cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lâm Đại Ngọc
Vai trò trong tiểu thuyết
Lâm Đại Ngọc là một trong ba nhân vật chính của tiểu thuyết. Đại Ngọc từ bé lớn lên ở thành Dương Châu, là con gái một nên được bố mẹ yêu quý như ngọc, lại được mời thầy là Giả Vũ Thôn về dạy học. Đến năm Đại Ngọc lên năm thì mẹ mất. Tang ma xong, Giả mẫu đón cháu gái về Kinh để tiện chăm sóc. Vừa gặp Đại Ngọc, Bảo Ngọc đã cảm thấy quyến luyến sâu sắc. Cuộc sống trong Giả phủ xa hoa lộng lẫy nhưng vô cùng phức tạp, đầy rẫy những chuyện dâm ô lường gạt. Tuy được Giả mẫu yêu chiều, đồ ăn thức mặc đều nhất nhất như Bảo Ngọc nhưng vẫn không khỏi bị cảm giác là "nữ nhân ngoại tộc". Đến năm 14 tuổi thì Lâm Như Hải cũng qua đời. Đại Ngọc từ đó mồ côi cả cha lẫn mẹ, không người thân thích, phải ăn nhờ ở đậu hoàn toàn. Nàng đã ốm yếu từ khi sinh ra, thân thể mỏng manh như cánh hoa trôi bèo dạt, lại thêm tủi phận, chẳng biết chia sẻ cùng ai khiến tâm hồn vốn đã đa cảm lại ngày một nhiều sầu nhiều bệnh, tự ti, hay nghĩ ngợi, u sầu, để ý, lại hay tự ái. Nàng và Bảo Ngọc lớn lên bên nhau, cùng nhau trải qua những thời khắc đẹp nhất của tuổi hoa niên, tình cảm ngày một khắng khít sáng trong như một đôi ngọc quý, tuy cả hai thường cãi vã hờn giận nhưng họ hiểu nhau và thông cảm cho nhau sâu sắc. Giữa lúc đó, có một người thứ ba xuất hiện. Đó là Tiết Bảo Thoa, đôi bạn con dì với Bảo Ngọc, cũng đến Giả phủ ở nhờ. Nàng dường như đối nghịch với Đại Ngọc, xinh đẹp đầy đặn như trăng rằm, cao sang, quý phái, lại nền nã đức hạnh theo đúng những khuôn thước phong kiến. Bảo Thoa có phong thái điềm tĩnh, ít nói, tính cách nhẹ nhàng, được lòng người trên kẻ dưới khiến Đại Ngọc ghen tức. Trái với Bảo Thoa, Đại Ngọc dù tư chất thông minh, có tài làm thơ nhưng tính tình nhỏ nhen, hay buồn giận và tự ti về số phận mồ côi, phải đi ở nhà bà ngoại. Và một điều nữa là Đại Ngọc hay ốm đau, bệnh tật, ai cũng nói cô sẽ không sống lâu được. Dù biết vậy, nhưng Đại Ngọc càng hành hạ mình bằng những tâm tư buồn bã và vô số những ngày ngồi khóc một mình. Thậm chí có một số việc hiểu lầm Đại Ngọc cũng ngộ nhận là do số phận mình là vậy nên càng bi đát.
Qua thời gian, mối quan hệ giữa Đại Ngọc và Bảo Thoa dần dần trở nên tốt đẹp. Cả hai đều nhìn nhận những ưu điểm của nhau và thông cảm với tình cảnh mất cha từ sớm. Đại Ngọc đã nhận Bảo Thoa là chị gái, nhận mẹ Bảo Thoa là mẹ nuôi. Thậm chí Bảo Thoa còn trêu rằng sẽ để mẹ mình đến hỏi bà nội Bảo Ngọc cho Đại Ngọc từ cháu ngoại thành cháu dâu với ý là thành thân với Bảo Ngọc.
Đại Ngọc được cho là người duy nhất đẹp đôi với Bảo Ngọc vì cô ủng hộ cậu không ra sức học hành đỗ đạt làm quan. Thứ nhất Đại Ngọc cùng với Bảo Ngọc đều có chung tâm hồn sâu sắc, dễ xúc động với mọi sự vật. Hai người hợp nhau đến nỗi khi hoa rụng, sợ hoa dơ bẩn người thì thả hoa trôi theo dòng nước, người thì đào hố chôn hoa để hoa lâu ngày hóa thành đất như vậy cho trọn chữ sạch. Việc Bảo Ngọc không chú trọng đến công danh sẽ làm Đại Ngọc không cảm thấy tự ti về thân phận của mình nếu hai người có duyên vợ chồng. Chính vì lý do này nên mỗi khi Bảo Ngọc nói chuyện tình cảm thì Đại Ngọc gạt đi, nước mắt ngắn dài than thở Bảo Ngọc trêu chọc mang mình ra làm trò đùa. Có thể nếu Bảo Ngọc tu chí học hành, cô cùng lắm chỉ là vợ lẽ vì nghĩ gia đình Bảo Ngọc sẽ tìm kiếm cho cậu một người môn đăng hộ đối.
Bảo Ngọc nhiều lúc cũng rung động trước Bảo Thoa nhưng nhận ra nàng chỉ luôn muốn hướng cậu theo con đường công danh lập thân mà cậu chán ghét nên dần dần trái tim Bảo Ngọc dành hẳn cho Đại Ngọc, người duy nhất hiểu Bảo Ngọc và không khuyên cậu đi thi đỗ đạt làm quan. Nàng coi thường công danh quyền quý, khi Bảo Ngọc tặng Đại Ngọc chuỗi hạt châu quý báu do hoàng thượng ban cho Bắc Tĩnh vương, nàng nói: “Cái thứ mà hạng con trai thối tha đã cầm rồi, em không nhận đâu!”. Nàng và Bảo Ngọc cùng chung lý tưởng và chí hướng, thật lòng yêu nhau nhưng nhà họ Giả coi đó là tai họa nên mong muốn Bảo Ngọc thành thân với Bảo Thoa. Phượng Thư, chị dâu của Bảo Ngọc, dùng kế "tráo giường đổi cột" để lừa Bảo Ngọc cưới Bảo Thoa. Trong thời gian chuẩn bị lễ cưới, Giả mẫu ra lệnh cho tất cả mọi người giữ bí mật với Đại Ngọc và Bảo Ngọc, hy vọng rằng khi sóng gió qua đi, đôi tình nhân sẽ đành chấp nhận vận mệnh. Thế nhưng vào giờ phút sinh tử khi đám cưới sắp diễn ra, chính Con Ngốc lại vô tình cho Đại Ngọc biết tin động trời này. Vốn tưởng mình sẽ được kết hôn cùng Bảo Ngọc, Đại Ngọc đã bị cú sốc làm ngã quỵ. Đại Ngọc ngây thơ, đẹp đến lạ, nàng đau khổ tuyệt vọng mà mang nên tâm bệnh. Chỉ có Lý Hoàn đến bầu bạn cùng Đại Ngọc khi nàng sắp lìa đời. Nàng đã xé khăn đốt thơ để dứt tình và cũng như hoa phù dung ra đi đầy ấm ức, ai oán trong lúc cả nhà mừng đám cưới Bảo Ngọc. Đại Ngọc chết khi vừa 24 tuổi, khi tuổi xuân còn chưa kịp phai màu. Chết trong xác pháo mừng Bảo Ngọc tân hôn. Nàng chết, ôm cả mối tình đau đớn khôn nguôi xuống tuyền đài. Ngoài trời chỉ có gió lay cành trúc, trăng xế đầu tường, cảnh tượng thê lương ảm đạm. Bảo Ngọc sau đó cũng chán đời đi tu.
Tuy nhiên, theo nhà Hồng học Chu Nhữ Xương thì kết cục này của Cao Ngạc không phù hợp với nguyên ý của Tào Tuyết Cần. Theo như Chu Nhữ Xương khảo chứng thì Đại Ngọc sau khi trả hết nước mắt cho Bảo Ngọc thì bị Triệu di nương và Giả Hoàn phỉ báng, uất ức trầm mình xuống hồ tự vẫn.
