cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Petlyakov Pe-2
Petlyakov Pe-2 (Петляков Пе-2, tên thân mật Peshka (Пешка) là một loại máy bay ném bom bổ nhào của Liên Xô trong Chiến tranh thế giới II. Nó được coi là một trong những máy bay cường kích tốt nhất trong chiến tranh và nó cực kỳ thành công trong vai trò làm tiêm kích hạng nặng, trinh sát và tiêm kích bay đêm. Pe-2 là một trong những máy bay quan trọng nhất trong Chiến tranh thế giới II, về nhiều khía cạnh thì nó tương đồng với loại de Havilland Mosquito của Anh, dù Pe-2 được sản xuất với số lượng rất lớn: 11.400 chiếc. Pe-2 có tính cơ động, nhanh và bền. Một số quốc gia Xã hội chủ nghĩa cũng dùng nó sau chiến tranh, nên có tên định danh NATO là Buck.
Gretna (bướm nhảy)
Tham khảo
Thể loại:Erionotini
Vicia michauxii
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Đậu răng ngựa
Petlyakov Pe-2
Tính năng kỹ chiến thuật (Petlyakov Pe-2)
phải|300px
Liên kết ngoài
Thể loại:Máy bay Petlyakov Thể loại:Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1930 Thể loại:Máy bay ném bom Thể loại:Máy bay ném bom bổ nhào Thể loại:Máy bay tiêm kích Liên Xô và Nga Thể loại:Máy bay trinh sát Thể loại:Máy bay huấn luyện Thể loại:Máy bay cánh dưới Thể loại:Máy bay hai động cơ cánh quạt
Scirpus paniculatocorymbosus
Scirpus paniculatocorymbosus là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Kük. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1930.
Callirhoe pedata
Liên kết ngoài
Thể loại:Callirhoe Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1849
Rejectaria maera
Rejectaria maera là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Sanry-lès-Vigy
Sanry-lès-Vigy là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Vigy. Tọa độ địa lý của xã là 49° 11' vĩ độ bắc, 06° 16' kinh độ đông. Sanry-lès-Vigy nằm trên độ cao trung bình là 238 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 185 mét và điểm cao nhất là 277 mét. Xã có diện tích 5,55 km², dân số vào thời điểm 1999 là 500 người; mật độ dân số là 90 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Xã của Moselle
Wagneriana yacuma
Wagneriana yacuma là một loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Wagneriana. Wagneriana yacuma được Herbert Walter Levi miêu tả năm 1991.
Tham khảo
Thể loại:Wagneriana
Tmesisternus ochreomaculatus
Tham khảo
Thể loại:Tmesisternus
Đừng quá nhiệt tình
Curb Your Enthusiasm là một bộ phim hài do HBO sản xuất từ năm 2000, nói về cuộc sống của Larry David, một nhà biên kịch nổi tiếng nhưng có tính cách kì dị khiến ông hay gặp phải những chuyện dở khóc dở cười.
Curb Your Enthusiasm đã nhận được sự tán thưởng của giới phê bình và ngày càng nổi tiếng kể từ khi ra mắt. Loạt phim đã được đề cử cho 47 giải Primetime Emmy. Bộ phim đã giành được giải Quả cầu vàng năm 2002 cho Phim truyền hình hay nhất. Bộ phim được phát sóng trong tám mùa gần như liên tiếp cho đến năm 2011 và tiếp tục với mùa thứ chín vào năm 2017. Mùa mười được phát sóng vào năm 2020 và mùa mười một vào năm 2021.
Liên kết ngoài
Thể loại:2000 American television series debuts Thể loại:2000s American black comedy television series Thể loại:2010s American black comedy television series Thể loại:2020s American black comedy television series Thể loại:Adultery in television Thể loại:Best Musical or Comedy Series Golden Globe winners Thể loại:Cultural depictions of American people Thể loại:English-language television shows Thể loại:HBO original programming Thể loại:Jewish comedy and humor Thể loại:Jewish culture in Los Angeles Thể loại:Television series about Jews and Judaism Thể loại:Primetime Emmy Award-winning television series Thể loại:Television series about marriage Thể loại:Television series about show business Thể loại:Television series created by Larry David Thể loại:Television shows filmed in Los Angeles Thể loại:Television shows filmed in New York (state) Thể loại:Television shows set in Los Angeles Thể loại:Television shows set in New York City
Atractodes acuminator
Atractodes acuminator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Atractodes
Trần Thuận Tông
Trần Thuận Tông (chữ Hán: 陳順宗 1377 – 30 tháng 4 năm 1400) là vị hoàng đế thứ 12 và cũng là hoàng đế áp chót của triều Trần nước Đại Việt. Ông trị vì từ năm 1388 đến khi bị ép nhường ngôi năm 1398.
Thuận Tông nguyên là con út của Thượng hoàng Trần Nghệ Tông, có tước Chiêu Định vương. Năm 1388, Thượng hoàng nghe lời người họ ngoại là Thái sư Lê Quý Ly bức tử vua Trần Phế Đế (cháu gọi Nghệ Tông bằng bác), lập con mình là Chiêu Định vương lên ngôi. Thuận Tông ở ngôi 11 năm nhưng chỉ ngồi giữ ngôi, chưa bao giờ nắm thực quyền trị nước. Mọi việc trong ngoài đều do Nghệ Tông an bài. Tuy nhiên trên thực tế, những ý kiến sắp đặt đó đều chịu ảnh hưởng từ Lê Quý Ly. Quý Ly, nhờ sự chống lưng của Nghệ Tông, đã cứng rắn loại bỏ những người chống đối, trong đó có nhiều thân vương, sĩ phu. Bên ngoài, triều đình phải đối mặt với nhiều cuộc khởi nghĩa của dân chúng và sự xâm lược của Chiêm Thành, tình hình chỉ tạm yên năm 1390 khi tướng Trần Khát Chân đánh tan quân Chiêm ở Hải Triều. Vua Chiêm Chế Bồng Nga chết tại trận.
Năm 1394, Thượng hoàng băng, Lê Quý Ly nắm toàn bộ quyền bính, ép Thuận Tông dời đô từ Thăng Long về Tây Đô, đồng thời thực hiện một số cải cách về khoa cử, ruộng đất, tài chính. Năm 1398, Quý Ly ép Thuận Tông nhường ngôi cho Thái tử An (2 tuổi) rồi đi tu Đạo giáo, đến năm 1400 sai người giết Thuận Tông. Một năm sau cái chết của Thuận Tông, Quý Ly chính thức phế bỏ nhà Trần, lập ra triều Hồ.
Thân thế
Trần Thuận Tông tên thật là Trần Ngung (陳顒), là con út của Trần Nghệ Tông, không rõ mẹ là ai. Ông sinh ra vào thời vua Trần Phế Đế; Nghệ Tông lúc này đã làm Thái thượng hoàng. Ông được Nghệ Tông phong là Chiêu Định Vương (詹定王). Minh thực lục gọi ông là Trần Nhật Hỗn (陳日焜).
Quyền lực rơi vào tay Quý Ly
Năm 1372, vua Trần Nghệ Tông nhường ngôi cho em là Trần Kính, tức vua Trần Duệ Tông, Nghệ Tông làm Thái thượng hoàng. Năm 1377, vua Duệ Tông đi đánh Chiêm Thành bị thua chết. Thượng hoàng lập con Duệ Tông là Trần Phế Đế lên ngôi. Năm 1388, do Phế Đế muốn trừ khử Quý Ly, Quý Ly xui Nghệ Hoàng phế bỏ. Ngày 6 tháng 12, Nghệ Hoàng lập ông lên ngôi, xưng làm Nguyên Hoàng (元皇).
