cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
John xứ Gaunt
John xứ Gaunt được xem như tổ tiên của tất cả các quân vương nước Anh sau triều đại của con trai ông Henry IV. Các hậu duệ nam trực hệ của ông, nhà Lancaster, trị vì nước Anh từ năm 1399 đến tận khi kết thúc chiến tranh Hoa Hồng. Ngoài ra, ông còn là cha của 5 người con ngoài giá thú, trong đó con gái ông Joan Beaufort, nữ bá tước xứ Westmoreland, là tổ tiên của các vua Anh thuộc nhà York gồm vua Edward IV, Edward V, và Richard III. Đồng thời, ông cũng là tổ tiên của vua Henry VII và tất cả các vị vua sau đó.
Cuộc đời
John là con trai thứ ba trong số 5 người con trai của vua Anh Edward III. Năm 1359, John kết hôn với người vợ đầu Blanche của Lancaster, cũng là em họ của ông vì họ cùng là hậu duệ đời thứ năm của vua Henry III, tại tu viện Reading. Hôn lễ này giúp John giàu có sau khi cha vợ ông là Henry xứ Grosmont, công tước Lancaster qua đời năm 1361 nhờ được thừa kế một nửa lãnh địa cùng với tước vị bá tước Lancaster. Từ đó, John trở thành lãnh chúa lớn nhất miền bắc nước Anh. Ông cũng là nam tước xứ Halton (thứ 14) và bá tước Bowland (thứ 11). Một năm sau (tháng 4 năm 1362), John tiếp tục thừa kế tất cả gia sản nhà Lancaster, sau khi chị vợ ông là Maud, nữ công tước xứ Leicester (kết hôn với William V, bá tước xứ Hainaut), qua đời mà không có con nối dõi.
Đến tháng 11 cùng năm, John được vua cha Edward III phong là công tước Lancaster. Lúc này, ông đã sở hữu ít nhất 30 lâu đài và lãnh địa khắp cả Anh và Pháp, thậm chí tương đương quy mô một vương quốc. Lãnh địa của ông nằm ở hầu hết các hạt ở Anh, mang lại nguồn thu hàng năm khoảng 8.000-10.000 bảng.
Năm 1377, vua Edward III băng hà, và người cháu nội 10 tuổi Richard lên ngôi, tức vua Richard II. Công tước Lancaster tiếp tục trở thành người nắm thực quyền với vai trò nhiếp chính, nhưng ông đã đưa ra một số quyết định thiếu sáng suốt trong chính sách thuế, gián tiếp dẫn đến cuộc nổi dậy nông dân năm 1381 do một nông dân tiểu thương tên Thomas Baker lãnh đạo. Khi tiến công London, nhóm nông dân bất mãn này đã phá hủy dinh thự Savoy của chính John sở hữu. Thay vì hộ giá vua Richard trước cuộc bạo loạn như các cận thần khác, John lại lánh nạn đi nơi khác suốt thời gian này.
Năm 1386, công tước John rời nước Anh với tham vọng chiếm ngai vàng xứ Castilla, tự nhận jure uxoris thông qua cuộc hôn nhân năm 1371 với công chúa Constanza xứ Castilla, nhưng bất thành. Tháng 9 cùng năm, cháu nội đích tôn của ông chào đời, và đứa bé mai sau sẽ trở thành vua Henry V. Năm 1387, vua Richard đã đưa nước Anh thoát khỏi bờ vực nội chiến và lên nắm thực quyền khi John vắng mặt. Năm 1389, công tước John trở về nước Anh thuyết phục vua Richard và giới quý tộc hạ thấp các quy định để duy trì thời kỳ ổn định. Suốt những năm 1390, uy tín của John được phục hồi theo sự thịnh trị của đất nước.
Trong cuộc hôn nhân thứ 2, công tước John lại có nhân tình là Katherine Swynford, con gái của một hiệp sĩ, và có với nhau 4 người con. Năm 1394, Constance xứ Castile qua đời. Hai năm sau (tháng 1 năm 1396), người tình Katherine trở thành vợ thứ ba của công tước John và cả bốn người con này sau đó đều được thừa nhận lại con chính thức.
Ommatius costatus
Ommatius costatus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Ommatius costatus được Rondani miêu tả năm 1850.
John xứ Gaunt
Cuộc đời
Ngày 3 tháng 2 năm 1399, công tước John qua đời tại lâu đài Leicester sau một thời gian lâm trọng bệnh. Người vợ thứ 3 Katherine đã bên cạnh trong những giây phút cuối đời.
Ommatius costatus
Tham khảo
Thể loại:Ommatius
John xứ Gaunt
Gia đình
nhỏ|620x620px|Phả hệ của John xứ Gaunt với người vợ đầu, [[Blanche của Lancaster, bắt đầu từ tổ tiên là vua Henry III|thế=|giữa]]
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1340 Thể loại:Mất năm 1399 Thể loại:14th-century English nobility Thể loại:Burials at St Paul's Cathedral Thể loại:Earls of Derby 6th Earl of Leicester Thể loại:Earls of Richmond Thể loại:Edward III of England Thể loại:English people of French descent Thể loại:English people of Scottish descent Thể loại:English people of Spanish descent Thể loại:High Sheriffs of Lancashire Thể loại:Lord High Stewards Thể loại:Male Shakespearean characters Thể loại:People from Ghent Thể loại:Pretenders to the throne of the kingdom of Castile Thể loại:Peers created by Edward III Thể loại:Sons of kings Thể loại:Người Anh gốc Pháp Thể loại:Người Anh gốc Scotland Thể loại:Vương tộc Plantagenet Thể loại:Hiệp sĩ Garter Thể loại:Vương tộc Lancaster Thể loại:Công tước xứ Lancaster
Đào Cử
Đào Cử (1449-?) là danh thần nhà Lê sơ trong lịch sử Việt Nam.
Sự nghiệp
Đào Cử có tài văn chương. Năm 1466 đời Lê Thánh Tông, ông đỗ đồng tiến sĩ rồi đổi tên là Thuấn Cử. Năm sau (1467), ông đi thi đỗ khoa Hoành cừ, được gọi vào làm Độc thư ở Bí giám. Sau đó ông được thăng làm Thị chế Viện Hàn lâm, rồi Tri chế cáo.
Mùa hạ năm 1476, ông lên làm Thị thư viện Hàn lâm, Hiệu thư Đông các.
Đào Cử theo Lê Thánh Tông đi đánh Chiêm Thành và Lão Qua. Nhờ chăm chỉ theo giúp việc, ông được thăng làm Thị độc Viện Hàn lâm, vẫn kiêm việc ở Đông các. Ông cùng Thân Nhân Trung theo lệnh vua Thánh Tông soạn bộ sách Nam dư hạ tập và Thân chinh kỷ sự.
Năm 1488, triều đình thực hiện xét công 3 năm 1 lần, ông được thăng lên làm học sĩ Đông các.
Đào Cử có tài văn chương, thường họa thơ cùng vua, được Lê Thánh Tông quý trọng. Cuối đời, Đào Cử được thăng lên làm Thượng thư bộ Hộ, coi việc Sùng văn cục Tú lâm. Anh ông là Đào Chính Kỷ cũng đỗ hoàng giáp, cùng làm quan trong triều.
Đào Cử mất thời Lê Hiến Tông (1498-1504), không rõ năm nào, thọ khoảng trên 50 tuổi.
Tên được đặt tên đường bổ sung ở huyện Cần Giờ
Chú thích
Thể loại:Quan lại nhà Lê sơ Thể loại:Người Bắc Ninh Thể loại:Sinh năm 1449 Thể loại:Tiến sĩ nhà Hậu Lê
Saint-Martin-Gimois
Saint-Martin-Gimois  là một xã của tỉnh Gers, thuộc vùng Occitanie, tây nam nước Pháp.