Số phận
Trong tiểu thuyết có nhiều chi tiết ám chỉ trước về số phận bạc mệnh của các nhân vật, như các bài thơ, câu đối, câu đố, nhà ở, bút danh....
Huyền cơ ở Thái hư cảnh ảo
Hồi thứ 5:Chơi cõi ảo, mười hai thoa chỉ đường mê; Uống rượu tiên, mộng lầu hồng diễn thành khúc
Kim Lăng thập nhị thoa chính sách đề vịnh chi nhất
Hồng lâu mộng thập tứ khúc:
Các chi tiết khác
"Bảo Ngọc cười nói: - Anh đặt tên cho em là Tần Tần nhé, hai chữ đó rất hay. Thám Xuân hỏi:- Hai chữ ấy xuất xứ ở đâu? Bảo Ngọc nói: - Cổ kim nhân vật khảo có câu: Phương tây có thứ đá tên là đại, có thể dùng để kẻ lông mày. Huống chi cô em đầu lông mày nhìn như cau lại, đặt cho cái tên ấy chẳng đẹp lắm sao."
"Giả Chính nghe xong gật đầu mỉm cười. Mọi người lại khen ngợi một hồi. Ra khỏi đình, sang qua ao, từ một ngọn núi, một hòn đá, một bông hoa, một gốc cây chỗ nào họ cũng để ý ngắm nghía. Chợt ngẩng đầu lên thấy trước mặt một dãy tường trắng, mấy ngôi nhà con xinh xắn, thấp thoáng trong đám hàng nghìn khóm trúc xanh. Mọi người đều nói: "Chỗ này nhã thật!" Rồi cùng đi vào. Bước vào cửa là một dãy hành lang quanh co. Nước đượm mùi thơm.Dưới thềm có con đường đá. Mặt trước ba gian nhà nhỏ, sạch sẽ, cửa khép, cửa mở. Trong nhà kê bàn ghế giường chiếu ngay ngắn gọn gàng. Từ phía trong có cửa con đi ra sân sau. Có mấy cây lê cao lớn, mấy cụm chuối um tùm. Lùi về phía sau, lại có vài gian nhà nhỏ. Chân tường có một dòng suối rộng chừng một thước quanh co theo thềm đến dãy nhà đằng trước, rồi từ trong những khóm trúc róc rách chảy ra." Khu vườn trúc của Đại Ngọc được tác giả mô phỏng theo nơi ở của Trúc lâm thất hiền. Đó là bảy người tài đời Tấn gồm Nguyễn Tịch, Kê Khang,.. chán công danh bỏ lên rừng trúc ở, uống rượu ngâm thơ, tiêu dao tháng ngày. Đại Ngọc ưa tĩnh mịch, lánh xa sự đời, ghét công danh, hoàn toàn giống với triết lý sống của Trúc lâm thất hiền.
Trong Tiêu Tương quán không chỉ có trúc mà còn có lê và chuối. Hoa lê là thứ hoa diễm lệ nhưng cũng yếu đuối bậc nhất. Hình ảnh hoa lê đẫm nước mưa đã được bất tử hóa trong văn học nhờ tác phẩm Trường Hận Ca của Bạch Cư Dị: "Ngọc dung tịch mịch lệ lan can. Lê hoa nhất chi xuân đới vũ" (Lệ dàn mặt ngọc lưa thưa. Cành lê hoa trĩu giọt mưa xuân đằm. – Tản Đà dịch). Hoa lê là biểu tượng của mỹ nhân sầu bi, Đại Ngọc lại rút được thẻ hoa "sương gió buồn tênh," thật không thể hợp hơn. Chuối (ba tiêu) là loài cây kín đáo, thanh đạm. Cây chuối ám chỉ những tâm sự giấu kín của thiếu nữ, bởi lá chuối xanh ngọc cuốn lại như phong thư. Có thể tham khảo bài thơ Vị triển ba tiêu (Cây chuối non) của Tiền Hử: "Nhất giam thư tráp tàng hà sự. Hội bị đông phong ám sách khan''" (Như phong thư có ẩn tàng. Gió đông lần mở đàng hoàng cho xem).
Có thể nói ba loài thực vật trúc, lê, chuối đã góp phần vẽ lên hai bức tranh: bức tranh phong cảnh hữu tình nơi Đại Ngọc ở và bức tranh lãng mạn của tâm hồn nàng.
Đại Ngọc có sự thấu cảm sâu sắc với hoa cỏ, thậm chí đồng nhất bản thân với chúng. Ai có thể quên được hình ảnh Đại Ngọc chôn hoa, khóc hoa, làm bài thơ Táng hoa từ? Kết thúc bài thơ là hai câu: "Hồng nhan thấm thoắt xuân qua. Hoa tàn người vắng ai mà biết ai!" Khi giận buồn Bảo Ngọc ở chương 28, nàng ví mình với "cỏ rác" không dám so cùng "vàng ngọc" của ai kia. Ngắm hoa lan, nàng lại nghĩ vẩn vơ: "Cỏ cây đang lúc mùa xuân hoa tươi lá tốt, nghĩ mình tuổi trẻ mà đã giống như vóc bồ liễu ba thu, nếu được như nguyện hoặc giả dần dần tươi tốt, nếu không thì chẳng khác gì hoa liễu lúc xuân tàn, chịu sao nổi mưa dồn gió dập." Nguyên nhân bệnh tật của nàng được chẩn đoán là do: "Mộc khí không tiết ra được, thế nào cũng lấn tỳ thổ, vì thế mà ăn không biết ngon, thậm chí thắng cái không thể thắng; phế kim nhất định bị thương."
"Ngày trước Nga Hoàng và Nữ Anh khóc nhiều, nước mắt nhỏ vào cây trúc, thành ra vằn khúc, nên người đời sau đặt tên là: "Tương Phi trúc"; bây giờ cô ấy ở quán Tiêu Tương, tính lại hay khóc, chắc sau này những cây trúc ở đó sẽ biến thành cây trúc có vằn cả. Từ giờ chúng ta gọi cô ấy là Tiêu tương phi tử mới đúng. Mọi người nghe nói, đều vỗ tay khen hay. Đại Ngọc ngồi cúi đầu, không nói câu gì."
"Hương Lăng lại gieo được sáu điểm, tính đến lượt Đại Ngọc. Đại Ngọc nghĩ thầm: "Không biết còn thẻ gì hay nữa!" Rồi rút được một thẻ vẽ một cành hoa phù dung, có đề bốn chữ "sương gió buồn tênh". Mặt sau có một câu thơ cổ: "Thương mình nào dám giận gì gió đông". Lại chua thêm "Tự uống một chén, hoa mẫu đơn uống tiếp một chén"."
Khi Bảo Ngọc lên thăm Thái hư ảo cảnh lần thứ hai, nữ thần cai quản hoa phù dung chính là Tiêu Tương phi tử – cùng tên với Đại Ngọc khi còn sống. Đây chính là hậu kiếp của Đại Ngọc.
Ngoại hình
Đại Ngọc là đóa phù dung sương gió điểm sầu, thanh lệ thoát tục, xinh đẹp mềm mại. Cô Lâm muội muội như Thần Tiên từ trên trời giáng hạ xuống nhân gian, vừa xinh xắn nhu mì, lại thanh nhã lanh lẹ. Đại Ngọc giữ vững tinh thần Đạo gia phản bổn quy chân, tiêu diêu tự tại, có phong thái nhàn nhã phiêu dật, dáng vẻ thanh cao thoát tục, phong nhã xuất thế siêu quần, tiên khí phiêu dật mỹ diệu, trên thế gian thật khó có ai sánh bằng, đến nỗi Giả Bảo Ngọc lần đầu gặp nàng đã đòi đập viên Thông Linh bảo ngọc của mình. Khi mới đến phủ Vinh quốc, nàng được miêu tả: "Đôi lông mày điểm màu khói lạt, dường như cau mà lại không cau; đôi con mắt chứa chan tình tứ, dáng như vui mà lại không vui. Má hơi lúm, có vẻ âu sầu; Người hơi mệt trông càng tha thướt. Lệ rớm rưng rưng, hơi ra nhè nhẹ. Vẻ thư nhàn, hoa rọi mặt hồ; dáng đi đứng, liễu nghiêng trước gió. Tim đọ Tỉ Can hơn một khiếu, bệnh so Tây Tử trội vài phân."
