cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lâm Quang Mỹ
Lý lịch
-      Chiều rơi trên sóng – Evening descends on waves (thơ, song ngữ Việt – Anh,  do các nhà thơ, dich giả Thiếu Khanh, Anita và Andrew Fincham dịch, nhà xuất bản Hội Nhà Văn, Hà Nội, 2010).
-      Tuyển tập Thơ Việt Nam từ thế kỉ thứ 11 đến thế kỉ 19 (bằng tiếng Ba Lan, LQM dịch, nhà thơ Ba Lan Pavel Kubiak hiệu đính, nhà xuất bản IBIS, 2010).
-      Tuyển tập Thơ Việt Nam từ 1932 đến 1941 (bằng tiếng Ba Lan, LQM dịch, Pavel Kubiak hiệu đính, nhà xuất bản Temat, Ba Lan, 2015).
-      Tháng  ngày...- Et la Vie S'en va... (Thơ, song ngữ Việt – Pháp, do nhà thơ, dịch giả Athanase Vantchev de Thracy dịch, nhà xuất bản Institut Culturel de Solenzara Paris, 2016) .
-      Fourth Dimension (Chiều thứ bốn), (nhà xuất bản Xlibris Hoa kỳ, 2017).
-      Thơ LQM song ngữ  Việt - Đức  xuất bản tại Đức tháng 8 – 2019.
-      Thơ LQM  đã được dich ra tiếng Ấn Độ và xuất bản tại Ấn Độ (Kalkuta) tháng 11- 2019.
Erigorgus prolixus
Erigorgus prolixus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Lâm Quang Mỹ
Lý lịch
-      Thơ LQM cũng đã được in rất nhiều trên các báo, các tạp chí văn học và các Tuyển tập Thơ của nhiều nước trên thế giới.
Erigorgus prolixus
Liên kết ngoài
Thể loại:Erigorgus
Lâm Quang Mỹ
Lý lịch
Giải thưởng Văn học:
-      Thơ hay về Mùa Thu do Hội Nhà Văn Ba Lan trao năm 2004.
-      Hai Giải thưởng về Thơ và những hoạt động Văn học của Những Ngày Thơ UNESCO Ba Lan trao tặng năm 2006 và  2016.
-      Hai giải nhất (của ban Giám khảo và của công chúng) cuộc thi Marathon Thơ trong "Liên hoan thơ lần thứ năm Các nước có chung biên giới với Ba Lan" tại thành phố Rzeszow, 6-2008.
-      Hai "Cành Nguyệt quế  Lớn" về thơ và dịch thơ tại Liên hoan Văn học Quốc tế Galicja Ba Lan năm 2009 và 2011.
-      Kỉ niệm chương "Vì Sự nghiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam" do Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam trao tặng tháng 2 năm 2010.
-      Huân chương Danh dự về sự đóng góp cho nền Văn hoá Ba Lan do Bộ Văn hoá và Di sản Quốc Gia Ba Lan trao tặng năm 2013.
-      Huy chương "Hy vọng" (Medal SPES) do Quỹ Phát triển Văn Hoá và Xã Hội Ba Lan trao tặng năm 2016.
-      Phần thưởng Chiếc Nhẫn Vàng về Thơ và những hoạt động Văn hoá của Những Ngày Thơ  UNESCO Ba Lan trao tặng năm 2016
Liên kết ngoài
Thể loại:Người Nghệ An Thể loại:Nhà thơ Việt Nam Thể loại:Nhà thơ Ba Lan Thể loại:Người Ba Lan gốc Việt
Stjørdal
là một đô thị ở hạt Trøndelag, Na Uy. Đô thị này thuộc khu vực Stjørdalen. Trung tâm hành chính của đô thị này là làng Stjørdal.
Stjørdal đã được lập thành một đô thị ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Stjørdal đã được chia thành Øvre Stjørdal và Nedre Stjørdal vào ngày 1 tháng 1 năm 1850. Sau này Øvre Stjørdal đã được chia thành Hegra và Meråker vào ngày 1 tháng 1 năm 1874 và Nedre Stjørdal đã được chia thành Lånke, Skatval, và Stjørdal vào ngày 1 tháng 1 năm 1902. Tất cả các đô thị này (trừ Meråker) đã được sáp nhập lại để lập đô thị Stjørdal vào ngày 1 tháng 1 năm 1962.
nhỏ|trái|240px|[[Lâu đài Steinvikholm ở Stjørdal]] nhỏ|trái|240px|Phố đi bộ ở thị trấn Stjørdal
Huy hiệu hiện nay đã được ban hành sử dụng ngày 25 tháng 11 năm 1983.
Stjørdal bao gồm the các đô thị cũ Skatval, Hegra, Lånke và Stjørdal. Sông "Stjørdalselven" chảy qua thung lũng Stjørdal, với bán đảo Skatval về phía bắc.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị của Trøndelag
Alsophila salletii
Alsophila salletii là một loài dương xỉ trong họ Cyatheaceae. Loài này được Tardieu & C. Chr. R.M. Tryon mô tả khoa học đầu tiên năm 1970.
Liên kết ngoài
Thể loại:Alsophila (chi dương xỉ) Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1970
Alsophila salletii
Baigneaux, Eure-et-Loir
Baigneaux là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 122 mét trên mực nước biển.
Corythalia penicillata
Corythalia penicillata là một loài nhện trong họ Salticidae.
Baigneaux, Eure-et-Loir
Tham khảo
Thể loại:Xã của Eure-et-Loir
Corythalia penicillata
Tham khảo
Thể loại:Corythalia
Gottschea sphagnoides
Gottschea sphagnoides là một loài rêu tản trong họ Schistochilaceae. Loài này được (Schwägr.) Lindb. miêu tả khoa học lần đầu tiên năm 1870.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gottschea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1870
Ophisma pyrosticha
Ophisma pyrosticha là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ophisma
Sauropsychops tillyardi
Sauropsychops tillyardi là một loài côn trùng trong họ Permithonidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Vilesov & Novokshonov miêu tả năm 1994.
Tham khảo
Thể loại:Sauropsychops
Riccia sommieri
Liên kết ngoài
Thể loại:Riccia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1900
Pleurocybella
Pleurocybella là một chi nấm trong họ Marasmiaceae, thuộc bộ Agaricales.
Liên kết ngoài
Thể loại:Marasmiaceae
Kemaliye, Eynesil
Kemaliye là một xã thuộc huyện Eynesil, tỉnh Giresun, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 230 người.
Miltochrista zebrina
Miltochrista zebrina là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Miltochrista
Porting
Trong công nghệ phần mềm, porting là quá trình thích ứng phần mềm với mục đích đạt được một dạng thực thi nào đó trong môi trường điện toán khác (ví dụ: CPU, hệ điều hành hoặc thư viện bên thứ ba khác) với thiết kế ban đầu của một chương trình. Thuật ngữ này cũng được sử dụng khi phần mềm/phần cứng được thay đổi để làm cho chúng có thể sử dụng được trong các môi trường khác nhau.
Phần mềm là có tính di động khi chi phí porting nó vào một nền tảng mới thấp hơn so với chi phí của việc viết nó từ đầu một cách đáng kể.
Từ nguyên
Thuật ngữ "port" bắt nguồn từ từ Latin portāre, có nghĩa là "mang theo". Khi mã lệnh không tương thích với một hệ điều hành hoặc kiến ​​trúc cụ thể, mã lệnh phải được "chuyển" sang hệ thống mới.
