cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Otto Warmbier
Chuyến đi tới Triều Tiên
Fred Warmbier tuyên bố rằng con trai Otto của ông đã đi du lịch ở Trung Quốc vào cuối năm 2015 khi thấy một công ty cung cấp các chuyến đi đến Triều Tiên. Theo cha của anh, anh đã quyết định đi vì anh thích phiêu lưu. Nhà điều hành tour du lịch dành riêng cho những người phương Tây trẻ tuổi này có khẩu hiệu như "Đây là chuyến đi mà bố mẹ bạn không muốn bạn đi!", Fred Warmbier cho biết nhà điều hành tour du lịch có trụ sở tại Trung Quốc, Young Pioneer Tours, đã quảng cáo chuyến đi an toàn cho công dân Mỹ.
Warmbier đã tới CHDCND Triều Tiên để tham quan một tour du lịch Năm Mới năm mới của đất nước do Young Pioneer Tours tổ chức. Mười công dân Mỹ khác đã tham gia vào nhóm du lịch của mình.
Trong thời gian lưu trú tại khách sạn quốc tế Yanggakdo ở Bình Nhưỡng, Warmbier bị cáo buộc đánh cắp một băng rôn tuyên truyền từ một tầng khách sạn chỉ dành riêng cho nhân viên. Băng rôn viết, "Chúng ta hãy mạnh mẽ hơn với chủ nghĩa yêu nước của Kim Jong-il!". Xúc phạm những thứ như tên hoặc hình ảnh của một nhà lãnh đạo Triều Tiên là hành động bị chính quyền Triều Tiên coi là một tội ác nghiêm trọng.
Bị bắt giữ và kết án
Vào ngày 2 tháng 1 năm 2016, Warmbier bị bắt vì tội trộm cắp ngay trước khi rời Triều Tiên từ Sân bay quốc tế Bình Nhưỡng. Những người khác trong nhóm du lịch của anh rời khỏi đất nước mà không có sự cố. Tội của anh được hãng thông tấn KCNA mô tả là "hành động thù địch chống lại nhà nước" Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên.
Warmbier đã bị xử và kết án vì tội trộm cắp biểu ngữ tuyên truyền từ khu vực hạn chế của khách sạn. Phiên toà của anh bao gồm những lời thú nhận, cảnh quay phim CCTV, bằng chứng vân tay và lời khai của nhân chứng.
Warmbier, vào cuối buổi họp báo, tóm lược lời thú nhận của mình như sau:
"Tôi không bao giờ nên cho phép mình được lôi kéo bởi chính quyền Hoa Kỳ để phạm tội ở đất nước này. Tôi muốn rằng chính quyền Hoa Kỳ không bao giờ thao túng những người như tôi trong tương lai để phạm tội chống lại nước ngoài. Tôi cầu xin bạn, người dân và chính phủ của Cộng hòa Nhân dân Triều Tiên, vì sự tha thứ của bạn. Xin vui lòng! Tôi đã mắc sai lầm tồi tệ nhất trong cuộc đời tôi! Xin hãy nghĩ của gia đình tôi."
Cha của Warmbier sau đó nói rằng việc nhận tội là do bị cưỡng chế và câu chuyện về chiếc xe đã sử dụng và nhà thờ ở Wyoming là vô lý. Vào ngày 16 tháng 3 năm 2016, hai tiếng sau khi đặc phái viên Mỹ Bill Richardson gặp hai nhà ngoại giao Triều Tiên tại Liên hợp quốc để gây sức ép giúp thả Warmbier, kết quả Warmbier bị kết án 15 năm khổ sai. Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch) đã gọi bản án là "tàn bạo và gây sốc", trong khi phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Mark Toner nói rằng rõ ràng là Triều Tiên đã bắt giữ các công dân Mỹ vì các mục đích chính trị bất chấp những tuyên bố ngược lại.
Phóng thích
Vào ngày 12 tháng 6 năm 2017, Rex Tillerson, Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ, tuyên bố rằng Triều Tiên đã thả Warmbier. Tillerson cũng thông báo rằng Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã bảo đảm việc thả Warmbier theo sự chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump. Tillerson nói rằng Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ tiếp tục thảo luận về ba người Mỹ bị giam giữ khác với Triều Tiên. Cha mẹ của Warmbier nói với The Washington Post rằng: Warmbier đã bị hôn mê, tuy các quan chức CHDCND Triều Tiên cho biết rằng Warmbier đã bị bệnh ngộ độc sau khi bị kết án và rơi vào trạng thái hôn mê sau khi uống thuốc ngủ. Họ biết anh ta đang ở trong trạng thái hôn mê chỉ một tuần trước khi anh ta được thả. Richardson đã tiếp xúc với gia đình và cho biết Warmbier khẩn cấp cần chăm sóc y tế.
Sau 17 tháng, Warmbier bay từ Sân bay Sapporo - New Chitose đến Sân bay quốc tế Ted Stevens, Anchorage và sau đó đến Sân bay Municipal Lunken, Cincinnati, nơi anh đến sớm vào lúc 22 giờ 20 phút giờ địa phương vào ngày 13 tháng 6 năm 2017 và được đưa tới Trung tâm Y tế Đại học Cincinnati, nơi mà các bác sĩ đã cố gắng xác định nguyên nhân nào gây ra tình trạng hôn mê của mình và dấu hiệu phục hồi chức năng của não nếu có. Trước khi đến đây, bác sĩ của Sở Y tế Cincinnati đã thảo luận về trường hợp của Warmbier và tỏ ra hoài nghi về tuyên bố rằng bệnh ngộ độc hoặc thuốc ngủ gây ra tình trạng hôn mê. Cha của Otto Fred tin rằng Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên cố ý "khủng bố và bạo hành" con trai mình.
Cha của anh báo cáo rằng ông đã nhận được một cuộc gọi từ Tổng thống Trump tại nhà của ông hỏi về tình trạng của con trai ông và gia đình. Ông nói rằng ông đã có một cuộc trò chuyện tốt đẹp và tử tế. Ông cũng báo cáo rằng Bộ trưởng Rex Tillerson và đặc phái viên của Hoa Kỳ Joseph Y. Yun đã làm xúc tiến việc phóng thích.
Tình trạng bệnh lý và qua đời
Vào ngày 15 tháng 6 năm 2017, các bác sĩ tại Trung tâm Y tế Đại học Cincinnati đã tuyên bố rằng Warmbier đã bị tổn thương não nặng nề, cùng với biến cố tim phổi hơn là chấn thương ở đầu, và không có dấu hiệu bạo hành thể xác. Cha của Warmbier đã tổ chức một cuộc họp báo vào ngày hôm đó, nhưng từ chối trả lời một cuộc tìm kiếm của phóng viên
Nhà tâm thần học Daniel Kanter, giám đốc chương trình chăm sóc thần kinh tại Trung tâm Y tế Đại học Cincinnati, cho biết vào ngày 15 tháng 6 rằng Warmbier đang ở trong tình trạng "tỉnh táo không tỉnh giác" - một điều kiện thường được gọi là trạng thái thực vật dai dẳng. Anh đã có thể tự thở bằng chính mình, và chớp mắt, nhưng nếu không anh đã không đáp lại môi trường của mình. Hình ảnh cộng hưởng từ cho thấy anh bị mất nhiều mô não trong não của mình. Kanter nói rằng chấn thương não Warmbier là điển hình của một ngừng tim làm cho não bị thiếu oxy. Các bác sĩ cũng nói rằng họ không tìm thấy bằng chứng nào về việc lạm dụng thể chất hoặc tra tấn; Việc quét cổ và đầu Warmbier là ngoại lệ bên ngoài tổn thương não. Các bác sĩ cho biết họ không biết nguyên nhân gây ra ngừng tim, nhưng nó có thể đã được kích hoạt bởi một sự ngưng thở về hô hấp.