Còn Hưng Nhi, vốn là người trong nhà, khi hình dung về Lâm Đại Ngọc và Tiết Bảo Thoa thì nói rằng:
"…Hai chị em họ hoặc là ngồi xe ra ngoài, hoặc là gặp nhau trong khuôn viên, chúng tôi ngay đến cả thở cũng không dám thở mạnh nữa là, chỉ sợ chẳng may thở mạnh quá, sẽ thổi ngã Lâm cô nương mất; hoặc như hơi thở ấm quá, sẽ tan chảy Tiết cô nương thì thật là nguy".
Vài lần, Đại Ngọc được tác giả so sánh vẻ đẹp với Tây Thi, như Hồi 27: "Đình Trích Thúy, Dương Phi đùa bướm trắng; Mộ Mai Hương, Phi Yến khóc hoa tàn". Hình ảnh đầy thi vị Đại Ngọc chôn hoa đã trở thành hình ảnh kinh điển trong văn học, khắc họa rõ nét một Đại Ngọc tuyệt mỹ cùng tâm hồn đa sầu đa cảm, mong manh như giọt pha lê dễ vỡ của nàng. Khi Bảo Ngọc ngó thấy Linh Quan vạch vẽ chữ "Tường" trên mặt đất liền đoán rằng con bé học theo Đại Ngọc chôn hoa, và gọi đó là trò Đông Thi vờ nhăn mặt, không có gì hay mà còn đáng chán. (Tây Thi đời Chiến quốc nhan sắc tuyệt vời, khi nhăn mặt lại càng đẹp. Ở phía đông trong làng có một người con gái rất xấu, thấy thế cũng bắt chước. Nhưng khi cô ta nhăn mặt, người giàu trông thấy phải đóng cửa, không dám nhìn, người nghèo trông thấy phải đem cả vợ con trốn đi nơi khác). Đến bọn con hầu, người ở trong nhà cũng lén gọi Lâm Đại Ngọc là "nàng Tây Thi đa bệnh," vừa vì nàng có nhan sắc hơn người, vừa vì Đại Ngọc ốm đau luôn. Trong toàn bộ Hồng Lâu Mộng, ngoài Đại Ngọc và Tình Văn ra, không còn ai được ví với nàng Tây Thi nữa. Nhưng cũng đúng với câu hồng nhan bạc mệnh, số phận của cả hai cũng thật đau xót, đúng như bài vịnh Tây Thi mà Đại Ngọc đã viết trong chùm thơ Ngũ mỹ:
Luống để vua Ngô nhớ thiếp hoài.
Đừng bảo Đông Thi nhăn mặt vụng,
Bạc đầu mà vẫn giặt bên khơi.
Tính cách
Đại Ngọc tinh khôn, nói lời bỡn cợt, thường rơi vào tình trạng u uẩn, triền miên trong nghĩ ngợi suy tư, tâm hồn nàng vô cùng nhạy cảm như một sợi tơ đàn mảnh mai, bất kể một giọt mưa thu hay tơ liễu bay đều âm vang một điều bi thương đứt ruột, lại cám cảnh ăn nhờ ở đậu nên tính tình càng thêm sầu bi, cô độc, chuyện gì cũng nghĩ sâu sắc hơn người, thân thể lẫn tâm hồn đều yếu đuối như giọt sương mai là một trong những tính cách thú vị và nổi bật nhất trong Hồng Lâu Mộng. Sở dĩ tính cách Đại Ngọc như vậy một phần do hoàn cảnh côi cút của nàng, một phần do nàng có lòng yêu Bảo Ngọc, từ yêu đâm ra ghen, càng ghen lại càng mẫn cảm với những bóng hồng xung quanh anh ta. Đối tượng gây hiềm khích của Đại Ngọc cũng tương ứng với thứ bậc của nàng. Đại Ngọc ghen với Bảo Thoa và Tương Văn; chiếc khóa vàng, con kỳ lân vàng, và điềm báo "kim ngọc lương duyên" khiến nàng bứt rứt không thôi.
Bảo Thoa cũng gần gũi Bảo Ngọc vậy, song vì sao nàng không bao giờ chạm được vào trái tim Bảo Ngọc? Đó là vì Bảo Thoa ăn mặc giản dị, được lòng trên dưới, đáng kính đáng yêu… song nàng không hiểu được chí hướng của Bảo Ngọc, một mực khuyên chàng học hành, đỗ đạt, làm quan. Nàng có biết đâu Bảo Ngọc sinh ra trong trời đất này chỉ để nếm trải thất tình lục dục của con người, để đốt cháy trái tim đến tận cùng, buông thả cho "lửa nhiệt độc" tình ái bẩm sinh dẫn chàng ta đến đâu thì đến. Viên ngọc là hòn đá hóa thành, sau khi mất đi em Lâm, Bảo Ngọc lại quay trở về làm hòn đá lãnh đạm với đời.
Bảo Thoa có yêu Bảo Ngọc không? Có. Nhưng nàng có sẵn sàng hủy mình vì tình yêu đó chăng? Không. Chỉ có Đại Ngọc tự hủy hoại bản thân khi tình yêu tan vỡ. Đại Ngọc cắt dây đeo ngọc chính là điềm báo số phận của nàng. Trong câu chuyện này, chỉ có Đại Ngọc dám cháy hết mình cho tình yêu, bất chấp kết quả bi đát.
Đại Ngọc tuy có tình cảm mãnh liệt với Bảo Ngọc, song mối quan hệ đó hoàn toàn trong sạch, không vướng nhơ bẩn của tình dục. Trong Hồng Lâu Mộng, Đại Ngọc đã cùng nằm chung một giường với Bảo Ngọc (Đại Ngọc khi nằm ngủ trưa) nhưng nàng vẫn là xử nữ băng thanh ngọc khiết. Ngược lại, Bảo Thoa là người có quan hệ chăn gối với Bảo Ngọc, nhưng mãi là "đồng sàng dị mộng". Đại Ngọc trút hơi thở cuối cùng trong khi người yêu làm lễ hợp cẩn với người con gái khác, âu cũng là số kiếp sinh ra để trả nợ tình kiếp trước bằng nước mắt.
Theo Tào Tuyết Cần, nghiệp chướng ái tình của Lâm Đại Ngọc chính là phải chịu cảnh "hoài công biết nhau" với Bảo Ngọc. Đại Ngọc chia sẻ với Bảo Ngọc mối tình đằm thắm, song tất cả chỉ là uổng phí. Có lẽ đến lúc chết, Đại Ngọc vẫn không thể nhắm mắt được vì những câu hỏi luẩn quẩn:
Bảo rằng chả có duyên đâu,
Thì sao lại được gặp nhau kiếp này?
Bảo rằng sẵn có duyên may,
Thì sao lại đổi thay lời nguyền?
Lâm Đại Ngọc có thể không hiểu, nhưng người đọc không thể không hiểu: chính cuộc tình tưởng chừng như vô thường, "bóng trăng đáy nước, hoa rọi trong gương" đó mới là ái tình thật sự. Vì khi giấc mộng lầu hồng chấm dứt, cát bụi lại trở về với cát bụi, giả và chân dần lộ rõ thì chỉ còn lại mối ơn đằm thắm của Thần Anh với Giáng Châu còn sống lại mãi với nhân gian. Tình chỉ đẹp khi còn dang dở là vậy!
Tài năng
Lâm Đại Ngọc là tâm hồn thi phú đích thực. Tài năng của nàng vượt trội hẳn so với đám quần thoa Giả phủ. Nàng vốn thông minh thiên bẩm, lại đọc nhiều học rộng, cầm kì thi họa đều thông hiểu. Trong đó nổi bật nhất là tài ngâm vịnh. Thơ Đại Ngọc tình tứ, đẹp đẽ nhưng luôn ám ảnh một nỗi sầu bi ai oán về thân phận mỏng manh như hoa trôi bèo dạt, khí độ u uất, thấm đẫm nước mắt như cuộc đời nàng. Thực chất tất cả thơ văn trong Hồng Lâu Mộng đều là do chính Tào Tuyết Cần sáng tác.
