cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vương quốc Macedonia
Bản sắc dân tộc
Có một số bất đồng cả giữa các học giả cổ đại và hiện đại về bản sắc dân tộc của người Macedonia cổ đại. Ernst Badian nhận thấy rằng gần như toàn bộ các tài liệu tham khảo còn tồn tại tới ngày nay về sự tương phản và khác biệt giữa người Hy Lạp và Macedonia tồn tại trong các bài viết diễn văn của Arrianus, một người sống vào thời đế quốc La Mã, khi đó bất kỳ khái niệm nào về sự khác biệt chủng tộc giữa người Macedonia và những người Hy Lạp khác đều khó hiểu. Hatzopoulos lập luận rằng không có sự khác biệt thực sự nào về mặt dân tộc nào giữa người Macedonia và Hy Lạp, chỉ có duy nhất một sự khác biệt về mặt chính trị được tạo ra sau khi liên minh Corinth được tạo thành vào năm 337TCN (mà được lãnh đạo bởi Macedonia thông qua việc bầu chọn PhilipposII là hegemon của liên minh, trong khi ông không phải là một thành viên của liên minh này), N. G. L. Hammond khẳng định rằng các quan điểm cổ đại phân biệt bản sắc dân tộc của Macedonia với phần còn lại của thế giới nói tiếng Hy Lạp sẽ được xem là một sự biểu hiện xung đột giữa hai hệ thống chính trị khác nhau: hệ thống dân chủ của các thành bang (ví dụ như Athens) chống lại chế độ quân chủ (Macedonia). Các học giả khác mà cũng tán thành quan điểm cho rằng sự khác biệt giữa người Macedonia và Hy Lạp là về chính trị chứ chứ không phải là sự khác biệt về chủng tộc bao gồm Michael B. Sakellariou, Malcolm Errington, và Craige B. Champion.
Anson lập luận rằng một số tác giả Hy Lạp đã diễn đạt những quan niệm phức tạp hoặc thậm chí luôn thay đổi và mơ hồ về bản sắc dân tộc chính xác của người Macedonia, vốn bị một số học giả chẳng hạn như Aristotle trong tác phẩm Chính trị của ông xem là người man rợ và những người khác cho là bán Hy Lạp hoặc là người Hy Lạp. Roger D. Woodard khẳng định rằng ngoài việc vẫn còn không chắc chắn về việc phân loại chính xác tiếng Macedonia và mối quan hệ của nó với tiếng Hy Lạp, các tác giả cổ đại vẫn còn đưa ra những ý kiến trái ngược nhau về người Macedonia. Simon Hornblower chỉ rõ bản sắc Hy Lạp của người Macedonia, xem xét đến nguồn gốc, ngôn ngữ, sự thờ cúng và trang phục của họ. Bất kỳ nhận thức nào trước đây về sự khác biệt dân tộc giữa người Hy Lạp và Macedonia đã phai mờ dần vào năm 148TCN không lâu sau khi người La Mã chính phục Macedonia và sau đó là phần còn lại của Hy Lạp với thất bại của liên minh Achaea trước Cộng hòa La Mã tại trận Corinth.
Nghệ thuật kiến trúc
Mặc dù đã sử dụng một sự pha trộn từ các hình mẫu và phong cách khác nhau đến từ phần còn lại của Hy Lạp, kiến trúc của người Macedonia lại không đại diện cho một phong cách độc đáo hoặc khác biệt nào xuất phát từ các kiến trúc Hy Lạp cổ đại khác. Trong số các thức cột cổ điển, các kiến trúc sư người Macedonia thích dùng thức cột Ionic, đặc biệt là trong các sân nhỏ có hàng cột bao quanh của những ngôi nhà riêng. Có một số ví dụ còn tồn tại cho tới ngày nay về kiến trúc cung điện của người Macedonia mặc dù chúng hiện ở trong tình trạng đổ nát bao gồm một cung điện tại địa điểm kinh đô Pella, dinh thự mùa hè ở Vergina gần cố đô Aigai, và dinh thự hoàng gia tại Demetrias gần Volos ngày nay. Tại Vergina, tàn tích của ba phòng tiệc lớn với các sàn lát bằng đá cẩm thạch (bị bao phủ bởi những mảnh vụn mái ngói) với kích thước mặt bằng sàn đo được khoảng 16.7 x 17.6 m (54.8 x 57.7 ft), có lẽ cho thấy những ví dụ sớm nhất về các giàn mái hình tam giác đồ sộ, chúng được cho là có niên đại là vào giai đoạn trước triều đại của Antigonos II Gonatas hoặc thậm chí là vào giai đoạn bắt đầu thời kỳ Hy Lạp hóa. Kiến trúc của người Macedonia sau này còn có thêm các vòm và mái vòm. Các cung điện ở cả Vergina và Demetrias đều có các bức tường xây từ loại gạch bùn được phơi khô, ngoài ra cung điện ở Demetrias lại có bốn tháp ở các góc và nằm vòng quanh một sân trong nằm ở trung tâm theo phong cách của một dinh thự kiên cố thích hợp cho một vị vua hoặc ít nhất là một vị tổng đốc quân sự.
Các vị vua Macedonia còn trài trợ cho các công trình kiến trúc nằm ngoài Macedonia. Chẳng hạn, sau chiến thắng tại trận Chaeronea (338 TCN), PhilipposII đã xây dựng một công trình tưởng niệm hình tròn tại Olympia, nó được gọi là Philippeion, ông đã cho trang trí bên trong nó bằng những bức tượng miêu tả bản thân mình, cha mẹ của ông là Amyntas III của Macedonia và Eurydice I của Macedonia, người vợ của ông là Olympias, và người con trai của ông, Alexandros Đại đế.
thumb|300px|Tàn tích [[nhà hát Hy Lạp cổ đại|nhà hát cổ đại ở Maroneia, Rhodope, Đông Macedonia và Thrace, Hy Lạp]] Tàn tích của khoảng 20 nhà hát Hy Lạp còn tồn tại cho tới ngày nay ở các khu vực thuộc Macedonia và Thrace ở Hy Lạp gồm: 16 nhà hát ngoài trời, ba odea, và có thể là một nhà hát đang được khai quật ở Veria.
Công nghệ và kỹ thuật quân sự
Vào thời kỳ Hy Lạp hóa, việc các quốc gia Hy Lạp tài trợ cho sự phát triển và phổ biến các loại vũ khí công thành vặn xoắn mạnh mẽ hơn, các tàu hải quân và những kiểu dáng tiêu chuẩn cho vũ khí và áo giáp đã trở nên phổ biến hơn bao giờ hết. Dưới thời PhilipposII và Alexandros Đại đế, nhiều cải tiến đã được thực hiện đối với pháo công thành chẳng hạn như là các ballista bắn mũi nỏ và các vũ khí công thành chẳng hạn như là những tháp công thành khổng lồ. E.W.Marsden và M.Y.Treister cho rằng vị vua Macedonia Antigonos I Monophthalmos và người kế vị của ông Demetrios I của Macedonia đã có những cỗ pháo công thành mạnh nhất thế giới Hy Lạp hóa vào cuối thế kỷ thứ 4TCN. Cuộc vây hãm Salamis, Cyprus, vào năm 306TCN đã đòi hỏi phải xây dựng những vũ khí công thành lớn và triệu tập những người thợ lành nghề đến từ nhiều vùng của Tây Á. DemetriosI đã xây dựng một tháp công thành cho cuộc vây hãm Rhodes (305–304 TCN) của người Macedonia, nó cần trên 3000 binh sĩ để vận hành và được thiết kế cao 9 tầng. Phần bệ của nó có diện tích 4300 sqft, 8 bánh xe có rãnh được điều khiển theo hai hướng bởi các trục xoay, ba mặt của nó được bao phủ bởi các tấm thép để bảo vệ chúng khỏi lửa, và các cửa sổ được mở một cách cơ học (che chắn bằng những màn che bằng vải nhồi len để làm giảm sự va đập từ những viên đạn của các ballista) có kích thước khác nhau để phù hợp với việc bắn các loại tên từ mũi tên cho tới những mũi nỏ lớn hơn.
