cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Đặng Tiến Đông
Đầu quân Tây Sơn
Với đạo Sắc này, Đặng Tiến Giản chính thức trở thành tướng soái cao cấp trong hàng ngũ tướng lĩnh Tây Sơn. Đặng Tiến Đông được Nguyễn Huệ tin yêu giao ấn kiếm lãnh đạo tiên phong trong đội quân Tây Sơn do Vũ Văn Nhậm làm Tiết chế đánh ra Thăng Long để trừng trị bè lũ phản nghịch Lê Chiêu Thống-Nguyễn Hữu Chỉnh.
Đầu năm Mậu Thân (1788), Đô đốc Giản xông xáo đánh bại quân nhà Lê do Nguyễn Hữu Chỉnh chỉ huy, tiến trước vào kinh thành Thăng Long, vua Lê cùng Nguyễn Hữu Chỉnh chạy về Hải Dương. Quân Tây Sơn truy kích giết tại trận Hữu Du (con Hữu Chỉnh), bắt sống Nguyến Hữu Chỉnh giải về Thăng Long, Nhậm hạ lệnh giết chết. Sau chiến thắng, Đặng Tiến Giản được giao trị nhậm trấn Thanh Hoa được Nguyễn Huệ ban thưởng làng quê Lương Xá làm thực ấp vĩnh viễn. Sau trận này nhiều sĩ phu Bắc Hà theo gương Đặng Tiến Giản về đầu quân Tây Sơn trong đó có các danh sĩ nổi tiếng: Phan Huy Ích, Ngô Thì Nhậm cũng là những người bạn cố tri của Đặng Tiến Giản.
Sau chiến thắng Mậu Thân (1788), Đô đốc Giản được Huệ giao Trấn thủ Thanh Hoa và ban thưởng làng quê Lương Xá làm thực ấp vĩnh viễn.
Căn cứ Tông đức thế tự bi (do Phan Huy Ích soạn, Ngô Thì Nhậm nhuận sắc) dựng trước chùa Thủy Lâm, thôn Lương Xá vào năm 1797, thì ông "được đón tiếp và đãi ngộ riêng, rồi được tin yêu ban cho ấn kiếm, giao cho thống lĩnh việc quân."
Cuối năm 1788, vua Càn Long (nhà Thanh, Trung Quốc), thuận theo lời cầu xin của Mẫn Thái hậu, mẹ vua Lê Chiêu Thống, bèn sai Tổng đốc Lưỡng Quảng Tôn Sĩ Nghị chỉ huy 29 vạn quân Thanh hộ tống vị vua trẻ này về lại Thăng Long. Quân Tây Sơn do Đại tư mã Ngô Văn Sở, theo mưu kế của các văn thần Ngô Thì Nhậm, đã chủ động rút quân về lập phòng tuyến ở Tam Điệp-Biện Sơn cố thủ chờ lệnh.
Lập đại công
Theo lời kể của GS. Phan Huy Lê, thì ngày 20 tháng Chạp năm Mậu Thân (15 tháng 1 năm 1789), đại quân của vua Quang Trung (tức Nguyễn Huệ) đã ra đến Tam Điệp. Sau khi xem xét tình hình, nhà vua chia quân ra làm 5 đạo, giao cho Đô đốc Đông chỉ huy một đạo gồm quân voi và quân kỵ mã. Bắt đầu từ Tam Điệp, Đô đốc Đông cho quân đi theo con đường thượng đạo qua Phố Cát, ra Thiên Quan (Nho Quan, Ninh Bình), xuyên qua Chương Đức (tức Chương Mỹ, quê hương ông), đến làng Nhân Mục rồi rẽ ngang sang Khương Thượng diệt quân Thanh do Sầm Nghi Đống chỉ huy đang đóng tại khu chùa Bộc cạnh Đống Đa (nay là khu phố Đống Đa, Hà Nội).
Trận đánh diễn ra chớp nhoáng, bắt đầu lúc canh tư ngày mồng 5 Tết Kỷ Dậu và lúc trời chưa sáng thì đánh hạ được đồn, làm cho viên tướng Sầm Nghi Đống phải thắt cổ tự vẫn ngay tại đài chỉ huy ở Loa Sơn (thuộc khu vực chùa Bộc).
Ngay sau đó, Đô đốc Đông dẫn quân diệt luôn đồn Nam Đồng, rồi tiến nhanh về phía cửa Tây thành Thăng Long. Ở cung Tây Long, Tôn Sĩ Nghị nghe tiếng súng nổ ầm ầm và thấy khói lửa rực trời, vội vàng lên ngựa lẻn qua cầu phao bắt ngang sông Hồng, nhắm hướng Bắc mà chạy.
Văn thần Phan Huy Ích trong Tông đức thế tự bi đã mô tả lại hình ảnh oai hùng của Đô đốc Đông lúc ấy như sau: Ông một mình một ngựa tiến lên trước, dẹp yên nơi cung cấm. Trưa ngày hôm đó, vua Quang Trung cùng với đại quân tiến vào kinh thành giữa sự đón chào của Đô Đốc Đông và sự hoan nghênh của nhân dân. Bài văn bia trên còn ghi rõ sự ban thưởng của nhà vua đối với ông: Vũ Hoàng Đế vào Thăng Long, tiến hành khen thưởng, ban riêng cho ông xã quê hương là Lương Xá làm thực ấp vĩnh viễn, phàm các khoản binh phân, hộ phân, sưu sai đều cho miễn trừ.
Danh sĩ Ngô Ngọc Du, người chứng kiến trận đại thắng trên, đã thuật lại bằng hai bài thơ, đó là bài "Long thành quang phục kỷ thực" (Ghi lại sự thật việc khôi phục thành Thăng Long). Trích phần dịch nghĩa:
Và bài "Loa Sơn điếu cổ" (trích phần dịch nghĩa):
Tiếp tục làm quan Tây Sơn
Sau khi đánh tan quân ngoại xâm, Đặng Tiến Đông tiếp tục đảm nhận nhiều nhiều chức vụ quan trọng trong chính quyền Tây Sơn. Dưới triều Quang Trung (1788-1792), ông giữ chức Vệ Quốc Thượng tướng Quân, Trấn thủ hai xứ Thanh Hoa và Nghĩa An (thời Tây Sơn gọi trấn Nghệ An là Nghĩa An hay Trung Đô). Có lẽ ông giữ chức vụ đó từ cuối năm 1787 cho đến đầu năm 1790 (đến năm này vua Quang Trung cử con là Nguyễn Quang Bàn làm Đốc Trấn Thanh Hoa và tướng Trần Quang Diệu làm Đốc Trấn Nghĩa An). Và theo Tông đức thế tự bi và bài minh do Trần Bá Lãm soạn khắc vào chuông chùa Trăm Gian (thôn Tiên Lữ, xã Tiên Phương, huyện Chương Mỹ) vào năm 1794, thì trong thời vua Cảnh Thịnh (Nguyễn Quang Toản, ở ngôi: 1792-1802), Đô đốc Đông giữ chức Đại tướng Thống Vũ Thắng Vệ Thiên Hùng Hiệu.
Ngoài việc quan ở nơi Đặng Tiến Đông trấn nhậm, ông còn sốt sắng lo việc chiêu tập dân làng trở về quê hương, khai khẩn đất đai, mở mang thôn xóm và chăm lo tu bổ một số đền chùa ở Lương Xá. Bên cạnh đó, ông còn lo việc biên soạn Đặng gia phả hệ toàn chính thực lục (6 quyển). Phả này khảo xét dòng họ Đặng và sinh hoạt chính trị nước Việt từ thế kỷ 11 đến thế kỷ 18.
