cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Keira Knightley
Sự nghiệp
nhỏ|140px|Knightley tại BAFTA 2008. Knightley xuất hiện trong một vài bộ phim truyền hình vào nửa cuối những năm 1990 - cũng như là The Bill của ITV1 — trước khi được đóng vai Sabé, decoy của Padmé Amidala, trong bộ phim bom tấn năm 199 thuộc thể loại khoa học viễn tưởng Star Wars Episode I: The Phantom Menace. Knightley có vai diễn có vai trò gần gống với Natalie Portman, người đóng vai Padmé; hai nữ diễn viên đóng vai người mẹ gặp khó khăn khi nói chuyện với con gái riêng của họ trong khi các cô gái được hóa trang cẩn thận. Vai diễn chính đầu tiên của Knightley là vào năm 2001, khi cô đóng vai con gái của Robin Hood thực hiện trong chương trình truyền hình của Công ty Walt Disney, Princess of Thieves. Trong suốt thời gian đó, Knightley cũng thường xuất hiện trong The Hole, một phim kinh dị mà nhận được một video trực tiếp được phát hành ở Hoa Kỳ. Cô xuất hiện trong một miniseries thích hợp với Doctor Zhivago mà lần đầu tiên phát sóng vào năm 2002 đã có nhiều đánh giá nhưng được xếp hạng cao.
Vai diễn tạo ra bước đột phá của Knightley là trong chủ đề phim về bóng đá, Bend It Like Beckham, mà đã đạt được một thành công của nó trong lần phát hành vào tháng 8, 2002 tại Vương quốc Anh, doanh thu $18 triệu, và nó được phát hành vào tháng 3 năm 2003 tại Hoa Kỳ, doanh thu $32 triệu. Sau khi Bend It Like Beckham' được phát hành ở Anh thì hình ảnh của cô được nâng cao, cô được thamh gia vào bộ phim hành động có ngân sách lớn, Cướp Biển Vùng Caribê: Lời nguyền của tàu Ngọc Trai Đen (đóng cùng với Orlando Bloom và Johnny Depp) được sản xuất bởi Jerry Bruckheimer.
Đời tư
Knightley hẹn hò với bạn diễn trong phim Kiêu hãnh và Định kiến là ngôi sao Rupert Friend từ 2005 đến cuối năm 2010. . Trước đó vào khoảng 2003 - 2005 cô có mối quan hệ với người mẫu thời trang Bắc Ireland Jamie Dornan. Cô đã kết hôn với nhạc sĩ người Anh James Righton vào tháng 5 năm 2011. Hai vợ chồng hiện tại sống ở London. Vào tháng 12 năm 2014, Knightkey xác nhận thông tin cô đang mang thai.
Knightley đã phủ nhận tin đồn cô là người mắc chứng biếng ăn, mặc dù cô đã nói là vậy, sau khi có sự xuất hiện của cô tại Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest buổi chiếu ra mắt đã tạo ra suy nghĩ đến phương tiện truyền thông rằng các chỉ số đo cơ thể quá mảnh mai cô có được là do chứng biếng ăn — mà trong gia đình cô có tiền sử về chứng biếng ăn.
Chú thích
Thể loại:Sinh năm 1985 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nữ diễn viên Anh thế kỷ 20 Thể loại:Nữ diễn viên Anh thế kỷ 21 Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Anh Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Anh Thể loại:Nữ diễn viên Luân Đôn
Power Rangers RPM
Power Rangers RPM (Racing Performance Machines) là phần thứ 17 của loạt phim truyền hình Power Rangers của Mỹ. Như với tất cả các loạt Power Rangers trước đây, RPM sử dụng các cảnh quay, trang phục và các đạo cụ khác từ loạt Super Sentai, Engine Sentai Go-onger. Với việc tái thương hiệu Jetix thành Disney XD, chương trình Power Rangers RPM chỉ được phát trong khối ABC Kids trên các đài ABC. Tuy nhiên, các quốc gia như Vương quốc Anh đã phát sóng chương trình trên Jetix, và sau đó là Disney XD sau khi tái thương hiệu. Đây là loạt phim thứ tư của Disney không có crossover sau Power Rangers Ninja Storm, Power Rangers Mystic Force và Power Rangers Jungle Fury. Đây là mùa cuối cùng được sản xuất và phân phối bởi Disney và Renaissance-Atlantic Entertainment trước khi nhượng quyền thương mại cho Haim Saban, bắt đầu với Power Rangers Samurai.
Câu chuyện
Một loại virus máy tính AI có tên Venjix chiếm lấy tất cả các máy tính của Trái đất, tạo ra một đội quân robot "Máy mài" và tiêu diệt hoặc bắt làm nô lệ cho hầu hết nhân loại. Chỉ còn lại thành phố Corinth, được bảo vệ bởi một trường lực gần như không thể xuyên thủng khỏi bầu không khí độc hại của vùng đất hoang bên ngoài. Venjix thử nhiều kế hoạch khác nhau để tiêu diệt Corinth và RPM Power Rangers của Doctor K chiến đấu để bảo vệ nó.
Vào năm 2011, tập phim "Clash of the Red Rangers" gồm hai phần của Power Rangers Samurai, cho thấy RPM thực sự nằm trong một vũ trụ khác của loạt phim Power Rangers.
Sản xuất
RPM đã được cho là "đen tối" nhất so với các Power Rangers khác và được nhắm đến các khán giả lớn tuổi. Jungle Fury (được cho là có xếp hạng thấp) ban đầu được đặt là mùa cuối cùng, nhưng nghĩa vụ với Bandai buộc Disney phải sản xuất thêm một mùa nữa. RPM được cho là để tỏ lòng tôn kính với Mad Max và Kẻ hủy diệt.
Liên kết ngoài
Thể loại:Jetix Thể loại:Chương trình truyền hình của Disney Thể loại:Bộ phim truyền hình về sinh đôi Thể loại:Bộ phim truyền hình về anh chị em ruột Thể loại:Chương trình truyền hình tiếng Anh Thể loại:Chương trình mạng American Broadcasting Company Thể loại:Phim truyền hình Mỹ ra mắt năm 2009 Thể loại:Power Rangers Thể loại:Tokusatsu
USS Shields (DD-596)
USS Shields (DD-596) là một tàu khu trục lớp Fletcher được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Mỹ được đặt theo tên Thomas Shields (? - 1827), hạ sĩ quan từng tham gia trận New Orleans. Nó đã hoạt động cho đến hết Thế Chiến II và được cho xuất biên chế năm 1946, nhưng nhập biên chế trở lại năm 1950 để phục vụ trong Chiến tranh Triều Tiên, rồi được bán cho Brazil năm 1972 và hoạt động như là chiếc Maranhao, cho đến khi bị tháo dỡ năm 1990. Shields được tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống (Hàn Quốc) cùng ba Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Chiến tranh Triều Tiên.
Thiết kế và chế tạo
Shieldsđược đặt lườn tại Xưởng hải quân Puget Sound ở Bremerton, Washington vào ngày 10 tháng 8 năm 1943. Nó được hạ thủy vào ngày 25 tháng 9 năm 1944; được đỡ đầu bởi Trung úy Margaret Shields Farr thuộc Quân đoàn Nữ quân nhân, chắt của Thomas Shields; và nhập biên chế vào ngày 8 tháng 2 năm 1945 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Trung tá Hải quân George B. Madden.
Thế chiến II
Shields tiến hành chạy thử máy huấn luyện từ ngày 7 tháng 3 đến ngày 18 tháng 4 năm 1945, bị ngắt quãng bởi nhiệm vụ hộ tống trong chín ngày cho thiết giáp hạm USS Iowa (BB-61). Nó khởi hành từ vào ngày 6 tháng 5, và sau một giai đoạn thực hành và tuần tra ngoài khơi Trân Châu Cảng thuộc quần đảo Hawaii, đã lên đường đi đến đảo san hô Eniwetok cùng Đoàn tàu vận tải PD-413-T. Hoạt động ngắn ngủi của con tàu trong Thế Chiến II từ ngày 24 tháng 5 đến ngày 15 tháng 8 hầu như chỉ bao gồm hộ tống vận tải và tuần tra giữa các khu vực Eniwetok, Ulithi, Leyte, Okinawa và Borneo. Hoạt động tác chiến thực sự diễn ra vào ngày 26 tháng 6, khi nó bắn phá các công sự Nhật Bản trên bờ tại Miri, Borneo, nhằm hỗ trợ cho cuộc tấn công của binh lính Lục quân Hoàng gia Australia.
