cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chung kết UEFA Champions League 2014
Real đối đầu với đội vô địch UEFA Europa League 2013-14, Sevilla trong trận Siêu cúp châu Âu 2014 và vào bán kết FIFA Club World Cup 2014 với tư cách là đại diện của UEFA. Trong trận siêu cúp, Real Madrid đã giành chiến thắng 2-0 với cú đúp của Cristiano Ronaldo.
Sân vận động tổ chức
nhỏ|trái|[[Sân vận động Ánh sáng (Lisbon)|Sân vận động Ánh sáng, nơi được chọn để tổ chức trận chung kết UEFA Champions League lần đầu tiên.]] Sân vận động Ánh sáng ở Thành PhốLisbon, Bồ Đào Nha, được chọn làm địa điểm tổ chức trận chung kết của năm 2014 trong cuộc họp Ban chấp hành UEFA tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, vào ngày 20 tháng 3 năm 2012. Đây là sân nhà của câu lạc bộ Benfica từ năm 2003, được xây dựng lại để tổ chức các trận đấu tại Euro 2004, trong đó có cả trận chung kết. Trước khi bị phá hủy vào năm 2003 để xây một sân mới với sức chứa 65.000 chỗ ngồi, Sân vận động Ánh sáng cũ đã tổ chức trận chung kết Cúp C2 châu Âu năm 1992, trận đấu mà Werder Bremen đánh bại AS Monaco 2-0 để giành chức vô địch, và trận thứ hai là chung kết UEFA Cup (sau này là Europa League) năm 1983, khi đó Anderlecht có được kết quả hòa 1-1 với Benfica để nâng cao chiếc cúp vô địch.
Thống kê trước trận đấu
thumb|200px|[[Carlo Ancelotti đã bốn lần vào chung kết, trong đó có 2 lần giành chức vô địch cùng Milan.]] Đây là lần đầu tiên trong lịch sử UEFA Champions League, có một trận chung kết giữa hai đội bóng đến từ cùng một thành phố và là trận chung kết lần thứ hai liên tiếp giữa hai đội bóng cùng quốc gia. Đây cũng là lần thứ hai có một trận chung kết toàn Tây Ban Nha, sau trận chung kết năm 2000 giữa Real Madrid và Valencia, và trận chung kết thứ năm giữa các đội từ cùng một quốc gia, những trận chung kết khác giữa hai đội cùng quốc gia là vào các năm: 2003 (Italy), 2008 (Anh), và 2013 (Đức).
Real Madrid đạt kỷ lục 13 trận chung kết Champions League sau khi giành chiến thắng với tổng tỷ số 5-0 trước các nhà đương kim vô địch Bayern München, đây là lần đầu tiên họ lọt đến trận chung kết kể từ khi giành chức vô địch lần thứ 9 năm 2002. Trước đây họ đã chiến thắng ở trận chung kết vào các năm 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1966, 1998, 2000, và 2002, nhưng cũng bị thua vào các năm 1962, 1964, và 1981. Đây cũng sẽ là lần lọt vào chung kết thứ 17 của Real trong tất cả các giải đấu của UEFA, vì họ cũng đã chơi tại hai trận chung kết UEFA Cup Winner's Cup (thua các năm 1971, 1983) và hai trận chung kết UEFA Cup (vô địch năm 1985 và 1986).
thumb|left|150px|[[Diego Simeone có lần đầu tiên lọt đến chung kết UEFA Champions League với tư cách là huấn luyện viên của Atlético Madrid.]] Đây là trận chung kết Champions League thứ tư cho huấn luyện viên hiện tại của họ, Carlo Ancelotti, người trước đây đã từng huấn luyện Milan giành được chức vô địch vào các năm 2003, 2007 nhưng thất bại vào năm 2005. Tính cả lần này thì Ancelotti đã cân bằng được các kỷ lục được tạo bởi Alex Ferguson, Marcello Lippi, và Miguel Muñoz. Mục tiêu của Ancelotti là cân bằng kỷ lục của Bob Paisley, huấn luyện viên duy nhất giành 3 chức vô địch Champions League, và cũng trở thành huấn luyện viên thứ năm giành chức vô địch với hai câu lạc bộ khác nhau, sau Ernst Happel, Ottmar Hitzfeld, José Mourinho, và Jupp Heynckes.
Atlético Madrid, lần đầu tiên vô địch La Liga kể từ năm 1996, đã lọt vào trận chung kết Cúp châu Âu đầu tiên của họ sau bốn mươi năm khi đánh bại nhà vô địch năm 2012, Chelsea, với tổng tỷ số 4-1. Đây là sự chờ đợi dài nhất giữa hai trận chung kết, vượt qua mốc 38 năm chờ đợi của Inter (1972-2010). Lần trước, họ lọt tới trận chung kết Cúp châu Âu năm 1974 và Atlético Madrid thất bại trước FC Bayern München sau khi kết thúc trận đấu lại. Atlético Madrid cũng đã góp mặt trong ba trận chung kết UEFA Cup Winners Cup (vô địch năm 1962, thua vào các năm năm 1963 và 1986) và hai trận chung kết Europa League (vô địch các năm năm 2010 và 2012), với chức vô địch gần nhất là vào chung kết UEFA Europa League năm 2012 cùng huấn luyện viên hiện tại, Diego Simeone. Ông có cơ hội cân bằng thành tích của Luis Carniglia và Helenio Herrera, các huấn luyện viên không phải người châu Âu từng giành chức vô địch European Cup/Champions League. Nếu giành chiến thắng trong trận đấu chung kết này, họ sẽ cân bằng thành tích của Juventus, Ajax, Bayern Munich, và Chelsea, là những câu lạc bộ đã giành được đủ chức vô địch của cả ba giải đấu chính thức ở châu Âu.
Trong các trận derby Madrid tại cúp châu Âu trước, vào bán kết European Cup 1958-1959, Real Madrid đánh bại Atletico Madrid 2-1 trong trận đấu lại, sau khi hòa 2-2 ở trận diễn ra trước đó. Trong mùa bóng 2013-14, Atletico Madrid đánh bại Real Madrid 1-0 ở lượt đi và hoà 2-2 tại lượt về của La Liga, trong khi Real Madrid đã loại Atlético Madrid trong trận bán kết Copa del Rey (Cúp Nhà vua Tây Ban Nha), với chiến thắng 3-0 trên sân nhà và 2-0 trên sân khách.
Đường đến chung kết
''Chú ý: Ở dưới, phần ghi kết quả, cần chú ý C là sân nhà. K là sân khách. Ghi từ vòng bảng đến vòng loại trực tiếp.''
Đại sứ
thumbnail|200px|[[Luís Figo, đại sứ của trận chung kết UEFA Champions League 2014]] Cựu cầu thủ bóng đá quốc tế người Bồ Đào Nha Luís Figo, người đã giành chức vô địch Champions League với Real Madrid vào năm 2002, là đại sứ cho trận chung kết.
Logo
UEFA công bố logo của trận đấu vào ngày 29 tháng 8 năm 2013, cùng ngày chia bảng để thi đấu vòng bảng. Ý tưởng thiết kế lấy cảm hứng bởi cơ sở từ những phát kiến của người Bồ Đào Nha, cụ thể là hỗn thiên nghi và hoa gió, là những vật dụng quan trọng được những nhà thám hiểm biển người Bồ Đào Nha dùng để đo vị trí của các ngôi sao.
Giá vé
Giai đoạn bán vé quốc tế đã diễn ra từ ngày 10-21 tháng 3 năm 2014. Vé có bốn mệnh giá lần lượt là: €390, €280, €160 và €70.