Hiện chưa rõ Đô đốc Đặng Tiến Đông mất năm nào, nhưng căn cứ năm lập bia Tông đức thế tự bi để tưởng niệm ông (1797), thì rất có thể ông đã mất trước đó một vài năm tức là vào những năm đầu triều vua Cảnh Thịnh. Mộ ông táng ở xứ Đồng Trê, nay thuộc thôn Đầm Dền, xã Đại Yên, huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội. Hiện ở phía Tây gò Đống Đa (Hà Nội) có một con phố mang tên ông.
Nghi vấn
Người lập đại công chép ở bên trên, chủ yếu soạn theo lời kể của GS. Phan Huy Lê trong bài viết Đô đốc Long-Một tường Tây Sơn chỉ huy trận Đống Đa. Đồng quan điểm này có nhóm tác giả biên soạn sách Đại cương lịch sử Việt Nam, Từ điển bách khoa Việt Nam(tập 1) và Ngô Thế Long trong bài Một số tư liệu liên quan đến Đô đốc Đặng Tiến Đông đời Tây Sơn...
Ngoài ra, tuy không cho biết ai là Đô đốc Long, nhưng sau khi phân tích nhà báo Diệp Trúc Thanh đã kết luận rằng Đô đốc Nguyễn Tiến Giản (hay Đông) chỉ là người dẫn quân Tây Sơn ra Thăng Long diệt Nguyễn Hữu Chỉnh vào đầu năm Mậu Thân (1788), chứ phải là người chỉ huy đánh trận Đống Đa vào Tết Kỷ Dậu (1789). Do những thông tin hãy còn đang trái chiều, nên ai mới thật sự là Đô đốc Long, người chỉ huy đạo quân đánh đồn Khương Thượng (Đống Đa, nay thuộc thành phố Hà Nội), cần phải tìm hiểu thêm.
Đạo sắc
Đạo sắc (sắc phong) có niên đại ngày 3 tháng 7 năm Thái Đức thứ 10 (15 tháng 8 năm 1787). GS. Phan Huy Lê đã căn cứ lời văn của đạo sắc, mà suy đoán rằng rất có thể trước khi Đặng Tiến Đông đến yết kiến Nguyễn Huệ (1787), ông đã từng làm Trấn thủ Thanh Hoa dưới triều nhà Lê. Cho nên lúc được thu dụng, Nguyễn Huệ đã gia phong chức Đô đốc Đồng tri tước Đông Lĩnh hầu vẫn sai làm trấn thủ xứ Thanh Hoa. Ngoài ra, trong đạo sắc, Nguyễn Huệ còn có đoạn khen ngợi ông như sau: Văn bản viết trên giấy sắc, khổ 138×50 cm, hiện do chi trưởng của dòng họ Đặng ở Lương Xá giữ và đặt thờ trên bàn thờ của chi họ này. Đây là một trong số ít nguyên bản sắc phong chức tước đời Tây Sơn còn lưu giữ được cho đến nay.
Bia tưởng niệm
Đây là một bia đá cao 1,72m, bề ngang 0,85m, dày 0,34m; được dựng trước chùa Thủy Lâm ở thôn Lương Xá (nay thuộc xã Lam Điền, huyện Chương Mỹ, tỉnh Hà Tây cũ) vào ngày 15 tháng 6 năm Đinh Tỵ, niên hiệu Cảnh Thịnh thứ năm, tức ngày 9 tháng 7 năm 1797. Trên bia đá có khắc bài văn bia tưởng niệm Đặng Tiến Đông do Phan Huy Ích soạn, Ngô Thì Nhậm nhuận sắc. Ngoài phần nói về thế phả họ Đặng, có một đoạn ngắn tóm lược công lao, sự nghiệp của ông kể từ khi theo Tây Sơn cho đến khi lập chiến công trong cuộc kháng chiến chống Thanh. Đoạn văn đó như sau (Phiên âm):
Tượng quan Đô
Chùa Trăm Gian (Hà Nội) còn giữ được một bức tượng Đặng Tiến Đông mà nhân dân địa phương thường gọi là "tượng quan Đô". Bài văn bia Đặng tướng công bi dựng trong chùa năm 1927 và gia phả một số chi họ Đặng cho biết bức tượng tạc vào năm Cảnh Thịnh thứ hai (năm 1794), lúc Đặng Tiến Đông 56 tuổi. Các tài liệu trên cho biết tượng truyền thần này tạc vào lúc ông sinh thời và rất giống ông. Tượng bằng gỗ mít, cao 1,30m không kể bệ, tạc một võ tướng đội mũ Phốc Đầu đính vàng bạc, mặc áo bào thắt đai, trong tư thế ngồi, hai tay vòng về phía trước. Tượng thể hiện một người có tuổi, dáng cao lớn, vai rộng, khuôn mặt to, mồm hơi dô, môi dày, râu quai nón. Nét mặt trang nghiêm nhưng có vẻ hiền lành, chất phác. Bức tượng đã bị mọt đục ruỗng đôi chỗ và đã bị sơn lại. Đây là một tác phẩm điêu khắc khá đẹp và rất hiếm có của nghệ thuật thời Tây Sơn.
Liên kết ngoài
Thể loại:Võ tướng nhà Tây Sơn Thể loại:Sinh năm 1738 Thể loại:Người Hà Nội Thể loại:Hầu tước nhà Lê trung hưng Thể loại:Dòng họ Đặng ở Lương Xá Thể loại:Người Hà Tây
Spicy (bài hát của Aespa)
"Spicy" là một bài hát được thu âm bởi nhóm nhạc nữ Hàn Quốc aespa cho đĩa mở rộng thứ ba My World. Bài hát được SM Entertainment phát hành dưới dạng đĩa đơn chủ đạo của đĩa mở rộng vào ngày 8 tháng 5 năm 2023.
Bối cảnh và phát hành
Ngày 16 tháng 2 năm 2023, Lee Sung-soo đã phát hành một video dài 30 phút nói rằng: "Lee Soo-man là lý do khiến âm nhạc của aespa bị trì hoãn" và nhóm dự kiến ​​sẽ phát hành nhạc mới vào ngày 20 tháng 2. Hơn nữa, anh nói thêm rằng Soo-man muốn bắt đầu "đưa các mô-típ bảo vệ môi trường về trồng cây và tính bền vững vào các bài hát" mà sau đó đã bị loại bỏ vì chúng "không phù hợp với thế giới của aespa" và khiến nhóm "khó chịu". Ngày 16 tháng 3, SM Entertainment thông báo rằng aespa sẽ phát hành đĩa hát vào đầu tháng 5. Ngày 17 tháng 4, có thông báo rằng đĩa mở rộng thứ ba của nhóm mang tên My World, bao gồm sáu bài hát, sẽ được phát hành vào ngày 8 tháng 5. Ngày 24 tháng 4, danh sách ca khúc đã được phát hành trên trang web chính thức của nhóm với "Spicy" được công bố là đĩa đơn chủ đạo. Ngày 6 tháng 5, đoạn giới thiệu video âm nhạc đã được phát hành. Bài hát được phát hành cùng với đĩa mở rộng và video âm nhạc vào ngày 8 tháng 5.
Sáng tác
"Spicy" được viết bởi Bang Hye-hyun (JamFactory), sáng tác và biên khúc bởi Ludvig Evers (Moonshine), và Jonatan Gusmark (Moonshine), với Emily Yeonseo Kim, và Moa "Cazzi Opeia" Carlebecker tham gia sáng tác, và Jinbyjin tham gia biên khúc. Bài hát được mô tả là một bài hát dance đặc trưng bởi "nhịp điệu năng động của âm thanh synth-bass cường độ cao". "Spicy" được sáng tác ở khóa của B thứ, với nhịp độ 115 nhịp mỗi phút.
Video âm nhạc
Video âm nhạc do 725 của SL8 Visual Lab đạo diễn đã được phát hành cùng với bài hát của SM Entertainment vào ngày 8 tháng 5. Video âm nhạc miêu tả aespa "như một nhóm học sinh trung học nổi tiếng" với các cảnh chuyển đổi giữa "aespa sẵn sàng tổ chức một bữa tiệc hoang dã trong dinh thự xa hoa của nhóm" và "aespa tận dụng cơ hội để khám phá thành phố khi đồng hồ điểm nửa đêm thời gian dừng lại".
