cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lịch sử Phật giáo Việt Nam
Thời nhà Đường
Sách An Nam Chí của Cao Hùng Trưng viết vào đời nhà Minh cũng có ghi chép về vài vị tăng sĩ không thấy Thiền Uyển Tập Anh nhắc đến:
Thời Đinh - Lê
nhỏ|200px|phải|[[Chùa Nhất Trụ ở khu di tích cố đô Hoa Lư, nơi có thạch kinh cổ nhất Việt Nam]] Sau một nghìn năm Bắc Thuộc, năm 905 Giao Châu chính thức độc lập. Năm 968 Đinh Tiên Hoàng lên ngôi vua, lập ra nhà Đinh, đặt tên nước là Đại Cồ Việt, mở ra thời kì độc lập và thống nhất phát triển lâu dài trong lịch sử Việt Nam. Đạo Phật thời này cũng không là ngoại lệ, đã phát triển đến đỉnh cao và tham dự vào nhiều sự kiện hệ trọng của đất nước. Khởi đầu là Đinh Tiên Hoàng với việc lập ra chức tăng thống cho thiền sư Khuông Việt - người đứng đầu phật giáo của đất nước trong lịch sử.
Hoa Lư - Ninh Bình là kinh đô của Việt Nam dưới thời nhà Đinh (968-980) và nhà Tiền Lê (980-1009). Sau khi đã là kinh đô, Hoa Lư dần trở thành trung tâm Phật giáo. Theo các thư tịch và dấu vết còn sót lại, vào thế kỷ 10, tại đây đã có khá nhiều chùa tháp. Ninh Bình cũng là quê hương của quốc sư triều Lý Nguyễn Minh Không, ông đã sáng lập ra ở quê hương mình khá nhiều chùa tháp như: chùa Bái Đính, chùa Địch Lộng, động chùa Am Tiêm... Ở Việt Nam có 3 chùa động được mệnh danh là "Nam thiên đệ nhất động" là chùa Hương, chùa Bích Động, chùa Địch Lộng thì 2 trong số đó nằm ở Ninh Bình. Điều độc đáo ở đây là có khá nhiều chùa được xây dựng trong các hang núi đá vôi, dựa vào núi đá hoặc tận dụng hẳn núi đá làm chùa mà tiêu biểu là các động chùa: động Hoa Sơn, động Thiên Tôn, Bích Động, động Địch Lộng, chùa Bái Đính, Linh Cốc…
Thời nhà Lý
200px|nhỏ|phải|Bích họa 18 vị La Hán ở hang Liên Hoa, Ninh Bình có niên đại từ thời Đinh, Lý. Nhà Lý ra đời tiếp tục đưa đạo Phật lên hàng quốc đạo, nhiều triều vua nối tiếp nhau đã thực hiện rất nhiều Phật sự, không chỉ góp phần phát triển việc tu học mà còn qua đó phát triển một nền văn hóa riêng của Đại Việt khác biệt với Trung Hoa.
Một dấu ấn quan trọng thời này là việc khai sinh Thiền phái Thảo Đường. Tuy nhiên, vì khuynh hướng thiên trí thức và văn chương, thiền phái Thảo Đường không cắm rễ được trong quần chúng mà chỉ ảnh hưởng đến một số trí thức có khuynh hướng văn học. Thiền Uyển Tập Anh tuy có ghi lại tên họ 19 vị thuộc thiền phái Thảo Đường nhưng không thể ghi lại tiểu sử, niên đại các bài truyền thừa của mỗi vị.
Đạo Phật thời nhà Lý có nhiều ảnh hưởng không chỉ với dân thường mà cả vua quan. Có chín trên 19 vị của Thiền phái Thảo Đường là cư sĩ mà phần lớn là vua quan, trong đó có ba vị vua là Lý Thánh Tông, Lý Anh Tông, và Lý Cao Tông. Rất nhiều thiền sư đời Lý tham gia chính sự mà không tham dự chính quyền.
Rất nhiều công trình chùa chiền, tượng tháp được xây dựng mà một trong số đó là An Nam Tứ Đại Khí gồm có: tháp Báo Thiên, chuông Quy Điền, đỉnh Phổ Minh và tượng Quỳnh Lâm.
Về lối sống của người dân thời bấy giờ, học giả Hoàng Xuân Hãn viết trong tác phẩm "Lý Thường Kiệt": "Đời Lý có thể gọi là đời thuần nhất trong lịch sử nước ta. Đó chính là ảnh hưởng của đạo Phật". Còn Đại Việt Sử ký Toàn thư chép:
Thời nhà Trần
nhỏ|200px|phải|[[Chùa Hoa Yên trên núi Yên Tử, nơi khai sinh Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử]] Nhà Trần lên nắm quyền tiếp tục kế thừa và phát triển thêm nền tảng xã hội đã có từ thời Lý trong đó có đạo Phật. Nét nổi bật nhất của đạo Phật thời kì này so với thời trước là sự ra đời của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, do người Việt sáng lập mà tổ sư chính là thái thượng hoàng Trần Nhân Tông, đạo hiệu Trúc Lâm đại sĩ.
Một điểm nổi bật khác là sách Thiền Uyển Tập Anh (hay Thiền Uyển Tập Anh Ngữ Lục), cổ thư xưa nhất còn giữ lại được đến nay viết về đạo Phật tại Việt Nam, đã được kết tập vào thời này. Đây là một tập sách nói về các vị thiền sư Việt Nam từ cuối thế kỷ thứ sáu đến thế kỷ thứ mười ba. Sách này bắt đầu được biên tập vào khoảng trước năm 1134 cho đến đầu thế kỷ thứ mười ba thì hoàn tất. Cũng cần nói thêm là không phải cổ thư đạo Phật thời Lý Trần nói chung là ít ỏi mà do chính sách cai trị của nhà Minh khi xâm lược Đại Việt đầu thế kỉ 15 nên phần lớn di sản thời này đã bị tịch thu và tận diệt.
Số lượng chùa chiền cũng như tăng sĩ tăng lên rất nhiều, có lẽ là nhiều nhất trong lịch sử Việt Nam nếu so với tương quan số dân ngày ấy. Các chùa cũng như tăng sĩ được nhiều ưu đãi lớn không chỉ từ phía vua quan nhà Trần mà còn từ nhân dân. Sách Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ chép: "Các chùa như Hoàng Giang, Đồng Cổ, An Sinh, Yên Tử, Phổ Minh, Ngọc Thanh... dựng lên nhan nhản khắp nơi; những người cắt tóc làm tăng ni nhiều bằng nửa dân số thường. Nhất là huyện Đông Triều, sự sùng thượng lại càng quá lắm: chùa chiền dựng lên, làng lớn có hơn mười chùa, làng nhỏ cũng chừng năm, sáu: ngoài bao bằng lũy, trong tô vàng son..." Sự ưu ái quá mức dành cho giới xuất gia cho đến cuối thời nhà Trần đã tạo ra một số dấu hiệu khởi đầu cho sự suy thoái của đạo Phật sau này.
Từ thời Hậu Lê đến năm 1858
Đạo Phật như đã biết đạt đến cực thịnh vào thời nhà Trần rồi bắt đầu suy thoái vào thời nhà Hậu Lê, mà hai nguyên nhân chính phải kể ra là: nguyên nhân nội tại trong chính đạo Phật, và nguyên nhân ngoại tại từ sự phát triển của Khổng giáo (hay Nho giáo).
Thứ nhất là nguyên nhân nội tại. Khi đạo Phật được vua chúa quý trọng thì các nhà quyền quý và trăm họ đều hướng vào. Chùa chiền càng nhiều thì nếp sống thanh quy càng khó bảo đảm được. Tăng chúng càng đông thì càng có nhiều phần tử bất hảo làm hại thanh danh tăng đoàn, sự kính trọng càng nhiều thì niềm kiêu hãnh càng thêm cao. Sự cúng dường càng hậu thì sự ỷ lại càng tăng. Đây là biểu hiện của sự suy thoái.
