cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thời kỳ Edo
Từ mở cửa đến bế quan tỏa cảng
Mạc phủ nhận thấy Công giáo là một nhân tố gây bất ổn lớn; điều này dẫn đến việc cấm Công giáo. Nổi loạn Shimabara năm 1637-38, các samurai và nông dân Cơ đốc giáo bất mãn đã nổi dậy chống lại Mạc phủ — và Edo kêu gọi các con tàu Hà Lan vào bắn phá thành lũy của quân phiến loạn — đánh dấu sự chấm dứt của phong trào Công giáo, mặc dù vài người Công giáo vẫn sống sót bằng che giấu đức tin, gọi là Kakure Kirishitan. Ngay sau đó, người Bồ Đào Nha bị trục xuất vĩnh viễn, thành viên của đoàn sứ thần Bồ Đào Nha bị xử tử, tất cả thần dân được yêu cầu phải đến chùa và đền Thần đạo, người Hà Lan và người Trung Quốc bị hạn chế một cách tương đối, đến Dejima và đến vùng đặc biệt ở Nagasaki. Bên cạnh các thương vụ nhỏ của các đại danh ở vùng xa với Cao Ly và các đảo Ryukyu, với các vùng Tây Nam các đảo chính ở Nhât, năm 1641, quan hệ với nước ngoài bị giói hạn bởi chính sách Tỏa Quốc đến Nagasaki.
Năm 1650, người Cơ Đốc giáo về cơ bản đã bị thủ tiêu, và ảnh hưởng kinh tế, chính trị và tôn giáo với Nhật Bản đã trở nên khá mờ nhạt. Chỉ có Trung Quốc, và Công ty Đông Ấn Hà Lan, và một giai đoạn ngắn là người Anh, có quyền đến Nhật Bản trong thời kỳ này, nhưng chỉ với mục đích thương mại, và họ bị hạn chế ở bến cảng Dejima ở Nagasaki. Tất cả những người châu Âu khác khi đặt chân lên bờ biển Nhật Bản đều bị giết chết mà không cần xét xử.
Xã hội
nhỏ|trái|[[Thành Matsumoto ở tỉnh Nagano, một báu vật quốc gia.]] Sau một giai đoạn nội chiến kéo dài, mục đích đầu tiên của chính quyền Tokugawa mới được thiết lập là ổn định đất nước. Mạc phủ đã tạo ra một thế cân bằng quyền lực kéo dài trong vòng 250 năm sau đó, chịu ảnh hưởng của tư tưởng Nho giáo về trật tự xã hội. Phần lớn các samurai mất quyền chiếm hữu trực tiếp với đất đai của mình: tất cả quyền sở hữu tập trung trong tay của khoảng 300 đại danh. Chiến binh Samurai có một sự lựa chọn: từ bỏ thanh kiếm và trở thành nông dân, hay rời đến các thành phố của lãnh chúa phong kiến và trở thành thuộc hạ được trả lương. Chỉ một vài lãnh địa samurai còn được duy trì ở các tỉnh biên giới phía Bắc, hay đó là chư hầu trực tiếp của Tướng Quân- tức 5000 người gọi là hatamoto. Đại danh bị đặt dưới sự quản lý chặt chẽ của Mạc phủ. Gia đình của họ phải ở lại Edo; bản thân đại danh cũng phải ở Edo một năm và ở tỉnh nhà năm tiếp theo đó. Hệ thống này được gọi là sankin kotai.
Dân chúng được chia thành bốn đẳng cấp trong một hệ thống được gọi là mibunsei (身分制, "Thân phận chế’’): samurai ở trên đỉnh (khoảng 5% dân số) và nông dân (hơn 80% dân số) ở cấp thứ hai. Thấp hơn nông dân là thợ thủ công, và thấp nhất, ở cấp thứ tư, là thương nhân. Chỉ nông dân mới sống ở các vùng thôn dã. Samurai, thợ thủ công và thương nhân sống ở thành phố được xây dựng ở quanh thành của daimyo, mỗi loại hạn chế ở khu vực của mình.
Có những người ở trên hệ thống này, các kuge, hậu duệ của Hoàng gia ở Kyoto. Mặc dù họ lấy lại được sự huy hoàng của mình sau những năm tháng chiến tranh nghèo đói, ảnh hưởng chính trị của họ gần như là số không.
Ngoài bốn đẳng cấp trên còn có tầng lớp eta và hinin, những người mà nghề nghiệp của họ phải vi phạm vào những điều cấm kỵ của Phật giáo. Eta là đồ tể, thợ thuộc da và người làm dịch vụ lễ tang. Hinin làm người gác thành, quét đường và đao phủ. Những người ở ngoài hệ thống này còn bao gồm ăn xin, người làm trò tiêu khiển và gái lầu xanh. Chữ eta có thể dịch là "dơ dáy’’ và "hinin" là "không phải là người", một thuật ngữ phản ánh hoàn toàn thái độ của bốn đẳng cấp còn lại với eta và hinin, thậm chí không coi họ là người. Hinin không được cho phép đến những khu vực đặc biệt của thành phố. Các diễn viên thường đi theo đoàn từ làng này đến làng khác, biểu diễn ở mỗi thành phố rồi chuyển đến noiw khác. Hoàn toàn hợp pháp khi giết một hinin mà chẳng cần lý do gì. Đôi khi các làng eta còn không được in lên các bản đồ chính thức.
Mỗi cá nhân không có quyền pháp lý ở thời Tokugawa. Gia đình là thực thể pháp lý nhỏ nhất, và duy trì địa vị và đặc quyền của mỗi gia đình là công việc quan trọng nhất ở mọi tầng lớp xã hội. Ví dụ như thời Edo luật hình sự quy định các "lao động phải trả phí" hay nô lệ cho các gia đình có tử tội trong Điều 17 của Gotōke reijō (Gia Quy nhà Tokugawa), nhưng việc thực thi chưa bao giờ được tiến hành. Bộ luật năm 1711 Gotōke reijō được soạn thảo từ hơn 600 điều lệ được ban hành từ năm 1597 đến năm 1696.
Phát triển kinh tế
nhỏ|phải|[[Terakoya, trường tư thục dành cho nữ]]
Phát triển kinh tế dưới thời Tokugawa bao gồm đô thị hóa, phát triển vận chuyển hàng hóa, nội thương, và ban đầu là cả ngoại thương phát triển vượt bậc, việc buôn bán và thủ công nghiệp trở nên phổ biến. Nghề xây dựng phát đạt cùng với ngân hàng và liên đoàn thương nhân. Chính quyền ở các phiên giám sát việc tăng sản lượng nông nghiệp và mở rộng nghề thủ công.
thumb|[[Đồng tiền thời Tokugawa: Ōban, Koban, Ichibuban (1601-1695).]]
Dân số
Cho đến giữa thế kỷ 18, Edo có dân số hơn 1 triệu người, còn Osaka và Kyoto có khoảng 400.000 cư dân. Rất nhiều thành khác cũng phát triển tốt. Nhật Bản hầu như không tăng trưởng dân số từ năm 1720 (26.100.000 dân) đến 1820 (27.200.000 dân), thường là do tỉ lệ sinh thấp và nạn đói lại tràn lan, nhưng một số nhà sử học lại đưa ra các giả thuyết khác, ví dụ như tỉ lệ sát hại trẻ em để kiểm soát số dân cao. Osaka và Kyoto trở thành những trung tâm thương mại và thủ công nghiệp tấp nập, trong khi Edo là trung tâm cung cấp lương thực và các loại hàng hóa cho đô thị.