Quảng bá
Trước khi phát hành My World, vào ngày 8 tháng 5 năm 2023, aespa đã tổ chức một sự kiện trực tiếp có tên "aespa 'My World' Countdown Live" trên YouTube, TikTok và IdolPlus để giới thiệu album và bài hát mới của nhóm, bao gồm cả "Spicy" và để giao lưu với người hâm mộ.
Danh sách người thực hiện
Credit phỏng theo ghi chú trên bìa của đĩa mở rộng.
Tham khảo
<references group="" responsive="1">
Thể loại:Bài hát năm 2023 Thể loại:Bài hát tiếng Triều Tiên Thể loại:Bài hát của Aespa Thể loại:Đĩa đơn của SM Entertainment Thể loại:Đĩa đơn năm 2023
Ếch trơn
Ếch trơn (Limnonectes kuhlii) là một loài ếch trong họ Ranidae. Nó được tìm thấy ở Brunei, Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Thái Lan, Việt Nam, và có thể cả Campuchia. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng mây ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới, vùng đất ẩm có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, sông có nước theo mùa, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, đất canh tác, vườn nông thôn, và đất có tưới tiêu. Nó không được xem là bị đe dọa theo IUCN.
Liên kết ngoài
K Thể loại:Ếch Ấn Độ Thể loại:Động vật lưỡng cư Myanmar Thể loại:Động vật lưỡng cư Campuchia Thể loại:Động vật lưỡng cư Trung Quốc Thể loại:Động vật lưỡng cư Indonesia Thể loại:Động vật lưỡng cư Lào Thể loại:Động vật lưỡng cư Malaysia Thể loại:Động vật lưỡng cư Thái Lan Thể loại:Động vật lưỡng cư Việt Nam Thể loại:Động vật Brunei
Nguyễn Văn Thái (nhà bảo tồn)
Học vấn
Anh học tại trường Đại học Lâm nghiệp Việt Nam, chuyên ngành về Kỹ sư quản lý tài nguyên rừng và môi trường. Anh chọn Trung tâm cứu hộ Linh trưởng trong khuôn viên Vườn Quốc gia Cúc Phương tỉnh Ninh Bình làm nơi thực tập và bảo tồn.
Tốt nghiệp khoá học quản lý các tổ chức phi lợi nhuận tại Đại học Montana, Hoa Kỳ (11/2015).
Khởi đầu
Với niềm đam mê và yêu thích tê tê từ nhỏ và trước các vấn nạn săn bắt, nuôi nhốt, làm thịt và lấy vảy tê tê cùng sự biến mất dần của các loài động vật hoang dã, anh đã theo học và bắt đầu công việc bảo tồn, giải cứu tê tê và xem nó là một phất tất yếu của cuộc sống. "Được làm việc với tê tê là một niềm đam mê rất lớn đối với tôi. Nó là một cái niềm vui có động lực để tiếp tục bảo vệ những cái loài tê tê này".
Sự nghiệp bảo tồn
Nguyễn Văn Thái là người sáng lập và là Giám đốc điều hành của SVW, anh đã góp phần ngăn chặn sự tuyệt chủng và phục hồi chức năng cho tê tê châu Á ở Việt Nam. Nhờ vậy gần 80% số tê tê bị thương nặng đã được cứu chữa và phục hồi.
Anh đã phát triển một chiến dịch giáo dục và tiếp cận công chúng, xuất bản các công trình nghiên cứu, viết các tài liệu về chăm sóc và cứu hộ tê tê, sau đó phát triển quy trình giới thiệu và theo dõi tê tê đầu tiên của Việt Nam.
Anh đã mở Trung tâm Giáo dục Động vật ăn thịt và tê tê, cung cấp các khóa học về bảo tồn động vật hoang dã và huấn luyện cho cán bộ hải quan, bộ đội biên phòng và kiểm lâm về các quy định bảo vệ động vật hoang dã và chăm sóc tê tê. Anh còn mở Trung tâm Phục hồi tê tê châu Á, trang bị hai phòng khám thú y tiên tiến.
Trong vòng 16 năm, tổ chức SVW do anh lãnh đạo đã trực tiếp cứu hộ 1.888 cá thể động vật hoang dã với 40 loài khác nhau, trong đó cứu hộ thành công nhiều tê tê nhất thế giới với 1.540 cá thể, xây dựng 74 chuồng động vật mới với diện tích 1.100 m², hai bệnh viện thú y 245 m² và một khu bán hoang dã rộng 1.665 m². Nhờ đó, khoảng 60% cá thể đã được tái thả thành công.
Giải thưởng
Ngày 19 tháng 7 năm 2021, Goldman Environmental Prize 2021 đã tặng thưởng anh giải thưởng môi trường Goldman cùng 5 người khác.
Năm 2016, Nguyễn Văn Thái trở thành người Việt Nam đầu tiên được trao giải thưởng quốc tế "Future For Nature" tổ chức tại Hà Lan. Đây là giải thưởng quốc tế dành riêng cho những cá nhân trẻ dưới 35 tuổi đã có những đóng góp xuất sắc cho công tác bảo tồn động vật hoang dã trên thế giới.
Anh cũng là một trong sáu người trên thế giới và là nhà bảo tồn đầu tiên của Việt Nam có tên trong danh sách nhận giải Goldman Environmental Prize 2021.
Năm 2022, anh nhận Giải thưởng Wayfinder do Hội Địa lý Quốc gia Hoa Kỳ (National Geographic Society) trao tặng
Tham khảo
Thể loại:Nhà sinh học Thể loại:Sinh năm 1982 Thể loại:Người Ninh Bình Thể loại:Nhân vật còn sống
Đông Quan, Lộc Bình
Đông Quan là một xã thuộc huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn, Việt Nam.
Địa lý
Xã Đông Quan nằm ở trung tâm huyện Lộc Bình, có vị trí địa lý:
Xã Đông Quan có diện tích 73,59 km², dân số năm 2018 là 6.791 người, mật độ dân số đạt 92 người/km².
Lịch sử
Trước khi sáp nhập, xã Đông Quan có diện tích 53,53 km², dân số là 4.675 người, mật độ dân số đạt 87 người/km². Xã Quan Bản có diện tích 20,06 km², dân số là 2.116 người, mật độ dân số đạt 105 người/km².
Ngày 21 tháng 11 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 818/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Lạng Sơn (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã Quan Bản vào xã Đông Quan.
Galenia pruinosa
Galenia pruinosa là một loài thực vật có hoa trong họ Phiên hạnh. Loài này được Sond. mô tả khoa học đầu tiên năm 1862.
Liên kết ngoài
Thể loại:Galenia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1862
Ageratum rhypodes
Ageratum rhypodes là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được R.M.King & H.Rob. mô tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ageratum
Ageratum rhypodes
Lapland (Phần Lan)
Liên kết ngoài
Thể loại:Tỉnh Phần Lan Thể loại:Vùng của Phần Lan  Thể loại:Tỉnh Phần Lan (1917-1997) Thể loại:Tỉnh Phần Lan (1997-2009) Thể loại:Sápmi
Húng tây
thumb|right|200px|Video tua nhanh của cây húng tây mọc mầm thumb|200px|right|Húng tây mọc dưới ánh mặt trời thumb|200px|right|Cây húng tây giai đoạn đầu thumb|200px|right|Húng tây héo đang phân tán hạt thumb|right|200px|Một con [[ong bầu cái đang hút mật hoa húng tây]]
Húng tây (Basil,, hoặc ; Ocimum basilicum), còn được gọi là húng quế tây, húng quế lá to hay đại húng, là một loại rau thơm thuộc họ Hoa môi. Trong Ẩm thực châu Âu, thuật ngữ chung "rau húng quế" được sử dụng để chỉ loại còn được gọi là rau húng thơm hoặc rau húng Genovese. Húng tây là loài bản địa của vùng nhiệt đới từ Trung Phi cho tới Đông Nam Á. Ở các vùng khí hậu ôn đới, rau húng quế được xem như một thực vật hàng năm, tuy nhiên, rau húng quế có thể được trồng như một thực vật hàng năm hoặc thực vật hai năm trong các khu vực có khí hậu ấm áp, thuộc Khí hậu nhiệt đới hoặc khí hậu Địa Trung Hải. Nó là loại cây khó sống khi gặp điều kiện bất lợi, và được dùng trong nhiều nền ẩm thực trên toàn thế giới. Tùy thuộc vào loài và giống cây, lá sẽ có vị hơi tương tự tiểu hồi cần, với mùi hương hắc, nồng, hơi ngọt.
