cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Draco Malfoy
Gia đình
Gia tộc Malfoy luôn tự hào về dòng máu thuần chủng và địa vị cao quý trong xã hội của họ. Lucius Malfoy khi xưa là Tử thần Thực tử, là kẻ phụng sự đắc lực của Voldemort. Sau thất bại của chúa tể Voldemort, ông bằng cách luồn lách khôn khéo khi khai rằng mình đã bị ếm Imperio (lời nguyền Độc đoán), nhờ vậy thoát khỏi ngục Azkaban. Vợ ông, bà Narcissa Malfoy thì đơn giản chỉ là đồng tình với quan điểm lâu đời của dòng họ về tôn vinh dòng máu thuần chủng.
Gia đình Malfoy nuông chiều cậu quý tử của mình với đủ loại của cải vật chất cùng với đó là những định kiến đối với Muggle, phù thủy gốc Muggle, phù thủy máu lai và những kẻ phản bội dòng máu. Nói tóm lại, định kiến bao trùm tất cả ngoại trừ những pháp sư và phù thủy thuần huyết hay những ai ủng hộ quan điểm này.
Từ nhỏ, Draco giao thiệp chủ yếu với con cái của những người bạn Tử thần Thực tử cũ của cha, sau đó cậu đến Hogwarts với một băng nhóm gồm những người bạn đã kết thân từ trước, có thể kể đến như Vincent Crabbe và Gregory Goyle.
Cha cậu có người bạn là Igor Karkaroff, hiệu trưởng trường phù thủy Durmstrang ở Bắc Âu. Ngôi trường nổi tiếng với chương trình dạy học môn Nghệ thuật Hắc Ám và không nhận phù thủy gốc Muggle. Vì vậy, trước đây, ông Malfoy đã từng có ý định cho Draco nhập học ngôi trường này thay vì Hogwarts tuy nhiên vợ ông không đồng tình do không muốn con mình đi học quá xa nhà. Bà Molly Weasley cũng có thể là họ hàng của Malfoy theo một cách nào đó (vì bà là chị họ của chú Sirius)
Malfoy là con độc nhất. Cậu lớn lên trong sự giàu sang, sung sướng và sự ngưỡng mộ gần như đến sùng bái người cha của mình. Trang viên của dòng họ Malfoy nằm ở Wiltshire, miền Tây Nam nước Anh.
Ngoại hình
Draco được miêu tả là một cậu bé cao với khuôn mặt sắc nhọn, nước da nhợt nhạt, tóc bạch kim bóng lưỡng được chải ra sau đầy kiêu hãnh - một đặc trưng của gia tộc Malfoy và có đôi mắt màu xám xanh.
Tính cách
Tính cách của Draco được thể hiện như một người đầy xảo quyệt và kiêu ngạo, mang một niềm tự hào mù quáng về dòng máu thuần chủng cậu mang trong người. Draco - theo tác giả J. K. Rowling miêu tả - có một tính cách làm nổi bật lên nét tương phản với nhân vật Harry Potter. Draco thường giỏi làm người khác tổn thương bằng lời nói hơn là bằng phép thuật của mình.
Cậu sẵn sàng buông những lời xúc phạm nặng nề với tất cả những ai cậu cho rằng có địa vị thấp kém hơn mình, nhất là những người không mang dòng máu thuần chủng. Điển hình là cậu luôn nhạo báng Ron Weasley vì gia đình Ron quá nghèo, và nói dòng họ cậu là "nỗi nhục nhã lớn nhất" của những gia tộc thuần chủng. Cậu cũng gọi Hermione Granger là Máu bùn vì cô bé xuất thân từ Muggle. Như tác giả đã giải thích vào năm 1999: "Draco là một kẻ mù quáng, hay bắt nạt người khác và có tính khoác lác, khoe khoang. Trong những hoàn cảnh cụ thể và tinh tế nhất, cậu ta biết chính xác cách nào có thể làm đau người khác".
Trong một cuộc phỏng vấn vào năm 2005, Rowling có nói thêm rằng Draco, khác hẳn với Harry, không bao giờ cảm thấy ăn năn hối hận với những hành động cậu đã làm: "Cậu ta rất có tài trong việc phân biệt giữa cuộc sống và cảm xúc của mình. Cậu đã đóng kín lòng thương hại của mình lại. Cậu ta giấu kín mọi yêu thương có trong lòng ". Mặc dù thế, trong suốt câu chuyện, Draco cũng đã để lộ ra sự yếu đuối và hối hận của bản thân; cụ thể trong tập Harry Potter và Hoàng tử lai, Harry đã nhìn thấy cậu khóc trong nhà vệ sinh nam với ma Myrtle khóc nhè vì cảm thấy không thể hoàn thành nổi nhiệm vụ mà Voldemort đã giao cho cậu (giết Albus Dumbledore). Rowling nói đó là một phần tính hèn nhát và yếu đuối thực sự trong Draco, và cậu không hoàn toàn là một kẻ xấu xa, tệ hại.
Tài năng pháp thuật
Trong suốt các phần truyện, Draco đã chứng tỏ mình là một phù thủy trẻ xảo quyệt nhưng cũng có tài năng thực sự.
Trong năm học thứ hai, cậu đã thực hiện thành công thần chú Tarantallegra (bùa nhảy nhót) và Serpensortia (Bùa gọi rắn) khi đấu tay đôi với đối thủ Harry Potter.
Tài năng của Draco càng được thể hiện cao hơn trong năm học thứ sáu, khi cậu là một trong rất ít học sinh trong lớp có thể bào chế thành công một loại thuốc phức tạp.
Cậu cũng rất giỏi trong việc sử dụng phép Occlumency - Bế quan bí thuật (học được từ dì của cậu là Bellatrix Lestrange).
Rowling nhớ lại trong một cuộc thảo luận giữa bà và người biên tập về chi tiết cho rằng Draco đã có khả năng điều khiển phép Bế quan bí thuật, trong khi Harry thì chưa thể. Người biên tập đã nói rằng đó là một chi tiết xứng đáng để chứng minh rõ cho việc Draco là một người "Rất có tài trong việc phân biệt giữa cuộc sống và cảm xúc của mình". Khi được hỏi Thần hộ mệnh của Draco là gì, bà Rowling đã trả lời rằng, chí ít cho đến hết tập sáu, Draco dường như vẫn không có đủ khả năng trong việc sử dụng phép Expecto Patronum (Thần chú gọi Thần hộ mệnh) - một phép thuật không chính thức được giảng dạy trong trường Hogwarts.
Bắt đầu
Với bản tính của gia đình Malfoy là luôn căm ghét Muggle thì tất nhiên sẽ không có chuyện cậu vào học ở một trường tiểu học nào đó của Muggle như nhiều đứa trẻ phù thủy khác. Cậu nhận được thư cú từ trường Hogwarts, bắt đầu năm học thứ nhất vào năm 1991 và được phân loại vào nhà Slytherin, theo đúng kỳ vọng của nhiều người và cả mong muốn của chính cậu.
Thành tích
Ngoài sự nham hiểm và độc ác được kế thừa của người cha, Draco cũng có nhiều thành tích nổi bật.
Bạn bè
Giống như các thành viên của Slytherin, Draco không có mối quan hệ tốt đẹp nào với các thành viên của ba nhà kia. Tuy nhiên, trong năm của Harry, cậu dường như là một người đứng đầu của nhà Slytherin. Bạn bè của cậu được đề cập tới bao gồm Vincent Crabbe, Gregory Goyle, Theodore Nott, Blaise Zabini, Pansy Parkinson
Đũa phép
Đũa phép của Draco do ông Ollivander chế tạo, "vỏ bằng gỗ cây táo gai và lõi lông kỳ lân, dài 10 inch đúng, đàn hồi hợp lý". Nhưng trong trận chiến với Draco ở phủ Malfoy, Harry đã cướp được nó trong tay cậu và trở thành chủ nhân tạm thời của cây đũa phép này.
Vai trò trong bộ phim
Ở trường, Draco là kẻ thù của Harry. Có thể coi cậu là biểu tượng đặc trưng của nhà Slytherin. Cậu không bỏ sót bất kì vụ bắt nạt nào đối với các phù thủy khác.