Kinh tế
thumb|250px|Sự thịnh vượng của chợ cá Nihonbashi (thời Edo) của Utagawa Kuniyasu Thời đại Tokugawa mang lại hòa bình, và điều đó mang lại sự thịnh vượng cho một quốc gia 31 triệu người, 80% trong số họ là nông dân trồng lúa. Sản xuất lúa gạo tăng đều, nhưng dân số vẫn ổn định, nên thịnh vượng tăng. Cánh đồng lúa tăng từ 1,6 triệu chō năm 1600 lên 3 triệu vào năm 1720. Công nghệ cải tiến giúp nông dân kiểm soát dòng nước quan trọng đến ruộng của họ. Các đại danh vận hành hàng trăm thị trấn lâu đài, trở thành địa điểm buôn bán nội địa. Các thị trường gạo quy mô lớn được phát triển, tập trung ở Edo và Osaka. Các thương nhân đã phát minh ra các công cụ tín dụng để chuyển tiền và tiền tệ được sử dụng phổ biến. Ở các thành phố và thị trấn, bang hội của thương nhân và nghệ nhân đã đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về hàng hóa và dịch vụ.
Các thương nhân được hưởng lợi rất nhiều, đặc biệt là những người có sự bảo trợ chính thức. Các samurai, bị cấm tham gia vào nông nghiệp hoặc kinh doanh nhưng được phép vay tiền, vay quá nhiều. Mạc phủ và các đại danh tăng thuế đối với nông dân, nhưng không đánh thuế kinh doanh, vì vậy họ cũng rơi vào nợ nần. Đến năm 1750, thuế tăng đã kích động tình trạng bất ổn của nông dân và thậm chí là bạo loạn. Quốc gia đã phải đối phó bằng cách nào đó với sự bần cùng hóa của samurai và thâm hụt ngân khố. Những rắc rối tài chính của các samurai cũng làm suy yếu lòng trung thành của họ với hệ thống. Kho bạc trống rỗng đe dọa toàn bộ hệ thống chính phủ. Một giải pháp phản động được ban hành là cấm chi tiêu cho những thứ xa xỉ. Các giải pháp khác đã được hiện đại hóa, với mục tiêu tăng năng suất nông nghiệp. Tướng quân Tokugawa thứ tám, Yoshimune (tại vị trong thời gian 1716-1745) đã thành công đáng kể, mặc dù phần lớn công việc của ông phải được thực hiện lại trong khoảng thời gian từ 1787 đến 1793 bởi ủy viên hội đồng trưởng của shogun, ông Matsudaira Sadanobu (1759-1829). Những tướng quân khác đã làm tiền giả để trả nợ, gây ra lạm phát.
Đến năm 1800, thương mại hóa nền kinh tế tăng trưởng nhanh chóng, đưa ngày càng nhiều ngôi làng xa xôi vào nền kinh tế quốc gia. Nông dân giàu có đã chuyển từ trồng lúa sang trồng cây thương mại lợi nhuận cao và tham gia cho vay tiền ở địa phương, thương mại và sản xuất quy mô nhỏ. Một số thương nhân giàu có muốn nâng cao địa vị xã hội bằng cách sử dụng tiền để kết hôn với tầng lớp samurai.
Nông nghiệp
Gạo là cơ sở của nền kinh tế. Khoảng 80% người dân là nông dân trồng lúa. Sản xuất lúa gạo tăng đều, nhưng dân số vẫn ổn định, nên thịnh vượng tăng. Cánh đồng lúa tăng từ 1,6 triệu chō năm 1600 lên 3 triệu vào năm 1720. Công nghệ cải tiến giúp nông dân kiểm soát dòng chảy tưới quan trọng đến ruộng của họ. Daimyō  có hàng trăm thị thành (thị trấn quanh một tòa thành), trở thành địa điểm buôn bán nội địa. Các thị trường gạo quy mô lớn được phát triển, tập trung vào Edo và Ōsaka. Tại các thành phố và thị trấn, bang hội của thương nhân và nghệ nhân đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về hàng hóa và dịch vụ. Các thương nhân, dù địa vị thấp nhưng rất giàu có, đặc biệt là những người có sự bảo trợ chính thức. Các thương nhân đã phát minh ra các công cụ tín dụng để chuyển tiền, tiền tệ được sử dụng phổ biến và thị trường tín dụng tăng cường khuyến khích tinh thần kinh doanh. Các đại danh thu thuế của nông dân bằng gạo. Thuế cao, khoảng 40% mỗi mùa vụ. Gạo được bán ở các chợ fudasashi ở Edo. Để sớm thu tiền, các đại danh sử dụng các hợp đồng tương lai để bán gạo chưa được thu hoạch. Những hợp đồng này tương tự như loại hợp đồng tương lai thời hiện đại.
Trong thời Edo, Nhật Bản đã phát triển một chính sách bảo vệ rừng tiên tiến. Nhu cầu gỗ tăng do xây dựng, đóng tàu và làm củi đun đã dấn đến việc phá rừng tràn lan, dẫn đến những vụ cháy rừng, lũ lụt và lở đất. Để đối phó với tình trạng này, bắt đầu từ khoảng năm 1666, Tướng quân đã ban hành lệnh giảm đốn gỗ và gia tăng trồng mới cây. Chính sách này cũng nêu rõ chỉ Tướng quân và đại danh mới được cho phép sử dụng gỗ. Cho đến thế kỷ 18, Nhật Bản đã phát triển những tri thức cặn kẽ về lâm học và lâm nghiệp.
Nghệ thuật và phát triển tri thức
nhỏ|trái|[[Wadokei, đồng hồ Nhật Bản, thế kỷ 18.]] Dưới thời này, Nhật Bản dần dần tiếp thu khoa học và công nghệ phương Tây (gọi là Lan học, hay "rangaku", "học vấn của người Hà Lan") qua thông tin và những cuốn sách của thương nhân Hà Lan ở Dejima. Lĩnh vực học tập chính là địa lý, dược học, khoa học tự nhiên, thiên văn học, nghệ thuật, ngôn ngữ, cơ học ví dụ như nghiên cứu về các hiện tượng điện, và khoa dược học, với ví dụ về sự phát triển của đồng hồ Nhật Bản, hay wadokei, chịu ảnh hưởng của kỹ thuật phương Tây.
Tereus
thumb|300px|[[Peter Paul Rubens|Rubens: Tereus đối mặt trước cái đầu của người con trai Itys, 1636–38]] Trong thần thoại Hy Lạp, Tereus (tiếng Hy Lạp cổ: Τηρεύς) là vua của thành Thrace, con trai của Ares với naiad Bistonis. Anh là anh trai của Dryas. Tereus cũng là chồng của công chúa người Athens Procne và là cha của Itys.
Thời kỳ Edo
Nghệ thuật và phát triển tri thức
Sự hưng thịnh của Tân Nho giáo là sự phát triển tri thức quan trọng dưới thời Tokugawa. Nho học vẫn hoạt động tích cực ở Nhật Bản nhờ các nhà sư, nhưng dưới thời Tokugawa, Nho giáo đã thoát ra khỏi sự kiểm soát của Phật giáo. Hệ tư tưởng này đã thu hút được sự chú ý về một cái nhìn thế tục về con người và xã hội. Chủ nghĩa nhân đạo, chủ nghĩa duy lý, và viễn cảnh lịch sử của học thuyết Tân Nho giáo hấp dẫn giới quan lại. Cho đến giữa thế kỷ 17, Tân Nho giáo là hệ thống triết học hợp pháp thống trị nước Nhật và đóng góp lớn cho sự phát triển các hệ tư tưởng kokugaku ("Quốc học").
Tereus
Thần thoại
Khi Tereus mong muốn Philomela, em gái của Procne, anh ta tới Athens để cầu xin cha vợ là Pandion cho phép kết hôn với người con gái còn lại của ông, nói dối rằng Procne đã qua đời. Pandion đồng ý, ông gửi Philomela và những người lính đi cùng với cô. Nhưng Tereus ném những người lính xuống biển, và khi tìm thấy Philomela trên một ngọn núi, anh cưỡng bức cô mặc cho cô phản kháng cũng như cầu xin anh. Sau đó anh ta cắt đứt lưỡi cô và giam cô lại để cô không thể kể chuyện này với ai. Sau khi trở về Thrace, Tereus đưa Philomela tới chỗ vua Lynceus và nói dối vợ rằng em gái cô đã chết dọc đường. Philomela gửi tin bằng cách thêu một tấm thảm, trong đó kể ra tội ác của Tereus rồi gửi tới cho Procne một cách bí mật. Lathusa, vợ của vua Lynceus cũng là một người bạn của Procne biết được ngay lập tức gửi người vợ lẽ (tức Philomela) gặp Procne.
