cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Milan Kundera
Tiểu sử
Ông qua đời sau một thời gian bệnh tật kéo dài tại Paris vào ngày 11 tháng 7 năm 2023, thọ 94 tuổi. Ông được coi mình là một nhà văn Pháp và khẳng định tác phẩm của anh ấy nên được nghiên cứu như Văn học Pháp và được phân loại như vậy trong các cửa hàng sách.
Sự nghiệp sáng tác
Trong Žert (Lời đùa cợt - 1967), tiểu thuyết đầu tay, Kundera mang đến một cái nhìn châm biếm về tính chất toàn trị của chủ nghĩa cộng sản. Và cũng bởi những phê phán của ông đối với chế độ Xô Viết và sự xâm lăng đất nước ông của họ năm 1968, Kundera đã bị đưa vào sổ đen và tác phẩm bị cấm lưu hành chỉ một thời gian ngắn sau khi Liên Xô chiếm đóng Tiệp Khắc. Năm 1975, Kundera di tản sang Pháp, sau đó ông viết Kniha smíchu a zapomnění (Sách cười và lãng quên - 1979), cuốn tiểu thuyết mô tả những công dân Séc đối phó với chế độ Xô Viết bằng nhiều cách khác nhau. Cuốn sách là sự kết hợp khác lạ của tiểu thuyết, các truyện ngắn và những suy tư tán rộng của tác giả. Đó là tác phẩm thiết lập thời kỳ hậu lưu vong của tác giả.
Năm 1984, ông xuất bản Nesnesitelná lehkost bytí (bản dịch tiếng Việt: Đời nhẹ khôn kham), tác phẩm nổi tiếng nhất. Ở tiểu thuyết này tác giả suy tư về sự mong manh của kiếp người, ai cũng chỉ sống cuộc đời mình một lần duy nhất và cũng có thể là đã chẳng sống tí nào. Ở đây không có chỗ cho sự lặp lại, kinh nghiệm, thử nghiệm và sai lầm. Năm 1988, đạo diễn người Mỹ Philip Kaufman làm bộ phim cùng tên với kịch bản chuyển thể từ tác phẩm này, bộ phim này (The Unbearable Lightness of Being) không mấy thành công. Kundera cực kỳ thất vọng về bộ phim và sau đó ông không cho phép chuyển thể bất kỳ tiểu thuyết nào của ông nữa. Năm 1990, Kundera xuất bản Nesmrtelnost (Sự bất tử), đây là tiểu thuyết cuối cùng ông viết bằng tiếng Séc, mang tinh thần thế giới và suy tư triết học dày đặc (và ít tính chính trị) hơn các tác phẩm khác. Đây cũng được xem là tác phẩm đánh dấu giai đoạn cuối cùng trong hành trình sáng tạo của tác giả.
Kundera luôn nhấn mạnh con người tác giả của mình với tư cách là một nhà tiểu thuyết, không phải là nhà văn phản kháng hay nhà hoạt động chính trị. Bình luận chính trị đã dần biến mất trong tác phẩm của ông (đặc biệt từ Sách cười và lãng quên). Phong cách tiểu thuyết của Kundera chủ yếu ảnh hưởng bởi các tiểu thuyết của Robert Musil và văn xuôi của Friedrich Nietzsche. Nguồn cảm hứng của Kundera không chỉ đến từ thời kỳ Phục hưng với François Rabelais và Giovanni Boccaccio, mà còn cả từ Laurence Sterne, Henry Fielding, Denis Diderot, Robert Musil, Witold Gombrowicz, Hermann Broch, Franz Kafka và Martin Heidegger. Ông còn tán rộng suy tư nhiều về chủ đề âm nhạc, phân tích dân ca Séc, trích dẫn từ Béla Bartók đến Leoš Janáček. Theo hướng này, xa hơn nữa, Kundera còn trích cả nốt nhạc xen giữa văn bản tiểu thuyết (ví dụ trong Lời đùa cợt), hoặc tranh luận về Arnold Schoenberg và hệ 12 âm.
Ở giai đoạn đầu, ông viết bằng tiếng Séc. Từ năm 1993, ông viết tiểu thuyết bằng tiếng Pháp. Từ 1985 đến 1987, ông xem lại và sửa cùng dịch giả bản tiếng Pháp các tác phẩm giai đoạn đầu của mình. Kết quả là tất cả các bản dịch tiếng Pháp các tác phẩm của ông đều có chứng nhận chất lượng của chính tác giả.
Tham khảo
Thể loại:Nhà văn Séc Thể loại:Nhà văn Pháp Thể loại:Người Brno Thể loại:Sinh năm 1929 Thể loại:Mất năm 2023 Thể loại:Bắc Đẩu Bội tinh Thể loại:Nhà viết kịch Séc Thể loại:Nhà thơ Séc
Davudoba
Davudoba (hay còn gọi là Davidoba) là một làng đô thị thuộc vùng Quba của Azerbaijan. Có dân số là 510 người.
Tham khảo
Thể loại:Khu dân cư ở Azerbaijan
Cărand
Cărand là một xã thuộc hạt Arad, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 1321 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Arad
Vương cung thánh đường Thánh giá ở Kežmarok
Vương cung thánh đường Thánh giá ở Kežmarok (tiếng Slovakia: Bazilika svätého Kríža v Kežmarok) là một nhà thờ giáo xứ Công giáo La Mã được xây dựng theo phong cách kiến trúc Gothic, tọa lạc ở thị trấn Kežmarok, vùng Prešov, Slovakia. Năm 1998, nhà thờ được tuyên bố là một tiểu vương cung thánh đường, trở thành vương cung thánh đường đầu tiên ở Slovakia không được dành để tôn kính Đức Mẹ. Vào ngày 4 tháng 12 năm 1981, vương cung thánh đường Thánh giá ở Kežmarok được ghi danh vào Danh sách Di tích Trung ương theo quyết định của Bộ Văn hóa Cộng hòa Slovakia.
Lịch sử
Vương cung thánh đường Thánh giá ở Kežmarok được xây dựng trong khoảng thời gian 1444 - 1498 trên địa điểm trước đó từng tồn tại một nhà thờ giáo xứ cũ, được xây dựng vào khoảng năm 1320 và bị thiêu rụi vào năm 1443. Vương cung thánh đường Thánh giá ở Kežmarok là một tòa nhà lớn và là một trong những nhà thờ lớn nhất ở Hungary vào thời điểm mới xây dựng. Trên bàn thờ chính của nhà thờ có tác phẩm điêu khắc Chúa Giêsu bị đóng đinh trên thập giá, tác giả là nhà điêu khắc Paul xứ Levoča.
Tham khảo
Thể loại:Công trình xây dựng Slovakia
Trichobrotica parviplagiata
Trichobrotica parviplagiata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Blake miêu tả khoa học năm 1958.
Tham khảo
Thể loại:Trichobrotica
Villalba de la Sierra
Villalba de la Sierra là một đô thị ở tỉnh Cuenca, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 616 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Cuenca
Giải vô địch bóng đá nữ U-20 thế giới 2018
Giải vô địch bóng đá nữ U-20 thế giới 2018 là lần thứ tám Giải vô địch bóng đá nữ U-20 thế giới được tổ chức. Giải đấu được tổ chức ở Bretagne, Pháp từ 5 tới 24 tháng 8 năm 2018, nơi sẽ cũng là chủ nhà Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2019.
Haiti và Hà Lan lần đầu tham dự giải. Triều Tiên là đương kim vô địch nhưng bị chủ nhà Pháp loại ở tứ kết.
Trận chung kết diễn ra tại sân Stade de la Rabine, Vannes giữa Tây Ban Nha và Nhật Bản (hai đội từng gặp nhau ở vòng bảng). Nhật Bản giành chức vô địch sau khi giành chiến thắng với tỉ số 3-1.
Lựa chọn chủ nhà
Vào ngày 6 tháng 3 năm 2014, FIFA thông báo quá trình chọn lựa chủ nhà Giải vô địch bóng đá nữ U-20 thế giới 2018 đã bắt đầu. Các liên đoàn quan tâm đến việc tổ chức phải nộp đơn tỏ ý quan tâm trước ngày 15 tháng 4 năm 2014 và cung cấp đầy đủ hồ sơ trước ngày 31 tháng 10 năm 2014. FIFA Executive Committee sẽ chọn đội chủ nhà vào năm 2015.
