cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Poggio Rusco
Poggio Rusco là một đô thị và cộng đồng (comune) ở tỉnh Mantova trong vùng Lombardia nước Ý. Đô thị Acireale có diện tích ki lô mét vuông, có dân số 6459 vào thời điểm ngày 31 tháng 3năm 2006. Nó là 42 km từ thủ phủ của tỉnh Mantova.
Đô thị này có các đơn vị dân cư (frazioni) sau: Các đô thị giáp ranh:
Thị trấn mở rộng lãnh thổ của mình ở phía đông nam Oltrepò Mantovano, km 9 đi từ sông Po và chỉ 2 km từ tỉnh Modena, vị trí cách đều các thành phố quan trọng của Po Valley như Mantua, Verona, Ferrara, Bologna và Modena.
Poggio Rusco được coi là một ngã ba đường quan trọng. Đường Statal 12, được gọi là Abetone-Brennero, liên kết Po Valley với Đức, giao với đường tỉnh 496, kết nối Mantua với Ferrara.
Trong cùng một cách, Poggio Rusco là một ngã ba đường sắt chiến lược. Ở đây, tuyến Bologna-Verona-Brennero-Munich gặp tuyến La Spezia-Parma-Suzzara-Poggio Rusco Ferrara-Ravenna-Rimini liên kết Adriatic với biển Tyrrhenia.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Mantova Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Gürsu
Gürsu là một huyện thuộc tỉnh Bursa, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 110 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 50039 người, mật độ 455 người/km².
Sphex inusitatus
Sphex inusitatus là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Sphex. Loài này được Yasumatsu miêu tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Tham khảo
Thể loại:Sphex
Asola
Asola, Lombardy là một đô thị và cộng đồng (comune) ở tỉnh Mantova trong vùng Lombardia miền bắc nước Ý. Asola nhận được danh hiệu danh dự của thành phố với một nghị định tổng thống ngày 23 tháng 10 năm 1951.
Đô thị Acireale có diện tích ki lô mét vuông, dân số thời điểm năm 2005 là 49.006 người. Đô thị này có các đơn vị dân cư (frazioni) sau: Các đô thị giáp ranh: Năm 1516, khi nó là một phần của Cộng hoà Venice, quân đội Áo Maximilian I đã không thành công bao vây Asola. Sự kiện này được miêu tả trong một bức tranh Tintoretto, The Siege Asola.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Mantova Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Megachile elongata
Megachile elongata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.
Tham khảo
E Thể loại:Động vật được mô tả năm 1879
Kỳ Phong
Địa giới hành chính
Xã Kỳ Phong nằm ở phía bắc của huyện Kỳ Anh. Có 10 xóm:Hà phong,Thượng phong,Hoà Bình,Đông sơn,Đông thịnh,Trung phong,Tuần tượng,Nam phong,Trung phong,Bắc sơn
Hành chính
Năm 2004, 757,70 ha diện tích tự nhiên của xã Kỳ Phong được tách ra cùng với một phần diện tích và dân số các xã Kỳ Giang, Kỳ Văn, Kỳ Tây và Kỳ Tiến để thành lập xã Kỳ Trung. Xã Kỳ Phong có các thôn xóm : Tân Phong, Hòa Bình, Đông Sơn, Bắc Sơn, Đông Thịnh, Tuần Tượng, Nam Phong, Trung Phong, Hà Phong, Thượng Phong
Giao thông
Từ xa xưa trên địa bàn xã này có tuyến kênh Nhà Lê nối từ kinh đô Hoa Lư đến Đèo Ngang đi qua, là tuyến đường thủy đầu tiên trong lịch sử Việt Nam và được coi là tuyến đường Hồ Chí Minh trên sông vì những đóng góp cho các cuộc chiến tranh của người Việt.
Tipula pelidne
Tipula pelidne là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Mesples
Mesples  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.
Eulasia pareyssei
Eulasia pareyssei là một loài bọ cánh cứng trong họ Glaphyridae. Loài này được Brulle miêu tả khoa học năm 1832.
Tham khảo
Thể loại:Eulasia
Cẩm lai vú
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
M Thể loại:Thực vật đặc hữu Việt Nam
Bernard le Bovier de Fontenelle
nhỏ|300px|Bernard le Bovier de Fontenelle Bernard le Bovier de Fontenelle, còn được biết đến với tên Bernard le Bouyer de Fontenelle (11 tháng 2 năm 1657 – 9 tháng 1 năm 1757) là một nhà văn, triết gia người Pháp.
Fontenelle sinh tại Rouen. Mẹ của ông là em gái của hai nhà viết kịch nổi tiếng Pierre Corneille và Thomas Corneille. Bố của ông là một luật sư. Lúc nhỏ Fontenelle học tại Rouen. Ông bắt đầu sự nghiệp với thơ ca, rồi chuyển lên Paris, làm bạn với nhà toán học Pierre Varignon và tu sĩ Charles-Irénée Castel de Saint-Pierre. Trong thập niên 1680, Fontenelle viết nhiều tác phẩm quan trọng của mình, trong đó có De l'origine des fables (1684) và Histoire des oracles (1686). Năm 1691 ông trở thành thành viên của Viện hàn lâm Pháp. Fontenelle mất tại Paris vào 9 tháng 1 năm 1757, xấp xỉ 100 tuổi. thumb|upright|Éléments de la géométrie de l'infini, 1727
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhà văn Pháp Thể loại:Nhà thơ Pháp Thể loại:Nhà triết học Pháp Thể loại:Sinh năm 1657 Thể loại:Mất năm 1757 Thể loại:Nhà viết kịch Pháp Thể loại:Hội viên Hội Hoàng gia
Huayangosaurus
Huayangosaurus (nghĩa là: thằn lằn Hoa Dương) là một chi khủng long, được Dong Tang Z. & Zhou S. mô tả khoa học năm 1982.
Chú thích
Thể loại:Khủng long Thể loại:Huayangosaurus Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 1982 Thể loại:Khủng long châu Á Thể loại:Khủng long kỷ Jura Thể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Huệ nam
Huệ Nam (chữ Hán:惠男) là thụy hiệu của một số vị nam tước trong lịch sử các vương triều phong kiến Trung Quốc.
Xem thêm
Thể loại:Thụy hiệu
Pigalle
nhỏ|270px|Một [[sex shop trên đại lộ Clichy]] Pigalle là tên một khu phố ở Paris, gần quảng trường Pigalle, bao gồm các con phố nằm hai bên đại lộ Clichy và Rochechouart. Khu phố Pigalle thuộc Quận 9 và Quận 9 của thành phố.
Khu phố Pigalle được gọi theo tên của quảng trường Pigalle, cái tên vinh danh nhà điêu khắc Jean-Baptiste Pigalle. Ngày nay khu phố này là một địa điểm thu hút du khác do vị trí dưới chân đồi Montmartre và tập trung rất nhiều nhà hàng, quán cà phê, các sex shop.
Tham khảo
Thể loại:Khu phố Paris Thể loại:Quận 9, Paris Thể loại:Quận 10, Paris Thể loại:Quận 18 Thể loại:Quận 18, Paris
Danh sách vô địch đơn nữ Giải quần vợt Roland-Garros
Chú thích
Nữ Pháp Mở rộng Thể loại:Quần vợt nữ Pháp
Tipula peliostigma
Tipula peliostigma là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
91 (số)
91 (chín mươi mốt) là một số tự nhiên ngay sau 90 và ngay trước 92.
91 cũng là con số được nhắc đến nổi tiếng với kênh VOV Giao thông tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh phát trên tần số FM 91 MHz
90 (số)
90 (chín mươi) là một số tự nhiên ngay sau 89 và ngay trước 91.
Tham khảo
Thể loại:Số chẵn
Eulasia persidis
Eulasia persidis là một loài bọ cánh cứng trong họ Glaphyridae. Loài này được Baraud miêu tả khoa học năm 1990.
Tham khảo
Thể loại:Eulasia
Sphex jamaicensis
Sphex jamaicensis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Sphex. Loài này được Drury miêu tả khoa học đầu tiên năm 1773.
