cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cướp biển vùng Caribbean (loạt phim)
Phần phim thứ sáu
Không lâu trước khi phát hành On Stranger Tides, có thông tin rằng Disney đang có kế hoạch quay nối tiếp phần thứ năm và thứ sáu, mặc dù cuối cùng chỉ có phần thứ năm được phát triển. Đến tháng 3 năm 2017, đạo diễn Joachim Rønning tuyên bố rằng Dead Men Tell No Tales chỉ là phần mở đầu của cuộc phiêu lưu cuối cùng, xác nhận rằng đây sẽ không phải là phần phim cuối cùng của loạt phim. Vào tháng 9 năm 2017, nhà sản xuất Jerry Bruckheimer cho biết rằng một Cướp biển vùng Caribe khác vẫn đang được phát triển. Vào tháng 10 cùng năm, Kaya Scodelarionói rằng cô ấy đã được ký hợp đồng để trở lại cho bộ phim thứ sáu. Ngay sau đó, có thông tin xác nhận rằng Rønning sẽ đạo diễn bộ phim. Vào tháng 5 năm 2020, Bruckheimer nhận xét rằng bản thảo đầu tiên của kịch bản cho phần phim thứ sáu sẽ sớm được hoàn thành. Vào ngày 20 tháng 4 năm 2022, trong phiên tòa xét xử tội danh phỉ báng vợ cũ Amber Heard, Depp xác nhận anh sẽ không trở lại cho bộ phim thứ sáu trong loạt phim này.
Tales of the Code: Wedlocked (2008)
Wenches Scarlett (Lauren Maher) và Giselle (Vanessa Branch) cùng nhau sửa người kết hôn trong đám cưới của họ, trong đó họ sẽ kết hôn với từng vị chú rể. Sau khi nhận ra cả hai chú rể của họ là cùng một người - Jack Sparrow - hai thiếu nữ tự nhận thấy bản thân họ trong một buổi đấu giá do Người đấu giá điều khiển. Bộ phim ngắn có vai trò như một phần phim sau của Lời nguyền của tàu Ngọc Trai Đen, giải thích vì sao con thuyền Jolly Mon của Jack bị nhìn thấy đánh chìm ở đoạn đầu của toàn bộ câu chuyện, và giải thích vì sao hai thiếu nữ Scarlett và Giselle cảm thấy rất khó chịu với anh, và nó cũng ẩn nghĩa cách Cotton mất lưỡi của mình như thế nào. Cốt truyện lấy cảm hứng từ "Cảnh đấu giá" trong cuộc đi xe đầu tiên.
Bộ phim ngắn do James Ward Byrkit đạo diễn và chỉ bao gồm các tính năng đặc biệt trong đĩa 3D Blu-ray/2D Blu-ray/DVD 15 của Mỹ + hộp Bản sao Kĩ thuật số bao gồm các phần Cướp biển 1-4; và trong một hộp 5 đĩa tương tự ở Vương quốc Anh.
Phần một
Tháng 6 năm 2002 Gore Verbinski ký hợp đồng làm đạo diễn Lời nguyền tàu Ngọc Trai Đen, còn Johnny Depp và Geoffrey Rush ký trong tháng tiếp theo để đóng vai chính. Verbinski đã bị thu hút về ý tưởng sử dụng kĩ thuật hiện đại để phục hồi một thể loại, một trong số đó đã biển mất sau kỷ nguyên vàng của Hollywood và gợi lại những kỷ niệm thời thơ ấu của ông về chuyến đi; ông cảm thấy bộ phim là một cơ hội để vinh dang sắc thái "đáng sợ và vui vẻ" của nó. Depp bị cuốn hút vào câu chuyện bởi anh thấy nó thật kì quặc: thay vì cố gắng tìm thấy kho báu, đoàn thủy thủ của Ngọc Trai Đen lại cố gắng hoàn trả nó để nâng lời nguyền của họ lên; đồng thời cuộc nổi loạn truyền thống đã diễn ra. Verbinski đã tiếp cận Rush cho vai diễn Barbossa, bởi ông biết rằng ông sẽ không đóng nó với những nỗ lực phức tạp, nhưng với tính chất đê hèn đơn giản để phù hợp với sắc thái của câu chuyện. Orlando Bloom đọc kịch bản ngay sau Rush, người anh vẫn cùng đang làm việc trong Ned Kelly, đã gợi ý nó đến anh. Keira Knightley đến giống như một sự bất ngờ dành cho Verbinski: dù chưa từng nhìn thấy diễn xuất của cô Bend It Like Beckham nhưng ông rất ấn tượng với buổi diễn thử của cô. Tom Wilkinson từng được đàm phán để đóng vai Thống đốc Swann, nhưng vai diễn đã được trao cho Jonathan Pryce, người mà Depp rất thần tượng.
Lời nguyền tàu Ngọc Trai Đen bắt đầu bấm máy ngày 9 tháng 10 năm 2002 và được hoàn thành ngày 7 tháng 3 năm 2003. Trước ngày công chiếu nhiều nhà điều hành và nhà báo từng mong đợi bộ phim thất bại, bởi thể loại cướp biển đã không thành công trong nhiều năm, bộ phim dựa trên chủ đề của công viên và Depp ít khi thực hiện một bộ phim lớn. Tuy nhiên Lời nguyền tàu Ngọc Trai Đen đã đạt thành công cả về mặt phê bình và thương mại ngoài mong đợi.
Phần hai và ba
Sau khi chứng kiến phần một ăn khách đến mức nào, dàn diễn viên tiếp tục ký cho hai phần tiếp theo sẽ được quay đối ứng, một quyết định thực tế trên một phần của Disney để cho phép nhiều thời gian hơn với cùng dàn diễn viên. Các biên kịch Ted Elliott và Terry Rossio với cùng một dàn diễn viên, họ không miễn phí để phát minh ra những nhân vật và tình huống hoàn toàn khác biệt, như với loạt phim Indiana Jones và James Bond, vì vậy phải biến Lời nguyền của tàu Ngọc Trai Đen một cách có hiệu lực trở thành phần đầu tiên của bộ ba. Họ muốn khám phá sự thật về chuyện gì sẽ xảy ra sau cảnh ôm hôn của Will Turner và Elizabeth Swann ở cuối phần đầu tiên, và ban đầu coi Suối nguồn tuổi trẻ là thiết bị điều khiển cốt truyện. Họ dự định giới thiệu Davy Jones, tàu Hà Lan Bay và Kraken, một thần thoại được đề cập đến hai lần trong phần một. Họ còn giới thiệu lịch sử của Công ty Thương mại Đông Ấn (cũng được đề cập trong phần một), đối với họ đại diện cho một đối trọng với những chủ đề về quyền tự do cá nhân do những tên cướp biển đại diện.
Các phần phim tiếp theo bắt đầu quay ngày 28 tháng 2 năm 2005, với Chiếc rương tử thần kết thúc ngày 1 tháng 3 năm 2006, và Nơi tận cùng thế giới kết thúc ngày 10 tháng 1 năm 2007. Phần hai của phim cũng là bộ phim đầu tiên có nét đặc trưng của phim Disney với logo hãng Walt Disney Pictures hiện nay do máy tính tạo ra xuất hiện ở đầu phim.