Các quốc gia sau đây đã chính thức nộp đơn đăng cai và hồ sơ Giải vô địch bóng đá nữ U-20 thế giới 2018 và Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2019 trước hạn chót vào ngày 31 tháng 10 năm 2014:
Pháp đã được trao quyền tổ chức cả hai giải đấu bởi Ủy ban điều hành FIFA vào ngày 19 tháng 3 năm 2015.
Đội vượt qua vòng loại
Tổng cộng có 16 đội tham dự vòng chung kết. Ngoài đội tuyển Pháp có đủ điều kiện vì là đội chủ nhà, 15 đội còn lại có thể đủ điều kiện tham dự từ 6 giải đấu lục địa riêng biệt. Việc phân bổ vị trí đã được Hội đồng FIFA công bố vào ngày 13-14 tháng 10 năm 2016.
Sân vận động
Bốn thành phố chủ nhà nằm ở vùng region of Brittany, were announced on 7 September 2017. The opening match, semi-finals, third place match and final were played in Vannes.
Cầu thủ
Các cầu thủ sinh từ 1 tháng 1 năm 1998 tới 31 tháng 12 năm 2002 được phép tham dự giải. Mỗi đội được đăng ký 21 cầu thủ (ba thủ môn).
Trọng tài
Có 15 trọng tài và 30 trợ lý trọng tài làm nhiệm vụ.
Vòng bảng
Giờ thi đấu là giờ địa phương (CEST/UTC+2).
Nhà thờ Tin lành ở Kieżmark
Nhà thờ Tin lành ở Kieżmark (tiếng Slovakia: Kościół ewangelicki w Kieżmarku) là một nhà thờ được xây dựng theo phong cách chiết trung, tọa lạc ở thị trấn Kežmarok, vùng Prešov, Slovakia. Vào ngày 4 tháng 12 năm 1981, nhà thờ này được ghi danh vào Danh sách Di tích Trung ương theo quyết định của Bộ Văn hóa Cộng hòa Slovakia.
Lịch sử
Nhà thờ Tin lành ở Kieżmark được xây dựng dựa trên bản thiết kế của một kiến trúc sư nổi tiếng người gốc Viên tên là Theofil von Hansen. Lúc bấy giờ, ông là kiến trúc sư trưởng quốc gia và là giáo sư kiến trúc tại Học viện Khoa học Vienna. Chủ nghĩa chiết trung thể hiện trong bản thiết kế của Theofil von Hansen rất thú vị với đầy đủ yếu tố của các phong cách kiến trúc: Romanesque, Phục hưng, Byzantine, Mauritania và Ả Rập.
Nghi thức đặt viên đá đầu tiên diễn ra vào năm 1872. Viktor Lazary chỉ đạo việc xây dựng ngôi nhà thờ này. Công việc xây dựng bắt đầu vào năm 1879, và đến năm 1880 nhà thờ đã được lợp mái. Tuy nhiên, do thiếu kinh phí, việc xây dựng nhà thờ bị treo trong 11 năm sau đó. Cuối cùng, công cuộc xây dựng cũng hoàn thành và nhà thờ được thánh hiến vào ngày 2 tháng 12 năm 1894.
Tham khảo
Thể loại:Công trình xây dựng Slovakia
Borkowo Wielkie, Tỉnh West Pomeranian
Borkowo Wielkie (Groß Borckenhagen) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Radowo Małe, thuộc quận Łobez, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan.
Nó nằm khoảng 2 km phía nam của Radowo Małe, 12 km phía tây obez và 63 km về phía đông bắc của thủ đô khu vực Szczecin.
Leptogaster lanata
Leptogaster lanata là một loài ruồi trong họ Asilidae. Leptogaster lanata được Martin miêu tả năm 1957. Loài này phân bố ở vùng Tân Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Leptogaster
Pseudione kossmanni
Pseudione kossmanni là một loài chân đều trong họ Bopyridae. Loài này được Nierstrasz & Brender à Brandis miêu tả khoa học năm 1923.
Tham khảo
Thể loại:Pseudione
Tinodes merula
Tinodes merula là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Tinodes
Trichobrotica rhabdota
Trichobrotica rhabdota là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Blake miêu tả khoa học năm 1966.
Ischnomera kopetzi
Ischnomera kopetzi là một loài bọ cánh cứng trong họ Oedemeridae. Loài này được Švihla miêu tả khoa học năm 2004.
Tham khảo
Thể loại:Ischnomera
Hiếu Trang Hoàng Thái hậu
Hiếu Trang Văn Hoàng hậu (chữ Hán: 孝莊文皇后; ; 28 tháng 3, 1613 - 27 tháng 1, 1688), thường được gọi là Hiếu Trang Thái hậu (孝莊太后), Chiêu Thánh Thái hậu (昭聖太后) hoặc Hiếu Trang Thái hoàng thái hậu (孝莊太皇太后), là một phi tần của Thanh Thái Tông Hoàng Thái Cực, thân mẫu của Thanh Thế Tổ Thuận Trị Hoàng đế và là tổ mẫu của Thanh Thánh Tổ Khang Hi Hoàng đế.
Với tài trí và khả năng chính trị của mình, dù chưa từng thùy liêm thính chính, bà được sử sách tôn vinh là người có sức ảnh hưởng và đóng góp to lớn trong việc ổn định trong buổi ban đầu khi lập quốc của triều đại nhà Thanh. Đặc biệt mối quan hệ gây tranh cãi giữa bà và Nhiếp Chính vương Đa Nhĩ Cổn, giúp con trai bà Thuận Trị Đế ổn định ngai vàng khi còn quá nhỏ tuổi. Sau khi Thuận Trị Đế qua đời, bà dẫn dắt cháu của mình là Khang Hi Hoàng đế, giúp Khang Hi ổn định đăng cơ và mở ra một thời đại thịnh trị nổi tiếng. Trong lịch sử giai đoạn nhà Thanh, bà thường được tôn trọng và đánh giá rất tích cực, nhiều nhận định cho rằng triều đại nhà Thanh có thể tồn tại và tạo nên một thời thịnh thế bởi đóng góp không nhỏ của Hiếu Trang Thái hậu. Dù liên tiếp Thuận Trị Đế và Khang Hi Đế đều là các Hoàng đế lên ngôi còn rất nhỏ, song Hiếu Trang Thái hậu không lợi dụng tình thế mà thùy liêm thính chính, chỉ ở sau cân bằng các thế lực.
Chính vì điều này mà bà hay được hình dung một cách đối lập và vượt xa con cháu mình là Từ Hi Thái hậu - người bị cho là có trách nhiệm chính trong việc khiến triều đại nhà Thanh sụp đổ, khi đã lợi dụng hoàn cảnh chính trị để thùy liêm thính chính, độc bá triều cương trong nhiều năm.
Dòng dõi cao quý
200px|thumb|trái|Hiếu Trang Văn Hoàng hậu Hiếu Trang Văn Hoàng hậu nguyên là Cách cách của Khoa Nhĩ Thấm Bác Nhĩ Tề Cát Đặc thị, sinh ngày 8 tháng 2 (âm lịch) năm thứ 41 niên hiệu Vạn Lịch triều Minh (1613). Tên đầy đủ của bà theo phiên âm Hán là Bố Mộc Bố Thái (布木布泰; ), cũng gọi Bản Bố Thái (本布泰), có nghĩa là "Thiên giáng Quý nhân". Tương truyền bà còn có Hán danh là Đại Ngọc Nhi (大玉儿), tuy nhiên cái tên này được xác định có từ tiểu thuyết thời Dân quốc cùng phim ảnh hiện đại.
Xuất thân cao quý người Mông Cổ, dòng dõi của Hiếu Trang Hoàng thái hậu là hậu duệ trực hệ của Chuyết Xích Cáp Tát Nhi - em trai cùng mẹ của Thành Cát Tư Hãn. Cao tổ phụ là Bát Địa Đạt Lãi (博地达赉), Bối lặc lâu đời của Khoa Nhĩ Thấm Mông Cổ và là hậu duệ đời thứ 16 của Chuyết Xích Cáp Tát Nhi. Bộ tộc Khoa Nhĩ Thấm, cư trú thuộc vùng Nội Mông hiện nay là một gia tộc Mông Cổ cao quý có nhiều phân nhánh dày đặc. Trong lịch sử Mãn Thanh, dòng họ Ái Tân Giác La đối với Khoa Nhĩ Thấm luôn xem là [Cữu gia], vì số lần liên hôn của hai nhà đặc biệt nhiều, và Ái Tân Giác La thường ưu ái ban nhiều tước vị Thân vương cho Khoa Nhĩ Thẩm sau khi thành lập.
