cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nam Việt
Chiến tranh Tần-Việt (206-218 TCN)
nhỏ|phải|212px|Tấm bản đồ bằng lụa ở mộ số 3 [[Mã Vương Đôi mô tả hai nước Trường Sa và Nam Việt.]] nhỏ|phải|212px|Bản đồ từ mộ số 3 [[Mã Vương Đôi đánh dấu các vị trí của quân đồn trú nhà Hán trong một cuộc tiến công Nam Việt năm 181 TCN. ]] Sau khi Tần Thủy Hoàng thống nhất 6 vương quốc cổ là Hàn, Triệu, Ngụy, Sở, Yên, Tề, ông bắt đầu hướng sự chú ý sang các bộ lạc người Hung Nô ở phía bắc và Bách Việt ở phía nam. Khoảng năm 218 TCN, Tần Thủy Hoàng sai tướng Đồ Thư cùng 500.000 quân Tần chia làm 5 đạo tấn công các bộ lạc Bách Việt ở vùng đất Lĩnh Nam. Tần Thủy Hoàng sai viên quan Sử Lộc (史禄) giám sát việc cung cấp hậu cần. Đầu tiên Sử Lộc chỉ huy một nhóm quân vượt qua kênh Hưng An (nối liền Tương giang và Li giang), sau đó dùng thuyền vượt sông Dương Tử và sông Châu Giang tìm được con đường an toàn tiếp tế lương thực cho quân Tần. Quân Tần sau đó tấn công Âu Việt, thủ lĩnh của Âu Việt là Dịch Hu Tống (譯吁宋) bị giết. Tuy nhiên, Âu Việt vẫn phản kháng. Họ trốn vào rừng và bầu ra một thủ lĩnh mới là Kiệt Tuấn (桀駿) để tiếp tục chống lại quân Tần. Sau đó một cuộc tấn công vào ban đêm của Âu Việt đã gây thiệt hại nặng cho quân Tần, tướng Đồ Thư bị giết cùng khoảng 10 vạn quân. Triều đình nhà Tần đã chọn Nhâm Ngao lên nắm quyền chỉ huy thay cho Đồ Thư. Năm 214 TCN, Tần Thủy Hoàng cử Nhâm Ngao chỉ huy quân tiếp viện tiếp tục tấn công. Lần này Âu Việt đã bị đánh bại hoàn toàn và phần lớn vùng Lĩnh Nam bị sáp nhập vào Tần. Cùng năm, nhà Tần lập ra các quận Nam Hải, Quế Lâm, và Tượng quận. Nhâm Ngao được bổ nhiệm làm Quận úy Nam Hải. Nam Hải được chia thành 4 huyện là Phiên Ngung, Long Xuyên, Bác La và Yết Dương. Triệu Đà được bổ nhiệm làm Huyện lệnh Long Xuyên. Tần Thủy Hoàng mất năm 210 TCN, con trai là Hồ Hợi lên thay trở thành Tần Nhị Thế. Một năm sau, khởi nghĩa Trần Thắng, Ngô Quảng nổ ra. Cuộc khởi nghĩa lan rộng khắp, toàn bộ khu vực sông Hoàng Hà rơi vào hỗn loạn. Các cuộc nổi dậy ngày càng mạnh khiến Tần Nhị Thế phải bãi binh ở Lĩnh Nam. Năm 208 TCN, Quận úy Nam Hải là Nhâm Ngao bị bệnh nặng, khi hấp hối mới gọi Triệu Đà đến, dặn phải giữ lấy miền Lĩnh Nam mà cát cứ. Vâng lời ông, Triệu Đà gửi lệnh đến quan quân các cửa ngõ Lĩnh Nam, canh giữ phòng chống quân Trung Nguyên xâm phạm, và nhân dịp đó, giết hết những người còn phò nhà Tần ở Lĩnh Nam, cất đặt lại những người thân tín của mình.
Vũ đế khai quốc (203-137 TCN)
Năm 206 TCN, nhà Tần sụp đổ, các bộ tộc Bách Việt ở Quế Lâm và Tượng quận trở nên xa rời hơn với Trung Nguyên. Theo truyền thuyết, thủ lĩnh An Dương Vương ở phía nam đã thành lập vương quốc Âu Lạc (chữ Hán: 甌駱). Theo quan điểm hiện nay của chính phủ Việt Nam, khoảng năm 179 TCN, Triệu Đà đánh chiếm Âu Lạc của An Dương Vương, chia đất Âu Lạc làm 2 quận Giao Chỉ và Cửu Chân rồi sáp nhập vào Nam Hải, Quế Lâm, Tượng quận. Lãnh địa gồm 5 quận của Nam Việt ổn định cho tới khi nước này bị diệt cùng nhà Triệu.
Năm 204 TCN, Triệu Đà lập nước Nam Việt, định đô ở thành Phiên Ngung và tự xưng Nam Việt Vũ Vương (chữ Hán: 南越武王), sử quen gọi là Triệu Vũ Vương. Ban sơ, lãnh thổ Nam Việt gồm 3 quận Nam Hải (đại bộ phận tương đương Quảng Đông ngày nay), Quế Lâm (đông bộ Quảng Tây) và Tượng (tây bộ Quảng Tây, nam bộ Quý Châu). Nước Nam Việt phía bắc giáp Mân Việt và phong quốc Trường Sa của nhà Hán, phía tây giáp Dạ Lang, phía tây nam giáp Âu Lạc, phía đông nam giáp biển.
Năm 202 TCN, Lưu Bang thống nhất Trung Nguyên và thành lập nhà Hán. Cuộc chiến của Lưu Bang đã khiến nhiều khu vực của Trung Quốc bị tàn phá nặng nề và dân số suy giảm. Các lãnh chúa phong kiến tiếp tục nổi loạn khắp nơi, trong khi lãnh thổ ở phía bắc thường xuyên bị người Hung Nô tấn công. Tình trạng bất ổn đó buộc triều đình nhà Hán phải cư xử hòa hảo với Nam Việt. Năm 196 TCN, Hán Cao Tổ đã cử Lục Giả (陸賈) đến Nam Việt với hi vọng lấy được sự trung thành của Triệu Vũ Vương. Sau khi đến nơi, Lục Giả gặp Triệu Vũ Vương và được cho là đã thấy Triệu Vũ Vương đón tiếp ông trong trang phục và phong tục của người Bách Việt. Điều đó khiến cho Lục Giả nổi giận. Lục Giả quở trách Triệu Vũ Vương, chỉ ra rằng ông là người Hoa Hạ chứ không phải người Việt, và nên giữ cách ăn mặc cùng lễ nghi của người Trung Nguyên, không được quên truyền thống của tổ tiên mình. Lục Giả ca ngợi sức mạnh của nhà Hán và cảnh báo một vương quốc nhỏ như Nam Việt chống lại nhà Hán sẽ là liều lĩnh. Sau khi đe dọa giết thân thích của Triệu Đà ở đất Hán và phá hủy mồ mả tổ tiên, cũng như ép buộc dân Bách Việt phế truất ông, Triệu Vũ Vương đã quyết định nhận con dấu của Hán Cao Tổ và quy phụ nhà Hán. Quan hệ buôn bán được thiết lập tại biên giới của Nam Việt và phong quốc Trường Sa thuộc Hán. Mặc dù chính thức là một nước chư hầu của nhà Hán nhưng Nam Việt dường như không mất đi quyền tự chủ trên thực tế.
Sau khi Lưu Bang mất năm 195 TCN, quyền lực rơi vào tay Lữ Hậu. Bà sai người đến quê hương của Triệu Vũ Vương là Chân Định (真定) (nay là huyện Chính Định, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc) giết nhiều họ hàng thân thích và mạo phạm mộ tổ tiên của Triệu Đà. Triệu Vũ Vương tin rằng Trường Sa vương Ngô Thần đã tạo ra những lời buộc tội dối trá chống lại ông để Lữ Hậu cắt đứt buôn bán giữa hai nước và để chuẩn bị đánh chiếm Nam Việt sáp nhập vào phong quốc Trường Sa của Ngô Thần. Để trả thù, Triệu Vũ Vương xưng là Hoàng đế (tức Nam Việt Vũ Đế) và đánh chiếm Trường Sa. Lã Hậu cử tướng Chu Táo chỉ huy quân đội để trừng phạt Triệu Vũ Đế. Thời tiết nóng ẩm ở phương nam khiến binh sĩ của Chu Táo đổ bệnh, không thể đi tiếp xuống phía nam, rốt cuộc họ phải rút lui. Sau đó Triệu Vũ Đế dùng của cải vỗ về các vùng phụ cận như Mân Việt ở phía đông và Tây Âu Lạc ở phía nam.
