cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
CRISPR
Chuỗi lặp lại
Francisco Mojica tại Đại học Alicante ở Tây Ban Nha nghiên cứu các đoạn lặp lại và chức năng của chúng trong các loài vi khuẩn cổ Haloferax và Haloarcula. Người hướng dẫn của Mojica vào lúc đó cho rằng những đoạn lặp lại có vai trò trong việc phân chia các DNA đã nhân đôi vào hai tế bào con trong quá trình phân bào, bởi plasmid và nhiễm sắc thể với những đoạn lặp giống nhau không thể cùng tồn tại trong Haloferax volcanii. Việc phiên mã những đoạn lặp gián đoạn này cũng được nghiên cứu lần đầu tiên, dẫn đến việc những đặc trưng của CRISPR. Năm 2000, Mojica khảo sát các nguồn khoa học và một trong những sinh viên tìm kiếm trong các bộ gen đã được công bố. Họ xác định được những đoạn lặp gián đoạn ở 20 loài vi sinh vật cùng thuộc một họ. Năm 2001, Mojica và Ruud Jansen trong khi đang tìm kiếm những đoạn lặp gián đoạn khác, đề xuất cái tên CRISPR (Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats; tạm dịch: Đoạn lặp palindrome ngắn gián đoạn thường xuyên theo cụm) nhằm tránh nhầm lẫn xuất phát từ nhiều tên gọi khác được dùng trong giới khoa học để diễn tả những đoạn DNA này. Năm 2002, Tang, et al. tìm ra bằng chứng cho thấy những vùng lặp CRISPR trong bộ gen của Archaeoglobus fulgidus được phiên mã thành phân tử RNA dài rồi được biến thành những đoạn RNA ngắn, cùng các chuỗi dài 2, 3 hoặc nhiều hơn đơn vị đệm.
Phức hệ CRISPR
Một bước tiến lớn trong việc hiểu rõ CRISPR đến từ quan sát của Jansen rằng những cụm lặp lại ở sinh vật nhân sơ này đi kèm với một tập hợp các gen tương đồng tạo thành các phức hệ CRISPR hay gen cas. Bốn gen cas (cas 1–4) được nhận diện từ đầu. Các protein Cas chứa motif cấu trúc helicase và nuclease, gợi ý về vai trò trong cấu trúc động của các locus CRISPR. Cái tên CRISPR được dùng thống nhất cho hình mẫu này. Tuy nhiên, chức năng của chúng vẫn chưa được biết đến.
thumb|Giản đồ một locus CRISPR. Ba thành phần chính của một vị trí CRISPR được thể hiện gồm: gen cas, một trình tự dẫn đầu, và một mảng lặp-đệm. Các hình chữ nhật xám là các đoạn lặp, còn các đoạn màu là đoạn đệm xen giữa. Sự sắp xếp ba thành phần này không phải luôn giống trong hình. Ngoài ra, một số CRISPR với trình tự tương tự nhau có thể xuất hiện trong cùng một bộ gen, nhưng chỉ một trong số đó là có các gen cas.
Năm 2005, ba nhóm nghiên cứu độc lập chỉ ra rằng một số đoạn đệm CRISPR xuất phát từ DNA thể thực khuẩn và DNA ngoại nhiễm sắc thể như là plasmid. Nói cách khác, các đoạn đệm (spacer) là những đoạn DNA lấy từ những virus từng cố gắng xâm nhập tế bào trước đó. Nguồn gốc của các đoạn đệm là dấu hiệu cho thấy phức hệ CRISPR/cas có thể đóng một vai trò trong hệ miễn dịch thu được ở vi khuẩn. Cả ba nghiên cứu đưa ra ý tưởng này ban đầu bị các tạp chí có danh tiếng từ chối, nhưng cũng xuất hiện trong những tạp chí khác.
Anua triphaenoides
Anua triphaenoides là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
CRISPR
Phức hệ CRISPR
Nghiên cứu đầu tiên, bởi Mojica và đồng nghiệp tại Đại học Alicante, tiên đoán vai trò của mã RNA của đoạn đệm trong việc nhận diện mục tiêu, một quá trình có thể tương tự với hệ thống can thiệp RNA trong tế bào nhân thực. Koonin và đồng nghiệp mở rộng giả thuyết can thiệp RNA này, đề xuất cơ chế hoạt động của các loại CRISPR-Cas khác nhau dựa trên chức năng được dự đoán của protein tạo ra từ chúng.
Các thí nghiệm của nhiều nhóm khác nhau cho thấy cơ chế cơ bản của miễn dịch CRISPR-Cas. Năm 2007, bằng chứng thực nghiệm đầu tiên cho thấy CRISPR là một hệ miễn dịch thu được được đăng tải. Một vùng CRISPR trong Streptococcus thermophilus lấy đoạn đệm từ DNA của một thể thực khuẩn xâm nhập. Các nhà nghiên cứu kiểm soát khả năng kháng các loại phage khác nhau của S. thermophilus bằng cách thêm và loại bỏ các đoạn đệm có trình tự giống với các phage đó. Năm 2008, Brouns và Van der Oost tìm ra một phức hệ các protein Cas (gọi là Cascade) trong E. coli cắt tiền RNA CRISPR trong những đoạn lặp thành những phân tử RNA trưởng thành chứa đoạn đệm gọi là RNA CRISPR (crRNA), gắn với phức hệ protein. Hơn nữa, người ta phát hiện rằng cần có Cascade, crRNA và một helicase/nuclease (Cas3) để giúp vi khuẩn miễn dịch với một virus DNA. Cùng năm đó, Marraffini và Sontheimer xác nhận rằng một trình tự CRISPR trong S. epidermidis nhắm vào DNA chứ không phải RNA để tránh giao nạp. Phát hiện này trái với những cơ chế tương tự can thiệp RNA được đề ra trước đó cho miễn dịch CRISPR-Cas, mặc dù một hệ thống CRISPR-Cas nhắm vào RNA ngoại lai được tìm thấy trong Pyrococcus furiosus. Một nghiên cứu năm 2010 cho thấy CRISPR-Cas cắt cả sợi thể thực khuẩn và DNA plasmid trong S. thermophilus.
Anua triphaenoides
Liên kết ngoài
Thể loại:Anua
CRISPR
Cas9
Các nhà nghiên cứu tập trung vào một hệ CRISPR đơn giản trong Streptococcus pyogenes dựa vào protein Cas9. Endonuclease Cas9 là một phức hệ bốn phần gồm hai phân tử crRNA nhỏ và RNA CRISPR CRISPR RNA chuyển hoạt (tracrRNA). Jennifer Doudna và Emmanuelle Charpentier thiết kế lại endonuclease Cas9 thành một hệ dễ kiểm soát hơn bằng cách hợp hai phân tử RNA lại thành một RNA dẫn đường, mà khi kết hợp với Cas9, có thể tìm và cắt DNA chỉ định bởi RNA dẫn đường. Đóng góp này có ý nghĩa quan trọng và được vinh danh bởi Giải Nobel Hóa học năm 2020. Bằng cách điều khiển chuỗi nucleotide của RNA dẫn đường, phức hệ Cas9 nhân tạo có thể được lập trình để đánh vào bất kỳ chuỗi DNA nào xâm nhập. Một nhóm khác gồm Virginijus Šikšnys và đồng nghiệp cho thấy Cas9 từ hệ CRISPR của S. thermophilus có thể được tái lập trình để nhắm vào mục tiêu tùy ý bằng cách thay đổi trình tự của crRNA. Những bước tiến này thúc đẩy các nỗ lực chỉnh sửa bộ gen bằng hệ thống CRISPR-Cas9 tùy biến.
