cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Claudio Pizarro
Chelsea
nhỏ|100px|Pizarro ở Chelsea Vào ngày 1 tháng 7 năm 2007, Chelsea chính thức cho biết và đã xác nhận rằng anh đã vượt qua buổi kiểm tra y tế và sẵn sàng ký vào bản hợp đồng để gia nhập đội bóng theo dạng chuyển nhượng tự do. Bản hợp đồng của anh sẽ có thời hạn 5 năm cùng mức lương 5,1 triệu đô la một năm. Anh là cầu thủ Peru đầu tiên gia nhập Chelsea. Pizarro cũng cho biết quyết định của anh được tư vấn bởi nhiều cầu thủ như đồng đội ở đội tuyển quốc gia Nolberto Solano, người chơi ở Anh cho Newcastle United, Aston Villa và West Ham United, cũng như cầu thủ của Manchester United Owen Hargreaves (người vào thời điểm đó đang chơi cho Bayern Munich). Pizarro có hộ chiếu Ý (mẹ anh là người Ý), do vậy anh không cần phải xin giấy phép lao động để chơi cho Chelsea.
Pizarro đeo áo số 14, cùng số áo với số mà anh đeo ở đội tuyển Peru, và số áo cũ của anh ở Bayern Munich. Anh thay thế Geremi, lúc đó đã chuyển sang Newcastle United, để thừa kế chiếc áo số 14 ở Chelsea. Sự nghiệp của anh ở Chelsea đã xuống dốc mặc dù anh có một khởi đầu tốt, ghi 1 bàn trong trận mở màn mùa giải Premier League 07-08. Tuy nhiên, sau sự ra đi của José Mourinho và việc ký hợp đồng với tiền đạo người Pháp Nicolas Anelka, Pizarro đã không còn được trọng dụng dưới thời Avram Grant. Pizarro là một nhân tố quan trọng trong đội hình của Chelsea ở trận đấu vòng 4 cúp FA, với việc kiến tạo 1 bàn thắng để đánh bại Queens Park Rangers. Anh sau đó chỉ ghi thêm đúng một bàn trong trận gặp Birmingham.
Đem cho Werder Bremen mượn
Vào ngày 15 tháng 8 năm 2008, anh được cho Werder Bremen mượn tới hết mùa. Ngay sau khi có tin Pizarro có thể sẽ gia nhập đội bóng, một số lượng lớn fan của Werder Bremen đã đổ xô đi mua áo mới của Pizarro để cho thấy rằng Pizarro vẫn luôn trong thâm tâm người hâm mộ Bremen, 7 năm sau ngày anh ra đi. Anh được đeo áo số 24 và trở thành một nhân tố vô cùng quan trọng trong đội bóng, ghi rất nhiều bàn thắng.
Tầm ảnh hưởng của Pizarro được kiểm chứng rõ trong trận đấu ở cúp UEFA, ghi bàn và loại những đội bóng như AC Milan và đối thủ kình địch Hamburg SV, và nhiều đội bóng khác nữa. Tuy nhiên việc thiếu vắng nhạc trưởng Diego ở trận chung kết gặp Shakhtar Donetsk, Pizarro đã không thể cứu cả đội khỏi trận thua 2-1 sau thời gian hiệp phụ.
Trở về Werder Bremen
Vào ngày 18 tháng 8 năm 2009, Pizarro gia nhập Werder Bremen với mức giá không được tiết lộ sau khi gây ấn tượng với Bremen ở mùa giải trước đó, ghi 17 bàn trong 26 lần ra sân.
Thi đấu quốc tế
phải|nhỏ|200px|Claudio Pizarro là đội trưởng [[đội tuyển bóng đá quốc gia Peru|đội tuyển Peru ở Copa America 2007]] Claudio Pizarro đã trở thành một cầu thủ chủ chốt của đội tuyển Peru từ năm 1999, thay thế cho Nolberto Solano. Ở Copa America 2004 khi chơi cho đội tuyển Peru anh bị dính chấn thương nặng trong trận thắng 3-1 trước Venezuela khiến anh phải chia tay Copa America và phải trở về Đức để phẫu thuật. Anh đã phải ngồi ngoài 3 tháng sau chấn thương.
Pizarro chơi cho Peru ở Copa America 2007, ghi 2 bàn trong trận gặp Bolivia. Anh cho biết không có hiềm khích gì đối với huấn luyện viên mới Jose del Solar khi ông thay Franco Navarro ở chiếc ghế huấn luyện viên trưởng.
Đời sống cá nhân
Em trai của anh, Diego, là một cầu thủ trẻ của Bayern Munich. Anh cùng vợ Karla có hai con trai và một con gái.
Xem thêm
Thể loại:Sinh năm 1978 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Peru Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Peru Thể loại:Cầu thủ bóng đá Werder Bremen Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bayern München Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Chelsea F.C. Thể loại:Tiền đạo bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Premier League Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bundesliga Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức Thể loại:Cầu thủ bóng đá 1. FC Köln
Diadasina separata
Diadasina separata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1903.
Tham khảo
Thể loại:Diadasina Thể loại:Động vật được mô tả năm 1903
Lepanthes woodfredensis
Lepanthes woodfredensis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Liên kết ngoài
W Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1998
Centaurea pumilio
Liên kết ngoài
Thể loại:Centaurea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1755
582 Olympia
nhỏ|Quỹ đạo của 582 Olympia và vị trí của nó vào 1/8/2014 582 Olympia
582 Olympia là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được A. Kopff phát hiện ngày 23.01.1906 ở Heidelberg và được đặt theo tên Olympia, Hy Lạp
São João do Jaguaribe
São João do Jaguaribe là một đô thị thuộc bang Ceará, Brasil. Đô thị này có diện tích 280,436 km², dân số năm 2007 là 8344 người, mật độ 29,75 người/km².
582 Olympia
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh được đặt tên 582 Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1906
São João do Jaguaribe
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Ceará
Hoét đốm
Hoét đốm, tên khoa học Ptyrticus turdinus, là một loài chim trong họ Pellorneidae.
Tham khảo
T Thể loại:Động vật được mô tả năm 1883 T Thể loại:Chim châu Phi Hạ Sahara
Archilejeunea involuta
Archilejeunea involuta là một loài Rêu trong họ Lejeuneaceae. Loài này được Steph. mô tả khoa học đầu tiên năm 1916.
Liên kết ngoài
Thể loại:Archilejeunea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1916
Hyophila muelleri
Hyophila muelleri là một loài Rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được (Duby) A. Jaeger mô tả khoa học đầu tiên năm 1873.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hyophila Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1873
Hypogrammodes confusa
Hypogrammodes confusa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Kamita Jun
Jun Kamita (sinh ngày 17 tháng 1 năm 1992) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Masdevallia vargasii
Masdevallia vargasii là một loài lan được tìm thấy ở miền nam Colombia into central Bolivia và Guyana.
Hypogrammodes confusa
Liên kết ngoài
Thể loại:Hypogrammodes
Hydrovatus seydeli
Hydrovatus seydeli là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1953.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Hydrovatus
Kamita Jun
Sự nghiệp câu lạc bộ
Jun Kamita đã từng chơi cho Vissel Kobe và Gainare Tottori.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1992 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Thủ môn bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Gainare Tottori Thể loại:Cầu thủ bóng đá J1 League Thể loại:Cầu thủ bóng đá J2 League Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Nhật Bản Thể loại:Cầu thủ bóng đá Vissel Kobe Thể loại:Cầu thủ bóng đá Arterivo Wakayama
Valerianella discoidea
Valerianella discoidea là một loài thực vật có hoa trong họ Kim ngân. Loài này được Loisel. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1810.