Trong hai câu lạc bộ lọt vào trận chung kết mỗi đội được UEFA phân bố 16,970 vé. Atlético dành 14,000 vé có sẵn cho các thành viên trong đội bóng, với giới hạn một vé cho mỗi thành viên. Real Madrid đã nhận 24,103 yêu cầu từ 73,314 thành viên câu lạc bộ cho tổng cộng 13,134; do nhu cầu lớn nên vé sẽ được trao bằng cách bốc thăm.
Điều khiển trận đấu
thumb|left|160px|UEFA công bố [[Björn Kuipers làm trọng tài cho trận chung kết vào ngày 7 tháng 5.]] Vị trọng tài 41 tuổi người Hà Lan Björn Kuipers được UEFA chỉ định bắt chính trong trận chung kết. Trước đó ông từng cầm còi trong các trận UEFA Super Cup 2011, Chung kết UEFA Europa League 2013 và Chung kết Cúp liên đoàn các châu lục 2013. Ông trở thành trọng tài người Hà Lan thứ tư trong một trận đấu chung kết European Cup/Champions League sau Leo Horn (1957, 1962), Charles Corver (1978) và Dick Jol (2001). Đội ngũ trọng tài còn lại bao gồm những người đồng hương Sander van Roekel và Erwin Zeinstra làm trợ lý trọng tài, Pol van Boekel và Richard Liesveld làm trợ lý trọng tài thay thế và ông Cüneyt Çakır người Thổ Nhĩ Kỳ là trọng tài chính thức thứ tư.
Sự kiện liên quan
Hai chiếc cúp UEFA Champions League và UEFA Women's Champions League được bàn giao cho thành phố chủ nhà Lisbon trong một buổi lễ tổ chức ở City Hall ngày 17 tháng 4 năm 2014. Thị trưởng thành phố Lisbon, ông António Costa đã nhận hai chiếc cúp bạc từ tay vị chủ tịch UEFA Michel Platini, người có quyết định hợp lý để tổ chức trận chung kết UEFA Champions League ở Lisbon với thực tế rằng "đã quá lâu kể từ khi trận chung kết có mặt ở Bồ Đào Nha" và để dành tặng cho "niềm đam mê và tình yêu bóng đá của người dân Bồ Đào Nha". Những người giữ cúp chính cho cả hai trận chung kết được đại diện trong sự kiện bởi chủ tịch Bayern München Karl-Heinz Rummenigge, tiền vệ Xherdan Shaqiri và hậu vệ Wolfsburg Lina Magull. Cùng tham dự buổi lễ còn có chủ tịch Liên đoàn bóng đá Bồ Đào Nha Fernando Gomes và đại sứ trận chung kết Luís Figo. Khi hai người đang trên đường đến Lisbon và trước khi buổi lễ bắt đầu, những chiếc cúp đã được đem diễu hành bằng xe điện cũ qua thành phố trong tay của đại sứ quảng bá chiếc cúp Vitor Baía, cựu thủ môn Porto cũng như tuyển quốc gia Bồ Đào Nha và Mónica Jorge, cựu huấn luyện viên đội tuyển bóng đá nữ quốc gia.
Festival UEFA Champions League thường niên diễn ra từ ngày 22 đến 25 tháng 5 năm 2014 tại Praça làm Comércio nằm ở trung tâm thành phố.
Chung kết của giải dành cho nữ đã diễn ra vào ngày 22 tháng 5 năm 2014 tại Estádio do Restelo. , là cuộc đọ sức giữa đội bóng Thụy Điển Tyresö FF và các nhà đương kim vô địch Wolfsburg. Bị dẫn trước 2-0 sau hiệp một, Wolfsburg đã ngược dòng để dành chiến thắng 4-3. Martina Müller, người từng ghi bàn trong trận chung kết trước tiếp tục lặp lại thành tích này để bảo đảm danh hiệu thứ hai liên tiếp của đội bóng nước Đức.
Lễ mở màn
nhỏ|phải|Mở màn trận đấu Lễ mở màn trước trận được tổ chức bởi công ty của Canada Circo de Bakuza, với chỉ đạo nghệ thuật bởi biên đạo múa từ London Wanda Rokicki. Cô từng chịu trách nhiệm cho phân đoạn nghệ thuật của nhiều sự kiện thể thao quốc tế tầm cỡ như Thế vận hội Mùa hè 2004, Giải bóng đá vô địch thế giới 2010, Đại hội thể thao Khối Thịnh vượng chung 2002 và 2006. Được nhận thức để "tôn vinh truyền thống Bồ Đào Nha, bao gồm lịch sử hải quân hoặc nghệ thuật ốp lát", chương trình cần đến sáu tháng chuẩn bị và tham gia tổng cộng 400 tình nguyện viên, 90 ca sĩ và 84 băng rôn cỡ lớn. Bài hát chủ đề UEFA Champions League do ca sĩ fado người Bồ Đào Nha Mariza trình bày.
Nhân sự
Cầu thủ duy nhất bị đình chỉ thi đấu trận chung kết là Xabi Alonso của Real Madrid, cầu thủ đã phải nhận thẻ vàng thứ ba trong trận bán kết lượt về. Để thay thế vị trí của anh, Carlo Ancelotti đã lựa chọn tiền vệ người Đức Sami Khedira, người mới chỉ trở lại sau chấn thương. Pepe cũng bị loại khỏi đội hình xuất phát, người chơi thay anh là trung vệ 21 tuổi người Pháp Raphaël Varane. Bộ ba tấn công của Real Madrid Cristiano Ronaldo, Gareth Bale và Karim Benzema ban đầu còn bỏ ngỏ về việc góp mặt, nhưng cả ba đều đã bình phục chấn thương để có tên trong đội hình xuất phát.
Đội trưởng Atlético Gabi trở lại sau án treo giò, trong khi tiền đạo Diego Costa được điền tên vào đội hình xuất phát dù vừa trải qua điều trị nhau thai ngựa cho một chấn thương gân kheo gặp phải trong trận đấu cuối cùng của giải vô địch quốc gia vào thứ bảy tuần trước. Tuy nhiên dù có những lạc quan ban đầu nhưng tiền vệ Arda Turan đã không kịp bình phục chấn thương bị dính phải trong cùng trận đấu trên.
Trang phục
Atlético Madrid mặc áo sơ mi với tên cựu huấn luyện viên - cầu thủ đội bóng Luis Aragonés nằm bên trong cổ áo sau khi ông qua đời vào tháng 2 năm 2014, với biểu tượng được chủ tịch UEFA Michel Platini chấp thuận. Cả hai đội đều mặc trang phục sân nhà trong trận chung kết cũng như họ gặp nhau khi thi đầu trong nước.
Tóm tắt thi đấu
thumb|425px|Real Madrid tổ chức lễ ăn mừng. Chỉ sau tám phút, tiền đạo Atlético Diego Costa buộc phải rời sân vì chấn thương trước đó tái phát. Gareth Bale có cơ hội tốt nhất của Real chỉ sau nửa giờ đồng hồ nhưng chỉ vài phút sau Atlético đã trừng phạt pha bỏ lỡ này. Cú đánh đầu của Diego Godín khiến đội trưởng Real Casillas không thể cản phá, đưa Atlético vượt lên dẫn trước.