Tham khảo
Saintmartingimois
Diplophoenicus antennale
Diplophoenicus antennale là một loài bọ cánh cứng trong họ Cebrionidae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1903.
Tham khảo
biologie|2011|12|10}}
Thể loại:Diplophoenicus
Cymothoa plebeia
Cymothoa plebeia là một loài chân đều trong họ Cymothoidae. Loài này được Schioedte & Meinert miêu tả khoa học năm 1884.
Tham khảo
Thể loại:Cymothoa
Monolepta vicina
Monolepta vicina là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gahan miêu tả khoa học năm 1909.
Tham khảo
Thể loại:Monolepta
Lignou
Lignou là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 238 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Orne
Ommatius dignus
Ommatius dignus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Ommatius dignus được Scarbrough miêu tả năm 2000.
Tham khảo
Thể loại:Ommatius
Athripsodes longistylis
Athripsodes longistylis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Chú thích
Thể loại:Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi Thể loại:Athripsodes
Diplophoenicus arcanus
Diplophoenicus arcanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cebrionidae. Loài này được Dolin & Girard miêu tả khoa học năm 2003.
Tham khảo
biologie|2011|12|10}}
Thể loại:Diplophoenicus
Lonlay-le-Tesson
Lonlay-le-Tesson là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 237 mét trên mực nước biển.
Manas
Manas (, Hán Việt: Mã Nạp Tư huyện; ) là một huyện của Châu tự trị dân tộc Hồi Xương Cát, khu tự trị Tân Cương, Trung Quốc. Huyện lị là trấn Manas (玛纳斯), nằm bên bờ sông Manas, phía đông của Thạch Hà Tử.
Lonlay-le-Tesson
Tham khảo
Lonlayletesson
Manas
Liên kết ngoài
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Tân Cương Thể loại:Xương Cát
Saint-Maur, Gers
Saint-Maur  là một xã của tỉnh Gers, thuộc vùng Occitanie, tây nam nước Pháp.
Tham khảo
Saintmaur
Ypsolopha cristata
Ypsolopha cristata là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản, Hàn Quốc, đông bắc Trung Quốc và Nga.
Sải cánh dài 22–23 mm.
Tham khảo
Thể loại:Ypsolopha
Monolepta vietnamica
Tham khảo
Thể loại:Monolepta
Gmina Siemyśl
Gmina Siemyśl là một gmina nông thôn (khu hành chính) ở hạt Kołobrzeg, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Chỗ ngồi của nó là làng Siemyśl, nằm khoảng 16 km phía nam của Kołobrzeg và 93 km về phía đông bắc của thủ đô khu vực Szczecin.
Gmina có diện tích 107,44 km2 và tính đến năm 2006, tổng dân số là 3.582 người.
Gminas lân cận
Gmina Siemyśl giáp với các gminas của Brojce, Gościno, Kołobrzeg, Rymań và Trzebiatów.
The Final Destination
The Final Destination (tựa tiếng Việt: Lưỡi hái tử thần) là phần thứ tư của loạt phim kinh dị Final Destination. Phim do Eric Bress viết kịch bản và đạo diễn bởi David R. Ellis, những người đồng thời cũng là tác giả và đạo diễn của Final Destination 2. Bộ phim được dàn dựng dưới dạng đồ họa High-Definition (HD) 3D. Phim ra mắt công chúng Hoa Kỳ vào ngày 28 tháng 08 năm 2009, trễ hơn một tuần so với thời gian dự kiến. Tên cũ của bộ phim Final Destination: Death Trip 3D đã được đổi thành The Final Destination trước khi trailer của phim được công bố vào ngày 04 tháng 06 năm 2009.
Hãng phim Thiên Ngân đã ký hợp đồng phát hành bộ phim này tại Việt Nam, và lên kế hoạch trình chiếu vào ngày 18 tháng 09 năm 2009. Tuy nhiên, một tuần trước khi khởi chiếu (ngày 11 tháng 09), hãng phim bất ngờ nhận được quyết định cấm trình chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam.
Nội dung sơ lược
Vào ngày 13 tháng 12 năm 2008, hãng phim Warner Bros. đã tiết lộ phần nội dung sơ lược của bộ phim: ''Vào một ngày lẽ ra sẽ rất hào hứng, trong khi xem đua xe tốc độ cao, Nick O'Bannon bỗng nhận được một linh cảm chết chóc là toàn bộ các bạn của anh và các khán giả gần đó sẽ chết một cách thảm khốc khi chiếc xe đua gặp tai nạn và đâm vào khán đài chỗ anh ngồi gây ra một vụ nổ lớn. Một vài người kể cả anh và các bạn sẽ chết. Thức dậy sau cơn ác mộng, cảm thấy bất an, Nick hoảng sợ kêu gọi các bạn anh quay về. Anh và các bạn thoát chết trong đường tơ kẽ tóc trước khi cơn ác mộng trở thành sự thực đáng sợ. Sau vụ tai nạn, họ ngỡ là mình đã lừa gạt được thần chết. Nhưng không may cho Nick và Lori (bạn gái anh) đây chỉ mới là sự khởi đầu của "Danh sách Thần Chết." Khi linh cảm của anh tiếp tục sau đó, những người bạn của anh đều lần lượt chết trong những vụ tai nạn khác nhau một cách khủng khiếp dưới sự sắp đặt của bàn tay thần chết. Trước khi người cuối cùng trong nhóm bị giết chết, Nick phải tìm ra "Bản thiết kế của Thần chết" để cứu các bạn anh và cứu cả chính anh. Bộ phim là phần thứ tư của loạt phim Final Destination, cũng là phần đầu tiên được quay dưới dạng 3D.'' Cảnh quay hành động cuối cùng của bộ phim được kết thúc với một vụ nổ lớn trong một rạp chiếu bóng.
Cái chết
Thứ tự là từ Nadia, Anny, Samatha, Andy, Janet, Hunt, Jonathan, George, Lori, Nick nhưng thứ tự này đã bị thay đổi khi Nick và Lori can thiệp để cứu bạn mình. Khi mọi người còn bàng hoàng khi tai nạn vừa xảy ra thì chiếc bánh xe từ vụ tai nạn bay ra và trúng vào đầu Nadia. Anh bị một chiếc xe tải kéo lê cho tới khi phát nổ. Samatha đến cửa hiệu làm tóc, hai đứa con trai của cô thi ai ném đá xa hơn, một người đã ném nó ở bãi cỏ nơi một ông già đang dọn cỏ (Chính viên đá đã gây ra cái chết của cô sau này). Cô đưa tiền cho hai đứa con để bảo chúng đi chơi trong khi cô vào làm tóc. Khi cô đang làm tóc, lọ xà phòng rỏ nước xuống đất. Lúc này cô đã gọi một cốc nước, nước chảy ra do đó là cốc nước lạnh. Điều đó khiến cho lọ xịt tóc di chuyển vào chiếc máy làm phẳng tóc, khiến nó nóng lên. Lúc này chiếc quạt bị lỏng khiến cho nó có hiện tượng rơi. Lúc này hai đứa con của cô chạy ùa vào, vấp phải xà phòng trơn mà ngã xuống. Bình xịt tóc do quá nóng nên bay ra trúng cái quạt nhưng cô không chết. Việc này khiến cho cô vô cùng tức giận mà ra khỏi cửa hiệu. Lúc này ông già đang cắt cỏ, cái máy đi trúng cục đá khiến cho nó bay thẳng vào mắt cô, khiến cô mất mắt mà chết.