Brandon Foreman, chuyên gia chăm sóc sức khoẻ tâm thần tại bệnh viện, khẳng định rằng không có dấu hiệu của một trường hợp bệnh ngộ độc hiện tại hoặc trong quá khứ, có thể gây tê liệt nhưng không phải là hôn mê.
Hồ sơ y tế từ Triều Tiên cho thấy Warmbier đã ở trong quốc gia này kể từ tháng 4 năm 2016, một tháng sau khi anh bị kết án. Fred Warmbier bày tỏ sự tức giận đối với người Triều Tiên vì tình trạng của con trai mình, nói rằng "Không có lý do gì cho bất kỳ quốc gia văn minh nào giữ bí mật tình trạng của mình và từ chối chăm sóc y tế hàng đầu trong một thời gian dài"
Warmbier qua đời tại bệnh viện vào ngày 19 tháng 6 năm 2017. Gia đình anh đã đưa ra một tuyên bố bày tỏ sự buồn của họ, cảm ơn các nhân viên bệnh viện, và lên án các quan chức Triều Tiên cho hành động của họ. Tổng thống Donald Trump sau đó đã đưa ra một tuyên bố về cái chết của Warmbier, "Không có gì bi thảm hơn cho cha mẹ hơn là mất một đứa trẻ trong giai đoạn đầu của cuộc đời. Chúng tôi chia buồn và gửi lời cầu nguyện của chúng tôi đến gia đình và bạn bè của Otto, và tất cả những ai yêu mến anh ấy."
Tham khảo
Thể loại:Vi phạm nhân quyền Thể loại:Người Cincinnati Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Virginia
Levergies
Levergies  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.
Thỏ rừng Trung Hoa
Thỏ rừng hay Thỏ rừng Trung Hoa (danh pháp: Lepus sinensis) là loài thú thuộc họ Leporidae. Loài này có ở Trung Quốc, Đài Loan và Việt Nam.
Phân loại
Thỏ rừng Trung Hoa được mô tả lần đầu tiên bởi John Edward Gray vào năm 1832. Thỏ rừng Triều Tiên (Lepus coreanus) đã có lúc được coi là một phân loài của thỏ Trung Quốc nhưng các nghiên cứu phân tử về mtDNA đã cho thấy rằng thỏ Triều Tiên thực sự là một loài riêng biệt loài.
Mô tả
Thỏ rừng Trung Quốc là một loài nhỏ với chiều dài khoảng 40 đến 76 cm (16 đến 30 in) và trọng lượng từ 1,25 đến 1,94 kg (2,8 đến 4,3 lb) với con cái khá lớn hơn con đực. Bộ lông ngắn và thô, lưng và ngực có màu nâu hạt dẻ và bụng màu trắng. Bàn chân sau lớn có lông, đuôi có màu nâu và chóp tai có những mảng đen hình tam giác. Loài này được phân biệt với các loài Lepus khác bởi hình dạng và chi tiết của hộp sọ và răng.
Phân bố và môi trường sống
Thỏ rừng Trung Quốc là loài bản địa các tỉnh An Huy, Phúc Kiến, Quảng Đông, Quảng Tây, Quý Châu, Hồ Nam, Giang Tô, Giang Tây và Chiết Giang ở Trung Quốc. Nó cũng xảy ra trên đảo Đài Loan và trong một khu vực nhỏ riêng biệt ở phía đông bắc Việt Nam.
Tham khảo
S Thể loại:Động vật được mô tả năm 1832 Thể loại:Động vật có vú Trung Quốc Thể loại:Động vật có vú Đài Loan Thể loại:Động vật có vú Việt Nam
Âm nhạc của Little Busters!
Little Busters! và Little Busters! Ecstasy là các tiểu thuyết ảo do công ty phần mềm Nhật Bản Key phát triển và được Visual Art's phát hành năm 2007 và 2008. Câu chuyện xoay quanh Riki Naoe, một chàng trai ở trường trung học, là một thành viên trong nhóm năm người bạn với tên the Little Busters. Danh sách đĩa nhạc của Little Busters! và Ecstasy gồm một đĩa mở rộng, năm đĩa đơn, hai album soundtracks và ba album phối lại.
Little Busters! Original Soundtrack
The 'Little Busters! Original Soundtrack'
Rockstar Busters!
Rockstar Busters!
Rin no Hisokana Koi no Uta / Mission:Love sniper
"Rin no Hisokana Koi no Uta (鈴の密かな恋の唄) / Mission:Love sniper"
Little Busters! Analog Collector's Edition
Little Busters! Analog Collector's Edition: Little Busters! / Haruka Kanata / Alicemagic (Little Busters! Analog Collector's Edition: Little Busters! / 遥か彼方 / Alicemagic)
Ontology
Ontology
Little Busters! Ecstasy Tracks
Little Busters! Ecstasy Tracks (リトルバスターズ！エクスタシートラックス)
Saya no Nemureru Requiem / Saya's Song
"Saya no Nemureru Requiem (沙耶の眠れるレクイエム) / Saya's Song"
Neko to Garasu to Marui Tsuki / Alicemagic: Aroma Tablet mix
"Neko to Garasu to Marui Tsuki (猫と硝子と円い月) / Alicemagic: Aroma Tablet mix"
Chú thích
Sountrack Thể loại:Key Sounds Label Thể loại:Anime soundtracks
Alojzov
Alojzov là một làng thuộc huyện Prostějov, vùng Olomoucký, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Khu dân cư ở huyện Prostějov Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Craugastor crassidigitus
Craugastor crassidigitus là một loài ếch thuộc họ Craugastoridae. Loài này có ở Colombia, Costa Rica, Panama, và có thể cả Nicaragua. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đất canh tác, vùng đồng cỏ, các đồn điền, và rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng.
Liên kết ngoài
Thể loại:Craugastor
Quận 11, Paris
Quận 11 của Paris (còn có tên là quận Popincourt, nhưng tên gọi này ít được dùng trong đời sống thường nhật) nằm ở bên hữu ngạn sông Seine. Nó tiếp giáp với các quận 3, 10, 12, 19 và 20. Con kênh Saint-Martin chảy ngầm dưới lòng đất của quận.
Quận 11 không phải là quận đông khách du lịch nhưng nó đã từng là nơi diễn ra những sự kiện lịch sử quan trọng. Quảng trường Bastille chính là nơi diễn ra cuộc Cách mạng Pháp, rồi tiếp tục các phong trào công nhân thế kỷ 19. Hiện nay khu vực quảng trường này trở thành một khu phố nhộn nhịp về đêm.
Năm 1999, dân số của quận là 149.102 người, với diện tích 367 ha, tức 40.627 người/km². Đây là quận có mật độ cao nhất Paris.
