cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Richard Feynman
Cuộc sống cá nhân và chính trị
Trong bối cảnh khủng hoảng Sputnik năm 1957, mối quan tâm của chính phủ Hoa Kỳ về khoa học đã nổi lên trong một thời gian. Feynman được xem xét giữ một ghế trong Hội đồng tư vấn khoa học của Tổng thống (President's Science Advisory Committee), nhưng đã không được bổ nhiệm. Ở thời điểm này FBI đã phỏng vấn một phụ nữ có quan hệ với Feynman, có thể là Mary Lou, người đã viết một báo cáo gửi đến J. Edgar Hoover vào ngày 8 tháng 8 năm 1958:"Tôi không biết—nhưng tôi tin rằng Richard Feynman hoặc là một người cộng sản hoặc rất ủng hộ cộng sản—và do đó [sic] rõ ràng có một rủi ro an ninh. Người đàn ông này, theo ý kiến của tôi, có tính cách cực kỳ phức tạp và là một người nguy hiểm, một người rất nguy hiểm khi có một vị trí trong hội đồng hành chính ... Vấn đề ở mưu đồ của Richard Feynman là, tôi tin rằng ông là một người cực kỳ thông minh—một thiên tài thực sự—và ông là một người, tôi còn tin rằng, hoàn toàn không có lòng trắc ẩn, không bị cản trở bởi đạo đức, đạo lý, hoặc tín ngưỡng—và sẽ dừng lại khi hoàn toàn không còn gì để đạt được các mục đích của ông."
Tuy thế chính phủ đã gửi Feynman đến Geneva cho hội nghị Nguyên tử cho Hòa bình tháng 9 năm 1958. Trên bờ hồ Genève, ông gặp Gweneth Howarth, người đến từ Ripponden, Yorkshire, và làm việc ở Thụy Sĩ để sống qua ngày. Cuộc sống tình yêu của Feynman trở lên hỗn loạn kể từ lúc ông ly dị; bạn gái trước của ông đã bỏ đi và mang theo huy chương của giải thưởng Albert Einstein và, theo thông báo của một người bạn gái trước đó, mà đã giả vờ là đã có bầu và đe dọa ông trả tiền để phá thai, sau đó dùng tiền để mua đồ đạc. Khi Feynman tìm thấy Howarth mà công việc chỉ được trả $25 một tháng, ông đề nghị đưa cho cô $20 một tuần để sống cùng với ông. Kiểu cư xử này là bất hợp pháp và không được xem xét kỹ lưỡng; Feynman nhờ một người bạn, Matthew Sands, đóng vai trò làm người tài trợ cho cô.
Howarth cho biết cô đã có hai người bạn trai, nhưng đã chọn Feynman theo như đề nghị của ông, và chuyển đến Altadena, California tháng 6 năm 1959. Có lúc cô lại hẹn hò với một người đàn ông khác nhưng cuối cùng Feynman đã cầu hôn cô vào đầu năm 1960. Họ tổ chức lễ cưới vào ngày 24 tháng 9 năm 1960, tại khách sạn Huntington ở Pasadena. Hai người có với nhau một cậu con trai, Carl, sinh năm 1962, và một con gái nuôi Michelle vào năm 1968. Bên cạnh nhà của họ ở Altadena, họ có một ngôi nhà bên bờ biển ở Baja California, mua từ tiền thưởng của giải Nobel mà Feynman nhận được.
Feynman đã từng thử cần sa và ketamin trong buồng tắm muối của John Lilly, như một cách để nghiên cứu sự vô thức. Ông từ bỏ rượu khi ông bắt đầu có dấu hiệu lơ đãng, một dấu hiệu sớm của chứng nghiện rượu, vì ông không muốn làm bất cứ một thứ gì ảnh hưởng đến não của ông. Mặc dù tò mò về sự ảo giác, ông đã từ chối làm thí nghiệm với thuốc LSD.
Vật lý
Ở Caltech, Feynman khảo cứu vật lý của tính siêu chảy của heli lỏng siêu lạnh, hiện tượng mà heli thể hiện mất hoàn toàn độ nhớt khi chảy. Feynman cung cấp một cách giải thích bằng cơ học lượng tử cho lý thuyết siêu chảy của nhà vật lý Liên Xô Lev Landau. Năm 1941, Feynman chỉ ra các biên độ trong lý thuyết trường lượng tử có thể tính được bằng cách sử dụng tích phân đường mà tính tổng với các hệ số phù hợp đóng góp từ mọi lộ trình lịch sử khả dĩ của một hệ. Áp dụng phương trình Schrödinger đối với câu hỏi chứng minh rằng tính siêu chảy là thể hiện cho hiệu ứng lượng tử quan sát được ở cấp vĩ mô. Điều này đã hỗ trợ cho cách giải thích hiệu ứng siêu dẫn, nhưng lời giải đã vượt quá khả năng của Feynman. Hiện tượng siêu dẫn nhiệt độ thấp cuối cùng đã được giải thích bằng lý thuyết BCS, đề xuất bởi John Bardeen, Leon Neil Cooper, và John Robert Schrieffer vào năm 1957.
nhỏ|trái|Richard Feynman tại nhà của Robert Treat Paine ở [[Waltham, Massachusetts năm 1984.]] Cùng với Murray Gell-Mann, Feynman đã phát triển mô hình cho phân rã yếu, khi chỉ ra rằng dòng cặp trong quá trình là sự tổ hợp của các dòng véc tơ và dòng trục (một ví dụ của phân rã yếu là sự phân rã của neutron thành một electron, một proton, và một phản neutrino). Mặc dù E. C. George Sudarshan và Robert Marshak đã phát triển lý thuyết gần như đồng thời, đóng góp của Feynman với Murray Gell-Mann được coi là kinh điển bởi vì tương tác yếu gần như được miêu tả gọn gàng bằng dòng véc tơ và dòng trục. Do vậy lý thuyết đã kết hợp được lý thuyết phân rã beta của Enrico Fermi bằng cách giải thích sự vi phạm tính chẵn lẻ.