Thứ hai, nguyên nhân ngoại tại. Như đã biết, thời Lý Trần nhiều thiền sư tham dự chính sự và có tiếng nói quan trọng với vua quan. Vào cuối thế kỉ 14, Hồ Quý Ly vốn xuất thân Nho học trong quá trình tiếm quyền nhà Trần đã thực hiện một số biện pháp nhằm giảm ảnh hưởng của đạo Phật. Thêm nữa, nhiều nhà Nho vốn trọng từ chương, tự cho mình là độc tôn trí thức nên không ưa đạo Phật vốn trọng tinh thần bao dung. Chẳng hạn các đại thần Lê Quát, Trương Hán Siêu đã công khai chỉ trích đạo Phật.
Ngoài ra, việc nhà Minh xâm lược Đại Việt đầu thế kỉ 15 cùng chính sách tận diệt nền văn hóa độc lập của đất nước đã hủy diệt không chỉ truyền thống của đạo Phật tại Việt Nam mà là cả truyền thống dân tộc. Từ khi nhà Hậu Lê thành lập, và nhất là từ khi vua Lê Thánh Tông suy Khổng giáo làm quốc học thì đạo Phật chính thức suy thoái trong một thời gian kéo dài đến mấy trăm năm.
Thời chúa Nguyễn tại Đàng Trong
nhỏ|phải|200px|[[Chùa Thiên Mụ ở Huế ngày nay, được xây dựng năm 1601.]] Doãn Quốc Công Nguyễn Hoàng (1558 - 1613) sau khi vào trấn thủ đất Thuận Hóa đã để ý đến việc lập chùa. Năm 1601, ông bắt đầu cho xây dựng chùa Thiên Mụ ở xã Hà khê, huyện Hương Trà (thuộc Huế ngày nay). Năm sau, vào ngày Vu Lan, ông đến chùa Thiên Mụ lập trai đàn và làm lễ bố thí, lại cho dựng chùa Sùng Hóa trên nền một ngôi chùa cổ ở xã Triêm Ân, huyện Phú Vang. Năm 1607, cho lập chùa Bảo Châu ở Trà Kiệu, Quảng Nam. Năm 1609, lập chùa Kính Thiên ở Thuận Trạch, Quảng Bình. Sau khi ông dựng xong dinh Quảng Nam ở xã Cần Húc lại cho lập một ngôi chùa gần đó là chùa Long Hưng. Có thể ý chúa Nguyễn muốn lấy đạo Phật làm chỗ dựa tinh thần cho công trình lập quốc của dòng họ Nguyễn. Cho nên sau này, các chúa Nguyễn đều tỏ vẻ sùng đạo Phật. Còn nhân dân Đàng Trong cũng nghênh đón các vị du tăng Trung Quốc với một tấm lòng chân thật, mặn nồng. Trong thời đại chuyển tiếp giữa hai triều Minh Thanh, nhiều cao tăng Trung Hoa đã tới Đàng Trong hành hóa. Một phần quan trọng của những tổ đình hiện nay là do các thiền sư Trung Hoa sáng lập.
Chúa Nguyễn Phúc Chu (1675-1725) là một Phật tử pháp danh Hưng Long, còn có hiệu là Thiên Túng Đạo nhân do ngài Thạch Liêm, một danh tăng thuộc phái thiền Tào Động Trung Quốc đặt, và được xem là truyền thừa chánh tông đời thứ 30 của dòng thiền này. Bốn năm sau khi lên ngôi chúa, ông thọ Bồ tát giới và thường tự ví mình là Duy Ma Cật. Ông chủ trương lấy tinh thần Phật pháp định hướng cho đời sống dân tộc và có quan hệ mật thiết với sư Thạch Liêm. Ngài Thạch Liêm đã có lần trình bày với chúa quan điểm trị nước theo tinh thần Phật giáo, được giải thích qua ý nghĩa "trai giới" đối với một vị quân vương: "Trai giới là làm cho quốc gia từ trên xuống dưới được thanh lý chỉnh tề, không một người nào không ngồi đúng chỗ, không một việc nào chẳng giải quyết được chính đáng. Làm được như thế mới là sự trai giới viên mãn của một ông vua". Chúa Nguyễn Phúc Chu đã cho xây dựng và trùng tu nhiều ngôi danh lam tại Thuận Hóa như trùng tu chùa Thúy Vân, chùa Linh Mụ... Sai người sang Trung Quốc thỉnh bộ Đại tạng kinh, xây Tàng kinh lâu để bảo quản.
Dòng Lâm Tế, một nhánh Thiền nam tông quan trọng của tổ sư Lâm Tế Nghĩa Huyền (?-866) từ Trung Hoa truyền vào Việt Nam vào thế kỉ 17 rồi phát triển mạnh tại Đàng Trong. Từ thời điểm này trở đi xuất hiện nhiều cao tăng thuộc dòng này như các sư Viên Minh và Viên Khoan ở Quảng Trị, Minh Hoằng Tử Dung khai sơn chùa Từ Đàm, sư Giác Phong sáng lập chùa Báo Quốc tại Huế, sư Pháp Bảo lập chùa Chúc Thánh ở Quảng Nam, sư Nguyên Thiều sáng lập các chùa Thập Tháp Di Đà tại Bình Định, chùa Quốc Ân và Hà Trung tại Thuận Hóa (Huế), trong đó ngài Nguyên Thiều đã thành lập nên các dòng truyền thừa theo phả hệ Thập Tháp và Quốc Ân, ngài Pháp Bảo thành lập nên dòng truyền thừa hệ Chúc Thánh. Ngoài các dòng trên, tại Đàng Trong có một hệ truyền thừa ảnh hưởng rất sâu rộng cho đến hôm nay, đó là dòng Liễu Quán, do sư Liễu Quán thành lập.
100 năm nhiều biến cố
Năm 1858, quân Pháp tấn công Đà Nẵng mở đầu gần 100 năm Việt Nam bị thực dân đô hộ. Chính quyền thực dân đã dùng nhiều phương kế nhằm tiêu diệt truyền thống lịch sử và văn hóa Việt Nam. Đạo Phật ở Việt Nam lúc này đứng trước nguy cơ diệt vong do chính sách hủy diệt có hệ thống của người Pháp. Đến giữa thế kỉ 20, đất nước bị chia hai, nhìn chung chính sách của các thể chế cầm quyền với đạo Phật không tích cực hơn thời Pháp thuộc là bao, không ngăn cấm nhưng cũng không khuyến khích. Đến cuối thế kỷ 20, các hoạt động Phật giáo Việt Nam mới thực sự phát triển trở lại.
Thời Pháp thuộc
Một trong những cái cớ chủ yếu mà người Pháp dựa vào để xâm lược Việt Nam là chính sách đàn áp Thiên Chúa giáo của nhà Nguyễn. Cho nên sau khi đạt được mục tiêu, chính quyền thực dân ra sức ủng hộ tuyệt đối để tôn giáo này lan rộng khắp nơi, mà biện pháp cụ thể và trực tiếp nhất là phá hủy đạo Phật bằng nhiều hình thức khác nhau. Số chùa chiền bị phá đi rất nhiều, mà không ít trong số đó sau này trở thành cơ sở của Thiên Chúa giáo. Chẳng hạn nhà thờ Đức Bà tại Thành phố Hồ Chí Minh, nhà thờ La Vang tại Quảng Trị xưa vốn là vị trí của hai ngôi chùa đã bị người Pháp phá hủy và giao lại cho tôn giáo mới theo chân họ vào Việt Nam.
Đầu thế kỉ 20 thế giới bắt đầu tìm lại và nghiên cứu các di sản của đạo Phật. Còn tại Việt Nam, bên cạnh chính sách kì thị của người Pháp thì trước đó nhà Nguyễn do độc tôn Nho học nên đạo Phật không được quan tâm. Trước tình hình đó, một phong trào chấn hưng và cải tổ là cần thiết. Phong trào chấn hưng Phật giáo có thể nói được khởi xướng từ Thiền sư Khánh Hòa tại miền Nam, thiền sư Phước Huệ tại miền Trung, và thiền sư Thanh Hanh tại miền Bắc. Ba vị được tôn là Tổ của phong trào. Nhiều hội Phật học, nhiều trường giảng dạy Phật học được thành lập. Nhiều ấn phẩm như sách, báo, tạp chí viết về đạo Phật ra đời. Thậm chí nhiều vị xuất thân Nho học như Trần Trọng Kim, Bùi Kỷ cũng tham dự vào.