Trong cuộc vây hãm Echinus của Philippos V của Macedonia vào năm 211TCN, đạo quân vây hãm đã đào các đường hầm dưới lòng đất để bảo vệ những người lính và công binh khi họ quay về và khi từ trại quay lại công sự vây hãm. Họ sử dụng hai tòa tháp công thành nối với nhau bằng một đoạn tường vách tạm thời bằng liễu gai, hai tòa tháp được trang bị máy bắn tên (ballista) và mái che để bảo vệ phần trước phiến gỗ công thành. Bất chấp tiếng tăm ban đầu của Macedonia như là một người dẫn đầu trong công nghệ vây hãm, Alexandria ở Ai Cập đã trở thành trung tâm cho những cải tiến về công nghệ đối với máy bắn đá vào thế kỷ thứ 3TCN, như được chứng minh bởi các tác phẩm của Philo của Alexandria.
Những sáng tạo khác
Mặc dù có lẽ không sản sinh ra nhiều sự cải tiến về công nghệ giống như các khu vực khác của Hy Lạp, nhưng có một số phát minh mà có thể đã được bắt nguồn từ Macedonia ngoài các vũ khí và pháo công thành. Máy ép oliu được vận hành bằng cách quay để sản xuất dầu oliu có thể đã được phát minh ở Macedonia cổ đại hoặc ở một vùng khác của Hy Lạp, hoặc thậm chí ở tận phía đông như Cận Đông hoặc Anatolia. Loại thủy tinh ép khuôn xuất hiện lần đầu tiên ở Macedonia vào thế kỷ thứ 4TCN (mặc dù nó có thể đã tồn tại một cách đồng thời ở đế quốc Achaemenes); Những mảnh thủy tinh mờ, trong suốt được biết đến đầu tiên trong thế giới Hy Lạp đã được phát hiện ở Macedonia và Rhodes và có niên đại là vào giai đoạn nửa sau của thế kỷ thứ 4TCN. Tài liệu khoa học và kỹ thuật bằng tiếng Hy Lạp đã bắt đầu ở Athens cổ đại vào thế kỷ thứ 5TCN, trong khi những trung tâm chính tạo ra những cải tiến về mặt kỹ thuật và tài liệu trong thời kỳ Hy Lạp hóa là Alexandria, Rhodes, và Pergamon.
Tiền tệ, tài chính, và tài nguyên
thumb|Các đồng [[Tetradrachm (phía trên) và drachm (phía dưới) được ban hành dưới triều đại của Alexandros Đại đế, ngày nay nằm tại Bảo tàng tiền của Athens]]
Việc đúc các đồng xu bằng bạc đã bắt đầu dưới triều đại của AlexandrosI như là một cách thức để chi trả cho các phí tổn của hoàng gia. ArchelaosI đã tăng hàm lượng bạc trong các đồng xu của ông cũng như đúc thêm các đồng xu bằng đồng để thúc đẩy thương mại trong nước và với nước ngoài. Việc đúc tiền xu đã gia tăng đáng kể dưới các triều đại của PhilipposII và Alexandros Đại đế, đặc biệt là sau khi nguồn thu của nhà nước đã được gia tăng nhờ việc chiếm được vùng đồi Pangaion. Trong thời kỳ Hy Lạp hóa, các triều đại của Macedonia, nhà Ptolemaios ở Ai Cập, và vương quốc Pergamon đã độc quyền kiểm soát hoàn toàn đối với các hoạt động khai thác mỏ, đa phần là để đảm bảo kinh phí cho quân đội của họ. Vào giai đoạn cuối của những cuộc chinh phạt của Alexandros Đại đế, gần 30 xưởng đúc tiền kéo dài từ Macedonia tới Babylon đã sản xuất ra những đồng tiền xu tiêu chuẩn. Quyền đúc tiền được chia sẻ bởi chính quyền trung ương và một số chính quyền địa phương, tức là các chính quyền tự trị của các thành phố Thessaloniki, Pella, và Amphipolis nằm trong khối thịnh vượng chung của người Macedonia. Người Macedonia cũng là những người đầu tiên phát hành các đồng tiền khác nhau dành cho lưu hành nội bộ và với bên ngoài.
Nguồn thu của nhà nước cũng còn được gia tăng thông qua việc thu nông sản từ những vùng đất trồng trọt, gỗ từ các cánh rừng, và thuế đối với những hàng nhập khẩu và xuất khẩu tại các bến cảng. Một số mỏ, các lùm cây, những vùng đất nông nghiệp, và các cánh rừng thuộc về nhà nước Macedonia đã được nhà vua Macedonia khai thác, mặc dù vậy chúng thường được cho thuê như là tài sản hoặc được trao như là tiền trợ cấp dành cho các thành viên thuộc giới quý tộc chẳng hạn như là các hetairoi và philoi. Thuế quan bắt buộc đối với những hàng hóa lưu thông đến và ra khỏi các cảng biển của người Macedonia đã tồn tại ít nhất là từ triều đại của AmyntasIII, và Callistratos của Aphidnae (mấtkhoảngnăm 350TCN) đã giúp đỡ PerdiccasIII tăng gấp đôi thu nhập hàng năm của vương quốc từ thuế hải quan, từ 20 lên thành 40 talent.
Sau khi đánh bại Perseus tại Pydna vào năm 168TCN, Viện nguyên lão La Mã đã cho phép mở lại các mỏ sắt và đồng, nhưng lại cấm khai thác vàng và bạc đối với bốn nhà nước chư hầu mới được thiết lập thay thế cho chế độ quân chủ ở Macedonia. Điều này có thể là do Viện nguyên lão lo ngại rằng sự giàu có vật chất thu được từ các hoạt động khai thác vàng và bạc sẽ cho phép người Macedonia tài trợ cho một cuộc khởi nghĩa vũ trang. Người La Mã có lẽ cũng đã quan tâm đến việc ngăn chặn sự lạm phát gây ra bởi một sự gia tăng cung ứng tiền tệ đến từ sự khai thác bạc của người Macedonia. Người Macedonia đã tiếp tục đúc các đồng tiền xu bằng bạc trong khoảng thời gian từ năm 167 đến năm 148TCN (tức là ngay trước khi thiết lập tỉnh Macedonia của La Mã), và khi người La Mã dỡ bỏ lệnh cấm người Macedonia khai thác bạc vào năm 158TCN, điều đó có thể chỉ đơn giản là đã phản ánh thực trạng địa phương vì hoạt động trái phép này đã tiếp diễn bất chấp sắc lệnh của Viện nguyên lão.