Những nhóm dẫn đầu bởi Trương Phong và George Church cùng đăng tải mô tả việc chỉnh sửa gen trong tế bào người sử dụng CRISPR-Cas9 lần đầu tiên. Từ đó kỹ thuật này đã được dùng cho nhiều loại sinh vật, bao gồm nấm men (Saccharomyces cerevisiae),  mầm bệnh cơ hội Candida albicans, cá ngựa vằn (Danio rerio), ruồi giấm thường (Drosophila melanogaster),  kiến (Harpegnathos saltator và Ooceraea biroi ), muỗi (Aedes aegypti ), giun tròn (Caenorhabditis elegans), thực vật, chuột,  khỉ và phôi người.
CRISPR đã được chỉnh sửa để làm yếu tố phiên mã lập trình được, cho phép các nhà khoa học tập trung và kích hoạt hoặc vô hoạt các gen nhất định.
Cas12a (trước là Cpf1)
Năm 2015, nuclease Cas12a (trước gọi là Cpf1 ) được miêu tả trong phức hệ CRISPR/Cpf1 của vi khuẩn Francisella novicida. Tên gọi gốc của nó, từ một họ protein TIGRFAM định nghĩa năm 2012, cho thấy sự phổ biến loại CRISPR-Cas này ở chi Prevotella và Francisella. Cas12a khác với Cas9 ở một số điểm bao gồm: gây ra vết cắt 'so le' trong đoạn DNA kép thay vì vết cắt 'thẳng' như của Cas9, dựa trên một trình tự PAM giàu thymine và chỉ cần một RNA CRISPR (crRNA) để tìm thấy mục tiêu, trong khi Cas9 cần cả crRNA và một crRNA chuyển hoạt (tracrRNA).
Cas13 (trước là C2c2)
Năm 2016, nuclease Cas13a (trước gọi là C2c2) ở vi khuẩn Leptotrichia shahii được miêu tả. Cas13 là một endonuclease RNA do RNA dẫn đường, nghĩa là nó không nhắm vào DNA mà chỉ cắt RNA. Cas13 được dẫn đường bởi crRNA của nó tới mục tiêu ssRNA và bám vào rồi cắt mục tiêu. Một tính chất đặc trưng của Cas13 so với Cas9 là sau khi cắt, Cas13 vẫn bám vào mục tiêu rồi cắt những phân tử ssRNA khác. Tính chất này được gọi là "collateral cleavage" và đã được sử dụng để phát triển một số công nghệ chẩn đoán.
Sử dụng cho chỉnh sửa gene
Một phiên bản đơn giản của hệ CRISPR/Cas, gọi là CRISPR/Cas9, đã được áp dụng làm kỹ thuật chỉnh sửa bộ gene. Bằng cách đưa vào trong một tế bào phức hệ nuclease Cas9 với một RNA dẫn đường (gRNA) tổng hợp, có thể cắt bộ gene của tế bào tại những vị trí mong muốn, cho phép loại bỏ những gene hiện có và/hoặc thêm vào những đoạn DNA mới. Phức hệ Cas9-gRNA tương ứng với phức CAS III CRISPR-RNA trong hình vẽ minh họa bên cạnh.
Đoạn lặp và đoạn đệm
Một vị trí (locus) CRISPR được cấu tạo từ một trình tự dẫn đầu giàu AT, theo sau là những đoạn lặp (repeat) ngắn ngăn cách bởi các đoạn đệm (spacer) khác nhau. Đoạn lặp CRISPR thường có kích cỡ từ 28 đến 37 cặp base (bp), tuy nhiên có trường hợp chúng ít đến 23 bp và nhiều đến 55 bp. Một số có đối xứng dyad, dấu hiệu của cấu trúc bậc hai như thân-vòng ('kẹp tóc') thường thấy trong RNA, còn những loại khác thì không có cấu trúc cụ thể. Kích cỡ của các đoạn đệm trong những đoạn CRISPR khác nhau thường là 32–38 bp, dao động trong khoảng 21 đến 72 bp. Những đoạn đệm mới có thể xuất hiện nhanh do phản ứng miễn dịch với virus xâm nhập. Thông thường một đoạn CRISPR có ít hơn 50 đơn vị trình tự lặp-đệm.
CRISPR/Cas9 – những chiếc kéo phân tử làm từ enzyme và RNA
Những chiếc kéo cắt gene, các dao mổ phân tử – những thuật ngữ mô tả này được sử dụng để dành cho việc truyền tải nội dung của phương pháp mới về chỉnh sửa hơn là cái tên CRISPR-Cas9 khá khó mà có thể làm được. Như tên gọi đề xuất, hệ thống, trong đó, ở dạng tự nhiên của nó, bao gồm hai phân tử RNA và một phân tử protein, có thể tách phân tử di truyền DNA. Hơn nữa, nó có thể làm điều này với độ chính xác phẫu thuật tại một vị trí cụ thể trong bộ gen. Điều này cho phép các nhà nghiên cứu làm tắt biểu hiện gene hoặc chèn các trình tự mới tại vị trí cắt. Kết quả là, DNA có thể được sửa đổi nhanh hơn và dễ dàng hơn nhiều so với khả năng sử dụng các phương pháp chỉnh sửa gene trước đó.
Mặc dù hệ thống về cơ bản có vẻ đơn giản, nhưng các yếu tố khác nhau phải được phối hợp với độ chính xác cực cao để kéo cắt gene có thể hoạt động với độ chính xác như vậy. Vì lý do này, ngay cả sau 30 năm nghiên cứu, chức năng của CRISPR-Cas9 vẫn chưa được hiểu hoàn toàn.
Trình tự xuôi ngược trong bộ gene
Câu tiếng Anh "Able was I ere I saw Elba" là một câu xuôi ngược (palindrome), nghĩa là khi đọc ngược lại từ phải sang trái được nội dung giống hệ giống như khi đọc theo chiều thuận. Sự khởi đầu của cuộc cách mạng CRISPR đã được đánh dấu bằng việc phát hiện ra một số lượng lớn các trình tự xuôi ngược lặp đi lặp lại trong một vùng DNA của vi khuẩn. Trong các trình tự này, các chữ cái của mã di truyền, bốn phân tử base adenine, cytosine, thymine và guanine, được sắp xếp sao cho chúng có thứ tự giống như ở sợi DNA bổ sung khi đọc theo hướng ngược lại. Cũng vì đặc điểm này mà tên gọi CRISPR được viết tắt từ những chữ cái đầu của cụm từ khá dài Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats, tạm dịch: Cụm các trình tự xuôi ngược ngắn có độ dài bằng nhau lặp lại đan xen giữa các vùng đệm.
Không giống như từ xuôi ngược, ví dụ ‘civic’ và ‘tenet’, mà có ý nghĩa, các đoạn xuôi ngược trong từ điển di truyền không được sử dụng để dịch mã thành các protein chức năng. Mặc dù vậy, chúng không phải hoàn toàn là không có ý nghĩa. Các enzyme cắt DNA (nuclease) thường tìm đến các trình tự xuôi ngược này như là các trình tự nhận diện, và tại đây chúng thực hiện cắt phân tử DNA. Các trình tự này thường dài khoảng 4, 6 hoặc 8 base, mặc dù một số protein cắt đòi hỏi đến 20 cặp base hoặc nhiều hơn.