Điềm báo
(((có sự liên kết của 4 phần là những cái cột ở chỗ Nick có in số quen thuộc:180)))
Phát triển
Sau thành công của Final Destination 3, Eric Bress viết tiếp một kịch bản đủ gây ấn tượng với nhà sản xuất Craig Perry và New Line Cinema để rồi phần thứ tư của loạt phim Final Destination được ra đời. James Wong đáng lẽ ra sẽ tiếp tục làm đạo diễn cho phần phim tiếp theo này, nhưng vì lịch làm việc không cho phép, ông đã quyết định từ bỏ. Sau đó, David R. Ellis được mời trở lại làm đạo diễn cho phim, sau thành công của ông trong Final Destination 2.
Quay phim
Mặc dù đã có dự định phim cũng sẽ được quay ở Vancouver, Canada như 3 phần trước đó, nhưng David R. Ellis đã thuyết phục nhà sản xuất thay đổi địa điểm quay phim đến New Orleans để giảm thiểu kinh phí làm phim. Phim được bấm máy vào tháng 3 năm 2008 và đóng máy vào tháng 5 cùng năm.
Phát hành
Phim đã được phát hành chính thức vào ngày 28 tháng 8 năm 2009.
Phê bình
Bộ phim nhận được khá nhiều chỉ trích từ giới phê bình. Trang web phê bình phim Rotten Tomatoes cho biết bộ phim chỉ nhận được phản ứng tích cực từ 27% trong số 100 người phê bình. Bộ phim bị đánh giá là "có thể biết trước kết cục" và "xem một lần rồi bỏ" từ top các nhà phê bình nổi tiếng nhất của Rotten Tomatoes.
Nhiều nhà phê bình cho rằng "loạt phim đã cạn kiệt ý tưởng." Một người còn cho rằng "Cái sai lớn nhất của bộ phim là sự thiếu tính tưởng tượng của nhà làm phim."
Phần tiếp theo
Sau thành công về doanh thu của bộ phim, vốn được dự tính sẽ là phần cuối cùng của loạt phim, giám đốc của Warner Bros., Alan Horn, đã bật đèn xanh cho phần tiếp theo của Final Destination 3. Nhà sản xuất Craig Perry sau đó còn xác nhận là phần tiếp theo này sẽ được quay dưới dạng 3D như The Final Destination. Bộ phim sẽ được viết kịch bản bởi Eric Heisserer, người mà hãng phim New Line Cinema hi vọng sẽ "phá bỏ tính lặp lại của loạt phim." Hãng phim đã chọn ngày 26 tháng 8 năm 2011 làm ngày phát hành chính thức của bộ phim. Có một chi tiết được tiết lộ là tai nạn mở màn của bộ phim sẽ diễn ra trên một chiếc cầu treo. Phần 5 được đặt thời điểm trước phần 1 (máy bay 180 nổ) 2 tuần
Loucé
Loucé là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Orne
Cymothoa propria
Cymothoa propria là một loài chân đều trong họ Cymothoidae. Loài này được Avdeev miêu tả khoa học năm 1979.
Tham khảo
Thể loại:Cymothoa
Ypsolopha ephedrella
Ypsolopha ephedrella là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Loài này có ở Turkmenistan và Kyrghyzstan.
Tham khảo
Thể loại:Ypsolopha
Monolepta vilis
Monolepta vilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1924.
Tham khảo
Thể loại:Monolepta
Nakamura Yuichi (diễn viên lồng tiếng)
Nakamura Yuichi (中村 悠一) sinh ngày 20 tháng 2 năm 1980 tại tỉnh Kagawa, là một diễn viên lồng tiếng Nhật Bản và thuộc Intention.
Anime và Tokusatsu
ANIME THEATER ANIMATION WEB ANIMATION TOKUSATSU
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1980 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nam diễn viên lồng tiếng Nhật Bản Thể loại:Diễn viên từ Kagawa
Athripsodes lundanus
Athripsodes lundanus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Chú thích
Thể loại:Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi Thể loại:Athripsodes
Ommatius dilatipennis
Ommatius dilatipennis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Ommatius dilatipennis được Wulp miêu tả năm 1872.
Tham khảo
Thể loại:Ommatius
Diplophoenicus candezei
Diplophoenicus candezei là một loài bọ cánh cứng trong họ Cebrionidae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1932.
Saint-Médard, Gers
Saint-Médard  là một xã của tỉnh Gers, thuộc vùng Occitanie, tây nam nước Pháp.
Diplophoenicus candezei
Tham khảo
biologie|2011|12|10}}
Saint-Médard, Gers
Tham khảo
Saintmedard
Diplophoenicus candezei
Tham khảo
Thể loại:Diplophoenicus
Saint-Mézard
Saint-Mézard  là một xã của tỉnh Gers, thuộc vùng Occitanie, tây nam nước Pháp.
Athripsodes mandana
Athripsodes mandana là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Chú thích
Thể loại:Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi Thể loại:Athripsodes
Athripsodes morettii
Athripsodes morettii là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Chú thích
Thể loại:Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi Thể loại:Athripsodes
Giáo hoàng đối lập Gioan XVI
Gioan XVI, tên thật là Johannes Philagathos, các sử gia Latinh thường gọi là Piligato hoặc Filagatto (mất khoảng năm 1001) là một giáo hoàng đối lập từ năm 997 đến 998.
Ông sinh tại Rossano trong vùng lãnh thổ Byzantine thuộc miền nam Italy. Ông là giáo sĩ của Theophanu, hoàng hậu của hoàng đế Otto II (973-983) đến từ Constantinopolis. Hai lần ông đã hành động như đặc sứ của hoàng đế Otto II tại Italy vào năm 980 và 982, chính vì thế, ông đã được bổ nhiệm làm trưởng tu viện Nonantola từ năm 991 đến 992. Trong thời gian ít lâu lưu lại tại Ý, ông đã được chọn làm trợ giảng cho con trai của hoàng đế khi đó mới 7 tuổi, tức Otto III sau này.
Với sự thuyết phục của hoàng hậu, ông đã được bổ nhiệm làm Giám mục của Piacenza và được chọn làm người hộ tống con gái út của Otto đến Consantinople. Sau khi hoàng đế Otto II qua đời, con trai của ông Otto III (983-1002) đã ủng hộ Giáo hoàng Gioan XV (985-996) dẫn đến một cuộc nổi loạn của một nhóm những người giàu có và tầng lớp quý tộc La Mã mà đại diện là Crescentius. Otto III đã dừng lại việc ủng hộ vua Lombardy ở Pavia và không thể đến tới Rôma trước khi Giáo hoàng bị giết hại. Khi tới được Rôma, Otto III đã dùng ảnh hưởng để bầu chọn một người anh em họ của ông là Bruno của Carinthia lên ngôi Giáo hoàng Gregory V (996-999) và vị Giáo hoàng mới đã đội vương miện cho hoàng đế Otto III vào ngày 21 tháng 5 năm 996.
Sau khi Otto III trở về Đức, các nhóm chống đối ở Rôma do Crescentius lại nổi dậy truất phế Gregory V và với sự hỗ trợ tích cực của Hoàng đế đông phương Basil II, họ đã tôn phong Gioan như là Giáo hoàng với tông hiệu Gioan XVI (997-998). Tuy nhiên, một hội nghị Giám mục phương Tây ở Pavia, thủ đô của đế quốc Ý đã bày tỏ sự ủng hộ đối với Gregory V và rút phép thông công Gioan.