Có nhiều loại húng quế tây khác nhau bao gồm húng quế thường, húng quế Thái (O. basilicum var. thyrsiflora), và húng quế chanh của bà Burns (O. basilicum var. citriodora). O. basilicum có thể hợp phối với các loài khác trong chi Ocimum, tạo ra các loài lai như húng chanh (O. × citriodorum) và húng quế xanh Phi Châu (O. × kilimandscharicum).
Nguyên gốc từ
Tên "húng quế" xuất phát từ từ tiếng Latin basilius, và từ tiếng Hy Lạp βασιλικόν φυτόν (basilikón phytón), có nghĩa là "cây hoàng gia" hoặc "cây của vua", có thể là do tin rằng cây này đã được sử dụng trong việc sản xuất nước hoa hoàng gia. Húng quế cũng được gọi là "l'herbe royale" ("cây thảo hoàng gia") trong tiếng Pháp. Tên Latinh đã bị nhầm lẫn với rồng basilisk, vì được cho là có khả năng chống lại độc tố của loài rồng basilisk.
Mô tả
Húng tây là một loài rau thơm hàng năm, thỉnh thoảng là loài lâu năm, sử dụng phần lá. Tùy vào thứ, cây có thể phát triển từ 30 cm đến 150 cm. Lá của cây có đậm màu xanh và hình quả trứng có đầu nhọn, nhưng cũng có thể khác tùy thuộc vào giống cây. Kích cỡ lá dài khoảng từ 3 cm đến 11 cm, và rộng từ 1 cm đến 6 cm. Rễ của cây là rễ cọc dày. Hoa nhỏ có màu trắng, mọc thành chùm dài.
Hóa thực vật học
Các thứ húng khác nhau lại có mùi riêng biệt vì loài cây này có nhiều loại tinh dầu khác nhau với lượng khác nhau tùy thuộc vào giống cây. Tinh dầu trong giống húng tây châu Âu chứa nồng độ linalool cao và methyl chavicol (estragole), với tỉ lệ khoảng 3:1. Các thành phần khác bao gồm: Eucalyptol, eugenol, và myrcene, cùng nhiều chất nữa. Mùi đinh hương của húng ngọt là từ eugenol. Đặc điểm mùi hương của húng tây bao gồm Eucalyptol và methyl eugenol.
Macerio lanin
Macerio lanin là một loài nhện trong họ Miturgidae.
Loài này thuộc chi Macerio. Macerio lanin được miêu tả năm 1997 bởi Bonaldo & Antonio D. Brescovit.
Tham khảo
biologie|2011|10|21}}
Thể loại:Macerio
Húng tây
Phân loại học
Phân loại học của húng tây chưa thực sự chắc chắn do số lượng giống cây lớn, tính đa hình sẵn có cộng thêm thường xuyên thụ phấn chéo (tạo nên loài lai mới) với các thành viên khác cùng chi Ocimum (chi Húng quế) và trong cùng một loài. Ocimum basilicum có ít nhất 60 thứ, làm phân loại trở nên càng phức tạp.
Hầu hết giống húng là giống cây từ húng ngọt.
Phân bố và môi trường sống
Húng tây là loài bản địa của Ấn Độ và một số vùng nhiệt đới trải dài từ châu Phi cho đến Đông Nam Á, nhưng giờ đã có mặt ở khắp nơi trên thế giới do hoạt động nông nghiệp của con người.
Ẩm thực
Húng tây thường được dùng tươi trong nấu ăn. Nhìn chung, nó thường được thêm vào lúc cuối do nấu sẽ phá hủy mùi vị. Rau tươi có thể bảo quản được ngắn ngày trong túi để trong tủ lạnh, hay lâu hơn nếu để trong tủ đông sau khi chần nhanh qua nước sôi. Húng tây khi làm khô cũng bị mất khá nhiều mùi vị, và nó sẽ có vị hơi khác so với lá tươi, với vị coumarin nhẹ, như cỏ khô.
Húng tây là một trong những nguyên liệu chính của pesto—một loại sốt hỗn hợp dầu và rau của Ý.
Giống húng tây hay được sử dụng nhất ở khu vực Địa Trung Hải là "Genovese", "Purple Ruffles", "Mammoth", "Cinnamon", "Lemon", "Globe", and "African Blue". Ẩm thực Trung Quốc cũng sử dụng húng tây trong các món súp. Ở Đài Loan, lá húng tây cũng được ăn với súp. Húng tây (phổ biến nhất là húng quế) còn có thể được thêm vào sữa hoặc kem để tạo vị mới lạ. Hoa của cây húng tây cũng có thể dùng trong ẩm thực, nó có vị mạnh hơn và có thể ăn được.
Hạt
Khi được ngâm nước, hạt của một số giống húng sẽ trở nên dai, và được sử dụng trong đồ uống ở châu Á, ví dụ như faluda, sharbat-e-rihan, hay hạt é.
Các nghiên cứu cho rằng tinh dầu húng có tính chất kháng nấm mốc và đuổi côn trùng, và có thể là độc tố đối với muỗi.
Điều kiện trồng trọt
Húng quế nhạy cảm với lạnh và phát triển tốt nhất trong điều kiện nóng và khô. Nó được xem như cây thực năm nếu có khả năng gặp bất kỳ sự đông lạnh nào. Tuy nhiên, do sự phổ biến của nó, húng quế được trồng ở nhiều quốc gia trên thế giới. Các khu vực sản xuất bao gồm các nước ở vùng Địa Trung Hải, các nước ở khu vực khí hậu ôn đới và các khu vực khí hậu cận nhiệt đới.
Ở Bắc Âu, Canada, các tiểu bang phía bắc của Hoa Kỳ và Đảo Nam của New Zealand, húng quế sinh trưởng tốt nhất khi gieo trong nhà kính trong một chậu torf, sau đó trồng ra ngoài vào cuối mùa xuân/đầu mùa hè (khi không có nguy cơ bị đông lạnh); tuy nhiên, nó cũng có thể sinh trưởng tốt khi trồng ngoài đất trong những khí hậu này. Ngoài ra, nó có thể được gieo trực tiếp vào đất sau khi nguy cơ bị đông lạnh đã qua. Cây phát triển tốt nhất trên đất thoát nước tốt và tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời.
Mặc dù húng quế phát triển tốt ngoài trời, nó cũng có thể được trồng trong nhà trong một chậu và, giống như hầu hết các loại thảo mộc khác, sẽ phát triển tốt nhất trên một cửa sổ hướng mặt trời, tránh xa những dòng gió lạnh cực kỳ. Một nhà kính hoặc bạt che là lý tưởng nếu có sẵn. Tuy nhiên, nó cũng có thể được trồng trong một căn hầm dưới đèn huỳnh quang. Ánh sáng bổ sung tạo ra sự phát triển và sản xuất hợp chất fenol lớn hơn, trong đó ánh sáng đỏ + xanh lam đặc biệt tăng sự phát triển và sản xuất búp hoa. UV-B tăng cường các chất bay hơi trong dầu tinh dầu O. basilicum, điều này chưa thể tái tạo được ở các loài cây khác, vì vậy có thể độc nhất đối với chi hoặc ngay cả đối với loài này.
