cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nguyễn Văn Hiển (chính khách)
Đề xuất cắt lương hưu của cán bộ bị xóa chức vụ
Tại kì họp thứ 8 Quốc hội Việt Nam khóa 14 diễn ra vào sáng ngày 24 tháng 10 năm 2019, đại biểu Nguyễn Văn Hiển đề nghị bổ sung vào "dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Cán bộ, công chức và luật Viên chức" nội dung "không quy định xoá tư cách chức vụ đã đảm nhiệm của cán bộ" và "xử lý theo hướng tước bỏ hoặc cắt giảm chế độ chính sách đang được hưởng gồm lương hưu, danh hiệu, danh xưng, huân huy chương." Ý kiến này của ông bị nhiều phản đối, chê trách rằng ông không phân biệt được lương và lương hưu.
Liên kết ngoài
Thể loại:Người Ninh Bình Thể loại:Sống tại Hà Nội Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV Lâm Đồng Thể loại:Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam Thể loại:Tiến sĩ Luật Việt Nam Thể loại:Ứng cử viên Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV do Trung ương giới thiệu Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV chuyên trách trung ương Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV trúng cử lần đầu
Chodský Újezd
Chodský Újezd là một làng thuộc huyện Tachov, vùng Plzeňský, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Tachov Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Buteogallus aequinoctialis
Buteogallus aequinoctialis là một loài chim trong họ Accipitridae.
Tham khảo
Thể loại:Buteogallus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1788
Puerto Rico, Caquetá
Puerto Rico là một khu tự quản thuộc tỉnh Caquetá, Colombia. Thủ phủ của khu tự quản Puerto Rico đóng tại Puerto Rico Khu tự quản Puerto Rico có diện tích 2790 ki lô mét vuông. Đến thời điểm ngày 28 tháng 5 năm 2005, khu tự quản Puerto Rico có dân số 26443 người.
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh Caquetá Thể loại:Khu tự quản của Colombia
Dicranota nubecula
Dicranota (Dicranota) nubecula là một loài ruồi trong họ Pediciidae. Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.
Tham khảo
Thể loại:Dicranota
Caradrina alfacaria
Caradrina alfacaria là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Caradrina
Dompierre-les-Ormes
nhỏ|trái|200px|Giáo đường
Dompierre-les-Ormes là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire, Pháp. Xã này có diện tích 30,23 km2, dân số năm 1999 là 792 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Saône-et-Loire
Petalostigma pachyphyllum
Petalostigma pachyphyllum là một loài thực vật có hoa trong họ Picrodendraceae. Loài này được Airy Shaw miêu tả khoa học đầu tiên năm 1976.
Liên kết ngoài
Thể loại:Petalostigma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1976
Sommerhausen
Sommerhausen là một đô thị tại huyện Würzburg bang Bayern, Đức.
Lopholaena platyphylla
Lopholaena platyphylla là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Benth. mô tả khoa học đầu tiên.
Tham khảo
Thể loại:Lopholaena
Gymnastes berumbanensis
Gymnastes berumbanensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Gymnastes Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Ainsliaea nana
Ainsliaea nana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Y.C.Tseng mô tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Polystichum piceopaleaceum
Polystichum piceopaleaceum là một loài thực vật có mạch trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Tagawa miêu tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polystichum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1936
Parastrangalis ambigua
Parastrangalis ambigua là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Parastrangalis
Euryglossina globuliceps
Euryglossina globuliceps là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1918.
Tham khảo
Thể loại:Euryglossina Thể loại:Động vật được mô tả năm 1918
Mosiera cabanasensis
Mosiera cabanasensis là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được (Britton & P.Wilson) Borhidi mô tả khoa học đầu tiên năm 1992.
Ếch rừng Naomi
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Động vật lưỡng cư Philippines N Thể loại:Động vật đặc hữu Philippines Thể loại:Động vật được mô tả năm 1998
Hoa hậu Quốc tế 1967
Ấn bản cuộc thi năm 1966 bị hủy bỏ
Sau khi cô Ingrid Finger đăng quang Hoa hậu Quốc tế 1965, thành phố Long Beach đã đưa ra quyết định sẽ ngừng tổ chức cuộc thi vĩnh viễn. Lý do được đưa ra là vì lúc này cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ đã trở nên phổ biến tại quốc gia này (cuộc thi được tổ chức tại thành phố từ 1952-1959, trước khi chuyển đến Miami, Florida vào năm 1960). Tuy nhiên sau đó, đơn vị tổ chức đã quyết định tiếp tục điều hành cuộc thi hằng năm để quảng bá du lịch và đánh dấu cô Finger là người giữ danh hiệu Hoa hậu Quốc tế dài nhất trong lịch sử với nhiệm kỳ 1 năm 8 tháng. Kỷ lục này sau đó đã được phá bởi Sireethorn Leearamwat, Hoa hậu Quốc tế 2019 đến từ Thái Lan với nhiệm kỳ 2 năm do ấn bản cuộc thi năm 2020 và 2021 bị hủy bỏ bởi ảnh hưởng của đại dịch COVID-19. Thành phố Long Beach sẽ tổ chức cuộc thi Hoa hậu Quốc tế một lần nữa vào năm 1971.
Các thí sinh
47 thí sinh:
Chú thích
Thể loại:Hoa Kỳ năm 1967 Thể loại:Hoa hậu Quốc tế
Babiana fragrans
Babiana fragrans là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được (Jacq.) Steud. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1840.
Liên kết ngoài
Thể loại:Babiana Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1840
USS Northampton
Ba tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt tên USS Northampton, theo tên thành phố Northampton, Massachusetts
Thể loại:Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ
Dicranota parvella
Dicranota (Dicranota) parvella là một loài ruồi trong họ Pediciidae. Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.
Tham khảo
Thể loại:Dicranota
Distichium vernicosum
Distichium vernicosum là một loài rêu trong họ Ditrichaceae. Loài này được Müll. Hal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1896.
Liên kết ngoài
Thể loại:Distichium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1896
Sonderhofen
Sonderhofen là một đô thị tại huyện Würzburg bang Bayern, Đức.
USS Chester
Hai tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt tên USS Chester, theo tên thành phố Chester, Pennsylvania.
Dompierre-sous-Sanvignes
Dompierre-sous-Sanvignes là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.
Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 79. Ước tính dân số năm 2007 là 74 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Saône-et-Loire
Calymmaria similaria
Calymmaria similaria là một loài nhện trong họ Hahniidae.
Loài này thuộc chi Calymmaria. Calymmaria similaria được miêu tả năm 2004 bởi Heiss & Draney.
Tham khảo
Thể loại:Calymmaria
Euryglossina gracilis
Euryglossina gracilis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Exley mô tả khoa học năm 1968.
Tham khảo
Thể loại:Euryglossina Thể loại:Động vật được mô tả năm 1968
Gompa Drophan Ling ở Darnków
Gompa Drophan Ling (tiếng dzongkha: Lợi ích cho tất cả mọi người) của Hiệp hội Phật giáo Khordong Ba Lan ở Darnków thuộc dãy núi Table, là một trung tâm Phật giáo của truyền thống Bhutan và Tây Tạng ở Ba Lan. Gompa này được xây dựng và trang trí theo mô hình truyền thống của Bhutan, là tòa nhà duy nhất thuộc kiểu cấu trúc đó ở Ba Lan và là một trong số ít các tòa nhà như vậy ở châu Âu. phải|nhỏ|230x230px| Tòa nhà chính của Gompa ở [[Darnków]] phải|nhỏ|230x230px| Bảo tháp
Lịch sử
Năm 1995, hai thành viên của tăng đoàn đã hiến tặng khu đất rộng 7 ha ở Darnków cho Chimé Rigdzin Rinpoche. Rinpoche đã giao cho Hiệp hội Khordong Phật giáo Ba Lan với đề nghị thành lập ngôi chùa Phật giáo và trung tâm của khu hẻo lánh ở đó, do đó tạo ra nơi Dziangter và Khordong truyền thống sẽ phát triển.