Harry Potter và Hòn đá phù thủy
Khi 11 tuổi, Draco Malfoy nhận được thư cú từ trường Hogwarts. Trong truyện, cậu xuất hiện lần đầu tiên tại tiệm bán áo choàng của bà Malkin và cũng gặp Harry Potter tại đây. Trong phim, Malfoy gặp Harry lần đầu tiên khi cả hai đang trên đường đến trường phù thủy. Malfoy đã đặc biệt chú ý đến Harry mặc dù chưa hề biết cậu là ai. Nhưng cậu đã làm cho Harry có ác cảm vì thái độ nói chuyện rất kiêu căng, ngạo mạn. Việc nghe Draco huênh hoang về một kế hoạch nhằm thuyết phục cha của cậu mua cho cậu một cái chổi xịn khiến cho Harry nhớ lại thằng anh họ hư hỏng Dudley Dursley. Draco còn tỏ ra khinh rẻ Rubeus Hagrid, người giữ khóa của trường Hogwarts và cũng là người bạn lớn của Harry.
Trong trường Hogwarts, Draco là học trò cưng của thầy Độc dược và cũng là chủ nhiệm nhà Slytherin - Severus Snape.
Harry Potter và phòng chứa bí mật
Lúc này Draco đã được 12 tuổi và trở thành Tầm thủ mới của đội Quidditch nhà Slytherin.
Hermione Granger quả quyết rằng cha của Draco đã mua vị trí này cho cậu bằng cách tặng những cây chổi mới nhất lúc bấy giờ - những cây Nimbus 2001, cho cả đội Slytherin. Draco đã nhục mạ Hermione bằng cách gọi cô bé là "Con bé Máu Bùn bẩn thỉu". Toàn đội Gryffindor đều cảm thấy đây là một sự xúc phạm nặng nề, trong khi đó Harry và Hermione, hai người sinh trưởng trong gia đình Muggle thì không hiểu nó có nghĩa là gì.
Với những cây chổi xịn trong tay, đội Slytherin đã dễ dàng đè bẹp đội Gryffindor trong những phút đầu của hiệp đấu. Nhưng bằng bản lĩnh và tài năng sẵn có, Harry đã tóm được trái Snitch vàng khi nó đang tìm cách chạy trốn trái banh Bludger bị ếm, mang chiến thắng về cho đội Gryffindor. Draco Malfoy luôn có thái độ miệt thị Muggle và cả những phù thủy sinh trưởng trong gia đình Muggle, bằng chứng là cậu luôn gọi Hermione là "Máu Bùn".
Chính vì thái độ kênh kiệu và độc ác ấy đã khiến cho Harry và bạn bè của Harry nghi ngờ (thậm chí là khẳng định) Draco là Người kế vị của Salazar Slytherin, người đã mở Phòng chứa bí mật. Harry Potter và Ron Weasley đã lén dùng thuốc Đa dịch giả dạng thành Vincent Crabbe và Gregory Goyle, đột nhập vào phòng sinh hoạt chung của nhà Slytherin nhằm moi móc một chút tin tức từ Draco. Nhưng Draco cũng không hề biết, mặc dù vậy, cậu nói rằng nếu biết đó là ai thì sẽ sẵn lòng giúp đỡ ngay.
Harry Potter và tên tù nhân ngục Azkaban
Ở năm học thứ ba, Draco đã bước sang tuổi 13.
Rubeus Hagrid đã trở thành giáo sư môn Chăm sóc sinh vật huyền bí thay cho giáo sư đã về hưu. Draco thì không hề thích việc này chút nào. Tại lớp học này, cậu đã bị một con Bằng Mã mà Hagrid gọi là Buckbeak tấn công. Tất nhiên Draco không bao giờ dễ dàng cho qua chuyện này. Cậu và cha mình, ông Lucius Malfoy, luôn tìm đủ mọi cách buộc Hagrid phải giao nộp Buckbeak.
Suốt cả năm học, Draco luôn tìm cách phá phách Harry. Nhà Gryffindor luôn khó chịu với Slytherin và cuối cùng năm học bế mạc bằng một trận Quidditch.
Tuy vậy, cha con Draco đã thành công. Mặc dù Hagrid được trắng án nhưng con Bằng Mã phải chịu một kết cục thê thám là tử hình. (Nhưng sau này được cứu thoát bởi Harry và Hermione). Hagrid đã khóc rất nhiều còn Draco cực kì hả hê, cậu lại bắt đầu chế giễu Hagrid và bị Hermione tát một cái (trong phim, ở cảnh này, Hermione đã đấm Draco thay vì tát).
Draco luôn tỏ vẻ biết nhiều về người cha đỡ đầu Sirius Black của Harry, lúc nào cũng sẵn sàng buông ra những lời cay độc. Riêng Harry thì luôn tỏ ra phớt lờ, không quan tâm gì đến những lời bóng gió của Draco.
Harry Potter và chiếc cốc lửa
Bước sang tuổi 14, Draco gặp Harry trên chuyến tàu đến trường Hogwarts. Cậu đã ra vẻ dạy dỗ và chế giễu Harry rằng cứ việc nắm lấy cơ hội cuối cùng bằng việc khoe mẽ. Cậu kiên quyết khẳng định rằng Harry và bạn bè không hề ý thức được những nguy hiểm sẽ xảy ra trong cuộc thi Tam Pháp thuật. Sau đó Draco lại dở giọng phê bình một cách miệt thị về cha của Ron Weasley trước sự chứng kiến của nhiều người.
Khi Harry được Chiếc Cốc lửa chọn là một trong bốn quán quân tham gia cuộc thi Tam Pháp thuật. Draco đã quay sang ủng hộ Cedric Diggory – một quán quân khác của trường Hogwarts - bằng cách làm một cái huy hiệu mà mỗi lần nhá sáng nó lại hiện lên dòng chữ "Potter thối hoắc" (Potter Stinks). Draco khoe khoang với Harry về điều mà cậu cho là rất hay ho. Cậu này cũng cố tình cung cấp những thông tin sai lệch, càng kinh khủng càng tốt cho Rita Skeeter – một phóng viên của tờ Nhật báo Tiên Tri, những bài báo của bà ta thì luôn luôn phóng đại sự thật. Bà ta thường tiếp xúc với Draco và những học sinh khác cũng như rình rập nghe lén chuyện của người khác dưới lốt một con bọ. Bà ta cũng là một Hoá thú sư không chính thức như Sirius Black.
Barty Crouch Jr. (người đã giả dạng thành giáo sư - Thần Sáng Alastor Moody) đã tấn công biến Draco thành một con chồn khi cậu buông lời miệt thị Harry và những người khác ngay trong lần đầu gặp mặt.
Harry Potter và hội Phượng hoàng
Draco Malfoy bây giờ đã được 15 tuổi.
Cậu bắt đầu bắt cặp với Pansy Pakinson và tham gia vào Tổ thẩm tra của giáo sư, Thanh tra cấp cao của Bộ Dolores Umbridge - Hiệu trưởng mới của trường, lúc nào cũng rình rập hòng tóm được bất kì một học sinh nào (là Harry Potter càng hay) thuộc Quân đoàn Dumbledore – một tổ chức nhằm chống lại Nghệ thuật Hắc Ám do Harry đứng đầu. Draco đã đích thân tóm được Harry bằng một cú ngáng chân khi Harry cùng với những người bạn khác tìm cách chạy trốn vì bị lộ. Tất nhiên, Draco đã ngay lập tức đem Harry đến gặp Umbridge. Bằng cách đó, cậu đã kiếm được 50 điểm thưởng cho nhà Slytherin. Lúc nào Draco cũng rất háo hức nhìn thấy Harry bị trừng phạt nặng nề.
Sau sự kiện tại Bộ Pháp thuật, cha của Draco và một số người khác đã bị bắt và bị tống vào Azkaban. Trong suốt thời gian đó, Draco luôn cố gắng tìm cách trả thù Harry. Trong lần đầu tiên, Draco đã bị ngăn cản bởi giáo sư Snape và giáo sư McGonagall. Lần thứ hai trên chuyến tàu tốc hành Hogwarts, cậu xui xẻo khi đụng ngay một vài thành viên của Quân đoàn Dumbledore. Sau khi thua cuộc ở trận Quidditch, Draco đã buông lời cay độc nhục mạ mẹ của Harry, Fred, George và bị họ tấn công.