Di sản
Triều đại của Philippos II và Alexandros Đại đế chứng kiến sự chấm dứt của thời đại Hy Lạp Cổ điển và sự ra đời của nền văn minh Hy Lạp hóa, tiếp theo sự truyền bá của văn hóa Hy Lạp tới khu vực Cận Đông trong và sau những cuộc chinh phục của Alexandros. Người Macedonia sau đó di cư tới Ai Cập và các vùng đất của châu Á, thế nhưng sự thuộc địa hóa mạnh mẽ các vùng đất ngoại quốc đã làm cạn kiệt nguồn nhân lực sẵn có của chính Macedonia, làm suy yếu vương quốc trong các cuộc chiến tranh với những cường quốc Hy Lạp hóa khác, đồng thời góp phần vào sự sụp đổ của nó và sự chinh phục của người La Mã. Tuy nhiên, theo Errington thì sự truyền bá của văn hóa và tiếng Hy Lạp mà được củng cố bởi những cuộc chinh phục của Alexandros ở Tây Á và Bắc Phi đã đóng vai trò như là một "tiền đề" cho sự bành trướng sau này của người La Mã tới những vùng đất đó và toàn bộ nền tảng cho đế quốc Byzantine
thumb|400px|trái|[[Tranh khảm Alexandros, một bức tranh khảm La Mã ở Pompeii, Ý, khoảng năm 100TCN]] Các vị vua Macedonia của các quốc gia kế tục như nhà Ptolemaios và Seleukos đã chấp nhận những người đến từ tất cả mọi nơi trong thế giới Hy Lạp như là các chiến hữu hetairoi của họ và không xây dựng một bản sắc dân tộc như nhà Antigonos. Các học giả hiện đại đã tập trung vào việc những vương quốc Hy Lạp hóa kế tục này đã bị ảnh hưởng bởi nguồn gốc Macedonia của họ nhiều hơn như thế nào so với các truyền thống của người phương đông hoặc người Hy Lạp miền nam. Trong khi xã hội Sparta vẫn chủ yếu giống như một hòn đảo và Athens tiếp tục đặt ra những giới hạn nghiêm ngặt đối với việc có được quyền công dân, các thành phố Hy Lạp hóa toàn cầu ở châu Á và đông bắc châu Phi đã có một sự tương đồng nhiều hơn với các thành phố của người Macedonia và chứa đựng một hỗn hợp dân cư bao gồm những cư dân bản địa, những người định cư gốc Hy Lạp và Macedonia, các cư dân phương Đông đã Hy Lạp hóa và nói tiếng Hy Lạp, nhiều người trong số họ là thành quả của các cuộc hôn nhân khác chủng tộc giữa người Hy Lạp và cư dân bản địa.
Sự thần thánh hóa các vị vua người Macedonia có lẽ đã bắt đầu từ cái chết của PhilipposII, nhưng người con trai của ông ta là Alexandros Đại đế rõ ràng mới là người đã tự xưng là một vị vị thần sống. Sau chuyến viếng thăm của ông tới chỗ nhà tiên tri ở Didyma vào năm 334TCN mà đã ám chỉ về sự thần thánh của ông, Alexandros đã tới thăm nhà tiên tri của Zeus Ammon — cách gọi của người Hy Lạp đối với vị thần Ai Cập Amun-Ra — tại ốc đảo Siwa thuộc sa mạc Libya vào năm 332TCN để xác nhận địa vị thần thánh của ông. Mặc dù hai đế quốc Ptolemaios và Seleukos vẫn duy trì những sự thờ cúng tổ tiên của họ và phong thần các vị vua của mình, các vị vua đã không được thờ phụng ở vương quốc Macedonia. Trong khi Zeus Ammon đã được người Hy Lạp biết đến trước triều đại của Alexandros, đặc biệt là tại thuộc địa của người Hy Lạp ở Cyrene, Libya, Alexandros là vị vua người Macedonia đầu tiên bảo trợ cho các vị thần và tầng lớp tư tế của Ai Cập, Ba Tư, và Babylon, tăng cường sự hợp nhất giữa các tín ngưỡng tôn giáo Cận Đông với của người Hy Lạp. Tiếp sau triều đại của ông, sự thờ cúng thần Isis đã truyền bá dần dần khắp thế giới Hy Lạp hóa và La Mã, trong khi đó tín ngưỡng thờ cúng vị thần Ai Cập Sarapis đã dần dần được Hy Lạp hóa bởi các vị vua nhà Ptolemaios của Ai Cập trước khi sự thờ cúng của vị thần này được truyền bá tới Macedonia và khu vực Aegea. Nhà sử học người Đức Johann Gustav Droysen lập luận rằng các cuộc chinh phục của Alexandros Đại đế và việc tạo dựng nên thế giới Hy Lạp hóa đã cho phép Thiên chúa giáo phát triển và được chính thức hóa trong thời kỳ La Mã.
Tham khảo
Online
Bản in
Liên kết ngoài
Thể loại:Vương quốc Macedonia Thể loại:Macedonia cổ đại Thể loại:Macedonia thời kỳ Hy Lạp hóa Thể loại:Vương quốc ở Hy Lạp cổ đại Thể loại:Cựu quốc gia châu Âu Thể loại:Cựu quốc gia quân chủ châu Âu Thể loại:Năm 146 TCN Thể loại:Lịch sử cổ đại Thể loại:Địa danh trong sách Thứ kinh
Chalepus walshii
Chalepus walshii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Crotch miêu tả khoa học năm 1873.
Tham khảo
Thể loại:Chalepus
Hosur, Shrirangapattana
Hosur là một làng thuộc tehsil Shrirangapattana, huyện Mandya, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Mandya (huyện)
Grésy-sur-Isère
Grésy-sur-Isère là một xã thuộc tỉnh Savoie trong vùng Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 292-2071 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Savoie
Oxytrypia
Tham khảo
Oxytrypia Thể loại:Noctuinae
Fujita Toshiko
Fujita Toshiko (藤田 淑子) (5 tháng 4 năm 1950 – 28 tháng 12 năm 2018) là diễn viên lồng tiếng Nhật Bản. Bà từng là diễn viên lồng tiếng của Aoni Production.
Mesochorus maleficus
Mesochorus maleficus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesochorus
Fujita Toshiko
Liên kết ngoài
Thể loại:Nữ diễn viên lồng tiếng Nhật Bản Thể loại:Nhạc sĩ anime Thể loại:Chết vì ung thư vú Thể loại:Nữ ca sĩ Nhật Bản Thể loại:Ca sĩ anime
Carolina Sanchez
Julia Carolina Sánchez Rangel, còn được biết đến với tên La Chama (sinh ngày 19 tháng 9 năm 1971), là nhà báo, người dẫn chương trình, nữ doanh nhân người Venezuela gốc Costa Rica. Cô được biết đến là người làm chương trình trên Kênh 11 của Repretel.
Tiểu sử
Năm 1981, Sánchez rời quê hương Mar Cụm, Venezuela để theo đuổi nghề báo và kết hôn với doanh nhân người Colombia tên Carlos Rodríguez, sau đó ly dị dho ngoại tình. Cô lấy bằng báo chí từ trường Đại học Công giáo Andrés Bello ở Caracas và làm trợ lý sản xuất cho công ty quảng cáo, làm người dẫn chương trình thể thao trên đài phát thanh truyền hình, làm biên tập viên cho tạp chí giải trí, và làm phóng viên cho tờ báo El Siglo. Cô tốt nghiệp trường Đại học Costa Rica, lấy bằng thạc sĩ. Năm 2009, Sánchez tham gia Kênh 11 của đài Repretel. Ngày 15 tháng 4 năm 2014, Sánchez thông báo sẽ thôi làm chương trình mang tên Las Historyias trên Kênh 11 và chính thức thôi việc sau đúng một tháng.