Phật giáo ở miền Trung với trung tâm là Huế đã khởi đầu những sự cải tổ đánh dấu mốc chuyển biến thành một nền Phật giáo hiện đại, làm mẫu cho toàn quốc. Nói đến Phật giáo miền Trung, bắt đầu từ những năm 1930 không thể không nhắc đến trung tâm Phật giáo Huế. Cần nhắc lại không phải đến thế kỷ 20 Huế mới trở thành một trung tâm của Phật giáo. Từ thế kỷ 17 cho đến đầu thế kỷ 20, Phật giáo Huế - Thuận Hóa đã từng được biết đến với sự thâm nhập của hai dòng Thiền tông Trung Quốc là Lâm Tế và Tào Động với sự xuất hiện của các Thiền sư Trung Hoa từ Viên Cảnh đến Thạch Liêm, và tại đây còn hình thành một dòng truyền thừa Thiền phái Việt: Thiền Liễu Quán (mang tên của Thiền sư Liễu Quán, 1667 - 1742). Đây là lần thứ hai trong lịch sử Phật giáo Việt Nam có được một dòng Thiền phái riêng biệt với vị Tổ sư người Việt sau Truyền phái Trúc Lâm thời Trần.
Do vị trí là nơi đóng đô của triều đình nhà Nguyễn, dù từ sau 1885, trên thực tế, Huế chỉ như một trung tâm của nước "An Nam" (tức là Trung Bộ) với một khâm sứ Pháp bên cạnh, mất quyền kiểm soát với Bắc Bộ và Nam Bộ, nhưng không một ai lại coi đó chỉ có ý nghĩa giới hạn như vậy. Đối với Phật giáo lại càng như thế. Những gì Phật giáo trung tâm Huế gây dựng từ thế kỷ 17 đã khiến Huế trở thành "Tổ đình" của Phật giáo ở Trung Bộ và Nam Bộ, cho đến cả ngày nay. Cố nhiên đây là Tổ đình của Phật giáo người Việt mà thôi. Cần nhắc lại về mặt danh nghĩa, triều đình Huế có quyền quản lý từ Thanh Hóa vào đến Bình Thuận, tức là Trung Bộ. Nhưng có thể nói, Thanh - Nghệ - Tĩnh lại là mảnh đất của Phật giáo Bắc Bộ cổ xưa, chỉ từ Quảng Bình (chính xác hơn nữa là Nam sông Gianh) trở vào mới thực sự là chịu ảnh hưởng của trung tâm Huế. Cần ghi nhận một thực tế là nhiều cao tăng và cư sĩ nổi tiếng thời Chấn hưng có gốc gác Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên và Quảng Nam. Họ có vai trò quyết định trong nhiều hoạt động của Phật giáo miền Trung và cả miền Nam về sau, nhất là trong "pháp nạn" 1963. Không ai không biết chính các nhà sư miền Trung là linh hồn của cuộc đấu tranh Phật giáo chống chế độ Ngô Đình Diệm, và kết cục là cả một chế độ gia đình trị sụp đổ.
Khoảng năm 1920, tại Việt Nam có các đạo tràng tại các chùa lớn do các hòa thượng dẫn dắt như:
Sau năm 1954 đến năm 1975
Ngay từ giữa thập niên 1960 Giáo hội Phật giáo tại miền Nam đã có sự rạn nứt trong giới lãnh đạo. Hàng giáo phẩm chia thành hai khối: "khối Ấn Quang" (gồm ba đoàn thể) và "khối Việt Nam Quốc tự" (có tám đoàn thể). Khối Ấn Quang (do Thượng tọa Thích Trí Quang và Đại đức Thích Nhất Hạnh lãnh đạo) có khuynh hướng thiên tả nên bị chính quyền Việt Nam Cộng hòa ra sắc luật 23/67 ngày 18 tháng 7 năm 1967 công nhận khối Việt Nam Quốc Tự thay vì khối Ấn Quang. Khối Ấn Quang từ đó hoạt động quyết liệt hơn trong việc ủng hộ Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam. Khối Việt Nam Quốc Tự do Hòa thượng Thích Tâm Châu chủ trương thì chọn đường lối đấu tranh ôn hòa hơn.
Tại miền bắc, bấy giờ là nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà, do theo đuổi chủ nghĩa Marx-Lenin nên trong mấy năm đầu chính quyền hạn chế hoạt động tín ngưỡng, kiểm soát gắt gao đạo Phật cũng như các tôn giáo khác, kể cả tín ngưỡng thờ tổ tiên của người Việt vì cho đó là mê tín dị đoan, tàn dư phong kiến làm mê muội dân trí. Ông Đỗ Trung Hiếu, một cán bộ của Ban Tôn giáo Chính phủ Việt Nam tham gia vào việc thống nhất Phật giáo Việt Nam nhận xét "Hầu hết chùa, nhà thờ ở miền Bắc mà tôi đã đến thăm đều rêu phong tàn tạ. Các nhà sư (sư ông, sư bà) lẩm cẩm sợ sệt, một báo cáo cụ, hai báo cáo cụ. Các linh mục, giám mục đóng kín cửa lạc hậu với thời cuộc. Phật tử gần như không còn gì nữa, chỉ ẩn hiện dưới dạng mê tín, cúng bái linh tinh và rất e dè trước khách lạ. Tín đồ Thiên Chúa giáo thì khổ cực, hằn sâu trong mắt họ những nét u uất thâm nghiêm, nhưng rực lửa và sẵn sàng bốc cháy khi có mồi. Đó là mối nguy lớn, chứ không phải sự thành công của tôn giáo vận. "
Tháng 3 năm 1958, Hội Phật giáo Thống nhất được thành lập, hoạt động của Phật giáo ở miền Bắc phát triển trở lại. Hòa thượng Thích Trí Độ làm Hội trưởng và giữ chức vụ này liên tục cho đến ngày viên tịch năm 1979. Ông cũng hình thành nên trường Tu học Phật pháp Trung ương tại chùa Quảng Bá (Hà Nội) năm 1970, tiền thân của trường Cao cấp Phật học Việt Nam sau này.
Một đặc điểm quan trọng là ở miền Nam Việt Nam thời kỳ này có nhiều Hệ Phái Phật giáo như Tì-ni-đa-lưu-chi, Vô Ngôn Thông, Thảo Đường, Trúc Lâm Tam Tổ, Tào Động, Liên Tôn, Lâm Tế, Liễu Quán, Phật giáo hiện Đại, Tiểu Thừa, Đại Thừa. Về tổ chức giáo hội có: Giáo hội Phật giáo Nguyên Thủy Việt Nam. Giáo hội Phật giáo Cổ Sơn Môn. Giáo hội Phật giáo Lục Hòa Tăng. các Am, Cốc... Giáo hội Phật giáo Khất Sĩ Việt Nam. Phái Khất Sĩ Đạo Lâm. Giáo hội Tăng Già Khất Sĩ. Thiền Tông. Nhóm Tu Thiền theo Pháp Lý Vô Vi Khoa Học Huyền Bí Phật Pháp. Thiền Tịnh Đạo Tràng. Phật giáo Hoa Tông. Minh Nguyện Cư Sĩ Phật học. Tam Tông Miếu. Giáo hội Tổ Tiên Chính Giáo. Giáo hội Thiên Thai Quán Môn. Mật Tông hay Chơn Ngôn Tông. Tịnh Độ Tông. Tịnh Độ Cư Sĩ Phật Hội. Hệ Phái Vạn Quốc Tự. Hội Linh Sơn Phật học. Phái Hạnh Đầu Đà. Phái Hòa Đồng Tôn Giáo Phái Phật, Chúa Liên Hòa Du Tăng. Phật giáo Bửu Sơn Kỳ Hương. Phật giáo Hòa hảo. Các Hội Phật học. các Phái Phật giáo của người Việt gốc Miên.