Phần bốn
Rossio và Elliot phát hiện ra cuốn tiểu thuyết Dòng thủy triều lạ trong quá trình sản xuất Chiếc rương tử thần và Nơi tận cùng thế giới và quyết định sử dụng nó làm cơ sở cho phần phim thứ tư. Vì Gore Verbinski không thể tham gia, Bruckheimer đã mời Rob Marshall làm đạo diễn bộ phim. Elliot và Rossio quyết định thực hiện một bộ phim độc lập, với một câu chuyện hỗ trợ thêm các nhân vật mới, đồng thời kết hợp những yếu tố từ tiểu thuyết như Râu Đen, Suối nguồn tuổi trẻ và những nàng tiên cá, sau đó cả ba đều từng được nhắc đến trong các phần phim trước. Depp, Rush, Greg Ellis và Kevin McNally tiếp tục trở lại những vai diễn của họ, và dàn diễn viên mới được bổ sung là Ian McShane vai Râu Đen và Penélope Cruz vai Angelica, con gái của Râu Đen, đồng thời cũng là người tình của Jack. Một sự bổ sung nữa là Richard Griffiths vai vua George II của Anh. Sau chi phí sản xuất tốn kém của cả hai bộ phim cùng một lúc, Disney cố gắng để mở rộng xuống phần thứ tư nhưng đưa ra ngân sách thấp hơn, dẫn đến những địa điểm rẻ hơn và cảnh quay cũng ít hơn với những hiệu ứng đặc biệt. Phim còn được quay ở định dạng 3D, với các máy quay phim tương tự từng sử dụng trong Avatar.
Dòng thủy triều lạ bắt đầu quay ngày 14 tháng 6 năm 2010 và kết thúc ngày 19 tháng 1 năm 2010. Phim được công chiếu tại Hoa Kỳ ngày 20 tháng 5 năm 2011. Với ngân sách 378.5 triệu USD, Dòng thủy triều lạ giữ kỷ lục cho bộ phim có kinh phí cao nhất từng được thực hiện.
Phần năm
Ngày 14 tháng 1 năm 2011, có thông tin xác nhận rằng Terry Rossio sẽ viết kịch bản cho phần phim thứ năm mà không có đồng biên kịch Ted Elliott. Ngày 11 tháng 1 năm 2013, Jeff Nathanson ký hợp đồng để viết kịch bản cho bộ phim. Ngày 29 tháng 5 năm 2013, có thông báo rằng những đạo diễn người Na Uy Joachim Rønning và Espen Sandberg được lựa chọn để đạo diễn phim. Ngày 22 tháng 8 năm 2013, hai người tiết lộ rằng tiêu đề của phần năm là Dead Men Tell No Tales, ám chỉ đến dòng liên quan nổi tiếng từ sức hấp dẫn của chủ đề công viên Cướp biển vùng Caribbean. Hai người còn xác nhận họ đang thực hiện bộ phim, nói quá kịch bản của Jeff Nathanson thật "hài hước và cảm động", và họ được truyền cảm hứng từ phần phim đầu tiên Lời nguyền tàu Ngọc Trai Đen. Ngày 10 tháng 9 năm 2013, Disney đẩy ngược lịch chiếu 2015 ban đầu của phim, với các nguồn chỉ ra rằng ngày công chiếu vào mùa hè năm 2016 là có khả năng. Nhà sản xuất Jerry Bruckheimer tiết lộ những vấn đề kịch bản ở đằng sau sự trì hoãn, và Jeff Nathanson đang làm việc trong một nỗ lực thứ hai dựa trên một bản phác thảo được đón nhận tốt. Trong khi ban đầu Disney thông báo lịch chiếu vào ngày 7 tháng 7 năm 2017, Salazar báo thù được công chiếu vào ngày 26 tháng 5 năm 2017.
Giải Oscar
3 tập đầu đã nhận được 11 đề cử nhưng chỉ giành được 1 giải.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim Cướp biển vùng Caribbean Thể loại:Phim tiếng Anh Thể loại:Phim của Walt Disney Pictures Thể loại:Loạt phim Thể loại:Cướp biển vùng Caribbean
Probaenia decipiens
Probaenia decipiens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chapuis miêu tả khoa học năm 1877.
Tham khảo
Thể loại:Probaenia
Eberhardzell
Eberhardzell là một xã ở huyện Biberach ở bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị này có diện tích 59,72 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 4548 người.
John Kaye (cầu thủ bóng đá)
Sự nghiệp
Kaye gia nhập West Bromwich Albion từ Scunthorpe United vào tháng 5 năm 1963 với mức giá 44.750 bảng Anh, kỉ lục của Albion vào thời điểm đó. Ông có màn ra mắt cho The Baggies trước Leicester City vào tháng 8 năm 1963. Kaye thi đấu cho Albion từ năm 1963 đến năm 1971 và vô địch Cúp FA và the Football League Cup (cũng như hai lần á quân trong giải này). Ông ghi bàn cho Albion ởl lượt về trận chung kết League Cup 1966 trước West Ham. Kaye rời Albion năm 1971 khi được bán cho Hull City.
Kaye dẫn dắt Hull City từ tháng 9 năm 1974 - tháng 10 năm 1977. Ông có tỉ lệ thắng 31.2%.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1940 Thể loại:Người Goole Thể loại:Cầu thủ bóng đá từ East Riding of Yorkshire Thể loại:Cầu thủ bóng đá Anh Thể loại:Huấn luyện viên bóng đá Anh Thể loại:Cầu thủ bóng đá Goole Town F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Scunthorpe United F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá West Bromwich Albion F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Hull City A.F.C. Thể loại:Huấn luyện viên bóng đá Hull City A.F.C. Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá English Football League Thể loại:Tiền đạo bóng đá Thể loại:Trung vệ bóng đá
Cảnh sát đặc nhiệm (phim truyền hình)
Sơ lược nội dung
C.L.I.F. lấy Hội nghị thượng đỉnh an ninh quốc tế sắp diễn ra để làm bối cảnh xuyên suốt 20 tập phim. Bộ phim với nhiều vụ án lớn nhỏ đan xen công việc và cuộc sống của các cảnh sát.
Mở đầu bộ phim, Bộ trưởng Ngoại giao tiếp một phái đoàn đến viếng thăm và họp mặt tại một câu lạc bộ gôn. Một thùng rác ở bãi đậu xe ngoài trời bất ngờ phát nổ và bốc khói nghi ngút, hai cảnh sát của đồn cảnh sát địa phương là Trương Quý Tường và Hàn Hiểu Dương đã chứng kiến vụ việc khi đang tuần tra.
Chung Dịch Đạt của Phòng Điều tra Đặc biệt đến bên ngoài câu lạc bộ để điều tra, từ chất nổ được tìm thấy tại hiện trường nên biết được uy lực của quả bom không lớn. Vì ngoại trưởng của nhiều quốc gia khác nhau tụ tập trong câu lạc bộ vào thời điểm đó, nên không thể loại trừ khả năng mục tiêu của bọn tội phạm là các quan chức.
Những người đứng sau âm mưu này là ai? Họ có liên hệ với những kẻ khủng bố quốc tế không? Hay một nhóm người quá khích bất mãn chính quyền lợi dụng tình hình để làm loạn nhằm gây khó xử cho chính phủ trong lần giao lưu quốc tế này? Lực lượng Cảnh sát Singapore phải tìm ra sự thật trước khi quả bom phát nổ.
Tigy
Tigy là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp.
Cảnh sát đặc nhiệm (phim truyền hình)
Thông tin phim và quá trình sản xuất
Để tạo ra tính chân thực cho bộ phim, các diễn viên chính đã phải trải qua một khóa đào tạo về công việc và nghiệp vụ cảnh sát do Bộ Chỉ huy Huấn luyện (TRACOM) tiến hành tại HTA. Các cảnh hầu hết được quay tại các địa điểm ngoài trời ở nhiều khu vực khác nhau của Singapore và các cơ sở cảnh sát như Bộ phận Cảnh sát Tanglin và Khu phức hợp Cảnh sát.