Hồ Quý Ly tiếp tục chuyên quyền, sau khi gả con gái là Hồ Thánh Ngâu (黎聖偶) cho ông lại gài tay chân thân tín nắm giữ những chức vụ then chốt trong quân đội và trong triều đình, khiến cho triều đình nằm cả trong tay Quý Ly.
Chiến tranh và bất ổn trong nước
Người ở Thanh Hóa theo Nguyễn Thanh làm loạn, người ở Nông Cống là Nguyễn Kỵ cũng tụ họp bè đảng đi cướp. Đáng chú ý nhất là nhà sư Phạm Sư Ôn ở Quốc Oai, Sơn Tây đã khởi binh tiến đánh kinh sư khiến cho Nghệ Hoàng và Thuận Tông cùng triều đình bỏ chạy lên Bắc Giang. Phạm Sư Ôn giữ kinh đô 3 ngày rồi rút về Quốc Oai, sau bị tướng Hoàng Phùng Thế đánh, bắt được.
Năm 1389, chúa Chiêm Thành là Chế Bồng Nga đem quân đánh Đại Việt, Nghệ Hoàng sai Quý Ly và Nguyễn Đa Phương đi đánh nhưng đánh không thắng. Năm 1390, Thượng tướng Trần Khát Chân được Thượng hoàng sai đi đánh Chiêm, đem binh đóng ở Hải Triều (vùng Hưng Nhân,Thái Bình và Tiên Lữ, Hưng Yên). Chế Bồng Nga đi thị sát trận địa, hàng tướng của Chiêm Thành cho Khát Chân biết dấu hiệu thuyền của Chế Bồng Nga. Khát Chân cho quân tập trung mọi loại vũ khí bắn vào thuyền đó, giết được Chế Bồng Nga, quân Chiêm đại bại, hai người con của Chế Bồng Nga về hàng Đại Việt, được triều đình trọng dụng.
Họa xâm lấn của Chiêm Thành tạm yên, Hồ Quý Ly càng lộng hành, những người không ăn cánh đều bị Quý Ly xúi bẩy Nghệ Hoàng giết hại, trong đó có nhiều hoàng tử thân vương. Sĩ phu có người dâng sớ tâu với Nghệ Hoàng mưu đồ dòm ngó cơ nghiệp nhà Trần của Quý Ly thì Nghệ Hoàng lại đem cho Quý Ly xem, từ đó không ai dám tâu bày gì nữa.
Đến ngày 15 tháng 12 năm 1395, Nghệ Hoàng chết, Hồ Quý Ly lên làm Nhập nội phụ chính Thái sư bình chương quân quốc trọng sự, tự xưng làm Tuyên Trung Vệ Quốc Đại Vương (宣忠衛國大王), đeo lân phù vàng.
Hồ Quý Ly chi phối triều chính
Thuận Tông Hoàng đế lên ngôi còn nhỏ tuổi, mọi việc trong ngoài đều không nắm được, tất cả đều do Nghệ Hoàng quyết định. Sau khi Nghệ Hoàng băng, Hồ Quý Ly nhân đó lãnh quyền lực tối cao. Hồ Quý Ly cho chép thiên Vô dật trong Kinh thư, có ý khuyên Hoàng đế không nên nhàn rỗi mà phải lo nghiên cứu học tập, sửa mình.
Năm 1396, Thuận Tông Hoàng đế xuống chiếu định lại cách thi cử nhân, dùng thể văn bốn kì thay cho thể ám tả cổ văn. Cụ thể là:
Thuận Tông lại cho phát hành tiền giấy, lệnh cho mọi người đem tiền đồng đến quy đổi, 1 quan tiền đồng được 1,2 quan tiền giấy.
Năm 1397, Hồ Quý Ly ép Thuận Tông rời đô về An Tông phủ Thanh Hóa. Nguyễn Nhữ Thuyết có thư can rằng: "An Tôn là đất chật hẹp hẻo lánh, cuối nước đầu non, nên với loạn mà không nên với trị, chỉ cậy hiểm được thôi". Nhưng Quý Ly không nghe, quyết định dời đô, đổi trấn Thanh Hóa thành Thanh Đô (清都), trấn Quốc Oai thành Quảng Oai, Đà Giang thành Thiên Hưng, định quan chức ở các lộ, phủ, bổ nhiệm các chức tổng quản, thái thú.
Lê Quý Ly còn hạ lệnh cho các lộ phủ đặt học quan, cho ruộng công theo thứ bậc khác nhau chi phí cho nhà học, hạn chế ruộng đất tư hữu, trừ các đại vương và trưởng công chúa, còn lại chỉ có số nhất định, thừa nộp cho nhà nước. Tình hình phương Nam lúc này cũng tạm ổn do các tướng Chiêm, trong đó có Chế Đa Biệt đem cả nhà sang hàng.
Bị ép nhường ngôi
Năm 1398, Hồ Quý Ly ép Thuận Tông ngường ngôi cho Thái tử Trần An, lên làm Thái thượng hoàng và khuyên ông đi tu theo Đạo giáo. Chiếu nhường ngôi viết:
Thái tử An lên ngôi, tức là Trần Thiếu Đế, mẹ là Khâm Thánh Hoàng hậu trở thành Hoàng thái hậu. Thuận Tông Hoàng đế được tôn hiệu là Thái Thượng Nguyên quân Hoàng đế (太上元君皇帝).
Ampedus malaisei
Tham khảo
Thể loại:Ampedus
Trần Thuận Tông
Qua đời
Vào ngày 30 tháng 4, năm 1400, Hồ Quý Ly ép Thuận Tông phải đi tu đạo ở quán Ngọc Thanh, thôn Đạm Thủy. Quý Ly lại mật sai Nội tẩm học sinh Nguyễn Cẩn đi theo để giám sát vua cũ ở quán Ngọc Thanh là chỗ ông tu hành. Sau đó Quý Ly làm bài thơ bảo Cẩn đưa cho ông, với 4 câu: Dịch là: Cẩn bèn dâng thuốc độc. Thuận Tông không chết, lại dâng nước dừa và không cho ăn mà vẫn không chết. Sau đó Hồ Quý Ly sai tướng Phạm Khả Vĩnh thắt cổ ông chết và chôn ông ở lăng Yên Sinh, miếu hiệu là Thuận Tông. Năm đó ông mới 23 tuổi.
Sử thần Lê Tung thời Lê Tương Dực đã nhận xét Trần Thuận Tông trong bài Đại Việt Thông giám Tổng luận: Thuận Tông theo lệnh của quyền thần, ngồi giữ ngôi không, công việc ở Kim Âu chưa xong, yến tiệc ở Thạch Thành đương nồng mà các công hầu bị giết. Núi Chí Linh (Trần Nguyên Đán) về ở ẩn, khiến cho tên Mỏ đỏ hoành hành, sau rốt bức hại vua ở Ngọc Thanh quán.
Xem thêm
Trần Thuận Tông Thể loại:Thái thượng hoàng nhà Trần Thể loại:Vua thiếu nhi Việt Nam Thể loại:Vua Việt Nam bị giết Thể loại:Người Hà Nội Thể loại:Sinh năm 1377 Thể loại:Mất năm 1398 Thể loại:Mất năm 1399 Thể loại:Sinh năm 1378
Cordylocerellus lembangensis
Cordylocerellus lembangensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Wittmer miêu tả khoa học năm 1969.
Tham khảo
Thể loại:Cordylocerellus
Banka
Địa lý
Banka có vị trí Nó có độ cao trung bình là 79 mét (259 foot).
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Banka có dân số 35.416 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Banka có tỷ lệ 55% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 62%, và tỷ lệ cho phái nữ là 47%. Tại Banka, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Ủy ban Olympic Quốc gia Đông Timor
Ủy ban Olympic Quốc gia Đông Timor (National Olympic Committee of East Timor, Comité Olímpico Nacional de Timor-Leste, mã IOC: TLS) là Ủy ban Olympic quốc gia đại diện cho Đông Timor.
