cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kiểm tra Miller-Rabin
Xác suất trả lời sai
Trong công thức này P(A) đã biết ở trên,, còn vì khi n là số nguyên tố thì chắc chắn mệnh đề Q(n, a) là đúng và. Từ đó
Kiểm tra Miller-Rabin lặp
Theo công thức tính xác suất sai trên đây, với n lớn (cỡ 130 chữ số thập phân), nếu thực hiện phép thử Miller-Rabin chỉ một lần, xác suất sai là khá lớn, tới trên 90%. Để giảm xác suất sai, ta lặp lại phép thử k lần với k số ngẫu nhiên a khác nhau, nếu n vượt qua 50 lần thử thì, khi thay vào công thức với 50 lần thử nếu cả 50 lần, phép thử đều "dương tính" thì xác suất sai giảm xuống chỉ còn là một số rất nhỏ không vượt quá.
Tham khảo
Thể loại:Kiểm tra tính nguyên tố
Palaquium bourdillonii
Palaquium bourdillonii là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Đây là loài đặc hữu của Ấn Độ. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Thực vật Ấn Độ Thể loại:Palaquium Thể loại:Thực vật dễ tổn thương
Hydroglyphus farquharensis
Hydroglyphus farquharensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Scott miêu tả khoa học năm 1912.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Hydroglyphus
Lepanthes ophioglossa
Lepanthes ophioglossa là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer mô tả khoa học đầu tiên năm 1983.
Liên kết ngoài
O Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1983
Oyashio (lớp tàu ngầm)
Tàu ngầm lớp Oyashio (tiếng Nhật: おやしお) là một lớp tàu ngầm tấn công chạy bằng động cơ điện-diesel do Nhật Bản tự phát triển và được đưa vào biên chế Lực lượng phòng vệ trên biển Nhật Bản (JMSDF) kể từ năm 1998 đến nay.
Thiết kế
thumb|JS Setoshio (SS-599) trong lễ hạ thủy tại Nhà máy đóng tàu Kobe.|250x250px|left Do hạn chế từ sau Chiến tranh thế giới thứ 2, Nhật Bản không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân. Do vậy, Nhật Bản cũng không có kế hoạch đóng các tàu ngầm hạt nhân, tuy nhiên việc trang bị cho lực lượng tàu ngầm các tàu chạy bằng diesel lại được phát triển một cách linh hoạt. Tàu ngầm lớp Oyashio được phát triển trên nền tảng tàu ngầm lớp Harushio. Thân tàu của lớp Oyashio có kích thước lớn hơn so với lớp Harushio để có chỗ cho hệ thống định vị thủy âm đặt bên sườn. Quá trình nghiên cứu, đóng mới các tàu ngầm thuộc lớp Oyashio được thực hiện bởi Kawasaki Heavy Industries và Mitsubishi Heavy Industries. Đã có 11 chiếc thuộc lớp này được hạ thủy và đi vào hoạt động trong giai đoạn 1994 - 2006.
Tàu được tích hợp thiết kế thân tàu dạng lá cuốn với kiểu giọt nước ở thiết kế trước đây của JMSDF, boong tàu dạng thẳng, khác với các tàu thế hệ trước có đặc điểm tròn hoặc hình thuôn. Tàu có cánh lái ở đuôi tàu dạng chữ thập và một trục chân vịt đơn lớn để làm giảm sức cản khi di chuyển trong lòng biển. Thân tàu làm bằng loại thép cường độ cao và ít nhiễm từ, cho phép lặn nhiều lần tới độ sâu tối đa khi cần thiết. Ngoài ra, việc sử dụng thép cường độ cao cũng giúp làm giảm được trọng lượng của vỏ tàu chịu áp lực, cho phép chở được nhiều nhiên liệu và vũ khí hơn.
Toàn bộ phần thân tàu được chia thành các khoang kín nước. Các khoang được ngăn cách bởi vách ngăn bên trong lớp vỏ kép có tác dụng điều hoà áp suất, tăng khả năng sống sót cho tàu lên rất nhiều, thậm chí với một khoang và hai két liền kề bị ngập nước, tàu vẫn có khà năng hoạt động bình thường. Bên trong tàu rất chật hẹp vì không gian xung quanh có vô vàn thiết bị. Dọc theo thành tàu là cơ man hệ thống đường ống thủy lực và khí với rất nhiều van, đồng hồ. Khi di chuyển từ khoang này sang khoang kia là thông qua các cửa tròn, các phòng rất nhỏ từ bếp đến cabin ngủ, có thể nhận ra rằng tiện nghi trong tàu ngầm là rất khó. Mọi thứ phải phù hợp với không gian hạn chế. Hệ thống chì huy và hệ thống điều khiển hoả lực được bố trí trong phòng điều khiển chính, phòng này tách biệt với các khoang khác.
Các tàu ngầm thuộc lớp Oyashio được trang bị hệ thống điều hòa không khí để duy trì độ ẩm và nhiệt độ ở mức phù hợp trong các khoang, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác của thủy thủ đoàn. Ngoài ra tàu còn được trang bị hệ thống lọc và tái tạo không khí, cung cấp lượng oxy đầy đủ, đồng thời hấp thụ lượng khí Cacbonic, các khí độc khác có hại cho cơ thể con người.
Để giảm bớt dấu hiệu bộc lộ âm thanh, các cửa xả nước được bố trí cách xa phần thân tàu phía mũi và vỏ tàu được phủ một lớp ngói bảo vệ bằng cao su để hấp thu sóng âm, làm giảm thiểu và chệch tín hiệu dội lại của thiết bị dò tìm đối phương. Lớp vỏ này cũng làm giảm tiếng ồn do tàu ngầm phát ra, do đó làm giảm khoảng cách bị phát hiện bởi sona thụ động của đối phương. Đuôi tàu có lớp che phủ bên ngoài hấp thụ âm thanh. Động cơ của tàu cũng được đặt cách ly trên bệ đỡ cao su và không chạm vào thân tàu, làm giảm rung động và triệt tiêu tiếng ồn. Vì thế, Oyashio được xem là một trong những lớp tàu ngầm ít gây tiếng ồn nhất khu vực châu Á.
Để có thể luôn sẵn sàng chiến đấu cho sự sống còn và cứu hộ thuyền viên của tàu, trong các khoang đầu tiên, thứ hai và thứ sáu là các khoang sinh tồn, chứa bè và thiết bị thông tin liên lạc. Trong trường hợp xảy ra tai nạn, thủy thủ đoàn có thể rời khỏi tàu ngầm, mặc bộ quần áo lặn và dụng cụ thở rồi đi qua các cửa khoan để đến lối thoát hiểm hoặc buồng giảm áp. Thủy thủ cũng có thể thoát ra khỏi tàu thông qua ống phóng ngư lôi ở khoang thứ nhất. Mỗi khoang (trong trường hợp xảy ra tai nạn có thể được đóng kín) luôn có dự trữ thực phẩm và nước cho các pin không khí tái sinh. Trong trường hợp xảy ra cháy nổ, ngay lập tức người ta phải ngăn chặn các phản ứng đốt cháy, trong đó có việc sử dụng hệ thống hoá chất bảo vệ như phun khí trơ (Freon). Hệ thống này có thể dập lửa nhưng nó có thể gây chết người nếu không cẩn thận.