Thuật ngữ này thường không được áp dụng cho quá trình điều chỉnh phần mềm để chạy với bộ nhớ ít hơn trên cùng một CPU và hệ điều hành, cũng không áp dụng cho việc viết lại mã nguồn bằng một ngôn ngữ khác (tức là chuyển đổi hoặc dịch thuật).
Palicourea anceps
Palicourea anceps là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Standl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.
Porting
Từ nguyên
Các nhà phát triển phần mềm thường cho rằng phần mềm mà họ viết là di động, có nghĩa là chỉ cần ít nỗ lực để thích ứng với môi trường mới. Số lượng nỗ lực thực sự cần phụ thuộc vào một số yếu tố, bao gồm mức độ khác nhau môi trường ban đầu (nền tảng nguồn) với môi trường mới (nền tảng mục tiêu), kinh nghiệm của các tác giả gốc khi biết cấu trúc ngôn ngữ lập trình và các lời gọi thư viện bên thứ ba dường như không thể di chuyển được và nỗ lực của các tác giả ban đầu chỉ sử dụng các cấu trúc di động (các cấu trúc nền tảng cụ thể thường cung cấp một giải pháp rẻ hơn).
Lịch sử
Số lượng CPU và hệ điều hành khác nhau đáng kể được sử dụng trên máy tính để bàn hiện nay nhỏ hơn nhiều so với trước đây. Sự thống trị của kiến ​​trúc x86 có nghĩa là hầu hết các phần mềm máy tính để bàn không bao giờ được chuyển đến một CPU khác. Trong cùng một thị trường, sự lựa chọn của các hệ điều hành đã được giảm xuống một cách hiệu quả thành ba: Microsoft Windows, macOS và Linux. Tuy nhiên, trong các hệ thống nhúng và thị trường di động, tính di động vẫn là một vấn đề quan trọng, với ARM là một sự thay thế được sử dụng rộng rãi.
Các tiêu chuẩn quốc tế, như được ban hành bởi ISO, tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển đổi bằng cách chỉ định các chi tiết của môi trường tính toán theo cách giúp giảm sự khác biệt giữa các nền tảng tuân thủ tiêu chuẩn khác nhau. Viết phần mềm nằm trong giới hạn được chỉ định bởi các tiêu chuẩn này đại diện cho một nỗ lực thực tế mặc dù không tầm thường. Việc port một chương trình như vậy giữa hai nền tảng tuân thủ tiêu chuẩn (giống như POSIX.1) có thể chỉ là vấn đề tải mã nguồn và biên dịch lại nó trên nền tảng mới. Tuy nhiên, thực tế thường thấy rằng các sửa đổi nhỏ khác nhau là bắt buộc, do sự khác biệt nền tảng tinh tế. Hầu hết các tiêu chuẩn bị "vùng xám" nơi khác biệt trong việc giải thích các tiêu chuẩn dẫn đến các biến thể nhỏ từ nền tảng đến nền tảng.
Các trình biên dịch cho một số ngôn ngữ lập trình bậc cao (e.g. Eiffel, Esterel) có được tính di động bằng cách xuất mã nguồn ở một ngôn ngữ trung gian bậc cao khác (giống như C) mà trình biên dịch cho nhiều nền tảng thường có sẵn.
Hai hoạt động liên quan đến (nhưng khác biệt) porting là mô phỏng và biên dịch chéo.
Porting trình biên dịch
Thay vì dịch trực tiếp sang mã máy, các trình biên dịch hiện đại dịch sang một mã trung gian độc lập của máy để tăng cường tính di động của trình biên dịch và giảm thiểu các nỗ lực thiết kế. Ngôn ngữ trung gian định nghĩa một máy ảo có thể thực thi tất cả các chương trình được viết bằng ngôn ngữ trung gian (một máy được định nghĩa bằng ngôn ngữ của nó và ngược lại). Các hướng dẫn mã trung gian được dịch thành các chuỗi mã máy tương đương bằng trình tạo mã để tạo mã thực thi. Nó cũng có thể bỏ qua việc tạo mã máy bằng cách thực sự thực hiện một trình thông dịch hoặc JIT cho máy ảo.
Việc sử dụng mã trung gian tăng cường tính di động của trình biên dịch, vì chỉ có mã phụ thuộc máy (trình thông dịch hoặc trình tạo mã) của trình biên dịch cần được port đến máy đích. Phần còn lại của trình biên dịch có thể được nhập dưới dạng mã trung gian và sau đó được xử lý thêm bởi trình tạo mã hoặc trình thông dịch được mã hóa, do đó tạo phần mềm biên dịch hoặc thực thi trực tiếp mã trung gian trên trình thông dịch. Phần độc lập của máy có thể được phát triển và thử nghiệm trên một máy khác (host machine). Điều này làm giảm đáng kể các nỗ lực thiết kế, bởi vì phần máy độc lập cần được phát triển chỉ một lần để tạo mã trung gian di động.
Một trình thông dịch kém phức tạp hơn và do đó dễ dàng port hơn so với trình tạo mã, vì nó không thể thực hiện tối ưu hóa mã do chế độ xem mã chương trình bị giới hạn (nó chỉ thấy một lệnh tại một thời điểm và bạn cần một chuỗi để thực hiện tối ưu hóa). Một số trình thông dịch cực kỳ dễ dàng để port, bởi vì chúng chỉ đưa ra giả định tối thiểu về tập lệnh của phần cứng cơ bản. Kết quả là, máy ảo thậm chí còn đơn giản hơn so với CPU mục tiêu.
Viết các nguồn trình biên dịch hoàn toàn bằng ngôn ngữ lập trình mà trình biên dịch có nghĩa vụ dịch, tạo ra cách tiếp cận sau, tốt hơn được gọi là trình biên dịch bootstrapping, khả thi trên máy đích:
Phần khó khăn của việc viết mã các thói quen tối ưu hóa được thực hiện bằng cách sử dụng ngôn ngữ cấp cao thay vì ngôn ngữ assembly của mục tiêu.
Theo các nhà thiết kế ngôn ngữ BCPL, mã giải thích (trong trường hợp BCPL) nhỏ gọn hơn mã máy; điển hình là từ 2 đến 1. Mã giải thích tuy nhiên chạy chậm hơn khoảng 10 lần so với mã được biên dịch trên cùng một máy.
Các nhà thiết kế ngôn ngữ lập trình Java cố gắng tận dụng lợi thế của sự nhỏ gọn của mã giải nghĩa, bởi vì một chương trình Java có thể cần được truyền qua Internet trước khi thực thi có thể bắt đầu trên Java Virtual Machine đích.
Palicourea anceps
Liên kết ngoài
Thể loại:Palicourea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1930
Porting
Port video game
Porting cũng là thuật ngữ được sử dụng khi video game được thiết kế để chạy trên một nền tảng, có thể là arcade, video game console, hay PC, được chuyển đổi để chạy trên nền tảng khác. Trước đó trò chơi video "port" thường không phải port thật sự, nhưng thay vì phiên bản làm lại của trò chơi. Tuy nhiên, nhiều trò chơi video thế kỷ 21 được phát triển bằng phần mềm (thường trong C++) có thể xuất mã cho một hoặc nhiều consoles cũng như cho PC mà không cần phải port thực tế (thay vì dựa vào việc chuyển đổi chung thư viện thành phần riêng lẻ).