Tham khảo
Thể loại:Sphex
Molinet
Molinet  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Allier
Nhà thờ Eremitani
thumb|320px|Mặt tiền của nhà thờ Nhà thờ Eremitani (tiếng Ý: Chiesa degli Eremitani) hay còn được gọi là Nhà thờ của các ẩn sĩ là một nhà thờ dòng Augustinô mang kiến trúc Gothic thế kỷ 13 nằm ở Padova, Veneto, Ý. Nó nằm bên cạnh nhà nguyện Scrovegni nổi tiếng với các bức bích họa của Giotto và phòng trưng bày nghệ thuật, khảo cổ học Musei Civici di Padova, nằm trong tu viện dòng Augustinô trước đây giờ là bên trái lối vào.
Lịch sử
Các ẩn sĩ dòng Augustinô đã đến Padova vào năm 1237. Nhờ sự bảo trợ của vợ chồng quý tộc địa phương là Zaccaria dell'Arena, nhà thờ được xây dựng từ năm 1260 đến 1276 dành riêng cho các thánh Philípphê và Giacôbê. Các tu sĩ quản lý tu viện và nhà thờ cho đến năm 1806, khi quyền cai trị của Napoléon đàn áp dòng Augustinô và cho đóng cửa tu viện. Nhà thờ được mở cửa trở lại vào năm 1808, đến năm 1817 thì được cải tổ thành nhà thờ giáo xứ.
Mặt tiền nhà thờ cao với ô cửa sổ tròn hình hoa hồng. Cổng bên có từ thế kỷ 15 có các bức phù điêu mô tả các tháng do Nicolò Baroncelli hoàn thành. Bên trong nhà thờ chỉ có duy nhất gian giữa. Nhà thờ từng là nơi có Nhà nguyện Ovetari nổi tiếng với các bức bích họa thời Phục hưng của Andrea Mantegna vẽ từ năm 1448 đến năm 1457 mô tả những cảnh trong cuộc sống của các Giacôbê và Christopher. Tuy nhiên, nhà nguyện đã bị phá hủy phần lớn bởi một cuộc không kích vào tháng 3 năm 1944 của quân Đồng minh trong Thế chiến thứ hai vì nó nằm cạnh một cơ quan đầu não của Đức. Chỉ còn 88.000 mảnh vỡ có diện tích 77 mét vuông trong khi diện tích ban đầu là vài trăm.
Nhà thờ vẫn còn lưu giữ các bức bích họa của các họa sĩ khác bao gồm Guariento và Ansuino da Forlì. Đây cũng là nơi chôn cất của Jacopo II và Ubertino I là hai lãnh chúa của Padova cùng nhà điêu khắc, kiến trúc sư thế kỷ 14 Andriolo de Santi. Trước đây thi hài của họ được an táng ở nhà thờ Thánh Augustinô nhưng đã được chuyển đến đây sau khi nhà thờ đó bị san bằng vào năm 1819 theo lệnh của chính phủ Áo.
Dalbergia maritima
Dalbergia maritima là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae. Loài này chỉ có ở Madagascar. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống do bị tiêu thụ quá mức.
Nhà thờ Eremitani
Tham khảo
Thể loại:Nhà thờ Công giáo Rôma ở Padova Thể loại:Nhà thờ Dòng Augustinô ở Ý Thể loại:Kiến trúc Gothic ở Ý
Deleobuvir
Deleobuvir (trước đây là BI 207127) là một loại thuốc thử nghiệm để điều trị viêm gan C. Nó đã được phát triển bởi Boehringer Ingelheim. Nó là một chất ức chế NS5B polymerase của virus viêm gan C không nucleoside. Deleobuvir đã được thử nghiệm trong các chế độ phối hợp với pegylated interferon và ribavirin, và trong các chế độ không có interferon với các thuốc chống vi rút tác dụng trực tiếp khác bao gồm faldaprevir.
Sphex jansei
Sphex jansei là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Sphex. Loài này được Cameron miêu tả khoa học đầu tiên năm 1910.
Deleobuvir
Dữ liệu từ nghiên cứu SOUND-C2, được trình bày tại Hội nghị gan AASLD 2012, cho thấy rằng sự kết hợp ba loại deleobuvir, faldaprevir và ribavirin thực hiện tốt ở bệnh nhân HCV genotype 1b. Tuy nhiên, hiệu quả giảm xuống dưới 50% đối với chế độ điều trị kép không có ribavirin và cho bệnh nhân genotype 1a.
Sphex jansei
Tham khảo
Thể loại:Sphex
Deleobuvir
Những kết quả này đã được xác nhận trong nghiên cứu SOUND-C3, được trình bày tại Hội nghị gan APASL 2013, cho thấy liệu pháp ba tuần 16 lần với deleobuvir + faldaprevir + ribavirin cho 95% SVR12 ở bệnh nhân HCV genotype 1b nhưng đáp ứng virus kém ở kiểu gen 1a.
Vào tháng 12 năm 2013, Boehringer Ingelheim tuyên bố rằng sự phát triển của deleobuvir sẽ không được tiếp tục vì những phát hiện gần đây từ các thử nghiệm pha III không cho thấy đủ hiệu quả.
Hudiesaurus
Hudiesaurus là một chi khủng long, được Dong mô tả khoa học năm 1997.
Chú thích
Thể loại:Khủng long Thể loại:Hudiesaurus Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 1997 Thể loại:Khủng long châu Á Thể loại:Khủng long kỷ Jura Thể loại:Sauropoda Thể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Tipula pelma
Tipula pelma là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Megachile emexae
Megachile emexae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được King mô tả khoa học năm 1994.
Tham khảo
E Thể loại:Động vật được mô tả năm 1994
São Paulo Metro
phải|nhỏ|[[Biểu trưng]] phải|nhỏ|São Paulo Metro
Dalbergia monticola
Dalbergia monticola là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae. Loài này chỉ có ở Madagascar. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
São Paulo Metro
São Paulo Metro hay còn được gọi là Metrô là một mạng lưới đường sắt đô thị phục vụ giao thông công cộng cho thành phố São Paulo. Đây là hệ thống tàu điện ngầm lớn nhất tại Brasil, ngoài việc là người đầu tiên được xây dựng, Nó có năm đường với tổng chiều dài 69 km và 60 ga, mang 3.400.000 hành khách mỗi ngày, được xem là hệ thống tàu điện ngầm hiện đại nhất của châu Mỹ
Dalbergia monticola
Tham khảo
M Thể loại:Thực vật Madagascar Thể loại:Thực vật dễ tổn thương
São Paulo Metro
Liên kết ngoài
Thể loại:São Paulo Metro Thể loại:São Paulo Thể loại:Giao thông São Paulo (thành phố) S
Eulasia pietschmanni
Eulasia pietschmanni là một loài bọ cánh cứng trong họ Glaphyridae. Loài này được Breit miêu tả khoa học năm 1919.
Tham khảo
Thể loại:Eulasia
Huehuecanauhtlus
Huehuecanauhtlus là một chi khủng long, được Ramírez-Velasco Benammi Prieto-Márquez J. Ortega & Hernández-Rivera mô tả khoa học năm 2012.
Chú thích
Thể loại:Khủng long Thể loại:Huehuecanauhtlus Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 2012 Thể loại:Khủng long kỷ Phấn Trắng Thể loại:Khủng long Bắc Mỹ Thể loại:Họ Khủng long mỏ vịt Thể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Ostracion immaculatum
Ostracion immaculatum là một loài cá biển thuộc chi Ostracion trong họ Cá nóc hòm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1850.
Tên gọi của chi là loại từ trung tính, do đó tên gọi của loài phải là một tính từ, tức thay immaculatus thành immaculatum.
Từ nguyên
Từ định danh immaculatum được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: tiền tố im ("không có") và maculatus ("lốm đốm"), vì mẫu định danh (được ngâm trong cồn alcohol) của loài cá này hoàn toàn không có đốm, nhưng thực tế là mẫu vật khi còn sống của loài này có nhiều vệt đốm.
Phân bố
O. immaculatum có phân bố giới hạn ở Tây Bắc Thái Bình Dương, đã được ghi nhận ở Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và Hồng Kông.
Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở O. immaculatum là 25 cm.
Tham khảo
I Thể loại:Cá Thái Bình Dương Thể loại:Cá Nhật Bản Thể loại:Cá Hàn Quốc Thể loại:Cá Đài Loan Thể loại:Động vật được mô tả năm 1850
Gürün
nhỏ|phải|222px Gürün là một huyện thuộc tỉnh Sivas, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 2717 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 21788 người, mật độ 8 người/km².
Xem thêm
Thể loại:Huyện thuộc tỉnh Sivas
Megachile empeyi
Megachile empeyi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pasteels mô tả khoa học năm 1970.
Tham khảo
E Thể loại:Động vật được mô tả năm 1970
Molles
Molles  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Allier
Nàng dâu order
Nàng dâu order là một bộ phim truyền hình được thực hiện bởi Trung tâm Phim truyền hình Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam do Bùi Quốc Việt làm đạo diễn. Phim phát sóng vào lúc 21h30 thứ 2, 3 hàng tuần bắt đầu từ ngày 8 tháng 4 năm 2019 và kết thúc vào ngày 16 tháng 7 năm 2019 trên kênh VTV3.
Nội dung
Nàng dâu order xoay quanh Lam Lam (Lan Phương), một nữ nhà văn trẻ chuyên viết truyện ngôn tình online và cuộc sống của cô khi về sống tại gia đình nhà chồng danh giá. Dù Lam Lam có thể giỏi viết nhưng cô lại không hề biết làm việc nhà, nhất là nấu nướng. Vì vậy cô luôn phải đặt mọi thứ trên mạng Internet, sử dụng dịch vụ vận chuyển đồ tận nơi để phục vụ gia đình. Thậm chí, cô còn phải che giấu những tật xấu của mình với các thành viên trong gia đình chồng. Những khác biệt trong lối sống, tính cách từ đó đã gây ra những mâu thuẫn giữa Lam Lam với gia đình chồng, đặc biệt là bà nội của chồng (NSƯT Minh Vượng) trong những câu chuyện vụn vặt trong cuộc sống và dần đẩy cô đứng trước bờ vực đổ vỡ hôn nhân...
Diễn viên phụ
Cùng một số diễn viên khác...
Ca khúc trong phim
Bài hát trong phim là ca khúc "Hạnh phúc trong em" do Minh Chiến, Duy Vương sáng tác và Minh Ngọc thể hiện.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim truyền hình Việt Nam ra mắt năm 2019 Thể loại:Chương trình truyền hình nhiều tập của VFC Thể loại:Phim truyền hình Việt Nam phát sóng trên kênh VTV3
Cuneo
Cuneo là một thành phố và cộng đồng (comune) thủ phủ tỉnh Cuneo trong vùng Piemonte nước Ý. Cuneo nằm ở chân của Maritime Alps, bên sông Stura di Demonte nơi nó bắt nguồn từ Valle Stura. Đô thị Cuneo có diện tích 119 ki lô mét vuông, dân số thời điểm 30 tháng 4 năm 2009 là 55.308 người. Đô thị này có các đơn vị dân cư (frazioni) sau: Bombonina, Borgo San Giuseppe, Cerialdo, Confreria, Madonna delle Grazie, Madonna dell'Olmo, Passatore, Roata Canale, Roata Rossi, Ronchi, San Benigno, San Pietro del Gallo, San Rocco Castagnaretta, Spinetta, Tetti Pesio. Các đô thị giáp ranh: Boves, Busca, Cervasca, Vignolo, Beinette, Peveragno, Castelletto Stura, Caraglio và Tarantasca.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Cuneo Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Piemonte
Dalbergia neoperrieri
Dalbergia neoperrieri là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae. Loài này chỉ có ở Madagascar. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
N Thể loại:Thực vật Madagascar Thể loại:Thực vật dễ tổn thương
Tlaxcala
Tlaxcala là một trong 31 bang, cùng với Quận liên bang, là 32 thực thể Liên bang của México. Bang này được chia thành 60 hạt và thủ phủ là thành phố Tlaxcala.
Toàn Thượng
Toàn Thượng (? - 258), tự là Tử Chân (子真), là quan viên, ngoại thích nước Đông Ngô thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.
Cuộc đời
Toàn Thượng quê ở huyện Tiền Đường, quận Ngô, Dương Châu, là cháu họ của Vệ tướng quân Toàn Tông.
Năm 252, Tôn Lượng lên ngôi, tức Ngô Phế đế, lập Thái tử phi làm hoàng hậu. Toàn Thượng được phong Thành môn hiệu úy, tước Đô đình hầu. Năm 253, Gia Cát Khác muốn cất quân đánh Ngụy, lấy Đằng Dận làm Đô hạ đốc, quản lý hậu phương. Toàn Thượng thay Dận giữ chức Thái thường, Vệ tướng quân, gia phong tước Vĩnh Bình hầu. Nhà họ Toàn khi đó có năm người được phong hầu (Toàn Tự, Toàn Thượng, Toàn Dịch,...), đa số đều có quân đội, lại có nhiều người giữ chức thị lang, kỵ đô úy, túc vệ,... trở thành ngoại thích quyền lực nhất Đông Ngô.
Năm 258, Tôn Lượng căm ghét quyền thần Tôn Lâm, bèn bí mật bàn mưu với công chúa Tôn Lỗ Ban, tướng quân Lưu Thừa ám sát Lâm. Tôn Lượng viết chiếu đưa cho con trai của Toàn Thượng là Toàn Kỷ, mời Thượng tham gia. Toàn Thượng đem việc này nói cho vợ. Không ngờ, vợ Toàn Thượng là chị họ của Tôn Lâm, đem kế hoạch tiết lộ cho em họ. Tam quốc chí chép người mật báo Tôn Lâm là Toàn hoàng hậu, điều này không hợp lý. Đêm đó, Tôn Lâm cho quân bắt giữ Toàn Thượng, giết Lưu Thừa, rồi bao vậy hoàng cung, phế truất Tôn Lượng, lập Tôn Hưu lên ngôi vua.
Toàn Thượng bị lưu đày đến quận Linh Lăng. Trên đường đi, Thượng bị Tôn Lâm phái người đuổi theo giết hại.
Trong văn hóa
Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, Toàn Thượng xuất hiện ở hồi 113, cuộc đời về cơ bản giống như trong sử sách.
Chú thích
Thể loại:Người Chiết Giang Thể loại:Nhân vật chính trị Đông Ngô Thể loại:Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Sphex kolthoffi
Sphex kolthoffi là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Sphex. Loài này được Gussakovskij miêu tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Tham khảo
Thể loại:Sphex
Jakob Lorenz
Jakob Lorenz (sinh ngày 11 tháng 9 năm 2001) là một cầu thủ bóng đá Liechtenstein hiện đang thi đấu ở vị trí tiền vệ cho câu lạc bộ Vaduz và Đội tuyển bóng đá quốc gia Liechtenstein.
Sự nghiệp thi đấu quốc tế
Anh ra mắt quốc tế cho Liechtenstein trong một trận đấu thuộc khuôn khổ UEFA Nations League gặp Moldova vào ngày 25 tháng 9 năm 2022. Lorenz cũng đã từng thi đấu 6 trận cho U-21 Liechtenstein.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 2001 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Liechtenstein Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Blau-Weiß Feldkirch Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Vaduz Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Liechtenstein Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Liechtenstein Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Liechtenstein Thể loại:Cầu thủ bóng đá Áo
Eulasia praeusta
Eulasia praeusta là một loài bọ cánh cứng trong họ Glaphyridae. Loài này được Champenois miêu tả khoa học năm 1896.
Tham khảo
Thể loại:Eulasia
Tipula pendula
Tipula pendula là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
John Aae
nhỏ|John Aae, k. 1940 John Amandus Aae (26 tháng 10 năm 1890 - 12 tháng 1 năm 1968) là một chính trị gia người Na Uy của Công Đảng.