Ngày 2 tháng 1 năm 2013, khi đang đi du thuyền ở biển Caribbean, cô gặp Fernando Altmann, người đã theo dõi Sánchez trong nhân vật "La Chama" trên Kênh 11. Ngày 24 tháng 9 năm 2015, Sánchez kết hôn với Altmann sau gần ba năm làm bạn gái.
Trích dẫn
<references group="" responsive="">
Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1971
Đu
Đu có thể là:
Karomia speciosa
Karomia speciosa là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (Hutch. & Corbishley) R.Fern. mô tả khoa học đầu tiên năm 1985 publ. 1988.
Liên kết ngoài
Thể loại:Karomia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1988 Thể loại:Cây bụi Thể loại:Thực vật châu Phi
Orectochilus birmanicus
Orectochilus birmanicus là một loài bọ cánh cứng trong họ van Gyrinidae. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1891.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Orectochilus
Xã Sylvania, Quận Lucas, Ohio
Xã Sylvania (Sylvania Township) là một xã thuộc quận Lucas, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 48.487 người.
Taraxacum taschkenticum
Taraxacum taschkenticum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Orazova miêu tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Bồ công anh Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1975
Xã Sylvania, Quận Lucas, Ohio
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Ohio Thể loại:Quận Lucas, Ohio
Arichanna negans
Arichanna negans là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Arichanna
Chalepus weyersi
Chalepus weyersi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chapuis miêu tả khoa học năm 1877.
Tham khảo
Thể loại:Chalepus
Tonatia
Tonatia là một chi động vật có vú trong họ Dơi mũi lá, bộ Dơi. Chi này được Gray miêu tả năm 1827. Loài điển hình của chi này là Vampyrus bidens Spix, 1823.
Liên kết ngoài
Thể loại:Họ Dơi mũi lá Thể loại:Chi động vật có vú
Litobrochia decora
Litobrochia decora là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được T.Moore mô tả khoa học đầu tiên năm 1862. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Litobrochia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1862 Thể loại:Unresolved names
Litobrochia decora
22945 Schikowski
22945 Schikowski (1999 TY216) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 10 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro. Nó được đặt theo tên Erin Schikowski who was a young student when she drew acclaim for ground-breaking work ngày Supramolecular assembly, a crucial component in the field thuộc genetic engineering. She was honored as a finalist in the 2007 Intel Science Talent Search.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1999 Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Montafia
Montafia là một đô thị ở tỉnh Asti vùng Piedmont thuộc Ý, nằm ở vị trí cách khoảng 25 km về phía đông nam của Torino và khoảng 15 km về phía tây bắc của Asti. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 986 người và diện tích là 14,6 km².
Montafia giáp các đô thị: Buttigliera d'Asti, Capriglio, Cortazzone, Piea, Piovà Massaia, Roatto, San Paolo Solbrito, Viale và Villanova d'Asti.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Asti Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Piemonte
Tychicus longipes
Tychicus longipes là một loài nhện trong họ Sparassidae.
Loài này thuộc chi Tychicus. Tychicus longipes được Charles Athanase Walckenaer miêu tả năm 1837.
Tham khảo
Thể loại:Tychicus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1837
Thảm họa Phi thuyền con thoi Columbia
Thảm họa tàu con thoi Columbia xảy ra ngày 1 tháng 2 năm 2003, ngay trước khi nhiệm vụ lần thứ 28 kết thúc. Tàu con thoi Columbia nổ tung trên bầu trời Texas và Louisiana khi trở lại bầu khí quyển của Trái Đất khiến cho phi hành đoàn bảy người tử nạn. Những mảnh vụn của chiếc Columbia rơi xuống Texas, kéo dài từ ngoại ô Dallas đến Tyler, Texas, và vài phần của Louisiana. Thảm họa tàu Columbia là kết quả của sự thiệt hại gây ra bởi một miếng foam cách nhiệt nhỏ khoảng một chiếc vali xách tay. Miếng foam này thuộc kho xăng bên ngoài bị vỡ ra trong khi phóng phi thuyền. Mảnh vỡ này va chạm mạnh vào cánh trái của phi thuyền khiến cho hệ thống bảo vệ chống nhiệt của phi thuyền hư hỏng. Hệ thống này nhằm che chở cánh phi thuyền chống lại nhiệt độ cao khi phi thuyền đi vào khí quyển. Khi tàu Columbia vẫn còn trên quỹ đạo, một vài kỹ sư đã nghi ngờ có sự thiệt hại nhưng ban quản lý NASA hạn chế sự điều tra vi họ cho rằng dù có vấn đề cũng không thay đổi được gì. Đối với các phi hành gia xấu số, chuyến hạ cánh vào ngày định mệnh năm 2003 biến thành thảm họa nhanh đến nỗi họ không kịp đóng tấm kính che mặt trên mũ bảo hộ. Tàu Columbia vỡ tan ở độ cao khoảng 19 km trên bầu trời bang Texas khi đang chuẩn bị đáp xuống Trung tâm không gian Kennedy. Nguyên nhân tai nạn là một lỗ trên cánh trái của tàu, được tạo ra sau khi miếng gốm cách nhiệt va vào cánh trong lúc tàu được phóng 16 ngày trước đó.. Khi đó phi hành gia William McCool vội vàng nhấn nhiều nút bấm trong lúc con tàu lao xuống một cách không thể kiểm soát. Anh không hề biết nỗ lực của mình chẳng mang lại bất kỳ kết quả nào. Trong khi đó, phần lớn phi hành đoàn đang chuẩn bị cho chuyến quay trở về Trái Đất mà chẳng chú ý gì tới bản thân họ. Một số không đeo găng tay bảo vệ và vẫn mở nắp kính trên mũ. Thậm chí một người còn đang ngồi ở tư thế không thắt đai an toàn. Mô-đun chứa phi hành đoàn tách khỏi tàu và xoay tròn rất nhanh. Nếu các nhà du hành không mất mạng vì những luồng khí nóng thì họ cũng không thể sống sót sau khi cơ thể bị xoay tròn cùng với mô-đun. Nói cách khá, bảy phi hành gia trên tàu Columbia không có cơ hội sống sót nào. 250px|nhỏ|phải|Video được thực hiện bởi phi hành đoàn của một phần của nhập lại
Tham khảo
Thể loại:Lịch sử Hoa Kỳ (1991–2008)
Stolzia williamsonii
Stolzia williamsonii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được P.J.Cribb miêu tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Liên kết ngoài
Thể loại:Stolzia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1978
Ancylonotopsis pictus
Ancylonotopsis pictus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ancylonotopsis
Scopula rehfousiana
Liên kết ngoài
R
Argyrolobium fischeri
Argyrolobium fischeri là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Taub. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Argyrolobium
Embelia cuneata
Embelia cuneata là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được C.M.Hu & J.E.Vidal mô tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Liên kết ngoài
Thể loại:Embelia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Conus lenavati
Conus lenavati là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.
Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.