Các bài thơ ngâm cúc ở Ngẫu Hương tạ
Vịnh cúc (bản dịch: Vũ Bội Hoàng)
Vấn cúc (bản dịch: Vũ Bội Hoàng)
Cúc mộng (bản dịch: Vũ Bội Hoàng)
Thu song phong vũ tịch
Bài này trong hồi 45 của Hồng Lâu Mộng, viết theo đề "Đại biệt ly" của nhạc phủ, dựa theo "Xuân giang hoa nguyệt dạ" (Trương Nhược Hư).
Táng hoa từ
Bài này trong hồi 27 của Hồng Lâu Mộng, cảnh Đại Ngọc chôn hoa.
Đào hoa hành
Bài này nằm trong hồi 70 của Hồng Lâu Mộng
Nguyên mẫu
Gần đây, trong quá trình khảo chứng Hồng Lâu Mộng, nhiều nhà Hồng học cho rằng nguyên mẫu của nhân vật Lâm Đại Ngọc chính là Lý Hương Ngọc, cháu gái của quan Tô Châu chức tạo Lý Hú dưới thời Khang Hy, con gái của quan diêm khoá Lưỡng Hoài Lý Đỉnh. Nhà họ Lý và nhà họ Tào có quan hệ với nhau mật thiết. Tuy nhiên, theo nhà Hồng học Chu Nhữ Xương trong cuốn Hồng Lâu Mộng tân chứng thì cháu gái của Lý Hú có khả năng là nguyên mẫu của nhân vật Sử Tương Vân.
Mặt khác, Hồng Lâu Mộng ở hồi 19 Tình đằm thắm đêm khuya hoa biết nói; Ý triền miên ngày vắng ngọc thêm hương, Bảo Ngọc cùng Đại Ngọc nằm trên giường nói chuyện với nhau, để Đại Ngọc đỡ buồn ngủ, Bảo Ngọc đã kể chuyện con chuột đi ăn trộm khoai thơm : "Năm ấy vào ngày mùng bảy tháng chạp, một con chuột già lên ngồi trên cao truyền phán công việc: "Ngày mai là mồng tám tháng chạp, người ta đều nấu cháo "lạp bát". Nay trong động ta đương thiếu hoa quả, đồ ăn. Nhân dịp này chúng ta đi kiếm lấy mấy thứ"... Còn khoai thơm, chuột già rút lệnh tiễn ra hỏi: "Ai đi ăn trộm?". Có con chuột bé nhỏ, yếu đuối nhất chạy ra xin đi. Chuột già và các chuột khác thấy nó yếu đuối, sợ không quen việc, không cho đi. Nó nói: "Tôi tuy nhỏ yếu, nhưng pháp thuật rất mầu nhiệm, ăn nói linh lợi, có mưu sâu sắc, đi chuyến này chắc tôi ăn trộm tài hơn cả". Một con khác hỏi làm thế nào mà cho là tài? Chuột con nói: "Tôi không ăn trộm đường hoàng như bọn kia. Tôi chỉ quay mình một cái biến thành củ khoai thơm, rồi lẩn vào trong đống khoai. Không ai nhận ra. Sau tôi khe khẽ khuân ra và dần dần khuân hết cả đống. Thế chẳng tài hơn bọn kia cứ trơ tráo đi ăn trộm hay sao?". Những con chuột kia đều nói: "Giỏi đấy, nhưng cách biến thế nào? Làm thử cho chúng ta xem nào?". Chuột con nghe rồi cười nói: "Việc ấy khó gì. Tôi biến cho mà xem". Nói xong nó quay mình biến ngay thành một cô con gái rất đẹp. Mấy con chuột khác vộI cười nói: "Nhầm rồi! Nhầm rồi! Trước nói biến thành củ khoai thơm, sao lại biến thành một cô gái?". Con chuột con trở lại nguyên hình cười nói: "Chúng bay không biết rõ chuyện đời! Chỉ biết củ ấy là củ khoai thơm, mà không biết cô gái nhà cụ Lâm mới chính là "ngọc thơm " đấy!""
Qua đó tác giả đã cố ý ám chỉ rằng nhân vật Lâm Đại Ngọc chính là Lý Hương Ngọc hóa thân.
Si mê và chân thành của Lâm Đại Ngọc
Hai vị tiên khách từ thiên giới giáng trần này, họ rất coi thường công danh lợi lộc mà mọi người đang chăm chăm bon chen. Cặp Bảo – Đại phản nghịch như vậy, trong con mắt mọi người quả là "ngu si không thể nào dùng lý lẽ khuyên bảo được". Bởi em Lâm chưa từng nói chuyện tầm phào mua danh bán tước, nên Bảo Ngọc càng thêm kính trọng. "Chỉ mong mọc ra đôi cánh, bay theo hoa đến tận cùng cõi trời. Đến tận cùng cõi trời, nơi nào có gò hương?". Nỗi buồn cố hương thiên quốc từ đời trước, lại thấy lạc lõng trước xã hội thế tục, khiến Đại Ngọc đa sầu đa cảm vô cùng cô đơn, chỉ có Bảo Ngọc hiểu được nàng.
Bảo Thoa tính toán bước đệm rất tinh nhanh, trong khi Đại Ngọc lại đắm chìm trong ý thơ và thế giới nội tâm tự do. "Xa đời ngất ngưởng cùng ai đấy, Biếng nở lừ đừ khéo chậm sao?", cũng giống như bài thơ hoa cúc của nàng, nàng là một người ở ẩn cao khiết phóng khoáng. Bảo Ngọc niệm rằng: "Trần trụi đến đi chẳng bận tâm", đã đánh thức Phật tính. Đại Ngọc ngộ được "Không chỗ đứng lập thân, mới là sạch sẽ", căn bản là không mưu cầu điều gì, đến thế gian dạo chơi một chuyến, mau chóng quay trở về cố hương nơi Thiên quốc không bị thế tục trói buộc.
Bảo Ngọc cả đời chỉ có cái chấp về tình là mãi không buông bỏ được. Đại Ngọc khóc trả hết nước mắt rồi rời đi, chàng ta còn có điều gì mà không buông bỏ được nữa, cuối cùng xuất gia là lẽ đương nhiên.
Hồi 87, Diệu Ngọc nghe thấy tiếng đàn của Đại Ngọc ở ngoài Tiêu Tương quán, tiếng đàn thanh thoát bi thiết. Đại Ngọc ngâm nga "Lòng canh cánh không ngủ, dải Ngân Hà mờ xa". Diệu Ngọc nói: "Sao ưu tư quá thế!". Cuối cùng tiếng đàn "bỗng chuyển thanh chủy", Diệu Ngọc thất sắc nói: "Âm vận có thể tan vàng nát đá! Sai biệt quá rồi, e sẽ không được lâu!". "Binh", tiếng dây đàn đứt đoạn.
Đại Ngọc dù là ngâm thơ, chơi đàn, hay yêu đương cũng đều vô cùng tinh tế, toàn tâm toàn ý đặt vào đó, đốt cháy hết mới thôi. Thơ của nàng chính là tính tình chân thực, tiếng đàn của nàng chính là tâm hồn, tình yêu của nàng chính là sinh mệnh.
Nước trong mọc phù dung, tự nhiên không trang sức, Đại Ngọc có sự thuần khiết thanh tịnh không thuộc về cõi trần thế. Vì chân thành, nên nàng không có tính toán, cũng không cự tuyệt cầu toàn, nói chuyện nhiều khi đắc tội người khác. Vì nàng không có mặt nạ giả tạo, nên hiển nhiên khiến tâm thái giả tạo của người khác phải đeo các loại mặt nạ, khiến người ta không thoải mái. Vượt qua cái vẻ bề ngoài chua cay khắc nghiệt, cô độc cao ngạo không hòa đồng ấy, nàng là một nhi nữ có tấm lòng chân thành, xinh đẹp lanh lợi, giàu tình cảm thi vị. Nàng rất đặc biệt, vô cùng lãng mạn.
