cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cuộc xâm lược Luxembourg
Bối cảnh
Thế chiến II bùng nổ vào ngày 1 tháng 9 năm 1939 đã đẩy chính phủ Luxembourg vào một tình huống nhạy cảm. Một mặt, sự cảm thông của người dân hướng về phía Bỉ và Pháp; mặt khác, do chính sách trung lập của đất nước kể từ sau Hiệp ước London năm 1867, chính phủ đã cẩn trọng lựa chọn lập trường không tham chiến đối với các nước láng giềng. Tính đến ngày 1 tháng 9, Đài phát thanh Luxembourg đã ngừng phát sóng. Vào mùa xuân năm 1940, công sự được dựng lên dọc biên giới với Đức và Pháp. Cái gọi là phòng tuyến Schuster đặt theo tên của người xây dựng ra nó, bao gồm các khối rào chắn bê tông lớn với cửa thép. Mục đích chính thức của các công trình này là để làm chậm bước tiến của bất kỳ đội quân xâm lược nào giúp cho người bảo đảm tính trung lập của Luxembourg có thì giờ tham chiến chống lại những kẻ xâm lược. Tuy nhiên, so với sức mạnh to lớn của quân đội Đức, nó chỉ có tính cách tượng trưng và giúp trấn an dân chúng. Ngoại trừ lực lượng nhỏ bé Quân đoàn Tình nguyện Luxembourg, Luxembourg không có một lực lượng quân đội nào đủ sức kháng địch do những hạn chế của hiệp ước. Sau khi một số báo động giả vào mùa xuân năm 1940, xác suất của một cuộc xung đột quân sự giữa Đức và Pháp ngày càng tăng. Đức đã quyết định ngừng việc xuất khẩu than cốc cho ngành công nghiệp thép của Luxembourg.
Diễn biến
Các cánh cửa thép của phòng tuyến Schuster được lệnh đóng cửa vào ngày 10 tháng 5 năm 1940 vào lúc 3h15, sau khi quân Đức di chuyển sang phía đông của biên giới sông Our, Sauer và Mosel. Trong lúc đó, lực lượng đặc biệt của Đức gọi là Stoßtrupp Lützelburg ăn mặc như dân thường và được sự hỗ trợ từ kiều dân Đức sống ở Luxembourg, cố gắng phá hoại đài phát thanh và các rào chắn dọc theo biên giới Đức-Luxembourg nhưng nỗ lực của họ đã thất bại. Hoàng gia Luxembourg đã được sơ tán khỏi nơi cư trú tại Colmar-Berg đến cung điện Đại Công tước ở Thành phố Luxembourg.
Lực lượng xâm lược của quân Đức bao gồm các Sư đoàn Panzer số 1, 2 và 10 bắt đầu vào lúc 4h35. Họ đã không gặp phải sự kháng cự nào đáng kể vì đa số Quân đoàn Tình nguyện Luxembourg đều ở lại trong doanh trại của họ. Cảnh sát Luxembourg chống lại quân Đức nhưng không có kết quả gì mấy; thủ đô đã bị chiếm trước buổi trưa. Tổng số thương vong của phía Luxembourg lên tới 75 cảnh sát và binh lính bị bắt, sáu cảnh sát và một người lính bị thương. Vào lúc 8h, các đơn vị của Sư đoàn kỵ binh nhẹ số 3 Pháp của Tướng Petiet được sự hỗ trợ của Lữ đoàn Spahi số 1 của Đại tá Jouffault và đại đội số 2 của Tiểu đoàn thiết giáp số 5 đã vượt qua biên giới phía Nam để tiến hành một cuộc thăm dò quân đội Đức; rồi sau đó rút lui vào phía sau phòng tuyến Maginot. Vào chiều ngày 10 tháng 5 năm 1940, toàn bộ đất nước ngoại trừ phía Nam đã bị quân Đức chiếm đóng. Hơn 90.000 người dân phải sơ tán khỏi bang Esch-sur-Alzette như một hệ quả của bước tiến công. 47.000 người trốn sang Pháp, 45.000 người trốn vào miền trung và miền bắc Luxembourg.
Nữ Đại Công tước Charlotte và chính phủ của Thủ tướng Pierre Dupong đã kịp thời trốn sang Pháp, Bồ Đào Nha và Anh, trước khi cuối cùng định cư tại Canada trong thời gian chiến tranh. Charlotte sống lưu vong ở London đã trở thành một biểu tượng quan trọng của sự đoàn kết quốc gia. Con trai cả và người thừa kế của bà là Jean đã tình nguyện gia nhập quân đội Anh vào năm 1942. Đại diện chính thức còn lại là Albert Wehrer, người đứng đầu một ủy ban của chính phủ, cũng như 41 thành viên của Hạ nghị viện.
Tham khảo
Cuộc xâm lược Thể loại:Luxembourg năm 1940 Thể loại:Trận đánh và chiến dịch trong Thế chiến II liên quan đến Pháp Thể loại:Trận đánh và chiến dịch trong Thế chiến II liên quan đến Đức Luxembourg Thể loại:Cuộc xâm chiếm Luxembourg Luxembourg
Rocquemont, Oise
Rocquemont là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 120 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Oise
OpenSea
OpenSea là thị trường lớn nhất thế giới cho Non-fungible token. Nó được thành lập vào ngày 20 tháng 12 năm 2017 bởi Devin Finzer và Alex Atallah tại New York.
Người dùng có thể tạo NFT miễn phí trên OpenSea và cung cấp chúng để mua hoặc đấu giá trực tiếp. OpenSea dựa trên tiêu chuẩn Ethereum ERC-721. Một ví tiền điện tử chẳng hạn như B. Bitski hoặc MetaMask cần thiết. Trong tương lai, giao dịch của NFT không có phí gas và chuyển sang chuỗi khối FLOW đã được lên kế hoạch.
Vào tháng 2 năm 2021, doanh số bán hàng tương đương 95 triệu đô la Mỹ, vào tháng 3 tương đương với 147 triệu đô la Mỹ. (Tính đến tháng 4 năm 2021) hơn 20 triệu tài sản có sẵn trên OpenSea.
Liên kết ngoài
Thể loại:Blockchain Thể loại:Nhà bán lẻ trực tuyến Thể loại:Công ty có trụ sở tại thành phố New York
Nawa-I-Barakzayi (huyện)
Nawa-i-Barak Zayi là một huyện thuộc tỉnh Helmand, Afghanistan. Dân số thời điểm năm 1999 là 77,043 người.
Xem thêm
Thể loại:Tỉnh Helmand Thể loại:Huyện của Afghanistan
Đồng Đức
Đồng Đức (chữ Hán giản thể: 同德县, âm Hán Việt: Đồng Đức huyện) là một huyện thuộc châu tự trị Hải Nam, tỉnh Thanh Hải, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 6494 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2001 là 50.000 người, trong đó người Tạng chiếm 82%. Mã số bưu chính Đồng Đức là 813200. Chính quyền huyện Đồng Đức đóng ở trấn 尕 Ba Tùng Đa. Huyện này được chia thành 1 trấn và 5 hương.
Phường 14, Quận 10
Phường 14 là một phường thuộc Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.
Địa lý
Phường 14 nằm gần trung tâm Quận 10, có vị trí địa lý:
Phường có diện tích 1,27 km², dân số năm 2021 là 32.529 người, mật độ dân số đạt 25.613 người/km².
Phường là nơi đặt trụ sở nhiều cơ quan hành chính quan trọng của Quận 10 như: Ủy ban Nhân dân và Hội đồng Nhân dân.
