cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Người dẫn chương trình truyền hình
Người dẫn chương trình truyền hình hay MC truyền hình là người chuyên giới thiệu, dẫn dắt các chương trình truyền hình (hoặc một phần của chương trình đó ví dụ như người quảng cáo thông tin thương mại). Ngày nay ta thường thấy những nhân vật ở các lĩnh vực khác cũng đảm nhận vai trò này, tuy nhiên một số người chỉ tạo nên tên tuổi nhờ lĩnh vực dẫn dắt, giới thiệu chương trình, nhất là trong các chương trình truyền hình thiếu nhi và rồi trở thành những nhân vật nổi tiếng trên sóng truyền hình.
Tham khảo
Dẫn chương trình
Diaea ocellata
Diaea ocellata là một loài nhện trong họ Thomisidae.
Loài này thuộc chi Diaea. Diaea ocellata được William Joseph Rainbow miêu tả năm 1898.
Tham khảo
Thể loại:Diaea
Corymbichneumon carinifer
Corymbichneumon carinifer là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Micardia argentoidea
Micardia argentoidea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Micardia
Corydalis schistostigma
Corydalis schistostigma là một loài thực vật có hoa trong họ Anh túc. Loài này được X.F.Gao, Lidén, Y.W.Wang & Y.L.Peng mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.
Liên kết ngoài
Thể loại:Corydalis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2008
Xylotrechus savioi
Xylotrechus savioi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Colostethus toachi
Colostethus toachi là một loài ếch thuộc họ Dendrobatidae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, và sông ngòi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Colostethus Thể loại:Động vật lưỡng cư Ecuador Thể loại:Động vật đặc hữu Ecuador
Crossomitrium phragmidiaceum
Crossomitrium phragmidiaceum là một loài rêu trong họ Pilotrichaceae. Loài này được Müll. Hal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1897.
Liên kết ngoài
Thể loại:Crossomitrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1897
Astragalus daqingshanicus
Astragalus daqingshanicus là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Z.G. Jiang & Z.T. Yin miêu tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Hibiscus laxiflorus
Hibiscus laxiflorus là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được A.St.-Hil. mô tả khoa học đầu tiên năm 1828.
Thomasomys niveipes
Thomasomys niveipes là một loài động vật có vú trong họ Cricetidae, bộ Gặm nhấm. Loài này được Thomas mô tả năm 1896.
Hibiscus laxiflorus
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1828
Thomasomys niveipes
Tham khảo
Thể loại:Thomasomys Thể loại:Động vật được mô tả năm 1896 Thể loại:Động vật có vú Colombia
Dichochrysa decaryna
Dichochrysa decaryna là một loài côn trùng trong họ Chrysopidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Navás miêu tả năm 1924.
Tham khảo
Thể loại:Dichochrysa
Daykundi (tỉnh)
Day Kundi (tiếng Ba Tư: دایکندی) cũng viết Daikondi, Dāykondī hay Daikundi hay "Daykundi, là một trong 34 tỉnh của Afghanistan. Tỉnh lỵ là huyện Nili. Tỉnh có cự ly 310 km so với Kabul. Tỉnh có dân số gần người, diện tích km². Tỉnh được lập ngày 28 tháng 3 năm 2004 khi nó được lập từ các huyện chủ yếu là  người Hazara ở tỉnh Orugan. Tỉnh có dân số gần người, diện tích km².
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh của Afghanistan
Ampedus balteatus
Ampedus balteatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Linnaeus miêu tả khoa học năm 1758.
Tham khảo
Thể loại:Ampedus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758 Thể loại:Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Yavaşlar, Demirci
Yavaşlar là một xã thuộc huyện Demirci, tỉnh Manisa, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 120 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Manisa
Aderusincertae interioris
Aderusincertae interioris là một loài bọ cánh cứng trong họ Aderidae. Loài này được Lea miêu tả khoa học năm 1917.
Tham khảo
Thể loại:Aderusincertae
Leucolithodes fumifascia
Leucolithodes fumifascia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Sơn Trà, Trà Bồng
Sơn Trà là một xã thuộc huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam.
Leucolithodes fumifascia
Liên kết ngoài
Thể loại:Leucolithodes
Sơn Trà, Trà Bồng
Địa lý
Xã Sơn Trà nằm ở phía tây huyện Trà Bồng, có vị trí địa lý:
Xã Sơn Trà có diện tích 49,92 km², dân số năm 2019 là 3.915 người, mật độ dân số đạt 78 người/km².
Lịch sử
Địa bàn xã Sơn Trà hiện nay trước đây vốn là hai xã Trà Quân và Trà Khê thuộc huyện Trà Bồng.
Ngày 1 tháng 12 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 145/2003/NĐ-CP. Theo đó, tách 9 xã phía tây huyện Trà Bồng để thành lập huyện Tây Trà, các xã Trà Khê và Trà Quân thuộc huyện Tây Trà.
Bathybela
Bathybela là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.
San Sebastián Río Hondo
San Sebastián Río Hondo là một đô thị thuộc bang Oaxaca, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 3069 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang Oaxaca
Chặng đua MotoGP Aragon
Chặng đua MotoGP Aragon (tên chính thức Gran Premio de Aragón) là một chặng đua thuộc giải đua xe MotoGP được tổ chức hàng năm (tính đến năm 2021) ở trường đua Motorland Aragon, Tây Ban Nha. Chặng đua này bao gồm ba thể thức là MotoGP, Moto2 và Moto3.
Lịch sử
Năm 2010 do chặng đua MotoGP Hungary không thể diễn ra nên Ban tổ chức quyết định tổ chức chặng đua thay thế là MotoGP Aragon. Từ đó thì chặng đua được tổ chức liên tục đến bây giờ.
Tay đua có nhiều lần chiến thắng nhất là Marc Marquez với tổng cộng 6 chiến thắng ở tất cả các thể thức, trong đó có 4 chiến thắng liên tiếp từ năm 2016-2019.
Năm 2020: Chuỗi chiến thắng của Marquez bị ngưng lại do anh không thể tham gia chặng đua. Valentino Rossi cũng không thể tham gia chặng đua do bị nhiễm Covid-19. Người chiến thắng là Alex Rins, trong khi đó người đồng đội của Rins ở đội đua Suzuki là Joan Mir sau khi về đích thứ ba đã chính thức chiếm được ngôi đầu BXH tổng, tạo đà cho chức vô địch vào cuối mùa giải.