C.L.I.F. là bộ phim truyền hình được xem nhiều thứ 2 trong năm 2011 với lượng người xem trung bình là 924000, tập cuối đã thu hút hơn 1041000 lượt xem. Bộ phim có số lượt streams trung bình mỗi tập cao nhất cho một kênh truyền hình Catch-Up của MediaCorp trên xinmsn với khoảng 47844 lượt.
Bộ phim nhận được phản hồi tích cực vì đã miêu tả chân thực về quá trình đấu tranh tìm kiếm sự thật cùng với những trở ngại mà các sĩ quan cảnh sát và gia đình họ phải đối mặt, mang lại cái nhìn khách quan hơn cho khán giả về công việc của những người thực hiện công lý, do trước đây hầu hết các phim về thủ tục cảnh sát của MediaCorp chủ yếu tập trung vào các cảnh hành động hoặc hài. Để đáp lại tình cảm của khán giả, MediaCorp tiếp tục hợp tác với Lực lượng Cảnh sát Singapore sản xuất phần thứ hai, hầu hết dàn diễn viên đều được giữ lại và quá trình quay phim bắt đầu vào cuối tháng 9. Trước khi quay, đoàn phim đã xác nhận Trịnh Bân Huy và Lý Mỹ Linh sẽ không tiếp tục đóng phần 2, đồng thời sẽ có thêm sự tham gia của Thụy Ân, Phương Triển Phát và Lý Nam Tinh trong vai trò các nhân vật mới. C.L.I.F. 2 sẽ ra mắt vào tháng 2 năm 2013.
Thông tin thêm
Đến thời điểm hiện tại, loạt phim có 5 phần, mỗi phần nói về những bộ phận cảnh sát khác nhau như Cảnh sát giao thông, Cục điều tra hình sự, Phòng thương mại, Đơn vị kiểm soát cộng đồng, Lực lượng cảnh sát bảo vệ bờ biển,...
Hydrocyphon kinabalensis
Hydrocyphon kinabalensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Scirtidae. Loài này được Yoshitomi & Sato miêu tả khoa học năm 2005.
Cảnh sát đặc nhiệm (phim truyền hình)
Thông tin thêm
Một loạt phim tương tự là Vệ quốc tiên phong gồm 2 phần phát sóng lần lượt vào năm 2017 và 2022. Loạt phim được sản xuất nhằm kỷ niệm 50 năm và 55 năm thực hiện chính sách Nghĩa vụ quân sự quốc gia của Singapore (NS) với sự tài trợ và hợp tác bởi Bộ Quốc phòng và Bộ Nội vụ.
Hydrocyphon kinabalensis
Tham khảo
Thể loại:Hydrocyphon
Cảnh sát đặc nhiệm (phim truyền hình)
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim truyền hình tiếng Trung Singapore Thể loại:Phim truyền hình Singapore Thể loại:Phim Singapore
Quận của tỉnh Morbihan
3 quận của tỉnh Morbihan gồm:
Tham khảo
Morbihan
Leptogaster decellei
Leptogaster decellei là một loài ruồi trong họ Asilidae. Leptogaster decellei được Oldroyd miêu tả năm 1968. Loài này phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tham khảo
Thể loại:Leptogaster
Erlenmoos
Erlenmoos là một xã ở huyện Biberach ở bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị này có diện tích 24,26 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 1808 người.
Thou, Loiret
là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp.
Manophylax butleri
Manophylax butleri là một loài Trichoptera trong họ Apataniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Tân bắc Thể loại:Manophylax
Quận của tỉnh Moselle
9 quận của tỉnh Moselle gồm:
Tham khảo
Moselle
Đêm đầy sao trên sông Rhone
Đêm đầy sao trên sông Rhone (tiếng Anh: Starry Night Over Rhone, tháng 9 năm 1888 ) là một trong những bức tranh của họa sĩ Vincent van Gogh  tả cảnh Arles vào ban đêm. Nó được vẽ tại một địa điểm bên bờ của sông Rhone mà chỉ cách một hoặc hai phút đi bộ từ nhà vàng (Yellow House) ở Place Lamartine nơi mà Van Gogh thuê vào thời điểm đó. Bầu trời đêm và những hiệu ứng ánh sáng vào ban đêm đã cung cấp chủ đề cho một số bức tranh nổi tiếng của Van Gogh, bao gồm Quán Cafe về đêm (Cafe Terrace at Night, được vẽ trước đó cùng tháng) và một tác phẩm được vẽ sau đó ở Saint-Rémy, Đêm đầy sao (Starry night) .
Tham khảo
Thể loại:Hiện vật bảo tàng Orsay Thể loại:Tranh vẽ của Vincent van Gogh
Munnopsurus longipes
Munnopsurus longipes là một loài chân đều trong họ Munnopsidae. Loài này được Tattersall miêu tả khoa học năm 1905.
Tham khảo
Thể loại:Munnopsurus
Probaenia donckieri
Probaenia donckieri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1927.
Tham khảo
Thể loại:Probaenia
Munnopsurus mimus
Munnopsurus mimus là một loài chân đều trong họ Munnopsidae. Loài này được Barnard miêu tả khoa học năm 1914.
Hydrocyphon klausnitzeri
Hydrocyphon klausnitzeri là một loài bọ cánh cứng trong họ Scirtidae. Loài này được Yoshitomi & Sato miêu tả khoa học năm 2005.
Munnopsurus mimus
Tham khảo
Thể loại:Munnopsurus
Rynowo-Kolonia
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Quận của tỉnh Nièvre
4 quận của tỉnh Nièvre gồm:
Tham khảo
Nièvre
Erolzheim
Erolzheim là một xã ở huyện Biberach ở bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị này có diện tích 26,3 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 3375 người.
Hà (họ)
Hà là một họ của người thuộc vùng Văn hóa Đông Á. Họ này có mặt ở Việt Nam (Hán Nôm: 何), Triều Tiên (Hangul: 하, Romaja quốc ngữ: Ha) và Trung Quốc (chữ Hán: 何, Bính âm: He).
Chữ 何 (hà) của họ này nghĩa gốc là "cái gì" (như "hà cớ gì"), tránh nhầm lẫn với chữ 河 (hà) mang nghĩa là "sông nước", do chữ Quốc ngữ chỉ có thể biểu âm, không biểu nghĩa được như chữ Hán và chữ Nôm.
Tại Trung Quốc trong danh sách Bách gia tính họ Hà đứng thứ 21.
Ở Việt Nam, con cháu họ Hà đang sinh sống tại rất nhiều tỉnh, thành trên cả nước. Trong đó phải kể đến nhánh họ Hà đang sinh sống ở thôn Ân Phú, xã Xuân Phú, huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội. Hàng năm, cứ vào ngày Chủ nhật thứ 3 của tháng Chạp, anh em, con cháu họ Hà nhánh này lại tổ chức gặp mặt, họp tổng kết. Họ Hà tại Làng Lạc Chính, xã Trực Khang, huyện Trực Ninh, Tình Nam Định là một tộc họ lớn tại Trực Ninh, đã trải qua gần 20 đời nối tiếp. Ngày rằm tháng giêng hàng năm, dòng họ tập trung về tế tổ, gặp mặt và dâng hương tiên tổ.
Manophylax futabae
Manophylax futabae là một loài Trichoptera trong họ Apataniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Harrisonburg, Virginia
Harrisonburg, Virginia là một thành phố thuộc quận Rockingham, tiểu bang Virginia, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km², dân số thời điểm năm 2000 theo điều tra của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 40.468 người.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố của Virginia
Kendira
Xem thêm
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Béjaïa Thể loại:Đô thị của Algérie
Manophylax futabae
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Cổ bắc Thể loại:Manophylax
Hà (họ)
Một nhánh lớn khác họ Hà vốn có xuất thân là từ người họ Phí đổi thành họ Hà, con cháu của nhánh họ Hà này đến nay sinh sống ở Nam Định, Hải Dương, Vĩnh Phúc, Thanh Hóa (Quan Sơn, Quan Hóa, Bá Thước), Hải Phòng, Hà Tĩnh, Ninh Bình, Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Nam và Huế.
