm khoảng 212 trước Công Nguyên, Tướng Marcus Claudius Marcellus được cho là đã mang về thành Roma hai cơ cấu được dùng trong thiên văn học, thể hiện sự chuyển động của Mặt trời, Mặt Trăng và năm hành tinh. Cicero đã đề cập tới những cơ cấu tương tự do Thales của Miletus và Eudoxus của Cnidus thiết kế. Đối thoại nói rằng Marcellus giữ một trong hai thiết bị như của cải duy nhất của mình ở Syracuse, và hiến chiếc kia cho Đền Đức hạnh tại Roma. Cỗ máy của Marcellus, theo Cicero, đã được Gaius Sulpicius Gallus giới thiệu với Lucius Furius Philus, người miêu tả nó:
"Hanc sphaeram Gallus cum moveret, fiebat ut soli luna totidem conversionibus in aere illo quot diebus in ipso caelo succederet, ex quo et in caelo sphaera solis fieret eadem illa defectio, et incideret luna tum in eam metam quae esset umbra terrae, cum sol e regione. — Khi Gallus làm chuyển động quả địa cầu, Mặt Trăng đi theo Mặt trời bằng nhiều vòng xoay trên thiết bị bằng đồng đó như nó đang ở trên bầu trời, trên đó Trái Đất của Mặt trời cũng có cùng kiểu nhật thực và Mặt Trăng đi vào điểm nơi nó phủ bóng lên Trái Đất, khi Mặt trời thẳng hàng."
Đây là một đoạn miêu tả một mô hình vũ trụ hay cung thiên văn. Pappus của Alexandria nói rằng Archimedes đã có một bản viết tay (hiện đã mất) về việc chế tạo các cơ cấu đó với tựa đề Về việc chế tạo các Mặt cầu. Nghiên cứu hiện đại trong lĩnh vực này đã tập trung vào cơ cấu Antikythera, một thiết bị khác từ thời cổ đại có lẽ đã được thiết kế với cùng mục đích. Việc chế tạo các cơ cấu kiểu này đòi hỏi một sự hiểu biết tinh vi về bánh răng vi sai. Thiết bị này từng được cho là vượt khỏi phạm vi kỹ thuật của các thời cổ đại, nhưng việc phát hiện ra cơ cấu Antikythera năm 1902 đã xác nhận rằng các thiết bị kiểu đó đã được người Hy Lạp cổ đại biết tới.
Toán học
Tuy thường được coi như một người thiết kế các thiết bị cơ khí, Archimedes cũng có những đóng góp trong lĩnh vực toán học. Plutarch đã viết: "Ông đặt toàn bộ niềm đam mê và tham vọng trong những sự suy xét thuần tuý nơi không có sự hiện diện của những nhu cầu tầm thường của cuộc sống." nhỏ|phải|Archimedes đã sử dụng [[phương pháp rút gọn để ước tính giá trị số π.]]
nhỏ|phải|Như đã được chứng minh bởi Archimedes, diện tích của phần [[parabol ở hình trên tương đương với 4/3 diện tích của hình tam giác nội tiếp ở hình dưới.]] Trong Phép cầu phương của hình parabol, Archimedes chứng minh rằng diện tích bị bao quanh bởi một hình parabol và một đường thẳng gấp 4⁄3 lần diện tích của một hình tam giác nội tiếp tương ứng ở hình bên phải. Ông đã thể hiện cách giải cho vấn đề như một chuỗi hình học vô định với tỷ lệ chung 1⁄4:
Nếu số hạng đầu tiên trong chuỗi này là diện tích của một hình tam giác, thì số hạng thứ hai là tổng của các diện tích của hai tam giác có đáy là hai cạnh cắt nhỏ hơn, và tiếp tục. Cách chứng minh này sử dụng một biến đổi của chuỗi 1/4 + 1/16 + 1/64 + 1/256 + • • • với tổng là 1⁄3.
