cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lý Cảnh (Nam Đường)
Tiêu diệt Sở
Sau khi vào Đàm châu, Mã Hy Ngạc tối ngày rượu chè bê tha, không quan tâm gì đến việc nước cả. Mùa thu 951, tướng lại Đàm châu nổi loạn, trục xuất Hi Ngạc. Em trai là Mã Hy Sùng lên thay nắm quyền. Mã Hy Sùng đày Mã Hy Ngạc đến Hành Sơn, hi vọng rằng tướng áp giải Bành Sư Cảo, người trước kia theo Mã Hi Quảng nên bị Mã Hy Ngạc phạt nặng, sẽ giết Hi Ngạc để báo thù. Tuy nhiên Sư Cảo không theo, vẫn áp giải Hi Ngạc tới nơi an toàn. Nghe tin về cuộc biến động, Lưu Ngôn đem quân đội đánh vào Đàm, Mã Hy Sùng rất sợ hãi. Theo yêu sách của Lưu Ngôn, Mã Hy Sùng xử tử rất nhiều quan laị ủng hộ Mã Hy Ngạc, song Lưu Ngôn vẫn tiếp tục hạch sách. Với việc một lúc phải đương đầu với cả hai phía, thủ hạ của Mã Hy Sùng còn muốn ám sát ông ta. Mã Hy Sùng sợ hãi, cử Phạm Thủ Mục đến triều đình Nam Đường, xin dâng đất quy phụ. Lý Cảnh sai Biên Hạo đến Đàm châu nhận hàng, kết thúc thời kì trị vì của họ Mã ở Sở quốc. Vì dân Sở gặp phải nạn đói do chiến tranh liên minh, Biên Hạo phân phát của cải trong ngân khố của họ Mã cho dân chúng, khiến người Sở rất bằng lòng. Sau đó, khi Mã Hy Ngạc xin được phục chức Tiết độ sứ Vũ An (trị sở là Đàm châu), người dân ở đây ghét Mã Hy Ngạc vì những hành động trước đây, thỉnh cầu để cho Biên Hạo làm Tiết độ sứ, Lý Cảnh đồng ý. Lý Cảnh cho phép Mã Hy Ngạc tiếp tục là Sở vương, nhưng dời đến Hồng Châu. Về Mã Hy Sùng, thì được ban những chức vụ nhỏ hơn, cùng với các quan nước Sở bị chuyển đi xa lãnh thổ cũ.
Chiếm được Đàm châu nhưng không có nghĩa là toàn bộ Sở quốc đều là của Nam Đường — trong khi họ chiếm giữ được Vũ An quân, thì Vũ Bình quân nằm trong tay Lưu Ngôn, còn trọng trấn nữa là Tĩnh Giang quân, rơi vào tay Nam Hán. Lý Cảnh chuẩn bị đem quân thu phục Vũ Bình và Tĩnh Giang, nhưng trước mùa hạ năm 952, triều đình nghị định từ bỏ chiến dịch Tĩnh Giang và cho phép Lưu Ngôn xưng thần chứ không tiêu diệt toàn bộ. Khi ông bàn bạc với Tôn Thịnh và Phùng Diên Dị, những người đang chấp chính khi đó, Tôn Thịnh bằng lòng, nhưng Phùng Diên Dị phản đối, cho rằng như vậy sẽ khiến cho việc dồn quân đánh Sở thì không nên công cán gì. Tuy nhiên, cuộc tấn công vào thủ phủ Tĩnh Giang là Quế châu đã bị thất bại nặng nề trước quân Nam Hán. Trong khi đó, Biên Hạo, được cho là quá nhân từ, không đủ uy phong khi quản lí Vũ An, không kiểm soát được các tướng sĩ dưới quyền khiến họ can thiệp đến công việc của mình. Mùa đông 952, Lưu Ngôn sai Vương Quỳ dẫn quân đánh vào Đàm châu. Sau khi Biên Hạo cố thủ được một thời gian thì bỏ thành mà chạy về lãnh thổ Nam Đường. Các quan tướng của nước Đường nghe tin Đàm châu thất thủ đều bỏ châu quận, khiến Lưu Ngôn khôi phục gần như toàn bộ lãnh thổ nước Sở ở phía bắc Núi Nam Lĩnh (và Tĩnh Giang). Nam Đường, trong thực tế, không giành được gì từ cuộc xâm lăng nước Sở. Tôn Thịnh và Phùng Diên Dị đều từ chức, và Lý Cảnh nhấn mạnh rằng ông sẽ không bao giờ động binh nữa. Tuy nhiên, năm 955, khi Thục chúa Mạnh Sưởng cử sứ giả đến đề nghị lập liên minh ba bên gồm Hậu Thục - Bắc Hán - Nam Đường, ông lại đồng ý, mặc dù không có hành động quân sự nào thực sự diễn ra trong liên minh này.
Chiến tranh với Hậu Chu
Ban đầu, chính quyền Nam Đường bố trí lực lượng phòng thủ chặt chẽ ở phía nam sông Hoài, đặc biệt là khi triều thấp. Tuy nhiên, vào một thời điểm trước năm 955, vì biên cương phía bắc không có chiến sự, tướng Ngô Đình Thiệu đề nghị dỡ bỏ chế độ này để tiết kiệm ngân khố. Ý kiến của Đình Thiệu được triều đình chấp thuận, bất chấp sự phản đối quyết liệt từ Lưu Nhân Chiêm, Tiết độ sứ Thanh Hoài ). Sau đó, cuối năm 955, Hậu Chu cử đại binh nam chinh, do Lý Cốc và Vương Ngạn Siêu chỉ huy, quân Nam Đường hoàn toàn rơi vào thế bị động. Lý Cảnh sai Lưu Ngạn Trinh dẫn quân hỗ trợ Lưu Nhân Chiêm đang bị vây ở Thọ châu, và triệu Tống Tề Khâu đang là tiết độ sứ Trấn Nam quân, trở về Nam Xương bàn kế.
Lý Cốc bao vây Thọ châu nhưng chưa thể chiếm thành. Khi Lưu Ngạn Trinh tiến quân đến gần, Lý Cốc quyết định rút lui, không giao chiến ngay với quân cứu viện. Tướng dưới quyền Lưu Ngạn Trinh là Hàm Sư Lãng đề nghị thừa thế truy kích, Lưu Nhân Chiêm thì không tán thành. Ngạn Trinh theo kế của Sư Lãng, tiến quân đến khu vực Chánh Dương thì gặp phải quân phản kích của Lý Cốc. Kết quả quân Đường đại bại, 10.000 tướng sõ bị giết trong đó có Lưu Ngạn Trinh, còn Hàm Sư Lãng bị bắt sống. Không lâu sau đó, hoàng đế Hậu Chu Quách Vinh (con nuôi Quách Uy) đích thân dẫn quân thiết lập lại vòng vây quanh Thọ châu, dùng em họ là Lý Trọng Tiến làm chỉ huy đại quân. Lý Cảnh viết thư cho Quách Vinh, nói rằng: "Đường hoàng đế kính cẩn dâng thư lên Đại Chu hoàng đế. Quả nhân thỉnh cầu nhà vua nghỉ quân và lập lập hòa bình. Quả nhân sẵn sàng tôn nhà vua làm huynh, cống nạp tiền bạc vải vóc khao quân." Quách Vinh không đáp. Lo sợ về những điều có thể xảy đến nếu quân Đường lại thua nữa, Lý Cảnh cử các đại thần Chung Mô và Lý Đức Minh vốn có tài ăn nói, đem vải vóc, trà, thuốc men, vàng, bạc, trâu bò và rượu đến trại Chu cầu hòa. Tuy nhiên khi Chung Mô và Lý Đức Minh đến nơi, Quách Vinh quở trách thậm tệ và từ chối hòa nghị, bắt Lý Cảnh phải đích thân quỳ gối tạ lỗi. Sứ giả Nam Đường cũng tới triều Liêu, đề nghị nhà Liêu dẫn binh nam hạ, cùng đánh Hậu Chu đã bị quân Hậu Chu bắt giữ giữa đường. Trong khi đó, lo ngại quân Hậu Chu sẽ dùng hoàng thất họ Dương nước Ngô cũ đang ở Thái châu để làm danh nghĩa chống lại mình, Lý Cảnh sai Doãn Diên Phạm đưa những người này về Nhuận châu. Tuy nhiên, vì đường sá khó đi, cộng thêm lo sợ bọn họ Dương sẽ nổi dậy chống lại, Diên Phạm quyết định giết hết tất cả cho đỡ phiền phức. Lý Cảnh nghe tin, hạ lệnh xử tử Diên Phạm.