Thời kỳ Edo
Nghệ thuật và phát triển tri thức
nhỏ|[[Kaitai Shinsho, chuyên luận đầu tiên của Nhật Bản về giải phẫu học phương Tây, xuất bản năm 1774.]] Các nghiên cứu sâu và ứng dụng rộng rãi của Tân Nho đóng góp lớn trong việc thay đổi trật tự chính trị xã hội từ các quy tắc phong kiến đến đẳng cấp và các quy tắc định hướng cho những nhóm lớn trong xã hội. Luật lệ của nhân dân và các nhà Nho dần được thay thế bằng luật pháp. Các luật mới được phát triển, và các thể chế hành chính mới ra đời. Luận thuyết về chính quyền mới và cái nhìn mới về xã hội nổi lên với một sự cai trị toàn diện của Mạc phủ. Mỗi người có một vị trí riêng trong xã hội và phải làm việc để hoàn thành nhiệm vụ của đời mình. Cai trị nhân dân bằng nhân đức của những người có trách nhiệm thống trị. Chính quyền có quyền lực tuyệt đối nhưng có trách nhiệm và nhân đạo. Mặc dù hệ thống đẳng cấp bị ảnh hưởng của Tân Nho nhưng không giống nhau. Trong khi binh lính và tăng lữ ở dưới cùng của hệ thống đẳng cấp Trung Hoa, thì với Nhật Bản, tầng lớp này được coi là tầng lớp thống trị.
Tereus
Thần thoại
Khi Procne nhận ra em gái và hành vi bất chính của Tereus, hai người lên kế hoạch trả thù lại nhà vua. Trong khi đó, Tereus được cảnh cáo về cái chết cận kề của người con trai Itys do người thân anh ta gây ra. Khi nghe điều này, anh ta nghĩ rằng người em trai Dryas đang âm mưu giết con trai anh ta, nên anh ta đã giết người đàn ông vô tội ấy. Procne mới là kẻ giết chết Itys, cô dâng lên thịt đứa bé trong bữa tối của Tereus rồi bỏ trốn cùng cô em gái.
Tereus nhận ra tội ác của cô, anh ta truy đuổi hai chị em họ và cố gắng để giết họ, nhưng các vị thần Olympia đã biến cả ba người thành chim vì thương hại hai chị em Procne: Tereus biến thành chim đầu rìu hoặc là chim diều hâu, Procne biến thành chim én và hót với sự thương tiếc cho cái chết của đứa con, còn Philomela biến thành chim sơn ca. Từ đó, chim sơn ca cái không thể hót vì bị mất lưỡi (Hyginus, Fabulae, 45).
Thời kỳ Edo
Nghệ thuật và phát triển tri thức
trái|nhỏ|[[Sóng lừng ở Kanagawa (Thần Nại Xuyên Lang Lý) của Katsushika Hokusai (1760–1849).]] Tranh in Ukiyo-e bắt đầu được sản xuất từ cuối thế kỷ 17, nhưng năm 1764 Harunobu sản xuất bản in nhiều màu đầu tiên. Thế hệ họa sĩ tranh in tiếp theo, gồm có Torii Kiyonaga và Utamaro, vẽ những bức tranh thanh nhã và đôi khi sâu sắc về các cô gái thanh lâu. Trong thế kỷ 19, nhân vật nổi bật nhất là Hiroshige, người tạo ra những bản in phong cảnh lãng mạn và có gì đó ủy mị. Hình dạng và góc nhìn lạ lùng về phong cảnh qua cái nhìn của Hiroshige với các tác phẩm của Kiyonaga và Utamaro, nhấn mạnh các mặt phẳng và phác thảo bằng những đường kẻ mạnh mẽ, sau này có ảnh hưởng sâu sắc đến các họa sĩ phương Tây như Edgar Degas và Vincent van Gogh (xem Japonism).
Tereus
Thần thoại
Một câu chuyện khác tương tự kể về Polytechnus.
Thời kỳ Edo
Nghệ thuật và phát triển tri thức
Phật giáo và Thần đạo đều quan trọng dưới thời Edo. Phật giáo, kết hợp với Tân Nho giáo, đưa ra tiêu chuẩn cho lối ứng xử trong xã hội. Mặc dù không có quyền lực chính trị hùng mạnh nhưng trong quá khứ, Phật giáo vẫn được tầng lớp trên tin theo. Lệnh cấm Công giáo giúp Phật giáo hưởng lợi vì Mạc phủ yêu cầu tất cả mọi người đăng ký tại các chùa. Sự phân chia cứng nhắc của xã hội thời Tokugawa thành các phiên, làng, phường và hộ gia đình đã giúp tái lập lại sự gắn bó với Thần đạo ở các địa phương. Thần đạo tạo thành chỗ dựa tinh thần cho những mệnh lệnh chính trị và là sợi dây buộc chặt cá nhân với cộng đồng. Thần đạo cũng giúp bảo tồn văn hóa dân tộc.
Tereus
Khác
Tereus cũng là một cái tên phổ biến của người Thracia.
Các nhà viết kịch người Athens Sophocles và Philocles đều viết vở kịch với tựa đề Tereus dựa trên nội dung về câu chuyện của Tereus.
Thời kỳ Edo
Nghệ thuật và phát triển tri thức
Thần đạo cuối cùng được cho là sự sáp nhập của chủ nghĩa duy lý Tân nho và chủ nghĩa duy vật. Phong trào kokugaku nổi lên từ sự tương tác của hai hệ thống niềm tin này. Kokugaku đóng góp vào chủ nghĩa dân tộc coi Thiên hoàng là trung tâm ở Nhật Bản hiện đại và sự phục sinh của Thần đạo với vai trò quốc giáo trong hai thế kỷ 18 và 19. Kojiki, Nihongi, và Man'yōshū đều được làm mới theo tinh thần Nhật Bản. Một số người theo chủ nghĩa thuần túy trong phong trào kokugaku, như Motoori Norinaga, thậm chí còn chỉ trích ảnh hưởng Nho giáo và Phật giáo — và thực tế là các ảnh hưởng từ bên ngoài — vì đã làm ô uế lối sống cổ xưa của nước Nhật. Nhật Bản là đất nước của kami và như vậy, có một định mệnh đặc biệt.
Tereus
Khác
Nhà văn Shakespeare đề cập tới Tereus trong Titus Andronicus, sau khi Chiron và Demetrius cưỡng hiếp Lavinia và cắt đứt cả lưỡi cũng như tay của cô. Ông cũng đề cập đến Tereus trong Cymbeline, khi Iachimo theo dõi Imogen đang ngủ để thu thập bằng chứng giả nhằm thuyết phục Posthumus rằng anh đã quyến rũ cô.
Thời kỳ Edo
Nhà Tokugawa suy sụp
Hậu kỳ thời đại này thường được gọi là Mạc mạt. Lý do về sự chấm dứt của thời kỳ này vẫn còn gây tranh cãi nhưng nó được cho là do sức ép với nước Nhật phải mở cửa với thế giới nhờ Phó đề đốc Matthew Perry của Hải quân Hoa Kỳ, với hạm đội của mình (người Nhật gọi là "Hắc thuyền") nã pháo vào vịnh Tokyo. Vài đảo nhân tạo được đắp để cản trở tầm pháo của hạm đội, và vùng đất này ngày nay gọi là quận Odaiba.
Nhà Tokugawa cuối cùng sụp đổ đơn giản vì những thất bại tự bên trong. Sự xâm nhập từ bên ngoài làm mối quan hệ chính trị phức tạp giữa Mạc phủ và liên minh đối lập thêm trầm trọng. Phong trào chống Mạc phủ tiếp diễn vào giữa thế kỷ 19 cuối cùng sẽ lật độ nhà Tokugawa. Từ khởi đầu, nhà Tokugawa cố hạn chế các gia đình tích trữ tài sản và khuếch trương cho chính sách "trở lại với ruộng đồng", theo đó người nông dân, nhà sản xuất sau cùng, là con người lý tưởng trong xã hội.