Real Madrid trở nên chiếm ưu thế vượt trội trong hiệp phụ, bằng chứng là pha bứt tốc của Ángel Di María bên cánh trái, đi qua tới ba cầu thủ hậu vệ Atlético rồi dứt điểm bóng chìm. Thibaut Courtois cố gắng cản phát cú sút của cầu thủ người Argentina nhưng chỉ khiến bóng đổi hướng đến Bale, người dễ dàng bật cao đánh đầu vào lưới trống, giúp Real lần đầu vượt lên dẫn trước ở phút 110. Sau đó Real có thêm hai bàn thắng nữa trên bảng tỉ số, bắt đầu bằng pha sút bóng chìm bằng chân trái của Marcelo từ ngoài vòng cấm địa ở phút 118. Những phút cuối cùng của hiệp phụ, Real được hưởng một quả penalty sau khi Cristiano Ronaldo bị Diego Godín phạm lỗi trong vòng cấm, giúp Ronaldo dứt điểm vào góc phải khung thành, tạo nên kỷ lục ghi mười bảy bàn tại giải đấu. Trong lúc ăn mừng bàn thắng của Ronaldo, Varane sút bóng về phía huấn luyện viên Atlético Diego Simeone, khiến ông giận dữ và chạy thẳng vào trong sân. Sau đó Simone bị đuổi khỏi sân còn Varane bị giữ lại trong vụ ẩu đả.
Đây là trận chung kết thứ bảy bước vào hiệp phụ và lần đầu tiên trận đấu được giải quyết trong hiệp này mà không cần đến loạt sút lân lưu. Đây vừa là trận chung kết có nhiều bàn thắng cao thứ hai trong lịch sử giải đấu sau trận hòa 3–3 giữa AC Milan và Liverpool năm 2005, vừa là trận thắng đậm thứ hai sau khi AC Milan vượt qua Barcelona 4–0 năm 1994.
Phản ứng
Huấn luyện viên của Atlético Madrid, ông Diego Simeone có một chút tiếc nuối khi lỡ cơ hội đăng quang Champions League. "Cảm giác của tôi lúc này không thể gọi là buồn", ông nói sau trận. "Tôi cảm thấy chua xót vì chúng tôi không thể hoàn thành mục tiêu". Dù có chút thất vọng, chiến lược gia người Argentina vẫn cảm thấy tự hào với những gì các học trò làm được trong 120 phút thi đấu. "Trận đấu này không đáng để khóc bởi lẽ khi bạn làm mọi thứ có thể, bạn cần ngẩng cao đầu", Simeone chia sẻ. "Bóng đá có thắng có thua. Hôm nay chúng tôi là những kẻ bại trận. Tuy nhiên, chúng tôi biết rằng đội bóng đã trở nên mạnh mẽ hơn. Người hâm mộ cũng nhìn thấy năng lực thực sự của Atletico. Mùa tới, Atletico sẽ còn chơi hay hơn và thi đấu tốt như những gì đã làm ở mùa này". Ông cho rằng đội bóng của ông đá tốt hiệp một và phần còn lại thuộc về Real. "Nhìn tổng thể, chúng tôi bị khóa lại bắt đầu từ hiệp hai. Đây là một thử thách quá khó khăn. Phần còn lại của trận đấu rất tuyệt vời với những gì đã diễn ra". Hậu vệ của Real Sergio Ramos xúc động phát biểu sau trận đấu khi ghi bàn gỡ hòa 1-1 ở phút bù giờ thứ ba hiệp hai, "Đây là bàn thắng quan trọng nhất sự nghiệp của tôi", "Tôi hài lòng với những nỗ lực đến tận giờ phút cuối cùng. Đây không phải là bàn thắng cho cá nhân tôi mà dành cho tất cả người hâm mộ Real và những ai đã ủng hộ chúng tôi. Đây là cảm xúc không thể diễn tả thành lời".
Liên kết ngoài
Thể loại:Bóng đá Tây Ban Nha Thể loại:Derby bóng đá Thể loại:Bóng đá Bồ Đào Nha 2014 Thể loại:UEFA Champions League 2013-14 Thể loại:Atlético de Madrid Thể loại:Trận đấu của Real Madrid C.F. Thể loại:Bóng đá năm 2014
Tông Vi hoàng
Tông Vi hoàng (dan pháp khoa học: Senecioneae) là tông lớn nhất của họ Cúc (Asteraceae). Gần một phần ba số loài trong tông này được đặt trong chi Senecio. Tông này có lẽ có phạm vi phân bố rộng nhất trong cả giới Thực vật, gồm những loài cây thường niên, cây thảo lâu năm, cây thân thảo bò sát đất, cây bụi, cây leo, cây mọng nước, cây thân gỗ và cả cây bán thủy sinh.
Các loài trong tông này đã gây ngộ độc vật nuôi nhiều hơn bất mọi tông thực vật khác cộng lại. Một ví dụ là chất độc pyrrolizidin ancaloit ở Senecio và furanoeremophilane ở Tetradymia.
Một vài loài là cây trồng phổ biến.
Các chi
Danh sách chi dưới đây dựa trên một vài danh sách nguồn: • Abrotanella
• Acrisione
• Adenostyles
• Aequatorium
• Alciope
• Antillanthus
• Arnoglossum
• Barkleyanthus
• Bedfordia
• Bethencourtia
• Blennosperma
• Cacaliopsis
• Caucasalia
• Caxamarca
• Chersodoma
• Cineraria
• Cissampelopsis
• Crocidium
• Cremanthodium
• Delairea
• Dendrophorbium
• Dicerococlados
• Dolichorrhiza
• Dolichoglottis
• Dorobaea
• Doronicum
• Elekmania
• Emilia
• Erechtites
• Euryops
• Farfugium
• Gymnodiscus
• Gynura
• Gynoxys
• Haastia
Asiosilis lateridentata
Asiosilis lateridentata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Wittmer miêu tả khoa học năm 1997.
Tông Vi hoàng
Các chi
• Hasteola
• Hertia
Asiosilis lateridentata
Tham khảo
Thể loại:Asiosilis
Tông Vi hoàng
Các chi
• Homogyne
• Iranecio
• Jacobaea
• Jessea
• Kleinia
• Lachanodes
• Lamprocephalus
• Lasiocephalus
• Lepidospartum
• Ligularia
• Ligulariopsis
• Lopholaena
• Luina
• Mikaniopsis
• Misbrookia
• Nemosenecio
• Oligothrix
• Oresbia
• Othonna
• Packera
• Paracalia
• Parasenecio
• Pericallis
• Petasites
• Phaneroglossa
• Pladaroxylon
• Pojarkovia
• Psacalium
• Pseudogynoxys
• Rainiera
• Roldana
• Rugelia
• Senecio
• Sinacalia
• Sinosenecio
• Solanecio
• Steirodiscus
• Syneilesis
• Synotis
• Talamancalia
• Tephroseris
• Tetradymia
• Traversia
• Tussilago
• Werneria
• Xenophyllum
• Yermo
Calathea rossii
Liên kết ngoài
Thể loại:Calathea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1858
Người Thái (Việt Nam)
Người Thái với tên tự gọi là Tay/Tày/Thay/Thày (ไทย/ไท) tùy thuộc vào cách phát âm của từng khu vực. Các nhóm, ngành lớn của người Thái tại Việt Nam bao gồm: Tay Đón (Thái Trắng), Tay Đăm (Thái Đen), Tay Đèng (Thái Đỏ) và Tay Dọ (Thái Yo) cùng một số khác nhỏ hơn. Họ đã có mặt ở miền Tây Bắc Việt Nam trên 1200 năm, là hậu duệ những người Thái đã di cư từ vùng đất thuộc tỉnh Vân Nam, Trung Quốc bây giờ.