Hành vi rập khuôn ở động vật
Hành vi rập khuôn (Stereotypy) ở động vật là một thuật ngữ cho một nhóm các hành vi có cùng kiểu hình lặp đi lặp lại, giống hệt nhau về mặt hình thái và không có mục tiêu hoặc chức năng rõ ràng, sự khuôn sáo hay rập khuôn đề cập đến cái được lặp đi, lặp lại nhiều lần khiến trở nên máy móc, nhàm chán, vô vị. Đây là một trong những chủ đề của việc nghiên cứu hành vi động vật nhưng vẫn còn sự mơ hồ trong những tài liệu khoa học. Những hành vi này có thể là không tốt, thậm chí liên quan đến việc tự gây thương tích hoặc giảm sức sinh sản, và trong động vật thí nghiệm có thể gây nhiễu loạn nghiên cứu hành vi. Đây là hành vi lặp lại bất thường. Chúng thường được thực hiện bởi một cá thể bị căng thẳng (stress), chán nản, hoặc cảm thấy thiếu sự tự kiểm soát hoặc thiếu sự lựa chọn. Đây là một dấu hiệu cho thấy một cái gì đó trong môi trường sống hoặc thói quen của chúng cần phải được thay đổi.
Những hành vi này được định nghĩa là bất thường ở động vật khi chúng chỉ thể hiện ở những động vật phải chịu môi trường nuôi nhốt khô khan, nhàm chán, hoặc bị giam cầm và cho ăn theo lịch trình hoặc những hạn chế, thiếu thốn về sự tương tác xã hội và các trường hợp chán nản khác, nhưng hành vi này lại không phát sinh ở động vật bình thường trong môi trường tự nhiên của chúng, ví dụ những con voi bị giam cầm lâu ngày thường có hành vi đung đưa chiếc vòi một cách vô thức và không rõ lý do gì hoặc hành vi thò mũi đánh hơi khịt khịt của những con chuột bị nhốt lâu ngày để thí nghiệm có thể trở thành một thói quen.
Các hành vi khuôn sáo máy móc được cho là nguyên nhân cuối cùng do môi trường nhân tạo không cho phép động vật thỏa mãn nhu cầu hành vi bình thường của chúng. Thay vì đề cập đến hành vi là bất thường, có ý kiến cho rằng nó được mô tả là biểu hiện hành vi tất nhiên của một môi trường bất bình thường. Hành vi khuôn sáo cũng có thể đề cập đến các hành vi bình thường cho thấy mức độ biến đổi thấp về các hình thái hành vi xảy ra. Ví dụ, chu kỳ nhai lại của động vật có vú, chúng chỉ nhai đi nhai lại cả ngày hoặc cá bắt con mồi bằng cách hút thức ăn. Mức độ rập khuôn có thể khác nhau rõ rệt giữa các loài liên quan chặt chẽ tham gia vào cùng một hành vi.
Tham khảo
Thể loại:Động vật Thể loại:Tập tính học
Trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới 1986
Trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới 1986 là trận đấu bóng đá diễn ra ngày 29 tháng 6 năm 1986 tại sân vận động Azteca ở Thành phố México giữa hai đội Argentina và Tây Đức để xác định nhà vô địch của giải vô địch bóng đá thế giới 1986. Và sau 90 phút đá chính thức, đội Argentina giành chức vô địch với chiến thắng 3–2 đầy nghẹt thở. Đây là lần thứ 2 đội tuyển Argentina giành được chức vô địch của giải bóng đá lớn nhất hành tinh, sau lần đầu vào năm 1978.
Chi tiết
Cầu thủ xuất sắc nhất trận:
Karl-Heinz Rummenigge (Tây Đức)
Trọng tài chính
Romualdo Arppi Filho
Trợ lý trọng tài
Erik Fredriksson
Berny Ulloa Morera
Tham khảo
Thể loại:Giải bóng đá vô địch thế giới 1986 1986
Tozkovan, Gülnar
Tozkovan là một xã thuộc huyện Gülnar, tỉnh Mersin, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 53 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Mersin Thể loại:Làng Thổ Nhĩ Kỳ theo tỉnh
Những ngôi sao thành Eger (tiểu thuyết)
Những ngôi sao thành Eger (tiếng Hungary: Egri csillagok lit. "Stars of Eger") là một tiểu thuyết lịch sử của nhà văn Hungary Géza Gárdonyi. Nó được xuất bản lần đầu tiên vào năm 1899 và là một trong những tiểu thuyết nổi tiếng và được công nhận rộng rãi nhất ở Hungary.
Cuốn tiểu thuyết được dịch bởi Lê Xuân Giang
Tổng quan
Câu chuyện lấy bối cảnh vào nửa đầu thế kỷ 16 và kéo dài khoảng 25 năm. Các sự kiện lịch sử chính được đề cập là cuộc chiếm đóng Buda không đổ máu, nơi ngự trị của các vị vua Hungary, vào năm 1541, và Cuộc vây hãm Eger năm 1552 (nay thuộc miền Bắc Hungary) của người Thổ Nhĩ Kỳ đã tạo thành chủ đề chính của cuốn tiểu thuyết. Câu chuyện cũng đề cập đến một số chủ đề lịch sử khác như tác động của Cải cách, mối bất hòa giữa người Hungary và Hoàng đế La Mã Thần thánh, cũng như nhiều chủ đề quan trọng chung như lòng thương xót, lòng hiếu thảo và tình yêu hôn nhân, tình bạn, lòng tin và sự trung thực.
Hầu hết các nhân vật của cuốn sách đều là nhân vật lịch sử, đặc biệt là chính người anh hùng Gergely Bornemissza, mặc dù hầu hết họ đã được lãng mạn hóa mạnh mẽ theo ý đồ của tác giả. Câu chuyện cuộc đời của Gergely trong cuốn tiểu thuyết gần như được kể lại đầy đủ, ngoại trừ vai trò là một sĩ quan trong cuộc vây hãm Eger. Éva Cecey, tình yêu và là vợ sau này của Gergely, là hư cấu; miêu tả của cô ấy trong tiểu thuyết dựa trên "người phụ nữ lý tưởng" của Gárdonyi.
Cốt truyện
Cuốn tiểu thuyết gồm năm phần kể về cuộc đời của Gergely Bornemissza từ năm 8 tuổi cho đến năm 1552, khi ông ngoài ba mươi tuổi.
I. Gergely là một đứa trẻ mồ côi và là con trai của một phụ nữ nghèo, trong khi Éva Cecey là con gái của một địa chủ. Họ vẫn là bạn chơi. Khi đang chơi trong rừng, hai đứa trẻ bị bắt bởi một người Thổ Nhĩ Kỳ tên là Jumurdzsák và phải tham gia vào một cuộc hành trình của các tù nhân. Nhờ sự tinh ranh của cô bé Gergely, hai đứa trẻ đã trốn thoát được và sau đó còn giải thoát cho những tù nhân khác. Mẹ của Gergely chết trong một cuộc đột kích của quân Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng cậu bé được nhà quý tộc giàu có Bálint Török nhận làm con nuôi, nơi cậu được học hành tử tế.
II. Vài năm sau, Gergely phải trải nghiệm rằng Buda bị người Thổ Nhĩ Kỳ bắt giữ do lừa dối và cha nuôi của anh là Bálint Török bị bắt làm tù binh. Gergely gặp lại Éva, lúc này đã trở thành một thiếu nữ xinh đẹp.