Năm 179 TCN, Lưu Hằng lên ngôi trở thành Hán Văn Đế. Ông đã đảo ngược nhiều kế sách trước đó của Lã Hậu và tiến hành hòa giải đối với Triệu Vũ Đế. Hán Văn Đế ra lệnh cho các quan lại đi kinh lý Chân Định, sai quân canh giữ bảo vệ huyện trấn và thường xuyên chăm lo hương hỏa tổ tiên của Triệu Vũ Đế. Thừa tướng Trần Bình đề nghị cử Lục Giả đến Nam Việt vì họ đã biết nhau từ trước. Lục Giả đến Phiên Ngung thêm một lần nữa và giao bức thư của Hán Văn Đế cho Triệu Vũ Đế nhấn mạnh rằng những chính sách của Lã Hậu là nguyên nhân gây ra sự thù địch giữa Nam Việt với triều đình nhà Hán và đem đến nỗi đau khổ cho dân thường ở biên giới. Triệu Vũ Đế lại quyết định quy phụ nhà Hán lần nữa, rút lại danh xưng Hoàng đế và trở lại xưng Vương, Nam Việt lại trở thành nước chư hầu của nhà Hán. Tuy vậy, hầu như những sự thay đổi đó chỉ là bề ngoài, Triệu Đà tiếp tục được gọi là Hoàng đế khắp Nam Việt. Ngoài 5 quận (hoặc 4 quận) trực tiếp cai trị, nhà Triệu còn gây ảnh hưởng đến mấy nhóm Bách Việt xung quanh như Đông Âu (Chiết Giang), Mân Việt (Phúc Kiến).
Trung kỳ
nhỏ|phải|212px|[[Văn đế hành tỉ (文帝行璽).]]
nhỏ|phải|212px|Giáp phục của quân triều đình [[nhà Triệu nước Nam Việt.]] nhỏ|phải|212px|Sơ đồ chế độ [[hành chính...]] nhỏ|phải|212px|... của [[nhà Triệu.]]
Văn đế trấn quốc (137-125 TCN)
Năm 137 TCN, Triệu Đà mất vì tuổi cao (ước khoảng hơn 100), trưởng nam của ông vốn đã mất từ trước, vì vậy cháu của Triệu Đà là Triệu Mạt trở thành vua Nam Việt, tức Triệu Văn Đế.
Năm 135 TCN, vua nước Mân Việt láng giềng mở cuộc tấn công vào các thị trấn dọc biên giới giữa Nam Việt và Mân Việt. Vì Triệu Văn Đế chưa kịp củng cố quyền lực của mình, nên buộc phải cầu xin Hán Vũ Đế gửi quân đến giúp Nam Việt chống lại bọn mà ông gọi là "những kẻ nổi loạn Mân Việt". Hán Vũ Đế khen Triệu Mạt là một chư hầu trung thành và phái Đại hành Vương Khôi, một viên chức cai trị người dân tộc thiểu số, và Đại tư nông Hàn An Quốc chỉ huy quân đội, ra lệnh chia quân thành 2 đạo tấn công Mân Việt từ hai hướng, một từ Dự Chương, hướng khác là từ Cối Kê (nay thuộc Thiệu Hưng). Nhưng trước khi quân Hán hành quân đến nơi thì vua Mân Việt là Dĩnh đã bị em trai là Dư Thiện ám sát, sau đó Dư Thiện đã nhanh chóng đầu hàng. Hán Vũ Đế sau đó cử sứ giả là Nghiêm Trợ đến Phiên Ngung để đưa bản tuyên bố đầu hàng chính thức của Mân Việt cho Triệu Văn Đế. Triệu Văn Đế bày tỏ lòng biết ơn của mình đến Hán Vũ Đế cùng lời hứa rằng ông sẽ vào kinh đô triều kiến Hán Vũ Đế tại Trường An. Và sau đó, thậm chí Triệu Văn Đế đã phái con trai của mình là Triệu Anh Tề cùng đến Trường An với Nghiêm Trợ. Trước đây Triệu Văn Đế chưa bao giờ tới Trường An. Một cận thần của ông đã ra sức khuyên không nên đi vì sợ rằng Hán Vũ Đế sẽ tìm ra một vài nguyên nhân để ngăn cản ông quay trở về, điều đó sẽ dẫn đến sự diệt vong của nước Nam Việt. Triệu Văn Đế vì vậy đã cáo bệnh và không bao giờ đến Trường An. Ngay sau khi Mân Việt đầu hàng quân Hán, Vương Khôi đã phái Đường Mông, huyện lệnh Phiên Dương, đến để đưa tin Mân Việt đầu hàng cho Triệu Văn Đế. Khi ở Nam Việt, Đường Mông đã được giới thiệu ăn một loại nước chấm truyền thống của Nam Việt được làm từ quả sơn trà mua từ đất Thục. Ngạc nhiên rằng đó là một sản vật sẵn có, và Đường Mông đã được biết rằng có một tuyến đường từ Thục (nay là tỉnh Tứ Xuyên) đi đến Dạ Lang, rồi sau đó dọc theo sông Tang Kha (ngày nay là sông Bắc Bàn chảy qua tỉnh Vân Nam và Quý Châu) đi thẳng đến kinh đô Phiên Ngung của Nam Việt. Ngay sau đó Đường Mông đã phác thảo một kế hoạch trình lên Hán Vũ Đế đề nghị tập hợp 100.000 quân tinh nhuệ tại Dạ Lang, sau đó dùng thuyền vượt sông Tang Kha để mở cuộc tấn công bất ngờ vào Nam Việt. Hán Vũ Đế đồng ý với kế hoạch của Đường Mông, phong ông làm Lang Trung tướng và cho phép ông dẫn đầu 1000 quân cùng nhiều quân lương và xe hàng từ hẻm Ba Phù (ngày nay gần huyện Hợp Giang, tỉnh Tứ Xuyên) tiến vào Dạ Lang. Nhiều xe hàng mang theo là quà tặng cho các lãnh chúa phong kiến của Dạ Lang như là quà hối lộ để họ tuyên bố trung thành với nhà Hán, điều mà sau đó họ đã làm, và Dạ Lang trở thành quận Kiền Vi của nhà Hán.
Sau hơn một thập kỷ trị vì, Triệu Văn Đế đổ bệnh và qua đời khoảng năm 125 TCN.
Minh đế hưng quốc (125-113 TCN)
Sau khi nghe tin cha đổ bệnh nặng, Triệu Anh Tề nhận được sự chấp thuận từ Hán Vũ Đế quay trở về Nam Việt. Sau khi Triệu Văn Đế băng hà, Triệu Anh Tề lên ngôi vua Nam Việt, tức là Triệu Minh Vương. Trước khi được phái đến Trường An, Triệu Anh Tề đã kết hôn với một người đàn bà Nam Việt và có một con trai tên là Triệu Kiến Đức. Trong khoảng thời gian Triệu Anh Tề sống ở Trường An, ông lại cưới một người đàn bà Hàm Đan (có lẽ vì quê hương của Triệu Đà cũng ở vùng đó). Họ đã có một con trai tên là Triệu Hưng. Ông đã chủ động xin Hán Vũ Đế lập người vợ Hán thành Vương hậu và Triệu Hưng thành Thế tử, việc làm này cuối cùng đã mang đến thảm họa cho Nam Việt. Ông mất khoảng năm 113 TCN.