Từ biểu đồ của ông cho một vài hạt tương tác trong không thời gian, Feynman có thể mô hình mọi quá trình vật lý hạt cơ bản theo số hạng của spin của các hạt và phạm vi tác dụng của các tương tác cơ bản. Feynman đã thử giải thích tương tác mạnh chi phối hiệu ứng tán xạ nucleon bằng mô hình parton. Mô hình parton nổi lên như là mô hình bổ sung cho mô hình quark do Gell-Mann phát triển. Hai mô hình này ít có mối liên hệ với nhau; Gell-Mann đã chế giễu mô hình parton của Feynman chỉ là "đống giấy bỏ vào hòm". Giữa thập niên 1960, các nhà vật lý tin rằng quark chỉ là một khái niệm để giữ cho các số đối xứng và bảo toàn, chứ không phải là những hạt thực thể; quan sát thống kê các hạt omega trừ, nếu nó được giải thích như là tổ hợp của ba quark lạ, khi ấy được coi là không thể nếu quark tồn tại thực sự.
Các thí nghiệm tán xạ phi đàn hồi sâu tại phòng thí nghiệm Máy gia tốc Quốc gia SLAC thực hiện vào cuối thập niên 1960 cho thấy các nucleon (proton và neutron) chứa các hạt điểm gây ra sự tán xạ electron. Một cách tự nhiên các nhà vật lý hạt đã đồng nhất các hạt điểm này với các quark, nhưng mô hình parton của Feynman đã thử giải thích các dữ liệu thực nghiệm theo cách mà không cần phải đưa ra thêm các giải thiết mới. Ví dụ, dữ liệu cho thấy khoảng 45% động lượng năng lượng mang bởi các hạt trung hòa điện trong nucleon. Các hạt trung hòa điện này hiện nay được phát hiện ra chính là các gluon là những hạt tải lực tương tác giữa các quark, và số lượng tử màu (nhận ba giá trị) đã giải thích thành công vấn đề hạt omega trừ. Feynman đã không tranh luận hay phản đối mô hình quark; ví dụ, khi hạt quark thứ năm được phát hiện vào 1977, Feynman ngay lập tức chỉ ra cho các sinh viên của ông rằng khám phá này hàm ý sự tồn tại của hạt quark thứ sáu, mà nó được phát hiện gần một thập kỷ sau khi ông qua đời.
Sau sự thành công với điện động lực học lượng tử, Feynman chuyển sang lý thuyết hấp dẫn lượng tử. Bằng cách áp dụng phép tương tự với photon, mà có spin 1, ông khảo sát các hệ quả của trường hạt lượng tử tự do không có khối lượng với spin 2 và áp dụng cho phương trình trường Einstein của thuyết tương đối tổng quát, nhưng không đạt được nhiều kết quả. Công cụ tính toán mà Feynman đã khám phá cho hấp dẫn, "bóng ma" (ghosts), là "những hạt" bên trong các biểu đồ của ông mà có mối liên hệ "không đúng" giữa spin và thống kê, đã được chứng minh là một công cụ vô giá trong việc giải thích hành xử của hạt lượng tử của các lý thuyết Yang–Mills, ví dụ, cho sắc động lực học lượng tử và lý thuyết điện-yếu. Ông đã tham gia nghiên cứu tất cả bốn lực cơ bản trong tự nhiên: lực điện từ, lực yếu, lực mạnh và lực hấp dẫn. John và Mary Gribbin viết trong cuốn sách của họ về Feynman: "Chưa có ai khác có những đóng góp ảnh hưởng trong quá trình nghiên cứu tất cả bốn tương tác cơ bản".
Một phần như là cách để đưa công chúng quan tâm đến những tiến trình trong vật lý, Feynman treo giải thưởng $1.000 cho những ai giải được hai thử thách ông đặt ra trong công nghệ nano; mà William McLellan và Tom Newman đã giành được giải thưởng. Ông cũng là một trong những nhà khoa học đầu tiên nêu ra khả năng hiện thực hóa máy tính lượng tử. Trong các năm 1984–1986, ông đã phát triển phương pháp biến phân cho phép tính xấp xỉ tích phân đường, mà dẫn đến một công cụ mạnh cho phép biến đổi các khai triển nhiễu loạn phân kỳ thành khai triển hệ số cặp-mạnh (strong-coupling) hội tụ (lý thuyết nhiễu loạn biến phân) và, hệ quả là, trở thành phương pháp xác định có độ chính xác nhất cho giá trị lũy thừa tới hạn (critical exponent, trong chuyển pha) như được đo qua các thí nghiệm bằng vệ tinh.
Công tác giáo dục
Feynman từng viết về kinh nghiệm giảng dạy vật lý cho sinh viên của ông khi ở Brazil. Thói quen nghiên cứu của sinh viên cùng các cuốn sách tiếng Bồ Đào Nha rất thiếu các tình huống hoặc các ứng dụng giúp minh họa cho các thông tin mà cuốn sách nói tới, theo như ý kiến của Feynman, các sinh viên nhìn chung đang không được học vật lý. Cuối năm đó, Feynman được mời thực hiện một bài giảng nói về kinh nghiệm giảng dạy của ông, ông đã đồng ý nhưng nói rằng ông sẽ nói một cách miễn cưỡng và ông đã làm như vậy.