Người Việt Nam họ Hà có danh tiếng
Theo Thần tích – Thần sắc số 1478 do hương lý làng xuân Dương, tổng Hạ Bì, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ kê khai trước đây cho biết rằng vào thời Thục An Dương Vương có ông Hà Công Tích – Đô Thăng Công là thành hoàng làng.
Chuyện kể rằng ông Hà Công Tích sinh ngày 7 tháng giêng hóa ngày 01 tháng 5, hiển khánh ngày 9 tháng 8.Ông có công chiêu dân, lập làng Xuân Dương, làng Hạ Bì và Bì Châu, dậy dân làm ruộng, chăn tằm. Do có nhiều công lao với dân với nước ông được phong là Đô Thắng Công.
Ngôi đền thờ ông được dựng ở nền đất phẳng giữa 2 gò núi, cạnh dòng suối. Xưa kia có ruộng tế do các giúp luân phiên đảm nhiệm. Lế tế thực hiện vào các ngày sinh, ngày hóa, ngày hiển khánh và ngày 10 tháng 4 là ngày lệ phong sắc – Thần tích các ngày lễ hội khác diễn ra trong làng đều phải kính yết Thành hoàng làng. Trước đây lễ tế có Trâu, Dê, lợn, sau tính giảm, thực hiện bằng lợn, gà, vịt…. bánh chay.
Ông được triều đình cử giữ nhiều chức vụ khác nhau như tham gia soạn sử, dạy học ở trường Quốc Tử Giám, làm Đốc Đồng, Đốc trấn, Hiến sát, rồi làm ngoại giao thu xếp việc biên giới với nhà Thanh, đã giữ đúng quốc thể, giữ cho người ngoài phải kính nể. Ông từng giữ chức Thượng thư, rồi làm tể tướng, đứng đầu triều đình. Sự nghiệp văn võ song toàn, tài đức trọn vẹn, ông được giới sĩ phu cùng thời hết sức ca ngợi.
Liên kết ngoài
Thể loại:Họ người Việt Nam Thể loại:Họ người Trung Quốc Thể loại:Họ người Triều Tiên
Peter Kaye (cầu thủ bóng đá)
Peter John Kaye (sinh ngày 4 tháng 2 năm 1979 ở Huddersfield) là một cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Anh.
Kaye khởi đầu sự nghiệp với tư cách nghiệp dư ở Huddersfield Town, mặc dù ông từng thử việc cho Manchester United năm 1994. Ông thi đấu chuyên nghiệp vào tháng 8 năm 1996, và có màn ra mắt ngày 4 tháng 5 năm 1997 khi vào sân thay cho Jeremy Illingworth trong hiệp hai với trận hòa không bàn thắng trên sân nhà trước Swindon Town. Đây là lần ra sân duy nhất của ông ở đội một Huddersfield và ông bị giải phóng hợp đồng cuối mùa giải.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1979 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Vận động viên Huddersfield Thể loại:Cầu thủ bóng đá Anh Thể loại:Cầu thủ bóng đá Huddersfield Town A.F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá English Football League Thể loại:Tiền đạo bóng đá
Loewinella eburacta
Loewinella eburacta là một loài ruồi trong họ Asilidae. Loewinella eburacta được Londt miêu tả năm 1982. Loài này phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tham khảo
Thể loại:Loewinella
Peter Naur
nhỏ|Peter Naur
Sự nghiệp
Peter Naur học ngành Thiên văn học ở Đại học Copenhagen. Tốt nghiệp năm 1949 và làm việc ở Trạm quan sát Thiên văn của Đại học Copenhagen từ năm 1953 tới năm 1959. Năm 1957 Naur đậu bằng tiến sĩ Thiên văn học. Tuy học ngành Thiên văn, nhưng Naur lại quan tâm tới Máy tính. Từ năm 1959 tới 1969 Naur làm việc ở Trung tâm Tính toán (ở Copenhagen), đồng thời giảng dạy tại Viện Niels Bohr và Đại học Kỹ thuật Đan Mạch. Năm 1969 Naur được mời làm giáo sư khoa máy tính ở Đại học Copenhagen với mục tiêu xây dựng 1 Viện máy tính cho trường này (nay là Khoa Máy tính của Đại học Copenhagen). Naur làm việc ở đây tới năm 1998.
Lãnh vực chính của Peter Naur là thiết kế, cơ cấu và thực hiện các Chương trình máy tính và Thuật toán. Naur đi tiên phong trong các lãnh vực Công nghệ phần mềm và Kiến trúc phần mềm. Trong sách "Computing: A Human Activity" (1992) Naur tập hợp các đóng góp của mình trong Khoa học máy tính. Naur bác bỏ trường phái lập trình (coi lập trình là 1 ngành của Toán học). Naur không muốn tên mình được đưa vào Công thức Backus-Naur (do Donald Knuth, Đại học Stanford) gán cho và nói rằng mình thích gọi công thức đó là Backus Normal Form. Naur cũng không thích từ Khoa học Máy tính và đề nghị dùng từ "Datalogy" (Dữ liệu học) thay thế. Từ này hiện được Đan Mạch và Thụy Điển chấp nhận (gọi là Datalogi). Năm 2005 Naur được giải Turing cho công trình ngôn ngữ lập trình ALGOL 60. Hiện Naur là người Đan Mạch duy nhất được giải này.
Thư mục
Peter Naur đã xuất bản nhiều sách và công bố nhiều bài viết về Thiên văn, Khoa học Máy tính, Nhạc cổ điển, Tâm lý học và Giáo dục:
Liên kết ngoài
Thể loại:Computer pioneers Thể loại:Programming language designers Thể loại:Danish computer scientists Thể loại:Danish astronomers Thể loại:Giải Turing Thể loại:Nhà thiên văn học Đan Mạch
Manophylax kyushuensis
Manophylax kyushuensis là một loài Trichoptera trong họ Apataniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Probaenia fasciata
Probaenia fasciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1906.
Manophylax kyushuensis
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Cổ bắc Thể loại:Manophylax
Probaenia fasciata
Tham khảo
Thể loại:Probaenia
Ertingen
Ertingen là một xã ở huyện Biberach ở bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị này có diện tích 37,74 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 5402 người.
Thorailles
Thorailles là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Loiret
Quận của tỉnh Nord
6 quận của tỉnh Nord gồm:
Tham khảo
Nord
Munnopsurus minutus
Munnopsurus minutus là một loài chân đều trong họ Munnopsidae. Loài này được Gurjanova miêu tả khoa học năm 1933.
Tham khảo
Thể loại:Munnopsurus
Hydrocyphon kodadai
Hydrocyphon kodadai là một loài bọ cánh cứng trong họ Scirtidae. Loài này được Yoshitomi & Sato miêu tả khoa học năm 2005.
Acupalpus
Acupalpus là một chi bọ cánh cứng ăn côn trùng. Các đại diện của nó được tìm thấy từ châu Âu đến châu Á.
Hydrocyphon kodadai
Tham khảo
Thể loại:Hydrocyphon
Acupalpus
Các loài
Các loài sau thuộc chi Acupalpus:
Quận của tỉnh Oise
4 quận của tỉnh Oise gồm:
Tham khảo
Oise
Thimory
là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Loiret
Fredericksburg, Virginia
Fredericksburg, Virginia là một thành phố thuộc quận, tiểu bang Virginia, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km², dân số thời điểm năm 2000 theo điều tra của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 19.279 người.
