cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trần Quốc Chiêm
Sự nghiệp
Năm 1979, ông tốt nghiệp về đầu quân cho nhà hát Chèo Hà Nội, nhưng phải một thời gian ông mới có vai chính "Lâm xà-lan" trong vở "Người con gái trở về" của tác giả Lưu Quang Vũ, đạo diễn Doãn Hoàng Giang chỉ đạo. Qua vai diễn này, ông nhanh chóng có được tên tuổi và đạt đến đỉnh cao từ năm 1983, với vai hoàng tử Pơ-liêm trong vở Nàng Sita cùng với nghệ sĩ Lâm Bằng trong Sita. Từ năm 2002, ông tốt nghiệp khoa Đạo diễn và làm giảng viên thỉnh giảng tại Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội. Năm 2006, ông rời Nhà hát để làm Phó Giám đôc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Hà Nội, ông giữ chức vụ này đến 2018. Trong sự nghiệp của mình ông đã dành 5 huy chương vàng và 3 huy chương bạc trong các hội diễn.
Cuối năm 2012, Nhà hát Chèo Hà Nội diễn lại 6 vở kinh điển trong đó có Nàng Sita với diễn xuất của Quốc Chiêm, Lâm Bằng; vở diễn thu hút số lượng khán giả đông đảo và luôn trong tình trạng "cháy vé".
Ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân năm 2015. Từ năm 2016, ông giữ chức vụ Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội nhiệm kỳ 12 và 13.
Đời tư
Năm 1983, Quốc Chiêm kết hôn với nghệ sĩ Hồng Minh và có một cô con gái Sao Chi, sinh năm 1984. Sau này ông kết hôn lần hai với họa sĩ Dương Phương Nga, người kém ông 15 tuổi, làm việc tại Công ty Mỹ thuật Trung ương, họ có một con gái sinh năm 2007.
Phim
Năm 2018 - Họ Lý tên thông ....vai.. Nhà vua. Đạo diễn: Phạm Đông Hồng. Bạn diễn: NSND Trung Hiếu, NSND Tiến Đạt, NSƯT Thanh Tú, Thành Trung, Quỳnh Kool.
Tham khảo
Thể loại:Người Thái Bình Thể loại:Nghệ sĩ chèo Thể loại:Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam Thể loại:Sinh năm 1958 Thể loại:Nhân vật còn sống
Hydora subaenea
Tham khảo
Thể loại:Hydora
Galeruca circassica
Galeruca circassica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1889.
Tupeia antarctica
Tupeia antarctica là một loài thực vật có hoa trong họ Loranthaceae. Loài này được (G. Forst.) Cham. & Schltdl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1828.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tupeia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1828
Proechimys semispinosus panamensis
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Phradis interstitialis
Phradis interstitialis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Gümüşgün, Mazgirt
Gümüşgün là một xã thuộc huyện Mazgirt, tỉnh Tunceli, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 72 người.
Callygris basistrigaria
Callygris basistrigaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Callygris
Syneora praecisa
Syneora praecisa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Syneora
Tetragnatha longidens
Tetragnatha longidens là một loài nhện trong họ Tetragnathidae.
Loài này thuộc chi Tetragnatha. Tetragnatha longidens được Cândido Firmino de Mello-Leitão miêu tả năm 1945.
Tham khảo
L
Penicillium albocoremium
Penicillium albocoremium là một loài nấm hoạt sinh trong chi Penicillium, họ Trichocomaceae. Loài này mọc trên Allium cepa.
Penicillium albocoremium sản xuất barceloneic acid B và andrastin A.
Tham khảo
Thể loại:Penicillium
Stelis punctulatissima
Stelis punctulatissima là một loài ong trong họ Megachilidae. Loài này được 🇦🇹 miêu tả khoa học đầu tiên năm 1802.
Tham khảo
Thể loại:Stelis (chi ong) Thể loại:Động vật được mô tả năm 1802
27710 Henseling
27710 Henseling (1988 RY1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 9 năm 1988 bởi F. Borngen ở Tautenburg.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Được phát hiện bởi Freimut Börngen Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1988
Proechimys semispinosus rosa
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Astragalus gombo
Astragalus gombo là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Bunge miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
G
Proechimys semispinosus rubellus
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Thuarea involuta
Thuarea involuta là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (G.Forst.) R.Br. ex Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1817.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thuarea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1817
Galeruca comaica
Galeruca comaica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen & Jiang miêu tả khoa học năm 1981.
Tham khảo
Thể loại:Galeruca
Xâm nhập mặn
Xâm nhập mặn hay nhiễm mặn đất là sự tích tụ quá nhiều muối hòa tan trong đất. Xâm nhập mặn bên cạnh sự axit hóa là một trong hai kết quả lâu dài của sự phát triển đất. Xâm nhập mặn xảy ra khi sự bốc hơi trong sáu đến chín tháng trong một năm lớn hơn lượng mưa. Thêm vào sự phát triển tự nhiên của đất, xâm nhập mặn được tăng tốc đáng kể thông qua hành động của con người như quá trình thủy lợi.
Sự kiện thiên nhiên và nhân tạo
Phải phân biệt xâm nhập mặn, việc tích tụ muối dễ dàng hòa tan và việc kiềm hóa, sự tích tụ của natri bicarbonat và natri carbonat, đồng thời với việc tăng độ pH. Một trường hợp đặc biệt của xâm nhập mặn là sự gia tăng lượng natri trong đó chủ yếu là natri chloride (muối ăn) tích tụ trên bề mặt. Muối là một thành phần tự nhiên trong đất và nước. Các ion chịu trách nhiệm về nhiễm mặn là: Na+, K+, Ca2+, Mg2+ và Cl-. Khi Na+ (natri) chiếm ưu thế, đất trở nên giàu natri. Đất giàu natri gây một thách thức đặc biệt bởi vì nó làm hạn chế hoặc ngăn thấm nước và thoát nước.
Quintanilla de Urz
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Zamora
Xâm nhập mặn
Sự kiện thiên nhiên và nhân tạo
Hơn nữa, nguồn gốc của muối tham dự vào quá trình này cũng quan trọng. Nó có thể có nguồn gốc từ bầu khí quyển của Trái đất. Muối cũng có thể được vận chuyển lên các lớp đất phía trên khi nước ngầm dâng lên. Trong trường hợp này nước ngầm đã bị xâm nhập mặn mà có thể xảy ra ví dụ như ở các vùng ven biển của khu ẩm, có thể do khai thác quá mức nguồn nước ngầm, vì vậy nước biển mới ngấm vào khối nước ngầm. Sự phân huỷ các khoáng chất có thể để muối thoát ra môi trường và muối hóa thạch (trầm tích biển) có thể là một nguồn muối. Ngoài các nguồn tự nhiên cũng có thể do các quá trình nhân tạo như thủy lợi và phân bón gây ra. Quá trình canh tác nông nghiệp và sự lạm dụng giếng khoan cũng dẫn tới tình trạng này.