Tàu ngầm lớp Oyashio có chiều dài 82 m, chiều rộng 8.9 m, độ mớn nước 7.4 m, lượng giãn nước là 2,750 tấn (tiêu chuẩn) và 4,000 tấn (khi lặn). Tàu có độ sâu hoạt động khoảng 240 m và độ sâu lặn tối đa 300 m, cho phép thuyền trưởng tự do hơn về chiến thuật so với mức độ vẫn có trước đó trên các tàu ngầm thông thường. Tàu không hạn chế về thời gian khi lặn sâu ở mức tối đa. Tàu có thể hoạt động liên tục 240 ngày trên biển trong một năm. Tàu được trang bị hệ thống xử lý thông tin tình báo chiến đấu thông minh cùng hệ thống tự động cao nên thủy thủ đoàn chỉ cần 70 người (gồm 10 sĩ quan) để vận hành.
Hệ thống vũ khí
Lớp Oyashio được trang bị 6 ống phóng ngư lôi HU-605 533mm dùng cho ngư lôi Type 89 và tên lửa chống hạm UGM-84D Harpoon. 6 ống phóng HU-605 533mm nằm phía trước mũi tàu, được bố trí thành dãy, 2 ở phía trên và 4 ở phía dưới. Tàu có thể mang theo 20 ngư lôi Type 89 gồm 6 quả được bố trí trong ống phóng và 14 quả đặt trên giá, trong đó, sau khi phóng, hệ thống sẽ tự động nạp đạn mới. Việc nạp đạn được thực hiện trong 15 giây. Toàn bộ các thiết bị ngư lôi và hệ thống phục vụ của chúng có thể bắn theo loạt với độ sâu chiến dịch – chiến thuật và ngầm (tiềm vọng). Ngoài ra, ống phóng lôi còn có thể được sử dụng để rải thủy lôi
Ngư lôi Type-89 có tầm bắn tối đa 50 km, mang đầu nổ 267 kg, điều khiển bằng dây dẫn, áp dụng cả chế độ bám mục tiêu thụ động và chủ động. Loại ngư lôi này có uy lực tương đương dòng Mark 48 ADCAP của Mỹ. UGM-84D có tầm bắn 125 km và đầu nổ mạnh xuyên giáp nặng 221 kg. Mỗi quả đạn Harpoon được lắp một tầng đẩy sơ tốc và vỏ bảo vệ để bắn qua ống phóng ngư lôi, những thiết bị này sẽ được vứt bỏ sau khi tên lửa lao lên khỏi mặt biển.
Cảm biến/radar
Lớp Oyashio có radar và thiết bị điện tử do Nhật Bản tử sản xuất. Cảm biên chính của tàu là hệ thống định vị thủy âm đa chức năng Hughes/Oki ZQQ 5B/6 với một mảng hình cầu phía trước mũi, 4 mảng gắn ở thân tàu, đồng thời được trang bị hệ thống thông tin điều khiển tác chiến ZYQ-3 có khả năng dẫn bắn sáu ngư lôi cùng lúc.
Trên tàu còn được lắp radar định vị nhận dạng và theo dõi mục tiêu mặt nước ZPS-6 cho phép cung cấp các thông tin về các tình huống dưới nước và trên không, làm nhiệm vụ an toàn hàng hải. Các thiết bị tác chiến điện tử gồm hệ thống tác chiến điện tử ZLR-3-6 chống gây nhiễu, hệ thống phóng mồi bẫy đánh lừa vũ khí dẫn đường âm thanh, radar cảnh báo sớm và thiết bị dò hướng. Các hệ thống khí tài này đã cho tàu có khả năng toàn diện: Phát hiện sớm mục tiêu, tấn công mạnh mẽ, cơ động nhanh chóng và phòng ngự tránh đòn phản công.
Hệ thống động lực
Oyashio được trang bị một hệ thống động cơ diesel-điện bao gồm 2 động cơ diesel Kawasaki 12V25S, 2 máy phát điện xoay chiều Kawasaki và hai động cơ điện do Toshiba sản xuất. Hệ thống này có tổng công suất khoảng 7.700 mã lực, giúp tàu di chuyển với tốc độ tối đa 22 km/h khi nổi và 37 km/h khi lặn.
Liên kết ngoài
Oyashio Thể loại:Tàu ngầm Nhật Bản Thể loại:Tàu chiến của Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản
Chiến tranh Kosovo
Thuật ngữ Chiến tranh Kosovo hay Xung đột Kosovo là một cuộc xung đột có vũ trang để mà kiểm soát vùng Kosovo trong những năm 1998/1999. Kosovo là một vùng nơi đa số dân là người gốc Albania, lúc đó thuộc Serbia, nước Serbia và Montenegro. Chiến tranh Kosovo diễn ra qua 2 giai đoạn:
Nguyên nhân
Nguyên nhân chủ yếu của Chiến tranh Kosovo là yếu tố sắc tộc và có nguồn gốc lịch sử lâu đời.
Nguyên nhân lịch sử
Người Slav, trong đó có người Serbia đến bán đảo Balkan vào khoảng thế kỷ thứ bảy trước công nguyên. Trên mảnh đất mà Đế chế Byzantium cấp cho, người Serbia dần xây dựng và mở rộng đất đai và lập nên vương quốc Serbia. Vương quốc này đã có thời cực thịnh vượng (khoảng đầu thế kỷ XIV) và bao gồm cả Bosnia, Slovenia và Croatia. Kosovo từng là trung tâm của vương quốc này. Cũng chính tại Kosovo vào năm 1389 Hoàng tử Lazar, thủ lĩnh của Serbia đã ngã xuống trong trận chiến đấu chống đế quốc Ottoman để bảo vệ vương quốc Serbia. Tuy cuộc chiến thất bại, nhưng từ đó Kosovo được coi như cái nôi lịch sử, nơi hội tụ tinh thần dân tộc Serbia. Ottoman cai trị vùng đất của Serbia mang theo cả một sự xáo trộn dân số và tôn giáo. Người Albani, đạo Hồi cùng theo đó mà thâm nhập vào đây. Trong nhiều thế kỷ sau đó cả vùng đất Balkan bị chia sẻ, giành giật giữa đế quốc Ottoman và Triều Habsburg, tiếp đó là đế quốc Áo-Hung. Sự di dân, quá trình đấu tranh đòi độc lập dân tộc xen kẽ với các cuộc chiến tranh triền miên giữa liên minh của từng dân tộc với các đế quốc cai trị chống lại liên minh của dân tộc khác và đế quốc khác là nguyên nhân tồn tại cùng một lúc hai quá trình trái ngược nhau: quá trình phân tách và quá trình đồng hoá dân tộc và tôn giáo. Điều này giải thích cho hiện tượng đa dân tộc, đa tôn giáo và sự bố trí nhiều khi xen kẽ giữa các cộng đồng dân tộc và tôn giáo khác nhau, cũng như những mối hiềm khích giữa các cộng đồng ở Balkan.
Đầu thế kỷ XIX, sau những cuộc nổi dậy của người Serbia, nhà nước Serbia ra đời và liên tục mở rộng đất đai, đặc biệt thông qua các cuộc chiến tranh Balkan. Kết thúc chiến tranh thế giới thứ nhất, với Hoà ước Versailles, Serbia đã trở thành Nam Tư và bao gồm cả Kosovo, Vovoidin, Montenegro, Bosnia, Croatia và Slovenia và như vậy đạt được hai mục tiêu: thống nhất được tất cả người Serbi trong một quốc gia và lập được một liên minh bền vững của các dân tộc Nam Slav.