Mùa xuân năm 956, quân Hậu Chu liên tục giành chiến thắng, lại bất ngờ tấn công và chiếm giữ Giang Đô, Lý Cảnh lại sai Tôn Thịnh và Vương Sùng Chất đi sứ cống nạp vàng bạc và lụa cho Quách Vinh, lần này trong thư ông xưng thần chứ không dùng lễ hoàng đế ngang hàng nữa:
"Từ thời Thiên Hựu (niên hiệu cũ của nhà Đường), quốc thổ bị phân chia; nhiều nơi bị bọn phân phiệt nắm giữ, nhiều nơi vẫn duy trì sự cai trị của một dòng họ. Thần, kế thừa cơ nghiệp của phụ thân, sở hữu đất đai Giang Nam này, nhưng thần luôn ngóng trông có thể tìm được chân thiên tử để mà phụng sự. Nay, thiên mệnh ứng trên người của bệ hạ, danh vọng và uy quyền của bệ hạ uy chấn thiên hạ. Thần nguyện làm theo Lưỡng Trấn [(tức là, Ngô Việt, lãnh thổ của nước này gồm hai vùng Trấn Đông, Trấn Tây của nhà Đường cũ nên gọi là Lưỡng Trấn)] và Hồ Nam [(lãnh thổ cũ của nước Sở, lúc này đang xưng thần với triều Chu)], xin nhận chánh sóc, từ nay chỉ xin bảo cảnh an dân. Xin Bệ hạ nguôi giận lui binh, thứ lỗi cho thần việc không sớm quy phụ. Xin để thần làm đứng đầu chư hầu triều bái, làm ngoại thần của bệ hạ. Nếu được như vậy, ân đức của bệ hạ sẽ lan khắp muôn phương, không ai không phục."
Eumops glaucinus floridanus
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Lý Cảnh (Nam Đường)
Chiến tranh với Hậu Chu
Sau đó, thông qua Lý Đức Minh và Tôn Thịnh, Lý Cảnh còn xin từ bỏ đế hiệu; xưng thần cống nạp, cắt đất sáu châu — Thọ, Hào, Tứ , Sở , Quang , và Hải — cho Hậu Chu. Tuy nhiên, Quách Vinh đang rất tự tin với liên tục những chiến thắng, nghĩ rằng mình còn có thể gom hết lãnh thổ Nam Đường ở phía bắc Trường Giang, nên từ chối. Lý Đức Minh và Tôn Thịnh xin Quách Vinh cho Đức Minh và Vương Sùng Chất về nam để nói lại yêu sách của hoàng đế Hậu Chu, và đích thân Quách Vinh viết thư cho Lý Cảnh và các trọng thần Nam Đường, chấp nhận hòa nghị, nhưng phải theo các điều khoản do Hậu Chu đặt ra. Lý Cảnh lại một lần nữa dâng biểu tạ ơn Bắc triều. Lý Đức Minh về kinh, nói rằng quân Chu thế mạnh, và bây giờ chỉ có cách theo yêu cầu của họ là cắt đất 14 châu phía bắc Trường Giang. Tuy nhiên, Lý Cảnh thấy tức giận vì điều này, và Tống Tề Khâu can rằng việc cắt đất là có hại cho quốc gia. Hơn thế nữa, Trần Giác, vốn ghét Lý Đức Minh và Tôn Thịnh, nên lôi kéo Vương Sùng Chất nói khác đi với lời của Đức Minh. Rồi họ gièm với Lý Cảnh rằng, "Lý Đức Minh bán nước mưu lợi." Giận dự, Lý Cảnh xử tử Lý Đức Minh — cuộc đàm phán rơi vào bế tắc.
Ngoài cuộc tấn công của Hậu Chu, Nam Đường còn gặp mối đe dọa từ Ngô Việt ở phía đông nam. Lý Cảnh, lo sợ Ngô Việt sẽ thừa cơ lấy Thường châu ), quyết định triệu hoàng trưởng tử Lý Hoằng Kí, đang ở Nhuận châu về Kim Lăng, vì nhận thấy Hoằng Kí còn quả trẻ để lĩnh quân. Tuy nhiên Lý Hoằng Kí nghe lời cận thần Triệu Đạc, cho rằng nếu rời Nhuận châu, sẽ khiến nơi này và các châu quận lân cận hoảng hốt, nên kháng lệnh và bố trí phòng thủ. Ông ta cũng cử quân hỗ trợ Sài Khắc Hoành cùng chống Ngô Việt. Khắc Hoành đánh tan quân Ngô Việt do Ngô Trình chỉ huy, chấm dứt cuộc xâm lăng của Ngô Việt.
Với việc hòa nghị tan vỡ, Lý Cảnh dùng Lý Cảnh Đạt dẫn quân phản kích, cố gắng lấy lại Thọ châu, nhưng lại dùng Trần Giác làm giám quân, thực chất binh quyền trong tay Trần Giác. Ông cũng bổ nhiệm đại thần là Chu Nguyên, người được cho là tướng có tài, lĩnh quân hòng thu phục các châu quận bị chiếm. Chu Nguyên nhanh chóng lấy lại Thư châu và Hòa châu, trong khi Lý Bình chiếm lại Kì châu ). Với những thất bại đó cộng thêm Lý Cảnh Đạt đã đưa quân tới Thọ châu, Quách Uy quyết định triệt quân khỏi Giang Đô, tập trung lực lượng giữ Thọ châu. Quân Lý Cảnh Đạt tiến gần đến Thọ châu, nhưng không dám đương đầu với quân Hậu Chu.
Mùa đông năm 956, Lý Cảnh biết tin về bất hòa giữ hai tướng địch là Trương Vĩnh Đức (anh rể Quách Vinh) và Lý Trọng Tiến, bèn bí mật viết thư cho Trọng Tiến, tìm cách lôi kéo ông ta trở giáo chống lại Quách Vinh, trong thư ông còn nói rất nhiều nhận xét khó nghe về hoàng đế Hậu Chu. Tuy nhiên, Lý Trọng Tiến lại đem thư này dâng cho Quách Vinh, lúc đó đã rút quân trở về kinh dô Đại Lương. Xem thư xong, Quách Vinh tức giận, gọi Tôn Thịnh (sứ giả Nam Đường bị đưa về Đại Lương), đến chất vấn, còn bảo Tôn Thịnh nói cho ông ta biết các bí mật trong triều đình Nam Đường. Tôn Thịnh từ chối, xin được chết. Quách Vinh sau đó xử tử Tôn Thịnh và lưu đày sứ thần khác là Chung Mô., nhưng không lâu sau lại hối hận vì đã giết một người trung thành, do đó triệu hồi Chung Mô về triều. Trong khi đó, Lý Cảnh lại sai sứ thần khác là Trần Xử Nghiêu vượt biển đến Liêu đình dâng thư xin liên minh với Liêu Mục Tông. Liêu đình không theo, và còn giam giữ sứ thần.