Liên kết ngoài
Aragon
Gouspur, Bidar
Gouspur là một làng thuộc tehsil Bidar, huyện Bidar, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Bidar (huyện)
Bathybela
Các loài
Các loài thuộc chi Bathybela bao gồm:
Tham khảo
Thể loại:Conidae
Sơn Trà, Trà Bồng
Lịch sử
Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 867/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Quảng Ngãi (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của huyện Tây Trà trở lại huyện Trà Bồng. Đồng thời, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã Trà Quân và xã Trà Khê thành xã Sơn Trà thuộc huyện Trà Bồng.
Trà Kót
Trà Kót là một xã thuộc huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam, Việt Nam.
Xã Trà Kót có diện tích 91,68 km², dân số năm 2019 là 1.532 người, mật độ dân số đạt 17 người/km².
Cyclotorna
Cyclotorna là đơn chi bướm đêm của họ Cyclotornidae, chỉ bao gồm 5 loài. Các loài trong họ này là đặc hữu của Úc. Họ này có quan hệ gần gũi với Epipyropidae, ấu trùng là ngoại ký sinh trùng, chúng sống ký sinh trên leafhopper, đôi khi là các côn trùng kích thước lớn.
Tham khảo
Thể loại:Cyclotorna
Colostethus thorntoni
Colostethus thorntoni là một loài ếch thuộc họ Dendrobatidae. Đây là loài đặc hữu của Colombia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Saccharum williamsii
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Mía Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1980
Corydalis schlagintweitii
Corydalis schlagintweitii là một loài thực vật có hoa trong họ Anh túc. Loài này được Fedde mô tả khoa học đầu tiên năm 1914.
Liên kết ngoài
Thể loại:Corydalis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1914
Madukkur
Madukkur là một thị xã panchayat của quận Thanjavur thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.
Địa lý
Madukkur có vị trí Nó có độ cao trung bình là 3 mét (9 feet).
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Madukkur có dân số 15.171 người. Phái nam chiếm 47% tổng số dân và phái nữ chiếm 53%. Madukkur có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Madukkur, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Tamil Nadu
Pitcairnia camposii
Pitcairnia camposii là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được H.Luther mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Erigeron annuactis
Erigeron annuactis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được G.L.Nesom mô tả khoa học đầu tiên năm 1989.
Liên kết ngoài
Thể loại:Erigeron Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1989
Bộ Hoàng (黃)
Bộ Hoàng, bộ thứ 201 có nghĩa là "vàng" là 1 trong 4 bộ có 12 nét trong số 214 bộ thủ Khang Hy. Trong Từ điển Khang Hy có 42 chữ (trong số hơn 40.000) được tìm thấy chứa bộ này.
Liên kết ngoài
201
Phép thử biure
thumb|alt=A footbal containing air clear mauve solution|Màu đặc trung của phản ứng màu biure Phép thử biuret, còn gọi là phản ứng màu biuret hay phép thử Piotrowski, là một phép thử hóa học dùng để nhận biết sự hiện diện của liên kết peptide. Khi có mặt peptide, ion đồng(II) hình thành phức chất màu tím cẩm quỳ trong dung dịch kiềm. Một số biến thể của phép thử này đã được phát hiện, như là phép thử BCA và phép thử Lowry sửa đổi.
Phản ứng màu biuret cũng có thể dùng để đánh giá nồng độ của protein, bởi các liên kết peptit xuất hiện với cùng tần suất của amino acid trong peptide. Theo định luật Beer–Lambert, độ đậm của màu tím cũng như khả năng hấp thụ ánh sáng tại bước sóng 540 nm tỉ lệ thuận với nồng độ protein.
Trái với tên gọi, thuốc thử của phản ứng này không chứa biuret (H2N-CO-)2NH. Tên gọi này là do nó cho kết quả dương tính với liên kết peptide như trong phân tử biuret.
Trong phản ứng này, đồng(II) liên kết với nitơ có trong peptide của protein, đồng thời bị đẩy xuống đồng(I). Các chất đệm, như Tris và amoni cản trở phản ứng này, khiến nó không phù hợp cho mẫu protein chiết từ kết tủa amoni sunfat. Do tính nhạy kém và ít bị amino acid tự do ảnh hưởng, phương pháp này chủ yếu được dùng cho mẫu mô lớn và những nguồn chứa nhiều protein khác.
Quy trình
Cho vào dung dịch mẫu thử được một lượng dung dịch 1% base mạnh như natri hydroxide hay kali hydroxide cùng thể tích, sau đó thêm vào giọt đồng(II) sunfat. Nếu hỗn hợp chuyển sang màu tím, đó là dấu hiệu của protein. Phản ứng có thể phát hiện nồng độ protein 5–160 mg/mL. Peptit phải có độ dài ít nhất 3 amino acid mới xảy ra sự đổi màu đáng kể.
Thuốc thử biuret
Thuốc thử cho phản ứng biuret gồm natri hydroxide (NaOH) và đồng(II) sunfat ngậm nước, cùng với kali natri tartrate, dùng để thêm vào phức chất và làm ổn định ion đồng. Phản ứng của ion Cu2+ với nguyên tử nitơ trong liên kết peptit dẫn đến sự thế nguyên tử hydro peptide trong môi trường kiềm. .
Biến thể độ nhạy cao
Hai biến thể của phép thử biuret thường được dùng trong việc phân tích màu hiện đại để phát hiện peptide: phân tích axit bicinchoninic (BCA) và phân tích Lowry. Trong những phương pháp thử nghiệm này, ion Cu+ tạo thành trong phản ứng màu biuret tiếp tục tác dụng với chất khác, dẫn đến màu đậm hơn.
Trong phép thử BCA, Cu+ tạo thành một phức chất tím đậm sau khi phản ứng với axit bicinchoninic (BCA), hấp thụ bước sóng khoảng 562 nm, tạo thành màu cẩm quỳ đặc trưng. Phức chất BCA/đồng tan được và hấp thụ mạnh hơn nhiều so với phức chất peptide/đồng, làm tăng độ nhạy của phép thử biuret lên khoảng 100 lần: phân tích BCA cho phép phát hiện protein trong khoảng nồng độ từ 0,0005 đến 2 mg/mL. Ngoài ra, phương pháp phân tích protein BCA còn tương thích với nhiều chất hơn, như chất hoạt động bề mặt với nồng độ lên đến 5% trong mẫu thử protein.
Trong phương pháp phân tích protein Lowry, Cu+ bị oxy hóa lại thành Cu2+ bởi MoVI (có trong thuốc thử Folin–Ciocalteu, tạo thành molypden xanh dương MoIV. Tyrosine có trong protein cũng tạo thành molypden xanh trong điều kiện này. Phương pháp này có thể phát hiện protein với nồng độ từ 0,005 đến 2 mg/mL. Molypden xanh dương lại có thể liên kết với những chất nhuộm hữu cơ như malachi xanh lục hay Auramine O, càng làm tăng độ nhạy của phản ứng.
Tại Ba Lan, phép thử còn được gọi là phép thử Piotrowski, nhằm vinh danh nhà sinh lý học người Ba Lan Gustaw Piotrowski (sinh năm 1833), mô tả thí nghiệm này lần đầu năm 1857.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phương pháp protein Thể loại:Phép thử hóa học
Quận Bladen, North Carolina
Quận Bladen là một quận nằm ở tiểu bang Bắc Carolina. Tại thời điểm năm 2000, quận có dân số 32.278 người. Quận lỵ đóng ở Elizabethtown.
Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 887 dặm Anh vuông (2.298 km²), trong đó, 875 dặm Anh vuông (2.266 km²) là diện tích đất và 12 dặm Anh vuông (32 km²) trong tổng diện tích (1,37%) là diện tích mặt nước.
Các thị trấn
Quận được chia thành 18 xã: Abbottsburg, Bethel, Bladenboro, Brown Marsh, Carvers Creek, Central, Clarkton, Colly, Cypress Creek, Elizabethtown, East Arcadia, Frenches Creek, Hollow, Lake Creek, Tarheel, Turnbull, White Oak, và Whites Creek.
Thông tin nhân khẩu
Theo cuộc điều tra dân số tiến hành năm 2000, quận này có dân số 32.278 người, 12.897 hộ, và 8.937 gia đình sinh sống trong quận này. Mật độ dân số là 37 người trên mỗi dặm Anh vuông (14/km²). Đã có 15,316 đơn vị nhà ở với một mật độ bình quân là 18 trên mỗi dặm Anh vuông (7/km²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống tại quận này gồm 57,22% người da trắng, 37,91% người da đen hoặc người Mỹ gốc Phi, 2,04% người thổ dân châu Mỹ, 0,10% người gốc châu Á, 0,04% người các đảo Thái Bình Dương, 1,97% từ các chủng tộc khác, và 0,73% từ hai hay nhiều chủng tộc. 3,71% dân số là người Hispanic hoặc người Latin thuộc bất cứ chủng tộc nào.
By 2005 55,8% of the population of Bladen County was non-Hispanic whites. 36,8% of the population was African-American. 5,0% of the population of was Latino. 2,3% of the population was Native American.
Có 12,897 hộ trong đó có 30,40% có con cái dưới tuổi 18 sống chung với họ, 48,90% là những cặp kết hôn sinh sống với nhau, 15,70% có một chủ hộ là nữ không có chồng sống cùng, và 30,70% là không gia đình. 27,70% trong tất cả các hộ gồm các cá nhân và 11,50% có người sinh sống một mình và có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn. Quy mô trung bình của hộ là 2,45 còn quy mô trung bình của gia đình là 2,97,
Thu nhập bình quân của một hộ ở quận này là $26.877, và thu nhập bình quân của một gia đình ở quận này là $33.974, Nam giới có thu nhập bình quân $27.799 so với mức thu nhập $21.973 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là $14.735, Khoảng 16,60% gia đình và 21,00% dân số sống dưới ngưỡng nghèo, bao gồm 28,70% những người có độ tuổi 18 và 24,20% là những người 65 tuổi hoặc già hơn.
Liên kết ngoài
Thể loại:Quận của North Carolina
6194 Denali
6194 Denali (1990 TN) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 10 năm 1990 bởi R. H. McNaught ở Siding Spring.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Được phát hiện bởi Robert H. McNaught Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1990
Corymbichneumon convexius
Corymbichneumon convexius là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Corymbichneumon
Crossomitrium porto-ricense
Crossomitrium porto-ricense là một loài rêu trong họ Pilotrichaceae. Loài này được Müll. Hal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1898.
Liên kết ngoài
Thể loại:Crossomitrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1898
Saussurea medusa
Saussurea medusa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Maxim. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
M
Saussurea medusa
Seirocastnia panamensis
Seirocastnia panamensis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Seirocastnia
Wardak (tỉnh)
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh của Afghanistan
Corydalis schlechteriana
Corydalis schlechteriana là một loài thực vật có hoa trong họ Anh túc. Loài này được Fedde mô tả khoa học đầu tiên năm 1919.
Liên kết ngoài
Thể loại:Corydalis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1919
Semachrysa decorata
Semachrysa decorata là một loài côn trùng trong họ Chrysopidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Esben-Petersen miêu tả năm 1913.
Tham khảo
Thể loại:Semachrysa
Xylotrechus schaefferi
Xylotrechus schaefferi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Xylotrechus
Aderusincertae intricatus
Aderusincertae intricatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Aderidae. Loài này được Lea miêu tả khoa học năm 1917.
Tham khảo
Thể loại:Aderusincertae
Trà Lâm
Trà Lâm là một xã thuộc huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam.
Xã Trà Lâm có diện tích 34,58 km², dân số năm 1999 là 1352 người, mật độ dân số đạt 39 người/km².
Lisbon, Illinois
Lisbon là một làng thuộc quận Kendall, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của làng này là 285 người.
Dân số
Dân số qua các năm:
Xem thêm
Thể loại:Làng của Illinois Thể loại:Làng ở quận Kendall, Illinois
Thomasomys notatus
Thomasomys notatus là một loài động vật có vú trong họ Cricetidae, bộ Gặm nhấm. Loài này được Thomas mô tả năm 1917.
Tham khảo
Thể loại:Thomasomys Thể loại:Động vật được mô tả năm 1917 Thể loại:Động vật có vú Peru
Buccinaria
Buccinaria là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.
Các loài
Các loài trong chi Buccinaria gồm có:
Tham khảo
Thể loại:Conidae
Denticollis
Denticollis là một chi bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Chi này được miêu tả khoa học năm 1783 bởi Piller & Mitterpacher.
Các loài
Các loài trong chi này gồm:
Tham khảo
Thể loại:Dendrometrini Thể loại:Denticollini
Hibiscus leviseminus
Hibiscus leviseminus là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được M.G. Gilbert, Y. Tang & Dorr mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2007
Crossomitrium saprophilum
Crossomitrium saprophilum là một loài rêu trong họ Pilotrichaceae. Loài này được Broth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1921.
Liên kết ngoài
Thể loại:Crossomitrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1921
Leucolithodes lecideata
Leucolithodes lecideata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Leucolithodes
Freycinetia pectinata
Freycinetia pectinata là một loài thực vật có hoa trong họ Dứa dại. Loài này được Merr. & L.M.Perry miêu tả khoa học đầu tiên năm 1939.
Liên kết ngoài
Thể loại:Freycinetia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1939
Astragalus darwinianus
Astragalus darwinianus là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Gómez-Sosa mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Liên kết ngoài
D Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2007
Palas de Rei
Palas de Rey là một đô thị ở tỉnh Lugo ở Galicia (Tây Ban Nha). Đô thị này thuộc comarca Ulloa. Theo điều tra dân số năm 2008 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 3.682 người.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị ở Lugo
San Sebastián Tecomaxtlahuaca
San Sebastián Tecomaxtlahuaca là một đô thị thuộc bang Oaxaca, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 6916 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang Oaxaca
Dalceridae
Dalceridae là một họ nhỏ gồm 84 loài bướm đêm. Chúng phân bố chủ yếu ở vùng Neotropical, một vài loài có thể gặp ở phía nam của vùng Nearctic.
Chúng là các loài bướm đêm kích thướng trung bình hoặc nhỏ trên thân có nhiều lông. Ấu trùng giống ốc sên và cùng với ấu trùng của sáu loài thuộc họ Limacodidae và Megalopygidae được gọi là sâu ốc sên (slug caterpillars).
Micardia ikoly
Micardia ikoly là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Micardia
Colostethus tepuyensis
Tham khảo
Thể loại:Colostethus Thể loại:Động vật lưỡng cư Guyana Thể loại:Động vật lưỡng cư Venezuela
Yiğenler, Demirci
Yiğenler là một xã thuộc huyện Demirci, tỉnh Manisa, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 85 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Manisa
Corydalis schochii
Corydalis schochii là một loài thực vật có hoa trong họ Anh túc. Loài này được Fedde mô tả khoa học đầu tiên năm 1921.
Liên kết ngoài
Thể loại:Corydalis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1921
Aderusincertae kumaonae
Tham khảo
Thể loại:Aderusincertae
Maduranthakam
Maduranthakam là một thành phố và khu đô thị của quận Kancheepuram thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Maduranthakam có dân số 29.100 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Maduranthakam có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 64%. Tại Maduranthakam, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Plesiochrysa depressa
Plesiochrysa depressa là một loài côn trùng trong họ Chrysopidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Steinmann miêu tả năm 1968.
Tham khảo
Thể loại:Plesiochrysa
Denticollis acutangulus
Tham khảo
Thể loại:Denticollis
Colostethus tamacuarensis
Anomaloglossus tamacuarensis là một loài ếch thuộc họ Dendrobatidae. Loài này có ở Venezuela và có thể cả Brasil. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Tham khảo
Thể loại:Colostethus Thể loại:Động vật lưỡng cư Brasil Thể loại:Động vật lưỡng cư Venezuela
Bộ Xích (赤)
Bộ Xích, bộ thứ 155 có nghĩa là "đỏ" là 1 trong 20 bộ có 7 nét trong số 214 bộ thủ Khang Hy. Trong Từ điển Khang Hy có 31 chữ (trong số hơn 40.000) được tìm thấy chứa bộ này.
Liên kết ngoài
155
6195 Nukariya
6195 Nukariya (1990 VL2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 11 năm 1990 bởi Endate và Watanabe ở Kitami.
Lisle, Illinois
Dân số
Dân số qua các năm:
Pitcairnia cana
Pitcairnia cana là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được B.Holst miêu tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pitcairnia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1993 Thể loại:Thực vật Venezuela
Cosmiocryptus aricae
Cosmiocryptus aricae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cosmiocryptus
Thomasomys onkiro
Thomasomys onkiro là một loài động vật có vú trong họ Cricetidae, bộ Gặm nhấm. Loài này được Luna & Pacheco mô tả năm 2002.
Tham khảo
Thể loại:Thomasomys Thể loại:Động vật được mô tả năm 2002 Thể loại:Động vật có vú Peru
David Fällman
David Thomas Fällman (sinh ngày 4 tháng 2 năm 1990) là một cầu thủ bóng đá người Thụy Điển thi đấu cho Hammarby IF ở Allsvenskan ở vị trí hậu vệ.
Crambidae
Crambidae là một họ bướm cỏ thuộc bộ Cánh vẩy Lepidoptera và thường được biết đến như là bướm đêm. Chúng có vẻ bề ngoài khá đa dạng, phân họ trên danh nghĩa Crambinae (bướm cỏ) có tư thế gập cánh khi bám vào cọng cỏ làm khó phân biệt, trong khi các loài thuộc các phân họ khác có màu và hình dạng sáng với tư thế nghỉ xòe cánh. Một số loài có màu sắc tương đối tối màu, trong khi các loài khác có màu sáng và bắt mắt.
Một số loài điển hình
Tính đến năm 2021, đã có 15 phân họ được xếp vào trong họ này:
<!-- ==Subfamilies== The Acentropinae (= Nymphulinae) comprise more than 700 species worldwide. The early stages are almost always aquatic. Acentropinae are supported as monophyletic by the presence of enlarged, chimney-like stigmata on abdominal segments 2 to 4 of the pupa. The priority of the name Acentropinae over Nymphulinae was ruled upon by the International Commission on Zoological Nomenclature năm 2003, case 3048, Opinion 2021.
The Cathariinae comprise only one genus with Catharia pyrenaealis from the Pyrenees và C. simplonialis from the European Alps. Both species fly at high altitudes. However, their classification is uncertain. Some entomologists support the hypothesis that both populations are conspecific, và that Cathariinae is subordinate to Odontiinae. All characters supporting the Cathariinae are reductions: the chaetosemata, male gnathos, và female tympanal organs are reduced.
The Cybalomiinae comprise about 55 species in dry regions of miền nam Europe, Africa, Asia, Australia, miền tây Bắc Mỹ, central và South America, và the Antilles. So far as known, the larvae of most species feed on Cruciferae và Capparidaceae. The chaetosemata are absent. In males, the forewings have a fovea between R3+4 und R5 và the gnathos is distally strongly sclerotised, spatulate or triangular.
The Glaphyriinae (= Alatuncusiinae, Dichogaminae) comprise about 200 species mainly in the New World, except Hellula undalis that is described from Italy, và is a pest of crucifers in the Old World và Hawaii. The male genitalia have an uncus, but the gnathos is much reduced or absent. The larvae feed as leaf folders on Cruciferae or Capparidaceae, miners in Opuntia stems và heads of Typha spp., case bearers on lichens, parasites on psychid caterpillars, và inquilines in nests of vespid wasps.
The Heliothelinae are a small group with only 48 described species in the Old World. They are characterized by an inwardly directed spine in the female corpus bursae. There are two main groups in Heliothelinae. The Heliothelini are adapted to hot và dry environments; the moths are day flyers và have a noctuoid appearance. The Hoploscopini occur in lower altitudes of tropical mountain rain forests in the Oriental region và Queensland; the adults are nocturnal.
The Midilinae comprise 47 species ranging from Mexico to miền bắc Argentinia, but they are absent from the West Indies. Known larvae are borers in Araceae. The moths have an un-pyraloid-like appearance with broad wings và a robust body. They are often confused with Geometridae, Noctuidae, or even Saturniidae. The wings of many species have hyaline discal spots và angulate or sinuate terminal margins.
Musotiminae comprise 166 species in the tropics, New Zealand, Micronesia và Samoa. Many of the known larvae feed on ferns và are white, delicate moths with dark black or orange markings. Musotimines can be distinguished by the following combination of characters, but they are not unique to the musotimines: spinula present, ductus seminalis originating beyond the middle of the ductus bursae, labial palpus upturned, và chaetosemata present.
The Noordinae comprise one genus with six species in the Near East, the Indian subregion, và some islands of the Indian Ocean, bao gồm Madagascar và Australia, where one species might be introduced. The larvae live in the buds of Moringa (Moringaceae). The moths are small but robust. Their tympanal organs are partly imbedded in the thorax. The male valvae are broadly rounded (resembling those of Odontiinae) và segment VIII bears complex sclerotizations with androconiae.
The Odontiinae comprise 367 species for which more than 100 generic names have been introduced in the scientific literature. Species of this subfamily are present on all continents và continental islands, except New Zealand. The group is most numerous và diverse in eremic habitats where the moths are often diurnal. The larvae of Odontiini are generally leaf miners, while those of Eurhypiini are leaf folders, flower và bud feeders, và fruit và stem borers. Odontiine larvae use a wide range of host plants, but mostly Dicotyledonae. Male odontiines have a semi-membraneous uncus which is broad và distally bilobed, và the valva is more or less broadly rounded at the apex.
The Schoenobiinae comprise 169 species in the temperate và tropical zones of both hemispheres. The larvae bore in marsh-living Poaceae. Species of Scirpophaga in the Old World và Rupela in the New World are important pests of rice. Sternite VIII of the males in all but four primitive genera have a rounded membraneous area, covered by a posteriorly directed brush of stiff scales arising from the posterior margin of sternite VII, associated with a platelike, scale bearing coremata flanking the vinculum.
The Scopariinae comprise more than 530 described species in the temperate zones of miền bắc và miền nam hemispheres, on oceanic islands và in mountain rain forests of the tropics. Uniquely in the Pyraloidea, the larvae are known to feed on mosses, but there are also feeding records from lycopodes, lichens, và seed-plants. Scopariine moths are best characterized by their wing pattern elements with the typical "X"-like distal discoidal stigma và a dentation of the postmedian line towards this stigma.
The Wurthiinae comprise one genus with seven described species in the Oriental region. Larvae và pupae live in silken cases within nests of Oecophylla và Polyrhachis ants. The moths are small và robust, with white or light-coloured wings và bombycoid or eucleoid facies. The maxillary palpi, proboscis, và ocelli are absent. -->
Các chi
Theo phân loại của GlobIZ, tính đến năm 2021, họ này gồm các chi sau :
Crossomitrium scabrisetum
Crossomitrium scabrisetum là một loài rêu trong họ Pilotrichaceae. Loài này được E.B. Bartram mô tả khoa học đầu tiên năm 1946.
Liên kết ngoài
Thể loại:Crossomitrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1946
Leucolithodes panteata
Liên kết ngoài
Thể loại:Leucolithodes
Denticollis acuticollis
Denticollis acuticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Motschulsky miêu tả khoa học năm 1860.
Tham khảo
Thể loại:Denticollis
Seleni monochloride
Selen monoclorua là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học là Se2Cl2. Mặc dù hợp chất này được gọi dưới cái tên selen monoclorua, nhưng nó còn có thể được gọi với một cái tên khác mang tính mô tả cao hơn về hợp chất này là điselen điclorua. Đây là chất lỏng màu nâu đỏ, thủy phân chậm. Selen monoclorua tồn tại trong trạng thái cân bằng hóa học với SeCl2, SeCl4, clo và selen. Selen monoclorua chủ yếu được sử dụng làm chất thử để tổng hợp các hợp chất có chứa nguyên tố Se.
Cấu trúc và tính chất
Selen monoclorua có liên kết Cl-Se-Se-Cl. Với cấu trúc không phẳng, nó có đối xứng phân tử C2, tương tự như hydro peroxide và sulfur monoclorua. Chiều dài liên kết Se-Se là 2,23 Å, còn chiều dài liên kết Se-Cl là 2,20 Å. Góc nhị diện là 87°.
Eilema sordidula
Eilema sordidula là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Seleni monochloride
Điều chế
Một lớp hợp chất selen monoclorua dày đặc lắng từ hỗn hợp phản ứng, có thể được tinh chế bằng cách hòa tan nó trong hơi của axít sunfuric và được thu lại bằng cách dùng axit clohiđric. Phương pháp thứ hai để tổng hợp, bằng cách sử dụng phản ứng của selen với oleum và axit clohiđric:
Eilema sordidula
Liên kết ngoài
Thể loại:Eilema
Seleni monochloride
Điều chế
Trong các dung dịch acetonitrile, nó tồn tại trong cân bằng với SeCl2 và SeCl4. Selen diclorua phân hủy thành selen monoclorua sau vài phút ở nhiệt độ phòng:
Tham khảo
Thể loại:Hợp chất halogen của phi kim Thể loại:Hợp chất seleni
Corydalis schusteriana
Corydalis schusteriana là một loài thực vật có hoa trong họ Anh túc. Loài này được Fedde mô tả khoa học đầu tiên năm 1925.
Chrysopa derota
Chrysopa derota là một loài côn trùng trong họ Chrysopidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Banks miêu tả năm 1937.
Tham khảo
Thể loại:Chrysopa
Ayanlar, Gölmarmara
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Manisa
Dalcera
Tham khảo
Thể loại:Dalceridae
Erigeron annuus
Erigeron annuus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (L.) Pers. mô tả khoa học đầu tiên năm 1807.
Liên kết ngoài
Thể loại:Erigeron Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1807
Maduravoyal
Maduravoyal là một thị xã của quận Thiruvallur thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Maduravoyal có dân số 44.127 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Maduravoyal có tỷ lệ 73% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Maduravoyal, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Cenodagreutes
Cenodagreutes là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.
Aderusincertae laterofuscus
Aderusincertae laterofuscus là một loài bọ cánh cứng trong họ Aderidae. Loài này được Lea miêu tả khoa học năm 1917.
Tham khảo
Thể loại:Aderusincertae
Denticollis borealis
Denticollis borealis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Paykull miêu tả khoa học năm 1800.
Tham khảo
Thể loại:Denticollis
6197 Taracho
Liên kết ngoài
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1992 Thể loại:Được phát hiện bởi Takeshi Urata Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Trường Trung học phổ thông chuyên Hùng Vương, Bình Dương
Trường Trung học phổ thông chuyên Hùng Vương (tiếng Anh: Hung Vuong High School for The Gifted) là một trường trung học phổ thông chuyên trọng điểm của tỉnh Bình Dương bắt đầu đi vào hoạt động từ tháng 7 năm 1996 đến nay.
Lịch sử
Trường THPT chuyên Hùng Vương được thành lập theo Quyết định số 4757/QĐ-UB ngày 23/10/1995 của UBND tỉnh Sông Bé (nay là tỉnh Bình Dương). Với sự tài trợ của Công ty thương mại-xuất nhập khẩu Thanh Lễ, Công ty cổ phần Phi Long, Công ty cổ phần Hoàng Gia, ngày 24 tháng 4 năm 1996, trường THPT chuyên Hùng Vương đã khánh thành và đi vào hoạt động.
Đào tạo
Trường bao gồm 9 môn chuyên với các lớp: Toán - Tin học, Tiếng Anh, Vật Lý, Sinh học, Hóa học, Ngữ văn - Lịch sử - Địa lý và một lớp hệ không chuyên học trương trình song ngữ môn Toán và các môn Khoa học tự nhiên.
Cơ sở vật chất
Trường gồm 4 dãy nhà: A, B, C và D. Với dãy B và dãy D là dãy phòng học chính và dãy C là các phòng bộ môn.
Tuyển sinh
Theo hướng dẫn tuyển sinh của Sở Giáo dục - Đào tạo, mỗi em được dự thi tuyển tối đa 2 môn chuyên. Để được dự thi, thí sinh phải được xếp loại hạnh kiểm, học lực cả năm học của các lớp cấp THCS từ khá trở lên, xếp loại tốt nghiệp THCS từ khá trở lên. Nếu các em không trúng tuyển vào trường THPT chuyên Hùng Vương sẽ được Sở Giáo dục - Đào tạo căn cứ vào điểm thi của 3 môn thi bắt buộc để xét vào lớp 10 các trường THPT công lập.
Vinh danh
Cùng nhiều bằng khen, cờ thi đua khác được trao bởi UBND tỉnh Bình Dương và Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Saussurea melanotricha
Saussurea melanotricha là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Hand.-Mazz. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1924.
Seirocastnia praefecta
Seirocastnia praefecta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Saussurea melanotricha
Liên kết ngoài
M Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1924
Seirocastnia praefecta
Liên kết ngoài
Thể loại:Seirocastnia
Ornithidium distichum
Ornithidium distichum là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Lindl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1845.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ornithidium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1845
San Sebastián Teitipac
San Sebastián Teitipac là một đô thị thuộc bang Oaxaca, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 1962 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang Oaxaca
Corydalis schweriniana
Corydalis schweriniana là một loài thực vật có hoa trong họ Anh túc. Loài này được Fedde mô tả khoa học đầu tiên năm 1924.
Liên kết ngoài
Thể loại:Corydalis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1924
Crossomitrium sintenisii
Crossomitrium sintenisii là một loài rêu trong họ Pilotrichaceae. Loài này được Müll. Hal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1898.
Liên kết ngoài
Thể loại:Crossomitrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1898
Dichochrysa deserta
Dichochrysa deserta là một loài côn trùng trong họ Chrysopidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Navás miêu tả năm 1912.
Tham khảo
Thể loại:Dichochrysa
Leucolithodes paulina
Leucolithodes paulina là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Leucolithodes
Colostethus talamancae
Allobates talamancae là một loài ếch thuộc họ Dendrobatidae. Loài này có ở Colombia, Costa Rica, Ecuador, Nicaragua, và Panama. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, đầm lầy, và rừng thoái hóa nghiêm trọng. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Colostethus Thể loại:Allobates Thể loại:Động vật lưỡng cư Colombia Thể loại:Động vật lưỡng cư Costa Rica Thể loại:Động vật lưỡng cư Ecuador Thể loại:Động vật lưỡng cư Panama
Hibiscus loandensis
Hibiscus loandensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Hiern mô tả khoa học đầu tiên năm 1896.
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1896
Govanakoppa, Badami
Govanakoppa là một làng thuộc tehsil Badami, huyện Bagalkot, bang Karnataka, Ấn Độ.
Thomasomys oreas
Tham khảo
Thể loại:Thomasomys Thể loại:Động vật được mô tả năm 1926
Govanakoppa, Badami
Tham khảo
Thể loại:Bagalkot (huyện)
Aderusincertae latidens
Aderusincertae latidens là một loài bọ cánh cứng trong họ Aderidae. Loài này được Champion miêu tả khoa học năm 1924.
Tham khảo
Thể loại:Aderusincertae
Litchfield, Illinois
Litchfield là một nơi ấn định cho điều tra dân số thuộc quận Will, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của nơi ấn định cho điều tra dân số này là 6939 người.
Dân số
Dân số qua các năm:
Xem thêm
Thể loại:Nơi ấn định cho điều tra dân số của Illinois Thể loại:Quận Will, Illinois Thể loại:Thành phố của Illinois
Nền văn minh Andes
nhỏ|phải|300px|Vùng núi Andes giữa [[Chile và Argentina]] Vào thời kỳ trước khi Christopher Columbus đến châu Mỹ, ở Nam Mỹ từng tồn tại nền văn minh cổ đại lâu đời của người thổ dân châu Mỹ, gọi là nền văn minh Andes. Nền văn minh này có phạm vi phát triển trên một phạm vi rộng lớn, nằm giữa bờ biển Thái Bình Dương và dãy núi Andes ở Nam Mỹ, trải dài từ vĩ độ Nam 2 đến vĩ độ Nam 34, thuộc lãnh thổ các nước Peru, Bolivia, Colombia, Ecuador và Chile ngày nay.
Đó là khu vực, nhìn chung, có điều kiện khắc nghiệt. Ngoài vùng duyên hải và một vài đồng bằng nhỏ có điều kiện trồng trọt thuận lợi, còn lại phần lớn là các núi non hiểm trở, rừng nhiệt đới. Dãy núi Andes có nhiều ngọn núi cao quanh năm phủ kín tuyết, chạy xuyên suốt từ Bắc xuống Nam. Rải rác giữa các núi đồi trùng điệp là những hồ lớn như Poopó (Bolivia), Uyuni (Bolivia) và rộng nhất là hồ Titicaca (nằm trên đường biên giới của Peru và Bolivia) có độ cao 3809 mét.
Tuy vậy ở vùng Andes lại có rất nhiều mỏ kim loại như đồng, chì, thiếc, kẽm, bạc, vàng... và rất nhiều loại đá quý cũng như các loại đá xây dựng khác.
Những yếu tố trên tạo nên một điều kiện thuận lợi cho những cư dân đầu tiên hình thành và phát triển. Những cư dân đầu tiên, xuất hiện rất sớm và biết khai thác những điều kiện thuận lợi của vùng Andes, đồng thời biết đấu tranh bền bỉ với các yếu tố khắc nghiệt để tồn tại và tạo ra một sắc thái riêng biệt. Các nhà khảo cổ cũng khám phá ra nền văn minh này khá muộn, và hiện nay việc khám phá đang hé lộ dần những thành tựu kinh ngạc mà nền văn minh này có được. Nền văn minh Andes được khẳng định là nền văn minh sớm nhất khu vực Nam Mỹ.
Nền văn minh tiền Inca
nhỏ|phải|200px|Cổng đền thờ mặt trời [[Tiwanaku]] phải|200px|nhỏ|Tượng người ở [[Tiwanaku]] phải|200px|nhỏ|Di tích đền thờ ở [[Kalasasaya]] Bằng chứng về một nền văn minh xưa nhất ở đây vẫn còn được giữ lại. Đó là di tích thành phố cổ Tiahuanaco (hay Tiwanaku), nằm gần hồ Titicaca. Tuy bị đổ nát hoang tàn, nhưng những di tích còn lại chứng minh đã từng tồn tại những công trình kiến trúc đồ sộ và tuyệt đẹp như: các đài tế lễ và các kim tự tháp. Đáng chú ý là di tích đền thờ Mặt Trời Kalasasaya bằng đá khối rất lớn và kim tự tháp Acapana.
Theo học giả người Mỹ Actua Pôzơnanski (Arthur Broznansky?) thì niên đại của thành phố Tiahuanaco ở vào khoảng 14.000 đến 10.000 năm cách ngày nay. Sau thời kỳ cách nay 10.000 năm do một thảm họa chưa được xác định và nghiên cứu đầy đủ, thành phố Tiahuanaco bị tán phá. Có một vài học giả cho rằng, sự xuất hiện và phát triển của thành phố Tiahuanaco còn sớm hơn rất nhiều so với giả thuyết của Pôzơnanski (Broznansky?).
Ở cùng núi Andes, cụ thể là cao nguyên Nazca (Peru) hiện nay còn bảo tồn gần như nguyên vẹn những đường rãnh kỳ lạ trên mặt đất. Nhưng đường rãnh này rộng chừng 20 cm, sâu chừng 35 cm và có chiều dài hàng kilômét. Có giả thuyết cho rằng những đường rãnh này là một hệ thống thủy nông nhân tạo. Nhưng sau này người ta đã xác định bằng không ảnh là các hình vẽ khổng lồ trải dài trên nhiều kilômét là các hình chim, thú và các hình kỷ học hà khác nhau. Thật là kỳ diệu, một khu triển lãm khổng lồ có một không hai này trên thế giới này cho thế hệ ngày nay biết được một trình độ cao của những cư dân đầu tiên ở Andes cách đây cả trên 14.000 năm.
Hiện nay các nhà khảo cổ học chưa xác định chính xác được niên đại của các hình vẽ vĩ đại trên, nhưng một thực tế không thể phủ nhận rằng chúng xuất hiện sớm hơn các nền văn minh khác còn lại đã được liệt kê đến trên 10.000 năm. Có điều gì bí ẩn ở đây chăng? Hiện tại vùng núi Andes vẫn còn chứa nhiều thông tin bí ẩn cần được khám phá và biết đâu đó, những di sản văn minh trên lại không thuộc về con người ngày nay.
Việc khám phá và tìm hiểu kỹ văn hóa Tiahuanaco và văn hóa Nazca là công việc phức tạp và lâu dài. Mới đây nhất, các nhà khảo cổ đã có những phát hiện gây kinh ngạc về thành tựu của nền văn minh cổ xưa này. Người ta còn gọi nền văn minh này với tên: nền văn minh tiền Inca. Kế thừa di sản và sự phát triển nền văn minh tiền Inca là nền văn minh được nhắc dưới đây, nền văn minh Inca.
Nền văn minh Inca
nhỏ|phải|200px|[[Machu Picchu trong nắng sớm]]
Tổng quan
Lịch sử văn minh khởi điểm Inca có thể được xem rằng cách ngày nay khoảng 1.000 năm. Cũng như các nền văn minh cổ xưa, nền văn minh Inca được khảo sát khá đầy đủ và chính xác. Những điều được thể hiện và ghi lại bằng nhiều hình thức, văn hóa truyền khẩu, bia đá, chạm khắc, đồ châu báu vàng bạc và các hoa văn trên đồ thảm dệt.
Huyền thoại về sự giàu có vàng, bạc, đá quý đã lôi cuốn nhiều người phương Tây. Cách ngày nay khoảng 400 năm, đã xảy ra những cuộc cướp phá có hệ thống của thực dân xâm lược Tây Ban Nha. Những chiến lợi phẩm được chở về châu Âu và đã góp phần làm biến đổi nền kinh tế châu Âu khi đó. Sự tàn phá đã đẩy nền văn minh Inca chia rẽ và suy sụp sau đó.