Vứt bỏ công danh lợi lộc, chỉ cầu cái đẹp và cái chân, kiên trì cái chí chân chí thuần của nội tâm — Làm được thuần túy triệt để như thế này, xưa nay có được mấy ai?
Lâm Đại Ngọc luôn đượm buồn và thích khóc
Vì sao Đại Ngọc thích khóc?
Bao nhiêu năm qua, dựa theo phân tích quy nạp trong các bài viết của các chuyên gia nghiên cứu Hồng học, đại khái quy thành ba nguyên nhân dưới đây:
1. Lâm Đại Ngọc mất cha mẹ từ khi nàng còn nhỏ, phải xa quê nhà đến kinh thành sống cảnh ăn nhờ ở đậu (tức là do hoàn cảnh dẫn đến).
Thứ nhất, Đại Ngọc xác thật là cha mẹ đã mất ngay khi nàng còn nhỏ, xác thật là nghìn dặm xa xôi từ Dương Châu đến Kinh Thành, nương nhờ nhà bà ngoại. Nhưng trong sách, những tình tiết cho thấy nàng đau buồn bởi điều này thật sự rất ít.
Thứ hai, cô Lâm quả thật là yếu đuối nhiều bệnh. Đã có thời, người ta thường nói "em Lâm liễu yếu đào tơ" để ám chỉ một cô gái ốm yếu. Nhưng đây cũng không phải là nguyên nhân thích khóc thật sự của nàng. Đại Ngọc đã từng khóc đến nôn ra máu, nhưng lại chưa lần nào vì chuyện nôn ra máu mà sợ sệt khóc lóc.
Thứ ba, trong "Hồng Lâu Mộng", xác thực là đã tốn không ít giấy mực để viết về Đại Ngọc, rằng giữa nàng và Bảo Ngọc tình cảm rất hòa thuận, thân mật như keo sơn, không hề xích mích nhau điều gì. Vậy mà đột nhiên lại xuất hiện một nàng Bảo Thoa, hơn nữa chị Bảo này "phẩm cách đứng đắn, phong tư lộng lẫy, cư xử khoát đạt, tùy phận theo thời, rất được lòng mọi người trên dưới trong phủ".
Chị Bảo có duyên với Bảo Ngọc hơn, em Lâm thật sự rất lo lắng. Về sau, quả thật là Bảo Ngọc và Bảo Thoa đã nên duyên, nhưng điều này cũng chỉ cho thấy những lo lắng trong tâm Đại Ngọc là có đạo lý, chứ không thể khẳng định nàng thích khóc là vì đố kỵ với Bảo Thoa.
Một là, Đại Ngọc thích khóc là đặc điểm trước khi Bảo Thoa xuất hiện. Hai là, em Lâm tuy thích khóc thật, nhưng nàng tuyệt đối không phải là mẫu người yếu đuối, tự ti. Trái lại, em Lâm trước nay bản tính kiêu kỳ tự phụ, chẳng chịu kém ai, luôn thích nói kháy người khác.
Ở Vinh quốc phủ, "miệng lưỡi của cô Lâm còn ghê gớm hơn cả lưỡi dao". Đồng thời, tài thơ văn của nàng càng là không ai có thể bì được. Trong làng thơ của Đại Quan viên, thơ của Đại Ngọc được khen ngợi nhiều nhất. Một Lâm Đại Ngọc cao ngạo, tài hoa dạt dào, chẳng chịu kém ai như vậy, sao có thể vì đố kỵ người khác mà khóc lóc sầu khổ đây?
Thế thì, nguyên nhân thích khóc thật sự của em Lâm rốt cuộc là gì? Đọc kỹ một lượt Hồng Lâu Mộng, sẽ không khó để nhận ra rằng lần nào em Lâm khóc cũng đều có liên quan tới Bảo Ngọc.
Ví dụ, nàng từ Dương Châu đến Giả phủ, lần đầu tiên một mình rơi lệ cũng là đêm đầu tiên nàng đến nơi. Mọi người đều đã ngủ, Đại Ngọc ngồi trên giường buồn rầu gạt nước mắt. Vì sao vậy? Bởi vì ban ngày, Bảo Ngọc mới gặp Đại Ngọc lần đầu mà như đã quen thân, bèn nói với Giả Mẫu rằng: "Em gái này, con đã từng gặp qua", sau đó hỏi nàng: "Em có ngọc hay không?".
Đại Ngọc từng nghe mẹ kể, người anh họ của nàng ngay lúc chào đời trong miệng đã ngậm một miếng ngọc, bèn đáp lại rằng: "Em không có ngọc. Thứ ngọc của anh là vật rất hiếm, phải đâu người nào cũng có?". Bảo Ngọc nghe vậy, nổi giận đùng đùng, dứt viên ngọc vứt phăng đi, la ầm lên: "Vật này hiếm gì mà hiếm! Không phân biệt được người hơn kém, thế thì bảo nó thiêng hay không thiêng? Tôi không cần cái thứ vô dụng này!".
Mọi người sợ hãi, xô nhau lại nhặt viên ngọc, dỗ dành cậu đeo vào. Bảo Ngọc nước mắt giàn giụa nói: "Các chị em trong nhà không ai có, chỉ một mình cháu có cũng chẳng thú gì. Ngay cô em mới đến đây, người đẹp như tiên mà cũng không có, càng biết cái này chẳng quý hóa gì".
Đại Ngọc nghĩ đến chuyện mới xảy ra mà khóc thút thít. Sau này, nàng và Bảo Ngọc đều ở trong phòng của Giả mẫu, thân thiết như hình với bóng. Nhưng không phải là vì Bảo Ngọc chọc nàng khóc, mà chính là bởi Bảo Ngọc quá cẩn thận, quá chu đáo, khiến nàng cảm động rơi lệ. Về sau họ vào sống trong vườn Đại Quan, tình cảm vẫn y như vậy, chỉ là khóc nhiều hơn so với trước mà thôi.
Ví như trong hồi 26: Một ngày kia, sau khi dùng bữa tối xong, Đại Ngọc từ nơi mình ở là Tiêu Tương quán đi đến Di Hồng viện thăm Bảo Ngọc. Vừa khéo a hoàn của Bảo Ngọc là Tình Văn đang cãi nhau với Bích Ngạn, hai người không ai chịu ra mở cửa. Đại Ngọc lớn tiếng nói: "Là tôi đây! Còn chưa mở cửa sao?". Tình Văn vẫn không nghe rõ, lại gắt lên: "Chị là ai cũng mặc kệ, cậu Bảo đã dặn tôi nhất thiết không để người nào vào!".
Đại Ngọc nghe thấy những lời này, nước mắt chảy xuống ròng ròng, thật đúng là về không tiện, đứng cũng không tiện. Đương lúc phân vân, nghe ở trong nhà có tiếng cười nói, lắng tai mãi thì ra tiếng Bảo Ngọc và Bảo Thoa. Đại Ngọc càng giận, nghĩ quanh nghĩ quẩn, sực nhớ tới việc sáng hôm nay: "Có lẽ vì anh ấy giận ta, cho là ta đi mách anh ấy. Nhưng khi nào ta lại mách! Anh ấy không chịu nghe ngóng kỹ, lại giận ta đến nỗi này à! Hôm nay không cho ta vào, liệu ngày mai không gặp mặt được sao?".
Càng nghĩ càng đau xót, thôi thì mặc kệ rêu xanh sương lạnh, đường hoa gió lùa, một mình thơ thẩn, đứng dưới bóng cây bên góc tường, rầu rầu thổn thức, nức nở nghẹn ngào. Đại Ngọc vẫn sẵn dáng điệu tuyệt vời, nhan sắc hiếm có. Ngờ đâu trận khóc này làm chim chóc đương đậu trên cành liễu và khóm hoa gần đấy, cũng xào xạc bay xa, không nỡ nghe những tiếng khóc than ai oán.