Vào đầu thời nhà Thanh, ghi chép không thật sự đủ đầy, theo nhiều nhìn nhận thì dòng dõi của Hiếu Trang Hoàng thái hậu có thể là một phân nhánh của Khoa Nhĩ Thẩm khi ấy. Tằng tổ phụ của Hiếu Trang Hoàng thái hậu tên gọi Nạp Mục Tắc (纳穆塞), có tước Bối lặc truyền đời. Tổ phụ Mãng Cổ Tư (莽古斯), con trai của Nạp Mục Tắc, được kế vị tước hiệu Bối lặc Khoa Nhĩ Thấm.
Vào cuối đời nhà Minh, Mãng Cổ Tư cùng em trai đã đi theo các tộc trưởng nhánh lớn của Khoa Nhĩ Thẩm tham dự vào một chiến dịch quân sự gọi là [Cửu bộ liên quân; 九部联军] để thảo phạt Nỗ Nhĩ Cáp Xích của dòng Ái Tân Giác La đang rất lớn mạnh. Chiến sự thất bại, hai bên nghị hòa, Mãng Cổ Tư chấp nhận sự lôi kéo của Nỗ Nhĩ Cáp Xích mà thường xuyên qua lại, cả hai bên đều nhận thấy giải pháp tốt nhất chính là liên hôn. Mãng Cổ Tư có con trai, trong đó có Trại Tang (寨桑) kế vị Bối lặc của bộ tộc. Ông còn một người con gái, chính là Triết Triết, người được cha chỉ định kết hôn với con trai thứ 8 của Nỗ Nhĩ Cáp Xích là Hoàng Thái Cực để tiến hành liên hôn. Không rõ Mãng Cổ Tư mất khi nào, về sau ông được triều đình nhà Thanh truy phong ["Hòa Thạc Phúc Thân vương"; 和碩福親王]. Con trai ông là Bối lặc Trại Tang về sau cưới Tiểu phi Mỗ thị làm chính thê, sinh ra hai con trai Ô Khắc Thiện (乌克善), Mãn Châu Tập Lễ (满珠习礼), con gái Hải Lan Châu cùng một cô con gái nhỏ, chính là Hiếu Trang Thái hậu.
Kết hôn Hoàng Thái Cực
Năm Thiên Mệnh thứ 10 (1625), anh trai Ngô Khắc Thiện đưa em gái Bố Mộc Bố Thái đến Thịnh Kinh, Hoàng Thái Cực thu nạp làm vợ, trở thành Phúc tấn, năm đó bà mới 13 tuổi. Cùng năm, Triết Triết sinh con gái thứ 2 cho Hoàng Thái Cực. Năm Thiên Thông thứ 3 (1629), ngày 8 tháng 1, bà sinh hạ con gái thứ 4 của Hoàng Thái Cực tên Nhã Đồ (雅圖), sau là Cố Luân Ung Mục Trưởng Công chúa. Năm Thiên Thông thứ 6 (1632), tháng 2, Trát Lỗ Đặc Bát Nhĩ Tể Cát Đặc thị, con gái của Bối lặc Đái Thanh (戴青) nhập cung, phong làm Đông cung Phúc tấn (東宮福晉), ở thời điểm này cô của bà là Triết Triết đã được phong làm "Trung cung Phúc tấn", không rõ bà có phải là "Tây cung Phúc tấn" hay không. Ngày 12 tháng 2 năm đó, bà hạ sinh con gái thứ 5 cho Hoàng Thái Cực, tên là A Đồ (阿圖), sau là Cố Luân Thục Tuệ Trưởng Công chúa. Năm Thiên Thông thứ 7 (1633), ngày 16 tháng 11, bà hạ sinh tiếp tục con gái thứ 7 của Hoàng Thái Cực, tức là Cố Luân Đoan Hiến Trưởng Công chúa.
Năm Sùng Đức thứ 3 (1638), ngày 13 tháng 1 (tức ngày 15 tháng 3 dương lịch), Trang phi Bố Mộc Bố Thái sinh hạ cho Hoàng Thái Cực Hoàng tử thứ 9, đặt tên là Phúc Lâm.
Con trai được lập
thumb|phải|220px|Trang phi Bác Nhĩ Tề Cát Đặc thị trong triều phục dành cho phi tần những năm Sùng Đức. Năm Sùng Đức thứ 8 (1643), ngày 9 tháng 8 (tức ngày 21 tháng 9 dương lịch), Hoàng Thái Cực mất tại Thịnh Kinh.
Vào thời điểm Hoàng Thái Cực qua đời, ông chưa lập ai làm Trữ quân, cũng không để lại chiếu thư, điều này đã gây nên sự xung đột tranh chấp ngôi vị trong nội bộ hoàng tộc. Lúc bây giờ, hai thế lực mạnh nhất là Duệ Thân vương Đa Nhĩ Cổn, người em thứ 14 cùng cha khác mẹ của Hoàng Thái Cực, là tướng soái đứng đầu Bát Kỳ, và người kia là Túc Thân vương Hào Cách, con trai cả của Hoàng Thái Cực.
Trong tình cảnh lúc đó, Duệ Thân vương Đa Nhĩ Cổn người có quyền lực nhất trong tám vị Nghị chính Đại thần, đã ý thức được rằng cán cân quyền lực chính trị và quân sự giữa hai bên bằng nhau, bất cứ bên nào lên làm Hoàng đế đều làm mất thế cân bằng, gây ra sự xung đột và chiến tranh ngay trong nội bộ triều nhà Thanh. Cuối cùng, ông quyết định ủng hộ con trai thứ chín của Hoàng Thái Cực là Hoàng tử Phúc Lâm kế vị. Về lý do Đa Nhĩ Cổn ủng hộ Phúc Lâm, phần lớn nhiều người nhận định còn mơ hồ, cũng bởi vì Phúc Lâm khi ấy chỉ tầm 6 tuổi, rất nhiều Hoàng tử khác lớn hơn Phúc Lâm, còn nếu Đa Nhĩ Cổn sợ chọn người lớn tuổi sẽ khó bề kiểm soát, thì dưới Phúc Lâm cũng còn có Bác Mục Bác Quả Nhĩ nhỏ hơn rất nhiều, con trai do Ý Tĩnh Đại Quý phi sinh ra. Về quyết định khó hiểu này của Đa Nhĩ Cổn, rất nhiều nhận định cho rằng chủ yếu là do mối quan hệ tình cảm giữa Đa Nhĩ Cổn và Trang phi Bố Mộc Bố Thái. Đó cũng là một trong những lý do khiến người đời tin rằng giữa hai người có tình cảm.
Cùng năm, ngày 26 tháng 8 (tức ngày 8 tháng 10 dương lịch), Hoàng cửu tử Phúc Lâm lên ngôi ở Thịnh Kinh, sử gọi Thanh Thế Tổ Thuận Trị Hoàng đế. Vào lúc này, Thuận Trị Đế chỉ mới 6 tuổi, tám vị Nghị chính Đại thần bầu ra hai vị là Duệ Thân vương Đa Nhĩ Cổn cùng Trịnh Thân vương Tế Nhĩ Cáp Lãng làm hai vị phụ chính. Sau đó, Đa Nhĩ Cổn được phong ["Nhiếp Chính vương"], quyền hành cao nhất.
Trong nội cung, Hoàng hậu Triết Triết của Thanh Thái Tông trở thành Hoàng thái hậu, là Hoàng thái hậu chính thức duy nhất khi ấy, còn sinh mẫu Trang phi Bố Mộc Bố Thái được tôn gọi Thánh mẫu (聖母). Về điều này, Thanh thực lục triều Thuận Trị (soạn dưới thời Khang Hi) có nói rõ, Trang phi cho đến khi được chính thức dâng tôn hiệu vào năm Thuận Trị Đế thân chính (tức năm Thuận Trị thứ 8) thì chỉ kính gọi ["Thánh mẫu"], còn ["Hoàng thái hậu"] tức chỉ đến Hoàng hậu Triết Triết. Xét điều này có bất đồng với ghi chép của Hoàng triều Văn hiến thông khảo (皇朝文獻通考) cùng Thanh sử cảo, cả hai đều ghi Trang phi được tôn Hoàng thái hậu cùng lúc, nhưng có lẽ niên đại quá xa, cũng có ít nhiều khó khảo chứng mà ghi tượng trưng, vì Thông khảo soạn vào đời Càn Long, và Thanh sử cảo soạn tận thời Dân Quốc.