Sự xâm nhập mặn của nước biển vào sông là do mùa khô, nước sông cạn kiệt khiến nước biển theo các sông, kênh dẫn tràn vào gây mặn. Hiện tượng tự nhiên này xảy ra hằng năm và do đó có thể dự báo trước.
Ảnh hưởng của xâm nhập mặn
Xâm nhập mặn ảnh hưởng đến 20% diện tích đất nông nghiệp và 50% của tất cả các vùng đất được tưới tiêu và là vấn đề bảo tồn đất lớn thứ hai.
Chỉ riêng tại Syria đã có tới từ 30 đến 35% diện tích đất canh tác bị mất thông qua xâm nhập mặn. Ở Ai Cập có từ 30 đến 40%, ở Pakistan ít hơn 40%, ở Iraq 50% và ở Hoa Kỳ 20 - 25%. Chỉ bằng cách tưới nhỏ giọt và có hệ thống thoát nước mới có thể cản trở quá trình này. Vì chỉ có các biện pháp đối phó trung hạn, trong lịch sử của nhiều khu vực nông nghiệp đã ghi nhận sự thay đổi các loài cây trồng có thể chứng minh được, ví dụ, nông dân đổi việc trồng trọt từ lúa mì sang lúa mạch mà vẫn có thể sinh tồn khi đất trở nên mặn hơn.
Machilus reticulata
Machilus reticulata là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được K.M. Lan miêu tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Liên kết ngoài
Thể loại:Machilus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1986
Oreogrammitis frigida
Oreogrammitis frigida là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Parris mô tả khoa học đầu tiên năm 2007. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Oreogrammitis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2007 Thể loại:Unresolved names
Hydrethus dermestoides
Hydrethus dermestoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Elmidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1889.
Tham khảo
Thể loại:Hydrethus
Thrichomys apereoides laurenteus
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Syneora silicaria
Syneora silicaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Syneora
Cúp Intertoto 1965–66
Cúp Intertoto 1965–66 với chức vô địch thuộc về Lokomotive Leipzig, đội thua trong trận chung kết mùa trước (với tên trước đó là SC Leipzig). Họ đánh bại IFK Norrköping. Sau khi thử nghiệm với 12 bảng gồm 48 câu lạc bộ (mặc dù sau đó chỉ có 44 câu lạc bộ xếp đủ 11 bảng), giải trở lại thể thức ban đầu gồm 32 câu lạc bộ chia thành 8 bảng. Vì vậy, các đội bóng vào thẳng Tứ kết ngay sau Vòng bảng, trong khi ở các mùa trước phải có Vòng Một.
Vanwykia remota
Vanwykia remota là một loài thực vật có hoa trong họ Loranthaceae. Loài này được (Baker & Sprague) Wiens miêu tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Cúp Intertoto 1965–66
Vòng bảng
Các đội bóng được chia thành 8 bảng, mỗi bảng 4 đội. Các câu lạc bộ từ Hà Lan, Thụy Điển, Thụy Sĩ và Tây Đức nằm ở các bảng 'A'; trong khi các câu lạc bộ từ Tiệp Khắc, Đông Đức, Ba Lan và Nam Tư nằm ở các bảng 'B'. Tám đội thắng ở vòng bảng vào vòng đấu loại trực tiếp.
Vanwykia remota
Liên kết ngoài
Thể loại:Vanwykia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1978
Cúp Intertoto 1965–66
Tứ kết
1 Chemie Leipzig vào Bán kết nhờ tung đồng xu.
Bán kết
1 Norrköping vào Chung kết nhờ tung đồng xu.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cúp UEFA Intertoto 4
Kaggalanatha, Mulbagal
Kaggalanatha là một làng thuộc tehsil Mulbagal, huyện Kolar, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Kolar (huyện)
Carinoclodia anancyloides
Carinoclodia anancyloides là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Carinoclodia
Xã Wolf Butte, Quận Adams, Bắc Dakota
Xã Wolf Butte (Wolf Butte Township) là một xã thuộc quận Adams, tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 25 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Bắc Dakota Thể loại:Quận Adams, North Dakota
Rudgea jasminoides
Rudgea jasminoides là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Cham.) Müll.Arg. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1879.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rudgea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1879
Trinomys albispinus albispinus
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Trinomys albispinus minor
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Astragalus gompholobium
Astragalus gompholobium là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Bunge miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
G
Stelis signata
Stelis signata là một loài ong trong họ Megachilidae. Loài này được 🇦🇹 miêu tả khoa học đầu tiên năm 1809.
Tham khảo
Thể loại:Stelis (chi ong) Thể loại:Động vật được mô tả năm 1809
Callygris compositata
Callygris compositata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Callygris
Trinomys albispinus serotinus
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Phradis kasparyani
Phradis kasparyani là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phradis
Kalaycı, Mazgirt
Kalaycı là một xã thuộc huyện Mazgirt, tỉnh Tunceli, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 34 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Tunceli
Thuarea perrieri
Thuarea perrieri là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được A.Camus miêu tả khoa học đầu tiên năm 1929.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thuarea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1929
Oreogrammitis glabrata
Oreogrammitis glabrata là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Parris mô tả khoa học đầu tiên năm 2007. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Oreogrammitis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2007 Thể loại:Unresolved names
Galeruca corsica
Galeruca corsica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Joannis miêu tả khoa học năm 1866.
Tetragnatha luculenta
Tetragnatha luculenta là một loài nhện trong họ Tetragnathidae.
Loài này thuộc chi Tetragnatha. Tetragnatha luculenta được Eugène Simon miêu tả năm 1907.
Tham khảo
L
Ga Văn Miếu
Ga Văn Miếu là một trong những nhà ga tàu điện của Tuyến Văn Miếu, nằm trên tuyến phường Quốc Tử Giám, quận Đống Đa, Hà Nội.
Tham khảo
Thể loại:Sơ khai công trình giao thông
27711 Kirschvink
27711 Kirschvink (1988 VT4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 11 năm 1988 bởi C. S. Shoemaker và E. M. Shoemaker ở Palomar. Nó được đặt theo tên California Institute of Technology professor Joseph L. Kirschvink, who was a student thuộc E. M. Shoemaker as an undergraduate.
Trinomys gratiosus gratiosus
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Syneora sinuosa
Syneora sinuosa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Syneora
Trinomys gratiosus bonafidei
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Hydrethus elouardi
Hydrethus elouardi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elmidae. Loài này được Bameul miêu tả khoa học năm 1996.
Tham khảo
Thể loại:Hydrethus
Trinomys setosus setosus
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Trinomys setosus denigratus
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Misodendrum angulatum
Liên kết ngoài
Thể loại:Misodendrum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1865
Quintanilla del Monte
Quintanilla del Monte là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 130 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Zamora
Galeruca costatissima
Galeruca costatissima là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Blake miêu tả khoa học năm 1945.
Machilus rimosa
Machilus rimosa là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được (Blume) Blume miêu tả khoa học đầu tiên năm 1851.