Nguyên nhân tôn giáo, sắc tộc
Tại Kosovo nơi có 90% là người Albani theo đạo Hồi, 10% người Serbi theo đạo Cơ đốc chính thống, mâu thuẫn dân tộc và tôn giáo lên cao kể từ khi một chính phủ bí mật của người Albani thành lập tồn tại song song cùng chính phủ liên bang; và đặc biệt từ khi "ngọn cờ đòi độc lập" của người Albani rơi vào tay của phái Quân đội giải phóng Kosovo chủ trương bạo lực và chính phủ trung ương tăng cường hành động để đối phó với phong trào này.
Tác động của phương Tây
Cho dù chính sách của ông Slobodan Milošević đối với các dân tộc không phải người Serbia, theo phương Tây, có nhiều điểm không công bằng theo quan điểm phương Tây, có nhiều phân biệt đối xử không công bằng đã đẩy các mâu thuẫn dân tộc, tôn giáo vốn có từ lâu đời lên cao điểm nhưng nếu như không có sự can thiệp từ bên ngoài có lẽ không có khủng hoảng bùng nổ và lan rộng như tình hình diễn ra mấy năm nay ở vùng đất Nam Tư cũ.
Kosovo thuộc Nam Tư dưới thời Tito (1945-1986)
Căng thẳng giữa hai cộng đồng đã được nhen nhóm trong suốt thế kỷ 20 và thỉnh thoảng trở thành những cuộc bạo lực, đặc biệt trong Chiến tranh Balkan lần thứ nhất, Chiến tranh thế giới thứ nhất và Chiến tranh thế giới thứ hai. Chính quyền cộng sản của Josip Broz Tito đã đàn áp có hệ thống các cuộc biểu tình của những nhà chủ nghĩa dân tộc trên khắp nước Nam Tư, nhằm chắc chắn rằng không một nước cộng hòa nào thống trị các nước khác. Đặc biệt, sức mạnh của Serbia - nước cộng hòa rộng và đông dân nhất - đã giảm dần bởi sự thành lập chính phủ tự trị ở tỉnh Vojvodina phía bắc Serbia và tỉnh Kosovo ở phía nam. Biên giới của Kosovo không chính xác đúng với vùng sinh sống của người thiểu số Albania ở Nam Tư (lượng lớn người Albania đã rời đến Cộng hòa Macedonia, Montenegro và Serbia trong khi ở phía bắc tỉnh Kosovo vẫn còn rất nhiều người Serbia). Tuy nhiên, đa số cư dân ở đây là người Albania ít nhất là từ 1921.
Nam Tư đã trải qua thời kỳ khủng hoảng kinh tế và chính trị vào năm 1969, vì một chương trình cải cách kinh tế hàng loạt của chính phủ đã tăng thêm khoảng cách giữa vùng phía bắc giàu có và vùng phía nam nghèo đói của đất nước. Các cuộc biểu tình của sinh viên và các cuộc nổi loạn tại Beograd vào tháng 6 năm 1968 đã lan rộng đến Kosovo vào tháng 11 cũng năm đó, nhưng bị đàn áp bởi các lực lượng an ninh Nam Tư. Tuy nhiên, một vài đề nghị của sinh viên, đặc biệt là quyền lực đại diện thật sự cho người Albania ở cả Serbia và Nam Tư, và sự công nhận tiếng Albania, đã được Tito chấp nhận. Đại học Pristina được thành lập như là một tổ chức độc lập vào năm 1970, đã kết thúc một thời kỳ dài khi mà tổ chức này hoạt động như một tiền đồn của Đại học Beograd.
Năm 1974, địa vị chính trị của Kosovo được nâng lên cao nữa khi được một hiến pháp mới của Nam Tư trao thêm nhiều quyền chính trị. Cùng với Vojvodina, Kosovo được tuyên bố là một tỉnh và đạt được nhiều trong số các quyền lực của một nước cộng hòa bình thường: một ghế trong chức chủ tịch liên bang và có quốc hội riêng, lực lượng cảnh sát và ngân hàng quốc gia. Quyền lực vẫn nằm trong tay Đảng Cộng sản, nhưng giờ đây được ủy thác cho những người cộng sản Albania.
Cái chết của Tito vào tháng 5 năm 1980 đã dẫn tới một thời kỳ dài bất ổn định chính trị, càng làm tồi tệ thêm bởi khủng hoảng kinh tế gia tăng và sự nổi loạn của những người theo chủ nghĩa dân tộc. Sự bùng nổ lớn đầu tiên xảy ra ở thành phố chính của Kosovo, Pristina, vào tháng 3 năm 1981 khi các sinh viên Albania tụ tập thành hàng dài trong căng tin của trường. Tranh cãi tưởng là bình thường này nhanh chóng lan rộng khắp Kosovo và mang những đặc điểm của một cuộc khởi nghĩa quốc gia, với hàng loạt các cuộc biểu tình của dân chúng ở nhiều thị trấn ở Kosovo. Người biểu tình yêu cầu rằng Kosovo phải được trở thành là một nước cộng hòa thứ bảy của Nam Tư. Tuy nhiên, điều này đối với Serbia và Cộng hòa Macedonia là không thể chấp nhận được về mặt chính trị. Một vài người Serbia (và có thể một vài người theo chủ nghĩa dân tộc Albania nữa) nhìn nhận những yêu sách này như là mà mở đầu cho một "Đại Albania", có thể bao gồm cả những phần của Montenegro, Cộng hòa Macedonia và chính cả Kosovo. Chủ tịch nước Nam Tư cộng sản đã đàn áp các cuộc bạo loạn bằng cách đưa cảnh sát và quân đội đến và tuyên bố tình trạng khẩn cấp, mặc dù không hủy bỏ được nền tự trị của tỉnh này như một vài người Serbia cộng sản yêu cầu. Báo chí Nam Tư cho rằng đã có 11 người chết (mặc dù những bên khác tuyên bố số người bị chết lên tới 1000) và 4200 người khác bị bắt.
Đảng Cộng sản Kosovo cũng phải chịu sự thanh trừng, một vài nhân vật chủ chốt (bao gồm chủ tịch đảng) bị trục xuất. Kosovo phải chịu đựng sự hiện diện của cảnh sát mật nặng nề trong suốt thập niên 1980, đàn áp thẳng tay không thương tiếc những biểu thị của chủ nghĩa dân tộc trái phép, cả người Albania và người Serbia. Theo như một báo cáo được trích bởi Mark Thompson, khoảng 580.000 cư dân của Kosovo bị bắt, chất vấn, giam giữ hoặc là bị khiển trách. Hàng nghìn người trong số này đã mất việc hoặc là bị đuổi khỏi các cơ sở giáo dục.
Một nhân tố khác nữa là tình trạng ngày càng tồi tệ của nền kinh tế Kosovo, khiến người Serbia không chọn nơi này để tìm việc. Người Albania cũng như người Serbia có xu hướng thích người cùng sắc tộc hơn khi thuê nhân viên mới, nhưng lượng công việc trong hoàn cảnh nào cũng quá ít so với dân số.
Kosovo dưới sự quản lý trực tiếp của Serbia (1990-1996)
Năm 1989, Milošević trở thành Tổng thống Serbia và hành động rất nhanh chóng để trấn áp Kosovo, tước quyền tự chủ của nó và đến năm 1990 thì gửi quân đội đến để giải tán chính phủ Kosovo. Trong khi đó, chủ nghĩa dân tộc Serbia đã dẫn đến sự tan rã của Liên bang Nam Tư vào năm 1991, và đến năm 1992 khủng hoảng Balkan trở thành một cuộc nội chiến. Một nhà nước Nam Tư mới được thành lập, chỉ bao gồm Serbia và một quốc gia nhỏ là Montenegro, và Kosovo bắt đầu 4 năm kháng chiến bất bạo động chống lại chính quyền Serbia.