Liên kết ngoài
Thể loại:Valerianella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1810
Somatovelleda camerunica
Somatovelleda camerunica là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Somatovelleda
Lagarde, Moselle
Lagarde là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Château-Salins, tổng Vic-sur-Seille. Tọa độ địa lý của xã là 48° 41' vĩ độ bắc, 06° 42' kinh độ đông. Lagarde nằm trên độ cao trung bình là 242 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 220 mét và điểm cao nhất là 283 mét. Xã có diện tích 22,26 km², dân số vào thời điểm 1999 là 199 người; mật độ dân số là 8 người/km². Lagarde nằm khoảng 15 km về phía đông nam của Vic-sur-Seille.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Moselle
Nectandra barbellata
Nectandra barbellata là một loài thực vật thuộc họ Lauraceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Hydrovatus sharpi
Hydrovatus sharpi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Branden miêu tả khoa học năm 1885.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Hydrovatus
Định lý Casey
Nội dung của định lý
thumb|350px|
Cho \,O là một đường tròn có bán kính \,R. Cho là bốn đường tròn theo thứ tự không cắt nhau cùng ở trong (hoặc cùng ở ngoài) và tiếp xúc với đường tròn \,O. Định nghĩa \,t_{ij} là độ dài tiếp tuyến ngoài của các đường tròn \,O_i, O_j. Khi đó:
Trong trường hợp các đường tròn suy biến thành một điểm định lý Casey suy biến thành định lý Ptoleme.
Chứng minh
Chứng minh sau đưa ra bởi Zacharias. Gọi bán kính của đường tròn \,O_i là \,R_i và các đường tròn này tiếp xúc với \,O tại \,K_i. Gọi \,O, O_i là tâm của các đường tròn này.
Theo định lý Pytago
Trong tam giác \,O_iOO_j, áp dụng định lý cos chúng ta có độ dài của \,K_i,K_j
Vì các đường tròn \,O,O_i tiếp xúc nhau:
Gọi \,C là một điểm trên đường tròn \,O. Theo định lý sin trong tam giác \,K_iCK_j ta có:
Do đó:
Từ các đẳng thức trên ta có:
Cuối cùng ta có độ dài các đoạn tiếp tuyến là:
Áp dụng định lý Ptoleme cho tứ giác nội tiếp vế trái đẳng thức trên ta có:
Định lý được chứng minh.
Ứng dụng
Định lý Casey được sử dụng nhiều trong các bài báo về Hình học phẳng. Ví dụ định lý Casey được sử dụng để chứng minh định lý Feuerbach.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Tứ giác C Thể loại:Định lý trong hình học phẳng Thể loại:Hình học phẳng Euclid Thể loại:Hình học sơ cấp
Groutiella reesei
Groutiella reesei là một loài Rêu trong họ Orthotrichaceae. Loài này được (Vitt) B.H. Allen mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Liên kết ngoài
Thể loại:Groutiella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2002
Basapur, Shirhatti
Basapur là một làng thuộc tehsil Shirhatti, huyện Gadag, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Gadag (huyện)
Anoteropsis urquharti
Anoteropsis urquharti là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Danh sách di sản văn hóa Tây Ban Nha được quan tâm ở hạt Ripollès (tỉnh Girona)
Danh sách di sản văn hóa Tây Ban Nha được quan tâm ở hạt Ripollès (tỉnh Girona).
Anoteropsis urquharti
Loài này thuộc chi Anoteropsis. Anoteropsis urquharti được Eugène Simon miêu tả năm 1898.
Nectandra baccans
Nectandra baccans là một loài thực vật thuộc họ Lauraceae. Đây là loài đặc hữu của Venezuela.
Kavaklı, Genç
Kavaklı là một xã thuộc huyện Genç, tỉnh Bingöl, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 226 người.
Danh sách di sản văn hóa Tây Ban Nha được quan tâm ở hạt Ripollès (tỉnh Girona)
Liên kết ngoài
Thể loại:Danh sách di sản văn hóa Tây Ban Nha
Nectandra baccans
Tham khảo
Thể loại:Thực vật Venezuela Thể loại:Nectandra
Sân bay quốc tế Vnukovo
Sân bay bay quốc tế Vnukovo (Международный аэропорт Внуково) ) là một sân bay quốc tế ở thủ đô Moskva, Nga. Sân bay có hai đường băng. Sân bay có cự ly 28 km về phía tây nam từ trung tâm của Moscow, Nga. Nó là một trong ba sân bay chính phục vụ Moscow (cùng với sân bay quốc tế Domodedovo và Sân bay quốc tế Sheremetyevo). Trong năm 2010 sân bay đã thông qua 9.460.000 lượt hành khách, tăng 22,47% so với năm 2009, năm 2015 là 15,8 triệu lượt khách.
Sân bay Vnukovo đã được mở và sử dụng cho các hoạt động quân sự trong Thế chiến thứ hai, nhưng đã trở thành một sân bay dân dụng sự sau chiến tranh.
Lepanthes woodiana
Lepanthes woodiana là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Fawc. & Rendle mô tả khoa học đầu tiên năm 1909.
Sân bay quốc tế Vnukovo
Tham khảo
Thể loại:Giao thông Moskva Thể loại:Sân bay Nga Thể loại:Sân bay xây dưới thời Liên Xô
Lepanthes woodiana
Liên kết ngoài
W Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1909
Pithecellobium benthamianum
Pithecellobium benthamianum là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Miq. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Me keo
Tôn giáo tại Singapore
Tôn giáo tại Singapore đặc trưng bởi sự đa dạng về tôn giáo và tín ngưỡng do tính đa dạng và khác biệt  của những sắc tộc đến từ những đất nước và nền văn hóa khác nhau. Hầu hết các tôn giáo và tín ngưỡng lớn đều có ở Singapore. Một phân tích năm 2014 do Trung tâm Nghiên cứu Pew tiến hành cho thấy rằng Singapore là quốc gia có Chỉ số Đa dạng Tôn giáo (tiếng Anh: Religious Diversity Index) cao nhất thế giới.
Tôn giáo chiếm số lượng tín đồ đông nhất là Phật giáo, chiếm 33.1% dân số cả nước (2015).
Thống kê và nhân khẩu học
Tổng điều tra của Singapore bao gồm dữ liệu chi tiết về tôn giáo và dân tộc, và được thực hiện trên cơ sở mười hoặc năm năm. Thống kê tôn giáo trong ba thập kỷ qua:
Đạo giáo
nhỏ|250x250px|[[Thiên Phúc Cung (chữ Hán: 天福宫, chuyển tự: Thian Hock Keng), (xây dựng 1842) là nơi thờ tự của Đạo giáo lâu đời nhất Singapore.]] Các tín đồ Đạo giáo tôn thờ Lão Tử — bậc hiền triết Trung Quốc cổ đại, đồng thời là người tổ sáng nên Đạo giáo — và Tam Thanh. "Đạo giáo" ở Singapore cũng mang nghĩa lớn, bao hàm cả những tín ngưỡng dân gian của Trung Hoa.
Mặc dù số lượng Đạo quán tại Singapore khá nhiều, con số thống kê về số lượng tín đồ chính thức cho thấy trong giai đoạn 1990 đến 2000, số người dân theo đạo giảm đáng kể, từ 22.4% xuống còn 8.5%. Tuy vậy, điều này có thể được giải thích bởi lằn ranh nhận thức giữa Đạo giáo và Phật giáo khá mờ nhạt trong công chúng. Tổng điều tra của hai năm 2010 và 2015 cho thấy tổng số tín đồ đã tăng vọt lên lại và chiếm khoảng 11% dân số Singapore.
Phật giáo
Bài chi tiết: Phật giáo tại Singaporenhỏ|250x250px|Ngôi chùa thiền [[Kong Meng San Phor Kark See Monastery|Kong Meng San Phor Kark (Quang Minh Sơn Phổ Giác Thiền tự) tại Singapore.]] Có rất nhiều đền chùa và trung tâm Phật giáo ở Singapore với sự hiện diện của ba bộ phái: Thượng tọa bộ, Đại thừa và Kim cương thừa. Đa số các tín đồ Phật giáo ở Singapore là người Hán thuộc phái Đại thừa. 33.3% dân số Singapore theo đạo Phật.