Tereus
Khác
Tereus được biến đổi trở thành một nhân vật trong vở kịch Những chú chim của Aristophanes.
Thời kỳ Edo
Nhà Tokugawa suy sụp
Bất chấp những nỗ lực hạn chế sự giàu có và một phần là vì một thời kỳ hòa bình dài đến không tưởng, tiêu chuẩn sống của cư dân đô thị và nông thôn trở nên rất giống nhau dưới thời Tokugawa. Các phương thức canh tác, vận chuyển, xây nhà, các loại thực phẩm, các hình thức giải trí luôn sẵn sàng, vì có nhiều thời gian rỗi hơn, ít nhất là với cư dân thành thị. Tỉ lệ biết chữ là cao so với một xã hội tiền công nghiệp, và giá trị văn hóa được định giá lại và được phổ biến rộng rãi trong tầng lớp chiến binh samurai và chōnin ("đinh nhân")/ Bất chấp sự tái xuất hiện của các phường hội, hoạt đồng kinh tế vẫn tiến triển tốt đẹp cho dù có sự hạn chế tự nhiên của các phường hội, thương mại thông suốt và một nền kinh tế tiền tệ phát triển. Mặc dù chính quyền hạn chế thương nhân rất nhiều và xem họ như những người không sản xuất mà lại lấy lãi cắt cổ, nhưng các samurai, những người dân dần xa rời sự gắn bó với nông thôn, ngày càng phụ thuộc vào thương nhân và thợ thủ công để có hàng hóa tiêu dùng, hàng thủ công yêu thích, và các khoản vay. Theo cách đó, ý thức lờ mờ về việc lật đổ tầng lớp samurai của dân chōnin bắt đầu hình thành.
Một cuộc đấu tranh nổi lên trên bề mặt của chính trị vốn bị hạn chế khi Chinh di Đại tướng quân đánh thuế tầng lớp doanh nhân. Ý tưởng của chính quyền về một xã hội nông nghiệp thất bại trong việc điều chỉnh thực tế trong phân phối thương mại. Hệ thống quan lại khổng lồ phát triển, nay trở nên trì trệ vì sự trái ngược với một trật tự xã hội mới đang phát triển. Tình hình tồi tệ hơn khi dân số gia tăng nhanh chóng trong nửa đầu thời Tokugawa. Mặc dù mức độ và tốc độ tăng trưởng vẫn chưa chắc chắn nhưng có ít nhất 26 triệu dân thường và khoảng 4 triệu thành viên của các gia đình samurai và thuộc hạ cuộc tổng điều tra dân số lần đầu tiên diễn ra năm 1721. Hạn hán cùng với đó là thiếu lương thực và nạn đói, dẫn đến 20 nạn đói lớn trong khoảng từ 1675 đến 1837. Sự bất ổn trong giới nông dân gia tăng, và cho đến cuối thế kỷ 19, sự phản đối lại thuế cao và nạn thiếu lương thực trở thành chuyện thường ngày. Các gia đình nông dân mất đất mới trở thành nông dân tá điền, trong khi những người nghèo không nhà cửa rời ra thành phố. Khi các gia đình trước kia vốn sung túc nay trở nên sa sút, những người khác chuyển đến các vùng đất thừa tự, và một tầng lớp nông dân giàu có mới nổi lên. Những người hưởng lợi này có thể đa dạng hóa sản xuất và thuê lao động, trong khi những người khác bất bình. Rất nhiều samurai rơi vào tình cảnh khốn khó và bị ép phải làm những việc thủ công và làm công nhật cho giới thương nhân.
Tereus
Liên kết ngoài
Thể loại:Thần thoại Hy Lạp Thể loại:Nhân vật trong thần thoại Hy Lạp Thể loại:Vua trong thần thoại Hy Lạp Thể loại:Con của Ares
Thời kỳ Edo
Nhà Tokugawa suy sụp
Mặc dù Nhật Bản có thể tiếp thu và cải tiến tri thức khoa học ở nhiều lĩnh vực khác nhác, sự công nghiệp hóa nhanh chóng của phương Tây trong suốt thế kỷ 18 lần đầu tiên tạo ra hố sâu ngăn cách về trình độ công nghệ và vũ khí giữa Nhật Bản và phương Tây (thứ thật ra không tồn tại vào đầu thời Edo), buộc nước Nhật phải từ bỏ chính sách bế quan tỏa cảng và góp phần vào sự sụp đổ của triều đại Tokugawa.
Sự xâm nhập của phương Tây gia tăng vào đầu thế kỷ 19. Các tàu chiến và thương nhân Nga xâm lấn Karafuto (được gọi là Sakhalin dưới sự kiểm soát của Nga và Liên Xô) ở quần đảo Kuril, cực Nam của nó được người Nhật coi là những hòn đảo ở phía Bắc Hokkaidō. Ngoài một tàu chiến Anh tiến vào cảng Nagasaki để tìm kiếm tàu Hà Lan đối địch năm 1808, các tàu chiến và tàu săn cá voi cũng ngày càng xuất hiện thường xuyên hơn ở lãnh hải Nhật Bản trong các thập niên 1810 và 1820. Tàu săn cá voi và tàu buôn từ Hoa Kỳ cũng cập bờ Nhật Bản. Mặc dù người Nhật đã có vài sự nhượng bộ nhỏ và cho phép người Mỹ cập cảng, họ vẫn cố giữ khoảng cách với người nước ngoài, đôi khi dùng cả vũ lực. Lan học trở thành yếu tố quyết định không chỉ để hiểu được những "kẻ dã man" từ bên ngoài mà còn để sử dụng tri thức có được từ phương Tây để chống lại họ.
Cho đến những năm 1830, có vài dấu hiệu chung của sự khủng hoảng. Nạn đói và thiên tai tấn công mãnh liệt, và sự bất mãn dẫn đến những cuộc khởi nghĩa của nông dân chống lại quan lại và thương gia ở Osaka năm 1837. Mặc dù nó chỉ kéo dài một ngày, cuộc khởi nghĩa đã để lại ấn tượng sâu sắc. Biện pháp khắc phục thường là các giải pháp truyền thống cố cải cách lại tình trạng đạo đức suy đồi thay vì chú tâm đến vấn đề từ thiện. Các mưu sỹ của Tướng quân thúc đẩy việc quay lại tinh thần võ sỹ, cấm đoán gắt gao hơn việc giao thiệp và buôn bán với người nước ngòi, đàn áp Lan học, kiểm duyệt văn chương, và cấm ngặt sự "xa hoa" ở trong chính quyền và tầng lớp samurai. Những người khác cố lật đổ nhà Tokugawa và đi theo học thuyết chính trị sonnō jōi (Tôn Hoàng, Nhương Di), kêu gọi đoàn kết dưới Đế quyền và chống lại sự xâm phạm từ bên ngoài. Mạc phủ vẫn kiên trì giữa lúc ngày càng có nhiều lo ngại về việc phương Tây thiết lập thành công các vùng đất thuộc địa ở Trung Quốc sau Chiến tranh nha phiến lần thứ nhất năm 1839–1842. Nhiều cải cách hơn được tiến hành, đặc biệt là trong lĩnh vực kinh tế, để làm nước Nhật mạnh hơn trước mối đe dọa phương Tây.
Nhật Bản bác bỏ yêu sách của người Mỹ mà theo đó mở rộng đáng kể sự hiện diện của họ ở Châu Á Thái Bình Dương và thiết lập quan hệ ngoại giao khi Phó đề đốc James Biddle hiện diện ở vịnh Edo với hai tàu chiến vào tháng 7 năm 1846.