Từ năm 1976 đến nay
Từ năm 1976, chính quyền nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam tiếp tục thực hiện chính sách của Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà, các hoạt động tín ngưỡng của đạo Phật cũng như nhiều tôn giáo khác đều phải có sự quản lý của nhà nước. Sau sự kiện 30/4/1975, Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất và các phong trào Phật giáo khác ở miền Nam Việt Nam bị hạn chế hoạt động. Một loạt các hòa thượng có chức danh đi ra nước ngoài, như Thích Nhất Hạnh, Thích Tâm Châu.
Năm 1981, nhằm thống nhất các hệ phái Phật giáo, sau ba năm vận động, chính phủ cho thành lập một tổ chức mới mang tên Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) làm tổ chức duy nhất đại diện Phật giáo toàn quốc, là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, chịu sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Hàng ngũ giáo phẩm thiên tả trong Giáo hội ủng hộ đường lối này. Trưởng ban vận động Thống nhất Phật giáo Việt Nam là Hòa thượng Thích Trí Thủ, lúc đó là Viện trưởng Viện hóa đạo GHPGVNTN. Theo "Hồ sơ Thống nhất Phật giáo" của Đỗ Trung Hiếu, đảng viên cán bộ được Ban Tôn giáo chính phủ giao nhiệm vụ thực hiện việc hợp nhất Phật giáo thì Giáo hội mới sẽ nằm dưới sự chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Nhiều lãnh đạo của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất gia nhập tổ chức mới và trở thành lãnh đạo của Giáo hội Phật giáo Việt Nam mới.
Tuy nhiên một số thành viên khác của Giáo hội Thống nhất không chấp nhận tổ chức GHPGVN và bị chính phủ ép giải tán nhưng không qua văn bản chính thức của chính phủ. Ban lãnh đạo Giáo hội bị quản thúc và trụ sở tại chùa Ấn Quang bị giải tỏa. Mất trụ sở và nhân sự Giáo hội Thống nhất trong nước ngưng hoạt động hoàn toàn.
Tới năm 1990, Hòa thượng Thích Đôn Hậu lúc đó là Phó pháp chủ kiêm Giám Luật Hội đồng Chứng minh của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, nhân danh Viện Tăng thống, trụ trì chùa Thiên Mụ của Giáo hội Thống nhất, hiệu triệu Phật tử Việt Nam toàn cầu khôi phục lại Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống Nhất. Tổ chức này bị Chính phủ Việt Nam cấm tại Việt Nam. Tuy nhiên tổ chức vẫn có một số hoạt động trong nước. Một số các cao tăng và thiền sư bị đi tù hoặc bị quản chế như Thích Huyền Quang, Thích Quảng Độ. Tại hải ngoại Giáo hội này cũng có phân viện.
Trong những năm gần đây, đạo Phật và các tôn giáo khác đã được tự do phát triển hơn trước, thể hiện qua nhiều chùa chiền được trùng tu hoặc xây mới, nhiều sự kiện được tổ chức, cũng như số lượng khá lớn ấn phẩm về đạo Phật được xuất bản.
Đạo Phật kể từ khi truyền vào Việt Nam đến nay trải hơn 2000 năm đã dần dần đi vào tâm thức, ảnh hưởng nhiều đến cách nghĩ, cách sống của phần đông người Việt. Tuy có nhiều thịnh suy do những nguyên nhân bên trong cũng như bên ngoài nhưng đạo Phật từ lâu đã có vai trò quan trọng trong đời sống người Việt, góp phần không nhỏ trong di sản lịch sử và văn hóa của đất nước Việt Nam. Tất cả các tông phái quan trọng của đạo Phật như Thiền tông, Tịnh độ tông, Mật tông, đạo Phật nguyên thủy đều được người dân hành trì, tu tập.
Niên biểu
nhỏ|phải|200px|[[Chùa Dơi ở Sóc Trăng ngày nay.]]
Liên kết ngoài
Thể loại:Lịch sử Phật giáo Việt Nam
History of Buddhism in Vietnam
Adicocrita
Adicocrita là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Geometridae Thể loại:Geometrinae
Fissidens harringtonii
Fissidens harringtonii là một loài Rêu trong họ Fissidentaceae. Loài này được Brugg.-Nann. mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.
Liên kết ngoài
Thể loại:Fissidens Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2005
Agropyron desertorum
Agropyron desertorum là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (Fisch. ex Link) Schult. mô tả khoa học đầu tiên năm 1824.
Liên kết ngoài
Thể loại:Agropyron Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1824 Thể loại:Thực vật Bắc Dakota Thể loại:Thực vật Tây Hoa Kỳ
Coccyzus vieilloti
Cu cu Puerto Rico (Coccyzus vieilloti) là một loài chim trong họ Cuculidae. Tên nhị thức của loài cu cu lizard Puerto Rico kỷ niệm nhà nghiên cứu chim Louis Jean Pierre Vieillot của Pháp. Cu cu Puerto Rico hiện diện trong các khu rừng (phổ biến ở các rừng Guánica, Guajataca và Vega State và trong rừng quốc gia Caribbean) và các đồn điền cà phê trên khắp đảo Puerto Rico. Loài này có thể được quan sát từ từ để tìm kiếm rừng cho thằn lằn, thành phần dinh dưỡng chính của nó (khoảng 75%). Nhện lớn và côn trùng được tiêu thụ để bổ sung chế độ ăn.
Tham khảo
Thể loại:Coccyzus Thể loại:Chim Puerto Rico Thể loại:Động vật được mô tả năm 1850
Danh sách tập truyện Dragon Ball
Loạt truyện tranh bắt đầu xuất bản hàng tuần trên tạp chí Weekly Shōnen Jump tại Nhật Bản từ ngày 20 tháng 11 năm 1984 đến ngày 23 tháng 5 năm 1995 với tất cả 519 chương và 1 chương ngoại truyện. Tiếp đó các chương được tập hợp lại và xuất bản trong 42 tập tankōbon bởi nhà xuất bản Shueisha, sau đó được tái xuất bản thành 34 tập kanzenban vào năm 2002 với bìa truyện được thiết kế lại và phần kết của truyện (chương 519) được thay đổi một chút và lại tái xuất bản 18 tập sōshūhen vào năm 2016. Sau đây là danh sách tổng hợp các tập và phần truyện 7 Viên Ngọc Rồng.
Dragon Ball - Tỉnh giấc hóa Yamcha
7 Viên Ngọc Rồng: Tỉnh giấc hóa Yamcha (DRAGON　BALL外伝　転生したらヤムチャだった件) là một manga ngoại truyện gồm 3 chương được viết và minh họa bởi dragongarow Lee. Truyện kể về sau một cú ngã trời giáng, cậu học sinh cấp 3 nọ tỉnh dậy và nhận ra rằng, mình đã “hoá kiếp” thành Yamcha!? Chưa kịp sung sướng vì sắp được gặp Bulma thì cậu chợt nhớ đến cái chết đau thương đang chờ đợi nhân vật này phía trước. Và thế là, để có thể sống sót trong thế giới đầy rẫy hiểm nguy với vô số những kẻ địch rình rập, chàng Yamcha chuyển sinh đã đặt mục tiêu: trở thành người Trái Đất mạnh nhất! Truyện được đăng nhiều kỳ trên tạp chí Shōnen Jump+ kỹ thuật số từ ngày 12 tháng 12 năm 2016 đến ngày 14 tháng 8 năm 2017. Nhà xuất bản Shueisha đã tập hợp các chương lại và đóng thành một tập tankōbon duy nhất vào ngày 2 tháng 11 năm 2017.