Cây húng quế cần được tưới nước đều đặn, nhưng không cần quá nhiều sự chú ý như ở các khí hậu khác. Nếu lá cây héo rụng do thiếu nước, nó sẽ phục hồi nếu được tưới nhiều và đặt ở vị trí có nắng. Lá màu vàng ở phía dưới của cây là biểu hiện rằng cây đã bị căng thẳng; thường điều này có nghĩa là nó cần ít nước hơn hoặc ít hoặc nhiều phân bón hơn. Húng quế có thể được nhân giống đáng tin cậy từ cành cắt với các cành cắt ngắn treo trong nước trong hai tuần hoặc cho đến khi rễ phát triển.
Cắt tỉa, hoa và hạt giống
thumb|upright=0.9|Con cái của [[ong mật xây tổ đang tìm kiếm thức ăn]] Khi một cành cây cho hoa, sự sinh sản của lá dừng lại trên cành đó, cành trở nên gỗ và sự sản xuất dầu tinh dầu giảm đi. Để ngăn chặn điều này, người trồng húng quế có thể gỡ bỏ bất kỳ cành hoa nào trước khi chúng trưởng thành hoàn toàn. Do chỉ có cành cây đang nở hoa bị ảnh hưởng như vậy, một số cành có thể bị gỡ bỏ để sản xuất lá, trong khi các cành khác để hoa trang trí hoặc hạt giống. Việc gỡ lá cây giúp thúc đẩy sự phát triển, chủ yếu là do cây phản ứng bằng cách chuyển đổi các cặp lá tiếp theo của lá gần nhất thành các cành mới.
Khi cây được phép nở hoa, nó có thể tạo ra các bọc hạt chứa hạt giống màu đen nhỏ, có thể được lưu giữ và gieo vào năm sau. Nếu được để ra hạt, một cây húng quế sẽ mọc lại vào năm sau.
Bệnh tật
Các vi khuẩn không gây bệnh được tìm thấy trên húng quế bao gồm các loài Novosphingobium.
Ẩm thực
Húng quế thường được sử dụng tươi trong các công thức nấu ăn. Nó thường được thêm vào cuối cùng, vì nấu nhanh sẽ phá hủy hương vị. Cây thảo tươi có thể được bảo quản trong một thời gian ngắn trong túi nhựa trong tủ lạnh, hoặc trong thời gian dài hơn trong tủ đông sau khi được quây nhanh trong nước sôi.
Lá và hoa
Các giống húng quế phổ biến nhất ở Vịnh Địa Trung Hải là "Genovese", "Purple Ruffles", "Mammoth", "Cinnamon", "Lemon", "Globe" và "húng quế xanh châu Phi". Húng quế là một trong những thành phần chính trong pesto, một loại sốt Ý với dầu ô liu và húng quế (cây húng vịt) là hai thành phần chính. Nhiều nền ẩm thực quốc gia sử dụng húng quế tươi hoặc khô trong các món súp và các món ăn khác, như để làm đặc súp. Húng quế thường được ngâm trong kem hoặc sữa để tạo hương vị cho kem hoặc truffle sô cô la.
Hạt
Khi ngâm trong nước, hạt của một số loại húng quế trở nên nhầy nhụa và được sử dụng trong các loại đồ uống và món tráng miệng châu Á như faluda Ấn Độ, sharbat-e-rihan Iran hoặc hột é Việt Nam. Ở Kashmir, thời gian ăn chay trong tháng Ramadan thường được kết thúc bằng babre beole, một loại sharbat được làm từ hạt húng quế.
Y học dân gian
Húng quế được sử dụng trong các phương pháp y học dân gian, như Ayurveda hoặc y học truyền thống Trung Quốc.
Thuốc trừ sâu và chất cản trở côn trùng
Các nghiên cứu về tinh dầu đã chỉ ra tính năng diệt sâu và ngăn chặn côn trùng, bao gồm cả độc tính tiềm năng đối với muỗi. Tinh dầu được Huignard và cộng sự năm 2008 phát hiện có khả năng ức chế hoạt động điện học bằng cách giảm biên độ điện thế hành động, rút ngắn giai đoạn sau hyperpolarization, và giảm tần suất của điện thế hành động. Theo quan điểm của Huignard, điều này do linalool và estragole, sự giảm biên độ do linalool, và sự rút ngắn giai đoạn do cả hai.
Callosobruchus maculatus, một loại sâu gây hại cho đậu bắp, bị tinh dầu chống lại. Tinh dầu kết hợp với kaolin vừa là chất diệt sâu trưởng thành và diệt trứng, hiệu quả trong ba tháng đối với C. maculatus trong đậu bắp. Các loài thrips Frankliniella occidentalis và Thrips tabaci bị O. basilicum chống lại, làm cho nó hữu ích như một chất chống côn trùng trong các loại cây trồng khác. Các loại sâu hại Sitophilus oryzae, Stegobium paniceum, Tribolium castaneum, và Bruchus chinensis được Deshpande và cộng sự năm 1974 và '77 đánh giá.
Thuốc diệt ký sinh trùng
Tinh dầu được Malik và cộng sự năm 1987 cùng Sangwan và cộng sự năm 1990 phát hiện có tác dụng diệt ký sinh trùng đối với Tylenchulus semipenetrans, Meloidogyne javanica, Anguina tritici, và Heterodera cajani.
Văn hóa
thumb|Isabella và Chum lùn của Húng quế, William Holman Hunt, 1868 Có nhiều lễ nghi và niềm tin liên quan đến húng quế. Người Ai Cập cổ đại và người Hy Lạp cổ đại tin rằng húng quế sẽ mở cánh cửa thiên đường cho người qua đời. Tín ngưỡng Do Thái cho rằng nó mang lại sức mạnh trong khi nhịn ăn. Tuy nhiên, Dược sĩ Nicholas Culpeper coi húng quế như một cây hoảng sợ và đáng nghi ngờ.
Ở Bồ Đào Nha, húng quế cụt truyền thống được trưng bày trong một chậu, kèm theo một bài thơ và một bông hoa cẩm tú cầu giấy, tặng cho người yêu trong các ngày lễ tôn giáo của John the Baptist (xem ) và Saint Anthony. Trong truyện Decameron của Giovanni Boccaccio vào thế kỷ 14, câu chuyện thứ năm của ngày thứ tư của truyện kể liên quan đến một chậu húng quế làm điểm trung tâm của câu chuyện. Câu chuyện nổi tiếng này đã truyền cảm hứng cho John Keats để viết bài thơ của mình năm 1814 "Isabella, or the Pot of Basil", là nguồn cảm hứng cho hai bức tranh của Tiền Raphael: Isabella của John Everett Millais vào năm 1849 và Isabella and the Pot of Basil của William Holman Hunt vào năm 1868.
Húng quế có ý nghĩa tôn giáo trong Chính thống giáo Hy Lạp, nơi nó được sử dụng để rắc nước thánh. Giáo hội Chính Thống Bulgari, Giáo hội Chính Thống Serbia, Giáo hội Chính Thống Macedonia và Giáo hội Chính Thống Romania sử dụng húng quế (босилек, bosilek; босиљак, bosiljak; босилек, bosilek) để chuẩn bị nước thánh và chậu húng quế thường được đặt dưới bàn thờ nhà thờ. Một số người Công giáo Hy Lạp thậm chí tránh ăn húng quế do liên kết của nó với truyền thuyết về việc dâng Thánh Giá.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thực vật châu Á Thể loại:Thảo mộc Thể loại:Cây thuốc châu Á Thể loại:Ocimum Thể loại:Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên Thể loại:Thực vật New Guinea Thể loại:Ẩm thực Địa Trung Hải
El Peñol, Nariño
El Peñol là một khu tự quản thuộc tỉnh Nariño, Colombia. Thủ phủ của khu tự quản El Peñol đóng tại El Peñol Khu tự quản El Peñol có diện tích 125 ki lô mét vuông. Đến thời điểm ngày 28 tháng 5 năm 2005, khu tự quản El Peñol có dân số người.