Liên kết ngoài
Thể loại:Quận nội thị của Pháp
Tàu điện ngầm Bắc Kinh
Tàu điện ngầm Bắc Kinh là một mạng lưới đường sắt vận chuyển nhanh phục vụ các quận nội thành và ngoại thành của thành phố Bắc Kinh, Trung Quốc. Tuyến đầu tiên của hệ thống tàu điện ngầm này khai trương vào năm 1971, và mạng lưới hiện nay có 22 tuyến đường, 391 trạm nhà ga và 636,8 km đường ray hoạt động. Đây là tàu điện ngầm cổ nhất ở Trung Quốc, và xếp thứ hai chiều dài và số lượt chuyến sau Metro Thượng Hải. Ngày 30 tháng 4 năm 2010, các tàu điện ngầm đã vận chuyển mức kỷ lục 6,4 triệu người. Ngày 30 tháng 12 năm 2010, tuyến số 15, Xương Bình, Phòng Sơn, Diệc Trang, và Đại Hưng được khai trương để hoạt động. Các mạng tuyến đường hiện tại vẫn có thể không đủ đáp ứng vận tải công cộng của thành phố, nhu cầu và đang trải qua mở rộng nhanh chóng. Nhìn chung, theo kế hoạch thì sẽ có hơn 700 km đường sắt hoạt động năm 2015 và 1.000 km vào năm 2020. Chương trình kích thích kinh tế Trung Quốc 4 ngàn tỷ RMB đã tăng tốc xây dựng hệ thống tàu điện ngầm. Mạng lưới này sẽ kéo dài 420 km vào năm 2012.
Các tuyến đường đang sử dụng
trái|600px|Các tuyến hiện hữu phải|nhỏ|Dự án mở rộng đến năm 2015
Liên kết ngoài
Thể loại:Bắc Kinh  Thể loại:Tàu điện ngầm Trung Quốc B
1320
Tham khảo
Thể loại:Năm 1320
Ptilodactyla obscura
Ptilodactyla obscura là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptilodactylidae. Loài này được Kirsch miêu tả khoa học năm 1873.
Craugastor cruzi
Craugastor cruzi là một loài ếch trong họ Craugastoridae. Nó là loài đặc hữu của Honduras. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông có nước theo mùa.
Tham khảo
Thể loại:Craugastor Thể loại:Động vật đặc hữu Honduras
Phan Đăng Nhật
Giáo sư, Tiến sĩ Khoa học Phan Đăng Nhật (1931- 24/06/2020) là nhà nghiên cứu văn học dân gian về các dân tộc thiểu số Tây Nguyên, viện trưởng Viện nghiên cứu văn hoá thuộc viện Hàn lâm Khoa học Xã Hội Việt Nam (1991-1994).
Sự nghiệp
Thập niên 1950, ông từng là giáo viên cấp 2 ở Nghệ Tĩnh. Từ những năm 1970, ông được điều chuyển công tác và làm giáo viên cấp 3 và cán bộ nghiên cứu ở Sở Giáo dục Tây Bắc.
Phan Đăng Nhật dành nhiều thời gian để nghiên cứu về văn học, văn hoá dân gian với nhiều công trình nghiên cứu khoa học và nhận nhiều giải thưởng của Nhà nước. Ông là một trong những thành viên đầu tiên của Ban Văn hóa dân gian.
Từ năm 1991 – 1994, ông giữ chức Viện trưởng Viện Nghiên cứu Văn hóa Dân gian (nay là Viện Nghiên cứu Văn hóa, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam), Phó Tổng biên tập Tạp chí Văn hóa dân gian (nay là Tạp chí Nghiên cứu Văn hóa Việt Nam).
Từ năm 1995, sau khi nghỉ hưu, Phan Đăng Nhật thành lập và là Giám đốc Trung tâm Bảo trợ Văn hóa và Kỹ thuật Truyền thống (thuộc Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam).
Công trình nghiên cứu
Phan Đăng Nhật là một trong những chuyên gia hiếm hoi tại Việt Nam trong lĩnh vực nghiên cứu văn học dân gian các dân tộc thiểu số, được giới nghiên cứu văn hóa tôn vinh là nhà nghiên cứu hàng đầu về sử thi. Ông có đóng góp quan trọng trong hướng nghiên cứu về sử thi các dân tộc thiểu số, nhất là các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên. Ông đã dày công nghiên cứu về sử thi Mường, huyền thoại Mường và rồi đọng lại ở sử thi các dân tộc thiểu số Tây Nguyên với luận án Tiến sĩ Những đặc điểm cơ bản sử thi - khan ở Việt Nam (bảo vệ ở Bungari năm 1989) và cuốn sách Sử thi Êđê (1991), sử thi Tây Nguyên (1999). Với hai công trình này, lần đầu tiên ông đã giới thiệu được toàn diện và có sức thuyết phục về sử thi Êđê ở Việt Nam, được các nhà khoa học trong nước và các nhà khoa học ở một nước Đông Âu có truyền thống nghiên cứu folklore thừa nhận.
Phan Đăng Nhật đã xuất bản 6 cuốn sách in riêng về văn hoá dân gian của các dân tộc thiểu số và hơn 120 bài viết trên các báo, tạp chí uy tín.
Giải thưởng
Giải thưởng Nhà nước năm 2005 : Cụm công trình về Sử thi Tây Nguyên và Cụm công trình sử thi Êđê
Kho tàng Ca dao người Việt (đồng tác giả)
Táo dại Tân Cương
Táo dại Tân Cương (danh pháp khoa học: Malus sieversii) là một loài táo họ Hoa hồng. Loài này được (Ledeb.) M. Roem. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1830.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1830 Thể loại:Thực vật Afghanistan Thể loại:Thực vật dễ tổn thương Thể loại:Táo tây Thể loại:Thực vật Kazakhstan Thể loại:Thực vật Kyrgyzstan Thể loại:Trái cây có nguồn gốc Châu Á
Calcodes baderi
Tham khảo
Thể loại:Calcodes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1990
Sân bay Sampit
Sân bay Sampit, cũng gọi là Sân bay Hasan , là một sân bay ở Sampit, Trung Kalimantan, Indonesia. Sân bay này nằm trên đảo Kalimantan, cũng gọi là Borneo. Sân bay này có 1 đường băng dài 1847 m rải asphalt.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sân bay Indonesia
Dicranomyia archeyi
Dicranomyia archeyi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Dicranomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Australasia
Mooskirchen
Mooskirchen là một đô thị thuộc huyện Voitsberg thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị có diện tích 17,94 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 1960 người.
Andrena inculta
Andrena inculta là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được LaBerge mô tả khoa học năm 1967.
Tham khảo
I Thể loại:Động vật được mô tả năm 1967
Winiec, Bartoszycki
Winiec (Wienken) là một khu định cư ở khu hành chính của Gmina Bisztynek, trong hạt Bartoszycki, Warmińsko-Mazurskie, ở miền bắc Ba Lan.
Trước 1772, khu vực này là một phần của Vương quốc Ba Lan, 1772-1945 Phổ và Đức (Đông Phổ).
Dicranomyia argentina
Dicranomyia argentina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Dicranomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Leuze
Leuze là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Aisne
Ptilodactyla obscuriceps
Tham khảo
Thể loại:Ptilodactyla
Pack, Voitsberg
Pack là một đô thị thuộc huyện Voitsberg thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị có diện tích 39,06 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 477 người.
Thuyền trưởng Đơn Vị
Thuyền trưởng Đơn Vị (tiếng Nga: Фрегат капитана Единицы, tiếng Anh: Nought the Seafarer) là một tập truyện phiêu lưu dành cho trẻ em của nhà văn Vladimir Lyovshin.
Tham khảo
Thể loại:Tiểu thuyết Liên Xô Thể loại:Văn học thiếu nhi Liên Xô
Andělská Hora, Karlovy Vary
Andělská Hora là một làng thuộc huyện Karlovy Vary, vùng Karlovarský, Cộng hòa Séc.