Chấm dứt bế quan tỏa cảng
nhỏ|phải|Tượng bán thân Matthew Perry ở [[Shimoda, Shizuoka.]] Khi bốn chiếc tàu của Phó đề đốc Matthew Calbraith Perry xuất hiện ở vịnh Edo tháng 7 năm 1853, Mạc phủ rơi vào vòng hỗn loạn. Rōjū Abe Masahiro (1819–1857) chịu trách nhiệm thương thuyết với người Mỹ. Chưa hề có kinh nghiệm xử lý môi đe dọa an ninh quốc gia, Abe cố cân bằng giữa mong muốn của hội đồng tối cao là thương thảo với người nước ngoài, và của các đại danh muốn dùng vũ lực. Thiếu sự đồng lòng, Abe quyết định thương thuyết bằng cách chấp nhận yêu cầu mở cửa Nhật Bản cho ngoại thương của Perry trong khi vẫn chuẩn bị động binh. Tháng 3 năm 1854, Hiệp ước Hòa bình và Hữu nghị (Hiệp ước Kanagawa) mở cửa hai bến cảng cho tàu Mỹ mua hàng tiếp tế, bảo đảm đối xử tốt với các thủy thủ Mỹ bị đắm tàu, và cho phép lãnh sự Mỹ mở cửa ở Shimoda, một hải cảng ở bán đảo Izu, Tây Nam Edo. Mạc phủ bị ép phải ký một hiệp ước thương mại, mở cửa thêm nhiều vùng đất nữa cho thương nhân Hoa Kỳ 5 năm sau đó.
Tác hại của việc này đối với Mạc phủ là rất to lớn. Tranh cãi về chính sách của chính phủ là không bình thường và gây ra sự chỉ trích công khai Mạc phủ. Với hy vọng tranh thủ sự ủng hộ của các đồng minh mới, Abe, trong sự sửng sốt của các lãnh chúa đại danh fudai, đã tham nghị với các đại danh shinpan và tozama, càng làm xói mòn thêm Mạc phủ vốn đã suy yếu. Trong cải cách Ansei (1854–1856), Abe sau đó cố củng cố chế độ bằng cách đặt các tàu chiến và vũ khí ở Hà Lan và xây dựng các hải cảng quân sự. Năm 1855, một trường hải quân với hướng dẫn viên Hà Lan khởi công ở Nagasaki, và một trường võ bị kiểu phương Tây được thành lập ở Edo; cho đến năm sau đó, chính quyền dịch các sách phương Tây. Sự phản đối Abe tăng lên trong nhóm các fudai, chống lại việc mở cửa hội đồng Mạc phủ với các tozama, ông bị thay thế vị trí Chủ tịch Hội đồng cao cấp năm 1855 bởi Hotta Masayoshi (1810–1864).
Đứng đầu phe chống đối là Tokugawa Nariaki, người đã từ lâu nắm phái quân sự trung thành với Thiên Hoàng và tình cảm chống phương Tây, người được đặt lên vị trí đảm nhiệm phòng vệ quốc gia năm 1854. Trường Mito —dựa trên các nguyên tắc Tân Nho giáo và Thần đạo—với tôn chỉ phục hồi Đế quyền, quay lưng lại với phương Tây, và lập ra một đế chế mới dưới triều đại Yamato thần thánh.
Trong những năm cuối thời Tokugawa, sự tiếp xúc với người nước ngoài gia tăng khi có thêm nhiều nhượng bộ. Hiệp ước mới với Hoa Kỳ năm 1859 cho phép mở cửa thêm nhiều cảng để mở rộng quan hệ ngoại giao, mua bán tự do tại bốn cảng mới, và người nước ngoài được định cư ở Osaka và Edo. Nó cũng tiêu biểu cho định nghĩa về đặc quyền ngoại giao (người nước ngoài là đối tượng của luật nước họ chứ không phải luật Nhật Bản). Hotta mất đi sự ủng hộ của các lãnh chúa đại danh quan trọng, và khi Tokugawa Nariaki chống lại Hiệp ước mới, Hotta tìm kiếm sự phê chuẩn của Hoàng gia. Các quan trong triều, đã nhận thấy sự suy yếu của Mạc phủ, từ chối yêu cầu của Hotta và do đó lôi kéo Kyoto và Thiên Hoàng vào việc chính trị nội bộ Nhật Bản lần đầu tiên sau hàng trăm năm. Khi Tướng quân qua đời mà không có người thừa kế, Naraki khẩn khoản yêu cầu triều đình ủng hộ con trai ông, Tokugawa Yoshinobu (hay Keiki), nhậm chức Chinh di Đại tướng quân, một ứng cử viên được các đại danh shinpan và tozama ưa chuộng. Tuy vậy, fudai đã thắng trong cuộc đối đầu quyền lực, lập Tokugawa Yoshitomi làm Chinh di Đại tướng quân, bắt giam Nariaki và Keiki, xử tử Yoshida Shoin (1830–1859, nhà tư tưởng Tôn Hoàng, Nhương Di hàng đầu chống lại Hiệp ước với Hoa Kỳ và âm mưu một cuộc cách mạng chống lại Mạc phủ), ký Hiệp ước với Hoa Kỳ và năm quốc gia khác, do đó chấm dứt 200 năm bế quan tỏa cảng.
Hiện đại hóa và xung đột thời Mạc mạt
nhỏ|[[Tokugawa Keiki|Tokugawa Yoshinobu, Tướng quân cuối cùng trong bộ quân phục Pháp năm 1867]] nhỏ|[[Japanese warship Kanrin Maru|Kanrin Maru, tàu chiến hơi nước chạy bằng chân vịt đầu tiên của Nhật Bản, năm 1855.]] Trong những năm cuối của Mạc phủ, hay thời kỳ Mạc mạt, Mạc phủ đã thi hành những chính sách mạnh mẽ để tái lập sự thống trị của mình, mặc dù việc có dính líu đến hiện đại hóa và thế lực nước ngoài biến nó trở thành đối tượng của tình cảm chống phương Tây trên toàn đất nước.
Hải quân và lục quân được hiện đại hóa. Một trường huấn luyện hải quân được thành lập ở Nagasaki năm 1855. Học viên hải quân được gửi đến các trường hải quân phương Tây vài năm, bắt đầu truyền thống các lãnh đạo tương lai đi du học ở nước ngoài, ví dụ như Đô đốc Enomoto. Kỹ sư hải quân Ohaps được thuê để đóng kho vũ khí hải quân ví dụ như Yokosuka và Nagasaki. Cho đến lúc Mạc phủ Tokugawa sụp đổ năm 1867, Hải quân Nhật Bản của Chinh di Đại tướng quân đã sở hữu 8 tàu chiến kiểu phương Tây ở xung quanh kỳ hạm Kaiyō Maru, được sử dụng để chống lại quân đội bảo hoàng trong chiến tranh Boshin dưới sự chỉ huy của Đô đốc Enomoto. Một đoàn sứ thần quân sự Pháp đã được thành lập để giúp hiện đại hóa quân đội Mạc phủ.
Phục hồi đế quyền như là biểu tượng của sự thống nhất, những người cực đoan sử dụng bạo lực và ám sát để chống lại Mạc phủ, chính quyền các Phiên bang và người nước ngoài. Sự trả đũa của hải quân nước ngoài trong chiến tranh Anh-Satsuma dẫn đến một hiệp ước thương mại mang tính nhượng bộ mới năm 1865, nhưng Yoshitomi không thể thực hiện được Hiệp ước với phương Tây. Quân đội Mạc phủ bị đánh bại khi được gửi đến để đàn áp sự chống đối tại hai phiên bang Satsuma và Chōshū năm 1866. Cuối cùng, năm 1867, Thiên hoàng Hiếu Minh qua đời và người con trai thứ Thiên hoàng Minh Trị lên ngôi.
Sau chiến tranh Boshin (1868–1869), Mạc phủ bị giải thể, và Keiki bị giáng xuống làm một đại danh thông thường. Sự kháng cự vẫn tiếp diễn ở phía Bắc trong suốt năm 1868, và Hải quân Mạc phủ dưới quyền của Đô đốc Enomoto Takeaki vẫn tiếp tục cầm cự thêm 6 tháng nữa ở Hokkaidō, với việc thành lập một nước Cộng hòa Ezo.