Ông sinh ra ở Jämtland, nhưng lớn lên ở Snillfjord. Ông trở thành quản lý của tờ báo Ny Tid vào năm 1919. Trong cuộc chia tách đảng năm 1923 chứng kiến Đảng Cộng sản ly khai khỏi Đảng Lao động, Aae đã đứng về phía Đảng Lao động. Khi Ny Tid đứng về phía Đảng Cộng sản, Aae và những người khác đã thành lập tờ báo Lao động Arbeider-Avisen. Aae làm quản lý tờ báo từ năm 1924.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1890 Thể loại:Mất năm 1968 Thể loại:Chính trị gia Công Đảng (Na Uy) Thể loại:Thị trưởng Trondheim Thể loại:Người Na Uy ở Thụy Điển
Dalbergia normandii
Dalbergia normandii là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae. Loài này chỉ có ở Madagascar. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
N Thể loại:Thực vật Madagascar
Hulsanpes
Hulsanpes là một chi khủng long theropoda, đôi khi được xem là một chi chim nguyên thủy.
Chú thích
Thể loại:Khủng long Thể loại:Hulsanpes Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 1982 Thể loại:Khủng long kỷ Phấn Trắng Thể loại:Khủng long châu Á Thể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Nhà Lê sơ
nhỏ|400px|phải|Lãnh thổ Việt Nam thời nhà Lê sơ ([[1428-1527).]] Nhà Lê sơ (chữ Nôm: 茹黎初 chữ Hán: 黎初朝, Hán Việt: Lê sơ triều) là giai đoạn đầu của triều đại quân chủ nhà Hậu Lê. Đây là thời kỳ mà chế độ quân chủ chuyên chế tập quyền trong lịch sử Việt Nam lần đầu tiên đạt đến đỉnh cao của sự phát triển cũng như suy thoái của nó. Nhà Lê sơ được thành lập sau khi Lê Lợi phát động Khởi nghĩa Lam Sơn đánh bại nhà Minh. Ông đổi tên Giao Chỉ (交阯), vốn tồn tại trong thời gian nội thuộc nhà Minh, trở về Đại Việt (大越), quốc hiệu có từ đời Lý Thánh Tông.
Vòng loại Giải vô địch bóng đá nữ U-17 châu Âu 2017
Vòng loại Giải vô địch bóng đá nữ U-17 châu Âu 2017 diễn ra từ tháng 9 năm 2016 tới tháng 4 năm 2017 nhằm xác định bảy đội tuyển dự vòng chung kết cùng chủ nhà Cộng hòa Séc.
Thể thức
Vòng loại gồm hai giai đoạn:
Vòng một
Trước 29 tháng 10 năm 2016, múi giờ là CEST (UTC+2), sau đó giờ được tính theo CET (UTC+1).
Nhà Lê sơ
Dưới thời Lê Thánh Tông, Đại Việt phát triển cực thịnh về mọi mặt từ kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, quân sự. Nước Đại Việt từ trước chưa bao giờ cường thịnh và mạnh mẽ, có sức ảnh hưởng toàn khu vực lớn bằng thời này, thời kỳ này được gọi là Hồng Đức thịnh thế (洪德晟世), tính đến ảnh hưởng các đời sau là Lê Hiến Tông, Lê Túc Tông, là hơn 30 năm.
Passy
nhỏ|310px|Khu phố Passy nhìn từ [[tháp Eiffel ]] Passy là một khu phố ở Paris, vốn là một xã của tỉnh Seine trước đây, được nhập vào Paris năm 1860 khi thành phố được mở rộng. Trong quá khứ, Passy là nơi cư ngụ của không ít nhân vật nổi tiếng, trong đó có Benjamin Franklin và Honoré de Balzac. Passy ngày nay thuộc Quận 16, Paris, không xa tháp Eiffel và trở thành một khu phố sang trọng.
Tham khảo
Thể loại:Khu phố Paris Thể loại:Quận 16, Paris
Nhà Lê sơ
Lãnh thổ thời đại này tiếp tục được mở rộng ra hơn nữa, cực thịnh gấp mấy lần so với đời nhà Lý và nhà Trần. Cùng với quân sự hùng mạnh, các đời Thái Tông đến Thánh Tông liên tiếp sáp nhập lãnh thổ các quốc gia Bồn Man, Chiêm Thành; ngoài việc đối phó với các quốc gia, nền quân sự hùng mạnh khiến triều đình thẳng tay đàn áp các cuộc bạo loạn ở miền thượng, ổn định chính quyền trong thời gian dài. Mặt khác vì để đáp ứng một nền quân sự phát triển mạnh, nền kinh tế được phát triển theo thông qua buôn bán trong nước và thông thương với nước ngoài.
Vòng loại Giải vô địch bóng đá nữ U-17 châu Âu 2017
Xếp hạng đội thứ ba
Chỉ tính kết quả khi đối đầu với đội nhất và nhì bảng tương ứng.
Nhà Lê sơ
Thời kỳ nhà Hậu Lê bước vào giai đoạn trọng dụng quan lại, khác với nhà Trần bị chi phối bởi người trong hoàng tộc, luôn nắm đại quyền và được kế thừa nhau bằng việc thế tập. Triều đình mở nhiều khoa cử, thay đổi bộ máy chính quyền, không cho hoàng tộc các chức vụ thực quyền mà trọng dụng những người đã đổ khoa để bổ nhiệm, việc hạn chế sự thế tập dòng dõi quan lại giúp chế độ quan liêu hạn chế rất nhiều sự chuyên quyền dòng họ. Văn học Việt Nam được ghi nhận phát triển rực rỡ thời kỳ này, với việc Lê Thánh Tông mở ra Hội Tao đàn, chính Hoàng đế khuyến khích học thuật trong toàn quốc gia. Danh sử Ngô Sĩ Liên thuộc về triều đại này, đã biên soạn Đại Việt sử ký toàn thư, tiếp tục nối bước Lê Văn Hưu đời Trần ghi chép giai đoạn lịch sử một cách đầy đủ và hoàn thiện. Nhiều công trình sử liệu, văn học, thiên văn, quan chế... được hoàn thiện trong thời Lê Sơ.
Tồn tại từ năm 1428 đến năm 1527, kéo dài được 100 năm, triều đại này bị gián đoạn bởi nhà Mạc do Mạc Đăng Dung cướp ngôi và tự lập mình làm Hoàng đế, sau 6 năm được tái lập với tên gọi nhà Lê Trung hưng.
Vòng loại Giải vô địch bóng đá nữ U-17 châu Âu 2017
Vòng hai
Hai mươi tư đội được chia thành sáu bảng, chọn ra bảy đội (6 đội nhất và đội nhì xuất sắc nhất) lọt vào vòng chung kết.
Nhà Lê sơ
Lê Lợi sáng lập
Nhà Lê sơ được thành lập từ kết quả thắng lợi của Khởi nghĩa Lam Sơn kéo dài 10 năm chống lại sự đô hộ của nhà Minh do Lê Lợi lãnh đạo.
Vòng loại Giải vô địch bóng đá nữ U-17 châu Âu 2017
Vòng hai
Thời gian thi đấu từ ngày 25 tháng 3 năm 2017 trở về trước là CET (UTC+1), trở về sau là CEST (UTC+2).
Nhà Lê sơ
Lê Lợi sáng lập
Khi sang đánh nhà Hồ chiếm nước Đại Ngu (1406), nhà Minh đã nhân danh Phù Trần Diệt Hồ, nhưng sau đó lại đánh diệt nhà Hậu Trần (1413). Vào cuối cuộc chiến với Lê Lợi, khi bị quân Lam Sơn vây trong thành Đông Quan (Hà Nội), tướng nhà Minh là Vương Thông đề nghị lập lại con cháu họ Trần làm điều kiện giảng hòa. Lê Lợi đã tìm lập Trần Cảo lập làm vua trên danh nghĩa vào cuối năm 1426.
Vòng loại Giải vô địch bóng đá nữ U-17 châu Âu 2017
Xếp hạng đội nhì
Chỉ tính thành tích trước đội thứ nhất và thứ ba trong bảng.