Do không đủ tiền, gompa dần dần xuất hiện và các nghi lễ tôn giáo ban đầu được tổ chức tại một khu nghỉ mát địa phương. Từ năm 1997 tại Darnków, truyền thống cung cấp 111.111 đèn bơ hàng năm đã được bắt đầu vì hòa bình thế giới. Vào tháng 7 năm 1999, một lễ kỷ niệm viên đá đầu tiên đã được tổ chức tại Darnków trên địa điểm của gompa trong tương lai.
Chỉ trong tháng 4 năm 2001, việc xây dựng của Gompa bắt đầu theo phong cách truyền thống của người Bhutan. Vào năm 2007, thiền đường chính được trang trí bằng những bức tranh Phật giáo truyền thống được thực hiện bởi các họa sĩ từ Bhutan.
Cho đến ngày hôm nay, gompa đã được viếng thăm bởi hơn 300 người từ khắp châu Âu, những người đã đến để thiền định cùng với Master Rinpoche. Trong gompa, các khóa học thông thường đã được tổ chức với các giáo viên của Phật giáo Tây Tạng như là một phần của nhóm hoặc cá nhân. Gompa Drophan Ling lưu giữ và xuất bản các văn bản Phật giáo, và trau dồi các truyền thống Tây Tạng theo giáo lý của Liên Hoa Sinh và truyền thống Khordong.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phật giáo Ba Lan Thể loại:Kiến trúc Ba Lan
Platymantis neckeri
Platymantis neckeri là một loài ếch trong họ Ranidae. Nó được tìm thấy ở Papua New Guinea và quần đảo Solomon. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Platymantis
Thymus spinulosus
Thymus spinulosus là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Ten. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1811.
Gymnastes bistriatipennis
Gymnastes bistriatipennis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Thymus spinulosus
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1811
Gymnastes bistriatipennis
Tham khảo
Thể loại:Gymnastes Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Distance (bài hát của Christina Perri)
"Distance" là bài hát của ca sĩ-nhạc sĩ người Mỹ Christina Perri. Một phiên bản mới của bài hát hợp tác với Jason Mraz được phát hành như là đĩa đơn thứ ba từ phiên bản chất lượng cao của album đầu tay của cô Lovestrong (2011) phát hành ngày 20 tháng 3 năm 2012.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đĩa đơn năm 2012 Thể loại:Bài hát của Christina Perri Thể loại:Bài hát của Jason Mraz Thể loại:Pop ballad Thể loại:Bài hát năm 2011 Thể loại:Đĩa đơn của Atlantic Records
Euxoa melura
Euxoa melura là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Euxoa
Nơi ở cũ của Tăng Quốc Phiên
300px|thumb|Nơi ở cũ của Tăng Quốc Phiên. Nơi ở cũ của Tăng Quốc Phiên là khu tưởng niệm được xây dựng năm 1865 nằm tại thị trấn Hà Diệp, huyện Song Phong, Lâu Để, tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc. Khu tưởng niệm này bao gồm một hồ nước bán nguyệt gọi là Bán Nguyệt đường (半月塘, ao hình bán nguyệt), cổng Môn lâu (门楼), khu nhà ở chính (进主楼), sảnh Quy Khuyết (归缺), sảnh Nghệ Phương quán (艺芳馆) và Tư Vân quán (思云馆). Trong đó, Tư Vân quán được xây dựng bởi bản thân Tăng Quốc Phiên vào năm 1857.
Khu vực có tổng diện tích 40.000 mét vuông, trong đó diện tích xây dựng lên tới 10.000 mét vuông với cảnh quan chủ yếu của một biệt thự nông thôn được bảo tồn hoàn chỉnh nhất tại Trung Quốc. Các tòa nhà được phân bố đối xứng theo một trục là tòa nhà trung tâm khiến cho nó có quy mô tổng thể lớn và trang trọng.
Liên kết ngoài
Thể loại:Địa điểm văn hóa lịch sử trọng điểm cấp quốc gia tại Hồ Nam Thể loại:Nhà truyền thống tại Hồ Nam
Polystichum plaschnickianum
Polystichum plaschnickianum là một loài thực vật có mạch trong họ Dryopteridaceae. Loài này được (Kunze) T. Moore miêu tả khoa học đầu tiên năm 1858.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polystichum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1858
USS Louisville
Bốn tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt tên USS Louisville, theo tên thành phố Louisville, Kentucky.
Thể loại:Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ
Dicranota polaris
Dicranota (Dicranota) polaris là một loài ruồi trong họ Pediciidae. Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Cholenice
Cholenice là một làng thuộc huyện Jičín, vùng Královéhradecký, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Jičín Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Parastrangalis andrei
Parastrangalis andrei là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Parastrangalis
Ainsliaea nervosa
Ainsliaea nervosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Franch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1895.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Ánh lệ Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1895
Eria pinguis
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1917
Burn Out (bài hát của Martin Garrix và Justin Mylo)
"Burn Out" là một bài hát bởi DJ người Hà Lan Martin Garrix và Justin Mylo. Bài hát có sự hợp tác với Dewain Whitmore và được phát hành vào ngày 14 tháng 9 năm 2018, trên hãng đĩa của Garrix là STMPD RCRDS, và đã được cấp phép độc quyền cho Epic Amsterdam, một bộ phận của Sony Music.
Tham khảo
Thể loại:Bài hát năm 2018 Thể loại:Bài hát của Martin Garrix Thể loại:Bài hát của Justin Mylo
Tauberrettersheim
Tauberrettersheim là một đô thị tại huyện Würzburg bang Bayern, Đức.
Ga Sareung
Ga Sareung là ga đường sắt trên Tuyến Gyeongchun. Nó được đặt tên theo Sareung, ngôi mộ hoàng gia của Hoàng hậu Jeongsun, hoàng hậu của Danjong, vua thứ sáu của Triều đại Joseon.
Tham khảo
Sareung Sareung Sareung Sareung
Euryglossina grandigena
Euryglossina grandigena là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Exley mô tả khoa học năm 1968.
Tham khảo
Thể loại:Euryglossina Thể loại:Động vật được mô tả năm 1968
Donzy-le-National
Donzy-le-National là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.
Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 195. Ước tính dân số năm 2007 là 184 người.
Gymnastes catagraphus
Gymnastes catagraphus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Puerto Rico, Meta
Puerto Rico là một khu tự quản thuộc tỉnh Meta, Colombia. Thủ phủ của khu tự quản Puerto Rico đóng tại Puerto Rico Khu tự quản Puerto Rico có diện tích 3772 ki lô mét vuông. Đến thời điểm ngày 28 tháng 5 năm 2005, khu tự quản Puerto Rico có dân số 14793 người.
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh Meta Thể loại:Khu tự quản của Colombia
USS Chicago
Bốn tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt tên USS Chicago, theo tên thành phố Chicago, Illinois:
Thể loại:Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ
Pha (vật chất)
phải|nhỏ| Một mảnh nhỏ của băng [[argon tan chảy nhanh chóng cho thấy sự chuyển đổi pha từ rắn sang lỏng.]] Trong các ngành khoa học vật lý, một pha là một vùng không gian (một hệ nhiệt động), trong đó tất cả các tính chất vật lý của vật liệu về cơ bản là đồng nhất. Ví dụ về tính chất vật lý bao gồm mật độ, chỉ số khúc xạ, từ hóa và thành phần hóa học. Một mô tả đơn giản là một pha là một vùng vật liệu đồng nhất về mặt hóa học, khác biệt về mặt vật lý và thường là có thể tách rời về mặt cơ học. Trong một hệ thống bao gồm nước đá và nước trong bình thủy tinh, các khối nước đá là một pha, nước là pha thứ hai và không khí ẩm là pha thứ ba so với nước đá và nước. Thủy tinh của bình là một pha riêng biệt khác.