Xưng thần
Do lập được đại công trên chiến trường, Chu Nguyên sinh ra tự phụ và chống lại mệnh lệnh của Lý Cảnh Đạt (thực chất là Trần Giác). Mùa xuân năm 957, Trần Giác dâng biểu lên Lý Cảnh, nói Chu Nguyên không đáng tin, và Lý Cảnh sai Dương Thủ Trung đến thay Chu Nguyên. Chu Nguyên, vừa giận vừa sợ, ban đầu định tự sát, nhưng sau đó đổi ý và đem 10.000 quân đầu hàng Hậu Chu. Quân Hậu Chu bao vây Thọ châu, đè bẹp lực lượng của Lý Cảnh Đạt. Dương Thủ Trung, Hứa Văn Chẩn và Biên Hạo bị bắt; Lý Cảnh Đạt và Trần Giác bỏ chạy về Kim Lăng. Lúc này Lưu Nhân Chiêm thập tử nhất sinh, quân Thọ châu vì thế đầu hàng. Không lâu sau Nhân Chiêm chết, Lý Cảnh thương cho lòng trung thành cho Nhân Chiêm đã bảo vệ thành trì rất lâu, nên không trách tội mà còn biểu dương ông ta. Sau khi chiếm Thọ châu, Quách Vinh áp sát Giang Đô. Quân Nam đường đốt thành bỏ chạy, các thành trì phía bắc Trường Giang lần lượt rơi vào tay Bắc triều. Mùa xuân năm 958, Quách Vinh đóng quân ở bờ bắc Trường Giang, đánh bại thủy quân Nam Đường, rồi vượt sông. Vào lúc này, Nam Đường chỉ còn giữ lại được 4 châu phía bắc dòng sông — Lư, Thọ, Kì và Cương (nay thuộc Cương Châu).
Lúc này, Lý Cảnh Toại đã giữ địa vị Hoàng thái đệ được 10 năm, dâng sớ tâu rằng Lý Hoằng Kí lập được đại công đẩy lùi Ngô Việt, nên lập làm Hoàng thái tử. Lý Cảnh Đạt cũng xin từ chức Nguyên soái. Lý Cảnh chấp thuận, cải phong Thái đệ Lý Cảnh Toại làm Tấn vương, điều đến Hồng châu, điều Lý Cảnh Đạt ra Phủ châu ). Ông tấn phong Hoằng Kí làm Hoàng thái tử.
Quân Chu đã sắp vượt sông, Lý Cảnh cuối cùng chấp nhận đầu hàng, nhưng lại cảm thấy xấu hổ khi phải xưng thần với Quách Vinh nhỏ tuổi hơn mình, vì thế cử Trần Giác làm đại sứ, xin nhường ngôi cho Lý Hoằng Kí và để Hoằng Kí đứng tên thương thuyết. Tuy nhiên, Trần Giác đến trại Chu, thấy quân Chu thế mạnh, nên ăn nói nhún nhường với Quách Vinh, đề nghị hoàng đế Bắc triều đưa Lưu Thừa Ngộ trở về Kim Lăng để nhận biểu từ Lý Cảnh, cắt đất bốn châu Lư, Thọ, Kì và Cương cho Bắc triều, cũng có nghĩa là cắt toàn bộ Giang Bắc. Quách Vinh chấp thuận, viết thư gửi đến Kim Lăng, đầu thư viết rằng, "Hoàng đế kính thư cho Quốc chủ Giang Nam." Khi Lưu Thừa Ngộ đến Kim Lăng, Lý Cảnh đồng ý, viết thư đáp tạ, xưng là "Đường quốc chủ," xin nộp đất 4 châu và cống nạp hằng năm. Quách Vinh chấp thuận, triệt binh và bảo Trần Giác là không cần thiết Lý Cảnh phải nhường ngôi. Căn cứ theo hiệp định, Lý Cảnh xưng thần với Hậu Chu, bỏ niên hiệu dùng niên hiệu Hậu Chu để tỏ ý thần phục. Lại không được tự nhận là "Hoàng đế" mà chỉ là "Quốc chủ", trong triều không được dùng nghi lễ thiên tử. Ông cũng phải đổi tên từ Cảnh (璟) thành Cảnh (景), để trách húy kị, vì tổ 4 đời của Quách Uy là Quách Cảnh trong tên có mẫu tự 璟.
Phẫn uất mà chết
Mùa hè năm 958, Lý Hoằng Kí lo sợ rằng Lý Cảnh sẽ phục ngôi Hoàng thái đệ cho Lý Cảnh Toại, bèn đầu độc ông ta đến chết. Sau đó Lý Cảnh lại thượng thư lên Bắc triều xin nhường ngôi cho Lý Hoằng Kí nhưng Quách Vinh không theo. Bắc triều thả Phùng Diên Lỗ bị bắt trước đây, cùng Chung Mô, Hứa Văn Chẩn và Biên Hạo về nam. Lý Cảnh thấy Hứa Văn Chẩn và Biên Hạo làm tướng thua trận, nên cấm không cho họ cầm quân nữa.
Vào lúc này, Lý Cảnh đã chán nản vì những thất bại quân sự. Lý Trịnh Cốc đề nghị giao phó quốc chính cho Tống Tề Khâu. Chung Mô thân thiện với Lý Đức Minh và muốn trả thù cho Đức Minh, nhân cơ hội đó công kích Tề Khâu, Lý Trịnh Cốc và Trần Giác có mưu đồ soán ngôi. Hơn thế nữa, trong lúc đó, Trần Giác cũng tuyên bố lệnh từ Bắc triều là giết tể tướng Nghiêm Tục. Những sự kiện này khiến Lý Cảnh cho rằng Trần Giác không có ý đồ tốt. Mùa đông năm 958, ông quyết định lưu đày Trần Giác, giết Lý Trịnh Cốc, và cho Tống Tề Khâu lại được trí sĩ, mặc dù vẫn giữ lại toàn bộ các chức vụ của người này. Sau khi Tề Khâu trở về tư đệ ở Cửu Hoa sơn vào mùa xuân năm 959, Lý Cảnh phong tỏa phủ đệ, chỉ cho phép đưa thức ăn vào trong qua một lỗ nhỏ trên tường. Tề Khâu than khóc và nói rằng đây là báo ứng của ông vì chuyện trước đã hứa bảo toàn gia tộc của Dương Phổ mà rồi nuốt lời, sau đó tự treo cổ. Sau đó, với sự đồng tình của Quách Vinh, Lý Cảnh bắt đầu xây dựng lại tuyến phòng thư (trước đó ông lo sợ rằng Quách Vinh sẽ nhìn nhận hành động này là có ý khiêu kích, nhưng lúc này Quách Vinh đã bị bệnh, nói rằng tương lai không biết ra sao, và Lý Cảnh cũng cần tự bảo vệ đất nước của mình). Không lâu sau vào mùa hạ năm 959, Quách Vinh chết, con là Quách Tông Huấn mới 6 tuổi lên kế ngôi. Vì Kim Lăng ở phía nam Trường Giang rất gần lãnh thổ Hậu Chu, Lý Cảnh suy tính rồi quyết định thiên về Hồng châu, bổ nhiệm Đường Hạo phụ trách xây dựng kinh đô mới.