Lịch sử
Dưới thời Pháp thuộc, địa bàn Phường 14 hiện nay ban đầu là một phần làng Hòa Hưng, tổng Dương Hòa Thượng, tỉnh Gia Định. Thôn Hòa Hưng lúc bấy giờ nằm giáp ranh hai thành phố Sài Gòn và Chợ Lớn. Về sau, chính quyền thực dân Pháp nhập làng Hòa Hưng với làng Thạnh Hòa cùng thuộc tổng Dương Hòa Thượng thành làng Chí Hòa. Tuy nhiên sau đó một phần làng Chí Hòa (bao gồm địa bàn Phường 14 ngày nay) lại được sáp nhập vào khu Sài Gòn – Chợ Lớn. Đến năm 1942, Toàn quyền Đông Dương chia khu Sài Gòn – Chợ Lớn thành 18 hộ, Phường 14 thuộc khu vực hộ 6 Chợ Lớn. Đầu năm 1952, theo Sắc lệnh số 104-NV, 18 hộ được chia lại thành 7 quận đánh số từ 1 đến 7, Phường 14 lúc này thuộc Quận 4.
Năm 1959, chính quyền Việt Nam Cộng hòa phân chia lại các quận thuộc đô thành Sài Gòn, địa bàn phía bắc kênh Tàu Hủ của Quận 4 được lập thành Quận 5; cũng theo nghị định này, phường Nguyễn Tri Phương thuộc Quận 5 được thành lập. Đến năm 1969, phường Nguyễn Tri Phương chuyển sang trực thuộc Quận 10 mới thành lập. Lúc bấy giờ phường được chia thành 5 khóm: 5, 6, 7, 8, 11. Năm 1976, phường Nguyễn Tri Phương giải thể để thành lập các phường mới thuộc Quận 10, trong đó khóm 11 cũ được đổi thành Phường 20.
Ngày 14 tháng 2 năm 1987, theo Quyết định số 33-HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng, Phường 20 được đổi tên thành Phường 14 như hiện nay.
Run Saber
Run Saber là một trò chơi hành động cuộn cảnh màn hình ngang năm 1993, được phát triển bởi Horisoft và được Atlus phát hành cho Super Nintendo Entertainment System. Trò chơi được phát hành ở Bắc Mỹ vào ngày 8 tháng 6 năm 1993 và tại Châu Âu vào năm 1993. Run Saber có tính năng chiến đấu cuộn bên khi hai anh hùng chính, Allen và Sheena chiến đấu để cứu hành tinh. Trò chơi rất giống với Strider, Valis và một số chi tiết của Psycho Dream.
Trò chơi
trái|nhỏ| Boss này đã thay đổi ngoại hình trong trò chơi do vi phạm hướng dẫn nội dung |liên_kết=Special:FilePath/Run_Sabre_boss7.png Sau khi chọn nhân vật nam Allen hoặc nhân vật nữ Sheena, người chơi được gửi đến năm màn chơi khác nhau quanh một Trái đất giả tưởng. Sheena có ái lực băng, còn Allen có sét. Kurtz là Saber thứ ba, liên kết với lửa và là kẻ thù mà người chơi phải chạm trán nhiều lần.
Người chơi có thể sử dụng đòn chém (đòn tấn công tiêu chuẩn) mà Allen tiến thẳng còn Sheena thì hướng lên, sử dụng cú đá giữa không trung hoặc sử dụng Hyper Bomb (vật phẩm nhặt đặc biệt). Người chơi cũng có thể trèo lên xuống tường và treo mình trên trần nhà. Có một cú nhảy sức mạnh tương tự như Attack Attack của Super Metroid.
Trong mỗi màn chơi (Taj Base, Tong City, Jodvalley, Grey Fac và Bruford), có nhiều boss nhỏ và một boss ở cuối. Những trận chiến này bắt đầu khi một thông báo cảnh báo xuất hiện trên màn hình. Giữa mỗi lần đánh trùm, người chơi phải chiến đấu với kẻ thù và thu thập các gói sức khỏe và tăng cường vũ khí.
Ban đầu, con boss ở cuối cấp Tong City được cho là một phụ nữ nằm nghiêng, tuy nhiên Nintendo cảm thấy điều này vi phạm nguyên tắc nội dung của họ vì họ không muốn mô tả hoặc tham chiếu bạo lực đối với phụ nữ trong trò chơi của họ. Do đó, người phụ nữ đã được đổi thành một xác chết và được chấp thuận.
Cốt truyện
Nhiều năm sau khi Trái đất bị ô nhiễm quá mức và tài nguyên dần cạn kiệt, một nhà khoa học nhanh chóng đưa ra một giải pháp: một thứ hóa chất mới để đảo ngược tác động của ô nhiễm. Khi người dân định cư trong không gian để tránh ô nhiễm, hóa chất mới được phóng vào bầu khí quyển bằng tên lửa, sau đó nó phát nổ và phát tán hóa chất. Tuy nhiên, hóa chất bắt đầu biến đổi khủng khiếp đến bất ngờ và tất cả mọi người đều bị nhiễm. Nhà khoa học hiểu được tác dụng của hóa chất và sử dụng những người bị đột biến làm lính của mình để thống trị Trái đất.
Hy vọng duy nhất của loài người là một vũ khí mới được gọi là Project Saber, ba cyborg được cải tiến về mặt di truyền đến mức siêu nhiên. Kurtz, Saber đầu tiên, gặp trục trặc và trốn thoát đến Trái đất trước khi dự án hoàn thành. Những Sabers còn lại, Allen và Sheena, được phái đi để tiêu diệt nhà khoa học và mối đe dọa đột biến chiến binh của ông ta, và để vô hiệu hóa Kurtz nếu có thể.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trò chơi điện tử phát triển ở Nhật Bản Thể loại:Trò chơi điện tử khoa học viễn tưởng Thể loại:Trò chơi Super Nintendo Entertainment System Thể loại:Trò chơi điện tử một người chơi và nhiều người chơi Thể loại:Trò chơi điện tử hành động
Setodes likymnios
Setodes likymnios là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Setodes
Laxenecera dasypoda
Tham khảo
Thể loại:Laxenecera
Orexita woytkowskii
Orexita woytkowskii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1991.
Tham khảo
Thể loại:Orexita
Microprius opacus
Microprius opacus là một loài bọ cánh cứng trong họ Zopheridae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1886.
Tham khảo
Thể loại:Microprius
Ione taiwanensis
Ione taiwanensis là một loài chân đều trong họ Bopyridae. Loài này được Markham miêu tả khoa học năm 1995.
Tham khảo
Thể loại:Ione
Phalacridae
thumb|right|Olibrus liquidus
Roberval
Roberval, Oise là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 100 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Oise
Phalacridae
Trên thế giới có khoảng 638 loài được xếp vào 52 chi.
Rochy-Condé
Rochy-Condé là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 55 mét trên mực nước biển.
Phalacridae
Tham khảo
Thể loại:Phalacridae Thể loại:Họ côn trùng
Acid ferricyanic
Acid ferricyanic là một hợp chất vô cơ có công thức hóa học H3Fe(CN)6, là một acid bậc ba mạnh.
Rochy-Condé
Tham khảo
Rochyconde
Acid ferricyanic
Điều chế
Acid ferricyanic có thể thu được bằng cách cho acid chlorhydric đặc phản ứng với dung dịch bão hòa của kali ferricyanide.
Tính chất
Acid ferricyanic bị phân hủy trong không khí và chuyển sang màu xanh dương.
Tham khảo
Thể loại:Hợp chất sắt Thể loại:Muối ferricyanide Thể loại:Hợp chất cyanide Thể loại:Acid Thể loại:Acid vô cơ
Blade Runner 2049: Original Motion Picture Soundtrack
Blade Runner 2049: Original Motion Picture Soundtrack là album nhạc phim của phim điện ảnh năm 2017 Tội phạm nhân bản 2049. Được phát hành vào tháng 10 năm 2017, album bao gồm phần nhạc nền do Hans Zimmer và Benjamin Wallfisch biên soạn, cùng với các bài hát bổ sung do Elvis Presley, Frank Sinatra và Lauren Daigle trình bày. Album nhạc phim do Michael Hodges, Kayla Morrison và Ashley Culp biên soạn. Album cũng bao gồm nhạc phẩm "Tears in the Rain" vốn được biên soạn dưới nhan đề "Tears in Rain" bởi nhà soạn nhạc Vangelis, người thực hiện phần nhạc phim cho phần phim gốc năm 1982 Blade Runner.