Tổ chức Quân đội Giải phóng Kosovo (KLA) nổi lên từ năm 1996 và bắt đầu tấn công cảnh sát Serbia ở Kosovo. Với vũ khí thu được ở Albania, KLA tăng cường các cuộc tấn công trong năm 1997, kích động một cuộc tấn công lớn của quân đội Serbia nhằm vào khu vực Drenica do phiến quân kiểm soát từ tháng 2 đến tháng 3 năm 1998. Hàng chục dân thường thiệt mạng, số người gia nhập KLA gia tăng đáng kể. Tháng 7, KLA phát động một cuộc tấn công ở Kosovo, giành quyền kiểm soát gần nửa tỉnh này trước khi phải tháo chạy sau cuộc phản công của Serbia cuối mùa hè năm đó. Binh lính Serbia đã buộc hàng ngàn người Albania phải rời bỏ quê hương và bị buộc tội tàn sát dân thường ở Kosovo.
Cuộc thảm sát Racak
Tháng 1/1999, vụ thảm sát người Albania ở Racak trở thành giọt nước tràn ly. Phương Tây, vốn có quá nhiều vấn đề ở Bosnia, đã vào cuộc. Hội nghị Rambouillet tại Paris, Pháp, được triệu tập mùa xuân năm đó với ý định áp đặt một giải pháp chính trị cho quân nổi dậy nhưng không thành.
Cuộc không kích của Nato
Tháng 10 năm 1998, NATO đe dọa không kích Serbia, và Milošević đã đồng ý cho hàng ngàn người tị nạn trở lại quê hương. Tuy nhiên, cuộc chiến nhanh chóng tiếp diễn, và các cuộc đàm phán giữa người Albania ở Kosovo và người Serbia ở Rambouillet (Pháp) hồi tháng 2 năm 1999 đã kết thúc trong thất bại. Ngày 18 tháng 3, các cuộc đàm phán hòa bình ở Paris tiếp tục thất bại sau khi phái đoàn Serbia từ chối ký một thỏa thuận cho phép Kosovo độc lập và cho phép triển khai quân đội NATO để thực thi thỏa thuận. Hai ngày sau đó, quân đội Serbia phát động một cuộc tấn công mới ở Kosovo. Đến ngày 24/03, NATO bắt đầu cuộc không kích.
Bên cạnh những căn cứ quân sự của Serbia, chiến dịch không kích của NATO còn nhắm đến các tòa nhà chính phủ Serbia và cơ sở hạ tầng của nước này trong một nỗ lực nhằm gây bất ổn cho chính quyền Milošević. Các vụ đánh bom và chiến dịch tấn công Serbia tiếp tục buộc hàng trăm ngàn người Albania ở Kosovo phải di tản sang các nước láng giềng là Albania, Macedonia, và Montenegro. Nhiều người tị nạn đã được đưa an toàn tới Mỹ và các quốc gia NATO khác. Ngày 10 tháng 6, cuộc không kích của NATO kết thúc khi Serbia đồng ý ký một thỏa thuận hòa bình, theo đó quân đội Serbia sẽ rút khỏi Kosovo và thay vào đó là lực lượng gìn giữ hòa bình của NATO.
Vào ngày 07/05/1999, Không quân Hoa Kỳ đã ném bom nhầm vào Đại sứ quán Trung Quốc tại Belgrade khiến 03 người thiệt mạng.
Tình trạng các nước mới độc lập
Sau chiến tranh Kosovo, Liên bang Nam Tư (mới) tan rã với các quốc gia mới như Kosovo, Montenegro, Serbia. Tổng thống Slobodan Milošević bị đưa ra tòa án quốc tế để xét xử nhưng tòa chưa kịp tuyên án thì ông ta đã qua đời trong tù.
Sau khi độc lập, Kosovo vẫn thuộc nhóm các nước nghèo nhất châu Âu, tỷ lệ thất nghiệp cao, khả năng hội nhập vào EU thấp. Người Serbia ở đây gặp nhiều khó khăn khi chịu sự kỳ thị về sắc tộc. Giữa Serbia và Kosovo tồn tại những tranh chấp về lãnh thổ, đặc biệt khi Serbia không thừa nhận sự độc lập của Kosovo. Trong EU, do vấn đề các xử ly khai nên Tây Ban Nha không công nhận sự độc lập của Kosovo, bên cạnh đó còn có Slovakia, România, Cộng hòa Síp, và Hy Lạp. Nga, Trung Quốc là hai ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc không thừa nhận Kosovo.
Chú thích
<references group="lower-alpha"/>
Xem thêm
Thể loại:Lịch sử Kosovo Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Serbia Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Nam Tư Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Vương quốc Liên hiệp Anh Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Hoa Kỳ Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Đức Thể loại:Xung đột năm 1998 Thể loại:Xung đột năm 1999 Thể loại:Chiến tranh liên quan tới NATO
Lockhartia imbricata
Lockhartia imbricata là một loài lan được tìm thấy ở Trinidad đến Nam Mỹnhiệt đới
Chú thích
imbricata Thể loại:Thực vật biểu sinh
Didymodon tophaceopsis
Didymodon tophaceopsis là một loài Rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được R.H. Zander mô tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Ceratina emeiensis
Ceratina emeiensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 2000.
Tham khảo
Thể loại:Ceratina Thể loại:Động vật được mô tả năm 2000
Jungermannia lanata
Jungermannia lanata là một loài Rêu trong họ Jungermanniaceae. Loài này được Hook. mô tả khoa học đầu tiên năm 1819.
Liên kết ngoài
Thể loại:Jungermannia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1819
Centaurea decipiens
Centaurea decipiens là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Thuill. mô tả khoa học đầu tiên năm 1799.
Liên kết ngoài
Thể loại:Centaurea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1799
Tiếng Anh Mỹ
Tiếng Anh Mỹ (American English, US English, viết tắt trong tiếng Anh AmE, AE, AmEng, USEng, en-US ) là một phương ngữ của tiếng Anh được sử dụng chủ yếu ở Hoa Kỳ. Khoảng 71% người sử dụng tiếng Anh làm tiếng mẹ đẻ sống ở Hoa Kỳ. Tiếng Anh là ngôn ngữ phổ biến nhất ở Hoa Kỳ. Mặc dù Chính phủ Liên bang không có công nhận ngôn ngữ chính thức nào nhưng tiếng Anh vẫn được xem là ngôn ngữ trên thực tế của Hoa Kỳ do tiếng Anh được sử dụng rộng rãi. Tiếng Anh đã được chính quyền 30/50 tiểu bang của Hoa Kỳ chính thức công nhận là ngôn ngữ chính thức.
Việc sử dụng tiếng Anh ở Hoa Kỳ kế thừa từ thời kỳ thuộc Anh. Làn sóng người định cư nói tiếng Anh đã đến Bắc Mỹ vào thế kỷ 17. Tại thời điểm đó ở Bắc Mỹ cũng có những người nói các ngôn ngữ khác như tiếng Tây Ban Nha, tiếng Pháp, tiếng Hà Lan, tiếng Đức, tiếng Na Uy, tiếng Thuỵ Điển, tiếng Scotland, tiếng Nga, tiếng Phần Lan, tiếng Ireland cũng như các ngôn ngữ bản địa châu Mỹ.