Trong Người đếm cát, Archimedes đã đặt ra cách để tính toán số lượng hạt cát mà vũ trụ có thể chứa đựng. Khi làm như vậy, ông đã bác bỏ ý kiến rằng số lượng hạt cát là quá lớn để có thể tính được. Ông viết: "Có một số người, Vua Gelo (Gelo II, con trai của Hiero II), nghĩ rằng số lượng hạt cát là vô hạn trong vô số; và tôi muốn nói tới số cát không chỉ tồn tại ở Syracuse và phần còn lại của Sicilia mà cả tới những hạt cát có trong mọi vùng nơi có hay không có người ở." Để giải quyết vấn đề này, Archimedes đặt ra một hệ thống tính toán dựa trên myriad. Từ tiếng Hy Lạp murias, tương đương với 10,000. Ông đã đề xuất một hệ thống số sử dụng một myriad mũ myriad (100 triệu) và kết luận rằng số lượng hạt cát cần để lấp đầy vũ trụ sẽ là 8 vigintillion, hay 8.
Tác phẩm
Các tác phẩm của Archimedes được viết bằng tiếng Hy Lạp Doric, một phương ngữ của Syracuse. Tác phẩm viết của Archimedes cũng như tác phẩm của Euclid không còn tồn tại, và bảy chuyên luận của ông được biết đã tồn tại thông qua những lời đề cập tới bởi các tác giả khác. Pappus of Alexandria đã nhắc tới Về việc chế tạo hình cầu và tác phẩm khác trong polyhedra, trong khi Theon của Alexandria đã trích dẫn một lưu ý về khúc xạ từ hiện đã mất Catoptrica. Trong đời mình, Archimedes thực hiện các công việc với sự trao đổi với các nhà toán học tại Alexandria. Các tác phẩm viết của Archimedes đã được kiến trúc sư Byzantine Isidore của Miletus (khoảng 530 sau Công Nguyên) sưu tập, trong khi những bình luận về các tác phẩm của Archimedes được viết bởi Eutocius ở thế kỷ thứ VI Công Nguyên giúp đưa chúng tới nhiều độc giả hơn. Tác phẩm của Archimedes đã được dịch sang tiếng Ả Rập bởi Thābit ibn Qurra (836–901 sau Công Nguyên), và Latin bởi Gerard của Cremona (khoảng 1114–1187 sau Công Nguyên). Trong thời Phục hưng, Editio Princeps (Ấn bản thứ nhất) được xuất bản tại Basel năm 1544 bởi Johann Herwagen với các tác phẩm của Archimedes bằng tiếng Hy Lạp và Latin. Khoảng năm 1586 Galileo Galilei đã phát minh ra một chiếc cân thủy tĩnh để cân các kim loại trong không khí và nước sau khi rõ ràng có cảm hứng từ tác phẩm của Archimedes.
Các tác phẩm còn lại
nhỏ|phải|Archimedes được cho là đã rất ấn tượng với [[đòn bẩy: Hãy cho tôi một điểm tựa, và tôi sẽ nhấc bổng cả Trái Đất.]]
Nguồn gốc cái tên câu đố không rõ ràng, và đã có lý thuyết rằng nó được lấy từ từ tiếng Hy Lạp cổ có nghĩa cổ họng hay thực quản, stomachos. Ausonius đã gọi câu đố là Ostomachion, một từ phức Hy Lạp được hình thành từ các từ (osteon, xương) và  (machē - đánh). Câu đố cũng được gọi là Loculus của Archimedes hay Hộp Archimedes.
Các tác phẩm giả mạo
Sách bổ đề hay Liber Assumptorum của Archimedes' là một chuyên luận với 15 đề xuất về trạng thái của các hình tròn. Bản copy sớm nhất được biết của tác phẩm là bản tiếng Ả Rập. Các học giả T. L. Heath và Marshall Clagett cho rằng nó không thể được viết bởi Archimedes ở hình dạng hiện tại, bởi nó có trích dẫn Archimedes, và cho rằng nó đã được sửa đổi bởi một người khác. Bổ đề có thể dựa trên một tác phẩm trước đó của Archimedes mà hiện đã mất.