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh Nariño Thể loại:Khu tự quản của Colombia
Lụt
300px|nhỏ|phải|Một trận lụt tại Si Phan Don ở Lào nhỏ|200px|Nước lụt ngập [[Làng Mai Xá|làng]] nhỏ|200px|Ngày lũ lụt, người ta thường dùng bè làm phương tiện đi lại nhỏ|200px|Bức tranh về [[trận lụt Burchardi đã tấn công vào bờ biển biển Bắc thuộc Đức và Đan Mạch vào đêm ngày 11 và 12 tháng 10 năm 1634.]]
Lũ lụt là hiện tượng nước trong sông, hồ tràn ngập một vùng đất. Lụt cũng có thể dùng để chỉ trường hợp ngập do thủy triều, nước biển dâng do bão. Lụt có thể xuất hiện khi nước trong sông, hồ tràn qua đê hoặc gây vỡ đê làm cho nước tràn vào các vùng đất được đê bảo vệ. Trong khi kích thước của hồ hoặc các vực nước có thể thay đổi theo mùa phụ thuộc vào giáng thủy hoặc tuyết tan, nó không có nghĩa là lũ lụt trừ khi lượng nước này tràn ra gây nguy hiểm cho các vùng đất như làng, thành phố hoặc khu định cư khác.
Lụt có thể xảy ra khi mực nước sông dâng cao do lũ lớn làm tràn ngập và phá hủy các công trình, nhà cửa dọc theo sông. Có thể giảm thiệt hai do lũ bằng cách di dời dân cư xa sông, tuy nhiên các hoạt động kinh tế, dân sinh thường gắn liền với sông. Do vậy, con người vẫn cứ định cư trong những khu vực có nhiều rủi ro bị thiệt hại do lũ, khi đó giá trị thu được do sống gần vực sông cao hơn là chi phí dự báo lũ định kỳ.
Nguyên nhân
Nguyên nhân cơ bản gây ra lụt là do triều cường hoặc bão, tạo ra nước lũ với khối lượng lớn kèm đất đá, tràn qua bờ sông, đê hoặc làm vỡ các công trình ngăn lũ vào các vùng trũng như đập; hoặc do nước biển dâng làm tràn ngập nước vùng ven biển.
Mưa lớn và kéo dài (do bão lớn) là nguyên nhân chính gây ra lũ lụt, ngoài ra, ở vùng đồng bằng, cụ thể là cửa sông tiếp giáp với biển, triều cường là một nhân tố làm cho lũ lụt trầm trọng hơn. Ngoài ra còn một số yếu tố khác ảnh hưởng đến khả năng xuất hiện lũ lớn và bất thường.
khu vực càng rộng thì nước lũ lên càng chậm và cũng sẽ rút chậm, ngược lại nếu lưu vực hẹp và thuôn dài sẽ làm nước lũ lên nhanh hơn. Trong một số trường hợp thậm chí sẽ hình thành lũ quét, lũ ống.
Rừng bị chặt phá, tàn phá cũng là một nguyên nhân gây lũ lụt, lũ quét trên vùng núi, và xói mòn đất.
Hiện tượng El Nino và La Nina đã gây ra nhiều loại hiện tượng lũ lụt và hạn hán trên nhiều vùng khác nhau trên thế giới.
Nếu ở một vùng nào đó có cả một hệ thống sông gồm nhiều con sông hợp thành mà không biết bảo vệ rừng thì khả năng hình thành tổ hợp lũ lụt rất là cao.
Lụt ven biển
Do những cơn bão biển dữ dội hay thảm họa khác như sóng thần.
Lụt do thảm họa
Các nguyên nhân khác như vỡ đê, động đất, núi lửa,... cũng có thể dẫn đến lụt.
Lụt do con người
Tai nạn do con người gây ra với kênh đào và đường ống.
Khác
thumb|Ngập lũ trên đường ở thành thị Lụt xảy ra do nước tích lại trên một bề mặt không có khả năng thấm nước, ví dụ, mưa sẽ làm ẩm mặt đất nhưng mưa kéo dài làm giảm và làm mất khả năng thấm nước của đất nên nước sẽ đọng lại trên mặt đất. Nếu mưa kéo dài lượng nước sẽ tăng trong khi nước mất đi do bay hơi không đáng kể sẽ dần dần gây ra lụt. Hoặc ở thành thị, mặt đất thường là đường nhựa hoặc bê tông không hoặc rất ít thấm nước, khi có mưa lớn xảy ra trên thành phố nếu hệ thống thoát nước công cộng không hoạt động hiệu quả cũng có thể gây ngập nước trên đường nhưng thông thường là không gây ra lụt lớn và không gây nhiều thiệt hại.
Đối phó với lũ lụt
thumb|Ngập nước "bình thường" ở [[Venice, Ý.]] Ở phương Tây, đa phần đất đai đã được con người trải nhựa làm đường và tiến hành bê tông hóa đồng loạt. Dễ thấy là lớp phủ mặt đường này khiến cho hầu hết lượng mưa tích tụ lại đều biến thành dòng chảy. Trong một khu công nghiệp không có hệ thống tiêu thoát nước hữu hiệu, có lẽ không cần quá nhiều mưa cũng có thể gây ra lụt nặng.
Nhiều thành phố đã xây dựng các cống dẫn nước bằng bê tông để phòng ngừa lũ lụt. Khi mưa nhiều, nước sẽ chảy vào trong các cống dẫn chạy quanh khu vực ngoại ô thành phố, nơi nước được hấp thụ tốt hơn. Song, biết đâu một lúc nào đó chính những cống dẫn nước này lại gây lũ lụt. Bản thân hoạt động rải bê tông, nhựa đường trên mặt đất cũng đã đồng nghĩa với việc chúng ta đang cắt đi một phần của miếng bọt biển tự nhiên và dồn thêm nước vào phần bọt biển còn lại.
Tương tự, con người xây rất nhiều đê chống lũ. Có thể hình dung đây là những bức tường thành lớn được xây dựng dọc các bờ sông để ngăn sông tràn ra thành lũ. Trong suốt thời gian qua, những con đê này đã hoàn thành tương đối tốt sứ mệnh của mình, nhưng với những khu vực không có đê thì hoàn toàn ngược lại, sẽ phải hứng toàn bộ lượng nước lũ khi nước sông dâng lên. Hơn nữa, không khác đập là mấy, hệ thống đê có thể vỡ. Nếu điều này xảy ra thì việc những khu vực gần sông bị nước lũ nhấn chìm chỉ còn là vấn đề thời gian.
Riêng đối với hoạt động kiểm soát lũ dọc bờ biển, loài người thực chất không đạt được nhiều thành tựu. Những con sóng lớn có khả năng phá hủy các công trình xây dựng bằng cách gây xói mòn. Để kiểm soát xói mòn, chúng ta đã áp dụng phương pháp xây các hàng rào và đê chắn sóng. Song thực tế, chúng lại gây trở ngại cho tiến trình hình thành bãi biển bởi khi chúng ta ngăn nước di chuyển về phía bờ, biển không thể "chở" cát vào bờ tạo nên những bãi biển đẹp.
Tác động lâu dài
Gây khó khăn cho nền kinh tế: giảm "tức thời" các hoạt động du lịch, chi phí cho tái xây dựng, đồng thời đẩy mạnh việc tăng giá các mặt hàng lương thực thực phẩm,...
Những trận lũ lụt gây thiệt mạng nhiều nhất
Dưới đây là danh sách các trận lũ lụt gây thiệt mạng nhiều nhất trên thế giới, từ 100.000 trở lên.