Lại như hồi thứ 34, sau khi Bảo Ngọc bị cha đánh, nằm thiếp trên giường, mông đau như kim châm dao cắt, người nóng như lửa đốt, hễ cựa quậy một chút là phải kêu lên mới chịu được. Đương lúc bàng hoàng hoảng hốt, chợt có người lay dậy, nghe những tiếng khóc lóc thảm thương, Bảo Ngọc giật mình thức tỉnh đưa mắt nhìn, thì thấy không phải ai xa lạ mà chính là Đại Ngọc. Ngỡ là mình nằm mê, Bảo Ngọc vội vươn người lên nhìn vào mặt người kia, thì thấy hai mắt sưng mọng, nước mắt giàn giụa, không phải Đại Ngọc thì còn là ai?
Bảo Ngọc muốn nhìn nữa, nhưng vì nửa người phía dưới đau quá không thể chịu nổi, liền kêu "Ối chao" một tiếng rồi lại nằm vật xuống, thở dài và nói: "Em lại đến đây làm gì? Mặt trời mới lặn, đất hãy còn nóng, nếu bị cảm nắng thì làm thế nào? Anh bị đòn, không đau lắm đâu. Anh giả cách làm ra thế này để đánh lừa họ đồn đại đến tai ông đấy thôi, em đừng tin là thực". Bấy giờ Đại Ngọc khóc không ra tiếng, cứ nức nở sụt sùi càng thêm não ruột. Bảo Ngọc nói xong, Đại Ngọc lòng càng ngổn ngang trăm mối, nghẹn ngào không thốt nên lời.
Vậy nên, không phải là Bảo Ngọc vô ý chọc em Lâm khóc, mà chính là tấm chân tình của chàng đã cảm động nàng. Nàng luôn khóc vì Bảo Ngọc, vì Bảo Ngọc mới khóc.
Vì sao Đại Ngọc nhất định phải "khóc" như vậy?
Trong hồi thứ nhất của Hồng Lâu Mộng, nhà sư đã kể một câu chuyện như sau:
"Thật là câu chuyện nghìn xưa ít thấy. Chỉ vì bên bờ sông Linh Bà ở Tây phương, bên cạnh hòn đá Tam Sinh có một cây Giáng Châu được Thần Anh làm chức chầu chực ở cung Xích Hà, ngày ngày lấy nước cam lộ tưới bón nó mới tươi tốt sống lâu. Đã hấp thụ tinh hoa của trời đất, lại được nước cam lộ chăm bón, cây Giáng Châu thoát được hình cây, hóa thành hình người, tu luyện thành người con gái, suốt ngày rong chơi ngoài cõi trời Ly Hận, đói thì ăn quả "Mật Thanh", khát thì uống nước bể "quán sầu".
''Chỉ vì chưa trả được ơn bón tưới, cho nên trong lòng nó vẫn mắc míu, khi nào cũng cảm thấy như còn vương một mối tình gì đây. Gần đây, Thần Anh bị lửa trần rực cháy trong lòng, nhân gặp trời đất thái bình thịnh vượng muốn xuống cõi trần để qua kiếp "ảo duyên", nên đã đến trước mặt vị tiên Cảnh Ảo ghi sổ. Cảnh Ảo liền hỏi đến mối tình bón tưới, biết chưa trả xong, muốn nhân đó để kết liễu câu chuyện. Nàng Giáng Châu nói: ‘Chàng ra ơn mưa móc mà ta không có nước để trả lại. Chàng đã xuống trần làm người, ta cũng phải đi theo. Ta lấy hết nước mắt của đời ta để trả lại chàng, như thế mới trang trải xong!".''
Vậy nên, trong hồi thứ nhất của Hồng Lâu Mộng, tác giả đã đem mối quan hệ nhân duyên đời trước của hai người bàn giao rõ ràng. Thì ra, giữa hai người là một loại quan hệ báo ân, chứ không phải là quan hệ tình duyên. Vậy nên, dù cho tình cảm giữa Đại Ngọc và Bảo Ngọc sâu đậm thế nào, yêu nhau tha thiết bao nhiêu, đến phút cuối cùng cũng chỉ là "Một người là trăng in đáy nước, một người là hoa lồng bóng gương", vì thế mà em Lâm chỉ có thể "nước mắt chảy dài cả năm ròng".
Đến đây, bạn có thể thắc mắc, nếu như trong hồi thứ nhất đã bàn giao rõ ràng như vậy rồi, vậy tại sao người đời vẫn xem không hiểu đây? Thật ra, "không hiểu" được nói đến ở đây, nói rõ hơn nữa thì chính là "không tin".
Chính bởi vì "không tin" này, vậy nên hậu thế mới không thể tìm được đáp án của những ẩn đố khó giải trong "Hồng Lâu Mộng". Nghiên cứu nhiều chục năm, thậm chí cả một đời, cũng chỉ có thể phân tích, quy nạp, khảo chứng những hiện tượng phức tạp trong sách, nhưng trước sau lại không phân biệt được đâu là thật, đâu là giả.
Lâm Đại Ngọc một đời "hoa lồng trong gương, trăng in đáy nước", cuối cùng khóc đến nước mắt cạn khô, ôm hận mà qua đời. Thật ra tất cả được thể hiện trong truyện chỉ là toàn bộ quá trình Giáng Châu tiên tử hạ phàm, vì để báo đáp cái ân tưới nước cam lồ mà nếm trải bể khổ của kiếp người mà thôi. Thật đúng là:
"Khi giả làm thật, thật cũng giả
Không xem là có, có về không"
Ảnh hưởng
Lâm Đại Ngọc là nguồn cảm hứng vô tận cho rất nhiều nhà văn, nhà thơ và cũng đã lấy đi không biết bao nhiêu giấy mực và nước mắt của những con người đủ mọi tầng lớp, lứa tuổi. Tâm hồn đa sầu đa cảm độc nhất vô nhị trong văn thơ cổ điển của nàng trở thành đề tài hấp dẫn của thơ, văn chương, kịch nghệ, điện ảnh...
Trần Hiểu Húc
Có rất nhiều nữ diễn viên đã vào vai Lâm Đại Ngọc và thành công, nhưng hình ảnh của Đại Ngọc lại gắn liền với nữ diễn viên Trần Hiểu Húc trong phim Hồng Lâu Mộng năm 1987 của đạo diễn Vương Phù Lâm.
Trần Hiểu Húc sinh năm 1965 tại thành phố An Sơn, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc. Cha mẹ Trần Hiểu Húc là diễn viên kinh kịch. Ông bà đã từng mong muốn Hiểu Húc theo con đường nghệ thuật của cha mẹ. Nhưng Hiểu Húc không thích kinh kịch. Cô thích múa ballet. Từ lúc 3 tuổi, Hiểu Húc đã được cha mẹ dạy hát múa, làm thơ. Cô là người rất năng động nên học khá nhanh và luôn có những ước mơ tươi sáng. Đến tuổi 12, Hiểu Húc rất thích đọc sách. Mẹ cô mua cho cô một chiếc thẻ thư viện và cô suốt ngày chìm ngập trong sách. Cũng trong thời điểm đó, Hiểu Húc đã được đọc Hồng Lâu Mộng, một trong "tứ đại danh tác" của văn học cổ Trung Hoa, và sớm bị các nhân vật trong đó có nàng Lâm Đại Ngọc hớp hồn. Khi 18 tuổi, mặc dù chưa có một chút kinh nghiệm diễn xuất nào, Hiểu Húc vẫn quyết tâm gửi đơn xin thử vai Lâm Đại Ngọc khi biết tin Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc đang có đợt tuyển vai.
Tuy lúc đầu, đạo diễn khá lưỡng lự và hồ nghi khả năng vào vai của Hiểu Húc, nhưng ông nghĩ với tâm hồn và tư chất của một nhà thơ, Hiểu Húc có thể vào vai. Khi ông hỏi cô nghĩ thế nào khi đóng một vai khác, Hiểu Húc đã tuyên bố: "Tôi sinh ra để đóng Lâm Đại Ngọc, nếu ông cho tôi đóng vai khác, khán giả sẽ nói, Lâm Đại Ngọc đang diễn vai diễn khác". Và "nàng Lâm Đại Ngọc" đã được tìm thấy như thế.
Hồng Lâu Mộng sau đó thành công vang dội ngoài sức tưởng tượng của chính những người làm ra và được phát hơn 700 lần trong gần 20 năm trên nhiều kênh truyền hình.