Bahá'í giáo
Những người đầu tiên phổ biến tôn giáo Bahá'í tại Singapore là K. M. Fozdar (1898–1958) và Shirin Fozdar (1905–1992), khi họ định cư tại đây năm 1950. Shirin Fozdar nổi tiếng khắp Singapore và cả châu Á với sự nghiệp đấu tranh cho phụ nữ của bà. Việc Shirin Fozdar đến Singapore đã được dự báo trước bởi một bài báo của The Straits Times ngày 15 tháng 9 năm 1950 với tiêu đề "A Woman with a Message" ("Người phụ nữ với một thông điệp"). Thông qua các nỗ lực của vợ chồng Fozdar, năm 1952 số tín đồ theo đạo Baha'i ở Singapore vừa đủ để thành lập Hội đồng Tín ngưỡng địa phương (hay Hội nghị Tôn giáo Địa phương) đầu tiên tại quốc gia này. Từ đó cộng đồng đã phát triển được hơn 2000 thành viên.
Kitô giáo
nhỏ|250x250px|[[Nhà thờ Armenia, Singapore|Nhà thờ Armenia (xây dựng 1835), là nhà thờ lâu đời nhất Singapore.]] Các nhà thờ Kitô giáo của hầu hết các giáo phái đều có tại Singapore. Chúng được xây dựng với sự xuất hiện của những nhà truyền giáo sau khi Sir Stamford Raffles đặt chân đến đây. Cùng với Phật giáo, Hồi giáo và Ấn Độ giáo, đạo Kitô được coi là một trong bốn nền đạo lớn ngày nay.
Ngày 20 tháng 11 năm 1986, Giáo hoàng Gioan Phaolô II của Giáo hội Công giáo Rôma đã đến Singapore. Giáo hội này hiện có một Tổng giáo phận duy nhất tại Singapore, trùng với tên quốc gia này, do Tổng giám mục William Goh Seng Chye quản lý.
Các tín đồ Kitô giáo chiếm 18.8% dân số Singapore năm 2015.
Hồi giáo
nhỏ|250x250px|[[Masjid Sultan|Nhà thờ Hồi giáo Sultan, xây dựng 1826 ở quận Kampong Glam, là công trình nhà thờ đạo Hồi lâu đời nhất Singapore.]] Theo điều tra dân số năm 2010, khoảng 15% cư dân SIngapore cho rằng họ là người Hồi giáo. Đa số những nhà thờ Hồi giáo tại Singapore phục vụ cho nhu cầu tôn giáo của những tín đồ đạo Hồi thuộc nhánh phái Sunni, tuy vậy vẫn có một số ít những nhà thờ thuộc về phái Shia. Singapore còn tồn tại một tổ chức phụ nữ Hồi giáo lâu đời nhất trên thế giới: Tổ chức Hồi giáo dành cho phụ nữ trẻ Singapore (YWMA).
Hỏa giáo
Có khoảng 4,500 tín đồ đạo thờ lửa sinh sống tại Singapore. Nhờ chính sách khoan dung tôn giáo của chính phủ Singapore, số lượng tín đồ tăng nhanh.
Ấn Độ giáo
nhỏ|267x267px|[[Đền Sri Mariamman, Singapore (xây dựng 1827) ở quận Chinatown là công trình điện thờ lâu đời nhất của Ấn Độ giáo tại Singapore.]] Phần lớn các tín đồ đạo Ấn hiện tại đang sinh sống tại Singapore là hậu duệ của những người Ấn di cư sang Singapore năm 1819 sau khi lập quốc. Những điện thờ Ấn Độ giáo đầu tiên ở đây vẫn là điểm trung tâm của những nghi lễ và lễ hộ diễn ra xuyên suốt các năm.
Sikh giáo
nhỏ|250x250px|[[Central Sikh Temple (xây dựng 1912) ở Singapore.]] Những tín đồ theo đạo Sikh đầu tiên xuất hiện và định cư tại Singapre năm 1849. Năm 2011, có 10,744 tín đồ tại Singapore.
Do Thái giáo
nhỏ|250x250px|[[Maghain Aboth Synagogue, (xây dựng 1878) là giáo đường Do Thái lâu đời nhất tại Singapore.]] Những tín đồ Do Thái đầu tiên ở Singapore đến từ Ấn Độ năm 1819. Năm 2008, có khoảng 1000 người theo đạo Do Thái tại Singapore. Số lượng tín đồ hiện tại ở vào khoảng 800 đến 1000 người.
Kỳ Na giáo
[[Tập tin:Jain_Religious_Society.jpg|nhỏ|Singapore Jain Religious Society, ở [[Jalan Yasin]], Singapore.]]
Năm 2006, có khoảng 1,000 tín đồ theo đạo Jain tại Singapore.
Fran Karačić
Fran Karačić (sinh ngày 12 tháng 5 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Úc hiện thi đấu ở vị trí hậu vệ cho câu lạc bộ Serie B Brescia và đội tuyển quốc gia Úc.
Tôn giáo tại Singapore
Không tôn giáo
Những người Vô thần tại Singapore chiếm khoảng 18,3% dân số cả nước theo cuộc điều tra dân số năm 2015.
Fran Karačić
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1996 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Úc Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Úc Thể loại:Hậu vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2022
Centaurea pusilla
Centaurea pusilla là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Thuill. ex Pers. mô tả khoa học đầu tiên năm 1807.
Liên kết ngoài
Thể loại:Centaurea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1807
3998 Tezuka
3998 Tezuka (1989 AB) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 1 năm 1989 bởi T. Kojima ở Chiyoda.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1989
Diadasina singularis
Diadasina singularis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Brèthes mô tả khoa học năm 1910.
Tham khảo
Thể loại:Diadasina Thể loại:Động vật được mô tả năm 1910
Quảng trường tháp đồng hồ
nhỏ|[[Tháp đồng hồ]] Quảng trường tháp đồng hồ (tiếng Anh: Clock Tower Square) là một điểm nổi tiếng nổi tiếng ở Thimphu, thủ đô của Bhutan. Quảng trường có một tháp với bốn mặt đồng hồ, xung quanh quảng trường có nhiều cửa hàng, khách sạn và nhà hàng.
Địa điểm
Quảng trường tháp đồng hồ nằm ở Norzin Lam, Thimphu gần sân vận động bóng đá quốc gia ở trung tâm thủ đô.
Kiến trúc
nhỏ|Quảng trường tháp đồng hồ, Norzin Lam, Thimphu
Tháp đồng hồ có một kiến trúc điển hình của người Bhutan với những bức tranh và phù điêu Bhutan phong phú. Có những bức tranh bằng vàng vẽ những con rồng truyền thống ở trên tất cả bốn mặt của tháp, với ý nghĩa Bhutan là một vương quốc rồng độc lập. Có những bức tranh và phù điêu hoa đẹp mắt làm tăng thêm sự lộng lẫy của ngọn tháp. Các cửa hàng, nhà hàng và khách sạn trong quảng trường tháp đồng hồ có sự kết hợp giữa thiết kế kiến trúc Bhutan truyền thống và hiện đại, với mặt tiền gỗ nhiều màu, cửa sổ nhỏ và mái dốc. Các tòa nhà nho nhỏ xung quanh quảng trường có cấu trúc ba tầng đặc trưng..
Các điểm tham quan khác
Đài phun nước và bánh xe cầu nguyện truyền thống (mang tên Bhutan Mani Lhalhor) nằm trên quảng trường khiến Trimpu trở thành nơi lí tưởng để đặt chân đến. Các bánh xe cầu nguyện được nhìn thấy gần như khắp nơi trên khắp đất nước, đó là một nét văn hóa của người Bhutan và họ tin rằng chúng mang nhiều may mắn. Quảng trường này thường phục vụ cho các sự kiện và hoạt động khác nhau như các sự kiện gây quỹ, lễ trao giải phim, hội chợ thương mại, chương trình âm nhạc trực tiếp... Ngoài ra còn có một sân chơi nhỏ đối diện với tháp nơi trẻ em có thể chơi. Quảng trường đã thậm chí còn là nơi tổ chức cuộc đua xe ngựa Indo-Bhutan.