Khi một trò chơi được gọi là "arcade hoàn hảo", điều này có nghĩa là trò chơi đã được chuyển từ phiên bản arcade sang nền tảng khác, chẳng hạn như console hay máy tính, mà không có bất kỳ thay đổi đáng kể nào đối với hoạt động của trò chơi. Điều này có nghĩa là đồ họa, âm thanh và lối chơi, cùng với các đặc điểm khác của trò chơi (bao gồm cả lỗi), là trung thành với phiên bản arcade. Nó là một thuật ngữ chủ yếu được sử dụng bởi các nhà phê bình chuyên nghiệp và đôi khi, nhưng không phải luôn luôn, có nghĩa là trò chơi là 100% giống hệt nhau.Nó thường có nghĩa là sự khác biệt có thể là nhỏ (chẳng hạn như thời gian tải lâu hơn), hoặc đơn giản là bản port có thể duy trì trải nghiệm của trò chơi gốc nhiều nhất.
"(Console) port" là một trò chơi ban đầu được thực hiện cho một console (giống như Wii hay Xbox 360) trước khi một phiên bản giống hệt nhau được tạo ra có thể được chơi trên một máy tính cá nhân hoặc bất kỳ nền tảng console khác. Thuật ngữ này đã được cộng đồng game thủ sử dụng rộng rãi. Quá trình chuyển một game từ console sang PC thường được coi là tiêu cực do mức hiệu suất cao hơn mà các máy tính thường bị tận dụng,một phần do phần cứng console được cố định trong suốt quá trình chạy (với các game đang được phát triển cho các console specs), trong khi máy tính trở nên mạnh mẽ hơn khi phần cứng phát triển, nhưng cũng do các trò chơi được chuyển đôi khi được tối ưu hóa kém cho máy tính cá nhân hay lazily port. Mặc dù có sự khác biệt lớn về mặt kiến ​​trúc, nhưng sự khác biệt về kiến ​​trúc có thể tồn tại như việc sử dụng bộ nhớ hợp nhất trên console.
Chú thích
Thể loại:Mã nguồn Thể loại:Nền tảng máy tính
Xã 3, Quận Harper, Kansas
Xã 3 (Township 3) là một xã thuộc quận Harper, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 300 người.
Neonomopleus
Neonomopleus là một chi bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Chi này được miêu tả khoa học năm 1927 bởi Schenkling.
Acanthocarpus verticillatus
Acanthocarpus verticillatus là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được A.S.George mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acanthocarpus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1986
Cơm rượu một hoa
Cơm rượu một hoa (danh pháp khoa học: Glycosmis singuliflora) là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được Kurz mô tả khoa học đầu tiên năm 1876.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Cơm rượu Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1876
Neonomopleus
Các loài
Các loài trong chi này gồm:
Tham khảo
Thể loại:Athoini
Xã 3, Quận Harper, Kansas
Xem thêm
Thể loại:Xã của Kansas Thể loại:Quận Harper, Kansas
Gochnatia argentina
Gochnatia argentina là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Cabrera) Cabrera mô tả khoa học đầu tiên năm 1950.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gochnatia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1950
Tuyến Vạn Đại-Trung Hòa-Thụ Lâm
Tuyến Vạn Đại-Trung Hòa-Thụ Lâm hoặc Xanh lá nhạt (mã LG) là tuyến tàu điện ngầm đang được xây dựng ở Đài Bắc. Nó được quản lý bởi Bộ hệ thống đường sắt đô thị Chính phủ Đài Bắc và dự kiến hoàn thành vào năm 2025. Dựa theo bảng màu của tàu điện ngầm Đài Bắc, tuyến Vạn Đại-Trung Hòa-Thụ Lâm sẽ có màu xanh lá nhạt, nhà ga được viết tắt là "LGXX" ("XX" sẽ là số thứ tự ga). Khi giai đoạn 1 hoàn thành, tuyến dự tính sẽ phục vụ cho 270.000 người dân mỗi ngày, và hành khách có thể đi từ ga cuối trường phổ thông Trung Hòa đến trong vòng 25 phút.
Đại hội Thể thao Đông Nam Á 1993
Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 17 tổ chức tại Singapore từ ngày 12 - 20 tháng 6 năm 1993. Đây là lần thứ ba Singapore đăng cai kỳ SEA Games này, sau các năm 1973 và 1983.
Tuyến Vạn Đại-Trung Hòa-Thụ Lâm
Nhà ga
Nhà ga LG01–08A hiện đang được xây dựng, dự kiến hoàn thành vào năm 2025.
Lịch sử rượu vang Pháp
Lịch sử rượu vang Pháp trải dài ít nhất 2600 năm, khi người Phocaea thành lập thành phố Massalia vào thế kỷ 6 TCN, có khả năng nghề trồng nho đã tồn tại từ sớm hơn nhiều. Người La Mã đã phổ biến nghề trồng nho ra khắp vùng đất mà họ gọi là xứ Gaul, họ đã khuyến khích trồng nho tại các khu vực sau này đã trở thành các vùng rượu vang nổi tiếng như Bordeaux, Burgundy, Alsace, Champagne, Languedoc, Loire Valley và Rhone.
Đại hội Thể thao Đông Nam Á 1993
Linh vật
Sư tử Singa là linh vật.
Tuyến Vạn Đại-Trung Hòa-Thụ Lâm
Tham khảo
Thể loại:Tàu điện ngầm Đài Bắc Thể loại:Đường sắt năm 2025
Đại hội Thể thao Đông Nam Á 1993
Tham khảo
Thể loại:Sự kiện thể thao đa môn ở Singapore 1993 Thể loại:Thể thao châu Á năm 1993 Thể loại:Sự kiện thể thao đa môn năm 1993 Thể loại:Thể thao Singapore năm 1993 Thể loại:Giải đấu thể thao quốc tế tổ chức bởi Singapore
Lịch sử rượu vang Pháp
Trong quá trình lịch sử của mình, ngành công nghiệp rượu vang Pháp đã bị ảnh hưởng và được thúc đẩy bởi các lợi ích thương mại sinh lợi từ thị trường Anh quốc và thương nhân người Hà Lan. Trước Cách mạng Pháp, Giáo hội Công giáo là một trong những tổ chức sở hữu số lượng vườn nho lớn nhất Pháp, đặc biệt là tại các vùng như Champagne và Burgundy, đây là các vùng đã tạo nên khái niệm terroir cho ngành sản xuất rượu vang. Được sự hỗ trợ từ các ảnh hưởng bên ngoài và nội bộ, ngành công nghiệp rượu vang Pháp đã trở thành hình mẫu cho ngành công nghiệp rượu vang thế giới, với nhiều loại rượu vang của Pháp được coi là chuẩn mực cho phong cách đặc biệt của họ. Cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21 ngành trồng nho và làm rượu vang đã có những thay đổi đáng kể, thị trường toàn cầu đã thay đổi và nổi lên sự cạnh tranh từ các vùng trồng nho khác ở châu Âu như Ý và Tây Ban Nha, cũng như các nhà sản xuất rượu vang ở Tân Thế giới mới nổi như California, Úc và Nam Mỹ.