Vào lúc này, kinh tế Nam Đường suy sụp nghiêm trọng do hậu quả chiến tranh với Hậu Chu và khoản cống nộp nặng nề hàng năm, đặc biệt là nguồn nguyên liệu đúc tiền xu còn lại từ thời Đường đã cạn kiệt, tình trạng lạm phát càng càng gia tăng. Theo ý của Chung Mô, Lý Cảnh hạ lệnh đúc đồng xu có kích cỡ lớn hơn và lấy làm mệnh giá 50 xu.
Mùa thu năm 959, Hoàng thái tử Lý Hoằng Kí qua đời. Chung Mô đang được cả Lý Cảnh và Quách Vinh coi trọng và do đó có được vị trí quan trọng trong triều đình Nam Đường, nhưng lại kiêu ngạo dần khiến Lý Cảnh bất bình. Chung Mô không ủng hộ người con trai lớn nhất còn sống là Trịnh vương Lý Tòng Gia làm thế sử mà muốn lập Kì công Lý Tòng Thiện, nói Lý Tòng Gia nhu nhược và quá sùng tín Đạo Phật, trong khi Lý Tòng Thiện là người quyết đoán. Lý Cảnh phật ý, nghi ngờ ông ta và hạ lệnh lưu đày, sau đó lại xử tử cùng với đồng minh là Trương Loan, đồng thời cũng hủy bỏ đồng 50 xu khi trước. Ông lập Lý Tòng Gia làm Ngô vương, cho vào ở Đông cung.
Mùa xuân năm 961, Lý Cảnh dời đô tới Hồng châu, đổi tên nơi này là Nam Xương. Ông phong Lý Tòng Gia làm Hoàng thái tử, ở ại Kim Lăng để giám sát việc dời đô. Tuy nhiên khi đến Nam Xương, ông thấy nơi này quá nhỏ bé để làm quốc đô, chỉ chứa được có một hai phần mười quan lại trung ương và không dễ mở rộng thành. Các đại thần nhớ Kim Lăng, và Lý Cảnh cũng thường thở dài mà trông về phương bắc. Đại học sĩ Tần Thừa Dụ muốn làm ông bớt buồn, nên lấy bình phong chắn đi tầm nhìn của ông. Ông tức giận chuẩn bị luận tội, Thừa Dụ vì sợ hãi mà chết.
Lý Cảnh qua đời vào mùa hạ năm 961. Ông để lại di thư, muốn được chôn ở ngọn núi phía tây Nam Xương. Tuy nhiên quan tài của ông lại được đưa về an táng tại Kim Lăng. Lý Tòng Gia lên ngôi ở Kim Lăng, đổi tên là Lý Dục và quyết định giữ quốc đô ở đó, không dời đi nữa. Sau đó, theo thỉnh cầu của Lý Dục, Lý Cảnh được truy tôn là "hoàng đế", mộ của ông được coi là lăng. Tục Tư trị thông giám đánh giá về Lý Cảnh như sau:
"Quốc chủ Nam Đường có tài và hiếu học. Dưới thời của mình, ông ta cần cù và tiết kiệm, chí hướng của ông ta rất phù hợp với một người cai trị. Tuy nhiên, ông ta tự phụ mình là con cháu Đường triều, nên rơi vào cạm bẫy của tham vọng bành trướng lãnh thổ. Sau khi thất bại ở Phúc châu và Hồ Nam, ông ta mới biết việc chiếm đất là khó khăn cỡ nào. Ông ta từng than, "Quả nhân suốt đời này không còn muốn dùng binh nữa." Khi quân Chu tấn công, ông ta ủy thác trọng trách cho những kẻ không xứng đáng vì thế không thể chống lại Bắc quân. Ông bị buộc phải làm nhục quốc thể của mình và từ bỏ đế liệu, rồi chết trong sợ hãi và nuối tiếc."
Gianna Nannini
Cuộc sống cá nhân
Nannini sinh ra ở Siena vào ngày 14 tháng 6 năm 1954. Cô là chị của cựu lái xe đua Formula One Alessandro Nannini. Cô học piano và soạn nhạc ở Milan cuối những năm 1970 và lấy bằng Cử nhân Triết học từ Đại học Siena năm 1994. Năm sau cô tham gia vào một cuộc phản kháng do Greenpeace tổ chức tại đại sứ quán Pháp tại Rome chống lại quyết định của chính phủ Pháp để theo đuổi các thí nghiệm hạt nhân tại Mururoa. Vào tháng 8 năm 2010, ở tuổi 54, cô đã thông báo rằng cô đang có thai. Việc mang thai của Nannini nổi bật lên trên trang bìa của Vanity Fair, nơi cô được chụp chân dung mặc áo thun với dòng chữ "God is a Woman". Vào ngày 26 tháng 11 năm 2010 lúc 12 giờ sáng, con gái của Nannini, Penelope Jane Charlotte, sinh ra tại phòng khám Madonnina ở Milan. Năm 2017, Nannini quyết định chuyển đến London với đối tác là Carla. Trong cuốn tự truyện năm 2017, có tựa đề Cazzi miei, cô tiết lộ cô đã sẵn sàng cho một liên minh dân sự với Carla, giải thích cô cảm thấy luật pháp Italia không thể bảo đảm cho Penelope về tương lai của cô trong trường hợp Nannini chết.
Sự nghiệp âm nhạc
Nannini ghi được hit nội địa đầu tiên vào năm 1979 với đĩa đơn "America" ​​và album California, nó đã trở thành một sự thành công ở một số nước châu Âu. Sự đột phá quốc tế của cô đã xảy ra vào năm 1984 với việc phát hành album thứ sáu của cô, Conny Plank-sản xuất Puzzle, người đứng trong top 10 trong bảng xếp hạng Ý, Đức, Áo và Thụy Sĩ. Đĩa đơn đầu tiên trong album, "Fotoromanza", được hỗ trợ bởi một video âm nhạc do Michelangelo Antonioni đạo diễn, và tiếp tục giành được nhiều giải thưởng âm nhạc. Nannini bắt tay vào một chuyến lưu diễn châu Âu dài để hỗ trợ album, đỉnh điểm là buổi biểu diễn chính tại Lễ hội Montreux Jazz.
Năm 1986, bài hát "Bello e impossibile" của cô là một hit ở châu Âu ở Ý, Đức, Áo và Thụy Sĩ. Album tổng hợp năm 1987 của cô, Maschi e Altri, đã bán được hơn một triệu bản.
Năm 2004, cô phát hành album Perle tuyệt vời nhất, trong đó một số ca khúc mới nhất của cô đã được sắp xếp lại với sự hỗ trợ của các nhạc sĩ như Christian Lohr trên piano (người cũng có một khoản tín dụng đồng sản xuất) và một bộ tứ dây gồm có Vincenzo di Donna (violin đầu tiên), Luigi de Maio (violin thứ hai), Gerardo Morrone (viola) và Antonio di Franca (violoncello). Với dàn nhạc này, Nannini đã tham gia một chuyến lưu diễn châu Âu từ năm 2004 đến năm 2005.
Album Grazie được phát hành vào tháng 2 năm 2006 và đạt vị trí số một trong cuộc diễu hành hit của Ý với single "Sei nell'anima".
Tháng 4 năm 2007, Nannini phát hành Pia to la canto io, một bộ sưu tập các bài hát do Wil Malone sản xuất và ban đầu được dự định cho một vở opera rock dựa trên Pia de Tolomei thời Trung Cổ Pia de 'Tolomei (được đề cập ngắn gọn trong Purgatorio của Dante) 2008 sau mười một năm thai nghén.
Một phiên bản âm thanh của bài hát Meravigliosa Creatura (từ Perle) đã được sử dụng trong một quảng cáo thương mại năm 2008 cho Fiat Bravo do Matthias Zentner chỉ đạo. Fiat sau này sẽ bao gồm một bài hát khác của Gianna Nannini, "Aria", trong một quảng cáo tiếp theo của Fiat Bravo.