Craugastor cuaquero
Craugastor cuaquero là một loài ếch thuộc họ Craugastoridae. Đây là loài đặc hữu của Costa Rica. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Craugastor Thể loại:Động vật đặc hữu Costa Rica
Dicranomyia ariadne
Dicranomyia ariadne là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Dicranomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Sân bay Rendani
Sân bay Rendani là một sân bay ở Manokwari, Tây Papua, Indonesia. Sân bay này có một đường cất hạ cánh dài 2004 m rải asphalt.
Tham khảo
Thể loại:Sân bay Indonesia
Międzyrzec Podlaski
nhỏ|200px|phải|Międzyrzec Podlaski
Międzyrzec Podlaski là thủ phủ của Lubelskie ở Tây-Bắc Ba Lan, nằm bên sông Krzna. Năm 2005, thành phố có dân số vào khoảng 17.300 người. Diện tích 19,75 km2. Đây là thành phố chính của vùng Lubelskie và là thủ phủ hành chính của Hạ Lublin (từ năm 1999), trước đó là Biała Podlaska.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố của Ba Lan
Andrena induta
Andrena induta là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1895.
Tham khảo
I Thể loại:Động vật được mô tả năm 1895
Pleśno, Bartoszycki
Pleśno (Đức Plößen) là một ngôi làng ở quận hành chính của Gmina Bisztynek, trong hạt Bartoszycki, Warmińsko-Mazurskie, ở miền bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 12 km về phía đông bắc của Bisztynek, 23 km về phía đông nam của Bartoszyce và 52 km về phía đông bắc của thủ đô khu vực Olsztyn.
Calcodes berndi
Calcodes berndi là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được 🇦🇹 mô tả khoa học năm 2000.
Ptilodactyla obscuricollis
Ptilodactyla obscuricollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptilodactylidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1923.
Tham khảo
Thể loại:Ptilodactyla
Leury
Leury  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.
Calcodes berndi
Tham khảo
Thể loại:Calcodes Thể loại:Động vật được mô tả năm 2000
Dicranomyia arta
Dicranomyia arta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Craugastor daryi
Craugastor daryi là một loài ếch thuộc họ Craugastoridae. Đây là loài đặc hữu của Guatemala. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, và sông có nước theo mùa. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Craugastor Thể loại:Động vật đặc hữu Guatemala Thể loại:Động vật lưỡng cư Guatemala
Craugastor decoratus
Craugastor decoratus là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của México. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng đồng cỏ, và vườn nông thôn. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Craugastor Thể loại:Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Lữ đoàn 242 Quân đội nhân dân Việt Nam
Lữ đoàn Bộ binh Phòng thủ đảo 242 được thành lập ngày 18 tháng 9 năm 1969, trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đơn vị đã lập được nhiều chiến công hết sức vẻ vang: Đánh 315 trận, tiêu diệt gần 800 tên địch; bắt sống 502 tên; thu 1999 súng các loại, 455 tấn quân trang; phá hủy 11 đại bác (105 ly và 75 ly); 34 súng cối và đại liên, 42 xe quân sự các loại, 1 kho đạn và đốt cháy 1 kho xăng của địch; bắn chìm 15 ca nô và tàu chiến; bắn rơi nhiều máy bay Mỹ; chi viện hàng ngàn lượt cán bộ, chiến sỹ cho chiến trường miền Nam, góp phần giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.
Lãnh đạo hiện nay
Lữ đoàn trưởng: Thượng tá Phạm Tuấn Anh
Chính ủy: Đại tá Phạm Văn Dương
Phó Lữ đoàn trưởng-Tham mưu trưởng: Trung tá Vũ Văn Hiệp
Phó Lữ đoàn trưởng: Thượng tá Trần Kim Tuấn
Phó Lữ đoàn trưởng: Thượng tá Vũ Tiến Hào
Phó Chính ủy: Thượng tá Vũ Duy Hanh
Calcodes carinatus
Calcodes carinatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được 🇦🇹 mô tả khoa học năm 1758.
Quận 19, Paris
Quận 19 nằm ở cực đông bắc của Paris; nó còn có tên là quận Buttes-Chaumont, nhưng tên gọi này ít được dùng trong đời sống thường nhật. Nó được bao bởi các quận 20, 10, 18 và xã Aubervilliers của ngoại ô.
Calcodes carinatus
Tham khảo
Thể loại:Calcodes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
Quận 19, Paris
Không phải là một quận lịch sử, Quận 19 không có những công trình quan trọng. Nhưng bù lại, ở đây có hai công viên lớn của thành phố: công viên La Villette và công viên Buttes-Chaumont. Quận 19 là quận nhiều dân nhập cư và có thu thập thấp hơn trung bình của thành phố.
Dicranomyia arthuriana
Dicranomyia arthuriana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Quận 19, Paris
Năm 1999, dân số của quận là 172.730 người, với diện tích 3679 ha, tức 25.439 người/km². Đây là quận có mật độ cao nhất Paris.
Liên kết ngoài
Thể loại:Quận nội thị của Pháp
Dicranomyia arthuriana
Tham khảo
Thể loại:Dicranomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Australasia
Andrena infirma
Tham khảo
I Thể loại:Động vật được mô tả năm 1876
John Houlding
John Houlding là một doanh nhân người Anh, ông là cố thị trưởng thành phố Liverpool và là người sáng lập Câu lạc bộ bóng đá Liverpool.
Tiểu sử
Houlding là một doanh nhân của thành phố Liverpool. Ông từng học Đại học Liverpool và bắt đầu hoạt động kinh doanh vào cuối thế kỉ 19, việc sở hữu một nhà máy bia làm ông luôn giàu có. Ông được bầu vào Hội đồng thành phố Liverpool với tư cách người đại diện cho phường Everton trước khi được bổ nhiệm làm thị trưởng vào năm 1897.
Trước cuộc bầu cử của mình, Houlding đã tham gia Hội bóng đá chuyên nghiệp của thành phố, Everton F.C.. Năm 1882, một phán quyết đã buộc Everton phải chơi bóng trên mảnh đất riêng, trước đó họ chơi trên công viên công cộng Stanley Park. Một cuộc họp được tổ chức tại khách sạn Sandon tại Anfield, Liverpool, thuộc sở hữu của Houlding, quyết định Everton thuê sân trống Priory Road. Khi chủ sở hữu sân yêu cầu họ ngừng sử dụng sân, Houlding đã đảm bảo một sân mới tại đường Anfield, bằng cách thuê của John Orrell - một người kinh doanh bia bằng một khoảng tiền nhỏ. Ngày 28 tháng 9 năm 1884, trận đầu tiên của Everton trên sân Anfield diễn ra với kết quả họ đánh bại Earlstown với tỷ số 5-0.
Tại sân Anfield khán đài được dựng lên, số người hiện diện có lúc đạt 8000 cho một trận đấu, và Everton trở thành một trong các thành viên sáng lập của Football League vào năm 1888. Tuy nhiên do một số bất đồng, Houlding bắt đầu làm phiền câu lạc bộ, ông dọa gia tăng lãi suất cho vay của mình để buộc đội bóng, các cầu thủ buộc phải ở khách sạn The Sandon của ông, cả trước và sau trận đấu.
Năm 1891, John Orrell đe dọa rút hợp đồng cho thuê mảnh đất tại đường Anfield. Houlding phản ứng lại bằng cách gợi ý ông sẽ thành lập một công ty trách nhiệm hữu hạn và mua lại khoảng đất. Orrell sẵn sàng bán, và Houlding cũng sở hữu đất liền kề với Anfield Road nên khả năng công ty của ông mua được là rất lớn.