Tội phạm nhân bản 2049 là phần tiếp nối của phim điện ảnh Blade Runner phát hành năm 1982 do Ridley Scott đạo diễn. Phần phim thứ hai này do Denis Villeneuve đạo diễn, với sự tham gia diễn xuất của Ryan Gosling cùng Harrison Ford, Ana de Armas, Sylvia Hoeks và Jared Leto. Lấy bối cảnh ba mươi năm sau mốc thời gian trong nguyên tác Blade Runner, câu chuyện của Tội phạm nhân bản 2049 xoay quanh việc K, một người nhân bản thế hệ Nexus-9 và đồng thời cũng là một "blade runner", đã tình cờ phát hiện bí mật gây chấn động: một người nhân bản đời cũ từng có thai và đã qua đời khi sinh con. Để che giấu bí mật có thể dẫn đến chiến tranh giữa con người và người nhân bản, cấp trên buộc K phải tìm ra đứa trẻ và thủ tiêu tất cả các bằng chứng liên quan đến nó.
Album nhạc phim được đề cử Nhạc phim hay nhất tại Giải BAFTA lần thứ 71. Năm 2018, album nhận được một đề cử Giải Grammy cho Nhạc nền hay nhất cho phim ảnh tại Giải Grammy lần thứ 61, nhưng lại mất giải cho phần nhạc nền của Ludwig Göransson cho Black Panther: Chiến binh báo đen.
Lịch sử
Jóhann Jóhannsson, người từng cộng tác với Villeneuve trong dự án Lần theo dấu vết, Ranh giới và Cuộc đổ bộ bí ẩn, ban đầu cũng được công bố là nhà soạn nhạc của phim. Tuy nhiên sau đó, Villeneuve và Jóhannsson đã quyết định ngừng cộng tác với nhau vì Villeneuve nghĩ rằng tác phẩm "cần điều gì đó khác biệt hơn" và "cần đem lại những điều gần gũi với phần nhạc phim mà Vangelis đã sáng tạo". Hai nhà soạn nhạc Hans Zimmer và Benjamin Wallfisch bắt đầu tham gia dự án từ tháng 7 năm 2017. Tới tháng 9, công ty của Jóhannsson cho biết anh không còn tham gia vào dự án đồng thời không được đưa ra bất cứ bình luận gì về vấn đề này. Theo Epic Records, Zimmer và Wallfisch đã tìm cách kế thừa di sản phần nhạc nền từ nguyên tác Blade Runner bằng cách sử dụng synthesizer Yamaha CS-80.
Phát hành
Album nhạc phim được phát hành trực tuyến vào ngày 5 tháng 10 năm 2017, và phiên bản đĩa vật lý gồm hai đĩa CD được Epic Records/ASG Records phát hành tại Mỹ vào ngày 27 tháng 10 năm 2017.
Ngày 25 tháng 10 năm 2017, các nguồn tin cho biết bộ đĩa than đôi của album nhạc phim sẽ được phát hành vào ngày 15 tháng 12 năm 2017, được đánh số giới hạn từ 1 tới 2500. Mặc dù thông tin về việc phát hành đề cập rằng album sẽ có 24 bài hát, trang web bán đĩa lại chỉ xác nhận 20 bài, trong đó các bài hát của Frank Sinatra và Elvis Presley không xuất hiện trong đĩa than.
Danh sách bài hát
Ghi chú † thể hiện các bài hát không xuất hiện trong phiên bản 2 đĩa than giới hạn.
Liên kết ngoài
Thể loại:Blade Runner Thể loại:Nhạc phim năm 2017 Thể loại:Nhạc phim của Epic Records
Setodes lineatus
Setodes lineatus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Funes, Navarra
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Navarre
Microprius romani
Microprius romani là một loài bọ cánh cứng trong họ Zopheridae. Loài này được Slipinski miêu tả khoa học năm 1986.
Tham khảo
Thể loại:Microprius
Đại Từ
Đại Từ là một huyện nằm ở phía tây nam tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.
Afromochtherus mkomazi
Afromochtherus mkomazi là một loài ruồi trong họ Asilidae. Afromochtherus mkomazi được Londt miêu tả năm 2002. Loài này phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Naw Bahar (huyện)
Naw Bahar là một huyện thuộc tỉnh Zabol, Afghanistan. Dân số thời điểm năm 1999 là người.
Đại Từ
Vị trí địa lý
Huyện Đại Từ nằm ở phía tây bắc của tỉnh Thái Nguyên, nằm cách thành phố Thái Nguyên khoảng 25 km, có vị trí địa lý:
Naw Bahar (huyện)
Xem thêm
Thể loại:Huyện của tỉnh Zabul Thể loại:Huyện của Afghanistan
Afromochtherus mkomazi
Tham khảo
Thể loại:Afromochtherus
Đại Từ
Dân số
Dân số toàn huyện khoảng 160.598 người (năm 2012). Mật độ dân số đạt 282 người/km². Các dân tộc chủ yếu tại địa bàn huyện là Kinh, Tày, Nùng, Dao, Sán Dìu phân bố khá đồng đều trên toàn huyện. Theo tổng điều tra dân số và nhà ở 1/4/2009, trong 10 năm (1999-2009) dân số của huyện giảm 2.900 người do có nhiều người di chuyển đi nơi khác.
Khí hậu
Đại Từ có lượng mưa lớn (trung bình 1.700-1.800 mm/năm) độ ẩm trung bình 70%-80%, nhiệt độ trong năm từ 22 °C-27 °C, cao nhất trong tháng 6 năm 2013 (32 °C), lạnh nhất trong tháng 1 năm 2014 (6 °C).
Đất đai
Tổng diện tích đất tự nhiên toàn huyện là 57.890 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 26,87%; đất lâm nghiệp chiếm 45,13%; còn lại là đất phi nông nghiệp chiếm 28%. Trong tổng diện tích hiện có thì diện tích đất chưa sử dụng chiếm 17,35%, chủ yếu là đất đồi núi và sông suối. Trên địa bàn huyện đất được hình thành bởi 8 nhóm, trong đó có 4 nhóm đất chính là: - Đất xám mùn trên núi có: 16.400 ha chiếm tỷ lệ 28,37% - Đất Feralit phát triển trên đá biến chất: 15.107 ha chiếm 26,14% - Đất Feralit phát triển trên phù sa cổ: 1.3036 ha chiếm 22,55% - Đất phù sa Gley phát triển trên phù sa cổ: 13.247 ha chiếm 22,94%
Rừng
Diện tích rừng toàn huyện là 24.469 ha. Trong đó rừng trồng trên 9.000 ha, rừng tự nhiên 15.000 ha. Hiện nay nhiều diện tích rừng trồng đã đến tuổi khai thác, mặt khác diện tích đất có khả năng lâm nghiệp còn khá lớn, cần phủ xanh để nâng cao độ che phủ và cũng là tiềm năng để phát triển cây lâm nghiệp có giá trị cao.
Khoáng sản
Đại Từ có khá nhiều tài nguyên khoáng sản:
Hành chính
Huyện Đại Từ có 29 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 2 thị trấn: Hùng Sơn (huyện lỵ), Quân Chu và 27 xã: An Khánh, Bản Ngoại, Bình Thuận, Cát Nê, Cù Vân, Đức Lương, Hà Thượng, Hoàng Nông, Khôi Kỳ, Ký Phú, La Bằng, Lục Ba, Minh Tiến, Mỹ Yên, Na Mao, Phú Cường, Phú Lạc, Phú Thịnh, Phú Xuyên, Phúc Lương, Phục Linh, Tân Linh, Tân Thái, Tiên Hội, Vạn Thọ, Văn Yên, Yên Lãng.
