cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vụ 9 người Việt tháp tùng ngoại giao bỏ trốn tại Hàn Quốc 2018
Vụ 9 người Việt tháp tùng ngoại giao bỏ trốn tại Hàn Quốc 2018 là sự kiện một nhóm gồm chín trong tổng số hơn 160 người Việt tháp tùng ngoại giao Việt Nam bỏ trốn tại Hàn Quốc bất hợp pháp kể từ ngày 7 tháng 12 năm 2018; đây là chuyến thăm ngoại giao chính thức của Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân theo lời mời từ Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc Moon Hee-sang trước đó.
Chính phủ Hàn Quốc chỉ biết đến sự việc khi một người trong số này xuất hiện tại một sân bay ở Hàn Quốc vào đầu năm 2019 và yêu cầu được hồi hương. Vì để tránh ảnh hưởng đến quan hệ ngoại giao, chính phủ Hàn Quốc đã không thông báo với phía Việt Nam về vụ việc. Sự việc chỉ bị lộ ra trước công chúng vào cuối tháng 9 cùng năm khi đài MBC đưa tin. Thông qua trả lời ẩn danh đài MBC, Quốc hội Hàn Quốc cho rằng chín người này có mục đích nhập cảnh ban đầu nhằm cư trú bất hợp pháp. Chính phủ Việt Nam tiến hành điều tra vụ việc và những người liên quan bị kết án, công luận Việt Nam chỉ trích sự việc ảnh hưởng đến hình ảnh ngoại giao Việt Nam.
Công tác chuẩn bị
Trong quá trình tạo lập đoàn doanh nghiệp tháp tùng ngoại giao, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã gửi danh sách tới Bộ Công an để thẩm định nhân thân, sau đó đề nghị Văn phòng Quốc hội cho đi cùng trên chuyên cơ ngoại giao. Trung tâm Xúc tiến đầu tư phía Bắc thuộc Cục Đầu tư nước ngoài trực tiếp thực hiện quá trình tạo lập danh sách đoàn doanh nghiệp tháp tùng ngoại giao; Bộ Kế hoạch và đầu tư đề nghị Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam cấp thị thực cho 86 người thuộc 44 doanh nghiệp vào ngày 27 tháng 11. Ngày 2 tháng 12, ngoại trừ một số doanh nghiệp rút lui, Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam đã cấp thị thực cho 53 người thuộc 35 doanh nghiệp, một số người không cần cấp thị thực do có hộ chiếu công vụ hoặc thẻ APEC. Tổng thư ký Quốc hội Việt Nam Nguyễn Hạnh Phúc thống kê xác nhận 72 người thuộc 44 doanh nghiệp tháp tùng ngoại giao trong sự kiện Diễn đàn Đầu tư và thương mại Việt Nam – Hàn Quốc. Theo đó, Quốc hội Hàn Quốc phụ trách gửi lời mời ngoại giao tới phái đoàn Việt Nam, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc phụ trách cấp thị thực, Bộ Tư pháp Hàn Quốc phụ trách kiểm soát xuất nhập cảnh.
Chuyến thăm ngoại giao
Khoảng 12 giờ 30 phút (KST) ngày 4 tháng 12 năm 2018, Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân dẫn đầu phái đoàn ngoại giao trực thuộc Quốc hội Việt Nam đáp xuống sân bay quốc tế Gimhae, bắt đầu chuyến thăm ngoại giao chính thức từ ngày 4 đến ngày 7 tháng 12 tại Hàn Quốc theo lời mời của Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc Moon Hee-sang trước đó. Đây là chuyến thăm ngoại giao chính thức cấp cao nhất của chính phủ Việt Nam tại Hàn Quốc trong năm 2018 và đồng thời là chuyến thăm đầu tiên của Nguyễn Thị Kim Ngân trên cương vị Chủ tịch Quốc hội Việt Nam. Chuyến thăm ngoại giao gồm 162 người; trong đó bao gồm 20 bộ trưởng, thứ trưởng, bí thư tỉnh ủy và các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Chiều cùng ngày, Nguyễn Thị Kim Ngân hội đàm cùng Thị trưởng Busan Oh Keo-don và Tổng lãnh sự danh dự Việt Nam tại Busan – Gyeongnam Park Su-kwan. Ngày 5 tháng 12, Nguyễn Thị Kim Ngân gặp gỡ đại diện các gia đình đa văn hóa Việt Nam – Hàn Quốc tại Busan, đồng thời được Đại học Quốc gia Pukyong trao bằng tiến sĩ danh dự ngành chính trị học sau buổi diễn thuyết trước du học sinh người Việt đang theo học tại đây. Chiều cùng ngày, Nguyễn Thị Kim Ngân cùng phái đoàn ngoại giao Việt Nam đáp chuyên cơ xuống sân bay Seoul, tiếp tục có buổi diễn thuyết ở Đại sứ quán Việt Nam. Buổi chiều ngày 6 tháng 12, Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc Moon Hee-sang hội đàm cùng phái đoàn ngoại giao Việt Nam. Buổi tối cùng ngày, Nguyễn Thị Kim Ngân hội kiến tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in sau khi Bộ trưởng Bộ Công thương Việt Nam Trần Tuấn Anh ký kết biên bản ghi nhớ với Bộ trưởng Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc. Buổi sáng ngày 7 tháng 12, Nguyễn Thị Kim Ngân và Moon Hee-sang tham dự Diễn đàn Đầu tư và thương mại Việt Nam – Hàn Quốc thu hút số lượng 300 doanh nghiệp Việt Nam và Hàn Quốc, đây là sự kiện do Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam cùng Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam phối hợp với Phòng Thương mại và Công nghiệp Hàn Quốc đồng tổ chức.
Diễn biến
Sau khi kết thúc chuyến thăm ngoại giao chính thức ngày 7 tháng 12 năm 2018, nhóm chín người Việt thuộc phái đoàn Diễn đàn Đầu tư và thương mại Việt Nam – Hàn Quốc đã không đến đúng giờ bay cùng chuyên cơ ngoại giao về Việt Nam. Ngày 23 tháng 9 năm 2019, MBC báo cáo một nhóm gồm chín người trong tổng số hơn 160 người theo tháp tùng phái đoàn ngoại giao cấp cao Việt Nam đã bỏ trốn bất hợp pháp tại Hàn Quốc khoảng chín tháng, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc và Quốc hội Hàn Quốc chính thức xác nhận rằng đây là phái đoàn tháp tùng ngoại giao trong chuyến thăm chính thức của Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân đến Hàn Quốc vào tháng 12 năm 2018. Chính phủ Hàn Quốc chỉ biết đến sự việc khi một người Việt trong số này đã xuất hiện tại một sân bay ở Hàn Quốc vào đầu năm 2019 và yêu cầu được hồi hương, sau đó một người Việt khác bị cưỡng chế trục xuất, trong khi bảy người còn lại vẫn mất tích. Hôm sau, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc xác nhận bảy người Việt vẫn bỏ trốn, đồng thời chính thức thông cáo "Bộ Ngoại giao sẽ có hành động tiếp theo dựa trên cuộc điều tra của Bộ Tư pháp, dựa trên mối quan hệ Việt–Hàn và mối quan hệ liên Triều". Tại thời điểm thông cáo, danh tính của những người Việt bỏ trốn chưa được công khai.