Bên cạnh các trình tự xuôi ngược ngắn lặp lại giống nhau của CRISPR là các vùng mang thông tin phiên mã cho phân tử RNA, có sự sắp xếp rất ổn định (cấu trúc bậc hai). Chúng dài khoảng 23 đến 47 cặp base. Có thể tìm thấy các vùng có độ dài biến đổi này nằm xen lẫn các trình tự xuôi ngược. Những đoạn mang thông tin phiên mã này có nguồn gốc từ bộ gene của DNA ngoại lai xâm nhập vào tế bào vi khuẩn, và được gọi là vùng đệm DNA (spacer DNA).
Vùng CRISPR còn bao gồm một vùng khởi động (promoter) đảm bảo cho vùng CRISPR được đọc và phiên mã thành CRISPR-RNA (crRNA). Ngoài ra còn có các gene đi kèm với CRISPR (CRISPR-associated genes, Cas) nằm bên cạnh vùng khởi động. Những gene mã hóa cho việc tổng hợp lên các protein Cas - hay chính là các enzyme có chức năng cắt sợi DNA. Các trình tự CRISPR và vùng đệm theo sau bởi một vùng phiên mã thành phân tử RNA gọi là tracrRNA, mà nó hướng dẫn các phân tử cắt và crRNA đến vị trí đích trên phân tử DNA của virus.
Chức năng tự nhiên của CRISPR-Cas
Chúng ta - loài người - thường coi vi khuẩn là một trong những tác nhân gây bệnh. Nhưng vi khuẩn cũng gặp phải tình trạng ốm yếu. Một số virus thực sự chuyên tấn công những vi sinh vật này. Có thể coi những virus đó, mà được biết đến là thể thực khuẩn, như hình ảnh giống với những tàu vũ trụ đổ bộ xuống một hành tinh ở xa. Virus tiêm DNA của chúng vào tế bào vi khuẩn, mà sau đó được tái bản, và sinh ra thể thực khuẩn mới - quá trình này có thể giết chết tế bào vật chủ. Giống như các sinh vật khác, vi khuẩn cũng đã phát triển các cơ chế khéo léo nhằm bảo vệ chúng khỏi những kẻ xâm lược này. Các hệ thống CRISPR-Cas là một trong những cơ chế như vậy.
Phòng ngừa miễn dịch với danh sách ghi nhớ
Các tế bào vi khuẩn có thể sử dụng phức hệ CRISPR-Cas để bảo vệ chúng khỏi những lần xâm lăng về sau, vì CRISPR-Cas tạo cho hệ thống phòng thủ tiêm nhiễm của vi khuẩn một loại danh sách ghi nhớ: khi một thể thực khuẩn bám vào màng tế bào vi khuẩn và sau đó tiêm DNA của nó vào bên trong tế bào, phức hệ phòng thủ sẽ sao chép một đoạn ngắn những DNA ngoại lai này và gắn vào những đoạn trình tự CRISPR đã có trước đó trên DNA của vi khuẩn. Các vùng đệm (spacer) - có trình tự với độ dài khác nhau nằm giữa các đoạn CRISPR có độ dài bằng nhau - do vậy tạo nên một kiểu danh sách thư viện lưu trữ mọi chủng loại tác nhân gây bệnh mà tế bào vi khuẩn từng gặp phải. Chỉ 1 vi khuẩn trong 10 triệu vi khuẩn bị virus tấn công có khả năng thu nạp vùng đệm để tăng khả năng bảo vệ của hệ miễn dịch của nó.
Một nửa số vi khuẩn đã biết ngày nay và hầu như mọi loài vi khuẩn cổ đều có hệ thống phòng thủ CRISPR-Cas. Cách tế bào triển khai hệ thống này phụ thuộc vào từng loài vi sinh vật. Về cơ bản có hai lớp CRISPR-Cas đã được các nhà sinh học biết đến và có thể chia nhỏ hai lớp này thành những lớp con. Hệ thống Lớp 1 chứa các phức hệ protein bao gồm nhiều phân tử, trong khi hệ thống Lớp 2 chỉ có một protein có chức năng cắt DNA.
Nhưng trên tất cả chúng đều có đặc điểm chung đó là chúng chèn thêm các đoạn DNA ngoại lai mới vào vùng CRISPR và phiên mã các phân tử RNA từ các vùng này, mà sau đó phân tử RNA này sẽ hướng dẫn một enzyme hoặc phức hệ enzyme đến đoạn DNA đích. Các phân tử RNA có thể bám vào một vị trí trên DNA xâm nhập mà khớp bổ sung với chính trình tự của chúng và nhờ đó hướng dẫn cho enzyme Cas nơi nó tiến hành cắt DNA ngoại lai. Cơ chế này làm DNA từ virus trở lên vô hại và vi khuẩn tránh khỏi sự lây nhiễm.
CRISPR-Cas9 là một trong những hệ chức năng có cấu hình đơn giản nhất và khiến cho nó rất phù hợp trong việc ứng dụng ở lĩnh vực công nghệ sinh học. Với CRISPR-Cas9 và tracrRNA, phức hệ chỉ cần hai phân tử RNA và một protein Cas9 để tìm đến DNA đích và cắt đứt đoạn này. Các nhà sinh học thậm chí có thể tổng hợp hai phân tử RNA này thành một phân tử RNA dẫn đường duy nhất trong phòng thí nghiệm, do đó tạo thành một phức hệ sử dụng dễ dàng hơn nữa. Thêm vào đó, CRISPR-Cas9 hoạt động không chỉ ở vi khuẩn mà còn làm việc tốt trong các tế bào nhân thực. Từ giun kim cho đến con người - những chiếc kéo cắt gene mới khám phá này có thể sử dụng ở khắp mọi nơi.
Sự hoạt động của CRISPR-Cas9
Với hệ CRISPR-Cas9, các trình tự CRISPR và vùng đệm được phiên mã thành CRISPR-RNA (crRNA). Trước khi phân tử này có thể dẫn protein Cas9 đến vị trí cắt DNA, nó phải được chỉnh sửa thành dạng cuối cùng nhờ các enzyme cắt và một số phần của nó bị cắt bỏ. RNase III là một trong những enzyme như thế. Cùng với trình tự tracrRNA nó biến đổi dạng ban đầu của crRNA thành một phân tử đầy đủ chức năng.
crRNA thành thục chứa một trình tự phiên mã của CRISPR và của DNA ngoại lai. Trình tự này cung cấp cho Cas9 trình tự nhận diện mà tại vị trí đó trên DNA mới xâm nhập sẽ bị cắt. crRNA bám vào tracrRNA, và chỉ cần hai phân tử này có thể cho Cas9 biết vị trí nó thực hiện cắt phân tử DNA.