III. Gergely biết rằng Éva, một tay đua và chiến binh xuất sắc sẽ kết hôn với Adam Fürjes hèn nhát theo yêu cầu của nữ hoàng. Họ bỏ trốn cùng nhau và kết hôn. Cùng với một số người bạn, họ dự định giải thoát Bálint Török khỏi nhà tù của hắn ở Istanbul. Họ đến thành phố Ottoman, nhưng dù trải qua nhiều cuộc phiêu lưu, cuối cùng họ vẫn thất bại trong việc giải thoát cho nhà quý tộc Hungary.
IV. Đó là năm 1552, một lực lượng khoảng 200.000 người Thổ Nhĩ Kỳ đang tiến đến thị trấn nhỏ Eger, thành trì chỉ được bảo vệ bởi 2000 binh sĩ. István Dobó, đội trưởng của tòa thành, kêu gọi quân đội của hoàng đế đến viện trợ, nhưng không có ai đến. Gergely gia nhập lực lượng đang chuẩn bị chiến đấu ở Eger, trong khi rời Éva về nhà cùng đứa con trai nhỏ của họ. Ngay sau khi anh ta rời đi, một kẻ lạ mặt đến và bắt cóc cậu bé. Éva nhận ra rằng người lạ hẳn là Turk Jumurdzsák. Cô ấy hiểu rằng phải có mối liên hệ với cuộc bao vây Eger, vì vậy cô ấy đã cải trang thành một người đàn ông và cố gắng vào lâu đài bị bao vây.
V. Mặc dù lực lượng của người Thổ Nhĩ Kỳ áp đảo, nhưng người Hungary ở Eger vẫn có thể tự vệ. Những bức tường kiên cố của Eger và tinh thần cao độ của những người bảo vệ cho phép pháo đài chống chọi được với 5 cuộc tấn công lớn và các đợt đại bác liên tục - gần 12.000 viên đạn đại bác đã hạ cánh bên trong pháo đài trước khi cuộc bao vây kết thúc. Bằng một sự khéo léo vô song, Bornemissza đã nghĩ ra những quả lựu đạn thô sơ nhưng gây chết người và những quả bom cỡ thùng bột để sử dụng chống lại những kẻ tấn công, cũng như một bánh xe cối xay nước chứa đầy thuốc súng mà anh ta lăn vào hàng ngũ Ottoman. Éva cuối cùng cũng đến Eger. Mặc dù quân Ottoman tấn công hết lần này đến lần khác, tòa thành vẫn đứng vững, cùng với những người phụ nữ của Eger tham gia trận chiến. Cuối cùng, lực lượng Ottoman rút lui. Con trai nhỏ của Gergely và Éva được đổi lấy một cậu bé Thổ Nhĩ Kỳ đã bị bắt, và gia đình cuối cùng cũng được đoàn tụ.
Chuyển thể thành phim
Cuốn tiểu thuyết đã được chuyển thể thành phim hai lần:
Stars of Eger (1923), một bộ phim câm của đạo diễn Pál Fejös.
Stars of Eger (1968), phim âm thanh của đạo diễn Zoltán Várkonyi
Bad (album)
Bad là album phòng thu thứ bảy của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Michael Jackson, phát hành ngày 31 tháng 8 năm 1987 bởi Epic Records tại Hoa Kỳ và trên toàn cầu bởi CBS Records. Nó được phát hành sau gần 5 năm kể từ album phòng thu trước của Jackson, Thriller (1982). Bad được thu âm vào nửa đầu năm 1987, với nội dung lời bài hát liên quan đến những chủ đề như truyền thông một chiều, chứng hoang tưởng, phân biệt chủng tộc, lãng mạn, sự cầu tiến và hòa bình thế giới. Album đã giúp Jackson khẳng định tên tuổi như là một trong những nghệ sĩ thành công nhất thập niên 1980, cũng như đẩy mạnh sự nghiệp hát đơn của ông và là một trong những dự án âm nhạc xuất sắc nhất trong sự nghiệp của nam ca sĩ.
Trong Bad, Jackson thậm chí còn thể hiện sự tự do trong nghệ thuật hơn những album trước phát hành bởi Epic (Off the Wall và Thriller). Ngoài ra, Jackson còn viết lời cho 9 trên tổng số 11 bài hát của album và tham gia đồng sản xuất, điều hành cho toàn bộ album. Album tiếp tục chuỗi thành công thương mại của Jackson trong cuối những năm 1980 và nhận được sáu đề cử giải Grammy, và chiến thắng hai giải. Bên cạnh những thành công thương mại, nó cũng nhận được nhiều lời khen ngợi từ các nhà phê bình đương đại. Bad đạt vị trí thứ 43 trong danh sách 100 album xuất sắc nhất mọi thời đại của thế hệ MTV vào năm 2009 bởi VH1. Tạp chí Rolling Stone cũng liệt kê album ở vị trí thứ 202 trong danh sách 500 album xuất sắc nhất mọi thời đại. Năm 2017, nó đã được Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Mỹ (RIAA) trao chứng nhận Kim cương, công nhận 10 triệu bản đã được tiêu thụ tại đây. Đây cũng là sản phẩm âm nhạc đánh dấu lần hợp tác cuối cùng giữa Jackson và nhà sản xuất Quincy Jones.
Bad đạt vị trí quán quân trên các bảng xếp hạng ở 13 quốc gia và lọt vào top 20 ở hầu hết những khu vực khác. Tính đến năm 2012, nó đã bán được từ 35 triệu bản trên toàn cầu, trở thành một trong những album bán chạy nhất mọi thời đại. Chín trong số 11 bài hát của Bad đã được phát hành làm đĩa đơn, bao gồm một đĩa đơn quảng bá và một đĩa đơn phát hành ngoài thị trường Bắc Mỹ. Đây là album đầu tiên trong lịch sử có 5 đĩa đơn đạt ngôi vị quán quân trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, và cùng với Teenage Dream (2010) của Katy Perry trở thành hai album hiếm hoi làm được điều này. Ngoài ra, nó còn bao gồm thêm một đĩa đơn top 10 và một đĩa đơn top 20 trên Hot 100. Những bài hát không được phát hành làm đĩa đơn trong album là "Speed Demon" và "Just Good Friends". Tương tự như những nhạc phẩm trước đây của Jackson, âm nhạc của album chủ yếu mang những yếu tố của pop và rock.
Quá trình sản xuất
150px|upright|left|thumb|Jackson vào năm 1988 Những album phòng thu trước đây của Jackson, Off the Wall và Thriller, đã gặt hái những thành công rực rỡ về mặt chuyên môn lẫn thương mại, và lần lượt bán được hơn 20 triệu và 65 triệu bản trên toàn cầu. Mục tiêu của Jackson cho Bad là nó sẽ bán được 100 triệu bản album.