Shields đang hiện dịện tại vịnh Buckner, Okinawa vào ngày 15 tháng 8 khi nó nhận được lệnh ngừng mọi hoạt động chống lại đối phương, do Nhật Bản chấp nhận đầu hàng. Sau một chuyến đi ngắn đến Leyte, vịnh Subic và quay trở lại Okinawa, nó lên đường gặp gỡ Đội đặc nhiệm 78.1 để phục vụ hộ tống cho các đơn vị thuộc Hải đội Vận tải 17, lúc này đang vận chuyển lực lượng chiếm đóng đến Jinsen, Triều Tiên. Việc chiếm đóng diễn ra mà không gặp kháng cự, và đến ngày 12 tháng 9, nó cùng Đơn vị Đặc nhiệm 71.5.1 rời Jinsen hướng sang vùng biển phía Bắc Trung Quốc.
Trong hầu hết thời gian còn lại của năm 1945, Shields ở lại khu vực biển Bột Hải với vai trò chính là biểu dương lực lượng hải quân ngoài khơi bờ biển phía Bắc Trung Quốc. Nó thị sát tình hình bất ổn tại cảng Yên Đài, di chuyển qua lại giữa các cảng chính trong vùng vịnh Bột Hải, bao gồm Yên Đài, Tần Hoàng Đảo, Uy Hải, Đại Cô Khẩu, Đại Liên và Lữ Thuận Khẩu.
Chiến tranh Triều Tiên
Sau sự kiện Chiến tranh Triều Tiên nổ ra, Shields được cho nhập biên chế trở lại vào ngày 15 tháng 7 năm 1950, và đi đến Viễn Đông vào tháng 9 năm 1951 cho lượt phục vụ thứ nhất tại Triều Tiên cho đến tháng 2 năm 1952. Nó tuần tra dọc theo bờ biển bán đảo Triều Tiên tại khu vực Kojo, bắn pháo hỗ trợ cho Quân đoàn 1 của Nam Triều Tiên và sau đó cho Sư đoàn 1 Thủy quân Lục chiến của Hoa Kỳ. Nó cũng tham gia cuộc tấn công lên Kojo và bắn pháo quấy rối và can thiệp.
Trong lượt phục vụ thứ hai tại Triều Tiên bắt đầu từ ngày 1 tháng 11 năm 1952, Shields tiếp tục tuần tra dọc bờ biển, bắn pháo hỗ trợ cho Quân đoàn 1 Nam Triều Tiên và Tập đoàn quân 8 Hoa Kỳ. Nó sau đó tham gia các cuộc tập trận chống tàu ngầm ngoài khơi bờ biển Nhật Bản và Okinawa, thực tập huấn luyện cùng các đơn vị Hải quân Trung Hoa dân quốc tại Đài Loan, rồi ghé qua Hong Kong và Nhật Bản trước khi quay về San Diego vào ngày 1 tháng 6 năm 1953.
1954 - 1972
Sau sáu tháng hoạt động tại vùng bờ Tây, Shields lên đường cho lượt phục vụ thứ ba tại Viễn Đông. Đi đến ngoài khơi Triều Tiên vào ngày 11 tháng 2 năm 1954, nó hoạt động cùng Lực lượng Đặc nhiệm 77, cho đến khi được cho tách ra vào ngày 21 tháng 2 để đi đến quần đảo Philippine. Chiếc tàu khu trục hoạt động từ vịnh Subic trong tháng 3 và tháng 4, tuần tra dọc bờ biển Đông Dương cùng Đội đặc nhiệm tàu sân bay 70.2. Vào ngày 7 tháng 5, nó lên đường đi Yokosuka, ghé qua Hong Kong cho một nhiệm vụ ngoại giao, và sau khi được bảo trì tại Yokosuka, nó ra khơi để tập trận cùng Lực lượng Đặc nhiệm 77. Con tàu quay trở về San Diego vào ngày 18 tháng 7.
Trong giai đoạn từ ngày 18 tháng 7 năm 1954 đến ngày 30 tháng 11 năm 1963, Shields đã bảy lượt được bố trí sang khu vực Tây Thái Bình Dương, xen kẻ với những hoạt động thường lệ dọc bờ Tây từ cảng nhà San Diego. Nó tham gia lễ kỷ niệm việc quay trở về San Francisco của Hạm đội Great White của Theodore Roosevelt; và nó từng được tặng thưởng “Hiệu suất Chiến đấu E” do tình trạng sẵn sàng chiến đấu chung vào tháng 8 năm 1960.
Vào ngày 30 tháng 11 năm 1963, Shields được cho tách khỏi hạm đội hoạt động và phục vụ như một tàu huấn luyện thuộc Hải đội Khu trục Dự bị 27 trực thuộc Hải quân Dự bị Hoa Kỳ. Với thủy thủ đoàn được cắt giảm phân nữa, nó hoạt động trong 8 năm tiếp theo cùng Bộ chỉ huy Phát triển và Huấn luyện để duy trình hiệu suất chiến đấu của quân nhân dự bị. Sau một khảo sát vào tháng 3 năm 1972, con tàu được đánh giá là không hiệu quả để hiện đại hóa mà chỉ mang lại lợi ích giới hạn. Vì vậy nó được cho xuất biên chế vào ngày 1 tháng 7 năm 1972 và được chuyển cho Hải quân Brazil.
Phục vụ cùng Hải quân Brazil
Con tàu được bán cho Brazil vào năm 1972 và hoạt động như là chiếc Maranhao, cho đến khi bị tháo dỡ năm 1990.
Phần thưởng
Shields được tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống (Hàn Quốc) cùng ba Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Chiến tranh Triều Tiên.
Bắc Chu Hiếu Mẫn Đế
Bắc Chu Hiếu Mẫn Đế (chữ Hán: 北周孝閔帝) (542-557, tại vị: 557) là vị Hoàng đế đầu tiên của nhà Bắc Chu.
Thân thế
Ông nguyên tên là Vũ Văn Giác, tên tự Đà La Ni (陀羅尼), người tộc Tiên Ti. Ông là con thứ ba của Vũ Văn Thái, quyền thần nhà Tây Ngụy, người đặt nền móng cho nước Bắc Chu.
Hoàng đế khai quốc
Sử chép từ nhỏ ông có tính tình nhã nhặn. Sau khi Thừa tướng của Tây Ngụy là Vũ Văn Thái ốm chết năm 556, cháu Vũ Văn Thái là Vũ Văn Hộ ủng lập Vũ Văn Giác thế tập ngôi vị Thừa tướng Tây Ngụy. Tháng Giêng năm sau, Vũ Văn Hộ ép Tây Ngụy Cung Đế Thác Bạt Khuếch phải nhường ngôi hoàng đế cho Vũ Văn Giác, khi đó mới 15 tuổi. Vũ Văn Giác lên ngôi xưng đế, xây dựng kinh đô Trường An, lập quốc hiệu là Chu, sử gọi là Bắc Chu. Tuy nhiên, ông không sử dụng tước hiệu "Hoàng đế" mà dùng tước hiệu "Thiên vương".