Bên lề
Gần đây, trên tiểu hành tinh mang tên Ái Thần tinh có hai ngọn núi được đặt tên là Giả Bảo Ngọc và Lâm Đại Ngọc.
Xem thêm
Thể loại:Nhân vật Hồng lâu mộng Thể loại:Người họ Lâm tại Trung Quốc
Tipula mendli
Tipula mendli là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Saint-Pierre-Bois
Saint-Pierre-Bois là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.
Odalasvir
Odalasvir (INN, trước đây gọi là ACH-3102) là một loại thuốc mới điều tra trong phát triển để điều trị viêm gan C. Đây là một chất ức chế NS5A. Protein NS5A phục vụ nhiều chức năng ở các giai đoạn khác nhau của vòng đời virus, bao gồm cả sự nhân lên của virus. NS5A cũng đóng một vai trò trong sự phát triển của phản ứng interferon, một nguyên nhân phổ biến của thất bại điều trị. Nó đang được phát triển bởi Achillion Dược phẩm.
Fiumefreddo di Sicilia
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Catania
Crudia scortechinii
Crudia scortechinii là một loài của rau đậu thuộc họ Fabaceae. Loài này chỉ có ở Malaysia. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Liên kết ngoài
scortechinii Thể loại:Thực vật Malaysia Thể loại:Thực vật dễ tổn thương Thể loại:Thực vật đặc hữu Malaysia bán đảo Thể loại:Cây Malaysia bán đảo
Megachile diabolica
Tham khảo
D Thể loại:Động vật được mô tả năm 1898
Cratoscelis canicapilla
Cratoscelis canicapilla là một loài bọ cánh cứng trong họ Glaphyridae. Loài này được Philippi & Philippi miêu tả khoa học năm 1864.
Sphex argentinus
Sphex argentinus là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Sphex. Loài này được Taschenberg miêu tả khoa học đầu tiên năm 1869.
Tham khảo
Thể loại:Sphex
Lehmrade
Lehmrade là một đô thị thuộc huyện Lauenburg, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Lehmrade có diện tích 11,4 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 458 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Herzogtum Lauenburg
Saint-Pierre, Bas-Rhin
Saint-Pierre là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.
Caloptilia aceris
Caloptilia aceris là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Trung Quốc, Nhật Bản (Honshū, Hokkaidō), Hàn Quốc và vùng Viễn Đông Nga.
Sải cánh dài 9.5–12 mm.
Ấu trùng ăn Acer miyabei, Acer mono, Acer palmatum và Acer saccharum. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.
Tham khảo
Thể loại:Caloptilia
Godzillasaurus
Godzillasaurus là một chi khủng long, được Ikejiri mô tả khoa học năm 2003.
Chú thích
Thể loại:Khủng long Thể loại:Godzillasaurus Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 2003 Thể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Castel di Iudica
Castel di Iudica là một đô thị và cộng đồng (comune) ở tỉnh Catania trong vùng Sicilia miền nam nước Ý. Đô thị Acireale có diện tích ki lô mét vuông, dân số thời điểm năm 2007 là người. Đô thị này có các đơn vị dân cư (frazioni) sau: Các đô thị giáp ranh:
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Catania
Castel di Iudica
Oldenswort
Oldenswort là một đô thị thuộc huyện Nordfriesland, bang Schleswig-Holstein, Đức
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Nordfriesland
Tipula mercedensis
Tipula mercedensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Lurcy-Lévis
Lurcy-Lévis là một xã ở tỉnh Allier trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở miền trung Pháp.
Sphex ashmeadi
Sphex ashmeadi là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Sphex. Loài này được Fernald miêu tả khoa học đầu tiên năm 1906.
Tham khảo
Thể loại:Sphex
Lurcy-Lévis
Tham khảo
Lurcylevis
Crudia splendens
Crudia splendens là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae. Loài này chỉ có ở Indonesia.
Tham khảo
splendens Thể loại:Thực vật Indonesia Thể loại:Thực vật dễ tổn thương Thể loại:Thực vật đặc hữu Borneo Thể loại:Thực vật Kalimantan
Gölpazarı
Xem thêm
Thể loại:Huyện thuộc tỉnh Bilecik
Caloptilia acerivorella
Caloptilia acerivorella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Croatia, Tajikistan và Turkmenistan.
Ấu trùng ăn Acer regeli và Acer turcomanicum. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.
Tham khảo
Thể loại:Caloptilia
Megachile diasi
Megachile diasi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Raw mô tả khoa học năm 2006.
Tham khảo
D Thể loại:Động vật được mô tả năm 2006
Cratoscelis discolor
Cratoscelis discolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Glaphyridae. Loài này được Erichson miêu tả khoa học năm 1835.
Tham khảo
Thể loại:Cratoscelis
Văn học Việt Nam thời Tiền Lê
Văn học Việt Nam thời Tiền Lê được nhiều nhà nghiên cứu xem là giai đoạn sơ khởi của nền văn học viết Việt Nam (để phân biệt với văn học dân gian, văn học truyền khẩu đã ra đời rất lâu trước đó), với tư cách là một nền văn học chính thống của một quốc gia đã giành được độc lập tự chủ (để phân biệt với văn học của một bộ phận quan lại cai trị trên đất Việt thời Bắc thuộc trước đó). Thời kỳ này đã xuất hiện các tác phẩm nổi tiếng có đề tên tác giả người Việt. Dưới triều vua Lê Đại Hành, ngoài chiến tích phá Tống – bình Chiêm lẫy lừng, còn có thành tựu lớn về văn chương. Hai áng thơ chính luận, hai kiệt tác không tiền khoáng hậu Nam quốc sơn hà và Quốc tộ đều là tác phẩm mở đầu cho dòng văn học trung đại, đều là sự khai sáng của tinh thần yêu nước và tinh thần nhân đạo, những truyền thống lớn của văn hóa, văn học dân tộc. Nam quốc sơn hà có giá trị như một bản tuyên ngôn độc lập, còn Quốc tộ có giá trị như một bản tuyên ngôn hòa bình. Hai kiệt tác văn chương xuất hiện ở giai đoạn đầu tiên của nền văn học dân tộc Việt Nam.
Khái quát
Văn học thời Tiền Lê đóng góp quan trọng trong việc khai mở nền văn học Việt Nam. Thời kỳ này đã xuất hiện những tên tuổi như Đỗ Pháp Thuận, Khuông Việt. Trước đây, theo quán tính, người Việt thường gọi Thơ văn Lý – Trần hoặc Văn học thế kỷ X – XIV, gồm cả trước tác của ba triều đại Ngô – Đinh – Tiền Lê. Nhưng cả ba triều đại này, ngoài những vần sấm thi ngang qua, thì triều Ngô đã có gì, ngoài lời bàn của Ngô Quyền về kế sách phá Hoằng Thao, chưa đủ tiêu chí là một tác phẩm văn học thành văn; triều Đinh cũng chưa thấy gì thêm, ngoài lời sấm "Đỗ Thích thí Đinh Đinh..." Chỉ còn triều Tiền Lê, thời Lê Hoàn, với những phát hiện mới, có thể khẳng định: Nhà Tiền Lê là một triều đại khai sáng văn học dân tộc bằng hai kiệt tác thi ca Hán Nôm.
Thơ văn thời này, ngoài một số bài thơ - kệ của các Thiền sư, thấy có ba chủ đề, đề tài nổi bật:
Thơ sấm
Thời này được xem là "vỡ tổ sấm ký". Người xưa quan niệm sấm là những điều hiện ra, bày ra trước (Sấm giả – triệu dã); sấm lấy quỷ quyệt khéo léo làm lời nói kín, dự đoán lành dữ. Sấm thời này là sản phẩm của thiền sư, đạo sĩ, nho giả, mỗi người đều có ý đồ riêng khi tung ra những lời sấm, mỗi người đều có phần hiếu sự khi mượn lời thần bí báo trước sự cố cho rằng có ý nghĩa đổi đời sẽ xảy ra, nhưng phần chắc lại là khẳng định những biến cố đã xuất hiện. Nói thế vì sấm có thể có những câu báo trước, nhưng hầu hết lại được đặt ra khi đã xuất hiện các nhân vật và sự kiện lịch sử hữu quan. Câu sấm vào loại sớm thời này là:
Sấm cho biết một nét sinh hoạt văn hóa tâm linh độc đáo của cộng đồng, lý tưởng muôn đời của dân tộc: muốn có thánh đế minh vương để an nguy trị loạn. Sự phồn thịnh của sấm thi, sấm ngữ, là nét đặc biệt của tinh thần thời đại.