Tổng thư ký Quốc hội Việt Nam Nguyễn Hạnh Phúc thông cáo chín người bỏ trốn tại Hàn Quốc đều thuộc một doanh nghiệp ở Hà Tĩnh. Trong thông cáo báo chí ngày 26 tháng 9, Bộ Kế hoạch và Đầu tư xác nhận nhóm người này đã bỏ lại hộ chiếu Việt Nam. Theo điều tra sơ bộ của Việt Nam, Lê Thị Liễu và Trần Thị Tuyết cùng đồng phạm đã lập hồ sơ pháp nhân giả doanh nhân cho nhóm người này. Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng khẳng định không liên quan đến những người bỏ trốn trước thuyết âm mưu quan hệ quen biết lan truyền, đồng thời cho biết không đủ thẩm quyền cung cấp danh sách vì Bộ Công an đang điều tra. Phòng Xúc tiến đầu tư (thuộc Cục Đầu tư nước ngoài) cho biết lịch trình đoàn doanh nghiệp tháp tùng ngoại giao chỉ được thông báo trước một tháng, quy trình rà soát hồ sơ doanh nghiệp tùy theo tiêu chí từng đoàn và chưa có tiêu chí chung. Công chúng tại Việt Nam yêu cầu chính phủ Việt Nam công khai danh sách chín người bỏ trốn tại Hàn Quốc. Trước thuyết âm mưu lan truyền về năm trong tổng số chín người bỏ trốn thuộc Hà Tĩnh, giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Tĩnh Trần Tú Anh và giám đốc Sở Lao động Thương binh và Xã hội Hà Tĩnh Nguyễn Trí Lạc đều phủ nhận cáo buộc trên.
Quốc hội Việt Nam
Ngày 25 tháng 9 năm 2019, Tổng Thư ký Quốc hội Việt Nam Nguyễn Hạnh Phúc cảm thấy "sự việc rất đáng tiếc" và xác nhận nhóm người này đi theo tháp tùng phái đoàn ngoại giao Việt Nam tham dự Diễn đàn Đầu tư và thương mại Việt Nam – Hàn Quốc, khẳng định nhóm người Việt bỏ trốn bất hợp pháp không thuộc phái đoàn ngoại giao Quốc hội Việt Nam và không được cấp thị thực ngoại giao. Ông Phúc cho biết Bộ Kế Hoạch và Đầu Tư Việt Nam tổ chức đoàn doanh nghiệp tham gia Diễn đàn Đầu tư và thương mại Việt Nam – Hàn Quốc đã liên hệ và "xin đi nhờ" chuyên cơ với phái đoàn ngoại giao Quốc hội Việt Nam; Bộ Kế hoạch và Đầu tư quản lý việc đi lại và sinh hoạt của đoàn doanh nghiệp này tại Hàn Quốc. Văn phòng Quốc hội Việt Nam gửi công văn tới Bộ Công an, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Ngoại giao và các cơ quan liên quan nhằm phối hợp với phía Hàn Quốc và Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc để đưa người Việt hồi hương. Tại buổi họp báo chiều ngày 18 tháng 10 cùng năm, Nguyễn Hạnh Phúc khẳng định đoàn doanh nghiệp tháp tùng không có thị thực ngoại giao và "Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Vietravel tổ chức cho đoàn này đi"; nhấn mạnh phối hợp với phía Hàn Quốc giải quyết triệt để sự việc vì "đây là danh dự và uy tín".
Chính phủ Việt Nam
Ngày 26 tháng 9, Bộ Kế hoạch và Đầu tư chỉ thị Cục Đầu tư nước ngoài — đơn vị tổ chức nhân sự đoàn doanh nghiệp — rút kinh nghiệm trong hoạt động xúc tiến đầu tư nước ngoài. Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cảm thấy "sự việc quá đáng tiếc" vì "lần đầu tiên xảy ra sự việc thế này" và nói rằng "chúng tôi cũng buồn lắm", đồng thời cho biết Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã giữ lại hộ chiếu của các thành viên đoàn doanh nghiệp tháp tùng ngoại giao khi đến Hàn Quốc. Ngày 2 tháng 10, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Đức Trung thừa nhận "không lường trước được" và "rất đáng tiếc", đồng thời nhận định "lần đầu tiên xảy ra với tính chất rất nghiêm trọng". Chánh Văn phòng Bộ Công an Tô Ân Xô thông cáo "đang chỉ đạo các đơn nghiệp vụ làm rõ, khi có kết quả sẽ cung cấp thông tin". Hôm sau, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng khẳng định "các cơ quan chức năng của Việt Nam đang phối hợp với Hàn Quốc để xử lý vụ chín người đi cùng chuyên cơ Chủ tịch Quốc hội rồi bỏ trốn ở lại". Ngày 6 tháng 11 cùng năm, Thứ trưởng Bộ Công an Việt Nam Nguyễn Duy Ngọc khẳng định "các hành vi sai phạm chúng ta sẽ phải xử lý." Ngày 5 tháng 6 năm 2020, Bộ Công an ban hành công văn 805 và 806 thông báo tới Văn phòng Quốc hội Việt Nam về thiếu sót trong quản lý doanh nghiệp tháp tùng ngoại giao.
Chính khách Việt Nam
Ngày 24 tháng 9, cựu đại biểu Quốc hội Việt Nam Lê Văn Cuông xác nhận Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định phái đoàn đi nước ngoài hàng năm dựa theo kinh phí hàng năm của các cơ quan trực thuộc Quốc hội Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh "Đại biểu Quốc hội thì cho đến nay tôi chưa thấy trường hợp nào trốn làm ảnh hưởng quốc thể". Cựu Chánh văn phòng Quốc hội Việt Nam Trần Quốc Thuận khẳng định "không xảy ra chuyện phái đoàn Quốc hội đi nước ngoài rồi trốn ở lại" trong thời gian bản thân làm việc tại Văn phòng Quốc hội Việt Nam trước đây. Đại biểu Quốc hội Nguyễn Việt Thắng cho biết "trước kia chưa có ai trong đoàn Quốc hội trốn cả". Ngày 27 tháng 9, đại biểu Quốc hội Nguyễn Tiến Sinh chỉ trích sự chậm trễ công khai danh tính những người bỏ trốn tại Hàn Quốc, đồng thời cho rằng quá trình quản lý đoàn tháp tùng ngoại giao có vấn đề, nhấn mạnh sự ảnh hưởng về hình ảnh và quan hệ quốc tế của Việt Nam. Cựu Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về hợp tác và đầu tư Nguyễn Mại đánh giá sự kiện là "bài học" trong việc giữ gìn hình ảnh thân thiện và gây dựng lòng tin trong mắt đối tác. Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Hoàng Quang Phòng nhận định "một điều đáng tiếc, làm xấu hình ảnh một Việt Nam đang hội nhập". Đại biểu Quốc hội Lưu Bình Nhưỡng đề nghị Thanh tra Chính phủ điều tra quy trình thẩm định sự kiện 9 người Việt bỏ trốn tại Hàn Quốc có dấu hiệu hiệu tham nhũng hay không. Cựu Vụ trưởng Vụ Nghiên cứu (trực thuộc Ban Dân vận Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam) Nguyễn Khắc Mai cho rằng sự việc chậm trễ công bố vì "muốn bao che uy tín của họ" và bắt buộc công bố do phía Hàn Quốc đã công khai đưa tin, đồng thời kết luận "một ví dụ nhỏ cho thấy những người lãnh đạo quản trị quốc gia như thế nào".
Truyền thông Việt Nam
Thân Hoàng trên Tuổi Trẻ cho rằng "vụ án với những tình tiết hi hữu" và "nhiều trường hợp dù không đủ tiêu chuẩn nhưng vẫn có thể tham gia đoàn doanh nghiệp tháp tùng phái đoàn [ngoại giao Việt Nam], đồng thời nhận định Bộ Kế hoạch và Đầu tư chưa quan tâm xây dựng quy trình doanh nghiệp tháp tùng ngoại giao". Thái Sơn trên Thanh Niên nhận xét nguyên nhân bắt nguồn do Bộ Kế hoạch và Đầu tư "chưa quan tâm đến việc xây dựng quy trình thủ tục để lựa chọn và thẩm định doanh nghiệp tham gia, không có quy định cụ thể về phối hợp với các đơn vị liên quan trong việc tổ chức đoàn doanh nghiệp". Luân Dũng trên Tiền Phong chỉ trích sự việc kéo dài 10 tháng chỉ được phát hiện khi báo chí Hàn Quốc đưa tin và đề nghị trách nghiệm của những người liên quan. Cũng trên Tiền Phong, Nguyễn Dũng đặt câu hỏi về cơ chế tạo điều kiện cho những người trốn bất hợp pháp tại Hàn Quốc khi tháp tùng ngoại giao trên chuyên cơ của nguyên thủ quốc gia. Nguyễn Dương trên Dân trí nhìn nhận Bộ Kế hoạch và Đầu tư không có quy trình thẩm định doanh nghiệp tham gia tháp tùng ngoại giao. Lan Nhi trên Kinh tế Sài Gòn đánh giá vụ bỏ trốn theo phương thức trà trộn cùng đoàn ngoại giao lần đầu tiên được phía Hàn Quốc công bố chính thức, Việt Nam phải thừa nhận.