Trị vì và qua đời
Mặc dù là Hoàng đế khai quốc nhưng trên thực tế quyền lực triều đình Bắc Chu đều do anh họ ông là đại tư mã Vũ Văn Hộ nắm giữ. Vũ Văn Hộ chuyên quyền lộng hành, khiến một số nguyên lão đại thần trong triều không phục. Thái phó Triệu Quý có âm mưu ám sát Vũ Văn Hộ, nên tìm thái bảo Độc Cô Tín để bàn bạc. Độc Cô Tín tuy có khuyên can nhưng cũng không tố giác. Sau này có người đã tố giác chuyện này, Vũ Văn Hộ lập tức cho giết Triệu Quý, còn Độc Cô Tín cũng bị cách chức quan, không lâu sau thì bị ban chết.
Vũ Văn Giác bấy giờ tuy mới 16 tuổi cũng muốn tự mình chấp chính, nên rất bất mãn với sự chuyên quyền của Vũ Văn Hộ. Tháng 4 năm 557, Vũ Văn Giác liên hệ với một số đại thần như Lý Thực, Mã Tôn Hằng và Ất Phất Phượng chuẩn bị nhân cơ hội mở tiệc đãi công khanh để bắt giết Vũ Văn Hộ, nhưng bị Vũ Văn Hộ phát hiện. Tuy nhiên lần này Vũ Văn Hộ lại có lệnh cấm sát sinh, nên chỉ điều hai đại thần xuống huyện làm quan địa phương.
Ất Phất Phượng may mắn được giữ lại vẫn không nản lòng, vẫn ráo riết lên kế hoạch để nhân cơ hội Vũ Văn Thái bày yến tiệc đãi quần thần mà thủ tiêu Vũ Văn Hộ, tuy nhiên một lần nữa bị Vũ Văn Hộ phát hiện. Lần này, Vũ Văn Hộ triệu tập các thân tín đến giết Ất Phất Phượng.
Vũ Văn Hộ sau đó ép Vũ Văn Giác nhường ngôi. Vị Hoàng đế khai quốc Vũ Văn Giác trị vì chưa đầy 8 tháng thì bị phế truất và bị giáng xuống làm Lược Dương công. Một tháng sau Vũ Văn Hộ lại cho người ám sát Vũ Văn Giác để ngừa hậu hoạn.
Tham khảo
Thể loại:Vua nhà Bắc Chu Thể loại:Sinh năm 542 Thể loại:Mất năm 557
Bánh xe nước
nhỏ|180px|Một bánh xe nước loại overshot nằm trên cao 42 ft cấp năng lượng cho Old Mill tại Berry College thuộc Rome, [[Georgia, Hoa Kỳ]] nhỏ|180px|Bánh xe nước cấp năng lượng cho một trục mỏ trong De re metallica (1566)
Bánh xe nước, còn gọi là guồng nước hay cọn nước là một cỗ máy dùng để chuyển đổi năng lượng của dòng nước chảy hoặc rơi thành các dạng năng lượng có ích, thường là trong một cối xay nước. Một bánh xe nước bao gồm một bánh xe (thường làm từ gỗ hoặc kim loại), với nhiều lưỡi hoặc xô được sắp xếp ở vành bánh xe ngoài, tạo thành bề mặt dẫn động. Phổ biến nhất là, bánh xe được đóng theo chiều dọc vào một trục bánh xe nằm ngang, nhưng cũng có thể được đóng theo chiều ngang vào một cái cán nằm dọc. Bánh xe dọc có thể truyền năng lượng hoặc là qua trục bánh xe, hoặc là qua một vòng bánh răng và làm cho dây đai hoặc bánh răng chuyển động; bánh xe ngang thường trực tiếp làm cho tải của nó chuyển động.
Bánh xe nước vẫn được sử dụng thương mại mãi đến tận thế kỷ 20 nhưng chúng giờ không còn được ưa chuộng nữa. Có thể sử dụng bánh xe nước để xay bột mì trong cối xay bột, nghiền gỗ thành bột để làm giấy, đánh búa sắt đã rèn, gia công trên máy, ép quặng và nghiền sợi để sử dụng cho sản xuất vải.
Một số bánh xe nước được duy trì bởi nước từ ao nhà máy xay, thứ được hình thành khi một dòng chảy bị xây đập ngăn lại. Kênh dẫn nước tới hoặc từ bánh xe nước thì được gọi là một kênh đào nhà máy xay. Dòng nước mang nước từ ao nhà máy xay tới bánh xe nước gọi là dòng nước đầu; dòng nước mang nước đi sau khi nó rời khỏi bánh xe thì thường được gọi là dòng nước đuôi.
Perizoma arctaria
Perizoma arctaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Bánh xe nước
Vào giữa cho tới cuối thế kỷ 18 sự nghiên cứu mang tính khoa học về bánh xe nước của John Smeaton đã dẫn tới những sự tăng quan trọng trong năng suất, cung cấp số năng lượng đủ cho Cách mạng công nghiệp.
Perizoma arctaria
Liên kết ngoài
Thể loại:Perizoma
Bánh xe nước
Bánh xe nước bắt đầu bị thay thế bởi tua bin nhỏ hơn, ít đắt đỏ hơn và có hiệu quả cao hơn, được phát triển bởi Benoît Fourneyron, bắt đầu với mẫu đầu tiên của ông vào năm 1827. thumbtime=20|thumb|240px|Video: Hoạt động của bánh xe nước lớn trong Bảo tàng National Slate Museum tại [[Wales]]
Khó khăn chính của bánh xe nước là việc nó phụ thuộc vào nước chảy, do đó giới hạn những nơi có thể đặt nó. Các đập thủy điện có thể được xem là hậu duệ của bánh xe nước, vì chúng cũng lợi dụng chuyển động của dòng nước chảy xuống dốc.
Các loại
Bánh xe nước có hai thiết kế cơ bản:
Loại sau có thể chia nhỏ nữa dựa theo nơi nước bắt đầu tiếp xúc với bánh xe, gồm backshot (dòng nước chảy từ trên bánh xe xuống khiến bánh xe chạy ngược chiều kim đồng hồ), overshot (dòng nước chảy từ trên bánh xe xuống khiến bánh xe chạy theo chiều kim đồng hồ), breastshot (dòng nước chảy ngang bánh xe), undershot (dòng nước chảy bên dưới bánh xe), và stream-wheel. Thuật ngữ undershot có thể đề cập tới bất cứ loại bánh xe nào mà nước chảy bên dưới bánh xe  nhưng nó thường ám chỉ rằng dòng nước chảy vào thì thấp trên bánh xe.
Hầu hết bánh xe nước tại Vương quốc Anh và Hoa Kỳ là (hay đã từng là) bánh xe nằm dọc chạy trên trục nằm ngang, nhưng tại các cao nguyên Scotland và nhiều vùng thuộc Nam Âu các cối xay thường có bánh xe nằm ngang (với trục dọc).
Liên kết ngoài
Thể loại:Phát minh cổ đại Thể loại:Phát minh của Ai Cập Thể loại:Thủy năng Thể loại:Kỹ thuật thủy lợi
Giraudia semiflava
Giraudia semiflava là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Giraudia
Abraxas ditritaria
Abraxas ditritaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Abraxas
Propsephus incultus
Propsephus incultus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1893.
Tham khảo
Thể loại:Propsephus
Asplenium ofeliae
Asplenium ofeliae là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được Salgado, A.E. mô tả khoa học đầu tiên năm 2003. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Asplenium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003 Thể loại:Unresolved names
Anthicus coracinus
Anthicus coracinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Anthicidae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1851.
Sphagnum novo-guineense
Liên kết ngoài
Thể loại:Sphagnum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1911
Senecio warnockii
Senecio warnockii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Shinners miêu tả khoa học đầu tiên năm 1964.
Tham khảo
W Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1964
Vitis sinuata
Vitis sinuata là một loài thực vật hai lá mầm trong họ Nho. Loài này được (Pursh) G. Don miêu tả khoa học đầu tiên năm 1831.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Nho Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1831
Dự phi
Dự phi Bát Nhĩ Tế Cát Đặc thị (chữ Hán: 豫妃博爾濟吉特氏; 12 tháng 2 năm 1730 - 31 tháng 1 năm 1774), người Mông Cổ, biệt xưng Ngạch Nhĩ Khắc phi (額爾克妃), là một phi tần của Thanh Cao Tông Càn Long Đế.