Tham khảo
Thể loại:Tháp đồng hồ Thể loại:Địa lý Bhutan
Anoteropsis virgata
Anoteropsis virgata là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Loài này thuộc chi Anoteropsis. Anoteropsis virgata được Ferdinand Karsch miêu tả năm 1880.
Tham khảo
Thể loại:Anoteropsis
Philometra effusalis
Philometra effusalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Philometra
Masdevallia ventricularia
Masdevallia ventricularia là một loài lan có mặt từ Colombia đến tây bắc Ecuador.
Tham khảo
V
Podgorica
Podgorica (chữ Kirin tiếng Montenegro: Подгорица;, nghĩa đen "[vùng] dưới đồi nhỏ") là thủ đô và là thành phố lớn nhất của Montenegro. Thành phố cũng từng được gọi là Titograd (chữ Kirin Montenegro: Титоград, ) từ 1946 đên 1992 khi Montenegro là một phần của Cộng hòa Liên bang Xã hội chủ nghĩa Nam Tư (SFRY).
Vị trí địa lý thuận lợi nằm ở nơi hợp lưu của sông Ribnica và Morača cũng nơi gặp nhau của đồng bằng phì nhiêu Zeta và thung lũng Bjelopavlići đã biến nơi đây thành một địa điểm thích hợp cho việc định cư. Thành phố này gần cả với khu trượt tuyết mùa đông ở phía bắc, và khu du lịch bờ biển Adriatic.
Dân số thành phố là 204.877 trong lần thống kê năm 2011. Khu tự quản Podgorica (mà Thành phố Podgorica là trung tâm) chiếm 10.4% diện tích đất liền và 29,9% dân số Montenegro. Ngoài việc là trung tâm hành chính quốc gia, Podgorica còn là trung tâm kinh tế, văn hóa và giáo dục của Montenegro.
Tên
Cái tên Podgorica có nghĩa là "[vùng] dưới đồi nhỏ" (gorica: "đồi nhỏ"), Gorica còn là tên của ngọn đồi phủ cây bách nằm gần trung tâm thành phố.
Cách Podgorica khoảng về (3 km) phía tây bắc là vết tích của đô thị La Mã Doclea. Những thế kỷ sau, người La Mã sửa tên thành Dioclea, vì đoán (sai) rằng chữ "i" đã bị mất đi trong lối nói bình dân.
Khi mới thành lập (trước thế kỷ 11), Podgorica được gọi là Birziminium. Thời kỳ Trung Cổ, nó được biết đến như Ribnica. Tên Podgorica được dùng từ năm 1326. Từ 1946 tới 1992, thành phổ được đổi tên thành Titograd theo tên Josip Broz Tito, cựu Tổng thống Nam Tư.
Thành phố kết nghĩa
Podgorica kết nghĩa với:
Liên kết ngoài
Thể loại:Thủ đô châu Âu Thể loại:Địa lý Montenegro
São Luís do Curu
São Luís do Curu là một đô thị thuộc bang Ceará, Brasil. Đô thị này có diện tích 122,42 km², dân số năm 2007 là 11906 người, mật độ 97,26 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Ceará
Triệu Phi Yến
Triệu Phi Yến (Phồn thể: 趙飛燕; giản thể: 赵飞燕; ? - 1 TCN), còn gọi Hiếu Thành Triệu Hoàng hậu (孝成趙皇后), là Hoàng hậu thứ hai của Hán Thành Đế Lưu Ngao - vị Hoàng đế thứ 12 của triều đại nhà Hán trong lịch sử Trung Quốc.
Triệu Phi Yến được xem là đệ nhất mỹ nhân thời Hán bên cạnh người đẹp Vương Chiêu Quân, một trong Tứ đại mỹ nhân Trung Hoa. Bà nổi tiếng với dung mạo tuyệt thế, thân thể nhẹ nhàng tựa như chim yến, nên gọi Phi Yến (có nghĩa là chim yến đang bay). Sử sách ghi về bà rất ít, song dã sử thì nhiều, vì vậy bà trở thành một trong những mỹ nhân phổ biến trong dân gian thần thoại từ rất sớm, như 《Tây Kinh tạp ký - 西京杂记》 hay 《Phi Yến ngoại truyện - 飞燕外传》.
Trong văn học dân gian Trung Hoa, Triệu Phi Yến thường được so sánh một cách đối lập với Dương Ngọc Hoàn của thời Đường với câu ví nổi tiếng [Hoàn phì Yến sấu; 環肥燕瘦], ý nói đến Dương Ngọc Hoàn xinh đẹp đẫy đà, trong khi Triệu Phi Yến thì thân hình thanh mảnh, uyển chuyển bay lượn tựa tiên nữ trên trời.
Thân thế
Hiếu Thành Triệu hoàng hậu xuất thân hàn vi, cha mẹ ruột vốn là những nô lệ của phủ dịch Triệu Lâm (趙臨), có chỗ lại nói chính Triệu Lâm là cha ruột. Vì quá nghèo, sau khi sinh ra bà thì định bỏ rơi, sau 3 ngày bà vẫn sống nên lại đem về. Sử sách không lại ghi tên thật của Triệu Phi Yến cùng em gái, tiểu thuyết Phi Yến ngoại truyện ghi bổn danh của bà là [Nghi Chủ; 宜主], em gái là Triệu Hợp Đức. Khi lớn lên, Triệu Nghi Chủ được tuyển làm ca nữ trong phủ của Dương A công chúa (陽阿公主). Lúc vào tập múa hát, do thân hình uyển chuyển, nhẹ như chim yến, nên từ đó được gọi là [Phi Yến; 飛燕].
Còn trong Phi Yến ngoại truyện, câu chuyện về hai chị em bà là cả một truyền kỳ. Vợ của Giang Đô trung úy Triệu Mạn (赵曼), là Cô Tô quận chúa (姑苏郡主), cháu gái của Giang Đô vương, tư thông với gia nhân là Phùng Vạn Kim (冯万金), sinh ra 2 cô con gái, chính là chị em Triệu thị, sau đó Cô Tô quận chúa đem hai đứa bé này vứt bỏ, ba ngày sau Cô Tô quận chúa phát hiện cả hai đều còn sống, tâm không đành lòng, lại đem các con ôm trở về, giao cho Phùng Vạn Kim nuôi nấng. Sau đó Vạn Kim qua đời, Phùng gia suy bại mà từ Cô Tô lưu lạc đến Trường An, được gọi là Triệu Chủ Tử. Sau đó, nàng lấy tài nghệ thêu thùa mà lấy lòng Triệu Lâm, quan dịch nô hầu trong phủ Dương A công chúa, vì vậy được Triệu Lâm nhận làm con nuôi.
Đắc sủng hậu cung
Hán Thành Đế vốn thích hưởng lạc, từng sủng ái Hứa Hoàng Hậu và Ban Tiệp dư đều có tiếng chuyên sủng và hiền huệ. Thế nhưng sau nhiều năm mà cả Hứa hậu cùng Ban thị vẫn không sinh được hoàng tử, Hán Thành Đế dần thấy chán ngán hậu cung nên đến phủ của Dương A công chúa (阳阿公主) uống rượu xem hát.