Sau sự việc này nhiều thành viên của câu lạc bộ cáo buộc Houlding cố gắng tạo lợi nhuận trên chi phí của câu lạc bộ. 297 thành viên đội bóng đã tổ chức cuộc họp vào tháng 1 năm 1892 để thảo luận. Sau cuộc họp khác vào ngày 15 tháng 3 năm 1892, Everton rời sân Anfield và mua sân Goodison Park, ở phía bắc Stanley Park với giá £8,000.
Houlding và Orrell chỉ còn một sân bóng trống không và 3 cầu thủ, Houlding đã quyết định thành lập Liverpool F.C., câu lạc bộ thuộc hàng giàu thành tích nhất nước Anh chơi trận bóng đầu tiên vào ngày 1 tháng 9 năm 1892 trong một trận giao hữu với Rotherham Town, sau đó là giải Midland League.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1833 Thể loại:Everton F.C. Thể loại:Chủ tịch Câu lạc bộ bóng đá Liverpool Thể loại:Thị trưởng Liverpool Thể loại:Liverpool F.C. Thể loại:Mất năm 1902 Thể loại:Doanh nhân từ Liverpool
Andělská Hora, Bruntál
Andělská Hora là một thị trấn thuộc huyện Bruntál, vùng Moravskoslezský, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Bruntál Thể loại:Thị trấn của Cộng hòa Séc Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Ptilodactyla ocularis
Ptilodactyla ocularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptilodactylidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1916.
Tham khảo
Thể loại:Ptilodactyla
Leuilly-sous-Coucy
Leuilly-sous-Coucy  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.
Tham khảo
Leuillysouscoucy
Khí quyển Sao Hỏa
nhỏ|300px|Khí quyển Sao Hỏa chụp nghiêng (có sử dụng kính lọc đỏ) bởi [[vệ tinh Viking cho thấy các lớp bụi lơ lửng cao đến 50 km]] nhỏ|300px|Sao Hỏa lộ ra như một sa mạc khổng lồ nhất của hệ Mặt Trời. Khí quyển Sao Hỏa là lớp các chất khí hay các hạt chất rắn và chất lỏng nhỏ bay lơ lửng quanh hành tinh Sao Hỏa và được giữ lại bởi lực hấp dẫn của Sao Hỏa. Từ những quan sát đầu tiên cho đến nay, khí quyển Sao Hỏa luôn lộ ra như một thế giới vừa khác lạ và vừa quen thuộc.
Lịch sử khám phá
Người đầu tiên chỉ ra các bằng chứng khoa học về sự hiện diện của một khí quyển trên Sao Hỏa là William Herschel bằng quan sát về các dấu hiệu của mây và khói qua kính viễn vọng năm 1783. Bốn năm sau đó, Johann Schröter cũng có những kết luận tương tự bằng quan sát của ông.
Tuy nhiên năm 1830, Beer và Mädler, sau khi xây dựng được một kính viễn vọng tốt hơn, đã cho những quan sát phủ định: "Giả thuyết về các chấm trông giống mây trên Sao Hỏa là vô căn cứ." Dù vậy, ý tưởng về một bầu khí quyển nhiều hơi nước trên Sao Hỏa vẫn được nhiều người ủng hộ, như vào năm 1870, Richard Procter thậm chí còn cho rằng Sao Hỏa có biển cả và sự sống.
Thực tế là những năm cuối thế kỷ 19, các quan sát qua kính thiên văn đã gặp phải khó khăn trong việc phân tích các chi tiết trên bề mặt Sao Hỏa. Các vùng sáng và tối trên bề mặt đã được cho là các lục địa và đại dương. Sao Hỏa đã được tin là có lớp khí quyển dày. Các nhà thiên văn hồi đó đã biết chu kỳ tự quay quanh trục của Sao Hỏa (và do đó độ dài của một ngày trên Sao Hỏa) gần bằng so với Trái Đất; và họ cũng đã biết Sao Hỏa có trục nghiêng so với mặt phẳng quỹ đạo quanh Mặt Trời, do vậy cũng có các mùa. Người ta cũng đã quan sát thấy các lớp băng trên 2 cực của Sao Hỏa co lại và nở rộng ra theo từng mùa. Sự thay đổi này đã được cho là sự phát triển theo mùa của các loài thực vật. Từ đài thiên văn Lowell, Percival Lowell đã còn quan sát thấy cả các "kênh đào Sao Hỏa". Ông đã đưa ra giả thuyết về một hệ thống tưới tiêu nước của một nền văn minh trên Sao Hỏa.
Giả thuyết về kênh đào Sao Hỏa và hơi nước trên Sao Hỏa gây ra một cuộc tranh cãi vào đầu thế kỷ 20. Năm 1909, Campbell công nhận việc không thấy dấu hiệu của hơi nước, ngược lại với những gì Vesto Slipher và Frank Very khẳng định. Vào đầu thế kỷ 20, người ta đã dần nhận ra rằng Sao Hỏa rất khô và có áp suất khí quyển rất thấp. Năm 1908 Lowell, dựa vào đo đạc hệ số phản xạ, ước lượng áp suất bề mặt khoảng 87 millibar (0,087 áp suất khí quyển Trái Đất), một kết quả phù hợp với các quan sát của Vaucouleurs sau đó.
Với các quan sát quang phổ, chi tiết về thành phần khí quyển Sao Hỏa dần được sáng tỏ bắt đầu từ thập kỷ 1930. Walter Adams và Theodore Dunham vào những năm này không tìm thấy dấu hiệu của hơi nước và oxy trong quang phổ Sao Hỏa. Nhà thiên văn Gerard Kuiper là người đầu tiên khẳng định sự hiện diện của thán khí vào khoảng năm 1947, 1948. Nitơ đã được biết là thành phần chính của khí quyển Trái Đất cuối thế kỷ 19, nên vào đầu thập kỷ 1950, người ta cũng đưa ra giả thuyết rằng khí quyển Sao Hỏa chứa nhiều nitơ và thán khí chỉ là thành phần nhỏ. Giả thuyết này tính đến việc nitơ là chất khó phát hiện bởi quan sát quang phổ từ Trái Đất để giải thích các kết quả âm tính về chất khí này.
Tuy nhiên, phải đợi đến kỷ nguyên của du hành vũ trụ, thì bầu khí quyển Sao Hỏa mới thực sự được nghiên cứu chi tiết. Bức ảnh chụp cận cảnh đầu tiên cho thấy các hố lồi lõm do va chạm với thiên thạch để lại trên bề mặt giống như hoang mạc, đã được gửi về bởi tàu thám hiểm Mariner 4 năm 1965. Sao Hỏa lộ ra như một sa mạc khổng lồ nhất của hệ Mặt Trời với một bầu khí quyển đặc trưng bởi các đám bụi oxide sắt màu hồng trôi lơ lửng. Tiếp đó tín hiệu phân tích quang phổ và chụp ảnh của tàu Mariner 9 cho thấy các lớp bụi dày và sương mù băng khô cùng sự tồn tại của các đám mây ti chứa nước đá trên Sao Hỏa. Hai tàu đổ bộ Viking 1 và Viking 2 đã gửi một lượng dữ liệu khổng lồ từ năm 1976 đến năm 1982, cho thấy nhiều chi tiết về một cấu trúc khí quyển có cả tầng đối lưu và tầng bình lưu gồm chủ yếu là thán khí với các lớp mây nước đá và đá thán khí nằm ở ranh giới các tầng này. Trong vòng một thập kỷ trở lại đây, một loạt các cuộc thám hiểm với sự hợp tác quốc tế rộng lớn chưa từng thấy đã tìm đến mục tiêu Sao Hỏa. Hiện nay, các dữ liệu về Sao Hỏa và bầu khí quyển của nó đang trở về Trái Đất với một tốc độ bùng nổ, bao gồm một số khám phá như dấu hiệu khá rõ về sự tồn tại của nước lỏng trong quá khứ cũng như bể chứa nước đá ngầm hiện tại của Sao Hỏa, sự có mặt của khí mêthan (CH4) trong các vùng khí quyển địa phương ...