Dragon Ball Super Anime Comics: BROLY - Người Saiya cuồng nộ
Dragon Ball Super: Broly (ドラゴンボール ブロリー) là câu chuyện diễn ra sau khi Giải Đấu Sức Mạnh do Đấng Zeno chủ trì ngã ngũ. Trở về Trái Đất, Goku và Vegeta lại tiếp tục lao vào tập luyện. Giữa lúc này, Frieza đột ngột xuất hiện cùng với một chiến binh Saiya bị vứt bỏ, tên anh ta là Broly. Broly, Vegeta và Goku vốn là những người Saiya sinh cùng thời nhưng số phận đã đẩy họ rẽ theo ba hướng khác hẳn nhau.
Cuộc gặp gỡ giữa 3 nhân vật này đã làm sáng tỏ một phần lịch sử chìm trong bóng tối của bộ tộc chiến binh hùng mạnh năm nào...
Dragon Ball Super: Broly đã được chuyển thể thành Anime Comic sử dụng các cảnh quay trong Movie được đưa vào định dạng manga. Tập truyện có tất cả 360 trang, với phần hình ảnh 100% có màu, cực kì sống động và được minh họa bìa bởi Naohiro Shintani, tập tankobon này được phát hành tại Nhật Bản vào ngày 2 tháng 5 năm 2019.
Tại Việt Nam, tập truyện dự kiến ban đầu được NXB Kim Đồng phát hành vào ngày 28/5/2021 nhưng do gặp vấn đề tiến độ việc in ấn và xuất bản nên ngày phát hành đã bị dời lại tới ngày 28/6/2021. Nhưng cuối cùng tập truyện lại bị dời ngày phát hành một lần nữa và được NXB Kim Đồng phát hành chính thức vào ngày 5/7/2021.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bảy viên ngọc rồng Thể loại:Hộp điều hướng truyện tranh
Rakowice, Kraków
phải|nhỏ| Nhà thờ Tên Thánh của Mary ở Rakowice Rakowice, trước đây là một ngôi làng - là một khu đô thị ở Kraków, Ba Lan, một phần của cả hai: Quận III Prądnik Czerwony và Quận XIV Czyżyny. Hiện tại, khu phố đang bị đô thị hóa mạnh mẽ, với rất ít công viên. Các cấu trúc chiếm ưu thế là các tòa nhà chung cư và các nhà ở riêng lẻ. Rakowice thường bị nhầm lẫn với Nghĩa trang Rakowicki và đường Rakowicka - con đường cũ dài 2 km  đường dẫn đến ngôi làng cũ.
Lịch sử của Rakowice
Thông tin đầu tiên về khu vực trước đây là làng Rakowice bắt nguồn từ năm 1244. Vào thế kỷ 15, nó bao gồm một cụm trang trại và các nhà máy. Cho đến cuối thời Đệ nhất Cộng hòa, ngôi làng thuộc quyền sở hữu Hoàng gia. Vào đầu thế kỷ 20, một tu viện mới đã được xây dựng tại đó bởi Dòng Piarist - trật tự giáo dục Công giáo lâu đời nhất còn được gọi là Giáo sĩ nghèo của Đức mẹ. Hiện tại, tòa nhà tu viện đóng vai trò là một trường trung học địa phương.
Vào những năm 1912-19, Áo-Hung đổ nát đã xây dựng một sân bay ở Rakowice, một trong những sân bay hiện đại nhất và lớn nhất ở Ba Lan vào thời điểm đó. Trong thời kỳ giữa chiến tranh, khu vực này lần đầu tiên phát triển thành một khu dân cư, và sau Thế chiến II, đã có sự đô thị hóa hơn nữa ở đó. Rakowice được sáp nhập vào Kraków vào năm 1941. Đây là vị trí của osiedle Wieczysta và osiedle Ugorek (1960-1967).
Ghi chú và tham khảo
Thể loại:Quận ở Ba Lan
Mimosa paludosa
Mimosa paludosa là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
P
Icona Pop
Icona Pop là bộ đôi nghệ sĩ electropop Thụy Điển được thành lập năm 2009, âm nhạc của họ chịu ảnh hưởng bởi dòng nhạc electro house, punk và indie pop. Hai thành viên là Caroline Hjelt và Aino Jawo lớn lên tại Stockholm, họ cùng nhau tạo ra thứ âm nhạc được mô tả là khiến "bạn có thể vừa cười và khóc cùng lúc". Họ ký hợp đồng với Ten Music Group vào năm 2009. Bản hit thành công nhất của nhóm tính đến thời điểm hiện tại là "I Love It". Từ tháng 9 năm 2012, tên tuổi của họ đã lan rộng ra khắp United States, Los Angeles và New York City.
Khởi đầu
Caroline Hjelt (Sinh ngày 8 tháng 11 năm 1987) và Aino Jawo (Sinh ngày 7 tháng 7 năm 1986, với mẹ là người Phần Lan, bố là người Cộng hòa Gambian) cùng học chung một trường âm nhạc ở Stockholm, nhưng họ chỉ chính thức trở thành một nhóm sau khi tình cờ gặp tại một buổi tiệc vào tháng 2 năm 2009. Bốn tuần sau, họ đã hoàn thành những bài hát cho buổi biểu diễn đầu tiên dưới tư cách là một nhóm. Hai năm sau, bộ đôi tự miêu tả âm nhạc của họ là "Giai điệu pop cổ điển kết hợp cùng trống và nhạc điện tử"
Công chúng, bao gồm NME, The Guardian, Rolling Stone và Pitchfork Media, đã lên tiếng ca ngợi bộ đôi nghệ sĩ này. The Guardian gọi đĩa đơn đầu tiên "Manners" của họ là "effortlessly cool". Bộ đôi đã làm việc ở studio với những nhà sản xuất nhạc bao gồm Style of Eye, Patrik Berger (Robyn), Elof Loelv (Niki & The Dove) và Starsmith.
Mùa thu năm 2012, nhóm cho ra mắt đĩa nhạc mở rộng mang tên Iconic ở Mỹ và album Icona Pop ở Thụy Điển. Bộ đôi đã đi lưu diễn khắp các nước Mỹ, Anh, Đức, Ý, Canada và Hồng Kông. Ngoài ra họ còn được báo chí truyền thông ở Thụy Điển và quốc tế để mắt phỏng vấn.
2012-13: Bước đột phá với I Love It và This is... Ellie Pop
nhỏ|Ellie Pop tại [[Stylenite|Michalsky StyleNite của Tuần lễ Thời trang Berlin, tháng tám 2013]] nhỏ|Icona Pop biểu diễn tại lễ hội [[Capital Pride (Washington, D.C.)|Capital Pride ở Washington, D.C. vào ngày 9 tháng 6 năm 2013]] Vào mùa hè năm 2012, họ tham gia một số lễ hội bao gồm lễ hội âm nhạc electro Summerburst ở Gothenburg đồng thời xuất hiện tại Stockholm Stadium, mở đầu cho lễ hội quốc tế được phát sóng qua Sveriges Television (SVT).
"I Love It", bài hát phát hành trước của album đầu tay Icona Pop được xếp hạng trên Sverigetopplistan, bảng xếp hạng đĩa đơn chính thức của Thụy Điển. Bài hát cũng được thêm vào một video game phát hành năm 2012 tên là Need for Speed: Most Wanted, xuất hiện trong quảng cáo truyền hình ở Đức cho Coca-Cola Light vào tháng 1 năm 2013, trở thành bài hát chủ đề cho chuơng trình reality-television của Mỹ tên Snooki & JWoww, trong một tập của seri truyền hình comedy-drama tên Girls cũng như trong seri phim nổi tiếng The Vampire Diaries. Single thứ hai "Ready for the Weekend" được phát hành vào ngày 11 tháng 9 năm 2012. Hai track nhạc đều xuất hiện trong đĩa nhạc mở rộng thứ hai của họ, phát hành ngày 16 tháng 10 năm 2012. "I Love It" ngoài ra còn được sử dụng để quảng cáo cho Samsung Galaxy S4.