Carinoclytus affinis
Carinoclytus affinis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Machilus rimosa
Liên kết ngoài
Thể loại:Machilus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1851
Galeruca costatissima
Tham khảo
Thể loại:Galeruca
Carinoclytus affinis
Tham khảo
Thể loại:Carinoclytus
Xã Woodberry, Quận Slope, Bắc Dakota
Xã Woodberry (Woodberry Township) là một xã thuộc quận Slope, tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 31 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Bắc Dakota Thể loại:Quận Slope, North Dakota
Jacobaea arnautorum
Jacobaea arnautorum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Velen.) Pelser mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Tham khảo
Thể loại:Jacobaea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006
Thyridachne tisserantii
Thyridachne tisserantii là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được C.E.Hubb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1949.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thyridachne Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1949
Vernonia dissimilis
Vernonia dissimilis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Gleason miêu tả khoa học đầu tiên năm 1906.
Mycobacterium tuberculosis
Mycobacterium tuberculosis là một loài vi khuẩn gây bệnh trong chi Mycobacterium và là tác nhân nhân gây bệnh của hầu hết các ca bệnh lao (nên còn gọi là "vi khuẩn lao"). Lần đầu được phát hiện ra vào năm 1882 bởi Robert Koch, M. tuberculosis có một lớp phủ sáp bất thường trên bề mặt tế bào (chủ yếu là mycolic acid), mà làm cho các tế bào không thấm nước để nhuộm gram kỹ thuật để phát hiện, acid nhanh được sử dụng thay thế.Trực khuẩn lao được xác định dưới kính hiển vi bằng đặc tính nhuộm của nó: nó vẫn giữ màu nhuộm sau khi bị xử lý với dung dịch acid, vì vậy nó được phân loại là "trực khuẩn kháng acid" (acid-fast bacillus, viết tắt là AFB). Loài này được phân loại là gram dương do thành tế bào có chứa peptidoglycan, nhưng vì chúng có đặc tính kháng acid, kháng cồn nên được gọi là "trực khuẩn kháng acid". Đây là vi khuẩn hiếu khí và đòi hỏi mức độ cao của oxy. Trực khuẩn lao có hình dạng giống que nhỏ, có thể chịu đựng được chất sát khuẩn yếu và sống sót trong trạng thái khô trong nhiều tuần nhưng, trong điều kiện tự nhiên, chỉ có thể phát triển trong sinh vật ký chủ Bộ gen đã được giải mã vào năm 1998. M. tuberculosis phân chia sau mỗi 15-20 giờ, rất chậm so với các vi khuẩn khác có thời gian phân chia tính bằng phút (Escherichia coli (E. coli) có thể phân chia khoảng mỗi 20 phút). Nó là một trực khuẩn nhỏ, có thể chịu được thuốc sát khuẩn yếu và có thể tồn tại trong trạng thái khô trong nhiều tuần. Nó có thành tế bào bất thường, giàu chất béo (ví dụ, acid mycolic), có khả năng chịu mang đến khả năng tính kháng này và là một yếu tố độc lực quan trọng.
Tham khảo
Thể loại:Mycobacterium Thể loại:Bệnh lao
Trachusa byssina
Trachusa byssina là một loài ong trong họ Megachilidae. Loài này được 🇦🇹 miêu tả khoa học đầu tiên năm 1798.
Tham khảo
byssina Thể loại:Động vật được mô tả năm 1798
Phradis minutus
Phradis minutus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phradis
27712 Coudray
27712 Coudray (1988 VR7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 11 năm 1988 bởi F. Borngen ở Tautenburg. Nó được đặt theo tên the 19th century German architect Clemens Wenzeslaus Coudray.
Trinomys setosus elegans
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Callygris constricta
Callygris constricta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Callygris
Myocastor coypus coypus
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Syneora speciosa
Syneora speciosa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Syneora
Oreogrammitis glossophylla
Oreogrammitis glossophylla là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Parris mô tả khoa học đầu tiên năm 2007. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Oreogrammitis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2007 Thể loại:Unresolved names
Whatever Will Be, Will Be
Whatever Will Be, Will Be có thể là:
Hydrethus perrieri
Hydrethus perrieri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elmidae. Loài này được Delève miêu tả khoa học năm 1963.
Tham khảo
Thể loại:Hydrethus
Tetragnatha luteocincta
Tetragnatha luteocincta là một loài nhện trong họ Tetragnathidae.
Loài này thuộc chi Tetragnatha. Tetragnatha luteocincta được Eugène Simon miêu tả năm 1908.
Tham khảo
L
Myocastor coypus melanops
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Kaggalapura, Kunigal
Kaggalapura là một làng thuộc tehsil Kunigal, huyện Tumkur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Tumkur (huyện)
Misodendrum brachystachyum
Liên kết ngoài
Thể loại:Misodendrum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1830
Galeruca cretica
Galeruca cretica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1889.
Kavaktepe, Mazgirt
Kavaktepe là một xã thuộc huyện Mazgirt, tỉnh Tunceli, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 24 người.
Galeruca cretica
Tham khảo
Thể loại:Galeruca
Astragalus gontscharovii
Astragalus gontscharovii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Vassilcz. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
G
Hóa học vũ trụ
Nội dung nghiên cứu nói trên chỉ thực hiện được chủ yếu là nghiên cứu thành phần hóa học của thiên thạch cũng như các vật thể khác từ vũ trụ và kính thiên văn quang phổ trong hoặc ngoài phạm vi Hệ Mặt trời. Hoá học vũ trụ nghiên cứu về thành phần hóa học của vật chất trong vũ trụ và các quá trình dẫn đến các vật chất đó. Điều này được thực hiện chủ yếu thông qua nghiên cứu thành phần hóa học của thiên thạch và các mẫu vật lý khác. Bởi vì thiên thạch rơi xuống Trái Đất đều xuất phát từ thiên thể "cha mẹ" của nó, mà thiên thể "cha mẹ" có thể là một trong khối vật chất rắn đầu tiên ngưng tụ từ tinh vân mặt trời ban đầu, nên hoá học vũ trụ học nói chung, nhưng không chỉ quan tâm đến các vật thể thuộc hệ Mặt Trời, mà còn quan tâm nhiều đến các vật thể ngoài hệ.
Machilus robusta
Machilus robusta là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được W.W. Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1921.
Hóa học vũ trụ
Sao chổi
Vào ngày 30 tháng 7 năm 2015, các nhà khoa học đã báo cáo rằng sau lần hạ cánh đầu tiên của tàu đổ bộ Philê lên bề mặt sao chổi 67/P, các phép đo của các công cụ COSAC và Ptolemy đã cho biết mười sáu hợp chất hữu cơ, bốn trong số đó lần đầu tiên được nhìn thấy trên sao chổi, bao gồm cả acetamide, acetone, methyl isocyanate và propionaldehyd.