Tiểu sử
Dự phi Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị sinh ngày 25 tháng 12 (âm lịch) năm Ung Chính thứ 7 (1729), là con gái của Căn Đôn (根敦) - vị Tể tang (宰桑), thủ lĩnh đứng đầu của bộ tộc Chuẩn Cát Lặc Tạp Đặc (准噶勒杂特部).
Tuy là họ Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị, nhưng Dự phi không hề có liên hệ gì đến Hiếu Trang Văn hoàng hậu của Khoa Nhĩ Thấm hay Hiếu Tĩnh Thành Hoàng hậu về sau của Đạo Quang Đế, thị tộc của gia tộc bà là một bộ tộc nhỏ ở biên giới, là một phiên thuộc của Hãn quốc Chuẩn Cát Nhĩ. Cái họ ["Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị"] chỉ là một cái họ chung rất phổ biến của các tộc Mông Cổ.
Năm Càn Long thứ 21 (1756), ngày 5 tháng 6 (âm lịch), nhân do thường xuyên bị Uriankhai (乌梁海; Ô Lương Hải) cướp bóc, cùng với việc Hãn quốc Chuẩn Cát Nhĩ đã bị Đại Thanh quy phục, Tể tang của Chuẩn Cát Lặc Tạp Đặc bộ là Căn Đôn phải đem toàn bộ bộ tộc quy phục Đại Thanh. Càn Long Đế gia ân ban cho Căn Đôn chức [Tá lĩnh; 佐领]. Tể tang Căn Đôn khi ấy rất cảm kích, nên đã để đứa con gái gần 30 tuổi vào cung hầu. Về cơ bản, Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị cùng Dung phi Hòa Trác thị giống nhau đều là [cống nữ] dâng cho Càn Long Đế để đổi lấy hòa bình của bộ tộc mình.
Năm Càn Long thứ 22 (1757), Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị nhập cung. Do không trải qua Bát Kỳ tuyển tú, bà chỉ được dự vào hàng Cung nữ tử. Đổi với các hậu phi được đưa vào không theo Tuyển tú quy chuẩn thì đây là quá trình bình thường dưới thời Càn Long, sau khi học đầy đủ quy củ trong cung thì Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị chính thức ban phong (tương tự Dung phi cùng Thận tần). Cùng năm, ngày 20 tháng 6 (âm lịch), Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị thụ phong Quý nhân, được gọi là Đa Quý nhân (多貴人).
Phong Tần tấn Phi
Năm thứ 24 (1759), ngày 10 tháng 6, Đa Quý nhân và Lệnh phi mang thai, ngày 11 thêm đại phu, thêm nhũ mẫu. Ngày 22, nữ tử học quy củ chỗ Lệnh phi phong Thụy Thường tại. Ngày 1 tháng 9, ngưng thêm than cho Đa Quý nhân, do sảy thai. Ngoài ra Lệnh phi do dạy dỗ quy củ quá độ cũng sảy thai. Ngày 21 tháng 11, dù bị sảy thai nhưng Càn Long Đế vẫn tấn phong Đa Quý nhân làm Dự tần (豫嬪). Theo Hồng xưng thông dụng, "Dự" có Mãn văn là 「Sebjengge」, nghĩa là "vui sướng".
Ngày 18 tháng 12, lấy Đại học sĩ Ngạc Di Đạt (鄂弥达) làm Chính sứ, Lễ bộ Tả thị lang Giới Phúc (介福) làm phó sứ, hành sách phong.
Sách văn viết: 朕惟分九嫔以赞化. 德重柔嘉. 迓百福以承恩. 仪维淑慎. 爰加锡命. 式焕纶音. 尔贵人博尔济锦氏. 秉质温纯. 宅心端谨. 承慈颜于璇殿. 内职无违. 佐雅化于兰宫. 壸仪有恪. 兹奉皇太后懿谕. 册封尔为豫嫔. 尚其祇膺象服. 崇令德而弥勤. 式荷鸿庥. 集繁禧而益永. 钦哉.
.
Trẫm duy phân cửu tần dĩ tán hóa. Đức trọng nhu gia. Nhạ bách phúc dĩ thừa ân. Nghi duy thục thận. Viên gia tích mệnh. Thức hoán luân âm.
Nhĩ Quý nhân Bác Nhĩ Tế Cẩm thị. Bỉnh chất ôn thuần. Trạch tâm đoan cẩn. Thừa từ nhan vu toàn điện. Nội chức vô vi. Tá nhã hóa vu lan cung. Khổn nghi hữu khác. Tư phụng Hoàng thái hậu ý dụ. Sách phong nhĩ vi Dự tần.
Thượng kỳ chỉ ưng tượng phục. Sùng lệnh đức nhi di cần. Thức hà hồng hưu. Tập phồn hi nhi ích vĩnh. Khâm tai.
Năm Càn Long thứ 28 (1763), ngày 10 tháng 9, tấn phong Dự phi (豫妃). Năm thứ 29 (1764), ngày 4 tháng 7, hành sách phong lễ.
Sinh thời, bà được ghi nhận gọi là [Ngạch Nhĩ Khắc phi; 額爾克妃]. Theo hồ sơ ghi lại thời điểm bà qua đời, Thái giám và Cung nữ ở Thừa Càn cung bị điều chỉnh, thì Dự phi có thể sinh thời từng ở tại Thừa Càn cung. Hơn 30 tuổi mang thai và sinh non, Dự phi sau đó không thể sinh dục được nữa, Càn Long Đế đối với Dự phi cũng ân cần hơn, ban thưởng nhiều tiện ích, lại trong thời gian ngắn thăng từ Tần lên Phi. Ngoài ra, Dự phi trong thời gian đắc sủng cũng rất nhiều lần cùng Càn Long Đế tùy ý du ngoạn.
Năm Càn Long thứ 38 (1773), ngày 15 tháng 9 (âm lịch), sau khi tùy giá Càn Long Đế đến Nhiệt Hà, Dự phi sinh bệnh. Càn Long Đế hốt hoảng, sai người đưa Dự phi về Bắc Kinh, còn đặc biệt phái hai người con của Hoàng quý phi Ngụy thị là Cố Luân Hòa Tĩnh công chúa cùng Hoàng thập thất tử Vĩnh Lân nghênh đón. Sang ngày 20 tháng 12 (âm lịch) cùng năm, Dự phi Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị qua đời tại Cát An sở (吉安所), chung niên 44 tuổi.
Do Dự phi là vị Phi mất đầu tiên trong triều Càn Long, nên Nội vụ phủ chưa biết phải xử lý tang nghi như thế nào. Sau nhiều lần thỉnh tấu, Hoàng đế bèn án theo lễ tang của Ninh phi Võ thị của Ung Chính Đế mà làm. Theo đó, Càn Long Đế ra chỉ dụ nghỉ triều 3 ngày, phái Hoàng bát tử (Vĩnh Tuyền), Hoàng thập nhị tử (Vĩnh Cơ), Thất Công chúa (Hòa Tĩnh) và Thất Ngạch phụ Lạp Vượng Đa Nhĩ Tế mặc tang phục. Lấy Hoàng lục tử Chất Quận vương (Vĩnh Dung), Nội vụ Phủ đại thần Kim Giản xử lý tang nghi. Sở hữu ứng hành sự nghi. Các nên nha môn sát lệ cụ tấu.