Đây là album phòng thu đầu tiên Jackson được phát hành sau khi ông tách hẳn khỏi ban nhạc gia đình The Jacksons, và là album phòng thu đầu tiên sau gần 5 năm kể từ Thriller. Bad cũng là album thứ ba, và là album cuối cùng đánh dấu sự hợp tác giữa Jackson và Quincy Jones. Album được sản xuất bởi Jones, với khâu đồng sản xuất được thực hiện bởi Jackson. Nam ca sĩ bắt đầu thu âm những bản thu nháp đầu tiên cho nó trong vài tháng sau chuyến lưu diễn năm 1984 Victory Tour với the Jacksons và xuyên suốt năm 1985 trong quá trình chuẩn bị cho bộ phim 4D của Disney là Captain EO, trong đó bao gồm bản mở rộng cho một bài hát sẽ xuất hiện trong album sau này "Another Part of Me." Quá trình phát triển dự án được bắt đầu vào tháng 11 năm 1986 và quá trình thu âm được diễn ra từ ngày 5 tháng 1 đến ngày 9 tháng 7 năm 1987 tại Westlake Audio, nơi một sàn gỗ đặc biệt được xây dựng để Jackson có thể nhảy trong lúc đang thu âm.
Jackson được cho là đã viết hơn 60 bài hát cho album mới và đã thu âm 30 bài, và ông muốn sử dụng tất cả chúng trong bộ ba đĩa. Sau đó, Jones đã đề xuất ý tưởng cắt số lượng bài hát trong album thành 10 bài. Khi album được phát hành trên CD, bài hát thứ 11, "Leave Me Alone" đã được thêm vào. Những phiên bản LP tái phát hành sau của Bad cũng bao gồm bài hát này. Jackson đã viết lời cho 9 trên tổng số 11 bài hát trong album. Những sáng tác khác bao gồm Terry Britten và Graham Lyle cho "Just Good Friend" và Siedah Garrett và Glen Ballard cho "Man In The Mirror".
Âm nhạc
"Bad" ban đầu được dự định sẽ là một bản song ca giữa Jackson và nhạc sĩ Prince. Những nghệ sĩ khác được cho rằng sẽ góp phần vào album là Whitney Houston, Aretha Franklin và Barbra Streisand, nhưng những sự cộng tác này đã không xảy ra. Lời nhạc của album nói về tình yêu và hoang tưởng. Sự hoang tưởng là chủ đề thường xuyên của Jackson, được sử dụng trong album trước đây của anh. Allmusic nhận ra rằng Bad đưa Jackson đi sâu hơn đến dòng hard rock, dòng schmaltzy trưởng thành đương đại, đi sâu hơn đến hard dance — giữ vai trò rất quan trọng trong Thriller, khi tăng thương số immaculate studiocraft.
"Dirty Diana" được xem xét bởi những nhà phê bình như một "sự ghét phụ nữ", và lời nhạc của nó, đề cập đến dục vọng, không có mục đích đen tối của "Billie Jean", nhưng thay vì thế, âm điệu cuốn hút một cách tương tự bởi sự e ngại thử thách trong khi có cơ hội để từ chối nó. "Leave Me Alone" được miêu tả như là một "hoang tưởng ca". Trong "Man in the Mirror", bài hát được miêu tả là Jackson đã tiến đến một bước xa hơn và đưa ra một triết lý thẳng thắn của lời thú nhận, điều được thấy trong lời nhạc: "Tôi bắt đầu với người đàn ông trong gương/ Tôi yêu cầu anh ta thay đổi cách của mình/Và không có thông điệp nào rõ ràng hơn thế/ Nếu bạn muốn biến thế giới thành một nơi tốt đẹp hơn/ Tự nhìn lại mình và tạo ra sự thay đổi" ("I'm starting with the man in the mirror/ I'm asking him to change his ways/And no message could have been clearer/ If you wanna make the world a better place/ Take a look at yourself and then make a change"). "Bad" được đánh giá là một sự tiến bộ với ca từ liên quan đến niềm kiêu hãnh. Nội dung của "Speed Demon" đề cập đến vấn đề lái quá nhau.
Lời của "Liberian Girl" được nhận xét như là "tia sáng long lanh" với "lòng biết ơn" cho sự tồn tại của một người yêu quý. Âm điệu của "Smooth Criminal" cho thấy điểm tương đồng với lối "nhai bắp rang rào rạo" của "Thriller". Nó được nghĩ đến như là một ví dụ về "ngôn ngữ tự do của Jackson", điều làm người ta "nhận thức rằng họ đang ở trong khía cạnh của nhiều sự thật: bộ phim, giấc mơ mà ca khúc truyền đạt và thế giới mà nó soi sáng". Âm điệu của "I Just Can’t Stop Loving You", một bản song ca với Siedah Garrett, chủ yếu gồm có tiếng bật ngón tay và timpani. "Just Good Friends", bản song ca với Stevie Wonder, được đánh giá là hát tốt ở đầu bài hát và kết thúc với một niềm hân hoan vui sướng. Nhạc của "The Way You Make Me Feel" bao gồm những bản hòa âm. Lời của "Another Part of Me" đề cập đến việc đoàn kết khi dùng từ "chúng ta".
Quảng bá
thumb|upright|alt=|Jackson đang biểu diễn "The Way You Make Me Feel" trong [[Bad World Tour]] Trước khi Bad được phát hành, Thriller đã bán được hàng triệu đĩa, đưa ra những sự kì vọng cho album mới. Một sự kỉ niệm đặc biệt trong cuộc đời của Jackson, The Magic Returns (Phép màu trở lại), đã được phát sóng trên CBS trong khoảng thời gian phát hành Bad. Cuối bộ phim tài liệu, kênh CBS đã giới liệu lần đầu tiên video của ca khúc chủ đề trong album - "Bad". Chiến lược quảng bá, điều khiển bởi Frank DiLeo cùng với những người khác, kể cả Michael Jackson, đã sản xuất một bộ phim ngắn trong thời gian biểu diễn Bad World Tour. Bộ phim Moonwalker, gồm màn trình diễn những ca khúc trong Bad, bao gồm "Speed Demon", "Leave Me Alone", "Man in the Mirror" và "Smooth Criminal", trong đó 2 bài hát sau được phát hành như một video đơn ở cuối bộ phim. Tour diễn của Jackson để quảng bá cho Bad là một thành công to lớn về tài chính, kiếm được tổng cộng 125 triệu đô la.
Phát hành
Album được phát hành vào ngày 31 tháng 8 năm 1987. Nó đã đạt quán quân trên bảng xếp hạng Billboard 200 vào ngày 26 tháng 9 và trụ lại tại vị trí đó trong 6 tuần tiếp theo. Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Hoa Kỳ (RIAA) đã chứng nhận Bad 10 đĩa bạch kim cho việc bán được 10 triệu bản tại Hoa Kỳ nói riêng. Mặc dù Jackson đã nâng cao được vị thế của anh trở thành một siêu sao nhạc pop toàn cầu, nhưng tại Mỹ, Bad đã thất bại trong việc ngang bằng với doanh số của Thriller, một số người trong giới truyền thông gán cho album là "sự thất vọng" khi được so sánh với Thriller.