Truyền thông quốc tế
Theo bản tin của MBC, Quốc hội Hàn Quốc đã không thông báo tới phía Việt Nam, Bộ Tư pháp Hàn Quốc không chủ động tiến hành điều ra, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc không yêu cầu Việt Nam điều tra sự việc thông qua bất kỳ một phát ngôn chính thức nào. Hoàng Hoa trên Sputnik đặt câu hỏi liệu chín người Việt bỏ trốn bất hợp pháp tại Hàn Quốc có nằm trong chiến dịch đốt lò hay không. Đài Á Châu Tự Do đặt câu hỏi về danh tính những người Việt bỏ trốn và đặc quyền của nhóm người này khi lên chuyên cơ ngoại giao. VOA dẫn lời nữ doanh nhân Lê Hoài Anh — người từng tháp tùng ngoại giao Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải sang Nhật Bản — cảm thấy "rất buồn cười" và "rất coi thường dư luận" vì "nếu là chuyên cơ thì từng người một đều mang danh nghĩa là thành phần của đoàn Việt Nam sang Hàn Quốc". Lê Hoài Anh cho biết quy chuẩn đăng ký tháp tùng ngoại giao "phải là những gương mặt nổi bật trong các lĩnh vực thương mại liên quan tại quốc gia điểm đến".
Phan Kỳ Phùng
Phan Kỳ Phùng (sinh tại Quảng Ngãi, mất ngày 2/9/2016 tại TP. Hồ Chí Minh) là một giáo sư, tiến sĩ khoa học và nhà quản lý giáo dục người Việt Nam. Ông là Giám đốc đầu tiên của Đại học Đà Nẵng (nhiệm kỳ 1994-1999)  và là người cuối cùng giữ chức Hiệu trường của Đại học Bách khoa Đà Nẵng nhiệm kỳ 1989-1994 (trước khi trường này sát nhập vào Đại học Đà Nẵng). Ông cũng là một trong những người sáng lập và nguyên là Hiệu trưởng của Đại học Kiến trúc Đà Nẵng.
Vụ 9 người Việt tháp tùng ngoại giao bỏ trốn tại Hàn Quốc 2018
Điều tra
Sau khi MBC đưa tin vào ngày 23 tháng 9 năm 2019, Quốc hội Việt Nam kiến nghị Bộ Công an điều tra vụ việc. Theo điều tra, Lê Thị Liễu — Giám đốc Công ty cổ phần GVA — liên lạc qua dịch vụ mạng xã hội với Hoàng Anh (nguyên quán Nghệ An, hiện định cư tại Đức) vào đầu năm 2018 về thị trường xuất cảnh sang Hàn Quốc của Nghệ An. Hoàng Anh sau đó giới thiệu người chú ruột Trịnh Bang Dũng với Liễu theo thỏa thuận 10.000 US$ mỗi trường hợp. Từ lời giới thiệu của Dũng và Hoàng Anh, Ngô Xuân Hiếu và Lê Thị Xuân cùng Nguyễn Thị Lương thỏa thuận môi giới 11.500 US$ mỗi trường hợp để hưởng chênh lệch theo gợi ý từ Trịnh Bang Dũng. Lê Thị Liễu mua lại hoặc dựa vào quan hệ với các công ty thân quen và sử dụng tư cách pháp nhân nhằm định danh khách hàng là nhân sự cấp cao, đồng thời yêu cầu nhân viên lập hồ sơ cho khách hàng và bản thân tham gia đoàn doanh nghiệp tháp tùng ngoại giao đến Hàn Quốc sau khi tiếp nhận thông tin từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Sau khi được phê duyệt hồ sơ, Lê Thị Liễu ký hợp đồng dịch vụ 138 triệu đồng với Vietravel, đồng thời yêu cầu khách hàng tạo lý do gặp đối tác kinh doanh hoặc nhu cầu lấy lại hộ chiếu Việt Nam để mua sắm khi đến Hàn Quốc nhằm bỏ trốn. Ngày 3 tháng 12 năm 2018, Trần Văn Dũng, Ngô Huy Hảo, Nguyễn Đình Cơ, Dương Hùng Quang nhận thị thực; Dũng, Hiếu, Xuân, Lương giao dịch kinh phí theo thỏa thuận. Tháng 9 năm 2018, Trần Thị Tuyết — chuyên viên tại Tạp chí Kinh tế và Dự báo thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư — được Phó giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư phía Bắc Đỗ Thị Quỳnh Nga (trực thuộc Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cung cấp thông tin về quy trình lập danh sách đoàn doanh nghiệp tháp tùng ngoại giao. Thông qua mối quan hệ người quen với nhân viên Hoàng Thị Thúy Hồng tại Công ty TD Việt Nam, Trần Thị Tuyết trực tiếp liên hệ với Lương Mạnh Hùng tạo lập hồ sơ giả cho Phạm Văn Đức. Ngô Khánh Hoàng trao đổi với Tuyết tư vấn thủ tục xuất cảnh Canada, nhân dịp Bộ Kế hoạch và Đầu tư tạo lập danh sách đoàn doanh nghiệp tháp tùng ngoại giao nên Ngô Khánh Hoàng được cấp thị thực Hàn Quốc nhằm tạo thuận lợi cho quá trình cấp thị thực Canada sau này. Trần Văn Khang (Giám đốc Công ty An Trí) và Lý Thái Hưng (Giám đốc Công ty Hưng Cúc) giúp đỡ Trần Thị Tuyết và Lê Thị Liễu theo thứ tự đưa người bên ngoài vào làm nhân viên, đồng thời ký cho nhân viên đó tham gia đoàn doanh nghiệp tháp tùng ngoại giao. Do không biết động cơ, Trần Văn Khang và Lý Thái Hưng không bị truy tố.
Khởi tố
Ngày 24 tháng 4 năm 2021, Viện kiểm sát nhân dân tối cao ban hành cáo trạng khởi tố các bị can liên quan đến vụ bê bối ngoại giao Việt Nam tại Hàn Quốc năm 2018 với hai tội danh "tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài" và "môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài". Buổi sáng ngày 20 tháng 5 cùng năm, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội xét xử vụ án ba bị cáo "tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài" và năm bị cáo tội danh "môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài". Tại phiên xét xử, Lê Thị Liễu thừa nhận tội danh, nhưng chưa đồng ý với cáo buộc hưởng lợi 30.000 US$ khi đưa bốn người xuất cảnh và cư trú bất hợp pháp ở Hàn Quốc bởi vì đã hoàn trả 200 triệu đồng cho Nguyễn Đình Cơ hồi hương trong nhóm này. Liễu cho rằng bản thân không có động cơ đưa người trốn đi nước ngoài và thực hiện hành vi vì "được nhờ" và cảm thấy "rất sợ", đồng thời yêu cầu xem xét vai trò của Hoàng Anh. Nhiều lời khai của các bị cáo tại Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội không được xác minh do Hoàng Anh định cư tại Đức.
Phan Kỳ Phùng
Ông từng theo học tại Trường THPT Lê Khiết (nay là THPT Chuyên Lê Khiết) tại Quảng Ngãi.
Chú thích
Thể loại:Giáo sư Việt Nam Thể loại:Mất năm 2016 Thể loại:Người Quảng Ngãi Thể loại:Giám đốc Đại học Đà Nẵng
Vụ 9 người Việt tháp tùng ngoại giao bỏ trốn tại Hàn Quốc 2018
Liên kết ngoài
Thể loại:Quan hệ Hàn Quốc – Việt Nam Thể loại:Vụ bê bối chính trị ở Việt Nam Thể loại:Việt Nam năm 2018 Thể loại:Hàn Quốc 2018 Thể loại:Chính trị Việt Nam năm 2018 Thể loại:Quan hệ quốc tế năm 2018
Cosmarium obsoletum
Cosmarium obsoletum  là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Cosmarium.