Cuộc nổi dậy của Crescentius II đã dẫn đến quyết định đàn áp của hoàng đế Ottto III. Lần thứ hai quân đội tiến vào Rôma vào tháng 2 năm 998. Gioan XVI đã bỏ chạy nhưng quân đội của hoàng đế đã đuổi theo và bắt được ông. Ông đã cắt đứt mũi, tai và lưỡi, chặt đứt các ngón tay và chọc mù mắt để ông không thể viết được nữa. Đồng thời, ông cũng bị giáng chức công khai trước Otto II và Gregory V. Với sự can thiệp của thánh Nilus trẻ, ông đã được tha mạng và được đưa tới tu viện ở Furda, Đức nơi ông qua đời vào khoảng năm 1001.
Tham khảo
G Thể loại:Sinh năm 945 Thể loại:Mất năm 1001 Thể loại:Sinh thế kỷ 10
Ommatius fallax
Ommatius fallax là một loài ruồi trong họ Asilidae. Ommatius fallax được Bigot miêu tả năm 1859.
Tham khảo
Thể loại:Ommatius
Diplophoenicus dubium
Diplophoenicus dubium là một loài bọ cánh cứng trong họ Cebrionidae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1929.
Tham khảo
biologie|2011|12|10}}
Thể loại:Diplophoenicus
Sainte-Marguerite, Vosges
Sainte-Marguerite là một xã ở tỉnh Vosges, vùng Grand Est, Pháp. Xã này có diện tích 5,55 km² dân số năm 1999 là 2311 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 360 m trên mực nước biển.
Bałamątek
Bałamątek (tiếng Đức Alte Mühle) là một ngôi làng thuộc quận hành chính của Gmina Ustka, thuộc hạt Słupsk, Pomeranian Voivodeship, ở miền bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 13 km  phía đông Ustka, 17 km phía bắc Słupsk và 108 km phía tây thủ đô khu vực Gdańsk.
Sainte-Marguerite, Vosges
Người dân địa phương danh xưng tiếng Pháp là Margaritains.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Vosges
Bałamątek
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Ngôi làng có dân số 132.
Cyrtodactylus
Cyrtodactylus là 1 chi thằn lằn Châu Á, với tên thông dụng tắc kè hoa hoặc thằn lằn (chân) ngón.Chi này có hơn 200 loài, là một trong những chi có số loài lớn nhất trong họ Tắc kè.
Liên kết ngoài
Thể loại:Họ Tắc kè
Saint-Michel, Gers
Saint-Michel  là một xã của tỉnh Gers, thuộc vùng Occitanie, tây nam nước Pháp.
Tham khảo
Saintmichel
Lonrai
Lonrai là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 160 mét trên mực nước biển. Trong đệ nhị thế chiến, người ta xây dựng ở đây một căn cứ không quân bên ngoài xã, căn cứ này được gọi là "A-45", đây đã là nơi đóng quân của nhiều đơn vị trước khi được dời đến miền trung nước Pháp, sau đó căn cứ bị đóng cửa.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Orne
Cymothoa pulchrum
Cymothoa pulchrum là một loài chân đều trong họ Cymothoidae. Loài này được Lanchester miêu tả khoa học năm 1902.
Tham khảo
Thể loại:Cymothoa
Ommatius fimbrillus
Ommatius fimbrillus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Ommatius fimbrillus được Scarbrough miêu tả năm 2000.
Tham khảo
Thể loại:Ommatius
Diplophoenicus fleutiauxi
Diplophoenicus fleutiauxi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cebrionidae. Loài này được Dolin & Girard miêu tả khoa học năm 2003.
Tham khảo
biologie|2011|12|10}}
Thể loại:Diplophoenicus
Monolepta vincta
Monolepta vincta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gerstaecker miêu tả khoa học năm 1871.
Lougé-sur-Maire
Lougé-sur-Maire là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 220mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Lougesurmaire
Ypsolopha flava
Ypsolopha flava là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản.
Sải cánh dài 19–20 mm.
Charnowo, Pomeranian Voivodeship
Charnowo (tiếng Đức Arnshagen) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Ustka, thuộc hạt Słupsk, Pomeranian Voivodeship, ở miền bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 7 km về phía đông nam của Ustka, 12 km phía tây bắc Słupsk và 113 km phía tây thủ đô khu vực Gdańsk.
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Ngôi làng có dân số 280 người.
La Salle, Vosges
La Salle là một xã ở tỉnh Vosges, vùng Grand Est, Pháp. Xã này có diện tích 4,71 kilômét vuông dân số năm 1999 là 310 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 365 m trên mực nước biển.
Người dân địa phương danh xưng tiếng Pháp là Sallois.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Vosges
Saint-Mont
Saint-Mont là một xã của tỉnh Gers, thuộc vùng Occitanie, tây nam nước Pháp.
Tham khảo
Saintmont
Michalovce
Michalovce (Nagymihály, Großmichel,, tiếng Romani: Mihalya, tiếng Yiddish: Mikhaylovets hoặc Mykhaylovyts) là một thị xã bên sông Laborec ở phía đông Slovakia, với dân số khoảng 40.000 người. Nó là đô thị lớn nhất của quận Michalovce (okres) ở khu vực Košice. Thị xã nằm trong khu vực Košice, trong vùng đất thấp bên sông Laborec Đông, trong lịch sử thuộc quận Zemplén. Thị xã có cự ly khoảng 48 km về phía đông của Košice và 30 km về phía tây của Uzhhorod, Ukraina. Đặc điểm địa lý gần đó bao gồm các dãy núi Vihorlat và Zemplínska šírava hồ.
Lịch sử
Khu định cư đầu tiên được biết đến trong khu vực xung quanh Michalovce trong thời kỳ đồ đá mới. Người Xlavơ đến trong khu vực trong thế kỷ thứ năm. Khu vực là một phần của đế chế Moravia trong thế kỷ thứ chín. Michalovce là nơi huyền thoại về cái chết của Laborec. Từ thế kỷ thứ mười trở đi, khu vực đã là một phần của Hungary. Sau cuộc chinh phục bởi Ottoman ở phía nam miền trung Hungary vào thế kỷ XVI, Hungary bị chia cắt, và Michalovce ngày nay đã trở thành một phần của vương quốc Hungary Đông, và sau đó Hoàng gia Hungary. Thị trấn đã tăng trưởng đáng kể trong thế kỷ XVIII và XIX và kể từ khi Ausgleich Áo-Hungary năm 1867, nó đạt được một tư cách của một cộng đồng lớn và ngay sau đó đã trở thành thủ phủ của một trong các quận hạt Zemplén.
Sau chiến tranh thế giới thứ I, năm 1918 (xác nhận bởi Hiệp ước Trianon vào năm 1920), Michalovce, cùng với một số bộ phận khác của hạt Zemplén, đã trở thành một phần của Tiệp Khắc sau đó thành lập. Năm 1944, 3500 cư dân Do Thái bị trục xuất khỏi Michalovce. Từ năm 1993, sự khi tách khỏi Tiệp Khắc, Michalovce là một phần của Slovakia. Năm 1996, thị xã đã được chọn làm thủ phủ quận Michalovce.
Nhân khẩu
Năm 1910, Michalovce có 6.120 cư dân, gồm có 3.792 người Hungary, 1586 người Slovak và 542 người Đức. Cơ cấu tôn giáo có 38,6% Công giáo La Mã, người Do Thái 32,3% và 23,2% của Hy Lạp Công giáo.