Trong khúc múa mà Dương A công chúa phủ trình diễn, Triệu Phi Yến xuất hiện. Hán Thành Đế trông thấy Triệu Phi Yến người nhỏ nhắn, eo lưng xinh, da dẻ mịn màng, dáng đi uyển chuyển như người cầm hoa rung rinh, không ai bắt chước được, gương mặt mơn mởn như gió xuân, thân nhẹ như chim yến bèn say mê. Bốn mắt nhìn nhau, Hán Thành Đế rung động, yêu ngay từ cái nhìn đầu tiên. Ông cảm thấy người con gái này cực kỳ giống Ban tiệp dư hồi trẻ nhưng hoạt bát năng động hơn Ban Tiệp dư nhiều. Đặc biệt là đôi mắt biết nói kia, thực sự vô cùng cuốn hút người nhìn. Sau đó, Thành Đế đem Phi Yến về hậu cung, ngày đêm sủng hạnh. Nghe nói em gái Phi Yến là Triệu Hợp Đức nói cười duyên dáng, thân thể khêu gợi, Hán Thành Đế cũng cho triệu vào. Hai chị em xinh đẹp át cả năm cung sáu viện, yến yến oanh oanh, thay phiên nhau thị tẩm làm Hán Thành Đế mê muội thất điên bát đảo, quên luôn rằng trong hậu cung vẫn còn những phi tần khác, phong cả hai là Tiệp dư.
Đăng cực Hậu vị
Sau khi Hứa hoàng hậu bị phế, Hán Thành Đế muốn lập Tiệp dư Triệu Phi Yến làm Hoàng hậu, nhưng bị Vương Thái hậu phản đối vì chê bai Triệu thị xuất thân là ca nữ thấp hèn. Cháu trai gọi Thái hậu bằng dì là Thuần Vu Trường (淳于長) nhân cơ hội muốn lấy công với Hán Thành Đế, bèn hiến kế giúp Triệu Tiệp dư đủ tư cách làm Hoàng hậu bằng việc truy phong gia đình.
Năm Vĩnh Trị nguyên niên (16 TCN), tháng 4, Hán Thành Đế ra lệnh truy phong cha của Triệu Phi Yến là Triệu Lâm làm Thành Dương hầu (成暘侯), từ đó không còn ai phàn nàn về xuất thân của Triệu Phi Yến. Tháng 6 năm đó, Hán Thành Đế ra chỉ lập Triệu Phi Yến làm Hoàng hậu, em gái là Triệu thị làm Chiêu nghi. Tuy trở thành Hoàng hậu, song không lâu sau Triệu Hoàng hậu bị thất sủng, Hán Thành Đế say mê em gái của Hoàng hậu là Triệu Chiêu nghi. Nơi ở của Triệu Chiêu nghi là Chiêu Dương cung (昭暘宮), cực kì xa hoa, trong đình lấy sắc màu đỏ son, sơn mới hoàn toàn, ngưỡng cửa thì lấy đồng thau trang sức, lại cũng tô hoàng kim lên, cầu thang lên điện thì lấy bạch ngọc mà làm, đồng thời khảm nhập Lam Điền tường ngọc, minh châu, thúy vũ, sự xa xỉ này là bậc nhất khi đó trong các cung. Tuy được sủng ái như vậy, song Triệu Chiêu nghi không hề mang thai, cả Triệu Hoàng hậu cũng vậy.
Năm Tuy Hòa nguyên niên (8 TCN), do không có con trai, Hán Thành Đế bèn triệu em trai là Trung Sơn vương Lưu Hưng và cháu trai là Định Đào vương Lưu Hân về Trường An, hòng chọn người kế vị. Bà nội của Lưu Hân là Phó Thái hậu, phi tần của Hán Nguyên Đế, đã diện kiến Triệu Hoàng hậu cùng Triệu Chiêu nghi với những hòm vàng bạc châu báu, mong Hoàng hậu nói giúp với Hán Thành Đế lập cháu mình đăng ngôi. Quả nhiên sau đó Thành Đế lập Lưu Hân làm Hoàng thái tử.
Năm Tuy Hòa thứ 2 (7 TCN), Hán Thành Đế đột ngột băng hà. Thái tử Lưu Hân kế vị, tức Hán Ai Đế. Theo lệ, Hoàng thái hậu Vương Chính Quân trở thành Thái hoàng thái hậu, còn Triệu Hoàng hậu được tôn làm Hoàng thái hậu. Khi đó, Thái hoàng thái hậu Vương Chính Quân hạch tội Triệu Chiêu nghi hạ độc Hoàng đế, khiến Triệu Chiêu nghi sợ hãi mà tự sát. Dù vậy, Hán Ai Đế vẫn để Triệu Phi Yến ở vị trí Thái hậu do bà có công giúp Lưu Hân được phong Thái tử. Em trai Thái hậu là Triệu Khâm (赵钦) được phong Tân Thành hầu (新成侯), một người cháu được kế thừa tước Thành Dương hầu. Triệu thị gia tộc "Nhất môn lưỡng Hầu", địa vị trở nên hiển hách.
Vài tháng sau, Tư lệ Giải Quang (解光) dâng tấu lên, truy tội Triệu Chiêu nghi xúi giục Hoàng đế sát hại hoàng tử do Hứa mỹ nhân sinh ra. Trung cung sử Tào Cung tố giác: "Triệu Chiêu nghi khuynh loạn thánh triều, thân diệt thừa tự, người nhà đương phục thiên tru", do vậy yêu cầu điều tra cả nhà họ Triệu. Do cớ sự đó, Hán Ai Đế thu hồi tất cả phong tước của em trai cháu trai của Triệu Thái hậu, buộc họ đến quận Liêu Tây. Không lâu sau, Nghị lang Cảnh Dục (耿育) thay Triệu Thái hậu cầu tình, nể tình công ơn khi xưa của Triệu Thái hậu, do vậy Hán Ai Đế miễn truy cứu Thái hậu, điều này khiến Thái hoàng thái hậu cùng gia tộc Vương thị bất mãn.
Bị phế truất và bức tử
Năm Nguyên Thọ thứ 2 (1 TCN), Hán Ai Đế băng hà, con trai của Trung Sơn vương Lưu Hưng là Lưu Kỳ Tử kế vị, tức Hán Bình Đế. Vào lúc này, Phó thái hậu cũng đã qua đời, Hán Ai Đế là người có quyền bảo hộ nhất cũng mất, nhân cơ hội đó tập đoàn ngoại thích Vương thị của Vương Chính Quân như "đông sơn tái khởi", liên tiếp lên kế hoạch trù dập toàn bộ những phe phái của Hán Ai Đế, hoặc những người được Ai Đế sủng ái.
Mất đi Ai Đế cùng nhà họ Phó, Triệu Thái hậu mất đi chỗ đứng. Ngay lập tức, bà bị Tân Đô hầu Vương Mãng kết tội đồng phạm với em gái Triệu Chiêu nghi, ám toán hoàng tự, ra chỉ: "Khi trước, Hoàng thái hậu cùng Chiêu nghi đều hầu màn trướng, tỷ muội chuyên sủng, chấp tặc loạn mưu, tàn diệt Thừa tự, làm nguy nan Tông miếu. Bội thiên phạm tổ, không thể lấy danh nghĩa Thiên hạ mẫu nghi mà tôn thờ. Biếm Hoàng thái hậu làm Hiếu Thành Hoàng Hậu, đến trú Bắc cung". Triệu Phi Yến từ khi nhập cung có được sự sủng ái của Hán Thành Đế, lừng lẫy một thời, sủng khuynh thiên hạ hơn 10 năm, đến đây lại bị nhà họ Vương biếm thành [Hiếu Thành Hoàng hậu; 孝成皇后] và giam cầm ở Bắc Cung.
Một tháng sau, Vương Mãng lại tiếp tục trách cứ Triệu Phi Yến, ra lệnh phế Triệu Phi Yến cùng Phó hoàng hậu của Hán Ai Đế đều làm [Thứ nhân; 庶人], cả hai người đều bị ép đến lăng tẩm của chồng. Cũng trong ngày hôm đó, Triệu Phi Yến và Phó thị đều bị bức tự vẫn. Bà vào cung 16 năm, chung niên tầm 44 tuổi.