Tấn tôn Hoàng thái hậu
Năm Thuận Trị nguyên niên (1644), Lý Tự Thành tiến công Bắc Kinh, Sùng Trinh Nhà Minh tự vẫn tại núi Vạn Thọ, nhà Minh diệt vong. Cha của Ngô Tam Quế bị Lý Tự Thành giết rồi treo trên cổng thành, Ngô Tam Quế uất hận gửi thư cầu viện Nhà Thanh, mở cửa Sơn Hải Quan cho thiết kỵ quân Bát Kỳ tiến vào trung nguyên. Đầu hạ năm đó, sau khi đã đánh tan quân Lý Tự Thành, Đa Nhĩ Cổn đã tiến thẳng vào thành Bắc Kinh. Từ đây nhà Thanh đã thống nhất toàn bộ Trung Nguyên.
Năm Thuận Trị thứ 8 (1651), tháng 1, sau khi Hiếu Đoan Văn hoàng hậu băng thệ, Thuận Trị Đế cũng bắt đầu thân chính, triều thần đề nghị tôn Thánh mẫu Trang phi làm Hoàng thái hậu. Ngày 10 tháng 2, bà được dâng tôn hiệu là Chiêu Thánh Từ Thọ Hoàng thái hậu (昭聖慈壽皇太后), bắt đầu thiết nghi trượng. Chiếu cáo thiên hạ.
Sách tôn rằng: thumb|trái|250px|Chiêu Thánh Hoàng thái hậu mặc Thường phục 国承家道莫先于立爱正名定位. 礼莫大于尊亲. 子有至情. 古垂彝宪. 宜登崇号. 以表化原. 恭惟圣母体备含弘. 性成圣善. 克恭俭而襄大业. 秉慈惠而谐六宫. 祜既笃于家邦. 祥乃钟于继嗣. 恩勤顾复、丕殚鞠子之劳. 启迪训行备示作君之则. 坤教彰于率土. 母仪式于九围. 至德难名. 莫罄揄扬之实. 深恩罔报. 图申尊养之诚. 爰顺舆情. 肇隆盛典. 谨告天地、太庙、社稷. 率诸王贝勒文武群臣恭奉册宝. 上尊号曰昭圣慈寿皇太后. 伏愿凝和履泰燕子诒孙德位兼崇锡鸿禧于四海. 天人协庆. 介眉寿于万年宝文曰昭圣慈寿皇太后宝.
...
Quốc thừa gia đạo mạc tiên vu lập ái chính danh định vị. Lễ mạc đại vu tôn thân. Tử hữu chí tình. Cổ thùy di hiến. Nghi đăng sùng hào. Dĩ biểu hóa nguyên.
Cẩn cáo Thiên địa, Thái Miếu, Xã tắc, suất chư Vương, Bối lặc, văn võ quần thần cung phụng sách bảo. Thượng tôn hào viết Chiêu Thánh Từ Thọ Hoàng thái hậu.
Phục nguyện ngưng hòa lí thái yến tử di tôn đức vị kiêm sùng tích hồng hi vu tứ hải. Thiên nhân hiệp khánh. Giới mi thọ vu vạn niên bảo văn viết: Chiêu Thánh Từ Thọ Hoàng thái hậu bảo.
Cùng năm ấy, tháng 8, dâng thêm tôn hiệu 2 chữ, toàn xưng Chiêu Thánh Từ Thọ Cung Giản Hoàng thái hậu (昭聖慈壽恭簡皇太后).
Năm Thuận Trị thứ 10 (1653), ngày 23 tháng 7, Thuận Trị Đế dẫn lời Hoàng thái hậu rằng: 「"Ta thân cư ngụ ở thâm cung, chưa từng biết chuyện bên ngoài. Nay nghe nói mưa lớn gây ngập lụt, nhà cửa sụp đổ, điền hòa bao phủ, binh dân khốn khổ, thật là xót xa. Nay ta lấy 8 vạn 200 lượng bạc tiết kiệm được từ trong cung phân ra, cứu tế dân chúng Mãn-Hán"; 予居深宫之中，不闻外事. 近知雨潦为灾，房舍倾颓，田禾淹没，兵民困苦，深可悯恻，特发宫中节省银八万两，赈济满汉兵民. 」. Năm Thuận Trị thứ 11 (1654), ngày 25 tháng 2, Hoàng thái hậu nghe nói các địa phương phát sinh thiên tai, hạ chỉ trong cung thu dụng đồ vật tiết kiệm được 40.000 lượng bạc quyên góp dân chúng. Cùng năm ấy, Thuận Trị Đế truy tặng cha bà là Trại Tang làm [Hòa Thạc Trung Thân vương; 和硕忠亲王], còn mẹ bà là [Trung Thân vương Hiền phi; 忠亲王贤妃].
Năm Thuận Trị thứ 13 (1656), ngày 12 tháng 8 (âm lịch), Hoàng thái hậu lại nghe nói nạn dân khắp vùng quanh kinh kỳ gặp thiên tại, thu gom được 30.000 lượng bạc để cứu tế. Ngày 24 tháng 12 (âm lịch), nhân dịp Thuận Trị Đế sách phong Đổng Ngạc phi làm Hoàng quý phi, lại dâng thêm 2 chữ trong tôn hiệu, toàn xưng là Chiêu Thánh Từ Thọ Cung Giản An Ý Chương Khánh Hoàng thái hậu (昭聖慈壽恭簡安懿章慶皇太后).
Thái hoàng thái hậu uy quang
Năm Thuận Trị thứ 18 (1661), ngày 7 tháng 1 (tức ngày 5 tháng 2 dương lịch), Thuận Trị Đế băng hà vì bệnh đậu mùa, khi chỉ mới 24 tuổi.
Ngày 3 tháng 10 (âm lịch) cùng năm, Khang Hi Đế chọn định huy hiệu cho Thánh tổ mẫu, cùng Mẫu hậu Hoàng hậu (tức Hiếu Huệ Chương hoàng hậu) và Mẫu hậu (tức Hiếu Khang Chương hoàng hậu). Huy hiệu của Thái hoàng thái hậu được định rằng Chiêu Thánh Từ Thọ Cung Giản An Ý Chương Khánh Đôn Huệ Thái hoàng thái hậu (昭聖慈寿恭简安懿章庆敦惠太皇太后).
Sách tôn viết: 昌源茂衍、荷慈训之贻谋. 景历初膺、奉彝章而晋号. 欢腾宫籞. 庆洽寰区. 钦惟圣祖母昭圣慈寿恭简安懿章庆皇太后、至仁厚德、配地承天. 辅皇祖以式廓丕基、懋著肃雝之化. 启皇考而载恢大业、益隆圣善之规. 顾眇躬之嗣缵洪猷、赖懿教之恩隆诲迪. 敬循显扬之典、用抒孝养之忱. 谨告天地、宗庙、社稷. 率诸王、贝勒、文武群臣、恭奉册宝、加上徽号曰、昭圣慈寿恭简安懿章庆敦惠太皇太后. 伏愿休徵滋至. 纯嘏弥增. 绵鹤算于无疆. 耀鸿名于有永. 宝文曰、昭圣慈寿恭简安懿章庆敦惠太皇太后之宝.
...
Xương nguyên mậu diễn, hà từ huấn chi di mưu. Cảnh lịch sơ ưng, phụng di chương nhi tấn hào. Hoan đằng cung ngữ. Khánh hiệp hoàn khu.
Khâm duy Thánh tổ mẫu Chiêu Thánh Từ Thọ Cung Giản An Ý Chương Khánh Hoàng thái hậu, chí nhân hậu đức, phối địa thừa thiên. Phụ hoàng tổ dĩ thức khuếch phi cơ, mậu trứ túc ung chi hóa. Khải hoàng khảo nhi tái khôi đại nghiệp, ích long thánh thiện chi quy. Cố miễu cung chi tự toản hồng du, lại ý giáo chi ân long hối địch. Kính tuần hiển dương chi điển, dụng trừ hiếu dưỡng chi thầm.
Cẩn cáo Thiên địa, Tông miếu, Xã tắc, suất chư Vương, Bối lặc, Văn võ quần thần, cung phụng sách bảo, gia thượng huy hào, viết: Chiêu Thánh Từ Thọ Cung Giản An Ý Chương Khánh Đôn Huệ Thái hoàng thái hậu.
Phục nguyện hưu trưng tư chí. Thuần hỗ di tăng. Miên hạc toán vu vô cương. Diệu hồng danh vu hữu vĩnh. Bảo văn viết Chiêu Thánh Từ Thọ Cung Giản An Ý Chương Khánh Đôn Huệ Thái hoàng thái hậu chi bảo.