Manophylax omogoensis
Manophylax omogoensis là một loài Trichoptera trong họ Apataniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Cổ bắc Thể loại:Manophylax
Probaenia forsteri
Probaenia forsteri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1957.
Tham khảo
Thể loại:Probaenia
Munnopsurus murrayi
Munnopsurus murrayi là một loài chân đều trong họ Munnopsidae. Loài này được Walker miêu tả khoa học năm 1903.
Tham khảo
Thể loại:Munnopsurus
Ommatius lurismus
Ommatius lurismus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Ommatius lurismus được Oldroyd miêu tả năm 1968. Loài này phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tham khảo
Thể loại:Ommatius
Kerkera
Kerkera là một đô thị thuộc tỉnh Skikda, Algérie. Dân số thời điểm năm 2002 là 24.501 người.
Xem thêm
Thể loại:Đô thị của Algérie Thể loại:Sơ khai Algérie Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Skikda
Gutenzell-Hürbel
Gutenzell-Hürbel là một xã ở huyện Biberach ở bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị này có diện tích 37,86 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 1880 người.
Hydrocyphon kopetdaghensis
Hydrocyphon kopetdaghensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Scirtidae. Loài này được Ruta miêu tả khoa học năm 2007.
Tham khảo
Thể loại:Hydrocyphon
Moropsyche apicalis
Moropsyche apicalis là một loài Trichoptera trong họ Apataniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Cổ bắc Thể loại:Moropsyche
Mã (họ)
Xem thêm: Mãnhỏ|282x282px|Họ Mã viết bằng chữ Hán
Phân bổ
Trong Bách gia tính họ Mã 馬/马 đứng thứ 52. Đây là một trong các họ phổ biến nhất ở Trung Quốc đại lục, số người mang họ Mã 馬/ đông thứ 14 ở đây, họ này đặc biệt phổ biến trong cộng đồng người Hồi.
Ở Việt Nam cũng có người họ Mã, chủ yếu là người Hoa.
Tham khảo
Thể loại:Họ người Trung Quốc Thể loại:Họ người Triều Tiên
Suliszewice, Tỉnh West Pomeranian
Suliszewice (tiếng Ba Lan:, German Zülzefitz) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina obez, thuộc quận Łobez, West Pomeranian Voivodeship, phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 4 km phía đông obez và 76 km    về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Ngôi làng có dân số 210 người.
Munnopsurus ochotensis
Munnopsurus ochotensis là một loài chân đều trong họ Munnopsidae. Loài này được Gurjanova miêu tả khoa học năm 1933.
Tham khảo
Thể loại:Munnopsurus
Quận của tỉnh Orne
3 quận của tỉnh Orne gồm:
Tham khảo
Orne
Thiếp Mộc Nhi
Thiếp Mộc Nhi ( Timūr, tiếng Sát Hợp Đài: Temür, Temur, chữ Hán: 帖木兒; 8 tháng 4 năm 1336— 18 tháng 2 năm 1405), còn được biết đến trong sử sách với tên gọi Tamerlane ( Timūr(-e) Lang), là hoàng đế, chính trị gia, nhà quân sự kiệt xuất người Đột Quyết – Mông Cổ và là người sáng lập ra Đế quốc Timurid ở Ba Tư và Trung Á. Là một trong những người chưa thua một trận chiến nào trong suốt cuộc đời, ông được nhiều người coi là một trong những nhà lãnh đạo và chiến lược gia quân sự vĩ đại nhất trong lịch sử. Thiếp Mộc Nhi cũng được coi là người bảo trợ lớn cho nghệ thuật và kiến trúc, khi ông tiếp xúc với các trí thức như Ibn Khaldun và Hafiz-i Abru và triều đại của ông đã bắt đầu thời kỳ Phục hưng Timurid.
Được sinh ra trong liên minh Ba Lỗ ở vùng Transoxiana, Thiếp Mộc Nhi giành lấy quyền kiểm soát ở miền tây Hãn quốc Sát Hợp Đài vào năm 1370. Từ cơ sở này, ông đã ra sức bành trướng, xâm lược nhiều nơi ở Tây, Nam và Trung Á, vùng Kavkaz và miền nam nước Nga, và ông đã trở thành vị vua Hồi giáo hùng mạnh nhất sau khi đánh bại quân đội nhà Mamluk của Ai Cập và Syria, chinh phạt đế quốc Ottoman và làm suy yếu Vương triều Hồi giáo Delhi. Từ những cuộc chinh phạt này, ông đã thành lập nên Đế quốc Timurid. Ông đã cai trị một đế quốc mà ngày nay trải dài từ Nam Thổ Nhĩ Kỳ, Syria, Iraq, Kuwait và Iran, xuyên qua Trung Á bao gồm một phần của Kazakhstan, Afghanistan, Azerbaijan, Gruzia, Turkmenistan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, Pakistan, Ấn Độ, và thậm chí vươn đến Kashgar ở Trung Quốc. Bắc Iraq vẫn còn nằm dưới quyền của người Assyria Kitô giáo cho đến khi bị Thiếp Mộc Nhi phá hủy.
Thiếp Mộc Nhi được xem như là một trong những nhà chinh phạt du mục lớn cuối cùng ở thảo nguyên Á-Âu. Quân đội đa sắc tộc của ông đã gieo rắt nỗi sợ hãi trên khắp châu Á, châu Phi và châu Âu bằng các cuộc bành trướng quân sự đẫm máu trên diện rộng. Các học giả ước tính rằng các chiến dịch quân sự của Thiếp Mộc Nhi đã gây ra cái chết của 17 triệu người, chiếm khoảng 5% dân số thế giới vào thời điểm đó. Trong số tất cả các khu vực mà ông ta chinh phục, Khwarazm phải hứng chịu nhiều nhất từ các cuộc thảo phạt, vì người dân ở đó đã nổi dậy nhiều lần để chống lại sự cai trị của ông.
Là người có dòng dõi Đột Quyết – Mông Cổ, Timur chịu thấm nhuần trong văn hóa Ba Tư. Ông đã khao khát phục hưng lại Đế quốc Mông Cổ, thế nhưng trận chiến ác liệt nhất của ông là chiến dịch quân sự trước hãn quốc Kim Trướng của Mông Cổ, một cuộc xung đột không thể tránh khỏi sau chiến dịch trước đó của ông nhằm tiêu diệt Tokhtamysh. Ông tự cho mình là một ghazi (chiến binh thần của đạo Hồi), nhưng các trận đánh lớn nhất của ông lại là trước các quốc gia Hồi giáo khác.
Là một người có niềm đam mê với nghệ thuật và kiến trúc, ông đã bảo trợ cho những lĩnh vực này khi thu dụng những nghệ nhân và thợ thủ công có tài, để xây dựng và trang trí những công trình thảo mộc hoành tráng ở quê nhà. Tuy nhiên, ông cũng cướp đoạt, giết chóc, thảm sát và phá hủy các trung tâm học thuật vĩ đại của các quốc gia đối địch trong các cuộc chinh phạt của mình. Điều này khiến hình tượng của ông trở thành một đề tài gây tranh cãi ở một số quốc gia như Ấn Độ, Tây Á và Iran, và ông đặc biệt bị ghê ghét ở các xứ này. Tuy nhiên, nhiều người Trung Á lại dành cho ông một sự ngưỡng mộ, nhiều người đã đặt tên con cái của mình theo tên ông còn văn học Ba Tư gọi ông là "Teymour, kẻ chinh phục Thế giới".