Nó cũng tuyên bố rằng công thức Heron để tính toán diện tích một hình tam giác từ chiều dài của các cạnh của nó đã được Archimedes biết tới. Tuy nhiên, sự đề cập đáng tin cậy đầu tiên tới công thức là của Heron của Alexandria ở thế kỷ thứ nhất sau Công Nguyên.
Sách da cừu của Archimedes
nhỏ|phải|Stomachion ([[Ostomachion) là một câu đố mổ xẻ trong Sách da cừu của Archimedes.]]
Tài liệu sớm nhất có chứa tác phẩm của Archimedes là Sách da cừu của Archimedes. Năm 1906, giáo sư người Đan Mạch Johan Ludvig Heiberg đã tới thăm Constantinopolis và xem xét một văn bản giấy da cừu 174 trang ở thế kỷ XIII. Ông phát hiện ra rằng nó là một cuốn sách da cừu, một văn bản với những dòng chữ đã được viết trên một tác phẩm cũ đã bị tẩy xoá. Những cuốn sách da cừu được tạo ra bằng cách cạo mực in từ tác phẩm trước đó và sử dụng lại chúng, đây là một cách thức thường thấy ở thời Trung Cổ bởi giấy da rất đắt. Các tác phẩm cũ trên da cừu được các nhà học giả xác định là các bản copy ở thế kỷ thứ X của các chuyên luận trước đó chưa từng được biết tới của Archimedes. Cuốn sách da cừu đã ở trong thư viện của tu viện hàng trăm năm ở Constantinopolis trước khi được bán cho một nhà sưu tập cá nhân trong thập niên 1920. Ngày 29 tháng 10 năm 1998 nó đã được bán trong một cuộc đấu giá cho một người mua giấu tên với giá $2 triệu tại phòng bán đấu giá Christie's ở New York. Cuốn sách da cừu có bảy chuyên luận, gồm chỉ một bản copy còn lại của Về các vật thể nổi trong tiếng Hy Lạp nguyên gốc. Nó là nguồn duy nhất được biết của Phương pháp định lý cơ học, được Suidas đề cập tới và từng bị cho là đã mất. Stomachion cũng được phát hiện trong sách da cừu, với một phân tích đầy đủ hơn về câu đố so với tất cả các văn bản từng có trước đây. Sách da cừu hiện được lưu giữ tại Walters Art Museum ở Baltimore, Maryland, nơi nó đã được tiến hành nhiều cuộc thử nghiệm hiện đại gồm cả việc sử dụng tia cực tím và x-quang để đọc các văn bản đã bị viết đè lên.
Các chuyên luận trong Sách da cừu của Archimedes gồm: Về sự cân bằng của các hành tinh, Về xoáy ốc, Đo đạc một hình tròn, Về hình cầu và hình trụ, Về các vật thể nổi, Phương pháp định lý cơ học và Stomachion.
Vinh danh
nhỏ|[[Huy chương Fields với hình chân dung Archimedes.]]
Có một miệng núi lửa (Archimedes (29.7° N, 4.0° W)) và một dãy núi (Núi Archimedes (25.3° N, 4.6° W)) trên Mặt Trăng được đặt theo tên Archimedes để vinh danh ông.
Thiên thạch 3600 Archimedes cũng được đặt theo tên ông.
Huy chương Fields cho những thành tựu to lớn trong toán học cũng mang hình chân dung Archimedes, cùng với chứng minh của ông liên quan tới hình cầu và hình trụ. Đoạn văn bản xung quanh đầu Archimedes là một sự trích dẫn câu nói của ông trong tiếng Latin: "Transire suum pectus mundoque potiri" (Vượt hơn chính mình và thấu hiểu thế giới).