Tham khảo
Thể loại:Cosmarium
Nghĩa địa Innocents
nhỏ|310px|Nghĩa địa Innocents Nghĩa địa Innocents (tiếng Pháp: Cimetière des Innocents) là một nghĩa địa cũ của thành phố Paris, hiện nay không còn tồn tại. Xuất hiện từ trước thế kỷ 10, Innocents trước kia vốn thuộc ngoại ô thành phố, nhưng hiện nay là vị trí của quảng trường Joachim du Bellay, khu vực trung tâm của Paris.
Không biết chính xác Innocents được bắt đầu từ khi nào, nhưng vào thế kỷ 10 nghĩa trang này đã tồn tại. Vào năm 1137, để thay thế cho nhà nguyện cũ, Louis VI cho xây dựng một nhà thờ mới dành cho những đứa trẻ ngây thơ đã bị tàn sát theo truyền thuyết trong Kinh Thánh. Philippe Auguste dùng số tiền tịch thu của những người Do Thái, tiếp tục mở rộng nhà thờ, xây một bức tường bao cao 3 mét. Dần dần, nơi đây trở thành nghĩa địa của giáo khu bên tả ngạn và dành cả cho những người chết đuối ở sông Seine cùng các nạn nhân dịch bệnh.
Thế kỷ 16, diện tích nghĩa địa Innocents khoảng gần gấp đôi quảng trường Joachim du Bellay ngày nay và được trang trí bằng một vài tượng đài. Năm 1549, nhờ dịp vua Henri II lên ngôi, nhà điêu khắc Jean Goujon dựng một đài phun nước nằm gần nhà thờ. Khi vua Louis XIV cho mở rộng phố Ferronnerie, nhà để di cốt Lingères bị phá bỏ.
Tới năm 1790, vì vấn đề vệ sinh, nghĩa địa Innocents phải đóng cửa. Ước tính đã có khoảng 2 triệu người dân Paris từng được chôn cất ở đây. Các hài cốt của nghĩa địa Innocents được chuyển về Hầm mộ Paris, nhà thờ cùng các nhà để di cốt đều bị phá bỏ. Năm 1788, thành phố cho mở một chợ buôn bán ở khu vực này. Năm 1865, đài phun nước Innocents, tác phẩm của Jean Goujon, sau một vài lần thay đổi vị trí, được đặt ở trung tâm của Les Halles như hiện nay. Còn khu chợ bị đóng cửa từ năm 1858.
Liên kết ngoài
Innocents Thể loại:Lịch sử Paris
Hoa hậu Hoàn vũ
Hoa hậu Hoàn vũ (tiếng Anh: Miss Universe) là một trong những cuộc thi sắc đẹp lớn nhất trên thế giới. Cùng với Hoa hậu Thế giới, Hoa hậu Quốc tế và Hoa hậu Trái Đất, Hoa hậu Hoàn vũ là một trong 4 cuộc thi sắc đẹp lớn nhất thế giới, gọi chung là Tứ đại Hoa hậu (Big 4). Cuộc thi được bắt đầu vào năm 1952 do công ty quần áo Pacific Mills ở California sáng lập. Cuộc thi này thuộc về Kayser-Roth, sau đó là của Tập đoàn Gulf và Western, rồi bán lại cho Donald Trump vào năm 1996. Năm 2022, cuộc thi này được bán lại cho tập đoàn truyền thông JKN Global Group (Thái Lan). Cuộc thi được tổ chức bởi Tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ (Miss Universe Organization).
Đương kim Hoa hậu Hoàn vũ là R'Bonney Gabriel đến từ Hoa Kỳ, được trao vương miện vào ngày 15 tháng 1 năm 2023 tại New Orleans, Hoa Kỳ.
Lịch sử
Yolande Betbeze, Hoa hậu Mỹ (Miss America) năm 1951 đã từ chối mặc áo tắm của hãng tài trợ Catalina Swimwear. Tập đoàn quần áo Pacific Mills liền quyết định rời bỏ cuộc thi Miss America và lập ra hai cuộc thi sắc đẹp mới là Hoa hậu Mỹ (Miss USA) và cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ. Cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ đầu tiên được tổ chức tại Long Beach, California vào năm 1952. Người chiến thắng của cuộc thi cũng như là Hoa hậu Hoàn vũ đầu tiên trong lịch sử là Armi Kuusela, một cô gái đến từ Phần Lan.
Ngày 26 tháng 10 năm 2022, doanh nhân lĩnh vực truyền thông Thái Lan là Anne Jakapong Jakrajutatip đã mua lại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ. Anne Jakapong Jakrajutatip là Giám đốc điều hành của tập đoàn truyền thông JKN Global Group. Mức giá bán cuối cùng được bán cho JKN Global là14 triệu USD
Cuộc thi
Các thí sinh tham dự cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ sẽ phải tham gia nhiều phần thi khác nhau như áo tắm, trang phục dạ hội, trang phục dân tộc, phỏng vấn và các hoạt động xã hội như trình diễn thời trang, làm từ thiện. Không giống cuộc thi Hoa hậu Thế giới và Hoa hậu Trái Đất, Hoa hậu Hoàn vũ không có phần thi tài năng hoặc phần thi tài năng không được chú trọng. Tiền thưởng dành cho Hoa Hậu Hoàn Vũ là 280,000 $.
Tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ là tổ chức hiện đang điều hành cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ (Miss Universe). Trụ sở của tổ chức tại New York, tổ chức này thuộc sở hữu của JKN Global Group. Chủ tịch hiện tại là bà Paula Shugart. Tổ chức này có quyền bán bản quyền truyền hình cho các cuộc thi ở các nước khác. Hiện Tổ chức đã không còn sở hữu hai cuộc thi Hoa hậu Mỹ (Miss USA) và Hoa hậu Tuổi Teen Mỹ (Miss Teen USA) nữa. Giám đốc quốc gia mới của hai cuộc thi này là Crystle Stewart, Miss USA 2008.
Cách chọn thí sinh
Những quốc gia thành công nhất ở cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ bao gồm Hoa Kỳ (9 lần), Venezuela (7 lần), Puerto Rico (5 lần) và Philippines (4 lần). Một số quốc gia khác cũng có thành tích khá tốt tại cuộc thi này như Canada, Mexico, Cộng hòa Dominican, Brazil, Thụy Điển, Nhật Bản và Úc. Những quốc gia gần đây nhất mới tham dự là Gabon và Litva (2012); Azerbaijan (2013); Sierra Leone (2016); Campuchia, Lào và Nepal (2017); Armenia, Kyrgyzstan và Mông Cổ (2018), Bangladesh và Guinea Xích Đạo (2019), Cameroon (2020), Bahrain (2021), Hiện nay có hai quốc gia có mặt tại Hoa hậu Hoàn vũ từ năm đầu tiên đến nay là Canada và Pháp (tính tới năm 2022).
Tại một số nước châu Âu, thí sinh 17 tuổi cũng có thể tham gia thi hoa hậu trong khi giới hạn tuổi của cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ quốc tế là 18 tuổi. Do vậy, đã từng có trường hợp một số quốc gia phải cử Á hậu đi thay thế cho các Hoa hậu chưa đủ tuổi.
Vương miện
Năm 2008, Hoa hậu Hoàn vũ được đăng cai tổ chức tại Việt Nam và một chiếc vương miện kiểu dáng mới, trị giá 120.000 USD do các nghệ nhân Việt Nam thiết kế được sử dụng trong cuộc thi này và được tặng riêng cho tân hoa hậu vào đêm đăng quang.
Năm 2019, một chiếc vương miện mới mang tên Power of Unity (tạm dịch: Sức mạnh của sự đoàn kết) được lấy cảm hứng từ lá thường xuân với các cành lá, hoa vươn dài, đan xen chặt vào nhau tượng trưng cho sự đoàn kết, tương trợ giữa các quốc gia, châu lục được sử dụng. Power of Unity được chế tác bởi Mouawad trị giá 5.000.000 USD. Khung vương miện được chế tác bằng vàng 18 carat và hơn 1.700 viên kim cương được đính kết tỉ mỉ cùng điểm nhấn là viên kim cương vàng 62,83 carat cực quý hiếm có nguồn gốc từ Botswana.
