cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grammitis cheesemanii
Grammitis cheesemanii là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Parris mô tả khoa học đầu tiên năm 1993. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Grammitis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1993 Thể loại:Unresolved names
Grammitis cheesemanii
Somatina chalyboeata
Somatina chalyboeata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Somatina Thể loại:Động vật Cộng hòa Congo Thể loại:Côn trùng Tây Phi
Diabrotica mediofasciata
Diabrotica mediofasciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1890.
Tham khảo
Thể loại:Diabrotica
23048 Davidnelson
23048 Davidnelson (1999 XE29) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 6 tháng 12 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1999
Çamoba, Yenice
Çamoba là một xã thuộc huyện Yenice, tỉnh Çanakkale, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 105 người.
Mysorelloides multisulcata
Mysorelloides multisulcata là một loài ốc nước ngọt nhiệt đới với một nắp, là động vật chân bụng sống dưới nước động vật thân mềm trong họ Thiaridae. Nó được tìm thấy ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Tanzania, và Zambia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.
Tham khảo
Thể loại:Mysorelloides Thể loại:Động vật được mô tả năm 1888
Cryptocarya lividula
Cryptocarya lividula là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được B.Hyland miêu tả khoa học đầu tiên năm 1989.
Frida Blumenberg
Frida Blumenberg (sinh ngày 24 tháng 5 năm 1935) là một nghệ sĩ thị giác và nhà điêu khắc làm việc chủ yếu với các chất liệu neon, acrylic và đồng.
Cryptocarya lividula
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1989
Frida Blumenberg
Sinh ra ở Durban, Nam Phi, có cha mẹ là người Thụy Điển, bà được giáo dục như một nhà điêu khắc, họa sĩ và thợ kim hoàn ở London, nơi bà có một vài triển lãm cá nhân tại Viện Nghệ thuật Đương đại. Năm 1960 ở tuổi 25, bà đã hoàn thành một bức tranh tường khảm cho Nhà ga Hàng hải Durban, vào thời điểm đó, là bức tranh tường khảm lớn nhất ở Nam bán cầu. Năm 1965, bà là một trong sáu nghệ sĩ kim hoàn, đại diện cho Vương quốc Anh trong Triển lãm đặc biệt của Chính phủ Bavaria tại Munich, Đức trong triển lãm có tên "Trang sức với điêu khắc".
Tác phẩm của bà đã được trưng bày trong các bảo tàng và phòng trưng bày ở Anh, Canada, Ireland, Đức, Hà Lan, Nam Phi và ở Mỹ tại Viện Nghệ thuật Đương đại (Boston), Bảo tàng Phụ nữ Nghệ thuật Quốc gia (Washington, DC), Bảo tàng Nghệ thuật Denver, Bảo tàng Nghệ thuật Dallas và Bảo tàng Nghệ thuật Houston, và các bảo tàng khác. Trong các triển lãm nhóm, bà đã cùng trưng bày với Picasso, Alexander Calder và Louise Nevelson. Các tác phẩm của bà cũng được giới thiệu trong nhiều bộ sưu tập của công ty bao gồm Shell, Alcon / Nestlé, Canada Pacific Railways và Texas American Banks. Bà được coi là một trong những nghệ sĩ hàng đầu làm việc quốc tế về neon và acrylic, và bà đã kết hợp sự nhạy cảm hậu hiện đại cho các yếu tố của nghệ thuật công nghiệp, như neon, với cảm giác cổ điển về thiết kế và nghệ thuật.
Sách tham khảo
Thể loại:Nghệ sĩ Nam Phi Thể loại:Sinh năm 1935 Thể loại:Nhân vật còn sống
Quyền LGBT ở Angola
Quyền của người đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới ở Angola đã thấy một số cải thiện trong nửa đầu thế kỷ XXI. Luật pháp của người Anh nghiêm cấm "các hành vi chống lại tự nhiên", mặc dù luật này hiếm khi được thi hành. Vào tháng 1 năm 2019, Quốc hội đã phê chuẩn một bộ luật hình sự mới, không vi phạm đồng ý hoạt động tình dục đồng giới. Nó đang chờ chữ ký của Tổng thống. Ngoài ra, kể từ năm 2015, phân biệt đối xử việc làm trên cơ sở xu hướng tình dục đã bị cấm.
Một số tổ chức phi chính phủ ở Ăng-gô-la, đang làm việc về giáo dục HIV/AIDS, đang bắt đầu làm việc với cộng đồng LGBT và không có báo cáo nào về người LGBT bị cảnh sát hoặc các nhóm cảnh sát đặc biệt nhắm đến để quấy rối. Ngoài ra, hai nhóm LGBT cụ thể hoạt động ở Angola. Tuy nhiên, chỉ một trong những nhóm này đã nhận được sự công nhận chính thức và hợp pháp.
Neurogenia longicornis
Neurogenia longicornis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Neurogenia
Astragalus chrysostachys
Astragalus chrysostachys là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Boiss. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
C
Los Barrios de Luna
Los Barrios de Luna là một đô thị trong tỉnh León, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 329 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở León
Eurocoelotes karlinskii
Eurocoelotes karlinskii là một loài nhện trong họ Amaurobiidae.
Loài này thuộc chi Eurocoelotes. Eurocoelotes karlinskii được Wladislaus Kulczynski miêu tả năm 1906.
Tham khảo
Thể loại:Eurocoelotes
Diabrotica melanopa
Diabrotica melanopa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Erichson miêu tả khoa học năm 1847.
Tham khảo
Thể loại:Diabrotica
Vrydagzynea truncicola
Vrydagzynea truncicola là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Schltr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1911.
Somatina congruaria
Somatina congruaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Somatina
Amyema vernicosa
Liên kết ngoài
Thể loại:Amyema Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1992
Jodi Karapura, Dod Ballapur
Jodi Karapura là một làng thuộc tehsil Dod Ballapur, huyện Bangalore Rural, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Bangalore Rural
Bomaribidion hirsutum
Bomaribidion hirsutum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Sato Hiroaki
Sato Hiroaki (5 tháng 2 năm 1932 - 1 tháng 1 năm 1988) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Đội tuyển bóng đá quốc gia Nhật Bản
Sato Hiroaki thi đấu cho ĐTQG Nhật từ năm 1955 đến 1959.
Thống kê sự nghiệp
!Tổng cộng||15||0
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1932 Thể loại:Mất năm 1988 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản
Zatrephes novicia
Zatrephes novicia là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Zatrephes
Remijia asperula
Remijia asperula là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Standl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1940.
Liên kết ngoài
Thể loại:Remijia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1940
Neurogenia ocellaris
Neurogenia ocellaris là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Neurogenia
Litolibrus argus
Litolibrus argus là một loài bọ cánh cứng trong họ Phalacridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1925.
Tham khảo
Thể loại:Litolibrus
Grammitis christophersenii
Grammitis christophersenii là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Copel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1939. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Grammitis christophersenii
Diabrotica melanopyga
Diabrotica melanopyga là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1889.
Tham khảo
Thể loại:Diabrotica
Xã Mount Carmel, Quận Cavalier, Bắc Dakota
Xã Mount Carmel (Mount Carmel Township) là một xã thuộc quận Cavalier, tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 41 người.
Cryptocarya loheri
Cryptocarya loheri là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Merr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1925.
Hypochaeris chubutensis
Liên kết ngoài
Thể loại:Hypochaeris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Cryptocarya loheri
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1925
Công tước xứ Sussex
Công tước xứ Sussex hay Công tước Sussex (tiếng Anh: Duke of Sussex) là một tước hiệu quý tộc của Vương thất Anh. Tước hiệu được đặt theo tên Vương quốc Sussex, ban đầu được dùng như một danh xưng cho các vị vua cai trị Vương quốc Sussex. Nhưng khi lãnh thổ Sussex bị người Wessex chinh phục, tước hiệu đã không còn sử dụng trong nhiều thế kỷ cho đến khi các lãnh thổ được thống nhất bởi người Anh vào năm 927, và mãi đến năm 1801 tước hiệu này mới được sử dụng và được phong cho Vương tử Augustus Frederick, con trai của vua George III, chính thức trở thành một trong tước hiệu của Vương quốc Anh, nhưng lại một lần nữa tiệt chủng trong một thời gian dài vào năm 1843 khi Vương tử Augustus Frederick chết mà không có hậu duệ hợp pháp nào để kế vị.
Lần phong thứ nhất
trái|thumb|250px|Hoàng tử Augustus Frederick Tước vị Công tước xứ Sussex lần đầu tiên được tạo ra vào ngày 24 tháng 11 năm 1801 khi vua George III tấn phong cho con trai ông Vương tử Augustus Frederick đi kèm với hai tước vị phụ là Nam tước Arklow và Bá tước Inverness. Và sau khi Vương tử Augustus Frederick qua đời vào năm 1843 tước hiệu này chính thức biến mất, mặc dù ông có một người con trai và con gái với Augusta Murray nhưng cuộc hôn nhân này diễn ra khi chưa có sự cho phép của gia đình hoàng gia khiến cho những hậu duệ của họ trở hành những đứa con bất hợp pháp theo Đạo luật Hôn nhân Hoàng gia 1772, và họ không được quyền kế vị tước hiệu cao quý từ cha. Đến năm 1831, ông kết hôn lần hai sau khi cuộc hôn nhân đầu bị bãi bỏ với Cecilia Gore, tuy nhiên cuộc hôn nhân này cũng không hợp pháp theo Đạo luật hoàng gia.
Lần phong thứ hai
phải|nhỏ|Harry và Meghan Năm 2018, tước vị Công tước xứ Sussex được Nữ vương Elizabeth II tái sử dụng và tấn phong cho Vương tử Harry con trai thứ hai của Thái tử Charles (hiện là Charles III) vào ngày đám cưới của ông với Meghan Markle. Sau khi tước vị có hiệu lực Harry trở thành người thứ hai nắm giữ tước vị Công tước xứ Sussex và vợ ông Meghan Markle trở thành Công tước phu nhân xứ Sussex đầu tiên trong lịch sử Anh.
Tham khảo
Thể loại:Công tước thuộc Đẳng cấp quý tộc Vương quốc Liên hiệp Anh Sussex Thể loại:Tước hiệu Hoàng gia Anh
Eurocoelotes kulczynskii
Eurocoelotes kulczynskii là một loài nhện trong họ Amaurobiidae.
Loài này thuộc chi Eurocoelotes. Eurocoelotes kulczynskii được miêu tả năm 1915 bởi Drensky.
Çınarcık, Yenice
Çınarcık là một xã thuộc huyện Yenice, tỉnh Çanakkale, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 358 người.
Vrydagzynea uncinata
Vrydagzynea uncinata là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Blume miêu tả khoa học đầu tiên năm 1859.
Liên kết ngoài
Thể loại:Vrydagzynea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1859
Verbesina heterocarpa
Verbesina heterocarpa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được S.F.Blake miêu tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Bomarion achrostum
Bomarion achrostum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Paramelania
Paramelania là một chi ốc nước ngọt nhiệt đới động vật thân mềm chân bụng trong họ Thiaridae.
Bomarion achrostum
Tham khảo
Thể loại:Bomarion
Paramelania
Các loài
Các loài trong chi Paramelania gồm có:
Tham khảo
Thể loại:Thiaridae Thể loại:Paludomidae
Diabrotica meyeri
Diabrotica meyeri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1890.
Tham khảo
Thể loại:Diabrotica
Paramelania damoni
Paramelania damoni là một loài ốc nước ngọt nhiệt đới với một nắp, là động vật chân bụng sống dưới nước động vật thân mềm trong họ Thiaridae. Loài này phân bố ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Tanzania, và Zambia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.
Tham khảo
Thể loại:Paramelania Thể loại:Động vật được mô tả năm 1881
Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh
Hiện nay, địa giới của nó là phần lớn Thành phố Hồ Chí Minh (trừ huyện Củ Chi). Nhà thờ chính tòa tổng giáo phận là Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn, một vương cung thánh đường với tước hiệu Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội.
Tổng giáo phận hiện cai quản bởi Tổng giám mục Giuse Nguyễn Năng (từ năm 2019) cùng Giám mục phụ tá Giuse Bùi Công Trác (từ năm 2022).
Năm 2019, Tổng Giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh có khoảng 697.244 giáo dân trên 7.844.791 dân cư trên địa bàn (chiếm 8,9%), 988 linh mục, trong đó có 346 linh mục triều và 642 linh mục dòng, khiến cho đây là địa bàn có số lượng người Công giáo đông thứ nhì tại Việt Nam, chỉ sau Giáo phận Xuân Lộc.
Bối cảnh Công giáo trong vùng lãnh thổ
nhỏ|300px|Tòa Tổng giám mục Thành phố Hồ Chí Minh ở đường Nguyễn Đình Chiểu, Quận 3. Lịch sử Công giáo tại Việt Nam ghi nhận rằng, một nhà thừa sai truyền giáo tên là Inêkhu đã đặt chân đến vùng đất Bùi Chu của lãnh thổ Việt Nam vào năm 1533, khi đó là Nhà Lê trung hưng. Tuy nhiên, bên cạnh đó vào năm 1550, cũng có nhà thừa sai thuộc Dòng Đa Minh là linh mục Juan de la Cruz đặt chân đến vùng đất Hà Tiên ngày nay (khi ấy còn thuộc Đế quốc Khmer). Thế kỷ 17 và 18, chúa Nguyễn kiểm soát phần lãnh thổ phía Nam sông Gianh, gọi là Đàng Trong. Từ năm 1641 đến 1645, khi chúa Nguyễn ra chỉ dụ cấm đạo Công giáo thì một số giáo dân từ miền Trung Việt Nam di tản vào miền Nam để lánh nạn và làm ăn sinh sống. Họ hợp thành những cộng đoàn tín hữu Công giáo đầu tiên ở miền Nam, và tập trung quanh khu vực Sài Gòn ngày nay như tại Chợ Quán, Gia Định, Lái Thiêu, Bến Gỗ, và Long Thành. Lưu dân Công giáo từ Huế đã di chuyển vào Sài Gòn từ thập niên 1710. Các linh mục Dòng Phanxicô Tây Ban Nha có mặt trên vùng này từ năm 1723, cụ thể là ở khu vực Chợ Quán, bắt đầu với thừa sai José Garcia.
Hạt Đại diện Tông tòa Đàng Trong
Năm 1624, nhà thừa sai thuộc Dòng Tên là Alexandre de Rhodes (tên Việt là Đắc Lộ) cũng đến Đàng Trong. Sau khi nỗ lực truyền đạo và quan sát được tình hình, vào năm 1659, ông đã vận động Thánh Bộ Truyền giáo của Tòa Thánh xin Giáo hoàng Alexanđê VII thành lập hai Hạt Đại diện Tông Tòa là Đàng Ngoài và Đàng Trong (vùng đất thành phố Hồ Chí Minh ngày nay được coi là hạt nhân của Giáo phận Đàng Trong rộng lớn lúc đó). Đến năm 1698, Sài Gòn chính thức được thành lập như một đơn vị hành chính thuộc quyền Nhà Nguyễn (Việt Nam) thì vùng đất này thu hút thêm nhiều giáo dân Công giáo đến sinh sống. Sang thế kỷ 18, vùng đất Hạ Đàng Trong (Nam Bộ ngày nay) do các thừa sai Dòng Phan Sinh, Hội Thừa sai Paris, và Dòng Tên đảm trách. Vào giữa thế kỷ này, tổng số giáo dân ở đây khoảng 8.000 người.
Hạt Đại diện Tông tòa Tây Đàng Trong
Ngày 2 tháng 3 năm 1844, Giáo hoàng Grêgôriô XVI quyết định phân chia hạt Đại diện Tông tòa Đàng Trong thành hai hạt Đại diện Tông tòa mới là: Hạt Đại diện Tông tòa Đông Đàng Trong (với Quy Nhơn làm trung tâm) và Hạt Đại diện Tông tòa Tây Đàng Trong (bao gồm Nam Kỳ Lục tỉnh với Sài Gòn là trung tâm, sáp nhập thêm cả Campuchia vào đó) với khoảng 23.000 giáo dân.
Năm 1850, lãnh thổ Campuchia tách ra khỏi Hạt Đại diện Tông tòa Tây Đàng Trong để thành lập nên Hạt Đại diện Tông tòa Cao Miên. Năm 1868, hai tỉnh Hà Tiên và Châu Đốc sáp nhập vào Hạt Đại diện Tông tòa Cao Miên, địa giới của Hạt Đại diện Tông tòa Tây Đàng Trong chỉ còn bốn tỉnh: Biên Hòa, Gia Định, Định Tường và Vĩnh Long. 12 giáo hạt trong giáo phận là: Đất Đỏ, Tân Triều, Lái Thiêu, Thủ Đức, Thị Nghè, Chợ Lớn, Thủ Ngữ, Xoài Mít, Cái Nhum, Cái Mơm, Bãi San và Đầm Nước.
Khi đã được ổn định, giám mục cai quản thiết lập các cơ sở Công giáo tại giáo phận như: Dòng Mến Thánh Giá Chợ Quán (1852), mời Dòng Thánh Phaolô thành Chatres đến (1860), mời Dòng Cát Minh nữ đến (1861), xây Chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn ở vị trí hiện nay, thành lập họ đạo Sài Gòn. Các giám mục kế nhiệm cũng đã mời Dòng La San đến mở trường Công giáo và Colombert (tên Việt: Mỹ) xây dựng nhà thờ chính tòa năm 1877.
Năm 1899, Hạt có 63 linh mục người Việt, 55 thừa sai. Chủng viện có 15 phụ phó tế và phó tế, 24 thày bốn chức, 44 đại chủng sinh ở đường Luro (Cường Để), 93 tiểu chủng sinh ở Tân Định. Số giáo dân là 84.425.
Trong hai thập niên đầu thế kỷ XX, Hạt Tông Tòa Tây Đàng Trong kiến thiết nhiều nhà thờ kiên cố như: Chí Hòa (1900), Chợ Đũi (1905), Nhà thờ thánh Phanxicô Xaviê (1902), quen gọi là Nhà thờ Cha Tam, nhà thờ thánh Jeanne d'Arc (1928), Ngã Sáu, Chợ Lớn. Nhiều nhà thờ xây từ cuối thế kỷ trước như Tân Định được mở rộng (1896), xây tháp chuông (1929); Thị Nghè (1890); nhà thờ Chợ Quán khởi công năm 1887, khánh thành năm 1896.
Hạt Đại diện Tông tòa Sài Gòn
Ngày 8 tháng 1 năm 1938, Hạt Đại diện Tông Tòa Sài Gòn lại tách một phần đất của mình để thành lập Hạt Đại diện Tông tòa Vĩnh Long (gồm tỉnh Vĩnh Long, Bến Tre, Trà Vinh, Sa Đéc) và một phần tỉnh Cần Thơ).
Năm 1954 xảy ra cuộc di cư vào Nam, phần lớn giáo dân Công giáo di cư tìm đến định cư ở Hạt Đại diện Tông tòa Sài Gòn khiến cho số lượng giáo dân của nó tăng vọt. Năm 1957, hai tỉnh Bình Thuận và Bình Tuy được tách ra cùng với hai tỉnh Khánh Hòa và Ninh Thuận thuộc Hạt Đại diện Tông tòa Qui Nhơn để thành lập Hạt Đại diện Tông tòa Nha Trang.
Amyema verticillata
Amyema verticillata là một loài thực vật có hoa trong họ Loranthaceae. Loài này được (Merr.) Danser mô tả khoa học đầu tiên năm 1929.
Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh
Tổng giáo phận Sài Gòn
Ngày 24 tháng 11 năm 1960, Giáo hoàng Gioan XXIII thiết lập Hàng Giáo phẩm Việt Nam với ba giáo tỉnh: Hà Nội, Huế và Sài Gòn. Hạt Đại diện Tông tòa Sài Gòn vì có vị thế quan trọng về tôn giáo lẫn chính trị ở miền Nam Việt Nam nên được nâng cấp thành Tổng giáo phận Sài Gòn ngay trong dịp này và trở thành trung tâm của Giáo tỉnh Sài Gòn.
Amyema verticillata
Liên kết ngoài
Thể loại:Amyema Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1929
Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh
Tổng giáo phận Sài Gòn
Năm 1963, tổng giáo phận Sài Gòn đã có gần 567.455 giáo dân với 583 linh mục triều, 25 linh mục dòng, 503 nam tu, gần 2000 nữ tu với 263 giáo xứ và 284 giáo họ. Năm 1965, Tòa Thánh tách đất từ tổng giáo phận Sài Gòn để thành lập giáo phận Phú Cường và giáo phận Xuân Lộc.
Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh
Năm 2003, Toà Tổng Giám mục được đặt làm Toà Hồng y đầu tiên ở miền Nam Việt Nam.
nhỏ|200px|Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng, Tổng giám mục đương nhiệm
Tên gọi
Từ khi được thành lập vào năm 1844 đến nay, tổng giáo phận này trải qua các tên gọi: Hạt Đại diện Tông tòa Tây Đàng Trong (1844 - 1924) Hạt Đại diện Tông tòa Sài Gòn (1924 - 1960), rồi Tổng giáo phận Sài Gòn (từ 1960).
Hiện nay, tổng giáo phận này mang tên gọi là Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh theo tên hành chính thành phố, trong các thông cáo, Vatican sử dụng tên gọi này. Trong các sự kiện: Bài diễn văn của Giáo hoàng Phaolô VI vào ngày 9 tháng 12 năm 1977 (với Hồng y Giuse Maria Trịnh Như Khuê, Tổng giám mục Tổng giáo phận Hà Nội và Tổng giám mục Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh Phaolô Nguyễn Văn Bình, thông tin về sự qua đời của Tổng giám mục Nguyễn Văn Bình (1995), bổ nhiệm Tổng giám mục Giuse Nguyễn Năng (2019), Đại hội Thế Giới về Di cư và Tị nạn (2019), bổ nhiệm giám mục Giuse Bùi Công Trác (2022).
Trên thực tế, tên gọi Tổng giáo phận Sài Gòn vẫn được sử dụng trong các văn bản của giáo hội Công giáo tại Việt Nam. Ngoài ra, đôi khi tên gọi được sử dụng là Tổng giáo phận Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh. Phía tổng giáo phận vẫn không thống nhất cách sử dụng tên trong cùng một văn kiện, điển hình là trang giới thiệu về Tổng giáo phận với tiêu đề là TGP Sài Gòn TPHCM do ''Văn phòng TGM Tổng Giáo phận Sài Gòn-Tp. HCM'' soạn thảo và công bố trên trang Hội đồng Giám mục Việt Nam, nêu thông tin về việc đổi tên thành Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 1976 theo tên hành chính. Các chức danh giám mục quản nhiệm không thống nhất theo tên gọi Tổng giáo phận Sài Gòn hay Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh trong cùng một bài viết này.
Nhà thờ chính tòa
Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn được xây dựng từ năm 1877 đến năm 1880. Nhà thờ này được Giáo hội Công giáo thăng thành Tiểu Vương cung thánh đường năm 1959. Với việc thiết lập hàng giáo phẩm Việt Nam, với Tông sắc "Venerabilium Nostrorum" nhà thờ Đức Bà Sài Gòn được chọn làm nhà thờ chính tòa của Tổng giáo phận Sài Gòn với tên gọi chính thức là Vương Cung Thánh Đường Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội. Nhà thờ này tọa lạc tại số 1 Công Xã Paris, phường Bến Nghé, quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. nhỏ|300px|Tượng Đức Mẹ Hòa bình và hai tháp chuông nhà thờ Đức Bà.
Tòa Tổng giám mục
Tòa Tổng giám mục Sài Gòn tọa lạc tại địa chỉ 180 Nguyễn Đình Chiểu, phường Võ Thị Sáu, quận 3, Tp. HCM. Đây là một kiến trúc được xây dựng từ năm 1900. Ngoài đảm nhiệm vai trò văn phòng Tòa Tổng giám mục và văn khố, Tòa Tổng giám mục còn là nơi hoạt động của 11 phòng ban của Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh.
Trung tâm Hành hương Giáo phận
Trung tâm hành hương của Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh là Trung tâm Hành hương Đức Mẹ Fatima Bình Triệu, tọa lạc tại địa chỉ 58 đường 5, Khu phố 2, phường Hiệp Bình Chánh, thành phố Thủ Đức.
Năm 1962, linh mục Phaolô Võ Văn Bộ mua một khu đất rộng 12,5 mẫu gần vị trí của ga Bình Triệu. Nơi đây, linh mục này mong muốn xây một trung tâm hành hương kính Đức Mẹ Fatima và cũng nhằm mục đích kỷ niệm sự kiện tượng Đức Mẹ Fatima được rước đến Việt Nam.
Ngày 15 tháng 8 năm 1966, Tổng giám mục Tổng giáo phận thời bấy giờ là Phaolô Nguyễn Văn Bình đã cử hành nghi thức làm phép tượng đài và cử hành thánh lễ đầu tiên. Từ năm 1977 trở đi, ngoài là một trung tâm hành hương, địa điểm này cũng chính thức thiết lập một giáo xứ.
Đại Chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn
Đại Chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn (Saint Joseph Seminary of Saigon) thành lập từ năm 1863 bởi linh mục Wibaux đến từ Hội Thừa sai Paris. Nó tọa lạc tại số Tôn Đức Thắng, phường Bến Nghé, quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.
Số đại chủng sinh hiện đang theo học niên khóa 2017 - 2018 tại cơ sở chủng viện này 305 chủng sinh. Nơi đây là Chủng viện chung, đào tạo chủng sinh từ ba giáo phận thuộc Giáo tỉnh Sài Gòn là Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh, Giáo phận Phú Cường và Giáo phận Mỹ Tho.
Giám đốc Chủng viện hiện là giám mục Giuse Bùi Công Trác.
Somatina ctenophora
Somatina ctenophora là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Somatina
Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh
Trung tâm Mục vụ Tổng giáo phận
Trung tâm Mục vụ Tổng giáo phận tọa lạc tại số 6 bis Tôn Đức Thắng, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.
Llamas de la Ribera
Llamas de la Ribera là một đô thị trong tỉnh León, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 1.111 người.
Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh
Trung tâm Mục vụ Tổng giáo phận
Trước 1975, khu đất xây dựng nên trung tâm mục vụ từng được sử dụng làm Tiểu chủng viện Thánh Giuse. Sau năm 1975, Bộ Tài chánh quyết định mượn cơ sở này làm Trường Cao đẳng Tài chánh – Kế toán. Tháng 9 năm 2004, cơ sở này được trao trả lại và Giáo phận quyết định sử dụng làm Trung tâm Mục Vụ Tổng giáo phận.
Llamas de la Ribera
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở León
Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh
Trung tâm Mục vụ Tổng giáo phận
Trung tâm Mục vụ là nơi tổ chức các chương trình đào tạo về Thánh kinh, Thần học, Linh đạo,.. Ngoài ra, trung tâm liên kết với các Ban Mục vụ trong giáo phận cũng như phối hợp với các Trung tâm và Học viện Mục vụ trong khu vực châu Á.
nhỏ|200px|Nhà thờ Cha Tam.
Các giáo họ và giáo xứ
Địa giới giáo phận: phía bắc giáp giáo phận Phú Cường, phía nam giáp biển Đông, phía đông giáp giáo phận Xuân Lộc, phía đông nam giáp giáo phận Bà Rịa, phía tây giáp giáo phận Mỹ Tho.
Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh được chia làm 14 giáo hạt với 203 giáo xứ. 14 giáo hạt của Tổng giáo phận gồm:
Danh sách
Ghi chú:
Thống kê
Đến năm 2020, trên toàn tổng giáo phận có 703.166 giáo dân trên dân số tổng cộng 8.531.082, chiếm 8,2%.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh *Thành phố Hồ Chí Minh Thể loại:Tôn giáo tại Thành phố Hồ Chí Minh
Cryptocarya longifolia
Cryptocarya longifolia là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Kosterm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1974.
Litolibrus bipupillatus
Litolibrus bipupillatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Phalacridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1925.
Cryptocarya longifolia
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1974
Litolibrus bipupillatus
Tham khảo
Thể loại:Litolibrus
Litolibrus cinctus
Tham khảo
Thể loại:Litolibrus
Jodi Mallappanahalli, Hassan
Tham khảo
Thể loại:Hassan (huyện)
Grammitis ciliata
Grammitis ciliata là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Col. mô tả khoa học đầu tiên năm 1844. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Grammitis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1844 Thể loại:Unresolved names
Grammitis ciliata
Eurocoelotes microlepidus
Eurocoelotes microlepidus là một loài nhện trong họ Amaurobiidae.
Loài này thuộc chi Eurocoelotes. Eurocoelotes microlepidus được miêu tả năm 1973 bởi de Blauwe.
Tham khảo
Thể loại:Eurocoelotes
23054 Thomaslynch
23054 Thomaslynch (1999 XE42) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 12 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1999 Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Boarmia cineracea
Boarmia cineracea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Boarmia
Astragalus chubsugulicus
Astragalus chubsugulicus là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được N.Ulziykh. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
C
Remijia berryi
Remijia berryi là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Steyerm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1984.
Liên kết ngoài
Thể loại:Remijia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1984
Quyền LGBT ở Botswana
Trong những năm gần đây, cộng đồng LGBT đã trở nên rõ ràng hơn và được chấp nhận trong cộng đồng Botswana. Tòa án tối cao Botswana đã đi đầu trong các quyền LGBT trong nước. Năm 2016, nó đã ra lệnh cho Chính phủ đăng ký tổ chức LGBT chính của Botswana và năm 2017, phán quyết rằng người chuyển giới có quyền lập hiến để thay đổi giới tính hợp pháp của họ. Phân biệt đối xử việc làm trên cơ sở khuynh hướng tình dục đã bị cấm từ năm 2010 tại Botswana, khiến nó trở thành một trong số ít các quốc gia châu Phi có sự bảo vệ như vậy đối với người LGBT.
LEGABIBO là nhóm vận động LGBT chính của đất nước, và thúc đẩy nhận thức và chấp nhận người LGBT.
Dư luận
Một cuộc thăm dò ý kiến ​​Afrobarometer năm 2016 cho thấy 43% Batswana sẽ được chào đón hoặc sẽ không bị làm phiền khi có một người hàng xóm đồng tính luyến ái.
Các nghiên cứu được thực hiện bởi Afrobarometer đã phát hiện ra rằng những người Botswana trẻ tuổi có khả năng chịu đựng những người đồng tính nam cao hơn.
Xã Mountrail, Quận Mountrail, Bắc Dakota
Xã Mountrail (Mountrail Township) là một xã thuộc quận Mountrail, tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 28 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Bắc Dakota Thể loại:Quận Mountrail, North Dakota
Kitaguchi Akira
{{nihongo|
Kitaguchi Akira (sinh ngày 8 tháng 3 năm 1935) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Đội tuyển bóng đá quốc gia Nhật Bản
Kitaguchi Akira thi đấu cho ĐTQG Nhật từ năm 1958 đến 1959.
Thống kê sự nghiệp
!Tổng cộng||10||1
Liên kết ngoài
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Urawa Red Diamonds
Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Bỉ 1969–70
Đây là thống kê của Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Bỉ mùa giải 1969-70.
Tổng quan
Giải có sự tham gia của 16 đội, và Standard Liège giành chức vô địch.
Tham khảo
Thể loại:Mùa giải Giải bóng đá hạng nhất A quốc gia Bỉ Bỉ Thể loại:Bóng đá Bỉ 1969–70
Thuyết nhiên tố
nhỏ|275px|phải|Thuyết phlogiston (thế kỷ 17) đã cố gắng tìm lý giải cho những quá trình oxy hóa, như lửa hay sự rỉ sét của kim loại Thuyết nhiên tố (có nguồn gốc từ phlogios trong tiếng Hy Lạp cổ, có nghĩa là "sự cháy") là một lý thuyết khoa học đã lỗi thời, được Johann Joachim Becher đưa ra lần đầu tiên vào năm 1667, cho rằng ngoài những nguyên tố cổ điển của người Hy Lạp, có một nguyên tố bổ sung tương tự như lửa có tên là "yếu tố cháy" (phlogiston). Yếu tố này tồn tại trong các vật thể có khả năng bốc cháy, và được giải phóng ra ngoài, với một mức độ thay đổi được, trong sự cháy.
Lịch sử
Vào năm 1667, Johann Joachim Becher đã cho xuất bản cuốn Physica Subterranea, mà trong đó lý thuyết này lần đầu tiên được giới thiệu. Theo truyền thống thì các nhà giả kim luôn cho rằng có bốn nguyên tố là: lửa, nước, khí, và đất. Trong quyển sách của mình, Becher đã loại trừ nước và lửa từ những mẫu nguyên tố đó và thay thế chúng bởi ba dạng của đất là: terra lapida, terra mercurialis và terra pinguis.
Theo thuyết của Becher, sự hiện diện của terra lapida, hay terra lapidea, đại diện cho tính nóng chảy. Terra mercurlialis, hay terra fluida, quyết định cho trạng thái của vật chất như: lỏng, huyền ảo, khí và rắn. Terra pinguis là một yếu tố làm phổ biến tính nhờn, tính lưu huỳnh và tính cháy. Becher tin rằng terra pinguis là nguyên nhân chính của sự cháy và được phóng thích khi những vật chất có thể cháy được đốt.
Georg Ernst Stahl, một nhà hoá học người Đức, và cũng là một học sinh của Becher, đã mở rộng thuyết của thầy mình trong những tác phẩm được xuất bản trong khoảng giữa năm 1703 và năm 1731. Trong một tác phẩm của ông (năm 1718), Stahl đã đổi tên terra pinguis thành phlogiston. Công trình của Stahl chủ yếu xoáy vào việc phân tích vai trò của phlogiston trong sự cháy và sự nung vôi, đây chính là thuật ngữ của thế kỉ 17 cho sự oxy hóa.
Học thuyết
Học thuyết cho rằng tất cả những vật chất có thể cháy được đều chứa phlogiston, một dạng vật chất không có màu, mùi, vị, hay khối lượng, và được giải phóng trong sự cháy. Một khi được đốt, những vật chất đã mất hết chất phlogiston sẽ thể hiện dạng nguyên thủy của nó, gọi là calx.
Vì bất cứ vật chất nào cũng có thể được quan sát là cháy với khoảng thời gian ngắn hơn trong điều kiện hạn chế về không khí (ví dụ trong một cái lọ kín chẳng hạn), không khí đã được cho là đóng một vai trò quan trọng trong quá trình phóng thích phlogiston.
Daniel Rutherford, môn đệ của Joseph Black, đã phát hiện ra khí nitơ vào năm 1772 và cả hai đã dùng học thuyết này để giải thích cho những kết quả của họ. Phần còn lại của không khí sau khi đốt, thực ra là một hỗn hợp của khí nitơ và cácboníc, đôi khi được đề cập đến dưới cái tên "khí phlogiston", vì họ cho rằng lượng khí này đã chiếm nhiều phlogiston. Ngược lại, khi khí oxy được phát hiện, người ta nghĩ nó là "khí thiếu phlogiston", có nhiều khả năng kết hợp với phlogiston hơn và vì vậy giúp duy trì sự cháy lâu hơn các khí thường khác.
Thách thức và sự bác bỏ
Những người ủng hộ học thuyết phlogiston giải thích đã điều này bằng cách đưa ra kết luận rằng phlogiston có "khối lượng âm"; và những người khác, ví dụ như Louis-Bernard Guyton de Morveau, đã đưa ra những lập luận ít gây tranh cãi hơn như phlogiston nhẹ hơn không khí. Tuy nhiên một bản phân tích cụ thể dựa trên nguyên lý Archimedes và sự hội tụ của magnesi và sản phẩm của nó sau sự cháy chỉ ra rằng sự nhẹ hơn không khí không thể giải thích cho sự tăng khối lượng.
Tuy vậy, thuyết phlogiston vẫn còn tồn tại như một lý thuyết có nhiều ưu thế cho đến khi Antoine-Laurent Lavoisier chỉ ra được rằng, sự cháy cần khí oxy, giải quyết nghịch lý về khối lượng và chuẩn bị cho thuyết cháy bởi nhiệt.
Trong một vài khía cạnh nào đó, thuyết phlogiston có thể được xem là một sự đối lập với "thuyết oxy" hiện đại. Thuyết này khẳng định rằng tất cả các vật chất có thể cháy được đều chứa phlogiston có thể được giải phóng trong quá trình bị đốt cháy, để lại vật chất đã bị mất hết phlogiston trong trọng thái calx nguyên thủy của nó. Mặt khác, trong lý thuyết hiện đại, những vật chất có thể cháy được (hay những kim loại không rỉ) được khử oxy trong trạng thái nguyên thủy của chúng, và ngược lại khi cháy thì chúng được thêm oxy.
Ý nghĩa lâu dài
Thuyết phlogiston đã cho phép các nhà hoá học đem lại những sự lý giải cho các hiện tượng tưởng chừng như khác nhau trở thành một cấu trúc có quan hệ chặt chẽ: sự cháy, sự trao đổi chất, và sự tạo thành rỉ sét. Sự nhận biết về quan hệ giữa sự cháy và sự trao đổi chất đã tạo thành tiền đề cho sự nhận biết sau này về sự trao đổi chất ở sinh vật và sự cháy như là những quá trình có liên quan về bản chất hoá học với nhau.
Chú thích
Thể loại:Giả kim
Neurogenia testacea
Neurogenia testacea là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Neurogenia
Diabrotica milleri
Diabrotica milleri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Krysan & Smith miêu tả khoa học năm 1987.
Tham khảo
Thể loại:Diabrotica
Grammitis ciliolata
Liên kết ngoài
Thể loại:Grammitis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1952 Thể loại:Unresolved names
Grammitis ciliolata
Eurocoelotes xinpingwangi
Eurocoelotes xinpingwangi là một loài nhện trong họ Amaurobiidae.
Loài này thuộc chi Eurocoelotes. Eurocoelotes xinpingwangi được miêu tả năm 2009 bởi Deltshev.
Tham khảo
Thể loại:Eurocoelotes
Litolibrus erythropterus
Litolibrus erythropterus là một loài bọ cánh cứng trong họ Phalacridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1925.
Tham khảo
Thể loại:Litolibrus
Cryptocarya longipaniculata
Cryptocarya longipaniculata là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Gamble miêu tả khoa học đầu tiên năm 1910.
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1910
Bomarion affabile
Bomarion affabile là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Bomarion
23055 Barbjewett
23055 Barbjewett (1999 XF43) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 12 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Vrydagzynea vitiensis
Liên kết ngoài
Thể loại:Vrydagzynea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1878
Somatina discata
Somatina discata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
23055 Barbjewett
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1999
Somatina discata
Liên kết ngoài
Thể loại:Somatina
Davutköy, Yenice
Davutköy là một xã thuộc huyện Yenice, tỉnh Çanakkale, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 486 người.
Amyema villiflora
Amyema villiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Loranthaceae. Loài này được (Domin) Barlow mô tả khoa học đầu tiên năm 1966.
Liên kết ngoài
Thể loại:Amyema Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1966
Paramelania iridescens
Paramelania iridescens là một loài ốc nước ngọt nhiệt đới với một nắp, là động vật chân bụng sống dưới nước động vật thân mềm trong họ Thiaridae. Loài này phân bố ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Tanzania, và Zambia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.
Tham khảo
Thể loại:Paramelania Thể loại:Động vật được mô tả năm 1898
Zatrephes ockendeni
Zatrephes ockendeni là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Zatrephes
Verbesina heterophylla
Verbesina heterophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được A.Gray miêu tả khoa học đầu tiên năm 1883.
Liên kết ngoài
Thể loại:Verbesina Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1883
Las Omañas
Las Omañas là một đô thị trong tỉnh León, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 382.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở León
Diabrotica minuta
Diabrotica minuta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1879.
Tham khảo
Thể loại:Diabrotica
Femoracoelotes latus
Femoracoelotes latus là một loài nhện trong họ Agelenidae.
Loài này thuộc chi Femoracoelotes. Femoracoelotes latus được miêu tả năm 2001 bởi Jia-Fu Wang, Tso & Wu.
R&B đương đại
R&B đương đại (hoặc đơn giản là R&B) là một thể loại nhạc đại chúng kết hợp rhythm and blues với các yếu tố của pop, soul, funk, hip hop và điện tử.
Thể loại nhạc này có phong cách sản xuất nhạc riêng biệt và phong cách chuyển soạn giọng hát sến và ngọt ngào. Ảnh hưởng của nhạc điện tử đang trở thành một xu hướng gia tăng và việc sử dụng các nhịp lấy cảm hứng từ hip hop hoặc dance là điển hình, mặc dù sự thô ráp và gai góc vốn có trong hip hop có thể bị giảm lượt và dịu đi. Những ca sĩ R&B đương đại thường sử dụng lối hát melisma và kể từ giữa thập niên 1980, nhịp R&B đã được kết hợp với các yếu tố của văn hóa và âm nhạc hip hop cũng như văn hóa đại chúng và nhạc pop.
Tiền thân
Theo Geoffrey Himes phát biểu vào năm 1989, phong trào progressive soul vào đầu thập niên 1970 đã "mở rộng ranh giới âm nhạc và ca từ của [R&B] theo những cách chưa từng có trước đây". Phong trào này được dẫn dắt bởi các ca sĩ kiêm sáng tác nhạc/nhà sản xuất nhạc soul như Curtis Mayfield, Marvin Gaye và Stevie Wonder. Những tác phẩm của Norman Whitfield tại Motown (hãng thu âm của Gaye) còn đi tiên phong trong việc thiết lập giọng hát soul và các đoạn hook đơn giản của các bản thu rhythm and blues trước đó, đối lại các nhịp mạnh, hòa thanh giọng hát và âm thanh của dàn nhạc, tất cả đều làm dày thêm kết cấu của bản nhạc. Âm nhạc của riêng Gaye trong các album như What's Going On (1971) đã kết hợp những ảnh hưởng của nhạc jazz làm cho thể loại này chuyển sang một hướng âm nhạc khó đoán định hơn.
Tiền thân gần nhất của R&B đương đại xuất hiện vào cuối kỷ nguyên disco ở cuối thập niên 1970, khi Michael Jackson và Quincy Jones đưa thêm nhiều yếu tố điện tử vào âm thanh thời đó, tạo ra một phong cách nhạc sàn thân thiện ngọt ngào hơn. Kết quả đầu tiên là Off the Wall (1979)—mà theo Stephen Thomas Erlewine từ AllMusic— "là một album có tầm nhìn, tìm được cách đưa disco mở ra một chân trời mới nơi nhịp điệu là không thể phủ nhận, nhưng lại không phải là trọng tâm chính" và "là một phần của tấm thảm đầy màu sắc gồm những bản ballad và đàn dây sến, nhạc soul, pop và soft rock ngọt ngào, và funk lôi cuốn".
Thập niên 1990
Nhờ sử dụng các bản nhạc lấy cảm hứng từ hip hop, một thể loại mới có tên "hip hop soul" đã được Mary J. Blige và nhà sản xuất Sean Combs khai sinh.
Ở giữa thập niên 1990, The Bodyguard: Original Soundtrack Album của Whitney Houston chung cuộc bán ra hơn 45 triệu bản trên toàn thế giới và trở thành album soundtrack bán chạy nhất mọi thời đại. Album phòng thu thứ 5 cùng tên janet (1993) của Janet Jackson ra đời sau bản hợp đồng trị giá hàng triệu đô la Mỹ của cô với Virgin Records; album tiêu thụ hơn 14 triệu bản trên toàn thế giới. Boyz II Men và Mariah Carey đã thu âm một số bài hit quán quân Billboard Hot 100, tính cả nhạc phẩm hợp tác giữa hai nghệ sĩ là "One Sweet Day" (từng là bài hit quán quân trụ dài nhất lịch sử Hot 100). Carey còn từng phát hành một bản remix đĩa đơn "Fantasy" (1995) của cô, với sự tham gia khách mời của Ol' Dirty Bastard, một hình thức hợp tác chưa từng có vào thời điểm ấy. Carey, Boyz II Men và TLC đã phát hành album vào năm 1994 và 1995— Daydream.
Ở thập niên 1990, tiểu thể loại neo soul (nhờ có bổ sung thêm ảnh hưởng của soul những năm 1970 dòng pha trộn soul hip hop) nổi lên, với những nghệ sĩ đầu tàu là Erykah Badu, Lauryn Hill và Maxwell. Hill và Missy Elliott còn xóa nhòa thêm ranh giới giữa r&b và hip hop bằng thu âm cả hai phong cách. Bắt đầu từ năm 1995, giải Grammy đã khởi xưởng giải Grammy cho album R&B xuất sắc nhất, với II của Boyz II Men trở thành tác phẩm đầu tiên giành giải. Giải thưởng sau đó được trao cho TLC với CrazySexyCool vào năm 1996, Tony Rich với Words vào năm 1997, Erykah Badu với Baduizm vào năm 1998 và Lauryn Hill với The Miseducation of Lauryn Hill vào năm 1999. Cuối năm 1999, tạp chí Billboard lần lượt liệt Mariah Carey và Janet Jackson là các nghệ sĩ thành công thứ nhất và thứ hai của thập niên 1990.
Cùng lúc ấy, ở nửa sau thập niên 1990, The Neptunes và Timbaland đã có bước đi giàu ảnh hưởng trước đối với nhạc R&B và hip hop đương đại.
Thập niên 2000
Năm 2003, nhà phê bình âm nhạc Robert Christgau mô tả R&B hiện đại là "về kết cấu, tâm trạng, cảm giác—giọng hát, hòa tấu và nhịp điệu, được thể hiện rõ ràng khi chúng hòa quyện vào nhau". trái|nhỏ|225x225px|[[Usher (ca sĩ)|Usher được tạp chí Billboard coi là nghệ sĩ có nhiều bài quán quân Hot 100 nhất thập niên 2000, với 7 đĩa đơn quán quân và tích lũy 42 tuần ở ngôi đầu bảng. ]] Sau những giai đoạn thành công đầy biến động, nhạc urban đã lấy được sự thống trị về mặt thương mại vào đầu thập niên 2000, thể hiện thành công crossover vượt bậc trên bảng xếp hạng Billboard của các nghệ sĩ R&B và hip hop. nhỏ|255x255px|[[Alicia Keys được xếp thứ 5 trong danh sách nghệ sĩ Billboard của thập niên. Bài "No One" đứng thứ 6 trong số các bài hát Billboard Hot 100 của thập niên. ]] Năm 2001, Alicia Keys phát hành đĩa đơn đầu tay "Fallin'". Ca khúc đoạt vị trí quán quân trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, Mainstream Top 40 và Hot R&B/Hip-Hop Songs. Nhạc phẩm còn thắng ba giải Grammy vào năm 2002, bao gồm Bài hát của năm, Bài hát R&B xuất sắc nhất và Trình diễn giọng ca R&B nữ xuất sắc nhất, đồng thời nhận được đề cử Thu âm của năm. Album phòng thu solo đầu tay của Beyoncé là Dangerously in Love (2003) đã bán được hơn 5triệu bản tại Hoa Kỳ và đoạt 5 giải Grammy.
Confessions của Usher (2004) tiêu thụ 1,1triệu bản trong tuần đầu tiên và hơn 8triệu bản vào năm 2004, kể từ đó album đã giành được chứng nhận Kim cương của Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Hoa Kỳ (RIAA) và tính đến năm 2016, nhạc phẩm bán ra hơn 10triệu bản tại Mỹ và hơn 20triệu bản trên toàn thế giới. Confessions sở hữu 4 đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100 liên tiếp—"Yeah!", "Burn", "Confessions Part II" và "My Boo". Nhạc phẩm thắng ba giải Grammy vào năm 2005, bao gồm Album R&B đương đại xuất sắc nhất, Trình diễn song tấu hoặc nhóm nhạc giọng R&B xuất sắc nhất cho "My Boo" và Hợp tác hát/rap xuất sắc nhất cho "Yeah!" trái|nhỏ|242x242px|[[Beyoncé được Billboard xướng tên là nữ nghệ sĩ thành công nhất thập niên 2000.]] Năm 2004, cả 12 bài hát đứng đầu bảng xếp hạng Billboard Hot 100 đều thuộc về nghệ sĩ thu âm người Mỹ gốc Phi và chiếm 80% số bài hit R&B quán quân trong năm đó. Cùng với chuỗi đĩa đơn của Usher, đài phát thanh Top 40 và cả bảng xếp hạng nhạc pop lẫn R&B đều có những bài chiếm ngôi đầu bảng là " Hey Ya! " của Outkast, "Drop It Like It's Hot" của Snoop Dogg, "Lean Back" và Ciara và "Goodies" của Terror Squad. Sau đó Chris Molanphy của The Village Voice đã nhận xét rằng "vào đầu thập niên 2000, nhạc urban" là "nhạc pop".
Từ năm 2005 đến 2009, Raymond, Knowles và Keys đã lần lượt phát hành các album— B'Day, Here I Stand, I Am.. . Sasha Fierce và The Element of Freedom. Bài hát "We Belong Together" của Mariah Carey được liệt là bài hát thành công nhất thập kỷ trên bảng xếp hạng cuối thập kỷ của Billboard. Ca khúc có tới 14 tuần đứng đầu bảng Hot 100 vào năm 2005. The Emancipation of Mimi (2005) của Mariah Carey ra mắt ở vị trí quán quân trên Billboard 200 và nhận được 10 đề cử giải Grammy.
Giữa thập niên 2000 nổi lên sự xuất hiện của các nghệ sĩ R&B mới như Ashanti, Keyshia Cole và Akon. Album đầu tay cùng tên của Ashanti đứng đầu cả hai bảng xếp hạng Billboard 200 và Top R&B/Hip-Hop Albums của Mỹ. Album đem về cho cô ba đề cử Grammy, thắng cử cho Album R&B đương đại hay nhất. Tân binh R&B Chris Brown phát hành album cùng tên vào năm 2005, ra mắt ở vị trí thứ hai trên Billboard 200. Đĩa đơn đầu tay của anh là "Run It!" giành ngôi quán quân trên Billboard Hot 100, Hot R&B/Hip-Hop Songs và US Radio Songs.
Trong thời gian này còn có sự xuất hiện của những tác giả ca khúc R&B. Bryan-Michael Cox đồng sáng tác "Burn" và "Confessions Part II" (2005) của Usher, "Shake It Off" và "Don't Forget About Us" (2006) của Mariah Carey, và "Say Goodbye" (2006) của Chris Brown). Keri Hilson thì đồng sáng tác các bài hát "Take Me as I Am" (2006) của Mary J. Blige, "Ice Box" (2006) của Omarion và "Like a Boy" (2006) của Ciara. Rico Love đồng sáng tác "Throwback" (2005) của Usher, "Energy" (2008) của Keri Hilson, "Bobby #2" của Pleasure P(2008). The-Dream thì viết "Umbrella" (2007) của Rihanna, "Bed" của J. Holiday và "Moving Mountains" và "Trading Places" (2008) của Usher. Ne-Yo sáng tác "Let Me Love You" của Mario, "Take a Bow" và "Unfaithful" của Rihanna, và "Irreplaceable" (2006) của Beyoncé.
Theo Billboard, những nghệ sĩ R&B thành công nhất về mặt thương mại của thập kỷ là Usher, Alicia Keys, Beyoncé, Mariah Carey, Rihanna, Chris Brown và Ne-Yo.
Thập niên 2010
Đầu thập niên 2010, những nghệ sĩ Usher và Chris Brown vừa bắt đầu đón nhận những ảnh hưởng điện tử mới, vừa vẫn giữ cái cảm giác sơ khai của R&B. "OMG" và "DJ Got Us Fallin' in Love" của Usher và "Yeah 3x" của Chris Brown đều mang hơi hướng EDM.
Những ca sĩ Miguel, John Legend và Jeremih nổi tiếng trong giới hip hop đại chúng nhờ nhiều lần hợp tác với các rapper như Wale, Rick Ross và J. Cole. R&B ngày nay đa dạng hơn nhiều và kết hợp nhiều yếu tố âm thanh hơn trước, vì thể loại mở rộng sức hấp dẫn và khả năng thương mại của nó. Ảnh hưởng của nhạc trap duy trì sự hiện diện mạnh mẽ trên các bảng xếp hạng âm nhạc với những ca khúc của ca sĩ R&B Beyoncé như "Drunk in Love", "Flawless" và "7/11", album phòng thu đầu tay Trapsoul của Bryson Tiller và "Thick of It" của Mary J. Blige.
Latin R&B đang có được chỗ đứng kể từ khi làn sóng các nghệ sĩ bắt đầu pha trộn trap với âm thanh ấy vào giữa thập niên. Những đĩa đơn tiếng Tây Ban Nha của Alex Rose, Rauw Alejandro và Paloma Mami (vay mượn khéo léo từ R&B) đang hấp dẫn khán giả toàn cầu. Ở Mỹ Latin, thể loại trở nên thịnh hành với "Toda" của Alex Rose, và "Otro Trago" của Sech.
Đọc thêm
Thể loại:Thể loại nhạc rhythm and blues Thể loại:Âm nhạc Mỹ gốc Phi Thể loại:Âm nhạc thập niên 2010 Thể loại:Âm nhạc thập niên 2000 Thể loại:Âm nhạc thập niên 1990 Thể loại:Âm nhạc thập niên 1980 Thể loại:R&B đương đại
Cryptocarya longipetiolata
Cryptocarya longipetiolata là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Kosterm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1968.
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1968
Hypochaeris ciliata
Hypochaeris ciliata là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Thunb.) Makino mô tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hypochaeris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1908
Neurogenia tuberculata
Neurogenia tuberculata là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Neurogenia