Archimedes đã xuất hiện trên những con tem bưu chính của Đông Đức (1973), Hy Lạp (1983), Ý|Italia (1983), Nicaragua (1971), San Marino (1982), và Tây Ban Nha (1963).
Thán từ Eureka! được gắn với Archimedes là khẩu hiệu của bang California. Trong trường hợp này thán từ chỉ tới việc phát hiện vàng gần Sutter's Mill năm 1848 dẫn tới cuộc Đổ xô đi tìm vàng tại California.
Huệ Thúc
Huệ Thúc (chữ Hán: 惠叔) là thụy hiệu của một số vị quân chủ chư hầu nhà Chu và các khanh đại phu.
Archimedes
Vinh danh
Một phong trào tuyển dụng dân sự với mục tiêu đưa tất cả mọi người tiếp cận với chăm sóc y tế tại bang Oregon của Hoa Kỳ đã được đặt tên là "Phong trào Archimedes," lãnh đạo bởi cựu Thống đốc bang Oregon John Kitzhaber.
Liên kết ngoài
* Thể loại:Sinh năm 287 TCN Thể loại:Mất năm 212 TCN Thể loại:Người Hy Lạp thế kỷ thứ 3 trước Công Nguyên Thể loại:Tác gia thế kỷ thứ 3 trước Công Nguyên  Thể loại:Người Sicilia Thể loại:Kỹ sư Hy Lạp cổ đại Thể loại:Nhà phát minh Hy Lạp cổ đại Thể loại:Nhà toán học Hy Lạp cổ đại Thể loại:Nhà vật lý Hy Lạp cổ đại Thể loại:Nhà triết học thời Hellenistic Thể loại:Tác gia Hy Lạp Doric Thể loại:Người Hy Lạp Sicilia Thể loại:Nhà toán học Sicilia Thể loại:Nhà khoa học Sicilia Thể loại:Nhà khoa học bị giết hại Thể loại:Nhà hình học Thể loại:Người Hy Lạp cổ đại bị giết hại Thể loại:Người Syracusia cổ đại Thể loại:Nhà động học chất lỏng Thể loại:Mất thập niên 210 TCN Thể loại:Năm 212 TCN Thể loại:Năm 287 TCN
Huệ Thúc
Xem thêm
Thể loại:Thụy hiệu
Juan García Postigo
Juan García, là một người mẫu và diễn viên Tây Ban Nha, đoạt danh hiệu Mister World 2007 vào ngày 3 tháng 3 năm 2007 ở Tam Á, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. . Anh đã đánh bại 56 thí sinh khác và đoạt danh hiệu này. Anh đã được chọn là Mr. Tây Ban Nha năm 2006. Anh kế tục danh hiệu Mr. World của Gustavo Gianetti người Brasil, người đoạt danh hiệu năm 2003.
Tham khảo
Thể loại:Nam người mẫu Tây Ban Nha Thể loại:Sinh năm 1981 Thể loại:Nhân vật còn sống
Aspidium haenkei
Aspidium haenkei là một loài dương xỉ trong họ Tectariaceae. Loài này được C. Presl mô tả khoa học đầu tiên năm 1825. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aspidium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1825 Thể loại:Unresolved names
Aspidium haenkei
Rheumaptera latifasciata
Rheumaptera latifasciata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rheumaptera
Pteroptyx fulminea
Pteroptyx fulminea là một loài bọ cánh cứng trong họ Đom đóm (Lampyridae). Loài này được Ballantyne miêu tả khoa học năm 1987.
Tham khảo
Thể loại:Pteroptyx
Crypsimaga
Crypsimaga là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.
Tham khảo
Thể loại:Gelechiidae
Leptophatnus nigrocyaneus
Leptophatnus nigrocyaneus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Leptophatnus
Regmatodontaceae
Regmatodontaceae là một họ rêu trong bộ Hypnales.