Thành tích của các nước
Dưới đây là số lần đăng quang theo quốc gia tính đến năm 2022: Chú ý Truất ngôi Thay thế ngôi vị
thumb|450px|Các quốc gia chiến thắng cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ và số lần chiến thắng.
Danh sách các Hoa hậu
Dưới đây là danh sách các Hoa hậu của những cuộc thi sắc đẹp do Tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ thực hiện qua các năm:
Danh sách đại diện Việt Nam
Chú thích
Klappholz
Klappholz (Klapholt) là một đô thị thuộc huyện Schleswig-Flensburg, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Klappholz có diện tích 8,22 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 531 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Schleswig-Flensburg Thể loại:Schleswig-Flensburg
Schweigt stille, plaudert nicht, BWV 211
nhỏ| Café Zimmerman, nơi bản cantata được trình diễn Schweigt stille, plaudert nicht, BWV 211, còn được gọi là Cantate Cà phê, là một bản cantata thế tục của nhà soạn nhạc Johann Sebastian Bach.
Lịch sử
Bach là người lãnh đạo một collegium musicum ở Leipzig. Ông đã biểu diễn các buổi hòa nhạc ở Café Zimmermann, một quán cà phê ở Leipzig. Tác phẩm dựa trên một bài thơ của Picander, được Picander xuất bản năm 1732. Nhà soạn nhạc có thể đã sáng tác tác phẩm vào khoảng năm 1734.
Nội dung
Về cơ bản, cantata này giống một vở opera nhỏ hài hước kể về câu chuyện của một người cha có tên Schlendrian bất mãn khi luôn phải ngăn cản cô con gái Lieschen nghiện cà phê của mình, điều mà ông cho là một thói quen xấu. Tác phẩm chủ yếu xoay quanh cuộc đối thoại qua lại giữa hai nhân vật này với những diễn biến như sự hoang mang của người cha khi con gái chìm đắm trong cà phê hay như việc Schlendrian cố gắng hối lộ con gái mình từ bỏ cà phê để ổn định cuộc sống với một người chồng nhưng đã không thành khi Lieschen trốn tránh khỏi điều răn của cha mình bằng những sự khôn khéo và không nghe lời.
Cấu trúc
Cantata được viết cho các nghệ sĩ độc tấu giọng nữ cao (vai Liesgen), nam cao (vai người kể chuyện) và nam trầm (vai Schlendrian), flute, hai vĩ cầm và basso continuo. Tác phẩm có 10 chương. Bach đã không bao giờ viết một vở opera trong đời. Mặc dù vậy, cantata này có thể được coi là một vở opera nhỏ trong cuộc đời ông.
Liên kết ngoài
Thể loại:Johann Sebastian Bach Thể loại:Cantata Thể loại:Năm 1734
Tipula flinti
Tipula flinti là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Nycteribiidae
Nycteribiidae là một họ côn trùng thuộc bộ Hai cánh. Họ này phần lớn được tìm thấy ở vùng nhiệt đới Cựu thế giới, với khoảng 274 loài được ghi nhận.
Urzica
Urzica là một xã thuộc hạt Olt, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 2646 người.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của hạt Olt
Sarotherodon lohbergeri
The leka keppe (Sarotherodon lohbergeri) là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Cameroon.
Tham khảo
Thể loại:Động vật Cameroon Thể loại:Sarotherodon Thể loại:Động vật được mô tả năm 1930 Thể loại:Động vật đặc hữu Cameroon
Sky News Arabia
Sky News Arabia (tiếng Ả Rập : سكاي نيوز عربية) là một mạng truyền hình tin tức có trụ sở tại Abu Dhabi, UAE. Thành lập vào ngày 6 tháng 5 năm 2012. Đây là một trong những đài truyền hình lớn thứ ba tại khu vực Trung Đông chỉ sau Al Jazeera và Al Arabiya.
Sông Rubicon
Thành ngữ trong tiếng Anh "Crossing the Rubicon" (nghĩa đen: băng qua Rubicon; nghĩa bóng - tạm dịch: phóng lao phải theo lao) có nghĩa là đi qua nơi không thể quay đầu lại và nó còn ám chỉ việc Julius Caesar cho quân đội của mình băng qua Rubicon để tiến đánh thành Rome năm 49 TCN, đó được xem như là một hành động nổi dậy.
Tham khảo
Rubicon
Rimbez-et-Baudiets
Rimbez-et-Baudiets là một xã, thuộc tỉnh Landes trong vùng Nouvelle-Aquitaine. Xã này có diện tích 32,84 km², dân số năm 2006 là 92 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 148 mét trên mực nước biển.
Liên kết ngoài
Rimbez-et-Baudiets
Svay Rieng (thành phố)
Thị xã chia thành 4 khum và 18 phum.
Tỉnh trưởng: Chiêng Ôm.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố của Campuchia Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Svay Rieng Thể loại:Tỉnh lỵ Campuchia
Philothermus pauliani
Philothermus pauliani là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Dajoz miêu tả khoa học năm 1980.
Tham khảo
Thể loại:Philothermus
Wojciech Adamczyk
Wojciech Adamczyk (sinh ngày 4 tháng 7 năm 1959 tại Szczecin) là một đạo diễn sân khấu và truyền hình người Ba Lan.
Tiểu sử
Ông tốt nghiệp Khoa Diễn xuất năm 1982, và Khoa Đạo diễn năm 1987 tại Học viện nghệ thuật sân khấu quốc gia Aleksander Zelwerowicz ở Warszawa. Trong những năm 1982-1986, ông là một diễn viên tại Nhà hát Nhân dân ở Warszawa.
Từ năm 1993, ông là giảng viên tại Khoa Đạo diễn của PWST ở Warsaw.
Năm 2019, ông trở thành thành viên của Hội đồng Khoa học Ưu tú nhiệm kỳ đầu tiên.
Ông là thành viên của Hiệp hội các nhà làm phim Ba Lan, Hiệp hội nghệ sĩ sân khấu Ba Lan và Hiệp hội Mensa Polska.
Tipula fuscolimbata
Tipula fuscolimbata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Philothermus peruanus
Philothermus peruanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Slipinski miêu tả khoa học năm 1982.
Tham khảo
Thể loại:Philothermus
Mê Kông
nhỏ|260px|Dòng sông Mê kông Sông Mê Kông là một trong những con sông lớn nhất trên thế giới, bắt nguồn từ cao nguyên Thanh Tạng nơi sông bắt nguồn thuộc tỉnh Thanh Hải, chảy qua Vân Nam Trung Quốc, qua các nước Lào, Myanmar, Thái Lan, Campuchia và đổ ra Biển Đông ở Việt Nam.
Tính theo độ dài đứng thứ 12 (thứ 7 tại châu Á), còn tính theo lưu lượng nước đứng thứ 10 trên thế giới (lưu lượng hàng năm đạt khoảng 475 tỉ m³). Lưu lượng trung bình 13.200 m³/s, vào mùa nước lũ có thể lên tới 30.000 m³/s. Lưu vực của nó rộng khoảng 795.000 km² (theo số liệu của Ủy hội sông Mê Kông) hoặc hơn 810.000 km² (theo số liệu của Encyclopaedia Britannica 2004).
Ủy hội sông Mê Kông là một cơ quan liên chính phủ nhằm "thúc đẩy và phối hợp quản lý và phát triển tài nguyên nước cũng như tài nguyên có liên quan một cách bền vững vì lợi ích chung của các quốc gia và sự an sinh của cộng đồng", gồm các thành viên Lào, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam, còn Myanmar và Trung Quốc là hai đối tác.
Dòng chảy
Hệ thống sông ngòi khu vực đầu nguồn sông Mê Kông bao gồm: thuỷ hệ Trát A Khúc và thuỷ hệ Trát Na Khúc. Hai nguồn hợp lưu tại Ca Nạp Tùng Đa (尕納松多) cao 4.360 mét, có toạ độ là 94°36′40″Đ, 33°12′33″B, cách huyện Tạp Đa, Ngọc Thụ, Thanh Hải 106,9km về phía tây bắc.