Lịch sử
Người Thái thiểu số ở Việt Nam là 1 trong những dân tộc thuộc sắc tộc Thái và họ đều có nguồn gốc từ miền nam Trung Quốc di cư về phía nam (hay là khu vực Đông Nam Á). Dựa trên các chứng cứ về di truyền, Jerold A. Edmondson cho rằng tổ tiên của các cư dân nói ngôn ngữ Tai-Kadai di cư từ Ấn Độ tới Myanmar, rồi sau đó tới Vân Nam (Trung Quốc) khoảng 20.000 - 30.000 năm trước. Từ đó họ đến đông bắc Thái Lan và sau đó di cư dọc vùng duyên hải Hoa Nam lên phía bắc đến cửa sông Trường Giang, gần Thượng Hải khoảng 8-10.000 năm trước. . Vào thời kỳ vương quốc Nam Chiếu và Đại Lý tồn tại từ TK 8 đến TK 13, cũng như sau đó, họ từ đó chiếm lĩnh Thái Lan và Lào.
Theo David Wyatt, trong cuốn "Thailand: A short history (Thái Lan: Lịch sử Tóm lược)", người Thái xuất xứ từ phía nam Trung Quốc, có cùng nguồn gốc với các nhóm dân ít người bây giờ như Choang, Tày, Nùng. Dưới sức ép của người Hán và người Việt ở phía bắc và phía đông, người Thái dần di cư về phía nam và tây nam. Người Thái di cư đến Việt Nam trong thời gian từ thế kỷ VII đến thế kỷ XIII. Trung tâm của họ khi đó là Điện Biên Phủ (Mường Thanh). Từ đây, họ tỏa đi khắp nơi ở Đông Nam Á cùng 1 lúc bây giờ như Lào, Thái Lan, bang Shan ở Miến Điện và một số vùng ở đông bắc Ấn Độ cũng như nam Vân Nam. Vậy nên tổ tiến của những Thái đều ở Vân Nam hết rồi di cư xuống Đông Nam Á và Ấn Độ.
Theo sách sử Việt Nam, vào thời Nhà Lý, man Ngưu Hống (được cho là một cộng đồng người Thái Đen, đây là âm Hán Việt, phiên âm cho từ ngu hàu (งูเห่า) tức là rắn hổ mang) ở đạo Đà Giang, đã triều cống lần đầu tiên vào năm 1067. Trong thế kỷ XIII, người Ngưu Hống kết hợp với người Ai Lao chống lại Nhà Trần và bị đánh bại. Năm 1280, một thủ lĩnh tên Trịnh Giác Mật, được gọi là "chúa đạo Đà Giang" đầu hàng Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật nhà Trần, nhưng chưa rõ thành phần dân tộc của nhân vật này. Năm 1337 lãnh tụ Xa Phần bị giết chết sau một cuộc xung đột, xứ Ngưu Hống bị sáp nhập vào lãnh thổ Đại Việt và đổi tên thành Mường Lễ, hay Ninh Viễn (Lai Châu ngày nay) và giao cho họ Đèo cai quản. Năm 1431 lãnh tụ Đèo Cát Hãn, người Thái Trắng tại Mường Lễ (tức Mường Lay, nổi lên chống triều đình, chiếm hai lộ Qui Hóa (Lào Cai) và Gia Hưng (giữa sông Mã và sông Đà), tấn công Mường Mỗi (tức Mường Muổi, Sơn La), Đèo Mạnh Vương (con của Đèo Cát Hãn) làm tri châu. Năm 1466, lãnh thổ vùng tây bắc Đại Việt, gồm những vùng đất của người Thái được tổ chức lại thành thừa tuyên Hưng Hóa, gồm 3 phủ: An Tây (tức Phục Lễ), Gia Hưng và Qui Hóa, 4 huyện và 17 châu.
Những lãnh tụ Thái được gọi là phụ tạo, được phép cai quản một số lãnh địa và trở thành giai cấp quý tộc của vùng đó, như dòng họ Đèo cai quản các châu Lai, Chiêu Tấn, Tuy Phụ, Hoàng Nham; dòng họ Cầm các châu Phù Hoa, Mai Sơn, Sơn La, Tuần Giáo, Luân, Ninh Biên; dòng họ Xa cai quản châu Mộc; dòng họ Hà cai quản châu Mai, dòng họ Bạc ở châu Thuận; họ Hoàng ở châu Việt...
Năm 1841, trước sự đe dọa của người Xiêm La, triều đình Nhà Nguyễn kết hợp ba châu Ninh Biên, Tuần Giáo và Lai Châu ở tả ngạn sông Mekong thành phủ Điện Biên. Năm 1880, phó lãnh sự Pháp là Auguste Pavie nhân danh triều đình Việt Nam phong cho Đèo Văn Trị chức tri phủ cha truyền con nối tại Điện Biên; sau khi giúp người Pháp xác định khu vực biên giới giữa Việt Nam với Trung Quốc và Lào, Đèo Văn Trị được cử làm quan của đạo Lai Châu, cai quản một lãnh thổ rộng lớn từ Điện Biên Phủ đến Phong Thổ, còn gọi là xứ Thái. Tháng 3, 1948 lãnh thổ này được Pháp tổ chức lại thành Liên bang Thái tự trị, qui tụ tất cả các sắc tộc nói tiếng Thái chống lại Việt Minh.
Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, để lấy lòng các sắc tộc thiểu số miền Bắc, Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thành lập Khu tự trị Thái Mèo ngày 29 tháng 4 năm 1955, Khu tự trị Tày Nùng và vùng tự trị Lào Hạ Yên, nhưng tất cả các khu này đều bị giải tán năm 1975
Dân cư
Tại Việt Nam, theo Tổng điều tra dân số năm 1999, người Thái có số dân là 1.328.725 người, chiếm 1,74% dân số cả nước, cư trú tập trung tại các tỉnh Lai Châu, Điện Biên, Lào Cai, Yên Bái, Sơn La, Hòa Bình, Thanh Hóa, Nghệ An (số lượng người Thái tại 8 tỉnh này chiếm 97,6% tổng số người Thái ở Việt Nam)và một số ở Tỉnh Lâm Đồng và Đắk Lắk. Trong đó tại Sơn La có 482.485 người (54,8 % dân số), Nghệ An có 269.491 người (9,4 % dân số), Thanh Hóa có 210.908 người (6,1 % dân số), Lai Châu cũ (nay là Lai Châu và Điện Biên) có 206.001 người (35,1 % dân số).
Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019, người Thái ở Việt Nam có dân số 1.820.950 người, là dân tộc có dân số đứng thứ 3 tại Việt Nam, có mặt trên tất cả 63 tỉnh, thành phố. Người Thái cư trú tập trung tại các tỉnh:
Người Thái Đen (Tai Dam)
Nhóm Thái Đen (Thay Đằm, ไทดำ) cư trú ở khu vực tỉnh Sơn La và Điện Biên (Mường La, Mường Thèng), một số tập trung ở miền Tây Thanh Hóa (Mường Khoòng). Các nhóm Tay Thanh (Man Thanh), Tay Mười, Tay Khăng ở miền Tây Thanh Hóa, Nghệ An cũng mới từ mạn Tây Bắc chuyển xuống cách đây vài ba trăm năm và bị ảnh hưởng bởi văn hóa và nhân chủng của cư dân địa phương và Lào.
Nhóm Tay Thanh từ Mường Thanh (Điện Biên) đi qua Lào vào Thanh Hóa và tới Nghệ An định cư cách đây hai, ba trăm năm, nhóm này gần gũi với nhóm Thái Yên Châu (Sơn La) và chịu ảnh hưởng văn hóa Lào. Dân số của nhóm Thái Đen tại Việt Nam năm 2002 ước tính khoảng 699.000 người trong tổng số 763.950 người Thái Đen trên toàn thế giới. Ngoài ra còn có khoảng 50.000 người Thái Đen hay Tay Mười sinh sống tại tỉnh Khăm Muộn, Lào (số liệu 1995); 10.000 người Thái Đen (một phần của dân tộc Thái theo phân loại của CHND Trung Hoa) sinh sống tại tỉnh Vân Nam, Trung Quốc (số liệu 1995) và 700 người Thái Đen sinh sống tại tỉnh Loei, Thái Lan (số liệu 2004, nhóm này đến Thái Lan vào năm 1885) .Số dân Thái Đen cũng sống ở các tỉnh khác như Nakhon Pathom, Ratchaburi, Suphan buri, Phitsanulok, Chumphon và Surat Thani.