Liên kết ngoài
Thể loại:Regmatodontaceae
Ana Carolina Ugarte
Ana Carolina Ugarte (sinh ngày 7 tháng 3 năm 1992) là một người mẫu và chủ nhân cuộc thi sắc đẹp của Venezuela, được bổ nhiệm bởi Osmel Sousa, giám đốc quốc gia của cuộc thi Hoa hậu Venezuela, và đại diện cho Venezuela tại cuộc thi Hoa hậu Thế giới 2017, được tổ chức tại Tam Á (Trung Quốc), vào ngày 18 tháng 11 năm 2017. Ugarte, người đứng 1,80 (5  ft 11 in), thi đấu với tư cách là Hoa hậu Monagas 2013, một trong 26 thí sinh lọt vào vòng chung kết cuộc thi sắc đẹp quốc gia của đất nước cô, cô đã giành được giải thưởng Miss Elegance tại Interactive Beauty Gala, là cuộc thi sơ khảo của Hoa hậu Venezuela 2013.
Ardisia dentata
Ardisia dentata là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được (A.DC.) Mez mô tả khoa học đầu tiên năm 1901.
Colnettia
Colnettia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.
Ardisia dentata
Liên kết ngoài
D Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1901
Colnettia
Tham khảo
Thể loại:Erebidae
Aulacophora hayashii
Aulacophora hayashii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt miêu tả khoa học năm 1955.
Tham khảo
Thể loại:Aulacophora
Schistotylus purpuratus
Schistotylus purpuratus là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Rupp) Dockrill miêu tả khoa học đầu tiên năm 1967.
Liên kết ngoài
Thể loại:Schistotylus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1967
Albizia canescens
Albizia canescens là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật Queensland
Ranunculus silerifolius
Ranunculus silerifolius là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được H. L�v. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1909.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1909
Ivanna Vale
Ivanna Vale là một người mẫu và chủ nhân cuộc thi sắc đẹp của Venezuela. Cô đại diện cho bang Táchira tại Hoa hậu Venezuela 2012 và giành chiến thắng tại Miss Coffee International hoặc Reinado Internacional del Café 2013 tại Manizales (Colombia) vào ngày 12 tháng 1 năm 2013.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nữ người mẫu Venezuela Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1992
Dactylethrella
Tham khảo
Thể loại:Chelariini
Psychotria darwiniana
Psychotria darwiniana là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Cheek mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.
Liên kết ngoài
D Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2008
Sedum vulgare
Sedum vulgare là một loài thực vật có hoa trong họ Crassulaceae. Loài này được Link miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sedum
Rheumaptera laxata
Rheumaptera laxata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rheumaptera
Murinais
Murinais là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 345-667 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số là 340 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Isère
Secusio parvipuncta
Secusio parvipuncta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Empire Earth (sê-ri trò chơi)
Empire Earth là một sê-ri trò chơi máy tính thuộc thể loại chiến lược thời gian thực (RTS) do hãng Stainless Steel Studios và Mad Doc Software phát triển, Sierra Entertainment, Activision và Vivendi phát hành. Các bản trong sê-ri đều là những game RTS dựa trên lịch sử tương tự như sê-ri Age of Empires. Rick Goodman, người đã thiết kế Empire Earth và Empires: Dawn of the Modern World, là một trong những nhà thiết kế chính của Age of Empires. Các phiên bản của sê-ri sử dụng engine Titan và Titan 2.0 đã được bán lại sau khi Stainless Steel Studios đóng cửa.
Các phiên bản
Phiên bản đầu tiên của sê-ri là Empire Earth, được phát hành vào năm 2001. Do hãng Stainless Steel Studios phát triển và Sierra Entertainment phát hành. Trò chơi được đánh giá cao về lối chơi có chiều sâu và nhận được nhiều lời khen ngợi tích cực. Hơn hai triệu bản được bán ra đủ để nhà sản xuất tung thêm một bản mở rộng và một số phần tiếp theo của game. Empire Earth bao gồm 14 kỷ nguyên trải dài suốt 500.000 năm lịch sử nhân loại với 21 quốc gia thuộc các nền văn minh lớn qua mỗi thời kỳ riêng biệt. Ngoài ra, Empire Earth còn được phát triển thành phiên bản trên điện thoại di động vào năm 2005.