Glottiphyllum nelii
Liên kết ngoài
Thể loại:Glottiphyllum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1928
Pha (vật chất)
Thuật ngữ pha đôi khi được sử dụng như một từ đồng nghĩa với trạng thái của vật chất, nhưng có thể có một số pha trộn lẫn của cùng một trạng thái của vật chất. Ngoài ra, thuật ngữ pha đôi khi được sử dụng để chỉ một tập hợp các trạng thái cân bằng được phân định theo các biến trạng thái như áp suất và nhiệt độ theo ranh giới pha trên sơ đồ pha. Do các ranh giới pha liên quan đến những thay đổi trong tổ chức vật chất, chẳng hạn như thay đổi từ lỏng sang rắn hoặc thay đổi tinh tế hơn từ cấu trúc tinh thể này sang cấu trúc tinh thể khác, nên cách sử dụng sau này tương tự như sử dụng "pha" như một từ đồng nghĩa với trạng thái vật chất. Tuy nhiên, trạng thái của vật chất và cách sử dụng sơ đồ pha không tương xứng với định nghĩa chính thức được nêu ở trên và ý nghĩa dự định phải được xác định một phần từ bối cảnh sử dụng thuật ngữ này.
Vật chất thông thường có thể ở các dạng sau:
Liên kết ngoài
* Thể loại:Vật lý học Thể loại:Vật lý vật chất ngưng tụ Thể loại:Khái niệm vật lý Thể loại:Kỹ thuật nhiệt động lực học
Buteogallus meridionalis
Buteogallus meridionalis là một loài chim trong họ Accipitridae.
Tham khảo
Thể loại:Buteogallus Thể loại:Chim Trinidad và Tobago Thể loại:Chim Brasil Thể loại:Chim Bolivia Thể loại:Chim Colombia Thể loại:Chim Uruguay Thể loại:Chim Paraguay Thể loại:Chim Costa Rica Thể loại:Chim Panama Thể loại:Chim Venezuela Thể loại:Chim Ecuador Thể loại:Chim Argentina Thể loại:Chim Nam Mỹ Thể loại:Động vật được mô tả năm 1790 Thể loại:Chim lưu vực Amazon Thể loại:Chim Guianas
Công viên đường sắt Maltanka
Lịch sử
đầu tiên đường sắt khổ hẹp, được gọi là Harcerka Kolejka Dziecięca (Scout Children Railway) tại Poznań, được xây dựng vào năm 1956 và được vận hành bởi Hiệp hội Hướng đạo Ba Lan (xem đường sắt của trẻ em). Một tuyến dài 1,5 km kết nối Ogród Jordanowski và Legi Dębińskie Dębina Meadow). Trong quá trình xây dựng Hetmańska Str, một phần của đường vành đai thứ hai của Poznań, chính quyền quyết định di chuyển tuyến đường sắt đến một địa điểm mới, nơi tuyến sẽ không xung đột với các tuyến đường giao thông chính. Tuyến đường sắt, giờ đổi tên thành Maltanka được mở lại vào ngày 21 tháng 7 năm 1972 tại Malta. Kể từ đó, nó đã được điều hành bởi Công ty Giao thông Công cộng. Năm 1998, tên của nó được đổi thành Maltańska Kolej Dziecięca (Maltan Children's railway), và một lần nữa vào năm 2002 với tên hiện tại.
Liên kết ngoài
Thể loại:Điểm tham quan ở Ba Lan
Bộ Bạch quả
Bộ Bạch quả (danh pháp khoa học: Ginkgoales) là bộ thực vật hạt trần nằm trong lớp Bạch quả (Ginkgoopsida). Bộ này đã xuất hiện trong kỷ Jura (199,6 - 145,5 Ma) của đại Trung Sinh (251,0 - 65,5 Ma), và ngày nay đại diện duy nhất còn sinh tồn đã biết là bạch quả (Ginkgo biloba), mà vì lý do như đã nói trên, đôi khi được coi như là hóa thạch sống. Tuy nhiên, trước đây thì các đại diện của một vài họ khác cũng đã từng tồn tại.
Tiền sử
Loài bạch quả ngày nay là một hóa thạch sống, với các hóa thạch có mối liên quan đã được công nhận với bạch quả ngày nay có từ kỷ Permi, với niên đại khoảng 270 triệu năm trước. Chúng đã đa dạng hóa và phổ biến khắp đại lục Laurasia kể từ giữa kỷ Jura và kỷ Phấn Trắng, nhưng sau đó thì trở nên hiếm hơn. Vào thế Paleocen, Ginkgo adiantoides là loài Ginkgo duy nhất còn lại ở Bắc bán cầu với dạng khác biệt đáng kể (chưa được lập hồ sơ kỹ lưỡng) tồn tại ở Nam bán cầu, vào cuối thế Pliocen thì các hóa thạch của các loài Ginkgo đã biến mất từ các mẫu hóa thạch ở mọi nơi, ngoại trừ một khu vực nhỏ ở miền trung Trung Quốc nơi mà loài bạch quả hiện đại còn tồn tại. Trên thực tế người ta nghi ngờ việc hóa thạch của các loài bạch quả ở Bắc bán cầu có thể được phân biệt một cách đáng tin cậy hay không; tạo ra tốc độ tiến triển chậm trong tiến hóa của chi này, có thể chỉ có tổng cộng 2 loài; là các loài mà ngày nay khoa học gọi là G. biloba (bao gồm cả G. adiantoides), và G. gardneri có trong thế Paleocen ở Scotland.
Ít nhất về mặt hình thái học thì G. gardneri và các loài ở Nam bán cầu chỉ là các đơn vị phân loại hậu Jura đã biết và có thể được công nhận một cách không nghi ngờ, những phần còn lại có thể chỉ đơn giản là các kiểu sinh thái hoặc các phân loài. Hàm ý trong đó là G. biloba đã từng phổ biến trên một khu vực cực rộng lớn, có độ linh động di truyền đáng kể và mặc dù tiến hóa nhưng về mặt di truyền học thì chưa bao giờ thể hiện nhiều sự hình thành loài. Sự xuất hiện của G. gardneri, loài dường như là đặc hữu của vùng núi Caledonia, và sự đa dạng hơi nhiều hơn ở Nam bán cầu, gợi ý rằng các dãy núi cổ ở Bắc bán cầu có thể lưu giữ các hóa thạch hiện chưa được phát hiện ra của các loài Ginkgo khác. Do sự phân bố của Ginkgo đã mang tính chất của sinh vật cổ còn sót lại vào giai đoạn tiền sử gần đây, nên cơ hội để DNA cổ đại từ các mẫu vật cận hóa thạch có thể đưa ra bất kỳ tia sáng nào cho vấn đề này dường như là rất nhỏ. Trong khi một điều dường như là không chắc chắn rằng các loài có thể tồn tại như một thực thể cận kề trong nhiều triệu năm, thì nhiều thông số về lịch sử sự sống của Ginkgo lại phù hợp. Chúng là: tuổi thọ cực cao; tốc độ sinh sản chậm; (trong đại Tân Sinh và thời gian sau này) sự phân bổ rộng, dường như là cận kề, nhưng co lại dần dần cùng với sự cực kỳ bảo thủ về mặt sinh thái (chỉ hạn chế trong các vùng đất nhẹ ven sông) như có thể thấy từ các mẫu hóa thạch thu thập được; và mật độ quần thể thấp.
Calymmaria siskiyou
Calymmaria siskiyou là một loài nhện trong họ Hahniidae.
