cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Triệu Lệ phi
Tiểu sử
Năm Cảnh Vân thứ 3 (712), Đường Duệ Tông lập chiếu nhường ngôi, Thái tử Long Cơ đăng cơ, sử gọi Đường Huyền Tông. Triệu thị được phong Lệ phi (麗妃), hàm Chính nhất phẩm, chỉ đứng sau Hoàng hậu Vương thị, còn Lý Tự Khiêm được phong Dĩnh vương (郢王). Năm Khai Nguyên thứ 3 (715), Đường Huyền Tông muốn lập Thái tử. Mặc dù Đàm vương Lý Tông (李琮), con trai của Lưu Hoa phi là Hoàng trưởng tử, nhưng vì sủng ái Triệu Lệ phi nên Huyền Tông vẫn chọn phong Dĩnh vương Lý Tự Khiêm làm Thái tử.
Qua đời
Năm Khai Nguyên thứ 14 (726), ngày 14 tháng 7 (âm lịch), Triệu Lệ phi cũng mắc bệnh qua đời tại Xuân Hòa điện (春華殿), khi 34 tuổi. Đường Huyền Tông lúc này lấy làm thương xót bà, nên đặc biệt ban thụy hiệu là Hòa (和), nên gọi Lệ Hoà phi (麗和妃).
Ngoài Triệu Lệ phi, Đường Huyền Tông còn có một sủng phi khác là Võ Tiệp dư, cháu họ nội của Võ Tắc Thiên. Võ thị liên tục sinh cho Huyền Tông 2 hoàng tử, 1 công chúa. Tuy cả ba đều chết yểu nhưng Huyền Tông vẫn sủng ái bội phần, sau Võ thị sinh hoàng tử Lý Mạo (李瑁), được Huyền Tông hết mực thương yêu, phong làm Thọ vương (壽王). Đường Huyền Thông yêu mến mẹ con Võ thị nên càng lạnh nhạt với Vương Hoàng hậu và Triệu Lệ phi. Để lấy lòng Huyền Tông, Vương Hoàng hậu vốn không sinh được con bèn xin nhận Thái tử Tự Khiêm làm con nuôi. Do đó, Huyền Tông đổi tên Lý Tự Khiêm thành Lý Hồng (李鴻).
Sau đó, Đường Huyền Tông tấn phong Võ Tiệp dư làm Huệ phi (惠妃), sau khi Vương Hoàng hậu bị phế truất rồi qua đời, thì Huyền Tông lại liền muốn lập Võ Huệ phi làm Hoàng hậu mới, song ý tưởng này ngay lập tức bị quần thần phản đối kịch liệt, vì Võ thị là hậu thế của Võ Tắc Thiên, trong nhà có cha chú đều mang tội, ngoài ra thì Võ thị không phải mẹ đẻ của Thái tử, nên sợ phong hậu sẽ đe dọa ngôi vị của Thái tử. Dù rất sủng ái Võ thị và Thọ vương Lý Mạo, Huyền Tông vẫn niệm tình cũ không lập Huệ phi làm Hoàng hậu, song được cho hưởng một số lễ nghi của Hoàng hậu. Võ Huệ phi vì chuyện này, cộng thêm muốn con trai Lý Mạo được lập làm Thái tử, nên rất ghét Thái tử Lý Anh.
Năm Khai Nguyên thứ 25 (736), Thái tử Lý Hồng được Huyền Tông đổi tên thành Lý Anh (李瑛). Tuy nhiên năm sau (737), Thái tử Lý Anh cùng 2 người em trai là Ngạc vương Lý Dao và Quang vương Lý Cư bị Võ Huệ phi sai Lý Lâm Phủ hãm hại, khiến Huyền Tông tức giận phế cả ba làm thứ nhân, đày đến Nhương châu, không lâu sau, đích thân ông ra lệnh ép 3 hoàng tử phải tự sát ở Lam Điền. Cái chết này của Thái tử và 2 người em đã khiến Võ Huệ phi tự hù dọa mình mà không lâu cũng bị bệnh chết. Vào thời Đường Túc Tông, Lý Anh được khôi phục danh dự.
Tham khảo
Thể loại:Phi tần nhà Đường Thể loại:Người Cam Túc Thể loại:Sinh năm 693 Thể loại:Mất năm 726
Spilanthes acmella
Spilanthes acmella là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (L.) L. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Spilanthes
Spilanthes acmella
Quận Burke, North Dakota
Quận Burke là một quận nằm ở tiểu bang Bắc Dakota. Tại thời điểm năm 2000, quận có dân số 2.242 người. Quận lỵ đóng ở Bowbells.
Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 1,129 dặm Anh vuông (2.925 km²), trong đó, 1,104 dặm Anh vuông (2.858 km²) là diện tích đất và 26 dặm Anh vuông (67 km²) trong tổng diện tích (2.28%) là diện tích mặt nước.
Thông tin nhân khẩu
Theo kết quả điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có 2.242 người, 1.013 hộ, và 680 gia đình sinh sống trong quận này. Mật độ dân số là 2,0 người trên mỗi dặm Anh vuông (0,8/km²). Đã có 1,412 đơn vị nhà ở với một mật độ bình quân là 1,3 trên mỗi dặm Anh vuông (0,5/km²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống tại quận này gồm 99,24% người da trắng, 0,13% người da đen hoặc người Mỹ gốc Phi, 0,22% người thổ dân châu Mỹ, 0,13% người gốc châu Á, 0,04% từ các chủng tộc khác, và 0,22% từ hai hay nhiều chủng tộc. 0,36% dân số là người Hispanic hoặc người Latin thuộc bất cứ chủng tộc nào. 52,4% were of người Na Uy, 18,4% người Đức và 7,4% Swedish theo kết quả điều tra dân số năm 2000.
Có 1,013 hộ trong đó có 23,00% có con cái dưới tuổi 18 sống chung với họ, 58,20% là những cặp kết hôn sinh sống với nhau, 5,30% có một chủ hộ là nữ không có chồng sống cùng, và 32,80% là không gia đình. 31,60% trong tất cả các hộ gồm các cá nhân và 17,60% có người sinh sống một mình và có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn. Quy mô trung bình của hộ là 2,21 còn quy mô trung bình của gia đình là 2,77,
Cơ cấu độ tuổi dân số như sau: 20,80% dưới độ tuổi 18, 3,50% từ 18 đến 24, 22,30% từ 25 đến 44, 28,30% từ 45 đến 64, và 25,10% người có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn. Độ tuổi trung bình là 48 tuổi. Cứ mỗi 100 nữ giới thì có 101,60 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ giới có độ tuổi 18 và lớn hơn thì, có 103,80 nam giới.
Thu nhập bình quân của một hộ ở quận này là $25.330, và thu nhập bình quân của một gia đình ở quận này là $31.384, Nam giới có thu nhập bình quân $28.164 so với mức thu nhập $16.382 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là $14.026, Khoảng 11,70% gia đình và 15,40% dân số sống dưới ngưỡng nghèo, bao gồm 17,20% những người có độ tuổi 18 và 16,50% là những người 65 tuổi hoặc già hơn.
Acmenychus
Acmenychus là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Chi này được Weise miêu tả khoa học năm 1905.
Các loài
Các loài trong chi này gồm:
Tham khảo
Thể loại:Hispini
Creyssac
Creyssac (trong tiếng Occitan Creissac) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp.
Liên kết ngoài
Creyssac
Prasinocyma delicataria
Prasinocyma delicataria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Prasinocyma
Spathomeles darwinista
Spathomeles darwinista là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Dohrn miêu tả khoa học năm 1873.
Tham khảo
Thể loại:Spathomeles
Crassula alticola
Crassula alticola là một loài thực vật có hoa trong họ Crassulaceae. Loài này được R.Fern. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1978.