Người ta đo được sông Trát A Khúc rộng 62 mét, độ sâu trung bình của sông là 0,72 mét, lưu tốc trung bình 2,63m/s, lưu lượng là 117,4 m3/s; sông Trát Na Khúc rộng hơn 51 mét, độ sâu trung bình của sông là 0,35 mét, lưu tốc trung bình 1,81m/s, lưu lượng là 32,3 m3/s.
Đầu nguồn của dòng sông đến nay đã được xác định rõ qua những cuộc thám hiểm gần đây. Năm 1994, một phái đoàn Trung Quốc và Nhật Bản đã đến nguồn phía Bắc cùng lúc với phái đoàn Pháp, do M. Peissel dẫn đầu, đến nguồn mạch phía tây với cùng một mục đích: chứng minh nguồn mạch chính của sông Mê Kông. Sau đó, những cuộc thám hiểm kế tiếp cho đến năm 1999 dưới sự hợp tác các nước Trung Hoa, Mỹ và Nhật Bản đã chính thức xác minh nguồn mạch sông Mekong thuộc nhánh bắc. Các con số về độ dài của sông dao động trong khoảng 4.200km đến 4.850km.
Các nhà công tác khoa học của đội khảo sát, sau khi tiến hành so sánh, phân tích và nghiên cứu cẩn thận về các dữ liệu nói trên của hai sông, tuyên bố nhận định sông Trát A Khúc là nơi phát nguyên của sông Mê Kông.
Ngày nay vùng khởi nguồn sông Mekong, cùng với sông Trường Giang và sông Salween (Nộ Giang) hợp thành khu bảo tồn Tam Giang Tịnh Lưu tại tỉnh Vân Nam, Trùng Quốc.
Gần một nửa chiều dài con sông này chảy trên lãnh thổ Trung Quốc, ở đó đoạn đầu nguồn nó được gọi theo tiếng Tây Tạng là Dza Chu, tức Trát Khúc (扎曲; bính âm: Zā Qū), và nói chung được gọi là Lan Thương Giang trong tiếng Hán (瀾滄江; bính âm: Láncāng Jiāng; Wade-Giles: Lan-ts'ang Chiang), có nghĩa là "con sông cuộn sóng". Trát Khúc hợp lưu với một nhánh khác tên là Ngang Khúc (橫曲; bính âm: Áng Qū) ở gần Xương Đô (昌都; bính âm: Chāngdū) tạo ra Lan Thương Giang. Phần lớn đoạn sông này có các hẻm núi sâu, ra khỏi lãnh thổ Trung Quốc, con sông chỉ còn ở độ cao khoảng 500 m so với mực nước biển.
Sau đó, đoạn sông Mê Kông dài khoảng 200 km tạo thành biên giới giữa hai nước Myanmar và Lào. Tại điểm cuối của biên giới ở Tam giác Vàng, sông này hợp lưu với sông Ruak. Điểm này cũng là điểm phân chia phần Thượng và phần Hạ của Mê Kông.
Sông Mê Kông sau đó tạo thành biên giới của Lào và Thái Lan, trước khi dòng chảy chạy vào đất Lào ở tỉnh Bokeo. Người Lào và người Thái gọi sông với tên Mènam Khong (Mè là mẹ, nam là sông, tức "sông mẹ", tựa như "sông cái" theo thói quen gọi sông lớn của người Việt cổ), và là cội nguồn của tên quốc tế "Mekong" hiện nay khi bỏ đi từ "nam". Sử Việt Nam thì gọi là Sông Khung.
Khoảng sông Mê Kông ở Lào đặc trưng bởi các hẻm núi sâu, các dòng chảy xiết và những vũng nước nông khoảng nửa mét vào mùa khô. Sau khi tiếp nhận dòng Nam Ou từ Phongsaly chảy đến ở Pak Ou phía trên Luang Prabang dòng sông mở rộng ra, ở đó nó có thể rộng tới 4 km và sâu tới 100 mét, mặc dù dòng chảy của nó vẫn rất trái ngược nhau.
Sau đó lại là một đoạn ngắn chảy trên đất Lào, với một phụ lưu bờ trái là dòng Xe Don đổ vào ở Pak Se. Ở cực nam Lào tại tỉnh Champasack, nó bao gồm cả khu vực Si Phan Don (bốn ngàn đảo) phía trên thác Khone gần biên giới Campuchia. Thác nước này dài 15 km, cao 18 m khá hùng vĩ và gần như không thể vượt qua đối với giao thông bằng đường thủy.
Tại Campuchia, con sông này có tên là sông Mékôngk (theo tiếng thiểu số gốc Lào ở đây) hay Tông-lê Thơm (sông lớn, theo tiếng Khmer). Tại khu vực tỉnh lỵ Stung Treng là nơi dòng Tonlé San đổ vào. Tonlé San là hợp lưu của các dòng Se Kong từ Nam Lào, và sông Sê San (Tonlé San) và sông Serepok (Tonlé Srepok) bắt nguồn từ Tây Nguyên ở Việt Nam chảy đến.
Vùng nước chảy xiết (ghềnh) Sambor phía trên Kratie là cản trở giao thông cuối cùng.
Ở phía trên Phnôm Pênh nó hợp lưu với Tonlé Sap, con sông nhánh chính của nó ở Campuchia. Vào mùa lũ, nước chảy ngược từ sông Mê Kông vào Tonlé Sap.
Bắt đầu từ Phnôm Pênh, nó chia thành hai nhánh: bên phải là sông Ba Thắc (sang Việt Nam gọi là Hậu Giang hay sông Hậu) và bên trái là Mê Kông (sang Việt Nam gọi là Tiền Giang hay sông Tiền), cả hai đều chảy vào khu vực đồng bằng châu thổ rộng lớn ở Nam Bộ Việt Nam, dài chừng 220–250km mỗi sông. Tại Việt Nam, sông Mê Kông còn có tên gọi là sông Lớn, sông Cái.
Tập hợp của cả chín nhánh sông lớn tại Việt Nam được gọi chung là sông Cửu Long.
Lịch sử
Sự khó khăn về giao thông thủy của con sông này làm chia cắt con người sống hai bên bờ hơn là liên kết họ. Nền văn minh được biết sớm nhất là nền văn hóa Mã Lai, Ấn Độ hóa hồi thế kỷ 1, của Vương quốc Phù Nam, trong lưu vực sông Mê Kông. Sự khai quật ở Óc Eo, gần Rạch Giá ngày nay, đã tìm thấy những đồng tiền khác xa với Đế chế La Mã. Vương quốc Phù Nam được nối tiếp bởi quốc gia Khmer Chân Lạp (Chenla) cho đến thế kỷ 5. Đế chế Khmer Angkor là quốc gia chịu ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ cuối cùng trong khu vực. Sau khi quốc gia này bị tiêu diệt sông Mê Kông đã là đường biên giới của các quốc gia đối đầu nhau như Xiêm và Việt Nam, với Lào và Campuchia nằm trong tầm ảnh hưởng của họ.
Người châu Âu đầu tiên thám hiểm sông Mê Kông là người Bồ Đào Nha có tên là Antonio de Faria vào năm 1540. Bản đồ của người châu Âu năm 1563 có vẽ lại con sông này, mặc dù chỉ có một đoạn nhỏ ở khu vực đồng bằng châu thổ. Sự quan tâm của người châu Âu không có chung mục đích: những người Tây Ban Nha và người Bồ Đào Nha chỉ thực hiện những cuộc thám hiểm nhằm mục đích truyền giáo và buôn bán, trong khi đó người Hà Lan Gerrit van Wuysthoff đã dẫn đầu một cuộc thám hiểm đến tận Viêng Chăn (1641-1642).
Người Pháp có sự quan tâm đặc biệt tới khu vực này vào giữa thế kỷ 19, sau khi chiếm đóng Sài Gòn năm 1861 và thiết lập sự bảo hộ Campuchia năm 1863.