Lịch sử ban đầu
Bằng chứng khảo cổ cho thấy người Celt là những người đầu tiên trồng cây nho, thuộc giống Vitis vinifera ở Gaul. Các hạt giống nho đã được tìm thấy trên khắp nước Pháp, trước khi bị ảnh hưởng văn hóa từ Hy Lạp và La Mã, một số mẫu vật được tìm thấy ở gần hồ Geneva có tuổi lên tới 12.000 năm. Một lớn bước ngoặt trong lịch sử rượu vang của xứ Gaul là việc người Hy Lạp từ Phocae ở Tiểu Á di cư đến vùng này, đã thành lập nên thành phố Massalia vào thế kỷ 6 TCN. Đến thế kỷ 2 TCN, Massalia (sau đó được gọi là Massilia) dưới ảnh hưởng của La Mã đã trở thành một hải cảng quan trọng trên các tuyến đường thương mại nối Rome đến các thành phố La Mã ở Saguntum (gần vùng Valencia, Tây Ban Nha ngày nay). Sự hiện diện và ảnh hưởng của người La Mã ở Massilia đã nhanh chóng phát triển, do các thành phố xung quanh của người La Mã bị tấn công bởi người Liguria, Allobroges và Arverni. Cuối cùng, khu vực này trở thành một tỉnh của La Mã và được gọi là Provincia, sau đó đổi tên là Gallia Narbonensis.
phải|nhỏ|Tàn tích La Mã ở Vienne. Pliny the Elder lưu ý rằng người Allobroges ở Vienne làm ra sản phẩm rượu vang được người La Mã và dân địa phương đánh giá cao.
Những người định cư Hy Lạp đầu tiên đã mang tới một triển vọng rõ ràng cho vùng Địa Trung Hải với nghề trồng nho ở Gaul. Theo hiểu biết của họ, cây nho sinh trưởng tốt nhất ở vùng có cùng khí hậu như vùng trồng cây oliu và cây sung, do đó các vườn nho được trồng ở vùng có khí hậu ấm áp ven biển Địa Trung Hải. Vào thế kỷ 7 TCN, nhà địa lý Hy Lạp là Strabo viết rằng các khu vực quanh Massilia và Narbo có thể sản xuất các loại trái cây tương tự như Ý, nhưng phần còn lại của xứ Gaul ở phía bắc khó trồng oliu, sung hoặc nho. Theo luật La Mã vào thời kỳ này, đa số rượu tiêu thụ trong khu vực theo luật phải có nguồn gốc từ Ý, do đó các mảnh vỡ của những chiếc vò rượu hai quai được tìm thấy trên khắp xứ Gaul sau khoảng 100 năm TCN, đặc biệt là ở dọc theo bờ biển và sông.
Ghi chú
Pháp Rượu
Lê Tuấn Anh
Lê Tuấn Anh có thể là:
Favartia peregrina
Favartia peregrina là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.
Opisthograptis emaculata
Opisthograptis emaculata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Opisthograptis
Michel Ferlus
Michel Ferlus là một nhà ngôn ngữ học người Pháp có nghiên cứu sâu về âm vị học lịch sử của các ngôn ngữ Đông Nam Á. Ngoài các hệ thống âm vị học, ông cũng nghiên cứu các hệ thống chữ viết, đặc biệt là sự phát triển của hệ thống chữ viết Ấn Độ ở Đông Nam Á.
Tiểu sử
Michel Ferlus sinh năm 1935. Ông theo học các lớp dân tộc học và tiền sử do André Leroi-Gourhan dạy; 'các tôn giáo nguyên thủy' do Roger Bastide dạy; về ngôn ngữ học do André Martinet dạy; và ngôn ngữ và lịch sử Đông Nam Á do George Cœdès dạy. Ông làm việc tại Lào với tư cách là một giáo viên từ năm 1961 đến năm 1968. Điều này cho phép ông nghiên cứu thực địa về các ngôn ngữ của Lào, bao gồm tiếng Hmông và tiếng Dao (ngữ hệ H'Mông-Miền), tiếng Khơ Mú và tiếng Lamet (ngữ hệ Nam Á), cũng như tiếng Cống (ngữ hệ Hán-Tạng). Ông trở thành nhà nghiên cứu tại Centre National de la Recherche Scientifique vào năm 1968. Ông chủ yếu làm nghiên cứu thực địa ở Thái Lan và Myanmar trong những năm 1980, nghiên cứu về tiếng Wa, tiếng Lawa, tiếng Palaung, tiếng Môn và tiếng Nyah Kur; ở Việt Nam và Lào trong những năm 1990, ông nghiên cứu các ngôn ngữ trong ngữ chi Việt-Mường và ngữ chi Thái, các hệ thống chữ viết của các khu vực miền Bắc và miền Trung Việt Nam, bao gồm cả hệ thống chữ viết Lai Pao của Việt Nam, gần như rơi vào lãng quên.
Những khám phá chính
Những khám phá chính của Michel Ferlus liên quan đến ảnh hưởng của hiện tượng đơn âm hóa đối với cấu trúc âm vị học của các ngôn ngữ Đông Nam Á. Sự hình thành thanh điệu, sự hình thành từ ngữ (registrogenesis) (sự phát triển của các thanh ghi kiểu ngữ âm tương phản về mặt từ vựng) (the development of lexically contrastive phonation-type registers), sự tiến hóa của các hệ thống nguyên âm đều tham gia vào một mô hình tiến hóa chung (the evolution of vowel systems all partake in a general). Các hiện tượng như sự xát hẹp hoá của các âm cản trung gian (the spirantization of medial obstruents), dẫn đến những sự thay đổi lớn trong kho âm thanh của tiếng Việt, cũng là một phần của loạt thay đổi - bắt nguồn từ việc đơn âm hóa - đã tràn qua Đông/Đông Nam Á.
Đọc thêm
Thể loại:Sinh năm 1935 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nhà ngôn ngữ học
Mordellistena degressa
Mordellistena degressa là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1917.
Tham khảo
D
Cissus planchoniana
Cissus planchoniana là một loài thực vật hai lá mầm trong họ Nho. Loài này được Gilg miêu tả khoa học đầu tiên năm 1895.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cissus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1895
Trentola-Ducenta
Trentola-Ducenta là một đô thị ở tỉnh Caserta trong vùng Campania của Ý, có vị trí cách khoảng 20 km về phía tây bắc của Naples and about 15 km về phía tây nam của Caserta. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 15.172 người và diện tích là 6,6 km².
Đô thị Trentola-Ducenta có các frazione (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Ischitella.
Trentola-Ducenta giáp các đô thị: Aversa, Casapesenna, Giugliano in Campania, Lusciano, Parete, San Marcellino.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Caserta Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Campania
Erigorgus propugnator
Erigorgus propugnator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Erigorgus
Neonomopleus alfaroi
Tham khảo
Thể loại:Neonomopleus
Saints and Soldiers: Airborne Creed
Saints and Soldiers: Airborne Creed (dịch sang tiếng Việt: Chiến binh mang tên thánh 2 hoặc Thánh thần và lính: Binh chủng nhảy dù) là một bộ phim hành động - chiến tranh Mỹ của đạo diễn Ryan Little, công chiếu vào năm 2012. Đây là phần tiếp theo của bộ phim chiến tranh năm 2003 Saints and Soldiers, nam diễn viên Corbin Allred tiếp tục tham gia trong phần này.
Phần tiếp theo của phim này có tựa đề Saints and Soldiers: The Void đã được phát hành vào năm 2014.