Liên kết ngoài
Thể loại:Vật lý thiên văn Thể loại:Khoa học hành tinh Thể loại:Nguồn gốc sự sống Thể loại:Hóa học Thể loại:Hóa sinh
Quintanilla del Olmo
Quintanilla del Olmo là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 50 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Zamora
Quân đội nhà Nguyễn
Quân đội nhà Nguyễn (chữ Hán: 軍次 / Quân thứ) là tên gọi các lực lượng vũ trang chính quy của triều Nguyễn từ thời điểm lập quốc cho đến đời vua Tự Đức.
Sau Hòa ước Giáp Thân (1884), quân nhà Nguyễn được nhập vào lực lượng vệ binh thuộc địa với tên gọi lính tập, trực tiếp dưới quyền chỉ huy của các sĩ quan Pháp. Đội quân này tồn tại đến tháng 3 năm 1945, khi quân đội Nhật đảo chính Pháp ở Đông Dương.
Lịch sử và cơ cấu tổ chức
Quân đội Nguyễn trải qua hai thời kỳ tổ chức và xây dựng
Thời kỳ các Chúa Nguyễn (1558 - 1777)
Khi chúa Nguyễn Hoàng (chúa Tiên) mang quân đi trấn thủ Thuận Hóa và kết thúc lúc Nguyễn Phúc Thuần (Định Vương) bị tử trận trước quân Tây Sơn do Nguyễn Huệ chỉ huy ở Long Xuyên. Ban đầu, quân đội đi theo Nguyễn Hoàng vào Thuận Hóa có khoảng 3.000 người. Từ năm 1600, được xây dựng theo hướng quân đội của một nhà nước phong kiến. Lực lượng vũ trang nhà Nguyễn lúc này gồm có: bộ binh, thủy binh, pháo binh, tượng binh. Lực lượng bộ binh và thủy binh làm lực lượng bảo đảm cho cơ động với một đội binh thuyền khoảng 200 thuyền chiến và nhiều thuyền vận tải chở quân và lương thực, lực lượng chiến đấu chính là bộ binh. Quân số thường trực có khoảng 40 nghìn người, khi chiến sự xảy ra (trong nội chiến Trịnh - Nguyễn) quân đội Nguyễn lên tới 100 nghìn người.
Hệ thống tổ chức Quân đội Nguyễn gồm có: Dinh, cơ, đội, thuyền.
Trang bị, ngoài vũ khí truyền thống như quân đội các thời trước, quân đội Nguyễn đã được trang bị một số loại vũ khí mới như hỏa pháo, súng hỏa mai, quả nổ ném (tạc đạn)… tự sản xuất dưới sự giúp đỡ của người Bồ Đào Nha.
Quân Nguyễn đã 7 lần giao chiến lớn với quân của chúa Trịnh và phần lớn đã tan rã trước quân khởi nghĩa Tây Sơn trong những năm 1772 - 1777.
Thời kỳ nhà Nguyễn (1778 - 1945)
Sau khi bị quân Tây Sơn đánh bại, những năm đầu quân Nguyễn chỉ còn lại một bộ phận ít ỏi ở đồng bằng Nam Bộ, do chúa Nguyễn Ánh lãnh đạo. Sau đó nhờ sự giúp đỡ của Bá Đa Lộc (một cha cố đạo Thiên chúa giáo) và người Pháp, chúa Nguyễn Ánh tổ chức lại lực lượng vũ trang của mình (trong đó có cả quân đánh thuê), chống lại nhà Tây Sơn và giành thắng lợi vào năm 1802. Chúa Nguyễn Ánh lên ngôi Hoàng đế và lấy niên hiệu Gia Long, quân đội nhà Nguyễn được xây dựng theo mô hình nhà nước phong kiến trung ương tập quyền. Quân đội nhà Nguyễn trong thời kỳ này trải qua hai giai đoạn khác nhau, ứng với hai thời kỳ của Vương triều Nguyễn. Giai đoạn đầu là quân đội của một Vương triều độc lập tự chủ, giai đoạn sau là quân đội của một quốc gia phong kiến bị mất quyền tự chủ, hoàn toàn lệ thuộc vào chủ nghĩa thực dân Pháp đô hộ.
Giai đoạn độc lập (1802 - 1883)
Quân đội nhà Nguyễn có cơ cấu tổ chức như các Triều đại trước nó, gồm các lực lượng bộ binh, thủy binh, tượng binh, kỵ binh, pháo binh. Cơ cấu tổ chức và hệ thống chỉ huy khá hoàn chỉnh. Quân đội nhà Nguyễn chia làm hai bộ phận chính quy, một bộ phận đóng ở kinh đô gọi là Vệ binh, có nhiệm vụ chính là bảo vệ Kinh thành Phú Xuân (Huế). Hệ thống tổ chức và biên chế cơ bản gồm có:
- Vệ biên chế 10 đội, đứng đầu vệ là Vệ úy;
- Đội biên chế 5 thập, đứng đầu đội là Suất đội;
- Thập biên chế 10 ngũ, do Chánh đội trưởng chỉ huy;
- Ngũ gồm 5 người, do Ngũ trưởng chi huy.
Vệ binh
nhỏ|Hình minh họa một lính súng trường Nam Kỳ năm 1843 Vệ binh quân nhà Nguyễn đóng tại kinh đô Huế có khoảng 40 nghìn người. Trong lực lượng Vệ binh lại được chia làm ba loại: Thân binh (hậu cận của vua và bảo vệ cấm thành), gồm 1 doanh và 4 vệ độc lập; Cấm binh làm nhiệm vụ quân cơ động và bảo vệ Kinh thành gồm 6 doanh và một số vệ, đội độc lập như những "binh chủng chuyên môn, kỹ thuật": tượng binh, kỵ binh, thủy binh; Giản binh hay Tinh binh gồm một số vệ và đội thuộc các phủ, huyện, nha...Vệ binh thường tuyển những người Đàng Trong, đến năm 1885 thì lực lượng này tan rã, chỉ còn lại một số nhỏ gọi là Thân binh để hầu cận các vua của triều Nguyễn từ sau khi nhà Nguyễn hoàn toàn đầu hàng thực dân Pháp xâm lược. Cơ binh là lực lượng đóng giữ các tỉnh, lộ, trấn (một số tỉnh như Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh… cón có các vệ thuộc lực lượng Cấm binh do quan tỉnh trực tiếp chỉ huy song lệ thuộc vào các doanh ở kinh đô).
Binh lính ở các tỉnh
Đội quân Cơ binh của Quân đội nhà Nguyễn thời kỳ đầu có quân số khoảng 150 nghìn người, đến cuối thời kỳ này (1880) quân số này giảm đi đáng kể, ở miền Bắc còn khoảng 60 nghìn người. Ngoài hai lực lượng chính là Vệ binh và Cơ binh, quân đội Nguyễn còn có lính trạm và lính lệ. Trong giai đoạn này, các lực lượng như thủy binh, tượng binh, pháo thủ binh được xây dựng như nước binh chủng chiến đấu.