Năm Càn Long thứ 40 (1775), ngày 26 tháng 10 (âm lịch), kim quan của Dự phi được an táng tại Phi viên tẩm trong Dụ lăng, Thanh Đông lăng. Vị trí mộ phần của bà thuộc hàng thứ 2, ngang hàng với Du Quý phi vốn có địa vị lâu và Dung phi có tiếng sủng ái của Càn Long Đế.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1730 Thể loại:Mất năm 1774 Thể loại:Bột Nhi Chỉ Cân Thể loại:Phi tần nhà Thanh Thể loại:Người Mông Cổ thuộc Thanh
Friedrich Hund
Friedrich Hermann Hund (1896-1997) là nhà vật lý người Đức, được biết đến nhờ các công trình khoa học về nguyên tử và phân tử. Ông là người phát triển quy tắc Hund. Với quy tắc này, ông cho rằng các electron cần phải sắp xếp sao cho số electron độc thân là lớn nhất và các electron này có chiều quay như nhau. Ngoài ra, ông có công trình khoa học khác với nhà hóa học Mỹ Robert Mulliken. Đó là phương pháp Hund-Mulliken. Đây là phương pháp khi quỹ đạo phân tử khó hình dung, nhưng khi tiên đoán các tính chất thì vô cùng lợi hại. Chính vì sự khó hình dung của nó mà các máy tính phải vào cuộc để giải quyết vấn đề.
Chú thích
Thể loại:Sinh năm 1896 Thể loại:Mất năm 1997 Thể loại:Nhà vật lý Đức Thể loại:Người thọ bách niên Đức
Oruza lithochroma
Oruza lithochroma là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Oruza
Perizoma arctata
Perizoma arctata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Paralacydes fiorii
Paralacydes fiorii là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Paralacydes
Mas-d'Auvignon
Mas-d'Auvignon  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 224 mét trên mực nước biển.
Boniodendron minus
Boniodendron minus là một loài thực vật có hoa trong họ Bồ hòn. Loài này được (Hemsl.) T.C.Chen mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Lyssomanes waorani
Lyssomanes waorani là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Lyssomanes. Lyssomanes waorani được Dmitri Viktorovich Logunov & Yuri M. Marusik miêu tả năm 2003.
Giraudia spinosa
Giraudia spinosa là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Giraudia
Bellevalia crassa
Bellevalia crassa là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Wendelbo mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bellevalia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1980
12067 Jeter
12067 Jeter (1998 FH42) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Tham khảo
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu động mạch đi
Tiểu động mạch đi (effenent arterioles) là các mạch máu thuộc hệ tiết niệu của sinh vật. Efferent (trong tiếng Latin ex + ferre) có nghĩa là "đi", trong trường hợp này là đưa máu ra khỏi cầu thận. Tiểu động mạch đi được hình thành từ búi mạch cầu thận và có chức năng đưa máu đã được lọc ra khỏi cầu thận. Chúng đóng vai trò quan trọng trong duy trì lưu lượng lọc cầu thận dù huyết áp thay đổi.
Ở lớp thú, tiểu động mạch đi theo hai đường khác nhau phụ thuộc vào vị trí của cầu thận.
Khoảng 15% cầu thận nằm giữa ranh giới của vỏ thận và tủy thận và còn được gọi là nephron cận tủy. Còn lại là các cầu thận nằm ở vỏ.
Điều hòa lưu lượng lọc cầu thận
Khi nồng độ angiotensin II tăng do hoạt hóa hệ renin–angiotensin–aldosterone, phần lớn động mạch của cơ thể sẽ co lại để đảm bảo duy trì huyết áp ổn định. Tuy nhiên, điều này sẽ làm giảm dòng máu đến thận. Bù lại, tiểu động mạch đi sẽ co mạnh hơn các động mạch khác đáp ứng với sự tăng cao của angiotensin II. Nhờ đó mà duy trì được áp lực mao mạch cầu thận và lưu lượng lọc cầu thận ổn định. Tuy nhiên, tình trạng tăng angiotensin II rất cao trong thời gian dài, áp lực keo trong mao mạch sẽ tăng, chống lại sự tăng áp lực thủy tĩnh nhờ sự co tiểu động mạch đi. Tình trạng này sẽ làm giảm lưu lượng lọc cầu thận, phụ thuộc vào mức độ tăng áp lực keo trong mao mạch, làm giảm khả năng lọc.
Propsephus incurvus
Propsephus incurvus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1935.
Tham khảo
Thể loại:Propsephus
Anthicus cribratus
Anthicus cribratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Anthicidae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1852.
Tham khảo
Thể loại:Anthicus
Acrobasis suavella
Acrobasis suavella là một loài bướm đêm thuộc họ Pyralidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu.
Sải cánh dài 19–24 mm. Con trưởng thành bay làm một đợt từ tháng 6 đến tháng 9.
The caterpillars preferably feed on mận gai.
Tham khảo
Thể loại:Trachycera Thể loại:Acrobasis
FC Taraz
FC Taraz là một câu lạc bộ bóng đá Kazakhstan có sân nhà là Sân vận động trung tâm Taraz ở Taraz. Đây là một trong những câu lạc bộ hàng đầu vào những năm đầu của Giải bóng đá ngoại hạng Kazakhstan, họ vô địch năm 1996, và vô địch Cúp bóng đá Kazakhstan năm 2004.
Tham khảo
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Kazakhstan Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 1960 Thể loại:Thành lập năm 1960 tại Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết Kazakhstan
Nassarius delicatus
Nassarius delicatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Nassariidae.
Tham khảo
Thể loại:Nassarius Thể loại:Động vật được mô tả năm 1852
Pavetta johnstonii
Pavetta johnstonii là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Bremek. mô tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Liên kết ngoài
J Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1934
Guetta Blaster
Guetta Blaster là album phòng thu thứ hai của DJ người Pháp David Guetta. Album được phát hành vào ngày 7 tháng 6 năm 2004 bởi Perfecto Records và Gum Prod.
Tham khảo
Thể loại:Album năm 2004 Thể loại:Album của David Guetta
Dokuzparinsky (huyện)
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Dagestan Thể loại:Huyện của Nga
Phreatia ramosii
Phreatia ramosii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Ames miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phreatia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1912
Asplenium oligolepidum
Asplenium oligolepidum là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được C. Chr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1905. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Asplenium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1905 Thể loại:Unresolved names
Xã North Homestead, Quận Barton, Kansas
Xã North Homestead (North Homestead Township) là một xã thuộc quận Barton, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 111 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Kansas Thể loại:Quận Barton, Kansas
Sonata số 8 cho dương cầm (Mozart)
Hoàn cảnh sáng tác
Bản sonata là một trong những sáng tác ít ỏi mà Mozart viết ở giọng thứ trong danh mục của Mozart. Được sáng tác cùng với Bản sonata cho vĩ cầm số 21 cung Mi thứ, K. 304/300c, có ý kiến cho rằng sự qua đời đột ngột của mẹ Mozart có thể đã dẫn đến tâm trạng u ám hơn trong những bản nhạc này.
Cấu trúc
Tác phẩm thông thường trình diễn trong khoảng 22 phút, gồm ba chương:1. Allegro maestoso,
2. Andante cantabile con espressione, Pha trưởng,
3. Presto,
Đọc thêm
Thể loại:Articles with hAudio microformats Thể loại:Nhạc khúc La thứ Thể loại:Bài viết có nguồn tham khảo tiếng Đức (de) Thể loại:Tác phẩm của Wolfgang Amadeus Mozart
Caloptilia populetorum
Sải cánh từ 11–14 mm. Con trưởng thành mọc cánh từ tháng 8, sau đó ở qua mùa đông rồi đến tháng 4 hoặc tháng 5 mới xuất hiện trở lại.
Mặc dù tên khoa học populetorum có thể khiến liên tưởng ấu trùng của chúng ăn các loài Populus (dương), thực tế chúng ăn lá các loài Betula, trong đó có Betula pendula và Betula pubescens. Ban đầu chúng ăn trong một kẽ cây sau đó cuộn tròn lá cây rồi ăn bên trong.
Sàng lọc (y tế)
phải|nhỏ| Một người khai thác than hoàn thành một cuộc khảo sát sàng lọc bệnh viêm phổi của thợ than. Sàng lọc hay tầm soát trong y học, là một chiến lược được tiến hành trong dân số để xác định sự có mặt của một bệnh chưa được chẩn đoán ở những cá nhân không có dấu hiệu hoặc triệu chứng. Bao gồm các cá nhân có tiền triệu chứng hoặc bệnh không có triệu chứng. Như vậy, các xét nghiệm sàng lọc có phần khác biệt ở chỗ là được thực hiện trên những người lành.