Phả hệ
thumb|right|250px|Quan hệ theo phả hệ Timur và Thành Cát Tư Hãn. Thông qua cha mình, Timur tự nhận mình là hậu duệ của Tumanay Khan, tổ tiên dòng dõi nam mà ông có chung với dòng dõi phả hệ của Thành Cát Tư Hãn - một người cũng là nhà chinh phục Mông Cổ, đã tiến hành Tây tiến sau khi đã thành lập nên Đế quốc Mông Cổ. Chắt của Tumanay là Qarachar Noyan, bộ tướng của hoàng đế, người sau này đã hỗ trợ con trai sau này của Sát Hợp Đài trong việc cai trị Transoxiana. Mặc dù không có nhiều đề cập đến Qarachar trong các ghi chép thế kỷ 13 và 14, các nguồn sau này của Timurid đã nhấn mạnh rất nhiều đến vai trò của ông trong lịch sử sơ khai của Đế chế Mông Cổ. Những sử sách này cũng ghi rằng Thành Cát Tư Hãn sau này đã thiết lập "mối quan hệ phụ tử và huyết tộc" bằng cách gả con gái của Sát Hợp Đài cho Qarachar. Thông qua nguồn gốc được cho là của mình từ cuộc hôn nhân này, Timur tuyên bố có quan hệ họ hàng với Sát Hợp Đài.
Nguồn gốc của mẹ Timur, khả đôn Tekina, ít rõ ràng hơn. Zafarnama chỉ nói tên của bà ấy mà không đưa ra bất kỳ thông tin nào liên quan đến lý lịch của bà. Viết vào năm 1403, Jean, Tổng Giám mục của Sultaniyya tuyên bố rằng bà có xuất thân thấp hèn. Mu'izz al-Ansab, được viết nhiều thập kỷ sau đó, nói rằng bà ấy có quan hệ họ hàng với bộ tộc Yasa'uri, có vùng đất giáp với Barlas. Ibn Khaldun kể lại rằng chính Timur đã mô tả cho ông nguồn gốc của mẹ mình từ anh hùng Ba Tư huyền thoại Manuchehr. Ibn Arabshah cho rằng bà là hậu duệ của Thành Cát Tư Hãn. Sách của Timur thế kỷ 18 xác định bà là con gái của 'Sadr al-Sharia', được cho là ám chỉ học giả Hanafi Ubayd Allah al-Mahbubi của Bukhara.
Phả hệ giả mạo ghi trên bia mộ của ông đã mang xuất thân của ông về với Ali, cũng như sự hiện diện của những người Shiite trong quân đội của ông, khiến cho một số nhà quan sát và học giả gọi ông là một người theo Shia. Tuy nhiên, người cố vấn tôn giáo chính thức của ông là học giả Hanafite tên gọi là Abd alJabbar Khwarazmi. Có bằng chứng cho thấy ông đã chuyển qua Nusayri dưới sự ảnh hưởng của Sayyed Barakah, một lãnh đạo Nusayri từ người thầy thông thái của ông, Balkh. Ông cũng đã cho xây một trong những tòa nhà đẹp nhất của ông tại mộ của Ahmed Yesevi, một vị thánh Sufi Đột Quyết có ảnh hưởng, người đã có nhiều hoạt động truyền bá Hồi giáo Sunni trong các nhóm dân du mục.
nhỏ|phải|280px|Bảo tàng Amir Тemur ở Tashkent
Thời thơ ấu
Timur được sinh ra gần Kesh (thành phố Shahr-e Sabz, Uzbekistan ngày nay) thuộc lãnh thổ của hãn quốc Sát Hợp Đài, cách Samarkand 80 km về phía nam, trong khu vực Transoxiana lịch sử. Tên Temur của ông có nghĩa là "Sắt" trong tiếng Sát Hợp Đài, tiếng mẹ đẻ của ông ta. Theo ý kiển của John Joseph Saunders, Timur vốn là một người đã Ba Tư hoá chứ không phải là dân du mục. Ông là hậu duệ của Thiết Mộc Chân tức là Thành Cát Tư Hãn, nhánh của dòng Sát Hợp Đài. Timur là ông nội của quốc vương Timurid, nhà thiên văn học và toán học Ulugh Beg, người trị vì Trung Á từ năm 1411 đến năm 1449, và là ông cố của Babur (1483–1530), người sáng lập ra Đế quốc Mughal, đế chế sau đó cai trị gần như toàn bộ tiểu lục địa Ấn Độ.
Các sử sách về triều đại Timurid sau đó cho rằng Timur sinh ngày 8 tháng 4 năm 1336, nhưng hầu hết các nguồn từ cuộc đời của ông đều đưa ra tuổi phù hợp với ngày sinh vào cuối thập niên 1320. Manz nghi ngờ năm 1336 được thiết kế để gắn Timur với di sản của Abu Sa'id Bahadur Khan, người cai trị cuối cùng của hãn quốc Kim Trướng và là hậu duệ của Hulagu Khan, người đã chết vào năm đó.
Cha của ông, Tara gh ay, là tù trưởng bộ lạc Ba Lỗ, một bộ lạc du mục nói tiếng Đột Quyết bộ lạc có xuất xứ Mông Cổ có gốc gác từ người chỉ huy Mông Cổ Qarachar Barlas. Tara gh ay là chắt trai của Qarachar Noyon và, nổi bật trong các thành viên thị tộc bạn bè của mình là người đầu tiên chuyển sang Hồi giáo, Tara gh ay có thể đã kế thừa hưởng được thứ vị cao trong quân đội do thừa kế; giống như cha mình là Burkul. Tuy nhiên, nhà sử học Beatrice Forbes Manz tin rằng Timur có thể sau này đã đánh giá thấp vị trí xã hội của cha mình, để làm cho những thành công của chính mình trở nên đáng chú ý hơn. Người này cho rằng mặc dù không được cho là có quyền lực đặc biệt, nhưng Taraghai rất giàu có và có ảnh hưởng. Điều này được thể hiện qua việc Timur trở về quê hương của mình sau cái chết của cha vào năm 1360, cho thấy mối quan tâm về gia sản của ông. Ý nghĩa xã hội của Taraghai được Arabshah ám chỉ, người đã mô tả ông như một ông trùm trong triều đình của Amir Husayn Qara'unas. Thêm vào đó, cha của Amir vĩ đại Hamid Kereyid Moghulistan được cho là bạn của Taraghai.
Trong thời thơ ấu của mình, Timur và một nhóm bạn của ông thường đột kích các lữ khách du mục để ăn cắp hàng hóa của họ, đặc biệt là động vật như cừu, ngựa và gia súc. Vào khoảng năm 1363, người ta tin rằng Timur đã cố gắng đánh cắp một con cừu từ một người chăn cừu nhưng bị bị bắn bởi hai mũi tên, một mũi tên vào chân phải và một mũi tên khác vào tay phải, nơi ông bị mất hai ngón tay. Cả hai vết thương đều khiến ông tàn tật suốt đời. Một số người tin rằng Timur bị thương tật khi làm lính đánh thuê cho hãn quốc Sistan ở Khorasan, nơi ngày nay là Dashti Margo ở tây nam Afghanistan. Những chấn thương thể xác của Timur đã khiến người châu Âu gọi ông là Timur the Lame và Tamerlane.
Cha Taraghay của ông dù là người có gia thế, lại ưa thích cuộc sống ẩn dật và nghiên cứu. Tara gh ay cuối cùng đã ẩn dật ở một tu viện Hồi giáo, nói với con trai mình rằng "thế giới là một cái bình xinh đẹp đầy rẫy những con bọ cạp." Nhờ tầm nhìn của người cha, nền tảng giáo dục ban đầu của Timur đã đạt tới mức mà đến tuổi 20, ông không những đã tinh thông các hoạt động ngoài trời mà còn là một người có học thức cũng như thuộc lòng kinh Qur'an. Như cha của mình, Timur là một người theo Hồi giáo và chịu ảnh hưởng của dòng Sufi.