Người Thái Trắng (Tai Don)
Nhóm Thái Trắng (Thay Đón/Thay Khao, ไทขาว) cư trú chủ yếu ở tỉnh Lai Châu, Điện Biên và một số huyện tỉnh Sơn La (Quỳnh Nhai, Bắc Yên, Phù Yên). Ở Đà Bắc thuộc tỉnh Hòa Bình, có nhóm tự nhận là Táy Đón, được gọi là Thổ. Ở xã Dương Quỳ, huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai, có một số địa bàn Thái Trắng chịu ảnh hưởng đậm của văn hóa Tày. Ở Sapa, Bắc Hà, nhiều nhóm Thái Trắng đã Tày hóa.
Người Thái Trắng đã có mặt dọc hữu ngạn sông Hồng và tỉnh Lai Châu, Điện Biên từ thế kỷ XIII và làm chủ Mường Lay (địa bàn chính là huyện Mường Chà ngày nay) thế kỷ XIV, một bộ phận di cư xuống Đà Bắc và Thanh Hóa thế kỷ XV. Có thuyết cho rằng họ là con cháu người Thái Lặc ở Trung Quốc. Dân số của nhóm Thái Trắng tại Việt Nam năm 2002 ước tính khoảng 280.000 người trong tổng số 490.000 người Thái Trắng trên toàn thế giới. Ngoài ra còn có khoảng 200.000 người Thái Trắng sinh sống tại Lào (thống kê năm 1995); 10.000 người Thái Trắng (một phần của dân tộc Thái theo phân loại của CHND Trung Hoa) sinh sống tại tỉnh Vân Nam, Trung Quốc (số liệu 1995).
Ở Mường Tấc, nay thuộc huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La, một nhánh của người Thái Trắng nói tiếng riêng gọi là tiếng Tày Tấc.
Người Thái Đỏ (Tai Daeng)
Nhóm Thái Đỏ (?) (Tai Daeng - Tay Đèng), gồm nhiều nhóm khác nhau cư trú chủ yếu ở một số huyện như Mộc Châu (Sơn La), Mai Châu (Hòa Bình) và các huyện miền núi như Bá Thước (Thanh Hóa) và Quỳ Châu, Quỳ Hợp, Con Cuông, Tương Dương - điều này không chắc chắn (Nghệ An). Dân số của nhóm Thái Đỏ tại Việt Nam năm 2002 ước tính khoảng 140.000 người trong tổng số 165.000 người Thái Đỏ trên toàn thế giới. Ngoài ra còn có khoảng 25.000 người Thái Đỏ sinh sống tại tỉnh Sầm Nưa, Lào (số liệu 1991).
Người Thái Mường Vạt
Người Thái Mường Vạt hay còn gọi là Tày Mường Vạt sống tại huyện Yên Châu, Sơn La. Họ nói tiếng Thái Mường Vạt.
Người Thái Yo
Người Thái Do hay còn gọi là Tày Dọ, sống rải rác tại huyện Quỳ Châu, Nghệ An và huyện Thường Xuân, Thanh Hóa. Họ nói Tiếng Tay Dọ, có chữ viết riêng là chữ Thái Quỳ Châu, hiện nay vẫn đang được sử dụng.
Người Thái Thanh
Người Thái Thanh hay còn gọi là Tày Then, Tày Nhại. Họ sinh sống ở Nghệ An, Thanh Hóa và nói tiếng Tay Nhại.
Người Thái Lự
Người Thái Lự là một nhánh của dân tộc Thái, sinh sống tại hai huyện Phong Thổ và Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu. Ở Việt Nam họ được xếp vào dân tộc riêng là người Lự.
Người Tày Đà Bắc
Người Tày Đà Bắc hay còn gọi là Thổ Đà Bắc gồm 20,000 người sống tại Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình. Tuy gọi là người Tày nhưng họ theo văn hóa của Người Thái Tây Bắc và nói tiếng Phu Thái.
Người Tày Sapa, người Pa Dí
Người Tày Sapa và người Pa Dí sinh sống tại Sa Pa và Mường Khương tỉnh Lào Cai. Họ được xếp vào dân tộc Tày, tuy nhiên tiếng nói của họ thuộc nhóm Thái Tây Nam của người Thái.
Người Thái ở hải ngoại
Ngoài ra còn có chừng 20.000 người Thái gốc Việt Nam sinh sống tại nước ngoài, chủ yếu là Pháp và Hoa Kỳ.
Ngôn ngữ và chữ viết
[[Tập tin:Chữ Thái cổ Sơn La.png|nhỏ|Một trang chữ Thái cổ trong gia phả họ Lò Cầm, Mai Sơn, Sơn La và chữ ký, họ tên, dấu người viết bằng chữ Lai Pao - nửa phía dưới. (Nguồn: Lịch sử văn hóa dân tộc Thái)]] [[Tập tin:Chữ Thái Đen.jpg|nhỏ|Một trang chữ Thái Đen được in ấn tại Hoa Kỳ (bởi người Thái tại Hoa Kỳ), nguồn: SIL]] thế=Chữ Thái Việt Nam chính thức được thống nhất sử dụng từ 5/2008|nhỏ|Chữ Thái Việt Nam chính thức được thống nhất sử dụng từ 5/2008 Người Thái có ngôn ngữ và văn tự riêng. Các nhà dân tộc học hiện nay đã xếp tộc người này vào Nhóm nói tiếng Thái - ngữ hệ (họ ngôn ngữ) Kra-Dai (hay còn gọi là Tai-Kadai). Do có chung một cội nguồn, các ngôn ngữ Thái có tỷ lệ từ vựng chung cao.
Các ngôn ngữ Thái này chủ yếu là ngôn ngữ đơn âm tiết, có thanh điệu. Cú pháp chủ yếu là SVO (chủ ngữ, vị ngữ, bổ ngữ). Trừ những câu mệnh lệnh thức, còn ít có trường hợp đảo ngược thứ tự này. Tiếng Thái Việt Nam là một phương ngữ được hợp bởi năm vùng thổ ngữ:
1. Thái Trắng miền cực bắc Tây Bắc.
4. Thái Trắng ở huyện Phù Yên, Mộc Châu (Sơn La) hợp cùng Thái Đen, thường gọi là Tày Thanh (Man Thanh, Tay Nhại).
5. Nhóm Thái với các tên thường gọi là Tày Mường, Hàng Tổng, Tày Dọ ở mạn Tây bắc Hòa Bình và miền Tây Thanh Hóa, Nghệ An.
Văn tự Thái có nguồn gốc từ hệ chữ Sanskrit (Ấn Độ). Chữ Thái cổ Việt Nam thống nhất cách cấu tạo và đọc, nhưng lại có tám loại ký tự khác nhau, đó là: chữ Thái Đen, chữ Thái Trắng Mường Lay, chữ Thái Trắng Phong Thổ, chữ Thái Trắng Phù Yên, chữ Thái Trắng Mộc Châu, Mai Châu, Đà Bắc, chữ Thái Lai Xư (Tay Thanh), chữ Thái Lai Pao (Tương Dương, Nghệ An), chữ Thái Lai Tay hay chữ Thái Quỳ Châu (Quế Phong, Quỳ Châu, Quỳ Hợp thuộc tỉnh Nghệ An).