Các can thiệp sàng lọc được thiết kế để phát hiện sớm bệnh trong cộng đồng, do đó cho phép can thiệp và quản lý sớm hơn với hy vọng giảm tỷ lệ tử vong và mắc bệnh. Mặc dù sàng lọc có thể dẫn đến chẩn đoán sớm hơn, nhưng không phải tất cả các xét nghiệm sàng lọc đều được chứng minh là có lợi cho người được sàng lọc; chẩn đoán quá mức, chẩn đoán sai và tạo ra cảm giác an toàn sai lầm là một số tác động bất lợi tiềm tàng của sàng lọc. Ngoài ra, một số xét nghiệm sàng lọc có thể bị lạm dụng quá mức không phù hợp. Với những lý do này, một xét nghiệm được thực hiện trong một chương trình sàng lọc, đặc biệt những bệnh có tỷ lệ mắc thấp, phải có độ nhạy cao bên cạnh tính đặc hiệu được chấp nhận.
Một số loại sàng lọc tồn tại: sàng lọc phổ quát bao gồm sàng lọc tất cả các cá nhân trong một danh mục nhất định (ví dụ: tất cả trẻ em ở một độ tuổi nhất định). Phát hiện trường hợp liên quan đến sàng lọc một nhóm người nhỏ hơn dựa trên sự hiện diện của các yếu tố rủi ro (ví dụ, bởi vì một thành viên trong gia đình đã được chẩn đoán mắc bệnh di truyền). Can thiệp sàng lọc không được thiết kế để được chẩn đoán, và thường có tỷ lệ đáng kể của cả hai kết quả dương tính giả và âm tính giả.
Tham khảo
Thể loại:Phòng ngừa Thể loại:Kiểm tra y tế Thể loại:Thuật ngữ y học
Aconitum toxicum
Aconitum toxicum là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Rchb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1819.
Liên kết ngoài
T Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1819
Sphagnum novo-zelandicum
Liên kết ngoài
Thể loại:Sphagnum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1859
Trichosilia boreana
Trichosilia boreana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trichosilia
Bellevalia cyanopoda
Bellevalia cyanopoda là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Wendelbo mô tả khoa học đầu tiên năm 1967.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bellevalia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1967
Marsolan
Marsolan  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 178 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Gers
Perizoma argentipuncta
Perizoma argentipuncta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Sân bay Mweka
Sân bay Mweka là một sân bay ở Mweka, Cộng hòa Dân chủ Congo.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sân bay Cộng hòa Dân chủ Congo
Phi tần
thumb|right|280px|Hậu cung ở Trung Á Phi tần (chữ Hán: 妃嬪, tiếng Anh: Imperial consort / Royal concubine), Thứ phi (次妃), Tần ngự (嬪御) hoặc Cung nhân (宮人), là những tên gọi chung cho nàng hầu (tì nữ), thiếp của các vị quân chủ trong xã hội phong kiến phương Đông, như Hoàng đế, Quốc vương hay chúa Trịnh, chúa Nguyễn thời kỳ Trịnh - Nguyễn phân tranh trong lịch sử Việt Nam. Ngoài ra, những quốc gia vùng Trung Đông, nơi những quốc gia Hồi giáo như Thổ Nhĩ Kỳ và Ấn Độ không nghiêm ngặt chế độ một vợ một chồng nên cũng thường có phi tần, vợ lẽ, và họ được gọi là Hậu cung.
Phi tần mang danh phận thứ thiếp đứng dưới người vợ chính là Hoàng hậu hay Vương hậu, giữ trách nhiệm trông nom, cất đặt và thừa hành các công việc nội cung. Các triều đại Đông Á luôn chú trọng danh vị của các phi tần, được chia rất tỉ mỉ theo giai phẩm, nghĩa vụ cùng bổng lộc với đủ loại thân phận. Các triều đại đối với việc phi tần có nhiều và đông đảo luôn cảm thấy cần khuyến khích và tự hào, nên cật lực thiết đặt nhiều chế độ để tuyển chọn những cô gái xinh đẹp nhất và trẻ tuổi vào hậu cung, dẫn đến số lượng của họ thường xuyên rất lớn. Bởi vì lý do này, nên trong văn học Trung Quốc đã dùng rất nhiều những cụm từ rất ước lệ miêu tả, như Tam cung Lục viện Thất thập nhị phi (三宫六院七十二妃), Hậu cung phi tần tam thiên (后宫妃嬪三千) hoặc Giai lệ tam thiên (佳麗三千). Không chỉ thông qua tuyển chọn, trong hậu cung có rất nhiều Cung nữ, theo quan niệm tuy chưa là tần phi chính thức nhưng họ luôn có thể được sủng hạnh bất cứ lúc nào, nên các Cung nữ đông đảo cũng được xem là một bộ phận phi tần.
Phi tần trong xã hội phong kiến là một tập đoàn người đặc biệt, nhận sự sủng ái của đế vương, giữ sự cân bằng quyền lực giữa các thế lực trong triều và mối hòa hiếu giữa các nước láng giềng, ảnh hưởng lớn đến cục diện chính trị. Phi tần mang nhiều danh phận với thứ bậc cao thấp khác nhau ở từng quốc gia và triều đại cụ thể.
Hạ - Thương - Chu
Trước thời nhà Hạ, chúa tể cai trị thiên hạ gọi là Thiên tử (天子), thuở sinh thời xưng là Hậu (后), khi mất thì triều thần mới tôn thụy là Đế (帝), vợ chính của Thiên tử gọi là Phi (妃). Từ triều nhà Thương, Thiên tử xưng Vương (王), vợ chính gọi là Hậu.
Lễ ký - Hôn nghi ghi lại chế độ nội cung nhà Chu: "Noi gương cổ nhân dưới Hậu, Thiên tử lập sáu cung, lấy ba Phu nhân, chín Tần, hai mươi bảy Thế phụ, tám mươi mốt Ngự thê."
Tây Hán
Chế định triều Tây Hán phức tạp, lẫn vào đó có vẻ còn có Nữ quan, dù lúc này khái niệm Nữ quan vẫn chưa rõ ràng như về sau. Vợ chính của Hoàng thái tử gọi là Hoàng thái tử phi (皇太子妃), nàng hầu có các bậc:
Đông Hán
Quang Vũ Đế định lại thứ bậc nội cung, dưới Hoàng hậu đặt các bậc: Quý nhân (貴人), Mỹ nhân (美人), Cung nhân (宮人) và Thái nữ (采女), đều không có tước hàm, mỗi khi đến mùa mới đem thưởng vật phẩm.
Chế độ tuyển hậu cung nhà Hán có gọi là Bát nguyệt Toán nhân (八月筭人). Căn cứ Hậu Hán thư chú ghi lại:「"Vào tháng 8 âm lịch hằng năm, triều đình cử Dịch đình thừa cùng Tương công tới các miền quê quanh kinh đô Lạc Dương tuyển chọn người đẹp đang độ xuân thì, tuổi từ 13 tới 20, nét mày thanh tú, cử chỉ đoan trang, tướng mạo cát lợi. Đều sung vào hậu cung, thời gian ấy hầu hạ chu toàn, tất sẽ đưa lên Hoàng đế lâm hạnh. Do vậy quan viên sai đi tuyển chọn đều có tiêu chí cẩn thận, sách hạch rõ ràng những cô gái này phải vừa hiền vừa có trí"」. Từ đời Minh Đế, tuy ức chế ngoại thích, bỏ tình riêng mà không trọng dụng anh em của Hoàng hậu, nhưng từ Chương Đế bắt đầu, từ hậu cung đã không có đức. Hoàn Đế, Linh Đế hoang dâm, từ phi tần đến kẻ hầu người hạ tới hai vạn người.