16128 Kirfrieda
16128 Kirfrieda (1999 XS92) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 12 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Crassula alticola
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1978
16128 Kirfrieda
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1999
Aletis contractimargo
Aletis contractimargo là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Aletis
Sổ bà
Sổ bà (Dillenia indica), tên tiếng Anh là elephant apple, tên tiếng Thái: co má sản, là một loài Sổ có nguồn gốc từ Vân Nam (Trung Quốc), Ấn Độ, Sri Lanka, Việt Nam, Thái Lan, Malaysia và Indonesia. phải|nhỏ| Dillenia indica bạch tạng ở [[Khu bảo tồn hổ Pakke, Arunachal Pradesh, Ấn Độ]]
Mô tả
Sổ là một loại cây bụi lớn thường xanh hoặc cây gỗ nhỏ đến trung bình cao đến 15 m. Lá có chiều dài 15–36 cm, có bề mặt với các đường gân lá ấn tượng. Cành của nó được dùng để làm củi có chất lượng tốt. Bông hoa lớn, 15–20 cm, có năm cánh hoa màu trắng và nhị màu vàng. Quả tròn to, màu vàng xanh, có nhiều hạt và ăn được. Quả mang đài tồn tại, hình cầu, có đường kính từ 5–12 cm với 15 lá noãn, mỗi lá noãn chứa năm hạt trong thịt quả ăn được nhưng xơ. Lá đài dày, to, không nứt, rất rắn, bao bọc tạo thành "quả giả", khi già có màu vàng nâu.
Phân loại
Dillenia indica là một trong nhiều loài được Linnaeus mô tả lần đầu tiên trong ấn bản thứ 10 về Systema Naturae của ông vào năm 1759.
Sinh thái học
Quả sổ là loại trái cây lớn, cứng ăn được mà chỉ những động vật lớn trong tự nhiên mới có thể tiếp cận được. Một nghiên cứu tại Khu bảo tồn hổ Buxa của các nhà sinh thái học Sekar & Sukumar đã chỉ ra rằng voi châu Á dường như có sở thích đặc biệt với quả của D. indica, và do đó chúng là loài phân tán hạt quan trọng cho loài cây này. Với viễn cảnh loài voi sắp tuyệt chủng, loài cây này đã phát triển một hệ thống dự phòng, theo đó những quả cứng của nó vốn chỉ có động vật ăn cỏ mới có thể tiếp cận được, từ từ mềm ra trên nền rừng trong suốt mùa khô giúp các động vật nhỏ hơn như khỉ, động vật gặm nhấm và sóc có thể tiếp cận nó. Hạt từ cả quả già và quả non đều có thể nảy mầm tốt, cho phép sự tồn tại của cây này độc lập với sự tồn tại của bộ phận phát tán "khổng lồ" chính của nó.
Sử dụng
Quả sổ có vị chua và được sử dụng trong ẩm thực Ấn Độ trong món cà ri, mứt (ouu khatta) và thạch. Ngoài ra, quả có thể dùng nấu canh hay ép lấy nước làm thức uống.
Tham khảo
Thể loại:Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753 Thể loại:Cây Trung Quốc Thể loại:Dillenia Thể loại:Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN
Bryhnia
Bryhnia là một chi rêu trong họ Brachytheciaceae.
Semorina megachelyne
Semorina megachelyne là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Semorina. Semorina megachelyne được Crane miêu tả năm 1949.
Tham khảo
Thể loại:Semorina
Acosmium lentiscifolium
Acosmium lentiscifolium là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Schott miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acosmium
Clematis marmoraria
Clematis marmoraria là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Sneddon mô tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Liên kết ngoài
Thể loại:Clematis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1975 Thể loại:Thực vật New Zealand
Robinia elliottii
Robinia elliottii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Chapm.) Ashe miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.
Liên kết ngoài
Thể loại:Robinia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1903
Neghots
Neghots là một đô thị thuộc tỉnh Lori, Armenia. Dân số ước tính năm 2011 là 302 người.
Porroglossum dalstroemii
Porroglossum dalstroemii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer miêu tả khoa học đầu tiên năm 1987.
Liên kết ngoài
Thể loại:Porroglossum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1987
Neghots
Liên kết ngoài
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Lori
Namazgah, Gökçebey
Namazgah là một xã thuộc huyện Gökçebey, tỉnh Zonguldak, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1006 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tỉnh Zonguldak
Acmenychus caucasicus
Acmenychus caucasicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Heyden miêu tả khoa học năm 1878.
Tham khảo
Thể loại:Acmenychus
Ruzsky (huyện)
Huyện Ruzsky (? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Tỉnh Moskva, Nga. Huyện có diện tích 1553 kilômét vuông, dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 68600 người. Trung tâm của huyện đóng ở Ruza.
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Tỉnh Moskva Thể loại:Huyện của Nga
Ichneumon dolosus
Ichneumon dolosus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ichneumon
Vịnh Hàng Châu
Vịnh Hàng Châu, là một vịnh nhỏ của biển Hoa Đông, giáp với tỉnh Chiết Giang và thành phố Thượng Hải. Sông Tiền Đường chảy vào vịnh này.
Vịnh nằm ở phía nam của Thượng Hải, và kết thúc tại Hàng Châu. Vịnh Hàng Châu có nhiều đảo nhỏ và được gọi chung là quần đảo Chu San.
Vịnh được nhiều người biết đến do có sóng thủy triều lớn nhất thế giới, chiều cao lên tới 9 mét (30 ft), và có tốc độ 40 km mỗi giờ. Sóng thủy triều đặc biệt lớn trong lễ Trung thu khi hàng nghìn du khách đến để chiêm ngưỡng.
Cầu vịnh Hàng Châu bắc ngang qua vịnh, hợp long vào ngày 14 tháng 6 năm 2007 và mở cửa vào ngày 1 tháng 5 năm 2008. Đây là cầu dài thứ hai trên thế giới, nó giảm bớt hành trình giữa phía đông Chiết Giang và Thượng Hải từ 400 xuống 80 km (250 xuống 50 mi).
Liên kết ngoài
Hàng Châu Thể loại:Địa lý Chiết Giang
Ophiopogon longifolius
Ophiopogon longifolius là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Decne. mô tả khoa học đầu tiên năm 1867.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Mạch môn Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1867
Phegopteris perrigida
Liên kết ngoài
Thể loại:Phegopteris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1914 Thể loại:Unresolved names
Phegopteris perrigida
Montferrer i Castellbò
Montferrer i Castellbò là một đô thị trong ‘‘comarca’’ Alt Urgell, tỉnh Lleida, Catalonia, Tây Ban Nha.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Lérida Thể loại:Alt Urgell
Sông Cà Lúi
Sông Cà Lúi là một phụ lưu của sông Ba. Sông Cà Lúi chảy qua các tỉnh Gia Lai và Phú Yên, Việt Nam.
Sông có chiều dài 56 km và diện tích lưu vực là 191 km².
Sông khởi nguồn từ vùng đất xã Cà Lúi huyện Sơn Hòa. Một đoạn dài sông là ranh giới giữa huyện Krông Pa tỉnh Gia Lai và huyện Sơn Hòa tỉnh Phú Yên.
Quốc lộ 25 cắt sông tại Km69 ở cầu Cà Lúi, còn gọi là cầu Klúi, là tên ban đầu của địa danh theo tiếng dân tộc. Cầu ở nơi giáp ranh giữa xã Chư Ngọc, huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai với xã Krông Pa, huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên.
Liên kết ngoài
Cà C C
Canarium fusiforme
Canarium fusiforme là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Strombidae, họ ốc nhảy.