Trong giai đoạn 1954 - 1969, chữ Thái khu tự trị Tây Bắc cũ đã được cải tiến, thống nhất và mang tên Chữ Thái Việt Nam thống nhất. Từ tháng 5/2008 chữ Thái cải tiến mới được chính thức được đưa vào sử dụng, được gọi là chữ Thái Việt Nam.
Chữ Thái Việt Nam (Tai Viet) có vùng mã Unicode U+AA80..U+AADF, tuy nhiên các font chữ phổ biến hiện có trong máy tính không hiện được các ký tự này.
Đặc điểm kinh tế
Người Thái có nhiều kinh nghiệm, đào mương, dựng đập, bắc máng lấy nước làm ruộng. Lúa nước là nguồn lương thực chính, đặc biệt là lúa nếp. Người Thái cũng làm nương để trồng lúa, hoa màu và nhiều thứ cây khác. Từng gia đình chăn nuôi gia súc, gia cầm, đan lát, dệt vải, một số nơi làm đồ gốm... Sản phẩm nổi tiếng của người Thái là vải thổ cẩm, với những hoa văn độc đáo, màu sắc rực rỡ, bền đẹp.
Văn hóa
nhỏ|250px|phải|[[Múa quạt, người Thái tại Bản Lác, Mai Châu, Hòa Bình]]
Họ của người Thái
Người Thái sử dụng các họ chủ yếu như: Khoàng, Bạc, Bế, Bua, Bun, Cà (Hà, Kha, Khà, Mào, Sa), Cầm, Chẩu, Chiêu, Đèo, Điều, Điêu, Hà, Hoàng, Khằm Leo, Lèo, Lềm (Lâm, Lịm), Lý, Lò (Lô, La, Lo), Lộc (Lục), Lự, Lường (Lương), Manh, Mè, Nam, Nông, Ngần, Ngưu, Nho, Nhật, Panh, Pha, Phia, Phìa, Quàng (Hoàng, Vàng), Quàng, Sầm (Cầm Bá, Phạm Bá), Tạ, Tày, Tao (Đào), Tạo, Tòng (Toòng), Lang (Vi), Vì (Vi), Xa (Sa), Xin.
Hôn nhân
- Người Thái có tục ở rể, vài năm sau, khi đôi vợ chồng đã có con mới về ở bên nhà chồng, nhưng bây giờ hầu như không có trừ vài trường hợp gia đình bên gái khó khăn.
- Cô gái Thái khi lấy chồng phải búi tóc (Tằng Cẩu) - tục lệ này thường thấy rõ ràng nhất ở nhóm Thái Đen.
Tục lệ ma chay
Người Thái quan niệm chết là tiếp tục "sống" ở thế giới bên kia. Vì vậy, đám ma là lễ tiễn những người chết về "mường trời".
Văn hóa dân gian
Thần thoại, cổ tích, truyện thơ, ca dao... là những vốn quý báu của văn học cổ truyền người Thái. Những tác phẩm thơ ca nổi tiếng của dân tộc Thái là: Xống chụ xon xao (Tiễn dặn người yêu), Khun Lú Nàng Ủa (Chàng Lú nàng Ủa).... Người Thái sớm có chữ viết nên nhiều vốn cổ (văn học, luật tục, dân ca) được ghi chép lại trên giấy bản và lá cây. Người Thái rất thích ca hát, đặc biệt là khắp. (ขับ) là lối ngâm thơ hoặc hát theo lời thơ, có thể đệm đàn và múa. Nhiều điệu múa đã được trình diễn trên sân khấu trong và ngoài nước, hấp dẫn đông đảo khán giả. Hạn khuống, ném còn là hai đặc trưng văn hóa nổi bật của người Thái.
Nhà cửa
250px|nhỏ|trái|Mô hình nhà người [[Thái Trắng (Lai Châu, Việt Nam) - Phòng trưng bày Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam]] Điểm khác biệt nhất của nhà cửa người Thái so với người Việt và Hán là họ ở nhà sàn. Nhà sàn người Thái trắng có khá nhiều điểm gần với nhà Tày-Nùng. Còn nhà người Thái Đen lại gần với kiểu nhà của các cư dân Môn-Khmer. Tuy vậy, nhà người Thái Đen lại có những đặc trưng không có ở nhà của cư dân Môn-Khmer: nhà người Thái Đen nóc hình mai rùa, chỏm đầu đốc có khau cút với nhiều kiểu khác nhau. Hai gian hồi để trống và có lan can bao quanh. Khung cửa ra vào và cửa sổ có nhiều hình thức trang trí khác nhau.
Bộ khung nhà Thái có hai kiểu cơ bản là khứ tháng và khay điêng. Vì khay điêng là vì khứ kháng được mở rộng bằng cách thêm hai cột nữa. Kiểu vì này dần gần lại với kiểu vì nhà người Tày-Nùng.
Cách bố trí trên mặt bằng sinh hoạt của nhà Thái Đen khá độc đáo: các gian đều có tên riêng. Trên mặt sàn được chia thành hai phần: một phần dành làm nơi ngủ của các thành viên trong gia đình, một nửa dành cho bếp và còn là nơi để tiếp khách nam giới.
Những người Thái Việt Nam có danh tiếng
Các dòng họ người Thái nối đời làm quan lang đạo các vùng mường Tây Bắc Việt Nam, trong thời phong kiến Việt Nam từ thời nhà Hậu Lê đến thời nhà Nguyễn, theo Lê Quý Đôn gồmː Theo Phạm Thận Duật gồmː
Arthur Melo
Arthur Henrique Ramos de Oliveira Melo (sinh ngày 12 tháng 8 năm 1996), hay còn được biết đến như Arthur Melo hoặc Arthur, là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Brasil hiện đang chơi ở vị trí tiền vệ cho Đội tuyển bóng đá quốc gia Brasil và tại câu lạc bộ Fiorentina tại Serie A, theo dạng cho mượn từ câu lạc bộ Juventus.
Sinh ra ở Goiânia, Arthur Melo bắt đầu sự nghiệp của mình với Grêmio, và giành Copa Libertadores vào năm 2017. Anh đã ký hợp đồng với Barcelona với mức phí ban đầu là 31 triệu euro vào năm 2018. Arthur gia nhập câu lạc bộ Ý Juventus vào năm 2020.
Arthur Melo đã có trận ra mắt cho Brasil vào năm 2018 sau khi chơi cho đội trẻ U-17 Brasil. Anh sau đó là một thành viên của đội vô địch Copa América 2019.
Grêmio
nhỏ|Arthur thi đấu cho [[Grêmio Foot-Ball Porto Alegrense|Grêmio năm 2017|302x302px]] Arthur Melo bắt đầu sự nghiệp của mình với câu lạc bộ quê nhà Kells Celtic ở tuổi 12. Năm 2010, sau khi được phát hiện trong một giải đấu trẻ, anh chuyển đến Grêmio.
Vào tháng 1 năm 2015, sau những màn trình diễn ấn tượng của anh ấy tại Copa São Paulo de Futebol Júnior, Arthur được đôn lên từ đội trẻ của Grêmio dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên đội một Luiz Felipe Scolari. Anh ấy bất ngờ bắt đầu trong trận ra mắt đội đầu tiên của mình, trước Aimoré cho Campeonato Gaúcho. Tuy nhiên, anh bị thay ra ở hiệp một bởi hậu vệ cánh người Argentina Matías Rodríguez và không có thêm trận nào trong mùa giải đó. Năm 2016, Arthur ra mắt giải đấu trong trận đấu cuối cùng của mùa giải, trận thua 0-0 trên sân nhà trước Botafogo, thay thế Kaio trong hiệp hai.