Loài này thuộc chi Calymmaria. Calymmaria siskiyou được miêu tả năm 2004 bởi Heiss & Draney.
Tham khảo
Thể loại:Calymmaria
Lãnh thổ Việt Nam qua từng thời kỳ
Lãnh thổ Việt Nam qua từng thời kỳ là sự biến đổi không gian sinh tồn của người Việt. Sự biến đổi này mang tính chất phức tạp, lúc bị mất lãnh thổ về các nhà nước khác, lúc xâm chiếm chinh phục được lãnh thổ mới. Vùng lãnh thổ cốt lõi ban đầu của người Việt là vùng châu thổ sông Hồng, sau nhiều thế kỷ chinh phục, đồng hóa, khai khẩn mà lãnh thổ đã trải dài đến vùng đồng bằng sông Cửu Long ngày nay. Đến nay, diện tích lãnh thổ đã mở rộng ra hơn 3 lần so với ban đầu vào thế kỷ 10.
Bên cạnh sự mở rộng về lãnh thổ đất liền trong nhiều thế kỷ, người Việt cũng từng bước mở rộng quyền sở hữu, kiểm soát và khai thác lãnh thổ trên biển–đảo (lãnh hải) xung quanh mình. Phạm vi đó kéo dài từ vịnh Bắc Bộ đến vịnh Thái Lan, dài hơn 3.400 km, với khoảng 4.000 hòn đảo lớn nhỏ gần bờ và ngoài khơi xa.
nhỏ|600px|phải|Bản đồ mở rộng về phía nam của Việt Nam, 1009–1945
Bản đồ thay đổi lãnh thổ Việt Nam trong lịch sử
nhỏ|300px|phải|Phỏng ước lãnh thổ hai nước Văn Lang (màu vàng) của các [[Hùng Vương|vua Hùng và xứ Nam Cương (màu xanh lục) của Thục Phán, sau này hợp nhất thành nước Âu Lạc vào khoảng thế kỷ 3 TCN.]] nhỏ|300x300px|Bản đồ các khu vực lẻ tẻ do nhà Tần chiếm được của các nhóm tộc Bách Việt ở phía Nam sông Dương Tử (Trường Giang) sau năm 210 TCN.
Thời Hồng Bàng
Một số sử liệu và huyền thoại cho rằng vào đầu thời kỳ Hồng Bàng, bộ tộc Việt có lãnh thổ rộng lớn từ phía nam sông Dương Tử (Trung Quốc) đến vùng Thanh Hóa. Bộ tộc Bách Việt có nguồn gốc từ nước Xích Quỷ do Lạc Long Quân lập nên, từ khi phân tán thì trở thành nhiều bộ tộc khác nhỏ hơn, hay gọi chung tộc là Bách Việt.
Văn Lang
Nước Văn Lang của bộ tộc Lạc Việt hình thành trên vùng bình nguyên bao gồm đồng bằng sông Hồng, đồng bằng sông Mã và đồng bằng sông Lam.
Âu Lạc
Thục Phán – vua của người Âu Việt (nước Tây Âu), sau khi chiếm được Văn Lang đã sáp nhập vào đất của mình tạo thành Âu Lạc, nước Âu Lạc có lãnh thổ từ phía nam sông Tả Giang (Quảng Tây, Trung Quốc) kéo xuống dãy Hoành Sơn (Hà Tĩnh).
Thời Bắc thuộc
thumb|300px|Nước Nam Việt phía Tây giáp [[Dạ Lang và Câu Đinh, phía Đông giáp Mân Việt, phía Nam giáp với dãy Hoành Sơn, phía Bắc giáp phong quốc Trường Sa nhà Hán.]] Nếu coi nhà Triệu (207 – 111 TCN) là một phần của hệ thống phân chia lịch sử thời kỳ Bắc thuộc lần 1 thì lãnh thổ Việt Nam thuộc nước Nam Việt của 5 đời vua Triệu.
Năm 111 TCN, nhà Triệu mất nước về tay nhà Hán. Sau đó lãnh thổ Nam Việt cũ bị chia thành 6 quận, đồng thời xác lập thêm đất 3 quận mới là Nhật Nam, Chu Nhai, Đạm Nhĩ: nhỏ|300px| Lãnh thổ nhà Hán thời [[Hán Vũ Đế (theo biên tập của người Hán).]]
Lãnh thổ của dân tộc Việt thời kỳ này, trong sự cai quản của chính quyền trung ương các triều đại Trung Hoa, tiến về phía nam đến vùng Hà Tĩnh hiện nay, thỉnh thoảng các quan cai trị Giao Chỉ (hoặc Giao Châu) tiến xuống phía nam đánh Chiêm Thành và đưa thêm vùng đất từ đèo Ngang đến đèo Hải Vân vào cai trị nhưng không giữ được lâu vì sau đó Chiêm Thành thường lấy lại được.
Hán thư ghi nhận quận Nam Hải gồm có 6 huyện: Phiên Ngung, Trung Túc, Bác La, Long Xuyên, Tứ Hội, Yết Dương.
Quận Uất Lâm gồm có 12 huyện: Bố Sơn, An Quảng, Hà Lâm, Quảng Đô, Trung Lưu, Quế Lâm, Đàm Trung, Lâm Trần, Định Chu, Lĩnh Phương, Tăng Thực, Ung Kê.
Quận Thương Ngô gồm có 10 huyện: Quảng Tín, Tạ Mộc, Cao Yếu, Phong Dương, Lâm Hạ, Đoan Khê, Phùng Thừa, Phú Xuyên, Lệ Phổ, Mãnh Lăng.
Quận Hợp Phố gồm có 5 huyện: Từ Văn, Cao Lương, Hợp Phố, Lâm Doãn, Chu Lô.
Quận Giao Chỉ gồm có 10 huyện: Liên Lâu, An Định, Câu Lậu, Mê Linh, Khúc Dương, Bắc Đái. Kê Tử, Tây Vu, Long Biên, Chu Diên.
Quận Cửu Chân gồm có 7 huyện: Tư Phố, Cư Phong, Đô Lung, Dư Phát, Hàm Hoan, Vô Thiết (hay Vô Biên), Vô Biên.
Quận Nhật Nam do nhà Hán mới đặt sau khi đánh chiếm Nam Việt, gồm có 5 huyện: Chu Ngô, Tây Quyển, Lô Dung, Ty Ảnh và Tượng Lâm. Thời nhà Tân, Vương Mãng đổi gọi là Nhật Nam đình.
Bốn quận Nam Hải, Uất Lâm, Thương Ngô và Hợp Phố cũng thuộc nước Nam Việt thời nhà Triệu và trực thuộc bộ Giao Chỉ thời Tây Hán nhưng lãnh thổ đều nằm bên ngoài Việt Nam hiện nay.
nhỏ|phải|Bản đồ Lĩnh Nam thời Trưng Vương (40-43 Công nguyên) Năm 40 Công nguyên, Thái thú Giao Chỉ tên là Tô Định cai trị hà khắc dẫn tới việc Hai Bà Trưng khởi binh chống lại nhà Đông Hán. Các quận Nam Hải, Cửu Chân, Nhật Nam, Hợp Phố đều hưởng ứng. Hai bà lấy được 65 thành ở vùng Lĩnh Nam.
Tuy nhiên cuộc khởi nghĩa nhanh chóng bị dập tắt bởi tướng Mã Viện năm 43 CN.
Nhà nước Vạn Xuân
Sau khi Lý Bí đánh đuổi quân Lương, ông xưng là hoàng đế và đặt tên nước là Vạn Xuân, đóng đô ở Long Uyên.