Liên kết ngoài
Thể loại:Canarium Thể loại:Động vật được mô tả năm 1842 Thể loại:Họ Ốc nhảy
Đinh Lễ (định hướng)
Đinh Lễ có thể là:
Spathomeles decoratus
Spathomeles decoratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Gerstaecker miêu tả khoa học năm 1857.
Tham khảo
Thể loại:Spathomeles
Xã Jasper, Quận Jasper, Missouri
Xã Jasper (Jasper Township) là một xã thuộc quận Jasper, tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 601 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Missouri Thể loại:Quận Jasper, Missouri
Helipterum dregeanum
Helipterum dregeanum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được DC. mô tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Helipterum
Yadana Dewi
Yadana Dewi (ရတနာ ဒေဝီ, ) là một trong số năm hậu cung hoàng hậu của vua Mingyi Nyo nhà Toungoo, mẹ của hoàng hậu Atula Thiri Maha Yaza Dewi, chính cung hoàng hậu của vua Bayinnaung. Bà là con gái của saopha (quận công) xứ Mong Pai (Mobye). Tên sinh thời của bà là Khin Nwe (ခင်နွယ်MY ခင်နွယ်) theo các biên niên sử tiêu chuẩn, hay Khin Hnin Nwe (ခင်နှင်းနွယ်MY ခင်နှင်းနွယ်), theo cuốn biên niên Toungoo Yazawin.
Thư tịch học
Thể loại:Sinh thập niên 1490
16129 Kevingao
16129 Kevingao (1999 XG97) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 12 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1999
Paranephelium spirei
Paranephelium spirei là một loài thực vật có hoa trong họ Bồ hòn. Loài này được Lecomte mô tả khoa học đầu tiên năm 1911.
Liên kết ngoài
Thể loại:Paranephelium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1911
Poliosia pulverosa
Poliosia pulverosa là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Poliosia
Chế hầu
Xem thêm
Thể loại:Thụy hiệu
Prasinocyma dentatilineata
Prasinocyma dentatilineata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Prasinocyma
Spathomeles dohrnii
Spathomeles dohrnii là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Gerstaecker miêu tả khoa học năm 1857.
Trò đánh lừa về Mặt Trăng
thumb|360px|Great Moon Hoax, in thạch bản về "ruby amphitheater" của [[The Sun (New York)|The Sun, bài số 4 trong 6 bài, ngày 28/8/1835]] Trò đánh lừa về mặt trăng (Great Moon Hoax) là loạt sáu bài báo được công bố trên tờ The Sun (New York), một tờ báo xuất bản từ năm 1833 đến 1950 tại New York, bắt đầu từ ngày 25/8/1835, nói về việc phát hiện ra cuộc sống và thậm chí cả nền văn minh trên Mặt Trăng. Những khám phá mạo danh là của nhà thiên văn học nổi tiếng Sir John Herschel.
thumb|Vespertilio homo (người dơi), trong bài báo bản tiếng Ý: Delle Scoperte Fatte Nella Luna del Dottor Giovanni Herschel. [[Napoli, 1836]]
Bài báo
Các bài viết mô tả những động vật kỳ bí trên mặt trăng, trong đó có bò rừng, dê, ngựa một sừng, hải ly không đuôi hai chân, và những người có cánh như dơi ("Vespertilio-homo") đã xây dựng ra các đền thờ. Có cả cỏ cây, đại dương và bãi biển. Những phát hiện này được cho là thực hiện bằng "một kính viễn vọng khổng lồ theo một nguyên lý hoàn toàn mới."
Tác giả của câu chuyện ký bút danh là Tiến sĩ Andrew Grant, là "người dẫn đường và thư ký" của nhà thiên văn học nổi tiếng Sir John Herschel.
Sau cùng thì tác giả công bố rằng các quan sát đã phải chấm dứt vì kính viễn vọng bị phá hủy, do ánh sáng mặt trời qua lăng kính đã tập trung năng lượng như một "kính đốt cháy" làm thiêu rụi đài quan sát.
thumb|300px|Vịnh Cầu vồng và Đền thờ trên [[Mặt Trăng, in thạch bản trên tờ The Sun, 25/8/1835.]]
Tác quyền
Tác giả của bài viết đã được quy cho Richard Adams Locke, một phóng viên đã học ở Cambridge, vào tháng 8 năm 1835 thì đang làm việc cho The Sun.
Locke chưa bao giờ công khai thừa nhận mình là tác giả, còn những tin đồn thì kéo dài và dẫn đến những người khác có liên quan. Hai người khác đã được ghi nhận trong kết nối với trò lừa bịp. Một là Jean-Nicolas Nicollet, một nhà thiên văn học người Pháp đi du lịch ở Mỹ vào thời điểm đó, mặc dù ông này đã ở Mississippi chứ không phải New York, khi trò lừa xuất hiện. Người kia là Lewis Gaylord Clark, biên tập viên của The Knickerbocker, một tạp chí văn học xuất bản hàng tháng ở New York. Tuy nhiên, không có bằng chứng xác đáng để chỉ ra ai khác ngoài Locke là tác giả của trò lừa.
Những tác động
Theo tường thuật thì phát hành của The Sun tăng lên đáng kể vì trò đánh lừa này, và do đó tạo ra The Sun dường như là một tờ báo thành công. Tuy nhiên, mức độ gia tăng phát hành của tờ báo chắc chắn đã được phóng đại trong thống kê tính đại chúng. Nó đã không được phát hiện là trò đánh lừa cả trong vài tuần sau khi được công bố. Thậm chí sau đó tờ báo cũng không đăng tải việc rút lui bài báo.
John Herschel ban đầu thích thú với chuyện đánh lừa, nhận thấy rằng những quan sát thực tế của riêng mình không bao giờ có thể là thú vị như vậy. Song rồi ông trở nên khó chịu sau khi ông phải trả lời các câu hỏi từ những người tin rằng những trò đánh lừa này là nghiêm trọng.
Edgar Allan Poe thì khẳng định câu chuyện là đạo văn từ tác phẩm của ông là "The Unparalleled Adventure of One Hans Pfaall" (Cuộc phiêu lưu chưa từng thấy của một Hans Pfaall)đã có trước đó. Biên tập cuốn sách này lúc đó chính là Richard Adams Locke. Sau đó ông xuất bản "The Balloon-hoax" (Trò đánh lừa khí cầu) trên chính tờ báo này.
Liên kết ngoài
Thể loại:Giả mạo trong khoa học Thể loại:Truyền thuyết đô thị Thể loại:Trò lừa bịp Thể loại:Mặt Trăng Thể loại:Khám phá Mặt Trăng Thể loại:Hoa Kỳ năm 1835
Porroglossum dreisei
Porroglossum dreisei là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer & Andreetta miêu tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Liên kết ngoài
Thể loại:Porroglossum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1991
Crassula ammophila
Crassula ammophila là một loài thực vật có hoa trong họ Crassulaceae. Loài này được Toelken miêu tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1975
Acmenychus discernenda
Acmenychus discernenda là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1949.