Cuộc thám hiểm có hệ thống đầu tiên là cuộc thám hiểm sông Mekong 1866-1868 do người Pháp là Ernest Doudart de Lagrée và Francis Garnier thực hiện. Họ đã phát hiện ra rằng Mekong có quá nhiều thác nước và những chỗ chảy xiết, không có lợi cho giao thông đường thủy.
Từ năm 1893, người Pháp mở rộng quyền kiểm soát của họ đối với con sông này tới tận Lào bằng việc thiết lập ra Liên bang Đông Dương trong những năm đầu tiên của thế kỷ 20. Điều này đã chấm dứt sau Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất kết thúc và người Mỹ can thiệp vào khu vực.
Sau Chiến tranh Việt Nam, những bất đồng giữa Thái Lan, Việt Nam và Trung Quốc khi đó đã hạn chế sự hợp tác của các bên trong việc khai thác tiềm năng của dòng sông này. Tuy nhiên, hiện nay các bên đã xích lại gần nhau hơn trong vấn đề này.
Lưu lượng
Lưu lượng ròng hằng năm của sông Mê Kông là 475 tỉ mét khối, đứng ở vị trí thứ hai trong các sông ở Đông Nam Á, chỉ xếp sau sông Ayeyarwady có lưu lượng ròng hằng năm là 486 tỉ mét khối.
Nguồn cung cấp nước chủ yếu là giáng thuỷ trong lưu vực và nước tan từ núi tuyết, trong đó giáng thuỷ chiếm hơn 1/2 lưu lượng ròng của dòng sông, nước tan từ núi tuyết chiếm khoảng 1/6.
Do lưu vực sông Mê Kông bị gió mùa ảnh hưởng, nên mực nước và lưu lượng dòng chảy cao nhất vào mùa mưa từ cuối tháng 5 đến tháng 10. Mùa mưa bắt đầu vào tháng 5, mực nước lên cao, từ tháng 9 đến tháng 10 là đỉnh lũ, lưu lượng đỉnh lũ lớn nhất từng đạt 75.700 m3/s.
Khu vực ngập lụt chủ yếu ở châu thổ, diện tích ngập lụt khoảng 4 triệu hécta, do có hồ Tonlé Sap điều tiết, nên đã giảm nhẹ mức độ ngập lụt.
Sông Mê Kông có một chuỗi đảo dài chừng 50 kilômét ở chỗ sát gần biên giới Lào và Campuchia. Khi mùa mưa đến, chỗ rộng nhất đạt 14 kilômét, là một đoạn "eo" rộng nhất của sông Mê Kông. Mùa khô nước sông rút xuống, đoạn "eo rộng" này sẽ xuất hiện hàng trăm đảo nhỏ. Nếu đem bãi nhỏ, bãi cạn tính vào trên, số lượng hơn một ngàn, người địa phương đem khu vực này gọi là Si Phan Don (bốn ngàn hòn đảo xinh đẹp).
Lưu lượng trung bình hằng tháng đo tại trạm quan trắc Pakxe (m3/s)
(trung bình 1 năm là 9000 m3/s)
Lưu vực
Sông Mê Kông là dòng sông dài nhất ở Đông Nam Á, có tổng chiều dài 4.350 kilômét, tổng diện tích lưu vực 795.000 kilômét vuông, là sông dài thứ mười hai thế giới, sông dài thứ bảy ở châu Á.
Sông Mê Kông bắt nguồn ở tỉnh Thanh Hải, Trung Quốc, chảy qua Tây Tạng và Vân Nam, sau đó trở thành bộ phận biên giới quốc tế giữa Myanmar và Lào, giữa Lào và Thái Lan, vẫn còn chảy qua Campuchia và Việt Nam, cuối cùng đổ vào biển Đông thông qua hệ thống đồng bằng sông Cửu Long.
Khoảng 3/4 diện tích lưu vực sông Mê Kông nằm ở 5 quốc gia - Myanmar, Lào, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam, có hạ du của sông chảy qua.
Đoạn sông sau khi sông Lan Thương chảy ra khỏi biên giới Trung Quốc gọi là sông Mê Kông, chiếm 79,3% tổng diện tích lưu vực sông Mê Kông - Lan Thương, hầu như bao gồm toàn bộ Lào, Campuchia và phần lớn khu vực Thái Lan, khu vực tam giác châu ở Việt Nam có gradient bỉ giáng trung bình khoảng 0,16‰.
Là dòng sông quốc tế lớn thứ hai đổ vào biển Đông ở Thái Bình Dương, xếp sau sông quốc tế sông Amur đổ vào biển Okhotsk ở Thái Bình Dương.
Chi lưu chủ yếu có sông Nam Tha, sông Nam Ou, sông Nam Khan, sông Nam Ngum, sông Nam Theun, sông Bang Fai, sông Bang Hiang, sông Mun, sông San, sông Tonlé Sap,... trong đó sông Mun là chi lưu lớn nhất.
Diện tích lưu vực
Có 22 chi lưu của sông Mê Kông có diện tích lưu vực lớn hơn 5.000 kilômét vuông. Diện tích lưu vực sông Cửu Long, Việt Nam là 65.000 kilômét vuông, lưu lượng trung bình hằng năm là 1.660 m3/s. Trong đó, bốn nước Lào, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam ở hạ du sông Mê Kông hợp thành Uỷ hội sông Mê Kông.
Nhân khẩu lưu vực
Cư dân ở lưu vực hạ du chiếm khoảng 1/3 dân số của bốn quốc gia ven bờ sông. Hầu như tất cả mọi người đều làm nông nghiệp, lúa nước là cây trồng chủ yếu. Chỗ tập trung nhân khẩu nhất nằm ở đồng bằng sông Cửu Long và cao nguyên Khorat. Một số ít nhân khẩu ở các thành thị liên tục gia tăng nhanh chóng, chủ yếu là thông qua di cư mà chuyển đến đô thị. Nhân khẩu lưu vực không chung quan hệ chủng tộc. Các nhóm chủng tộc từ khu vực thượng du sông Mê Kông bao gồm người Karen (ngữ hệ Hán - Tạng) và người H'Mông (ngữ hệ Miêu - Dao) cho đến khu vực hạ du sông Mê Kông bao gồm người Khmer (ngữ hệ Nam Á), người Chăm (ngữ hệ Nam Đảo), người Thái (ngữ hệ Kra-Dai), người Môn (ngữ hệ Nam Á). Người Việt tập trung ở tam giác châu, người Khmer và người Thái thậm chí phân bố rộng rãi hơn ở lưu vực hạ du.
Địa lí tự nhiên
Theo khảo sát của Hiệp hội Thám hiểm Khoa học Trung Quốc (CASE), sông Mê Kông phát nguyên từ suối Lạp Tái Công Mã, cao 5.224 mét so với mặt nước biển. Suối này nằm trên núi Quả Tông Mộc Tra ở tỉnh Thanh Hải, hình thành sông Trát A Khúc, sông Trát A Khúc được Viện Khoa học Trung Quốc công nhận là nơi phát nguyên của sông Mê Kông. Tuy nhiên, một đoàn thám hiểm do Michel Peissel dẫn đầu vào năm 1994, xác định sông Trát Na Khúc - nằm xa về phía tây ở đèo Rupsa (cao 4.975 mét), là nơi phát nguyên của sông Mê Kông.
Diện tích lưu vực sông Mê Kông khoảng 795.000 kilômét vuông, từ cao nguyên Thanh Tạng một mạch kéo dài đến biển Đông. Bởi vì lòng sông của sông Mê Kông bị thu hẹp trong 1.955 kilômét đầu của lưu trình, cho nên trạng thái tự nhiên chiếm vị trí chủ đạo ở thượng du và hạ du của sông Mê Kông sau khi chảy ra khỏi cao nguyên Vân Nam hình thành sự tương phản, căn cứ vào đó đem nó chia thành hai bộ phận chủ yếu.