Lịch sử
Huyện Đại Từ được đặt từ thời nhà Trần. Sách Thiên hạ lợi bệnh toàn thư chép: "Năm Vĩnh Lạc thứ 17 (1419)… dồn huyện TNông vào huyện An Định; huyện Phú Lương, huyện Đại Từ vào huyện Tuyên Hóa". Đầu nhà Lê, huyện Đại Từ thuộc phủ Thái Nguyên; năm 1466 thuộc thừa tuyên Thái Nguyên; năm 1469 thuộc thừa tuyên Ninh Sóc; năm 1490 thừa tuyên Ninh Sóc đổi lại là xứ Thái Nguyên, Đại Từ thuộc xứ Thái Nguyên, toàn huyện có 22 xã, trang.
Từ thời Tây Sơn đến đầu thời Nguyễn, hai huyện Đại Từ và Văn Lãng thuộc phủ Phú Bình (trấn Thái Nguyên, sau là tỉnh Thái Nguyên).
Năm 1835, nhà Nguyễn cắt châu Định (Định Hóa) và 3 huyện Đại Từ, Văn Lãng, Phú Lương khỏi phủ Phú Bình để lập phủ Tòng Hóa.
Thời vua Đồng Khánh (1886 - 1889), huyện Đại Từ có 7 tổng, gồm 28 xã, trang, phường; huyện Văn Lãng có 7 tổng, gồm 12 xã, trang.
Năm Khải Định thứ 6 (1922), huyện Văn Lãng gộp vào huyện Đại Từ thành huyện Đại Từ gồm 9 tổng, 38 xã.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, bỏ cấp tổng, các xã, làng, xóm ở Đại Từ có nhiều biến động do việc phân chia địa giới hành chính và đặt tên mới cho phù hợp. Huyện Đại Từ khi đó gồm có thị trấn Đại Từ và 29 xã: An Khánh, Bản Ngoại, Bình Thuận, Cát Nê, Cù Vân, Đức Lương, Hà Thượng, Hoàng Nông, Hùng Sơn, Khôi Kỳ, Ký Phú, La Bằng, Lục Ba, Minh Tiến, Mỹ Yên, Na Mao, Phú Cường, Phú Lạc, Phú Thịnh, Phú Xuyên, Phục Linh, Phúc Lương, Phúc Thọ, Quân Chu, Tân Thái, Tiên Hội, Vạn Thọ, Văn Yên, Yên Lãng.
Năm 1965, Quốc hội ban hành quyết định sáp nhập 2 tỉnh Thái Nguyên và Bắc Kạn thành tỉnh Bắc Thái, huyện Đại Từ thuộc tỉnh Bắc Thái.
Ngày 1 tháng 10 năm 1983, xã Phúc Thọ (xã có nhiều diện tích đất đai bị chìm trong lòng Hồ Núi Cốc) sáp nhập với các xóm Tân Thắng, Đồng Đẳng của xã Phúc Thuận (huyện Phổ Yên), xóm Yên Ninh của xã Phúc Trìu (huyện Đồng Hỷ) thành xã Phúc Tân thuộc huyện Đồng Hỷ. Đồng thời, xóm Quyết Tiến của xã Tân Thái sáp nhập vào xã Bình Thuận.
Huyện Đại Từ còn lại thị trấn Đại Từ, thị trấn nông trường Quân Chu và 28 xã: An Khánh, Bản Ngoại, Bình Thuận, Cát Nê, Cù Vân, Đức Lương, Hà Thượng, Hoàng Nông, Hùng Sơn, Khôi Kỳ, Ký Phú, La Bằng, Lục Ba, Minh Tiến, Mỹ Yên, Na Mao, Phú Cường, Phú Lạc, Phú Thịnh, Phú Xuyên, Phục Linh, Phúc Lương, Quân Chu, Tân Thái, Tiên Hội, Vạn Thọ, Văn Yên, Yên Lãng.
Ione thompsoni
Ione thompsoni là một loài chân đều trong họ Bopyridae. Loài này được Richardson miêu tả khoa học năm 1904.
Đại Từ
Lịch sử
Ngày 6 tháng 11 năm 1996, tỉnh Thái Nguyên được tái lập từ tỉnh Bắc Thái, huyện Đại Từ thuộc tỉnh Thái Nguyên.
Ngày 10 tháng 4 năm 1999, xã Phục Linh được chia thành 2 xã: Phục Linh và Tân Linh.
Ione thompsoni
Tham khảo
Thể loại:Ione
Đại Từ
Lịch sử
Ngày 13 tháng 1 năm 2011, thị trấn Quân Chu được thành lập trên cơ sở một phần diện tích và dân số của hai xã Quân Chu và Cát Nê sau khi giải thể thị trấn nông trường Quân Chu.
Ngày 13 tháng 12 năm 2013, sáp nhập xã Hùng Sơn vào thị trấn Đại Từ để thành lập thị trấn Hùng Sơn.
Ngày 14 tháng 5 năm 2019, Bộ Xây dựng ký Quyết định số 371/QĐ-BXD, công nhận thị trấn Hùng Sơn là đô thị loại IV thuộc huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên.
Ngày 10 tháng 4 năm 2023, sáp nhập xã Quân Chu vào thị trấn Quân Chu.
Huyện Đại Từ có 2 thị trấn và 27 xã như hiện nay.
Di tích
Đại Từ là nơi ra đời của tổ chức cơ sở Đảng Cộng sản Việt Nam đầu tiên của tỉnh Thái Nguyên. Trên địa bàn huyện có 162 địa điểm di tích lịch sử văn hoá đã kiểm kê và 4 di tích được xếp hạng cấp quốc gia.
Công nghiệp
Chủ yếu là khai thác, sơ chế khoáng sản và chế biến nông sản. Huyện có 2 mỏ than là mỏ Làng Cẩm, xã Phục Linh và mỏ Núi Hồng, xã Yên Lãng. Dự án mỏ đa kim Núi Pháo do công ty trách nhiệm hữu hạn khai thác chế biến khoáng sản Núi Pháo làm chủ đầu từ bắt đầu được triển khai từ năm 2010.
Du lịch
Điểm du lịch quan trọng nhất của Đại Từ là khu du lịch Hồ Núi Cốc với diện tích 25 km², dung tích 175 triệu m³. Đây là khu du lịch thu hút nhiều khách trong và ngoài tỉnh đến nghỉ và tham quan, đồng thời cũng là nơi cung cấp nước phục vụ sản xuất và nước sinh hoạt cho các huyện phía nam của tỉnh Thái Nguyên. Khu du lịch hồ Núi Cốc có nhiều hoạt động dịch vụ vui chơi, giải trí, tham quan và nghỉ dưỡng như: du thuyền trên mặt hồ thăm các đảo, thăm huyền thoại cung (nghe kể truyền thuyết câu chuyện tình thủy chung chàng Cốc - nàng Công), thăm công viên cổ tích, vườn thú, Vui chơi tắm mát ở công viên nước. Tại đây có hệ thống khách sạn, nhà hàng ăn uống phong phú từ bình dân đến cao cấp. Ngoài ra còn có một số điểm di tích lịch sử khác như: Núi Văn - Núi Võ ở Văn Yên và Ký Phú; Di tích 27/7 (xã Hùng Sơn), Khu đài tưởng niệm Thanh niên xung phong (xã Yên Lãng); Khu di tích chiến khu Nguyễn Huệ (xã Yên Lãng); Nơi thành lập chi bộ Đảng đầu tiên (xã La Bằng) và các khu du lịch sinh thái Vườn Quốc gia Tam Đảo trải dài trên 11 xã.
Đại Từ còn là nơi nối liền khu di tích lịch sử ATK (huyện Định Hoá) với Tân Trào (tỉnh Tuyên Quang).
Mỏ than Erds
Mỏ than Erds là một mỏ than ở miền đông Mông Cổ. Mỏ này có trữ lượng than lên tới 807 triệu tấn than cốc, một trong những trữ lượng than lớn nhất ở châu Á và trên thế giới. Mỏ này có công suất sản xuất hàng năm là 0,1 triệu tấn than.