Năm 2017, Arthur Melo trở thành suất thường xuyên của đội một sau chuỗi phong độ tốt ở Primeira Liga và Campeonato Gaúcho. Trong trận ra mắt Copa Libertadores, trận hòa 1-1 trên sân khách trước Club Guaraní, anh đã được vinh danh là cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu sau khi hoàn thành 40 đường chuyền, với tỷ lệ thành công ấn tượng là 100%. Phong cách chơi bóng và lối chơi của anh ấy được so sánh với các tiền vệ Tây Ban Nha Andrés Iniesta và Thiago, và thu hút sự quan tâm từ các câu lạc bộ châu Âu như Chelsea, Barcelona và Atlético Madrid. Vào tháng 5, Arthur ghi bàn thắng chuyên nghiệp đầu tiên, bàn mở tỷ số trong chiến thắng 3-1 trước Fluminense tại Copa do Brasil. Vào tháng 7, anh ghi bàn thắng đầu tiên tại giải đấu, bàn thắng thứ hai trong chiến thắng 3-1 trước Vitória trên sân khách. Vào tháng 11, được CONMEBOL bầu chọn là cầu thủ xuất sắc nhất trận lượt về chung kết Copa Libertadores với Lanús, dù chỉ thi đấu 50 phút do chấn thương.
Barcelona
Vào ngày 11 tháng 3 năm 2018, Barcelona đã đạt được thỏa thuận với Grêmio về việc chuyển nhượng Arthur Melo. Đội bóng Tây Ban Nha đã đồng ý trả một khoản phí ban đầu là 31 triệu euro cộng với 9 triệu euro cho các biến số bổ sung. Arthur ký hợp đồng sáu năm và chính thức trở thành cầu thủ của Barça vào ngày 9 tháng 7 năm 2018. Vào ngày 28 tháng 7, Arthur ghi bàn thắng trong trận ra mắt trước Tottenham Hotspur trong một trận giao hữu trước mùa giải.
Arthur Melo đã có trận ra mắt thi đấu tại Supercopa de España 2018 vào ngày 12 tháng 8, trong đó Barcelona giành chiến thắng 2-1 trước Sevilla. Arthur ra mắt giải đấu trong trận đấu đầu tiên của mùa giải, cũng là lần đầu tiên anh kiến ​​tạo cho câu lạc bộ trong chiến thắng 3–0 trước Alavés. Vào ngày 31 tháng 8 năm 2019, Arthur ghi bàn thắng đầu tiên cho Barcelona trong trận hòa 2-2 trên sân khách trước Osasuna.
Juventus
Vào ngày 29 tháng 6 năm 2020, Barcelona thông báo rằng họ đã đạt được thỏa thuận với Juventus về việc chuyển nhượng Arthur theo hợp đồng 5 năm với giá 72 triệu euro, cộng với 10 triệu euro tùy biến; thỏa thuận cũng được điều phối với một vụ trao đổi Miralem Pjanić. Anh có trận ra mắt câu lạc bộ tại Serie A vào ngày 27 tháng 9, vào sân thay người trong trận hòa 2–2 trên sân khách trước Roma.
Liverpool (mượn)
Vào ngày 1 tháng 9 năm 2022, Liverpool công bố bản hợp đồng cho mượn Arthur. Juventus quy định rằng Liverpool đã trả 4,5 triệu euro phí cho mượn, với tùy chọn mua cầu thủ với giá 37,5 triệu euro khi kết thúc khoản mượn một năm.
Sự nghiệp quốc tế
Arthur Melo đã đại diện cho Brasil ở cấp độ U-17. Anh là một thành viên của đội U-17 Brasil được chọn để thi đấu tại Giải vô địch bóng đá U-17 Nam Mỹ 2013.
Anh ấy đã có trận ra mắt quốc tế trước Hoa Kỳ trong chiến thắng 2–0 giao hữu vào ngày 7 tháng 9 năm 2018 khi vào sân thay người. Trận đấu đầu tiên của cầu thủ người Brasil là trước El Salvador trong chiến thắng 5–0 vào ngày 12 tháng 9. Tite ca ngợi lối chơi của tiền vệ này rằng: "Anh ấy luôn tìm ra đường thoát tốt nhất, đường chuyền tốt nhất". Ngay cả khi anh ấy không hỗ trợ, anh ấy vẫn đưa ra đường chuyền sẽ giúp ích cho một cầu thủ."
Vào tháng 5 năm 2019, Arthur Melo có tên trong danh sách 23 người của Brasil tham dự Copa América 2019 trên sân nhà. Trong trận Chung kết Copa América 2019 với Peru vào ngày 7 tháng 7, tại Sân vận động Maracanã, Arthur đã kiến ​​tạo để Gabriel Jesus ghi bàn thắng ấn định chiến thắng ở cuối hiệp một; trận đấu cuối cùng kết thúc với chiến thắng 3–1 nghiêng về Brasil.
Arthur Melo ghi bàn thắng quốc tế đầu tiên cho Brasil vào ngày 17 tháng 11 năm 2020, bàn mở tỷ số trong chiến thắng cuối cùng 2–0 trên sân khách trước Uruguay tại vòng loại FIFA World Cup 2022.
Phong cách thi đấu
Arthur Melo có khả năng chơi như một tiền vệ lùi sâu, tiền vệ trung tâm, tiền vệ box-to-box, và đôi khi cũng là một tiền vệ tổ chức. Sự nhanh nhẹn, khả năng kỹ thuật, rê bóng và di chuyển - cả trong và ngoài bóng - cho phép anh ấy tạo ra khoảng trống và kiểm soát dòng chảy của lối chơi ở hàng tiền vệ, trong khi tầm nhìn đặc biệt, khả năng chơi và chuyền bóng chính xác cho phép anh ấy giữ bóng, tạo cơ hội, và thực hiện những đường chuyền quyết định cho đồng đội. Vào năm 2020, cựu tiền vệ Enzo Maresca tuyên bố rằng anh cảm thấy Arthur phù hợp nhất với vai trò tiền vệ tấn công hoặc tiền vệ công.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1996 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Brasil Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Brasil Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Brasil Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-20 quốc gia Brasil Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Grêmio Thể loại:Cầu thủ bóng đá Barcelona Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha
Hydriomena cruziata
Liên kết ngoài
Thể loại:Hydriomena
Clystea ocina
Clystea ocina là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Ocrepeira subrufa
Ocrepeira subrufa là một loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Ocrepeira. Ocrepeira subrufa được Frederick Octavius Pickard-Cambridge miêu tả năm 1904.
Tham khảo
Thể loại:Ocrepeira
Aptesis yosemite
Aptesis yosemite là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aptesis
Xã Roland, Quận Webster, Iowa
Xã Roland (Roland Township) là một xã thuộc quận Webster, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 589 người.
Radara subcupralis
Radara subcupralis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Radara
Trần Mạnh Quỳ
Trần Mạnh Quỳ là nhà cách mạng và chính khách Việt Nam, Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An, Phó Tổng Thanh tra Nhà nước, Thứ trưởng Bộ Thủy lợi.
Ông tham gia cách mạng từ 1930; hai lần làm Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị năm 1937 và 1976-1977.
Năm 1939 là Thường vụ Xứ ủy Trung Kỳ; Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An.
Trong kháng chiến chống Pháp ông chuyển sang quân đội, thực hiện công tác thanh tra trong quân đội, được phong Đại tá, Cục trưởng Cục dân quân toàn quốc 1952.