Sanry-sur-Nied
Sanry-sur-Nied là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Pange. Tọa độ địa lý của xã là 49° 03' vĩ độ bắc, 06° 20' kinh độ đông. Sanry-sur-Nied nằm trên độ cao trung bình là 220 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 215 mét và điểm cao nhất là 300 mét. Xã có diện tích 4,81 km², dân số vào thời điểm 1999 là 343 người; mật độ dân số là 71 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Xã của Moselle
Ampedus mamajevi
Ampedus mamajevi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin & Ôhira miêu tả khoa học năm 1976.
Tham khảo
Thể loại:Ampedus
Cừu vui vẻ và Sói xám
Cừu vui vẻ và Sói xám là một bộ phim hoạt hình dài tập của Trung Quốc do Hoàng Vĩ Minh (黄伟明) làm đạo diễn, được sản xuất bởi công ty TNHH Truyền thông Văn hoá Động lực Quảng Đông. Bộ phim nói đến một nhóm cừu sống ở Thảo nguyên Xanh (青青草原) và câu chuyện xung quanh con sói vụng về muốn ăn thịt chúng. Bộ phim được chiếu tại hơn 40 đài ở Hồng Kông gồm TVB, kênh truyền hình Bắc Kinh và CCTV.
Lịch sử
Cừu vui vẻ và Sói xám có 530 tập kể từ khi bắt đầu chiếu. Sau thành công vang dội, Creative Power Entertaining tiến hành sản xuất thêm 2000 tập, trong đó có 60 tập olympic. Phim cũng được chiếu tại Hong Kong, Đài Loan và Singapore. Vì rất nổi tiếng nên bộ phim đã từng vượt ra khỏi biên giới châu Á. Tuy nhiên một số đĩa Cừu vui vẻ và sói xám có phụ đề tiếng Anh.
Tháng 1 năm 2009, phần đầu tiên mang tên Cừu vui vẻ và Sói xám - Ngưu Khí Xung Thiên (喜羊羊与灰太狼之牛气冲天) được chiếu tại Trung Quốc.
Phần ba, Cừu vui vẻ và Sói xám - Thố Niên Đính Oa Oa（喜羊羊与灰太狼之兔年顶呱呱） chiếu năm 2011.
Bộ phim thứ tư Cừu vui vẻ và Sói xám - Khai Tâm Sấm Long Niên（喜羊羊与灰太狼之开心闯龙年） được phát hành vào năm 2012.
Bộ phim thứ năm Cừu vui vẻ và Sói xám - Hí Khí Dương Dương Quá Xà Niên（喜羊羊与灰太狼之喜气羊羊过蛇年） được phát hành vào năm 2013.
Bộ phim thứ sáu Cừu vui vẻ và Sói xám - Phi Mã Kì Ngộ Kí（喜羊羊与灰太狼之飞马奇遇记） được phát hành vào năm 2014.
Bộ phim thứ bảy Cừu vui vẻ và Sói xám - Dương Niên Hí Dương Dương（喜羊羊与灰太狼之羊年喜羊羊） được phát hành vào năm 2015.
Bộ phim thứ tám Cừu vui vẻ và Sói xám - Khuông Xuất Vị Lai (喜羊羊与灰太狼之筐出未来) được phát hành vào năm 2022.
Nội dung
Vào năm 3513 (Mùi), những con cừu sống tại Thảo nguyên Xanh hạnh phúc, trong khi Sói Xám cùng vợ là Sói Đỏ chuyển đến và cố gắng ăn thịt cừu. Những con cừu lúc này rất thông minh và được trang bị công nghệ tiên tiến. Mỗi khi Sói xám xuất hiện ở làng Cừu, hắn ta nghĩ ra một kế hoạch lén lút để bắt cóc cừu. Cùng với các chú Cừu học sinh, một chú cừu mang tên "Cừu Vui Vẻ" luôn tìm cách phá kế hoạch của Sói Xám và cứu lấy bầy cừu. Với nỗ lực của Cừu Vui vẻ và những người bạn, Sói xám không bao giờ bắt được cừu. Ở cuối mỗi tập phim (Có những tập xảy ra nhiều hơn 1 lần), Sói xám luôn hẹn "讨厌的喜羊羊，我一定会回来的" (Cừu vui vẻ đáng ghét, ta nhất định sẽ quay trở lại).
Hylasia tiresias
Hylasia tiresias là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hylasia
Asphodelus bakeri
Asphodelus bakeri là một loài thực vật có hoa trong họ Thích diệp thụ. Loài này được Breistr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1947.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Lan nhật quang Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1947
Ruellia willdenoviana
Ruellia willdenoviana là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được (Nees) Lindau ex Rusby miêu tả khoa học đầu tiên năm 1907.
Chú thích
Thể loại:Ruellia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1907
Peter Krause
Với vai Nate Fisher trong Six Feet Under (2001 - 2005), Krause được đề cử ba giải Primetime Emmy, hai giải Quả cầu vàng và bảy giải SAG.
Dichanthium foulkesii
Dichanthium foulkesii là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (Hook.f.) S.K.Jain & Deshp. mô tả khoa học đầu tiên năm 1978 publ. 1979.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dichanthium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1979
Bankapura
Bankapura là một thị xã panchayat của quận Haveri thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bankapura có dân số 20.264 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Bankapura có tỷ lệ 59% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 65%, và tỷ lệ cho phái nữ là 53%. Tại Bankapura, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thị trấn thuộc huyện Haveri
Coscinia rondoni
Coscinia rondoni là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Coscinia
Maliattha angustitaenia
Maliattha angustitaenia là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Maliattha
Jequiá da Praia
Jequiá da Praia là một đô thị ở bang Alagoas, Brasil. Dân số năm 2004 ước tính là 12.916 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang Alagoas
Sphaeradenia
Sphaeradenia là một chi thực vật có hoa trong họ Cyclanthaceae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sphaeradenia Thể loại:Chi thực vật
Cerasus kubotana
Cerasus kubotana là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được (Kawas.) Ohba mô tả khoa học đầu tiên năm 1992.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cerasus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1992
Dasavara, Channapatna
Dasavara là một làng thuộc tehsil Channapatna, huyện Ramanagara, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Ramanagara (huyện)
Witica alobatus
Witica alobatus là một loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Witica. Witica alobatus được Pelegrin Franganillo-Balboa miêu tả năm 1931.
Tham khảo
Thể loại:Witica
Gunayan
Gunayan là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.
Cordylocerellus somarisiensis
Tham khảo
Thể loại:Cordylocerellus
Gunayan
Liên kết ngoài
Thể loại:Pyrrhopygini
Atractodes alamagnus
Liên kết ngoài
Thể loại:Atractodes
Callirhoe scabriuscula
Callirhoe scabriuscula là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được B.L.Rob. mô tả khoa học đầu tiên năm 1897.
Cantá
Cantá là một đô thị thuộc bang Roraima, Brasil. Đô thị này có diện tích 7665 km², dân số năm 2007 là 11119 người, mật độ 1,4 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Roraima
Hylemera aetionaria
Hylemera aetionaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hylemera
Tmesisternus ochrostictus
Tmesisternus ochrostictus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Tmesisternus
Ampedus marginellus
Ampedus marginellus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fauvel miêu tả khoa học năm 1904.
Tham khảo
Thể loại:Ampedus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1904
Odontoglossum alberti
Odontoglossum alberti là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được P.Ortiz mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.
Liên kết ngoài
Thể loại:Odontoglossum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2005
Odontoglossum alberti
Steel Reign
Steel Reign là một game lái xe tăng được phát hành vào ngày 17 tháng 11 năm 1997. Trò chơi được hãng Sony Computer Entertainment phát triển và phát hành cho PlayStation.