Đĩa nhạc mở rộng Iconic đạt vị trí 21 trên bảng xếp hạng nhạc dance iTunes của Mỹ. Năm 2013, họ bắt tay vào một tour diễn quanh nước Mỹ cùng Passion Pit và Matt & Kim. Tháng 1 năm 2013, "I Love It" xuất hiện trong tập 3 của Girls mùa 2, một show của HBO được sáng tạo bởi Lena Dunham. Tháng 3 năm 2013, kênh truyền hình Fuse kiệt kê bộ đôi này là một trong số 30 nghệ sĩ phải-biết-đến tại lễ hội South by Southwest. Cùng thời điểm, "I Love It" được thêm vào trong tập 16 tên "Bring It On" của mùa 4 The Vampire Diaries. Ngày 26 tháng 3 năm 2013, "I Love It" được biểu diễn trong tuần 2 của show Dancing with the Stars. Ngày 3 tháng 5 năm 2013, nhóm biểu diễn "I Love It" trên show trò chuyện buổi đêm, Late Night with Jimmy Fallon và trên bản tin buổi sáng Good Morning America. Ngày 6 tháng 5 năm 2013, "I Love It" xuất hiện trong seri phim nhạc kịch của FOX tên Glee. Bài hát được trình diễn bởi "New Directions" trong tập 22 và tập cuối của Glee mùa 4, "All or Nothing". Bài hát cũng được thêm vào trong một quảng cáo năm 2013 của ShoeDazzle. Ngày 19 tháng 5 năm 2013, nhóm trình diễn "I Love It" ở Billboard Music Awards với bộ trang phục của nhà thiết kế Geoffrey Mac. Bài hát còn được thêm vào trong quảng cáo mùa mới của WNBA, cái mà sau đó đã được chiếu trong hiệp 4 của Game 7 ở Heat-Pacers Eastern Conference Championship vào ngày 3 tháng 6 năm 2013. Ngoài ra bài hát còn xuất hiện trong quảng cáo tại Spurs-Heat game vào ngày 9 tháng 6 năm 2013.
Ngày 4 tháng 6 năm 2013, nhóm cho ra mắt single mới "Girlfriend". Icona Pop tiết lộ trong một bài phỏng vấn rằng họ đã thu âm xong những bài hát mới cho album quốc tế của họ. Cả hai nói rằng "Album mới sẽ không chỉ có 16 tracks như 'I Love It'" và họ đang thử những thể loại nhạc mới. Vào tháng 7 năm 2013, Icona Pop nhận được 2 giải thưởng ở lễ trao giải Teen Choice ở hạng mục Choice Music Breakout Group và Choice Single: Group. Ngày 28 tháng 7 năm 2013, "All Night" được ra mắt với vai trò là single chính thức thứ 3 trong album của họ. Ca khúc giành được những thành công nhất định trên các bảng xếp hạng ở Châu Âu.
Ngày 4 tháng 8 năm 2013, nhóm tới Montreal, nơi họ trình diễn tại Osheaga Festival.
2014–nay: Chuẩn bị cho album thứ 3 và lưu diễn
Ngày 23 tháng 6 năm 2014, bộ đôi cho ra mắt single mới "Get Lost" nhưng không nhận được nhiều sự chú ý từ quốc tế. Cùng thời điểm, cả hai còn tham gia biểu diễn mở đầu cho các tour diễn của Katy Perry và Miley Cyrus. Họ cũng hợp tác cùng Tiesto trong bài hát "Let's Go" và với Cobra Starship trong bài "Never Been In Love" mà sau đó đã trở thành một hit thành công ở Ý. Ngày 26 tháng 5 năm 2015, nhóm cho ra mắt single "Emergency", tác phẩm hợp tác cùng Erik Hassle. Bài hát đứng trong  top đầu bảng xếp hạng nhạc Dance của Billboard trong vài tuần, biến nó trở thành single thứ 2 của nhóm đứng top tại bảng xếp hạng đó sau All Night. Bài hát cũng được thêm vào trong video game FIFA 16. Vào tháng 7, đĩa nhạc mở rộng Emergency được ra mắt. Nó bao gồm cả hai bản hit First Time và Clap Snap. Nhóm được giới thiệu tại phần mở đầu tour diễn tại Bắc Mỹ của One Direction "On the Road Again" năm 2015. Cũng trong năm 2015, bài hát "We Got The World" của họ xuất hiện trong phim Pitch Perfect 2. Vào ngày 23 tháng 2 năm 2016, Icona Pop biểu diễn single mới của họ, "Someone Who Can Dance" tại lễ trao giải Grammis ở Stockholm. Ngày 20 tháng 10 năm 2016, nhóm cho ra mắt single mới "Brightside". Ngày 16 tháng 6 năm 2017, Icona Pop ra mắt single tiếp theo "GIRLS GIRLS", ca khúc đồng sáng tác bởi Tove Lo. Cuối tháng 12 năm 2017, nhóm cho ra mắt đĩa nhạc mở rộng tên "Så mycket bättre 2017 – Tolkningarna" bao gồm 7 bài cover của nhóm. Đầu tháng 3 năm 2018, cả hai hợp tác cùng Avon trong video âm nhạc tên "All My Girls". Cuối tháng 4 năm 2018, bộ đôi xuất hiện trong bài hát tên "Faded Away" của Sweater Beats. Cuối tháng 5 năm 2018, Icona Pop tiết lộ qua mạng xã hội rằng họ hiện đang làm việc để sản xuất album thứ 3 của nhóm. Album được dự kiến sẽ ra mắt vào đầu năm 2019.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nghệ sĩ của Atlantic Records Thể loại:Nhạc sĩ theo chủ nghĩa nữ giới Thể loại:Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Timaná
Timaná là một khu tự quản thuộc tỉnh Huila, Colombia. Thủ phủ của khu tự quản Timaná đóng tại Timaná Khu tự quản Timaná có diện tích 198 ki lô mét vuông. Đến thời điểm ngày 28 tháng 5 năm 2005, khu tự quản Timaná có dân số 19609 người.
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh Huila Thể loại:Khu tự quản của Colombia
Thác Lưu Ly
Vị trí địa lý
Thác Lưu Ly cách thành phố Gia Nghĩa hơn 36 km. Đường đi theo Quốc lộ 14 đến ngã ba Cầu 20 12.19976°N, 107.63375°W thì rẽ phải hơn 10 km nằm về phía Đông Bắc của xã Nâm N'Jang, du khách đã đến với khu du lịch sinh thái thác nước Lưu Ly. Khu du lịch sinh thái thác Lưu Ly được xem là điểm dừng chân lý tưởng của du khách trong chuyến hành trình tìm hiểu về "Con đường xanh Tây Nguyên," kết nối với các tour du lịch của các tỉnh Đà Lạt, Bình Phước, Đắk Lắk và Thành phố Hồ Chí Minh.
Đặc điểm thiên nhiên
nhỏ|Lối đi trong Thác
Quần thể thác Lưu Ly nằm trong Khu du lịch sinh thái-văn hóa-lịch sử Nâm Nung có tổng diện tích lên tới trên 5.000 ha. Thác Lưu Ly là một trong số những hạng mục thuộc dự án đã được Ủy ban Nhân dân tỉnh Đắk Nông xây dựng đường nhựa xuống tận chân thác, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư triển khai dự án. Vào những dịp cuối tuần hay lễ Tết, du khách có thể tới để nghỉ dưỡng hoặc tham quan. So với các thác nước khác của Đắk Lắk như thác Gia Long, thác Krông Kmar... thác Lưu Ly ít được mọi người biết đến do không thuận tiện về đường đi lại, công tác tuyên truyền và quảng bá rộng rãi cho kháh du lịch biết về khu du lịch và về thác chưa được chú ý,quan tâm. Bên cạnh đó, hiện nay xảy ra tình trạng chặt phá các loại cây quý hiếm ở đây đã làm ảnh hưởng đến cảnh quan và nét hấp dẫn của khu du lịch.