Harry Potter và hoàng tử lai
Draco đã bước sang tuổi 16.
Trước khi nhập học, Draco đã đụng mặt Harry Potter tại Hẻm Xéo, trong tiệm của bà Malkin. Hai bên đã trao tặng cho nhau những lời lẽ xúc phạm sâu đậm. Draco và mẹ của cậu, bà Narcissa Malfoy, ngay lập tức rời khỏi tiệm sau khi từ chối không mua đồ, vì họ nói cảm thấy ghê tởm khi nhìn thấy sự có mặt của đám Muggle trong tiệm.
Harry và những người bạn của cậu đã trốn dưới tấm áo khoác tàng hình để theo dõi Draco. Họ đã thấy Draco đi vào tiệm Borgin & Burkes – một tiệm nổi tiếng chuyên bán đồ vật Hắc Ám. Hành động đó của Draco khiến cho Harry kiên quyết khẳng định là Draco có dính dáng đến Nghệ thuật Hắc Ám, và đã trở thành một Tử Thần Thực Tử thực sự.
Trên chuyến tàu Hogwarts, Harry đã sử dụng áo khoác tàng hình, lẻn vào toa Draco ngồi. Ở đây, Draco huênh hoang với 4 học sinh khác nhà Slytherin là Pansy Parkinson, Vincent Crabbe, Gregory Goyle và Blaise Zabini về nhiệm vụ mà Chúa tể Hắc Ám đã giao. Cậu nhanh chóng nhận ra Harry đang nghe lén nhưng đã giả vờ như không có chuyện gì. Nhưng khi mọi người rời khỏi toa, Draco đã lấy cớ là quên đồ và quay lại. Draco đã bất ngờ làm cho Harry bất động, buông lời thóa mạ và ngay sau đó đạp gãy mũi Harry. Sau đó cậu rất hả hê trùm Áo khoác Tàng hình lên người Harry để không ai nhìn thấy và cứu cậu, sau đó bỏ mặc Harry bị mắc kẹt trên tàu trong tình trạng không thể nhúc nhích. Nhưng may mắn thay, Nymphadora Tonks (chị họ của Draco) đã tìm thấy Harry.
Harry đã dành phần lớn thời gian ở trường để theo dõi Draco. Cậu sử dụng Áo khoác tàng hình, tấm bản đồ đạo tặc, thậm chí còn sai cả hai con gia tinh là Kreacher và Dobby nhưng không tài nào tìm thấy bất kì một dấu vết nào của Draco. Khi Katie Bell suýt bị giết bởi cái vòng bị ếm được nhận từ quán Ba cây Chổi và Ron Weasley suýt chết vì trúng độc từ chai rượu được gửi tặng cho thầy Dumbledore, thì Harry càng nghi ngờ Draco là thủ phạm của 2 vụ tấn công trên.
Một lần khác Harry bắt gặp Draco khóc trong phòng vệ sinh nam với con ma khóc nhè Myrtle. Khi Draco nhận ra là Harry cũng đang ở đó thì ngay lập tức cậu muốn ếm Crucio (Lời nguyền Tra Tấn) lên Harry, Nhưng Harry đã nhanh tay hơn, cậu sử dụng Sectumsempra (Cắt Sâu Mãi Mãi) để tấn công. Draco còn chưa hết ngỡ ngàng thì máu từ ngực cậu đã phun ra xối xả. Trong khi Harry đứng đó kinh hoàng trước sức mạnh của câu thần chú và chưa biết làm gì thì giáo sư Snape xuất hiện. Ông xem xét và cầm máu cho Draco, sau đó đưa cậu đến bệnh thất và phạt Harry một tuần cấm túc.
Khi Harry và cụ Dumbledore trên đường quay về Hogwarts sau một cuộc hành trình vất vả đi tìm một cái Trường Sinh Linh Giá. Suốt cuộc hành trình, cụ Dumbledore đã trở nên rất yếu do tác hại của chất lỏng ma thuật màu xanh không tên mà cụ đã uống ngay tại cái hang tìm được Trường Sinh Linh Giá giả đó. Họ đã nhìn thấy Dấu hiệu Hắc Ám lóe lên từ tháp Thiên Văn. Khi cả hai thầy trò đáp xuống đỉnh tháp, thì Draco phục kích và tước vũ khí của cụ. Harry muốn làm một cái gì đó để giúp cụ nhưng cậu đã bị cụ Dumbledore làm cho bất động dưới tấm áo khoác tàng hình. Cụ Dumbledore đã rất bình tĩnh khi nói chuyện với Draco và bảo cho cậu biết rằng cụ đã khám phá ra từ lâu cái bí mật mà Draco cố gắng làm trong suốt 1 năm qua. Draco đã giải thích rằng Chúa tể Voldemort yêu cầu cậu phải giết bằng được Albus Dumbledore, rằng cậu đã sửa thành công cái tủ cũ trong Phòng Cần Thiết, biến nó thành 1 lối đi bí mật để đưa các Tử Thần Thực Tử đột nhập vào bên trong lâu đài. Draco nói trong sự tuyệt vọng rằng cậu đã suýt đầu độc được cụ, suýt giết được Katie Bell và Ron Weasley. Nhưng cuối cùng, Draco coi như đã thành công. Draco nói với Dumbledore rằng một số Tử Thần Thực Tử đã đột nhập vào trong lâu đài và bắn lên dấu hiệu Hắc Ám trên tháp để dụ cụ quay trở về. Cụ Dumbledore nói với Draco rằng cậu biết rõ là cậu không hề muốn giết thầy, mặc dù cậu đang bị Chúa tể Hắc Ám đe dọa và dồn vào đường cùng. Hoặc thậm chí Draco có tham gia vào đội quân Tử Thần Thực Tử đi chăng nữa thì cậu vẫn chưa đủ bản lĩnh giết cụ bằng chính đũa phép của cậu.
Harry Potter và Bảo bối tử thần
Draco đã trưởng thành ở tuổi 17. Cậu cũng giống như gia đình mình, đã phục tùng theo Chúa tể Voldemort, và bắt buộc phải để cho hắn dùng phủ Malfoy của gia đình như một tổng hành dinh. Cậu đã chứng kiến cảnh giáo sư dạy môn Muggle học của mình bị Voldemort giết chết, vì đã lên tiếng bên vực cho dân Muggle và những phù thủy xuất thân từ những gia đình Muggle.
Draco gặp lại Harry và nhóm bạn khi họ bị bọn Tử thần thực tử bắt về phủ, và cậu đã xác định khi được cha mình yêu cầu nhìn rõ xem có đúng thực là Harry và các bạn của cậu ta không, và, mặc dù biết chính xác đó là Harry Potter, cậu đã nói dối là không phải.
Draco cũng đã cố gắng ngăn chặn không cho nhóm Harry đào thoát nhưng không thành công. Cậu đã bị những mảnh kính của đèn chùm (được con gia tinh Dobby cho rơi xuống để cứu nguy Harry) làm bị thương ở mặt, và thừa cơ hội đó, Harry tước đi cây đũa phép của cậu và của cả Bellatrix Lestrange, thực hiện phép Độn thổ thoát khỏi phủ Malfoy an toàn.
Draco (cùng Crabbe và Goyle) cũng đã gặp lại Harry, Ron và Hermione khi bộ ba đang cố tìm kiếm vương miện của Rowena Ravenclaw trong phòng Cần thiết. Cậu đã cố gắng ngăn Crabbe không được giết Harry theo lệnh của Chúa tể Hắc ám, song Crabbe đã dùng lời nguyền Lửa Quỷ để tấn công bộ ba Harry, Ron và Hermione làm căn phòng bốc cháy dữ dội. Crabbe mất mạng với chính ngọn lửa do bản thân tạo ra, trong khi Draco và Goyle được Harry cứu thoát bằng chổi.