Lối chơi
Steel Reign cho phép người chơi điều khiển nguyên mẫu xe tăng một người lái, được thiết kế dành riêng cho việc chiến đấu tầm gần với cường độ cao.
Đón nhận
Next Generation đã đánh giá phiên bản PlayStation của trò chơi, chấm hai ngôi sao trong số năm sao và tuyên bố rằng "Có Steel Reign được phát hành cùng lúc với Warhawk, nó có thể làm ra vẻ ấn tượng hơn. Đây chỉ là một tựa game hành động khác với rất nhiều súng ống và những tiếng nổ."
Tommy Tallarico của Electric Playground đã chấm cho game 6/10 điểm, trong khi đồng chủ nhà Victor Lucas chỉ cho có 4/10 điểm.
Tham khảo
Thể loại:Trò chơi PlayStation
Gyrogra
Gyrogra là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.
Tham khảo
Thể loại:Họ Bướm nhảy
Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn, Đà Nẵng
Lịch sử
Vào thời điểm mới thành lập, trường có tất cả 38 cán bộ, trong đó có 30 giáo viên bao gồm 5 giáo viên Ngữ văn, 6 giáo viên Toán, 4 giáo viên Vật lý, 3 giáo viên tiếng Nga, 6 giáo viên tiếng Anh, 4 giáo viên Hóa và 4 giáo viên cho các môn Lịch sử, Địa lý và chính trị. Và tín đến năm 1991, số lượng giáo viên tăng lên con số 50 với 10 cho môn Toán, 9 cho Sử–Địa–Chính trị, 8 cho Hóa–Sinh, Ngoại ngữ, Vật lý, và 7 cho Ngữ văn. Riêng cán bộ công nhân viên thì giảm từ 8 xuống 6 người. Ngày 8 tháng 8 năm 1991, trường chính thức được đổi tên thành Trường Phổ thông trung học chuyên Lê Quý Đôn.
Tuyển sinh
Trong ba năm học đầu tiên, trường có tất cả 5 lớp chuyên giành cho các môn Toán, Vật lý, Ngữ văn, tiếng Anh và tiếng Nga ở cả 3 khối lớp 10, 11 và 12. Riêng năm 1988 và 1989, trường đặc biệt mở thêm 2 lớp chuyên toán cấp trung học cơ sở là lớp 8 và lớp 9. Đến năm học 1989–1990, trường bắt đầu chuyển sang hình thức đào tạo phân ban, học sinh lớp 10 được tuyển vào trường sẽ được chia theo ban gồm ban A (Toán–Lý), B (Lý–Hóa–Sinh), C (Sử–Địa) và D (ngoại ngữ).
Cơ sở hạ tầng
Từ năm 1980, các lớp chuyên của tỉnh bắt đầu được mở và giảng dạy tại Trường Phan Châu Trinh. Đến khoảng năm 1985, khối chuyên được bố trí tại tầng 2 dãy sau của trường, nơi về sau trở thành cơ sở 2 của Trường Tiểu học Phù Đổng.
Từ năm học 2003 - 2004, Thành phố đầu tư xây dựng Trường Chất Lượng Cao với tổng kinh phí trên 70 tỷ đồng. Trường được chuyển về số 01 Vũ Văn Dũng, Quận Sơn Trà cơ sở mới khang trang rộng rãi, hệ thống phòng học hiện đại, đầy đủ tiện nghi.
Từ năm 2011, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn vừa đưa vào hoạt động khu nội trú 11 tầng dành cho học sinh của nhà trường. Theo đó, khu nội trú gồm 149 phòng đủ cho 750 học sinh ở và sinh hoạt. Ngoài phòng ở, còn có khu sân chơi, bãi tập, bể bơi, sân vận động… Tổng kinh phí đầu tư xây dựng công trình hơn 106 tỷ đồng. Hiện đã có khoảng hơn 300 em đăng ký ở.
Cơ cấu tổ chức
Trường được tổ chức với mô hình Ban Giám hiệu điều hành và quản lý chung. Hệ thống giáo viên của trường được chia thành các tổ chuyên môn: Tổ Văn, Tổ Hóa, Tổ Giáo dục Công Dân và Công Tác Học Sinh, Tổ Vật Lý, Tổ Tiếng Pháp, Tổ Toán, Tổ Tin, Tổ Tiếng Anh, Tổ Giáo dục Thể Chất, Tổ Địa Lý, Tổ Lịch sử, Tổ Sinh Học. Nhà trường còn có các tổ hành chính gồm: Tổ Hành chính – Quản trị trong công tác dạy và học, Tổ Đối Ngoại và Quan Hệ Quốc tế,  Tổ Giáo Vụ - Thư Viện, Tổ Công nghệ Thông tin. Đảng bộ nhà trường gồm có 3 chi bộ: Chi bộ khối Văn phòng, Chi bộ khối Khoa học tự nhiên, Chi bộ khối Khoa học xã hội.
Đối ngoại – Hợp tác
nhỏ|Khuôn viên trường Lê Quý Đôn Trường Chuyên Lê Quý Đôn đã có nhiều hoạt động giao lưu hợp tác với các trường phổ thông, đại học và các tổ chức giáo dục trong nước và nước ngoài. Trường đã có những hoạt động trao đổi đoàn, tham quan học tập kinh nghiệm với các trường THPT chuyên khác như trường THPT Chuyên Hùng Vương – tỉnh Phú Thọ, THPT Chuyên tỉnh Thái Bình. Suốt nhiều năm qua, nhà trường đã giữ mối quan hệ tốt đẹp với các trường đại học, cao đẳng và trung học tại các nước phát triển như Đại Học Pháp ngữ AUF, đại học Canterbury (New Zealand), RMIT Vietnam, Đại học công nghệ thành phố Troyes, Cộng hòa Pháp.
Tuyển sinh đầu vào
Kì thi tuyển sinh đầu vào thường được tổ chức vào cuối tháng 6 hằng năm. Năm 2015, trường tuyển sinh 310 chỉ tiêu gồm 290 học sinh trên địa bàn Tp Đà Nẵng và 20 học sinh trên địa bàn tỉnh Quảng Nam. Công tác tuyển sinh gồm 2 vòng: Ở vòng 2, học sinh phải dự thi các môn hệ số 1 Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ (Tiếng Anh hoặc Tiếng Pháp) và môn chuyên hệ số 3.
Pseudognaphalium greenmannii
Pseudognaphalium greenmannii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (S.F.Blake) Anderb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn, Đà Nẵng
Trường học
Trường đã vinh dự được đón tiếp Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh, Thủ tướng Phan Văn Khải, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Tư tưởng văn hóa Trung ương Nguyễn Khoa Điềm, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An, Bí thư Thành ủy TP Đà Nẵng Nguyễn Bá Thanh,...cùng nhiều vị khách quý về thăm.Trường đã có nhiều năm liên tiếp được công nhận là trường tiên tiến xuất sắc; tổ chức Đảng nhà trường liên tục đạt danh hiệu "Trong sạch vững mạnh"; Công đoàn luôn đạt được danh hiệu "Công đoàn vững mạnh"; Đoàn trường nhiều năm liền là "Cơ sở Đoàn vững mạnh", "Đoàn trường xuất sắc".
Xã Union, Quận Monroe, Iowa
Xã Union (Union Township) là một xã thuộc quận Monroe, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 928 người.
Việt Nam tại Thế vận hội Mùa hè 1988
Tại Thế vận hội Mùa hè 1988 diễn ra ở Seoul, Hàn Quốc, đoàn Việt Nam tham gia với 16 thành viên (trong đó có 9 VĐV) tranh tài ở 6 môn thi: điền kinh, bơi, quyền anh, bắn súng, đấu vật và đua xe đạp.