Nhà Lê sơ
Lê Lợi sáng lập
Năm 1427, quân Minh sau 2 trận thua quyết định ở Chi Lăng và Xương Giang phải rút về nước. Lê Lợi đứng tên Trần Cảo là người đang làm vua trên danh nghĩa, sai sứ dâng biểu cho nhà Minh xin được phong. Minh Tuyên Tông biết Lê Lợi không có ý tôn Cảo nhưng vì bị thua mãi nên đồng ý phong cho Trần Cảo làm An Nam quốc vương.
Vòng loại Giải vô địch bóng đá nữ U-17 châu Âu 2017
Liên kết ngoài
2017 UEFA UEFA UEFA UEFA
Nhà Lê sơ
Lê Lợi sáng lập
Ít lâu sau Trần Cảo chết. Lê Lợi tự mình lên ngôi, rồi sai sứ sang tâu nhà Minh rằng Trần Cảo bệnh mà chết ngày 10 tháng 1 năm 1428, do đó Lê Lợi có danh chính để làm vua Đại Việt. Minh Tuyên Tông thừa nhận Lê Lợi làm An Nam quốc vương.
Nhà Hậu Lê chính thức thành lập năm 1428, đó là ngày 15 tháng 3. Lê Lợi tự xưng làm Thuận Thiên Thừa Vận Duệ Văn Anh Vũ Đại Vương, lấy hiệu là Lam Sơn Động chủ, sử gọi là Lê Thái Tổ. Ông đổi quốc hiệu từ Giao Chỉ (交阯) tồn tại dưới thời nhà Minh trở thành Đại Việt (大越). Ông đóng đô ở Đông Quan (Thăng Long), đổi kinh thành Thăng Long trở thành Đông Kinh, Tây Đô thành Tây Kinh, Tây Kinh về sau đều gọi là Lam Kinh.
Thái Tổ chia nước ra làm 5 đạo: Đông Đạo, Tây Đạo, Nam Đạo, Bắc Đạo và Hải Tây Đạo, trong đó Hải Tây đạo gồm cả Thanh Hóa, Nghệ An, Tân Bình và Thuận Hóa. Mỗi đạo đặt một vệ quân, mỗi Vệ đặt chức Tổng quản, lại có chức Hành khiển để giữ sổ sách về việc quân-dân. Còn như các xã-thôn thì cứ xã nào có hơn 100 người trở lên, gọi là đại xã, đặt ba người xã quan; xã nào có 50 người trở lên, gọi là trung xã, đặt hai xã quan; xã nào có 10 người trở lên gọi là tiểu xã, đặt một người xã quan để coi việc trong xã. Kinh tế nhanh chóng được khôi phục, ông ra Quân điền chế, khiến mọi tầng lớp đều có ruộng, sự phục hưng đồng đều dần đi lên. Dù mới chiến loạn nhưng Thái Tổ hết sức quan tâm ngay đến giáo dục, ông cho mở lại Quốc Tử Giám, cho con cháu các quan viên và những người thường dân có khả năng vào học tập; mở nhà học và đặt thầy dạy nho học ở các phủ và các lộ. Năm 1432, tù trưởng Đèo Cát Hãn nổi dậy, Thái Tổ sai Quốc vương Lê Tư Tề trấn áp. Tư Tề là con trưởng của Thái Tổ, vốn là người dũng mãnh, thiện chiến, ngay từ khi còn khởi binh Lam Sơn đã không ít lần lập được công lao, phong làm Quốc vương (國王). Nay khi cầm binh dẹp loạn, nhanh chóng họ Đèo phải ra hàng. Bấy giờ Thái Tổ hay đau ốm, mọi việc đều do Quốc vương xử lý.
Lê Thái Tổ lên ngôi chưa lâu, nhưng diệt trừ những công thần mà ông nghĩ là có ý mưu phản như Trần Nguyên Hãn, Phạm Văn Xảo, những đại tướng quân có công trong việc thành lập nhà Lê. Bấy giờ trong triều chưa định ai làm người kế ngôi, con trai thứ 2 Lê Nguyên Long vốn là Lương quận công (良郡公), được phong làm Hoàng thái tử, Quốc vương Tư Tề lại là người quen việc trị nước. Các đại thần Lê Sát, Lê Ngân, Lê Khôi ủng hộ Lương quận công, trong khi các tướng Phạm Văn Xảo, Trần Nguyên Hãn ủng hộ Quốc vương. Cuối cùng vào năm 1433, Thái Tổ giáng Quốc vương làm Quận vương (郡王), đưa Nguyên Long quyền kế thừa đại thống.
Có thuyết cho rằng: Thái Tổ vốn nghi kị họ Trần, thấy Trần Nguyên Hãn là người tôn thất họ Trần nên diệt trừ đi, lại cho rằng Quốc vương cùng phe với Nguyên Hãn nên Quốc vương cũng vì thế mất lòng Thái Tổ. Sau vụ việc giáng Quốc vương, sử thần chỉ ghi ngắn gọn mắc chứng điên cuồng, giết bừa các tỳ thiếp, nên không làm vừa ý Thái Tổ.
Năm 1433, Lê Lợi mất, thọ 49 tuổi, trị vì được 5 năm. Ông được truy thụy hiệu là Cao hoàng đế (高皇帝), nên còn được gọi là Thái Tổ Cao hoàng đế (太祖高皇帝), hay Cao Hoàng (高皇).
Thái Tông chuyên chính và đảng tranh
Vì hoàng đế còn nhỏ tuổi, bên cạnh ông có Đại tư đồ Lê Sát được ban quyền phụ chính. Lê Sát xuất thân từ võ tướng, là người Lam Sơn, tính tình nóng nảy, nhiều việc xử lý quá khắt khe, làm bừa và không cân nhắc. Quan đồng tri Bắc đạo là Bùi Ư Đài xin chọn những bậc kỳ lão vào cung giúp can gián ấu đế và đặt chức sư phó để chỉ huy trăm quan. Lê Sát thấy ý định đó đụng chạm đến quyền lớn đang trong tay mình, nên sai bắt Ư Đài tống giam, kết tội ly gián vua tôi. Dù Thái Tông không đồng tình nhưng Lê Sát vẫn tâu đi tâu lại 4 lần, ép Thái Tông khép tội Ư Đài. Thái Tông bất đắc dĩ phải lưu đày Ư Đài, nhưng từ đó càng ngày càng ghét Lê Sát.
Năm 1437, Thái Tông ra chiếu chỉ: "Lê Sát tự chuyên giữ quyền bính, ghen người tài, giết Nhân Chú để tự ra oai của mình, truất Trịnh Khả để người ta phục, bãi chức của Ư Đài khiến đình thần không ai dám nói, đuổi Cầm Hổ ra nơi biên thùy để gián quan phải ngậm miệng. Xem những việc làm ấy đều không phải là đạo làm tôi. Nay muốn khép vào luật hình để tỏ rõ phép nước, song vì là đại thần cố mệnh, có công với nhà nước, đặc cách khoan tha, nhưng phải bãi chức tước". Sau đó Thái Tông bắt giam người cùng phe Lê Sát là Đặng Đắc, cho Bùi Ư Đài được phục chức, triệu Bùi Cầm Hổ về kinh, cử Tư khấu Lê Ngân thay Lê Sát chấp chính.
Tháng 7 năm đó, Thái Tông ra lệnh phế truất con gái ông là Nguyên phi Lê Ngọc Dao (黎玉瑤) làm dân thường, rồi ra chiếu kết tội Lê Sát và những người cùng cánh, định xử chém đầu rao ở chợ. Tuy nhiên, do là công thần nên Lê Ngân và Bùi Cầm Hổ khuyên Thái Tông không nên chém, chỉ ban thuốc tự tử, Thái Tông nghe theo.