Vũ đạo tuyệt thế
230px|thumb|trái|Triệu Phi Yến Về Triệu Phi Yến vũ đạo, có dày đặc truyền kỳ sắc thái. Trong 《Tây kinh tạp ký》 ghi lại:"Triệu hậu thân thể nhẹ nhàng, vòng eo thon thả, hạnh tiến bước lui đều uyển chuyển". Hay 《Triệu Phi Yến biệt truyện》 nói:"Triệu hậu eo cốt tinh tế, giỏi việc đi nhẹ nhàng (Củ bộ)". Cái gọi là Củ bộ (踽步), là Triệu Phi Yến sáng tạo độc đáo, tay như cầm hoa rung động, thân hình tựa gió mà nhẹ nhàng, có thể thấy được bản lĩnh vũ đạo cực kỳ thâm hậu. Cho tới nay, dân gian Trung Quốc hãy còn lưu truyền câu [Hoàn phì Yến sấu; 環肥燕瘦]; ý chỉ Dương Quý Phi béo, Triệu Phi Yến gầy; để chỉ sự đối nghịch về hình thể của nhị đại mỹ nhân. Chiếu theo nghĩa ấy, Triệu Phi Yến vốn nổi tiếng thiên hạ bởi sắc đẹp và vóc dáng mong manh, nhẹ nhàng tựa chim yến. Vẻ đẹp hao gầy khiến nàng có thể uyển chuyển như bay như lượn trong từng điệu múa, nên được gọi là Phi Yến.
Nàng còn có thể khống chế hô hấp, truyền thuyết kể rằng nàng có thể đứng trên lòng bàn tay người mà phất phới ống tay áo múa ca, giống hệt chim yến. Triệu Phi Yến cũng rất giỏi cổ cầm, sách Tây kinh tạp ký ghi lại bà có một cái gọi là Phượng hoàng bảo cầm (凤凰宝琴), khi Thị lang Khánh An diễn một khúc 《Song phượng ly loan khúc - 双凤离鸾曲》, nàng cực kỳ xúc động, dùng chính mình bảo cầm tấu một khúc 《Quy thông tống viễn thao - 归风送远操》, phiêu dật tiêu dao.
Nhưng thần dược “Hương cơ hoàn” là con dao hai lưỡi. Chất độc trong thuốc, đặc biệt là xạ hương, có tác dụng giúp cho làn da trở nên sáng bóng, mịn màng nhưng lại vô cùng độc hại với phụ nữ đang mang thai, tích lâu ngày trong người sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới khả năng sinh sản của phụ nữ. Hoàng cung dược tề sư Thượng Quan Vũ (上官嫵) từng kiến nghị nên nấu một loại cây tên Dương trịch trục để làm mất đi công hiệu của Hương cơ hoàn, nhưng cả hai đều không làm.
Lưu tiên quần
Theo Phi Yến ngoại truyện, Triệu Phi Yến thân thể cực kỳ uyển chuyển nhẹ nhàng, mỗi khi nàng eo thon khoản bãi, đón gió bay múa, thật giống như muốn thuận gió mà đi. Một ngày, nàng mặc một chiếc váy tím Vân Anh đi vào hồ Thái Dịch, lại ngân nga ca cổ nhạc nhẹ nhàng khởi vũ, đột nhiên cuồng phong gào thét, Phi yến như cánh diều bay lên. Vì thế Thành Đế gọi nhạc sư ngay lập tức đến kéo Phi Yến trở về, không cho nàng bị gió thổi đi. Khi vào phong đình, phát hiện váy của nàng bị trảo đến líu nhíu, từ đây các cung nữ thịnh hành mặc các loại váy gấp ra nếp vải, mỹ danh gọi là Lưu tiên quần (留仙裙).
Về sau, Hán Thành Đế phòng ngừa Triệu Phi Yến bị gió thổi đi, còn xây cất một tòa thất bảo tránh gió để nàng khiêu vũ thỏa thích, liền trở thành một giai thoại truyền đời.
Họa thủy
Trong lịch sử, nàng cùng em gái là Triệu Chiêu nghi nổi tiếng được các sử gia ví là [Hồng nhan họa thủy; 红颜祸水]. Câu này xuất phát từ Tư trị thông giám, khi hai chị em vào cung, có học sĩ nhìn thấy mà than:"Thử họa thủy dã, diệt hỏa tất hĩ". Căn cứ thuyết "Ngũ đức chung thủy", Hán là "Hỏa đức", mà nước có thể dập tắt lửa. Do vậy, về sau hồng nhan giai nhân có thể gây rối triều đại đều được gọi là Hồng nhan họa thủy.
Yến trác hoàng tôn
Vì không thể sinh con, em gái nàng là Triệu Chiêu nghi, luôn tìm cách tàn sát những cung tần có thai với Thành Đế để bảo đảm địa vị.
Theo Liệt nữ truyện, Triệu Chiêu nghi tính cách đố kỵ với hậu cung vì không thể sinh con. Khi đó, Hứa mỹ nhân được Hán Thành Đế sủng ái, sinh ra Hoàng tử. Triệu Chiêu nghi nói với Thành Đế rằng: "Bệ hạ hay cùng thiếp đến Trung cung, thế vị Hứa mỹ nhân kia là từ đâu tới?!". Sau đó, Triệu thị bèn bỏ ăn bỏ uống, tự đâm đầu vào cột cung điện, hay lại lăn từ giường xuống sàn, khóc lóc thảm thiết khiến Thành Đế sốt sắng cả lên. Triệu thị nói: "Bệ hạ sau này muốn an trí thần thiếp thế nào, thì tùy Bệ hạ, Thần thiếp không dám trái", Thành Đế khổ sở nói: "Ta cố ý nói việc này cho nàng nghe, nàng còn lại giận dữ vì điều chi nữa chứ?", sau đó Thành Đế cũng không thiết ăn uống gì. Thấy thế, Triệu thị bèn nói: "Bệ hạ còn có mặt mũi nào tuyệt thực?! Xưa kia bệ hạ thề độc với thiếp rằng 'Hứa không phụ nàng', bây giờ vị Mỹ nhân kia có Hoàng tự, ngài thất hứa với thiếp, đáng gọi là gì đây?!", sau đó khóc lóc thảm thiết. Hán Thành Đế không muốn thấy sủng phi của mình đau lòng, bèn nói: "Ta hứa với Triệu thị, không lập với Hứa thị! Trên đời này không ai có thể vượt qua nàng trong lòng ta! Nàng yên tâm!". Sau đó, Hán Thành Đế sai người giao cho Hứa mỹ nhân một phong thư xanh, bảo giao Hoàng tử cho mình. Hứa mỹ nhân bèn theo thư mà giao đứa trẻ ra, liền bị Hán Thành Đế sai người bóp chết cho tắt thở, Triệu Chiêu nghi cũng nhìn xem cùng, sau đó cho người vội vàng mai táng ở dưới Ngục viên.
Lại sau đó, có Trung cung sử là Tào Cung, tự Vĩ Năng, được Hán Thành Đế lâm hạnh cũng sinh Hoàng tử. Hán Thành Đế cũng lại đem nói với Triệu Chiêu nghi, biết được là con trai thì cũng đem giết. Dịch đình Ngục thừa tên Tịch Vũ khuyên can, Thành Đế không nghe. Nhưng Tào Cung chưa chết, Chiêu nghi cũng giận, thế là Thành Đế bèn sai người đưa thuốc độc kèm phong thư đến, bảo Tào Cung tự sát. Tào Cung khóc mắng:"Dung túng hai chị em bọn họ, cuối cùng kết cục thế này đây! Con ta chào đời chỉ vừa mới mọc tóc, bây giờ đang ở đâu rồi?! Hay đã bị hai chị em họ giết chết rồi?!", sau đó bèn uống thuốc độc tự sát. .