Lãnh đạo quân sự
nhỏ|280px|Đế quốc Timurid của Tamerlane Ông bắt đầu sự nghiệp quân sự vĩ đại của mình sau khi khởi sự thành công ở vùng Transoxania (hiện nay là Uzbekistan) thông qua các chiến dịch quân sự.
Vào khoảng năm 1360, Timur trở nên nổi tiếng với tư cách là một nhà lãnh đạo quân sự có quân chủ yếu là những người thuộc bộ lạc Turk trong khu vực. Ông đã tham gia vào các chiến dịch ở Transoxiana với khả hãn của hãn quốc Sát Hợp Đài. Đồng minh với bản thân cả về nguyên nhân lẫn mối liên hệ gia đình với Qazaghan, kẻ truất ngôi và kẻ hủy diệt Volga Bulgaria, ông xâm lược Khorasan bằng hàng nghìn kỵ binh. Đây là cuộc viễn chinh quân sự thứ hai mà ông dẫn đầu, và thành công của nó đã dẫn đến các hoạt động tiếp theo, trong số đó là việc khuất phục Khwarezm và Urgench.
Sau khi Qazaghan bị sát hại, các tranh chấp nảy sinh giữa nhiều người tranh chấp quyền lực chủ quyền. Tughlugh Timur của Kashgar, khả hãn của Đông hãn quốc Sát Hợp Đài, một hậu duệ khác của Thành Cát Tư hãn, xâm lược, làm gián đoạn cuộc đấu đá nội bộ này. Timur được cử đi đàm phán với kẻ xâm lược nhưng thay vào đó lại tham gia cùng với hắn và được thưởng vùng đất Transoxania. Vào khoảng thời gian này, cha ông qua đời và Timur cũng trở thành thủ lĩnh của Ba Lỗ. Tughlugh sau đó đã cố gắng đưa con trai mình Ilyas Khoja qua Transoxania, nhưng Timur đã đẩy lùi cuộc xâm lược này với một lực lượng nhỏ hơn.
Nâng cao quyền lực
thumb|Timur chỉ huy trận Balkh năm 1370 Chính trong thời kỳ này, Timur đã giảm quyền lực của các khả hãn Sát Hợp Đài xuống vị trí bù nhìn trong khi ông cai trị nhân danh họ. Cũng trong thời gian này, Timur và anh rể Amir Husayn, những người trước đây là đồng bọn đào tẩu và lang thang, đã trở thành đối thủ và chống lại nhau. Mối quan hệ giữa họ trở nên căng thẳng sau khi Husayn từ bỏ nỗ lực thực hiện mệnh lệnh của Timur để kết liễu Ilya Khoja (cựu thống đốc của Mawarannah) gần Tashkent.
Timur có được những người ủng hộ ở Balkh, bao gồm các thương gia, đồng bào, giáo sĩ Hồi giáo, tầng lớp quý tộc và công nhân nông nghiệp, vì lòng tốt của ông trong việc chia sẻ đồ đạc của mình với họ. Điều này trái ngược với hành vi của Husayn, người đã xa lánh những tầng lớp này, lấy đi nhiều tài sản của họ thông qua luật thuế nặng của ông ta và tiêu tiền thuế một cách ích kỷ để xây dựng các công trình phức tạp. Khoảng năm 1370, Husayn đầu hàng Timur và sau đó bị ám sát, cho phép Timur được chính thức tuyên bố có chủ quyền tại Balkh. Ông kết hôn với vợ của Husayn là Saray Mulk Khanum, hậu duệ của Thành Cát Tư Hãn, cho phép ông trở thành người cai trị đế quốc của bộ tộc Sát Hợp Đài.
Hợp pháp hóa quy tắc của Timur
Di sản Turk-Mông Cổ của Timur mang lại cơ hội và thách thức khi ông tìm cách thống trị Đế chế Mông Cổ và thế giới Hồi giáo. Theo truyền thống của người Mông Cổ, Timur không thể xưng tước hiệu hãn hay cai trị Đế quốc Mông Cổ vì ông không phải là hậu duệ của Thành Cát Tư Hãn. Do đó, Timur đã thiết lập một con rối là khả hãn của hãn quốc Sát Hợp Đài, Suyurghatmish, làm người cai trị danh nghĩa của Balkh khi hắn giả vờ đóng vai trò là "người bảo vệ thành viên của dòng Bột Nhi Chỉ Cân, tức con trai cả của Thành Cát Tư Hãn, Truật Xích". Thay vào đó, Timur sử dụng danh hiệu Amir có nghĩa là tướng quân, và hành động dưới danh nghĩa của người cai trị Sát Hợp Đài ở Transoxania. Để củng cố vị trí này, Timur đã tuyên bố tước hiệu Guregen (con rể hoàng gia) khi kết hôn với Saray Mulk Khanum, một công chúa thuộc dòng dõi Bột Nhi Chỉ Cân.
Giai đoạn bành trướng
thumb|Timur bao vây [[Urganj.]] Timur đã trải qua 35 năm tiếp theo trong nhiều cuộc chiến tranh và chinh phục. Ông không chỉ củng cố quyền cai trị của mình ở quê nhà bằng cách khuất phục những kẻ đối lập của mình, mà còn tìm cách mở rộng lãnh thổ bằng cách xâm phạm đất đai của các cường quốc bên ngoài. Các cuộc chinh phục của ông ở phía tây và tây bắc đã đưa ông đến các vùng đất gần Biển Caspi và đến bờ sông Ural và sông Volga. Các cuộc chinh phạt ở phía nam và tây nam bao gồm hầu hết các tỉnh ở Ba Tư, bao gồm Baghdad, Karbala và Bắc Iraq.
Một trong những đối thủ đáng gờm nhất của Timur là một người cai trị Mông Cổ khác, hậu duệ của Thành Cát Tư Hãn tên là Tokhtamysh. Sau khi tị nạn trong triều đình của Timur, Tokhtamysh trở thành người cai trị cả phía đông Kipchak và hãn quốc Kim Trướng. Sau khi gia nhập, ông đã tranh cãi với Timur về việc sở hữu Khwarizm và Azerbaijan. Tuy nhiên, Timur vẫn ủng hộ ông ta chống lại Đại công quốc Moskva và vào năm 1382 Tokhtamysh đã xâm chiếm quyền thống trị của người Muscovite và thiêu cháy Moskva.
Giáo hội Chính thống giáo Nga nói rằng sau đó, vào năm 1395, Timur, khi đến biên giới của Công quốc Ryazan, đã chiếm Yelets và bắt đầu tiến về phía Moskva. Đại hoàng tử Vasili I của Nga đi cùng một đội quân đến Kolomna và dừng lại bên bờ sông Oka. Các giáo sĩ đã mang biểu tượng Đức Mẹ Vladimir nổi tiếng từ Vladimir đến Moskva. Dọc đường mọi người quỳ gối cầu nguyện: "Lạy Mẹ Thiên Chúa, xin cứu lấy đất nước Nga!" Đột nhiên, quân đội của Timur rút lui. Để tưởng nhớ sự giải cứu kỳ diệu này giúp nước Nga thoát khỏi họa xâm lăng của Timur vào ngày 26 tháng 8, lễ kỷ niệm toàn Nga nhằm tôn vinh Cuộc gặp gỡ Biểu tượng Vladimir của Thánh Mẫu Thiên Chúa đã được thành lập.