Trừ được Lê Sát, Thái Tông càng khắt khe trong số các công thần, trong tâm có ý trừ Tư khấu Lê Ngân. Bấy giờ Lê Nhật Lệ (黎日厲), con gái của Lê Ngân được phong làm Huệ phi (惠妃) nhưng không được sủng hạnh, Lê Ngân sai người phù thủy làm lễ ở nhà, đúc tượng vàng Quan Thế Âm để mong con gái được yêu thương. Thái Tông nghe đến, sai người vào nhà ông tra khảo, bắt được bọn phù thủy yếm và tượng vàng. Lê Ngân hoảng hốt vào triều, tâu sớ giải bầy, nhưng Thái Tông quyết xử tử, ban cho ông tự vẫn tại nhà như Lê Sát trước đây. Tuy nhiên cũng như Lê Sát, cả nhà ông chỉ bị lưu đày, con trai Lê Nho Tông bị buộc làm lính giữ cửa, không được trọng dụng.
Dẹp được quyền thần, Thái Tông chuyên tâm vào chính sự. Năm 1438, Thái Tông chỉnh đốn việc thi cử các đạo. Lệ cứ 5 năm một lần thi hương, 6 năm một lần thi hội. Phép thi thì kỳ thứ nhất làm một bài kinh nghĩa, bốn bài tứ thư nghĩa, mỗi bài phải 300 chữ trở lên; kỳ thứ hai làm bài chiếu, bài chế và bài biểu; kỳ thứ ba làm bài thi phú; kỳ thứ tư làm một bài văn sách phải 1.000 chữ trở lên. Lại cho mở khoa cử, chọn tiến sĩ, ai đỗ đều được khắc tên vào bia đá Văn miếu, lệ khắc tên vào bia bắt đầu từ đây.
Năm 1439, Thái Tông thân chinh dẫn quân đi đánh các châu Phục Lễ (Lai Châu ngày nay). Bấy giờ bọn tù trưởng man di họ Cầm quấy nhiễu biên giới, nước Ai Lao nghe theo cũng cử 3 vạn quân theo chúng cướp phá. Thái Tông đích thân dẫn 60000 quân đi đánh, thắng lợi rực rỡ. Năm 1441, phản tặc tên Thượng Nghiễm làm loạn ở châu Thuận Mỗi, Nghiễm trước cậy vào Ai Lao nhiều lần làm loạn, Thái Tông đã từng cất binh nhưng do dâng phương vật nên tha về. Đến nay Thái Tông đem quân đến bắt sống được 1 viên tướng Ai Lao và vợ con; lại bắt được các con trai của Nghiễm, Nghiễm bèn ra hàng. Thái Tông dâng chiếu báo thắng trận ở Thái Miếu.
Bấy giờ, sau khi Lê Thái Tổ mất, văn vật, chế độ, sách vở, lễ nhạc đều được khôi phục, điển chương văn vật rực rỡ. Các nước Trảo Oa (Java), Xiêm La, Tam Phật Tề, Chiêm Thành, Mãn Lạt Gia (Malacca) vượt biển sang cống, bên trong bọn phản nghịch đều được dẹp yên, giáng đòn phạt đến nỗi không gượng dậy được. Thái Tông lúc đó chưa đầy 20 tuổi, nếu không phải nói thiên tư trời ban thì còn từ nào đủ hình dung.
Megachile enceliae
Tham khảo
E Thể loại:Động vật được mô tả năm 1926
Nhà Lê sơ
Thái Tông chuyên chính và đảng tranh
Năm 1442, ngày 4 tháng 8, Thái Tông đi thăm trại Vải (Lệ Chi viên, nay thuộc xã Đại Lai huyện Gia Bình, Bắc Ninh), thuộc khu dinh thự của Hành khiển Nguyễn Trãi, bỗng nhiên băng hà, khi đó hoàng đế chỉ tròn 20 tuổi. Việc này dẫn đến vụ án Lệ Chi Viên nổi tiếng trong lịch sử, triều đình kết tội Hành khiển Nguyễn Trãi và thị thiếp là Nguyễn Thị Lộ, vì khi Thái Tông băng Thị Lộ đã luôn hầu bên cạnh, bấy giờ cho rằng Thị Lộ giết hoàng đế. Án đưa ra là tru di tam tộc, giết đến 3 họ của Nguyễn Trãi.
Thái Tông được truy thụy hiệu là Văn hoàng đế (文皇帝), về sau đều gọi là Thái Tông Văn hoàng đế (太宗文皇帝).
Ngày 12 tháng 8, Thái tử Lê Bang Cơ lên kế vị, tức Lê Nhân Tông. Nhân Tông lên ngôi còn nhỏ tuổi, mẹ là Nguyễn Thần phi được tôn làm Hoàng thái hậu, buông rèm nhiếp chính.
Sự biến Diên Ninh
Lê Nhân Tông lên ngôi còn thơ ấu, Nguyễn Thái hậu cùng các đại thần Nguyễn Xí, Lê Thụ, Trịnh Khả phụ chính cho Tân đế. Lúc này niên hiệu được đổi thành Thái Hòa (太和).
Thái hậu coi việc, dùng phép sẵn từ đời trước, kinh tế, văn hóa tiếp tục được đi lên. Bấy giờ, Chúa Chiêm Thành là Bí Cai hai lần mang quân vây Hóa Châu. Tuy triều đình đã mấy lần phát binh, quân Chiêm vẫn chưa bỏ thói gây hấn. Vào năm 1446, Thái hậu sai Trịnh Khả, Lê Thụ, Lê Khắc Phục đi đánh, Bí Cai ra hàng, các tướng lập cháu Bí Cai là Ma Ha Quý Lai làm chúa Chiêm. Với chiến thắng huy hoàng này, quân Đại Việt tóm gọn được các cung phi của Bí Cai mà đem về kinh thành Đông Kinh.
Vào năm 1449, Quý Lai bị Quý Do cướp ngôi. Quý Do sai sứ sang triều cống Đại Việt, nhưng Thái hậu từ chối không tiếp nhận lễ vật và phán: "Tội giết vua, em giết anh là tội đại ác xưa nay, trẫm không nhận đồ dâng". Sau khi buộc sứ phải mang trả lại lễ vật về Chiêm, Thái hậu truyền lệnh cho Đồng tri hữu tri sự Nguyễn Hữu Quang, Điện trung thị ngự sử Trình Ngự đem thư sang Chiêm Thành, với nội dung như sau: "Sự thực của các ngươi như thế nào thì phải sang trình bày cho rõ".
Tháng 11, năm Quý Dậu (1453), Nhân Tông lên 12 tuổi, có thể tự coi chính sự, Thái hậu trả lại quyền chính cho ông rồi lui về ở cung riêng. Khi tự mình ra coi chính sự, Nhân Tông xuống lệnh đại xá, và đổi niên hiệu là Diên Ninh (延寧). Năm 1454 trở thành năm Diên Ninh thứ nhất.
Nhân Tông tỏ ra là người độ lượng với các công thần khai quốc có tội bị xử tử trước đây, từ thời Lê Thái Tổ, Lê Thái Tông đến khi Nguyễn Thái hậu chấp chính. Ngay khi ra cầm chính sự, ông ra nhiều chiếu chỉ biểu dương công lao của họ, hoặc trả lại của cải, ruộng đất cho con cháu họ. Ông khôi phục lại quan tước và ban cho con cháu Trịnh Khả (bị xử tử năm 1451) 100 mẫu ruộng; cấp 100 mẫu ruộng cho con cháu Lê Sát và Lê Ngân (bị xử tử năm 1437); trả lại điền sản trước đây cho con cháu Phạm Văn Xảo (bị xử tử năm 1430) và Trần Nguyên Hãn (bị xử tử năm 1429). Ông biểu dương công lao sự nghiệp của Nguyễn Trãi (bị xử tử năm 1442): ''Nguyễn Trãi là người trung thành giúp đức Thái Tổ dẹp yên giặc loạn, giúp đức Thái Tông sửa sang thái bình. Văn chương và đức nghiệp của Nguyễn Trãi, các danh tướng của bản triều không ai sánh bằng''.
Ân đức của Nhân Tông nổi danh đương thời, ông chủ trương không quá hà khắc hình luật, trọng giáo dục, văn học, chế độ hiến chương triều đình, là người hiền minh sáng suốt, tuổi còn nhỏ mà là vị minh quân khó ai bì. Tuy hiền đức là vậy nhưng ông lại có kết cục bi thảm khi bị chính người anh lớn là Lạng Sơn vương Lê Nghi Dân giết chết.