Nội dung
Năm 1944, lính dù của quân đội Mỹ đã nhảy dù xuống miền Nam nước Pháp trong khi quân phát xít Đức nã đạn dữ dội lên bầu trời để tiêu diệt các máy bay Mỹ. Lực lượng lính dù Mỹ thiệt mạng gần hết, chỉ còn lại ba người còn sống. Ba người đó là Rossi, Jones và Curtis, họ cùng nhau đi tìm lực lượng bộ binh.
Đến một con đường lộ, ba người lính Mỹ đã tiêu diệt một nhóm lính Đức đang tuần tra con đường. Gã sĩ quan Đức tên Neumann được Jones tha mạng và bỏ chạy. Ba người lính Mỹ vào rừng, tình cờ gặp được cô gái tên Emilie - một thành viên của quân kháng chiến Pháp. Emilie nhờ ba người lính Mỹ giúp cô giải cứu các đồng đội của cô đang bị quân Đức bắt giữ.
Rossi, Jones và Curtis đi theo Emilie. Họ thấy một căn nhà gỗ, nơi đây đang nhốt nhóm kháng chiến Pháp, bên ngoài có quân lính Đức canh gác. Ba người lính Mỹ nhanh chóng giết sạch lính Đức, giải cứu nhóm kháng chiến Pháp. Emilie và nhóm kháng chiến Pháp đồng ý đi theo ba người lính Mỹ để tìm lực lượng bộ binh.
Trên đường đi, cả nhóm phát hiện có đoàn xe thiết giáp Đức chạy qua, họ liền phục kích đoàn xe này. Sau một hồi đấu súng kịch liệt thì ba người lính Mỹ và nhóm kháng chiến Pháp đã phá hủy hết xe tăng Đức cũng như tiêu diệt gần hết lính Đức. Cả nhóm bắt đầu lạc nhau. Lúc Rossi bị thương, anh được gã sĩ quan Neumann đưa về căn chòi ở bìa rừng và băng bó vết thương. Sau đó Neumann nói chuyện với Rossi bằng tiếng Đức khiến Rossi không hiểu gã nói gì.
Sáng hôm sau, Rossi phát hiện Neumann đã chết vì gã có vết thương trên bụng từ trận chiến hôm qua. Lực lượng bộ binh Mỹ tìm thấy Rossi rồi đưa anh về bệnh viện dã chiến. Tại bệnh viện, Rossi gặp lại Emilie, cô cho anh biết là nhóm kháng chiến Pháp và Curtis đã tử trận, còn Jones thì đã được chuyển đến bệnh viện khác. Rossi và Emilie rất vui vì gặp lại nhau.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim năm 2012 Thể loại:Phim Mỹ Thể loại:Phim tiếng Anh Thể loại:Phim tiếng Pháp Thể loại:Phim tiếng Đức Thể loại:Phim chiến tranh Mỹ Thể loại:Phim hành động Mỹ Thể loại:Phim chính kịch Mỹ Thể loại:Phim tiếp nối Thể loại:Phim tiếp nối Mỹ Thể loại:Phim lịch sử Thể loại:Phim về Thế chiến II Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở Pháp Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở châu Âu Thể loại:Phim tiếp nối thập niên 2010 Thể loại:Phim lịch sử thập niên 2010 Thể loại:Phim chiến tranh thập niên 2010 Thể loại:Phim hành động thập niên 2010 Thể loại:Phim chính kịch thập niên 2010 Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1940 Thể loại:Phim lấy bối cảnh năm 1944
10002 Bagdasarian
10002 Bagdasarian là một tiểu hành tinh vành đai chính bay quanh Mặt Trời. Nó hoàn thành một vòng quỹ đạo trong 5,6 năm.
Tiểu hành tinh được phát hiện bởi L. I. Chernykh ở Đài quan sát vật lý học thiên thể Crimea, và được đặt tên tạm thời là 1969 TQ1. Sau này nó được đổi tên thành Alexandr Sergeevich Bagdasarian, một chuyên gia vô tuyến từ Moskva.
Tham khảo
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Được phát hiện bởi Lyudmila Chernykh Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1969
Baignolet
Baignolet  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 135 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Eure-et-Loir
Miltochrista ziczac
Liên kết ngoài
Thể loại:Miltochrista
Gottschea spinosa
Gottschea spinosa là một loài rêu tản trong họ Schistochilaceae. Loài này được (Stephani) Grolle & Zijlstra miêu tả khoa học lần đầu tiên năm 1984.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gottschea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1984
Cyathea akawaiorum
Liên kết ngoài
Thể loại:Cyathea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1983
Thria grandis
Thria grandis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thria
Quận Lawrence, Arkansas
Quận Lawrence là một quận thuộc tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2010, dân số toàn quận là 17.415 người. Quận lỵ là Walnut Ridge. Quận Lawrence là quận thứ hai của Arkansas, được thành lập vào ngày 15 tháng 1 năm 1815, và được đặt theo tên của Đại úy James Lawrence, người đã chiến đấu trong một cuộc Chiến tranh diễn ra trong năm 1812.
Tham khảo
Thể loại:Quận của Arkansas  Thể loại:Lãnh thổ Missouri 1815 Thể loại:Khu dân cư thành lập năm 1815
Quận Jefferson, Arkansas
Quận Jefferson là một quận thuộc tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ. Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 84.278 người. Quận lỵ đóng ở Pine Bluff.
Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 2366 km2, trong đó có 75 km2 là diện tích mặt nước.
Thông tin nhân khẩu
nhỏ|trái|150px|Tháp tuổi theo điều tra dân số năm 2000 Theo điều tra dân số [2] năm 2000, đã có 84.278 người, 30.555 hộ gia đình, và 21.510 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 95 người trên một dặm vuông (37/km ²). Có 34.350 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 39 trên một dặm vuông (15/km ²). Cơ cấu điểm chủng tộc của dân cư quận gồm 49,58% da đen hay Mỹ gốc Phi, 48,46% người da trắng, 0,24% người Mỹ bản xứ, 0,66% châu Á, Thái Bình Dương 0,04%, 0,26% từ các chủng tộc khác, và 0,76% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,96% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.
Trong quận cơ cấu độ tuổi dân cư được trải ra với 26,30% dưới độ tuổi 18, 10,80% 18-24, 27,80% 25-44, 22,10% từ 45 đến 64, và 12,90% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 35 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 95,90 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 93,40 nam giới.
Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt 31.327 USD, và thu nhập trung bình cho một gia đình là 38.252 USD. Phái nam có thu nhập trung bình 31.848 USD so với 21.867 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 15.417 USD. Có 16,00% gia đình và 20,50% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 29,60% những người dưới 18 tuổi và 17,80% của những người 65 tuổi hoặc hơn.
Tham khảo
Thể loại:Quận của Arkansas  Thể loại:Vùng đô thị Pine Bluff Thể loại:Lãnh thổ Arkansas 1829 Thể loại:Khu dân cư thành lập năm 1829 Thể loại:Địa danh đặt tên theo Thomas Jefferson
Abarema alexandri
Abarema alexandri là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Urb.) Barneby & J.W.Grimes miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
A
Corythalia placata
Loài này thuộc chi Corythalia. Corythalia placata được Elizabeth Maria Gifford Peckham & George William Peckham miêu tả năm 1901.
Kemerli, Eynesil
Kemerli là một xã thuộc huyện Eynesil, tỉnh Giresun, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 309 người.
Riccia sorocarpa
Riccia sorocarpa là một loài rêu trong họ Ricciaceae. Loài này được Bisch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1835.