Năm Khang Hi thứ 4 (1666), nhân đại hôn, lại tôn thêm hai chữ Ôn Trang (温莊). Năm thứ 6 (1668), tôn thêm hai chữ Khang Hòa (康和). Năm thứ 15 (1677), nhân dịp chọn lập Đích tử Dận Nhưng làm hoàng thái tử,tôn thêm hai chữ Nhân Tuyên (仁宣). Năm thứ 20 (1681), nhân dịp bình định loạn Tam phiên, lại dâng thêm hai chữ Hoằng Tĩnh (弘靖). Bấy giờ, Chiêu Thánh Thái hoàng thái hậu là vị Thái hoàng thái hậu đầu tiên của nhà Thanh có tôn hiệu rất dài, lên đến 24 chữ, toàn xưng Chiêu Thánh Từ Thọ Cung Giản An Ý Chương Khánh Đôn Huệ Ôn Trang Khang Hòa Nhân Tuyên Hoằng Tĩnh Thái hoàng thái hậu (昭聖慈壽恭簡安懿章慶敦惠溫莊康和仁宣弘靖太皇太后).
Chiêu Thánh Thái hoàng thái hậu sinh hoạt đơn giản, không thích xa hoa. Khi bình định loạn Tam phiên, Thái hoàng thái hậu đem ngân lượng trong cung đình tiết kiệm được quyên ra khao thưởng binh lính xuất chinh. Mỗi phùng năm mất mùa, bà luôn là đem tiền tiết kiệm trong cung ra cứu tế, toàn lực phối hợp cũng như tận tâm duy trì sự nghiệp của con cháu và tổ tông. Gương tốt phi thường của bà, khiến các Hoàng đế về sau cảm phục mà noi theo. Năm Khang Hi thứ 6, Thái hoàng thái hậu từng chủ trì viết một quyển kinh Phật theo kiểu [Thổ bá đặc; 土伯特] bằng cách nhũ vàng, gọi là [Cam Châu nhĩ kinh; 甘珠尔经]. Khi ấy, Ngao Bái cùng Át Tất Long quyền khuynh triều dã, cực lực phản đối, Thái hoàng thái hậu kiên trì dẹp các luồn ý kiến, nhiều lần hạ ý chỉ, nên rất nhiều Công chúa và Cách cách gả đi ngoại phiên ủng hộ công trình này của bà.
Năm Khang Hi thứ 21 (1682), mùa xuân, Hoàng đế đi tuần Thịnh Kinh, ven đường cơ hồ mỗi ngày phái người viết thư thăm hỏi cuộc sống hàng ngày của Thái hoàng thái hậu, đồng thời báo cáo hành tung của chính mình, hơn nữa đem những món cá tươi ngon mà tự tay ông bắt được, đều phái đem về cung đặc dụ chế biến, trình lên Hoàng tổ mẫu thưởng thức. Năm thứ 22 (1683), mùa thu, Khang Hi Đế bồi Hoàng tổ mẫu tuần du ngoạn Ngũ Đài Sơn, Hoàng đế mỗi khi hạ kiệu, bản thân vì Hoàng tổ mẫu mà tự tay đỡ bà lên.
Qua đời
Năm Khang Hi thứ 26 (1687), tháng 12, Thái hoàng thái hậu lâm trọng bệnh rất nguy kịch. Khang Hi Hoàng đế ngày đêm không rời, thân phụng chén thuốc, cũng tự mình suất lĩnh vương công đại thần đi bộ đến Thiên đàn, kỳ cáo trời xanh, thỉnh cầu trời xanh có mắt giảm đi tuổi thọ của mình, mà tăng tuổi thọ tổ mẫu. Khang Hi Đế khi đọc chúc văn, nước mắt chảy liên tục, vừa run vừa nói:「''“Nhớ khi còn nhỏ, sớm mất đi mẫu thân, may nhờ tổ mẫu chăm sóc, ba mươi năm hơn, cúc dưỡng dạy bảo, cứ thế thành công. Thiết nghĩ không có tổ mẫu Thái hoàng thái hậu, tuyệt không thể có đại nghiệp ngày hôm nay, cùng cực chi ân, suốt đời khó báo…… Nếu đại tính hoặc nghèo, nguyện giảm thần linh, ký tăng Thái hoàng Thái hậu mấy năm tuổi thọ”''」.
Sang ngày 25 tháng 12 (tức ngày 27 tháng 1 năm 1688), vào giờ Tý, Thái hoàng thái hậu giá băng, hưởng thọ 75 tuổi. Tang lễ của bà diễn ra trọng thể, Nhân Hiến Hoàng thái hậu cùng Hoàng quý phi Đông Giai thị dẫn đầu chúng Phi tần Hậu cung, Hoàng tử, Công chúa đều mặc tang phục khóc tang. Thân vương, văn võ lớn nhỏ quan viên, Ngoại phiên Vương, Vương phi, Mệnh phụ thuộc Bát Kỳ nhị phẩm trở lên đều tụ tập đầy đủ mặc áo tang, mỗi ngày khóc lâm.
Vì bà nội mình, Khang Hi Đế đã làm rất nhiều chuyện phá vỡ cựu lệ. Điển hình bao gồm:
Dâng thụy hiệu
Năm Khang Hi thứ 27 (1688), ngày 16 tháng 10, Khang Hi Đế suất chư Vương, Bối lặc, Văn Võ quần thần, cung phụng sách bảo, thượng tôn thụy hiệu cho Đại Hành Thái hoàng Thái hậu rằng: Hiếu Trang Nhân Tuyên Thành Hiến Cung Ý Dực Thiên Khải Thánh Văn Hoàng hậu (孝莊仁宣誠憲恭懿翊天啟聖文皇后), sang ngày 22 tháng 10 thăng phụ Thái Miếu. Chiếu cáo thiên hạ.
Sách thụy văn rằng: thumb|phải|280px|Hiếu Trang Văn Hoàng hậu triều phục 坤顺承天、懿德肇兴夫鸿业. 萃亨假庙、隆称永式于明禋. 将崇升祔之仪. 宜备显扬之典. 钦惟皇祖妣大行太皇太后、徽音集庆. 厚德凝符. 同妫汭以钟灵. 并洽阳而著范. 归我太宗文皇帝、当金玺来嫔之日、正雕戈启土之年. 内治克襄. 帝图式廓. 格精诚于九庙、化洽苹蘩. 敷阴礼于六宫、祥徵穜稑. 笃生世祖章皇帝、永清四海、本胎教之虔恭. 协正三辰、奉母仪之雍肃. 每纡睿照、眷青原蔀屋之艰. 实沛洪仁、颁红粟太仓之赐. 观腾扶杖. 惠溢歌衢. 爰逮眇躬、益彰慈训. 秉三十年之圣善. 克致太平. 溥亿兆姓之和恒、长开景运. 懿筐载绩、勤劳不替于重闱. 大练垂裳、节俭每先于下土. 万国共尊亲之戴. 两朝备孝养之隆. 寿考康宁、福骈臻于箕范. 含弘光大、德莫罄于羲图. 方承爱日之欢、遽遘升遐之痛. 终天衔恤. 率土均哀. 深惟笃祜所由来. 永念发祥之有自. 爰咨舆论. 请命于天. 谨奉册宝、上尊谥曰、孝庄仁宣诚宪恭懿翊天启圣文皇后. 于戏. 周室展閟宫之祀、礼载升歌. 汉廷表长乐之仪、史传新注. 伏冀慈灵可接. 陟降在兹. 必得其名、垂休声于琬琰. 克昌厥后、流余庆于球图. 彤管常新. 瑶函永焕. 宝文曰、孝庄仁宣诚宪恭懿翊天启圣文皇后之宝.
.
Khôn thuận thừa thiên, ý đức triệu hưng phu hồng nghiệp. Tụy hanh giả miếu, long xưng vĩnh thức vu minh nhân. Tương sùng thăng phụ chi nghi. Nghi bị hiển dương chi điển.