Tham khảo
Thể loại:Acmenychus
Josa i Tuixén
Josa i Tuixén là một đô thị trong ‘‘comarca’’ Alt Urgell, tỉnh Lleida, Catalonia, Tây Ban Nha.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị ở Lérida Thể loại:Alt Urgell
Lụa tơ sen
nhỏ|Nghệ nhân ở Vietnam đang kéo sợi tơ sen. nhỏ|Nghệ nhân Vietnam dạy cách làm lụa tơ sen nhỏ|Nghệ nhân Vietnam dùng khung dệt để dệt lụa tơ sen nhỏ|Một tấm khăn choàng lụa tơ sen ở Vietnam Lụa tơ sen (ပိုးကြာချည် hay ကြာချည်, ) hay đơn giản là lụa sen là một loại vải được dệt bằng sợi kéo từ cuống sen. Loại vải này ban đầu có nguồn gốc từ Myanmar (Miến Điện), nay còn được dệt bởi những tiểu thương thủ công nghiệp quy mô nhỏ ở Việt Nam. Do đặc tính phức tạp và thâm dụng lao động của việc làm và dệt tơ sen, lụa tơ sen được coi là một trong những loại vải đắt nhất trên thế giới. Lụa tơ sen Myanmar sử dụng sợi từ padonma kya (ပဒုမ္မာကြာ), hay sen hồng, loài sen này có hoa to, màu hồng và có mùi thơm. Cuống sen được lấy từ hồ Inle nằm ở bang Shan, và khắp Myanmar, bao gồm vùng Mandalay (hồ Sunye ở thị trấn Sintgaing); vùng Bago (hồ Inma Lake ở thị trấn Thegon); vùng Magway (hồ Wetthe và hồ tự nhiên Salin ở thị trấn Salin; vùng Sagaing (hồ Kandaunggyi ở thị trấn Taze).
Lịch sử
Dệt tơ sen có nguồn gốc từ hồ Inle nằm tại bang Shan và được phát minh bởi một người phụ nữ Intha tên Sa Oo sống ở làng Kyaingkhan vào đầu những năm 1900. Bà dệt một chiếc áo cà-sa bằng tơ sen, được gọi là kya thingan (ကြာသင်္ကန်း), để tặng cho vị sư trụ trì của một ngôi chùa địa phương, và tặng một chiếc áo cà-sa tương tự cho một bức tượng đệ tử Thích-ca Mâu-ni tại chùa Phaung Daw U. Việc dệt áo cà-sa là một truyền thống lâu đời ở Myanmar; trong lễ hội Tazaungdaing, cuộc thi dệt áo cà-sa được tổ chức ở nhiều ngôi chùa lớn. Phong tục này cuối cùng cũng biến mất sau cái chết của bà Sa Oo, nhưng sau đó được hồi sinh bởi con cháu của bà, Tun Yee và Ohn Kyi, họ thành lập một tập đoàn để hiện đại hóa và hệ thống hóa phong tục dệt lụa tơ sen.
Ứng dụng
200px|nhỏ|Một bức tượng Phật tại [[chùa Shwedagon mặc một chiếc áo cà-sa lụa tơ sen màu nghệ, trên áo được thêu những bông hoa sen để trang trí.]] Lụa tơ sen ban đầu được sử dụng để dệt áo cà-sa như một món quà cho tượng Phật hoặc các nhà sư Phật giáo, nhưng ngày nay lụa tơ sen còn được sử dụng để dệt nhiều loại quần áo khác nhau, hay kể cả khăn và mũ. Loro Piana, một công ty quần áo sang trọng, đã nhập khẩu lụa tơ sen Myanmar để làm áo khoác và nhiều sản phẩm quần áo khác từ năm 2010.
Tham khảo
Thể loại:Văn hóa Myanmar Thể loại:Dệt may Thể loại:Sợi Thể loại:Chi Sen
Örmeci, Gökçebey
Örmeci là một xã thuộc huyện Gökçebey, tỉnh Zonguldak, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1100 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tỉnh Zonguldak
Semorina seminuda
Semorina seminuda là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Semorina. Semorina seminuda được Eugène Simon miêu tả năm 1901.
Tham khảo
Thể loại:Semorina
Ophiopogon lushuiensis
Ophiopogon lushuiensis là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được S.C.Chen mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Phegopteris persicifolia
Phegopteris persicifolia là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Christ in Warb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1900. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Phegopteris persicifolia
Praravinia triflora
Praravinia triflora là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Quisumb. & Merr.) Bremek. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1940.
Liên kết ngoài
Thể loại:Praravinia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1940
Nor Khachakap
Nor Khachakap là một đô thị thuộc tỉnh Lori, Armenia. Dân số ước tính năm 2011 là 603 người.
Liên kết ngoài
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Lori
Ma Thành
Macheng là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Hoàng Cương, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Ma Thành có một lịch sử lâu đời, bắt nguồn từ thời Xuân Thu. Thành phố có nhiều loại tài nguyên thiên nhiên như đã bazan, cẩm thạch, silic, ngọc bích, vàng bạc và đồng.
Địa lý
Núi Quy Phong ở Ma Thành với số lượng khách du lịch đông đảo. giữa|nhỏ|620x620px|Núi Quy Phong, Ma Thành
Liên kết ngoài
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc Thể loại:Hoàng Cương Thể loại:Thành phố tỉnh Hồ Bắc
Canarium labiatum
Canarium labiatum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Strombidae, họ ốc nhảy.
Liên kết ngoài
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1798 L L L Thể loại:Họ Ốc nhảy
Bom hố đen
Bom lỗ đen là tên được đặt cho một hiệu ứng vật lý sử dụng cách trường bosonic tác động vào một lỗ đen đang quay có thể được khuếch đại thông qua tán xạ siêu bức xạ. Nếu trường khuếch đại bị phản xạ trở lại lỗ đen, quá trình khuếch đại có thể được lặp lại, dẫn đến sự tăng trưởng của trường, tức là một vụ nổ. Một cách có thể nhận ra sự phản xạ này trong tự nhiên là nếu trường bosonic có khối lượng. Sau đó, khối lượng của trường có thể khiến các chế độ khuếch đại bị giữ lại xung quanh lỗ đen, dẫn đến chu kỳ tự khuếch đại vô tận. Cơ chế hoạt động của bom lỗ đen được gọi là sự bất ổn định siêu lớn.
Lịch sử
Ý tưởng rằng mômen động lượng và năng lượng có thể được chuyển từ một lỗ đen đang quay sang một hạt bị phân tán bởi nó được đề xuất bởi Roger Penrose vào năm 1971. Cuộc thảo luận đầu tiên về hiệu ứng chạy trốn, bom lỗ đen, được khám phá bởi WH Press và SA Teukolsky vào năm 1972. Nếu một hiệu ứng như vậy xảy ra một cách tự nhiên, nó có thể chỉ ra một vật lý mới ngoài Mô hình Chuẩn, và cho thấy rằng các lỗ đen có "tóc", như được chỉ ra bởi một bài báo từ năm 2017, bởi William E. East và Frans Pretorius.
Chú thích
<references group="" responsive="1">
Liên kết ngoài
Thể loại:Nguồn năng lượng Thể loại:Lỗ đen
Ichneumon dormitans
Ichneumon dormitans là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Sông Krông Năng
Sông Krông Năng hay sông Krông H'Năng là một phụ lưu của sông Ba chảy qua địa bàn ba tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai và Phú Yên tại miền Trung Việt Nam.
Sông bắt nguồn từ dãy núi Chư Tun có độ cao 1200 m. Sông có chiều dài 130 km, diện tích lưu vực 1.753 km². Đây là một dòng sông nhỏ, hiền hoà vào mùa khô nhưng tương đối dữ dội vào mùa mưa.
Phụ lưu
Suối Ea Krông Jing (hay Ea Krông H'Ding) là phụ lưu của Krông H'Năng, dài khoảng 30 km chảy từ dãy Chư Prông cao 1.108 m ở phía nam thị trấn M'Drắk, theo hướng tây bắc, và đổ vào Krông H'Năng tại ranh giới 3 xã Ea Sô huyện Ea Kar, xã Ea Pil và Cư Prao huyện M'Drắk 12.86595°N, 108.61071°W.
Thủy điện
Thủy điện Krông H'năng xây dựng trên dòng Krông H'Năng tại vùng đất xã Ea Ly huyện Sông Hinh tỉnh Phú Yên và xã Ea Sô huyện Ea Kar tỉnh Đắk Lắk, có công suất lắp máy 64 MW với 2 tổ máy, khởi công tháng 5/2005, hoàn thành tháng 3/2011.