Corythalia placata
Tham khảo
Thể loại:Corythalia
Riccia sorocarpa
Liên kết ngoài
Thể loại:Riccia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1835
Opisthograptis extincta
Opisthograptis extincta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Opisthograptis
Permithonopsis cellulosa
Permithonopsis cellulosa là một loài côn trùng trong họ Permithonidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Martynova miêu tả năm 1952.
Tham khảo
Thể loại:Permithonopsis
Permithonopsis cellulosa
Mordellistena dehiscentis
Mordellistena dehiscentis là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Ray miêu tả khoa học năm 1949.
Acid 4-hydroxy-3-nitrobenzenearsonic
Axit 4-hydroxy-3-nitrobenzenearsonic là hợp chất hữu cơ được sử dụng rộng rãi trong nông nghiệp để làm phụ gia thức ăn chăn nuôi gà. Đây là dẫn xuất của axit phenylarsonic (C6H5As(O)(OH)2). Hợp chất hữu cơ arsenic này có tên thương mại là Roxarsone, là nguồn gây nhiễm arsenic đáng lưu ý trong chuỗi thực phẩm. Năm 2006, khoảng 1000 tấn hợp chất này đã được sản xuất tại Mỹ. Hợp chất này được biết đến lần đầu tiên vào năm 1923 trong một sáng chế tại Anh mô tả quá trình nitrat hóa và diazo hóa của axit arsanilic. Hỗn hợp của roxarsone với bột calcit được dùng rộng rãi để sản xuất premix trong công nghiệp chăn nuôi gia cầm và thường bán sẵn ở các nồng độ 5%, 20% và 50%.
Mordellistena dehiscentis
Tham khảo
D
Acid 4-hydroxy-3-nitrobenzenearsonic
Tháng 6 năm 2011, Cơ quan Dược phẩm và Thực phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã quy định cấm buôn bán sản phẩm này sau 30 ngày do FDA phát hiện mức arsenic (dù rất thấp) trong gan gà được cho ăn axit arsonic.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acid arsonic Thể loại:Lớp phenol Thể loại:Nitrobenzen Thể loại:Thức ăn chăn nuôi
Namsos
là một thị xã và đô thị ở hạt Trøndelag, Na Uy. Đô thị này thuộc vùng Namdalen. Trung tâm hành chính của đô thị này là thị trấn Namsos. Thị trấn Namsos đã được tách khỏi Overhalla để lập đô thị riêng năm 1855. Các đô thị Klinga, Otterøy, và Vemundvik đã được sáp nhập với Namsos vào ngày 1 tháng 1 năm 1964. Huy hiệu hiện nay đã được sử dụng từ ngày 5 tháng 5 năm 1961.
Liên kết ngoài
nhỏ|phải|Namsos panorama
Thể loại:Đô thị của Trøndelag Thể loại:Namsos
Oxytropis qamdoensis
Oxytropis qamdoensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được X.Y. Zhu, Y.F. Du & H. Ohashi mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Liên kết ngoài
Q Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2002
Rectipilus
Rectipilus là một chi nấm trong họ Marasmiaceae, thuộc bộ Agaricales. Chi này chứa chín loài và phân bố rộng rãi trên toàn thế giới. Chi được nhà nghiên cứu Reinhard Agerer miêu tả khoa học lần đầu tiên vào năm 1973.
Liên kết ngoài
Thể loại:Marasmiaceae
Lippia umbellata
Lippia umbellata là một loài thực vật có hoa trong họ Cỏ roi ngựa. Loài này được Cav. mô tả khoa học đầu tiên năm 1793.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lippia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1793
Xã 3, Quận Morris, Kansas
Xã 3 (Township 3) là một xã thuộc quận Morris, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 446 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Kansas Thể loại:Quận Morris, Kansas
Bailleau-le-Pin
Bailleau-le-Pin  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 174 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Bailleaulepin
Erigorgus pumilus
Erigorgus pumilus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Erigorgus
Chaophraya Aphaiphubet (Baen)
Chaophraya Aphaiphubet (Baen) ( เจ้าพระยาอภัยภูเบศร (แบน), ចៅពញាអភ័យធីបែស បែន ,? – 1811), còn được gọi là Chaofa Talaha (Baen) ( ចៅហ្វាទឡ្ហៈបែន , เจ้าฟ้าทะละหะ (แบน) ) hoặc Chau Hua Pen ( ចៅហ្វ៊ាបែន ), là một vị quan người Campuchia, sau này là một thống đốc trong triều đình Xiêm. Ông được biết đến trong bối cảnh tiếng Việt là Chiêu Chùy Biện (昭錘卞).
Neonomopleus cobosi
Neonomopleus cobosi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia miêu tả khoa học năm 2003.
Chaophraya Aphaiphubet (Baen)
Năm 1785, vua Rama I phái quân Xiêm tấn công Gia Định, Baen tuyển 5000 lính Campuchia để hỗ trợ quân Xiêm. Sau đó, ông ta nảy sinh mâu thuẫn với vị chúa Nguyễn đang lưu vong ở Xiêm là Nguyễn Ánh (còn gọi là Chao Anam Kok, Chiêu Nam Cốc trong tiếng Thái). Baen bị Nguyễn Ánh tố cáo vào năm 1790.
Neonomopleus cobosi
Tham khảo
Thể loại:Neonomopleus
Chaophraya Aphaiphubet (Baen)
Ang Eng được phép trở lại Oudong vào năm 1794. Nhưng triều đình Campuchia đã chia thành hai phe, một phe ủng hộ Ang Eng, phe kia ủng hộ Baen. Để ngăn Campuchia khỏi hỗn loạn, Rama I đã ra lệnh cho Baen rời khỏi Oudong. Battambang và Xiêm Riệp được tách ra khỏi Campuchia. Baen được bổ nhiệm làm chao muang (thống đốc, chiêu mường) của hai tỉnh này dưới sự thống trị của Xiêm. Ông mất năm 1811.
Baen cũng là người sáng lập Dòng họ Abhaiwongse.
Uparaja
Uparaja, hay phó vương, đệ nhị vương (ဥပရာဇာ - ; ឧបរាជ - Ouparach; อุปราช - ; ອຸປຮາດ - Oupahat), là một tước hiệu người kế vị trên danh nghĩa (heir presumptive) của vua ở Myanmar, Campuchia, Lào, Thái Lan và Chăm Pa.
Tham khảo
Thể loại:Tước hiệu hoàng gia Thể loại:Tước hiệu quý tộc
Favartia perita
Favartia (Favartia) perita là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.
Miêu tả
Kích thước của vỏ ốc là 21 mm
Phân bố
Loài này phân bố ở Thái Bình Dương dọc theo Baja California, Panama và quần đảo Galapagos.
Tham khảo
Thể loại:Favartia
Paulson Pierre
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1993 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Người Artibonite Thể loại:Cầu thủ bóng đá Haiti Thể loại:Hậu vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Baltimore SC Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Haiti
Mimagyrta abdominalis
Mimagyrta abdominalis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mimagyrta
Tora e Piccilli
Tora e Piccilli giáp các đô thị: Conca della Campania, Marzano Appio, Presenzano.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Caserta Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Campania
Đỗ Anh
Đỗ Anh có thể là tên của:
Corythalia porphyra
Corythalia porphyra là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Corythalia. Corythalia porphyra được Brüning & Cutler miêu tả năm 1995.