Tham khảo
Thể loại:Mỏ than ở Mông Cổ
Setodes longicaudatus
Setodes longicaudatus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Setodes
Ornithognathus
Ornithognathus là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Chi này được miêu tả khoa học năm 1858 bởi Thomson.
Các loài
Các loài trong chi này gồm:
Tham khảo
Thể loại:Luperini
Taiki Yamazaki
Taiki Yamazaki (山崎 大輝) là một diễn viên, ca sĩ và tarento người Nhật Bản. Hiện anh đang làm việc cho Imagene.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1995
Nhà Bè (thị trấn)
Nhà Bè là một thị trấn thuộc huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.
Địa lý
Thị trấn Nhà Bè nằm ở trung tâm huyện Nhà Bè, cách trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh 10 km về phía nam, có vị trí địa lý:
Thị trấn có diện tích 5,99 km², dân số năm 2021 là 45.395 người, mật độ dân số đạt 7.578 người/km².
Lịch sử
Sau khi thành lập, thị trấn Nhà Bè có 853 ha diện tích tự nhiên và 15.949 người.
Ngày 6 tháng 1 năm 1997, Chính phủ ban hành Nghị định số 03-CP. Theo đó, điều chỉnh một phần diện tích và dân số của thị trấn Nhà Bè về Quận 7 mới thành lập.
Sau khi điều chỉnh, thị trấn Nhà Bè có địa giới hành chính như hiện nay nhưng không còn là huyện lỵ. Huyện lỵ mới của huyện Nhà Bè đặt tại xã Phú Xuân.
Rối loạn lưỡng cực
Rối loạn lưỡng cực (tiếng Anh: bipolar disorder), từng được gọi là bệnh hưng trầm cảm (tiếng Anh: manic depression), là một bệnh tâm thần có đặc trưng là các giai đoạn trầm cảm đi kèm với các giai đoạn tâm trạng hưng phấn ở mức bất thường kéo dài từ nhiều ngày đến nhiều tuần.
Microprius rufulus
Tham khảo
Thể loại:Microprius
Reilly, Oise
Reilly là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 100 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Oise
Rối loạn lưỡng cực
Nếu tâm trạng người bệnh hưng phấn ở mức nghiêm trọng hoặc có liên hệ với loạn thần thì giai đoạn đó được gọi là hưng cảm; nếu tâm trạng người bệnh hưng phấn ở mức nhẹ hơn thì giai đoạn đó được gọi là hưng cảm nhẹ. Trong các giai đoạn hưng cảm, người bệnh có những hành vi hoặc cảm xúc hưng phấn, vui vẻ hoặc cáu bẳn một cách bất thường, và thường đưa ra những quyết định bộc phát mà không quan tâm đến hậu quả. Ttrong các giai đoạn hưng cảm, người bệnh cũng thường cảm thấy ít buồn ngủ hơn bình thường.
Trong các giai đoạn trầm cảm, người bệnh có thể khóc, có cái nhìn tiêu cực về cuộc sống và cảm thấy khó nhìn thẳng vào mắt người khác. Người mắc rối loạn lưỡng cực có nguy cơ tự sát cao; trong vòng 20 năm, 6% người bệnh tử vong vì tự sát, trong khi 30–40% người bệnh có hành vi tự hành hạ bản thân. Các vấn đề khác về sức khỏe tâm thần, chẳng hạn như rối loạn lo âu hay rối loạn sử dụng chất gây nghiện, thường được liên hệ với rối loạn lưỡng cực.
Mặc dù nguyên nhân dẫn đến rối loạn lưỡng cực vẫn chưa được hiểu rõ, cả yếu tố di truyền và môi trường đều được cho là đóng vai trò trong việc gây ra bệnh. Có nhiều gen có khả năng đóng góp vào sự phát triển của bệnh, trong đó mỗi gen gây tác động một ít. Các yếu tố di truyền quyết định 70–90% nguy cơ mắc rối loạn lưỡng cực. Các yếu tố nguy cơ mang tính môi trường bao gồm việc bị lạm dụng lúc nhỏ và căng thẳng kéo dài. Rối loạn lưỡng cực được xếp vào loại I nếu người bệnh đã trải qua ít nhất một pha hưng cảm (dù đã trải qua pha trầm cảm hay chưa), và được xếp vào loại II nếu người bệnh đã trải qua ít nhất một pha hưng cảm nhẹ (nhưng chưa trải qua pha hưng cảm nặng nào) và một pha trầm cảm. Nếu nguyên nhân của các triệu chứng là thuốc hoặc các bệnh khác thì người bệnh không được chẩn đoán là mắc rối loạn lưỡng cực. Các chứng bệnh khác có những triệu chứng trùng lặp với rối loạn lưỡng cực bao gồm rối loạn tăng động giảm chú ý, rối loạn nhân cách, tâm thần phân liệt và rối loạn sử dụng chất gây nghiện, cũng như nhiều bệnh khác. Việc chẩn đoán rối loạn lưỡng cực không yêu cầu xét nghiệm, tuy nhiên, có thể chỉ định xét nghiệm máu hoặc chẩn đoán bằng hình ảnh nhằm loại trừ các vấn đề khác.
Thuốc ổn định tâm trạng—lithium và một số thuốc chống co giật như valproate và carbamazepine—là cách phòng ngừa tái phát bệnh chủ yếu. Thuốc chống loạn thần được chỉ định trong các pha hưng cảm nghiêm trọng cũng như khi thuốc ổn định tâm trạng bị kháng hoặc không hiệu quả. Biện pháp tâm lý trị liệu đã được cho thấy là có thể cải thiện tình trạng bệnh. Việc sử dụng thuốc chống trầm cảm trong các pha trầm cảm gặp phải tranh cãi—chúng có thể mang lại hiệu quả nhưng đã cho thấy là sẽ kích thích các pha hưng cảm. Việc điều trị các pha trầm cảm thường khó khăn. Liệu pháp sốc điện có hiệu quả trong các giai đoạn hưng cảm và trầm cảm nghiêm trọng, đặc biệt là với tình trạng loạn tâm thần hoặc căng trương lực. Người bệnh có thể cần nhập viện nếu có khả năng gây nguy hiểm cho chính mình hoặc người khác; họ có thể phải được cưỡng ép điều trị nếu từ chối điều trị.
Ước tính 1% dân số thế giới mắc rối loạn lưỡng cực. Tại Hoa Kỳ, 3% dân số được ước tính là chịu ảnh hưởng của bệnh ít nhất một lần trong đời; tỷ lệ mắc bệnh dường như là tương đương giữa nam và nữ. Các triệu chứng thường xuất hiện từ độ tuổi 20; thời điểm khởi phát càng sớm thì tiên lượng càng xấu. Khoảng một phần tư đến một phần ba số người mắc rối loạn lưỡng cực gặp phải các vấn đề về tài chính, xã hội hoặc công việc vì tình trạng bệnh của mình. Rối loạn lưỡng cực nằm trong số 20 nguyên nhân lớn nhất dẫn đến tật nguyền trên toàn thế giới và gây ra sự tốn kém lớn cho xã hội. Do lối sống và tác dụng phụ của thuốc, người mắc rối loạn lưỡng cực có nguy cơ tử vong vì những nguyên nhân tự nhiên như bệnh động mạch vành cao gấp đôi so với dân số nói chung.
Biểu hiện và triệu chứng
thumb|upright|Thay đổi tâm trạng do rối loạn lưỡng cực Thời điểm khởi phát rối loạn lưỡng cực phổ biến nhất là cuối độ tuổi vị thành niên và đầu độ tuổi trường thành. Bệnh có đặc trưng là những giai đoạn hưng cảm và trầm cảm ngắt quãng, và không có triệu chứng gì ở giữa hai giai đoạn. Trong các giai đoạn này, người bệnh cho thấy sự rối loạn về tâm trạng, sự kích động tâm lý (mức độ hoạt động thể chất dưới ảnh hưởng của tâm trạng, ví dụ như sự bồn chồn khi hưng cảm hoặc sự chậm chạp khi trầm cảm), nhịp điệu sinh học và khả năng nhận thức. Hưng cảm có thể được thể hiện qua nhiều cấp độ rối loạn tâm trạng khác nhau, từ sự hưng phấn (thường được liên hệ với "hưng cảm điển hình") đến sự khó chịu và cáu bẳn. Các triệu chứng loạn thần như hoang tưởng và ảo giác có thể xuất hiện trong cả pha hưng cảm và pha trầm cảm, và tính chất của chúng tương đồng với tâm trạng chính mà người bệnh đang trải qua.