Ông chống lại lối học thuộc lòng hoặc ghi nhớ thụ động (unthinking memorization) và các phương pháp giảng dạy tập trung vào hình thức hơn là chức năng. Suy nghĩ rõ ràng và trình bày rõ ràng là những yêu cầu tiên quyết cho mối quan tâm của ông. Thật là nguy hiểm khi ai đó tiếp cận ông nhưng chưa chuẩn bị kỹ càng trong khi ông là người có tính nhớ dai những ai ngốc nghếch và tỏ ra giả vờ. Năm 1964, ông phục vụ Ủy bản giáo dục bang California (California State Curriculum Commission), chịu trách nhiệm phê chuẩn những cuốn sách sẽ được sử dụng trong các trường học ở California. Ông đã không ngạc nhiên với cái mà ông đã tìm thấy. Nhiều sách giáo khoa về toán chứa đựng nội dung về các chủ đề mà chỉ được sử dụng bởi các nhà toán học thuần túy như một phần trong Toán học mới ("New Math"). Các học sinh phổ thông được dạy về tập hợp, nhưng:"Có lẽ nó sẽ gây ngạc nhiên cho mọi người học những cuốn sách này khi khám phá ra rằng các ký hiệu ∪ hoặc ∩ biểu diễn cho hợp và giao của các tập hợp và cách sử dụng đặc biệt cho các dấu ngoặc nhọn { } và vân vân, cùng mọi cách sử dụng các ký hiệu này cho các tập hợp nêu ra trong cuốn sách, tất cả gần như không bao giờ xuất hiện trong cách viết của vật lý lý thuyết, trong kỹ thuật, tính toán kinh tế, thiết kế máy tính, hoặc những nơi khác mà toán học được sử dụng. Tôi thấy không cần thiết hoặc lý do cho tất cả những thứ này được giải thích hay được dạy trong trường học. Nó không phải là cách hữu ích để truyền thụ toán học. Đây không phải là cách làm đơn giản và thuyết phục. Người ta bảo rằng đây là cách trình bày chính xác, nhưng chính xác cho mục đích nào?"
Tháng 4 năm 1966, Feynman thực hiện một diễn văn tại Hội giáo viên khoa học quốc gia (National Science Teachers Association), trong đó ông gợi ý cách sinh viên có thể được dạy để suy nghĩ như những nhà khoa học, có tư duy mở, tò mò, và đặc biệt là có tính nghi ngờ. Trong bài giảng, ông đưa ra định nghĩa về khoa học, trong đó ông nói nó đến từ một vài giai đoạn. Sự tiến hóa của sự sống thông minh trên Trái Đất—các sinh vật như mèo có thể đùa nghịch và học từ các trải nghiệm. Sự tiến hóa của con người, mà việc sử dụng ngôn ngữ để truyền đạt kiến thức từ một người sang những người khác, do đó kiến thức không bị mất đi khi một cá nhân nào qua đời. Thật không may, các kiến thức không đúng cũng được truyền lại giống như các kiến thức đúng, do đó cần có thêm những bước khác để sàng lọc. Galileo và những người khác bắt đầu nghi ngờ về sự thật mà những kinh nghiệm được truyền lại và họ bắt đầu thực hiện khảo sát ngay từ đầu" (ab initio''), từ thực nghiệm, tình huống đúng thực sự là gì—và đây chính là khoa học.
Năm 1974, Feynman phát biểu tại lễ tốt nghiệp của Caltech với chủ đề cargo cult science, về những thứ có vẻ giống khoa học, nhưng chỉ là giả khoa học do thiếu "một loại chính trực của khoa học, một nguyên lý của tư duy khoa học tương ứng với một loại trung thực hoàn toàn" trên một phần của nhà khoa học. Ông hướng dẫn các sinh viên tốt nghiệp rằng "nguyên lý đầu tiên đó là các bạn không được tự lừa gạt chính mình—và dễ dãi nhất để lừa phỉnh chính là bạn. Do vậy bạn phải rất cẩn thận về điều đó. Sau khi bạn không lừa gạt chính mình, sẽ không dễ để lừa gạt các nhà khoa học khác. Bạn chỉ cần phải trung thực theo cách thông thường sau đó."
Feynman là thầy hướng dẫn luận án tiến sỹ cho 31 sinh viên.
Surely You're Joking Mr. Feynman!
Trong thập niên 1960, Feynman bắt đầu nghĩ về viết tự thuật, và ông đã cho phép các nhà lịch sử đến gặp và phỏng vấn ông. Trong thập niên 1980, làm việc cùng Ralph Leighton (con trai của Robert Leighton), ông đã ghi lại các chương trong băng thu âm do Ralph chuyển biên. Cuốn sách được xuất bản năm 1985 tiêu đề Surely You're Joking, Mr. Feynman! và trở thành một trong cuốn sách bán chạy nhất. Việc xuất bản cuốn sách mang đến một làn sóng mới phản đối quan điểm của Feynman về phụ nữ. Đã có những cáo buộc ông phân biệt đối xử theo giới tính vào năm 1968, và một lần nữa vào năm 1972. Nhưng lại hoàn toàn khác đối với trường hợp của Jenijoy La Belle, người trở thành nữ giáo sư đầu tiên được thuê đến Caltech vào năm 1969, đã bị từ chối bổ nhiệm vào năm 1974. Bà đã chuẩn bị hồ sơ nộp lên Hội đồng bình đẳng cơ hội việc làm (Equal Employment Opportunity Commission) để chống lại Caltech vào năm 1977, với cáo buộc thêm rằng bà được trả lương ít hơn so với đồng nghiệp nam giới. La Belle cuối cùng được bổ nhiệm vào năm 1979. Nhiều đồng nghiệp của Feynman lúc đó đã ngạc nhiên khi ông đứng ủng hộ về phía bà. Ông đã trở lên biết đến La Belle và cũng như thích và khâm phục bà.
Gell-Mann đã bị bác bỏ bởi các lập luận của Feynman trong cuốn sách Gell-Mann viết về tương tác yếu, và đe dọa sẽ kiện, khiến cho nhà xuất bản phải thêm vào những hiệu đính trong lần xuất bản sau. Sự đối đầu này chỉ là một trong những lần khiêu khích kéo dài hàng thập kỷ giữa hai nhà khoa học với các suy nghĩ xấu về nhau. Gell-Mann thường biểu hiện sự thất vọng mỗi lúc Feynman nhận được sự chú ý; ông nhận xét: "[Feynman] là một nhà khoa học lớn, nhưng ông đã giành nỗ lực lớn khi tạo ra các giai thoại về bản thân ông." Ông lưu ý rằng tính lập dị của Feynman bao gồm không đánh răng hàng ngày, mà ông đã khuyên những người khác không nên làm trên truyền hình quốc gia, mặc dù bác sĩ nha khoa chỉ cho ông thấy các nghiên cứu khoa học ủng hộ cho thói quen này.
Thảm họa Challenger
nhỏ|Ảnh chụp tàu con thoi Challenger phát nổ vào năm 1986.