Tào Ngụy
Tào Tháo khi còn là Ngụy vương, dưới Vương hậu định ra:
thumb|phải|220px|Phi tần thời Đông Hán thumb|phải|220px|Phi tần thời Tấn
Đông Hán mất nước, Văn Đế bức Hán Hiến Đế nhường ngôi. Chế độ nội cung phân chia thứ bậc có mang theo quy định từ thời còn là Ngụy vương, đến thời Minh Đế mới hoàn thiện, tổng 14 bậc:
Ngoài những đẳng vị trên, nhà Ngụy thỉnh thoảng còn thấy nhắc đến Quý nhân, Tài nhân nhưng địa vị không rõ.
Tấn
Dưới Cửu tần còn thiết Mỹ nhân (美人), Tài nhân (才人), Trung tài nhân (中才人), vị dưới 1.000 thạch.
Anthicus cribripennis
Anthicus cribripennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Anthicidae. Loài này được Desbrochers des Loges miêu tả khoa học năm 1875.
Phi tần
Bắc Ngụy
Đao Vũ Đế thiết lập hậu cung rất đơn giản, dưới Hoàng hậu chỉ có Phu nhân, dù vậy giữa các phu nhân cũng thiết lập các thứ bậc trên dưới về đãi ngộ. Do tình trạng "Tử quý mẫu tử" (子贵母死), bắt buộc ban chết người sẽ sinh ra Trữ quân, nên hậu cung Bắc Ngụy lại có một danh hiệu đặc thù Bảo Thái hậu (保太后), dành để phong cho các bảo mẫu - người nuôi dạy các Hoàng đế tương lai khi mẹ ruột không còn.
Anthicus cribripennis
Tham khảo
Thể loại:Anthicus
Phi tần
Bắc Ngụy
Thái Vũ Đế lên ngôi, thiết lập hậu cung rõ ràng hơn:
Hiếu Văn Đế xem trọng Hán hóa, cải cách hậu cung, vị thứ ngang với quan viên:
Bắc Tề
Chế độ nội cung hoàn thiện dưới thời Vũ Thành Đế với hệ thống tước hiệu phức tạp bậc nhất trong lịch sử các triều đại phong kiến. Thời kỳ này cũng là lần đầy tiên định hạng giai phẩm của quan viên cho phi tần, khác với các triều đại trước chỉ dừng ở mức so ngang vế với các bậc quan viên: thumb|right|220px|Phi tần thời Bắc Tề
Bắc Chu
Phẩm cấp các phi tần trong nội đình:
Tuyên Đế nhượng vị cho Tĩnh Đế, phá bỏ quy tắc chính thứ, cùng lúc lập Hoàng hậu gồm 5 người là:
Lưu Tống
Ban đầu, hậu cung Lưu Tống mô phỏng theo nhà Tấn, dưới Hoàng hậu được thiết lập:
Năm Hiến Kiến thứ 3 (456), Hiếu Vũ Đế cải tổ tại hậu cung quy chế, đến Minh Đế hoàn thiện:
Nam Tề
Năm Kiến Nguyên nguyên niên (479), Cao Đế thiết lập hậu cung vị phân, bao gồm:
Năm Kiến Nguyên thứ 3, Nội cung của Hoàng thái tử thiết lập thêm 3 nội chức:
Năm Vĩnh Minh nguyên niên, Vũ Đế nghe theo Lễ tư tấu thỉnh, thiết lập vị trí Quý phi (貴妃), cũng đem Thục phi từ Cửu tần ra thành độc lập, tăng thêm đãi ngộ của cả hai tước vị này, ngang với Tam tư (三司). Năm thứ 7, triều đình thêm Chiêu dung (昭容) vào Cửu tần, bổ khuyết vị trí cũ của Thục phi.
Lương - Trần
Vũ Đế khai triều, thiết lập hậu cung vị giai có tương đồng với Lưu Tống:
Đông Cung của Thái tử, thiết lập Lương đệ (良娣) và Bảo lâm (保林).
Khi triều Trần lập quốc, Vũ Đế không thiết lập hậu cung tỉ mỉ. Đến Văn Đế, bắt đầu định vị hiệu đều tương tự triều Lương.
Tùy
Tùy thư ghi lại, Văn Đế mở nghiệp, phi tần khi ấy chỉ vài người đều thuộc dòng dõi trâm anh, con em các bậc huân thuần cung tiến, nhà vua cũng ít dịp được gần gũi do bà nguyên phối có tính ghen tuông:
Bên cạnh đó, Văn Đế lại theo điển lệ từ đời Hán, Tấn mà đặt chức nữ quan gọi là Lục thượng (六尚), cùng Lục ti (六司), chuyên giáo hóa điển phạm trong hậu cung.
Nhân Thọ năm thứ 2 (602), Văn Hiến Hoàng hậu qua đời, nhà vua sa vào mỹ sắc, từ cung cấm chọn ra những bậc tài sắc ban phong các chức phi tần:
Dạng Đế hoang dâm, mệnh thiên hạ phải cung tiến người đẹp để thỏa thú vui vầy, trở thành khuôn thước cho tam cung lục viện của các bậc đế vương sau này:
Đường
Sách Đường thư ghi lại, Cao Tổ mở nghiệp, nội cung noi theo Chu lễ và nhà Tùy khi trước, phân chia thứ bậc:
450px|phải|nhỏ|Phi tần nhà Đường
Cao Tổ truy tặng bà thứ thất quá cố Mạc Lệ Phương làm Quý tần (貴嬪), không rõ phẩm trật. Ngoài ra còn đặt Nữ quan, có đặt ra chức Thượng cung (尚宮) hàm Chính ngũ phẩm, đứng đầu hệ thống Lục cục Nhị thập tứ ty, gọi là Cung quan (宮官), phân biệt với Hậu phi được gọi là Nội quan (內官).
Vĩnh Huy năm thứ 6 (655), Cao Tông có ý định lập Tài nhân của Thái Tông là Võ Mỵ làm Thần phi (宸妃) nhưng không thành. Long Sóc năm thứ 2 (662), Cao Tông quyết định thiết định lại thứ bậc nội cung:
Nhưng quy cách này nhanh chóng sau đó bị bãi bỏ, quay lại như chế độ thời Đường Cao Tổ.
Huyền Tông những năm Khai Nguyên, định lại thứ bậc nội cung. Châm chước đời Vũ Đức đến nay định Tứ phi, trong khi Hậu và Phi ứng Tứ tinh (四星), đã có Chính hậu không nên có Tứ phi, do vậy cải định vị hiệu cùng thứ bậc:
Vừa lên ngôi, Huyền Tông tặng Dương Lương viên làm Quý tần, không rõ phẩm trật. Thiên Bảo năm thứ 4 (745), Huyền Tông mê đắm người con dâu là trang khuynh quốc Dương Thái Chân, bất chấp đạo luân thường lập bà làm Quý phi. Túc Tông nối ngôi khôi phục chế độ nội cung thuở lập quốc. Thời kỳ cuối, triều Đường bắt đều thiết lập lệ gia tôn cho Nội cung tiền triều. Phi tần sinh hoàng nam tôn Thái phi (太妃), sinh hoàng nữ tôn Thái nghi (太儀).
Tại Đông Cung, chính thất của Hoàng thái tử gọi là Hoàng thái tử phi (皇太子妃), ngoài ra còn có Nội quan nàng hầu, có các bậc:
Các tông thất được phong Vương, thê thiếp đều gia ân cáo mệnh theo tước chồng, các bà Chiêu Thành, Trang Hiến thuở tiềm để đều phong là Nhụ nhân (孺人).
Ngũ đại Thập lục quốc
Thời kỳ hỗn loạn và ngắn ngủi, sách sử của các triều đại cũng do người đời sau soạn mà viết. Chế độ hậu cung của từng triều, từng quốc gia không hoàn chỉnh và đầy đủ như các thời kỳ trước.