Lữ Gia phế Ai Vương
Triệu Hưng lên ngôi khi mới 5 tuổi, tức Triệu Ai Vương, mẹ là Cù thái hậu tham chính. Hán Vũ Đế sai sứ giả An Quốc Thiếu Quý, vốn là người tình cũ của Cù thái hậu, sang thuyết phục Nam Việt nội phụ nhà Hán. Cù thái hậu lại cùng Thiếu Quý tư thông và muốn thuận theo nhà Hán, nhưng Thừa tướng người Việt là Lữ Gia phản đối. Năm 112 TCN, Lữ Gia đem quân đánh vào cung, giết chết Cù thái hậu và Triệu Ai Vương cùng An Quốc Thiếu Quý, lập anh của Triệu Ai Vương là Triệu Kiến Đức lên ngôi, tức là Triệu Thuật Dương Vương.
Diệt vong
Năm 111 TCN, Hán Vũ Đế sai Dương Bộc, Lộ Bác Đức đem đại quân sang đánh. Vua Triệu là Thuật Dương Vương Kiến Đức và Thừa tướng Lữ Gia lần lượt đều bị bắt và bị hại (111 TCN). Dựa trên hệ thống các đền, miếu, đình, chùa thờ Lữ Gia, phu nhân và các tướng lĩnh của ông rải rác trên khắp vùng đồng bằng sông Hồng ở miền Bắc Việt Nam, rất có thể cuộc kháng chiến chống nhà Tây Hán còn kéo dài đến năm 98 TCN. Sau khi Phiên Ngung thất thủ, Tây Vu Vương (thủ lĩnh đất tự trị Tây Vu với trung tâm là Cổ Loa ) đã nổi dậy chống lại nguy cơ Bắc thuộc lần 1 trước sự xâm lăng của nhà Tây Hán. Tả tướng Hoàng Đồng (黄同) của hai quận Giao Chỉ và Cửu Chân đã giết chết Tây Vu Vương đang làm loạn để hàng Hán. Thương Ngô vương Triệu Quang cùng họ hàng với vua nhà Triệu, nghe tin quân Hán đến, xin hàng, được phong làm Tuỳ Đào hầu ; Huyện lệnh huyện Yết Dương là Sử Định (史定) hàng Hán được phong làm An Đạo hầu ; tướng nhà Triệu là Tất Thủ (畢取) mang quân ra hàng được phong làm Liêu hầu ; quan Giám quận Quế Lâm là Cư Ông (居翁) dụ 40 vạn dân 2 quận Giao Chỉ và Cửu Chân ra hàng được phong làm Tương Thành hầu. Vậy là các xứ ở Nam Việt đều xin hàng. Nhà Triệu diệt vong, nước Nam Việt cũng mất sau 97 năm tồn tại, với 5 đời vua.
Khảo cổ
Di tích cung vua nhà Triệu nằm tại thành phố Quảng Châu trên diện tích 15.000 mét vuông. Được khai quật năm 1995, di tích này còn chứng tích của cung điện nước Nam Việt cổ. Năm 1996, nơi đây được Chính phủ Trung Quốc liệt vào danh sách các Di tích văn hóa quốc gia của Cộng hòa nhân dân Trung Hoa.
Năm 1983, lăng mộ Triệu Văn Đế được khai quật ở Quảng Châu thuộc Quảng Đông. Năm 1988, Bảo tàng Lăng mộ vua Triệu được xây dựng tại khu đất này, nhằm trưng bày hơn 1000 hiện vật, trong đó có 500 hiện vật bằng đồng, 240 hiện vật bằng ngọc và 246 hiện vật bằng sắt. Năm 1996, chính phủ Trung Quốc đưa công trình này vào danh sách Khu Di sản quốc gia được bảo vệ.
Có nhiều đồ tạo tác được phát hiện tại khu vực thuộc về văn hoá Đông Sơn ở miền bắc Việt Nam. Các hiện vật được chôn cất cùng thời với lăng mộ Triệu Văn Đế. Ngoài lăng mộ vua Triệu, các nhà khảo cổ còn khai quật được mộ một viên quan thuộc hàng Huyện lệnh ở La Bạc Loan, huyện Quý (nay là thành phố Quý Cảng), tỉnh Quảng Tây và nhiều mộ chí ở Quảng Châu, Hợp Phố được xếp vào niên đại đầu thời Tây Hán (ngang với thời gian tồn tại của Nam Việt). Ban đầu, các nhà khảo cổ Trung Quốc xếp chung các mộ này vào văn hóa Tây Hán, nhưng sau đó càng ngày càng có nhiều nhà nghiên cứu Trung Quốc và quốc tế nhận thấy sự khác biệt giữa các di tích này với văn hóa Tây Hán. Do đó, họ dùng thuật ngữ văn hóa Nam Việt hay văn hóa Giao Chỉ để phân biệt văn hóa vùng này với văn hóa Tây Hán, tương tự như những nền văn hóa các vùng Ba, Thục, Điền ở Tứ Xuyên, Vân Nam cũng khác văn hóa Trung Nguyên của Tây Hán đương thời. Nền tảng của văn hóa Nam Việt là văn hóa đồng thau Bách Việt nói chung, trong đó yếu tố Đông Sơn khá đậm nét
Hành chính
Sau khi bình định được Nam Việt, Hán Vũ Đế gồm thâu lãnh địa với đảo Hải Nam và vùng đất phía Nam dãy Hoành Sơn, lập ra bộ Giao Chỉ, rồi lại phân thành 6 quận (cả bộ Giao Chỉ mới gồm 9 quận). Họ Triệu được chuyển hóa dần thành tôn hiệu của các thủ lĩnh miền bán đảo Trung Ấn, với các biến âm như: Zhao, Chao, Chau...
Hơn 650 năm sau, Lý Bí đánh đuổi quân Lương lập ra nước Vạn Xuân năm 544, cũng xưng là Nam Việt đế mà sử quen gọi là Lý Nam Đế. Lại hơn 10 thế kỷ sau, tướng nhà Đường là Lưu Nghiễm cũng nhân lúc Trung Nguyên loạn lạc, chiếm cứ vùng Lưỡng Quảng lập ra nước Đại Việt năm 917, rồi sang năm 918 đổi tên thành Nam Hán; Phiên Ngung cũng được họ Lưu chọn làm kinh đô. Phần đất Âu Lạc cũ khi đó do họ Khúc người Việt cai trị, Nam Hán chỉ chiếm được trong thời gian ngắn.
Năm 1804 (1915 năm sau khi Nam Việt mất), sau khi diệt nhà Tây Sơn, vua Gia Long sai sứ sang thỉnh cầu nhà Thanh thừa nhận quốc hiệu mới là Nam Việt, nhưng vua Gia Khánh cho rằng nước Nam Việt cũ của nhà Triệu bao gồm cả Lưỡng Quảng của Trung Quốc nên đảo 2 chữ thành Việt Nam để tránh nhầm lẫn.
Dân cư
Theo Tiền Hán thư (quyển 65), Địa lý chí của Ban Cố thì số dân giai đoạn cuối của nước Nam Việt (tương ứng với lãnh thổ 6 quận Nam Hải, Uất Lâm, Thương Ngô, Hợp Phố, Giao Chỉ, Cửu Chân thời Hán thuộc) như sau: Đa số cư dân Nam Việt là người Bách Việt cũ cùng khoảng 100 ngàn người Hán di cư từ phía Bắc, nhóm này nắm giữ hầu hết chức vụ chủ chốt trong chính thể Nam Việt. Họ bao gồm con cháu của các thương gia, binh sĩ Tần được gửi xuống chinh phục phía nam với những thanh nữ phục vụ nhu cầu tình dục trong quân lực, các lại thuộc và cả tội phạm nhà Tần bị lưu đày.
Cư dân Nam Việt sinh sống chủ yếu ở phía bắc, phía đông và trung tâm Quảng Đông, một nhóm nhỏ sinh sống ở phía đông Quảng Tây.