Cyathea alatissima
Cyathea alatissima là một loài dương xỉ trong họ Cyatheaceae. Loài này được Stolze Lehnert mô tả khoa học đầu tiên năm 2011.
Corythalia porphyra
Tham khảo
Thể loại:Corythalia
Rừng mưa nhiệt đới
300px|nhỏ|phải|Quang cảnh rừng nhiệt đới ở Madagascar 300px|nhỏ|phải|Bộ tộc sống trong rừng nhiệt đới ở Jambi thumb|300px|Một vùng [[rừng mưa Amazon ở Brazil. Rừng mưa nhiệt đới ở Nam Mỹ có sự đa dạng sinh học các chủng loài lớn nhất trên Trái Đất. ]] phải|nhỏ|Phân bố rừng nhiệt đới trên thế giới Rừng mưa nhiệt đới là một kiểu hệ sinh thái xuất hiện nhiều tại vĩ độ 28 độ Bắc hay Nam của đường xích đạo (trong khu vực xích đạo giữa chí tuyến Bắc và chí tuyến Nam). Hệ sinh thái này tồn tại ở nhiệt độ trung bình khá cao và lượng mưa đáng kể. Rừng mưa có thể được tìm thấy ở Châu Á, Châu Úc, Châu Phi, Nam Mỹ, Trung Mỹ và trên nhiều hòn đảo ở Thái Bình Dương, vùng Caribe, Ấn Độ Dương. Theo như bảng phân loại quần xã sinh vật của Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên, rừng mưa nhiệt đới được cho là một dạng rừng ẩm ướt nhiệt đới (hay rừng lá rộng ẩm ướt nhiệt đới) và cũng có thể được xem là rừng thường xanh đồng bằng tại xích đạo.
Tổng quan
thumb|left|250px|Rừng mưa [[sông Amazon ở Peru]] Rừng mưa nhiệt đới có thể được mô tả bằng hai chữ: nóng và ẩm. Có nghĩa là nhiệt độ hàng tháng đều vượt quá 18 độ C (64 độ F) trong cả năm. Lượng mưa trung bình hàng năm không thấp hơn 168 cm (66 inch) và có thể vượt hơn 1000 cm (390 inch) dù rằng nó thường nằm giữa khoảng 175 cm (69 inch) và 200 cm (79 inch). Lượng mưa cao như thế này thường làm cho đất nghèo chất dinh dưỡng do các chất dinh dưỡng dễ tan thường bị rửa trôi đi.
Cyathea alatissima
Liên kết ngoài
Thể loại:Cyathea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2011
Rừng mưa nhiệt đới
Tổng quan
Rừng mưa nhiệt đới thể hiện các mức độ đa dạng sinh học rất cao. Khoảng 40% đến 75% trong tất cả các loài sinh vật đều là bản địa. Rừng mưa còn là nhà của một nửa các sinh vật sống và các loài thực vật của cả hành tinh. Hai phần ba trong tất cả các loài thực vật có hoa có thể được tìm thấy trong các rừng mưa. Một hecta rừng mưa có thể có 42000 loài côn trùng khác nhau, khoảng 807 cây trong 313 loài và 1500 loài thực vật mọc cao hơn. Rừng mưa nhiệt đới còn được gọi là "kho thuốc lớn nhất thế giới", bởi vì hơn một phần tư các loại thuốc tự nhiên đã được tìm thấy tại đó. Có vẻ như là còn hàng triệu loài thực vật, côn trùng và vi sinh vật vẫn chưa được phát hiện trong các rừng mưa nhiệt đới.
Rừng mưa nhiệt đới nằm trong những hệ sinh thái bị đe dọa nhất trên toàn thế giới do sự chia cắt quy mô lớn bởi hoạt động của con người. Sự chia cắt môi trường sống gây ra bởi các quá trình địa lý chẳng hạn như hoạt động núi lửa và sự biến đổi khí hậu xảy ra trong quá khứ, và đã được nhận biết là những nguyên nhân quan trọng của sự hình thành loài. Tuy nhiên, sự hủy diệt môi trường sống gây ra nhanh chóng bởi con người bị nghi ngờ là một trong những nguyên nhân chính của sự tuyệt chủng các loài. Rừng mưa nhiệt đới đã là mục tiêu cho việc khai thác gỗ và phá rừng làm đất nông nghiệp quy mô lớn trong suốt thế kỷ 20, và những khu vực được bao phủ bởi rừng mưa trên toàn thế giới đang bị thu nhỏ nhanh chóng.
Lịch sử
Rừng mưa nhiệt đới đã tồn tại trên Trái Đất hàng trăm triệu năm. Hầu hết rừng mưa nhiệt đới ngày nay nằm trên các mảng của siêu lục địa Gondwana, Đại Trung sinh. Sự chia cắt đại lục đã gây ra mất mát rất lớn ở các loài lưỡng cư, cùng lúc đó khí hậu khô hơn đã thúc đẩy sự đa dạng hóa của các loài bò sát. Sự phân chia đã để lại rừng mưa nhiệt đới tại năm vùng đất chính của thế giới: Châu Mỹ, Châu Phi, Đông Nam Á, Madagascar, và New Guinea, với một phần nhỏ hơn nằm ở rìa ngoài của Châu Úc. Tuy nhiên, những chi tiết về nguồn gốc của rừng mưa vẫn còn chưa chắc chắn bởi vì các di chỉ hóa thạch không đầy đủ.
Ophisma renalis
Ophisma renalis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Rừng mưa nhiệt đới
Các kiểu rừng mưa nhiệt đới
Vài kiểu rừng có quần xã sinh vật của rừng mưa nhiệt đới: thumb|Rừng mưa Daintree ở [[Queensland]]
Ophisma renalis
Liên kết ngoài
Thể loại:Ophisma
Rừng mưa nhiệt đới
Tầng thảm tươi
Là tầng thấp nhất, chỉ nhận được 2% lượng ánh sáng mặt trời. Chỉ có những thực vật nào thích nghi được với ánh nắng ít mới có thể phát triển được dưới này. Cách xa khỏi các bờ sông, đầm lầy và các khoảng rừng thưa, nơi mà các cây tầng thấp rậm rạp được tìm thấy, thì tầng thảm tươi lại tương đối ít các loài thực vật bởi vì ít ánh sáng mặt trời đến được. Điều này cho phép các loài động vật lớn có thể di chuyển dễ dàng hơn, chẳng hạn như: các loài có móng guốc như hươu đùi vằn (Okapia johnstoni), heo vòi (tapirus sp.), tê giác Sumatra (Dicerorhinus sumatrensis), và các loài khỉ không đuôi giống như khỉ đột đồng bằng phía Tây (Gorilla), cũng như nhiều loài bò sát, lưỡng cư, và côn trùng. Tầng thảm tươi cũng có các phần thực vật và động vật đang trong trạng thái phân hủy, mà sẽ biến mất nhanh chóng, bởi vì điều kiện ấm, ẩm ướt sẽ đẩy nhanh quá trình phân hủy. Nhiều loại nấm phát triển ở đây cũng giúp phân hủy xác động vật và thực vật.
Opisthograptis flavissima
Opisthograptis flavissima là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Gottschea viridis
Gottschea viridis là một loài rêu tản trong họ Schistochilaceae. Loài này được (Stephani) Grolle & Zijlstra miêu tả khoa học lần đầu tiên năm 1984.