Khí quyển Sao Hỏa ngày nay
Ngày nay Sao Hỏa có một bầu khí quyển với khí hậu sa mạc. Vào ban ngày, lớp bụi lơ lửng trong khí quyển tạo nên bầu trời màu hồng. Lúc hoàng hôn và bình minh, bầu trời trở nên có màu xanh lam.
Thành phần
Khí quyển Sao Hoả được tạo thành chủ yếu (95,32% thể tích) bởi khí các-bo-níc (CO2). Nó rất mỏng, với khối lượng tổng cộng là 2,5 × 1016 kilôgam, thấp hơn 1% khối lượng khí quyển Trái Đất (do đó áp suất cũng thấp hơn 1% áp suất khí quyển Trái Đất). Nhiều nhà khoa học cho rằng trong quá khứ, từng tồn tại bầu khí quyển dày hơn nhiều và nước từng chảy thành sông đổ ra biển trên Sao Hỏa. Ngày nay chỉ còn lại một lượng rất ít (210 ppm) hơi nước được thấy trong tầng khí quyển thấp của Sao Hỏa, thỉnh thoảng tụ lại thành những dải mây nước đá hoặc, trong vài trường hợp hiếm, các cơn sương mù nước đá. Cũng được tìm thấy với lượng nhỏ trong khí quyển Sao Hỏa là nitơ (2,7%), oxy (0.13%), CO (0.08%), và các khí hiếm như neon (2,5 ppm), argon (1,6%), krypton (0.3ppm) và xenon (0,08ppm).
Áp suất
Áp suất khí quyển bề mặt Sao Hỏa trung bình là khoảng 6 milibar ở "mực nước biển". Áp suất này thay đổi rất lớn theo mùa, dao động trong khoảng 4 đến 8,7 milibar, do khí các-bo-níc bị ngưng tụ thành tuyết rơi xuống các cực vào mùa đông. Viking 1 và Viking 2 đã đo được thay đổi áp suất theo mùa khoảng 26%. Lượng thay đổi này tương đương với lượng tuyết các-bo-níc dày vài mét rơi xuống các cực.
Áp suất khí quyển Sao Hỏa giảm theo hàm mũ (phân bố Boltzmann) theo độ cao. Cứ lên cao thêm 7,7 km, áp suất lại giảm một nửa (tỷ lệ cao khoảng 11,1 km). Do vậy, áp suất thay đổi mạnh theo độ cao thấp của bề mặt Sao Hỏa, nơi cao nhất là đỉnh núi Olympus Mons, cao +27 km (so với "mực nước biển" của Sao Hỏa) có áp suất 0,5 milibar, bằng 1/17 nơi thấp nhất là lòng chảo Hellas, sâu -4 km, có áp suất 8,4 milibar.
Nhiệt độ bề mặt
Nhiệt độ trung bình bề mặt là 200K, nhưng nhiệt độ này thay đổi rất mạnh giữa ban ngày và ban đêm, dao động lên tới khoảng 50K, do khí quyển Sao Hỏa quá mỏng không giữ được nhiệt. Nhiệt độ cũng thay đổi giữa các mùa. Nhiệt độ này giảm dần theo độ cao ở gần bề mặt, giảm khoảng 1,5K khi lên cao mỗi kilômét.
Gió, bụi và mây
nhỏ|400px|phải|Ảnh chụp qua [[kính thiên văn Hubble so sánh Sao Hỏa một ngày "đẹp trời" và một ngày bão bụi bao phủ toàn cầu.]]
Mặc dù khí quyển Sao Hỏa mỏng, gió luôn thổi khá mạnh trên Sao Hỏa, đủ sức cuốn tung lớp bụi rất mịn trên bề mặt Sao Hỏa. Tốc độ gió nhẹ khoảng 2 đến 7 m/s vào mùa hè, trung bình khoảng 5 đến 10 m/s vào mùa thu, và mạnh khoảng 17 đến 30 m/s, vào những mùa bão bụi.
Được gió cuốn từ mặt đất lên, các lớp bụi luôn trôi nổi trong khí quyển Sao Hỏa. Chúng có màu vàng và đỏ, do chứa nhiều oxide sắt (giống đất đỏ trên Trái Đất). Chúng tạo nên bầu trời màu đỏ của Sao Hỏa vào ban ngày. Chúng là thành phần chủ yếu giúp giữ ấm khí quyển Sao Hỏa, giảm chênh lệch nhiệt độ ngày và đêm. Thỉnh thoảng gió lốc xoáy mạnh thổi bùng lên các đợt bão bụi che phủ toàn Sao Hỏa. Sự xuất hiện đột ngột này thay đổi hoàn toàn khí hậu Sao Hỏa trong vài tuần, rồi tan đi nhanh chóng. Bụi của Sao Hỏa cũng gây ra hiện tượng vào lúc hoàng hôn và bình minh, bầu trời của Sao Hỏa lại trở nên màu xanh lam, ngược lại với Trái Đất (bầu trời xanh lam ban ngày và đỏ lúc hoàng hôn và bình minh). Điều này là do hàm tán xạ của bụi Sao Hỏa tỏa ra đều mọi hướng với bước sóng ánh sáng đỏ, nhưng là tập trung về phía trước với bước sóng ánh sáng xanh lam. Khi Mặt Trời ở gần đường chân trời, ánh sáng tới mặt đất đi qua lớp khí quyển dày theo hướng thẳng về phía trước, với các ánh sáng đỏ bị tán xạ ra hướng khác trên đường đi, còn ánh sáng xanh lam rọi thẳng xuống đất. Khi Mặt Trời khuất dưới đường chân trời, sự xuất hiện của các đám mây trên cao có thể phản chiếu ánh sáng xanh lam xuống đất. nhỏ|trái|Bầu trời xanh lam lúc hoàng hôn. Mây trên Sao Hỏa là do hơi nước và khí các-bo-níc thường xuyên ngưng đọng thành các hạt đá nhỏ li ti, trôi lơ lửng. Chúng tạo nên các dải mây trắng, thỉnh thoảng có ánh vàng do lẫn bụi vào. Các dải mây ti nước đá thường ở độ cao chừng 16 km, trong khi mây thán khí đá nằm ở độ cao từ 40 đến 100 km. Việc ngưng tụ của hơi nước thành mây cho thấy sự bão hòa hơi nước tại các vùng khí quyển địa phương của Sao Hỏa và có thể là dấu hiệu quan trọng trong nghiên cứu chu trình biến đổi hơi nước cũng như khí tượng của khí quyển Sao Hỏa.
Cấu trúc các tầng khí quyển
Cấu trúc thẳng đứng của các tầng khí quyển Sao Hỏa, gồm thay đổi của áp suất và nhiệt độ theo độ cao, được quyết định bởi sự cân bằng của các dòng đối lưu và các dòng di chuyển của năng lượng nhiệt (như việc hấp thụ năng lượng Mặt Trời bởi khí quyển và sự thất thoát ra ngoài không gian do bức xạ).