Người Âu Việt sinh sống tại khu vực phía tây Quảng Đông, họ tập trung chủ yếu dọc lưu vực các con sông như Tầm Giang, Tây Giang và khu vực phía nam sông Quế Giang. Những con cháu của Dịch Hu Tống, thủ lĩnh Âu Việt bị quân Tần giết vẫn nắm giữ vai trò là thủ lĩnh của các thị tộc Âu Việt. Đến khi Nam Việt bị Hán diệt, khu vực quận Quế Lâm đã có khoảng vài trăm ngàn người Âu Việt sinh sống. Các thị tộc Lạc Việt sinh sống ở khu vực ngày nay là nam Quảng Tây và bắc Việt Nam, bán đảo Lôi Châu (Quảng Đông) và vùng tây nam Quý Châu. Họ tập trung tại các lưu vực Tả Giang và Hữu Giang Quảng Tây, đồng bằng sông Hồng ở bắc Việt Nam, và lưu vực sông Bàn ở Quý Châu.
Peter Bellwood đề xuất rằng các dân tộc Việt Nam là hậu duệ của người Việt cổ sinh sống tại phía bắc Việt Nam và phía tây Quảng Đông.
Nam Việt vẫn thực hiện phần lớn các chính sách từ thời Tần đối với sự tiếp xúc của người bản xứ với người Hán di cư. Triệu Đà chủ chương đẩy mạnh chính sách giao hòa hai nền văn hóa với nhau. Sau khi chiếm được Âu Lạc, Triệu Đà chỉ dùng 2 quan Sứ cai quản 2 quận Giao Chỉ và Cửu Chân, và cho duy trì chế độ Lạc tướng cha truyền con nối, tổ chức vùng (bộ hay bộ lạc) của người bản địa vẫn chưa bị xóa bỏ. Ở quận Quế Lâm, nhà Triệu đặt một viên quan Giám để trông coi. Sử cũ ghi nhận vị quan Giám cuối cùng của quận Quế Lâm là Cư Ông. Tuy nhiên, người Hán nắm giữ hầu hết các chức vụ trong chính quyền, sự áp đảo này diễn ra ngay sau khi quân Tần chinh phục phía nam. Trải qua thời gian, người Việt bắt đầu tham gia nhiều hơn vào chính quyền. Lữ Gia thừa tướng cuối cùng của Nam Việt là một người bản địa, và hơn 70 họ hàng thân thích của ông ta đã làm quan với các cấp bậc khác nhau trong chính quyền của Nam Việt. Tại những khu vực dân cư mà triều đình gọi là "phức tạp", các thủ lĩnh người bản địa thường được trao cho quyền tự trị lớn. Dưới quyền cai trị của mình, Triệu Đà đã thúc đẩy người Hán di cư vào biên giới Nam Việt. Hôn nhân giữa người Hán và người bản địa ngày càng trở nên phổ biến trong suốt thời gian tồn tại của Nam Việt, thậm chí xảy ra trong hoàng tộc họ Triệu. Nhiều cuộc hôn nhân giữa hoàng tộc họ Triệu và gia đình của Lữ Gia đã được sử sách ghi chép. Triệu Kiến Đức vị vua cuối cùng của Nam Việt là con trai của vị vua trước Triệu Minh Vương với vợ người bản địa.
Vào giai đoạn Chiến Quốc, vùng Lĩnh Nam là vùng sản xuất lúa gạo, tuy nhiên nông cụ sản xuất nông nghiệp hầu hết là đá hoặc bằng đồng, trong khi vùng đồng bằng phía Bắc đã sử dụng phổ biến các nông cụ bằng sắt. Trong cuộc chinh phạt của nhà Tần ở vùng Lĩnh Nam, cùng với dân di cư ở các vùng đồng bằng đã mang theo các công cụ bằng sắt, và nhiều kĩ thuật mới về sản xuất nông nghiệp đã đem lại sự cải thiện về trình độ sản xuất nông nghiệp cho vùng Lĩnh Nam.
Ngôn ngữ
Tiếng Hán cổ là ngôn ngữ chính thống trong chính quyền Nam Việt, đa số dân chúng nói tiếng bản địa(Tiếng Việt cổ) - thứ ngôn ngữ ngày nay không còn và được xem là nguồn gốc của tiếng Choang và tiếng Thái hiện nay. Tổ chức triều đình Nam Việt còn mang nặng màu sắc thủ lĩnh bộ lạc bản địa. Sự hòa trộn của họ Triệu với người Bách Việt được xem là nhân tố tạo nên tộc Triệu lớn mạnh còn phổ biến trong các cộng đồng người Choang, người Tày, người Nùng ở Trung Hoa và Cao Bằng, Hà Giang, Bắc Kạn, Lạng Sơn... ở Việt Nam. Cuộc chinh phục của người Hoa được xem là tác nhân truyền bá chữ viết Hán tới khu vực này. Nhiều di tích hiện vật trong lăng mộ Triệu Văn Đế tại Quảng Châu có sự hiện diện của chữ viết. Tuy nhiên, văn tự Hán ở Nam Việt vẫn kém phát triển, qua kết quả khảo cổ cho thấy những minh văn chữ Hán được khắc rất xấu và mắc nhiều lỗi chính tả trên đồ ngự dụng cho vua và các phu nhân,thay vào đó thì chữ viết Việt cổ bản địa(Chữ Nòng nọc)có lẽ phổ biến hơn dù có lẽ nó chỉ mang tính tượng trưng hơn là chữ.
Phim truyền hình
Dưới đây là danh sách các bộ phim truyền hình nói về/có đề cập đến nước Nam Việt:
Liên kết ngoài
Thể loại:Cựu quốc gia trong lịch sử Việt Nam Thể loại:Bách Việt Thể loại:Năm 111 TCN Thể loại:Năm 204 TCN Thể loại:Trung Hoa cổ đại Thể loại:Việt Nam cổ đại Thể loại:Cựu quốc gia trong lịch sử Trung Quốc Thể loại:Cựu quốc gia quân chủ ở Châu Á Thể loại:Lịch sử Quảng Đông Thể loại:Lịch sử Quảng Tây Thể loại:Lịch sử Hải Nam Thể loại:Lịch sử Hồng Kông Thể loại:Lịch sử Ma Cao Thể loại:Nhà Triệu
Thanasimodes metallicus
Thanasimodes metallicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cleridae. Loài này được Murray miêu tả khoa học năm 1867.
Tham khảo
Thể loại:Thanasimodes
Pterygioteuthis giardi
Pterygioteuthis giardi là một loài mực trong họ Pyroteuthidae. Các phân loài P. giardi giardi và P. giardi hoylei là các phân loài được công nhận của loài P. giardi.
nhỏ|trái|Pterygioteuthis giardi từ [[Carl Chun's Die Cephalopoden]]
Tham khảo
Thể loại:Mực (động vật) G Thể loại:Động vật được mô tả năm 1896
Gemünd
Gemünd là một đô thị thuộc huyện Bitburg-Prüm, bang Rhineland-Palatinate, Đức.
Tham khảo
Thể loại:Xã của bang Rheinland-Pfalz Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm
Pinazepam
Pinazepam (được bán dưới tên thương hiệu là Domar và Duna) là một loại thuốc benzodiazepine. Nó sở hữu các đặc tính giải lo âu, chống co giật, an thần và cơ xương.
Pinazepam và chất chuyển hóa <i id="mwDw">N</i> -desmethyldiazepam của nó được chuyển đến thai nhi đang phát triển trong tử cung, nhưng nồng độ thuốc trong huyết tương ở mẹ thường cao hơn đáng kể so với thai nhi.
Pinazepam khác với các loại thuốc benzodiazepin khác ở chỗ nó có nhóm propargyl ở vị trí N -1 của cấu trúc benzodiazepine. Nó ít độc hơn diazepam và trong các nghiên cứu trên động vật, nó dường như tạo ra các đặc tính giải lo âu và chống kích động với các đặc tính làm giảm khả năng phối hợp thôi miên và vận động. Pinazepam được hấp thu nhanh sau khi uống. Các chất chuyển hóa hoạt động chính của pinazepam là depropargylpinazepam (N -desmethyldiazepam, nordazepam) và oxazepam. Ở người, pinazepam hoạt động như một tác nhân giải lo âu nguyên chất ở chỗ nó không có bất kỳ mức độ đáng kể nào về các đặc tính dược lý khác của các loại thuốc benzodiazepin. Việc thiếu các tác dụng làm suy giảm trí tuệ, vận động và thôi miên của nó làm cho nó phù hợp hơn so với các loại thuốc benzodiazepin khác để sử dụng vào ban ngày. Thời gian bán hủy dài hơn ở người cao tuổi.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lactam Thể loại:Bài viết chứa mã định danh DrugBank đã thay đổi
Ponerosteus
Ponerosteus là một chi archosauria bị nghi ngờ ban đầu được mô tả là "Iguanodon exogirarum" bởi Antonin Fritsch năm 1878.