Lê Nghi Dân (黎宜民) - tước phong bấy giờ là Lạng Sơn vương (諒山王) - là con trai trưởng của Lê Thái Tông, mẹ là Dương chiêu nghi (楊昭儀). Dương thị vốn là sủng phi của Thái Tông, về sau hành xử lỗ mãng mà bị phế làm thứ nhân. Nghi Dân trước đây mẹ được sủng ái nên được lập làm Hoàng thái tử, sau do mẹ thất sủng nên cũng bị phế, bị biếm đến vùng Lạng Sơn. Nhân Tông vốn nhân từ, đối đãi với anh em rất hậu, nên đối với Nghi Dân không phòng bị gì, đến đây bị Nghi Dân sai người lẻn vào cung và giết chết. Nguyễn Thái hậu cũng bị đem ra xử chết vào ngày hôm sau.
Theo một số nhà sử học, cũng như thần tích và các chuyện chép rải rác trong Đại Việt sử ký toàn thư, Nhân Tông vốn không phải con của Thái Tông Văn hoàng đế. Mẹ ông Nguyễn Thái hậu được cho là đã tư thông với Lê Nguyên Sơn, một người trong tôn thất họ Lê, chi dưới của Tuyên Tổ hoàng đế Lê Khoáng, tức tổ phụ của Thái Tông. Rất có thể trong quá trình trưởng thành, Nghi Dân đã được nghe nói về lời đồn này và quyết tâm đoạt ngôi của Nhân Tông.
Lạng Sơn vương Nghi Dân lên ngôi vào ngày 7 tháng 10 năm 1459, đặt niên hiệu là Thiên Hưng (天興). Tuy giết hại Nhân Tông nhưng Thiên Hưng Đế lại tha cho những người em khác, ông cải phong Lê Khắc Xương (黎克昌) từ Tân Bình vương (賓平王) thành Cung vương (恭王); Lê Tư Thành từ Bình Nguyên vương (平原王) thành Gia vương (嘉王).
Tháng 5 năm 1460, các tể tướng đại thần là Đỗ Bí, Lê Ngang, Lê Thụ, Lê Ê bí mật bàn việc lật đổ Thiên Hưng. Việc đó bị lộ, cả mấy người đều bị bắt giết. Thiên Hưng thay đổi nhiều pháp chế của đời trước, dùng những người thân tín của mình vào triều nên nhiều cựu thần không bằng lòng.
Tháng 6 năm đó, các đại thần Nguyễn Xí, Đinh Liệt, Lê Lăng, Lê Niệm, Lê Nhân Quý, Trịnh Văn Sái, Nguyễn Đức Trung...cùng bàn nhau làm binh biến lần nữa. Ngày 6 tháng 6, có buổi chầu sớm. Khi tan chầu, những người định làm binh biến ngồi ngoài cửa Sùng Vũ nơi Nghị sự đường. Nguyễn Xí phát động lệnh dẫn quân vào giết các bề tôi tin cẩn của Thiên Hưng là Phạm Đồn, Phan Ban ở Nghị sự đường. Lê Nhân Thuận chém chết Trần Lăng, giữ chặt quân cấm binh, đóng các cửa thành. Hơn 100 người phe cánh của Thiên Hưng bị giết.
Thiên Hưng Đế bị bắt, truất làm Lệ Đức hầu (厲德侯) và bị thắt cổ chết khi mới 22 tuổi.
Bấy giờ, các đại thần Nguyễn Xí, Đinh Liệt, Nguyễn Đức Trung đều nhất trí đưa Gia vương Tư Thành lên ngôi, kế thừa hoàng vị. Nhưng Nhập nội Thiếu úy Lê Lăng lại mời Cung vương, khi các đại thần đến mời Cung vương thì Vương nhất quyết từ chối, vì vậy Gia vương được tôn lên ngôi vị.
Ngày 26 tháng 6 năm 1460, Gia vương Lê Tư Thành lên ngôi, sử gọi là Lê Thánh Tông, lấy niên hiệu là Quang Thuận (光順). Năm đó, ông chỉ mới 18 tuổi. Ông chỉ định Nguyễn Xí và Đinh Liệt vào các chức quan cao nhất của triều đình, nắm giữ binh quyền. Từ đây, Đại Việt bước vào thời kỳ cực thịnh.
Hồng Đức thịnh thế
Lê Thánh Tông – có thể nói là vị hoàng đế tài giỏi nhất trong triều đại thời Lê Sơ.
Lên nắm chính quyền, ông chủ trương làm việc siêng năng, làm gương cho các quan lại. Ông sửa sang bộ máy chính quyền, chia làm Lục bộ một cách đầy đủ. Về cơ cấu chính quyền các cấp, ông đã tiến hành xóa bỏ hệ thống tổ chức hành chính cũ thời Lê Thái Tổ từ 5 đạo đổi thành 13 đạo (thừa tuyên). Thánh Tông ra chỉ dụ, các quan chỉ được làm việc tối đa đến tuổi 65 và ông bãi bỏ luật cha truyền con nối cho các gia đình có công - công thần. Ông tôn trọng việc chọn quan phải là người có tài và đức.
Bên cạnh phát triển kinh tế, về văn hóa, giáo dục cũng được phát triển mạnh. Thánh Tông tiếp tục đẩy cao Nho giáo, hạn chế sự phát triển của Phật giáo như đời nhà Lý, sửa sang nhiều chế độ đãi ngộ hiền tài. Ông cho Ngô Sỹ Liên soạn bộ Đại Việt sử ký toàn thư, góp phần lớn lao trong việc chép sử, ngoài ra còn có Nhà toán học Lương Thế Vinh với Đại thành Toán pháp, Phan Phu Tiên với Việt âm thi tập, Đại Việt sử ký tục biên, Bản thảo thực vật toát yếu (Tóm lược sách bản thảo thực vật), tri thức thời đại này đã lên đến đỉnh cao, rực rỡ hơn các triều đại trước. Thánh Tông bắt đầu cho phép tôn vinh việc học bằng các cuộc lễ xướng danh (lễ đọc tên người thi đậu), lễ vinh quy bái tổ (lễ đón rước người thi đậu về làng) và nhất là lệ khắc tên và lý lịch tiến sĩ vào bia đá Văn Miếu. Vì thế khuyến khích mọi tầng lớp cư dân đua nhau học hành để tên tuổi được ghi vào bảng vàng, để gia môn được vinh dự và để làng quê được vinh hiển. Bên cạnh đó, bản thân Thánh Tông là một người hay chữ, ông tự xưng làm Thiên Nam động chủ (天南洞主), viết nhiều bài thơ, rất nhiều bài được lưu truyền trong dân gian và trong giới tri thức. Đặc biệt tuyển tập Thánh Tông di thảo đã để lại giá trị lớn trong dòng truyện ký. Thánh Tông cho thành lập Tao đàn Nhị thập bát tú, xưng làm Tao Đàn nguyên súy (騷壇元帥), cùng với Thân Nhân Trung, Đỗ Nhuận, Thái Thuận là những trụ cột văn chương nổi tiếng dưới thời Lê Sơ.