Theo điều tra dân số năm 2001, thị xã có 39.948 dân cư. 94,57% số dân là người Slovak, người Roma 2,24%,% 0,73% người Séc và 0,47% người Ukraina. Thành phần tôn giáo là 53,92% Công giáo La Mã, 19,65% người Công giáo Hy Lạp, người không theo tôn giáo và Chính thống giáo 5,19% 9,73%.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố và thị xã Slovakia
Athripsodes moselyi
Athripsodes moselyi là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Chú thích
Thể loại:Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi Thể loại:Athripsodes
Nhà thờ Núi Nha Trang
Nhà thờ Núi (tên chính thức là: Nhà thờ chính tòa Kitô Vua) là một nhà thờ Công giáo ở số 1 đường Thái Nguyên, phường Phước Tân, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Nhà thờ này còn có nhiều tên gọi bình dân như: Nhà thờ Nha Trang (vì trước đây nó thuộc họ đạo Nha Trang); Nhà thờ Đá (vì nó được xây bằng đá); Nhà thờ Ngã Sáu (vì nó tọa lạc gần một vòng xoay giao thông); nhưng phổ biến hơn cả là tên gọi Nhà thờ Núi (vì nó được xây trên một núi nhỏ). Đây là nhà thờ chính tòa của Giáo phận Nha Trang. Nhà thờ Núi Nha Trang cách Hà Nội 1.288 km và cách Thành phố Hồ Chí Minh 438 km.
Ngày 5 tháng 7 năm 1957 Giáo phận Nha Trang chính thức được thành lập từ việc chia tách Giáo phận Qui Nhơn nhưng mới chỉ là giáo phận tông tòa. Ngày 24 tháng 11 năm 1960, Giáo phận Nha Trang mới được nâng lên hàng giáo phận chính tòa, lúc này, Nhà thờ Nha Trang được chính thức được chọn làm nhà thờ chính tòa của giáo phận, họ đạo Nha Trang trở thành giáo xứ chính tòa. Nhà thờ này được xây dựng theo phong cách kiến trúc nhà thờ phương Tây. Nhìn tổng thể, công trình có bố cục chắc khỏe với những khối lập thể nhỏ dần từ thấp vươn cao, nổi bật giữa trời xanh. Điểm cao nhất là nơi đặt thánh giá trên đỉnh tháp chuông, cao 38 mét, tính từ mặt đường.
Lịch sử
phải|250px|nhỏ|Mộ của Linh mục Louis Vallet ở chân núi Cuối thế kỷ 19 (khoảng năm 1885), giáo dân Công giáo tại Nha Trang chỉ khoảng vài trăm người. Năm 1886, người Pháp đặt cơ quan của chính quyền đô hộ tại Nha Trang và để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tôn giáo cho số giáo dân này và cho cả viên chức người Pháp, họ xây tạm thời một nhà nguyện nhỏ bên bờ biển Nha Trang mà ngày nay là khu vực Tòa giám mục Nha Trang. Louis Vallet (1869-1945) - một linh mục người Pháp đang coi giáo dân vùng Nha Trang - đã có ý định thành lập một giáo xứ tại Nha Trang cùng với việc xây dựng một ngôi nhà thờ cho giáo xứ mới này.
Ngày 24 tháng 10 năm 1945, linh Mục Louis Vallet qua đời. Thi hài ông được an táng dưới chân núi, bên phải con đường lên nhà thờ. Khoảng năm 1969, đồng hồ trên tháp bị hư và đã không được sửa cho tới tận năm 1978 và tiếp tục hoạt động từ đó đến nay. Ngày 10 tháng 6 năm 1987, vách đá dọc theo con đường chính lên nhà thờ được làm thành nơi đặt tro cốt những người chết được bốc dỡ từ nghĩa trang của giáo xứ theo quyết định của Nhà nước.
Ngoài ra, Nhà thờ cũng thực hiện một số chỉnh trang nhỏ như:
Nhiều ý kiến cho rằng, tuyến đường sắt chạy sát cạnh nhà thờ đã gây chấn động, làm ảnh hưởng rất lớn đến sự vững chắc của nhà thờ.
Tham khảo
N N Thể loại:Công trình kiến trúc Pháp tại Khánh Hòa Thể loại:Kiến trúc Gothic ở Việt Nam
Alexander Hamilton (thuyền trưởng)
Alexander Hamilton (trước 1688 – sau 1723) là một thuyền trưởng, chủ tàu tư nhân đồng thời là thương nhân người Scotland.
Tiểu sử
Không có thông tin về ngày sinh và ngày mất của Hamilton, người ta chủ yếu biết về ông qua các ghi chép còn lại của ông là cuốn sách A New Account of the East Indies (tạm dịch: Bản tường thuật mới về vùng Đông Ấn), xuất bản năm 1727.
Trong những năm đầu đời, ông đã đi du hành rộng khắp qua châu Âu, bờ biển Barbary, Tây Ấn, Ấn Độ và Đông Nam Á. Khi đến Bombay vào năm 1688, ông đã có một thời gian ngắn bị ép vào làm việc cho Công ty Đông Ấn trong một cuộc chiến tại đó. Sau đó, ông trở thành một thương nhân hoạt động ở Surat. Tháng 6 năm 1717, ông được bổ nhiệm làm chỉ huy của Lực lượng Thủy quân lục chiến Bombay. Trong thời gian đảm nhiệm chức vụ chỉ huy lực lượng này, ông có nhiều hành động trấn áp cướp biển.
Cuốn sách của ông, A New Account of the East Indies (Bản tường thuật mới về vùng Đông Ấn) được xuất bản năm 1727, ghi chép các hoạt động của Hamilton từ năm 1688-1723 khi ông đi từ mũi Hảo Vọng đến Nhật Bản. Thuật ngữ "Đông Ấn" khi đó bao hàm một khu vực địa lý rộng hơn nhiều so với ngày nay, bao gồm "hầu hết các quốc gia và quần đảo của giao thương và hàng hải, giữa Mũi Hảo Vọng và đảo Nhật Bản". Là một sự minh họa bằng giai thoại sống động, cuốn sách cung cấp một cái nhìn sâu sắc, có giá trị về quá trình can thiệp cũng như nhận thức của người Anh về châu Á thời kỳ cận đại. Trong quyển sách này, Hamilton đã nhầm lẫn khi sử dụng tên tiếng Anh Canton để chỉ cả thành phố Quảng Châu và tỉnh Quảng Đông. Mặc dù vậy, bên cạnh việc sử dụng cụm từ Canton một cách thường xuyên đối với thành phố Quảng Châu thì ông còn thỉnh thoảng dùng cụm từ Quantung để chỉ Quảng Đông.
Ghi chép về Việt Nam
Trong sách A New Account of the East Indies (Bản tường thuật mới về vùng Đông Ấn) của mình, Hamilton có nhắc đến các thông tin về xứ Couchin-china (sic) [ Đàng Trong] (thời chúa Nguyễn Phúc Chu) và Tonquin [ Đàng Ngoài] (thời chúa Trịnh Cương) vào năm 1720.
Ở cả Couchin-china và Tunquin (sic), các nhà truyền giáo phải xin phép nhà vua trước khi truyền đạo, bằng không họ sẽ bị giết.
Hamilton cũng cho biết về việc vua Campuchia Keo Fa III (Ang Em) phải xin phép vua Đàng Trong (Nguyễn Phúc Chu) trước khi cho phép thuyền buôn nước ngoài được giao thương ở Campuchia.
Thực tế, Hamilton chỉ ghé Hà Tiên để tìm cách liên lạc với vua Campuchia. Ông chỉ đi dọc theo vùng biển của Đàng Trong và Đàng Ngoài để đến Trung Quốc. Do đó, những thông tin mà ông viết về Việt Nam khá sơ lược.
Năm 1792, John Barrow, một quan chức của nước Anh ghé Đà Nẵng, lúc đó dưới triều Tây Sơn, và có ghi chép lại hành trình trong quyển sách A Voyage to Cochinchina in the Years 1792 and 1793.