Văn chương bang giao
Với tinh thần tự chủ, tự cường, triều đại Lê Đại Hành còn có danh tác của văn chương bang giao. Văn học bang giao thời này mở đầu bằng một giai thoại Lý Giác, sứ thần nhà Tống sang ta năm 987, bẻ bai hai câu thơ trong bài Vịnh nga của Lạc Tân Vương, để đùa anh lái đò Pháp Thuận:
Không ngờ, anh lái đò ung dung ngâm tiếp, cũng cải biên đôi chữ, cho trọn vẹn áng thơ hay của Lạc Tân Vương thần đồng Đường thi, khi mười tuổi:
Thâm ý của Lý sứ thần "điển nhã" đến vậy, mà vẫn bị chú lái đò ngang "bắt bài" bằng tinh thần vô tốn (không thua kém) tri thức văn hóa chung ở các nước đồng văn trong vùng. Khác với vẻ đẹp nên thơ của một thi thoại, bài thơ lưu biệt của Lý Giác tặng Pháp Thuận (lần này thì với tư cách pháp sư cố vấn của triều đình) đã có sắc thái chính trị. Pháp Thuận đem thơ này dâng vua. Vua cho Thiền sư Khuông Việt xem. Khuông Việt nói: "Thơ này có ý tôn trọng bệ hạ không khác gì vua Tống" (Đại Việt sử ký toàn thư). Đó chính là lời thơ ở hai câu kết:
Vương lang quy dù có là danh tác văn chương giàu ý nghĩa lịch sử, thì người ta cũng khó đồng tình với Nhà văn - Giáo sư Trần Thanh Đạm, khi ông lấy bài này, sóng đôi với bài Quốc tộ, xem đó là hai tuyệt tác mở đầu lịch sử văn học Việt Nam thời cổ của hai thiền sư thi sĩ thời này. (Xem Hai thiền sư thi sĩ mở đầu văn học cổ điển Việt Nam - Hồn Việt - Nhà xuất bản. Văn học). Dựa vào tư liệu mà giới nghiên cứu cổ Việt Nam học, trong mươi năm gần đây phát hiện, Bùi Duy Tân cho rằng Quốc tộ và Nam quốc sơn hà mới là hai kiệt tác ngang qua một đời vua: Lê Đại Hành.
Nam quốc sơn hà
Chiến tích anh hùng của cộng đồng quốc gia Đại Cồ Việt thời đại Lê Hoàn, gắn với sự xuất hiện của một bài thơ huyền thoại: Nam quốc sơn hà. Đầu những năm 90 của thế kỷ XX, nhân đi tìm tác phẩm đầu tiên của văn học dân tộc, để phản bác một ngộ nhận: Bạch vân chiếu xuân hải - bài phú khoa Tiến sĩ thời Đường của Khương Công Phụ (người Việt gốc Hoa, đời thứ ba, thi đỗ lại trở về đất tổ, làm quan to, có lúc ngang Tể tướng thời Đường) là tác phẩm đầu tiên của văn học Việt, nhà nghiên cứu Bùi Duy Tân đã chú ý đến xuất xứ của bài thơ Nam quốc sơn hà. GS. Trần Quốc Vượng mách cho những dòng viết của GS. Hà Văn Tấn, trong bài Lịch sử, sự thật và sử học.
Qua xuất xứ bài Nam quốc sơn hà cho thấy:
Về thời điểm xuất hiện của bài thơ Nam quốc sơn hà cũng như truyền thuyết Trương Hống – Trương Hát, như một tác phẩm nhân gian truyền miệng. Tư liệu còn lại cho ta biết thần phù trợ người trừ tai ngữ hoạn nhiều lần, ở nhiều nơi vào những năm tháng khác nhau từ Ngô – Đinh – Tiền Lê xuống đến Lý – Trần. Song, thần trực tiếp đọc thơ âm phù đánh giặc ngoại xâm, thì chỉ có hai lần. Lần giúp Lý Thường Kiệt, nhiều người đã biết, lần giúp Lê Hoàn được kể như sau: Năm Thiên Phúc nguyên niên (980) đời Lê Đại Hành, Hầu Nhân Bảo, Tôn Toàn Hưng cầm đầu đạo quân xâm lược nước Nam. Đến sông Đại Than, hai bên đối lũy, cầm cự với nhau. Lê Đại Hành được mộng báo của thần Trương Hống - Trương Hát: "Nay quân Tống phạm cõi, làm khổ sinh linh nước ta, cho nên anh em thần đến yết kiến, xin nguyện cùng nhà vua đánh giặc để cứu sinh linh". Canh ba đêm sau, trời tối đen, mưa to gió lớn đùng đùng... hai đạo âm binh áo trắng, áo đỏ cùng xông vào trại giặc mà đánh. Quân Tống kinh hoàng. "Thần nhân tàng hình ở trên không, lớn tiếng ngâm rằng:
Quân Tống nghe thấy, xéo đạp vào nhau mà chạy tan... Đại Hành trở về ăn mừng, phong thưởng công thần, truy phong cho hai vị thần nhân, sai dân phụng thờ, huyết thực hưởng đời đời. (Lĩnh Nam chích quái - Trần Thế Pháp - Vũ Quỳnh - Kiều Phú).
Dựa vào tư liệu trên đây và nhiều văn bản truyền thuyết, thần tích được ghi chép lại trong có bài thơ thần Nam quốc sơn hà, một số nhà nghiên cứu cho rằng bài thơ đã xuất hiện đầu thời tự chủ. Nhưng không phải là thời đã giành được chính quyền, nhưng vẫn tự xưng và tự phong là Tiết độ sứ từ Khúc Thừa Dụ đến Dương Đình Nghệ. Cũng không phải triều Ngô Quyền đã xưng vương, thể hiện ý thức tự chủ, sánh ngang với các chư hầu của thiên triều. Ngô Sĩ Liên chép bài thơ này vào kỷ nhà Lý, nên có người thời sau tưởng là thơ Lý Thường Kiệt. Thậm chí cũng không thể là triều Đinh, dầu cho thời này, vua đã dám xưng là Đinh Tiên Hoàng, sánh so ngang ngửa với Tần Thủy Hoàng ngày xưa và hoàng đế Trung Hoa cùng thời. Hơn nữa, thời này chưa có ngoại xâm lăm le ngoài cõi, chưa cần lời lẽ "tuyên ngôn". Mà là ở thời Hoàng đế Lê Hoàn, như PGS.TS. Trần Bá Chí khẳng định: Nam quốc sơn hà là bản tuyên ngôn độc lập, chỉ có thể ra đời sau hàng ngàn năm Bắc thuộc, nhưng không phải vào thời Ngô Quyền còn loạn lạc, chưa tức vị, trước khi chống Nam Hán, mà là ở thời Lê Đại Hành chống Tống khi thể chế, ngôi vị đã vững vàng, an định. Nguyễn Thị Oanh trong một công trình nghiên cứu trên Tạp chí Hán Nôm (Số 1 - 2002), bài Về thời điểm ra đời của bài thơ Nam quốc sơn hà cũng chỉ ra rằng: bài thơ Nam quốc sơn hà vốn xuất hiện thời Lê Hoàn, như nhiều sách Lĩnh Nam chích quái đã ghi chép, nhưng nhà sử học Ngô Sĩ Liên, theo quan điểm Nho giáo chính thống, ghét cái vô luân của Lê Hoàn, ưa lòng trung nghĩa của Lý Thường Kiệt, nên đã đem thơ thần phù trợ vua Lê gán cho phù trợ tướng Lý; nay nên trả bài thơ về cho sĩ dân thời đại Lê Hoàn.