Đội hình hiện tại của band
Gianna Nannini - giọng hát, guitar, violin, piano Milton Mcdonald - guitar, giọng hát ủng hộ Davide Ferrario - bàn phím, nhạc đệm Davide Tagliapietra - guitar, giọng hát đệm Mylious Johnson - trống Alex Kilier - bass Liệu Malone - nhà sản xuất, giám đốc âm nhạc Discography Gianna Nannini (1976) Una radura (1977) California (1979) G. N. (1981) Sconcerto Rock (1981, nhạc phim) Người yêu Latin (1982) Câu đố (1984) Tutto Live (1985, trực tiếp) Profumo (1986) Maschi e Altri (1987, biên soạn) Malafemmina (1988) Scandalo
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1954 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nữ ca sĩ Ý Thể loại:Ca sĩ pop Ý Thể loại:Nữ ca sĩ thế kỷ 20 Thể loại:Nữ ca sĩ thế kỷ 21 Thể loại:Ca sĩ LGBT
Eumops patagonicus beckeri
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Pimpla flavipennis
Pimpla flavipennis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pimpla
Ocotea caniflora
Ocotea caniflora là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Mez miêu tả khoa học đầu tiên năm 1906.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1906
Dendrophthora capitellata
Dendrophthora capitellata là một loài thực vật có hoa trong họ Santalaceae. Loài này được Rizzini mô tả khoa học đầu tiên năm 1976.
Eumops patagonicus patagonicus
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Dendrophthora capitellata
Liên kết ngoài
Thể loại:Dendrophthora Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1976
Tephrina mesographa
Tephrina mesographa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tephrina
Tristachya biseriata
Tristachya biseriata là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Stapf miêu tả khoa học đầu tiên năm 1897.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tristachya Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1897
Eumops perotis perotis
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Rediviva bicava
Rediviva bicava là một loài ong trong họ Melittidae. Loài này được 🇦🇹 miêu tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Tham khảo
bicava Thể loại:Động vật được mô tả năm 2001
Gonioctena hoki
Gonioctena hoki là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Takizawa miêu tả khoa học năm 2007.
Tham khảo
Thể loại:Gonioctena
Asceua heliophila
Asceua heliophila là một loài nhện trong họ Zodariidae.
Loài này thuộc chi Asceua. Asceua heliophila được Eugène Simon miêu tả năm 1893.
Tham khảo
Thể loại:Asceua
Üçdam, Pülümür
Üçdam là một xã thuộc huyện Pülümür, tỉnh Tunceli, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 15 người.
Tephrina munda
Tephrina munda là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tephrina
Ocotea carabobensis
Ocotea carabobensis là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Lasser miêu tả khoa học đầu tiên năm 1942.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1942
Cereopsius spilotoides
Cereopsius spilotoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cereopsius
Astragalus irmingardis
Astragalus irmingardis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Podlech miêu tả khoa học đầu tiên.
Xã Angle, Quận Lake of the Woods, Minnesota
Xã Angle (Angle Township) là một xã thuộc quận Lake of the Woods, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 119 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Minnesota Thể loại:Quận Lake of the Woods, Minnesota
Tristachya hubbardiana
Tristachya hubbardiana là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Conert miêu tả khoa học đầu tiên năm 1957.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tristachya Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1957
Cartaletis natalensis
Cartaletis natalensis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Cartaletis
Jurinea filicifolia
Jurinea filicifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Boiss. mô tả khoa học đầu tiên năm 1875.
Liên kết ngoài
Thể loại:Jurinea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1875
Pleopeltis gibbsiae
Pleopeltis gibbsiae là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Alderw. mô tả khoa học đầu tiên năm 1918. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Kalasuru, Heggadadevankote
Kalasuru là một làng thuộc tehsil Heggadadevankote, huyện Mysore, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Làng ở huyện Mysore
Pleopeltis gibbsiae
Liên kết ngoài
Thể loại:Pleopeltis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1918 Thể loại:Unresolved names
Pleopeltis gibbsiae
Vernonia ituriensis
Vernonia ituriensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Muschl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1911.
Liên kết ngoài
Thể loại:Vernonia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1911
Biến tố
nhỏ|Biến tố trong [[tiếng Gael Scotland, danh từ "con chó": cù cho số ít, chù và dà ("hai") cho số nhiều 2, coin cho số nhiều từ 3 trở lên]]
Trong hình thái ngôn ngữ, biến tố (tiếng Anh: inflection) là một quá trình hình thành từ, trong đó một từ được sửa đổi để thể hiện các phạm trù ngữ pháp khác nhau như thì, cách, giọng (hay thể, ở đây tức là thể chủ/bị động; xem Danh sách các thuật ngữ ngôn ngữ học và Thảo luận), thể, ngôi, số lượng, giới tính, thức, độ hoạt hình (khả năng cảm tính), và tính xác định. Sự biến tố của các động từ được gọi là sự chia động từ, và người ta có thể gọi sự biến tố của danh từ, tính từ, trạng từ, đại từ, hạn định từ, phân từ, giới từ đứng trước và sau, số từ, mạo từ, v.v., là biến cách.
Tiếng Việt, vì vốn dĩ là loại ngôn ngữ phân tích, nên không có bất kỳ hiện tượng biến tố nào.
Biến tố thể hiện các phạm trù ngữ pháp với phụ tố (chẳng hạn như tiền tố, hậu tố, trung tố, bao tố và tiền tố chuyển tiếp), biến âm (như các âm chuyển Ấn-Âu) hoặc các sửa đổi khác. Ví dụ, động từ tiếng Latinh ducam, có nghĩa là "Tôi sẽ lãnh đạo", bao gồm hậu tố -am, thể hiện ngôi (thứ nhất), số (ít), và thì–thức (biểu thị tương lai chỉ định thức hoặc giả định thức hiện tại). Việc sử dụng hậu tố này là một sự biến tố. Ngược lại, trong mệnh đề tiếng Anh "I will lead" (Tôi sẽ lãnh đạo), từ "lead" không được dùng để chỉ ngôi, số, hoặc thì; nó chỉ đơn giản là dạng nguyên thể của một động từ.
Dạng biến tố của một từ thường chứa cả một hoặc nhiều hình vị tự do (một đơn vị nghĩa có thể đứng riêng như một từ) và một hoặc nhiều hình vị ràng buộc (một đơn vị nghĩa không thể đứng riêng như một từ). Ví dụ, từ cars (những chiếc ô tô) trong tiếng Anh là một danh từ được biến tố để chỉ số, cụ thể là để chỉ số nhiều; hình vị gốc car không bị ràng buộc vì nó có thể đứng một mình như một từ, trong khi hậu tố -s bị ràng buộc vì nó không thể đứng một mình như một từ. Hai hình vị này cùng nhau tạo thành từ cars được biến tố.
Những từ không bao giờ là đối tượng của sự biến tố được cho là bất biến; ví dụ, động từ tiếng Anh must (phải, bắt buộc) là một hạng mục bất biến: nó không bao giờ sử dụng một hậu tố hoặc thay đổi hình thức để biểu thị một phạm trù ngữ pháp khác. Các phạm trù (ý nghĩa) của nó chỉ có thể được xác định từ ngữ cảnh của nó. Những ngôn ngữ hiếm khi sử dụng sự biến tố, chẳng hạn như tiếng Anh, được cho là có tính phân tích. Các ngôn ngữ phân tích không sử dụng các hình vị dẫn xuất, chẳng hạn như tiếng Hán tiêu chuẩn, được cho là ngôn ngữ đơn lập.