Khí quyển Sao Hỏa về cơ bản có tầng đối lưu và tầng bình lưu rõ rệt.
Tầng đối lưu
Tầng đối lưu cao đến 40 km với nhiệt độ giảm dần theo độ cao. Tại ranh giới giữa tầng đối lưu và bình lưu, nhiệt độ tương đối ổn định khoảng 120K. Lượng bụi lớn trong khí quyển Sao Hỏa đã đẩy cao tầng đối lưu lên như vậy (so với khí quyển Trái Đất chỉ khoảng 10 đến 18 km).
Ở tầng đối lưu, hai thành phần chính quyết định cấu trúc khí quyển là CO2 và bụi khí quyển. CO2 bức xạ nhanh nhiệt ra không trung, tại điều kiện nhiệt độ của Sao Hỏa, làm nguội nhanh khí quyển vào ban đêm. Các hạt bụi hấp thụ tốt năng lượng Mặt Trời và phân phối đều nhiệt lượng trong tầng đối lưu. Trong những đợt bão bụi, ảnh hưởng của bụi càng rõ, làm thay đổi nhiệt độ ngày đêm đáng kể.
Sự thay đổi nhiệt độ ở tầng đối lưu, trên phạm vi toàn Sao Hỏa, tuân theo dao động ngày đêm đều đặn, đồng bộ với vị trí Mặt Trời, đôi khi gọi là "thủy triều nhiệt".
Tầng bình lưu
Tầng bình lưu trên Sao Hỏa thường nằm trong khoảng độ cao từ 70 km đến 140 km.
Trong tầng bình lưu, nhiệt độ dao động trong khoảng từ 120K đến 130K (tức là khoảng -153°C đến -143 °C). Lên trên ranh giới bình lưu, nhiệt độ lại tăng theo độ cao.
Tầng trên cùng
Trên 100 km, cấu trúc khí quyển được định đoạt bởi các quá trình phân ly các phân tử, dưới hấp thụ bức xạ Mặt Trời. Tia tử ngoại của Mặt Trời làm ion hóa các phân tử khí dẫn đến hàng loạt các phản ứng hóa học phức tạp. Các phân tử bị phân ly, trở nên nhẹ hơn, có xu hướng bay lên trên cao, thậm chí thoát khỏi sức hút Sao Hỏa. Các phân tử nặng tổng hợp trong các phản ứng hóa học rơi xuống dưới thấp. Nhiệt độ ở tầng trên cùng khoảng 300K.
Các quá trình động lực và khí tượng
Về cơ bản, các quá trình động lực trong khí quyển Sao Hỏa rất giống với các quá trình động lực trên khí quyển Trái Đất. Lý do là các nguyên lý vật lý đều xuất phát từ các phương trình thủy động lực học giống nhau. Các mô hình dự báo khí tượng trên Sao Hỏa như mô hình GFDL, LMD/AOPP trên tầm vĩ mô đều tách làm hai phần chính, phần tính toán động lực học, cho thấy sự tương tác trên toàn cầu, và phần tính toán truyền xạ địa phương, cho thấy quá trình biến đổi khí tượng tại vùng địa phương dưới tác động của nguồn nhiệt là năng lượng Mặt Trời. Các mô hình này dùng lại nguyên vẹn tính toán động lực học của các mô hình dự báo khí tượng trên Trái Đất. Điểm khác nhau duy nhất giữa dự báo khí tượng trên Trái Đất và Sao Hỏa là quá trình truyền xạ địa phương, trong đó bụi và mây Sao Hỏa đóng vai trò quan trọng.
Các ví dụ về sự giống nhau giữa động lực học khí quyển Sao Hỏa và Trái Đất có thể được thể hiện qua sự có mặt của vòng hoàn lưu Hadley, tạo nên gió mậu dịch, các sóng nhiệt, các cuộn xoáy (bão). Sự tương tự trong chuyển động của Sao Hỏa quanh Mặt Trời cũng tạo ra chu trình tuần hoàn ngày đêm, và chu kỳ tuần hoàn theo mùa của thời tiết.
Điểm khác biệt trong quá trình truyền xạ địa phương, với sự có mặt của bụi, tạo nên những hiện tượng động lực học rất đặc trưng, nổi bật là hiện tượng thổi tung bụi từ mặt đất vào khí quyển. Đây là một hiện tượng có tính nhiễu loạn ngẫu nhiên cao, chưa được hiểu kỹ lưỡng. Mặc dù hiện tượng này xảy ra trên quy mô địa phương, với lực nâng bụi tỷ lệ với ứng suất gió tại bề mặt, vẫn thường xuyên quan sát thấy sự nâng bụi lên khỏi mặt đất có thể xảy ra đồng loạt trên phạm vi toàn cầu, tạo nên các mùa bão bụi. Hiện chưa có cơ chế vật lý nào được xây dựng để giải thích mối liên hệ giữa bão bụi toàn cầu và các cơn lốc bụi địa phương. Đây là một trong các nguồn tạo ra sai số lớn cho các cố gắng dự báo khí tượng trên Sao Hỏa.
Quá trình tiến hóa
Theo các kết quả nghiên cứu từ trước đến nay, có thể tóm tắt quá trình tiến hóa của khí quyển Sao Hỏa từ khi hành tinh này hình thành cùng hệ Mặt Trời như sau. Khi mới hình thành, khí quyển Sao Hỏa có lẽ đã rất giống với khí quyển Sao Kim và khí quyển Trái Đất vào cùng thời điểm đó. Nghĩa là các khí quyển này đếu có áp suất cỡ 106-107 Pascal, gồm chủ yếu là khí cácboníc và một phần nitơ. Giai đoạn tiếp theo, giống như trên Trái Đất, đa phần khí cácboníc phản ứng với khoáng sản trên bề mặt, và bị hấp thụ trong các khoáng sản này, khiến áp suất khí quyển giảm dần. Không giống với Trái Đất và Sao Kim, Sao Hỏa có trọng trường nhỏ hơn vì khối lượng bé hơn, do đó vận tốc vũ trụ cấp hai nhỏ. Bức xạ cực tím từ Mặt Trời phá hủy các khí ở tầng trên cùng thành các nguyên tử có khối lượng nhỏ, và qua va chạm nhiệt, có vận tốc lớn hơn vận tốc vũ trụ cấp hai của Sao Hỏa. Các nguyên tử này thoát dần khỏi sức hút yếu của Sao Hỏa, làm khí quyển này ngày càng mỏng đi. Khối lượng nhỏ bé của Sao Hỏa cũng không giúp nó giữ nhiệt năng lâu như Trái Đất hay Sao Kim. Các hoạt động núi lửa, vốn có tác dụng phóng vào khí quyển nguồn thán khí các chất khí mới, bị nhanh chóng chấm dứt do tiêu thụ nhanh nhiệt năng trong lòng hành tinh này. Không có nguồn cung ứng mới và bị mất mát do các quá trình đã miêu tả, khí quyển Sao Hỏa trở nên mỏng như ngày nay.
Những điều cần giải đáp
Mô hình về quá trình tiến hóa của khí quyển Sao Hỏa miêu tả ở trên không giải thích hết mọi chi tiết đã quan sát được.