Sau năm 1954 ông làm Ủy viên Ủy ban Thường trực Quốc hội (đến 6/1958), Tổng thanh tra phó Ban Thanh tra trung ương của Chính phủ (1/1959 – 1965), kiêm chức Tổng Thanh tra Quân đội. Năm 1965 khi Chính phủ giải thể Thanh tra Nhà nước ông chuyển sang giữ chức Thứ trưởng Bộ Thủy lợi (1965 - 1968). Năm 1969 Ủy ban Thanh tra được tái lập, ông giữ chức Phó Chủ nhiệm Ủy ban Thanh tra Chính phủ.
Năm 1976 – 1977 ông giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị.
Tham khảo
Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I Thể loại:Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Thể loại:Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị Thể loại:Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam Thể loại:Người Nghệ An Thể loại:Nhà cách mạng Việt Nam Thể loại:Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
Chukkanahalli, Mulbagal
Chukkanahalli là một làng thuộc tehsil Mulbagal, huyện Kolar, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Kolar (huyện)
Brownlowia tersa
Brownlowia tersa là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được (L.) Kosterm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1959.
Liên kết ngoài
Thể loại:Brownlowia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1959
Paspalum urvillei
Paspalum urvillei (cỏ mộc châu ) là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Steud. mô tả khoa học đầu tiên năm 1853.
Liên kết ngoài
Thể loại:Paspalum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1853
Fusinus akitai
Fusinus akitai là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.
Tham khảo
Thể loại:Fusinus
Homo Homini
nhỏ|250x250px|Đài tưởng niệm Homo Homini ở Kielce Homo Homini (tiếng Latinh: "A human to another human") là bức tượng đài đầu tiên ở Châu Âu được xây dựng nhằm tưởng nhớ các nạn nhân của vụ tấn công khủng bố vào ngày 11 tháng 9 ở Hoa Kỳ. Công trình này tọa lạc tại thành phố Kielce, Ba Lan. Đài tưởng niệm do nhà điêu khắc Adam Myjak chịu trách nhiệm thiết kế và được khánh thành vào ngày 11 tháng 9 năm 2006, nhân kỷ niệm 5 năm sau vụ tấn công khủng bố. Lá thư của Tổng thống George W. Bush gửi công dân Kielce được đọc lên trong nghi thức khánh thành và học sinh từ khắp các trường ở Kielce thắp những ngọn nến tưởng niệm (loại nến Yahrzeit - dùng trong các nghi thức tưởng niệm của Do Thái giáo). Trên mỗi ngọn nến đều có ghi thông tin gồm tên và nghề nghiệp của nạn nhân.
Tượng đài gồm hai cột trụ cao 7 mét đặt vuông góc với nhau. Mỗi cột nghiêng về phía còn lại và đan chéo nhau bởi hai mặt phẳng. Các tấm bảng ghi tên các thành phố xảy ra cuộc tấn công khủng bố, được gắn chặt vào một trong những cây cột trụ.Tấm bảng mới nhất được gắn vào cột, ghi thông tin vụ tấn công ở Nice diễn ra vào ngày 14 tháng 7 năm 2016.
Alampoides fulvus
Alampoides fulvus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Costa miêu tả khoa học năm 1975.
Tham khảo
Thể loại:Alampoides
Pháo đài V Toruń
Pháo đài V Toruń là một pháo đài pháo bình, là pháo đài thứ 5 trong tổ hợp 15 pháo đài của hệ thống pháo đài Toruń. Đây là pháo đài nằm ở vòng ngoài của hệ thống pháo đài Toruń, nằm phía bắc của thành phố (cách khoảng 4,4 km về quảng trường chính), nằm ở đường Polna, quận Wrzosy. Được xây dựng với tên gọi ban đầu là Fort III Scharnhorst, nay được biết với cái tên Pháo đài V Karol Jigkiewicz.
Lịch sử
Đây là một pháo đài pháo binh tiêu chuẩn, được bảo tồn rất tốt cho thời đại ngày nay. Mặc dù không tìm thấy các pháo đài cụ thể cho các nòng pháo, tuy nhiên vẫn còn lưu giữ được 14 vị trí pháo mở, và một số điểm nổi bật của pháo đài (phần nổi trên mặt đất). Một số điểm thay đổi và bổ sung như đặt thêm đồi chiến đấu và cho phép bắn trong bán kính 800 m. 10 năm sau khi hoàn thành công trình, nó đã được trùng tu, hiện đại hóa, trong đó các hầm trú ẩn (32 hầm) đều được phủ bằng bê tông chắc chắn. Ngoài ra, 56 khu trú ẩn nhỏ đã được dựng lên ở phía trước của cơ sở, một nhà máy đạn dược được đặt ở phía bắc pháo đài.
Vào năm 1911 - 1912, pháo đài đã trải qua một lần tái thiết khác, khi đó, các cửa sổ trong các phòng kỹ thuật đã được bịt kính bằng bê tông và các bức tường bên ngoài được gia cố. Các sườn bên ngoài của thành trì được bao quanh bởi một bức hàng thép gai và cây cối ngụy trang được bổ sung bằng cách trồng một loạt các cây Caragan (thường được gọi là cây châu chấu hoặc cây keo vàng - dạng cây bụi, phù hợp cho trang trí cảnh quan ), và điện được lắp đặt. Năm 1914, các cửa sổ tiếp theo bị kính, những cái còn lại được bổ sung cửa lớp bọc thép, các đường ngang được dựng lên trong các lối đi chính bên trong. Cơ sở luôn được sử dụng làm doanh trại.
Tình trạng hiện tại
Khi rời Toruń, quân đội Đức đã lấy hầu hết các thiết bị cơ khí của hệ thống pháo đài Toruń. Tuy nhiên so với các pháo đài khác ở Toruń, thì pháo đài V vẫn giữ lại hầu hết các thiết bị ban đầu. Từ năm 1922 - 1923, nó trở thành nơi đóng quân của đại đội bảo vệ của các xưởng chế tạo đạn dược, sau đó là đại đội của trung đoàn bộ binh 63 Toruń, đã đóng quân ở đó.
Asiosilis latimanus
Asiosilis latimanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1926.
Tham khảo
Thể loại:Asiosilis
Chi Thiên khuất
Chi Thiên khuất (danh pháp khoa học: Lythrum) là một chi thực vật có hoa trong họ Lythraceae.
Loài
Chi này gồm các loài:
Aloe eminens
Aloe eminens là một loài thực vật]] thuộc họ Aloaceae. Đây là loài đặc hữu của Somalia, và hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thực vật Somalia E
Rhamphocottus
Thể loại:Rhamphocottidae Thể loại:Chi cá mù làn đơn loài
Özdil, Yomra
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Trabzon
Porto Lucena
Porto Lucena là một đô thị thuộc bang Rio Grande do Sul, Brasil. Đô thị này có diện tích 250,078 km², dân số năm 2007 là 5631 người, mật độ 22,52 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Rio Grande do Sul
Schoenus discifer
Schoenus discifer là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Tate miêu tả khoa học đầu tiên năm 1889.
Liên kết ngoài
Thể loại:Schoenus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1889
Acetylcholine
Acetylcholine (ACh) là một hợp chất hữu cơ có trong não và cơ thể của nhiều loại động vật, bao gồm cả con người, nó có chức năng là một chất dẫn truyền thần kinh—một hóa chất được các tế bào thần kinh giải phóng ra để gửi tín hiệu đến các tế bào khác. Tên của nó có nguồn gốc từ cấu trúc hóa học của nó: nó là một este của axit axetic và choline. Các bộ phận trong cơ thể sử dụng hoặc bị ảnh hưởng bởi acetylcholine được gọi là cholinergic. Các chất cản trở hoạt động của acetylcholine được gọi là thuốc chống cholinergic.