Hà Tiên
Năm 1720, khi đến Ponteamass [ Hà Tiên], Hamilton cho biết đã thấy xác tàu chiến và tàn tích còn lại của đô thị này sau cuộc chiến Xiêm - Chân Lạp - Đàng Trong năm 1717. Hà Tiên, trước cuộc chiến 1717, là một thương cảng nhộn nhịp, thu hút hầu hết thương mại của xứ Campuchia do nó có đường thủy thuận lợi và có thể đi thuyền từ Hà Tiên lên kinh đô Campuchia vào mùa nước nổi. Về cuộc chiến năm 1717, quân Xiêm theo hai đường thủy bộ giúp Thommo Reachea III (Ang Tham) tiến đánh vua Campuchia là Keo Fa III (Ang Em). Vua Ang Em một mặt lệnh cho dân chúng triệt thoái khỏi khu vực biên giới với Xiêm, một mặt thần phục chúa Nguyễn đễ đổi lấy sự hỗ trợ của 15.000 bộ binh và 3.000 thủy binh Đàng Trong. Bộ binh Xiêm dù có số lượng gấp đôi quân Campuchia - Đàng Trong, lại gặp khó khăn do không thu được lương thực khi tiến vào Campuchia, phải ăn thịt ngựa và voi chiến của mình để rồi mắc bệnh mà rút lui sau 2 tháng. Hải quân Xiêm có số lượng gấp 4 lần đối thủ, tàn phá Hà Tiên. Tuy nhiên, quân Đàng Trong tập kích thuyền lương của Xiêm, khiến quân Xiêm lo sợ thiếu đói, đành tháo lui.
Hải đảo
Các đảo ở ngoài khơi Campuchia không có người ở do cướp biển hoành hành. Trừ đảo Quadrol [ Phú Quốc] ở phía Tây Hà Tiên 3 dặm, là nơi có điều kiện lý tưởng cho việc định cư. Khoảng 30 dặm về phía Đông Nam Đông từ Ponteamass, là cửa Tây của con sông Cao Miên (Mê kông), thường được gọi là Bocca de Carangera. Cửa Bắc thì rộng hơn, nhưng lại nông hơn, và nằm cách rãnh sông phía Tây khoảng 10 dặm. Nằm giữa khu vực Hà Tiên và sông Campuchia là đảo Pullo-panjang [ quần đảo Thổ Châu], và một quần đảo có 8 đảo, và các đảo này tạo thành một (hải) cảng khá tốt. Pullo-oubi [ Hòn Khoai] là đảo cực Đông, và có thể cung cấp các cột buồm (cho tàu thuyền) trong việc vận chuyển (hàng hải).
Pullo-condore [ Côn Đảo] là quần đảo lớn nhất và có độ cao cao nhất, bao gồm 4 hoặc 5 hòn đảo. Pullo-condore đã từng là một thuộc địa của người Anh khi ông Allan Ketchpole, vào năm 1702, đến đây thiết lập sau khi rời bỏ thương điếm Chusan ở vùng duyên hải Trung Hoa. Tuy nhiên, thuộc địa này đã bị xoá sổ sau cuộc nổi loạn của người Maccassers.
Bờ biển Couchin-china dài hơn 700 dặm, kéo dài từ sông Mê Kông tới sông Quambin(sic) [ sông Quảng Bình]. Bờ biển phía Đông nước này sâu và có nhiều hải cảng tốt. Các đảo gần bờ không nguy hiểm cho tàu thuyền, ví như đảo Pullo-fecca de terra [cù lao Câu]. Đảo Pullo-fecca de mare [ Phú Quý] và toàn bộ các chuỗi đảo trãi dài từ Bãi cạn nguy hiểm Paracel [ Hoàng Sa] chỉ toàn là đảo đá. Đảo Pullo-cambir [ Cù Lao Xanh] cách bờ 15 dặm, gần Paracels, tuy rộng lớn lại không có người ở. Đảo Pullo-canton [ Lý Sơn] và Champello [ Cù Lao Chàm] tuy gần bờ nhưng không nguy hiểm cho tàu thuyền.
Dân cư và lịch sử
Nước Couchin-china ngăn cách với nước Campuchia bởi con sông Mê Kông, có chỗ chỉ rộng 3 dặm. So với Campuchia, Đàng trong rộng lớn hơn nhiều, giàu có hơn. Cư dân Đàng trong có dũng khí và siêng năng hơn, dù vậy lại kém giao thiệp và lịch sự với người nước ngoài.
Hiểu biết của Hamilton về Việt Nam có nhiều điểm không chính xác, sai lệch. Tuy nhiên, đây là một nguồn thông tin thú vị về nhãn quan của người nước ngoài về Việt Nam những năm 1720.
Khoảng ba hay bốn trăm năm trước (thế kỷ 14-15), nước Couchin-china là một tỉnh của nước Tonquin, và cả hai nước này vốn một quốc gia dưới sự cai trị của một vị vua. Do không có người thừa kế, trước khi mất, vị vua đó [ Nguyễn Uông] đã giao lại quyền cai trị cho em trai [ Nguyễn Hoàng] và em gái [ Nguyễn Thị Ngọc Bảo]. Người em trai được giao đi cai trị xứ Couchin-china, người chị gái cai trị xứ Tonquin. Mỗi năm họ sẽ họp mặt một lần để nghị sự. Tuy nhiên, người chồng [ Trịnh Kiểm] của cô chị đã có dã tâm thâu tóm quyền lực và thống nhất sự cai trị đất nước. Ông ta bàn mưu với cô chị để loại bỏ người em trai. Người chị gái bí mật báo cho cậu em trai biết và cậu ta trốn về Couchin-china để xây dựng chính quyền của riêng mình. Người xứ Couchin-china từ đó bỏ hết quan hệ và giao thương với người xứ Tonquin, lấy sông Quambin [ Sông Quảng Bình] làm ranh giới. Hai nước đều có quân đội, nhưng chưa thấy họ hành động gì. Nếu một người Couchin-china đào thoát sang Tonquin, anh ta sẽ được thu nhận và đối đãi lịch sự. Còn một người Tonquin, nếu lâm vào cảnh đó, khi chạy trốn sang Couchin-china, anh ta sẽ bị chính quyền Tonquin kết án thành nô lệ cho đến khi được tha bổng hoặc chuộc tội.
Nước Tonquin có giao thương với nước Anh và nước Hà Lan. Nhưng nhà máy của nước Anh đã bị dỡ bỏ vào tháng 1 năm 1698, nhà máy của nước Hà Lan thì vào năm 1703. Nước Anh vẫn tiếp tục giao thương với Tonquin cho tới tận năm 1719. Một thuyền buôn Anh từ Bengal vi phạm luật và phá vỡ mối quan hệ này. Thuyền buôn này sau khi chất đầy hàng và sẵn sàng xuôi dòng sông Hồng để rời kinh đô Catcheo [ Kẻ Chợ], đã bắt theo một cô gái. Xung đột xảy ra với chính quyền địa phương, thuyền trưởng Wallace bị giết cùng một số người. Tàu buôn thoát được nhưng từ đó không còn thấy tàu thuyền Anh quốc giao thương với Tonquin nữa.
Nước Tonquin baoquanh bởi Couchin-china ở phía nam, Lào ở phía tây, Quansi [ Quảng Tây] ở phía bắc, và biển ở phía đông. Nước này dư dả sản vật phục vụ cho đời sống. Nơi đây sản xuất vàng và đồng, nhưng kém chất lượng. Họ cũng sản xuất ra tơ lụa. Sản phẩm Baaz (?) của họ là tốt nhất, thường nhộm màu đen.