Lũ lụt Hà Nội và Đồng bằng Sông Hồng năm 1971 là trận lụt gần đây nhất ở Miền bắc Việt Nam, làm chết 594 người và hơn 100.000 người bị ảnh hưởng nặng.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bài cơ bản dài trung bình Thể loại:Khái niệm khí tượng Thể loại:Biến đổi khí hậu Thể loại:Thời tiết * Thể loại:Tai biến thời tiết Thể loại:Nước Thể loại:Thủy văn Thể loại:Thủy văn học Thể loại:Sóng nước Thể loại:Hiện tượng và khái niệm khí tượng Thể loại:Vùng nước
Goera schefterae
Goera schefterae là một loài trong họ Goeridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Chú thích
Thể loại:Goera
Gonomyia rhadinostyla
Gonomyia rhadinostyla là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Gonomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Âm giai Thứ hòa âm
Âm giai Thứ hòa âm là âm giai được xây dựng bằng cách nâng cao bậc VII của âm giai Thứ tự nhiên lên 1/2 cung và giữ nguyên các bậc khác. Do các yêu cầu về hoà âm khi cần hấp dẫn mạnh từ hợp âm bậc V về hợp âm chủ (bậc I), âm bậc VII của âm giai được nâng cao cho gần âm bậc VIII (bát âm tức chủ âm của quãng tám bên trên) hơn, trở thành cảm âm, từ chỗ thấp hơn bát âm 1 cung giờ chỉ còn 1/2 cung, do đó được giải quyết về bát âm rõ ràng hơn. Ví dụ tiêu biểu: Trong giọng La thứ (A-moll), có những trường hợp dùng hợp âm Mi trưởng (E) hoặc Mi bảy (E7) giải quyết về hợp âm La thứ (Am), khi đó nốt Xon thăng bị hút mạnh về nốt La.
Tham khảo
Thể loại:Âm giai
Dasyhesma robusta
Dasyhesma robusta là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1965.
Tham khảo
Thể loại:Dasyhesma Thể loại:Động vật được mô tả năm 1965
Cattenstedt
Cattenstedt là một đô thị thuộc huyện Harz, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Cattenstedt có diện tích 8,01 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 720 người.
Macerio nicoleti
Macerio nicoleti là một loài nhện trong họ Miturgidae.
Loài này thuộc chi Macerio. Macerio nicoleti được Cândido Firmino de Mello-Leitão miêu tả năm 1951.
Tham khảo
biologie|2011|10|21}}
Thể loại:Macerio
Millettia impressa
Millettia impressa là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Harms miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
I
Sauvagesia erecta
Liên kết ngoài
Thể loại:Sauvagesia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Canthylidia eurhythma
Canthylidia eurhythma là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Canthylidia
Parandra lucanoides
Parandra lucanoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Parandra
Mesosetum wrightii
Mesosetum wrightii là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Hitchc. mô tả khoa học đầu tiên năm 1909.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesosetum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1909
Thysanomitrion filifolium
Thysanomitrion filifolium là một loài rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được Hornsch. Hampe mô tả khoa học đầu tiên năm 1853.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thysanomitrion Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1853
Lithocarpus dealbatus
Chú thích
Thể loại:Lithocarpus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1919
Alphonso Davies
Alphonso Boyle Davies (sinh ngày 2 tháng 11 năm 2000) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Canada chơi ở vị trí tiền vệ chạy cánh và hậu vệ biên trái cho câu lạc bộ Bayern München tại Bundesliga và Đội tuyển bóng đá quốc gia Canada. Anh là cầu thủ đầu tiên sinh trong thập niên 2000 đá trong một trận thuộc khuôn khổ giải nhà nghề Mỹ (MLS). Davies gia nhập Bayern từ câu lạc bộ Vancouver Whitecaps của MLS với một bản hợp đồng có thời hạn kéo dài đến năm 2023 cùng mức phí chuyển nhượng kỷ lục của MLS lúc bấy giờ.
Tháng 6 năm 2017, anh trở thành cầu thủ trẻ nhất khoác áo đội tuyển quốc gia Canada. Với hai bàn thắng vào lưới Guyane thuộc Pháp trong một trận đấu thuộc khuôn khổ Cúp Vàng CONCACAF 2017, anh trở thành chân sút trẻ nhất ghi bàn cho tuyển quốc gia Canada, chân sút trẻ nhất ghi bàn trong lịch sử Cúp Vàng CONCACAF, cũng như cầu thủ sinh trong thập niên 2000 đầu tiên ghi bàn tại một giải đấu cấp độ quốc tế hàng đầu.
Vào năm 2019, Davies lọt vào vị trí thứ 6 trong Bảng xếp hạng"Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất năm"(NxGn 2019).
Xuất thân
Davies được sinh ra tại Buduburam, một trại tị nạn ở quận Gomoa East của Ghana với cha mẹ là người Liberia. Cha mẹ anh định cư tại đó sau khi phải chạy trốn khỏi quê hương trong cuộc nội chiến Liberia lần thứ hai, sự kiện làm hơn 450.000 người dân tại Liberia phải ly tán. Năm Davies 5 tuổi, gia đình anh chuyển đến Canada, sau cùng định cư tại Edmonton. Ngày 6 tháng 6 năm 2017, anh chính thức nhận quốc tịch Canada.
Đội trẻ
Sau khi chơi bóng cho Edmonton Internationals và Edmonton Strikers, Davies đầu quân cho Whitecaps FC Residency lúc anh mới 14 tuổi.
Whitecaps FC 2
Sau khi gia nhập Vancouver Whitecaps FC trong chuyến du đấu tiền mùa giải MLS 2016, Davies đã ký hợp đồng với Whitecaps FC 2 tại United Soccer League (USL) vào ngày 23 tháng 2 năm 2016. Ở thời điểm ký kết, anh trở thành cầu thủ trẻ nhất ký hợp đồng chơi bóng tại USL lúc mới 15 tuổi, 3 tháng. Davies có trận ra mắt chuyên nghiệp cho Whitecaps FC 2 vào lúc anh 15 tuổi, 5 ngày vào tháng 4 năm 2016. Ngày 15 tháng 5 năm 2016, anh có pha lập công chuyên nghiệp đầu tiên của mình, giúp anh trở thành chân sút trẻ nhất ghi bàn trong lịch sử USL khi mới 15 tuổi, 6 tháng. Anh đã ghi 2 bàn trong 11 trận đá ở mùa giải 2016.
Vancouver Whitecaps FC
Davies đã được điền tên vào danh sách đội hình dự kiến của Whitecaps tại giải vô địch Canada 2016 theo một giao kèo ngắn hạn. Ngày 1 tháng 6 năm 2016, anh có trận đá ra mắt cho đội bóng đầu tiên của mình ở trận lượt đi của giải vô địch Canada trước Ottawa Fury và có trận đá chính từ đầu trong trận lượt về tại Vancouver.
Điểm ba
Trong vật lý, điểm ba trạng thái của một chất là nhiệt độ và áp suất mà ở đó ba pha của chất đó (khí, lỏng, rắn) có thể cùng tồn tại trong cân bằng nhiệt động lực học. Ví dụ, điểm ba trạng thái đối với thủy ngân có nhiệt độ -38,8344 °C và áp suất 0,2 mPa.
Alphonso Davies
Vancouver Whitecaps FC
Ngày 15 tháng 6 năm 2016, Davies ký hợp đồng lên chơi cho đội một của Whitecaps trong suốt năm 2018, kèm theo điều khoản cho phép anh lựa chọn đá ở hai mùa 2019 và 2020. Ở thời điểm ký kết, anh trở thành cầu thủ trẻ đang thi đấu trẻ nhất tại MLS và cầu thủ trẻ thứ 3 từng ký hợp đồng với một đội ở MLS. Davies có trận ra mắt MLS vào ngày 16 tháng 7 năm 2016, trở thành chân sút trẻ thứ 2 thi đấu ở MLS sau Freddy Adu. Tháng 9 năm 2016, anh ghi bàn thắng đầu tiên cho đội một tại Champions League CONCACAF 2016–17 vào lưới Sporting Kansas City trong thời gian đá hiệp phụ để đưa câu lạc bộ của mình tiến vào vòng đấu loại trực tiếp.