Thời phong kiến tự chủ
nhỏ|phải|200px|Lãnh thổ thời Khúc Thừa Dụ giành được tự chủ cho Tĩnh Hải quân đến những năm đầu thời nhà Ngô. Sau khi Khúc Thừa Dụ tự xưng là Tiết độ sứ của Tĩnh Hải quân năm 905, Việt Nam bắt đầu thời kỳ độc lập tự chủ. Lãnh thổ Tĩnh Hải quân gồm 12 châu là:
Việt Nam chính thức bước vào kỷ nguyên độc lập từ khi Ngô Quyền đánh bại nhà Nam Hán vào năm 938. Tuy nhiên lãnh thổ bị co lại chỉ còn 8 châu: Giao, Lục, Phúc Lộc, Phong, Trường, Ái, Hoan, Diễn. 4 châu bị Nam Hán chiếm là Thang, Chi, Vũ Nga và Vũ An.
Năm 968, Đinh Tiên Hoàng đặt quốc hiệu trở lại sau hơn 400 năm, là Đại Cồ Việt, sau đó Lý Thánh Tông đổi tên nước là Đại Việt năm 1054.
Lãnh thổ Việt Nam thời kỳ đầu độc lập bao gồm khu vực Bắc Bộ và 3 tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, tương đương với lãnh thổ truyền thuyết nước Văn Lang của các vua Hùng.
Sáp nhập Tây-Bắc
nhỏ|phải|200px|Lãnh thổ Đại Việt khoảng năm 1100 dưới thời nhà Lý Vùng Tây Bắc vốn thuộc các châu ki mi của An Nam đô hộ phủ, bị Nam Chiếu đánh chiếm cuối thế kỷ IX. Năm 1014-1015, tướng nước Đại Lý là Đoàn Kính Chí đem quân vào chiếm đóng châu Vị Long (Vị Xuyên Hà Giang và Tụ Long) và châu Đô Kim, Bình Nguyên (nay là Bắc Quang, Hàm Yên thuộc Tuyên Quang), vua Lý Thái Tổ sai em trai là Dực Thánh vương đi đánh dẹp, quân Đại Lý đại bại, nhân cơ hội đó nhà Lý sáp nhập luôn khu vực ngày nay là Hà Giang vào Đại Việt.
Năm 1158-1159, nhân khi nước Đại Lý suy yếu, vua Lý Anh Tông và Tô Hiến Thành đã tiến hành thu phục vùng đất của các tù trưởng dân tộc thiểu số người Thái (châu Văn Bàn, châu Thủy Vĩ) ở bắc Yên Bái, nam Lào Cai vào lãnh thổ Đại Việt. Đại Việt sử ký tiền biên viếtː tháng 5 năm Mậu Dần (1158), ''Ngưu Hống và Ai Lao làm phản. trước đây Ngưu Hống từng dâng voi, hươu,... đến bây giờ làm phản, vua sai Tô Hiến Thành đi đánh...''
Năm 1280, Trần Nhân Tông sai Trần Nhật Duật coi giữ đạo Đà Giang, đi thu phục Trịnh Giác Mật ở đạo Đà Giang (vùng sông Đà thuộc khoảng các huyện Đà Bắc và Cao Phong tỉnh Hòa Bình ngày nay).
Năm 1294, thượng hoàng Trần Nhân Tông, cùng Phạm Ngũ Lão, đi đánh bại Ai Lao thu nạp đất đai. Năm 1297, Trần Anh Tông sai Trần Nhật Duật đánh A Lộc (Ai Lao), Trần Quốc Tảng đánh Sầm Tử, Phạm Ngũ Lão đánh tan Ai Lao thu lại đất cũ ở sông Chàng Long. Năm 1301, Phạm Ngũ Lão đánh Ai Lao ở Mường Mai (Châu Mai, nay là đất Mai Châu). Các vùng đất thu nạp được thời kỳ này nhà Trần đặt làm huyện Mông đạo Đà Giang, đến thời thuộc Minh là đất hai huyện Mông và Tư Mang, sang thời nhà Lê sơ là toàn bộ châu Mộc (Mộc Châu (nay là Mộc Châu, Vân Hồ), Đà Bắc, Mã Nam) và châu Mai phủ Gia Hưng.
Năm 1329, thượng hoàng Trần Minh Tông đi đánh mán Ngưu Hống ở Mang Việt đạo Đà Giang thu nạp đất châu Yên (Mang Việt), Phù Hoa, Mường Mỗi (châu Thuận) là các vùng đất nay là các huyện Yên Châu, Phù Yên, Thuận Châu, Tuần Giáo, thành phố Sơn La, Mai Sơn của tỉnh Sơn La.
Theo Minh sử, năm 1405, Đèo Cát Hãn dâng sớ lên triều đình nhà Minh tố cáo nhà Hồ đánh chiếm 7 trại Mãnh Man thuộc châu Ninh Viễn dưới quyền Đèo Cát Hãn, vốn thuộc phủ Lâm An của tỉnh Vân Nam, giết con rể của ông, bắt con gái của ông để khống chế. Trong các nguyên do mà nhà Minh viện ra khi sang đánh nhà Hồ có lý do này. Nhà Hồ lúc đó yếu thế phải trả lại Đèo Cát Hãn các trại này. Châu Ninh Viễn đến thời Lê sơ gọi là Mường Lễ.
Lopholaena segmentata
Lopholaena segmentata là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Oliv.) S.Moore mô tả khoa học đầu tiên.
Lãnh thổ Việt Nam qua từng thời kỳ
Sáp nhập Tây-Bắc
Đến năm 1431, Lê Lợi thu phục Đèo Cát Hãn, có thêm châu Phục Lễ (Mường Lễ), vùng thượng lưu sông Đà do Đèo Cát Hãn cai quản, từng là châu Ninh Viễn của Vân Nam, nhập về. Mường Lễ sau đổi Thành Phục Lễ phủ An Tây gồmː đất Mường Lễ (châu Lai), Tuy Phụ (Mường Tè), Hoàng Nham (Mường Toong, Mường Nhé), Chiêu Tấn (Phong Thổ), Lễ Tuyền (Mường Boum), Hợp Phì (Xiềng My, nay là Giả Mễ huyện Kim Bình, Vân Nam), Khiêm Châu (Mường Tinh), Quảng Lăng (Mường La, nay là Mường Lạp huyện Kim Bình, Vân Nam), Tung Lăng (Phù Phang), Luân Châu (Mường Báng), Quỳnh Nhai (Mường Chăn).
Lopholaena segmentata
Tham khảo
Thể loại:Lopholaena
Lãnh thổ Việt Nam qua từng thời kỳ
Sáp nhập Tây-Bắc
Năm 1467, Lê Thánh Tông thu nạp vùng sách Câu Lộng (Mã Giang) từ Ai Lao (nay là khoảng huyện Sông Mã tỉnh Sơn La). phải|thumb|200px|Bản đồ [[Đại Việt đời Lê Thánh Tông, gồm cả Bồn Man và lãnh thổ chiếm được của Chiêm Thành năm 1471. Phần màu đỏ nhạt là lãnh thổ tạm chiếm năm 1478-1480 trong chiến dịch Lão Qua. Phần màu xanh nhạt là 3 vương quốc còn lại của Chiêm Thành.]]
Năm 1478, vua Lê Thánh Tông, sau khi thu phục tiểu vương quốc Bồn Man đã sáp nhập vùng phía tây Sơn La (thượng lưu sông Mã, nay là khoảng các huyện Sốp Cộp, Sông Mã tỉnh Sơn La), các huyện phía tây Thanh Hóa, Nghệ An và tỉnh Hủa Phăn của Lào ngày nay vào đất Đại Việt.
Năm 1768–1769, quân nhà Lê-Trịnh, tiến đánh Hoàng Công Chất cát cứ Mường Thanh của Lào Lung, thu nạp đất này lập ra châu Ninh Biên (Điện Biên Phủ) thuộc trấn Hưng Hóa.