Trình tự nhận diện khớp bổ sung với crRNA là chưa đủ để cho Cas9 có thể bám vào DNA sợi ngoại lai: nó cũng cần một "môtip nằm cạnh tiền vùng đệm" (‘proto-spacer adjacent motif’) hay viết tắt là PAM. Cas9 chỉ có thể bám vào sợi xoắn kép DNA nếu một trình tự PAM có ba nucleotide có chứa hai guanine và một base bất kỳ khác nằm cạnh trình tự nhận diện.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hệ miễn dịch Thể loại:Công nghệ sinh học Thể loại:Công nghệ mới nổi Thể loại:Kỹ thuật di truyền Thể loại:Sinh học phân tử Thể loại:Công nghệ năm 2015 Thể loại:Kỹ thuật sinh học
Columnea ciliata
Columnea ciliata là một loài thực vật có hoa trong họ Tai voi. Loài này được (Wiehler) L.P.Kvist & L.E.Skog mô tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Loewia cretica
Loewia cretica là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Loewia
Lithocarpus braianensis
Lithocarpus braianensis là một loài thực vật có hoa trong họ Fagaceae. Loài này được A.Camus mô tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Chú thích
Thể loại:Lithocarpus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1938
Manettia mitis
Manettia mitis là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Vell.) K.Schum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1889.
Liên kết ngoài
Thể loại:Manettia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1889
Loewia erecta
Liên kết ngoài
Thể loại:Loewia
Dichagyris rosescens
Dichagyris rosescens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dichagyris
Dennstaedtia wercklei
Dennstaedtia wercklei là một loài thực vật có mạch trong họ Dennstaedtiaceae. Loài này được (H. Christ) R.M. Tryon miêu tả khoa học đầu tiên năm 1960.
Eucalyptus serpentinicola
Eucalyptus serpentinicola là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được L.A.S.Johnson & Blaxell mô tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Dennstaedtia wercklei
Liên kết ngoài
Thể loại:Dennstaedtia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1960
Eucalyptus serpentinicola
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1991
Chisocheton velutinus
Chisocheton velutinus là một loài thực vật có hoa trong họ Meliaceae. Loài này được Mabb. mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chisocheton Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Chisocheton vindictae
Chisocheton vindictae là một loài thực vật có hoa trong họ Meliaceae. Loài này được Mabb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chisocheton Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1979
Bonamia cymosa
Bonamia cymosa là một loài thực vật có hoa trong họ Bìm bìm. Loài này được (Roem. & Schult.) Hallier f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1893.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Bồ nam Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1893
Eulalia milsumi
Eulalia milsumi là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Ridl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1922.
Chisocheton tomentosus
Chisocheton tomentosus là một loài thực vật có hoa trong họ Meliaceae. Loài này được (Roxb.) Mabb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Eulalia milsumi
Liên kết ngoài
Thể loại:Eulalia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1922
Chisocheton tomentosus
Liên kết ngoài
Thể loại:Chisocheton Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1979
Inga longispica
Inga longispica là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Standl. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
L
Roman Radikovich Akbashev
Roman Radikovich Akbashev (Роман Радикович Акбашев; sinh ngày 1 tháng 11 năm 1991) là một tiền vệ bóng đá người Nga. Anh thi đấu cho FC Avangard Kursk.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Anh có màn ra mắt tại Russian Second Division cho F.K. Dynamo Kirov vào ngày 4 tháng 8 năm 2011 trong trận đấu với F.K. Volga Ulyanovsk.
Anh thi đấu tại Chung kết Cúp bóng đá Nga 2017-18 cho FC Avangard Kursk vào ngày 9 tháng 5 năm 2018 tại Volgograd Arena với thất bại 2-1 trước đội vô địch F.K. Tosno.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1991 Thể loại:Người Sterlitamak Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nga Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC KAMAZ Naberezhnye Chelny Thể loại:Cầu thủ bóng đá F.K. Volgar Astrakhan
Columnea citriflora
Columnea citriflora là một loài thực vật có hoa trong họ Tai voi. Loài này được L.E.Skog mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Liên kết ngoài
Thể loại:Columnea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Ipomoea dumosa
Ipomoea dumosa là một loài thực vật có hoa trong họ Bìm bìm. Loài này được (Benth.) L.O. Williams mô tả khoa học đầu tiên năm 1970.
Liên kết ngoài
D Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1970
Boztopraklı, Andırın
Boztopraklı là một xã thuộc huyện Andırın, tỉnh Kahramanmaraş, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 1.009 người.
Boynuyoğunlu, Andırın
Boynuyoğunlu là một xã thuộc huyện Andırın, tỉnh Kahramanmaraş, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 265 người.
Loewia foeda
Loewia foeda là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Loewia Thể loại:Côn trùng hai cánh châu Âu
Dichagyris rosinans
Dichagyris rosinans là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dichagyris
Diplazium tutense
Diplazium tutense là một loài thực vật có mạch trong họ Woodsiaceae. Loài này được C.D. Adams miêu tả khoa học đầu tiên năm 1992.
Liên kết ngoài
Thể loại:Diplazium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1992
Aglaonema brevispathum
Aglaonema brevispathum là một loài thực vật có hoa trong họ Ráy (Araceae). Loài này được (Engl.) Engl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1915.
Tham khảo
Thể loại:Chi Minh ty Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1915
Miconia opacifolia
Miconia opacifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được J.F. Macbr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1929.
Liên kết ngoài
O Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1929
Chisocheton warburgii
Chisocheton warburgii là một loài thực vật có hoa trong họ Meliaceae. Loài này được Harms mô tả khoa học đầu tiên năm 1937.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chisocheton Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1937
Loewia latifrons
Loewia latifrons là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Loewia
Cyathea latevagans
Cyathea latevagans là một loài thực vật có mạch trong họ Cyatheaceae. Loài này được (Baker) Domin mô tả khoa học đầu tiên năm 1929.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cyathea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1929
Bonamia elliptica
Bonamia elliptica là một loài thực vật có hoa trong họ Bìm bìm. Loài này được (L.B. Sm. & B.G. Schub.) Myint & D.B. Ward mô tả khoa học đầu tiên năm 1968.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Bồ nam Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1968
Columnea clara
Columnea clara là một loài thực vật có hoa trong họ Tai voi. Loài này được (C.V.Morton) C.V.Morton mô tả khoa học đầu tiên năm 1971.
Epidendrum ammophilum
Epidendrum ammophilum là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Barb.Rodr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1882.
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1882
Anua tumiditermina
Anua tumiditermina là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Anua
Aglaonema chermsiriwattanae
Aglaonema chermsiriwattanae là một loài thực vật có hoa trong họ Ráy (Araceae). Loài này được D.Sookchaloem mô tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Tham khảo
Thể loại:Chi Minh ty Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Dennstaedtia wilfordii
Liên kết ngoài
Thể loại:Dennstaedtia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1910
Manettia mollis
Manettia mollis là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Moritz ex Wernh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1918.
Liên kết ngoài
Thể loại:Manettia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1918
Bulgurkaya, Andırın
Bulgurkaya là một xã thuộc huyện Andırın, tỉnh Kahramanmaraş, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 726 người.
Ilya Kubyshkin
Ilya Anatolyevich Kubyshkin (Илья Анатольевич Кубышкин; sinh ngày 12 tháng 1 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá người Nga. Anh thi đấu cho FC Avangard Kursk.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Anh có màn ra mắt tại Giải bóng đá Quốc gia Nga cho F.K. Zenit-2 St. Petersburg vào ngày 27 tháng 3 năm 2016 trong trận đấu với F.K. Luch-Energiya Vladivostok.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1996 Thể loại:Nhân vật thể thao từ Sankt Peterburg Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nga Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Nga Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Slovan Liberec Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nga ở nước ngoài
Ipomoea durangensis
Ipomoea durangensis là một loài thực vật có hoa trong họ Bìm bìm. Loài này được House mô tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Liên kết ngoài
D Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1908
Manettia modica
Manettia modica là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Standl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1929.