Tham khảo
Thể loại:Phương ngữ tiếng Anh Thể loại:Tiếng Anh Anh Thể loại:Tiếng Anh Bắc Mỹ Thể loại:Khởi đầu thế kỷ 17 ở Bắc Mỹ
Žár
Žár là một làng thuộc huyện České Budějovice, vùng Jihočeský, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Khu dân cư ở huyện České Budějovice Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Ribeirão do Largo
Ribeirão do Largo là một đô thị thuộc bang Bahia, Brasil. Đô thị này có diện tích 1222,153 km², dân số năm 2007 là 18492 người, mật độ 15,1 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Bahia
Packera sanguisorbae
Packera sanguisorbae là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (DC.) C.Jeffrey mô tả khoa học đầu tiên năm 1992.
Tham khảo
Thể loại:Packera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1992
Bandakindapalli, Bagepalli
Bandakindapalli là một làng thuộc tehsil Bagepalli, huyện Kolar, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Kolar (huyện)
Amata hissarica
Amata hissarica là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
H
Adelocosa anops
Adelocosa anops là một loài nhện trong họ Lycosidae, và là loài đặc trưng trong chi Adelocosa.
Độ thô thủy lực
Độ thô thủy lực của hạt bùn cát là tốc độ rơi ổn định của hạt bùn cát đó trong nước tĩnh.
Khi bắt đầu rơi trong nước, dưới tác dụng của trọng lực hạt bùn cát rơi nhanh dần, đồng thời lực ma sát của thể nước tác dụng lên hạt cũng tăng đần. Kết quả là gia tốc rơi của hạt giảm đi và dần đến trạng thái sa lắng với vận tốc ổn định, đó là độ thô thủy lực.
Độ thô thủy lực là một đặc tính cơ-lý của bùn cát, nó phụ thuộc vào khối lượng riêng của bùn cát, hình dạng, đường kính hạt bùn cát.
Tham khảo
Thể loại:Cơ học chất lưu Thể loại:Động lực học sông ngòi Thể loại:Động lực học chất lưu Thể loại:Vận tốc
Lepanthes ophiostele
Lepanthes ophiostele là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Liên kết ngoài
O Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1986
Ái Quốc (xã)
Ái Quốc là một xã thuộc huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn, Việt Nam.
Xã có diện tích 98,65 km², dân số năm 1999 là 2.334 người, mật độ dân số đạt 24 người/km².
Theo thống kê năm 2019, xã Ái Quốc có diện tích 98,65 km², dân số là 2.009 người, mật độ dân số đạt 20 người/km².
Eydelstedt
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Diepholz
Viện đại học cộng đồng Duyên hải
Viện đại học cộng đồng Duyên hải là một trong 6 trường đại học công lập tại miền Nam Việt Nam trước năm 1975. Đây là một cơ sở đại học theo mô hình đại học cộng đồng, đào tạo nhân lực cho 3 tỉnh và 2 thành phố ở duyên hải miền Trung là tinh Khánh Hòa, tỉnh Ninh Thuận, tỉnh  Phú Yên, thành phố Nha Trang và thành phố Cam Ranh. Trường chỉ hoạt động được 3 năm, từ năm 1972 đến năm 1975, tuyển sinh được 3 khóa.
Khóa 1 của trường (1972-1974) có 139 sinh viên tốt nghiệp (gồm các lớp sư phạm lý hóa-vạn vật, Anh văn và Pháp văn). Đây cũng là khóa duy nhất của trường hoàn tất chương trình học tập.
Bối cảnh
Trước năm 1972, tại miền Nam Việt Nam chỉ có 3 trường đại học công lập là Viện Đại học Sài Gòn, Viện Đại học Huế và Viện Đại học Cần Thơ. Để giảm tải cho các trường nói trên và tạo thuận lợi cho các học sinh ở địa phương, đầu năm học 1972-1973 chính quyền Việt Nam Cộng hòa quyết định thành lập 2 trường đại học cộng đồng tại Mỹ Tho và Nha Trang dựa theo sắc lệnh số 503-TT/SL ký ngày 15/8/1971.
Cơ sở tại Mỹ Tho có tên là viện đại học cộng đồng Tiền Giang.
Cơ sở tại Nha Trang có tên là Viện Đại cộng đồng Duyên Hải với các ngành đào tạo thiên về nông ngư nghiệp và mục tiêu cung cấp nhân sự cho 3 tỉnh duyên hải miền Trung Khánh Hòa, Ninh Thuận, Phú Yên và 2 thành phố Nha Trang, Cam Ranh.
Sau đó, cơ sở tại Đà Nẵng mang tên viện đại học cộng đồng Quảng Đà được thành lập năm 1974.
Còn cơ sở tại Vĩnh Long mang tên viện đại học cộng đồng Long Hồ, dự kiến sẽ đi vào hoạt động vào năm 1975. Tuy nhiên, kế hoạch này không thể thực hiện được do sự sụp đổ của chính quyền Việt Nam Cộng hòa.
Tổ chức đào tạo
Các phòng thí nghiệm vật lý, hóa học, động vật, thực vật và địa chất được đặt tạm thời trong khuôn viên của văn phòng nhà trường và Hải Học Viện.
Trong năm học đầu tiên (1972-1973) vì chưa có cơ sở vật chất cho nên sinh viên phải học tại Hải Học Viện Nha Trang (nay là Viện Hải Dương Học Nha Trang). Đến năm 1973 trường được giao khu đất gần đèo Rù Rì (trước đây là căn cứ của sư đoàn Bạch Mã của Hàn Quốc) để xây dựng trường, cho nên năm học 1973-1974 sinh viên được học tại đây. Trường có tổ chức xe buýt để đưa đón sinh viên đi học.
Là mô hình trường đại học cộng đồng cho nên trường chỉ có hai khoa: Khoa căn bản và khoa chuyên nghiệp. Thời gian đào tạo là 2 năm.
Khoa căn bản gồm các lớp giống như các trường đại học khác tại miền Nam Việt Nam bấy giờ. Sau khi tốt nghiệp, các sinh viên phải tiếp tục học thêm 2 năm ở các trường đại học Sài Gòn, Cần Thơ .... để hoàn chỉnh chương trình đại học.
Khoa chuyên nghiệp gồm các lớp sư phạm, lớp điện tử, lớp ngư nghiệp.... Sinh viên tốt nghiệp các lớp sư phạm được bổ nhiệm làm Giáo sư Trung học đệ nhứt cấp (giáo viên cấp 2) tại các trường trung học ở 3 tỉnh Ninh Thuận, Khánh Hòa và Phú Yên và 2 thành phố Nha Trang và Cam Ranh.
Lãnh đạo và giảng v iên của trường
Viện trưởng: Ông Trần ngọc Lợi
Khoa trưởng khoa chuyên nghiệp: Ông Lê hữu Phúc
Khoa trưởng khoa căn bản: Ông Nguyễn ngọc Thạch
Giám đốc sư phạm: Ông Ngô đình Chiếu
Trưởng phòng giáo vụ: Ông Trần đăng Nhơn
Trưởng phòng sinh viên vụ: Ông Trương hồng Sơn
Giảng viên: Ông Cung giũ Nguyên, ông Lê nguyên Diệm, ông Đoàn văn Thông, ông Hoàng quốc Vượng, ông Phan Bom, ông Nguyễn Thế, ông Nguyễn văn Xuân, ông Phạm xuân Nhu, ông Nguyễn Trực, ông Lâm ngũ Chi, ông Nguyễn văn Dương, ông Phan đình Quế ....
Do lực lượng giảng viên thiếu và yếu, đa số giảng viên mới có bằng Cử nhân, cho nên các giảng viên làm công tác lãnh đạo cũng phải giảng dạy. Đồng thời trường phải mời nhiều giảng viên từ các trường đại học Sài Gòn và Đà Lạt đến giảng dạy như: Ông Trần kim Thạch, bà Tô ngọc Anh, ông Lê công Kiệt, ông Nguyễn thông Minh, ông Nguyễn Minh, linh mục Nguyễn văn Đời, ông Nguyễn trúc Đỉnh ....