Tham khảo
Thời kỳ Edo Thể loại:Phong kiến Nhật Bản Thể loại:Lịch sử Nhật Bản
Bảo tàng Rừng nguyên sinh Drawa và Notecka Franciszek Gras
Bảo tàng Rừng nguyên sinh Drawa và Notecka Franciszek Gras (tiếng Ba Lan: Muzeum Puszczy Drawskiej i Noteckiej im. Franciszka Grasia) là một bảo tàng khu vực tọa lạc tại số 11 Quảng trường Tự do, Drezdenko, Ba Lan. Hoạt động của bảo tàng tập trung vào việc thu thập và giới thiệu các tài liệu về lịch sử, lâm nghiệp, săn bắn, nông nghiệp, kinh tế hộ gia đình và nuôi ong của thành phố và khu vực xung quanh.
Lịch sử
Một bảo tàng khu vực được thành lập vào năm 1885 theo khởi xướng của thị trưởng thành phố Driesen lúc bấy giờ là Adolf Reckling. Bảo tàng bố trí triển lãm ở tầng trệt của một ngôi trường mới xây (nay là trường Tiểu học số 1). Bảo tàng bị phá hủy vào năm 1945 và bộ sưu tập của bảo tàng bị mất. Ý tưởng thành lập một bảo tàng khu vực mới quay trở lại vào thập niên 1970. Nhờ nỗ lực của một giáo viên và nhà hoạt động xã hội địa phương tên là Franciszek Graś (1923-1991), Phòng Bảo tàng chính thức mở cửa vào năm 1973. Mặc dù Phòng Bảo tàng chỉ tồn tại được 5 năm, những nỗ lực về một bảo tàng tại khu vực vẫn tiếp tục. Nhờ đó, Bảo tàng Rừng nguyên sinh Drawa và Notecka được thành lập vào năm 1985, và Franciszek Graś trở thành giám đốc đầu tiên của bảo tàng. Vào năm 2001, bảo tàng được đặt theo tên ông.
Tham khảo
Thể loại:Bảo tàng Ba Lan
Ryan XF2R Dark Shark
Ryan XF2R Dark Shark là một mẫu máy bay thử nghiệm chế tạo cho Hải quân Hoa Kỳ, nó được trang bị kết hợp giữa một động cơ tuabin phản lực và một động cơ tuabin cánh quạt. Nó được thiết kế dựa trên FR Fireball của hãng Ryan trước đó, nhưng thay thế động cơ piston của Fireball bằng động cơ tuabin phản lực cánh quạt General Electric T-31.
Động cơ tuabin phản lực cánh quạt đã cải hiện hiệu năng cho XF2R, nhưng hải quân lại ít quan tâm tới nó, vì cùng thời điểm đó, họ đã từ bỏ ý tưởng máy bay tiêm kích hỗn hợp.
Không quân Hoa Kỳ lại tỏ ra quan tâm nhiều hơn một chút, cùng thời gian đó họ đang thử nghiệm đánh giá một mẫu tương tự là Convair XP-81, họ cũng yêu cầu Ryan sửa đổi XF2R để sử dụng động cơ tuabin phản lực Westinghouse J-34 thay vì động cơ General Electric J-31. Sửa đổi với mẫu thử đã tạo ra XF2R-2, lối dẫn khí vào động cơ được chuyển sang cạnh của thân máy bay.
Mặc dù Dark Shark tỏ ra là một máy bay hữu dụng, nhưng nó không bao giờ tiến xa hơn giai đoạn mẫu thử.
Tính năng kỹ chiến thuật
nhỏ|XF2R-1 trong một chuyến bay. Dữ liệu lấy từ The Complete Book of Fighters
Kentrochrysalis streckeri
Kentrochrysalis streckeri là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Mông Cổ, vùng Viễn Đông Nga, đông bắc Trung Quốc và Triều Tiên.
Sải cánh dài 88–90 mm. In Khabarovsk in Nga there is one full generation con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 7, with a partial second generation in tháng 8 in some years.
Ấu trùng ăn Fraxinus (bao gồm Fraxinus mandshurica), Ligustrum and Syringa species in Primorskiy Kray.
Tham khảo
Thể loại:Kentrochrysalis
Trung Hoa đại tự điển
Trung Hoa Đại Tự điển ({{{zh|t=中華大字典|s=中华大字典| p=Zhōnghuá dà zìdiǎn| w=Chung-hua ta tzu-tien}}) là một từ điển tiếng Hoa về các ký tự chữ Hán được xuất bản vào năm 1915. Chủ biên của từ điển này là Từ Nguyên Cáo (徐元誥), Lục Phí Quỳ (陆費逵/陆费逵) và Âu Dương Phổ Tồn (歐陽溥存/欧阳溥存). Từ điển này được biên soạn dựa trên bộ Khang Hy tự điển và các chữ Hán được sắp xếp theo 214 bộ thủ. Trung Hoa Đại Tự điển chứa hơn 48 nghìn mục từ cho mỗi chữ Hán, bao gồm nhiều chữ Hán mới được phát sinh sau khi Khang Hy Tự điển ra đời.
Mỗi mục từ chữ Hán bao gồm cách phiên thiết lấy từ từ điển Tập vận, cách phát âm hiện đại cùng với những từ đồng âm khác nghĩa thông dụng, những nghĩa khác nhau của (có thể lên tới 40 nghĩa), điển chú, và một từ ghép gồm 2 chữ Hán trong đó có sử dụng chữ Hán trong mục từ đó. Teng và Biggerstaff (1971:131) nhận xét rằng Trung Hoa Đại Tự điển "rất toàn diện, bao quát và được biên soạn rất cẩn thận", tuy nhiên họ cũng chỉ ra một số điểm yếu của nó. Danh mục các chữ Hán, vốn được sắp xếp theo số nét chữ, có thể rất bất tiện khi tra cứu (ví dụ như có đến 2189 chữ Hán có dưới 9 nét chữ). The margins do not have characters để giúp tìm kiếm mục từ dựa theo bộ thủ. The two-character phrases may be listed under either component.
Tham khảo
Thể loại:Từ điển Trung Quốc Thể loại:Sách năm 1915
Phân tích tần suất
Trong phân tích mật mã, phép phân tích tần suất là phương pháp thường dùng để phân tích mật mã cổ điển, bằng cách tính tần suất các ký tự hoặc nhóm ký tự trong bản mã và so sánh với tần suất thực tế trong các văn bản thường.
Nguyên lý của phân tích tần suất dựa trên một thực tế là trong mỗi ngôn ngữ, mỗi ký tự trong bảng chữ cái có một tần suất xuất hiện nhất định. Tần suất này càng rõ ràng khi văn bản phân tích càng dài. Ví dụ trong tiếng Anh, E, T, A và O là những chữ cái xuất hiện nhiều nhất, trong khi Z, Q và X lại rất hiếm hoi. Tương tự, ta có TH, ER, ON, và AN là các nhóm ký tự phổ thông nhất, còn SS, EE, TT, và FF là các bộ đôi ký tự lặp xuất hiện nhiều nhất. "ETAOIN SHRDLU" là 12 ký tự có tần suất cao nhất trong một văn bản tiếng Anh thông thường.
Trong một số bản mã, khi một vài đặc trưng ngôn ngữ được tìm thấy, rất có thể nó có thể bị phá vỡ bằng tấn công chỉ từ bản mã.
Lịch sử và ứng dụng
nhỏ|phải| Trang đầu Sổ tay phương pháp giải mã của [[Al-Kindi]]
Phương pháp phân tích tần suất được biết đến đầu tiên là trong cuốn Sổ tay phương pháp giải mã của nhà thông thái Ả-rập Al-Kindi vào thế kỷ thứ 9. Ông nhận ra rằng trong kinh Koran, mỗi chữ cái Ả rập đều có một tần suất xác định, điều tương tự cũng xảy ra trong các ngôn ngữ khác.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phân tích mật mã Thể loại:Tấn công mật mã
Dương Ngọc Hải (chính khách)
Dương Ngọc Hải (sinh ngày 3 tháng 2 năm 1967) là chính trị gia người Việt Nam. Ông hiện là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XV nhiệm kì 2021-2026, thuộc đoàn đại biểu Thành phố Hồ Chí Minh, Ủy viên Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Việt Nam khóa 14.