Liên kết ngoài
Thể loại:Manettia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1929
Cipadessa baccifera
Cipadessa baccifera là một loài thực vật có hoa trong họ Meliaceae. Loài này được (Roth) Miq. mô tả khoa học đầu tiên năm 1868.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cipadessa Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1868 Thể loại:Thực vật Ấn Độ Thể loại:Thực vật Sri Lanka
Loewia montivaga
Loewia montivaga là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Loewia
Artyom Mitasov
Artyom Aleksandrovich Mitasov (Артём Александрович Митасов; sinh ngày 12 tháng 3 năm 1990) là một cầu thủ bóng đá người Nga. Anh thi đấu cho FC Avangard Kursk.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1990 Thể loại:Người Kursk Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nga Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá F.K. Shinnik Yaroslavl Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nga ở nước ngoài
Dichagyris saturata
Dichagyris saturata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dichagyris
Eulalia mollis
Eulalia mollis là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (Griseb.) Kuntze mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eulalia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891
Miconia oraria
Miconia oraria là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Wurdack mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Liên kết ngoài
O Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1977
Cyathea lechleri
Cyathea lechleri là một loài thực vật có mạch trong họ Cyatheaceae. Loài này được Mett. mô tả khoa học đầu tiên năm 1859.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cyathea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1859
Loewia nudigena
Loewia nudigena là một loài ruồi trong họ Tachinidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Loewia
Eucalyptus serraensis
Eucalyptus serraensis là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được Ladiges & Whiffin mô tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1993 Thể loại:Thực vật Úc
Anua umbrilinea
Anua umbrilinea là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Anua
Camuzluk, Andırın
Camuzluk là một xã thuộc huyện Andırın, tỉnh Kahramanmaraş, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 447 người.
Dysoxylum acutangulum
Dysoxylum acutangulum là một loài thực vật có hoa trong họ Meliaceae. Loài này được Miq. mô tả khoa học đầu tiên năm 1861.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dysoxylum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1861
Inga lopadadenia
Inga lopadadenia là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Harms miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
L
Mái chèo (thực vật)
Mái chèo, mái dầm hay vạn niên thanh cửa sông (danh pháp khoa học: Aglaodorum griffithii) là loài thực vật có hoa duy nhất thuộc chi Aglaodorum trong họ Ráy (Araceae). Loài này được (Schott) Schott mô tả khoa học đầu tiên năm 1858.
Aglaodorum griffithii cực kỳ giống với các loài minh ty của chi Aglaonema. Khác biệt chính là ở chỗ Aglaodorum có quả màu xanh lục trong khi Aglaonema có quả màu đỏ. Ngoài ra, Aglaodorum có cuống hoa dài hơn và chỉ có một vòng hoa thay vì nhiều vòng như ở Aglaonema.
Aglaodorum sinh sống trên các nền bùn vùng thủy triều ở Borneo, Sumatra, miền nam Đông Dương và bán đảo Mã Lai. Nó thường mọc cùng Cryptocoryne ciliata và Nypa fruticans. Đặc trưng thú vị của loài này là hạt nảy mầm trước khi rụng khỏi cây. Hạt của nó khá lớn về kích thước.
Tham khảo
G Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1858 Thể loại:Thực vật Malaysia Thể loại:Thực vật Malesia
Gary Moore
Robert William Gary Moore (4 tháng 4 năm 19526 tháng 2 năm 2011) là một nhạc công và nhạc sĩ người Bắc Ireland. Trong suốt sự nghiệp âm nhạc, ông chơi trong nhiều nhóm nhạc và biểu diễn đa dạng thể loại như blues, hard rock, heavy metal và jazz fusion.
Chịu ảnh hưởng từ Peter Green và Eric Clapton, Moore bắt đầu sự nghiệp vào cuối thập niên 1960 khi ông gia nhập nhóm Skid Row và cùng họ phát hành hai album. Sau khi rời nhóm Moore đầu quân cho Thin Lizzy, tái hợp cùng đồng đội cũ ở Skid Row và đồng nghiệp thường xuyên cộng tác Phil Lynott. Moore bắt đầu sự nghiệp solo vào thập niên 1970 và gặt hái thành công lớn với bài "Parisienne Walkways" (1978) – được xem là bài hát trứ danh của ông. Trong thập kỷ 1980, Moore chuyển sang chơi thể loại hard rock và heavy metal, đạt được những thành công nhất định trên thị trường quốc tế. Năm 1990, ông trở về gốc rễ âm nhạc của mình với Still Got the Blues – album thành công nhất sự nghiệp của ông. Moore tiếp tục ra nhạc mới trong suốt giai đoạn cuối sự nghiệp, thỉnh thoảng hợp tác với các nghệ sĩ khác. Moore từ trần vào ngày 6 tháng 2 năm 2011 vì bị trụy tim trong lúc đi nghỉ lễ ở Tây Ban Nha.
Moore thường được xem là một virtuoso (bậc thầy) và được xem là nguồn ảnh hưởng tới nhiều nghệ sĩ guitar. Ông được bầu chọn là một trong những tay guitar xuất sắc nhất mọi thời đại lần lượt bởi Total Guitar và Louder. Ca sĩ kiêm sáng tác nhạc người Ireland Bob Geldof phát biểu rằng "không nghi ngờ gì nữa, [Moore] là một trong những nghệ sĩ blues vĩ đại của Ireland". Trong phần lớn sự nghiệp, Moore gắn bó chặt với cây guitar Gibson Les Paul 1959 mà Peter Green sử dụng. Sau đó ông được hai hãng chế tác đàn Gibson và Fender tôn vinh với nhiều mẫu đàn guitar mang thương hiệu ông.
Thân thế
Robert William Gary Moore chào đời tại Belfast vào ngày 4 tháng 4 năm 1952, là con trai của bà nội trợ Winnie và ông Robert Moore – một nhà quảng bá âm nhạc điều hành phòng khiêu vũ Queen's Hall ở Hollywood. Ông lớn lên gần điền trang Stormont của Belfast cùng 4 anh chị em. Ông ghi ơn cha mình vì đưa ông bắt đầu đến với âm nhạc. Năm Moore 6 tuổi, cha ông mời con trai mình lên sân khấu hát bài "Sugartime" với một ban nhạc chuyên cover tại sự kiện mà ông tổ chức, sự kiện ấy lần đầu khơi dậy niềm yêu thích âm nhạc trong con người Moore. Người cha mua cho Moore cây guitar đầu tiên là chiếc acoustic cũ của hãng Framus, khi Moore mới 10 tuổi. Dẫu là người thuận tay trái, ông lại học chơi nhạc cụ bằng tay phải. Không lâu sau, ông lập nên ban nhạc đầu tiên của mình với cái tên The Beat Boys, nhóm chủ yếu thể hiện các ca khúc của Beatles. Sau đó ông đầu quân cho nhóm Platform Three and The Method cùng nhiều nhóm nhạc khác. Trong khoảng thời gian này, ông kết bạn với nghệ sĩ guitar Rory Gallagher, người thường biểu diễn cùng nơi với ông. Ông rời Belfast để tới Dublin vào năm 1968 ngay khi nổ ra cuộc xung đột vũ trang ở Bắc Ireland. Một năm sau, cha mẹ ông ly thân.