Xã Union, Quận Monroe, Iowa
Tham khảo
Thể loại:Xã của Iowa Thể loại:Quận Monroe, Iowa
Scirpus peckii
Scirpus peckii là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Britton miêu tả khoa học đầu tiên năm 1892.
Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn, Đà Nẵng
Thi học sinh giỏi
Trường Chuyên Lê Quý Đôn – Đà Nẵng là một trường có bề dày thành tích thi Học sinh giỏi tại Việt Nam. Trong những năm gần đây, học sinh của trường tiếp tục đạt được những thành tích cao trong các cuộc thi Olympic Quốc tế và trong nước. Tính đến tháng 11 năm 2015, học sinh của trường đã đạt được 18 giải Olympic Quốc tế (gồm 02 HCV, 09 HCB, 5 HCĐ, 02 Bằng khen), 06 giải Olympic châu Á (gồm 03 HCB, 01 HCĐ, 02 Bằng khen), 952 giải Quốc gia, 9285 giải thành phố; 230 huy chương Hoá học Hoàng gia Úc. Trong các cuộc thi Olympic truyền thống 30-4 dành cho học sinh trường chuyên các tỉnh phía Nam, trường đạt được 662 huy chương và luôn được xếp ở một trong ba vị trí đứng đầu. Tổng kết toàn đoàn, nhiều năm liền trường luôn nằm trong top các trường dẫn đầu tại kì thi Olympic truyền thống 30 – 4 và kì thi Học sinh giỏi Quốc gia.
Việt Nam tại Thế vận hội Mùa hè 1988
Điền kinh
Nội dung marathon nam: Nội dung 100m nam: Nội dung 200m nam:
Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn, Đà Nẵng
Tuyển sinh đại học
Trong năm học 2012-2013, 100% học sinh khối 12 của trường có điểm thi trên điểm sàn do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định, đủ điều kiện trúng tuyển vào các trường Đại học, trong đó có 8 thủ khoa ở các trường Đại học Việt Nam. Đáng chú ý, trong kỳ thi Tuyển sinh Đại học năm 2012, Lê Quý Đôn Đà Nẵng xếp thứ 4 trong top 200 trường THPT có điểm thi ĐH trung bình cao nhất cả nước.
Scirpus peckii
Liên kết ngoài
Thể loại:Scirpus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1892
Việt Nam tại Thế vận hội Mùa hè 1988
Quyền anh
Nội dung dưới 48kg nam: Nội dung 63,5-67kg nam:
Schumannianthus monophyllus
Schumannianthus monophyllus là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được Suksathan, Borchs. & A.D.Poulsen mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn, Đà Nẵng
Tuyển sinh đại học
Năm học 2019-2020, vì ảnh hưởng của dịch COVID-19, kỳ thi Trung học phổ thông Quốc gia (thay thế kỳ thi tuyển sinh Đại học) tại Đà Nẵng đã bị dời lại so với lịch chung của cả nước. Tuy vậy, đã có một học sinh của Lê Quý Đôn phá kỷ lục điểm cao nhất của đợt thi đầu tiên, giành trọn 30 điểm cho 3 môn thi khối B. Cũng trong năm này, Lê Quý Đôn có một đồng thủ khoa khối A với 29,05 điểm và một thủ khoa khối A1 với 29,2 điểm.
Schumannianthus monophyllus
Liên kết ngoài
Thể loại:Schumannianthus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006
Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn, Đà Nẵng
Tuyển sinh đại học
Trường Chuyên Lê Quý Đôn – Đà Nẵng đã có nhiều cựu học sinh của trường học ở các trường đại học nước ngoài, tiêu biểu như Cambridge, MIT, École Polytechnique, École Normal Supérieure, National University of Singapore, Nanyang Technological University, University of New South Wales, Monash University và các đại học uy tín khác của Hoa Kỳ, Anh, Úc, Pháp, Nhật, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore, Phần Lan.
Việt Nam tại Thế vận hội Mùa hè 1988
Bơi
Nội dung 100m ếch nam: Nội dung 200m ếch nam: Nội dung 100m bướm nữ: Nội dung 200m bướm nữ:
Trường Trung học phổ thông chuyên Lê Quý Đôn, Đà Nẵng
Đồng phục
250px|nhỏ Màu xanh thiên thanh được chọn là màu của đồng phục cho học sinh trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn Đà Nẵng.
Chú thích
Thể loại:Trường chuyên Việt Nam Thể loại:Giáo dục Đà Nẵng Thể loại:Trường trung học tại Đà Nẵng Thể loại:Khởi đầu năm 1986 ở Việt Nam
Việt Nam tại Thế vận hội Mùa hè 1988
Bắn súng
Nội dung súng ngắn bắn nhanh 25m nam:
Đấu vật
Nội dung vật tự do 48-52kg nam:
Đua xe đạp
Nội dung đường trường cá nhân nam:
Tham khảo
1988 Thế vận hội Thể loại:Quốc gia tại Thế vận hội Mùa hè 1988
Rejectaria magas
Rejectaria magas là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rejectaria
Sarralbe
Sarralbe là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarreguemines, tổng Sarralbe. Tọa độ địa lý của xã là 48° 59' vĩ độ bắc, 7° 1' kinh độ đông. Sarralbe nằm trên độ cao trung bình là 210 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 206 mét và điểm cao nhất là 262 mét. Xã có diện tích 27,29 km², dân số vào thời điểm 1999 là 4538 người; mật độ dân số là 166,3 người/km².
Trường Điện ảnh Krzysztof Kieślowski
nhỏ|190x190px|Logo của Trường Điện ảnh Katowice (Khoa Phát thanh và Truyền hình Krzysztof Kieślowski) Trường Điện ảnh Krzysztof Kieślowski, hay Trường Điện ảnh Katowice, hay Khoa Phát thanh và Truyền hình Krzysztof Kieślowski (tiếng Ba Lan: Szkoła Filmowa im. Krzysztofa Kieślowskiego) là một ngôi trường điện ảnh và truyền hình được thành lập vào năm 1978, có trụ sở tại thành phố Katowice, Ba Lan.
Vị trí
Năm 2017, ngôi trường chuyển đến tòa nhà mới tại số 3 Phố Pawła, trung tâm thành phố Katowice. Kiến trúc tòa nhà này nhận được Giải thưởng Brick và lọt vào danh sách đề cử Giải thưởng Mies Van Der Rohe vào năm 2019.
Hoạt động
Tại đây chuyên cung cấp các khóa đào tạo thạc sĩ khoa học xã hội chuyên ngành đạo diễn, quay phim, sản xuất phim điện ảnh và phim truyền hình. Bên cạnh đó, Trường điện ảnh Krzysztof Kieślowski cũng được phép cấp bằng Tiến sĩ. Một trong những giảng viên đầu tiên của trường là đạo diễn Krzysztof Kieślowski. Hiện nay, đây là một chi nhánh của Đại học Silesia ở Katowice.
Thành tích
Các sinh viên theo học tại Trường Điện ảnh Krzysztof Kieślowski nhiều lần được trao giải tại Liên hoan phim Camerimage, chẳng hạn như: 4 giải Golden Tadpoles (Vàng), 2 giải Silver Tadpoles (Bạc), 2 giải Bronze Tadpoles (Đồng) và 1 giải Blue Tadpole (Khuyến khích) cho bộ phim hay nhất thập kỷ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trường điện ảnh Ba Lan Thể loại:Điện ảnh Ba Lan
Schumannianthus dichotomus
Schumannianthus dichotomus (lùm nước) là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được (Roxb.) Gagnep. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1904. Loài này được dùng để sản xuất Shital pati, là một loài chiếu truyền thống ở Đông Ấn Độ và Bangladesh.