Lịch sử
phải|nhỏ|200px|Bản đồ phân bố Đế chế Inca Lịch sử của Đế chế Inca được chia thành 13 đời vua (hoàng đế) như sau đây:
Thật nhanh chóng và như có phép lạ, Đế chế Inca bành trướng lãnh thổ vào thời kỳ Pachacuti, là một vị vua dũng mãnh và nổi tiếng trong lịch sử Nam Mỹ. Pachacuti cùng con trai là Tupac Inca tạo được sức mạnh không thể ngăn nổi và nhanh chóng xâm chiếm nhiều vùng đất ở khu vực Andes và bắt đầu xây dựng vương quốc của mình. Pachacuti đồng thời cũng là một kiến trúc sư phác thảo kế hoạch xây dựng thành phố đồ sộ và truyền lại cho các vị vua sau một thủ đo thời sơ khởi ở Cuzco.
Kế hoạch tấn công của Pachacuti trước hết là những bộ lạc ở hồ Titicaca. Trận đánh tiếp theo chiếm giữ Cuzco, và đàn áp thành công các cuộc nổi dậy nhỏ. Thời gian tiếp theo Pachacuti tiếp tục chinh phục nhiều vương quốc hùng mạnh và văn hóa khác thuộc về phía Bắc của dãy Andes thuộc các quốc gia Ecuador và Peru ngày nay. Tupac Inca là người kế thừa di sản của cha mình để lại và tiếp tục tiến về phía Nam đến tận sông Maule của Chile. Nối tiếp là Huayna Capac tiếp tục xâm chiếm đến sông Ancasmayo thuộc Ecuador, hiện nay thuộc biên giới gữa Ecuador và Colombia.
Địa lý
Người Inca tự gọi đế chế của mình là Tawantin Suyu trong tiếng Quechua của họ (sau khi bị xâm chiếm bởi người Tây Ban Nha, tên này được phiên âm sang tiếng Tây Ban Nha thành Tahuantinsuyu) và có nghĩa là "bốn vùng hợp nhất". Nó trải dài từ bắc tới nam suốt 2500 dặm dọc theo dãy Andes từ Colombia đến Chile và tây sang đông từ vùng khô cằn của vùng duyên hải Atcama đến vùng ẩm ướt của rừng nhiệt đới Amazon.
Diaea olivacea
Diaea olivacea là một loài nhện trong họ Thomisidae.
Nền văn minh Andes
Địa lý
Người Inca thống trị dãy Andes, dãy núi cao và khắc nghiệt chỉ sau có dãy Himalaya. Cuộc sống hàng ngày của họ ở 15.000 feet trên mực nước biển và đời sống tôn giáo thì mở rộng lên tận 22.057 feet đến đỉnh núi lửa Llullaillaco ở Chile, nơi cúng tế cao nhất của người Inca được biết đến ngày nay. Những con đường núi và các bục cúng tế được xây dựng mất rất nhiều thời gian vận chuyển đất, đá và kéo lên những độ cao không người trú ngụ. Ngay cả với những bộ đồ leo núi cùng với dụng cụ chuyên dụng ngày nay cũng thật khó để có thể thích nghi với khi hậu, môi trường để cúng tế với tiết trời giá lạnh và thiếu nước như ở độ cao này thường xuyên như người Inca. Khả năng này của người Inca và sự thịnh vượng nhanh chóng của họ vẫn tiếp tục khiến các nhà khoa học ngày nay phải bối rối.
Ở độ cao này, Đế chế Inca là quốc gia lớn nhất trên Trái Đất mà ngày nay chỉ còn lại những dấu tích cho một thời huy hoàng. Sự giàu có và thịnh vượng của người Inca khiến các nhà khảo cổ và phân loại phải đến vùng núi Andes để tim ra nguyên nhân nào khiến một nền văn minh như thế đã bị diệt vong.
Diaea olivacea
Tham khảo
Thể loại:Diaea
Nền văn minh Andes
Dân số
Tại thời điểm cao nhất, xã hội Inca có khoảng hơn 6 triệu người. Việc mở rộng bộ tộc và xâm chiếm các bộ tộc khác, nhu Paracas, người Inca bắt đầu củng cố đế chế của họ không chỉ bằng cách sáp nhập và thống trị các bộ tộc bị xâm chiếm mà còn phát triển một thứ ngôn ngữ chung được gọi là tiếng Quechua.
Clinura
Các loài
Các loài thuộc chi Clinura bao gồm:
Nền văn minh Andes
Xã hội
Xã hội Inca cấu thành bởi các ayllu, là những tộc gia đình cùng sống và làm việc với nhau. Mỗi ayllu có một thủ lĩnh gọi là curaca (hay kuraqa). Họ sống trong những ngôi nhà lợp mái tranh có tường được xây bằng đá và bùn. Hầu hết trong nhà không có đồ đạc gì. Người Inca ngồi sinh hoạt và ngủ trên nền nhà. Thức ăn chính của người Inca là khoai tây. Họ đã sử dụng dép (sandal).
Clinura
Tham khảo
Thể loại:Conidae
Nền văn minh Andes
Xã hội
Trong cấu trúc xã hội của người Inca, người lãnh đạo tối cao của đất nước được gọi là Sapa Inca và vợ gọi là Coyas. Vị trí quyền lực thứ hai thuộc về các thầy tu tối cao và những người chỉ huy quân đội. Tiếp đến là bốn apo, những người chỉ huy quân đội của bốn vùng. Sau đó là những thầy tu ở các đền thờ, kiến trúc sư, quản lý, binh lính. Rồi đến những họa sĩ, nhạc sĩ,...
Văn hoá-nghệ thuật
nhỏ|phải|200px|Hoa văn trên trang phục người Inca nhỏ|trái|180px|[[Đồ gốm của nền văn hóa Nazca]] Vùng Cuzco (Peru ngày nay) được xem là trung tâm quyền lực của Đế chế Inca. Đế chế Inca được xem như một xã hội văn minh thời bấy giờ ở vùng Andes, họ đã biết làm thủy lợi, đồ gốm, làm nông nghiệp, kiến trúc cao, dệt và luyện sắt.
Nhờ biết luyện kim loại từ quặng nên người Inca đã biết chế ra nhiều loại nhạc cụ đa dạng từ kim loại. Một loại nhạc cụ như trumpet và các loại chuông; các loại nhạc cụ từ đồng và đàn đá. Âm nhạc của các cư dân Inca chủ yếu phục vụ các nghi lễ trang trọng.