Trên toàn thế giới, Bad rất thành công về mặt thương mại. Tại Anh Quốc, album bán được 500 ngàn bản trong năm ngày đầu sau khi phát hành, và nó được chứng nhận đĩa bạch kim 13 lần cho doanh số 3,9 triệu bản, khiến nó trở thành album bán chạy thứ hai của Jackson tại Anh Quốc. Bad đạt vị trí quán quân tại 25 quốc gia, bao gồm nhiều thị trường lớn Áo, Canada, Hà Lan, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản, New Zealand, Na Uy, Thụy Điển và Thụy Sĩ. Bad nhận được rất nhiều chứng nhận khác nhau trên toàn thế giới. Nó nhận được chứng nhận 7 đĩa bạch kim bởi Hiệp hội Công nghiệp Thu âm Canada cho hơn 700,000 bản bán ra. Tại châu Âu, bản tái phát hành năm 2001 của Bad được chứng nhận đĩa bạch kim bởi Liên minh công nghiệp quốc tế (IFPI) cho doanh số 1 triệu bản. Album cũng được chứng nhận bạch kim bởi IFPI cho 20 ngàn bản tại Hồng Kông. Trên toàn cầu, album Bad của Jackson là album bán chạy thứ ba, sau Thriller và Dangerous, với doanh số dao động từ 30 đến 45 triệu bản, theo nhiều nguồn khác nhau.
Đĩa đơn
Đĩa đơn đầu tiên "I Just Can’t Stop Loving You" trở thành bài hát khởi đầu trong số năm đĩa đơn của album đạt ngôi quán quân trên Billboard Hot 100. Bài hát đạt quán quân vào ngày 19 tháng 9 năm 1987, đồng thời đạt hạng nhất trên Billboard R&B/Hip Hop Songs và hạng hai trên Adult Contemporary. Trên toàn thế giới, bài hát cũng đạt vị trí quán quân tại Anh Quốc (trong 2 tuần),, Hà Lan (7 tuần) và Na Uy (7 tuần). Đĩa đơn thứ hai của album, "Bad", đạt hạng nhất trên Billboard 100 vào ngày 16 tháng 10 năm 1987. Bài hát dẫn đầu bảng xếp hạng ở Tây Ban Nha, cũng như lọt vào top 10 trên toàn thế giới. "The Way You Make Me Feel" trở thành đĩa đơn thứ ba liên tục đạt quán quân trên Hot 100. Bài hát nằm trong top 10 và 20 trên toàn cầu. "Man In The Mirror" xếp hạng 1 trên Billboard Hot 100 vào tháng 3 năm 1988, và nằm ở vị trí thứ 4, 8 và 10 tại New Zealand, Úc và Áo. Vào ngày 2 tháng 7 năm 1988, "Dirty Diana" đã trở thành đĩa đơn thứ năm và cuối cùng lên đỉnh quán quân trên Hot 100. "Dirty Diana" cũng đạt thành công toàn cầu, khi nằm trong top 10 tại 8 quốc gia.
"Another Part Of Me" đạt vị trí thứ 11 trên Billboard Hot 100, trong khi dẫn đầu Billboard R&B/Hip Hop Songs. Trên toàn cầu, "Another Part Of Me" là một đĩa đơn đạt thành công tương đối khi được so sánh với những đĩa đơn trước, đạt hạng 5, 14 và 42 tại Thụy Sĩ, New Zealand và Pháp. "Smooth Criminal" trở thành đĩa đơn top 10 thứ sáu của album trên Hot 100, và thành công trên toàn cầu, lọt vào top 40 ở tất cả những quốc gia nó xuất hiện. Được phát hành bên ngoài Hoa Kỳ và Canada, "Leave Me Alone" dẫn đầu bảng xếp hạng ở Ireland, cũng như là đạt top 10 tại năm nước khác. Đĩa đơn chính thức cuối cùng của album là "Liberian Girl", không lọt vào Billboard Hot 100, nhưng thành công trên toàn cầu và lọt vào top 20.
Các đĩa đơn từ Bad cũng đạt được thành công rực rỡ ở Vương quốc Anh, nơi 7 đĩa đơn từ album đều lọt vào top 10 tại đây tính đến năm 2009 (ban đầu chỉ có 6, cho đến khi "Man in the Mirror" nhảy vọt từ vị trí 21-2 năm 2009), một thành tựu được lặp lại tương tự với album Dangerous (1991-1993). Kỷ lục này được tồn tại trong một thời gian dài trước khi Calvin Harris phá vỡ nó trong năm 2013.
Tiếp nhận
Bad được đón nhận tốt mặc dù một số nhà phê bình chú ý rằng nó không thành công như mong đợi so với Thriller. Stepen Thomas Erlewine của Allmusic đánh giá rằng Jackson tiếp cận Bad như cách mà anh ấy tiếp nhận Thriller "lấy công thức cơ bản của album trước, mở rộng nó dần dần và đưa nó đi xa hơn". Erlewine, người cho album 4 sao rưỡi trên năm sao, bình luận rằng những bài hát trong album có thể chấp nhận được nếu được truyền đạt với điệu bộ. Davitt Sigerson của Rolling Stone đánh giá rằng dù không có một bản thu quan trọng như "Billie Jean", Bad vẫn được đánh giá là một bản thu tốt hơn Thriller." Sigerson bình luận rằng những bài hát như "Speed Demon", "Dirty Diana" và "Liberian Girl" làm cho Bad trở nên phong phú hơn, gợi cảm hơn và đáng nhớ hơn so với Thriller.
Nhà phê bình âm nhạc Robert Christgau cho Bad một điểm "B+", đánh giá rằng "thứ gần với thiên tài nhất" là ca khúc "Leave Me Alone," bản thu được hát và nhảy một cách hoàn hảo. Jennifer Clay của Yahoo Music chú ý rằng dù Bad rất tốt nhưng nó không đạt được "trình độ của Thriller." Jon Pareles của The New York Times miêu tả Bad như một tia sáng, bản thu âm công nghệ cao chỉ là một chút khác biệt trong những khía cạnh của album. Parales cũng chú ý rằng Bad có một sự sắp xếp được tổng hợp, thứ rõ ràng và có thể kèm theo một "cú đá rắn chắc". Richard Cromelin của The Los Angeles Times bình luận rằng bản thu âm "không tệ" và gợi lại về sức mạnh của Off the Wall hơn là Thriller. Cromelin nhận thấy rằng thật đáng thất vọng nếu mức độ sáng tạo của album này là nơi mà Michael Jackson muốn dừng lại.
Richard Harrington của The Washington Post bình luận sự kì vọng của Bad so với Thriller rằng "album hấp dẫn, mặc dù đoạn mở đầu của nó có lẽ làm những nhà phê bình chú ý bởi âm nhạc chứ không phải bởi doanh số". Richard nhận thấy rằng trong khi album không thể sánh kịp với sự kì vọng của Thriller thì nó "khá hơn nhiều để so sánh" Bad với Off the Wall. Ý kiến toàn diện của anh ấy về Bad rằng album là "một bản thu âm rất tốt", rằng nó được sản xuất không chê vào đâu được và những màn biểu diễn của Jackson rất sắc sảo. Edna Gundersen của USA Today miêu tả Bad như là "nỗ lực tinh tế nhất của Jackson đến thời điểm hiện tại", rằng album rất khôn ngoan nhưng không khô cứng". Thom Duffy của The Orlando Sentinel chú ý rằng một số chất liệu của album "lôi cuốn cả những thế hệ lớn hơn".
Bad nhận được 6 đề cử giải Grammy, và thắng được 2 giải. Năm 1988, Bad được đề cử cho Album của năm, Trình diễn giọng Pop nam xuất sắc nhất, Trình diễn giọng R&B nam xuất sắc nhất và Thu âm của năm cho "Man in the Mirror" vào năm sau. Bad là Album kĩ thuật không cổ điển xuất sắc nhất năm 1988, và Video nhạc hình thái ngắn xuất sắc nhất cho "Leave Me Alone" năm 1990.