Trong tiếng Assam, loài này có tên là Pati Doi; Murta, Mostak, và Pati bet patipata và paitara là tên gọi trong tiếng Bengal, nó được tìm thấy ở những vùng ven sông như đảo Majuli ở Assam, và các huyện Noakhali, Tangail và Sylhet của Bangladesh.
Liên kết ngoài
Thể loại:Schumannianthus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1904 Thể loại:Thực vật Ấn Độ Thể loại:Thực vật Bangladesh Thể loại:Thực vật Campuchia Thể loại:Thực vật Malaysia Thể loại:Thực vật Myanmar Thể loại:Thực vật Philippines Thể loại:Thực vật Thái Lan Thể loại:Thực vật Việt Nam Thể loại:Thực vật Assam Thể loại:Thực vật Borneo
Banki
Banki là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực quy hoạch (notified area committee) của quận Cuttack thuộc bang Orissa, Ấn Độ.
Địa lý
Banki có vị trí Nó có độ cao trung bình là 48 mét (157 foot).
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Banki có dân số 15.987 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Banki có tỷ lệ 76% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 82%, và tỷ lệ cho phái nữ là 69%. Tại Banki, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Orissa
Bảo tàng Lịch sử của Phong trào Nhân dân Ba Lan
Bảo tàng Lịch sử của Phong trào Nhân dân Ba Lan (tiếng Ba Lan: Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego) là một bảo tàng tọa lạc tại số 204 Đại lộ Wilanowska, Warsaw, Ba Lan. Phương châm hoạt động của Bảo tàng là thu thập các hiện vật và kỷ vật có liên quan đến lịch sử của nông dân Ba Lan và phong trào nhân dân Ba Lan, bao gồm hoạt động của các đảng nông dân, các hiệp hội văn hóa và giáo dục nông thôn.
Lịch sử
Bảo tàng Lịch sử của Phong trào Nhân dân Ba Lan được thành lập vào ngày 8 tháng 3 năm 1984. Trụ sở của Bảo tàng là một biệt thự có tên là Quán rượu vàng do kiến trúc sư Franciszek Maria Lanci thiết kế, được xây dựng trong hai năm 1852 và 1853.
Triển lãm
Bộ sưu tập của Bảo tàng Lịch sử của Phong trào Nhân dân Ba Lan hiện đang bao gồm các triển lãm sau:
Trong khu vườn xung quanh Bảo tàng trưng bày các tác phẩm điêu khắc về các nhà hoạt động của phong trào nông dân.
Tham khảo
Thể loại:Bảo tàng Ba Lan
Cải bắp
thumb|Cải bắp, chưa nở rõ giống
Bắp cải hay cải bắp (Brassica oleracea nhóm Capitata) hay cải nồi là một loại rau chủ lực trong họ Cải (còn gọi là họ Thập tự - Brassicaceae/Cruciferae), phát sinh từ vùng Địa Trung Hải. Nó là cây thân thảo, sống hai năm, và là một thực vật có hoa thuộc nhóm hai lá mầm với các lá tạo thành một cụm đặc hình gần như hình tròn đặc trưng.
Nó đã được biết tới từ thời Hy Lạp và La Mã cổ đại; Cato Già đánh giá cao loại cây này vì các tính chất y học của nó, ông tuyên bố rằng "nó là loại rau thứ nhất". . Tiếng Anh gọi nó là cabbage (phát âm: /ˈkabɪdʒ/) và từ này có nguồn gốc từ Normanno-Picard caboche ("đầu"). Cải bắp được phát triển từ lựa chọn nhân tạo diễn ra liên tục để ngăn chặn chiều dài các gióng.
Cải bắp ngoài là món ăn ngon ra còn có tác dụng chữa được nhiều bệnh như: phòng bệnh ung thư vú ở phụ nữ,nước cải bắp tươi chữa bệnh loét da. Tại Hàn Quốc, cải bắp được gọi là yangbaechu (양배추) và là nguyên liệu chính làm món kim chi cải bắp (양배추 김치).
Các thứ của Brassica oleracea
Bên cạnh cải bắp, loài Brassica oleracea còn có nhiều giống cây trồng khác biệt về hình dáng và tên gọi khác, ví dụ: cải bông xanh hay súp lơ xanh (nhóm Italica), súp lơ (nhóm Botrytis), cải xoăn, borekale? (nhóm Acephala), su hào (nhóm Gongylodes), cải brussels (nhóm Gemmifera), cải làn hay giới lan/cải bông xanh Trung Hoa (nhóm Alboglabra), các cây lai ghép broccolini? (lai ghép Italica × Alboglabra) và broccoflower? (lai ghép Italica × Botrytis).
Giá trị dinh dưỡng của bắp cải
Bắp cải có chứa nhiều vitamin C (44%) và vitamin K (72%). Bắp cải cũng chứa một lượng vừa phải (10-19%) vitamin B6 và B9 (axit Folic hay còn gọi là folate).
Gây chướng bụng
Tiêu thụ một lương lớn bắp cải có thể dẫn đến việc làm tăng lượng khí ga trong dạ dày, dẫn đến tình trạng đầy hơi, chướng bụng và khó tiêu.
Liên kết ngoài
Thể loại:Giống cây trồng Thể loại:Rau ăn lá O
Trần Tự Khánh
Trần Tự Khánh (chữ Hán: 陳嗣慶;1175 – 1223), là một chính trị gia, viên tướng trứ danh thời kỳ suy vong của triều đại nhà Lý, người lãnh đạo chính thống buổi đầu giành quyền lực của họ Trần.
Sau khi cha ông là Trần Lý qua đời, ông là người lãnh đạo gia tộc họ Trần trên con đường danh vọng. Ông dũng mãnh trí lược, đã cùng Nguyễn Nộn, Đoàn Thượng các thế lực cát cứ chia 3 quốc gia bát phân thắng bại. Về sau, ông dẫn đại binh họ Trần kiểm soát triều Lý, được phong Thái úy, cùng đại ca Trần Thừa kiểm soát triều đình.
Sau khi qua đời, ông được Lý Huệ Tông truy tặng làm Kiến Quốc vương (建國王). Sau khi Trần Thái Tông lập ra nhà Trần, truy phong cho ông thành Kiến Quốc đại vương (建國大王), ghi nhận sự quan trọng của ông trong việc thành lập nhà Trần.
Thân thế
Trần Tự Khánh người hương Tức Mặc, phủ Thiên Trường, Đại Việt. Theo "Phả hệ họ Trần", Trần Tự Khánh là con thứ của Trần Lý, em của Trần Thừa và Linh Từ quốc mẫu. Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư thì Trần Tự Khánh là em của Trần Thừa và là anh của Linh Từ quốc mẫu. Cuốn sử này không ghi rõ năm sinh của ông.
Theo vai vế, ông là anh họ của Trần Thủ Độ, và là chú ruột của Trần Thái Tông và Khâm Minh đại vương Trần Liễu.
Trần Tự Khánh lớn lên khi cơ nghiệp nhà Lý đã suy yếu, vào đầu thế kỷ 13 dưới thời Hoàng đế Lý Cao Tông. Triều đình quan lại chơi bời vô độ, dân chúng bị cùng khốn, loạn Phí Lang xảy ra nhiều tháng trời khiến triều đình suy kiệt. Các tướng lĩnh địa phương nhân lúc loạn lạc nuôi ý định xây dựng lực lượng riêng, trong đó có cha Trần Tự Khánh là Trần Lý ở Hải Ấp.