Vĩ thanh
Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, chính quyền mới tiếp quản trường. Ban sư phạm được giải thể, các sinh viên sư phạm một số được chuyển sang học tiếp tục tại trường Cao đẳng Sư phạm Nha Trang, một số được phân công công tác dạy học. Các ban còn lại được tái tổ chức để chuyển đổi thành trường Đại học Duyên hải. Theo đó, trường tiếp tục đào tạo 102 sinh viên cũ còn lại của Khoa cơ bản và hai ngành Điện tử và Ngư nghiệp theo hệ Cao đẳng đến hết tháng 9 năm 1977, với sự tăng cường của các giảng viên từ các trường Đại học Cần Thơ, Đại học Hải sản Nha Trang đến thỉnh giảng. Sinh viên tốt nghiệp hệ Cao đẳng được Bộ Đại học và Trung học Chuyên nghiệp bố trí làm việc ở 2 tỉnh Phú Khánh và Nghĩa Bình.
Từ năm học 1983-1984, trường được giao bổ sung thêm chức năng đào tạo hệ Dự bị đại học hệ 2 năm, đối tượng tuyển sinh là học sinh dân tộc thiểu số thuộc các tỉnh duyên hải miền Trung từ Đà Nẵng đến Ninh Thuận và 4 tỉnh Tây Nguyên đã tốt nghiệp Trung học phổ thông hoặc Bổ túc văn hóa cấp III đã dự thi vào các trường đại học nhưng không đậu hoặc không dự thi đại học. Đến này 6 tháng 12 năm 1989, trường được đổi tên thành Trường dự bị đại học dân tộc trung ương Nha Trang và duy trì tên gọi này cho đến ngày nay.
Tham khảo
Thể loại:Trường đại học và cao đẳng đã ngừng hoạt động tại Việt Nam Thể loại:Trường dự bị đại học Thể loại:Trường đại học và cao đẳng tại Khánh Hòa Duyên Hải
Hypena zillana
Hypena zillana là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Cisticola njombe
Cisticola njombe là một loài chim trong họ Cisticolidae.
Tham khảo
Thể loại:Cisticola Thể loại:Động vật được mô tả năm 1933
Alpagut, Ilgaz
Alpagut là một xã thuộc huyện Ilgaz, tỉnh Çankırı, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 41 người.
Hydroglyphus flammulatus
Hydroglyphus flammulatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1882.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Hydroglyphus
Chu kỳ kinh tế
Chu kỳ kinh tế, còn gọi là chu kỳ kinh doanh (Tiếng Anh: Business cycle), là sự biến động của GDP thực tế theo trình tự ba pha lần lượt là suy thoái, phục hồi và hưng thịnh (bùng nổ). Cũng có quan điểm coi pha phục hồi là thứ yếu nên chu kỳ kinh doanh chỉ gồm hai pha chính là suy thoái và hưng thịnh (hay mở rộng).
Biến động chu kỳ kinh tế thường được đặc trưng bởi những biến động và suy thoái chung trong một loạt các biến số kinh tế vĩ mô. Các giai đoạn mở rộng / suy thoái riêng lẻ xảy ra với thời lượng và cường độ thay đổi theo thời gian. Thông thường, chu kỳ của chúng có phạm vi rộng từ khoảng 2 đến 10 năm (cụm từ kỹ thuật "chu kỳ ngẫu nhiên" thường được sử dụng trong thống kê để mô tả loại quá trình này.)
Học thuyết:
Công trình đầu tiên có hệ thống về các cuộc khủng hoảng kinh tế, đối lập với lý thuyết hiện có về cân bằng kinh tế , là thuyết Nouveaux Principes d'économie politique năm 1819 của Jean Charles Léonard de Sismondi.
Trước thời điểm đó, kinh tế học cổ điển đã phủ nhận sự tồn tại của các chu kỳ kinh tế, đổ lỗi cho chúng do các yếu tố bên ngoài, đặc biệt là chiến tranh, hoặc chỉ nghiên cứu về dài hạn. Sismondi đã được minh oan trong Cuộc khủng hoảng năm 1825, đây là cuộc khủng hoảng kinh tế quốc tế không thể chối cãi đầu tiên, xảy ra trong thời bình.
Phân loại (theo thời kỳ):
Về sau, nhà kinh tế học Joseph Schumpeter đã lập luận rằng một chu kỳ Juglar có bốn giai đoạn:
Mô hình Juglar của Schumpeter liên kết sự phục hồi và thịnh vượng với sự gia tăng năng suất, niềm tin của người tiêu dùng, tổng cầu và giá cả.
Vào thế kỷ 20, Schumpeter và những người khác đã đề xuất một kiểu định dạng các chu kỳ kinh tế theo tính tuần hoàn của chúng, để một số chu kỳ cụ thể được đặt theo tên của những người phát hiện hoặc đề xuất chúng:
Những lần chu kỳ kinh tế diễn ra trong lịch sử:
Trong suốt giai đoạn từ 1870 đến 1890, đã có những sự gia tăng lớn về năng suất, sản xuất công nghiệp và sản phẩm bình quân đầu người thực tế, bao gồm cả cuộc Suy thoái kéo dài và hai cuộc suy thoái khác. Cũng có sự gia tăng đáng kể về năng suất trong những năm dẫn đến cuộc Đại suy thoái. Cả hai cuộc Suy thoái kéo dài và Đại khủng hoảng (Long and Great Depressions) đều được đặc trưng bởi tình trạng dư thừa công suất và sự bão hòa của thị trường.
Trong suốt thời kỳ kể từ cuộc Cách mạng Công nghiệp, tiến bộ công nghệ đã có tác động lớn hơn nhiều đến nền kinh tế so với bất kỳ biến động nào về tín dụng hoặc nợ, ngoại lệ chính là cuộc Đại suy thoái, gây ra sự suy giảm kinh tế nhiều năm. Hệ quả của tiến bộ công nghệ có thể được nhìn thấy bằng sức mua của một giờ làm việc trung bình, đã tăng từ 3 đô la năm 1900 lên 22 đô la năm 1990, tính bằng đô la 2010.
Đã có những cuộc khủng hoảng thường xuyên xảy ra ở châu Âu và châu Mỹ trong thế kỷ 19 và nửa đầu thế kỷ 20, cụ thể là giai đoạn 1815–1939. Thời kỳ này bắt đầu từ khi kết thúc cuộc chiến tranh Napoléon năm 1815, ngay sau đó là cuộc suy thoái Hậu Napoléon ở Vương quốc Anh (1815–1830), và đỉnh điểm là cuộc Đại suy thoái 1929–1939, dẫn đến Thế chiến thứ hai.