Tọa độ: 12.94314°N, 108.70669°W.
Liên kết ngoài
K K K K
Ryazansky (huyện)
Huyện Ryazansky (? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Tỉnh Ryazan, Nga. Huyện có diện tích 2169 km², dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 57600 người. Trung tâm của huyện đóng ở Ryazan'.
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Tỉnh Ryazan Thể loại:Huyện của Nga
Phạm Đình Kính
Phạm Đình Kính (chữ Hán: 范廷鏡; 1669-1737), tên khai sinh là Phạm Kim Kính, là một vị quan thời Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam. Phạm Đình Kính là người tài cao, đức trọng, có danh vọng, được các sĩ phu đương thời kính trọng.
Tiểu sử
Phạm Đình Kính sinh năm 1669, tên nôm là làng Si, xã Cổ Sư, huyện Thiên Bản, phủ Nghĩa Hưng, trấn Sơn Nam, (nay là thôn Vĩnh Lại, xã Vĩnh Hào, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định).
Năm 1710, niên hiệu Vĩnh Thịnh thứ 6, ở tuổi 42, ông đỗ Đệ tam Giáp đồng Tiến sĩ, xuất thân khoa Canh Dần.Kỳ thi này PHẠM KHIÊM ÍCH 范謙益2 người xã Bảo Triện huyện Gia Định đỗ đầu, NGUYỄN CÔNG KHUÊ 阮公奎 Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân,người xã Lê Xá huyện Chương Đức.
Năm 1723, ông sung phó sứ sang cống nhà Thanh, khi tới Yên Kinh ông cùng với chính sứ Phạm Khiêm Ích và phó sứ Nguyễn Huy Nhuận mừng vua Thanh Thế Tông Ung Chính lên ngôi, dâng ba bài thơ nhân sự điềm lạ nhật nguyệt hợp bích, được vua Thanh khen ngợi và thưởng ba bộ sách.
Năm 1727 thăng bồi tụng hữu thị lang bộ Binh.
1728 là 1 năm đặc biệt trong lịch sử ngoại giao quốc phòng của Đại Việt khi lần đầu dùng ngoại giao để lấy được 1 vùng lãnh thổ phên dậu rộng lớn trải 120 dặm, sau nhiều năm tranh chấp với Thanh Triều. Nguyễn Công Thái làm Tế tửu Quốc Tử Giám, coi Binh phiên[1]. Tháng 6 đến tháng 9 âm lịch năm Bảo Thái thứ 9 (1728), Nguyễn Công Thái cùng Nguyễn Huy Nhuận lên vùng biên giới Tụ Long tổng Phương Độ châu Vị Xuyên phủ Yên Bình trấn Tuyên Quang, tra xét thực địa, tranh biện lý lẽ để đòi lại được đất đai đã mất cho nhà Thanh, xác định vị trí sông Đồ Chú nằm xa về phía bắc vùng đất Tụ Long, cùng hội với quan nhà Thanh (đương thời vua Ung Chính) dựng bia định biên giới ở hai bờ sông Đổ Chú. Đại Việt sử ký toàn thư viết: (六月，.... 命兵部左侍郞阮輝潤，祭酒阮公寀，往會淸委差於宣光，認地立界，疆事始定. Lục nguyệt,... Mệnh Binh bộ Tả thị lang Nguyễn Huy Nhuận, Tế tửu Nguyễn Công Thái, vãng hội ủy sai ư Tuyên Quang, nhận địa lập giới, cương sự thủy định.)[2]. Tháng 6,.. Sai Binh bộ Tả thị lang Nguyễn Huy Nhuận, Tế tửu Nguyễn Công Thái, đến hội họp ủy sai bang giao ở Tuyên Quang, nhận đất lập biên giới, lần đầu tiên việc cương giới được xác định ổn định. Sau đó ông đỗ hàng thứ 3 trong Đông các, được kiêm chức Hiệu thư Đông các.
Năm 1731 Bồi tụng Lễ bộ Tả Thị lang. Năm 1932 ( tháng 8, Nhâm Tý, Vĩnh Khánh năm 4) thăng làm Tả thị lang bộ Hộ.
Năm 1733 (Quý Sửu, Long Đức năm thứ 2) thăng Đô Ngử Sử rồi qua Lễ Bộ Thượng Thư.
Năm 1734 ( mùa thu, tháng 7, Long Đức năm thứ 3) ban tước Lại Quận Công
Năm 1735 Nguyễn Hiệu chết, ông qua làm Bồi tụng Hình Bộ Thượng thư.
Năm 1736 ( Bính Thìn, Vĩnh Hựu năm thứ 2) qua Binh bộ thượng thư, Nhập thị Tham tụng.
Sinh thời, ông có danh vọng lớn đối với các sĩ phu, đi sứ Trung Quốc đối đáp thông minh được Nhà Thanh khen thưởng. Trước ông đỗ khoa Sĩ vọng, sau giữ các chức quan, như Tham tụng, Thượng thư, Nhập thị Kinh diên, tước Lai Quận công và được cử đi sứ sang nhà Thanh (Trung Quốc) mừng Thanh Thế Tông (Ung Chính) lên ngôi.
Vua Ung Chính ban cho ông biển vàng đề 4 chữ "Vạn thế Vĩnh Lại" và một câu đối như sau:
"Mưu đồ tư tựu, sứ hồ sứ hồ kiêm ngũ phủ
Dực vi minh thính, thần tai thần tai khâm tứ lân".
Nghĩa là: Mưu tính hỏi bàn, sứ kia sứ kia gồm năm phủ
Giúp làm tai mắt, tôi ấy tôi ấy kính bốn phương.
Lại ban cho áo hoa hột vàng để khi về thêm tôn vinh.
Bùi Văn Khuê
nhỏ|phải|250px|[[Đền Vực Vông ở cố đô Hoa Lư còn lưu giữ 17 sắc phong về Bùi Văn Khuê]] Bùi Văn Khuê (chữ Hán: 裴文奎, 1546 - 1600) là tướng nhà Mạc và nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam. Ông tham gia cuộc chiến tranh Lê-Mạc và phục vụ cho cả hai bên trong cuộc chiến này. Theo gia phả của dòng họ Bùi Thủ Chân, Bùi Văn Khuê là hậu duệ trực hệ của vua Lê Lợi, chi họ Cung Vương Lê Khắc Xương. Thời kỳ Đại Chính, chi họ này có cụ Bùi Hoằng đỗ Tiến sỹ làm quan văn trong triều đình nhà Mạc. Thời kỳ cuối của nhà Mạc ở Thăng Long, có thể nhờ tướng Nguyễn Quyện tiến cử mà Bùi Văn Khuê được vua Mạc Mậu Hợp giao làm võ quan nắm thủy quân, lực lượng chủ lực rất mạnh của nhà Mạc. Sau này tướng Bùi Văn Khuê đã công khai chống lại nhà Mạc. Còn gia đình danh tướng Nguyễn Quyện, dù bị thất trận một cách khó hiểu, thì vẫn tận trung với nhà Mạc đến giây phút cuối cùng.
Phạm Đình Kính
Gia đình
Ông của Phạm Kim Kính là Phạm Đức Quảng (hay Phạm Phúc Quảng) một võ tướng có công trong đánh giặc, giữ yên biên cương phía Nam, lại có công chiêu dân, lập ấp ở vùng Ma Linh (sau đổi là Minh Linh, thuộc phía Bắc tỉnh Quảng Trị ngày nay).Trước làm Tán vị công thần, Đặc tiến phụ quốc Thượng tướng quân Cẩm phú hầu y vệ Đô chỉ huy sứ tư đô chỉ huy cơ quan phong tặng Đặc tiến kim tử vinh lộc đại phu Lễ bộ Tả thị lang Cẩm phú hầu.