Việc yêu cầu các dạng hoặc biến tố của nhiều hơn một từ trong một câu phải tương thích với nhau theo các quy tắc của một ngôn ngữ cụ thể được gọi là đồng nhất hoặc hòa hợp. Ví dụ, trong mệnh đề "the man jumps" (người đàn ông nhảy), "man" (người đàn ông) là danh từ số ít, vì vậy "jump" (nhảy) bị bó buộc phải ở thì hiện tại thì mới sử dụng được hậu tố ngôi thứ ba số ít "s". Câu "the man jump" không đúng ngữ pháp trong tiếng Anh.
Những ngôn ngữ có sự biến tố ở một mức độ nào đó là những ngôn ngữ tổng hợp. Những thứ này có thể biến tố rất nhiều (chẳng hạn như tiếng Latinh, tiếng Hy Lạp, tiếng Do Thái trong Kinh thánh và tiếng Phạn) hoặc có chút ít biến tố (chẳng hạn như tiếng Anh, tiếng Hà Lan, tiếng Ba Tư). Những ngôn ngữ bị biến tố nhiều đến mức một câu chỉ có thể bao gồm một từ duy nhất bị biến tố nhiều (chẳng hạn như nhiều ngôn ngữ của người Mỹ bản địa) được gọi là ngôn ngữ đa tổng hợp (hỗn nhập). Các ngôn ngữ trong đó mỗi biến tố chỉ truyền đạt một phạm trù ngữ pháp duy nhất, chẳng hạn như tiếng Phần Lan, được gọi là ngôn ngữ chắp dính, trong khi các ngôn ngữ trong đó một biến tố duy nhất có thể truyền đạt nhiều vai trò ngữ pháp (chẳng hạn như cả chủ ngữ cách và số nhiều, như trong tiếng Latinh và tiếng Đức) thì gọi là ngôn ngữ hòa kết.
Đọc thêm
Thể loại:Hình thái học ngôn ngữ Thể loại:Ngữ pháp
Đường truyền tín hiệu WNT
nhỏ|Khái niệm về truyền tín hiệu cho thấy sự biến đổi của một kích thích thành một tín hiệu sinh hóa. Đường truyền tín hiệu WNT (/ˈdʌbljuː ɛn tiː/) là tập hợp các con đường dẫn truyền tín hiệu tế bào khởi đầu bằng loại prôtêin WNT và sẽ kết thúc khi prôtêin WNT này được tiếp nhận bởi thụ thể bề mặt tế bào. Trong tiếng Anh, đây là thuật ngữ thuộc lĩnh vực di truyền học phân tử và sinh hoá học phân tử, nguyên gốc là Wnt signaling pathways (con đường truyền tín hiệu Wnt).
Eumops perotis californicus
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Đường truyền tín hiệu WNT
Lược sử
Các nghiên cứu của Christiane Nüsslein-Volhard và Eric Wieschaus (giải Nobel năm 1995) đã thiết lập chức năng của Wg như một đoạn gen phân cực (segment polarity gene) liên quan đến sự hình thành trục cơ thể trong quá trình phát triển phôi, đồng thời cũng xác định rằng int1 ở thú (như chuột đã nghiên cứu trước đó) cũng liên quan đến sự phát triển phôi tương tự.
Nhiều nghiên cứu khác theo hướng này dẫn đến việc phát hiện ra các gen liên quan đến "int1", nhưng cấu trúc gen và cơ chế hoạt động không giống nhau và không giống y hệt như "int1", nên danh pháp "gen int" là không đủ. Bởi thế, các gen này tạo thành một họ gọi là Wnt ("Wingless-related integration site", lô-cut tích hợp liên quan không cánh), trong đó "int1" trở thành Wnt1. Danh pháp Wnt này có nguồn gốc từ tên Wg và tên Int.
Vai trò
1. Con đường Wnt chuẩn (cổ điển), kích hoạt các gen mục tiêu thông qua sự ổn định của β-catenin trong nhân, và dẫn đến điều hòa phiên mã gen, và được cho là được điều hòa một phần bởi gen SPATS1. Chức năng của con đường này trong quá trình phát triển phôi ban đầu đã được làm sáng tỏ bằng phân tích thực nghiệm về sự phát triển trục ở ếch Xenopus laevis và sự phân cực của đoạn và sự phát triển cánh ở ruồi Drosophila melanogaster.
2. Con đường phân cực liên quan đến RhoA và Jun Kinase (JNK) và kiểm soát sự sắp xếp lại của tế bào. Nó chủ yếu điều chỉnh khung xương tế bào chịu trách nhiệm về hình dạng của tế bào.
3. Con đường Ca2+ được kích thích bởi Wnt 5a và Wnt 11 và liên quan đến sự gia tăng Ca trong tế bào và hoạt hóa các thành phần tín hiệu nhạy cảm với Ca, chẳng hạn như kinase phụ thuộc calmodulin, calcineurin phosphatase, và yếu tố phiên mã NF-AT. Nó chủ yếu điều chỉnh calci bên trong tế bào.
Cơ chế chung
nhỏ|Protein Wnt liên kết với thụ thể Frizzled kích hoạt protein rối loạn. Disheveled tương tác với G3K phát sinh βcatenin, tích tụ trong tế bào chất, sẽ thâm nhập vào nhân, tác động đến gen đích, ảnh hưởng đến phiên mã. Trong ba lộ trình tín hiệu, thì con đường β-catenin là quan trọng và thường gặp nhất, dẫn đến sự tích tụ của β-catenin trong nhân, đến hàm lượng nào đó sẽ tác động đến gen đích (gen mục tiêu của nó). Ở các sinh vật bình thường, con đường này bị bất hoạt, vì β-catenin tự do hầu như không có do phần lớn các phân tử β-catenin được kết hợp với glycogen synthase kinase 3β (GSK-3β), polyposis coli (APC) và axin, dẫn đến sự phosphoryl hóa và phân hủy β-catenin thông qua con đường ubiquitin.
Khi protein Wnt liên kết với thụ thể tương ứng của nó (xem hình bên), nó có thể phát sinh các tín hiệu hóa sinh, dẫn đến tạo thành β-catenin. Đó là lúc con đường tín hiệu Wnt kích hoạt sẽ dẫn đến phiên mã gen đích bị ảnh hưởng. Nghĩa là kích hoạt bất thường, trường hợp này hay liên quan đến nhiều loại bệnh ác tính như ung thư túi mật, phổi và ung thư vú; do đó, việc phát triển các loại thuốc ức chế con đường này là một lĩnh vực được quan tâm trong nghiên cứu liệu pháp điều trị ung thư. Một số chất ức chế Wnt đã được nghiên cứu trong các nghiên cứu tiền lâm sàng như salinomycin là một chất ức chế mạnh mẽ con đường truyền tín hiệu Wnt và hoạt động bằng cách can thiệp vào quá trình phosphoryl hóa thụ thể.
Danh sách prôtêin Wnt
Những prôtêin này đã được tìm thấy ở chuột, người, Xenopus, cá ngựa vằn, chi ruồi giấm và nhiều loài khác.
Liên kết ngoài
Thể loại:Di truyền phân tử Thể loại:Sinh học tế bào Thể loại:Gen Thể loại:Ung thư học Thể loại:Hóa sinh
Pimpla fraudator
Pimpla fraudator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pimpla
Dendrophthora carnosa
Dendrophthora carnosa là một loài thực vật có hoa trong họ Santalaceae. Loài này được Urb. & Ekman mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dendrophthora Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1930
Gonioctena holdhausi
Tham khảo
Thể loại:Gonioctena
Dioscorea althaeoides
Dioscorea althaeoides là một loài thực vật có hoa trong họ Dioscoreaceae. Loài này được R.Knuth mô tả khoa học đầu tiên năm 1924.