Skid Row
Sau khi tới Dublin, Moore gia nhập ban nhạc blues rock Skid Row của Ireland. Lúc bấy giờ, nhóm được dẫn dắt bởi giọng ca chính Phil Lynott. Phil và Moore sớm kết thân, họ còn sống cùng chung cư ở Ballsbridge. Tuy nhiên, sau khi vắng mặt vì dưỡng bệnh, Lynott bị tay bass của ban nhạc là Brush Shiels đề nghị rời Skid Row và Brush sẽ gánh vác nhiệm vụ hát chính. Năm 1970, Skid Row ký hợp đồng thu âm với CBS, và phát hành album đầu tay Skid; album đã giành vị trí số 30 trên UK Albums Chart. Sau album 34 Hours vào năm 1971 và các chuyến lưu diễn hỗ trợ The Allman Brothers Band, Mountain và nhiều nghệ sĩ khác, Moore quyết định rời ban nhạc. Moore trở nên thất vọng bởi những "hạn chế" của Skid Row, nên quyết định dứt áo ra đi để khởi nghiệp solo. Khi hồi tưởng lại, Moore chia sẻ: "Quãng thời gian gắn bó với Skid Row rất vui nhưng tôi không thực sự có những kỷ niệm đáng lưu giữ về ban, bởi lúc ấy tôi rất rối bời về những gì mình đang làm." Năm 1987, Moore nhận được đề nghị bán bản quyền cái tên "Skid Row" cho ban nhạc heavy metal cùng tên người Mỹ, sau cùng ông gật đầu với cái giá 35.000 đô la Mỹ.
Thin Lizzy
thumb|Moore (phải) bên cạnh Thin Lizzy vào đầu năm 1974. Sau khi rời Skid Row, Phil Lynott lập nhóm nhạc hard rock Thin Lizzy. Sau khi chia tay tay guitart Eric Bell, Moore được mời gia nhập để giúp hoàn thành chuyến lưu diễn đang dở dang của ban nhạc vào đầu năm 1974. Trong thời gian ở cùng nhóm, Moore thu âm 3 bài hát với họ, trong đó có bài "Still in Love with You" mà ông đồng sáng tác. Sau này ca khúc có mặt trong album thứ 4 Nightlife của Thin Lizzy. Rồi Moore rời Thin Lizzy vào tháng 4 năm 1974. Dù rất thích quãng thời gian gắn bó với ban nhạc, Moore lại thấy như thế không tốt cho ông: "Sau ít tháng tôi tìm đến tự tử, uống rượu và phê cần sa."
Năm 1977, Moore tái đầu quân cho Thin Lizzy trong một chuyến lưu diễn ở Mỹ sau khi tay guitar Brian Robertson bị thương ở tay sau một cuộc ẩu đả ở quán bar. Sau khi hoàn tất tour diễn, Lynott mời Moore gia nhập ban nhạc với tư cách thành viên thường trực, song ông đã từ chối. Sau cùng Brian Robertson quay trở lại nhóm rồi chia tay vĩnh viễn vào năm 1978. Một lần nữa Moore trám vị trí của Brian, lần này đủ lâu để thu album Black Rose: A Rock Legend – phát hành vào năm 1979. Đĩa nhạc gặt hái thành công và giành chứng chỉ vàng tại Anh. Tuy nhiên, Moore đột ngột rời Thin Lizzy vào tháng 7 ở giữa một tour diễn khác. Ông trở nên chán ngấy khi ban nhạc càng ngày càng nghiện cần sa nặng, làm ảnh hưởng đến chất lượng biểu diễn của họ. Sau đó Moore chia sẻ ông không hề hối tiếc với quyết định rời ban nhạc, "nhưng có lẽ là tôi đã làm sai cách. Tôi cho là mình có thể hành động theo hướng khác. Thế nhưng tôi đành rời đi thôi." Thin Lizzy sau cùng tan rã vào năm 1983, còn Moore làm khách mời trong chuyến lưu diễn chia tay của ban nhạc. Một số buổi diễn đã được phát hành trong album nhạc sống Life.
Sau khi Lynott qua đời vào tháng 1 năm 1986, Moore biểu diễn cùng các thành viên của Thin Lizzy tại buổi hòa nhạc Self Aid vào tháng 5 năm ấy. Ông đứng chung sân khấu cùng các cựu thành viên của Thin Lizzy một lần nữa vào tháng 8 năm 2005, khi một bức tượng đồng chân dung Lynott được khánh thành ở Dublin. Một bản ghi âm buổi hòa nhạc đã được phát hành với tựa One Night in Dublin: A Tribute to Phil Lynott.
Sự nghiệp solo
Năm 1973, Moore phát hành album Grinding Stone (tác phẩm được ghi công cho The Gary Moore Band). Với sự kết hợp hỗn tạp của blues, rock và jazz, album đã gây thất vọng về mặt thương mại, còn Moore vẫn chưa chắc về định hướng âm nhạc của mình. Khi còn là thành viên của Thin Lizzy, Moore cho phát hành album solo đầu tiên Back on the Streets vào năm 1978. Nhạc phẩm cho ra đời đĩa đơn hit "Parisienne Walkways" với sự có mặt của Phil Lynott hát chính và đánh bass. Bài hát giành hạng 8 trên UK Singles Chart và được xem là bài hát trứ danh của Moore. Sau khi rời Thin Lizzy vào năm 1979, Moore quay trở lại Los Angeles và ký hợp đồng thu âm mới với hãng đĩa Jet Records ở nơi đây. Ông thu âm album Dirty Fingers, nhưng album bị hoãn ngày ra mắt và bị thay thế bởi album G-Force "thân thiện với phát thanh hơn", ra đời vào năm 1980. Sau cùng Dirty Fingers được phát hành ở Nhật Bản vào năm 1983, kế đến là sản phẩm phát hành quốc tế vào năm sau.
thumb|left|240px|Moore biểu diễn tại Manchester Apollo vào năm 1983. Sau khi chuyển đến Luân Đôn và ký hợp đồng thu âm mới với Virgin, Moore phát hành album solo thứ hai là Corridors of Power vào năm 1982. Dù không đạt được thành công lớn, đây là album đầu tiên mà Moore hát chính từ đầu chí cuối, cũng như là đĩa solo đầu tiên của ông lọt vào bảng xếp hạng Billboard 200. Về mặt âm nhạc, Corridors of Power sở hữu "nhiều xúc cảm rock hơn", với ảnh hưởng phụ của các ban nhạc AOR, chẳng hạn như Journey và REO Speedwagon. Album còn có sự tham gia của cựu tay trống Deep Purple là Ian Paice, tay bass của Whitesnake là Neil Murray và tay keyboard Tommy Eyre (đồng đội từng chơi cùng trong ban nhạc đệm của Greg Lake). Trong chuyến lưu diễn quảng bá cho Corridors of Power, ca sĩ John Sloman còn được thuê để san sẻ trách nhiệm hát chính với Moore, còn vị trí của Eyre bị thay thế bằng Don Airey. Năm 1983, Moore phát hành album Victims of the Future – tác phẩm đánh dấu lần thay đổi âm nhạc nữa của ông, lần này là sang thể loại hard rock và heavy metal. Album còn chứng kiến sự kết nạp của tay keyboard Neil Carter (anh sẽ tiếp tục thúc đẩy Moore theo định hướng âm nhạc mới này). Trong chuyến lưu diễn phụ, họ kết nạp thêm cựu tay bass của Rainbow là Craig Gruber và tay trống Bobby Chouinard, rồi sau các vị trí trên lần lượt bị thay thế bởi Bob Daisley (tay bass của Ozzy Osbourne) và Paul Thompson (cựu tay trống của Roxy Music).