Sông Đắk Nông là dòng sông chính chảy qua Gia Nghĩa, và là tên hình thành tên huyện tên tỉnh. Sông bắt nguồn từ sườn tây nam dải núi Nâm Nung 12.24862°N, 107.69685°W, chảy hướng tây nam, sau đó là hướng nam qua Gia Nghĩa. Sau đó sông Đắk Nông tiếp nhận dòng Đăk R'ti và đổ vào sông Đồng Nai.11.88847°N, 107.66162°W
Trên sông Đắk Nông còn có Thác Ba Tầng 12.06146°N, 107.68496°W, ở cách thành phố Gia Nghĩa khoảng 7 km theo quốc lộ 14 đi Buôn Ma Thuột.
Sự tích Cây Cầu Hôn
Có một tích về một loài cây có tên gọi khá lạ là Cây Cầu Hôn, vì quả của nó nhìn như một chiếc hộp đựng nhẫn, bên trong có một cái hột to, tròn tròn có hình dạng như quả tim. Chuyện rằng, ngày xưa ở làng Đak-Cụt có chàng trai S’tieng tên là R’Nô-Đan, yêu say đắm cô thôn nữ I’Shayk. Tuy nhiên, vì chàng quá đẹp trai, lại là con trai cả của Già làng R’Lem nên I’Shayk sợ mình phải chung chồng với nhiều cô gái khác nên cứ tìm cách khước từ. Một ngày kia, R’Nô-Đan nghe tin có chàng trai R’Leo ở làng bên hỏi cưới I’Shayk và nàng đã đồng ý. R’Nô-Đan buồn quá bèn vào sâu trong rừng và từ đó, không ai còn thấy chàng đâu nữa. Sau này, người làng phát hiện một loài quả lạ, nhìn như chiếc hộp nhẫn cưới và khi bật nắp thì bên trong có một quả tim đỏ thắm. Người ta cho rằng, R’Nô-Đan chết đi và hóa thân thành cây Cầu Hôn này.
Liên kết ngoài
Thể loại:Du lịch Đắk Nông
Limnophila arnoudi
Limnophila arnoudi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Limnophila (chi ruồi) Thể loại:Limoniidae ở vùng Palearctic
Stegnogramma tottoides
Stegnogramma tottoides là một loài thực vật có mạch trong họ Thelypteridaceae. Loài này được (Hayata ex H. Itô) K. Iwats. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1963.
Trần Văn Đại
Trần Văn Đại (1912–2000), thường gọi là Tám Đại, là một nhà cách mạng và chính trị gia Việt Nam.
Thân thế
Trần Văn Đại sinh năm 1912 ở làng Phong Lạc, tổng Quản Xuyên, quận Cà Mau, tỉnh Bạc Liêu (nay là ấp Giao Vàm, xã Lợi An, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau). Ông là con thứ tám trong mười người con của ông Trần Văn Hưng (Tám Hưng; ?–1966) và bà Ngô Thị Hưởn (1882–1947). Ông Tám Hưng là Đảng viên cộng sản, từng cùng Võ Hoành phụ trách xưởng vũ khí của Xứ ủy Nam Kỳ và Tỉnh ủy Bạc Liêu (năm 1940 và năm 1941), Phó Chủ tịch Mặt trận làng Phong Lạc sau Cách mạng Tháng Tám. Bà Hưởng được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng năm 1997.
Hoạt động cách mạng
Năm 1936, Trần Văn Đại tham gia phong trào đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ ở Cà Mau do Lâm Thành Mậu và Phạm Hồng Thám lãnh đạo. Ngày 21 tháng 1 năm 1937, Phạm Hồng Thám thành lập Chi bộ làng Phong Lạc của Đảng Cộng sản Đông Dương gồm Trần Văn Thời, Trần Văn Đại, Ngô Văn Chỉ, Quách Văn Lực do Trần Văn Đại làm Bí thư, sau kết nạp thêm Trần Tấn Tài, Trần Thị Bướm, Lê Văn Bảy, Nguyễn Văn Khánh. Trong thời gian này, ông đã lãnh đạo người dân phản đối địa chủ Dương Thị Kiểu lợi dụng chức quyền cướp đoạt ruộng đất của người dân, buộc tòa án phải xử tù Dương Thị Kiểu.
Ngày 5 tháng 7 năm 1937, tại Hội nghị Đảng bộ quận Cà Mau, Quận ủy Cà Mau được thành lập với Bí thư Phạm Hồng Thám, Phó Bí thư Trần Văn Đại, Thường vụ Nguyễn Tấn Khương. Ngày 25 tháng 10 năm 1938, Hội nghị các tổ chức Đảng ở Bạc Liêu được Liên Tỉnh ủy tổ chức ở Lung Lá–Nhà Thể, với sự góp mặt của đại biểu ba quận Cà Mau, Giá Rai và Vĩnh Châu. Hội nghị đã bầu ra Ban Chấp hành lâm thời của Đảng bộ tỉnh Bạc Liêu gồm bảy Ủy viên do Bùi Thị Trường làm Bí thư, Trần Văn Đại làm Phó Bí thư. Cuối năm 1938, Bùi Thị Trường được Xứ ủy Nam Kỳ cử đến Sóc Trăng để hoạt động, ông giữ chức vụ Bí thư Tỉnh ủy.
Đầu năm 1945, ông bắt liên lạc được với Phạm Hồng Thám, Trần Văn Mân, Lê Văn Thạnh, Thái Ngọc Sanh, tham gia thành lập Ban vận động tái lập Đảng bộ Nam Kỳ. Ngày 5 tháng 5, Ban vận động tái lập Đảng bộ Nam Kỳ triệu tập Hội nghị đại biểu các chi bộ ở quận Cà Mau, Đảng bộ lâm thời tỉnh Bạc Liêu được thành lập do Trần Văn Đại làm Bí thư. Tỉnh ủy lâm thời xuất bản báo Độc lập làm cơ quan ngôn luận, hoạt động độc lập với Tỉnh ủy ở tỉnh lỵ Bạc Liêu (Tỉnh ủy Tiền phong do Lê Khắc Xương làm Bí thư) nên thường được gọi là nhóm Độc Lập. Tháng 7, Tỉnh ủy Độc lập bắt được liên lạc với Liên Tỉnh ủy Hậu Giang, ông được bổ sung làm Ủy viên Thường vụ Liên Tỉnh ủy phụ trách ba tỉnh Bạc Liêu, Sóc Trăng, Rạch Giá. Hai Tỉnh ủy Tiền phong và Độc lập được đặt dưới sự chỉ đạo chung của Liên Tỉnh ủy.
Ngày 10 tháng 8, Trần Văn Đại truyền lại mệnh lệnh khởi nghĩa của Xứ ủy đến các cơ sở ở Cà Mau. Ngày 20 tháng 8, Ủy ban Dân tộc Giải phóng quận Cà Mau do Đỗ Khắc Toàn làm Chủ tịch được thành lập. Ngày 25 tháng 8, các lãnh đạo Tỉnh ủy Độc lập là Trần Văn Đại và Thái Ngọc Sanh lãnh đạo người dân tổ chức mít tinh ở sân vận động Cà Mau. Cuộc mít tinh biến thành cuộc biểu tình vũ trang, đoàn người bao vây dinh quận trưởng, yêu cầu Đốc phủ Nguyễn Văn Kế bàn giao lại chính quyền. Bất chấp mọi toán tính kéo dài thời gian, Tỉnh ủy đã thành công đoạt được chính quyền, đồng thời đón lực lượng chi viện của Ủy ban Dân tộc Giải phóng tỉnh Bạc Liêu do Ủy viên Quân sự Tào Văn Tỵ chỉ huy.