Chú thích
Thể loại:Ponerosteus Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 2000 Thể loại:Khủng long kỷ Phấn Trắng Thể loại:Khủng long châu ÂuThể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Tipula interposita
Tipula interposita là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Tháng 3 năm 2011
Tháng 3 năm 2011 bắt đầu vào thứ Ba và kết thúc sau 31 ngày vào thứ Năm.
Tham khảo
Thể loại:Tháng ba *2011-3
Hibiscus scottii
Hibiscus scottii là một loài thực vật có hoa thuộc họ Malvaceae.
Loài này chỉ có ở Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật Yemen Thể loại:Thực vật dễ tổn thương
Vyazma (sông)
Tham khảo
Thể loại:Sông của Nga Thể loại:Hệ thống sông Dnepr Thể loại:Tỉnh Smolensk
Surfontaine
Surfontaine  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Aisne
Nhà máy Rosmalen
nhỏ|250px|phải|Nhà máy Rosmalen Nhà máy Rosmalen là một nhà máy sản xuất nước sạch ở Rosmalen Molenstraat, trong huyện Molenhoek. Nhà máy được xây dựng năm 1732, trên một đồi tự nhiên. Chủ sở hữu của nhà máy là 's-Hertogenbosch.
Thể loại:'s-Hertogenbosch Thể loại:Công trình xây dựng 's-Hertogenbosch Thể loại:Cối xay gió ở Noord-Brabant
Theano pusilla
Theano pusilla là một loài bọ cánh cứng trong họ Cleridae. Loài này được Laporte de Castelnau miêu tả khoa học năm 1836.
Tham khảo
Thể loại:Theano
Muratlı
thumb|300px|right| Muratlı train station Muratlı là một huyện thuộc tỉnh Tekirdağ, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 427 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 25962 người, mật độ 61 người/km².
Xem thêm
Thể loại:Huyện thuộc tỉnh Tekirdağ Thể loại:Làng Thổ Nhĩ Kỳ theo tỉnh Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Tekirdağ Thể loại:Thị trấn ở Thổ Nhĩ Kỳ
Theresamora gratiosa
Theresamora gratiosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Cleridae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1950.
Tham khảo
Thể loại:Theresamora
Gentingen
Gentingen là một đô thị thuộc huyện Bitburg-Prüm, bang Rhineland-Palatinate, Đức.
Tham khảo
Thể loại:Xã của bang Rheinland-Pfalz Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm
Megachile mlunguziensis
Megachile mlunguziensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Schulten mô tả khoa học năm 1977.
Tham khảo
M Thể loại:Động vật được mô tả năm 1977
Hibiscus stenanthus
Hibiscus stenanthus là một loài thực vật có hoa thuộc họ Malvaceae.
Loài này chỉ có ở Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng nhiều đá.
Tham khảo
S Thể loại:Thực vật Yemen
Hibiscus socotranus
Hibiscus socotranus là một loài thực vật có hoa thuộc họ Malvaceae.
Tham khảo
S Thể loại:Thực vật Yemen
Tipula irregularis
Tipula irregularis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Thriocera pectoralis
Thriocera pectoralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cleridae. Loài này được Klug miêu tả khoa học năm 1842.
Tham khảo
Thể loại:Thriocera
Cameraria mediodorsella
Cameraria mediodorsella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Hoa Kỳ (California).
Ấu trùng ăn Quercus species, bao gồm Quercus garryana, Quercus kelloggii, Quercus lobata và Quercus suber. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ. Tổ nằm ở mặt trên của lá.
Tham khảo
Thể loại:Cameraria
Poposaurus
Poposaurus là một chi archosauria thuộc nhóm pseudosuchia sống vào thời kỳ Trias muộn tại nơi ngày nay là miền tây nam Hoa Kỳ.
Chú thích
Thể loại:Poposaurus Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 1915 Thể loại:Bò sát tiền sử Bắc Mỹ
Murgul
Murgul là một huyện thuộc tỉnh Artvin, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 336 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 6114 người, mật độ 18 người/km².
Le Sourd
Le Sourd  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.
Tham khảo
Sourd
Giesdorf
Giesdorf là một đô thị thuộc huyện Bitburg-Prüm, bang Rhineland-Palatinate, Đức.
Tham khảo
Thể loại:Xã của bang Rheinland-Pfalz Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm
Megachile mobilis
Megachile mobilis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1930.
Tham khảo
M Thể loại:Động vật được mô tả năm 1930
Cameraria mendocinensis
Cameraria mendocinensis là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Hoa Kỳ (California).
Ấu trùng ăn Quercus garryana và Quercus lobata. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.
Tham khảo
Thể loại:Cameraria
Thriocerodes corporaali
Thriocerodes corporaali là một loài bọ cánh cứng trong họ Cleridae. Loài này được Wolcott & Dybas miêu tả khoa học năm 1947.
Tham khảo
Thể loại:Thriocerodes
Hildegardia gillettii
Hildegardia gillettii là một loài thực vật có hoa thuộc họ Sterculiaceae. Loài này chỉ có ở Somalia, và hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
G Thể loại:Thực vật Somalia
Tipula irrorata
Tipula irrorata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Soupir
Soupir là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Aisne
Gilzem
Gilzem là một đô thị thuộc huyện Bitburg-Prüm, bang Rhineland-Palatinate, Đức.
Tillicera javana
Tillicera javana là một loài bọ cánh cứng trong họ Cleridae. Loài này được Spinola miêu tả khoa học năm 1844.
Gilzem
Tham khảo
Thể loại:Xã của bang Rheinland-Pfalz Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm
Megachile moderata
Megachile moderata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.
Tham khảo
M Thể loại:Động vật được mô tả năm 1879
Tipula ishiharana
Tipula ishiharana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Musabeyli
Musabeyli là một huyện thuộc tỉnh Kilis, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 427 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 14161 người, mật độ 33 người/km².
Xem thêm
Thể loại:Huyện thuộc tỉnh Kilis Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Kilis
Soucy, Aisne
Soucy là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Aisne
Hypercompe
Hypercompe là một chi bướm đêm trong họ Arctiidae. Có hơn 80 loài được tìm thấy khắp châu Mỹ. Nhiều loài trước đây đã được tách khỏi Ecpantheria nay được xem là một đồng âm nhỏ. Chúng là các loài bướm lớn với cánh trắng và cánh trước có nhiều đốm nặng màu đen và bụg màu sáng lộ ra khi con bướm bị đe dọa.
Các loài
Các loài bao gồm:
Liên kết ngoài
Thể loại:Arctiini Thể loại:Hypercompe Thể loại:Spilosomina
Bathyteuthis abyssicola
Bathyteuthis abyssicola là một loài mực ống trong họ Bathyteuthidae.
Bathyteuthis abyssicola là loài điển hình của Bathyteuthis. Nó thường xuất hiện ở độ sâu 700-2000 mét nhưng ghi chép được là từ 100-4200 mét.
Liên kết ngoài
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1885 Thể loại:Mực (động vật) A
Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1972 – Đơn nữ
Billie Jean King bảo vệ danh hiệu thành công khi đánh bại Kerry Melville 6–3, 7–5 trong trận chung kết giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1972.
Hạt giống
Các tay vợt xếp hạt giống được liệt kê bên dưới. Billie Jean King là nhà vô địch; các tay vợt khác hiển thị vòng mà họ bị loại.