Điểm ba
Điểm ba trạng thái của nước được sử dụng để định nghĩa Kelvin (tức độ K), đơn vị của nhiệt độ nhiệt động lực học trong hệ đo lường quốc tế. Con số được đưa ra cho nhiệt độ của điểm ba trạng thái của nước là một định nghĩa khoa học hơn là một đại lượng được đo.
Điểm ba trạng thái của nước
nhỏ|Đun sôi nước ở 0 ° C bằng cách bơm chân không. Tổ hợp đơn giản của nhiệt độ và áp suất ở đó nước, nước đá và hơi nước có thể cùng tồn tại trong trạng thái cân bằng diễn ra ở chính xác 273,16 K (0,01 °C) và áp suất 611,73 pascal (khoảng 6 miliba). Tại điểm này, nó có thể thay đổi toàn bộ chất này (H2O) thành nước đá hay nước hoặc hơi nước bằng cách tạo ra sự thay đổi rất nhỏ về áp suất và nhiệt độ. (Lưu ý rằng áp suất ở đây là áp suất của hơi nước, không phải tổng áp suất của toàn bộ hệ thống này.)
Alphonso Davies
Bayern München
Davies có trận đá chính đầu tiên ở Bundesliga cùng Bayern tại vòng đấu thứ 9 của mùa 2019–20, sau khi trải qua 90 phút thi đấu trong trận thắng 2-1 trên sân nhà trước Union Berlin. Anh có trận đá chính đầu tiên ở UEFA Champions League vào ngày 6 tháng 11 năm 2019 trong chiến thắng 2-0 trước Olympiacos. Suốt mùa giải 2019–20, Davies đá hậu vệ biên trái để David Alaba có thể đá trung vệ. Davies được khen ngợi hết lời ở vị trí đó và được coi là một trong những hậu vệ trái xuất sắc nhất thế giới. Ngày 25 tháng 2 năm 2020, Davies kiến tạo cho bàn thắng của Robert Lewandowski trong thắng lợi 3-0 trên sân khách trước đối thủ Chelsea ở trận lượt đi vòng 16 đội của Champions League, màn trình diễn trong suốt cả trận của anh được truyền thông tán dương nồng nhiệt, trong đó chuyên gia Gary Lineker nhận định rằng Davies đã chơi"tuyệt hay", còn cựu tuyển thủ quốc gia Mỹ Stuart Holden miêu tả anh là"hậu vệ trái đẳng cấp thế giới".
Sự nghiệp cấp đội tuyển
thumb|right|upright|Davies trong màu áo tuyển Canada ở trận giao hữu gặp [[Đội tuyển bóng đá quốc gia Dominica|Dominica tại sân BMO Field ở Toronto, ngày 16 tháng 10 năm 2018.]]
Điểm ba
Điểm ba trạng thái của nước
Ở nhiệt độ cao hơn, việc tăng áp suất sẽ tạo ra đầu tiên là nước ở trạng thái lỏng. Ở áp suất thấp, việc giảm nhiệt độ thì trạng thái lỏng giảm đi để chuyển trực tiếp từ trạng thái hơi sang trạng thái rắn. Điểm ba trạng thái là nhiệt độ thấp nhất, cho bất kỳ giá trị nào của áp suất, ở đó trạng thái lỏng được chuyển qua trạng thái rắn.
Alphonso Davies
Đội một
Ngày 6 tháng 6 năm 2017, Davies đỗ bài kiểm tra quốc tịch và chính thức nhận quốc tịch Canada, giúp anh đủ điều kiện khoác áo đội tuyển quốc gia Canada. Cùng ngày hôm đó, Davies được điền tên vào đợt tập luyện của đội một đá giao hữu với Curaçao cũng như danh sách sơ bộ 40 tuyển thủ quốc gia Canada phục vụ chiến dịch Cúp Vàng 2017. Davies có trận ra mắt đội tuyển ở trận giao hữu gặp Curaçao năm anh 16 tuổi, khiến anh trở thành cầu thủ trẻ nhất thi đấu trong màu áo tuyển. Ngày 27 tháng 6, Davies được điền tên vào danh sách 23 tuyển thủ cuối cùng dự Cúp Vàng 2017. Trong trận đầu tiên của Canada tại giải đấu, Davies đã lập một cú đúp trong chiến thắng 4-2 trước Guyane thuộc Pháp. Những pha lập công trên đưa anh thành chân sút ghi bàn trẻ nhất trong lịch sử Cúp Vàng. Anh tiếp tục"nổ súng"trong trận thứ hai của đội gặp Costa Rica và thu về kết quả hòa 1-1. Davies tiếp tục giành danh hiệu Chiếc giày vàng với tư cách chân sút số một của giải, cùng với các danh hiệu Cầu thủ trẻ xuất sắc nhất giải cũng như nằm trong đội hình tiêu biểu của giải.
Điểm ba
Điểm ba trạng thái của nước
Với một áp suất cố định lớn hơn điểm ba trạng thái, việc tăng nhiệt độ từ nhỏ hơn điểm ba sẽ cho nước đá chuyển trạng thái từ rắn sang trạng thái lỏng và sau đó là hơi nước. Với việc cố định nhiệt độ nhỏ hơn điểm ba, áp suất giảm dần cho đến nhỏ hơn của điểm ba trạng thái, chẳng hạn như trong khoảng không vũ trụ với áp suất cực thấp, nước lỏng không thể tồn tại; nước đá bỏ qua giai đoạn lỏng mà trở thành hơi nước khi bị đốt nóng, trong một quá trình gọi là thăng hoa.
Alphonso Davies
Đội một
Tại World Cup 2022 tổ chức ở Qatar, anh chỉ có được một bàn thắng duy nhất trong trận thua 1-4 trước. Chung cuộc, Canada rời giải với 3 trận toàn thua mà không giành được điểm nào, chỉ ghi được 2 bàn thắng và 7 lần lọt lưới.
Câu lạc bộ
Chú giải
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 2000 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bayern München Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bundesliga Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Canada Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Canada Thể loại:Cầu thủ bóng đá Canada Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2022
Phyllanthus singalensis
Phyllanthus singalensis là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được (Miq.) Müll.Arg. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1863.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1863
Los Angeles Rams
Los Angeles Rams là một đội bóng đá chuyên nghiệp của Mỹ có trụ sở tại Los Angeles, California, thi đấu trong bộ phận NFC West của Liên đoàn bóng đá quốc gia. Đội bóng này đã giành được ba chức vô địch NFL và là người duy nhất giành được các giải vô địch đại diện cho ba thành phố khác nhau (Cleveland năm 1945, Los Angeles năm 1951 và St. Louis năm 1999). Rams chơi các trận sân nhà của họ tại Đấu trường tưởng niệm Los Angeles.
Đội bóng bắt đầu vào năm 1936 với tên gọi Cleveland Rams ở Cleveland, Ohio. Câu lạc bộ thuộc sở hữu của Homer Marshman và có các cầu thủ như William "Bud" Cooper, Harry "The Horse" Mattos, Stan Pincura và Mike Sebastian. Damon "Buzz" Wetzel tham gia với tư cách là tổng giám đốc.
Sau chiến thắng năm 1945 NFL Championship Game, thương hiệu này chuyển đến Los Angeles vào năm 1946, mở đường cho Cleveland Browns của Paul Brown của Hội bóng bầu dục Toàn nước Mỹ và trở thành đội vô địch NFL chơi mùa sau đó tại một thành phố khác. Câu lạc bộ đã chơi các trận sân nhà của họ tại Đại hội tưởng niệm Los Angeles trước khi chuyển đến một sân vận động Anaheim được xây dựng lại ở Quận Cam, California vào năm 1980.