Có một dãy núi lớn, rất khó vượt qua, chạy từ bờ biển lên 150 dặm, dọc theo các tỉnh Quansi và Quichew [ Quý Châu], giúp ngăn cách và bảo vệ Tonquin trước Trung Quốc. Trên núi này có nhiều loại cây gỗ lớn và thú rừng như voi, hổ, nai. Xứ Tonquin và Trung Quốc không bận tâm trong việc huấn luyện voi.
Việc giảng đạo Công giáo bị nghiêm cấm ở Tonquin. Dù vậy ở đây cũng có một số giáo dân. Tôn giáo của Tonquin là lương giáo, theo kiểu Trung Hoa, và cả hai xứ Tonquin và Couchin-china nhiều thế kỷ trước là các tỉnh của Trung Quốc.
Người Tonquin đã từng rất ham muốn có được một chàng rể người châu Âu trong nhà mình. Các gia đình quý tộc không hề xấu hổ hay hổ thẹn khi gả con gái cho các thủy thủ Anh hay Hà Lan khi họ lưu trú. Và các gia đình này cũng thể hiện sự tử tế khi các chàng rể rời đi, đặc biệt khi chàng rể để lại vợ và con. Sẽ rất nguy hiểm cho các chàng rể nếu họ ngoại tình, bởi vì người Tonquin rất giỏi hạ độc.
Phụ nữ và đàn ông Tonquin có dáng người khá và vẻ đẹp chấp nhận được, tuy rằng không có chiều cao. Thiếu nữ ở đây có tục nhuộm răng cho đen huyền bằng cách nhai một loại thảo mộc liên tục trong 3 ngày.
Tham khảo
Thể loại:Mất thế kỷ 18 Thể loại:Sinh thế kỷ 17 Thể loại:Năm mất không rõ Thể loại:Năm sinh không rõ Thể loại:Quan hệ Vương quốc Liên hiệp Anh – Việt Nam Thể loại:Nhà thám hiểm
Địa lý Khánh Hòa
Khánh Hòa là một tỉnh ven biển Nam Trung Bộ Việt Nam, đa số diện tích mặt đất là núi non xen kẽ là các đồng bằng ven biển nhỏ hẹp. Cũng vì điều đó mà Khánh Hòa được ưu đãi có những đầm phá, vịnh rộng lớn và các bãi biển đẹp.
Địa lý tự nhiên
nhỏ|trái|170px|Đảo Trường Sa Lớn
Vị trí địa lý
Tỉnh Khánh Hòa ở về phía khu vực duyên hải Nam Trung Bộ của Việt Nam, phía Bắc giáp ba huyện Sông Hinh, Đông Hòa và Tây Hòa của tỉnh Phú Yên, phía Tây giáp hai huyện M'Drắk và Krông Bông của tỉnh Đắk Lắk, phía Nam giáp huyện Bác Ái và Thuận Bắc của tỉnh Ninh Thuận, phía Tây Nam giáp huyện Lạc Dương của tỉnh Lâm Đồng, phía Đông giáp Biển Đông. Tỉnh lỵ của Khánh Hòa là thành phố Nha Trang, cách Thành phố Hồ Chí Minh 447 km và cách thủ đô Hà Nội 1.278 km đường bộ.
Khánh Hòa có diện tích tự nhiên là 5.217,6 km². Phần đất liền của tỉnh nằm kéo dài từ tọa độ địa lý 12°52’15" đến 11°42’50" vĩ độ Bắc và từ 108°40’33" đến 109°27’55" kinh độ Đông. Điểm cực Đông trên đất liền của Khánh Hòa nằm tại Mũi Đôi trên bán đảo Hòn Gốm, huyện Vạn Ninh và cũng là điểm cực đông trên đất liền của Việt Nam. Chiều dài vào khoảng 150 km, chiều ngang chỗ rộng nhất vào khoảng 90 km.
Địa hình
Là một tỉnh nằm sát dãy núi Trường Sơn, đa số diện tích Khánh Hòa là núi non, miền đồng bằng rất hẹp, chỉ khoảng 400 km², chiếm chưa đến 1/10 diện tích toàn tỉnh. Miền đồng bằng lại bị chia thành từng ô, cách ngăn bởi những dãy núi ăn ra biển. Do đó để đi suốt dọc tỉnh phải đi qua rất nhiều đèo như đèo Cả, đèo Cổ Mã, đèo Chín Cụm, đèo Bánh Ít, đèo Rọ Tượng, đèo Rù Rì. nhỏ|phải|170px|Bãi biển Dốc Lếch tại Ninh Hòa
Vùng núi và bán sơn địa
Khánh Hòa là một tỉnh có địa hình tương đối cao ở Việt Nam, độ cao trung bình so với mực nước biển khoảng 60 m. Núi ở Khánh Hòa tuy hiếm những đỉnh cao chót vót, phần lớn chỉ trên dưới một ngàn mét nhưng gắn với dãy Trường Sơn, lại là phần cuối phía cực Nam nên địa hình núi khá đa dạng.
Phía Bắc và Tây Bắc tỉnh có vùng núi cao thuộc dãy Vọng Phu cao hơn 1000 m, trong đó có dãy Tam Phong gồm ba đỉnh núi cao là Hòn Giữ (cao 1264  m), Hòn Ngang (1128  m) và Hòn Giúp (1127  m). Dãy Vọng Phu - Tam Phong có hướng tây nam - đông bắc, kéo dài trên 60 km, tạo thành ranh giới tự nhiên giữa hai tỉnh Khánh Hòa, Phú Yên, Đắk Lắk. Các núi thuộc đoạn giữa của tỉnh thường có độ cao kém hơn, có nhiều nhánh đâm ra sát biển tạo nên nhiều cảnh đẹp, gắn với những huyền thoại dân gian và di tích lịch sử, sự kiện của địa phương. Đến phía nam và tây nam, lại xuất hiện một vùng núi rộng, với nhiều đỉnh núi cao trên 1500 m đến trên 2000  m, trong đó có Đỉnh Hòn Giao (2062  m) thuộc địa phận huyện Khánh Vĩnh, là đỉnh núi cao nhất Khánh Hòa. Do có nhiều núi cao, mật độ chia cắt lớn bởi khe, suối, sông tạo thành nhiều hẻm, vực, thung lũng sâu, gây khó khăn cho giao thông. Ngoài ra, khu vực này còn có thung lũng Ô Kha, được biết đến là một vùng nguy hiểm cho hàng không.
Đồng bằng
Đồng bằng ở Khánh Hòa nhỏ hẹp, bị chia cắt bởi các dãy núi đâm ra biển. Chẳng những thế, địa hình rừng núi của tỉnh không thuận lợi cho quá trình lắng đọng phù sa, nên nhìn chung Khánh Hòa không phải là nơi thuận lợi để phát triển nông nghiệp. Các đồng bằng lớn ở Khánh Hòa gồm có đồng bằng Nha Trang - Diên Khánh nằm ở hai bên sông Cái với diện tích 135 km²; đồng bằng Ninh Hòa do sông Dinh bồi đắp, có diện tích 100  km². Cả hai đồng bằng này đều được cấu tạo từ đất phù sa cũ và mới, nhiều nơi pha lẫn sỏi cát hoặc đất cát ven biển. Ngoài ra, Khánh Hòa còn có hai vùng đồng bằng hẹp là đồng bằng Vạn Ninh và đồng bằng Cam Ranh ở ven biển, cùng với lượng diện tích canh tác nhỏ ở vùng thung lũng của hai huyện miền núi Khánh Sơn và Khánh Vĩnh.