Feynman đóng vai trò quan trọng ở Ủy ban Rogers của Tổng thống, hội đồng chịu trách nhiệm điều tra thảm họa Challenger. Trong một buổi điều trần trên truyền hình, Feynman đã chứng tỏ rằng vật liệu dùng cho vành O (O-ring) của tàu con thoi đã trở lên ít đàn hồi hơn trong thời tiết lạnh bằng cách kẹp một mẫu và nhúng nó vào cốc nước lạnh trước ống kính máy quay truyền hình. Cuối cùng ủy ban xác định nguyên nhân của thảm họa là chủ yếu do vành O không được bọc đúng cách để bảo vệ dưới thời tiết lạnh bất thường tại Cape Canaveral.
Feynman đã dành một nửa cuối cuốn sách của ông What Do You Care What Other People Think? để nói về trải nghiệm lúc ông là thành viên trong ủy ban Rogers, tản mát từ những quy ước bình thường của ông về những giai thoại ngắn gọn, nhẹ nhàng để cung cấp một câu chuyện mở rộng và đúng mức. Tường thuật của Feynman tiết lộ sự phối hợp không chặt chẽ giữa các kỹ sư với các nhà điều hành của NASA thể hiện hơn nhiều so với dự định của ông. Phỏng vấn của ông với các quản lý cấp cao của NASA cho thấy họ có những hiểu sai đáng chú ý về những khái niệm cơ bản. Ví dụ, các quản lý NASA khẳng định rằng xác suất xảy ra lỗi ở tàu con thoi là 1 trong 100.000, nhưng Feynman đã khám phá ra chính các kỹ sư của NASA lại ước tính nguy cơ xảy ra thảm họa là 1 trong 200. Ông kết luận rằng sự ước tính của bộ phận quản lý của NASA về độ tin cậy của tàu con thoi là không thực tế, và ông đặc biệt tức giận khi NASA đã sử dụng nó để mời cô giáo Christa McAuliffe tham gia chương trình Người giáo viên trong không gian (Teacher in Space). Ông cảnh báo trong phụ lục của ông ở báo cáo cho ủy ban (mà chỉ được thêm vào khi ông đe dọa không ký vào báo cáo), "Đối với một công nghệ thành công, thực tế phải được ưu tiên hơn quan hệ công chúng, vì tự nhiên không thể bị đánh lừa."
Công nhận và giải thưởng
Sự công nhận của công chúng đầu tiên về các nghiên cứu của Feynman đó là vào năm 1954, khi Lewis Strauss, chủ tịch của Ủy ban Năng lượng Nguyên tử Hoa Kỳ (AEC) thông báo ông đã được trao Giải thưởng Albert Einstein, cùng số tiền $15.000 và một huy chương vàng. Bởi vì các hành động của Strauss trong việc tước bỏ đặc quyền an ninh đối với Oppenheimer, Feynman đã miễn cưỡng nhận giải thưởng, nhưng Isidor Isaac Rabi cảnh báo ông: "Anh không nên bao giờ biến sự hào phóng của một người thành thanh gươm chống lại họ. Bất kỳ một đức tính nào mà anh ta có, ngay cả khi anh ta có nhiều khuyết điểm, không nên được sử dụng làm công cụ chống lại anh ta." Sau đó ông được trao Giải thưởng Ernest Orlando Lawrence của AEC năm 1962. Schwinger, Tomonaga và Feynman cùng nhận giải Nobel Vật lý năm 1965 "cho nghiên cứu cơ bản của học về điện động lực học lượng tử, với những hệ quả sâu sắc cho vật lý hạt cơ bản". Ông được bầu chọn thành viên ngoại quốc của Hiệp hội Hoàng gia năm 1965, được trao huy chương Oersted năm 1972, và Huân chương Khoa học Quốc gia năm 1979. Ông được bầu chọn làm thành viên Viện hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ, nhưng cuối cùng đã rút lui và tên của ông không còn được lưu trong danh sách của viện.
Qua đời
Năm 1978, Feynman phải nhờ đến các điều trị y học vì các lần đau mạc bụng và được chẩn đoán mắc các khối u ác tính ở tế bào mỡ (liposarcoma), một dạng ung thư hiếm gặp. Ông đã phải trải qua lần phẫu thuật để cắt bỏ khối u có kích thước bằng quá bóng đá mà nó đã chèn ép lên thận và lá lách. Các lần phẫu thuật tiếp theo thực hiện vào tháng 10 năm 1986 và tháng 10 năm 1987. Ông tiếp tục vào viện điều trị vào ngày 3 tháng 2 năm 1988. Một biến chứng của viêm loét dạ dày tá tràng khiến ông bị suy thận, và ông từ chối việc lọc thẩm tách mà có thể giúp ông kéo dài sự sống thêm vài tháng. Bên cạnh người vợ Gweneth, con gái Joan, và người họ hàng Frances Lewine, ông qua đời ngày 15 tháng 2 năm 1988. Lời cuối cùng ông nói: "Tôi ghét phải chết hai lần. Nó thật là chán."
Khi Feynman gần qua đời, có lần ông nói chuyện với Danny Hillis và ông đã hỏi Danny tại sao lại trông buồn thế. Hillis trả lời rằng ông nghĩ Feynman sẽ sớm qua đời. Feynman đáp lại đôi lúc điều này cũng gây phiền muộn cho ông, nhưng nói thêm là "khi anh trở lên già như tôi, và đã kể rất nhiều câu chuyện cho nhiều người, ngay cả khi anh chết đi thì anh vẫn không hoàn toàn biến mất".
Gần cuối đời, Feynman đã cố thực hiện chuyến thăm đến vùng đất Tuva thuộc Nga, một giấc mơ bị cản trở bởi các vấn đề của Chiến tranh Lạnh – và lá thư chấp thuận từ chính phủ Liên Xô cho phép chuyến đi đã không đến được tay ông tới tận ngày sau khi ông qua đời. Con gái ông Michelle sau đó đã thực hiện chuyến đi này. Ông yên nghỉ tại nghĩa trang Mountain View và lăng đặt tại Altadena.