Năm 1470, Thánh Tông đổi niên hiệu thành Hồng Đức (洪德), về sau người ta đều gọi niên hiệu này của ông khi nói về một triều đại đầy thịnh vượng và cực thịnh, gọi là Hồng Đức thịnh thế (洪德晟世). Trên thực tế sự cực thịnh này kéo dài cả về đến thời cháu nội ông là Lê Túc Tông. Bản thân Thánh Tông được gọi là Hồng Đức Đế (洪德帝). nhỏ|424x424px|Phân chia hành chính của vua [[Lê Thánh Tông]] Bên cạnh là một nhà văn hóa, Thánh Tông còn chủ trương mở rộng lãnh thổ Đại Việt. Ông là vị hoàng đế mở mang bờ cõi nổi tiếng bậc nhất trong lịch sử Việt Nam khi Tây tiến đánh qua các tiểu quốc, cường quốc phía tây như Lan Xang, Bồn Man, những nước giúp đỡ họ Cầm làm loạn ở vùng đất thuộc Lai Châu ngày nay. Bên cạnh đó, sau sự kiện năm 1471, Chiêm Thành vốn là kình địch của Đại Việt, từ một cường quốc trở nên suy yếu trầm trọng, kinh đô Đồ Bàn bị phá hủy, hơn 30.000 người bị bắt, trong đó chúa Chiêm Trà Toàn đã bị tử trận cùng hơn 40.000 quân Chiêm. Sau khi Trà Toàn bị bắt, em là Trà Toại trốn vào núi, sai người sang cầu cứu nhà Minh và xin phong vương. Được tin, Thánh Tông sai Kỳ quận công Lê Niệm đem 3 vạn quân vào đánh, Trà Toại bị bắt giải về kinh. Về sau, Minh Hiến Tông sai sứ sang bảo Thánh Tông phải trả đất cho Chiêm Thành, nhưng ông nhất quyết không chịu. Sau chiến thắng, Thánh Tông thực hiện chính sách mới, bình định và Việt hóa dân chúng người Chiêm Thành và sáp nhập lãnh thổ miền bắc Chiêm Thành (từ đèo Hải Vân tới bắc Phú Yên ngày nay) vào Đại Việt. Tháng 6 năm 1471, lãnh thổ miền bắc Chiêm Thành được lập thành thừa tuyên Quảng Nam và vệ Thăng Hoa. Tới đây, Thánh Tông đưa thừa tuyên Quảng Nam vào Thiên hạ bản đồ, đất nước Đại Việt tổng cộng 13 thừa tuyên.
Ngày 30 tháng 1 năm 1497, Lê Thánh Tông mất, thọ 55 tuổi, cai trị được 37 năm, thụy hiệu là Thuần hoàng đế (淳皇帝), nên được gọi là Thánh Tông Thuần hoàng đế (聖宗淳皇帝). Con trưởng là Lê Tranh (黎鏳) kế vị, sử gọi là Lê Hiến Tông. Ông đổi niên hiệu là Cảnh Thống (景統).
Lê Hiến Tông là bậc minh quân như phụ hoàng, tiếp tục đường lối trị vì của Thánh Tông nhưng chủ trương ổn định và phát triển, đẩy mạnh chính quyền sau một thời gian chiến tranh và để dần thu phục những người bản địa của các vùng đất mà Thánh Tông đã chiếm được. Các sử gia đều nhìn nhận Hiến Tông là vị hoàng đế giỏi. Tuy nhiên, ông chỉ cai trị được 7 năm thì qua đời, đó là vào ngày 24 tháng 5 năm 1504. Thái tử Lê Thuần (黎㵮) kế vị, tức Lê Túc Tông. Túc Tông được nhận xét là thông minh hơn người, từ nhỏ được Hiến Tông yêu quý và chọn làm Thái tử dù không phải là con trưởng. Tuy nhiên chưa được 1 năm thì Túc Tông yểu mệnh qua đời vào ngày 30 tháng 12 năm 1504, nối ngôi chỉ vừa 6 tháng.
Trước khi qua đời, Túc Tông nhận thấy trong số hoàng thất, anh trai mình là Lê Tuấn (黎晭) có khả năng nhất, nên chỉ định làm người kế vị. Huy Gia Thái hoàng thái hậu Nguyễn thị, mẹ của Hiến Tông, bà nội của Túc Tông và Lê Tuấn lại phản đối. Bà cho rằng Lê Tuấn là con của hạng tỳ thiếp hèn mọn, nên nhân cách không cao quý, không thể kế thừa ngôi chính thống, bà bèn chọn một tôn thất trong họ là Lã Côi vương (không rõ tên) làm người kế vị. Tuy nhiên, mẹ nuôi của Lê Tuấn là Nguyễn Kính phi và đại thần Nguyễn Nhữ Vy đã mưu kế trong cung, lừa Thái hậu ra khỏi thành đi đón Lã Côi vương, còn bọn họ trong cung mau chóng truyền chỉ lập Lê Tuấn kế vị.
Ngày 18 tháng 12 năm 1505, Lê Tuấn lên ngôi, đặt niên hiệu là Đoan Khánh (端慶), sử gọi là Lê Uy Mục. Từ đây lịch sử nhà Lê sơ rơi vào một thời kỳ khủng hoảng vì sự man rợ của vị hoàng đế này.
Uy Mục bạo đế
Bấy giờ, Hiến Tông có con trưởng là An vương Lê Tuân (黎洵), con thứ 2 là Uy Mục và con thứ 3 chính là Lê Túc Tông. Mẹ của An vương là Mai chiêu nghi, chỉ là thị thiếp nên dù là con trưởng của Hiến Tông nhưng An vương khó được xét làm người kế thừa, hơn nữa lúc nhỏ An vương phạm tội bất hiếu với mẹ, nên Hiến Tông càng không đoái hoài. Trong khi đó, mẹ của Túc Tông là chính thất, Trang Thuận hoàng hậu Nguyễn Hoàn, bản chất Túc Tông lại là người nhân hiếu, thông minh, ngôi Thái tử sớm thuộc về Túc Tông. Khi Hiến Tông qua đời năm 1504, Nguyễn Kính phi muốn đưa Uy Mục lên ngôi, đem tiền vàng hối lộ cho Thượng thư Đàm Văn Lễ, Văn Lễ không nhận mà quyết lập Túc Tông, Uy Mục từ đấy sinh hận.
Ngày 22 tháng 3, năm đầu niên hiệu Đoan Khánh, Uy Mục cho người trong đêm giết chết bà nội là Thái hoàng thái hậu Nguyễn Thị Hằng, vì Uy Mục căm giận Thái hậu sỉ nhục mẹ của mình và việc bà không chịu lập Uy Mục lên ngôi. Ngày 5 tháng 6, cũng năm ấy, Uy Mục sai cách chức Lễ bộ thượng thư Đàm Văn Lễ và Đô ngự sử Nguyễn Quang Bật, bấy giờ 2 người là những người không thừa nhận ngôi vị của Uy Mục, bị cách chức đày về Thừa tuyên Quảng Nam. Nhưng Uy Mục nghe lời Nguyễn Nhữ Vy, trên đường đi lén sai người giết chết cả hai người, về sau lại giết Nhữ Vy. Uy Mục còn ra lệnh cho giết hết những người Chiêm Thành bị bắt làm gia nô trong các điền trang của các thế gia, công thần. Ông từ khi lên ngôi, đêm nào cũng cùng với cung nhân uống rượu, rồi đến khi say thì giết đi rất tàn bạo. Phó sứ thần Nhà Minh là Hứa Thiên Tích (許天錫) sang, trông thấy Uy Mục, làm thơ gọi Uy Mục là Quỷ vương (鬼王):
Sự tàn bạo của Uy Mục đã gây nên một làn sóng bất bình trong hàng ngũ quan lại, tông thất. Quyền hành trong triều rơi vào tay họ ngoại của hoàng đế. Bấy giờ, uy quyền thuộc về họ ngoại, phía đông thì làng Hoa Lăng (quê của Nguyễn Kính phi), phía tây thì làng Nhân Mục (quê của Trần hoàng hậu), phía bắc thì làng Phù Chẩn (quê của Chiêu Nhân thái hậu) đều chuyên cậy quyền thế, vùi dập các quan, kẻ thì vì ý riêng mà giết hại sinh dân, kẻ thì dùng ngón kín mà yêu sách tiền của. Muôn dân ta oán mà hoàng đế vẫn không chừa, lại mang lòng ngờ vực, đố kỵ. Các quan người nào ngày trước không lập mình, thì thường giết đi. Lại ngầm sai nội nhân Nguyễn Đình Khoa dò xét cả các thân vương là các chú và anh em của ông. Trong đó, Kinh vương Lê Kiện là chú đã chạy trốn không biết đi đâu, chỉ có Giản Tu công Lê Oanh là con của Kiến vương Lê Tân, chú ruột của hoàng đế, thì bị giam vào ngục nhưng trốn thoát được. Do vậy, mọi người đều cảm thấy nguy đến thân mình, càng nghĩ đến việc nổi loạn.