Nhiều khu vực khác nhau đã trải qua những đợt suy thoái kéo dài, nghiêm trọng nhất là cuộc khủng hoảng kinh tế ở các nước Khối Đông Âu cũ sau khi Liên Xô kết thúc vào năm 1991. Đối với một số nước trong số này, giai đoạn 1989–2010 là giai đoạn suy thoái liên tục, với thu nhập thực tế vẫn thấp hơn trong 1989. Điều này không được cho là do mô hình chu kỳ, mà là do sự chuyển đổi được quản lý sai từ nền kinh tế chỉ huy sang nền kinh tế thị trường
Các pha của chu kỳ kinh tế
thumb|right|border|Chu kỳ kinh tế
Thông thường, người ta chỉ nhận ra hai điểm đáy và đỉnh của chu kỳ kinh tế khi nền kinh tế đã sang pha tiếp sau điểm ngoặt với dấu hiệu là tốc độ tăng trưởng GDP thực tế đổi chiều giữa mức âm và mức dương. Trong thực tế, các nhà kinh tế học cố tìm cách nhận biết dấu hiệu của suy thoái vì nó tác động tiêu cực đến mọi mặt kinh tế, xã hội. Một số đặc điểm thường gặp của suy thoái là: Còn khi nền kinh tế hưng thịnh thì các dấu hiệu trên biến thiên theo chiều ngược lại.
Trước đây, một chu kỳ kinh doanh thường được cho là có bốn pha lần lượt là suy thoái, khủng hoảng, phục hồi và hưng thịnh. Ở Việt Nam, trong một số sách về kinh tế các nước tư bản chủ nghĩa, khi nói về chu kỳ kinh tế thường gọi tên bốn pha này là khủng hoảng, tiêu điều, phục hồi và hưng thịnh.
Tuy nhiên, trong nền kinh tế hiện đại, khủng hoảng theo nghĩa nền kinh tế trở nên tiêu điều, thất nghiệp tràn lan, các nhà máy đóng cửa hàng loạt, v.v… hiếm khi xảy ra do những biện pháp can thiệp của chính phủ để giảm nhẹ hậu quả. Vì thế, một số lý thuyết mới chỉ nói về 3 pha là suy thoái-phục hồi-hưng thịnh. Toàn bộ giai đoạn GDP giảm đi, tức là giai đoạn nền kinh tế thu hẹp lại, được gọi duy nhất là suy thoái.
Ảnh hưởng của chu kỳ kinh tế
Chu kỳ kinh tế là những biến động không mang tính quy luật. Không có hai chu kỳ kinh tế nào hoàn toàn giống nhau và cũng chưa có công thức hay phương pháp nào dự báo chính xác thời gian, thời điểm của các chu kỳ kinh tế. Chính vì vậy chu kỳ kinh tế, đặc biệt là pha suy thoái sẽ khiến cho cả khu vực công cộng lẫn khu vực tư nhân gặp nhiều khó khăn. Khi có suy thoái, sản lượng giảm sút, tỷ lệ thất nghiệp tăng cao, các thị trường từ hàng hóa dịch vụ cho đến thị trường vốn...thu hẹp dẫn đến những hậu quả tiêu cực về kinh tế, xã hội.
Nguyên nhân và biện pháp đối phó với chu kỳ kinh tế
thumb|right|border|Suy thoái do cầu thumb|right|border|Suy thoái do cung Chu kỳ kinh tế khiến cho kế hoạch kinh doanh của khu vực tư nhân và kế hoạch kinh tế của nhà nước gặp khó khăn. Việc làm và lạm phát cũng thường biến động theo chu kỳ kinh tế. Đặc biệt là trong những pha suy thoái, nền kinh tế và xã hội phải gánh chịu những tổn thất, chi phí khổng lồ. Vì thế, chống chu kỳ là nhiệm vụ được nhà nước đặt ra. Tuy nhiên, vì cách lý giải nguyên nhân gây ra chu kỳ giữa các trường phái kinh tế học vĩ mô không giống nhau, nên biện pháp chống chu kỳ mà họ đề xuất cũng khác nhau.
Một số lý thuyết chính lý giải nguyên nhân của chu kỳ kinh tế là:
Tuy vậy, cho dù mỗi lý thuyết trên đây đều có tính hiện thực, không có lý thuyết nào tỏ ra đúng đắn ở mọi lúc, mọi nơi.
Ngày nay, quan sát các chu kỳ kinh tế ở các nền kinh tế công nghiệp phát triển, người ta phát hiện ra hiện tượng pha suy thoái càng ngày càng ngắn về thời gian và nhẹ về mức độ thu hẹp của GDP thực tế. Một trong những nguyên nhân quan trọng là chính phủ các nước này đã hiểu biết và vận dụng tốt hơn những hiểu biết về kinh tế vĩ mô. Bằng cách kết hợp giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, nhà nước có thể ngăn chặn một cuộc suy thoái biến thành khủng hoảng. Chu kỳ kinh doanh khốc liệt tàn phá chủ nghĩa tư bản trong những thời kỳ đầu của chủ nghĩa tư bản đã được giảm nhẹ hậu quả, dù không hoàn toàn triệt tiêu
Giảm thiểu suy thoái kinh tế
Nhiều chỉ số xã hội, chẳng hạn như sức khỏe tâm thần, tội phạm và tự tử, trở nên tồi tệ hơn trong thời kỳ suy thoái kinh tế (mặc dù tỷ lệ tử vong nói chung có xu hướng giảm, và nó đang mở rộng khi nó có xu hướng tăng lên). Do thời kỳ kinh tế đình trệ gây đau đớn cho nhiều người mất việc làm, nên các chính phủ thường có áp lực chính trị để giảm thiểu suy thoái. Kể từ những năm 1940, sau cuộc cách mạng Keynes, hầu hết các chính phủ của các quốc gia phát triển đã coi việc giảm thiểu chu kỳ kinh doanh là một phần trách nhiệm của chính phủ, theo tiêu chuẩn của chính sách ổn định.
Vì theo quan điểm của Keynes, suy thoái là do tổng cầu không đủ, khi suy thoái xảy ra, chính phủ nên tăng lượng tổng cầu và đưa nền kinh tế trở lại trạng thái cân bằng. Điều này chính phủ có thể làm theo hai cách, thứ nhất bằng cách tăng cung tiền ( chính sách tiền tệ mở rộng ) và thứ hai bằng cách tăng chi tiêu của chính phủ hoặc cắt giảm thuế (chính sách tài khóa mở rộng).
Ngược lại, một số nhà kinh tế, đặc biệt là nhà kinh tế Tân cổ điển Robert Lucas, cho rằng chi phí phúc lợi của các chu kỳ kinh doanh là rất nhỏ đến mức không đáng kể, và rằng các chính phủ nên tập trung vào tăng trưởng dài hạn thay vì ổn định.
Tuy nhiên, ngay cả theo lý thuyết của Keynes, quản lý chính sách kinh tế để làm suôn sẻ chu kỳ là một nhiệm vụ khó khăn trong một xã hội có nền kinh tế phức tạp. Một số nhà lý thuyết, đặc biệt là những người tin vào kinh tế học Mác xít, tin rằng khó khăn này là không thể vượt qua. Karl Marx tuyên bố rằng các cuộc khủng hoảng chu kỳ kinh doanh tái diễn là kết quả tất yếu của các hoạt động của hệ thống tư bản. Theo quan điểm này, tất cả những gì chính phủ có thể làm là thay đổi thời gian của các cuộc khủng hoảng kinh tế. Cuộc khủng hoảng cũng có thể biểu hiện dưới một hình thức khác, ví dụ như lạm phát nghiêm trọng hoặc gia tăng đều đặnthâm hụt của chính phủ. Tệ hơn nữa, bằng cách trì hoãn một cuộc khủng hoảng, chính sách của chính phủ được coi là làm cho nó trở nên kịch tính hơn và do đó trở nên đau đớn hơn.