Di sản đại chúng
Các khía cạnh của cuộc sống của Feynman đã được tái hiện trong nhiều phương tiện truyền thông. Feynman được nam diễn viên Matthew Broderick thủ vai trong một bộ phim về cuộc đời ông năm 1996 tiêu đề Infinity. Nam diễn viên Alan Alda đã ủy nhiệm nhà viết kịch Peter Parnell viết một vở kịch hai nhân vật nói về một ngày hư cấu trong cuộc đời của Feynman hai năm trước khi Feynman qua đời. Vở kịch QED, ra mắt tại sân khấu Mark Taper Forum ở Los Angeles năm 2001 và sau đó được diễn tại nhà hát Vivian Beaumont ở Broadway, mà cả hai lần đều do Alda đóng vai Richard Feynman. Công ty Real Time Opera đã ra mắt vở opera Feynman tại festival âm nhạc Norfolk (Connecticut) trong tháng 6 năm 2005. Năm 2011, Feynman là chủ đề trong cuốn tiểu thuyết bằng hình ảnh (graphic novel) mang tên Feynman, do Jim Ottaviani viết và minh họa bởi Leland Myrick. Năm 2013, vai trò của Feynman trong Ủy ban Rogers Commission được khắc họa trong bộ phim tài liệu của BBC The Challenger (chiếu ở Mỹ với tiêu đề The Challenger Disaster), do William Hurt đóng vai Feynman. Trong cuốn sách năm 2016, Idea Makers: Personal Perspectives on the Lives & Ideas of Some Notable People, cuốn sách viết rằng một trong những điều mà Feynman thường nói là "tâm trí bình yên là một trong những thứ tiên quyết cho công việc sáng tạo." Feynman nghĩ rằng một người nên làm mọi thứ có thể để có thể đạt được sự bình yên trong tâm trí.
Feynman được kỷ niệm theo nhiều cách khác nhau. Ngày 4 tháng 5 năm 2005, Cơ quan Dịch vụ Bưu chính Hoa Kỳ (United States Postal Service) phát hành bộ tem "Các nhà khoa học Mỹ" bằng các tem tự dán giá 37 cent kỷ niệm các nhà khoa học Mỹ. Các nhà khoa học được nhắc đến là Richard Feynman, John von Neumann, Barbara McClintock, và Josiah Willard Gibbs. Con tem hình Feynman, có màu nâu đỏ, gồm một tấm hình Feynman, tám biểu đồ Feynman cùng như chi tiết nhỏ khác. Con tem do Victor Stabin thiết kế theo hướng nghệ thuật do Carl T. Herrman chỉ đạo. Tòa nhà chính của Trung tâm tính toán ở Fermilab mang tên "Trung tâm tính toán Feynman" để vinh danh ông. Một bức hình Richard Feynman đang giảng bài được chèn vào các biển quảng bá của Apple Inc. năm 1988 cho chiến dịch quảng cáo "Think Different" của họ. Nhân vật Sheldon Cooper trong chương trình hài kịch The Big Bang Theory là một fan hâm mộ Feynman mà thường bắt chước chơi trống bongo. Ngày 27 tháng 1 năm 2016, Bill Gates viết một bài báo nhan đề "The Best Teacher I Never Had" nói về tài năng của Feynman mà đã giúp Gates có cảm hứng tạo ra Dự án Tuva có mục đích đăng tải miễn phí các bài giảng Messenger (Messenger Lectures) của Feynman về Tính chất các định luật vật lý (The Character of Physical Law) dành cho công chúng. Năm 2015 Gates thực hiện một video giải thích tại sao ông nghĩ Feynman là một người đặc biệt. Video được thực hiện nhân dịp kỷ niệm 50 năm Feynman nhận giải Nobel năm 1965, đáp lại lời kêu gọi mọi người của Caltech biểu lộ những suy nghĩ về Feynman.
Sách và bài giảng
nhỏ|phải|The Feynman Lectures on Physics including Feynman's Tips on Physics: The Definitive and Extended Edition (2nd edition, 2005)
The Feynman Lectures on Physics is perhaps his most accessible work for anyone with an interest in physics, compiled from lectures to Caltech undergraduates in 1961–1964. As news of the lectures' lucidity grew, professional physicists and graduate students began to drop in to listen. Co-authors Robert B. Leighton và Matthew Sands, colleagues of Feynman, edited and illustrated them into book form. The work has endured and is useful to this day. They were edited and supplemented in 2005 with Feynman's Tips on Physics: A Problem-Solving Supplement to the Feynman Lectures on Physics by Michael Gottlieb and Ralph Leighton (Robert Leighton's son), with support from Kip Thorne and other physicists.
Liên kết ngoài
Feynman, Richard Thể loại:Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel Feynman, Richard Feynman, Richard Thể loại:Giải thưởng Nhà nước về Khoa học, Hoa Kỳ Thể loại:Nhà vật lý lý thuyết Thể loại:Richard Feynman Thể loại:Nhà vật lý thực nghiệm Thể loại:Cựu sinh viên Viện Công nghệ Massachusetts Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Princeton Thể loại:Giáo sư Viện Công nghệ California Thể loại:Tử vong vì ung thư ở California Thể loại:Nhà khoa học thế kỷ 20 Thể loại:Điện động lực học lượng tử
Giải quần vợt Wimbledon 1986 - Đôi nữ
Kathy Jordan và Elizabeth Smylie là đương kim vô địch, tuy nhiên quyết định không thi đấu với nhau. Jordan đánh cặp với Alycia Moulton tuy nhiên thất bại ở vòng ba trước Hana Mandlíková và Wendy Turnbull, trong khi Smylie played with Catherine Tanvier nhưng thất bại ở tứ kết trước Martina Navratilova và Pam Shriver.
Navratilova và Shriver đánh bại Mandlíková và Turnbull trong trận chung kết, 6–1, 6–3 để giành chức vô địch Đôi nữ tại Giải quần vợt Wimbledon 1986.