Trước mắt, Hậu Đường Trang Tông thiết trí hậu cung, có:
Quảng Chính năm thứ 3 (941), Chúa đất Hậu Thục là Mạnh Sưởng nhân yến hội tiết Thượng nguyên định lệ thứ bậc cung tần:
Tống
thumb|right|250px|Từ Thánh Quanh Hiến Hoàng hậu Chế độ nội cung nhà Tống ban đầu phân chia thứ bậc theo cách gọi của nhà Đường, được hoàn thiện dưới thời Chân Tông:
Về vị trí Chính nhị phẩm, ban đầu chỉ có từ Chiêu nghi đến Sung viên, tước Thái nghi đều dùng cho sinh mẫu của Công chúa, đây là án theo phép nhà Đường, còn gọi Cửu tần (九嬪). Năm Đại Trung Tường Phù thứ 6 (1013) đời Tống Chân Tông, thiết trí từ Thục nghi đến Uyển dung, hàm Tòng nhất phẩm, ở trên Chiêu nghi. Sau lại đến năm Càn Hưng nguyên niên (1022), tăng thêm Quý nghi, ở trên Thục nghi. Tống sử chép tất cả thành Chính nhị phẩm.
Minh Đạo nguyên niên (1032), sách tặng thân sinh của Nhân Tông là Lý thị làm Thần phi (宸妃), không rõ phẩm trật. Sang năm Năm Minh Đạo thứ 2 (1033), giáng Quách Hoàng hậu làm Tịnh phi (净妃), cũng không rõ phẩm trật.
Vào đời nhà Tống, các cung nữ sủnga hạnh rất nhiều, đều vô hạng Ngự thị (御侍), các vị Ngự thị này còn có thể gia phong thêm vị hiệu của Mệnh phụ như Quốc phu nhân (國夫人), Quận quân (郡君) và Huyện quân (縣君), dưới nữa thì lại có danh xưng Tử hà bí (紫霞帔) và Hồng hà bí (紅霞帔). Đời Tống xưng hô từ Tài nhân trở lên là Phòng viện (房院), dưới nữa như từ Quận quân đến Hà bí thì đều gọi là Hợp (閤). Tuy các Ngự thị rất nhiều, song khi xét để lên phẩm trật được quy định ở trên cũng đều rất thận trọng. Theo đó thì vào triều đại nhà Tống, hoàng thất có quy định ngầm là không được lạm phong tước hiệu thuộc hàng Ngũ phẩm cho hậu phi, đời Tống Nhân Tông chỉ muốn phong nhiều hơn vài người một chút đã bị can gián là "Quá sủng ái", có thể thấy được vấn đề phong tước cho hậu phi tương đối nghiêm trọng.
Liêu
Trong Liêu sử cũng cho biết, phi tần hậu cung triều Liêu có bộ phận từ Vương quốc Bột Hải và người Hán, phi hiệu cũng ghi lại có năm loại: Nguyên phi (元妃), Quý phi (貴妃), Đức phi (德妃), Huệ phi (惠妃), Văn phi (文妃). Còn bên dưới Phi, chỉ biết triều Thánh Tông có Lục nghi (六儀), gồm: Lệ nghi (麗儀), Thục nghi (淑儀), Chiêu nghi (昭儀), Thuận nghi (順儀), Phương nghi (芳儀), Hòa nghi (和儀).
Kim
Chế độ nội cung nhà Kim ban đầu phân chia thứ bậc theo cách gọi của nhà Đường. Thời kỳ quốc sơ, các Phi không có vị hiệu, đến Kim Hi Tông mới đặt Quý phi (貴妃), Hiền phi (賢妃) và Đức phi (德妃).
Hải Lăng Vương dâm loạn, đặt 12 mỹ hiệu cho các phi tử nơi cung cấm là Nguyên phi (元妃), Xu phi (姝妃), Huệ phi (惠妃), Quý phi (貴妃), Hiền phi (賢妃), Thần phi (宸妃), Lệ phi (麗妃), Thục phi (淑妃), Đức phi (德妃), Chiêu phi (昭妃), Ôn phi (溫妃), Nhu phi (柔妃).
Cuối cùng, quy chế hậu cung thời Kim được hoàn thiện vào niên hiệu Trinh Hựu dưới thời Tuyên Tông. Những giai bậc gồm:
Sau, Tuyên Tông lại cải đổi tiếp, quy định lại cấp bậc như:
Nguyên
Hậu cung nhà Nguyên có sự tinh giản rất lớn nếu so với các triều khác. Ngoài Hoàng hậu thì chỉ còn Phi tần; mỗi bậc không quy định số lượng và giới hạn, do đó có vô số Phi tần cũng như vô số Hoàng hậu.
Cũng trong thời kỳ cuối triều Nguyên, Hoàng hậu cật lực được duy trì chỉ có một người tại vị. Nhưng cơ bản từ thời quốc sơ đã thiết lập luật bất thành văn, rành chỉ có Trung cung Hoàng hậu mới có sắc bảo còn các Hoàng hậu khác thì không, ví dụ như Sát Tất Hoàng hậu.
Minh
Cảnh Thái năm thứ 6 (1456), Đại Tông lập bà phi họ Đường làm Hoàng quý phi, Anh Tông phục vị lại phế đi. Hiến Tông năm Thành Hóa thứ 2 (1466) ngự ban cho Vạn Quý phi huy hiệu "Hoàng", gọi là Hoàng quý phi (皇貴妃), từ đó lấy Hoàng quý phi là danh phận phi tần cao nhất.
Thời Minh, địa vị Hoàng hậu suy thoái, cũng do ảnh hưởng bởi việc ngăn ngừa và đề phòng ngay từ đầu mà chưa từng thấy việc Hoàng hậu hoặc Hoàng thái hậu nhiếp chính hoặc ngoại thích chuyên quyền. Bên cạnh đó, phi tần cũng có nhiều người được sủng hạnh, dựa vào uy thế mà có thể lấn át Hoàng hậu. Có những phi tần đứng đầu hậu cung sau khi Hoàng hậu qua đời, tắc gọi ["Nhiếp lục cung sự"; 攝六宫事]. Bên cạnh đó, số lượng tùy từng tước đều do Hoàng đế tự quy định, hoàn toàn không có giới hạn bao nhiêu Hoàng quý phi hay là Phi, vì lý do đó hậu cung triều Minh bị xem là cực kỳ hỗn loạn về danh phận.
Gia Tĩnh năm thứ 10 (1531), Thế Tông dựa theo Chu lễ đặt thêm Cửu tần, gồm: Đức tần (德嬪), Hiền tần (賢嬪), Trang tần (莊嬪), Lệ tần (麗嬪), Huệ tần (惠嬪), An tần (安嬪), Hòa tần (和嬪), Hy tần (僖嬪), Khang tần (康嬪), danh phận dưới phi. Lúc này, mô hình của hậu cung triều Minh dưới Hoàng hậu sẽ là:
Dẫu Cửu tần triều Gia Tĩnh là có tên như vậy, song về sau có rất nhiều tước Tần đều nằm có phong hiệu khác, như Ninh tần (寧嬪), Vinh tần (榮嬪), Kính tần (敬嬪)..., xem ra phong hiệu này cũng không cố định tương tự Phi ở trên.
Ngoài ra, tương tự như chế độ nhà Đường rồi nhà Tống, trong cung đình nhà Minh cũng có rất nhiều Thứ phi trong hậu cung, những người từng được Hoàng đế sủng hạnh qua nhưng chưa bao giờ được xem là phi tần chính thức. Họ sẽ có hai loại đãi ngộ chính, một là đem trở thành phi thiếp chính thức và đạt được đãi ngộ nhất định, như Hồ Thị ngự (胡侍御) của Thần Tông, còn không thì chỉ được xem là Cung nhân bình thường, không danh không phận mà vẫn phải làm việc của Cung nữ, như Đới Ngân Nương (戴銀娘) của Hiến Tông cùng Vương Mãng Đường (王滿堂) của Vũ Tông.