Do nguyên nhân này, Hán Thành Đế cũng tuyệt tự. Dân gian lưu truyền đồng dao: 「''Yến yến, vĩ cung cung, trương công tử, thời tương kiến. Mộc môn thương lang căn, yến phi lai, trác hoàng tôn. Hoàng tôn tử, yến trác thỉ''; 燕燕，尾龚龚，張公子，時相見. 木門倉琅根，燕飛來，啄皇孫. 皇孫死，燕啄矢. 」, khi ấy Hán Thành Đế hay cùng Trương Phóng Câu cải trang du ngoạn, cũng gọi [Trương công tử; 張公子]. Câu ca dao này dần được truyền tụng, trở thành điển tích [Yến trác hoàng tôn; 燕啄皇孙], có nghĩa là "chim yến mổ chết hoàng tôn" để nói về sự việc này của chị em họ Triệu. Sử gia Ban Cố về sau khi soạn Hán thư cũng đem tích này ghi lại, lưu truyền về sau.
Bình luận
Về nhan sắc, Triệu Phi Yến là một trong những nhan sắc tiêu biểu nhất của thi ca nghệ thuật Trung Hoa từ cổ đến kim. Tác phẩm "Tùy triều yểu điệu trình khuynh quốc chi phương dung đồ" (隋朝窈窕呈倾国之芳容图), còn gọi là "Tứ mỹ đồ" (四美图) từ thời nhà Tống đã xếp Triệu Phi Yến vào danh sách Tứ đại mỹ nhân sớm nhất, bên cạnh Vương Chiêu Quân, Lục Châu và Ban Cơ (không rõ Ban Chiêu hay Ban Tiệp dư).
Thi tiên Lý Bạch từng có vài câu thơ nói về Triệu Phi Yến:
Tham khảo
Thể loại:Mỹ nhân Trung Hoa Thể loại:Hoàng hậu nhà Hán Thể loại:Hoàng thái hậu nhà Hán Thể loại:Sinh năm 32 TCN Thể loại:Mất năm 1 TCN Thể loại:Mất thập niên 0 TCN
A-di-đà
A-di-đà Phật (chữ Hán: 阿彌陀佛) được phiên âm từ Amitābha, hay còn được biết đến với tên gọi Amida hoặc Amitāyus (trong tiếng Sankrit Amitābha có nghĩa là ánh sáng vô lượng, Amitāyus có nghĩa là thọ mạng vô lượng, nên A-di-đà Phật được xem là đức Phật Vô Lượng Thọ, Vô Lượng Quang, Vô Ngại Quang, Thanh Tịnh Quang, Giải Thoát Quang, Bất Khả Tư Nghị Quang, Trí Huệ Quang, Siêu Nhật Nguyệt Quang hoặc Tiếp Dẫn đạo sư (Vị thầy đạo tiếp đón chúng sinh). Trong hai tiểu thuyết Phong thần diễn nghĩa và Tây du ký có 1 nhân vật có tên này nhưng được miêu tả có ngoại hình khác. Ngài là một trong những vị Phật được thờ trong Phật giáo Đại thừa, ngụ ở tịnh độ của mình và đến thế giới này với vai trò là một thế lực cứu độ. Theo Đại Kinh A-di-đà hay Đại Kinh Sukhāvatīvyūha, trong một kiếp sống trước đây A-di-đà là một vị tăng tên là Pháp-tạng hay Dharmākara, ông nguyện khi đắc quả Phật sẽ tịnh hoá và trang nghiêm một thế giới và biến nó thành một trong những quốc độ thanh tịnh và đẹp đẽ nhất. Một khi ông hoàn toàn tỉnh giác và thành tựu lời nguyện của mình, Dharmākara sẽ trở thành Phật A-di-đà. Phật A-di-đà giờ đây đang cư ngụ tại thế giới đã tịnh hoá, gọi là Sukhāvatī (Cực lạc) tịnh độ ở phía phương Tây. Từ thế giới này Ngài sẽ đến với chúng ta, vây quanh bởi những vị bồ tát, chào mừng những chúng sinh đã khuất và dẫn họ đi tái sinh trong đất nước thanh tịnh của Ngài.
Hình ảnh của A-di-đà không hề được nhắc đến trong những tầng văn liệu cổ xưa nhất của Phật Giáo Nguyên Thủy Theravāda, nhưng vào khoảng đầu Công nguyên, danh hiệu A-di-đà xuất hiện là một vị Phật ở phía Tây trong bộ Ngũ phương Phật. Tín ngưỡng A-di-đà gần như được phát triển cùng với phương pháp hành trì thời kỳ đầu của Đại Thừa hay Mahāyāna là cầu khấn và thờ phụng "mọi vị phật" và hình tượng vài vị trong số đó đang sống ở những thế giới "thanh tịnh", xa xôi, ứng với một phương hướng chính. Huyền thoại về những lời nguyện và tịnh thổ của A-di-đà có thể được phát triển xấp xỉ với hay cạnh tranh với những tín ngưỡng tương tự của những vị Phật khác chẳng hạn như Phật A-súc-bệ hay Akṣobhya (một trong những vị Phật của ngũ phương, có tịnh-thổ nằm ở phía đông gọi là Diệu Hỷ hay Abhirati).
Dù rằng A-di-đà có nhiều phẩm chất giống với những vị Phật Đại thừa khác, nhưng A-di-đà thường được gắn với ánh chiều tà rạng rỡ, lan ra khắp mọi ngõ ngách vũ trụ mà không làm thiêu đốt hay mù loà (ở Đông Á Ngài cũng được liên kết với ánh trăng). Sự nhấn mạnh trên những phẩm chất phát quang (hay vầng hào quang) này vốn đóng một vai trò quan trọng trong văn hoá biểu tượng Đông Á, không làm thay thế hay mâu thuẫn khi kết hợp Đức A-di-đà với tôn giáo của âm thanh và tiếng nói; sự cứu hộ của Ngài được đảm bảo hay cam chắc bắng cách gọi tên Ngài, hay đúng hơn, cầu khấn danh hiệu Ngài với câu: "Nam Mô A-di-đà Phật." Thậm chí trong những đoạn văn nhấn mạnh vào hình ảnh ánh sáng như là Đại-trí-độ luận (Luận về Đại Trí tuệ Hoàn Hảo), Ngài vẫn là mẫu hình mạnh mẽ của thề nguyện và thánh danh.
A-di-đà thường được thể hiện trong ấn thiền định dhyānamudrā, có lẽ để nói đến 500 kiếp thiền định đã đưa Dharmākara đến giác ngộ. Một thủ ấn khác cũng hay được thể hiện trong tư thế đứng là ấn vô uý abhayamudrā (MUDRA của sự phòng hộ khỏi sợ hãi và nguy hiểm). nhỏ|Tượng Phật A-di-đà ngồi, phía tây [[Borobudur (Java, Indonesia), khoảng năm. 1863-1866.]] nhỏ| Amitabha, thời [[Kamakura, thế kỷ 12, 13, gỗ với vàng lá và đôi mắt dát pha lê - Bảo tàng Quốc gia Tokyo]] Trong những hình thái phổ quát hoá của nó, niềm tin vào A-di-đà vẫn tiếp tục cho đến ngày này bao gồm đa dạng các phương pháp thực hành và đối tượng thờ cúng. Một niềm tin phổ thông là tin rằng tịnh thổ Sukhāvatī, được ban phước bởi 2 vị bồ tát Quán Thế Âm và Đại Thế Chí, đặc biệt là Quán Thế Âm, vốn thường được gắn với sự thỉnh nguyện hồng danh của A-di-đà, trì tụng danh hiệu ngài có thể mang bồ tát Quán Thế Âm đến cứu giúp người tụng niệm. Sự trùng lắp nhiều niềm tin và phương pháp thực hành khác nhau, giống như sự chồng chéo của những vị cứu thế và những hình tượng thiêng liêng, có lẽ đó là bối cảnh chung nhất cho sự xuất hiện của A-di-đà đó là trường hợp ở Trung Quốc, Hàn Quốc, Việt Nam và ở Phật giáo Nhật Bản ngoại trừ Phật giáo độc quyền của những cải cách Kamakura.