Hạt giống
Martina Navratilova / Pam Shriver (Vô địch) Claudia Kohde-Kilsch / Helena Suková (Vòng hai) Hana Mandlíková / Wendy Turnbull (Chung kết) Chris Evert Lloyd / Anne White (Vòng hai) Elizabeth Smylie / Catherine Tanvier (Tứ kết) n/a Gigi Fernández / Robin White (Vòng ba) Elise Burgin / Rosalyn Fairbank (Bán kết) n/a Kathy Jordan / Alycia Moulton (Vòng ba) Svetlana Parkhomenko / Larisa Savchenko (Vòng một) n/a Jo Durie / Anne Hobbs (Vòng một) Lori McNeil / Catherine Suire (Vòng một) Zina Garrison / Kathy Rinaldi (Vòng ba) Candy Reynolds / Anne Smith (Vòng ba)
Super Trouper (album)
Super Trouper là album phòng thu thứ bảy của nhóm nhạc pop Thụy Điển ABBA, phát hành lần đầu tiên vào năm 1980. Nó bao gồm các đĩa đơn số 1 "The Winner Takes It All" và "Super Trouper". Album trở thành album bán chạy nhất năm 1980 tại Anh. [4]
Lịch sử
Được dẫn dắt bởi hit quốc tế "The Winner Takes It All", Super Trouper là album đứng đầu bảng xếp hạng thứ sáu của nhóm tại Anh. Đây cũng là album bán chạy nhất ở Anh cho năm 1980. Super Trouper được phát hành lần đầu tiên trên CD vào năm 1983 bởi Polar Music International, vào đầu những năm 1980 bởi Polydor, vào cuối những năm 1980 bởi Atlantic Records cho Hoa Kỳ. Album đã được phát hành lại ở dạng kỹ thuật số được làm lại bốn lần; đầu tiên vào năm 1997, sau đó vào năm 2001, một lần nữa vào năm 2005 như là một phần của bộ The Record Studio Recordings và là một Phiên bản Deluxe (chứa một đĩa DVD thưởng) vào năm 2011. Cuộc ly hôn năm trước giữa Bjorn và Agnetha đã được khám phá trong "The Winner Takes It All ", và cuộc sống của các thành viên trong xã hội cao cấp Stockholm đã tô màu lời bài hát cho"On and On and On ". Các bài hát nổi tiếng khác trong album bao gồm ca khúc chủ đề hit "Super Trouper", cũng như điệu nhảy điện tử của "Lay All Your Love on Me". Có lẽ là do sự phản ứng dữ dội của thời gian, album đã thấy ABBA trở lại với âm thanh pop đơn giản hơn, [1] trái ngược với album Voulez-Vous trước đó (và đáng chú ý hơn về vũ đạo). Album khép lại với "The Old Old Friends Do", được thu âm trực tiếp một năm trước trong tour diễn năm 1979 của họ. Mặc dù không được phát hành dưới dạng đĩa đơn với album này, nhưng bài hát này sau đó đã được phát hành dưới dạng đĩa đơn vào năm 1992 để quảng bá cho phần tổng hợp Thêm ABBA Gold: More ABBA Lượt truy cập. [5] Bài hát này sau đó được cover bởi The Alexander Brothers, The Kingston Trio, Philomena Begley và Faryl Smith.
Bìa album và tiêu đề
Super Trouper là nhãn hiệu đã đăng ký thuộc sở hữu của Strong Entertainment Lighting, cho nhãn hiệu tiếp theo của họ, tức là, đèn định hướng được sử dụng để theo dõi người biểu diễn trên sân khấu. Nhà thiết kế bìa album, Rune Söderqvist, đã quyết định sử dụng chủ đề nổi bật và chụp ảnh nhóm, được bao quanh bởi những người biểu diễn xiếc, tại Piccadilly Circus, London. Sau khi phát hiện ra rằng có luật ngăn chặn bất kỳ nghệ sĩ hay động vật nào xuất hiện ở trung tâm London, thay vào đó họ đã mời các thành viên của hai rạp xiếc địa phương đến Europa Film Studios, Stockholm để chụp ảnh ở đó. Một số bạn bè của ABBA cũng được mời tham gia và những điều sau đây cũng xuất hiện trên trang bìa: Görel Hanser (phó chủ tịch của Polar Music, người sau đó kết hôn với nhiếp ảnh gia của ban nhạc Anders Hanser), Berka Bergkvist (một nhân viên Polar Music khác), Tomas Ledin, và Anders Anderson (con trai quản lý của ABBA). [6] Đồng thời, Lasse Hallstrom cũng quay những cảnh cuối cùng được sử dụng trong các video cho "Happy New Year", "Felicidad" và "Super Trouper" mặc dù sau đó thậm chí còn chưa được sáng tác.
Tham khảo
Thể loại:Album năm 1980 Thể loại:Album của ABBA Thể loại:Album sản xuất bởi Benny Andersson Thể loại:Album sản xuất bởi Björn Ulvaeus Thể loại:Album của Polar Music Thể loại:Album của Atlantic Records Thể loại:Album của Epic Records
Durga
Durga (दुर्गा ' 'bất khả chiến bại', phát âm tiếng Hindi-Urdu: ), phiên âm Hán Việt: Đỗ Nhĩ Gia''' (杜尔加), là hình dạng chủ yếu của nữ thần Mẹ trong đạo Hindu. Bà xuất hiện trong văn bản Ấn Độ là vợ của thần Shiva, như một hình thức khác của Parvati. Có rất nhiều hóa thân của nữ thần Durga: Kali, Bhagvati, Bhavani, Ambika, Lalita, Gauri, Kandalini, Java, Rajeswari và có chín danh xưng: Skandamata, Kushmanda, Shailaputri, Kaalratri, Brahmacharini, Maha Gauri, Katyayani, Chandraghanta và Siddhidatri. Một danh sách 108 tên được sử dụng để mô tả bà được người Hindu sử dụng rất phổ biến và được gọi là Ashtottara Shatanamavali của nữ thần Durga. Bà được biết đến với một loạt tên gọi đa dạng: bao gồm Amba, Ambika, Aadhya, Jagadamba, Parvathi, Shakti, Adishakti, Adi Parashakti và Devi. Theo Shaktism, Adi Para Shakti - nữ thần, Devi-là đấng tối cao và các tín hữu xem Durga là nguyên nhân gốc rễ của sự sáng tạo, nuôi dưỡng và hủy diệt. Bà là năng lượng tinh khiết (gọi tắt là "Shakti" trong tiếng Phạn và bối cảnh tôn giáo Hindu). Là bẩm sinh vô sắc (được gọi là Adi Parashakti), bà hóa thân trong phạm vi những vị thần và á thần để có thể hoàn thành nhiệm vụ của vũ trụ thông qua họ. Vào những lúc đau khổ, chẳng hạn như khi Mahishasura khủng bố vũ trụ, bà hoá thân trong hình dạng thiêng liêng để bảo vệ thế giới. Do đó, Durga cũng được biết đến như Mahishasura Mardini (tiếng Bengal: মহিষাসুরমর্দ্দিনী, người tiêu diệt Mahishasur). nhỏ|Tượng thần Durga tại Đông nam Á, Thế kỷ 7/8 ở Campuchia, thế kỷ 10/11 ở Việt Nam, thế kỷ 8/9 ở Indonesia. Hàng năm, Durga Puja là một lễ hội Hindu ở Nam Á được cử hành để thờ phụng nữ thần Durga trong đạo Hindu. Nó liên quan đến cả sáu ngày lễ kỷ niệm khác như Mahalaya, Shashthi, Maha Saptami, Maha Ashtami, Maha Navami và Vijayadashami.