Pha hưng cảm
thumb|upright|left|In thạch bản màu năm 1892 miêu tả một người phụ nữ được chẩn đoán là mắc hưng cảm vui sướng Hưng cảm là một giai đoạn kéo dài ít nhất một tuần có đặc trưng là tâm trạng hưng phấn hoặc cáu bẳn. Triệu chứng cốt lõi của hưng cảm là sự kích động tâm lý. Hưng cảm cũng có thể được thể hiện qua sự tự tin hoặc kiêu ngạo thái quá, suy nghĩ dồn dập, nói liên hồi khiến người khác không thể xen vào, nhu cầu ngủ thấp, hành vi xã hội không có sự kiềm chế và suy giảm khả năng phán đoán (thể hiện qua các hành vi mang tính bộc phát hoặc rủi ro như ham muốn tình dục quá mức hoặc tiêu xài hoang phí). Để được xem là một pha hưng cảm, các hành vi này phải làm suy giảm khả năng giao tiếp hoặc làm việc của người bệnh. Nếu không được điều trị, một pha hưng cảm thường kéo dài từ ba đến sáu tháng.
Trong các pha hưng cảm nghiêm trọng, người bệnh có thể trải qua các triệu chứng loạn tâm thần, trong đó không chỉ tâm trạng mà suy nghĩ của họ cũng bị ảnh hưởng. Họ có thể cảm thấy bất khả chiến bại, hoặc như thể họ có một mối liên hệ đặc biệt với Chúa, một sứ mệnh vĩ đại mà họ phải hoàn thành, hay những ý nghĩ hoang tưởng khác. Điều này có thể dẫn đến những hành vi bạo lực và đôi khi người bệnh cần phải được điều trị nội trú ở một bệnh viện tâm thần. Mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng hưng cảm có thể được đo bằng những thang đo như Young Mania Rating Scale, mặc dù việc các thang đo này có đang tin cậy hay không vẫn còn bị nghi ngờ.
Sự khởi phát của pha hưng cảm có thể được báo trước qua những rối loạn trong giấc ngủ. Sự thay đổi tâm trạng, kích động tâm lý và thay đổi khẩu vị cũng có thể xảy ra tối đa ba tuần trước khi một pha hưng cảm bắt đầu. Nhiều người bệnh thường có tiền sử lạm dụng chất gây nghiện kéo dài nhiều năm do tự "kê đơn" thuốc cho mình.
Pha hưng cảm nhẹ
thumb|upright|In thạch bản năm 1858 với tiêu đề 'U sầu chuyển sang hưng cảm' Hưng cảm nhẹ là dạng nhẹ hơn của hưng cảm và được định nghĩa là một giai đoạn kéo dài ít nhất bốn ngày với cùng các tiêu chí của hưng cảm, nhưng không làm giảm đáng kể khả năng giao tiếp hay làm việc của người bệnh, không đi kèm với các biểu hiện loạn thần như hoang tưởng hay ảo giác, và không cần thiết phải nhập viện. Trong các pha hưng cảm nhẹ, chức năng tổng thể thực ra có thể cao hơn bình thường, điều này được một số ý kiến cho là có tác dụng như một cơ chế phòng vệ chống lại trầm cảm. Các pha hưng cảm nhẹ hiếm khi tiến triển thành hưng cảm hoàn toàn. Một số người thể hiện khả năng sáng tạo cao hơn khi đang trải qua hưng cảm nhẹ, trong khi những người khác trở nên cáu bẳn và thể hiện khả năng phán đoán kém.
Hưng cảm nhẹ có thể mang lại cảm giác tích cực cho một số người bệnh, tuy nhiên phần lớn những người trải qua pha hưng cảm nhẹ cho biết sự căng thẳng mà nó gây ra khiến họ thấy rất khổ sở. Trong pha hưng cảm nhẹ, người mắc rối loạn lưỡng cực thường không nhớ hành vi của họ gây ảnh hưởng như thế nào đến những người xung quanh. Ngay cả khi được người thân và bạn bè chỉ ra sự thay đổi tâm trạng, họ thường khẳng định mình không có vấn đề gì. Nếu không đi kèm với pha trầm cảm, các pha hưng cảm nhẹ thường không được xem là vấn đề nghiêm trọng, trừ khi tâm trạng của người bệnh thay đổi một cách không thể kiểm soát hoặc quá bất ổn. Trong hầu hết trường hợp, các triệu chứng kéo dài từ vài tuần đến vài tháng.
Pha trầm cảm
Thời điểm khởi phát bệnh càng sớm, khả năng các pha đầu tiên mà người bệnh trải qua là pha trầm cảm càng cao. Ở phần lớn người bệnh rối loạn lưỡng cực loại I và II, các pha trầm cảm kéo dài hơn nhiều so với các pha hưng cảm hay hưng cảm nhẹ. Để có thể được chẩn đoán là mắc rối loạn lưỡng cực, người bệnh phải từng trải qua ít nhất một pha hưng cảm hoặc hưng cảm nhẹ, nên ở giai đoạn đầu nhiều người bị chẩn đoán sai là mắc rối loạn trầm cảm chính và được chỉ định dùng thuốc chống trầm cảm.
Pha cảm xúc hỗn hợp
Ở rối loạn lưỡng cực, trạng thái hỗn hợp là một pha có những triệu chứng của cả hưng cảm và trầm cảm. Người bệnh đang trải qua trạng thái hỗn hợp có thể gặp các triệu chứng hưng cảm như, đồng thời gặp các triệu chứng trầm cảm như cảm giác tội lỗi thái quá hay ý nghĩ tự sát. Họ được xem là có nguy cơ tự sát cao hơn bởi những cảm xúc mang tính trầm cảm như sự tuyệt vọng thường đi kèm với sự thay đổi tâm trạng hoặc việc không kiểm soát được sự bốc đồng. Trong các pha hỗn hợp, người bệnh thường mắc thêm các chứng rối loạn lo âu hơn so với các pha trầm cảm hay hưng cảm. Người bệnh cũng có chiều hướng lạm dụng các chất gây nghiện (trong đó có rượu) cao hơn, dẫn đến việc các triệu chứng của rối loạn lưỡng cực bị hiểu nhầm là hậu quả của việc làm dụng chất gây nghiện.
Bệnh lý đồng diễn
Việc chẩn đoán rối loạn lưỡng cực có thể trở nên phức tạp khi người bệnh đồng thời mắc các bệnh tâm lý đồng diễn, trong đó có rối loạn ám ảnh cưỡng chế, rối loạn sử dụng chất gây nghiện, rối loạn ăn uống, rối loạn tăng động giảm chú ý, hội chứng sợ xã hội, hội chứng tiền kinh nguyệt (bao gồm rối loạn tâm thần tiền kinh nguyệt) hoặc rối loạn hoảng sợ. Việc phân tích theo chiều dọc một cách tỉ mỉ các triệu chứng và pha của người bệnh, cũng như thảo luận với bạn bè và người thân của họ nếu có thể, là hết sức cần thiết trong việc thiết lập phác đồ điều trị cho những người bệnh rối loạn lưỡng cực mắc các bệnh lý đồng diễn này. Những người có bố mẹ mắc rối loạn lưỡng cực có tần suất mắc các bệnh tâm lý khác cao hơn.