Empire Earth: The Art of Conquest phát hành vào năm 2002, là bản mở rộng cho phiên bản Empire Earth đầu tiên. Bản mở rộng bổ sung thêm nhiều chiến dịch và các tính năng mới cho trò chơi, nhưng chỉ nhận được sự đón nhận đầy tiêu cực vì có nhiều lỗi nhỏ chưa bao giờ được Mad Doc Software giải quyết triệt để. Phiên bản mở rộng được phát hành vào năm 2002, ngay sau khi phát hành Empire Earth và trước khi phát hành Empires: Dawn of the Modern World.
Empires: Dawn of the Modern World nói về mặt ngữ nghĩa không phải là phần tiếp theo của Empire Earth, phiên bản này được phát hành vào năm 2003 và đôi khi được gọi là phiên bản tiếp theo về mặt tinh thần của Empire Earth. Trò chơi cũng được thiết kế bởi Rick Goodman và đội ngũ Stainless Steel Studios, nhìn chung game là một bước lùi so với bản Empire Earth đầu tiên. Empires: Dawn of the Modern World phần nhiều được rút gọn hơn, với 1.000 năm lịch sử nhân loại và chỉ có chín nền văn minh. Mặc dù vậy, game được ca ngợi tích cực như một RTS tốt, nhưng không có tính sáng tạo nào đột phá.
Empire Earth II được phát hành vào năm 2005, hai năm sau Empires: Dawn of the Modern World. Empire Earth II do Mad Doc Software phát triển và Vivendi phát hành. Kể từ khi Stainless Steel Studios bỏ lại dự án phát triển Empires: Dawn of the Modern World. Empire Earth II sử dụng đồ họa và hiệu ứng thời tiết đã được chỉnh sửa, nhưng vẫn giữ lại những cảm nhận của phiên bản Empire Earth ban đầu. Trò chơi nhận được sự đánh giá tương đối tốt (trung bình khoảng 79% theo Metacritic), thấp hơn một chút so với bản Empire Earth đầu tiên và Empires: Dawn of the Modern World.
Empire Earth II: The Art of Supremacy được phát hành vào năm 2006 và là một bản mở rộng cho Empire Earth II. Bản mở rộng bổ sung thêm nhiều chiến dịch, phe phái, đơn vị, và các tính năng mới so với bản Empire Earth II. Tuy nhiên, trò chơi bị đánh giá tồi tệ hơn phiên bản mở rộng của người tiền nhiệm và được coi là xấu vì thiếu sự đổi mới với chiến dịch mới trong game.
Empire Earth III, viết tắt EE3, là tựa game chiến lược thời gian thực do Mad Doc Software phát triển và Vivendi Universal phát hành vào năm 2007 chỉ nhận được lời phê bình thậm tệ trái ngược hẳn với người tiền nhiệm.
Tiếp thị
Dòng tựa sê-ri dành cho tiếp thị (mà cũng là lời tuyên bố kết thúc với một đoạn phim trong game khi đang nạp dữ liệu trong Empire Earth) là: "'Thiên sử thi' là một từ quá nhỏ" cũng như những game có sự đa dạng kỷ nguyên riêng biệt.