Khi trận quyết chiến ở Hogwarts đang diễn ra, Draco đã được Ron cứu mạng một phen nữa khi cậu lâm vào thế tay không đối mặt với một tên Tử thần thực tử. Khi trận chiến kết thúc, Draco đã tìm lại được ba mẹ cậu ở Đại sảnh đường, song không còn ai ở đó để ý đến gia đình cậu lúc ấy nữa, và gia đình cậu đã chạy trốn khỏi Chúa tể Hắc ám, bỏ lại đằng sau ngôi trường gắn bó giờ đây đã đổ nát, tan hoang.
Hồi kết 19 năm sau
19 năm sau trận chiến cuối cùng, Draco đã lập gia đình với Astoria Greengrass (em gái của Daphne Greengrass) và có một cậu con trai tên Scopius, giống y hệt cậu. Dù rằng mối quan hệ của Draco với bộ ba Harry không tiến triển sau ngần ấy năm, nhưng khi thấy Harry, Ron và Hermione nhìn cậu chằm chằm ở nhà ga Ngã Tư Vua, Draco đã có lời chào hỏi, dù đó chỉ là một cái gật đầu cụt lủn, rồi quay mặt đi chỗ khác ngay tức thì.
Chú thích
Thể loại:Nhân vật trong Harry Potter Thể loại:Nhân vật giả tưởng dùng phép thuật
Bargny, Oise
Bargny là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 136 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Oise
Nguyễn Du
Nguyễn Du (chữ Hán: 阮攸; 3 tháng 1 năm 1766 – 16 tháng 9 năm 1820 ) tên tự là Tố Như (素如), hiệu là Thanh Hiên (清軒), biệt hiệu là Hồng Sơn lạp hộ (鴻山獵戶), Nam Hải điếu đồ (南海釣屠), là một nhà thơ, nhà văn hóa lớn thời Lê mạt Nguyễn sơ ở Việt Nam. Ông được người Việt kính trọng tôn xưng là "Đại thi hào dân tộc" và được UNESCO vinh danh là "Danh nhân văn hóa thế giới".
Tác phẩm Truyện Kiều của ông được xem là một kiệt tác văn học, một trong những thành tựu tiêu biểu nhất trong nền văn học trung đại Việt Nam.
Gia thế
Theo một bản gia phả của dòng họ Nguyễn ở huyện Nghi Xuân, Nguyễn Du sinh ngày 23 tháng 11 năm Ất Dậu (tức ngày 3 tháng 1 năm 1766 theo lịch Gregory; một số tài liệu ghi 1765 ) tại làng Tiên Điền, Nghi Xuân, Hà Tĩnh.
Cha của Nguyễn Du là Nguyễn Nghiễm (1708 – 1775), sinh ở làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh, tên tự Hy Tư, hiệu Nghị Hiên, biệt hiệu là Hồng Ngự cư sĩ, đậu Nhị giáp tiến sĩ, làm quan đến chức Đại Tư đồ (Tể tướng), tước Xuân Quận công. Mẹ là bà Trần Thị Tần (24/8/1740 – 27/8/1778), con gái một người làm chức Câu kế. Bà Tần quê ở làng Hoa Thiều, xã Minh Đạo, huyện Tiên Du (Đông Ngàn), xứ Kinh Bắc, nay thuộc tỉnh Bắc Ninh. Bà Tần là vợ thứ ba của Nguyễn Nghiễm (kém chồng 32 tuổi, sinh được 5 con, bốn trai và một gái).
Tổ tiên của Nguyễn Du, quê nội ở làng Tảo Dương, quê ngoại ở làng Canh Hoạch, huyện Thanh Oai, trấn Sơn Nam (nay thuộc Hà Nội), nổi tiếng với câu chuyện Trạng Cậu, Trạng Cháu (Trạng nguyên Nguyễn Đức Lượng và Trạng nguyên Nguyễn Thiến). Về sau, Nam Dương công Nguyễn Doãn Miện (tức Nguyễn Nhiệm, là cháu của Trạng nguyên Nguyễn Thiến) di cư vào Hà Tĩnh, trở thành vị tổ phụ của dòng họ Nguyễn Tiên Điền.
Thời thơ ấu
Năm Ất Mùi 1775, anh trai Nguyễn Trụ (sinh năm 1757) qua đời.
Năm Bính Thân 1776 thân phụ ông mất.
Năm Mậu Tuất 1778, khi 12 tuổi, thân mẫu Nguyễn Du là bà Trần Thị Tần mất. Cũng trong năm này, anh thứ hai của Nguyễn Du là Nguyễn Điều (sinh năm 1745) được bổ làm Trấn thủ Hưng Hóa. Mới 13 tuổi, Nguyễn Du mồ côi cả cha lẫn mẹ nên ông phải ở với người anh khác mẹ là Nguyễn Khản (hơn ông 31 tuổi).
Năm Canh Tý (1780), Nguyễn Khản là anh cả của Nguyễn Du đang làm Trấn thủ Sơn Tây bị khép tội mưu loạn trong Vụ án năm Canh Tý, bị bãi chức và bị giam ở nhà Châu Quận công. Lúc này, Nguyễn Du được một người thân của Nguyễn Nghiễm là Đoàn Nguyễn Tuấn đón về Sơn Nam Hạ nuôi ăn học.
Năm Nhâm Dần (1782), Trịnh Sâm mất, Kiêu binh phế Trịnh Cán, lập Trịnh Tông lên ngôi chúa. Hai anh của Nguyễn Du là Nguyễn Khản được làm Thượng thư bộ Lại kiêm Trấn thủ Hưng Hóa, Thái Nguyên, tước Toản Quận công và Nguyễn Điều làm Trấn thủ Sơn Tây.
Thời niên thiếu
Năm Quý Mão (1783), Nguyễn Du thi Hương ở trường Sơn Nam, đậu Tam trường (Sinh đồ) lúc 18 tuổi. Ông lấy vợ là con gái của ông Đoàn Nguyễn Thục. Ông được tập ấm chức Chánh Thủ hiệu quân hùng hậu hiệu, chỉ huy đội quân hùng mạnh nhất Thái Nguyên của cha nuôi họ Hà ở Thái Nguyên cùng Nguyễn Đăng Tiến, làm quyền Trấn thủ Thái Nguyên thay mặt Nguyễn Khản.
Nguyễn Đăng Tiến tước Quản Vũ hầu, tức Cai Gia (theo Hoàng Lê nhất thống chí) một tay "giặc già" Trung Quốc gốc người Việt Đông, Quảng Tây sang đầu quân làm thuộc hạ, tân khách dưới trướng Nguyễn Khản. Cai Gia là người dạy võ, 18 thứ binh khí, binh thư và kết nghĩa sinh tử với Nguyễn Du. Cai Gia còn lớn tuổi hơn cả Nguyễn Khản (hơn Nguyễn Du 31 tuổi) nên Nguyễn Du gọi là người anh cả kết nghĩa sống chết, tồn vong cùng có nhau, và gọi tên là Nguyễn Đại Lang (Thanh Hiên thi tập).
Cũng trong năm này, anh cùng mẹ của Nguyễn Du là Nguyễn Đề (sinh 1761) đỗ Giải nguyên khoa thi Hương ở điện Phụng Thiên, và Nguyễn Khản đầu năm thăng chức Thiếu bảo, cuối năm thăng chức Tham tụng.
Tháng 2 năm Giáp Thìn (1784), kiêu binh nổi dậy đưa hoàng tôn Lê Duy Kỳ lên làm thái tử. Dinh thự gia đình ở phường Bích Câu, Thăng Long bị kiêu binh phá sạch, Nguyễn Khản phải trốn lên ở với em là Nguyễn Điều đang là trấn thủ Sơn Tây.
Năm 1786 thì Nguyễn Khản bị mắc bệnh rồi chết ở Thăng Long.
Năm 1787, Nguyễn Du bốn năm trấn đóng Thái Nguyên, sau trận chiến với quân Tây Sơn, đi giang hồ không nhà không cửa cùng Nguyễn Đại Lang.