Công tác chính quyền
Tháng 10 năm 1945, dưới sự chỉ đạo của Xứ ủy Nam Bộ và Liên Tỉnh ủy Hậu Giang, hội nghị thống nhất các nhóm cộng sản trong tỉnh Bạc Liêu được tổ chức, bầu ra Ban Chấp hành lâm thời do Lê Khắc Xương làm Bí thư Tỉnh ủy, Trần Văn Đại làm Phó Bí thư, Nguyễn Văn Quảng, Tào Văn Tỵ và Trần Hoàng Cung làm Thường vụ. Mấy ngày sau, Xứ ủy Nam Bộ chỉ định Tô Thúc Rịch làm Bí thư Tỉnh ủy, Lê Khắc Xương làm Phó Bí thư, ông trở thành Ủy viên Thường vụ. Ngày 15 tháng 3 năm 1946, tại Hội nghị Tỉnh ủy mở rộng tại ấp Bà Bèo, ông được bầu làm quyền Bí thư Tỉnh ủy thay Tô Thúc Rịch bị kỷ luật. Tháng 4, ông cùng Vũ Đức, Phan Trọng Tuệ, Nguyễn Văn Vực được điều động làm Khu ủy viên Khu 9 (Khu ủy Tây Nam Bộ) do Trần Văn Hiển làm quyền Bí thư, với nhiệm vụ thúc đẩy công tác xây dựng lực lượng vũ trang chống Pháp.
Tháng 5 năm 1946, ông được thôi chức vụ Bí thư Tỉnh ủy. Năm 1952, ông được điều về Trung ương Cục miền Nam, giữ chức Trưởng ban Nông dân, rồi Phó Trưởng ban Mặt trận. Tiếp đó, ông được bổ nhiệm làm Phó Chủ tịch Mặt trận Liên Việt Nam Bộ. Năm 1954, ông được bầu làm Ủy viên Thường vụ Khu ủy Khu 9. Tháng 11, ông là Ủy viên Xứ ủy Nam Kỳ, Bí thư Tỉnh ủy Cần Thơ. Hơn một tháng sau, ông tập kết ra miền Bắc.
Năm 1955, ông được bầu làm Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Khi đất nước thống nhất, ông trở về Cà Mau, làm Trưởng ban Nghiên cứu tỉnh sử Đảng tỉnh Minh Hải. Tháng 4 năm 1982, ông nghỉ hưu và mất năm 2000.
Vinh danh
Tên của ông được đặt cho một con đường ở thành phố Bạc Liêu (Bạc Liêu) và một con đường ở huyện Trần Văn Thời (Cà Mau).
Liên kết ngoài
Thể loại:Người Cà Mau Thể loại:Bí thư Tỉnh ủy Bạc Liêu Thể loại:Bí thư Tỉnh ủy Cần Thơ Thể loại:Xứ ủy viên Xứ ủy Nam Kỳ Thể loại:Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thể loại:Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Nhất Thể loại:Huy hiệu Thành đồng Tổ quốc Thể loại:Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng Cộng sản Việt Nam
Pilocarpine
Pilocarpine là một loại thuốc được sử dụng để điều trị tăng áp lực bên trong mắt và khô miệng. Dạng thuốc nhỏ mắt có thể sử dụng cho bệnh nhân bị bệnh tăng nhãn áp góc đóng cho đến khi phẫu thuật có thể được thực hiện. Ngoài ra, chúng còn dùng cho tăng huyết áp mắt, tăng nhãn áp góc mở, và làm co đồng tử sau khi chúng giãn nở. Các tác dụng thường xuất hiện trong vòng một giờ sau khi nhỏ thuốc và hiệu ứng kéo dài đến khoảng một ngày. Dạng thuốc uống qua đường miệng được sử dụng để chữa khô miệng là kết quả của hội chứng Sjogren hoặc xạ trị.
Tác dụng phụ thường gặp của dạng thuốc nhỏ mắt bao gồm kích ứng mắt, tăng rách, đau đầu và mờ mắt. Các tác dụng phụ khác có thể kể đến như phản ứng dị ứng và bong võng mạc. Sử dụng thường không được khuyến cáo trong giai đoạn mang thai. Pilocarpine thuộc họ thuốc co đồng tử. Chúng hoạt động bằng cách kích hoạt thụ thể cholinergic của loại muscarinic giúp làm mở mạng lưới sợi mô và sự dịch thủy sẽ chảy ra khỏi mắt.
Pilocarpine được phân lập vào năm 1874. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 1,61 đến 4,88 USD/chai 10 ml. Tại Hoa Kỳ, một tháng điều trị có giá dưới 25 USD. Ban đầu, chúng được tổng hợp từ cây Pilocarpus ở Nam Mỹ.
Chú thích
Thể loại:Thuốc thiết yếu của WHO Thể loại:Thuốc co đồng tử
Jean Buridan
Trong toàn bộ sự nghiệp của mình, Buridan là một giảng viên phân khoa nghệ thuật tại Đại học Paris, người đặc biệt tập trung vào logic và các tác phẩm của Aristotle. Buridan đã gieo mầm Cách mạng Copernic ở châu Âu. Ông đã phát triển khái niệm động lực, bước đầu tiên hướng tới khái niệm quán tính hiện đại và là bước phát triển quan trọng trong lịch sử khoa học thời trung cổ. Tên của ông ấy được đặt cho thí nghiệm giả tượng được gọi là Con lừa của Buridan, nhưng thí nghiệm này không xuất hiện trong các tác phẩm còn tồn tại của ông.
Đọc thêm
Thể loại:Sinh năm 1295 Thể loại:Mất năm 1361 Thể loại:Nhà văn Pháp thế kỷ 14 Thể loại:Triết gia Pháp thế kỷ 14 Thể loại:Nhà triết học Pháp Thể loại:Nhà triết học tự nhiên Thể loại:Nhà vật lý trung cổ
Parasteatoda jinghongensis
Parasteatoda jinghongensis là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Parasteatoda. Parasteatoda jinghongensis được Chuandian Zhu miêu tả năm 1998.
Tham khảo
Thể loại:Parasteatoda
Speocera minuta
Speocera minuta là một loài nhện trong họ Ochyroceratidae. Loài này phân bố ở Samoa, Tokelau en Niue.
Tham khảo
Thể loại:Speocera Thể loại:Dier uit het Australaziatisch gebied
Coccyzus merlini
Coccyzus merlini là một loài chim trong họ Cuculidae. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng lá rộng khô nhiệt đới và cận nhiệt đới, rừng lá rộng ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới và vùng núi thấp, và rừng thoái hóa nghiêm trọng trước đây.
Tham khảo
Thể loại:Coccyzus Thể loại:Chim Bahamas Thể loại:Chim Cuba Thể loại:Động vật được mô tả năm 1839
Aenictes
Tham khảo
Thể loại:Geometridae Thể loại:Ennominae
Catocala mariata
Catocala mariata là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Catocala
Laetifautor
Laetifautor là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Calliostomatidae.
Tham khảo
Thể loại:Calliostomatidae
Eulophia sylviae
Eulophia sylviae là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Geerinck mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Luân lan Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1990
Pidonia bivittata
Pidonia bivittata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Pidonia
Fissidens hebetatus
Liên kết ngoài
Thể loại:Fissidens Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1980
Nuritamburia metallurgica
Nuritamburia metallurgica là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó là loài đặc hữu của Oahu, Molokai, Lanai và Hawaii.
The larvae có thể feed on Phyllanthus và Xylosma.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nuritamburia Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Bouillancourt-en-Séry
Bouillancourt-en-Séry là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.
Địa lý
Thị trấn này tọa lạc bên bờ sông Bresle, giáp ranh với tỉnh Seine-Maritime, trên đường D67, khoảng 22 dặm Anh về phía tây nam của Abbeville.
Xem thêm
Xã của tỉnh Somme
Liên kết ngoài
(tất cả đều bằng tiếng Pháp)
Thể loại:Xã của Somme
Artemisia afghanica
Artemisia afghanica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Rech.f. & Köie mô tả khoa học đầu tiên năm 1955.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Ngải Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1955
Broussonetia rupicola
Broussonetia rupicola là một loài thực vật có hoa trong họ Moraceae. Loài này được F.T.Wang & Tang mô tả khoa học đầu tiên năm 1951.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Dướng Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1951
Agropyron deweyi
Agropyron deweyi là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Á.Löve mô tả khoa học đầu tiên năm 1984.