Trong Đảng Cộng sản Việt Nam, ông hiện giữ chức vụ Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh.
Xuất thân
Dương Ngọc Hải sinh ngày 3 tháng 2 năm 1967, quê quán ở phường Tân Khánh, thành phố Tân An, tỉnh Long An. Ông cư trú ở Số 78/11, đường Bình Lợi, phường 13, quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh.
Đại biểu quốc hội Việt Nam khóa XIV
Ngày 4 tháng 4 năm 2016, Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam đã có văn bản số 17/GDVN-HC gửi Chủ tịch Hội đồng bầu cử Quốc gia đề nghị tiến hành xem xét, thẩm tra tư cách đại biểu đối với ông Dương Ngọc Hải do thiếu trách nhiệm trong vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản xảy ra tại Công ty L&M Việt Nam (những người liên quan gồm bị cáo Nguyễn Thị Bích Thủy, chủ mưu Yee Lip Chee, và kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân TPHCM Hà Thị Bích Thu).
Liên kết ngoài
Thể loại:Người Long An Thể loại:Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV Thành phố Hồ Chí Minh Thể loại:Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV trúng cử lần đầu Thể loại:Sống tại Thành phố Hồ Chí Minh
Cách mạng bất bạo động
Một cuộc cách mạng phi bạo lực (hay cách mạng bất bạo động) là một cuộc cách mạng sử dụng chủ yếu hình thức phản đối bất bạo động chống lại chính phủ được xem là bảo thủ và độc tài để thúc đẩy dân chủ hay độc lập dân tộc. Cách mạng phi bạo lực có thể được diễn ra dù chính phủ có sử dụng các biện pháp bạo lực chống lại người biểu tình. Cách mạng phi bạo lực trong thế kỷ 20 ngày càng trở nên thành công và phổ biến, đặc biệt là sau khi các khối liên minh chính trị thời kỳ chiến tranh lạnh suy yếu.
Trong những năm 1970 và 1980, các nhà tư tưởng ở Liên Xô và các chế độ xã hội chủ nghĩa khác tăng cường đấu tranh dân sự và các phong trào phản kháng (samizdat) mở rộng tại các nước châu Á. Hai cuộc cách mạng lớn nổ ra trong những năm 1980 ảnh hưởng mạnh mẽ phong trào chính trị sau đó. Đầu tiên là Phong trào Sức mạnh Nhân dân diễn ra tại Philippines năm 1986, từ đó thuật ngữ "quyền lực nhân dân" đã trở thành sử dụng rộng rãi, đặc biệt là ở các quốc gia Tây Ban Nha và châu Á
Năm 1980, ở Hàn Quốc diễn ra Phong trào dân chủ Gwangju (Hangul: 광주 민주화운동), dân chúng ở thành phố Gwangju tiến hành biểu tình để chống lại sự độc tài của tướng Chun Doo-hwan. Quân đội Hàn Quốc được điều đến và nổ súng vào dân thường để dập tắt cuộc nổi dậy. Theo những nguồn tin từ báo chí nước ngoài và từ những người chỉ trích chính quyền Chun Doo-hwan, số người thiệt mạng có thể từ 1.000 đến 2.000 người.
Các cuộc nổi dậy năm 1989 lật đổ chế độ xã hội chủ nghĩa đơn đảng trong Khối Đông Âu củng cố khái niệm này (ngoại lệ đáng chú ý là cuộc cách mạng Rumani đã diễn ra đẫm máu), bắt đầu với chiến thắng của Công đoàn Đoàn kết tại Ba Lan tại cuộc bầu cử quốc hội năm đó. Các cuộc cách mạng năm 1989 cung cấp hình mẫu cho các cuộc cách mạng màu tại hầu hết các nước Đông Âu vào đầu thập niên 2000, sử dụng một màu hoặc hoa như là một biểu tượng và đặt tên, kể từ sau cuộc Cách mạng Nhung tại Tiệp Khắc. Trong tháng 12 năm 1989, lấy cảm hứng từ cuộc cách mạng Khối Đông Âu, Liên minh Dân chủ Mông Cổ (MDU) đã tổ chức cuộc biểu tình đường phố rộng rãi và tuyệt thực chống lại các chế độ độc đảng xã hội chủ nghĩa. Năm 1990, giới tư tưởng trong nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Azerbaijan bắt đầu phản kháng dân sự chống lại chính phủ, nhưng bước đầu đã bị thất bại do sự trấn áp bởi Hồng quân trong sự kiện được gọi là Tháng Giêng Đen tối.
Các cuộc cách mạng bất bạo động đầu thập niên 2010 bao gồm Mùa xuân Ả Rập, đã được đánh dấu bởi một loạt các hành vi bất tuân dân sự, biểu tình ngồi, và cuộc tổng đình công được tổ chức bởi các phong trào đối lập. Tuy nhiên, sau giai đoạn "bất bạo động" ban đầu, lực lượng đối lập sẽ thực hiện bạo loạn loạt đổ hoặc chiến tranh quân sự quyết liệt nếu thấy cần thiết, đẩy đất nước vào nội chiến hoặc bị quân đội nước ngoài tấn công, điển hình là ở Syria, Libya, Yemen.
Cách mạng hòa bình
Cách mạng hòa bình hay đảo chính không đổ máu là một sự kiện thay đổi chế độ diễn ra không có bạo lực. Cách mạng hòa bình (A peaceful revolution) không sử dụng các lực lượng vũ trang. Nếu những người làm cách mạng hòa bình từ chối sử dụng vũ lực, nó được gọi là cách mạng bất bạo động (hay phi bạo lực). Nếu những người làm cách mạng sẵn sàng sử dụng vũ lực, nhưng những người trung thành với chính phủ đàm phán hoặc đầu hàng để không diễn ra tranh chấp bạo lực, đây được gọi là cách mạng không đổ máu. Tại Hawaii đã diễn ra cả hai loại cách mạng hòa bình này vào năm 1893 và 1954, những cuộc cách mạng hòa bình khác diễn ra như Cách mạng Không đổ máu năm 1688 tại Anh, Cách mạng Sức mạnh Nhân dân tại Philippin, và cách mạng hòa bình năm 1989 tại Đức.
Tuy nhiên, biện pháp "phản kháng phi bạo lực" như biểu tình đông người vẫn không loại trừ khả năng sử dụng các biện pháp bạo lực (quân sự) quyết liệt nhất nếu thấy cần thiết. Các nhà tổ chức các cuộc "cách mạng sắc màu" ở Gruzia, "cách mạng cam" ở Ucraina và Mùa xuân Ả Rập ở các nước Bắc Phi và Trung Đông... là các cơ quan tình báo của các nước phương Tây, các tổ chức phi chính phủ, các "quỹ tài trợ dân chủ", thậm chí cả các lực lượng đặc nhiệm từ bên ngoài có chức năng huấn luyện chiến thuật quân sự cho các lực lượng đối lập để nếu cần, các lực lượng đối lập có thể sử dụng chiến tranh để lật đổ chính phủ. Trên thực tế, nhiều cuộc chính biến ở Đông Âu, Trung Đông đã chuyển từ "phi bạo lực" ban đầu sang chiến tranh quy mô lớn (nội chiến Syria, nội chiến Ucraina, nội chiến Libya...)
Xem thêm
Cách mạng bất bạo động
Bảo tàng Thành phố Tốt
Bảo tàng Thành phố Tốt (tiếng Ba Lan: Muzeum Dobrego Miasta) là một bảo tàng tọa lạc trên phố Sowiński, Dobre Miasto, Ba Lan. Bảo tàng hoạt động dưới sự điều hành của một chi nhánh của Hiệp hội Văn hóa và Xã hội "Quận Hồ". Bảo tàng bố trí triển lãm bên trong các tầng cao nhất của Tháp Cò, địa điểm này là một tòa tháp lịch sử được xây dựng vào thế kỷ 15 và là tàn tích của các bức tường phòng thủ trước đây của thành phố.