Năm 1788, tướng Tây Sơn Vũ Văn Nhậm ra Bắc diệt Nguyễn Hữu Chỉnh. Nguyễn Đăng Tiến khởi nghĩa tại Tư Nông, bị chỉ huy Giáo bắt được cùng Nguyễn Quýnh giải về cho Nhậm. Nhậm trọng khí khái, tha chết và cho tùy ý muốn đi đâu thì đi. Nguyễn Đại Lang (Nguyễn Đăng Tiến) cùng Nguyễn Du, Nguyễn Quýnh sang Vân Nam, Trung Quốc.
Đến nơi Nguyễn Du bị bệnh ba tháng xuân, hết bệnh Nguyễn Du muốn thoát vòng trần tục thành nhà sư Chí Hiên đi chu du Trung Quốc theo gương thi hào Lý Bạch. Họ chia tay tại Liễu Châu, Nguyễn Đại Lang về thăm quê cũ ở Quế Lâm, hẹn gặp nhau tại Trung Châu (Hàng Châu).
Nguyễn Du đi chu du muôn dặm tại Trung Quốc (khoảng 5.000 km trong 3 năm), từ Liễu Châu qua Quảng Tây đi đường Trường Sa đến Hán Dương, qua sông Giang Hán đi Trường An và sau đó xuống Hàng Châu, "Giang Nam, Giang Bắc túi tiền không".
Tại Hàng Châu, Nguyễn Du ngụ tại chùa Hổ Bào (虎跑寺), nơi nhân vật lịch sử Từ Hải, tức Minh Sơn Hòa thượng, từng tu hành. Nơi đây Nguyễn Du có được quyển Kim Vân Kiều Truyện của Thanh Tâm Tài Nhân và quyết chí diễn ca thơ Nôm. Nguyễn Du và Cai Gia Nguyễn Đại Lang gặp lại tại miếu thờ và ngôi mộ của Nhạc Phi ở Hàng Châu (tại mộ Nhạc Phi, Nguyễn Du viết bài thơ Nhạc Vũ Mục mộ 岳武穆墓, nghĩa là "Mộ Nhạc Vũ Mục"), sau đó cùng đi Yên Kinh.
Năm Kỷ Hợi (1789), Nguyễn Huệ đại phá quân Thanh, Đoàn Nguyễn Tuấn hợp tác với Tây Sơn, giữ chức Thị lang bộ Lại.
Năm 1790, Đoàn Nguyễn Tuấn cùng Phan Huy Ích, Vũ Huy Tấn được cử vào sứ bộ của vua Quang Trung giả, sang Trung Quốc triều kiến vua Càn Long.
Nguyễn Du trở về Hoàng Châu thì gặp Đoàn Nguyễn Tuấn trong sứ đoàn Tây Sơn trên đường đi Nhiệt Hà. Gặp nhau nơi lữ quán hai người đã cùng bàn luận về văn chương chuyện Hồng nhan đa truân. Nguyễn Du về trước và hẹn gặp nhau lại tại Thăng Long.
Cuối năm 1790, Nguyễn Du trở về Thăng Long. Ông có mối thân tình quen biết với nữ sĩ Hồ Xuân Hương.
Tháng mười, năm Tân Hợi (1791), anh thứ tư cùng cha khác mẹ với Nguyễn Du là Nguyễn Quýnh do chống Tây Sơn nên bị bắt và bị giết. Dinh cơ, từ đường họ Nguyễn ở Tiên Điền, Hà Tĩnh bị tướng Tây Sơn Lê Văn Dụ đốt cháy, phá hủy, làng Tiên Điền bị làm cỏ vì cuộc khởi nghĩa Nguyễn Quýnh.
Năm Quý Sửu (1793), Nguyễn Du về thăm quê Tiên Điền và đến cuối năm ông vào kinh đô Phú Xuân thăm anh là Nguyễn Đề đang làm thái sử ở Viện Cơ mật và anh vợ là Đoàn Nguyễn Tuấn.
Năm 1795, Nguyễn Đề đi sứ sang Yên Kinh dự lễ nhường ngôi của vua Càn Long nhà Thanh, đến năm 1796 trở về được thăng chức Tả đồng nghị Trung thư sảnh.
Mùa đông năm Bính Thìn (1796), Nguyễn Du trốn vào Gia Định theo chúa Nguyễn Ánh nhưng bị Quận công Nguyễn Thận bắt giam ba tháng ở Nghệ An. Sau khi được tha ông về sống ở Tiên Điền. Trong thời gian bị giam ông có làm thơ My trung mạn hứng (Cảm hứng trong tù). Nguyễn Du ra Thăng Long thì Hồ Xuân Hương đã được mẹ gả cho thầy lang xóm Tây làng Nghi Tàm.
Năm 1797, Nguyễn Đề thu xếp cùng Đoàn Nguyễn Tuấn cưới cô em út Đoàn Nguyễn Thị Huệ cho Nguyễn Du. Đoàn Nguyễn Tuấn giao cho Nguyễn Du gia trang tại Quỳnh Hải, từ đây chấm dứt cuộc đời mười năm gió bụi.
Mùa thu năm Nhâm Tuất (1802), vua Gia Long diệt nhà Tây Sơn. Nguyễn Đề trốn tránh tại Phú Xuân được Gia Long gọi ra. Nguyễn Đề dâng sớ, vua Gia Long tha chết, mến tài và kính trọng dòng dõi con Xuân Quận công Nguyễn Nghiễm nên cho đi theo ra Bắc Thành làm việc dưới quyền Tổng trấn Nguyễn Văn Thành. Nguyễn Nể cố vấn chỉ dẫn các kinh nghiệm nghi lễ đi sứ, tiếp sứ Trung Quốc sang phong vương cho vua Gia Long như trường hợp Phan Huy Ích. Đoàn Nguyễn Tuấn, lúc này khoảng 50 tuổi, có lẽ về ẩn cư trong "Phong nguyệt sào". "Phong nguyệt sào" (tổ gió trăng) là một cái chòi trong vườn hoa nhà Nguyễn Nể, nơi ông thường ngâm vịnh trong đó với tự hiệu là Sào Ông.
Sự nghiệp
Năm Quý Hợi (1803), khi vua Gia Long ra Bắc, Nguyễn Du từ Quỳnh Hải đem quân lương đi đón vua Gia Long, đến Phù Dung, trấn Sơn Nam Thượng thì gặp vua Gia Long, vua phong ngay tri huyện Phù Dung, phủ Khoái Châu, trấn Sơn Nam (nay là huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên). Sự kiện này giống như Phi Tử đời Chiến Quốc dâng ngựa cho vua Chu Hiếu Vương mà được chức Phụ Dung, nên Nguyễn Du có danh hiệu là Phi Tử.
Nhờ thời kỳ đi giang hồ, Nguyễn Du đã thông thạo các ngôn ngữ Trung Quốc, nên chỉ mấy tháng sau thăng tri phủ Thường Tín, trấn Sơn Nam Thượng (nay thuộc Hà Nội), ông được đặc cách lên ải Nam Quan tiếp sứ nhà Thanh sang phong sắc cho vua Gia Long.
Năm Ất Sửu (1805), ông được thăng Đông các học sĩ, tước Du Đức hầu và vào nhậm chức ở kinh đô Phú Xuân.
Năm Đinh Mão (1807), ông được cử làm giám khảo kỳ thi Hương ở Hải Dương. Mùa thu năm Mậu Thìn (1808), ông xin về quê nghỉ.
Năm Kỷ Tỵ (1809), ông được bổ chức Cai bạ (hàm Tứ phẩm) ở Quảng Bình.
Năm Quý Dậu (1813), ông được thăng Cần chánh điện học sĩ (chính Tam phẩm) và được cử làm chánh sứ sang nhà Thanh.
Năm 1814, ông đi sứ về, được thăng Lễ bộ hữu Tham tri (tòng Nhị phẩm).
Năm Bính Tý (1816), anh rể Nguyễn Du là Vũ Trinh vì liên quan đến vụ án cha con Tổng trấn Nguyễn Văn Thành nên bị đày vào Quảng Nam.