Bùi Văn Khuê
Mặc dù là hậu duệ của vua Lê Lợi nhưng Bùi Văn Khuê không được chính quyền nam triều tôn lên làm vua, dù chính quyền này lấy danh nghĩa là phù Lê.
Phạm Đình Kính
Gia đình
Cha của Phạm Kim Kính là Phạm Thuần Hậu, thừa chính sứ Lạng Sơn, có công giúp dân khắc phục cảnh đồng chiêm chũng, mở trường khuyến khích việc học tập.Trước làm Quang tiến thân lộc đại phu, Trinh Nghĩa nam, tặng Cung hiển đại phu, sau tặng thêm Đặc tiến Lễ bộ Tả thị lang, Cẩm phú hầu, Kim tử vinh lộc đại phu, Hộ bộ Tả thị lang, Trinh Nghĩa hầu.
Bùi Văn Khuê
Thân thế
Bùi Văn Khuê gốc vốn người làng Chi Phong, xã Trường Yên, huyện Hoa Lư, Ninh Bình ngày nay. Đại Nam nhất thống chí trang 266 cho biết: Thị Niên để tang chồng, khi xong tang, tự gieo mình xuống sông xã Chi Phong (làng của Bùi Văn Khuê), dân xã lập đền thờ. Ngày nay ở thôn Chi Phong, Trường Yên, huyện Hoa Lư, Ninh Bình có đền Vực Vông thờ 2 vợ chồng Bùi Văn Khuê, Nguyễn Thị Niên. Thần tích đền Vực Vông cho biết cha con Bùi Văn Khuê là người Trường Yên, có nhiều công lao tu sửa cố đô Hoa Lư.
Phạm Đình Kính
Gia đình
Con trai cả Lại Quận Công có Phạm Thanh Thận ( húy Tùy) đỗ Hương Cống khoa Ất Tỵ ( 1725), làm tới Thiêm tri thị nội Tả binh phiên tả dụ đức Hương Phái Hầu, phong Đặc tiến kim tử vinh lộc đại phu, gia phong Dực bảo trung hưng linh phù tôn thần.
Bùi Văn Khuê
Thân thế
Tuy nhiên, ở xã Gia Trung, bên kia sông Hoàng Long so với xã Trường Yên cũng có làng Chi Phong và có hẳn nhà thờ Bùi Văn Khuê cùng thờ vợ ông là Nguyễn Thị Niên và các con trai của ông là Bùi Thì Trung và Bùi Khắc Kiệm.
Phạm Đình Kính
Gia đình
Cháu trai Lại quận Công là Phạm Đình Tiến ( một số tư liệu dịch là ĐÌnh Trùy, húy Thùy) Trì uy tướng quân Đô chỉ huy sứ đồng tri Tiến Lĩnh Hầu, gia phong Dực bảo trung hưng linh phù tôn thần.Ông giỏi binh pháp, tham gia dẹp loạn khởi nghĩa Vũ Đình Dung. Do dân phiêu tán,ruộng đồng bỏ hoang nhiều năm, năm Cảnh Hưng thứ 15 ( Quý Mùi 1763) ông nhận mật chỉ của vua Lê Hiển Tông về quy tập dân chúng và đổi làng Hóp thành Làng Báo Đáp.
Bùi Văn Khuê
Thân thế
Ông theo nghiệp võ, trở thành võ tướng phục vụ nhà Mạc và được giao chỉ huy đạo thủy quân. Nhà Mạc phong cho ông chức Sơn quận công trấn thủ Nam đạo sơn, sau nhà Lê phong cho ông là Mỹ quận công. Ông là con rể lão tướng Nguyễn Quyện, lấy người con gái thứ của Nguyễn Quyện là Nguyễn Thị Niên. Người chị của Nguyễn Thị Niên chính là hoàng hậu của vua Mạc Mậu Hợp.
Phạm Đình Kính
Giai thoại
Phạm Kim Kính sinh ngày 16 tháng 1 năm Kỷ Dậu (1669), tuy nhiên trong sách Tân biên Nam Định tỉnh địa dư chí lược do Khiếu Năng Tĩnh, tiến sĩ thời Nguyễn soạn thì ông sinh năm Qúy Hợi (1683) và kèm theo giai thoại lạ như sau: “Ông là người xã Cổ Sư, huyện Thiên Bản, trước khi ra đời thân phụ, thân mẫu mơ thấy có ông già cho một cái gương; đến giờ Tý ngày 16 tháng 1 năm Qúy Hợi (1683) La phu nhân sinh ra ông, thân phụ bèn đặt tên cho là Kim Kính (gương sáng)”.
Con đường khoa cửa và hoạn lộ
Từ nhỏ Phạm Kim Kính là người học giỏi có tiếng, ngoài 20 tuổi ông thi đỗ Hương cống, do được tập ấm của cha nên được bổ làm một chức quan nhỏ. Năm Qúy Mùi (1703) triều đình mở kỳ thi Sĩ vọng để tuyển chọn những người có danh vọng trong giới sĩ phu, ông dự thi và là một trong 20 người trúng tuyển, sau đó được bổ làm Tri phủ Nghĩa Hưng.
Bùi Văn Khuê
Giúp Mạc chống Lê
Đầu năm 1592, tướng Nam triều là Trịnh Tùng mang đại quân ra bắc tấn công Thăng Long. Mạc Mậu Hợp cũng huy động đại quân ra địch, bị bại trận vào ngày giáp tết, phải bỏ kinh thành chạy qua sông Hồng.
Phạm Đình Kính
Con đường khoa cửa và hoạn lộ
Năm Canh Dần (1710) đời Lê Dụ Tông, triều đình mở khoa thi Hội, ông khi đó ngoài 40 tuổi tham gia ứng thí và đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân.
Phạm Kim Kính làm quan trải nhiều chức vụ, sau lên đến chức Lễ bộ Thượng thư, Tham tụng, rồi Binh bộ Thượng thư kiêm Đông các đại học sĩ Nhập thị kinh diên.
Bùi Văn Khuê
Giúp Mạc chống Lê
Ngay sau đó, vua tôi nhà Mạc cố gắng tổ chức lại quân đội để chống trả. Ngày mồng 6 tết, Trịnh Tùng đốc quân qua sông Tô Lịch đến cầu Nhân Mục, đóng quân ở núi Xạ Đôi dàn binh bố trận.
Phạm Đình Kính
Con đường khoa cửa và hoạn lộ
Ông có công mở chợ, đào sông, khơi ngòi, bắc cầu, sửa chùa, dạy nghề đan cót cho dân làng, phát triển kinh tế quê hương. Khi về trí sĩ, ông được phong tước Lại quận công. Ông nổi tiếng giỏi thơ văn, là người có danh vọng, được các sĩ phu đương thời kính trọng.
Bùi Văn Khuê
Giúp Mạc chống Lê
Mạc Mậu Hợp sai Mạc Ngọc Liễn đem quân bản đạo cố thủ từ cửa Bảo Khánh về phía tây đến phường Nhật Chiêu; Bùi Văn Khuê cùng Trần Bách Niên đem quân bốn vệ giữ cửa Cầu Dừa, qua cửa Cầu Muống đến thẳng cửa Cầu Dền, ngày đêm đóng cửa cố thủ trong thành Đại La; cha vợ ông là Nguyễn Quyện đem quân giữ từ Mạc Xá trở về đông, ứng cứu quân các đạo. Mạc Mậu Hợp tự đốc suất thủy quân, dàn hơn 100 chiếc thuyền giữ sông Nhị Hà để làm thanh viện.