Rừng mưa nhiệt đới
Tầng tán chính
Tầng tán chính là tầng quan trọng nhất của một khu rừng, tạo thành phần mái che cho hai tầng còn lại. Nó bao gồm phần lớn các cây gỗ to nhất, thường là cao từ 30–45 m. Các cây thường xanh cao, lá rộng là các cây chiếm ưu thế. Những khu vực có quần thể sinh vật rậm rạp nhất thường được tìm thấy tại tầng tán chính của rừng, vì nó thường hỗ trợ nhiều quần thể thực vật biểu sinh bao gồm lan, cây họ dứa, rêu và địa y. Những thực vật biểu sinh này bám vào các thân và cành, nhánh của cây để lấy nước và khoáng chất từ mưa và các mảng vật chất thu được từ các cây hỗ trợ. Quần thể động vật ở đây cũng tương tự như trên tầng trội, nhưng đa dạng hơn. Người ta cho là tổng tất cả các loài chân khớp của tầng tán chính nhiệt đới có thể lên đến 20 triệu loài. Những loài khác sống ở tầng này bao gồm nhiều loài chim, chẳng hạn như Ceratogymna elata, Hedydipna collaris, vẹt xám châu Phi, Ramphastos sulfuratus, vẹt hồng cũng như các loài động vật khác như Ateles, Papilio antimachus, Bradypus, Potos flavus, Tamandua.
Tầng trội (Tầng vượt tán)
Tầng trội có ít các cây gỗ lớn, mọc cao hơn tầng tán chính, vươn đến độ cao 45 – 55 m, dù rằng thỉnh thoảng một vài loài sẽ mọc cao đến 70 – 80 m. Ví dụ như cây Lecythis ampla. Những cây này cần phải có khả năng chịu được nhiệt độ cao và gió mạnh mà hay xuất hiện ở trên tầng tán chính tại một số vùng. Vài loài động vật đặc biệt sống tại tầng này chẳng hạn như đại bàng rừng châu Phi, Colobus polykomos, dơi quạ lớn.
Tuy nhiên, sự phân tầng không phải luôn luôn rõ ràng. Các khu rừng mưa luôn thay đổi không ngừng và nhiều thay đổi ảnh hưởng đến cấu trúc của rừng. Ví dụ, khi các cây tầng trội và tầng tán chính bị đổ, chúng sẽ tạo ra các khoảng hở. Những khoảng hở trên tầng tán chính của rừng được biết đến là rất quan trọng đối với việc trồng và phát triển của cây ở rừng mưa. Người ta đánh giá rằng khoảng 75% các loài cây tại La Selva Biological Station, Costa Rica đều phụ thuộc vào các khoảng hở tại tầng tán chính để nảy mầm hạt giống hay để phát triển qua khỏi giai đoạn cây con.
Khí hậu
Hầu hết rừng mưa nhiệt đới đều nằm xung quanh hoặc gần đường xích đạo, do đó tồn tại cái gọi là khí hậu xích đạo, đặc trưng bởi ba thông số khí hậu chính: nhiệt độ, lượng mưa, và cường độ mùa khô. Các thông số khác ảnh hưởng đến rừng mưa nhiệt đới là nồng độ cacbon dioxide, bức xạ mặt trời, và sự hiện hữu của nitơ. Nói chung, các kiểu khí hậu đều bao gồm nhiệt độ ấm và lượng mưa hàng năm cao. Tuy nhiên, lượng mưa phong phú thay đổi xuyên suốt cả năm tạo nên các mùa khô và mưa riêng biệt. Rừng mưa được phân loại bởi lượng mưa nhận được hàng năm, mà cho phép các nhà sinh thái học xác định được sự khác biệt trong các khu rừng mà có cấu trúc tương tự nhau này. Theo như sự phân loại của Holdridge về hệ sinh thái nhiệt đới, rừng mưa nhiệt đới thật sự có lượng mưa hàng năm cao hơn 800 cm và nhiệt độ hàng năm cao hơn 24 độ C. Tuy nhiên, hầu hết rừng mưa nhiệt đới đồng bằng có thể được phân loại là rừng mưa nhiệt đới ẩm ướt, mà khác nhau về lượng mưa. Sinh thái học rừng mưa nhiệt đới – động học, kết cấu và chức năng – rất nhạy cảm với các thay đổi về khí hậu, đặc biệt là lượng mưa. Khí hậu của những khu rừng này bị ảnh hưởng bởi một dải mây gọi là Đới hội tụ liên chí tuyến (Intertropical Convergence Zone) nằm gần được xích đạo và được tạo nên bởi những cơn gió mậu dịch từ Bắc và Nam bán cầu. Vị trí của dải mây này thay đổi theo mùa, di chuyển về phía Bắc vào mùa hạ ở hướng Bắc và về phía Nam vào đông của hướng Bắc, kết quả là nó sẽ ảnh hưởng đến các mùa mưa và khô tại các vùng nhiệt đới. Những vùng này đã trải qua sự ấm lên mạnh với một tốc độ khoảng 0.26 độ C mỗi thập kỷ, trùng khớp với hiện tượng ấm lên toàn cầu do khí thải nhà kính từ các hoạt động của con người vào bầu khí quyển. Các nghiên cứu cũng tìm thấy rằng lượng mưa hàng năm đã giảm bớt và vùng nhiệt đới châu Á đã trải qua sự tăng cường độ mùa khô trong khi vùng Amazon lại không có thay đổi đáng kể nào về lượng mưa hay mùa khô. Ngoài ra, hiện tượng dao động thời tiết phương Nam – El Nino (El Nino – Southern Oscillation, ENSO) làm tăng sự biến đổi khí hậu, thay đổi lượng mưa và nhiệt độ, hậu quả là hạn hán và cường độ mùa khô tăng lên. Vì sự tăng nhiệt độ do các hoạt động của con người làm tăng cường độ và tần suất của ENSO, làm cho các khu rừng mưa nhiệt đới dễ bị ảnh hưởng bởi áp lực và tăng số lượng thực vật bị chết.
Các loại đất
Hóa tính và lý tính của đất có liên quan chặt chẽ với năng suất trên mặt đất và cấu trúc, động lực học của rừng. Các tính chất vật lý của đất ảnh hưởng đến tốc độ thay thế cây trong khi tính chất hóa học chẳng hạn như lượng nitơ và phosphor ảnh hưởng đến tốc độ phát triển của rừng. Các loại đất ở Đông và trung tâm Amazon cũng như tại rừng mưa Đông Nam Á là loại lâu đời, nghèo khoáng chất trong khi loại đất ở Tây Amazon (Ecuador và Peru) và vùng núi lửa của Costa Rica là loại đất mới và giàu khoáng chất. Năng suất chính hay việc sản xuất gỗ là cao nhất ở Tây Amazon và thấp nhất ở Đông Amazon, nơi mà có loại đất bị ảnh hưởng mạnh bởi thời tiết và được phân loại là đất đỏ vàng. Ngoài ra, đất ở Amazon do bị ảnh hưởng mạnh bởi thời tiết, làm chúng bị thiếu các khoáng chất như Phosphor, Kali, Calci, và Magiê, mà thường là từ các nguồn đá tảng. Tuy nhiên, không phải tất cả rừng mưa nhiệt đới đều được tìm thấy trên đất nghèo dinh dưỡng, mà còn trên cả các bãi bồi và vùng núi lửa giàu chất dinh dưỡng nằm tại vùng đồi Andean, và vùng núi lửa ở Đông Nam Á, châu Phi, và Trung Mỹ.