Quá trình Nam tiến
nhỏ|phải|200px Các triều đại quân chủ của Việt Nam liên tục mở rộng lãnh thổ xuống phía Nam.
Năm 1069, Lý Thánh Tông nam chinh đánh Chiêm Thành và bắt được vua Chiêm là Chế Củ (Jaya Rudravarman), đem về Thăng Long. Để được tha vua Chiêm đã cắt vùng đất phía bắc Chiêm Thành gồm ba châu Bố Chính, Ma Linh, Địa Lý cho Đại Việt. Những châu ấy nay ở địa hạt các huyện Quảng Ninh, Quảng Trạch, Bố Trạch, Tuyên Hoá, Lệ Thủy tỉnh Quảng Bình và huyện Bến Hải tỉnh Quảng Trị.
Năm 1306 vua Chế Mân (Jaya Simhavarman) của Chiêm Thành cắt đất hai châu Ô và Rí cho vua Trần Anh Tông để làm sính lễ cưới công chúa Huyền Trân của Đại Việt, vùng đất mà ngày nay là nam Quảng Trị và Thừa Thiên-Huế. Biên giới phía nam của Đại Việt lúc này tiến đến đèo Hải Vân.
Năm 1471 vua Lê Thánh Tông đưa 20 vạn quân tiến đánh vào kinh đô Vijaya (Bình Định) của Chiêm Thành, kinh đô Vijaya bị thất thủ. Lê Thánh Tông đã sáp nhập vùng đất bắc Chiêm Thành vào Đại Việt (ngày nay là 3 tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định).
Phần đất còn lại của Chiêm Thành vua Lê Thánh Tông đã chia làm 3 vương quốc và giao cho tướng, hoàng thân còn lại của Chiêm Thành trấn giữ và có nghĩa vụ triều cống Đại Việt. Đến năm 1471 lãnh thổ phía nam của Đại Việt tiến đến đèo Cù Mông (ranh giới giữa Bình Định và Phú Yên ngày nay).
Suốt 5 thế kỷ chiến tranh với Đại Việt kể từ khi nước này giành được độc lập (năm 938), Champa không ngừng mất dần lãnh thổ. Sự thất bại trong việc chống cự cuộc tấn công năm 1471 của Đại Việt đánh dấu Champa không còn có thể gượng dậy đe dọa Đại Việt những thời kỳ sau đó. Chúa Nguyễn về sau thừa hưởng thành quả này, dễ dàng trong các cuộc mở rộng tiếp theo mà không có nhiều lực cản.
Thời kỳ Trịnh-Nguyễn phân tranh, do áp lực tấn công của các chúa Trịnh ở Đàng Ngoài và nhu cầu đất đai, các chúa Nguyễn đã tiến hành những đợt nam tiến, mở rộng lãnh thổ Đại Việt về phương Nam chưa từng thấy.
Năm 1611, chúa Nguyễn Hoàng tiến chiếm vùng đất của Chiêm Thành mà ngày nay là Phú Yên.
Năm 1623, chúa Nguyễn Phúc Nguyên được vua Chân Lạp là Chey Chettha II chấp thuận nhượng vùng đất Mô Xoài, lập 2 thương điểm (đồn thu thuế) là Kas Krobei và Prei Nokor để tiến hành thu thuế, tạo điều kiện thuận lợi cho cư dân Việt phát triển.
Năm 1653, chúa Nguyễn Phúc Tần tiến chiếm vùng Khánh Hòa của Chiêm Thành. Lấy sông Phan Rang làm ranh giới. Vùng phía Đông sông đến địa đầu Phú Yên (vùng Kauthara) đặt dinh Thái Khang. Phần phía Tây sông (vùng Panduranga) vẫn thuộc về Chăm Pa.
Năm 1693, thời chúa Nguyễn Phúc Chu, tướng Nguyễn Hữu Cảnh tiến chiếm và chính thức sáp nhập phần còn lại của vương quốc Chiêm Thành lập trấn Thuận Thành; là Bình Thuận, Ninh Thuận ngày nay, tuy nhiên chính quyền Đàng Trong vẫn dành cho người Chăm chế độ tự trị ở đây cho đến năm 1832. Như vậy, phạm vi đất đai Chăm Pa lịch sử tương ứng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Nam Trung Bộ hiện nay, rộng 80.000 - 90.000 km² (30.000 - 34.000 mile2) được tích hợp vào lãnh thổ của người Việt.
Năm 1708, Mạc Cửu (thương nhân người Hoa) người khai phá vùng đất Hà Tiên, Kiên Giang (của Chân Lạp) xin nội thuộc chúa Nguyễn, chúa Nguyễn phong chức Tổng binh cai quản
Năm 1732, chúa Nguyễn Phúc Chú nhận đất dâng từ vua Chân Lạp là Nặc Tha (Satha II), hai vùng đất là Peam Mesar (Mỹ Tho) và Longhôr (Vĩnh Long).
Năm 1756, vua Chân Lạp là Nặc Nguyên (Ang Snguon) sau khi bị chúa Nguyễn Phúc Khoát đánh bại đã dâng vùng đất Tân An, Gò Công để cầu hòa.
Năm 1757, vua Nặc Nguyên chết, chú là Nặc Nhuận (Neac Ang Nhuan) dâng 2 xứ Preah Trapeang và Basac (vùng đất Trà Vinh và Sóc Trăng) để được chúa Nguyễn Phúc Khoát phong làm vua Chân Lạp. Sau khi Nặc Nhuận chết, chúa Nguyễn Phúc Khoát đã hỗ trợ Nặc Tôn (Outey II) lên ngôi và bảo vệ trước sự tấn công của Xiêm La, vua Nặc Tôn đã dâng vùng đất ngày nay là Châu Đốc, Sa Đéc cho chúa Nguyễn.
Riêng Mạc Thiên Tứ, Nặc Tôn dâng năm phủ Hương Úc, Cần Bột, Trực Sâm, Sài Mạt và Lình Quỳnh để đền ơn giúp đỡ. Mạc Thiên Tứ đem hết đất ấy dâng cho Chúa Nguyễn. Chúa Nguyễn cho sáp nhập vào Hà Tiên trấn, giao cho họ Mạc cai quản.
Khi đặt chân vào vùng Nam Bộ, Chúa Nguyễn không phải đối mặt với đế chế Khmer hùng mạnh (sụp đổ vào năm 1432) mà đối mặt với các nhà nước rời rạc của người Khmer, những vương quốc nhỏ, yếu ớt, chia rẽ, thậm chí nhiều lần hiến đất để các chúa Nguyễn dùng quân đội hỗ trợ các tranh chấp giữa họ với nhau.
Chúa Nguyễn cuối cùng tích hợp được vùng đất mà ngày nay gọi là Đông Nam Bộ rộng khoảng 23.600 km² (9.100 mile2) và tích hợp vùng đất màu mỡ nhất của khu vực châu thổ Mê Kông nằm ở hạ lưu rộng 40.000 km² (15.400 mile2) và nằm ở vị trí địa lý chiến lược nhất, Campuchia không còn đường ra biển qua cửa sông Mê Kông.
Các hướng mở rộng khác
trái|thumb|Lãnh thổ Đại Nam dưới thời Hoàng đế [[Minh Mạng]]
Cùng với việc mở rộng lãnh thổ trên đất liền, chính quyền Đàng Trong lần lượt đưa người ra khai thác và kiểm soát các hòn đảo lớn và quần đảo trên biển Đông và vịnh Thái Lan. Quần đảo Hoàng Sa được khai thác và kiểm soát từ đầu thế kỷ 17, Côn Đảo từ năm 1704, Phú Quốc từ năm 1708 và quần đảo Trường Sa từ năm 1711.