Phò thái tử nhà Lý
Năm 1209, Cao Tông hoàng đế nghe lời gian thần Phạm Du, giết đại thần Phạm Bỉnh Di. Bộ tướng của Bỉnh Di là Quách Bốc khởi binh báo thù cho chủ, đánh vào kinh thành Thăng Long, Cao Tông hoảng sợ cùng Hoàng hậu chạy lên Quy Hoá, thái tử Lý Hạo Sảm chạy về Hải Ấp, nơi Trần Lý cai quản. Quách Bốc vào triều, lập con thứ của Cao Tông là Lý Thầm lên ngôi. Thầm là con tỳ thiếp của Cao Tông nên bị xét là thứ xuất (con thị thiếp sinh ra), dù lớn tuổi hơn Lý Hạo Sảm.
Thái tử Sảm lấy con gái của Trần Lý, em Trần Tự Khánh là Trần Nhị Nương làm vợ. Nhân có chính lệnh của Thái tử, và có em vợ là Tô Trung Từ làm quan trong triều, Trần Lý có lý do phát triển lực lượng để đánh Quách Bốc. Trần Tự Khánh trở thành người đắc lực giúp cha và cậu thực hiện ý định đó.
Năm 1210, Tô Trung Từ và Trần Lý đánh bại Quách Bốc. Trần Tự Khánh theo giúp và lập được công. Trong khi đánh dẹp, Trần Lý bị tử trận Sử sách chép không rõ về cái chết của Trần Lý. Tô Trung Từ sai người rồi đến Hải Ấp rước Thái tử định đưa về kinh sư. Đàm Dĩ Mông là em vợ Cao Tông, dù đã hàng phục Quách Bốc và hoàng tử Thầm nhưng vẫn được giữ chức Thái sư. Trần Tự Khánh thay cha thống lĩnh binh chúng, được phong là Thuận Lưu bá (順流伯), đóng quân ở Thuận Lưu (miền Hải Ấp, Hưng Hà, Thái Bình) nhưng không quy phục Cao Tông. Ông kéo quân về kinh thành, cướp bóc tài sản của hoàng cung, nhưng bị dân chúng kinh thành đánh đuổi.
Tháng 10 năm 1210, Cao Tông băng hà, Thái tử lên ngôi, tức là Lý Huệ Tông. Huệ Tông lập Trần Nhị Nương làm Nguyên phi (元妃), Tô Trung Từ được phong làm Thái uý. Để lấy lòng Tự Khánh, Huệ Tông phong ông làm Chương Thành hầu (彰誠侯).
Đại chiến quần hùng
Nghe tin vua Cao Tông mất, Trần Tự Khánh đem thủy quân đến bến Tế Giang (Mỹ Văn, Hưng Yên) xin với cậu là Tô Trung Từ cho cùng dự tang lễ Cao Tông, nhưng Trung Từ không cho vì sợ Tự Khánh lại làm loạn như lần trước. Tự Khánh phải đem quân về Thuận Lưu. Cũng tháng đó, Huệ Tông lập em gái Tự Khánh là Trần Nhị Nương làm Nguyên phi.
Tháng 7 năm 1211, Trung Từ đang đêm sang Gia Lâm tư thông với công chúa Thiên Cực, bị quan nội hầu Vương Thượng là chồng công chúa giết chết.
Trần Tự Khánh nhân lúc Ma La kéo đi, kinh thành bỏ trống, lập tức mang quân về kinh sư. Theo Việt sử lược, ông an táng người cậu Tô Trung Từ ở làng Hoạch. Các tướng cát cứ ở Hồng châu là Đoàn Thượng và Đoàn Văn Lôi nói vu Trần Tự Khánh với vua Huệ Tông rằng: "Trần Tự Khánh đem binh về kinh sư là muốn mưu đồ việc phế lập". Lý Huệ Tông tin là thật, nổi giận, tháng 7 bèn hạ chiếu cho các đạo binh đánh Trần Tự Khánh, và giáng Nguyên phi Trần Nhị Nương xuống làm Ngự nữ. Đoàn Thượng và Đoàn Văn Lôi đem binh về kinh sư. Huệ Tông hạ chiếu tấn phong tước hầu cho Đoàn Thượng.
Họ Đoàn đem quân đánh anh em họ Trần ở ải Hoàng Điểm. Trần Tự Khánh sai bộ tướng Lại Linh cùng tướng Khoái Châu là Nguyễn Đường ra chống cự. Nguyễn Đường bị bắt. Tự Khánh bị thua, giận dữ phá đê cho nước sông chảy tràn vào các ấp rồi về. Miền Khoái Châu mất tin tưởng ở họ Trần, theo về với họ Đoàn.
Trong khi đó, Tự Khánh vẫn tiếp tục đánh chiếm các miền ở hai bờ sông Hồng để phát triển thế lực. Hai lần ông đánh bại tướng của Đoàn Ma Lôi là Đinh Cẩm, đóng ở Đọi Sơn (Duy Tiên, Hà Nam). Họ Trần kiểm soát được cả miền Lý Nhân (Hà Nam). Trần Tự Khánh tìm cách liên kết với hào trưởng Nguyễn Tự để tiêu diệt thế lực đối địch mạnh nhất của mình là họ Đoàn.
Đầu năm 1212, Trần Tự Khánh và Nguyễn Tự họp nhau ở bến Triều Đông, thề làm bạn sống chết có nhau, tận trung báo quốc, cùng bình họa loạn. Hai người chia nhau phạm vi chiếm cứ, lấy sông Lô, sông Thiên Đức (sông Đuống) làm giới hạn, mỗi người thống suất một bên Từ Thượng Khối (Bắc Ninh) đến Na Ngạn (Lục Ngạn, Bắc Giang), các hương ấp dọc theo sông Đuống và đường bộ là thuộc về Tự Khánh. Từ Kinh Ngạn bờ sông Hồng, (thuộc Kinh sư) đến Ô Diên (Hoài Đức, Hà Tây) thuộc về Nguyễn Tự, hẹn đến tháng 3 năm Nhâm Thìn thì họp binh tấn công đất Hồng Châu của họ Đoàn.
Bấy giờ Huệ Tông thấy thế lực họ Trần mạnh lên, bèn truyền cho văn võ bá quan đều phải nghe mệnh lệnh Trần Tự Khánh. Mặt khác, Huệ Tông lại cùng với thái hậu Đàm thị và một số cận thần vẫn ngầm mưu diệt họ Trần. Đầu năm 1213, thái hậu sai người đi với bọn tướng sĩ ở đạo Phù Lạc và đạo Bắc Giang, hẹn ngày cùng phát binh đánh Tự Khánh. Đúng ngày đã định, các tướng Phan Thế ở Phù Lạc, Ngô Mãi ở Bắc Giang tiến đến cửa Đại Hưng (cửa nam thành Thăng Long). Tự Khánh đang ở bến Đại Thông, nghe tin đó liền kéo quân lên kinh sư, vào cấm thành, đốt cầu Ngoạn Thiềm rồi lại trở về Đại Thông.
Sau khi chiếm được đồng bằng hạ lưu sông Hồng và sông Đáy (trừ miền Đại Hoàng), Tự Khánh phát triển thế lực lên Quốc Oai. Vùng Quốc Oai vốn thuộc phạm vi kiểm soát của Nguyễn Tự. Khi đó Tự chết, phó tướng là Nguyễn Cuộc thay thế. Tự Khánh tiến quân lên Quốc Oai, dụ hàng được Nguyễn Cuộc, thanh thế thêm mạnh.
Lý Huệ Tông bèn cùng thái sư Đàm Dĩ Mông tự làm tướng, hẹn với quân Hồng châu đi đánh Tự Khánh, đến Mễ Sở gặp quân của họ Trần do Vương Lê, Nguyễn Cải chỉ huy. Hai bên chưa giao chiến, quân của Lê, Cải mới hò reo tiến lên, quân triều đình đã tự tan vỡ. Vương Lê, Nguyễn Cải bắt được thuyền rồng. Cánh quân đạo Bắc Giang do thái sư Đàm Dĩ Mông thống xuất tới bến An Diên (Thường Tín, Hà Tây) thì bị quân của Trần Thừa tiến đánh.