Thủy binh được chú trọng phát triển với trên 200 nghìn người và một đội thuyền binh lên tới khoảng 800 chiếc không kể các thuyền làm nhiệm vụ vận tải. Trong lực lượng thuyền binh Nguyễn thời kỳ này đã có những chiếc thuyền được thiết kế theo kiểu chiến thuyền của châu Âu, trang bị mỗi thuyền 36 pháo. Có 200 pháo thuyền trang bị từ 16-22 khẩu pháo. Có 100 đại chiến thuyền với 50-70 mái chèo được trang bị pháo và cự thách pháo. Còn lại khoảng 500 chiến thuyền có khoảng 40 mái chèo và trang bị một pháo loại súng thần công.
Thủy quân cũng được tổ chức thành các đơn vị gọi là doanh như bộ binh. Mỗi doanh được biên chế gồm một số vệ (cơ), dưới cơ là các đội thuyền. Thuyền là đơn vị chiến đấu cơ sở. Tùy theo từng loại thuyền mà có số lượng quân khác nhau, trung bình mỗi thuyền chiến đấu có 50-60 người, Đứng đầu là lực lượng thủy binh quân đội Nguyễn thường là Thủy sư đô đốc.
Lực lượng tượng binh ban đầu tổ chức thành 1 doanh gồm có 5 vệ với 50 thớt voi ở kinh đô và 7 cơ ở những tỉnh mà triều Nguyễn xét thấy quan trọng. Sau đó số lượng co hẹp lại chỉ còn 2 vệ ở kinh đô và một vài cơ ở một số tỉnh.
Lực lượng pháo thủ binh cũng được tổ chức thành các doanh, dưới doanh, dưới doanh là vệ (cơ), mỗi vệ gồm một số đội. Biên chế mỗi vệ pháo thủ binh gồm 500 quân và trang bị 10 súng thần công, 200 súng điều sang; với các đơn vị đội biên chế 50 quân và 1 súng thần công. Đối với các đội, cơ pháo thủ binh thuộc lực lượng cơ binh của các tỉnh trực tiếp quản lý lệ thuộc doanh Thần cơ của triều đình về các mặt huấn luyện, trang bị vũ khí.
Dưới thời Minh Mạng đến Tự Đức, Quân đội nhà Nguyễn có khoảng 120 nghìn người. Thời Minh Mạng, quân đội vẫn còn sức chiến đấu khá cao, từng đánh thắng quân Xiêm một số lần. Tuy nhiên sức chiến đấu của Quân đội nhà Nguyễn thời Tự Đức đã yếu kém đi nhiều do trang bị lạc hậu so với quân đội các nước đương thời, huấn luyện kém và triều đình ít quan tâm. Quân đội Nguyễn trong giai đoạn này đã bị quân xâm lược Pháp đánh bại và để đất nước rơi vào sự đô hộ của thực dân Pháp.
Giai đoạn 2 - thời kỳ Pháp thuộc (1884 - 1945)
Việt Nam đã bị Pháp xâm lược hoàn toàn và chia ra làm ba xứ để cai trị với ba chế độ khác nhau. Quân đội nhà Nguyễn lúc này vẫn tồn tại hai thành phần là Vệ binh và Cơ binh. Trong lực lượng Vệ binh chỉ còn có Thân binh với biên chế khoảng 2.000 quân trong 4 vệ và 1 đội quân nhạc phục vụ các nghi lễ của triều đình Nguyễn (khoảng 50 nhạc công). Lực lượng cơ binh chủ yếu là bộ binh chỉ còn lại ở các tỉnh Bắc Kỳ do quan đầu tỉnh của triều đình Huế trực tiếp chỉ huy nhưng dưới sự giám sát của viên công sứ Pháp. Lực lượng Cơ binh có khoảng 27.000 quân được chia thành 4 đạo đóng trên địa bàn các tỉnh xung quanh Hà Nội và châu thổ sông Hồng. Khi người Pháp lập nền bảo hộ ở Bắc Kỳ thì họ ghi nhận ở mỗi tỉnh có đề đốc là võ quan đầu tỉnh, lãnh binh phụ tá, chỉ huy khoảng 3 nghìn đến 6 nghìn quân.
Năm 1891, Toàn quyền Đông Dương của Pháp ra nghị định thành lập lực lượng Cơ binh do Pháp trực tiếp tổ chức, trang bị và chỉ huy; lực lượng này ban đầu có khoảng 4.000 quân, làm nhiệm vụ phục vụ quan lại người Việt ở các tỉnh, huyện và canh gác công sở ở địa phương. Và với nghị định này của Toàn quyền Đông Dương đã đặt dấu chấm hết cho Quân đội nhà Nguyễn với tư cách là lực lượng vũ trang của nhà nước phong kiến độc lập.
Cách mạng tháng Tám năm 1945 đã lật đổ nhà nước phong kiến cuối cùng ở Việt Nam, lực lượng vũ trang của nhà Nguyễn cũng theo đó mà tan rã.
Đơn vị và cấp chỉ huy
Quân đội nhà Nguyễn có 5 vị chỉ huy cao nhất chia theo 5 đạo quân, gồm trung quân, tả quân, hữu quân, tiền quân, và hậu quân. Quân hàm này được người Pháp dịch là "maréchal" như trường hợp Lê Văn Duyệt. Ông được gọi là đức Tả quân vì ông chỉ huy đạo quân đó. Dưới 5 vị tướng quân này là thống chế (người Pháp dịch là "maréchal-amiral"), đề đốc ("général de division" hoặc "général de brigade"), lãnh binh ("colonel") và phó lãnh binh ("lieutenant-colonel"). ''
Đơn vị nhà binh nhỏ nhất gọi là ngũ gồm 5 người có ngũ trưởng đứng đầu. Hai ngũ là một thập, tức 10 người có cai chỉ huy. Năm thập là một đội, tức 50 lính, có chánh suất đội chỉ huy và phó suất đội phụ tá. Tập hợp 10-12 đội là một vệ hay một cơ, tức khoảng 500-600 lính (người Pháp dịch là "bataillon"). Vệ thì có vệ úy, còn gọi là chưởng vệ hay chánh vệ (còn gọi là lãnh binh) chỉ huy và phó vệ hiệp tá. Cơ thì có quản cơ và phó quản cơ. Một doanh là năm đến tám vệ, khoảng 2.500-4.800 lính.
Các vị tướng chỉ huy tập trung lo phần chiến thuật và luyện tập trong khi chiến lược và tổng điều hành thì thuộc Bộ Binh, một trong sáu thành phần của Lục bộ trong triều.
Việc tuyển lính và số quân
Thời hạn tại ngũ cũng căn cứ theo loại lính và quê quán của người lính. Đối với binh lính được tuyển từ các tỉnh thuộc Nam Kỳ và từ Hà Tĩnh trở ra Bắc thì phải tòng quân 10 năm. Lính từ các Quảng Bình đến Khánh Hòa phải chịu 15 năm. Tuổi tối đa phục vụ trong quân đội thường trực là 50 (quy định này có từ năm 1868). Binh lính được cấp ruộng ở quê, hưởng lương ăn và một ít tiền.
Nếu lấy trung bình là tám suất đinh lấy một lính, căn cứ trên số tráng đinh năm 1847 là 1.024.388 thì có khoảng 128.000 lính trên toàn quốc. Áp dụng phép "Biền binh định lệ" tức luân phiên cho lính về quê làm ruộng thì số quân hiện dịch là khoảng 40.000–50.000.
Theo đánh giá của tướng Pháp de Courcy khi Pháp xâm lược Việt Nam năm 1885, quân đội chính quy của nhà Nguyễn là khoảng 70.000 người, trong số đó 12.000 tuyển mộ từ các vùng quanh kinh thành Huế. Ngoài ra, theo de Courcy, cũng phải kể đến "vô số" các toán dân quân thành lập và đóng tại các tỉnh thành lớn, cũng như khắp các thôn làng. Các đội dân quân này tuy đông nhưng trang phục rách rưới, vũ trang sơ sài, và thiếu tổ chức. Việc thi tuyển chủ yếu căn cứ theo tầm vóc và sức mạnh. Ai xách quả tạ nặng 100 cân bằng một tay đi được 30 trượng thì xếp hạng ưu; đi 24 trượng thì hạng thứ ưu; đi 20 trượng thì hạng bình; 16 trượng là hạng thứ bình; 10 trượng là hạng thứ. Quan võ cũng được tuyển chọn từ các kì thi võ.
Triều Minh Mạng lại lập thêm đội "Giáo dưỡng binh" để con các võ quan theo học cùng được lãnh lương hầu đào tạo giới trẻ. Học trình kéo dài sáu năm.
Khi còn giao chiến với lực lượng Tây Sơn quân đội nhà Nguyễn có thu nạp một số sĩ quan và binh lính ngoại quốc trong số đó có người ở lại nhận quan tước vào triều Gia Long như Jean-Baptiste Chaigneau và Philippe Vannier, giúp huấn luyện quân sĩ theo phương thức Âu châu. Sang triều Minh Mệnh thì đa số chọn hồi hương và quân đội nhà Nguyễn mất đi nguồn kiến thức tân tiến về chiến thuật và chiến cụ.
Ngoài ra, nhà Nguyễn còn sử dụng những người mắc tội để sung quân, làm đồn điền tại những miền biên viễn như trấn Gia Định hay trấn Tây Thành (Campuchia). Tại Gia Định, lực lượng này chủ yếu gồm những tội phạm gốc ở Bắc hay Trung Kỳ, gọi là quân Thanh Thuận, An Thuận, Hồi Lương và Bắc Thuận. Thanh Thuận và An Thuận là những người tham gia cuộc nổi loạn tại Thanh Hóa, Nghệ An trong thập kỷ 1810. Hồi Lương là những tội phạm cũ, nay được tha và đưa vào quân đội để chuộc tội. Bắc Thuận là những người trốn tránh lao dịch, bỏ làng xã, không có tên trong sổ bạ ở Bắc Thành được tuyển mộ vào quân ngũ, tức là khác với những binh lính quân dịch thông thường. Các đơn vị Hồi Lương và Bắc Thuận là những toán quân tích cực tham gia vào cuộc cuộc nổi dậy Lê Văn Khôi sau này.thumb|[[Luân xa pháo trên Nhân Đỉnh, Huế, 1836]]
Vũ khí và luyện tập
Súng ống của pháo binh thời nhà Nguyễn thì cỡ lớn là súng đại bác, súng thần công; nhỏ là súng hỏa mai.
Về trang bị trong thời kì độc lập (1802 – 1883), quân đội nhà Nguyễn khá phát triển trong thời kì đầu. Nhiều đơn vị được trang bị hỏa khí như ống phun lửa, quả nổ, súng điều sang (gồm thạch cơ điều sang, thần cơ điều sang, bắc cơ điều sang), pháo (súng thần cơ, thần công thiết bác). Triều Minh Mạng thì mỗi vệ (500-600 lính) có 2 khẩu thần công và 200 khẩu thạch cơ điểu thương với tỉ lệ 4 tay súng cho mỗi 10 lính. Sang triều Tự Đức thì đã sa sút; mỗi đội (50 lính) có 5 khẩu điểu thương nên tỉ lệ rút thành 1 tay súng cho mỗi 10 lính. Hằng năm, tập bắn chỉ một lần và mỗi tay súng chỉ có quyền bắn 6 viên đạn, ai bắn hơn số ấy phải bồi thường. nhỏ|Đại bác thời Gia Long (cỡ nòng 220 mm) dùng để hành lễ. Trong thời kì Pháp thuộc (1884 – 1945), sức chiến đấu của quân đội nhà Nguyễn càng yếu kém do trang bị lạc hậu so với quân đội các nước đương thời, huấn luyện kém và triều đình ít quan tâm. Quân đội nhà Nguyễn trong giai đoạn này đã bị quân Pháp đánh bại và để đất nước rơi vào sự đô hộ của thực dân Pháp.
Thành lũy
phải|nhỏ|Bình diện thành Nam Định theo quy thức Vauban Bắt đầu từ triều Gia Long, nhà Nguyễn cho xây một số thành quách áp dụng phép kiến trúc Vauban với chủ ý phòng thủ như kinh thành Huế (1805-1832); Bắc Thành (Hà Nội) (1805); Gia Định (Sài Gòn) (1832).
Kiến trúc Vauban vốn du nhập Việt Nam từ thế kỷ trước do Olivier de Puymanel (sử Việt thường gọi là Nguyễn Văn Tín) đem đến nhưng đến thời Nguyễn thì được áp dụng rộng rãi. Ở những thị trấn nhỏ hơn nhưng có giá trị chiến lược triều đình cũng cho xúc tiến xây cất thành lũy phòng ngự trong số đó có Thanh Hóa (1804), Bắc Ninh (1805), Quảng Ngãi (1807), Khánh Hòa (1810), Bình Định (1817), Sơn Tây (1822), Nghệ An (1831), Hải Dương, Hưng Yên (1832), Nam Định (1833) và Điện Hải (Đà Nẵng) (1847). Xét về mặt chiến lược thì cách xây cất có tính cách khoa học nhưng vị trí và phương hướng còn bị chi phối bởi thuật phong thủy.
Những thành lũy này phản ảnh chiến thuật coi trọng thế "thủ" hơn thế "công" của triều đình nhà Nguyễn.
Suy thoái và thất bại
Năm 1822, Đại sứ Anh John Crawfurd sang thăm Việt Nam đã có ghi chép về quân đội nhà Nguyễn thời Minh Mạng. Họ được trang bị súng hỏa mai, lưỡi lê hoặc giáo. Súng được bảo quản tốt, quân lính có kỷ luật và diễn tập theo chiến thuật châu Âu. Người lính Nguyễn nhìn chung dễ bảo và biết nghe lệnh; tuy thấp bé nhưng mạnh mẽ, linh hoạt và bền bỉ. Tuy nhiên, Crawfurd cho rằng lính nhà Nguyễn không có đủ can đảm. Sự cưỡng bức phục vụ quân đội gây ra nhiều hệ lụy, tinh thần và kỹ năng của quân lính kém cỏi. Ông đánh giá rằng quân Nguyễn chỉ đe dọa được các nước nhỏ kế bên, họ không có cơ hội nào để chống lại một quân đội châu Âu đầu thế kỷ 19. Thậm chí, Crawfurd tin rằng, ở châu Á, Việt Nam là quốc gia dễ dàng bị chinh phục bởi châu Âu nhất. Hai vùng Bắc Thành và Gia Định Thành nằm cách xa, hay có nổi loạn. Các đồn binh và kho vũ khí, kể cả kinh đô, đều nằm sát bờ biển, rất dễ bị tập kích. Miền Trung phụ thuộc vào các nguồn cung và lương thực từ miền Bắc và miền Nam theo đường biển vốn dễ bị cắt đứt, nhất là Gia Định Thành. Crawfurd cho rằng, đối với thời Minh Mạng, chỉ cần một lực lượng quân châu Âu với 5.000 người, và một đội tàu chiến cỡ nhỏ cũng dư sức chinh phục và thiết lập sự cai trị vĩnh viễn nước này. Crawfurd đã dự đoán viễn cảnh mà nước Việt Nam bị cai trị bởi châu Âu, nhất là người Pháp (điều này 60 năm sau đã trở thành sự thật)
Sau thời Minh Mạng, quân đội nhà Nguyễn càng ngày càng lạc hậu do các vị vua sau này không quan tâm mấy đến việc võ bị. Dưới thời Tự Đức, công tác quốc phòng của nhà Nguyễn có sự tương phản rõ rệt với các triều trước. Một trong các lý do khiến tình hình quân đội suy sút là vấn đề tài chính. Thời kỳ Gia Long hay Minh Mạng, lấy quân đội phương Tây làm kiểu mẫu, cần tinh nhuệ chứ không cần nhiều, nên bỏ bớt số lượng người cầm cờ từ 40 người xuống 2 người trong đội ngũ đơn vị 1 vệ. Thời Minh Mạng, các cuộc chiến với Xiêm và các cuộc nổi dậy trong nước đã khiến ngân khố cạn kiệt, nên sang thời Tự Đức, vũ khí và trang thiết bị mới gần như không có. Về thủy binh, không tàu hơi nước nào được đóng mới, thủy quân thậm chí không đủ khả năng bảo vệ bờ biển chống hải tặc. Việc giảng dạy binh pháp không chú trọng tới sách vở phương Tây nữa mà quay trở lại với Binh thư yếu lược của Trần Hưng Đạo. Đời sống quân lính không được quan tâm thoả đáng, lương thực lại bị ăn bớt. Do đó tinh thần chiến đấu của quân sĩ không cao.
Nhà sử học Trần Trọng Kim đã nhận xét về việc võ bị thời Tự Đức: Tuy bấy giờ nước ta có lĩnh võ sinh, có quan võ tiến sĩ, nhưng mà thời đại khác đi rồi, người ta đánh nhau bằng súng nạp hậu, bằng đạn trái phá chứ không bằng gươm bằng giáo như trước nữa. Mà quân lính của mình mỗi đội có 50 người thì chỉ có năm người cầm súng điểu thương cũ, phải châm ngòi mới bắn được, mà lại không luyện tập, cả năm chỉ có một lần tập bắn. Mỗi người lính chỉ được bắn có 6 phát đạn mà thôi, hễ ai bắn quá số ấy thì phạt.
Quân lính như thế, binh khí như thế, mà quan thì lại cho lính về phòng, mỗi đội chỉ để độ chừng 20 tên tại ngũ mà thôi. Vậy nên đến khi có sự, không lấy gì mà chống giữ được.
Do quan điểm khoa học quân sự của vua quan nhà Nguyễn không hề vượt quá khuôn khổ của khoa học quân sự phong kiến. Việc không bắt kịp với thành tựu mới của khoa học phương Tây thời Tự Đức khiến quân sự Việt Nam bị lạc hậu nhiều so với phương Tây. Do đó, khi bị người Pháp đánh năm 1858, khoảng cách về trang thiết bị giữa quân đội nhà Nguyễn và quân Pháp đã khá xa.
Đến thập niên 1860, quân đội nhà Nguyễn đã rất suy thoái. Năm 1873, quân Pháp kéo ra Bắc Bộ, chỉ với vài trăm lính đã đánh tan tác quân Nguyễn, chiếm được nhiều vùng. Tiêu biểu như trận thành Ninh Bình, chỉ 8 lính Pháp cũng đã chiếm được tòa thành do 1700 lính Nguyễn phòng thủ mà không chịu thuơng vong nào (vì quân Nguyễn đã bỏ chạy hết sau khi nghe tiếng đạn pháo, không ai dám bắn trả).
Không chống nổi quân Pháp, ngay cả các nhóm thổ phỉ như quân Cờ đen mà quân chính quy nhà Nguyễn cũng không thể đánh dẹp được, để nhóm này cướp phá khắp nhiều tỉnh Bắc bộ. Cuối cùng nhà Nguyễn phải quay sang trả tiền để thuê nhóm này giúp chống Pháp. Một võ tướng bấy giờ là Ông Ích Khiêm không đồng tình khi triều đình Huế thuê quân Cờ Đen chống chọi với Pháp. Ông cũng chê trách các võ quan Việt bất tài, khi có biến thì phải nhờ vào người Tàu để đánh giặc. Ông có làm bài thơ chê trách sự xa xỉ, hèn nhát của các quan trong triều:
Chú thích
Thể loại:Lịch sử quân sự Việt Nam Thể loại:Quân sự Việt Nam thời Nguyễn
Syneora strixata
Syneora strixata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Syneora
27716 Nobuyuki
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1989
Thyridolepis mitchelliana
Thyridolepis mitchelliana là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (Nees) S.T.Blake miêu tả khoa học đầu tiên năm 1972.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thyridolepis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Carinoclytus ater
Tham khảo
Thể loại:Carinoclytus
Phradis molestus
Phradis molestus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phradis
Capromys pilorides doceleguas
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Oreogrammitis graminifolia
Oreogrammitis graminifolia là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Parris mô tả khoa học đầu tiên năm 2007. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Oreogrammitis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2007 Thể loại:Unresolved names
Capromys pilorides relictus
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Rudgea karstenii
Rudgea karstenii là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Standl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1931.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rudgea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1931
Xenostelis polychroma
Xenostelis polychroma là một loài ong trong họ Megachilidae. Loài này được 🇦🇹 miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Tham khảo
polychroma Thể loại:Động vật được mô tả năm 1999
Mysateles prehensilis prehensilis
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Callygris formosana
Callygris formosana là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Callygris
Mysateles prehensilis gundlachi
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Que Sera, Sera (Whatever Will Be, Will Be)
"Que Sera, Sera (Whatever Will Be, Will Be)", phát hành lần đầu năm 1956, là một bài hát nhạc đại chúng do Jay Livingston và Ray Evans cùng sáng tác. Bài hát được làm nhạc phim The Man Who Knew Too Much (1956) của Alfred Hitchcock, với Doris Day và James Stewart đóng vai chính. Bài hát này cũng có mặt trong các phim Please Don't Eat the Daisies, Heathers, The Glass Bottom Boat, Mary & Max, In the Cut, và Girl, Interrupted.
Đĩa than do Doris Day thu âm cho Columbia Records (catalog #40704) đạt tới vị trí thứ 2 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 và vị trí đầu bảng xếp hạng UK Singles Chart. Từ năm 1968 tới 1973, bài hát đã trở thành nhạc chủ đề cho chương trình hài kịch tình huống The Doris Day Show, và trở thành  bài hát trứ danh của cô.
Ba phần chính của bài hát đi qua cuộc sống của người kể chuyện, từ thời thơ ấu, qua tuổi trưởng thành trẻ tuổi và tình yêu, trở thành cha mẹ và liên tục hỏi "tôi sẽ trở thành ai?" hoặc "điều gì ở phía trước?" Các điệp khúc lặp đi lặp lại câu trả lời: "cái gì đến, sẽ đến".
Bài hát vào bảng xếp hạng Billboard trong tháng 7 năm 1956. Bài hát nhận giải Oscar cho ca khúc trong phim hay nhất năm 1956 với tựa đề đảo lại "Whatever Will Be, Will Be (Que Sera, Sera)". Đây là giải Oscar thứ 3 trong hạng mục này cho Livingston và Evans, hai lần trước trong các năm 1948 và 1950. Năm 2004 bài hát được bầu vào vị trí #48 trong danh sách AFI's 100 Years...100 Songs gồm top các bài hát của phim Mỹ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bài hát năm 1956 Thể loại:Giải Oscar cho ca khúc trong phim hay nhất Thể loại:Đĩa đơn quán quân tại Úc
Hydrethus proximus
Tham khảo
Thể loại:Hydrethus
Galeruca dablii
Galeruca dablii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Joannis miêu tả khoa học năm 1866.
Tham khảo
Thể loại:Galeruca
Plagiodontia aedium aedium
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Jacobaea auricula
Jacobaea auricula là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Bourg. ex Coss.) Pelser mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Tham khảo
Thể loại:Jacobaea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006
Misodendrum gayanum
Liên kết ngoài
Thể loại:Misodendrum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1896
Syneora strixoides
Syneora strixoides là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Syneora
Tetragnatha mabelae
Tetragnatha mabelae là một loài nhện trong họ Tetragnathidae.
Tham khảo
M
Plagiodontia aedium hylaeum
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Astragalus gorczakovskii
Astragalus gorczakovskii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được L.I.Vassiljeva miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
G
Hiểu Phong Học Nột
Thiền sư Hiểu Phong Học Nột (, 1888-1966), thiền sư nổi tiếng cận đại của thiền phái Tào Khê Hàn Quốc và từng hướng dẫn tu tập thiền tại nhiều ngôi chùa ở Hàn Quốc, nổi bật là Quảng Tòng tự (Songgwang-sa) và Hải Ấn tự (Haeinsa). Học giả Stephen Batchelor ca ngợi sư là một trong những vị đại sư đáng chú ý nhất trong thế kỷ 20 ở Hàn Quốc. Sư là người đầu tiên làm chức thẩm phán ở Triều Tiên và là tông trưởng đầu tiên của Thiền phái Tào Khê. Sư là một trong những đệ tử xuất sắc nhất của Thiền sư Mãn Không (Mangong) và có nhiều đệ tử tài ba như Thiền sư Cửu Sơn (Kusan sunim; người truyền bá Thiền Tào Khê ra nước ngoài) hay Thiền sư Pháp Đỉnh (Bopjong; tác giả của nhiều tập sách Thiền học).
Tiểu sử
Sư sinh năm 1888 tại Yangdeok-gun, tỉnh Pyeongannam-do và từng học tập và tốt nghiệp ngành Luật tại Đại học Waseda Nhật Bản. Sau khi trở về Hàn Quốc, sư trở thành thẩm phán Hàn Quốc đầu tiên ở tuổi 25, nhiệm kỳ 10 năm từ 1913-1923. Tuy nhiên, vào năm nhiệm kỳ thứ 10, cuộc đời sư đối mặt với những bước ngoặt lớn.
Dưới chế độ thực dân Nhật Bản (1910-1945), khi nhiều người Hàn Quốc bị bỏ tù, giết hại vì chống đối lại sự cai trị tàn bao của thực dân Nhật để giành độc lập, chính quyền thực dân đã đưa các tù nhân này cho các thẩm phán Hàn Quốc xét xử để trốn tránh sự chỉ trích. Và tại thời điểm đó, sư là vị thẩm phán Hàn Quốc duy nhất phán xét những người tù nhân này, để có thể hoàn thành nghĩa vụ của chính quyền thực dân, sư buộc phải đưa ra bản án tử hình cho những ai kiên quyết chống đối chính quyền thực dân. Đối mặt trước nhiệm vụ này, sư đã rất đau khổ khi thấy nhiều đồng bào mình bị tử hình, cũng như sự suy thoái về đạo đức xã hội loài người cùng với việc làm sao một người có thể đành lòng phán xét cái chết đến người khác.
Năm 37 tuổi, sư xuất gia tu tập tại Thần Khê tự (kr: Singyesa; nay nằm ở Bắc Triều Tiên) với Hòa Thượng Seokdu trên núi Geumgang. Sư từng đi hành cước đến nhiều nơi để tìm được vị chân sư thực sự của mình. Tuy nhiên, sau đó, sư được một vị sư thuyết phục rằng để có thể giác ngộ, tự sư phải chuyên tâm thực hành tu tập một pháp môn nào đó và đừng để tâm trí bị mê hoặc bởi lời nói của người khác, sư quyết định trở lại chùa Singyesa tu tập sau 2 năm đi hành cước. Bước vào khóa tu thiền thất (kr: kyol-che; kiết chế) 90 ngày tại Thần Khê Tự, sư bày tỏ với các vị thiền tăng ở đó rằng vì mình đã xuất gia quá trễ, trong khi phúc đức và trí huệ của mình mỏng manh nên sẽ cố gắng tu tập nhiệt thành, không lơ là. Và xin họ cho phép sư chuyên tâm tọa Thiền suốt ngày đêm, không đi kinh hành hay nghỉ ngơi. Sau khi được sự cho phép và chuyên tâm thực hành như thế, sau 3 tháng, mông sư bị viêm và lở loét, quần áo bị dính chặt vào tọa cụ. Vì sư kiên trì tọa thiền rất chú tâm và không nhúc nhích, giống như chiếc cối đá nặng nề nên được mọi người gọi biệt hiệu là Thiền giả cối đá.
Hải để yến sào lộc bảo noãn
Hỏa trung chu thất ngư tiên trà
Thử gia tiêu tức thùy năng thức?