Năm 1985, Moore phát hành album solo thứ 5 mang tên Run for Cover, với sự góp giọng khách mời của Phil Lynott và Glenn Hughes. Moore và Lynott đã thể hiện bài hit "Out in the Fields"; ca khúc vươn tới top 5 ở cả Ireland và Liên hiệp Anh. Tiếp đà thành công, Run for Cover giành được các chứng chỉ vàng ở Thụy Điển, cũng như đĩa bạc ở Anh. Trong tour diễn hỗ trợ quảng bá album, vị trí của Paul Thompson bị thay thế bởi tay trống Gary Ferguson. Glenn Hughes được cho là sẽ vào ban nhạc để chơi bass, nhưng do các vấn đề lạm dụng chất gây nghiện, anh lại bị thay thế bởi Bob Daisley. Sau cái chết của Phil Lynott, Moore dành tặng album solo thứ 6 là Wild Frontier (1987) để tri ân người bạn quá cố. Với sự pha trộn của nhạc dân gian Celtic, blues và rock, album lại là một tác phẩm thành công nữa khi giành chứng chỉ bạch kim ở Thụy Điển, đĩa vàng ở Phần Lan và Na Uy, cũng như đĩa bạc ở Anh. Album còn cho ra đời bài hit "Over the Hills and Far Away" có mặt trong bảng xếp hạng của 9 nước. Trong chuyến lưu diễn quảng bá album, cựu tay trống của Black Sabbath là Eric Singer đã nhập hội ban nhạc đệm của Moore. Sản phẩm tiếp nối Wild Frontier là album After the War (1989) với sự tham gia của tay trống Cozy Powell. Tuy nhiên anh lại bị thay thế bởi Chris Slade trong chuyến lưu diễn quảng bá. Trong lúc After the War gặt hái đĩa vàng ở Đức và Thụy Điển, cũng như đĩa bạc ở Anh, Moore dần chán nản với nhạc của chính mình. Moore nói với Eric Bell (cựu tay guitar của Thin Lizzy) rằng sau khi nghe lại một số album của mình, ông nghĩ chúng là "đống rác rưởi lớn nhất" mà ông từng nghe. Theo lời của Moore thì ông đã đánh mất "lòng tự tôn âm nhạc của mình".
Năm 1990, Moore phát hành album Still Got the Blues, chứng kiến ông trở lại với gốc rễ nhạc blues của mình và hợp tác với những nghệ sĩ như Albert King, Albert Collins và George Harrison. Ý tưởng cho bản nhạc đến trong chuyến lưu diễn quảng bá cho After the War – Moore thường chơi blues một mình trong phòng thay đồ thì một đêm nọ, Bob Daisley đến gợi ý đùa rằng ông nên làm một album toàn nhạc blues. Sự thay đổi trong phong cách âm nhạc này còn được tô điểm bởi thay đổi trong lốt quần áo của Moore. Giờ đây ông diện một bộ com-lê màu xanh dương lịch sự trong các MV và buổi diễn nhạc sống thay vì "ăn vận trang điểm như mấy anh trong nhóm Def Leppard". Đây là quyết định có chủ đích của Moore nhằm thu hút những thính giả mới và đem đến cho khán giả cũ của ông "thứ hoàn toàn mới mẻ này". Cuối cùng, Still Got the Blues vươn lên thành album thành công nhất sự nghiệp của Moore, tiêu thụ hơn 3 triệu bản toàn thế giới. Bài tiêu đề của album còn trở thành đĩa đơn duy nhất trong sự nghiệp solo của Moore lọt vào bảng Billboard Hot 100, tại đây bài đạt vị trí số 97 vào tháng 2 năm 1991. Trong chuyến lưu diễn quảng bá album, Moore tập hợp một ban nhạc đệm mới và đặt tên là The Midnight Blues Band, với sự góp mặt của Andy Pyle, Graham Walker, Don Airey, cũng như một đội chơi kèn.
Nhạc phẩm tiếp nối Still Got the Blues là After Hours; album đã giành đĩa bạch kim ở Thụy Điển và đĩa vàng ở Liên hiệp Anh. Đĩa nhạc còn trở thành album đạt thứ hạng cao nhất của Moore tại Anh với vị trí cao nhất là hạng 4. Năm 1995, Moore phát hành Blues for Greeny, một album tri ân cho người bạn và người thầy Peter Green. Sau khi thử nghiệm nhạc điện tử trong Dark Days in Paradise (1997) và A Different Beat (1999), Moore một lần nữa trở về với gốc rễ nhạc blues với đĩa Back to the Blues (2001). Các đĩa nhạc kế tiếp gồm có Power of the Blues (2004), Old New Ballads Blues (2006), Close as You Get (2007) và cuối cùng là Bad for You Baby (2008). Trước khi qua đời, Moore đang làm một album mới chứa chất liệu Celtic rock nhưng chưa hoàn thành. Một vài ca khúc sau này xuất hiện trong album nhạc sống Live at Montreux 2010. Các bản nhạc chưa ra mắt nữa của Moore đã được phát hành trong album How Blue Can You Get vào năm 2021.
Hoạt động khác
Năm 1975, Moore gia nhập nhóm nhạc progressive jazz fusion Colosseum II được thành lập sau khi ban nhạc cũ Colosseum của thủ lĩnh Jon Hiseman giải tán. Moore thu âm 3 album cùng nhóm nhạc, trước khi rời đi để đầu quân cho Thin Lizzy vào năm 1978. Trong lúc sống ở Los Angeles vào năm 1979, Moore lập nên ban nhạc G-Force cùng Glenn Hughes và Mark Nauseef. Tuy nhiên Hughes sớm bị thế chỗ bởi Willie Dee và Tony Newton do dính dáng đến vấn đề say xỉn. Cùng lúc ấy, Moore nhận được lời mời tham gia ban nhạc của Ozzy Osbourne. Dẫu Moore đã từ chối, song G-Force lại giúp Osbourne đi tuyển các nhạc công khác cho ban nhạc của Ozzy. Sau đấy G-Force phát hành album đầu tay trùng tên vào năm 1980, và đi lưu diễn mở màn cho Whitesnake. Tuy nhiên trước khi hết năm thì ban nhạc lại tan rã. Rồi Moore được kết nạp vào vị trí chơi guitar trong ban nhạc solo của Greg Lake. Họ cùng nhau thu âm hai album phòng thu là Greg Lake (1981) và Manoeuvres (1983), cũng như album nhạc sống King Biscuit Flower Hour Presents Greg Lake in Concert, được phát hành vào năm 1995. Năm 1982, Moore được cân nhắc cho vị trí tay guitar của Whitesnake, song giọng ca chính David Coverdale lại lựa chọn không kết nạp Moore bởi ban nhạc đang làm thủ tục cắt đứt quan hệ với quản lý của nhóm. Năm 1987, Moore hợp tác làm đĩa đơn từ thiện "Let It Be" của Anh cùng một số nghệ sĩ, được phát hành dưới cái tên Ferry Aid.