Em họ Trần Tự Khánh là Trần Thủ Độ cùng Trần Hiến Sâm ở tả ngạn cũng tiến đánh thắng quân triều đình. Các tướng họ Trần khác là Phan Lân, Nguyễn Nộn từ Quốc Oai tiến đến chợ Dừa đánh thắng các tướng ở Hồng châu là Đoàn Cấm, Vũ Hốt. Lý Huệ Tông thất thế phải chạy lên Lạng Châu.
Tự Khánh chiếm được kinh đô. Vài ngày sau, ông sai người đem thư lên Lạng Châu gặp Huệ Tông và nói rõ ý mình rằng:
Nhưng vua Huệ Tông từ chối không theo Tự Khánh.
Lập Nguyên vương
Không đón được Huệ Tông về kinh, Tự Khánh triệu tập các vương hầu, bá quan bàn việc cải lập, sai người đón một người con của Lý Anh Tông là Huệ Văn vương (惠文王) đến bến Hạc Kiều, lập làm đế.
Tháng 3 năm Giáp Tuất (tháng 4 năm 1214), Huệ Văn vương lên ngôi ở điện Đại An, cải nguyên là Càn Ninh, hiệu là Nguyên Vương (元王).
Anh em họ Đoàn tấn công đất Bắc Giang do tướng của Tự Khánh là Nguyễn Nộn đóng giữ. Hai bên đánh nhau ở núi Đông Cứu (Gia Lương, Bắc Ninh), Nguyễn Nộn giết chết được Đoàn Nguyễn. Tuy nhiên lúc đó nội bộ phe Tự Khánh xảy ra phản loạn lớn. Tướng ở Cam Giá (thị xã Sơn Tây) là Đỗ Bị lại nổi lên chống cự. Miền Cam Giá lại tách khỏi phạm vi thế lực của anh em họ Trần, hình thành một thế lực mới. Cùng lúc đó, Nguyễn Nộn ở Bắc Giang sau khi đánh được họ Đoàn cũng phản lại Tự Khánh, xây dựng một thế lực rất lớn. Do việc cát cứ của Đỗ Bị, Nguyễn Nộn, kinh thành Thăng Long bị uy hiếp. Tự Khánh lấy hết vàng bạc, của cải các kho và phóng hỏa đốt kinh đô rồi đưa vua mới là Càn Ninh xuống hành cung Lý Nhân (Hà Nam).
Nguyễn Nộn đem binh đến Thăng Long đánh nhau với Tự Khánh. Huệ Tông và thái hậu đang ở Nam Sách trở về Thăng Long, phong cho Nguyễn Nộn tước hầu để mượn tay Nộn chống họ Trần. Thế là sau khi nương tựa thế lực cát cứ địa phương họ Trần, họ Đoàn không được, nhà Lý lại liên minh với một thế lực cát cứ địa phương thứ ba là Nguyễn Nộn ở Bắc Giang. Cục diện trong nước lúc này đại thể hình thành ba thế lực: Phía bắc là Nguyễn Nộn, phía đông là Đoàn Thượng, phía nam là Trần Tự Khánh.
Ngoài mấy lực lượng lớn, còn có những thế lực nhỏ ở các địa phương. Một thế lực cát cứ khá quan trọng là Ô Kim hầu Lý Bát ở đất Ô Kim (Hoài Đức, Hà Tây) chống lại triều đình, nhưng không theo Tự Khánh. Ở Quy Hóa (miền Yên Bái, Tuyên Quang dọc sông Hồng) có họ Hà, cha truyền con nối cai trị đất trại này. Ngoài ra, còn thế lực cát cứ ở miền Đại Hoàng (Ninh Bình) của họ Phạm ở Nam Sách. Khắp nơi trong nước vẫn trong tình trạng hỗn loạn.
Đầu năm 1214, Huệ Tông chạy đến hương Bình Hợp (chưa rõ ở đâu), Trần Tự Khánh lấy lại Bình Hợp, rồi đem quân bao vây Thăng Long, đốt cung điện, phá nhà cửa. Huệ Tông phải dựng lều tranh để ở.
Tháng 5 năm 1214, ông mang quân đánh thắng lực lượng của Bùi Đô và Đinh Khả ở châu Đại Hoàng.
Tháng 4 năm 1216, lại xảy ra loạn lạc khác: các tướng ở Cảo Xã (Nhật Tảo, Từ Liêm, Hà Nội) là Đỗ Át, Đỗ Nhuế chống lại triều đình. Vua Huệ Tông dựa vào Lý Bát, sai Bát đánh lại, nhưng không thắng. Trước tình thế đó, Huệ Tông đành lại quay về nương nhờ anh em họ Trần.
Phò Huệ Tông
Trần Tự Khánh sai bộ tướng Vương Lê đem thủy quân đi đón Huệ Tông sang Cứu Liên.
Tháng 12 năm 1216, Thuận Trinh phu nhân Trần thị được phong làm Hoàng hậu. Từ lúc đó, anh em, thân thuộc họ Trần chiếm hết các chức văn võ quan trọng trong triều: Tự Khánh làm Thái úy, khi xướng lễ không phải gọi tên; anh trai ông Trần Thừa được phong tước Liệt hầu làm nội thị phán thủ; Trần Liễu (con cả Trần Thừa), Phùng Tá Chu, Phạm Kính Ân và Lại Linh được tước Quan nội hầu; con cả Tự Khánh là Trần Hải được phong tước Hiển Đạo vương. Nắm quyền lớn trong tay, Trần Tự Khánh quyết ý đánh dẹp Bắc Giang vương Nguyễn Nộn, Hiền Tín vương Lý Bát, Hồng hầu Đoàn Văn Lôi, Hà Cao ở Quy Hóa.
Đánh đông dẹp bắc
Tháng 6 năm 1217, Đoàn Thượng thấy thế lực họ Trần mạnh, tạm quy hàng triều đình, được phong tước vương và vẫn giữ vùng Hồng châu.
Tháng 6 năm 1218, Trần Thừa và Trần Tự Khánh gả em gái là Trần Tam Nương cho Đoàn Văn Lôi (Hồng hầu) thu phục đất Hồng Châu. Thế là họ Trần tạm dẹp yên được một thế lực chống đối quan trọng.
Maravilha
Maravilha là một đô thị ở bang Alagoas, Brasil. Đô thị này có diện tích 279 km2, dân số năm 2008 là 10.452 người.
Trần Tự Khánh
Đánh đông dẹp bắc
Tự Khánh tiến đánh thế lực cát cứ của Đỗ Bị ở Cam Giá. Các thuộc ấp ở Phong châu đều ra hàng.
Maravilha
Tham khảo
Maravilha
Trần Tự Khánh
Đánh đông dẹp bắc
Tự Khánh lại đánh Lý Bát chiếm lại đất Từ Liêm. Lý Bát phải chạy lên miền thiểu số ở sách An Lạc (Vĩnh Phúc).
Tháng 12 năm 1223, Trần Tự Khánh qua đời ở Phù Liệt, không rõ bao nhiêu tuổi. Quyền bính trong triều được giao cho anh trai ông Trần Thừa, người kế tục chức vị Thái úy và em họ ông là Điện tiền chỉ huy sứ Trần Thủ Độ. Về cơ bản, Trần Tự Khánh đã dẹp hầu hết các thế lực cát cứ chống triều đình, chỉ còn Nguyễn Nộn ở Bắc Giang và Đoàn Thượng ở Hồng châu chưa trừ bỏ được hẳn.
Nhận định
Sử gia Ngô Sĩ Liên viết về ông như sau:
Ngô Thì Sĩ trong Việt Sử Tiêu Án đã luận tội Trần Tự Khánh một cách rất gay gắt như sau: