cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rheithrosciurus macrotis
Tham khảo
M Thể loại:Động vật được mô tả năm 1856 Thể loại:Động vật có vú Indonesia Thể loại:Động vật gặm nhấm Malaysia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1857 Thể loại:Động vật có vú Borneo Thể loại:Động vật gặm nhấm Indonesia
Jantetelco
Jantetelco là một đô thị thuộc bang Morelos, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 13811 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang Morelos
Dipaenae acheron
Dipaenae acheron là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dipaenae
Eklasapur, Mundargi
Eklasapur là một làng thuộc tehsil Mundargi, huyện Gadag, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Gadag (huyện)
Nicolae Calancea
Nicolae Calancea (sinh ngày 29 tháng 8 năm 1986) là một cầu thủ bóng đá người Moldova thi đấu ở vị trí thủ môn cho câu lạc bộ România Universitatea Craiova và đội tuyển quốc gia Moldova.
Đời sống cá nhân
Anh trai của Calancea, Valeriu, là nhà vô địch cử tạ châu Âu và thế giới của România.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1986 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Người Chișinău Thể loại:Cầu thủ bóng đá Moldova Thể loại:Thủ môn bóng đá Thể loại:Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Moldova Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Zimbru Chișinău Thể loại:Cầu thủ Giải bóng đá ngoại hạng Nga Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Krylia Sovetov Samara Thể loại:Cầu thủ bóng đá Liga I Thể loại:Cầu thủ bóng đá CSM Ceahlăul Piatra Neamț Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Voluntari Thể loại:Cầu thủ bóng đá CS Universitatea Craiova Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Moldova Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nga
Narva
Narva (Нарва) là thành phố lớn thứ ba của đất nước Estonia. Thành phố tọa lạc ở điểm cực đông Estonia, giáp biên giới Liên bang Nga, bên sông Narva đổ vào hồ Peipus. Trong lịch sử, xung quanh thành phố này là nơi diễn ra các trận Narva.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố của Estonia Thể loại:Narva
Zygia rubiginosa
Zygia rubiginosa là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được L.Rico miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Zygia
Fenouilia kreitneri
Fenouilia kreitneri là một loài ốc nước ngọt cỡ nhỏ có mang và nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước trong họ Pomatiopsidae. Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc.
Tham khảo
Thể loại:Fenouilia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1880 Thể loại:Jullienia Thể loại:Lithoglyphus
Campoletis distincta
Campoletis distincta là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Campoletis
Temuco
Temuco là thành phố và là thủ phủ tỉnh Cautín miền nam Chile. Thành phố nằm cách phía nam Santiago de Chile 670 km tại trung tâm vùng Araucanía hiện đại và Araucanía (vùng lịch sử).
Temuco được thành lập bởi quân đội Chile ở vùng lãnh thổ Mapuche 1881 trong suốt chiếm giữ Araucanía và nhanh chóng trở thành một trong những thành phố lớn ở Chile.
Tên gọi
Tên gọi thành phố xuất phát từ tiếng Mapuche, nghĩa là "nước temu"; "temu" (Blepharocalyx cruckshankii) là một loài cây được người Mapuche dùng làm thuốc.
Tham khảo
Thể loại:Năm 1881 Thể loại:Thành phố của Chile
Ascalorphne umbrina
Ascalorphne umbrina là một loài côn trùng trong họ Ascalaphidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Gerstaecker miêu tả năm 1894.
Tham khảo
Thể loại:Ascalorphne
Xyris disticha
Xyris disticha là một loài thực vật hạt kín trong họ Hoàng đầu. Loài này được L.B.Sm. & Downs miêu tả khoa học đầu tiên năm 1966.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xyris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1966
Tam Hưng, Thủy Nguyên
Tam Hưng là một xã thuộc huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng, Việt Nam.
Xã Tam Hưng có diện tích 7,27 km², dân số năm 1999 là 6234 người, mật độ dân số đạt 857 người/km².
Giải vô địch bóng đá nữ U-16 châu Á 2011
Giải vô địch bóng đá nữ U-16 châu Á 2011 diễn ra tại Trung Quốc từ 3 tháng 11 tới 15 tháng 11 năm 2011. Ba đội đứng đầu là Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, Hàn Quốc và Nhật Bản giành quyền dự vòng chung kết Giải vô địch bóng đá nữ U-17 thế giới 2012.
Vòng chung kết
Các đội đá vòng tròn một lượt. Thứ hạng bảng đấu là thứ hạng chung cuộc của giải.
Liên kết ngoài
2011 Thể loại:Bóng đá nữ năm 2011 Thể loại:Bóng đá trẻ năm 2011 Thể loại:Bóng đá châu Á năm 2011 Thể loại:Bóng đá nữ Trung Quốc
Higashisumiyoshi-ku, Osaka
Higashisumiyoshi-ku, Osaka (東住吉区) là một trong 7 khu thuộc thành phố Kawasaki, tỉnh Osaka, vùng Kinki trên đảo Honshū, Nhật Bản. Quận có diện tích km2, dân số năm 2010 là người.
Idaea mosquensis
Idaea mosquensis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Cardiophorus flavocapillus
Cardiophorus flavocapillus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Vats & Chauhan miêu tả khoa học năm 1991.
Higashisumiyoshi-ku, Osaka
Liên kết ngoài
Thể loại:Khu của thành phố Osaka
Themus safedkohensis
Tham khảo
Thể loại:Themus
(56111) 1999 CO2
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1999 Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Chionopappus
Chionopappus là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae).
Doronicum corsicum
Doronicum corsicum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Loisel.) Poir. mô tả khoa học đầu tiên năm 1812.
Chionopappus
Loài
Chi Chionopappus gồm các loài:
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi thực vật đơn loài Thể loại:Liabeae
Doronicum corsicum
Liên kết ngoài
Thể loại:Doronicum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1812
Anagnia subfascia
Chú thích
Thể loại:Anagnia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1854
Saint-Anthème
Saint-Anthème  là một xã thuộc tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 943 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Saintantheme
Tân La Hi Khang vương
Hi Khang Vương (mất 838, trị vì 836–838) là người trị vì thứ 43 của Tân La. Ông là vương tôn của Nguyên Thánh Vương và là con trai của y xan Kim Hiến Trinh (Kim Heon-jeong) và Bao Đạo (Podo) phu nhân. Ông kết hôn với Văn Mục (Munmok) vương hậu, tức con gái của đại a xan Trung Cung (Chunggong). Ông có tên húy là Kim Đễ Long (金悌隆, 김제륭) hay Kim Đễ Lặc (金悌勒, 김제옹).
Năm 836, Hưng Đức Vương băng hà. Kim Quân Trinh đang làm tể tướng nên đương nhiên sẽ được kế vị ngôi vua Tân La. Kim Đễ Long (cháu trai của vua Tân La Hưng Đức Vương) biết Kim Minh còn sống thì liền triệu tập các quý tộc để tính chuyện chống lại cha con Kim Quân Trinh và Kim Hựu Trưng. Từ đây Kim Đễ Long cùng thúc phụ (em họ của vua Tân La Hưng Đức Vương) là Kim Quân Trinh (Kim Gyunjeong) tranh giành quyền lực. Sau đó, Kim Hựu Trưng cố gắng thuyết phục ông và phe cánh của ông ủng hộ cha của Kim Hựu Trưng là Tể tướng Kim Quân Trinh lên ngôi. Kết quả tại Hội nghị Hoà Bạch, Tể tướng Kim Quân Trinh được tất cả mọi người tôn lên làm vua mới của Tân La, chọn ngày tốt làm lễ đăng cơ. Tin tức truyền đến Thanh Hải và Trương Bảo Cao dẫn Trịnh Niên, Thôi Võ Xương, Triệu Tương Kiến, Jang Seong-pil đến kinh đô Kim Thành giao ngọc tỷ lại cho Kim Hựu Trưng. Giao xong ngọc tỷ, Trương Bảo Cao dẫn toàn bộ quân trở về Thanh Hải mà không dự lễ đăng cơ của Kim Quân Trinh.
thumb|trái|300px|Bản đồ [[vương quốc Bột Hải của vua Bột Hải Trang Tông khi quân đội Bột Hải nam tiến can thiệp vào ngôi vua của Tân La phía nam năm 836.]] Ngày hôm sau lễ đăng cơ của Kim Quân Trinh diễn ra. Thái tử Kim Hựu Trưng, Kim Dương, Kim Ứng Thuận, Yeom Jang, Jang Dae Chi, Bạch Hà đi theo hộ vệ từ ngoài Kim Thành vào hoàng cung Kim Thành. Jami phu nhân mượn quân đội Bột Hải từ vua Bột Hải Trang Tông của vương quốc Bột Hải và quân đội Tân La của Kim Đễ Long cùng hộ vệ của bà ta tiến về Kim Thành tập kích đoàn người đưa Kim Quân Trinh đăng cơ làm vua. Kim Quân Trinh bị giết chết khi chưa kịp làm lễ đăng cơ nên lịch sử Tân La không công nhận Kim Quân Trinh là vua của Tân La. Kim Hựu Trưng và Kim Dương đều bị thương. Lúc này Trương Bảo Cao thấy có quân đội lạ không cờ hiệu đang tiến về Kim Thành nên dẫn toàn quân quay lại Kim Thành, cứu được Kim Hựu Trưng rồi đưa ông cùng về Thanh Hải. Kim Dương, Yeom Jang, Jang Dae Chi, Bạch Hà cũng chạy theo hướng Thanh Hải. Triệu Tương Kiến vào Kim Thành đưa Kim Khánh Ưng (con của Kim Hựu Trưng) rời Kim Thành để đi đến Thanh Hải.
Jami phu nhân cùng Kim Đễ Long, Kim Rihong và quân Bột Hải đưa Kim Minh (Kim Myeong) tiến vào hoàng cung Kim Thành. Kim Minh sau đó nghe đề nghị của Jami phu nhân mà lập Kim Đễ Long (kẻ đối kháng với Kim Quân Trinh) lên ngôi vua Tân La, tức là vua Tân La Hi Khang Vương. Quân đội Bột Hải sau đó rút về vương quốc Bột Hải (đời vua Bột Hải Trang Tông). Vua Bột Hải Trang Tông sau đó tiến hành các hoạt động thương mại với Tân La (đời vua Tân La Hi Khang Vương).
nhỏ|phải|300px|Mô hình Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) của [[Trương Bảo Cao]] Tháng 5 năm 837, Kim Hựu Trưng cùng con là Kim Khánh Ưng được đoàn quân của Trương Bảo Cao, Trịnh Niên, Thôi Võ Xương, Jang Seong-pil, Triệu Tương Kiến đưa về đến Thanh Hải trấn (Cheonghaejin). Ở kinh đô Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju), Hi Khang Vương phong cho Kim Minh làm Thượng đại đẳng, dù Kim Minh chỉ là chân cốt.
Nhà sư Ennin đi cùng với phái đoàn ngoại giao của Fujiwara no Tsunetsugu từ Nhật Bản đến Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) thuộc Tân La thì dừng chân để thuê tàu Tân La sang nhà Đường nhằm tìm kiếm kinh điển Phật giáo. Nguyên do là vì họ biết tàu Tân La của Trương Bảo Cao ở Thanh Hải trấn thời đó có chất lượng tốt hơn so với các tàu được sản xuất tại Nhật Bản. Tại đây nhà sư Ennin đã viết lại nhiều thông tin về Thanh Hải và Trương Bảo Cao trong Nhật ký Nittō Guhō Junrei Kōki (入唐求法巡礼行記) của ông. Sau đó nhà sư Ennin cùng Fujiwara no Tsunetsugu rời Thanh Hải đến nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông).
Muốn giảm nguồn thu của Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) của Trương Bảo Cao, Jami phu nhân phái người sang nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông) mua chuộc quan lớn ở Trường An đánh thuế nặng các thương thuyền từ nhà Đường đến bến tàu Thanh Hải trấn của Tân La. Các thương thuyền từ nhà Đường sau đó đều tránh Thanh Hải trấn mà cập bến ở các bến tàu khác thuộc Tân La.
Cảm thấy Kim Minh nắm toàn bộ quyền hành trong triều đình Tân La, còn bản thân không có quyền lực gì, Hi Khang Vương liền ban lệnh ân xá cho Kim Hựu Trưng ở Thanh Hải. Tuy nhiên Kim Hựu Trưng nhận thấy ở kinh đô Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju) đang tồn tại mối đe dọa lớn cho ông ấy chính là Kim Minh, người đã trở thành Thượng đại đẳng nên Kim Hựu Trưng không đến Kim Thành giúp Hi Khang vương.
Giữa tháng 11 năm 838, Trương Bảo Cao ở Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) chỉ thấy thương thuyền Nhật Bản (đời Thiên hoàng Ninmyō), thương thuyền Ba Tư, thương thuyền Đại Tùng quốc đến mà không còn thương thuyền từ nhà Đường đến nữa thì cùng Yeom Jang, Bạch Hà, Triệu Tương Kiến lên đường sang Dương Châu nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông) tìm hiểu nguyên nhân. Jami phu nhân cũng đích thân sang Dương Châu nhà Đường để gặp hoạn quan người Tân La là Thiên Thượng Quý (cấp dưới trực tiếp của hoạn quan Thọ Quang - người đã vâng lệnh của vua Đường Văn Tông hạ độc giết chết Thái tử Lý Vĩnh vào ngày 6 tháng 11 cùng năm 838  ), nhờ ông ấy xin vua Đường Văn Tông ban lệnh cấm thương thuyền nhà Đường đến Thanh Hải trấn của Tân La, để cô lập hoàn toàn Trương Bảo Cao, đồng thời xin triều đình nhà Đường ủng hộ Kim Minh làm vua Tân La thay cho Hi Khang Vương đương vị. Đổi lại Jami phu nhân hứa sẽ cắt đất Hán Châu (Hanju) và Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) của Tân La cho Thiên Thượng Quý.
Lúc này Hi Khang Vương ở kinh đô Kim Thành đã bị quân đội của Thượng đại đẳng Kim Minh bao vây hoàng cung thì sợ hãi. Hi Khang Vương sai sứ đến Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) nhằm xin Trương Bảo Cao ra quân giúp đỡ nhưng Trương Bảo Cao đã đi Dương Châu nhà Đường. Các tướng của Trương Bảo Cao là Thôi Võ Xương, Trịnh Niên không quyết định được khi Trương Bảo Cao đi vắng. Kim Dương đốc thúc Kim Hựu Trưng nên tự đứng ra thống lĩnh 1 vạn quân ở Thanh Hải đi đánh kinh đô Kim Thành nhưng Kim Hựu Trưng do dự không quyết.
Tháng 12 năm 838 ở kinh đô Kim Thành của Tân La, Thượng đại đẳng Kim Minh biết tin Hi Khang Vương từng sai sứ đến Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) xin Trương Bảo Cao ra quân giúp đỡ thì nổi giận. Kim Minh kéo quân đánh vào hoàng cung, giết chết một vài phụ tá của vua và buộc Hi Khang Vương uống thuốc độc tự sát. Vua Tân La Hi Khang Vương được chôn tại núi Sosan ở kinh đô Kim Thành (Khánh Châu - Gyeongju). Kim Minh tự lập làm vua của Tân La, tức là vua Tân La Mẫn Ai vương.
Khi đó Kim Hựu Trưng sau bao lần chần chừ chưa quyết thì nay mới quyết định mang quân của Thanh Hải đánh vào hoàng cung Kim Thành cứu vua Hi Khang Vương. Tuy nhiên tin tức vua Hi Khang Vương đã tự sát ở kinh đô Kim Thành khiến Kim Hựu Trưng hối hận về sự chần chừ trễ nãi của mình.
Rothia turlini
Liên kết ngoài
V Thể loại:Động vật được mô tả năm 1973
Marstoniopsis
Marstoniopsis là một chi ốc nước ngọt nhỏ có mang và nắp (động vật chân bụng)|nắp ốc, là động vật chân bụng sống dưới nước động vật thân mềm trong họ Amnicolidae.
Các loài
Các loài trong chi Marstoniopsis gồm có:
Tham khảo
Thể loại:Amnicolidae
Neuilly-la-Forêt
Nguồn
Neuilly-la-Foret
Abeno-ku, Osaka
Abeno-ku, Osaka (阿倍野区) là một trong 24 khu thuộc thành phố Osaka, tỉnh Osaka, vùng Kinki trên đảo Honshū, Nhật Bản. Quận có diện tích 5,99 km2, dân số năm 2011 là 106.601 người.
Methylnaltrexone
Methylnaltrexone (MNTX, tên thương hiệu Relistor), được sử dụng dưới dạng methylnaltrexone bromide (INN, USAN, BAN), là một loại thuốc có tác dụng như một chất đối vận thụ thể μ-opioid hoạt động ngoại vi có tác dụng đảo ngược một số tác dụng phụ của opioid như táo bón mà không ảnh hưởng đến giảm đau hoặc cai thuốc. Bởi vì MNTX là một cation amoni bậc bốn, nó không thể vượt qua hàng rào máu não, và do đó có tác dụng đối kháng trên khắp cơ thể, chống lại tác dụng như ngứa và táo bón, nhưng không ảnh hưởng đến tác dụng opioid trong não như giảm đau. Tuy nhiên, do một phần đáng kể (lên đến 60%) thuốc giảm đau opioid có thể được trung gian bởi các thụ thể opioid trên các tế bào thần kinh cảm giác ngoại biên, đặc biệt trong các tình trạng viêm như viêm khớp, chấn thương hoặc phẫu thuật, MNTX có thể làm tăng đau trong những trường hợp như vậy.
Potentilla desertorum
Liên kết ngoài
Thể loại:Potentilla Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1830
Methylnaltrexone
Sử dụng trong y tế
Methylnaltrexone được chấp thuận để điều trị táo bón do opioid gây ra (OIC). Nó thường chỉ được sử dụng khi thuốc nhuận tràng thông thường đã thất bại.
Cơ chế hoạt động
Methylnaltrexone liên kết với các thụ thể tương tự như thuốc giảm đau opioid như morphin, nhưng nó hoạt động như một chất đối kháng, ngăn chặn tác dụng của các thuốc giảm đau, đặc biệt là tác dụng gây táo bón trên đường tiêu hóa. Hơn nữa, vì methylnaltrexone không thể vượt qua hàng rào máu não, nó không đảo ngược các đặc tính giảm đau của thuốc chủ vận opioid hoặc gây ra các triệu chứng cai. Methylnaltrexone không thể xâm nhập vào não chủ yếu vì nó mang điện tích dương trên nguyên tử nitơ của nó. Đây là sự khác biệt chính làm cho methylnaltrexone hoạt động khác với naltrexone.
Lịch sử
Năm 1978, một người bạn và đồng nghiệp đang hấp hối đã trình bày cho dược sĩ quá cố Leon Goldberg của Đại học Chicago với một thử thách lâm sàng. Vật lộn với nỗi đau của bệnh ung thư tuyến tiền liệt đã di căn vào xương, người đàn ông hiện đang suy giảm morphine mà anh ta cần để giảm đau vì táo bón. Nghiên cứu về opioid chỉ nhắm vào các loại thụ thể phụ liên quan đến giảm đau và không có tác dụng phụ đã thấy rất ít thành công bên ngoài các mô hình trong ống nghiệm. Xem xét các loại thuốc như loperamid, hoạt động trên các thụ thể opioid trong ruột mà không tác động lên hệ thần kinh trung ương, Goldberg đã đề xuất một chất đối kháng thụ thể opioid nhắm mục tiêu.
Hàng ngàn phân tử giống như opioid đã được tổng hợp bởi các công ty dược phẩm đang tìm kiếm thuốc giảm đau tốt hơn - và nhiều trong số đó không có đặc tính giảm đau đã bị gác lại. Việc sàng lọc các hợp chất này đã dẫn đến việc kiểm tra các chất đối kháng giả định mà khi được sửa đổi có các đặc tính cho thấy chúng có thể không dễ dàng vượt qua hàng rào máu não dựa trên kích thước và điện tích của chúng. Một trong những hợp chất này, N-methyl-naltrexone (MNTX), nằm trong nhóm các hợp chất được tổng hợp bởi Boehringer Ingelheim. Hợp chất này có vẻ đầy hứa hẹn và đã vượt qua sàng lọc ban đầu, trong đó các loài gặm nhấm đã được cho opioids cùng với các bữa ăn than để theo dõi quá trình GI, và đã được thử nghiệm để giảm đau. Trong một bài báo năm 1982 của Russell và cộng sự, lần đầu tiên đã báo cáo rằng tác dụng GI của opioids có thể được ngăn chặn mà không ảnh hưởng đến giảm đau qua trung gian trong mô hình này. Các nghiên cứu tiền lâm sàng sau đó cũng đã chứng minh sự tách biệt giữa các tác dụng opioid trung gian và ngoại vi đối với các cơ trơn khác của đường GI và phản xạ ho. Sự quan tâm cũng được phát triển trong tiềm năng để MNTX hoạt động tại khu vực kích hoạt chemoreceptor và ngăn chặn hiệu ứng cảm xúc của opioids. Sự phong tỏa các giả lập gây ra bởi opioid đã được chứng minh trong một mô hình răng nanh. Goldberg đã chết trước khi ông có thể thấy cốt lõi của ý tưởng này đi vào thực tiễn lâm sàng.
Nghiên cứu về methylnaltrexone tiếp tục ở Khoa Gây mê và Chăm sóc quan trọng tại Đại học Chicago trong những năm 1990. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra các thụ thể opioid trên các tế bào thần kinh cảm giác ngoại biên. Vì cơn đau bị giảm do các peptide opioid nội sinh kích hoạt các thụ thể opioid ngoại biên như vậy, MNTX có thể làm tăng đau trong những trường hợp như vậy.
Trong tháng 12 năm 2005, Wyeth và Progenics nhập vào một, thỏa thuận trên toàn thế giới dành riêng cho sự phát triển chung và thương mại hóa methylnaltrexone để điều trị tác dụng phụ opioid gây ra, bao gồm táo bón và hậu phẫu ruột (POI), một rối loạn chức năng kéo dài của đường tiêu hóa sau phẫu thuật. Theo các điều khoản của thỏa thuận, các công ty đang hợp tác phát triển trên toàn thế giới. Wyeth đã nhận được quyền trên toàn thế giới để thương mại hóa methylnaltrexone và Progenics giữ lại một tùy chọn để đồng quảng cáo sản phẩm tại Hoa Kỳ. Wyeth sẽ trả tiền bản quyền Progenics cho phí bán hàng và đồng khuyến mãi trên toàn thế giới tại Hoa Kỳ.
Methylnaltrexone đang được phát triển ở dạng dưới da và đường uống để điều trị táo bón do opioid gây ra (OIC).
Việc sử dụng methylnaltrexone (Relistor) trong hơn 4 tháng chưa được nghiên cứu.
Sự chấp thuận
Vào ngày 1 tháng 4 năm 2008, Progenics và Wyeth đã thông báo rằng Bộ Y tế Canada đã phê duyệt methylnaltrexone trong điều trị táo bón do opioid gây ra. Sau đó, nó đã được FDA Hoa Kỳ phê duyệt vào ngày 24 tháng 4 năm 2008
Các hình thức
Kể từ năm 2010, methylnaltrexone được cung cấp dưới dạng tiêm trong các khay chứa bảy lọ một liều chứa 0,6 ml dung dịch. Mỗi khay cũng chứa bảy 12 mm    1 mL 27 kim đo với các đầu có thể thu vào và khăn lau cồn để sử dụng tại nhà. Một lọ duy nhất có thể điều trị cho người nặng tới 115 kg. Đối với sử dụng bệnh viện, lọ có sẵn riêng.
Tham khảo
Thể loại:Lớp phenol Thể loại:Keton Thể loại:Cyclopropanes
Chim Phí bay về cội nguồn
Chim Phí bay về cội nguồn là ca khúc do Y Phôn Ksor sáng tác năm 1992 trong dịp tham gia Trại sáng tác âm nhạc khu vực Tây Nguyên, ca khúc được ra mắt với giọng hát của Nghệ sĩ nhân dân Y Moan.
Cảm hứng sáng tác
Chim Phí là vật tổ của dòng họ Ksor, dù có di tản đi đâu nhưng loài chim này luôn quay trở lại tụ tập trên một loại cây nhất định trong rừng.
Chim Phí hay chim Pí được miêu tả gần giống Giẻ cùi bụng vàng là có màu xanh lá, bụng màu vàng, phần đầu màu đen, khá giống chào mào. Y Phôn còn miêu tả con trống có màu đỏ, con mái có màu xanh lá non làm chủ đạo.
Phát hành và đón nhận
Ca khúc này giúp Y Jack Arul đoạt huy chương bạc Hội diễn ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc năm 1993.
Năm 1997, ca khúc đạt giải Khuyến khích của Hội Nhạc sĩ Việt Nam.
Itaunja
Itaunja là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Lucknow thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.
Địa lý
Itaunja có vị trí Nó có độ cao trung bình là 124 mét (406 feet).
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Itaunja có dân số 6249 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Itaunja có tỷ lệ 61% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 66%, và tỷ lệ cho phái nữ là 54%. Tại Itaunja, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh
Eklasapur, Manvi
Eklasapur là một làng thuộc tehsil Manvi, huyện Raichur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tetrapleura
Tetrapleura là một chi thực vật có hoa trong họ Đậu.
Eklasapur, Manvi
Tham khảo
Thể loại:Raichur (huyện)
Tetrapleura
Các loài trong chi này gồm:
Campoletis diversa
Campoletis diversa là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Campoletis
Điều dưỡng viên
nhỏ|phải|300px|Một nữ điều dưỡng viên ở Đức Điều dưỡng viên là người phụ trách công tác điều dưỡng, chăm sóc sức khỏe, kiểm tra tình trạng bệnh nhân, kê toa thuốc và các công việc khác để phục vụ cho quá trình chăm sóc sức khỏe ban đầu cho đến phục hồi, trị liệu cho bệnh nhân. Theo một định nghĩa khác thì Điều dưỡng viên (bao gồm cả nam và nữ) là những người có nền tảng khoa học cơ bản về điều dưỡng, đáp ứng các tiêu chuẩn được kê toa tùy theo sự giáo dục và sự hoàn thiện lâm sàng.
Ở Việt Nam, trước đây người điều dưỡng được gọi là Y tá, có nghĩa là người phụ tá của người thầy thuốc. Ngày nay, điều dưỡng đã được xem là một nghề độc lập trong hệ thống y tế do đó người làm công tác điều dưỡng được gọi là điều dưỡng viên. Người điều dưỡng hiện có nhiều cấp bậc, trình độ và đã được quy định rất cụ thể và chi tiết trong hệ thống ngạch bậc công chức theo các văn bản quy định của Bộ Nội vụ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Vị trí, vai trò
nhỏ|phải|150px|Một nữ điều dưỡng viên Lực lượng Điều dưỡng viên (kể cả nữ Hộ sinh) giữ vai trò nồng cốt trong hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu với mục tiêu chẩn đoán, điều trị, chăm sóc các nhu cầu thiết yếu của người dân trong việc nâng cao sức khỏe, duy trì, phục hồi và dự phòng bệnh tật ở ba tuyến: tuyến đầu, tuyến sau, và tuyến cuối kết hợp với các chuyên ngành khác trong toán chăm sóc sức khỏe
Tại các nước phát triển Anh, Mỹ, Canada,... cũng như các nước đang phát triển như Thái Lan, Philippines. Malaysia,... Điều dưỡng viên đã được nâng cao vai trò trong việc quản lý các cơ sở y tế ban đầu, bệnh viện, toán chăm sóc sức khỏe, tham gia khám và điều trị – chăm sóc các bệnh cấp và mãn tính theo chuyên ngành của điều dưỡng và có mặt trong hầu hết các lãnh vực khác và là nghề đang được kính trọng nhất hiện nay. Riêng tại Việt Nam thì tình hình không khả quan và còn nhiều tồn tại, mặc dù trình độ đào tạo và phạm vi thực hành của điều dưỡng Việt Nam hiện nay đã có nhiều thay đổi, song trong nhận thức chung về vai trò của người điều dưỡng chưa được cập nhật phù hợp với thực tế.
Công việc
Mục tiêu cơ bản của người điều dưỡng là thúc đẩy sự giao tiếp, hỗ trợ người bệnh bằng hành động, bằng thái độ biểu thị sự quan tâm tới lợi ích của người bệnh. Mọi máy móc và kỹ thuật hiện đại không thay thế được sự chăm sóc của người điều dưỡng vì các thiết bị này sẽ không tác động được tới cảm xúc và điều chỉnh hành động cho thích ứng với những nhu cầu đa dạng của mỗi cá thể. Người điều dưỡng thông tin với đồng nghiệp và các thành viên khác trong nhóm chăm sóc về kế hoạch và việc thực hiện kế hoạch chăm sóc cho mỗi người bệnh. Mỗi khi thực hiện một sự can thiệp về chăm sóc, người điều dưỡng ghi chép vào hồ sơ những nhận xét và những thủ thuật đã thực hiện cũng như sự đáp ứng của người bệnh. Người điều dưỡng thường xuyên giao tiếp cả bằng lời và bằng ngôn ngữ viết mỗi khi bàn giao ca, mỗi khi chuyển người bệnh tới một khoa khác hoặc khi người bệnh ra viện hay chuyển tới một cơ sở y tế khác.
Tư vấn là quá trình giúp đỡ người bệnh nhận biết và đương đầu với những căng thẳng về tâm lý hoặc những vấn đề xã hội. Người điều dưỡng tập trung khuyến khích người bệnh xây dựng ý thức tự kiểm soát. Tư vấn có thể thực hiện với một cá thể hoặc nhóm người và đòi hỏi người điều dưỡng phải có kỹ năng để phân tích tình hình, tổng hợp thông tin, đánh giá quá trình tiến triển của người bệnh sau khi đã được tư vấn. Ngày nay, việc chú trọng nhiều tới việc nâng cao và duy trì sức khỏe hơn là chỉ chữa bệnh thuần túy. Vì vậy, người bệnh cần có thêm kiến thức để tự theo dõi và chăm sóc nhằm rút ngắn ngày nằm viện.
Người biện hộ nghĩa là thúc đẩy những hành động tốt đẹp nhất cho người bệnh, bảo đảm cho những nhu cầu của người bệnh được đáp ứng. Ngoài ra, người điều dưỡng còn có vai trò là người lãnh đạo, người quản lý, người làm công tác nghiên cứu điều dưỡng và là những chuyên gia giỏi về chăm sóc lâm sàng.
Lịch sử hình thành
Cuối thế kỷ XIX, khi các bệnh viện đầu tiên của Việt Nam được người Pháp thành lập thì ngành điều dưỡng và nghề điều dưỡng viên mới chính thức được hình thành. Lúc đầu những người điều dưỡng được đào tạo tại các bệnh viện theo cách "cầm tay chỉ việc" để làm công việc phục vụ. Đến năm 1946, các khóa đào tạo y tá, hộ sinh nông thôn được mở ra và sau đó tăng lên trình độ trung học vào cuối những năm 1960. Hệ đào tạo cao đẳng và đại học điều dưỡng được bắt đầu vào cuối thế kỷ XX.
Thực trạng
Ở Việt Nam, cứ một bác sĩ thì có 1,5 điều dưỡng, trong khi tỷ lệ tối thiểu mà Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo là 1 bác sĩ/4 điều dưỡng. Tỷ lệ này ở Việt Nam cũng là thấp nhất trong khu vực Đông Nam Á. Thiếu người, trình độ chưa cao, áp lực công việc lớn cũng là yếu tố làm tăng tần suất rủi ro của các điều dưỡng viên.
Một khảo sát tại Bệnh viện Nhi Trung ương năm 2003 cho thấy, có tới 75% số nhân viên y tế bị vật sắc nhọn đâm khi làm việc (tiêm truyền, bẻ ống thuốc...) mặc dù đa số có đeo găng tay. Gần 93% trong số đó là điều dưỡng viên. Số lần gặp rủi ro này trung bình là 5 lần mỗi năm, có trường hợp đến 67 lần. Phần lớn trong số họ bị vật sắc nhọn đâm xuyên thấu qua da nên nguy cơ mắc các bệnh lây qua đường máu rất cao.
Chú thích
Thể loại:Điều dưỡng Thể loại:Y tế Thể loại:Nghề nghiệp
Ahmet Eyüp Türkaslan
Ahmet Eyüp Türkaslan (11 tháng 9 năm 1994 — 7 tháng 2 năm 2023) là một cầu thủ bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ thi đấu ở vị trí thủ môn cho Osmanlıspor mượn từ Bugsaşspor.
Sự nghiệp chuyên nghiệp
Ahmet ra mắt chuyên nghiệp cho Osmanlıspor trong trận thua 4-0 trước Beşiktaş ngày 3 tháng 6 năm 2017.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1994 Thể loại:Người tỉnh Gaziantep Thể loại:Cầu thủ bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ Thể loại:Cầu thủ bóng đá Süper Lig Thể loại:Cầu thủ bóng đá Osmanlıspor Thể loại:Thủ môn bóng đá
Themus saipalensis
Themus saipalensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Kopetz miêu tả khoa học năm 2004.
Tham khảo
Thể loại:Themus
Oncidium pictoides
Oncidium pictoides là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được M.W. Chase & N.H. Williams mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.
Liên kết ngoài
Oncidium pictoides
Cardiophorus flavus
Cardiophorus flavus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Erichson miêu tả khoa học năm 1840.
Tham khảo
Thể loại:Cardiophorus
Chlaenobolus
Loài
Chi Chlaenobolus gồm các loài:
Liên kết ngoài
Chlaenobolus
Quechualia cardenasii
Quechualia cardenasii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (H.Rob.) H.Rob. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Liên kết ngoài
Thể loại:Quechualia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1993
Jaral del Progreso
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang Guanajuato
Protivin, Iowa
Protivin là một thành phố thuộc quận Howard, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 283 người.
Dân số
Dân số qua các năm:
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Iowa Thể loại:Quận Howard, Iowa
Araeococcus parviflorus
Araeococcus parviflorus là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được (Mart. ex Schult. & Schult.f.) Lindm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Çimiköy, Akseki
Çimiköy là một xã thuộc huyện Akseki, tỉnh Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 153 người.
Araeococcus parviflorus
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891 Thể loại:Thực vật Brasil
Idaea mundaria
Idaea mundaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
M
Layahima validus
Layahima validus là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được C.-k. Yang miêu tả năm 1997.
Tham khảo
Thể loại:Layahima
Aganainae
Aganainae là một phân họ bướm đêm trong họ Erebidae, trước đây đã được đặt trong họ Arctiidae. Một số tác giả xem nó là một họ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Erebidae
Megasema jotunensis
Megasema jotunensis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Doronicum excelsum
Doronicum excelsum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (N.E.Br.) Stace mô tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Liên kết ngoài
Thể loại:Doronicum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1991
Themus satoi
Themus satoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Wittmer miêu tả khoa học năm 1983.
Potentilla discolor
Liên kết ngoài
Thể loại:Potentilla Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1833
(47129) 1999 CR118
(47129) 1999 CR118 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 9 tháng 2 năm 1999.
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1999 Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Campoletis dorsalis
Liên kết ngoài
Thể loại:Campoletis
Pseudomelatomidae
Pseudomelatomidae là một họ ốc biển, trong liên họ Conoidea.
Chi
Các chi thuộc họ Pseudomelatomidae gồm:
Đại học Santiago de Chile
Đại học Santiago de Chile (tiếng Tây Ban Nha: University of Santiago, Chile (Usach) (Universidad de Santiago de Chile, là trường đại học công lập cổ nhất ở Chile.
Trường có hơn 18.000 sinh viên đại học với 55 chuyên ngành với các khoa sau:
Liên kết ngoài
Santiago Thể loại:Santiago
×Elymotrigia azutavica
Elymotrigia azutavica là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Kotukhov mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Liên kết ngoài
Thể loại:×Elymotrigia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1990
FRELIMO
Mặt trận giải phóng Mozambique (FRELIMO) (tiếng Bồ Đào Nha Frente de Libertação de Moçambique), là đảng chính trị cầm quyền ở Mozambique. Được thành lập vào năm 1962, FRELIMO bắt đầu như một phong trào dân tộc đấu tranh cho độc lập của Mozambique thuộc Bồ Đào Nha. Mozambique độc lập vào tháng 6 năm 1975 sau cuộc Cách mạng Hoa cẩm chướng ở Lisbon năm trước đó. Tại Đại hội lần thứ ba của đảng vào tháng 2 năm 1977, nó đã trở thành một đảng chính trị Mác-Lênin. Nó được xác định là Đảng Frelimo (Partido Frelimo).
Đảng Frelimo là chính Đảng duy nhất cầm quyền ở Mozambique do các công trạng trong việc giành độc lập cho đất nước nhưng lại đương đầu với cuộc cuộc nội chiến kéo dài (1976-1992) để chống lại một phe chống Cộng được gọi là Kháng chiến Quốc gia Mozambique hay RENAMO. Những người nổi dậy từ RENAMO đã nhận được sự hỗ trợ từ các chính phủ thiểu số da trắng ở Rhodesia và Nam Phi. Đảng FRELIMO đã phê chuẩn một hiến pháp mới vào năm 1990, trong đó thiết lập một hệ thống đa đảng. Kể từ cuộc bầu cử dân chủ năm 1994 và các kỳ tiếp theo, nó đã được bầu làm đảng đa số trong quốc hội Mozambique.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lực lượng giải phóng dân tộc Thể loại:Đảng phái trong hệ thống đơn đảng Thể loại:Phong trào giải phóng dân tộc
Jabalpur Cantt.
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Jabalpur Cantt. có dân số 66.482 người. Phái nam chiếm 59% tổng số dân và phái nữ chiếm 41%. Jabalpur Cantt. có tỷ lệ 84% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 89%, và tỷ lệ cho phái nữ là 76%. Tại Jabalpur Cantt., 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh
Tetrapterocarpon
Tetrapterocarpon là một chi thực vật có hoa trong họ Đậu.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi thực vật Thể loại:Caesalpinieae
Kishuku Gakkō no Juliet
Cốt truyện
Bối cảnh diễn ra tại trường nội trú Dahlia Academy ở đảo Dahlia, nơi học sinh từ hai quốc gia đối lập nhau gồm Touwa Quốc ở phía đông và Công quốc West ở phía tây cùng đến, học tập và sinh sống. Những trận đánh nhau của học sinh hai quốc gia diễn ra như cơm bữa hàng ngày. Inuzuka Romio - thủ lĩnh nhà "Hắc Khuyển" Black Doggie của học sinh Touwa Quốc - có tình cảm từ bé với Juliet Persia - thủ lĩnh nhà "Bạch Miêu" White Cats của học sinh Công Quốc West. Ban đầu do dự, nhưng Romio cũng quyết định tỏ tình và muốn cùng Juliet thay đổi thế giới. Juliet, bị ấn tượng bởi quyết tâm của Romio, cô chấp nhận tình yêu của anh. Tuy nhiên vì sự thù địch của hai nước, cả Romio và Juliet đều phải nỗ lực để giữ bí mật mối quan hệ của họ với những người bạn cùng ký túc xá khác, cũng như phải cùng nhau thay đổi từ ngôi trường đến thế giới, không chỉ cho tình yêu của hai người, mà còn cho cả mối quan hệ của hai quốc gia.
Manga
Kishuku Gakkō no Juliet do Kaneda Yōsuke sáng tác và vẽ minh hoạ. Series manga được bắt đầu tuần tự hóa trên đề mục thứ tám của Kodansha của Bessatsu Shōnen Magazine năm 2015 (với one-shot được ra mắt trong đề mục đầu tiên vào năm 2015 ), sau đó series chuyển tới Weekly Shōnen Magazine vào năm 2017. Tính tới ngày 15 tháng 2 năm 2019 đã có mười hai tập đã được biên soạn trong định dạng tankōbon. Bộ truyện đã được Kodansha USA cấp phép xuất bản kỹ thuật số bằng tiếng Anh, họ đã phát hành tập đầu tiên dưới ấn phẩm Kodansha Comics của họ vào ngày 10 tháng 4 năm 2018.
Liên kết ngoài
Thể loại:Anime dài tập dựa trên manga Thể loại:Animeism Thể loại:Kodansha books Thể loại:Manga Kōdansha Thể loại:Liden Films Thể loại:Chương trình của Mainichi Broadcasting System Thể loại:NBCUniversal Entertainment Japan Thể loại:Anime và manga hài lãng mạn Thể loại:Anime và manga chủ đề học đường Thể loại:Shōnen manga Thể loại:Works based on Romeo and Juliet Thể loại:Manga năm 2015 Thể loại:Anime truyền hình dài tập năm 2018
Cardiophorus flexus
Tham khảo
Thể loại:Cardiophorus
Asperala erythraea
Asperala erythraea là một loài côn trùng trong họ Mantispidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Brauer miêu tả năm 1867.
Tham khảo
Thể loại:Asperala
Cầu Lê Văn Sỹ
250px|phải|nhỏ|Cầu Lê Văn Sỹ và chùa Pháp Hoa vào tháng 7 năm 2022 Cầu Lê Văn Sỹ là cây cầu bắc qua kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, nối đường Trần Quốc Thảo và đường Lê Văn Sỹ thuộc Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh.
Lịch sử
Cầu này được chính quyền Pháp cho xây dựng vào khoảng năm 1940, khi đó thuộc dự án xây dựng đường Eyriaud des Vergnes nối dài. Thời Việt Nam Cộng hòa, đường Eyriaud des Vergnes được đổi tên thành đường Trương Minh Giảng (riêng đoạn thuộc địa phận tỉnh Gia Định được đặt là Trương Minh Ký), nên cầu cũng được đặt là cầu Trương Minh Giảng. Năm 1975, chính quyền Cộng hòa miền Nam Việt Nam nhập đường Trương Minh Giảng và đường Trương Minh Ký thành đường Nguyễn Văn Trỗi, cầu cũng được đổi tên thành cầu Nguyễn Văn Trỗi. Năm 1985, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh lại tách đường Nguyễn Văn Trỗi thành hai đường, đoạn từ kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè đến nút giao thông Lăng Cha Cả tên là Lê Văn Sỹ, đoạn còn lại về hướng trung tâm thành phố đổi thành Trần Quốc Thảo. Từ đó, cầu mang tên là cầu Lê Văn Sỹ cho đến nay.
Tháng 11 năm 2013, cầu được tháo dỡ để xây mới, công trình hoàn thành và thông xe trở lại vào ngày 30 tháng 4 năm 2014. Cầu Lê Văn Sỹ sau khi xây dựng lại dài 60 m, rộng gần 19 m.
Tham khảo
Lê Văn Sỹ Lê Văn Sỹ
(59342) 1999 CS118
(59342) 1999 CS118 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 9 tháng 2 năm 1999.
Chlamydophora
Chlamydophora là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae).
(59342) 1999 CS118
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1999 Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Chlamydophora
Loài
Chi Chlamydophora gồm các loài:
Tricoryne muricata
Tricoryne muricata là một loài thực vật có hoa trong họ Thích diệp thụ. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1876.
Chlamydophora
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi thực vật đơn loài Thể loại:Anthemideae
Tricoryne muricata
Liên kết ngoài
Thể loại:Tricoryne Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1876
Hành tinh khỉ
Hành tinh khỉ là một tiểu thuyết do Pierre Boulle, xuất bản lần đầu vào năm 1963 bằng tiếng Pháp có tên là La Planète des Singes. Nghĩa của từ singe bao gồm cả "vượn" và "khỉ".
Tóm tắt nội dung
Truyện được bắt đầu với cuộc đối thoại của một cặp có tên là Jinn và Phillys. Họ đang đi trên một tàu vũ trụ và bỗng bắt gặp một cái lọ thủy tinh đang trôi bồng bềnh trong không gian, bên trong có chứa một bản thảo. Bản thảo đó do một người đàn ông có tên là Ulysse Mérou viết với mục đích để cảnh báo người khác tránh khỏi một mối nguy hiểm đang đe dọa loài người, ông đã tường thuật lại toàn bộ nội dung sự việc kinh hoàng đã xảy ra với ông như sau:
Vào năm 2500, có một chuyến du hành vũ trụ thám hiểm không gian gồm 3 người bao gồm: một nhà báo (chính là người đang kể lại câu chuyện), một vị giáo sư tên là Antelle chuyên về thiên văn học, đã phát minh ra con tàu du hành vũ trụ có thể đi với vận tốc gần bằng vận tốc ánh sáng, và học trò của ông, Levain, một nhà vật lý giỏi. Họ đã quyết định đi đến vùng không gian của một ngôi sao khổng lồ có tên là Betelgeuse, đây chính là ngôi sao Alpha trong nhóm có 7 ngôi sao của chòm sao Orion thuộc vùng Xích đạo. Để đi đến đó mất khoảng 350 năm, nhưng với tốc độ của phi thuyền này thì chỉ khoảng hơn 2 năm đối với những người trên phi thuyền. Vì tốc độ của phi thuyền là rất nhanh nên họ sẽ mất khoảng 12 tháng để gia tốc và 12 tháng để giảm tốc, giữa khoảng thời gian đó là khoảng vài giờ họ bay với tốc độ thực sự.
Khi tới được Betelgeuse, họ nhận ra rằng hành tinh thứ hai của ngôi sao này không khác gì Trái Đất, cũng có đầy đủ sông biển, cây cối, động vật, thực vật v.v...chỉ có hình dáng các đại lục thì không giống như ở Trái Đất. Tại đây, họ gặp một sinh vật đầu tiên có hình dạng giống hệt con người, là một cô gái rất xinh đẹp, tỷ lệ cơ thể rất hoàn hảo, nhưng không mặc quần áo, không biết nói, chỉ phát ra được một số âm thanh giống tiếng kêu của động vật, còn đôi mắt thì không hề biểu lộ thần thái như một con người. Họ đã gọi hành tinh này là Cô Em, vì giống như chị em song sinh với Trái Đất, còn gọi cô gái đó là Nova, do sự liên tưởng đến việc xuất hiện một ngôi sao mới.
Sau một vài giờ làm quen và khám phá vùng đất nơi cả đoàn đã đặt chân, nhóm người đã phát hiện ra một điều là những con người ở đây hoàn toàn không có nhận thức, họ sống trong các khu rừng, ngủ ở các tổ trên cây, chơi các trò rất đơn giản, chủ yếu là đuổi bắt, không có khả năng nói hay cười. Thỉnh thoảng có các cuộc săn bắt diễn ra ở trong rừng, đi săn lại là những con khỉ, con vượn và đười ươi biết mặc quần áo và sử dụng công cụ như súng, dây, cưỡi ngựa hay hút xì gà v.v...rất thành thạo và chuyên nghiệp. Trông chúng không khác gì con người trên Trái Đất ngoại trừ hình dáng, bộ lông và đôi bàn tay đi găng tay da màu đen để có thể sử dụng khi di chuyển trên cao khi cần thiết. Các bộ quần áo này có kiểu giống như quần áo ở thế kỷ 20 trên Trái Đất.
Sau một cuộc đi săn như vậy, không may Levain đã bị bắn chết như những con người khác trên ngôi sao này và vị giáo sư Antelle cùng với Ulysse, cô gái Nova đều bị bắt về và đưa vào Sở thú của Thành phố của loài khỉ. Thành phố này giống hệt như các thành phố ở Trái Đất trong thế kỷ 20, ngoại trừ phần đường giao thông, nơi có làn đường đi bộ bắc ngang qua thì họ lại làm những giàn thép cao để các con khỉ nơi đây đu lên đó mà đi sang đường, đó cũng là lý do chúng sử dụng đôi găng tay da một cách thường xuyên. Ulysse Mérou bị bắt giam cùng chuồng với Nova và anh bị sử dụng trong các cuộc thí nghiệm về trí thông minh của loài người tại hành tinh này. Các con khỉ đã dùng các thí nghiệm về phản xạ có điều kiện và vô điều kiện giống như thí nghiệm của Pavlov trên loài chó.
Qua các cuộc thí nghiệm, Ulysse đã cố gắng chứng tỏ mình là một con người hoàn toàn khác những con người nơi đây. Anh không phản ứng theo những gì những con khỉ đó dự đoán và trong việc nghiên cứu về hành vi tính dục của con người, anh cũng không thể hiện phản xạ như những con đực khác là nhảy múa, ve vãn con cái và rồi cuối cùng là sự giao phối. Các biểu hiện khác thường của anh được Zira, một con vượn cái đồng thời là một nhà khoa học trẻ để ý đến và anh đã tranh thủ sự chú ý này để ra hiệu, giao tiếp và học hỏi dần ngôn ngữ chính của hành tinh này.
Cũng nhờ qua các công thức toán học, vật lý, các sơ đồ trong không gian, vị trí các hành tinh v.v... mà Ulysse đã thuyết phục được cô vượn cái tin rằng mình là một con người đến từ hành tinh khác trong không gian. Anh đã được Zira ủng hộ và cho đi chơi, tham quan các nơi trong thành phố và anh (tuy nhiên vẫn phải có xích đeo vào cổ) giống một con vật nuôi trong nhà được đi theo người chủ của mình vậy và không được mặc quần áo.
Anh đã được gặp vị hôn thê của Zira, tên là Cornélius, một nhà khoa học trẻ đầy triển vọng. Với sự giúp đỡ của Cornélius, Ulysse đã hoàn thành được một bài diễn văn khá quan trọng để đọc trước Hội đồng Khoa học của Thành phố. Ở hành tinh này không phân chia nhiều quốc gia mà chỉ có một và nói chung ngôn ngữ. Với bài diễn văn rất thành công của mình, Ulysse đã gây một sự bất ngờ lớn và lấy được niềm tin của toàn bộ Hội đồng khoa học, anh lại được trả lại tự do và mặc quần áo như một con người thực thụ. Bọn họ đã xếp cho anh vào làm tại Viện nghiên cứu về con người nơi đây.
Sau một vài tháng, anh đã tìm hiểu được rõ về hành tinh này. Công nghệ và văn hóa dường như phát triển cực kỳ chậm chạp hay có thể nói là không hề phát triển trong một thời gian khá dài. Nhưng điểm xuất phát nền văn minh của họ dường như lại là một thành tựu lớn chứ không phải là từ con số không. Những thành tựu công nghệ hiện nay không cao hơn so với điểm xuất phát ban đầu là mấy. Nhưng sau một lần đi xem dấu vết đổ nát của thành phố cổ, Ulysse và Cornélius đã khám phá ra một điều rất quan trọng, khác hoàn toàn với những lý thuyết về tổ tiên loài vượn ở hành tinh này.
Theo thuyết tiến hóa của hành tinh này, cây tiến hóa cũng giống như lược đồ biểu diễn quá trình phát triển của thế giới động thực vật trên Trái Đất, nhưng khi đến nhánh của loài người thì bị dừng lại, còn thân cây chính tiếp tục đi lên, sinh ra các loài khỉ tiền lịch sử để rồi cuối cùng đi đến ba mũi quá độ của sự phát triển bao gồm 3 loài đang thống trị cùng nhau trên hành tinh này gồm đười ươi, khỉ, vượn. Lý luận của các cư dân nơi đây là bộ não của khỉ đã được phát triển ngày càng có tổ chức và phức tạp hơn, do sử dụng được cả bốn chi, họ luôn tiếp cận và sinh hoạt với thế giới theo cả ba chiều không gian, còn bộ não con người thì không thay đổi mấy do chỉ sử dụng có 2 chi, hạn chế không gian tiếp cận và không có tiếng nói, một yếu tố quan trọng để thúc đẩy sự phát triển của bộ não.
Giả thuyết này đã được tin chắc như vậy hàng bao nhiêu năm nay, nhưng việc phát hiện ra một con búp bê trong đống đổ nát thành phố cổ đã nói lên điều ngược lại. Con búp bê này được mặc áo, váy, quần lót giống như những em bé khỉ khác trên hành tinh (điều này rất quan trọng vì không có khái niệm con người lại được mặc quần áo) và quan trọng hơn, nó còn có thể phát âm từ "papa", theo tiếng của loài người (ở đây là tiếng Pháp) và tiếng khỉ cũng có nghĩa là "bố ơi". Họ cũng đã phát hiện ra một khu vực lớn xương người được xếp theo một trật tự giống như nghĩa địa của loài khỉ.
Sau khi phát hiện điều thú vị trên, Cornélius đã làm một số nghiên cứu nữa để làm sáng tỏ thêm nguồn gốc của loài khỉ. Bằng việc lắp một thiết bị với sự tác động của dòng điện đã làm trỗi dậy trí nhớ không những của bản thân mà còn là trí nhớ của giống nòi đã hằn sâu trong ký ức, anh đã làm cho hai người, một đàn ông và một là đàn bà, trong lúc ngủ do bị đánh thuốc mê, đã nói hết mọi điều ấn tượng mạnh với họ từ ngàn đời. Họ đã nói rất nhiều, với các giọng già, trẻ khác nhau, khi thì là một bà nội trợ, khi thì là một cô giáo, khi thì là người dạy thú, v.v... về việc nổi dậy, về những suy nghĩ mới, về tính khí bất thường của con khỉ, vật nuôi hằng ngày của họ và dần dần chúng đã làm cho họ khiếp sợ dẫn đến việc phải bỏ chạy vào rừng để sống thành một bầy đoàn người với nhau. Điều này xảy ra do con người đã phát minh nhiều phương tiện kỹ thuật hiện đại, các lao động giản đơn đã để cho máy móc và khỉ làm. Càng ngày con người càng lười lao động, lười suy nghĩ, mọi vấn đề đều phụ thuộc vào loài khỉ và bị chúng áp đảo.
Ulysse cũng đã không quên đến thăm vị giáo sư Antelle ở sở thú. Nhưng một điều đau buồn là sau một thời gian sinh hoạt chung cùng chuồng với những con người khác và việc không tranh đấu, không tự bảo vệ mình và khẳng định mình, ông đã bị thuần hóa và có biểu hiện giống như những con người nơi đây. Ông đã không nhận ra Ulysse, nhìn anh với cặp mắt vô hồn và tiếp tục các trò phản ứng vô điều kiện trong các thí nghiệm của loài khỉ. Ulysse đã cố gắng mọi cách nhưng không thể kéo ông trở về với bản chất ban đầu là một vị giáo sư hết sức lỗi lạc. Trong thời gian này thì Nova, cô gái được nhốt chung chuồng cùng với Ulysse từ hồi anh bị bắt đã có thai với anh và đến ngày sinh đẻ. Cô được nhốt riêng để chăm sóc.
Điều này cũng đồng thời có nghĩa là một thế hệ con người mới sắp được sản sinh ở đây. Việc này không thể được các giáo sư khỉ, vượn, đười ươi ở đây chấp nhận, chấp nhận điều này có nghĩa là họ sẽ phải viết lại giả thuyết của mình, rằng con người mới chính là tổ tiên của loài vượn, khỉ; rằng những phát minh, những công cụ, thiết bị đang sử dụng hiện nay là phần lớn là do con người phát minh ra, còn bọn họ chỉ là sử dụng một cách bắt chước và có cải tạo đi một chút cho phù hợp mà thôi. Thế giới khỉ đã quyết định phải thủ tiêu Ulysse cùng gia đình của anh. May sao Cornélius, Zira cùng những người bạn của họ là những nhà khoa học chân chính đã giúp gia đình anh lên một con tàu khác, phóng ra ngoài không gian và nhập vào phi thuyền cũ của anh từ lâu vẫn đang chạy trên quỹ đạo của hành tinh khỉ.
Một lần nữa, con tàu lại tiếp tục chuyến du hành trở về Trái Đất. Con tàu này đã được bố trí một hệ thống trồng cây và vật nuôi khá tốt, đảm bảo lương thực thực phẩm trong suốt quá trình đi. Sau 700 năm, Ulysse đã trở về Trái Đất. Con anh lúc này được 2 tuổi rưỡi, nói được rất nhiều từ và Nova đã tập phát âm và học bập bõm được một số tiếng người từ cậu con trai của mình. Anh xuống Trái Đất tại một địa điểm bên ngoài thành phố Paris. Tuy nhiên, khi bước chân xuống đất, anh đã nhận ra rằng, toàn bộ Trái Đất bây giờ cũng đang bị thống trị bởi loài khỉ như ở trên hành tinh anh vừa trốn chạy. Nova hốt hoảng bế con trai chạy vội về khoang tàu và anh vội vã cho tàu quay trở về không gian ngoài. Anh đã viết một bức thư kể lại toàn bộ sự việc, cho vào trong lọ và ném vào vũ trụ để cảnh báo sự việc.
Câu truyện kết thúc trở về với đôi mà đã tìm thấy cái lọ thủy tinh, chính đôi này cũng là một đôi khỉ. Họ chế giễu về cái gọi là loài người, làm sao mà loài người có thể chế tạo được ra tàu du hành vũ trụ và kết luận rằng, câu chuyện đã được viết ra bởi trò đùa của một con khỉ nào đó.