Năm 1816, vua Gia Long chính thức cho cắm cờ, xác lập chủ quyền, giao đội Hoàng Sa và đội Bắc Hải thay mặt quản lý hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Trước đó khoảng 200 năm các chúa Nguyễn cũng đã lập đội Hoàng Sa hằng năm đi ra các đảo tìm kiếm sản vật.
Năm 1830, vua Minh Mạng sáp nhập vùng Tây Nguyên, rộng khoảng 60.000 km² (~23.000 mile2) vào lãnh thổ Việt Nam. Tuy nhiên các bộ tộc người Thượng vẫn được quyền tự trị của mình cho tới năm 1898 khi người Pháp trực tiếp tổ chức cai trị ở đây.
Lãnh thổ Việt Nam dưới thời Minh Mạng được xem là rộng lớn nhất trong lịch sử Việt Nam, diện tích ước tính 570.000 km² (~ 220.000 mile2) bao phủ gần hết bán đảo Đông Dương dưới những mức độ và tính chất chính trị khác nhau (nhiều vùng xa xôi phía tây trên đất Lào và Campuchia chỉ triều cống).
Thời Pháp đô hộ
Hòa ước Nhâm Tuất (1862) buộc triều đình nhà Nguyễn nhượng 3 tỉnh Nam Kỳ là Biên Hòa, Gia Định, Mỹ Tho cho Pháp. Tiếp sau đó tỉnh Hà Tiên, An Giang, Vĩnh Long cũng bị sáp nhập nốt vào lãnh thổ bảo hộ của Pháp.
Thực dân Pháp thành lập Liên bang Đông Dương bao gồm:
nhỏ|300px|phải|Mũi Bạch Long (Paklung) và khu vực phía bắc sông Bắc Luân trên bản đồ 1888 bị cắt nhường cho nhà Thanh năm 1887 Người Pháp đã có những tranh chấp với nhà Thanh (Trung Quốc) ở phía bắc về lãnh thổ. Tới năm 1895, từ Công ước Pháp-Thanh 1895 đã đưa về phần lớn vùng đất Lai Châu, Điện Biên và một phần Lào Cai ngày nay thuộc về xứ Bắc Kỳ còn một phần đất ở bắc sông Bắc Luân thuộc về nhà Thanh. Sầm Châu (Huaphanh) và Xiêng Khoảng bị cắt cho Lào.
Tại Nam Kỳ theo Thống đốc Marie Jules Dupré ghi nhận năm 1874 cũng bao gồm một số hải đảo trong Vịnh Xiêm La phụ thuộc Hà Tiên mà sau đó Toàn quyền Đông Dương Joseph Jules Brévié ra nghị quyết năm 1939 ấn định lằn ranh Brévié trao cho Cam Bốt quản lý vì lý do địa lý, nhưng không có nghĩa là Nam Kỳ khước bỏ chủ quyền. Những đảo này là:
Thời kỳ Chiến tranh Việt Nam
Từ 1954 đến 1975, Việt Nam tạm thời bị chia thành 2 vùng tập kết quân sự với giới tuyến tạm thời tại vĩ tuyến 17: Việt Nam Cộng hòa tiếp tục tuyên bố chủ quyền với những hòn đảo trong Vịnh Xiêm La như: Việt Nam Cộng hòa cũng tiếp thu quần đảo Hoàng Sa (nhóm Trăng Khuyết) kế tục từ Quốc gia Việt Nam, nhưng bị Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa chiếm năm 1974; và quản lý Quần đảo Trường Sa cho đến 1975 thì Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa Miền Nam Việt Nam kế tục quản lý.
Đất mất về Trung Hoa
nhỏ|600px|phải|Biên giới Việt Nam-Trung Quốc vào đầu nhà Thanh Trung Quốc (khoảng 1650), trong đó đoạn phía tây là biên giới giữa xứ Hưng Hóa Đại Việt với tỉnh Vân Nam Đại Thanh (khu vực Việt Nam mất nhiều đất cho Trung Quốc), so với biên giới Việt Nam-Trung Quốc ngày nay. nhỏ|phải|300px|Biến động biên giới Việt - Trung trong thời kỳ 1428-1895. phải|300px|nhỏ|Đất Tụ Long mất năm 1887 và 1895.
Xưa thuộc Cao Bằng
Thời Lý mấy châu Quảng Nguyên, Vật Dương, và Vật Ác bị nhà Tống chiếm đoạt. Sau triều đình lấy lại được Quảng Nguyên (với mỏ bạc Tụ Long) nhưng Vật Dương và Vật Ác mất hẳn.
Xưa thuộc Hà Giang
nhỏ|phải|300px|Bản đồ Bắc Kỳ năm 1890 sau Công ước Pháp-Thanh 1887 nhưng trước Công ước Pháp-Thanh 1895. Đất Tụ Long đến thời nhà Nguyễn mạt thuộc trấn Tuyên Quang. Theo Công ước Pháp-Thanh 1887 thì Pháp nhường 3/4 đất tổng Tụ Long gồm cả các xã Tụ Long, Bình Di và một phần xã Phấn Vũ thuộc tỉnh Hà Giang, Bắc Kỳ cho tỉnh Vân Nam thuộc nhà Thanh với diện tích khoảng 750 km².
Xưa thuộc Quảng Yên
nhỏ|phải|300px|Biên giới phía đông bắc Việt Nam với Trung Quốc qua các thời kỳ phong kiến và hiện đại. Các vùng lãnh thổ đông bắc Việt Nam mất về Trung Quốc. nhỏ|phải|300px|Bản đồ Bắc Kỳ năm 1883, (các vùng ven vịnh Bắc Bộ, (quanh vịnh Vạn Xuân (Oan-xuan) gồm: Tam Đảo Kinh tộc (Sam-tao), bán đảo Bạch Long Vĩ (C. Pak-lung) cho đến bờ sông An Nam Giang (An-nang-kiang) thuộc lãnh thổ Đại Nam. nhỏ|300px|phải|Biên giới Việt-Hoa năm 1879 đặt ở sông Dương Hà, tức An Nam Giang. thumb|Các phần đất Việt Nam thuộc tỉnh Quảng Yên (Quảng Ninh) bị mất về Trung Quốc sau các công ước Pháp-Thanh 1887 và 1995, là các xãː Bắc Nham, Hoàng Mộng, Tuy Lai, Nật Sơn, Thượng Lại, Cổ Hoằng và Vụ Khê thuộc tổng Bát Trang cùng với các xã Kiến Duyên, Đồng Tông thuộc tổng Kiến Duyên phủ Hải Ninh. Mũi Bạch Long hay mũi Bạch Long Vĩ (Paklung) thuộc xã An Lương, cùng các làng Mễ Sơn (米山, Mi-shan), Vạn Vĩ (澫尾 hay 萬尾, Van-mie), Mi Sơn tổng Hà Môn phủ Hải Ninh trên các bản đồ sau năm 1887 đã bị cắt cho Trung Quốc. Thời nhà Mạc, Mạc Đăng Dung nộp 6 động của châu Vĩnh An, trấn Yên Bang cho nhà Minh.
Năm 1887 người Pháp nhân danh nước bảo hộ triều đình Huế ký Hiệp ước Pháp-Thanh nhường thêm một dải đất duyên hải cho nhà Thanh. Sông Dương Hà (sông An Nam Giang) trước kia là đường biên giới nay lùi biên giới xuống phía nam, lấy cửa sông Bắc Luân ở Hải Ninh (Móng Cái) làm địa giới.