Bờ biển và biển ven bờ
Khánh Hòa là một trong những tỉnh có đường bờ biển đẹp của Việt Nam. Đường bờ biển kéo dài từ xã Đại Lãnh tới cuối vịnh Cam Ranh, có độ dài khoảng 385 km tính theo mép nước với nhiều cửa lạch, đầm, vịnh, cùng khoảng 200 đảo lớn, nhỏ ven bờ. Khánh Hòa có sáu đầm và vịnh lớn, đó là Đại Lãnh, vịnh Vân Phong, Hòn Khói, đầm Nha Phu, vịnh Nha Trang (Cù Huân) và vịnh Cam Ranh. Trong đó có nổi bật nhất vịnh Cam Ranh với chiều dài 16 km, chiều rộng 32 km, thông với biển thông qua eo biển rộng 1,6 km, có độ sâu từ 18-20 m, và thường được xem là cảng biển có điều kiện tự nhiên tốt nhất Đông Nam Á, trước đây được sử dụng làm căn cứ quân sự của Hoa Kỳ rồi Liên Xô (sau này là Nga) nhưng về sau được chuyển thành cảng dân sự.
Thềm lục địa tỉnh Khánh Hòa rất hẹp. Địa hình vùng thềm lục địa phản ánh sự tiếp nối của cấu trúc địa hình trên đất liền. Các nhánh núi Trường Sơn đâm ra biển trong quá khứ địa chất như dãy Phước Hà Sơn, núi Hòn Khô, dãy Hoàng Ngưu không chỉ dừng lại ở bờ biển để tạo thành các mũi Hòn Thị, mũi Khe Gà (Con Rùa), mũi Đông Ba... mà còn tiếp tục phát triển rất xa về phía biển mà ngày nay đã bị nước biển phủ kín. Vì vậy, dưới đáy biển phần thềm lục địa cũng có những dãy núi ngầm mà các đỉnh cao của nó nhô lên khỏi mặt nước hình thành các hòn đảo như hòn Tre, hòn Miếu, hòn Mun... Xen giữa các đái đảo nổi, đảo ngầm là những vùng trũng tương đối bằng phẳng gọi là các đồng bằng biển, đó chính là đáy các vũng, vịnh như vịnh Vân Phong, vịnh Nha Trang, vịnh Cam Ranh.
Ngoài các đảo đá ven bờ, Khánh Hoà còn có các đảo san hô ở huyện đảo Trường Sa, với khoảng 100 đảo bãi cạn, bãi ngầm rải rác trên một diện tích từ 160 đến 180 ngàn km², trong đó có từ 23 đến 25 đảo, bãi cạn nổi thường xuyên, với tổng diện tích 10 km². Đảo lớn nhất trong quần đảo Trường Sa là Ba Bình chỉ rộng 0,65 km². Bãi lớn nhất là bãi Thuyền Chài, dài 30 km; rộng 5 km (ngập nước khi triều lên). Địa hình trên bề mặt các đảo rất đơn giản, chỉ là những mõm đá, vách đá vôi san hô, cao vài ba mét.
Sông ngòi
nhỏ|Thuyền trên sông Cái, đoạn qua Nha Trang, phía sau là cầu Trần Phú Sông ngòi ở Khánh Hòa nhìn chung ngắn và dốc, cả tỉnh có khoảng 40 con sông dài từ 10 km trở lên, tạo thành một mạng lưới sông phân bố khá dày. Hầu hết, các con sông đều bắt nguồn tại vùng núi phía Tây trong tỉnh và chảy xuống biển phía Đông. Dọc bờ biển, cứ khoảng 5–7 km có một cửa sông.
Mặc dù hướng chảy cơ bản của các sông là hướng Tây - Đông, nhưng tùy theo hướng của mạch núi kiến tạo hoặc do địa hình cục bộ, dòng sông có thể uốn lượn theo các hướng khác nhau trước khi đổ ra Biển Đông. Đặc biệt là sông Tô Hạp, bắt nguồn từ dãy núi phía Tây của huyện Khánh Sơn, chảy qua các xã Sơn Trung, Sơn Bình, Sơn Hiệp, Sơn Lâm, Thành Sơn rồi chảy về phía Ninh Thuận. Đây là con sông duy nhất của tỉnh chảy ngược dòng về phía Tây. Hai con sông lớn nhất tỉnh là Sông Cái (Nha Trang) và sông Dinh.
Địa chất
Cấu tạo địa chất của Khánh Hòa chủ yếu là đá granit và ryolit, dacit có nguồn gốc mác ma xâm nhập hoặc phún trào kiểu mới. Ngoài ra còn có các loại sa thạch, đá trầm tích ở một số nơi. Về địa hình kiến tạo, phần đất của tỉnh Khánh Hòa đã được hình thành từ rất sớm, là một bộ phận thuộc rìa phía Đông-Nam của địa khối cổ Kom Tom, được nổi lên khỏi mặt nước biển từ đại Cổ sinh, cách đây khoảng 570 triệu năm. Trong đại Trung sinh có 2 chu kỳ tạo sản inđôxi và kimêri có ảnh hưởng một phần đến Khánh Hòa. Do quá trình phong hóa vật lý, hóa học diễn ra trên nền đá granit, ryolit đã tạo thành những hình dáng độc đáo, đa dạng và phong phú, góp phần làm cho thiên nhiên Khánh Hòa có nhiều cảnh đẹp nổi tiếng.
Khí hậu
Khánh Hòa là một tỉnh ở vùng duyên hải cực Nam Trung Bộ, nằm trong khu vực khí hậu nhiệt đới gió mùa. Song khí hậu Khánh Hòa có những nét biến dạng độc đáo với các đặc điểm riêng biệt. So với các tỉnh, thành phía Bắc từ Đèo Cả trở ra và phía Nam từ Ghềnh Đá Bạc trở vào, khí hậu ở Khánh Hòa tương đối ôn hòa hơn do mang tính chất của khí hậu đại dương. Thường chỉ có 2 mùa rõ rệt là mùa mưa và mùa nắng. Mùa mưa ngắn, từ khoảng giữa tháng 9 đến giữa tháng 12 dương lịch, tập trung vào 2 tháng 10 và tháng 11, lượng mưa thường chiếm trên 50% lượng mưa trong năm. Những tháng còn lại là mùa nắng, trung bình hàng năm có tới 2.600 giờ nắng. Nhiệt độ trung bình hàng năm của Khánh Hòa cao khoảng 26,7 °C riêng trên đỉnh núi Hòn Bà (cách Nha Trang 30 km đường chim bay) có khí hậu như Đà Lạt và Sa Pa. Độ ẩm tương đối khoảng 80,5%.
Amira Hass
Amira Hass (tiếng Hebrew: |עמירה הס), sinh ngày 28.7.1956) là một nhà văn, nhà báo cánh tả nổi tiếng người Israel vì các bài viết trên nhật báo Ha'aretz, nhất là các bài tường thuật về tình trạng các người Palestine ở Bờ Tây và ở dải Gaza, nơi bà cũng đã sống một số năm.
Tiểu sử
Cha mẹ bà đều là người sống sót qua Holocaust (ở trại tập trung Bergen-Belsen), Hass được sinh ra ở Jerusalem, và theo học ở Đại học Hebrew Jerusalem, nơi bà nghiên cứu lịch sử chủ nghĩa Quốc xã và mối quan hệ của cánh tả châu Âu với Holocaust. Sau khi tốt nghiệp, bà đã du hành nhiều nơi và đã làm nhiều công việc khác nhau. Bị thất vọng bởi các biến cố của Intifada thứ nhất, bà bắt đầu bước vào nghề báo từ năm 1989 như một biên tập viên cho tờ Ha'aretz và bắt đầu viết phóng sự từ lãnh thổ Palestine năm 1991. Năm 2003, bà là nhà báo người Do Thái duy nhất sống hoàn toàn giữa các người Palestine, tại dải Gaza từ năm 1993 và ở Ramallah từ năm 1997.