Alcimus nigropalpus
Alcimus nigropalpus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Alcimus nigropalpus được Hobby miêu tả năm 1934. Loài này phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Rối loạn lưỡng cực
Nguyên nhân
Nguyên nhân cụ thể của bệnh rối loạn lưỡng cực hiện nay khoa học vẫn không rõ, tuy nhiên có một số yếu tố dường như đã được tham gia trong việc gây ra và kích hoạt những cơn lưỡng cực như sau:
Alcimus nigropalpus
Tham khảo
Thể loại:Alcimus
Rối loạn lưỡng cực
Liệu pháp tâm lý xã hội
Việc trị liệu tâm lý có mục đích là hỗ trợ người mắc rối loạn lưỡng cực chấp nhận và hiểu được tình trạng của mình, đối phó với những loại căng thẳng khác nhau, cải thiện các mối quan hệ với người khác, cũng như nhận biết các triệu chứng sớm trước khi bệnh tái phát hoàn toàn. Liệu pháp hành vi nhận thức, trị liệu gia đình và giáo dục tâm lý đã cho thấy là mang lại hiệu quả cao nhất trong việc ngăn ngừa bệnh tái phát, trong khi đó, liệu pháp hài hòa tương quan xã hội và liệu pháp hành vi nhận thức tỏ ra có tác dụng hơn cả trong việc điều trị các triệu chứng trầm cảm còn sót lại. Tuy nhiên, phần lớn các nghiên cứu được thực hiện trên rối loạn lưỡng cực loại I và việc điều trị trong giai đoạn cấp tính có thể đặc biệt khó khăn. Một số bác sĩ đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc trò chuyện với những người bệnh đang trải qua pha hưng cảm để xây dựng một mối quan hệ chữa trị nhằm hỗ trợ quá trình hồi phục.
Thuốc
thumb|Lithium thường được sự dụng để điều trị rối loạn lưỡng cực và đã cho thấy là mang lại hiểu quả cao nhất trong việc ngăn ngừa tự sát. Đơn thuốc có thể sẽ khác nhau tùy thuộc vào việc chữa trị pha nào. Loại thuốc đã cho thấy là có hiệu quả cao nhất là lithium; nó có tác dụng trong việc điều trị các pha hưng cảm cấp tính, ngăn ngừa bệnh tái phát và điều trị trầm cảm lưỡng cực. Lithium làm giảm nguy cơ tự sát, tự hại và tử vong ở các bệnh nhân rối loạn lưỡng cực. Khi được sử dụng cùng nhau, thuốc chống loạn thần và thuốc ổn định tâm trạng có tác dụng nhanh và hiệu quả hơn trong việc điều trị pha hưng cảm so với khi chỉ một trong hai được sử dụng. Một số phân tích cho thấy chỉ sử dụng thuốc chống loạn thần cũng có hiệu quả cao hơn trong việc điều trị pha hưng cảm cấp tính. Thuốc ổn định tâm trạng được sử dụng để duy trì hiệu quả lâu dài nhưng đã cho thấy là không có khả năng điều trị pha trầm cảm cấp tính một cách nhanh chóng. Vẫn chưa rõ liệu ketamine (một loại thuốc gây mê phổ biến trong phẫu thuật) có hiệu quả trong điều trị rối loạn lưỡng cực hay không.
Thuốc chống loạn thần
Thuốc chống loạn thần có tác dụng trong điều trị tạm thời các pha hưng cảm, và tỏ ra có hiệu quả hơn lithium và thuốc chống co giật trong việc này. Olanzapine có hiệu quả trong việc ngăn ngừa bệnh tái phát, mặc dù bằng chứng cho điều này không rõ ràng bằng lithium. Một nghiên cứu năm 2006 cho thấy haloperidol có tác dụng trong việc điều trị các pha hưng cảm cấp tính, không có khác biệt gì giữa hiệu quả của haloperidol, olanzapine và risperidone, và haloperidol có thể kém hiệu quả hơn aripiprazole. Carbamazepine có tác dụng trong việc điều trị các pha hưng cảm, và một số bằng chứng cho thấy nó đặc biệt hiệu quả đối với rối loạn lưỡng cực chu kỳ nhanh, hoặc những người bệnh có triệu chứng loạn thần hay những triệu chứng tương tự như ở rối loạn phân liệt cảm xúc.
Thuốc chống trầm cảm
Việc chỉ sử dụng thuốc chống trầm cảm trong điều trị rối loạn lưỡng cực không được khuyến khích, và chúng không cho thấy là mang lại lợi ích nào hơn thuốc ổn định tâm trạng. Thuốc chống loạn thần không điển hình (ví dụ như aripiprazole) được khuyên dùng hơn so với thuốc chống trầm cảm trong việc tăng cường tác dụng của thuốc ổn định tâm trạng do sự kém hiệu quả của thuốc chống trầm cảm đối với rối loạn lưỡng cực. Việc điều trị rối loạn lưỡng cực bằng thuốc chống trầm cảm sẽ dẫn đến nguy cơ thay đổi cảm xúc đột ngột; khi người bệnh chuyển từ trầm cảm sang hưng cảm hoặc hưng cảm nhẹ. Nguy cơ này cao hơn ở rối loạn lưỡng cực loại I; nhìn chung người bệnh loại I tránh dùng thuốc chống trầm cảm hoặc chỉ dùng chúng cùng với thuốc ổn định tâm trạng nếu cần. Thuốc chống trầm cảm cũng dẫn đến nguy cơ đẩy nhanh chu kỳ giữa các pha.
Tiên lượng
Rối loạn lưỡng cực là một bệnh lý kéo dài suốt đời với những giai đoạn hồi phục một phần hoặc hoàn toàn giữa các lần tái phát. Nó được xem là một vấn đề y tế lớn của toàn thế giới do tỷ lệ tật nguyền và tử vong cao mà nó gây ra. Rối loạn lưỡng cực cũng được liên hệ với việc mắc các bệnh lý đồng diễn, nguy cơ tử vong vì các nguyên nhân tự nhiên (ví dụ như bệnh động mạch vành) cao hơn, cũng như tỷ lệ chẩn đoán thiếu hoặc chẩn đoán sai cao, dẫn đến sự chậm trễ trong việc điều trị một cách phù hợp và khiến tiên lượng trở nên xấu đi. So với dân số nói chung, người mắc rối loạn lưỡng cực cũng có nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng khác cao hơn, trong đó có đái tháo đường, bệnh đường hô hấp, HIV và viêm gan C. Sau khi được chẩn đoán, việc các triệu chứng thuyên giảm hoàn toàn vẫn là khó đạt được đối với các liệu pháp hiện có, và thông thường chúng sẽ ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn theo thời gian.
Uống thuốc đầy đủ là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong việc làm giảm nguy cơ tái phát và mức độ nghiêm trọng của các lần tái phát, đồng thời có tác động tích cực đến tiên lượng nói chung. Tuy nhiên, các loại thuốc được sử dụng để điều trị rối loạn lưỡng cực thường gây ra các tác dụng phụ và hơn 75% người mắc rối loạn lưỡng cực không uống thuốc đầy đủ vì nhiều lý do khác nhau. Trong số các thể rối loạn lưỡng cực, rối loạn lưỡng cực chu kỳ nhanh (bốn pha trở lên trong vòng một năm) có tiên lượng xấu nhất do nguy cơ tự hại và tự sát cao. Những người bệnh mà tiền sử gia đình có người mắc rối loạn lưỡng cực có nguy cơ trải qua các pha hưng cảm hoặc hưng cảm nhẹ một cách thường xuyên hơn. Thời điểm khởi phát bệnh sớm, sự xuất hiện của các triệu chứng loạn thần và việc không có phản ứng với lithium cũng là những yếu tố dẫn đến tiên lượng xấu.