Khâm duy Hoàng tổ tỉ Đại Hành Thái hoàng thái hậu, huy âm tập khánh. Hậu đức ngưng phù. Đồng quỳ nhuế dĩ chung linh. Tịnh hiệp dương nhi trứ phạm. Quy ngã Thái Tông Văn Hoàng đế, đương kim tỉ lai tần chi nhật, chính điêu qua khải thổ chi niên. Nội trị khắc tương. Đế đồ thức khuếch. Cách tinh thành vu cửu miếu, hóa hiệp bình phiền. Phu âm lễ vu lục cung, tường trưng chủng lục. Đốc sinh Thế Tổ Chương Hoàng đế, vĩnh thanh tứ hải, bổn thai giáo chi kiền cung. Hiệp chính tam thần, phụng mẫu nghi chi ung túc. Mỗi hu duệ chiếu, quyến thanh nguyên 蔀 ốc chi gian. Thật phái hồng nhân, ban hồng túc thái thương chi tứ. Quan đằng phù trượng. Huệ dật ca cù. Viên đãi miễu cung, ích chương từ huấn. Bỉnh tam thập niên chi thánh thiện. Khắc trí thái bình. Phổ ức triệu tính chi hòa hằng, trường khai cảnh vận. Ý khuông tái tích, cần lao bất thế vu trọng vi. Đại luyện thùy thường, tiết kiệm mỗi tiên vu hạ thổ. Vạn quốc cộng tôn thân chi đái. Lưỡng triều bị hiếu dưỡng chi long. Thọ khảo khang ninh, phúc biền trăn vu ki phạm. Hàm hoằng quang đại, đức mạc khánh vu hi đồ. Phương thừa ái nhật chi hoan, cự cấu thăng hà chi thống. Chung thiên hàm tuất. Suất thổ quân ai. Thâm duy đốc hỗ sở do lai. Vĩnh niệm phát tường chi hữu tự. Viên tư dư luận. Thỉnh mệnh vu thiên.
Cẩn phụng sách bảo, thượng tôn thụy viết, Hiếu Trang Nhân Tuyên Thành Hiến Cung Ý Dực Thiên Khải Thánh Văn Hoàng hậu.
Vu hí! Chu thất triển bí cung chi tự, lễ tái thăng ca. Hán đình biểu trường nhạc chi nghi, sử truyện tân chú. Phục ký từ linh khả tiếp. Trắc hàng tại tư. Tất đắc kỳ danh, thùy hưu thanh vu uyển diễm. Khắc xương quyết hậu, lưu dư khánh vu cầu đồ. Đồng quản thường tân. Dao hàm vĩnh hoán.
Bảo văn viết, Hiếu Trang Nhân Tuyên Thành Hiến Cung Ý Dực Thiên Khải Thánh Văn Hoàng hậu chi bảo.
Trước khi qua đời, bà đã để lại di ngôn với Khang Hi Đế:「"Thái Tông (chỉ Hoàng Thái Cực) cung phụng an cửu đã lâu, tránh vì ta mà kinh động đến. Huống hồ tâm huyết của ta dành trọn cho hai cha con Hoàng đế, chỉ cần an táng gần Hiếu lăng là ta mãn nguyện rồi"」. Vì vậy, Khang Hi Đế tạm an táng Thái hoàng Thái hậu gần Hiếu lăng (孝陵) của Thuận Trị Đế, thuộc Thanh Đông lăng chứ không hợp táng cùng Hoàng Thái Cực như những phi tần khác. Hoàng đế cũng đem hủy bỏ 5 gian ở sinh tiền cư trú Từ Ninh cung của Thái hoàng Thái hậu, xây lại quy mô tương tự dưới chân núi, xưng Tạm An phụng điện (暂安奉殿) và tạm quàn linh cữu của Thái hoàng Thái hậu ở đấy. Đến thời Thanh Thế Tông, lăng mộ của bà được xây riêng biệt, tên là Chiêu Tây lăng (昭西陵), và năm Ung Chính thứ 3 (1725), ngày 10 tháng 12, linh cữu của bà từ Tạm An phụng điện mới được tiến hành đưa chôn vào địa cung.
Thụy hiệu của bà qua các đời đầy đủ là Hiếu Trang Nhân Tuyên Thành Hiến Cung Ý Chí Đức Thuần Huy Dực Thiên Khải Thánh Văn Hoàng hậu (孝莊仁宣誠憲恭懿至德純徽翊天啓聖文皇后).
Đánh giá
Trong thời gian Khang Hi Đế trị vì, tuổi còn nhỏ mà mất mẹ, bà đã nuôi dưỡng và chăm sóc Khang Hi Đế đủ kiến thức và nhận thức, vai trò không nhỏ tạo nên một thời đại Khang Hi phồn vinh của lịch sử Mãn Thanh. Đối với phương diện Tây học, bà được ghi nhận tuyệt đối coi trọng, góp phần tạo nên một giai đoạn Khang Hi cởi mở với thế giới. Ung Chính Đế rất tôn sùng Hoàng tằng tổ mẫu, đã bình luận về bà:「Thống lưỡng triều chi dưỡng hiếu, cực tam thế chi tôn thân; 统两朝之养孝，极三世之尊亲」.
Học giả Dương Trân (杨珍) nói về bà:「"Hiếu Trang Thái hậu được công nhận là một nữ chính trị gia kiệt xuất thời Minh-Thanh, bởi vì ở tình huống đặc biệt khó khăn khi Thanh triều nhập quan, bà đã duy trì đoàn kết của Hoàng thất nhà Thanh. Hơn nữa bà còn bảo hộ bồi dưỡng Thuận Trị, Khang Hi, những danh quân trong lịch sử, đối với tình thế khiến cục diện Trung Quốc từ phân liệt thành thống nhất cực kỳ ý nghĩa. Càng quan trọng hơn, bà không giống như Từ Hi Thái hậu lợi dụng hoàn cảnh mà buông rèm chấp chính, trước sau ở vào phía sau màn, việc này ở Trung Quốc cổ đại đích thực là phi thường hiếm thấy"」.
Người ta tin rằng, Hiếu Trang Thái hậu đã thành hôn với Nhiếp chính vương Đa Nhĩ Cổn sau khi Hoàng Thái Cực mất. Mối quan hệ chị dâu lấy em chồng đối với tập tục dân tộc Mãn Châu là chuyện rất bình thường, nhưng bên trong mối quan hệ này là một câu chuyện tình có nhiều uẩn khuất. Thuyết nói Hiếu Trang Thái hậu hạ giá lấy Đa Nhĩ Cổn, sớm nhất là bởi Trương Hoàng Ngôn (张煌言) khi ông ta đề cập trong 10 đầu thơ 《Kiến di cung từ - 建夷宫词》, trong đó có 1 bài nói:"Thượng thọ thương vi hợp nhi tôn, Từ Ninh cung lí lạn doanh môn. Xuân cung tạc nhật tân nghi chú, thái lễ cung phùng Thái hậu hôn" (Nguyên văn: 上寿觞为合而尊，慈宁宫里烂盈门. 春宫昨日新仪注，太礼恭逢太后婚).
Chủ trương nghi vấn Thái hậu hạ giá Đa Nhĩ Cổn nói còn một ít luận cứ: Thứ nhất, Đa Nhĩ Cổn tôn xưng vì “Hoàng phụ Nhiếp chính vương”; thứ hai, theo 《Đông Hoa lục》 của Tưởng Lương Kỳ (蒋良骐) ghi lại, chiếu cáo Đa Nhĩ Cổn tội trạng, không chỉ có có tự xưng “Hoàng phụ Nhiếp chính vương”, còn có “Lại thân đến hoàng cung nội viện”; thứ ba, Hiếu Trang Thái hậu để lại di chúc Khang Hi Đế, không cần đem bà cùng Hoàng Thái Cực hợp táng, có cách nói đây là vì bà đã tái giá Đa Nhĩ Cổn nên hổ thẹn.
Có người cho rằng, mối tình giữa hai người xảy ra trước khi bà kết hôn của Hoàng Thái Cực. Có người cho rằng, đây là kế sách của Hiếu Trang Hoàng thái hậu nhằm duy trì Đế vị cho con trai của mình là Thuận Trị Đế. Theo lịch sử, Nhiếp chính vương Đa Nhĩ Cổn đã cưới một trong những người em họ của bà là Bát Nhĩ Tế Cát Đặc thị - con gái của Tác Nạp Mục (索纳穆), một người con trai khác của Trung Thân vương Trại Tang.
Trong điện ảnh
Hiếu Trang Thái hậu không chỉ là một chủ đề hấp dẫn đối với giới sử học mà cuộc đời bà đã được đưa vào văn chương và nghệ thuật, đặc biệt là các tác phẩm điện ảnh về thời niên thiếu của Khang Hi Đế, hoặc những phim nói về buổi đầu xây dựng triều Thanh. Tên gọi của bà trong các phim rất hiếm khi thấy chính xác là "Bố Mộc Bố Thái" mà đều là cái tên dân gian hư cấu 「Đại Ngọc Nhi」.