Tuy nhiên, cánh quân chủ lực của Mạc Mậu Hợp và Nguyễn Quyện bị quân Nam triều đánh bại, bản thân lão tướng Nguyễn Quyện bị bắt. Trước tình hình đó, Bùi Văn Khuê cùng Trần Bách Niên, Mạc Mậu Hợp, Mạc Ngọc Liễn đều bỏ chạy.
Mạc Mậu Hợp thua trận rút khỏi Thăng Long, nhưng Trịnh Tùng cũng thấy chưa đủ khả năng đánh chiếm miền Bắc nên lại rút về Thanh Hóa.
Bỏ Mạc theo Lê
Có sông Hồng ngăn trở, quân Nam triều chưa qua sông được. Mạc Mậu Hợp lại không lo phòng giữ, sa vào tửu sắc. Vợ Bùi Văn Khuê là Nguyễn Thị Niên thường ra vào trong cung thăm chị là hoàng hậu Nguyễn thị. Mậu Hợp thấy Nguyễn Thị Niên đẹp, liền ngầm mưu dụ giết Bùi Văn Khuê để cướp lấy vợ ông. Bùi Văn Khuê biết chuyện, bèn mang quân bản bộ tự rút về Gia Viễn không theo vua Mạc. Tháng 10 năm đó (1592), ông liền sai con là Bùi Văn Nguyên chạy vào Thanh Hóa xin hàng nhà Lê. Trịnh Tùng nghe tin, bèn sai tướng Hoàng Đình Ái cầm một cánh quân đi trước cứu Bùi Văn Khuê. Mạc Mậu Hợp biết Văn Khuê đã đầu hàng nhà Lê, lại có quân đến cứu, liền lui về giữ sông Thiên Phái.
Ngày 28 tháng 10 âm lịch năm 1592, Trịnh Tùng mang quân ra phủ Trường Yên. Mạc Mậu Hợp sai Nghĩa quốc công ra đóng quân ở sông Thiên Phái, đắp luỹ đất ở bờ sông chống cự, thả chông tre hai bên bờ sông. Trịnh Tùng sai Bùi Văn Khuê ngầm kéo theo thuyền ra cửa sông để đánh ở thượng lưu, sai bắn súng ở ven sông để đánh ở hạ lưu; sai voi ngựa, quân lính qua sông đánh mạnh vào trung lưu để thu lấy thuyền quân Mạc trên sông. Nghĩa quốc công trở tay không kịp, bỏ thuyền chạy trốn, quân lính tan vỡ tháo chạy.
Islands in the Stream (bài hát)
"Islands in the Stream" là một bài hát của hai nghệ sĩ thu âm người Mỹ Kenny Rogers và Dolly Parton nằm trong album phòng thu thứ 13 của Rogers, Eyes That See in the Dark (1983). Nó được phát hành như là đĩa đơn đầu tiên trích từ album vào ngày 1 tháng 7 năm 1983 bởi RCA Records. Bài hát được đồng viết lời bởi ba thành viên Barry Gibb, Robin Gibb và Maurice Gibb thuộc nhóm nhạc Bee Gees và họ cũng tham gia góp giọng nền cho nó, trong khi phần sản xuất được đảm nhiệm bởi đội sản xuất Gibb-Galuten-Richardson (Barry Gibb, Albhy Galuten và Karl Richardson). Ban đầu được dự định sẽ do Marvin Gaye thể hiện và được đặt tên dựa theo tiểu thuyết năm 1970 cùng tên của Ernest Hemingway, "Islands in the Stream" là một bản country pop kết hợp với những yếu tố từ soft rock mang nội dung đề cập đến tình yêu của một cặp đôi trước những sóng gió của cuộc sống, trong đó họ khẳng định tình cảm bền chặt dù cho tồn tại những tính cách khác biệt như những hòn đảo trên dòng chảy.
Bùi Văn Khuê
Bỏ Mạc theo Lê
Tháng 11 năm 1596, Phạm Hàng chiếm giữ núi Đam Khê, huyện Yên Mô, có tới hơn 1 vạn quân. Mỹ quận công Bùi Văn Khuê cùng với viên thổ quan Yên Mô là Lương quận công Nguyễn Thể đi đánh bắt được Phạm Hàng giải về kinh chém.
Islands in the Stream (bài hát)
Sau khi phát hành, "Islands in the Stream" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao sự ăn ý của hai nghệ sĩ cũng như quá trình sản xuất nó. Ngoài ra, bài hát còn gặt hái nhiều giải thưởng và đề cử tại những lễ trao giải lớn, bao gồm chiến thắng tại giải thưởng Âm nhạc Mỹ hai năm liên tiếp (1984 và 1985) cho Đĩa đơn Đồng quê được yêu thích nhất và một đề cử giải Grammy cho Trình diễn giọng Pop xuất sắc nhất của bộ đôi hoặc nhóm nhạc tại lễ trao giải thường niên lần thứ 26. "Islands in the Stream" cũng tiếp nhận những thành công vượt trội về mặt thương mại, đứng đầu các bảng xếp hạng ở Úc và Canada, và lọt vào top 10 ở hầu hết những quốc gia nó xuất hiện, bao gồm vươn đến top 5 ở những thị trường lớn như Áo, Bỉ, Ireland, Hà Lan, New Zealand, Na Uy và Thụy Điển. Tại Hoa Kỳ, nó đạt vị trí số một trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 trong hai tuần liên tiếp, trở thành đĩa đơn quán quân thứ hai của Rogers lẫn Parton tại đây.
Để quảng bá cho "Islands in the Stream", hai nghệ sĩ đã trình diễn nó trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải lớn, bao gồm Good Morning America và giải Hiệp hội Nhạc Đồng quê năm 1983, cũng như trong nhiều chuyến lưu diễn của họ. Kể từ khi phát hành, bài hát đã được hát lại và sử dụng làm nhạc mẫu bởi nhiều nghệ sĩ, như Reba McEntire, Kylie Minogue, Ronan Keating, Blake Shelton, Carrie Underwood, Miley Cyrus và chính tác giả của nó Bee Gees, cũng như xuất hiện trong nhiều tác phẩm điện ảnh và truyền hình, bao gồm General Hospital, Jane The Virgin, Supergirl, The Good Doctor, The Resident, Stranger Things và Gavin and Stacey. Ngoài ra, bài hát còn nằm trong những album tuyển tập của Rogers và Parton, như Greatest Hits (1988), 42 Ultimate Hits (2004) và 21 Number Ones (2006) của Rogers, cũng như Ultimate Dolly Parton (2003) và The Very Best of Dolly Parton (2007) của Parton.
Danh sách bài hát
Đĩa 7" tại Hoa Kỳ
Đĩa 7" tại Anh quốc
Liên kết ngoài
Thể loại:Đĩa đơn năm 1983 Thể loại:Bài hát năm 1983 Thể loại:Đĩa đơn năm 2009 Thể loại:Bài hát của Kenny Rogers Thể loại:Bài hát của Dolly Parton Thể loại:Bài hát của Bee Gees Thể loại:Bài hát của Barry Gibb Thể loại:Đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100 Thể loại:Đĩa đơn quán quân Billboard Adult Contemporary Thể loại:Đĩa đơn quán quân tại Úc Thể loại:Đĩa đơn quán quân UK Singles Chart Thể loại:Đĩa đơn quán quân tại Vương quốc Liên hiệp Anh Thể loại:Ca khúc song ca Thể loại:Đĩa đơn của RCA Records Thể loại:Đĩa đơn của Polydor Records Thể loại:Đĩa đơn của Comic Relief Thể loại:Đĩa đơn quán quân RPM Top Singles
Bùi Văn Khuê
Bỏ Mạc theo Lê
Tháng 11 năm 1597, Bùi Văn Khuê cùng Nguyễn Miện, Phan Ngạn đem thủy quân gồm 50 chiếc thuyền ra Hải Dương đánh phá đảng ngụy. Nguyễn Miện khinh địch bị Lễ quận công của địch giết. Sau Văn Khuê lấy được đầu của Lễ quận công đem về kinh dâng nộp, sai đem bêu 3 ngày.