Thượng du sông Mê Kông là một thung lũng hẹp dài, chiếm khoảng 1/4 tổng diện tích lưu vực, cắt xuyên qua dãy núi và cao nguyên ở Trung Quốc. Hạ du sông Mê Kông nằm ở bên dưới điểm bắt đầu hình thành biên giới Myanmar và Lào, dài 2.390 kilômét, có cao nguyên Khorat ở Thái Lan, có sườn phía tây của dãy núi Trường Sơn - dải núi dài phân chia ranh giới Việt Nam và Lào, cùng với đa số khu vực ở Campuchia là lưu vực của nó, sau đó chảy qua hệ thống sông ngòi của đồng bằng sông Cửu Long ở Việt Nam rồi đổ vào biển Đông.
Sông Mê Kông ở phía thượng du là một trong những cụm sông cả bắt nguồn trên cao nguyên nằm giữa sông Thanlwin và sông Trường Giang ; lòng sông cắt sâu vào khu vực gập ghềnh mà nó chảy qua. Ở giữa Lào và Myanmar, khoảng 20.720 kilômét vuông lãnh thổ Myanmar là lưu vực sông Mê Kông, toàn là khu vực gập ghềnh, không bằng phẳng. Đoạn sông hạ du của sông Mê Kông tương đối thoai thoải, tạo thành một đoạn biên giới khá dài giữa Lào và Thái Lan, trở thành một nguyên nhân chính gây xung đột và hợp tác giữa bốn nước Campuchia, Lào, Thái Lan và Việt Nam.
Sông Lan Thương - thượng nguồn sông Mê Kông
Sông Lan Thương là dòng sông có hướng chảy về phía nam điển hình, tuỳ theo dòng chảy từ bắc xuống nam của sông, lưu vực mà nó chảy qua, hầu như đã bao gồm tất cả cảnh quan tự nhiên và loại hình khí hậu trên thế giới trừ sa mạc và bán sa mạc Gobi ra. Ở phương diện xã hội nhân văn, lưu vực sông Lan Thương là khu vực tập trung nhiều sắc tộc, chỉ trong lưu vực đoạn chảy qua Vân Nam đã phân bố 16 dân tộc như người Thái (ngữ hệ Kra - Dai), người Bạch (ngữ hệ Hán - Tạng), người Bố Y (ngữ hệ Kra - Dai), người Lô Lô (ngữ hệ Hán - Tạng),... trong đó người Thái, người Bố Y và người Derung (ngữ hệ Hán - Tạng) là các dân tộc xuyên biên giới. Phong tục tập quán, phương thức sinh hoạt và tín ngưỡng tôn giáo mỗi dân tộc có đặc sắc riêng, phần lớn hoà nhập với môi trường tự nhiên ở địa phương.
Khu vực đầu nguồn chỉ lưu vực phía trên huyện Tạp Đa, tỉnh Thanh Hải, có chiều cao trung bình trên 4.500 mét so với mực nước biển, thuộc khu vực thảo điện cao nguyên. Loại hình địa mạo chủ yếu có: đồng bằng lũng sông, núi cao và sông băng. Đồng bằng lũng sông chỉ lũng sông nằm ở hai phía sông cái hoặc chi lưu, có độ cao trung bình trên 4.500 mét so với mực nước biển, đặc điểm của nó là mặt đất bằng phẳng, chênh lệch độ cao tương đối không lớn, độ dốc của mặt đất nhỏ hơn 10°, lũng sông phân bố đồng đều với ao đầm. Núi cao là loại hình địa mạo chủ yếu ở khu vực đầu nguồn. Chiều cao của núi cao là từ 4.500 đến 5.800 mét so với mực nước biển. Căn cứ vào sự khác nhau của độ nhấp nhô mặt đất có thể chia thành 4 loại: gò đồi cao (độ nhấp nhô nhỏ hơn 200 mét), núi nhấp nhô nhỏ (độ nhấp nhô từ 200 đến 500 mét), núi cao nhấp nhô vừa (độ nhấp nhô từ 500 đến 1.000 mét) và núi cao nhấp nhô lớn (độ nhấp nhô lớn hơn 1.000 mét). Các núi cao có độ nhấp nhô khác nhau phân bố xen kẽ với lũng sông. Tổng diện tích sông băng ở khu vực đầu nguồn khoảng 60 kilômét vuông, tập trung phân bố ở trên núi cao nhấp nhô lớn có độ cao trên 5.500 mét so với mực nước biển.
Tạp Đa - Xương Đô là một bộ phận của thượng du sông Lan Thương, nó kết hợp với khu vực đầu nguồn gọi là thượng du sông Lan Thương. Địa mạo của phân đoạn lưu vực này là loại hình chuyển tiếp từ địa mạo núi cao - đồng bằng lũng sông ở khu vực đầu nguồn sang địa mạo núi cao - hẻm núi ở trung du, cũng là loại hình địa mạo chuyển tiếp từ cao nguyên Thanh Tạng sang dãy núi Hoành Đoạn. Từ phía dưới huyện Tạp Đa cho đến khu vực biên giới giữa Thanh Hải và Tây Tạng là núi cao xen kẽ với lũng sông có mặt cắt ngang rộng lớn, phát triển dọc theo đảo sông và bãi ngập lũ, chiều cao trung bình của lũng sông là 3.500 - 4.000 mét, núi cao ở hai bờ có chiều cao là 5.000 mét so với mực nước biển. Đoạn từ biên giới Thanh Hải và Tây Tạng cho đến Xương Đô, núi cao ở hai bờ cao từ 5.000 đến 5.500 mét so với mực nước biển, chiều cao lòng sông là 3.150 đến 3.500 mét, hình thành một số hẻm núi hình chữ V bổ sâu 500 đến 1.000 mét, điều này đã cho thấy địa mạo núi cao - hẻm núi.
Từ phía dưới Xương Đô cho đến cầu treo Công Quả (về sau đổi tên thành cầu Xương Cam) ở Vân Long, Vân Nam là trung du sông Lan Thương. Khu vực này là địa mạo núi cao - hẻm núi điển hình. Núi cao xen kẽ với hẻm núi, độ nhấp nhô của địa hình lớn, lưu vực chật hẹp. Khu vực này nằm ở chỗ tam giang tính lưu của dãy núi Hoành Đoạn, chênh lệch độ cao tương đối giữa núi cao và hẻm núi là 3.000 đến 4.000 mét. Đỉnh núi chủ yếu ở hai bờ của lũng sông cao trên 5.500 mét so với mực nước biển. Hẻm núi lớn Mai Lí sông Lan Thương, dài 150 kilômét, là chỗ có chênh lệch độ cao lớn nhất ở tỉnh Vân Nam. Mặt sông của hẻm núi có độ cao 2.006 mét so với mực nước biển, núi tuyết Mai Lí ở tả ngạn có đỉnh Kawagarbo cao 6.740 mét so với mực nước biển, núi tuyết Bạch Mã ở hữu ngạn có đỉnh Zhalaqueni cao đến 5.460 mét, chênh lệch độ cao lớn nhất của hẻm núi đạt 4.734 mét, khoảng cách mặt sườn núi tính từ mặt sông đến đỉnh núi là 14 kilômét, cứ mỗi kilômét trung bình tăng lên 337 mét, hẻm núi có một mặt sườn gần như thẳng đứng. Mực nước cạn của đoạn sông chính này từ trên xuống dưới là 3.150 đến 1.240 mét. Phân đoạn lưu vực trung du sông Lan Thương vừa là phân đoạn có chênh lệch độ cao tương đối lớn nhất toàn lưu vực vừa là phân đoạn chật hẹp nhất toàn lưu vực. Đoạn có độ nhấp nhô lớn nhất là làng Lựu Đồng Giang, Địch Khánh, Vân Nam, mực nước cạn của nó là 2.054 mét, nhưng mà đỉnh Kawagarbo của núi tuyết Mai Lí ở hữu ngạn có độ cao 6.740 mét, chênh lệch độ tương đối của nó đạt 4.686 mét. Đoạn đất chật hẹp nhất của lưu vực là chỗ sát gần khối núi Vân Lĩnh ở phía tây bắc Vân Nam, đường phân thuỷ giữa hai bờ chỉ có 20 - 25 kilômét.