Năm Canh Thìn (1820), vua Gia Long qua đời, Nguyễn Phúc Đảm nối ngôi, tức vua Minh Mạng. Lúc này Nguyễn Du được cử đi làm chánh sứ sang nhà Thanh báo tang và cầu phong nhưng ông bị bệnh dịch tả chết ngày mồng 10 tháng 8 năm Canh Thìn (tức 16 tháng 9 năm 1820) hưởng thọ 54 tuổi.
Năm Giáp Thân (1824), di cốt của ông được cải táng về quê nhà là làng Tiên Điền, Hà Tĩnh.
Tác phẩm
Chính trên cơ sở này mà trong thơ Nguyễn Du luôn luôn vang lên âm thanh, bừng lên màu sắc của sự sống, hằn lên những đường nét sắc cạnh của bức tranh hiện thực đa dạng. Và giữa những âm thanh, màu sắc, đường nét vô cùng phong phú đó, Nguyễn Du hiện ra vừa dạt dào yêu thương, vừa bừng bừng căm giận. Đây là chỗ đặc sắc và cũng là chỗ tích cực nhất trong nghệ thuật của Nguyễn Du. Từ thơ chữ Hán cho đến Truyện Kiều đã tạo nên cái sức sống kỳ lạ ở hầu hết các tác phẩm của ông.
Văn bản
Sáng tác của Nguyễn Du được lưu hành ngay từ lúc ông còn sống. Tương truyền Truyện Kiều được Phạm Quý Thích nhuận sắc và cho in ở phố Hàng Gai (Hà Nội lúc ấy). Sau khi Nguyễn Du mất chỉ vài chục năm, vua Tự Đức từng có sớ cho quan tỉnh Nghệ An thu thập tất cả di cảo của Nguyễn Du để đưa về kinh. Từ đó đến nay, việc sưu tập, nghiên cứu, phổ biến di sản văn học của Nguyễn Du vẫn còn tiếp tục. Còn có những ý kiến hồ nghi tác giả một số bài thơ chữ Hán vẫn được coi là của Nguyễn Du. Việc xác định thời điểm ra đời của các tác phẩm chưa được giải quyết, kể cả thời điểm Nguyễn Du viết Truyện Kiều. Mặc dù đã mất nhiều công sức, nhưng các ý kiến trong giới nghiên cứu vẫn còn rất khác nhau.
Tác phẩm bằng chữ Hán
Theo gia phả họ Nguyễn Tiên Điền thì Nguyễn Du để lại ba tập thơ chữ Hán: Thanh Hiên tiền hậu tập, Nam trung tạp ngâm và Bắc hành tạp lục.
Những năm đầu thế kỷ XX, khi biên soạn cuốn Truyện cụ Nguyễn Du, Lê Thước và Phan Sĩ Bàng đã thu thập được một phần lớn những bài thơ đó, nhưng chưa công bố, chỉ mới trích dẫn một số bài lẻ tẻ. Khoảng năm 1940-41, ông Đào Duy Anh lại làm công việc đó một lần nữa. Ông cho biết:
Thanh Hiên thi tập (Tập thơ của Thanh Hiên) gồm 78 bài, viết chủ yếu trong những năm tháng trước khi làm quan nhà Nguyễn. Tập thơ được sáng tác trong ba giai đoạn:
Nam trung tạp ngâm
Nam trung tạp ngâm (Ngâm nga lặt vặt lúc ở miền Nam) gồm 40 bài thơ làm từ năm 1805 đến cuối năm 1812, tức là từ khi được thăng hàm Đông các học sĩ vào làm quan ở Kinh (gần 4 năm) cho đến hết thời kỳ làm Cai bạ dinh Quảng Bình (3 năm, 5 tháng). Ông viết khi làm quan ở Huế, Quảng Bình và những địa phương ở phía nam Hà Tĩnh.
Bài đầu tập thơ, "Phượng hoàng lộ thượng tỏa hành", đúng là bài làm trên đường đi vào Kinh nhận chức: Từ tỉnh lỵ Hà Tĩnh đi vào có núi Phượng Hoàng và quán Phượng hoàng, và bài "Nễ giang khẩu hương vọng", gần cuối tập, có câu:
Bắc hành tạp lục
Với cách sắp xếp đó có thể hiểu được tâm sự của Nguyễn Du trong từng giai đoạn. Có thể xem ba tập thơ này là ba tập nhật ký ghi trong một khoảng thời gian dài, từ năm nhà thơ 21 tuổi (1786) cho đến năm nhà thơ 49 tuổi (1814), trước lúc chết 5 năm. Bài thơ nào cũng chứa đựng một lời tâm sự. Ngay những bài tức cảnh vịnh sử khi đi sứ Trung Quốc cũng không phải là những bài tức cảnh, vịnh sử thuần túy mà đều có bao hàm tâm sự của nhà thơ, bộc lộ thái độ sống của nhà thơ một cách hết sức rõ rệt.
Tập thơ 249 bài thơ chữ Hán của Nguyễn Du là một công trình tập thể đã được cụ Lê Thước và Trương Chính thu thập tài liệu, dịch nghĩa, chú thích, sắp xếp.
Tác phẩm bằng chữ Nôm
Về văn thơ Nôm, Nguyễn Du sử dụng tài tình hai thể thơ dân tộc lục bát và song thất lục bát. Ông đã làm mới ngôn ngữ văn học Tiếng Việt.
Những tác phẩm bằng chữ Nôm của Nguyễn Du gồm có:
Nguyễn Du lưu lại trong kho tàng văn học Việt Nam thiên trường thi bất hủ Đoạn Trường Tân Thanh (Truyện Kiều) được truyền tụng trong dân gian và được liệt vào tài liệu giáo khoa dạy ở bậc trung học. Đoạn Trường Tân Thanh là áng văn chương tuyệt tác, viết theo thể thơ lục bát gồm 3.254 câu, dài nhất trong các tác phẩm xưa nay.
Đoạn trường tân thanh (Tiếng kêu mới về nỗi đau đứt ruột, tên phổ biến là Truyện Kiều), được viết bằng chữ Nôm, gồm 3.254 câu thơ theo thể lục bát. Nội dung của truyện dựa theo tác phẩm Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân, Trung Quốc. Nội dung chính của truyện xoay quanh quãng đời lưu lạc sau khi bán mình chuộc cha của Thúy Kiều, nhân vật chính trong truyện, một cô gái có tài sắc. Về thời điểm sáng tác, Từ điển văn học (bộ mới) ghi: "Có thuyết cho rằng Nguyễn Du viết ra sau khi ông đi sứ Trung Quốc (1814-1820), có thuyết cho nói ông viết trước khi đi sứ, có thể vào khoảng thời gian làm Cai bạ ở Quảng Bình (1804-1809). Thuyết sau được nhiều người chấp nhận hơn".
Ngoài ra, Văn chiêu hồn (tức Văn tế thập loại chúng sinh) là một ngâm khúc gồm có 184 câu theo thể song thất lục bát, trong đó chứa đựng tấm lòng từ bi của Phật tử Nguyễn Du đối với cảnh khổ của muôn vạn sinh linh, cũng là một tác phẩm giá trị được nhiều học giả nghiên cứu, trích giảng, hiện chưa rõ thời điểm sáng tác. Trong văn bản do Đàm Quang Thiện hiệu chú có dẫn lại ý của ông Trần Thanh Mại trên "Đông Dương tuần báo" năm 1939, thì Nguyễn Du viết bài văn tế này sau một mùa dịch khủng khiếp làm hằng triệu người chết, khắp non sông đất nước âm khí nặng nề, và ở khắp các chùa, người ta đều lập đàn giải thoát để cầu siêu cho hàng triệu linh hồn. Ông Hoàng Xuân Hãn cho rằng có lẽ Nguyễn Du viết Văn chiêu hồn trước cả Truyện Kiều, khi ông còn làm cai bạ ở Quảng Bình (1802-1812).
Văn tế sống Trường Lưu nhị nữ, 98 câu, viết theo lối văn tế, để bày tỏ nỗi uất hận vì mối tình với hai cô gái phường vải khác.