Lịch sử
Bảo tàng Thành phố Tốt được thành lập vào năm 1973. Trước đó bốn năm, tòa Tháp Cò được bàn giao cho Hiệp hội Văn hóa và Xã hội "Quận Hồ". Tổ chức này đã tiến hành các công việc cải tạo bên trong tòa tháp từ năm 1970 đến năm 1973 để tòa tháp trở nên phù hợp với chức năng bảo tàng.
Triển lãm
Hoạt động của bảo tàng tập trung vào việc triển lãm các hiện vật có liên quan đến lịch sử của thành phố và Warmia, bao gồm bản đồ cũ của Tòa giám mục Warmia, bản vẽ thành phố, bản sao các tài liệu cũ. Bên cạnh triển lãm lịch sử, bảo tàng cũng trưng bày các hóa thạch được khai quật trong quá trình xây dựng con đường từ Olsztyn đến Bezledy. Ngoài ra, trong tòa tháp còn có một phòng trưng bày nghệ thuật hoạt động từ năm 2000.
Tham khảo
Thể loại:Bảo tàng Ba Lan
Danh sách di sản thế giới tại châu Á và châu Đại Dương
Dưới đây là danh sách các Di sản thế giới do UNESCO công nhận tại châu Á và châu Đại Dương.
Afghanistan (2)
200px|nhỏ|[[Minaret ở Jam|trái]]
Armenia (3)
200px|nhỏ|[[Nhà thờ chính tòa Zvartnots|Zvartnots|trái]]
Ả Rập Xê Út (6)
200px|trái|nhỏ|Khu vực At-Turaif ở thành phố [[Dir'iyah]]
Ấn Độ (40)
200px|trái|nhỏ|[[Taj Mahal.]] 200px|trái|nhỏ|[[Tháp Qutb Minar|Qutb Minar và các công trình lân cận]] 200px|trái|nhỏ|Đỉnh Kanchenjunga tại [[Vườn quốc gia Khangchendzonga.]] 200px|trái|nhỏ|[[Tòa án tối cao Bombay là một ví dụ lịch sử của thời kỳ thuộc địa Anh ở Mumbai.]]
Bahrain (3)
200px|phải|nhỏ|[[Khu vực khai thác ngọc trai ở Bahrain]]
Bangladesh (3)
200px|phải|nhỏ|Khu phế tích đạo Phật ở [[Somapura Mahavihara]]
Campuchia (3)
200px|phải|nhỏ|[[Angkor.]]
Fiji (1)
200px|phải|nhỏ|Thị trấn cảng [[Levuka.]]
Gruzia (4)
200px|phải|nhỏ|[[Tu viện Gelati.]]
Indonesia (9)
200px|phải|nhỏ|[[Hệ thống canh tác Subak ở Bali.]]
Iran (26)
200px|phải|nhỏ|[[Quảng trường Naghsh-i Jahan,Isfahan.]] 200px|phải|nhỏ|Hệ thống tưới tiêu ở [[Shushtar.]] 200px|phải|nhỏ|Nhà thờ Hồi giáo tại [[Yazd.]]
Iraq (6)
200px|phải|nhỏ|Thành phố khảo cổ [[Samarra]]
Israel (9)
200px|phải|nhỏ|[[Khu bảo tồn thiên nhiên Nahal Me'arot|Di tích khảo cổ tại núi Carmel]]
Jordan (6)
200px|phải|nhỏ|[[Um er-Rasas]]
Hàn Quốc (15)
200px|phải|nhỏ|Bức tranh vẽ "Ngựa thiên đàng" trong gò mộ Cheonmachong trong [[Khu di tích lịch sử Gyeongju|Trung tâm lịch sử Gyeongju]]
Hội Kiến trúc sư Việt Nam
Hội Kiến trúc sư Việt Nam là hội nghề nghiệp của các kiến trúc sư trên toàn lãnh thổ Việt Nam, là một hội thành viên của Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam. Hội được thành lập năm 1948 tại tỉnh Vĩnh Yên (nay là Vĩnh Phúc). Tính đến tháng 4 năm 2015, hội có gần 6000 hội viên, 53 hội cơ sở và 22 chi hội trực thuộc. Trụ sở hội hiện đặt tại số 23, phố Đinh Tiên Hoàng, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.
Danh sách di sản thế giới tại châu Á và châu Đại Dương
Kazakhstan (5)
200px|phải|nhỏ|[[Saryarka - Các hồ và vùng thảo nguyên ở phía Bắc Kazakhstan]]
Hội Kiến trúc sư Việt Nam
Mục đích, tôn chỉ
Hội Kiến trúc sư Việt Nam là tổ chức chính trị – xã hội - nghề nghiệp sáng tạo tự nguyện của kiến trúc sư của cả nước.
Danh sách di sản thế giới tại châu Á và châu Đại Dương
Kiribati (1)
200px|phải|nhỏ|Những con mòng biển tại [[khu bảo tồn Quần đảo Phoenix.]]
Hội Kiến trúc sư Việt Nam
Mục đích, tôn chỉ
Hội kiến trúc sư Việt Nam đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và quản lý Nhà nước, hoạt động của Hội góp phần thiết thực vào công việc xây dựng đất nước.
Danh sách di sản thế giới tại châu Á và châu Đại Dương
Kyrgyzstan (3)
200px|phải|nhỏ|Núi thiêng [[Sulamain-Too]]
Lào (3)
200px|phải|nhỏ|Thành phố [[Luangprabang|Luang Phrabang]]
Liban (5)
200px|phải|nhỏ|[[Baalbek.]]
Malaysia (4)
200px|phải|nhỏ|[[Lenggong|Di sản khảo cổ tại thung lũng Lenggong.]]
Micronesia (1)
200px|phải|nhỏ|[[Nan Madol.]]
Mông Cổ (5)
200px|phải|nhỏ|[[Thung lũng Orkhon]]
Hội Kiến trúc sư Việt Nam
Mục đích, tôn chỉ
Hội bảo vệ quyền lợi chính đáng của hội viên trong hoạt động nghề nghiệp theo quy định của pháp luật.
Danh sách di sản thế giới tại châu Á và châu Đại Dương
Myanmar (2)
200px|phải|nhỏ|Sri Ksetra, [[Các thị quốc Pyu.]]
Hội Kiến trúc sư Việt Nam
Sự đổi tên của Hội
Ban đầu thành lập tổ chức mang tên Đoàn Kiến trúc sư Việt Nam. Năm 1983 (Đại hội III) đổi tên Đoàn Kiến trúc sư Việt Nam thành Hội Kiến trúc sư Việt Nam
Danh sách di sản thế giới tại châu Á và châu Đại Dương
Nepal (4)
200px|phải|nhỏ|[[Lâm-Tỳ-Ni|Lumbini, nơi sinh của Tất-đạt-đa Cồ-đàm]]
Hội Kiến trúc sư Việt Nam
Trưởng thành từ gian khó
Từ năm 1948, việc ra đời Đoàn KTS Việt Nam trong hoàn cảnh cực kỳ khó khăn của cuộc kháng chiến, đã thể hiện sự quan tâm và tầm nhìn chiến lược của Đảng và Bác Hồ đối với giới KTS, khẳng định vai trò, vị trí của KTS và tổ chức của giới KTS trong cuộc kháng chiến và công cuộc kiến thiết đất nước sau khi kháng chiến thắng lợi.
Danh sách di sản thế giới tại châu Á và châu Đại Dương
New Zealand (3)
200px|phải|nhỏ|[[Milford Sound thuộc Te Wahipounamu.]]
Hội Kiến trúc sư Việt Nam
Trưởng thành từ gian khó
Trải qua 65 năm xây dựng và phát triển, các thế hệ KTS Việt Nam đã nối tiếp nhau viết nên những trang sử vàng truyền thống của Hội bằng tài năng sáng tạo, xây dựng nền kiến trúc Việt Nam hiện đại, mang đậm bản sắc dân tộc, góp phần vào sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước. Ghi nhận công lao của giới KTS Việt Nam, Đảng và Nhà nước đã trao tặng Hội KTS Việt Nam nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Độc Lập Hạng Nhất, Huân chương Hồ Chí Minh và Huân chương Sao Vàng.