Việc nhận biết và can thiệp sớm cũng có thể cải thiện tiên lượng bởi trong giai đoạn đầu, các triệu chứng ít nghiêm trọng và tiếp nhận điều trị tốt hơn. Việc khởi phát bệnh khi đã qua độ tuổi vị thành niên cũng được liên hệ với tiên lượng khả quan hơn ở cả nam và nữ. Giới tính nam là một yếu tố làm giảm mức độ nghiêm trọng của các pha trầm cảm. Ở nữ giới, việc có chức năng giao tiếp tốt trước khi bệnh khởi phát cũng như việc nuôi con là các yếu tố ngăn ngừa tự sát.
Chức năng
Những thay đổi trong các quá trình nhận thức và khả năng nhận thức là một biểu hiện của các bệnh rối loạn tâm trạng. Các triệu chứng này nghiêm trọng hơn ở rối loạn lưỡng cực so với rối loạn trầm cảm chính. Chúng bao gồm sự suy giảm trong khả năng chú ý, chức năng điều hành của não bộ và trí nhớ. Người mắc rối loạn lưỡng cực thường gặp phải sự suy giảm chức năng nhận thức trong khi (hoặc cũng có thể là trước khi) trải qua pha đầu tiên của mình. Sau đó, người bệnh thường bị suy giảm nhận thức vĩnh viễn ở một mức độ nào đó. Khả năng nhận thức suy giảm nghiêm trọng hơn khi người bệnh đang trải qua các pha cấp tính, và suy giảm ở mức nhẹ trong các giai đoạn bệnh thuyên giảm. Do đó, hai phần ba số người mắc rối loạn lưỡng cực tiếp tục bị suy giảm chức năng tâm lý xã hội trong khoảng thời gian giữa các pha, thậm chí là ngay cả khi các triệu chứng đã thuyên giảm hoàn toàn. Điều này xảy ra ở cả rối loạn lưỡng cực I và II, nhưng người mắc rối loạn lưỡng cực II suy giảm nhận thức ít hơn. Khi xảy ra ở trẻ em, rối loạn lưỡng cực ảnh hưởng tiêu cực một cách nghiêm trọng đến sự phát triển tâm lý xã hội của bệnh nhi. Trẻ em và trẻ vị thành niên mắc rối loạn lưỡng cực thường dễ gặp phải những vấn đề như lạm dụng chất gây nghiện, loạn tâm thần, khó khăn trong học tập, vấn đề về hành vi, khó khăn trong giao tiếp và rắc rối về pháp luật. Tình trạng suy giảm nhận thức thường sẽ ngày càng tăng lên trong suốt quá trình diễn biến bệnh. Mức độ suy giảm nhận thức tỷ lệ thuận với số pha hưng cảm và số lần nhập viện mà người bệnh đã trải qua, cũng như có liên hệ với sự xuất hiện của các triệu chứng loạn thần. Việc can thiệp sớm có thể làm chậm tốc độ suy giảm nhận thức, còn việc điều trị ở các giai đoạn sau này có thể giúp làm giảm những khó chịu và hậu quả liên quan đến tình trạng suy giảm nhận thức.
Khi đang trải qua một pha hưng cảm, người bệnh thường đặt ra những mục tiêu hết sức tham vọng, tuy nhiên chính các triệu chứng hưng cảm lại làm giảm khả năng đạt được các mục tiêu đó và thường gây trở ngại tới chức năng giao tiếp và làm việc của họ. Các triệu chứng trầm cảm ở trong và giữa các pha xuất hiện nhiều hơn các triệu chứng hưng cảm và hưng cảm nhẹ ở phần lớn người bệnh, và có liên hệ với việc khó hồi phục về chức năng hơn, trong đó có tình trạng thất nghiệp hoặc làm công việc dưới trình độ. Điều này xảy ra ở cả rối loạn lưỡng cực I và II. Tuy nhiên, quá trình diễn biến bệnh (thời gian mắc bệnh, độ tuổi khi bệnh khởi phát, số lần nhập viện và tình trạng chu kỳ nhanh có xảy ra hay không) cũng như năng lực nhận thức là những thước đo tốt nhất về khả năng làm việc của người mắc rối loạn lưỡng cực, theo sau đó là các triệu chứng trầm cảm và trình độ học vấn.
Hồi phục và tái phát
Người mắc rối loạn lưỡng cực có thể cảm nhận được một số triệu chứng sớm báo hiệu bệnh sắp tái phát. Đã có nhiều nỗ lực hướng dẫn người bệnh cách đối phó khi nhận thấy các triệu chứng như vậy và chúng mang lại kết quả khả quan.
Tự sát
Rối loạn lưỡng cực có thể gây ra ý nghĩ tự sát, từ đó dẫn đến các nỗ lực tự sát. Nếu pha đầu tiên mà người bệnh trải qua là một pha trầm cảm hoặc cảm xúc hỗn hợp thì có vẻ như họ sẽ có tiên lượng xấu hơn và nguy cơ tự sát cao hơn. Cứ hai người mắc rối loạn lưỡng cực thì có một người cố gắng tự sát ít nhất một lần trong đời và nhiều nỗ lực đã được thực hiện thành công. Tỷ lệ tự sát bình quân hàng năm là 0,4%, cao hơn từ 10–20 lần so với dân số nói chung. Số ca tử vong do tự sát ở những người mắc rối loạn lưỡng cực cao hơn từ 18 đến 25 lần so với những người cùng tuổi không mắc bệnh. Nguy cơ tự sát ít nhất một lần trong đời ở người bệnh rối loạn lưỡng cực có thể lên đến 20%.
Các yếu tố làm gia tăng nguy cơ tự sát ở những người mắc rối loạn lưỡng cực bao gồm tuổi cao, tiền sử cố gắng tự sát, có pha đầu tiên mình trải qua là pha trầm cảm hoặc cảm xúc hỗn hợp, sự xuất hiện các triệu chứng loạn thần khi đang trải qua các pha hưng cảm, cảm giác tuyệt vọng hoặc sự kích động tâm lý trong các pha, rối loạn lo âu đồng diễn, là người thân trực tiếp của một người mắc rối loạn tâm trạng, xung đột trong các mối quan hệ với người khác, vấn đề trong công việc, người thân qua đời hoặc bị cô lập với xã hội.
Tham khảo
Lưỡng cực Thể loại:Chẩn đoán tâm thần Thể loại:RTT
Quái vật hồ
Quái vật hồ là một thực thể sống ở hồ trong văn hóa dân gian. Một ví dụ nổi tiếng là Quái vật hồ Loch Ness. Miêu tả của quái vật hồ thường tương tự như quái vật biển.
Trong Motif-Index của Văn học dân gian, các thực thể được phân loại là "quái vật hồ", như Quái vật hồ Loch Ness của Scotland, Chessie của Mỹ và Storsjöodjuret của Thụy Điển theo B11.3.1.1. ("rồng sống trong hồ").
Giả thuyết
Theo nhà tự nhiên học Thụy Điển và tác giả Bengt Sjögren (1980), quái vật hồ ngày nay là biến thể của truyền thuyết cũ về tảo bẹ nước. Sjögren tuyên bố rằng các thông tin về quái vật hồ đã thay đổi trong lịch sử. Các báo cáo cũ thường nói về ngoại hình giống ngựa, nhưng các báo cáo hiện đại hơn thường có ngoại hình giống bò sát và khủng long hơn; ông kết luận rằng những con tảo bẹ huyền thoại đã phát triển thành quái vật hồ saurian ngày nay kể từ khi phát hiện ra khủng long và các loài bò sát dưới nước khổng lồ và phổ biến trong cả các tác phẩm khoa học hư cấu.
Những câu chuyện tồn tại trong một số biến thể ở nhiều quốc gia. Họ đã trải qua những gì Michel Meurger gọi là cụ thể hóa (Quá trình biến vật phẩm, hình vẽ, niềm tin và câu chuyện chung thành một tổng thể hợp lý) và trở thành truyền thuyết theo thời gian khi quan điểm của nhân loại về thế giới đã thay đổi.
Trong nhiều khu vực, đặc biệt là xung quanh hồ Loch Ness, hồ Champlain và thung lũng Okanagan, những quái vật hồ này đã trở thành những điểm thu hút khách du lịch.