Chú thích
=
Liên kết ngoài
Đơn nữ Thể loại:Giải quần vợt Mỹ Mở rộng theo năm - Đơn nữ Thể loại:Quần vợt nữ năm 1972 Thể loại:Thể thao nữ Mỹ năm 1972
Vop (sông)
Vop (Вопь) là một sông tại tỉnh Smolensk, Nga. Đây là một phụ lưu hữu ngạn của sông Dnepr, diện tích lưu vực là 3.300 km². Lưu lượng dòng chảy trung bình là 22 m³/s.
Đầu nguồn sông là vùng đầm lầy thuộc cao nguyên Smolensk. Sông Vop đổ vào sông Dnepr gần làng Solovyovo, huyện Kardymovsky. Bờ tả hạ du sông có cây cối rậm rạp, tại trung du và thượng du thì bờ sông thoáng đãng. Thành phố Yartsevo nằm ven sông.
Sông là nơi diễn ra hoạt động giao tranh ác liệt tại vùng Smolensk trong giai đoạn tháng 7–9 năm 1941 trong Chiến dịch Barbarossa.
Postosuchus
Postosuchus (nghĩa là "cá sấu từ Post") là một chi động vật bò sát tuyệt chủng thuộc họ rauisuchidae gồm hai loài P. kirkpatricki, và P. alisonae, chúng sống vào thời kỳ Trias muộn tại nơi ngày nay là Bắc Mỹ.
Chú thích
Thể loại:Postosuchus Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 1985 Thể loại:Bò sát tiền sử Bắc Mỹ
Poeciliopsis pleurospilus
Poeciliopsis pleurospilus, tên thông thường là largespot livebearer, là một loài cá nước ngọt thuộc chi Poeciliopsis trong họ Cá khổng tước. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1866.
Từ nguyên
Danh pháp của loài cá này được ghép từ 2 âm tiết: pleuro ("bên cạnh") và spilos ("đốm, chấm"), ám chỉ 6 - 7 đốm tròn màu đen ở hai bên lườn của chúng.
Phân bố và môi trường sống
P. pleurospilus có phạm vi phân bố ở Trung Mỹ. P. pleurospilus có mặt trải dài từ thượng nguồn lưu vực sông Grijalva (bang Chiapas, Mexico), băng qua thượng nguồn lưu vực sông Motagua (Guatemala) và lưu vực sông Ulua (Honduras), đến các con suối từ eo đất Tehuantepec chảy vào sông Choluteca (Honduras); hồ Amatitlán và hồ Dueñas (Guatemala); còn được ghi nhận ở sông Tamarindo (Nicaragua). Loài cá này thường được tìm thấy ở các lạch suối nước trong, ao hồ yên tĩnh, nơi có đáy bùn, cát, sỏi đá, nhất là nơi có nhiều tảo lục và lục bình.
Mô tả
P. pleurospilus có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 5,7 cm.
Tham khảo
P Thể loại:Cá México Thể loại:Cá Guatemala Thể loại:Động vật được mô tả năm 1866
Cù lao Mây
Cù lao Mây hay còn gọi là Cù lao Lục Sĩ Thành nằm giữa dòng sông Hậu thuộc huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long, Việt Nam.
Nguồn gốc tên gọi
Theo kể lại, những năm giữa thế kỷ 18, lúc Nguyễn Ánh lánh nạn Tây Sơn, khi bôn tẩu xuôi theo dòng sông Hậu ông có gặp một cù lao giữa giồn, ông đã cho thuyền ghé lại và nhận ra đây là nơi trú ẩn an toàn, quân Tây Sơn khó lòng phát hiện. Nguyễn Ánh đặt tên cho cù lao này là Vân Châu (云洲) vì nhìn từ xa cù lao giống như một án mây. Vân có nghĩa là Mây, Châu là cù lao, nên dân gian ở đây gọi là cù lao Mây. Sau Cách mạng tháng Tám, chính quyền cách mạng lấy tên của một chiến sĩ vệ quốc đoàn hy sinh trong trận chiến đấu đầu tiên ở xã, đặt là xã Lục Sĩ Thành. Từ ấy, cù lao Mây có tên là cù lao Lục Sĩ Thành.
Địa lý
Cù lao có diện tích khoảng 4.000 ha (40 km²), là địa phận của hai xã Lục Sĩ Thành ở phía Nam và Phú Thành ở phía Bắc đều thuộc huyện Trà Ôn, Vĩnh Long.
Lịch sử
Đầu thời Pháp thuộc, cù lao Mây thuộc quận Cái Răng, tỉnh Cần Thơ, gồm có 3 làng: Phú Mỹ, Hậu Thạnh và Long Hưng, mỗi làng đều một ngôi đình. Ba ngôi đình đều được vua Tự Đức sắc phong Thành Hoàng Bổn Cảnh năm 1852 (nay còn lại đình Hậu Thạnh ở xã Lục Sĩ Thành). Mỗi làng có những ấp mang một chữ trong tên làng như: làng Phú Mỹ thì có các ấp Phú Sung, Phú Thạnh, Phú Xuân, Phú Lợi; làng Long Hưng thì có các ấp Phú Long, Phú Hưng, Long Thạnh, Long Hưng; làng Hậu Thạnh thì có các ấp Tân Thạnh, An Thạnh, Mỹ Thạnh.
Đầu thế kỷ 20, Pháp cho đào kênh để thuận tiện cho việc đi lại giữa các tỉnh miền Tây và Sài Gòn, kênh này cắt ngang cù lao Mây, chia hai ấp An Thạnh và Long Hưng thành 2 phần. Những năm 30 của thế kỷ XX, Pháp chia lại địa bàn cù lao Mây thành 2 làng: Phú Mỹ Long và Hậu Thạnh Hưng. Phú Mỹ Long sau đổi thành Phú Mỹ Đông. Cả hai làng đều thuộc quận Cái Răng, tỉnh Cần Thơ.
Năm 1940, Pháp nhập hai làng cũ thành một làng mới, tên là Thạnh Mỹ Hưng (ghép ba chữ cái của ba làng cũ) thuộc huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Bình. Năm 1946, chính quyền cách mạng thống nhất gọi làng là xã. Khi Lục Sĩ Thành - một chiến sĩ vệ quốc đoàn - hy sinh trong trận chiến đấu đầu tiên ở xã, người dân nhất trí đề nghị cấp trên đổi tên xã là Lục Sĩ Thành.
Năm 1994, cù lao Mây được chia thành hai xã: Phú Thành và Lục Sĩ Thành. Xã Lục Sĩ Thành gồm các ấp: Tân Thạnh, Long Thạnh, Long Hưng, An Thạnh, Mỹ Thạnh A, Mỹ Thạnh B (phía hạ lưu sông Hậu); sau này chia thêm các ấp Tân An, Kinh Ngang, Kinh Đào. Xã Phú Thành gồm các ấp: Phú Sung, Phú Thạnh, Phú Xuân, Phú Lợi, Phú Long, Phú Hưng (phía thượng nguồn sông Hậu); sau chia thêm ấp Mái Dầm.
Di tích và thắng cảnh
nhỏ|200px|Đình Hậu Thạnh Cù lao Mây còn có di tích văn hóa đình Hậu Thạnh được vua Tự Đức sắc phong Thành Hoàng Bổn Cảnh năm 1852. Đình có nền cao, lợp ngói vảy cá, bao gồm ba phần: gian chính thờ Thành Hoàng Bổn Cảnh, gian kế gọi là Võ môn qui - nơi hội họp, gian cuối gọi là nhà Võ ca, hai bên có hai hàng gươm giáo gỗ, đây là nơi dùng để đàn ca, diễn xướng tuồng tích khi có lễ hội. Phía sau đình là nền xã tắc thờ Thần Nông và cũng là nơi cúng hạ điền hàng năm. Chung quanh đình được bao bọc bởi những cây dầu, cây sao, cây long não, có đến hàng trăm tuổi, xanh um, cao vút. Mỗi năm vào ngày 16 tháng tư âm lịch, lễ hội cúng đình Hậu Thạnh diễn ra rất trang nghiêm, long trọng. Có rất đông nhân dân và khách các nơi về tham quan, cúng bái, vui chơi, viếng cảnh trong không khí tưng bừng, náo nhiệt mang ít nhiều màu sắc văn hóa tâm linh.