Tham khảo
Thể loại:Nữ thần Ấn Độ giáo
Alexandra Elbakyan
Alexandra Asanovna Elbakyan (Алекса́ндра Аса́новна Элбакя́н ) là một lập trình viên người Kazakhstan, người tạo ra trang web Sci-Hub, được xem là một "cướp biển lẩn trốn" trên Internet" & "Nữ hoàng cướp biển trong khoa học". Tạp chí Nature đã liệt kê cô vào năm 2016 là Top 10 người có ảnh hưởng đến khoa học, Ars Technica so sánh cô như là Aaron Swartz, và The New York Times đã so sánh cô với Edward Snowden.
Tiểu sử
Elbakyan sinh ra ở Almaty, Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Kazakhstan vào ngày 06 tháng 11 năm 1988. Cô có gốc gác từ Armenia, Slav, và châu Á. Elbakyan thực hiện các nghiên cứu đại học ở Almaty, nơi cô phát triển các kỹ năng hack máy tính. Một năm làm việc trong lĩnh vực An ninh mạng ở Nga đã cho cô các khoản tài chính để tới Freiburg vào năm 2010 để làm việc cho một dự án giao diện não-máy tính, và cô phát triển sự hứng thú với triết học siêu nhân học, dẫn dắt cô tới một khóa thực tập mùa hè tại học viện Công nghệ Georgia ở Hoa Kỳ, để theo học "Khoa học thần kinh và nhận thức". Năm 2009, cô nhận bằng Cử nhân Khoa học Khoa học máy tính từ đại học Satbayev, với chuyên đề về an toàn thông tin.
Cô bắt đầu dự án Sci-Hub khi trở về Kazakhstan năm 2011, được phóng viên John Bohannon tạp chí Science mô tả là "một hành động đầy cảm hứng của lòng vị tha hay là một tội phạm của doanh nghiệp lớn, tùy thuộc vào người bạn hỏi." Theo một vụ kiện được đưa ra ở Hoa Kỳ bởi nhà xuất bản Elsevier, Elbakyan hiện phải ẩn nấp do nguy cô bị dẫn độ; Elsevier ban hành lệnh cấm chống lại cô với 15 triệu USD bồi thường.
Theo cuộc phỏng vấn năm 2016, nghiên cứu khoa học thần kinh của cô bị trì hoãn, nhưng Elbakyan đã đăng ký vào một chương trình Thạc sĩ lịch sử khoa học tại một "đại học tư có quy mô nhỏ" ở một địa điểm chưa được tiết lộ. Đề tài luận văn của cô là về truyền thông khoa học. Vào tháng 12 năm 2016, Nature Research liệt kê cô là một trong những người có mặt trong danh sách Nature 10.
Elbakyan và Sci-Hub lần nữa lại dính đến vụ kiện năm 2017, lần này là Hiệp hội Hóa học Hoa Kỳ. ACS kiện trang web vì các vi phạm bản quyền, thương hiệu, và chuyển đổi. Cuối năm, tòa án phán quyết ủng hộ ACS, phạt Sci-Hub $4,800,000 USD vì tổn hại đã gây ra.
Vào tháng 12 năm 2019, tờ Washington Post báo cáo rằng Elbakyan đang bị Bộ Tư pháp Hoa Kỳ điều tra.
Quan điểm và tranh cãi
Elbakyan tuyên bố rằng cô được truyền cảm hứng bởi các lý tưởng của chủ nghĩa cộng sản, mặc dù cô không cho mình là một người theo chủ nghĩa Marx. Cô ủng hộ một nhà nước mạnh mẽ có thể đứng vững trước thế giới phương Tây, và cô không muốn "các nhà khoa học Nga và người Kazakhstan bản địa của cô phải chia sẻ các định mệnh tương tự như các nhà khoa học Iraq, Libya, và Syria, được sự "giúp đỡ" của Hoa Kỳ để trở nên dân chủ hơn."
Đặc biệt, Elbakyan chỉ trích mạnh mẽ tổ chức quỹ Dynasty Foundation trước kia và các hình tượng liên quan, tin rằng tổ chức bị chính trị hóa, gắn chặt với việc phản đối Vladimir Putin ở Nga, và phù hợp với định nghĩa hợp pháp của một "cơ quan nước ngoài" ở Nga; nhà sáng lập Dynasty, theo quan điểm của cô, là đã tài trợ cho những nhà nghiên cứu có quan điểm chính trị tương đồng với Dynasty. Elbakyan cho rằng sau khi cô bắt đầu điều tra các hoạt động của quỹ và xuất bản các bằng chứng tìm thấy, cô trở thành mục tiêu của một chiến dịch quấy rối mạng (cyberharassment) do những người ủng hộ Dynasty thực hiện.
Geolyces
Geolyces là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.