Moropsyche avikritanga
Tham khảo
Thể loại:Moropsyche
Thiếp Mộc Nhi
Chinh phục Ba Tư
thumb|Timur chỉ huy chiến dịch xâm lược [[Gruzia.]] thumb|Quân đội Timur tấn công đám tàn quân ở Nerges, Gruzia, mùa xuân năm [[1396.]] Với lòng trung thành với các nhà cai trị khác trong khu vực, ông đã trải qua 10 năm tiếp theo để giành lãnh thổ, hỗ trợ Kim Trướng hãn quốc trong cuộc chiến chống Nga và đánh bại nhiều quân đội lớn. Nhưng đó chỉ là sự khởi đầu của những nỗ lực của ông, và năm 1383, Thiếp Mộc Nhi bắt đầu loạt chinh phục Ba Tư của mình, thách thức nhiều triều đại đối địch trong nỗ lực bảo vệ đế quốc của ông và mở rộng lãnh thổ của ông.
Sau cái chết của Abu Sa'id, người cai trị hãn quốc Y Nhi, vào năm 1335, có một khoảng trống quyền lực ở Ba Tư. Cuối cùng, Ba Tư rơi vào nội loạn, phân ra thành các nước Muzaffarid, Kartid, Eretnid, Chobanid, Injuid, Jalayirid và Sarbadar. Năm 1383, Timur bắt đầu cuộc chinh phục quân sự kéo dài của mình đối với Ba Tư, mặc dù ông đã cai trị phần lớn Khorasan của Ba Tư vào năm 1381, sau khi Khwaja Mas'ud, của nước Sarbadar đầu hàng. Timur bắt đầu chiến dịch Ba Tư của mình với Herat, kinh đô của Kartid. Khi Herat không đầu hàng, ông đã biến thành phố thành đống đổ nát và tàn sát hầu hết người dân ở đó; nó vẫn còn trong đống đổ nát cho đến khi Shah Rukh ra lệnh tái thiết. Sau đó Timur cử một vị Tướng quân đi đánh chiếm lực lượng nổi loạn ở Kandahar. Với việc chiếm được Herat, vương quốc Kartid đầu hàng và trở thành chư hầu của Timur; nó sau đó đã bị thôn tính hoàn toàn chưa đầy một thập kỷ sau đó vào năm 1389 bởi Miran Shah, con trai của Timur.
Sau đó Timur tiến về phía tây để đánh chiếm dãy núi Zagros, đi qua Mazandaran. Trong chuyến chinh phục qua phía bắc Ba Tư, ông đã chiếm được thị trấn Tehran lúc bấy giờ, thị trấn này đã chủ trương đầu hàng và do đó được đối xử nhân từ. Ông đã bao vây Soltaniyeh vào năm 1384. Người dân ở Khorasan nổi dậy một năm sau đó, vì vậy Timur đã tiêu diệt Isfizar, và các tù nhân thiêu sống trên tường. Năm tiếp theo, vương quốc Sistan, dưới triều đại Mihrabanid, bị tàn phá và kinh đô của nó tại Zaranj bị phá hủy. Timur sau đó quay trở lại kinh đô Samarkand của mình, nơi ông bắt đầu lập kế hoạch cho chiến dịch Gruzia và cuộc xâm lược Kim Trướng của mình. Năm 1386, Timur đi qua Mazandaran khi cố gắng chiếm Zagros. Ông đi đến gần thành phố Soltaniyeh, nơi ông đã chiếm được trước đó nhưng thay vào đó quay về phía bắc và chiếm được Tabriz với ít sự kháng cự, cùng với Maragha. Ông ta ra lệnh đánh thuế nặng người dân, giao quyền thu thuế cho Adil Aqa, người cũng được trao quyền kiểm soát Soltaniyeh. Adil sau đó bị xử tử vì Timur nghi ngờ ông ta tham nhũng.
Sau đó Timur chuyển hướng lên phía bắc để bắt đầu các chiến dịch chinh phục Gruzia và Kim Trướng, tạm dừng cuộc xâm lược toàn diện vào Ba Tư. Sau khi chiếm đa số miền Đông Ba Tư và đánh bại khả hãn Kim Trướng, Tokhtamysh, Thiếp Mộc Nhi và quân đội của ông đã chiếm đóng Moskva trong một năm. Tuy nhiên, trong thời gian ông vắng mặt ở Ba Tư, các cuộc nổi loạn lớn đã nổ ra để giành lại sự thống trị trong khu vực, nhưng tất cả đều bị quân đội của Thiếp Mộc Nhi đàn áp thẳng tay. Khi trở về, ông thấy các tướng lĩnh của mình đã làm rất tốt trong việc bảo vệ các thành phố và vùng đất mà ông đã chinh phục được ở Ba Tư. Mặc dù còn nhiều người nổi dậy, và con trai của ông, Miran Shah, người có thể đã nhiếp chính khi ông vắng mặt ở Ba Tư, bị buộc phải thôn tính các quốc gia chư hầu nổi loạn, tài sản của ông vẫn còn. Vì vậy, ông tiến hành đánh chiếm phần còn lại của Ba Tư, cụ thể là hai thành phố lớn phía nam Isfahan và Shiraz. Khi ông cùng quân đội của mình đến Isfahan vào năm 1387, chính quyền thành phố ngay lập tức đầu hàng; ông đối xử với họ với lòng thương xót tương đối như ông vẫn thường làm với các thành phố chủ động đầu hàng (không giống như Herat). Tuy nhiên, sau khi chính quyền Isfahan nổi dậy chống lại chính sách thuế của Timur bằng cách giết những người thu thuế và một số binh lính của Timur, ông đã ra lệnh thảm sát nhân dân của thành phố; số người chết được ước tính là từ 100.000 đến 200.000 người. Một nhân chứng tận mắt đếm được hơn 28 tòa tháp được xây dựng với khoảng 1.500 thủ cấp mỗi tháp. Điều này được mô tả là "việc sử dụng khủng bố có hệ thống chống lại các thị trấn... một yếu tố không thể thiếu trong yếu tố chiến lược của Tamerlane", mà ông ta coi là ngăn chặn đổ máu bằng cách ngăn cản sự kháng cự. Các cuộc tàn sát của ông là có chọn lọc và ông dung tha những người có tài năng về nghệ thuật và giáo dục. Điều này sau đó sẽ ảnh hưởng đến người chinh phục Ba Tư vĩ đại tiếp theo: Nader Shah.
Sau đó Timur bắt đầu một chiến dịch kéo dài 5 năm về phía tây vào năm 1392, tấn công người Kurd ở Ba Tư. Năm 1393, Shiraz bị chiếm đóng sau khi đầu hàng, và Muzaffarid trở thành nước chư hầu của Timur, mặc dù hoàng tử Shah Mansur sau đó nổi dậy nhưng bị đánh bại, và Muzafarid bị thôn tính hoàn toàn. Ngay sau khi Gruzia bị tàn phá đến nỗi Kim Trướng không thể sử dụng nó để đe dọa miền bắc Iran. Cùng năm đó, Timur bất ngờ chiếm được Baghdad vào tháng 8 bằng cách hành quân đến đó chỉ trong tám ngày từ Shiraz. Sultan Ahmad Jalayir chạy trốn đến Syria, nơi Mamluk Sultan Barquq bảo vệ ông và giết các sứ giả được phái đến của Timur. Timur để hoàng tử Sarbadar Khwaja Mas'ud cai quản Baghdad, nhưng ông đã phải bỏ chạy khi Ahmad Jalayir trở lại. Ahmad không được tôn trọng nhưng đã nhận được một số trợ giúp nguy hiểm từ Qara Yusuf của Qara Qoyunlu; ông bỏ trốn một lần nữa vào năm 1399 khi Timur đem quân đến tái chiếm Baghdad, lần này là đến đế quốc Ottoman.