Chợ nổi Trà Ôn nằm giáp với cù lao Lục Sĩ Thành là nơi diễn ra sinh hoạt mua bán trên sông rất sinh động. Du khách, thương lái và người dân có thể mua được những sản phẩm, hàng hóa của vùng Đồng bằng sông Cửu Long như trái cây, lương thực, thủy hải sản của nhiều nơi mang đến. Chợ nổi ở Nam bộ là "hồn" của sông nước, đặc trưng độc đáo của cư dân đồng bằng.
Đặc sản
Cù lao Mây có đặc sản nổi tiếng là bánh tráng. Bánh tráng Cù lao Mây chủ yếu là bánh tráng nem, bánh tráng nhúng và bánh tráng ngọt. Để làm được những cái bánh ngon, người làm bánh phải kết hợp nhiều yếu tố, từ khâu chọn gạo, xay bột đến khâu tẻ nước và nêm nếm gia vị. Độ dai của bánh cũng được quyết định bởi liều lượng muối nhiều hay ít và bánh có phơi được nắng hay không. Hiện nay bánh tráng Cù lao Mây được người tiêu dùng rất ưa chuộng và đã có mặt tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước.
Liên kết
Thể loại:Vĩnh Long Thể loại:Cù lao
Tilloclerus auricomus
Tilloclerus auricomus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cleridae. Loài này được Klug miêu tả khoa học năm 1842.
Tham khảo
Thể loại:Tilloclerus
Onychoteuthis banksii
Onychoteuthis banksii là một loài cá mực trong họ Onychoteuthidae. Nó là loài điển hình của chi Onychoteuthis. Loài này được cho là có phân bố trên toàn thế giới nhưng với sự sửa đổi của chi Onychoteuthis vào năm 2010, hiện đã chấp nhận rằng Onychoteuthis bankii bị giới hạn ở trung tâm và phía bắc Đại Tây Dương và Vịnh Mexico trong khi một loài được mô tả gần đây là Onychoteuthis horstkottei được tìm thấy ở Thái Bình Dương. Địa phương điển hình là vịnh Guinea..
Sinh thái học
Giống như tất cả các loài mực, O. banksii là một loài săn mồi. Với những xúc tu dài, nó có thể bắt được con mồi lớn hơn nhiều so với cái miệng tương đối nhỏ của nó. Tuyến nước bọt sau tiết ra một chất độc giúp khuất phục con mồi trong khi mỏ sừng phá vỡ nó thành những mảnh nhỏ mà con mực có thể nuốt được; Đối với một con người, vết cắn của con mực này có cảm giác như một con ong bắp cày. Sinh học của loài này là ít được biết đến; nó chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn, với những con cái rụng xúc tu khi trưởng thành và sau khi sinh sản, mất đi khả năng căng lên và trở nên yếu đuối.
Tham khảo
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1817 Thể loại:Mực (động vật) B B
Hội Nhà báo Việt Nam
Hội Nhà báo Việt Nam (tên tiếng Anh: Vietnam Journalist Association, tên viết tắt: VJA) là một tổ chức của những người hoạt động trong lĩnh vực báo chí, phát thanh, truyền hình, được thành lập vào ngày 21 tháng 4 năm 1950 tại Thái Nguyên, tiền thân là Hội Những người viết báo Việt Nam, có trụ sở chính tại số 59 Lý Thái Tổ, phường Tràng Tiền, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội. Hội là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, là thành viên của Tổ chức quốc tế các nhà báo.
Đại hội lần thứ II
Đại hội lần thứ II Hội những người viết báo Việt Nam diễn ra trong 2 ngày 16 và 17 tháng 4 năm 1959 tại Hà Nội là Đại hội có nhiều dấu mốc lịch sử: Ðại học vinh dự được đón Chủ tịch Hồ Chí Minh đến dự và phát biểu; Hội Những người viết báo Việt Nam được đổi tên thành 'Hội Nhà báo Việt Nam: và xác định đường lối, nhiệm vụ của những người viết báo trong giai đoạn mới. Đại hội đã bầu Ban chấp hành mới gồm 25 nhà báo do [[Xuân Thủy làm Chủ tịch; Hoàng Tùng, Huỳnh Văn Tiểng và Phùng Bảo Thạch làm Phó Chủ tịch; Nguyễn Thành Lê làm Tổng thư ký.
Đại hội lần thứ III
Đại hội lần thứ III Hội Nhà báo Việt Nam diễn ra từ ngày 7 đến 8 tháng 9 năm 1962 tại Hà Nội. Xã luận trên báo Nhân Dân số ra ngày 7 tháng 9 năm 1962 là ngày khai mạc Đại hội nêu rõ: Đại hội lần thứ III của Hội Nhà báo Việt Nam xác định nhiệm vụ cụ thể của báo chí nước ta trong giai đoạn mới và góp phần giải quyết một vấn đề mà Đảng hết sức quan tâm, nhân dân hằng ngày đòi hỏi và mỗi người viết báo đều mong muốn, là nâng cao hơn nữa trình độ nghiệp vụ của đội ngũ những người viết báo, đội quân xung kích trung thành, dũng cảm nhưng chưa dày dạn kinh nghiệm trên mặt trận tư tưởng. Ngày 8 tháng 9 năm 1962, Đại hội phấn khởi đón mừng Chủ tịch Hồ Chí Minh đến nói chuyện với Đại hội. Bài nói chuyện của Hồ Chí Minh tại Đại hội với chủ đề "Nâng cao hơn nữa chất lượng báo chí". Tại Đại hội, Hoàng Tùng được bầu làm Chủ tịch; Huỳnh Văn Tiểng, Phùng Bảo Thạch làm Phó chủ tịch; Lưu Quý Kỳ làm Tổng Thư ký.
Đại hội lần thứ IV
Ðại hội đại biểu toàn quốc Hội Nhà báo Việt Nam lần thứ IV diễn ra từ ngày 8 đến ngày 10 tháng 12 năm 1983 tại Hà Nội. Bản báo cáo của Ban Chấp hành Hội Nhà báo Việt Nam khóa III do Trần Lâm trình bày tại Đại hội có nhan đề: "Phấn đấu đưa nền báo chí của ta phát triển ngang tầm cao cách mạng và kịp bước đi của thời đại". Một nhiệm vụ cấp bách được Đại hội đề ra là bồi dưỡng chính trị, tư tưởng và nghiệp vụ cũng như chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho những người làm báo. Ðại hội đã bầu ra Ban chấp hành gồm 53 nhà báo, do Hoàng Tùng làm Chủ tịch và 6 Phó chủ tịch gồm Hồng Chương, Hồng Hà, Trần Lâm, Trần Công Mân, Thanh Nho, Ðào Tùng. Đại hội bầu Ban Thư ký do Ðào Tùng làm Tổng Thư ký. Từ tháng 1 năm 1987, Hoàng Tùng xin thôi làm Chủ tịch Hội vì lý do bận công tác Trung ương, Hội nghị Ban Chấp hành đã bầu Hồng Chương làm Chủ tịch Hội. Tháng 2 năm 1985, theo đề nghị của Hội Nhà báo Việt Nam, Ban Bí thư Trung ương Ðảng Cộng sản Việt Nam khóa V ra quyết định lấy ngày 21 tháng 6 là ngày ra số đầu của Báo Thanh Niên do Hồ Chí Minh sáng lập làm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam.
Đại hội lần thứ V
Ðại hội lần thứ V Hội Nhà báo Việt Nam diễn ra từ ngày 16 đến 18 tháng 10 năm 1989 tại Hà Nội. Đại hội đã nêu lên phương hướng, nhiệm vụ của Hội trong nhiệm kỳ mới, trong đó nhấn mạnh tới quyết tâm đổi mới công tác báo chí. Đại hội thông qua nghị quyết Đại hội "Đổi mới báo chí vì sự nghiệp đổi mới đất nước", thông qua điều lệ Hội Nhà báo Việt Nam sửa đổi. Theo Điều lệ mới sửa đổi, Ban Chấp hành Hội không có chức danh Chủ tịch mà chỉ có chức danh Tổng thư ký. Ðại hội V đã bầu Ban Chấp hành gồm 39 người do Phan Quang làm Tổng Thư ký; Trần Công Mân, Hồ Xuân Sơn làm Phó tổng Thư ký. Cũng trong nhiệm kỳ này, ngày 28 tháng 12 năm 1989, Kỳ họp thứ 6 của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa VIII đã quyết định thông qua Luật báo chí.