Một trong các câu hỏi còn đang nằm trong tiêu điểm khám phá là "nước của Sao Hỏa đã đi đâu?". Các dấu vết bề mặt về sự xói mòn đất đá của nước hay các lòng sông suối đổ ra biển đã cạn cho thấy rõ nước và hơi nước đã từng tồn tại trên Sao Hỏa. Tại sao ngày nay nước đã biến mất?
Nhiều giả thuyết đã được đặt ra. Đáng kể nhất là giả thuyết về hiện tượng hiệu ứng nhà kính không hồi phục và va chạm thiên thạch. Giả thuyết đầu tiên cho rằng thán khí trong khí quyển Sao Hỏa đã làm nóng bầu khí quyển đến mức làm tăng khả năng bốc hơi nước trong khí quyển. Hơi nước bay lên tầng cao, bị tia cực tím phá hủy thành hydrô và oxy. Các nguyên tử này, đặc biệt là hydrô rời trọng trường yếu của Sao Hỏa. Các nguyên tử oxy không đủ nhanh để rời khí quyển thì cũng bị mất trong quá trình oxy hóa bề mặt, tạo nên lớp bụi oxide sắt. Giả thuyết thứ hai cho rằng một vụ va chạm với một thiên thạch khổng lồ đã thay đổi vĩnh viễn bầu khí quyển Sao Hỏa. Một số dấu hiệu trên bề mặt hành tinh có thể được cho là dấu vết của vụ va chạm mạnh này. Các chương trình thám hiểm đã được đề nghị để kiểm tra giả thuyết này bằng cách đổ bộ lên hai vệ tinh tự nhiên của Sao Hỏa (Phobos và Deimos) và tìm lại những mảnh bắn ra từ vụ va chạm bị giữ lại tại hai vệ tinh này.
Ngoài câu hỏi trên, cũng tồn tại các câu hỏi khác liên quan đến quá trình tiến hóa của khí quyển Sao Hỏa như "tại sao tỷ lệ thán khí cao?" hay "tại sao có mêtan?".
Liên kết ngoài
Hỏa Thể loại:Sao Hỏa
Táo dại Oregon
Táo dại Oregon (danh pháp hai phần: Malus fusca) là một loài thực vật thuộc chi Hải đường, họ Hoa hồng. Loài này được (Raf.) C.K. Schneid. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1906. Nó có nguồn gốc ở miền tây Bắc Mỹ từ Alaska đến California, nơi nó mọc trong các rừng lá kim.
Loại quả này có thể được ăn sống hoặc nấu chín, tuy nhiên nó có một hương vị có tính axit. Trái cây cũng có thể được sử dụng để sản xuất pectin. Vỏ cây có thể được sử dụng như một loại thảo dược. Nó cũng được trồng trong công viên và khu vườn như một cây cảnh.
Quả táo dại Oregon được đánh giá cao bởi người dân bản địa của vùng Tây Bắc Thái Bình Dương, và được thu thập dọc theo bờ biển. Cây có giá trị cho gỗ cứng và đàn hồi, và vỏ cây của nó, được sử dụng cho một loạt các mục đích y tế.
Liên kết ngoài
F Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1906 Thể loại:Thực vật Alaska Thể loại:Thực vật California Thể loại:Thực vật Oregon Thể loại:Cây thuốc Bắc Mỹ Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1830
Craugastor emcelae
Craugastor emcelae là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Nó được tìm thấy ở Panama và có thể cả Costa Rica. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Craugastor
Bundesrat (Đế chế Đức)
thumb|250px|Phòng của Bundesrat trong [[Tòa nhà Reichstag (khoảng năm 1894)]] thumb|250px|[[Con dấu (biểu tượng)|Con dấu: "Büreau des Bundesraths" (khoảng năm 1900)]]
Bundesrat ("Hội đồng Liên bang") của Liên bang Bắc Đức và sau là của Đế quốc Đức, nó là cơ quan lập pháp và giữ vị trí như Thượng viện, còn Reichstag giữ vị trí như Hạ viện. Bundesrat của Đế chế tồn tại từ năm 1867 đến năm 1918. Cho đến cuộc cải cách chính tả năm 1902, tên của nó được đánh vần là Bundesrath.
Bundesrat bao gồm đại diện của 25 quốc gia thành viên (Bundesstaaten). Số phiếu bầu của mỗi bang được quy định trong hiến pháp đế quốc.
Các đại diện của các nhà nước thành viên đã bỏ phiếu theo chỉ dẫn của chính phủ của họ. Chức chủ tịch của Bundesrat do Thủ tướng Hoàng gia nắm giữ. Tất cả các luật được thông qua ở Đức phải có sự hỗ trợ của Bundesrat. Ngoài ra, một số thủ tục chính thức do Hoàng đế Đức thực hiện phải được bỏ phiếu thông qua, chẳng hạn như việc giải tán Reichstag và tuyên bố chiến tranh. Bundesrat nắm quyền Reichsexekutions; bên cạnh đó, nó có nhiều chức năng hành chính và quyền xét xử các tranh chấp giữa các nhà nước thành viên và trong một số trường hợp, giải quyết các tranh chấp hiến pháp trong một nhà nước thành viên. Tòa án Tối cao Đế quốc, không giống như Hiến pháp Frankfurt, không được coi là một cơ quan độc lập trong Hiến pháp Đế quốc, thay vào đó quyền tài phán thuộc về Hoàng đế Đức và Vua của Phổ.
Trên thực tế, Bundesrat bị thống trị bởi Phổ. Vì nó có đến 17 phiếu bầu nên chiếm đa số; không có nhà nước thành viên nào khác trong đế chế có nhiều hơn 6 phiếu bầu. Nó có thể kiểm soát quá trình tố tụng bằng cách thành lập liên minh với các nhà nước thành viên khác. Ngoài ra, Bismarck từng là thủ tướng và bộ trưởng ngoại giao của Phổ trong gần như toàn bộ nhiệm kỳ của mình. Với tư cách thứ hai, ông có quyền hướng dẫn các đại biểu Vương quốc Phổ tại Bundesrat.
Mặc dù theo hiến pháp, nó là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, Bundesrat đã bị Hoàng đế Đức và Thủ tướng Đế chế chi phối do một thực tế đơn giản là Chủ tịch bộ trưởng Vương quốc Phổ thường kiêm nhiệm chức vụ Thủ tướng và do đó là chủ tịch của Bundesrat.
Đối với những thay đổi hiến pháp, một đề xuất phải trải qua quy trình lập pháp thông thường. Điều đó nói rằng, chỉ cần 14 phiếu bầu trong Bundesrat để bỏ phiếu bác bỏ một đề xuất như vậy. Điều đó có nghĩa là Phổ, với 17 phiếu bầu, thực sự có quyền phủ quyết đối với những thay đổi của hiến pháp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chính trị Đế quốc Đức Thể loại:Khởi đầu năm 1871 ở Đức
Dicranomyia aspropoda
Dicranomyia aspropoda là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Dicranomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Anakin Skywalker
Anakin Skywalker là nhân vật trung tâm của phần I, II và III trong bộ phim Chiến tranh giữa các vì sao (Star Wars). Khi bậc thầy Jedi Qui-Gon Jinn và Obi-Wan Kenobi (đệ tử của Qui-Gon Jinn) vào hệ Tatooine để tìm vật liệu sửa tàu không gian, Qui-Gon Jinn đã gặp được Anakin lúc cậu còn nhỏ. Sau đó ông đã thấy được rất nhiều tài năng của cậu bé. Qui-Gon Jinn quyết định nhận cậu làm đệ tử. Nhưng về sau ông chết trong trận chiến giữa Darth Maul, Obi-Wan đã tiếp tục dạy cậu.