Nhận thức về A-di-đà như là một trong những vị cứu thế hay sự liên kết giữa niềm tin vào ông và những năng lực siêu việt của Quán Thế Âm, là những chủ đề phổ biến xuyên suốt Phật giáo Á Châu. Không phải là tự nhiên mà Panchen Lama (Ban thiền Lạt-ma) của Tây Tạng lại được xem là tái sinh của A-di-đà, trong khi vị quyền lực hơn kia ở Lhasa, Dalai Lama (Đạt-lai Lạt-ma), thì được xem là sự tái sinh của bồ tát Quán Thế Âm (dù bản thân ông đã phủ nhận điều đó).
Tịnh độ tông
thumb|Tây Phương Tam Thánh Những Phật tử theo Tịnh độ tông thường tụng "Nam-mô A-di-đà Phật" (Kính lễ đấng Giác ngộ vô lượng). Họ tin rằng, trong Thập Lục Quán Kinh Phật dạy: nếu chúng sinh nào niệm một lần danh hiệu của Phật A-di-đà sẽ tiêu được 8 muôn ức kiếp tội nặng. Nhưng các phái Phật giáo khác như thiền tông, Phật giáo nguyên thủy không tụng niệm câu này.
Nguồn gốc về mặt Giáo Lý của Phật A-di-đà
Vì nhiều lý do khác nhau nên nguồn gốc A-di-đà vẩn còn gây rất nhiều tranh cãi cho người trong cũng như ngoài đạo. Về mặt lịch sử giáo lý, khi xem xét giải thích nguồn gốc của Phật A-di-đà và các giáo lý liên quan đến ông chứ không xét đến nguồn gốc lịch sử thời gian thông thường, người tu Tịnh độ thì tin rằng Niệm Phật A-di-đà và tu Tịnh độ là cách nhanh nhất để đạt được giải thoát, ai cũng làm được. Còn giáo lý nguyên thủy trong phật giáo thì cho rằng thiền là để tự giải thoát, Phật không thể giúp ai, chỉ có ta tự giúp ta. Ngay cả đức Phật Thích-ca, cũng tự mình giác ngộ và đưa tới giải thoát cao thượng.
Do có nhiều cách hiểu khác nhau, nên đức tin này dẫn tới nhiều giáo lý đối đầu thậm chí trái ngược nhau.
Trong Kinh Phật, Phật A-di-đà được đức Phật Thích-ca (đức Phật của Hiện tại) giới thiệu và ca ngợi lần đầu tiên trong Kinh Vô Lượng Thọ. Theo lời của Đức Phật Thích-ca, để thành đạo Thức Tỉnh (tức đạt được Giải Thoát hoàn toàn) thì có 8 vạn 4 ngàn con đường để trở nên đạt đạo (con số tượng trưng chỉ ra rằng có rất nhiều cách để thành Phật chứ không hẳn là chỉ có đi Tu mới thành Phật) tùy theo từng hoàn cảnh từng con người cụ thể mà người ta có thể tự do lựa chọn cho mình phương thế khác nhau để trở nên Phật (nghĩa là thực sự Thức Tỉnh, được giải thoát, đạt đạo). Tuy nhiên, trong giáo lý nguyên thủy, 8 vạn 4 ngàn pháp môn, ý để nói tất cả những lời Phật thuyết gồm 8 vạn 4 ngàn câu và đoạn trong Tạng Kinh, Tạng Luật và Tạng Vô Tỷ Pháp.
Bản thân chữ A-di-đà, ngoài việc danh xưng của Phật Pháp Tạng (Phật Trung Chi Vương). Theo giáo lý thì từ này ý nghĩa sâu xa,ngoài việc là tên của Phật, còn có ý nghĩa nhắc người tụng niệm ý thức thân phận yếu hèn của mình, dựa vào thần lực của Phật để vượt thắng tội lỗi và yếu đuối của bản thân nhằm đứng vững đế đến lúc chết được Phật A-di-đà đón vào cõi Cực Lạc tiếp tục tu đạo để được giải thoát.
Người tin vào pháp môn Tịnh độ (nhận trợ lực của Phật A-di-đà để tái sinh vào cực lạc tiếp tục tu thành Phật) chiếm chủ yếu ở các nước Đông Á. Còn đối với các hàng trí thức học Phật trên thế giới thì lại có niềm tin tự tu tự giải thoát không phật thánh nào giúp được ta phổ biến hơn. Có lẽ những học giả tri thức có sự suy tư và tìm hiểu về cội nguồn giáo pháp có khoa học hơn.
Nguồn gốc về mặt lịch sử của Phật A-di-đà
Phật A-di-đà lần đầu tiên được nhắc đến trong Kinh Vô Lượng thọ, được cho là được Phật Thích-ca Thuyết khi còn tại thế. Tuy vậy các bằng chứng khảo cổ chỉ tìm thấy kinh vô lượng và các ghi chép về Phật A-di-đà vào khoảng thế kỷ 1 trước công nguyên. Nên nảy sinh nhiều tranh cãi về Nguồn gốc của niềm tin này.
Phần giải thích lịch sử nguồn gốc về niềm tin A-di-đà được trích ở bách khoa toàn thư Việt Nam cho rằng truyền thống đức tin vào phật A-di-đà là 1 sản phẩm của học giả Phật giáo của thế kỷ thứ 1 trước công nguyên, do đó không có cơ sở nào chứng minh được có thật sự là đức Thích-ca có thật sự nói về Phật A-di-đà hay không, hay phật A-di-đà chỉ là một sản phẩm của học giả.
583 Klotilde
583 Klotilde
583 Klotilde là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được J. Palisa phát hiện ngày 31.12.1905 ở Viên và được đặt theo tên Klotilde, con gái của nhà thiên văn học người Áo Edmund Weiss, giám đốc đài thiên văn hoàng gia Wien
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh được đặt tên 583 Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1905
Amata seminigroides
Liên kết ngoài
S
Khướu đá núi
Tham khảo
C
Lambach, Moselle
Lambach là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarreguemines, tổng Rohrbach. Tọa độ địa lý của xã là 49° 02' vĩ độ bắc, 07° 21' kinh độ đông. Lambach nằm trên độ cao trung bình là 400 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 267 mét và điểm cao nhất là 428 mét. Xã có diện tích 5,54 km², dân số vào thời điểm 1999 là 562 người; mật độ dân số là 101 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Xã của Moselle
Lepanthes wrightii
Lepanthes wrightii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Rchb.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1865.
Liên kết ngoài
W Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1865
Tân tinh
frame|right|Minh họa một sao lùn trắng [[Bồi tụ (thiên văn học)|bồi tụ hiđrô từ một sao đồng hành lớn hơn.]]
Tân tinh hay sao mới là một vụ nổ hạt nhân lớn xảy ra trên sao lùn trắng, khiến cho nó bất thình lình sáng lên. Không nên nhầm lẫn tân tinh với những hiện tượng sáng lên khác như siêu tân tinh hoặc tân tinh phát ra ánh sáng đỏ (luminous red novae). Tân tinh được cho là xảy ra tại bề mặt của một sao lùn trắng trong hệ sao đôi. Nếu hai sao trong hệ nằm gần nhau, vật chất từ một sao đồng hành có thể bị sao lùn trắng hút về. Hiện tượng tân tinh là do các khí plasma hiđrô bồi tụ dần trên bề mặt sao lùn trắng đến một giới hạn xảy ra phản ứng tổng hợp hạt nhân không kiểm soát.
Từ nguyên
Tân tinh có nguồn gốc từ chữ Hán 新星.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hiện tượng liên quan tới sao
Archilejeunea japonica
Archilejeunea japonica là một loài Rêu trong họ Lejeuneaceae. Loài này được Horik. mô tả khoa học đầu tiên năm 1932.
Liên kết ngoài
Thể loại:Archilejeunea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1932
Valerianella echinata
Valerianella echinata là một loài thực vật có hoa trong họ Kim ngân. Loài này được (L.) DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1805.