Thuộc và giáp với Điện Biên, Lai Châu ngày nay
nhỏ|phải|450px|Bản đồ châu Phục Lễ (復醴), sau là phủ An Tây thừa tuyên Hưng Hóa của Đại Việt thời Lê sơ. nhỏ|phải|450px|Bản đồ châu Thủy Vĩ phủ Quy Hóa trấn Hưng Hóa nước Đại Việt thời Hậu Lê. nhỏ|450px|phải|Bản đồ châu Thủy Vĩ thời kỳ 1397 - 1688, trên vùng biên giới Đại Việt - Đại Minh 1428-1644, và biên giới Đại Việt - Đại Thanh 1644-1688. Đời Cảnh Hưng nhà Hậu Lê, các châu Tung Lăng, Lễ Tuyền, Hoàng Nham, Hợp Phì, Tuy Phụ, và Khiêm của phủ An Tây, trấn Hưng Hóa bị mất về tay nhà Thanh, nhập vào tỉnh Vân Nam.
Theo Lê Quý Đôn: Châu Tuy Phụ (綏阜) thổ âm gọi là Mường Tè có 2 động là: Nậm Mạ và Nậm Lân. Châu Hoàng Nham (黃岩) thổ âm gọi là Mường Tông (Mường Toong), có 2 động là: Ngà và Mỏ Sạch. Động Ngà có mỏ Vàng còn Mỏ Sạch là đất mỏ sắt. Châu Tung Lăng (嵩陵) thổ âm gọi là Phù Phang, có 3 động là: Cống Võng, Nậm Cảm và Suối Vàng. Châu Khiêm (謙州) thổ âm gọi là Mường Tinh (Nay không rõ ở đâu, nhưng có thể là Mường Teun (khoảng Lão Tập Trại huyện Kim Bình tỉnh Vân Nam). Cũng có thể là M.Boum (nay khoảng xã Bum Nưa, Bum Tở huyện Mường Tè nằm giữa xã Mường Toong (Hoàng Nham xưa) và thị xã Mường Lay (Mường Lễ xưa), theo đoạn viết về sông Đà bên dưới). Châu Lễ Tuyền (醴泉) thổ âm gọi là Mường Bẩm (có thể là mường Boum (M.Boum), nhưng cũng có thể là địa danh M.Léo (gần Ki Ma Pa (骑马坝) trong bản đồ Bắc Kỳ năm 1902 mà nay là khoảng hương Bán Pha (半坡) huyện Lục Xuân châu Hồng Hà tỉnh Vân Nam Trung Quốc). Châu Hợp Phì (合淝) thổ âm gọi là Mường Mày (có thể là Mường Mì hay Xiềng My, nay là hương Giả Mễ (者米乡, Zhe-mi-xiang) huyện Kim Bình châu Hồng Hà tỉnh Vân Nam). Châu Quảng Lăng (廣陵), (khác với Tung Lăng), thổ âm gọi là Mường La (nay là hương Mường Lạp, Meng-la-xiāng (勐拉乡) huyện Kim Bình châu Hồng Hà tỉnh Vân Nam Trung Quốc), có 3 phố người Hoa là: Hồ Quảng, Quảng Tây và Khai Hóa, nằm bên dưới 6 châu kể trên và bên trên châu Chiêu Tấn. (Quan niệm trên dưới của Lê Quý Đôn có lẽ là theo hướng đường bộ đi từ Mường Thu (Chiêu Tấn) qua Quảng Lăng mới đến 6 châu kể trên.) Cả bảy châu này đến thời Lê Quý Đôn đều mất về Trung Quốc. Riêng về châu Quảng Lăng, Lê Quý Đôn viết: "Châu Quảng Lăng thổ âm là Mường La, bên trái sông Kim Tử (Trung Quốc) và ở phía trên châu Chiêu Tấn, đi từ Mường Thu phải 2 ngày, từ Văn Bàn phải 6 ngày, từ Kinh ra đi phải 26 ngày. Trước châu này bị viên huyện Kiến Thủy (Trung Quốc) chiếm riêng, đến nay (năm Đinh Dậu niên hiệu Cảnh Hưng) đã 93 năm,..."
Mặt khác, Lê Quý Đôn viết về sông Đà như sau:"... Sông Đà ở về bên trái sông Mã, phát nguyên từ châu Ninh Viễn tỉnh Vân Nam Trung Quốc, chảy đến bên phải chỗ ngã ba thuộc huyện Kiến Thủy,... (Đoạn này Quý Đôn nói về sông Mê Kông và nhầm 2 sông thông với nhau) ..., về đường chính có một chi chảy xuống làm thành sông Hắc Thủy, chảy qua Tuy Phụ (Mường Tè), Hoàng Nham (Mường Tông), Khiêm Châu đến Mường Lễ thuộc Lai Châu nước ta. Về bên trái là sông Na, từ sông Kim Tử (Kim Thủy Hà (金水河) châu Quảng Lăng (Mãnh Lạp (勐拉, Meng La)) chảy đến hội tụ, đấy là sông Đà, nước sông trong suốt, chảy xuống các động Phù Tây, Hảo Tế thuộc châu Quỳnh Nhai,..."
Theo Phạm Thận Duật: Châu Lai (Lai (châu) tiếp giáp châu Quỳnh Nhai và châu Luân ở phía Đông, phía Nam giáp châu Ninh Biên và nước Ai Lao, phía Tây giáp huyện Kiến Thủy phủ Lâm An (臨安府) tỉnh Vân Nam Trung Quốc thời nhà Thanh và sông Cửu Long (theo Hưng Hóa kỷ lược), phía Bắc giáp châu Quảng Lăng của Trung Quốc và sông Kim Tử thuộc châu Chiêu Tấn. (Sông Kim Tử là Kim Thủy Hà (金氺河) nay thuộc Vân Nam Trung Quốc. Sông Cửu Long ở đây có lẽ là sông Nam Ou chi lưu của Mekong ở bắc Lào.) nhỏ|giữa|600px|Các địa danh vùng biên giới tây bắc giữa [[tỉnh Hưng Hóa (Việt Nam) với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) vào đầu thế kỷ 20, được cho là 7 châu (trừ Chiêu Tấn) Việt Nam mất về Trung Quốc: Mường La-Quảng Lăng, Mường Tè-Tuy Phụ, Mường Tong-Hoàng Nham, Phong Thổ-Chiêu Tấn, Mường Boum hoặc M.Léo-Lễ Tuyền, Tché My (Xiềng My)-Hợp Phì, Khiêm Châu - Mường Tinh (M.Tía), Tung Lăng - Phù Phang (Pou Fang gần Mường Nhé (M.Nhié)) hoặc Quảng Lăng (Ta Leng Po).]]
Khoảng 03 châu hạ lưu sông Đà kể từ châu Tuy Phụ trở xuống là: Tuy Phụ (tức Mường Tè), Hoàng Nham (tức Mường Tông, Mường Nhé) và có thể là Khiềm Châu, đến Công ước Pháp-Thanh năm 1895 thời Pháp thuộc, người Pháp đã thương lượng lấy lại được về thuộc Bắc Kỳ, nhưng đổi lại cắt thêm các vùng đất còn lại của Tụ Long tỉnh Hà Giang cho nhà Thanh.
Đất mất về Lào
nhỏ|giữa|600px|Hưng Hóa với vị trí các địa danh châu huyện thuộc các phủ Quy Hóa, An Tây, Điện Biên, Gia Hưng của xứ Hưng Hóa tiếp giáp Trung Quốc, và Lào gồm (Văn Bàn, Thủy Vĩ, Chiêu Tấn, Quảng Lăng, Hợp Phì, Tuy Phụ, Hoàng Nham, Lễ Tuyền, Tung Lăng, Khiêm, Lai, Luân, Thuận, Tuần Giáo, Ninh Biên, Quỳnh Nhai, Sơn La, Mai Sơn, Yên, Phù Hoa, Mộc, Đà Bắc, Mã Nam, Mai, Thanh Xuyên, Yên Lập, Văn Chấn và Trấn Yên). nhỏ|300px|phải|Các Trấn của Việt Nam nay thuộc lãnh thổ Lào