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1924
Cobisa
Cobisa là một đô thị trong tỉnh Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 3207 người.
Eumops perotis gigas
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Ocotea caracasana
Ocotea caracasana là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được (Nees) Mez miêu tả khoa học đầu tiên năm 1889.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1889
Rediviva colorata
Rediviva colorata là một loài ong trong họ Melittidae. Loài này được 🇦🇹 miêu tả khoa học đầu tiên năm 1981.
Tham khảo
colorata Thể loại:Động vật được mô tả năm 1981
Eumops underwoodi underwoodi
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Xã Angora, Quận St. Louis, Minnesota
Xã Angora (Angora Township) là một xã thuộc quận St. Louis, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 249 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Minnesota Thể loại:Quận St. Louis, Minnesota
Astragalus isabellae
Astragalus isabellae là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Dunn miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
I
Tristachya huillensis
Tristachya huillensis là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Rendle miêu tả khoa học đầu tiên năm 1899.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tristachya Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1899
Asceua japonica
Asceua japonica là một loài nhện trong họ Zodariidae.
Loài này thuộc chi Asceua. Asceua japonica được Friedrich Wilhelm Bösenberg & Embrik Strand miêu tả năm 1906.
Tham khảo
Thể loại:Asceua
Tephrina murinaria
Tephrina murinaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tephrina
Altınyüzük, Tunceli
Altınyüzük là một xã thuộc thành phố Tunceli, tỉnh Tunceli, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 44 người.
Eumops underwoodi sonoriensis
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Altınyüzük, Tunceli
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Tunceli
Gonioctena intermedia
Gonioctena intermedia là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Helliesen miêu tả khoa học năm 1913.
Tham khảo
Thể loại:Gonioctena
Rytigynia decussata
Liên kết ngoài
Thể loại:Rytigynia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1928
Cartaletis nigricosta
Cartaletis nigricosta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Molossops temminckii temminckii
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Cartaletis nigricosta
Tham khảo
Thể loại:Cartaletis
Pimpla fuscipes
Pimpla fuscipes là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pimpla
Táo bón ở trẻ em
Táo bón ở trẻ em đề cập đến tình trạng y tế của táo bón ở trẻ em. Đó là một rối loạn chức năng đường tiêu hóa.
Đặc trưng
Trẻ em có mô hình nhu động ruột khác với người lớn. Ngoài ra, có một phổ khá rộng khi xem xét thói quen đi tiêu của trẻ em. Trung bình, trẻ sơ sinh có 3-4 lần đi ngoài / ngày, và trẻ mới biết đi có 2-3 lần đi ngoài mỗi ngày. Vào khoảng 4 tuổi, trẻ em phát triển một mô hình giống như đi tiêu của người lớn (1-2 lần / ngày). Trẻ em được hưởng lợi từ việc đi vệ sinh theo lịch trình, một lần vào sáng sớm và 30 phút sau bữa ăn. Tiêu chí Rome III về táo bón ở trẻ em giúp xác định táo bón cho các nhóm tuổi khác nhau.
Nguyên nhân
Mặc dù rất khó để đánh giá độ tuổi chính xác mà táo bón thường phát sinh nhất, trẻ em thường xuyên bị táo bón kết hợp với thay đổi cuộc sống. Ví dụ bao gồm: huấn luyện trẻ đi vệ sinh, bắt đầu hoặc chuyển đến trường mới và thay đổi chế độ ăn uống. Đặc biệt ở trẻ sơ sinh, những thay đổi trong sữa công thức hoặc chuyển từ sữa mẹ sang sữa công thức có thể gây táo bón. May mắn thay, phần lớn các trường hợp táo bón không liên quan đến bệnh nội khoa, và điều trị có thể được tập trung vào chỉ đơn giản là làm giảm các triệu chứng.
Nguyên nhân bẩm sinh
Một số bất thường bẩm sinh có thể dẫn đến táo bón. Chúng là một nhóm không phổ biến với bệnh Hirschsprung (HD) là phổ biến nhất. HD phổ biến ở nam hơn nữ, ảnh hưởng đến 1 trên 5000 em bé. Ở những người bị HD, các loại tế bào cụ thể được gọi là 'tế bào mào thần kinh' không thể di chuyển đến các phần của ruột kết. Điều này làm cho phần bị ảnh hưởng của đại tràng không thể co bóp và thư giãn để giúp đẩy ra nhu động ruột. Phần bị ảnh hưởng của đại tràng vẫn bị co lại, làm cho phân khó đi qua. Nên quan tâm đến HD ở trẻ chưa đi ngoài trong 48 giờ đầu đời. Các dạng HD nhẹ hơn, trong đó chỉ một phần nhỏ của đại tràng bị ảnh hưởng, có thể xuất hiện sau này ở thời thơ ấu như táo bón, đau bụng và đầy hơi. Rối loạn tương tự như HD bao gồm hậu môn achalasia và hypoganglionosis. Trong hypoganglionosis, có một số lượng thấp các tế bào mào thần kinh, do đó đại tràng vẫn còn co lại. Trong đau hậu môn, cơ thắt hậu môn bên trong vẫn bị co lại, làm cho phân khó đi qua. Tuy nhiên, có một số lượng bình thường của các tế bào mào thần kinh có tồn tại.
Ngoài ra còn có các dị thường cấu trúc bẩm sinh có thể dẫn đến táo bón, bao gồm di lệch hậu môn, hậu môn không hoàn hảo, hẹp và hội chứng đại tràng trái nhỏ. Chuyển vị trước của hậu môn có thể được chẩn đoán khi khám thực thể. Bệnh này gây táo bón vì vị trí hậu môn không phù hợp gây khó khăn cho việc đại tiện. Hậu môn không hoàn hảo là một hậu môn kết thúc trong một túi mù và không kết nối với phần còn lại của ruột người. Hội chứng đại tràng trái nhỏ là một bệnh hiếm gặp, trong đó bên trái của đại tràng trẻ sơ sinh có đường kính nhỏ, khiến phân khó đi qua. Một yếu tố nguy cơ của hội chứng đại tràng trái nhỏ là có người mẹ bị tiểu đường.
Tham khảo
Thể loại:Nhi khoa
Molossops temminckii griseiventer
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Ocotea cardinalis
Ocotea cardinalis là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Mez miêu tả khoa học đầu tiên năm 1906.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1906
Astragalus ischredensis
Astragalus ischredensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Bunge miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
I
Cereopsius spilotus
Cereopsius spilotus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Pleopeltis glabra
Pleopeltis glabra là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Fourn. mô tả khoa học đầu tiên năm 1870. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Cereopsius spilotus
Liên kết ngoài
Thể loại:Cereopsius
Pleopeltis glabra
Liên kết ngoài
Thể loại:Pleopeltis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1870 Thể loại:Unresolved names
Pleopeltis glabra
Tristachya humbertii
Liên kết ngoài
Thể loại:Tristachya Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1926
Rediviva emdeorum
Rediviva emdeorum là một loài ong trong họ Melittidae. Loài này được 🇦🇹 miêu tả khoa học đầu tiên năm 1985.
Tham khảo
emdeorum Thể loại:Động vật được mô tả năm 1985
Tephrina myosaria
Tephrina myosaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Molossops temminckii sylvia
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Tephrina myosaria
Liên kết ngoài
Thể loại:Tephrina
Molossus currentium currentium
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Molossus currentium bondae
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Gonioctena interposita
Gonioctena interposita là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Franz & Palmén miêu tả khoa học năm 1950.