Phạm Đình Kính
Con đường khoa cửa và hoạn lộ
Một vị quan có tiếng trong triều là Phạm Khiêm Ích và cũng là người bạn đỗ cùng khoa với Phạm Kim Kính có bài bằng chữ Nôm ca ngợi ông như sau:
Mấy người quan cách lại như ông,
Biết cảnh dân cùng nỗi khổ chung.
Lương thiện lấy đâu cơm áo đủ,
Thấp hèn nào được sử kinh thông.
Bào đỏ xênh xang người thẹn bóng,
Lầu cao chót vót bước xem ngông.
Tâu vua chẳng xét than đời loạn,
Về với quê hương chốn ruộng đồng.
Phạm Kim Kính mất tại quê hương vào ngày 22 tháng 11 năm Đinh Tị (1737). Sau khi mất, triều đình nghĩ đến công lao đã truy tặng ông hàm Thiếu bảo, phong làm phúc thần làng Vĩnh Lại.
Hai lần đi sứ làm vẻ vang Quốc thể
Năm Quý Mão (1723) Phạm Kim Kính được cử làm Phó sứ trong đoàn sứ bộ sang phương Bắc mừng vua Thanh Thế Tông (tức Ung Chính) lên ngôi. Sách Đại Việt sử ký tục biên cho biết: “Sai sứ sang nhà Thanh. Chính sứ là Phạm Khiêm Ích, sang mừng vua Thanh mới lên ngôi, Phó sứ là bọn Nguyễn Huy Nhuận, Phạm Đình Kính”.
Sách Khâm định Việt sử thông giám cương mục viết rõ hơn như sau: “Quý Mão, năm thứ 4 (1723). (Thanh, Thế Tông, năm Ung Chính thứ nhất)… Tháng 10, mùa đông… Sai sứ thần sang nhà Thanh. Chánh sứ là Phạm Khiêm Ích sang mừng việc Thanh Thế Tông lên ngôi; phó sứ là bọn Nguyễn Huy Nhuận và Phạm Đình Kính sang dâng lễ tuế cống và tạ ơn việc nhà Thanh ban cho lụa hoa”.
Chuyến đi sứ này kéo dài trong 3 năm, trong thời gian ở phương Bắc, đoàn sứ thần đã làm rất tốt việc bang giao, làm vẻ vang cho đất nước. Đầu năm Bính Ngọ (1726) đoàn sứ thần về nước, được vua Thanh trọng đãi ban thưởng, cấp thuyền để đi, lại gửi tặng vua Lê 4 chữ ngự đề do tự tay Ung Chính viết: “Nhật Nam tế độ” (Đời đời nối ngôi vua ở nước Nam) và 3 bộ sách quý là Bội văn vận phủ, Uyên giám loại hàm và Cổ văn uyên giám.
Các Chánh sứ và Phó sứ cũng được ban biển vàng, tấm biển của Phạm Kim Kính có khắc 4 chữ: “Vạn thế vĩnh lại” (Muôn đời được nhờ mãi mãi), khi về nước ông đã lấy 2 chữ Vĩnh Lại để làm tên mới cho quê mình, thay cho tên cũ là Cổ Sư. Sách Tân biên Nam Định tỉnh địa dư chí lược cho hay: “Ông làm quan Lễ bộ Thượng thư, đi sứ nước Thanh đưa lễ chúc mừng vua Thanh Thế Tông lên ngôi. Ông ứng đối trôi chảy, từng có bạn thân ở Thanh triều, được vua Thanh ban biển vàng có chữ: “Vạn thế vĩnh lại”. Nhân thế ông bèn đổi Cổ Sư ra Vĩnh Lại rồi mở chợ dạy nghề đan cót, bắc cầu sửa chùa giúp dân nghèo khó, khuyên đào giếng lấy nước ăn…”.
Sách Nam Định tỉnh địa dư chí thì viết: “Sinh thời, ông có danh vọng lớn đối với các sĩ phu, đi sứ Trung Quốc đối đáp thông minh, được Thiên triều khen thưởng. Vua Thanh ban cho ông biển vàng đề 4 chữ: “Vạn thế vĩnh lại” và một câu đối như sau: Mưu đồ tư tựu, sứ hồ sứ hồ kiêm ngũ phủ, Dực vi minh thính, thần tai thần tai khâm tứ lân. Nghĩa là: Mưu tính hỏi bàn, sứ kia sứ kia gồm năm phủ, Giúp làm tai mắt, tôi ấy tôi ấy kính bốn phương. Vua Thanh lại ban cho ông áo hoa hột vàng để khi về thêm tôn vinh”.
Mùa hạ, tháng 4 năm Bính Ngọ (1726) sứ bộ về đến Thăng Long, vua Lê đã ban chức phong thưởng cho những người đứng đầu, sách Khâm định Việt sử thông giám cương mục cho biết như sau: “Trước đây, bọn Khiêm Ích sang sứ bộ sang nhà Thanh, khi đến Yên Kinh, vua nhà Thanh cho triệu vào yết kiến ở điện Kiền Thanh, yên ủi thăm hỏi, rồi chính tay vua viết bốn chữ "Nhật nam thế tộ" đặc ân ban cho. Năm ấy, viên quan thế sử tâu lên vua nhà Thanh là mặt trời mặt trăng hợp bích, năm vì sao liên châu. Nhân đấy, bọn Khiêm Ích dâng thơ chúc mừng; vua nhà Thanh ngợi khen và dụ bảo, lấy cớ rằng quốc vương yêu chuộng văn học, tôn trọng đạo Nho, nên thưởng cho ba bộ sách. Sau này bàn luận công trạng phụng mạng đi sứ, thăng Khiêm Ích chức tả thị lang bộ Hộ, tước Thuật quận công; Nguyễn Huy Nhuận chức tả thị lang bộ Hình, tước Triệu quận công; Phạm Đình Kính chức hữu thị lang bộ Binh, tước Lại khê hầu”.
Đến cuối năm Kỷ Dậu (1729) triều đình lại cử sứ bộ sang nhà Thanh, một lần nữa Phạm Đình Kính được cử làm thành viên, tuy không giữ vai trò chính nhưng ông đã có nhiều ý kiến giúp cho chuyến đi sứ lần này đạt kết quả tốt. Khi trở về nước, ông cùng thành viên đoàn sứ bộ được ban thưởng, năm Qúy Sửu (1733) xét thấy Phạm Đình Kính có nhiều công trạng, triều đình đã thăng cho ông chức Binh bộ Thượng thư, Tham tụng kiêm Đông các đại học sĩ Nhập thị kinh diên, được gần gũi bàn việc cơ mật với vua chúa.
Thơ văn
Phạm Kim Kính có một bài thơ nói về quê của ông như sau:
Vịnh Quê Hương
Tự Tượng Lâm lai Tây Hán tiên,
Chí Thiên Bản địa lập trang điền.
Ngũ gia hải xứ giai nông hộ,
Cự Hán, Bạch công tiêu đại kính,
Phong thần Đinh chủ tác tiền xuyên.
Hữu công ư quốc ư dân tại,
Vạn cổ thanh danh nhật nguyệt huyền.
Nghĩa là:
Từ Tượng Lâm về thời Tây Hán,
Đến vùng Thiên Bản lập trang điền.
Năm nhà nơi biển đều cày cấy,
Ngàn thuở trong nghèo giữ hiếu hiền.
Chống Hán, Bạch công nêu nghĩa lớn,
Phong thần Đinh chúa định ngôi trên,