Từ năm 1993 đến 1994, Moore là thành viên của nhóm nhạc 3 người BBM ("Baker Bruce Moore") hoạt động ngắn ngủi với sự tham gia của Jack Bruce và Ginger Baker (đều là những cựu thành viên của Cream). Sau chỉ một album và một chuyến lưu diễn châu Âu, nhóm đã giải tán. Dự án bị đổ bể bởi những xung đột tính cách giữa các thành viên cũng như "vấn đề tai" mà Moore mắc phải trong tour diễn. Sau này Moore kể về vụ ban nhạc tan rã: "Có nhiều thứ làm cho ban nhạc khó có khả năng gắn bó lâu dài. Tôi nghĩ về mặt quản lý, Jack [Bruce] đã quen có ban nhạc của riêng anh, tôi thì quen có ban nhạc riêng của mình và vì thế thật khó khăn." Năm 2002, Moore hợp tác với Cass Lewis (cựu tay bass của Skunk Anansie) và tay trống Darrin Mooney của Primal Scream trong album Scars (phát hành năm 2005). Moore còn thể hiện trong đĩa đơn từ thiện "Grief Never Grows Old" của One World Project, được phát hành vào năm 2005.
Xuyên suốt sự nghiệp, Moore đã đứng chung sân khấu cùng nhiều nghệ sĩ khác như George Harrison, Dr. Strangely Strange, Andrew Lloyd Webber, Rod Argent, Gary Boyle, B.B. King, The Traveling Wilburys và The Beach Boys.
Đời tư
Giữa thập niên 1970, Moore dính vào một vụ ẩu đả ở quán bar, để lại một vết sẹo trên mặt ông. Theo Eric Bell kể lại, Moore đang đi cùng bạn gái ở Dingwalls thì gặp hai người đàn ông "bắt đầu xì xào về bạn gái của Gary [...] về những gì họ muốn làm với cô". Sau khi Moore phản ứng lại hai người họ, một trong hai người đàn ông đã đập chiếc chai trong bar và cào vào mặt ông. Vụ việc đã tác động sâu sắc đến ông. Bell kể: "Nó đã thay đổi anh ấy. Rất nhiều sự giận dữ và cảm xúc bị dồn nén sẽ bộc phát trong lối chơi nhạc của anh. Nó còn bộc phát theo những cách khác nữa. Anh ấy phải rất khó khăn mới trở lại từ sau vụ việc ấy." Trong thập niên 1980, ông giấu vết sẹo của mình trong những bức ảnh và video bằng cách nhìn xuống hoặc đứng cách xa khung hình.
Moore kết hôn với người vợ đầu Kerry từ năm 1985 đến 1993. Họ có với nhau hai cậu con trai là Jack (người cũng theo nghiệp nhạc sĩ ) và Gus, trước khi ly hôn. Sau đó Moore có một con gái tên Lily (người cũng chọn âm nhạc để bắt đầu sự nghiệp ), cô bé chào đời từ mối tình của ông với Jo Rendle. Moore còn có một cô con gái tên Saoirse từ một mối tình khác nữa. Ở thời điểm ông qua đời, Moore cũng đang yêu một người.
Qua đời
thumb|upright|Bia mộ của Moore. Vào rạng sáng ngày 6 tháng 2 năm 2011, Moore qua đời vì bị đau tim khi đang ngủ, hưởng dương 58 tuổi. Lúc đó, ông đang đi nghỉ lễ cùng bạn gái của mình tại Khách sạn Kempinski ở Estepona. Cái chết của ông được người quản lý của Thin Lizzy là Adam Parsons xác nhận. The Daily Telegraph đưa tin rằng nguyên nhân gây nên cơn trụy tim của Moore là do nồng độ cồn cao trong cơ thể ông: 380 mg cồn trong 100 ml máu. Theo nhà báo âm nhạc Mick Wall, Moore đã mắc chứng nghiện rượu nặng trong những năm cuối đời.
Moore được chôn cất tại nghĩa trang tư nhân ở Nhà thờ St Margaret, Rottingdean, trên bờ biển miền nam nước Anh, chỉ có gia đình và bạn bè thân thiết tới tham dự đám tang. Cậu con trai út Jack và người chú Cliff đã thể hiện bản ballad "Danny Boy" của Ireland tại đám tang của ông. Tờ The Belfast Telegraph miêu tả màn biểu diễn ấy là "một sự tri ân hoàn hảo, khi mà một số người đưa tang trong nhà thờ đã bật khóc".
Phong cách và ảnh hưởng
Moore nổi danh nhờ sở hữu một sự nghiệp đa dạng, biểu diễn các thể loại hard rock, heavy metal và jazz fusion. Đôi khi ông bị cáo buộc theo đuổi những xu hướng, nhưng Moore lên tiếng phủ nhận, cho biết lúc ấy ông chỉ luôn làm những gì mà mình thích. Sau Still Got the Blues, Moore tự tách mình khỏi hình ảnh hard rock ở thập niên 1980. Dù nhìn chung là vẫn thích nhạc rock, ông không còn tự nhận mình là một nghệ sĩ guitar rock nữa: "Thành thực mà nói, tôi không phải người như thế nữa. Nếu tôi nghe mấy thứ nhạc ấy, tôi sẽ phản ứng, 'Chết tiệt. Mình thực sự đã chơi nhạc thế ư?' Thứ nhạc [rock] ấy nghe quá xa lạ với tôi theo cách nào đấy. – Nó chỉ không phải cách mà tôi muốn chơi." Nhiều ca khúc của Moore mang tính tự truyện hoặc nói về những chủ đề quan trọng với ông.
thumb|left|Moore nổi tiếng nhờ những biểu cảm đau đớn trong những buổi trình diễn nhạc sống. Một trong những nguồn cảm hứng lớn nhất của Moore là nghệ sĩ guitar Peter Green. Lần đầu Moore nghe Green chơi nhạc là ở một buổi diễn với nhóm John Mayall & the Bluesbreakers, ông kể: "Quả là một trải nghiệm đáng kinh ngạc khi nghe một nghệ sĩ guitar dạo bước trên sân khấu và cắm dây điện vào âm ly (thứ mà tôi từng cho là một đống rác rưởi) và tạo ra thứ âm thanh tuyệt hảo này. Anh ấy thật quá đỗi phi thường, mọi thứ về anh cực kỳ duyên." Cuối cùng Moore gặp gỡ Green vào tháng 1 năm 1970 khi Skid Row đi lưu diễn cùng ban nhạc Fleetwood Mac của Green. Hai người kết bạn và sau đấy Green bán lại cây guitar Gibson Les Paul 1959 của mình cho Moore. Một nguồn cảm hứng lớn nữa của Moore là Eric Clapton, ông lần đầu nghe nhạc của Clapton trong album Blues Breakers with Eric Clapton của John Mayall & The Bluesbreakers. Sau này Moore miêu tả đấy là trải nghiệm làm thay đổi đời mình: "Chỉ trong 2 giây nghe bài mở đầu, tôi đã bị choáng ngợp. Tự tiếng guitar nó đã quá đỗi khác biệt. Bạn có thể nghe thấy chất blues trong bản nhạc, nhưng trước ấy tất cả tiếng guitar mà bạn nghe trong nhạc rock, pop đều rất tầm thường và nhàm chán. Cứ nghe Beatles và The Shadows giai đoạn đầu là hiểu ý tôi nói. Họ tuyệt đấy, song Eric Clapton siêu việt hơn hẳn." Một số nguồn ảnh hưởng đầu tiên khác lên Moore gồm có Jeff Beck, George Harrison, Jimi Hendrix, Hank Marvin, John Mayall, và Mick Taylor. Ông còn nhắc đến Albert King và B.B. King là những người ảnh hưởng đến mình.
Bonamia grandiflora
Bonamia grandiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Bìm bìm. Loài này được (A. Gray) Hallier f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1897.