Thơ Nôm của Nguyễn Du đều thấy chỗ đậm, chỗ nhạt những yếu tố hoặc biểu hiện của chủ nghĩa cổ điển, chủ nghĩa lãng mạn và chủ nghĩa hiện thực trong văn học. Các tác phẩm thơ Nôm của ông đều thể hiện tư tưởng, tình cảm sâu sắc, tài năng nghệ thuật của ông xuyên suốt các tác phẩm của ông, xuyên suốt cuộc đời ông và thể hiện rõ nhất qua áng văn chương bất hủ là Truyện Kiều.
Trước năm 1930
Trong quãng thời gian hơn một trăm năm này, người bình luận các tác phẩm của Nguyễn Du là các nhà nho. Ở thế kỷ XIX, các nhà nho thường qua những bài thơ vịnh, những bài tựa mà bộc lộ cách nhìn, chính kiến của mình với tác phẩm. Sang thế kỷ XX, các nhà nho lại phát biểu bằng những bài văn chính luận. Nhưng bình luận ở giai đoạn nào họ cũng đều chia làm hai dòng khen và chê. Tuy nhiên, dù khen hay chê thì tất cả họ đều đánh giá cao nghệ thuật văn chương của Nguyễn Du. Nhưng văn chương được nhìn như có sự tách rời của hình thức với nội dung.
Từ 1930 đến 1945
Nghiên cứu phê bình văn học thời gian này đã thành một bộ môn riêng biệt, mang ý nghĩa hiện đại. Các tác phẩm của Nguyễn Du trong giới nghiên cứu, phê bình thấy rõ ba khuynh hướng sau:
Từ 1945 đến 1975
Trong giai đoạn chia đôi đất nước này, tại miền Bắc, việc nghiên cứu các tác phẩm của Nguyễn Du trong quan hệ với hiện thực đời sống xã hội theo quan điểm mỹ học Marxist. Tác phẩm văn học được nhìn nhận như là sự phản ánh đời sống xã hội và bộc lộ thái độ của nhà văn đối với hiện thực đó. Hai công trình theo hướng này xuất hiện sớm và đáng chú ý hơn cả là cuốn: Quyền sống của con người trong "Truyện Kiều" của Hoài Thanh (1949) và bài báo Đặc sắc của văn học cổ điển Việt Nam qua nội dung "Truyện Kiều" của Đặng Thai Mai (1955). Vấn đề tinh thần nhân đạo và tính hiện thực của "Truyện Kiều" được hai tác giả chú ý đặc biệt và coi là giá trị cơ bản của tác phẩm.
Ở miền Nam, thời kỳ 1954–1975 cũng có nhiều người để tâm phê bình nghiên cứu các tác phẩm của Nguyễn Du. Dịp kỷ niệm 200 năm ngày sinh Nguyễn Du, trên các tập san Văn (số 43, 44) và Bách khoa thời đại (số 209) có nhiều bài phê bình được công bố. Trước đó, năm 1960, có cuốn Chân dung Nguyễn Du tập hợp một loạt bài viết về Nguyễn Du của nhiều tác giả. Trước sau năm 1970 cũng thấy một số công trình khá công phu của Phạm Thế Ngũ, Đặng Tiến, Nguyễn Đăng Thục,...
Từ 1980 đến nay
Trong giai đoạn này, các tác phẩm của Nguyễn Du được tiếp cận bởi nhiều phương pháp mới: phong cách học, thi pháp học, ký hiệu học... Đã xuất hiện một số công trình đáng chú ý của Phan Ngọc, Trần Đình Sử, Đỗ Đức Hiểu,...
Nhìn chung các tác giả đều cố gắng khách quan hóa việc phân tích tác phẩm, muốn làm cho các kết kuận của mình là hiển nhiên, "không còn tranh cãi". Tuy vậy mọi việc không đơn giản, các ý kiến vẫn cứ rất xa nhau, điều đó có nghĩa là những cuộc tranh luận sẽ vẫn tiếp diễn và như vậy nghiên cứu, phê bình về các tác phẩm của Nguyễn Du sẽ tiếp tục tiến triển.
Sáng tác của Nguyễn Du không thật đồ sộ về khối lượng, nhưng có vị trí đặc biệt quan trọng trong di sản văn học và văn hóa dân tộc. Hơn nữa nó lại rất năng sản. Từ Truyện Kiều đã nảy sinh biết bao những hình thức sáng tạo văn học và văn hóa khác nhau: thơ ca về Kiều, các phóng tác Truyện Kiều bằng văn học, sân khấu, điện ảnh; rồi rất nhiều những dạng thức của nghệ thuật dân gian: đố Kiều, giảng Kiều, lẩy Kiều, bói Kiều... Đặc biệt là số lượng rất lớn những bài bình luận, những công trình phê bình, nghiên cứu.
Tưởng niệm
Được biết, Nguyễn Du qua đời vào ngày 18 tháng 9 năm 1820. Từ đó đến nay, tại Việt Nam đang có những con đường, phố và ngôi trường mang tên ông.
Ngày 17 tháng 11 năm 2015 tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức họp báo giới thiệu về các hoạt động kỷ niệm 250 năm ngày sinh của Nguyễn Du. Lễ kỷ niệm cấp quốc gia 250 năm sinh Đại thi hào Nguyễn Du (1765-2015) diễn ra ngày 5 tháng 12 năm 2015 tại thành phố Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh. với chương trình nghệ thuật "Tiếng thơ ai động đất trời" do Cục Nghệ thuật biểu diễn, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo và Nhà hát Nghệ thuật đương đại Việt Nam thực hiện với sự tham gia của gần 650 nghệ sĩ.
Lễ kỷ niệm có các chuỗi hoạt động chính: Tổ chức các hội thảo khoa học trong nước và quốc tế; xuất bản Truyện Kiều, các tác phẩm của Nguyễn Du ra nhiều thứ tiếng khác nhau; xây dựng phim tư liệu, các tác phẩm âm nhạc, hội họa… về thời đại, cuộc đời, sự nghiệp, tác phẩm của Nguyễn Du và dòng họ Nguyễn Tiên Điền; tổ chức các cuộc thi tìm hiểu, thi ngâm Kiều, lẩy Kiều, bình Kiều, diễn trò Kiều, nói chuyện về tác phẩm của Nguyễn Du; tổ chức các hoạt động hưởng ứng kỷ niệm tại Thủ đô Hà Nội là nơi sinh và tại tỉnh Bắc Ninh (quê mẹ của ông); tuần Văn hóa, Du lịch Nguyễn Du, bắt đầu từ ngày 28 tháng 11 đến ngày 5 tháng 12 năm 2015 tại Hà Tĩnh.
Bên cạnh đó, từ ngày 17 đến 25 tháng 11 năm 2015 tại Thư viện Khoa học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh diễn ra Tuần triển lãm về Nguyễn Du do Thư viện Khoa học tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh và Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam tổ chức. Triển lãm quy tụ tương đối đầy đủ các ấn bản bằng chữ Quốc ngữ, chữ Hán, chữ Nôm những sáng tác của Nguyễn Du cũng như các công trình nghiên cứu, biên khảo, chú thích về Nguyễn Du của nhiều lớp học giả. Điểm nhấn của triển lãm là những bản Nôm gốc như bản in Kim Vân Kiều tân tập (năm Bính Ngọ niên hiệu Thành Thái 1906), bản chép tay Kim Vân Kiều thích chú (Kỷ Mão 1879). Ngoài ra, còn có 20 bức thư pháp của các thành viên Chi hội Thư pháp (Hội Văn học Nghệ thuật các dân tộc thiểu số Thành phố Hồ Chí Minh) cũng sẽ được trưng bày với nội dung là những trích đoạn các sáng tác của Nguyễn Du (Truyện Kiều, Văn tế thập loại chúng sinh…).
Ghi chú
<references group="ghi chú" />
Monolepta atrimarginata
Monolepta atrimarginata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1989.
Tham khảo
Thể loại:Monolepta
Callilepis concolor
Callilepis concolor là một loài nhện trong họ Gnaphosidae. Loài này săn mồi ban đêm trong khi ban ngày thì ẩn mình dưới các tảng đá và lá cây. Cơ thể chúng có hình oval, hẹp và chĩa về phia sau.