Đại hội lần thứ VII
Ðại hội lần thứ VII Hội Nhà báo Việt Nam diễn ra từ ngày 24 đến ngày 25 tháng 3 năm 2000 tại Hà Nội. Đại hội đã xác định phương hướng, nhiệm kỳ cụ thể của nhiệm kỳ mới là: Đại hội đã bầu Ban Chấp hành do Hồng Vinh làm Chủ tịch, Trần Mai Hạnh làm Phó chủ tịch kiêm Tổng Thư ký, Ðinh Phong làm Phó chủ tịch phụ trách phía Nam.
Đại hội lần thứ VIII
Ðại hội lần thứ VIII Hội Nhà báo Việt Nam diễn ra từ ngày 11 đến 13 tháng 8 năm 2005 tại Hà Nội. Ðại hội đã bầu ra Ban Chấp hành gồm 43 ủy viên. Ban Chấp hành đã bầu Ban Thường vụ gồm 9 ủy viên; Ðinh Thế Huynh được bầu làm Chủ tịch; Lê Quốc Trung làm Phó chủ tịch Thường trực; Phạm Quốc Toàn làm Phó chủ tịch phụ trách phía Nam. Ðại hội đã quyết nghị thay "Quy ước về đạo đức nghề nghiệp báo chí Việt Nam" bằng "Quy định đạo đức nghề nghiệp của người làm báo Việt Nam", sửa đổi Ðiều lệ và Chương trình Hành động đến năm 2010.
Đại hội lần thứ IX
Đại hội lần thứ IX Hội Nhà báo Việt Nam diễn ra từ ngày 10 đến 12 tháng 8 năm 2010 tại Hà Nội. Bài phát biểu khai mạc Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Đinh Thế Huynh nhấn mạnh: Đại hội lần thứ IX Hội Nhà báo Việt Nam sẽ là Đại hội đoàn kết, trách nhiệm và đổi mới, nhất định sẽ góp phần rất quan trọng thúc đẩy nền báo chí cách mạng nước nhà phát triển ngày càng hiện đại và chuyên nghiệp, đậm đà bản sắc Việt Nam... Đại hội tiếp tục bầu Ðinh Thế Huynh giữ chức Chủ tịch Hội. Sau đó, Hội nghị toàn thể lần thứ 3 Ban Chấp hành Hội Nhà báo Việt Nam khóa IX ngày 27 tháng 3 năm 2012 đã nhất trí để Đinh Thế Huynh thôi giữ chức Chủ tịch do yêu cầu công tác và bầu Thuận Hữu giữ chức Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam.
Đại hội lần thứ X
Đại hội lần thứ X Hội Nhà báo Việt Nam diễn ra từ ngày 7 đến ngày 9 tháng 8 năm 2015 tại Hà Nội. Đến dự và phát biểu tại Đại hội, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh: Đảng, Nhà nước và nhân dân luôn luôn đánh giá cao vai trò quan trọng của báo chí trong sự nghiệp cách mạng của Đảng; luôn quan tâm, ủng hộ, tạo điều kiện để báo chí phát triển và mong muốn giới báo chí và Hội Nhà báo Việt Nam nỗ lực hơn nữa để hoàn thành tốt sứ mệnh vẻ vang và cao cả của mình. Ông cũng tin tưởng rằng, tổ chức Hội Nhà báo Việt Nam ngày càng xứng đáng là tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp, ngôi nhà chung của những người làm báo cả nước. Tại Đại hội, Thuận Hữu tiếp tục được bầu giữ chức Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam khóa X. Hồ Quang Lợi, Mai Đức Lộc, Nguyễn Bé làm Phó Chủ tịch. Ngày 26 tháng 10 năm 2021, Ban Chấp hành Hội Nhà báo Việt Nam đã họp bỏ phiếu bầu Lê Quốc Minh làm Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, với 100% số phiếu tán thành. Trước đó, hội nghị cũng đã họp bỏ phiếu miễn nhiệm chức vụ Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam của Thuận Hữu nhiệm kỳ 2015-2020 theo nguyện vọng cá nhân của ông.
Đại hội lần thứ XI
Đại hội lần thứ XI Hội Nhà báo Việt Nam diễn ra từ ngày 29 đến 31 tháng 12 năm 2021 tại Hà Nội. Với phương châm "Đoàn kết – Kỷ cương – Đổi mới – Sáng tạo – Phát triển", Đại hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, sẽ định hướng cho các cấp Hội Nhà báo Việt Nam và đội ngũ những người làm báo cả nước tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang của báo chí Cách mạng Việt Nam, chung sức đồng lòng, ra sức phấn đấu xây dựng nền báo chí Cách mạng Việt Nam chuyên nghiệp, hiện đại, giàu tính chiến đấu, nhân văn, vì lợi ích của đất nước và Nhân dân, vì đất nước hùng cường, thịnh vượng. Đại hội có nhiệm vụ đánh giá, kiểm điểm việc thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ X; 15 năm thực hiện Chỉ thị 37-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng (Khóa IX) về "Nâng cao vai trò, chất lượng hoạt động của Hội Nhà báo Việt Nam trong thời kỳ mới", triển khai thực hiện Chỉ thị số 43-CT/TW ngày 8 tháng 4 năm 2020 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (Khóa XII) về "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của Hội Nhà báo Việt Nam trong tình hình mới". Đại hội tập trung thảo luận, xây dựng, hoàn thiện Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành, thảo luận sửa đổi, bổ sung và thông qua Điều lệ Hội và các văn kiện quan trọng khác trình Đại hội. Đại hội đã bầu 52 Ủy viên Ban Chấp hành, Lê Quốc Minh làm Chủ tịch; Nguyễn Đức Lợi, Trần Trọng Dũng làm Phó Chủ tịch.
Phyllonorycter albanotella
Phyllonorycter albanotella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Québec và Hoa Kỳ (bao gồm Illinois, Kentucky, Ohio, Texas, Maine, Vermont và Connecticut). nhỏ|trái|200px|Mine
Sải cánh dài 6-7.5 mm.
Ấu trùng ăn Quercus species, bao gồm Quercus alba, Quercus bicolor, Quercus macrocarpa, Quercus nigra và Quercus obtusiloba. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phyllonorycter
Hildegardia populifolia
nhỏ|trái Hildegardia populifolia là một loài thực vật có hoa thuộc họ Sterculiaceae, chỉ có ở Ấn Độ.
Các danh pháp đồng nghĩa: Clompanus populifolia Kuntze, Firmiana populifolia Terrac., Hildegardia candolleana Steud., Hildegardia candollei Schott & Endl., Sterculia populifolia Roxb. & Wall..
Tham khảo
P P P Thể loại:Thực vật cực kỳ nguy cấp Thể loại:Thực vật đặc hữu Ấn Độ
Tipula jedoensis
Tipula jedoensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Gindorf
Gindorf là một đô thị thuộc huyện Bitburg-Prüm, bang Rhineland-Palatinate, Đức.
Tham khảo
Thể loại:Xã của bang Rheinland-Pfalz Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm
Tillodadiscus diversesignatus
Tillodadiscus diversesignatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cleridae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1953.
Tham khảo
Thể loại:Tillodadiscus
Năm Sa Đéc
Năm Sa Đéc (1907–1988) là một nữ nghệ sĩ cải lương và tuồng Việt Nam. Bà được biết đến là vợ sau của học giả Vương Hồng Sển.
Cuộc đời
Năm Sa Đéc tên thật là Nguyễn Kim Chung, sinh ngày 24 tháng 3 năm 1907 tại Đồng Tháp. Bà là con thứ 5 của bà Cả Tam, một nghệ sĩ hát bội và sáng lập gánh hát bội Thiện Tiền Ban.
Tên bà được đặt theo tên Kim Chung, một nghệ sĩ hát bội nổi tiếng tại Mỹ Tho.