Sau đây là một số bộ phim đáng chú ý có hình tượng của bà.
Tham khảo
Thể loại:Hoàng thái hậu nhà Thanh Thể loại:Sinh năm 1613 Thể loại:Mất năm 1688 Thể loại:Người Mông Cổ thuộc Thanh
Tomasz Pacyński
thumb|Mộ của Tomasz Pacyński Tomasz Pacyński (sinh ngày 4 tháng 2 năm 1958 tại Warsaw – mất ngày 30 tháng 5 năm 2005) là một nhà văn truyện giả tưởng và khoa học viễn tưởng người Ba Lan. Ông là một trong những người sáng lập tạp chí Fahrenheit, tạp chí dành cho người hâm mộ truyện khoa học viễn tưởng trên Internet đầu tiên của Ba Lan. Từ năm 2004, ông làm tổng biên tập của tạp chí này. Tomasz Pacyński đã đăng các truyện ngắn của mình trên các tạp chí như Science Fiction, SFera, và Fantasy. Ngoài ra, ông cũng đăng truyện ngắn trên các tạp chí cho người hâm mộ trên Internet như Fahrenheit, Esensja, Fantazin và Srebrny Glob. Ông còn là tác giả của nhiều bài báo được đăng trên SFera và Science Fiction.
Tomasz Pacyński lần đầu được xem là một nhà văn truyện giả tưởng với tiểu thuyết Sherwood ra mắt năm 2001. Tác phẩm này được sáng tác dựa trên huyền thoại Robin Hood. Ông đã cho xuất bản nhiều truyện ngắn và bốn tiểu thuyết gồm bộ ba tiểu thuyết giả tưởng Sherwood và Wrzesień (September). Wrzesień (September) là một tiểu thuyết hư cấu chính trị hậu tận thế. Các truyện hài của ông về Ông già Tuyết được giới thiệu trong tuyển tập Linia ognia (Line of Fire) vào năm 2005. Tiểu thuyết Sherwood và Wrzesień đã được đề cử cho Giải thưởng Janusz A. Zajdel. Trên Internet Tomasz Pacyński thường dùng nickname Pacek. Con trai của ông là Krzysztof Pacyński, anh cũng là một nhà văn.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1958 Thể loại:Mất năm 2005 Thể loại:Nhà văn Ba Lan Thể loại:Nhà văn thế kỷ 20 Thể loại:Nhà văn thế kỷ 21 Thể loại:Nam nhà văn Thể loại:Nhà văn khoa học giả tưởng Ba Lan
Saint-Hilaire-la-Forêt
Liên kết ngoài
Saint-Hilaire-la-Foret
Pseudione longicauda
Pseudione longicauda là một loài chân đều trong họ Bopyridae. Loài này được Shiino miêu tả khoa học năm 1937.
Ischnomera licenti
Ischnomera licenti là một loài bọ cánh cứng trong họ Oedemeridae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1939.
Tham khảo
Thể loại:Ischnomera
Dəhnə, Quba
Dəhnə là một ngôi làng thuộc vùng Quba của Azerbaijan. Ngôi làng tạo thành một phần của đô thị Püstəqasım.
Czachowo, Tỉnh West Pomeranian
Czachowo (Zachow) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Radowo Małe, thuộc quận Łobez, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan.
Caransebeș
Caransebeș là một đô thị thuộc hạt Caraș-Severin, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 28294 người.
Czachowo, Tỉnh West Pomeranian
Nó nằm khoảng 3 km về phía đông của Radowo Małe, 10 km phía tây obez và 66 km về phía đông bắc của thủ đô khu vực Szczecin.
Caransebeș
Xem thêm
Thể loại:Khu dân cư ở hạt Caraș-Severin Thể loại:Thành phố của România
Czachowo, Tỉnh West Pomeranian
Ngôi làng có dân số xấp xỉ 100.
Psilogramma argos
Psilogramma argos là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Tây Úc, Bắc Úc và phía bắc Queensland. Con trưởng thành có cánh xám nhạt hẹp và dài, các mác màu đen. Bụng màu xám.. Ấu trùng ăn các loài Gyrocarpus americanus.
Tham khảo
Thể loại:Psilogramma Thể loại:Động vật đặc hữu Úc
Aridefferia subpilosa
Aridefferia subpilosa là một loài ruồi trong họ Asilidae. Aridefferia subpilosa được Schaeffer miêu tả năm 1916. Loài này phân bố ở vùng Tân Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Aridefferia
Ischnomera maceki
Ischnomera maceki là một loài bọ cánh cứng trong họ Oedemeridae. Loài này được Švihla miêu tả khoa học năm 1988.
Tham khảo
Thể loại:Ischnomera
Tinodes micrapteryx
Tinodes micrapteryx là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Tinodes
Psilogramma bartschereri
Psilogramma bartschereri là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Sri Lanka.
Tham khảo
Thể loại:Psilogramma Thể loại:Động vật đặc hữu Sri Lanka
Quy luật "tất cả hoặc không có gì"
Trong sinh lý học, quy luật tất cả hoặc không có gì dùng để mô tả rằng nếu một tế bào thần kinh được kích thích, chúng luôn tạo xung động với biên độ tối đa. Dù cường độ hay thời gian của nguồn kích thích có tăng lên, độ cao của xung động cũng không bao giờ đổi. Kết luận: sợi thần kinh chỉ phản ứng tối đa hoặc không phản ứng.
Bảo tàng Vùng quê Kielce ở Kielce
Bảo tàng Vùng quê Kielce ở Kielce (tiếng Ba Lan: Muzeum Wsi Kieleckiej w Kielcach) là một bảo tàng dân tộc học tọa lạc tại số 6 phố John Paul II, Kielce, Ba Lan. Các hoạt động của bảo tàng này tập trung vào việc thu thập, bảo vệ và giới thiệu các di tích văn hóa dân gian có nguồn gốc từ tỉnh Świętokrzyskie, trong đó đặc biệt nhấn mạnh đến kiến trúc dân gian và quảng bá văn hóa dân gian cho công chúng.
Quy luật "tất cả hoặc không có gì"
Quy luật này được đưa ra đầu tiên bởi nhà sinh lý học người Mỹ Henry Pickering Bowditch vào năm 1871, nhưng là về sự co của tim: "Một kích thích đến tim khiến chỉ tim co bóp nếu cường độ của nó đủ lớn; và nếu nó thành công làm điều đó, trái tim sẽ co bóp với mức độ lớn nhất có thể, phù hợp với điều kiện của các cơ tim lúc đó chứ hoàn toàn không phụ thuộc vào cường độ của kích thích."Sau đó vào năm 1909, Keith Lucas đã phát hiện ra rằng quy luật này cũng có thể được áp dụng lên cơ vân. Ngoài ra, từng sợi thần kinh riêng lẻ cũng hoạt động theo quy luật này.
Bảo tàng Vùng quê Kielce ở Kielce
Lịch sử
Bảo tàng Vùng quê Kielce ở Kielce được thành lập vào ngày 21 tháng 8 năm 1976. Bảo tàng bắt đầu hoạt động độc lập vào ngày 1 tháng 1 năm 1977. Trụ sở chính của ban quản lý bảo tàng nằm bên trong một tòa nhà điều hành và cuộc triển lãm mới của bảo tàng được bố trí ở phía sau của Trang viên Laszczyk lịch sử ở Kielce.
Các chi nhánh của bảo tàng
Bảo tàng Vùng quê Kielce bao gồm các chi nhánh sau đây:
Quy luật "tất cả hoặc không có gì"
Mỗi quan hệ giữa kích thích và phản ứng
Tuy nhiên, những kích thích không đạt ngưỡng vẫn tạo nê một điện trương lực cục bộ, độ lớn của điện thế sẽ tăng dần với sự tăng của kích thích, cho tới đạt ngưỡng và phản ứng đáp lại. Điều này thể hiện mối quan hệ tất-cả-hoặc-không-có-gì.
Bảo tàng Vùng quê Kielce ở Kielce
Tham khảo
Thể loại:Bảo tàng Ba Lan
Quy luật "tất cả hoặc không có gì"
Mỗi quan hệ giữa kích thích và phản ứng
Những gì ở trên chỉ áp dụng cho một sợi thần kinh đơn lẻ. Còn nếu xét một thân thần kinh (cụm tế bào thần kinh), kích thích càng lớn thì càng nhiều sợi thần kinh phản ứng. Kích thích vừa đạt ngưỡng sẽ chỉ đủ để những sợi thần kinh rất nhạy cảm phản ứng, còn những sợi thần kinh trơ hơn thì cần kích thích mạnh hơn. Nên việc tăng kích thích sẽ làm tăng phản ứng của toàn bộ thân thần kinh.