Loài này thuộc chi Callilepis. Callilepis concolor được Eugène Simon miêu tả năm 1914.
Tham khảo
Thể loại:Callilepis (Gnaphosidae)
Passalus hubneri
Passalus hubneri là một loài bọ cánh cứng trong họ Passalidae. Loài này được Kuwert miêu tả khoa học năm 1898.
Tham khảo
Thể loại:Passalus
Holcocephala abdominalis
Holcocephala abdominalis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Holcocephala abdominalis được Say miêu tả năm 1823.
Tham khảo
Thể loại:Holcocephala
Maesaipsyche stengeli
Maesaipsyche stengeli là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
S
Thang máy đồi Montmartre
Thang máy đồi Montmartre (tiếng Pháp: Funiculaire de Montmartre) là một hệ thống thang máy tự động nằm ở Quận 18 thành phố Paris. Gồm hai buồng độc lập vận hành bằng động cơ điện, thang máy có hai trạm, nối từ chân đồi Montmartre lên tới đỉnh, vị trí của nhà thờ Sacré-Cœur. Được bắt đầu khai thác vào năm 1900, hiện nay hệ thống thang máy này do công ty RATP quản lý.
Thang máy đồi Montmartre không chỉ là một thang máy đơn thuần. Với vị trí một trong những điểm thu hút nhất Paris, hành khách sử dụng thang máy phần đông là khách du lịch. Phần còn lại là người dân Paris tới thăm nhà thờ hay đến hưởng không khí của Montmartre và quảng trường Tertre trên đỉnh đồi. Ngày nay, thang máy đồi Montmatre vận chuyển khoảng 2 triệu lượt khách mỗi năm.
Hệ thống thang máy
Nằm ở phía Bắc thành phố Paris, thang máy đồi Montmartre dài 108 mét với hai trạm có độ cao chênh lệch 36 mét. Trạm dưới chân đồi nằm giữa hai quảng trường Saint-Pierre và Suzanne-Valadon, trạm trên đỉnh nằm cạnh phố Cardinal-Dubois. Đường chạy của thang máy song song với phố Foyatier, là một cầu thang bộ dài 220 bậc. Chủ yếu dành cho khách du lịch, thang máy đồi Montmartre mở cửa cả bảy ngày trong tuần, từ 6 giờ tới 0 giờ 45. Mỗi chuyến, thang máy chạy hết khoảng 1 phút 30 giây. Trung bình mỗi ngày thang máy vận chuyển 6.000 lượt khách, tức khoảng 2 triệu hành khách mỗi năm.
Hệ thống thang máy hiện nay được sử dụng từ năm 1 tháng 6 năm 1991 do công ty Pomagalski SA xây dựng. Vận hành bằng động cơ điện với cáp tời, đường ray của thang máy rộng 1,44 mét, có độ dốc trung bình 35,2%. Hai buồng thang máy hoạt động độc lập, sức chứa khoảng 60 người. Hai trạm sử dụng chất liệu kính, cả cho phần mái, là tác phẩm của kiến trúc sư François Deslaugiers. Còn khai buồng thang máy do nhà thiết kế Roger Tallon thực hiện. Roger Tallon cũng là người vẽ mẫu cho các tàu TGV Atlantique.
Không chỉ giúp du khách lên xuống, thang máy đồi Montmartre đã trở thành một phần trong quang cảnh thành phố Paris. Một số tác phẩm văn học, điện ảnh, truyền hình... sử dụng khu phố Montmartre, nhà thờ Sacré-Cœur và thang máy làm bối cảnh. Thang máy cùng nhà thờ cũng được xuất hiện tại nhiều công viên mô hình thu nhỏ như Mini-Europe ở Bruxelles hay France miniature ở Élancourt.
Xây dựng
nhỏ|260px|Hệ thống thang máy đầu tiên Việc xây dựng thang máy đồi Montmartre được Hội đồng thị chính Paris quyết định vào năm 1891, phục vụ du khách thăm nhà thờ Sacré-Cœur, công trình được xây dựng trên đỉnh đồi. Theo bản thiết kế đầu tiên, thang máy sử dụng hệ thống kéo điện và đường ray dài hơn rất nhiều so với hiện nay, gồm 6 điểm dừng và không chỉ hai bến cuối. Cuối cùng, khi hoàn thành, thang máy đồi Montmartre đơn giản hơn nhiều so với bản vẽ đầu.
Hệ thống đầu tiên này sử dụng một đối trọng nước để dịch chuyển. Phía dưới đáy mỗi buồng thang máy có một thùng kín dung tính 5 m³. Khi một buồng lên tới trạm trên đỉnh, nước được bơm đầy thùng, sẽ kéo buồng còn lại lên nhờ trọng lực của nước và hành khách. Một trạm bơm được đặt phía dưới hoạt động đưa nước lên trạm trên. Đường ray thang máy gồm hai tuyến với khoảng cách tiêu chuẩn và trang bị một đường ray răng để có thể hãm tốc độ. Các buồng thang máy có sức chứa 48 hành khách, chia thành bốn ô nhỏ, xếp như bậc cầu thang. Ở đầu buồng còn có ô dành cho người lái, chịu trách nhiệm hệ thống phanh.
Hệ thống này đã chuyên chở một triệu hành khách mỗi năm trong khoảng thời gian là 30 năm.
Sửa chữa năm 1935
Sau khi hết hợp đồng với công ty Decauville, chính quyền thành phố và tỉnh Seine giao quyền khai thác cho Công ty giao thông công cộng vùng Paris. Để hiện đại hóa hệ thống thang máy, việc khai thác tạm thời dừng lại vào ngày 1 tháng 11 năm 1931. Phương pháp phanh bằng đường ray răng nguy hiểm bị loại bỏ. Hệ thống đối trọng nước được thay động cơ điện và bắt đầu khai thác trở lại vào 2 tháng 2 năm 1935 sau hơn ba năm gián đoạn.
Hệ thống thứ hai của thang máy đồi Montmartre hoạt động nhờ tời cáp với động cơ điện 50 CV. Buồng thang máy mới chỉ có một ô với sàn nằm ngang, không còn hình bậc cầu thang như trước. Mỗi buồng có thể chứa 50 người, vận tốc 2m/giây, thực hiện đoạn đường trong khoảng thời gian 70 giây.
Năm 1955, hệ thống thang máy đồi Montmartre hoạt động từ 7 tới 21 giờ vào mùa đông và tới 23 giờ vào mùa hè. Để vào thang máy, hành khách sử dụng vé của hệ thống ô tô bus. Trong năm 1962, thang máy đồi Montmartre chuyên chở 1,6 triệu lượt hành khách tuy có đóng cửa vài tuần để tu sửa. Lần mở cửa trở lại, một buổi lễ được tổ chức với sự có mặt của các trẻ em nghèo và Émile Kérembrun, hội trưởng của hội từ thiện có tên Cộng hòa Montmartre.
Sửa chữa năm 1991
nhỏ|260px|Trạm thang máy dưới chân đồi Sau 55 năm khai thác, chuyên chở 2 triệu lượt khách mỗi năm, hệ thống thang máy đồi Montmartre được đổi mới lại toàn bộ. Ý tưởng ban đầu của RATP và chính quyền Paris dự định tạo một đường hầm tới tận trạm tàu điện ngầm Anvers. Thế nhưng dự án này bị loại bỏ vì chi phí xây dựng quá cao.
RATP xây dựng lại thang máy trong vòng hai năm. Ngày 1 tháng 1 năm 1990, thang máy đóng cửa, giao thông tạm thời được thay thế bằng xe bus Montmartrobus, hoạt động giữa Pigalle và đỉnh đồi cho tới 5 tháng 11 năm 1991. Các trạm cũ được phá bỏ và xây mới theo bản thiết kế của kiến trúc sư François Deslaugiers, rộng hơn và sử dụng chất liệu kính. Công việc do công ty Schindler thực hiện với tổng chi phí là 43,1 triệu franc.
Thang máy đồi Montmartre cũng từng bị gặp sự cố kỹ thuật vào 7 tháng 12 năm 2006, lúc 17 giờ 50, tuy nhiên không có ai bị thương.