Ngoài ra, kể từ những năm 1960, các nhà kinh tế học tân cổ điển đã hạ thấp khả năng quản lý nền kinh tế của các chính sách Keynes. Kể từ những năm 1960, các nhà kinh tế học như Milton Friedman và Edmund Phelps từng đoạt giải Nobel đã đưa ra lập luận của họ rằng kỳ vọng lạm phát phủ định đường cong Phillips về lâu dài. Lạm phát đình trệ những năm 1970 đã hỗ trợ đáng kể cho các lý thuyết của họ trong khi chứng tỏ tình thế khó xử đối với các chính sách của Keynes, vốn dường như đòi hỏi cả các chính sách mở rộng để giảm thiểu suy thoái và các chính sách điều chỉnh để giảm lạm phát. Friedman đã đi xa đến mức lập luận rằng tất cả các ngân hàng trung ương của một quốc gia nên làm là tránh mắc phải những sai lầm lớn, như ông tin rằng họ đã làm bằng cách cắt giảm cung tiền rất nhanh khi đối mặt với cuộc khủng hoảng Phố Wall năm 1929, trong đó họ đã biến điều mà lẽ ra là suy thoái thành cuộc Đại suy thoái.
Dự báo chu kỳ kinh tế
Các chuyên gia kinh tế đã tìm cách xây dựng và phát triển công cụ dự báo những thay đổi trong nền kinh tế. Những mô hình đơn giản nhất dựa trên số liệu dễ thu thập như sản lượng một số tư liệu sản xuất quan trọng (thép,...), khối lượng hàng hóa vận chuyển... rồi công thức hóa số liệu thống kê để đưa ra chỉ số có tính chất dự báo. Dần dần, với sự phát triển của công nghệ thông tin, người ta đã xây dựng những mô hình kinh tế lượng phức tạp với hàng chục nghìn biến số cùng những hệ phương trình phức tạp để dự báo. Đi tiên phong trong sự phát triển công cụ dự báo là những nhà kinh tế học Jan Tinbergen (giải Nobel năm 1969), Lawrence Klein (giải Nobel năm 1980). Nhờ đó, dự báo biến động kinh tế vĩ mô đã có độ tin cậy lớn hơn mặc dù nó chưa đạt độ chính xác cao khi có những thay đổi về những chính sách lớn.
Các loại chu kỳ kinh tế khác
Ngoài chu kỳ kinh tế như vừa trình bày, kinh tế học còn nói đến chu kỳ Juglar, chu kỳ Kuznets, chu kỳ Kondratiev và chu kỳ Kitchen. Tuy nhiên, ngày nay người ta hầu như không dùng các chu kỳ này để mô tả xu thế biến động kinh tế nữa do chúng không còn phù hợp với điều kiện hiện đại.
Kinh tế chính trị Marx-Lenin cho rằng một chu kỳ kinh tế của nền kinh tế tư bản chủ nghĩa gồm bốn pha là: khủng hoảng, tiêu điều, phục hồi và hưng thịnh.
Chú thích
Thể loại:Kinh tế học vĩ mô Thể loại:Chủ nghĩa tư bản Thể loại:Lý thuyết chu kỳ kinh tế
Ngựa Campeiro
Ngựa Campeiro là một giống ngựa nhỏ có nguồn gốc từ Brazil. Người ta cho rằng giống ngựa được đưa đến Nam Mỹ vào thế kỷ thứ mười sáu. Bởi vì nó có dáng đi nước kiệu và đến từ khu vực rừng Araucária của miền nam Brazil, nó còn có thể được gọi là Marchador das Araucárias.
Lịch sử
Campeiro được cho là có nguồn gốc từ những con ngựa bị mất từ ​​chuyến thám hiểm Álvar Núñez Cabeza de Vaca năm 1541 từ Đảo Santa Catarina đến khu định cư Tây Ban Nha mới tại Asunción (nay là thủ đô của Paraguay). Có khả năng là trong số các tổ tiên của nó cũng có những con ngựa bị thất lạc từ ​​các cuộc thám hiểm Tây Ban Nha khác trong khu vực. Ngựa được thành lập như một quần thể hoang dã trên đất liền, trên cao nguyên hiện nay là một phần của các bang Santa Catarina, Paraná và Rio Grande do Sul, và được đặc trưng bởi hệ sinh thái rừng ẩm Araucária, nơi chúng phát triển rất nhiều.
Những con ngựa lần đầu tiên được nhìn thấy và được báo cáo vào năm 1728 bởi chuyến thám hiểm của Francisco de Souza e Faria từ bờ biển Santa Catarina trên cao nguyên theo hướng định cư Curitiba (nay là thủ phủ của bang Paraná). Ba năm sau, những con ngựa lại được nhìn thấy bởi Cristovão Pereira de Abreu (pt), người đã chiếm được hàng trăm con ngựa.
Khi các đồn điền tại Brazil đầu tiên được thành lập trong khu vực, một số con ngựa đã bị bắt và lai tạo có chọn lọc, đặc biệt là vì dáng đi nước kiệu của chúng, trong nhiều thế hệ. Một hiệp hội giống, Associação Brasileira de Criadores de Cavalo Campeiro, được thành lập ở Curitibanos vào năm 1976. Giống này được chính thức công nhận bởi Bộ Nông nghiệp, Pecuária e Abastecimento, Bộ Nông nghiệp Brazil, năm 1985 và một cuốn sách nghiên cứu về giống ngựa mở ra.
Tham khảo
Thể loại:Giống ngựa
Quận Augusta, Virginia
Quận Augusta (tiếng Anh: Augusta County) là một quận nằm trong tiểu bang Virginia, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2006 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 70.910 cư dân, [1]. Quận lỵ là Staunton, mặc dù hầu hết các cơ quan hành chính có văn phòng tại Verona.
Tham khảo
Thể loại:Quận của Virginia
Quyền Pháp
200px|nhỏ|phải|Môn savate
Patrinia heterophylla
Patrinia heterophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Kim ngân. Loài này được Bunge mô tả khoa học đầu tiên năm 1833.
Quyền Pháp
Savate hay còn gọi là quyền Pháp, quyền thuật Pháp quốc là một môn võ thuật truyền thống của nước Pháp, đây là môn võ dựa trên các kỹ thuật chiến đấu chủ yếu bằng đòn chân, xuất phát từ nhu cầu tự vệ và thể dục thể thao. Môn võ này vừa có dáng dấp của quyền Anh, quyền Thái và Pencak silat.
Patrinia heterophylla
Liên kết ngoài
Thể loại:Patrinia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1833
Quyền Pháp
Lịch sử
Savate ra đời vào khoảng thế kỷ XVII tại Paris và miền Bắc nước Pháp. Tại thời điểm đó, môn võ này được mọi người ưa chuộng, xem như một thứ "kỹ thuật tự vệ đường phố" hữu hiệu, môn võ này được biết với tên gọi "Savate de Rue" (Savate đường phố).
Lecour là người mê thể thao và từng là tay đấm quyền Anh và ông đã nghiên cứu đưa đòn tay vào Savate, dù khởi thủy của môn võ này chỉ có đòn chân. Sau khi phát triển môn võ này, ông truyền bá sang nước Anh. Nhưng môn võ này bị giới quý tộc Anh chỉ trích "một thứ Boxing không thượng võ" vì những đòn chân nguy hiểm.
Trong khi từ Pháp, Savate lan đến vùng Tây Bắc Ý, rồi Đông Bắc Tây Ban Nha. Đến năm 1924, với màn ra mắt ấn tượng tại Olympic Games Paris, Savate mới được quốc tế công nhận là môn võ đặc trưng của người Pháp. Năm 2010, FISU (Liên đoàn Thể thao Hoàn vũ) quyết định tổ chức "Giải vô địch Savate hoàn vũ" lần đầu tiên tại Nantes.