Kết thúc
nhỏ|Sự suy giảm các đánh giá cho từng phiên bản, đường kẻ xu hướng được hiển thị màu đỏ. Sê-ri Empire Earth đã kết thúc với việc phát hành Empire Earth III, phiên bản chỉ nhận được sự đánh giá phần lớn ở mức tiêu cực và trung bình cùng sự chỉ trích dữ dội từ người hâm mộ của sê-ri. Bất kỳ tàn dư nào của game đều bị xóa bỏ từ trang web chính thức của Mad Doc Software. Ngày 1 tháng 11 năm 2008, phần hỗ trợ mục chơi mạng dành cho Empire Earth, Empire Earth: The Art of Conquest và Empire Earth II đã bị bỏ rơi. Chỉ để lại mỗi Empire Earth II: The Art of Supremacy, Empire Earth III và Empires: Dawn of the Modern World với các máy chủ phần chơi mạng.
Phần chơi mạng của Empires: Dawn of the Modern World đã không còn thực sự hiệu nghiệm phần nhiều do lỗi và trục trặc đã không được nhà phát triển sửa chữa. Hoạt động trực tuyến tiếp tục giảm đi trên Empire Earth II: The Art of Supremacy và Empire Earth III do thiếu cập nhật và hỗ trợ.
Đón nhận
Empire Earth, phiên bản đầu tiên trong sê-ri được đón nhận khá tốt từ giới phê bình, cỡ trung bình 82% xét về tổng thể. Empire Earth II đã không được hay như người tiền nhiệm của nó, chỉ với ở mức trung bình 79%. Các bản mở rộng đều được đánh giá tầm thường lúc tốt nhất, với bản Conquest trung bình điểm 66% và bản Supremacy điểm trung bình 61%. Empires: Dawn of the Modern World được đánh giá gần gũi với Empire Earth hơn so với bất cứ thứ gì khác trong dòng game, với mức trung bình 81%. Empire Earth Mobile điểm trung bình khoảng 77%. Empire Earth III thì kém hơn, trung bình với số điểm nhấn là 4,8 theo GameStats.
Tham khảo
Thể loại:Thương hiệu trò chơi điện tử Thể loại:Trò chơi trực tuyến nhiều người Thể loại:Trò chơi dựa theo lịch sử Thể loại:Trò chơi chiến lược thời gian thực Thể loại:Trò chơi trên Windows Thể loại:Empire Earth Thể loại:Trò chơi trực tuyến nhiều người cùng chơi
Pteroptyx gelasina
Pteroptyx gelasina là một loài bọ cánh cứng trong họ Đom đóm (Lampyridae). Loài này được Ballantyne miêu tả khoa học năm 2001.
Tham khảo
Thể loại:Pteroptyx
Leptophatnus pseudominor
Leptophatnus pseudominor là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Leptophatnus
Lực tĩnh điện
Lực tĩnh điện là lực giữa hai vật mang điện tích đứng yên. Nó là trường hợp đặc biệt của lực Lorentz (lực điện từ tổng quát).
Lực này được Coulomb, nhà bác học người Pháp, dựa trên ý tưởng về sự tương tự giữa điện học và cơ học, giữa sự tương tự của hai vật và hai điện tích, tìm ra lần đầu cho hai điện tích điểm và phát biểu thành định luật Coulomb. Trong trường hợp tương tác giữa hai điện tích điểm, lực tĩnh điện còn được gọi là lực Coulomb.
Định luật Coulomb
nhỏ|Sơ đồ mô tả cơ chế cơ bản của định luật Coulomb; cùng điện tích thì đẩy nhau và khác điện tích thì hút lẫn nhau. nhỏ|Cân xoắn Coulomb Định luật Coulomb (trong một số tài liệu viết kiểu phiên âm là "Định luật Cu-lông") phát biểu rằng: ''lực tương tác giữa hai điện tích điểm có phương nằm trên một đường thẳng nối hai điện tích điểm, có chiều là chiều của lực hút nếu hai điện tích điểm khác dấu và đẩy nếu hai điện tích điểm cùng dấu, có độ lớn tỉ lệ thuận với tích các điện tích và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách giữa chúng.
Độ lớn của lực được tính theo công thức: với:
Công thức trên cũng có thể được viết ở dạng véc-tơ với: ở đây: và là các véc-tơ vị trí của các điện tích điểm.