Tham khảo
Thể loại:Gonioctena
Kalathammanahalli, Hassan
Kalathammanahalli là một làng thuộc tehsil Hassan, huyện Hassan, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Hassan (huyện)
Dendrophthora chrysostachya
Dendrophthora chrysostachya là một loài thực vật có hoa trong họ Santalaceae. Loài này được (C.Presl) Urb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1896.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dendrophthora Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1896
Asceua jianfeng
Asceua jianfeng là một loài nhện trong họ Zodariidae.
Tham khảo
Thể loại:Asceua
Cartaletis nigriventris
Cartaletis nigriventris là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Cartaletis
Vernonia jaegeri
Vernonia jaegeri là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được C.D.Adams miêu tả khoa học đầu tiên năm 1964.
Liên kết ngoài
Thể loại:Vernonia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1964
Hồ Đa Nhim
Hồ Đa Nhim (còn gọi là hồ Đơn Dương) là một hồ nhân tạo ở thị trấn D'Ran, huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng. Ở đây có đặt nhà máy thủy điện Đa Nhim, cách Đà Lạt về hướng Đông 40 km trên đường đi Phan Rang.
Vị trí địa lý
Hồ Đa Nhim thuộc thị trấn Đran, huyện Đơn Dương. Cách Đà Lạt về hướng Đông 40 km trên đường đi Phan Rang. Diện tích mặt hồ là 9,7km2, cao khoảng 1042m so với mực nước biển. Thời tiết xen lẫn giữa ôn đới và nhiệt đới.. Hồ Đa Nhim là một công trình độc đáo của Đông Nam Á do người Nhật thiết kế. . Gần đó là điểm tham quan du lịch đèo Ngoạn Mục.
Tham khảo
Đa Nhim Thể loại:Du lịch Đà Lạt
Xã Angus, Quận Polk, Minnesota
Xã Angus (Angus Township) là một xã thuộc quận Polk, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 76 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Minnesota Thể loại:Quận Polk, Minnesota
Consuegra
Consuegra là một đô thị trong tỉnh Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 10538 người.
Tephrina nemorivaga
Tephrina nemorivaga là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Consuegra
Ngành kinh tế chủ yếu là nông nghiệp. Ngành công nghiệp đang chiếm ưu thế bởi dệt may và gỗ. Các lâu đài và những cối xay gió là di tích quan trọng nhất của Consuegra.
Tephrina nemorivaga
Liên kết ngoài
Thể loại:Tephrina
Ocotea ceanothifolia
Ocotea ceanothifolia là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được (Nees) Mez miêu tả khoa học đầu tiên năm 1889.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1889
Pimpla garuda
Liên kết ngoài
Thể loại:Pimpla
Molossus currentium robustus
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Cereopsius strandi
Cereopsius strandi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cereopsius
Cửa biển Thần Phù
nhỏ|phải|300px|Đền Ấp Lãng ở cửa Thần Phù Cửa biển Thần Phù (chữ Hán: 神符海口), còn gọi Thần Đầu (神投) vốn là một cửa biển hiểm yếu xa xưa nằm trên tuyến đường thủy hành quân Nam tiến của người Việt nên được gắn với nhiều truyền thuyết ly kỳ trong dân gian và sử sách. Cửa Thần Phù ngày nay đã bị phù sa bồi đắp và trở thành vùng đất nằm cách bờ biển hơn 10 km, là một vùng có đoạn kênh Nhà Lê chảy qua, thuộc ranh giới giữa 2 xã Yên Lâm, Yên Mô, Ninh Bình và Nga Điền, Nga Sơn, Thanh Hóa. Khu vực Thần Phù nay ở thượng nguồn lưu vực sông Càn, con sông cùng với dãy núi Tam Điệp là ranh giới giữa 2 miền Trung - Bắc Việt Nam.
Molossus molossus molossus
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Cửa biển Thần Phù
Theo Nam Ông mộng lục, Vua Lý Thái Tông mang quân Nam tiến để đánh dẹp Chiêm Thành, đến cửa biển này gặp gió to sóng dữ, không đi được; may nhờ một đạo sĩ có phép thuật cao cường dẹp yên sóng dữ. Khi ban sự trở về, đạo sĩ mất ở dọc đường. Vua cho lập đền thờ ở cửa biển, phong hiệu là "Áp Lãng Chân Nhân Đại Vương" (người giúp nhà vua dẹp yên được sóng dữ) và gọi tên nơi đây là cửa biển Thần Phù. Hiện nay đền thờ và những di chứng khác vẫn còn ở thôn Yên Phẩm, Phù Sa, Anh Tốt, Đông Yên, xã Yên Lâm, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình.
Ghi chép
Chuyện về "Áp Lãng Chân Nhân" đã được tác giả Hồ Nguyên Trừng ghi lại trong sách Nam Ông mộng lục như sau:
Đời Tống Nhân Tông, nhà Lý nước An Nam đem binh thuyền đi đánh Chiêm Thành. Tới cửa Thần Đầu thì bỗng có sóng gió nổi lên liên tục mấy ngày liền, không sao qua được. Hoàng đế nghe tin ở dãy núi gần đấy có vị Đạo sĩ tu luyện một mình trong Am, bèn cho mời tới để giúp việc cầu khẩn. Đạo sĩ tới và nói rằng:
Gonioctena israelita
Gonioctena israelita là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin & Friedman miêu tả khoa học năm 2003.
Tristachya laxa
Tristachya laxa là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Scribn. & Merr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1901.
Jurinea flaccida
Liên kết ngoài
Thể loại:Jurinea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1984
Gonioctena israelita
Tham khảo
Thể loại:Gonioctena
Molossus molossus debilis
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Tristachya laxa
Liên kết ngoài
Thể loại:Tristachya Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1901
Cửa biển Thần Phù
Ghi chép
Nửa đêm hôm đó, trời bỗng ngưng nổi gió. Sáng sớm, khi quân vừa ra biển, trông xa vẫn thấy sóng cao như núi, nhưng binh thuyền tới đâu thì sóng yên tới đó. Bấy giờ lại còn thoáng thấy bóng Đạo Sĩ bước đi trên mặt nước, khi ở phía trước, lúc lại đàng sau, rõ ràng mà không sao gần tới được. Ngày trở về, tới cửa Thần Đầu, Đạo sĩ ra để nghênh tiếp, Hoàng đế vui mừng ủy lạo cho Đạo Sĩ nói:
Hoàng đế lấy làm lạ, liền phong cho đạo hiệu là Áp Lãng Chân Nhân Đại Vương, ban thưởng cho Đạo Sĩ nhiều vàng và lụa, nhưng Đạo Sĩ không nhận. Sau đó, Đạo Sĩ vào núi mà không rõ đi đâu. Hoàng Đế hỏi người trong làng thì họ đều nói:
Chân Nhân người họ La, còn tên thì chưa rõ, chỉ gọi theo đạo hiệu ngắn gọn là Áp Lãng Chân Nhân (壓浪真人; nghĩa là "Vị chân nhân đè được sóng"). Đạo sĩ từ hồi còn trẻ đã bỏ vợ con để đi học đạo. Trong số các con cháu của Chân nhân, có La Tu đỗ Tiến sĩ, làm quan thời Trần Nghệ Tông, được phong tới chức Thẩm Hình viện sứ rồi mất. Người này thì chính tôi có quen biết.
Trong sử sách
Ngô Nhật Khánh Vào cuối thế kỷ thứ X, khi Đinh Tiên Hoàng vừa mới mất (năm 979), Đinh Toàn lên ngôi, Lê Hoàn là nhiếp chính. Phò mã Ngô Nhật Khánh cùng quân Chiêm Thành tiến ra Hoa Lư đánh nhà Đinh, nhưng vừa tới cửa Tiểu Khang (cửa Thần Phù) thì bị gió bão đánh chìm. Ngô Nhật Khánh chết đuối, chúa Chiêm may mắn thoát nạn.