Trichobrotica ruatanae
Trichobrotica ruatanae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1892.
Quy luật "tất cả hoặc không có gì"
Mỗi quan hệ giữa kích thích và phản ứng
Cơ tim cũng có thể được kích thích, và chúng phản ứng lại bằng cách co bóp. Nếu kích thích bên ngoài quá thấp, phản ứng co bóp sẽ không diễn ra; nếu kích thích đạt ngưỡng, phản ứng co bóp diễn ra hoàn toàn và tối đa, phù hợp với tình trạng của tim lúc đó. Vì thế, tâm nhĩ và tâm thất hoạt động như một đơn vị duy nhất, nên một kích thích đạt ngưỡng sẽ tạo phản ứng co bóp cho cả hai bộ phần này. Độ mạnh của phản ứng co bóp chỉ phụ thuộc vào tình trạng của cơ tim, chứ không phụ thuộc vào cường độ kích thích.
Trichobrotica ruatanae
Tham khảo
Thể loại:Trichobrotica
Quy luật "tất cả hoặc không có gì"
Mỗi quan hệ giữa kích thích và phản ứng
Trong trường hợp của sợi cơ bắp, mỗi sợi cơ sẽ không phải ứng nếu kích thích quá yếu. Tuy nhiên, chúng sẽ phản ứng tối đa nếu kích thích đạt ngưỡng. Sự co cơ sẽ không tăng nếu cường độ kích thích tăng. Tuy nhiên, kích thích lớn hơn sẽ làm nhiều sợi cơ hoạt động hơn và vì thế mô cơ bấp đó sẽ co mạnh hơn.
Tham khảo
<references group="" responsive="1"> Thể loại:Sinh lý học thần kinh
Sintoria cazieri
Sintoria cazieri là một loài ruồi trong họ Asilidae. Sintoria cazieri được Wilcox miêu tả năm 1972. Loài này phân bố ở vùng Tân Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Sintoria
Alconaba
Tham khảo
Alconaba là một đô thị ở tỉnh Soria, cộng đồng tự trị Castilla y León, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 52,05 km², dân số 165 người (INE 2004) với mật độ dân số 3,17 người/km². Các làng: Cubo de Hogueras, Martialay, Ontalvilla de Valcorba và Duañez.
Thể loại:Đô thị ở Soria
Happisburgh
Happisburgh là một ngôi làng giáo xứ dân sự ở hạt Norfolk, Anh. Ngôi làng nằm trên bờ biển, về phía đông của con đường bắc-nam, B1159 từ Bacton trên bờ biển đến Stalham. Đó là một làng hạt nhân. Thị trấn quan trọng gần nhất là North Walsham 6 mi về phía tây.
Tên địa danh 'Happisburgh' lần đầu tiên được chứng thực trong Sách Domesday năm 1086, nơi nó xuất hiện dưới dạng Hapesburc. Tên có nghĩa là pháo đài của 'Hæp' hoặc 'địa điểm được gia cố'. Happisburgh đã trở thành địa điểm khảo cổ quan trọng của quốc gia vào năm 2010 khi các công cụ bằng đá lửa hơn 800.000 năm tuổi được khai quật. Đây là bằng chứng lâu đời nhất về sự chiếm đóng của con người ở bất cứ đâu tại Vương quốc Anh . Vào tháng 5 năm 2013, một loạt dấu chân người sơ khai được phát hiện trên bãi biển tại địa điểm, cung cấp bằng chứng trực tiếp về hoạt động ban đầu của con người tại địa phương này. Đất đai trong khu vực đã bị biển vùi lấp hàng ngàn năm. Giáo xứ dân sự đã giảm hơn 0.2 km2 trong thế kỷ 20 bởi sự xói mòn của các bãi biển và vách đá thấp. Tốc độ xói mòn giống như trong 5.000 năm qua . Năm 1968, các đê chắn sóng (groyne) được xây dựng dọc theo bờ biển để cố gắng làm chậm quá trình xói mòn. Trong điều tra dân số năm 2001, trước khi tách giáo xứ Walcott về phía tây bắc, giáo xứ (cũng bao gồm các khu định cư của Happisburgh Common và Whimpwell Green) đã có dân số 1.372 người trong 607 hộ gia đình. Đối với các mục đích của chính quyền địa phương, giáo xứ nằm trong khu tự quản North Norfolk.
Tham khảo
Thể loại:Bắc Norfolk
Tổ chức tài chính
nhỏ|Ngân hàng Slate Trong kinh tế học tài chính, tổ chức tài chính hay định chế tài chính là tổ chức có chức năng cung cấp các dịch vụ tài chính cho các khách hàng hoặc các thành viên. Có lẽ dịch vụ tài chính quan trọng nhất mà các tổ chức tài chính cung cấp là hoạt động như các trung gian tài chính. Phần lớn các tổ chức tài chính được đặt dưới sự kiểm soát chặt chẽ của nhà nước.
Theo định nghĩa rộng, có ba loại hình tổ chức tài chính chủ yếu :
Hướng dẫn giải quyết tiêu chuẩn
Hướng dẫn thanh toán tiêu chuẩn (SSI) là các thỏa thuận giữa hai tổ chức tài chính cố định các đại lý tiếp nhận của từng đối tác trong một số loại giao dịch thông thường. Các thỏa thuận này cho phép các nhà giao dịch thực hiện giao dịch nhanh hơn vì thời gian được sử dụng để giải quyết các đại lý nhận được bảo tồn. Việc giới hạn người giao dịch với một SSI cũng làm giảm khả năng lừa đảo. SSI được các tổ chức tài chính sử dụng để tạo điều kiện thanh toán xuyên biên giới nhanh chóng và chính xác.
Quy định
Các quốc gia có các cơ quan riêng biệt bao gồm Hoa Kỳ, nơi các cơ quan quản lý chủ chốt là Hội đồng kiểm tra tổ chức tài chính liên bang (FFIEC), Văn phòng người chuyển tiền - Ngân hàng quốc gia, Tập đoàn bảo hiểm tiền gửi liên bang (FDIC) "không phải là thành viên" ngân hàng, Cơ quan quản lý tín dụng quốc gia (NCUA) - Công đoàn tín dụng, Cục dự trữ liên bang (Fed) - Ngân hàng "thành viên", Văn phòng giám sát tiết kiệm - Hiệp hội tiết kiệm và cho vay quốc gia, mỗi chính phủ thường điều chỉnh và điều lệ các tổ chức tài chính.
Các quốc gia có một cơ quan quản lý tài chính hợp nhất bao gồm: Na Uy với Cơ quan giám sát tài chính Na Uy, Đức với Cơ quan giám sát tài chính liên bang và Nga với Ngân hàng trung ương Nga.
Ưu điểm
Ưu điểm của việc gây quỹ thông qua các tổ chức tài chính như sau:
Liên kết ngoài
Finanzinstitution
Trichobrotica sexplagiata
Trichobrotica sexplagiata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1878.
Tham khảo
Thể loại:Trichobrotica
Tinodes miostyllos
Tinodes miostyllos là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Ischnomera malleri
Ischnomera malleri là một loài bọ cánh cứng trong họ Oedemeridae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1935.
Tham khảo
Thể loại:Ischnomera
Nền đạo đức Tin Lành và tinh thần của chủ nghĩa tư bản
Nền đạo đức Tin Lành và tinh thần của chủ nghĩa tư bản (Die protestantische Ethik und der 'Geist' des Kapitalismus) là tác phẩm nổi tiếng nhất và hay được bàn đến của nhà kinh tế học và xã hội học người Đức Max Weber. Quyển sách này, lúc đầu là một tuyển tập các bài tiểu luận, được viết từ năm 1904 đến 1905. Bản dịch Anh ngữ của Talcott Parsons xuất bản năm 1930, sau đó còn có vài ấn bản khác. Hiện nay, đã có bản tiếng Việt do Bùi Văn Nam Sơn, Nguyễn Nghị, Nguyễn Tùng, Trần Hữu Quang dịch, sách do nhà xuất bản Tri thức phát hành, năm 2008. Nó được xem là những tác phẩm căn bản trong ngành xã hội kinh tế và xã hội học nói chung. Đây là một công trình nghiên cứu về mối quan hệ giữa nền đạo đức Tin lành và "tinh thần" của chủ nghĩa tư bản.