Alexandra Elbakyan
Quan điểm và tranh cãi
Việc truy cập vào Sci-Hub từ Nga sau đó được khôi phục và Elbakyan đã nói trong cuộc phỏng vấn rằng nhiều người hâm mộ đã liên hệ và thuyết phục cô "rằng quan điểm của cái gọi là 'các nhà phổ biến khoa học', những người tấn công cô trên Internet không thể xem là quan điểm của cộng đồng khoa học." Nhà côn trùng học người Nga chịu trách nhiệm cho việc đặt tên Elbakyan cho loài "ong bắp cày" đã tuyên bố ủng hộ Sci-Hub, và trong bất cứ sự kiện nào, cái tên không phải là một sự sỉ nhục, đặc biệt các parasitoid gần với việc săn mồi hơn là các loài ký sinh.
Geolyces
Tham khảo
Geolyces Thể loại:Geometridae
Alexandra Elbakyan
Quan điểm và tranh cãi
Năm 2018, Elbakyan đã hỏi những người ủng hộ Sci-Hub về việc gia nhập Pirate Party để đấu tranh cho các luật bản quyền phải được thay đổi.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1988 Thể loại:Nhà khoa học nữ thế kỷ 21 Thể loại:Nhân vật còn sống
Saucerottia castaneiventris
Saucerottia castaneiventris là một loài chim trong họ Trochilidae.
Molophilus multilobatus
Molophilus multilobatus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Molophilus Thể loại:Limoniidae ở vùng Palearctic
Gentiana × billingtonii
Gentiana × billingtonii là một loài thực vật có hoa trong họ Long đởm có nguồn gốc lai ghép. Loài này được Oliver Atkins Farwell mô tả khoa học đầu tiên năm 1921 (in năm 1923) và cho rằng nó có nguồn gốc lai ghép. Năm 1964, James S. Pringle đưa ra mô tả chi tiết cho loài này và xác định nguồn gốc lai ghép của nó.
Loài này là sản phẩm lai ghép của Gentiana andrewsii và Gentiana puberula. Phân bố tại miền đông Canada (Ontario) và miền đông Hoa Kỳ (Iowa, Minnesota, Ohio, Wisconsin).
Liên kết ngoài
B Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1921 Thể loại:Thực vật Canada Thể loại:Thực vật Hoa Kỳ
Aspilia reflexa
Aspilia reflexa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Sch.Bip. ex Baker) Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1884.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aspilia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1884
Katarina Tarr
Katarina Tarr là hậu vệ (bóng đá) nữ từ Montana, Hoa Kỳ, hiện chơi cho SG Essen-Schönebeck ở giải vô địch Bundesliga Đức.
Gianfranco Zola
Gianfranco Zola (sinh ngày 5 tháng 7 năm 1966 tại Oliena, Ý) là một cựu tiền đạo và HLV bóng đá người Ý. Ông là một huyền thoại của câu lạc bộ Chelsea và đã vinh dự được phong tước Hiệp sĩ của nước Anh.
Khởi đầu
Zola ký hợp đồng trở thành cầu thủ chuyên nghiệp vào năm 1984 khi anh 18 tuổi với CLB Nuorese.
5 năm sau, Zola trở thành cầu thủ của đội Napoli và được chơi tại Serie A. Cầu thủ trẻ và đầy tài năng Zola đã ghi được 2 bàn thắng và đầy triển vọng kế tục Diego Maradona tại câu lạc bộ này. Đội này bước lên bục vinh quang, vô địch Seria A làn thứ hai vào mùa bóng 1989-1990. Chính Maradona đã có ảnh hưởng lớn đến sự nghiệp của Zola sau này. Zola đã có được khả năng sút phạt siêu hạng và sau này chính Zola có nói: "Tôi đã học hết mọi thứ của Diego. Tôi thường xuyên theo dõi anh ấy tập và học làm sao để có được cú sút phạt giống Diego". Zola cùng với Napoli đoạt được Siêu Cúp Italia năm 1991 và được gọi vào đội tuyển Ý dưới sự dẫn dắt của Arrigo Sacchi.
1993, Zola rời Napoli để chuyển sang thi đấu cho đội Parma. Tại Parma Zola đoạt UEFA Cup, về nhì Serie A và Cup quốc gia Italia 1995. Zola đã tạo được danh tiếng của mình trong màu áo kẻ xanh vàng là một cầu thủ sáng tạo. Tuy vậy Huấn luyện viên Carlo Ancelotti đến và ông xếp Zola thi đấu không đúng với vị trí sở trường. Chính vì thế Zola chấp nhận ra đi lần nữa.
Chelsea
Tháng 11 năm 1996, Zola chuyển sang chơi cho câu lạc bộ Chelsea thuộc giải Premier League nước Anh với giá 4,5 triệu bảng và là một trong nhiều cầu thủ được mua dưới tay huấn luyện viên Ruud Gullit. Ở mùa bóng đầu tiên, Zola đã gây được sự chú ý bằng những pha biểu diễn và hàng loạt bàn thắng đáng nhớ. Tháng 3 năm 1997, sau khi đi bóng khéo léo qua hậu vệ của Manchester United và sút tung lưới thủ môn huyền thoại Peter Schmeichel, Zola được huấn luyện viên của Manchester là Alex Ferguson miêu tả là cầu thủ "nhỏ con nhưng lắt léo đến mức khó có thể hình dung ra ". Zola đã trở thành cầu thủ chủ chốt góp phần đưa Chelsea thăng tiến trong mùa bóng đó, Chelsea đã giành chiếc cúp FA sau chiến thắng chung cuộc với Middlesbrough tại Wembley. Trong đó "quỷ lùn" cũng có sự đóng góp đáng kể với 4 làn sút tung lưới đối phương trong cả con đường đi đến với chiếc cup, kể cả cú sút xoáy từ gần 24 mét vào lưới Liverpool đưa Chelsea từ thua 0-2 đến thắng chung cuộc 4-2, và cũng như cú sút xoáy tuyệt đẹp trong trận bán kết với Wimbledon, khống chế bóng và quay 180 độ rồi đưa bóng tung lưới. Vào cuối mùa bóng anh đã được bầu là cầu thủ của năm, cầu thủ duy nhất của được bầu chọn khi liên tục thi đấu cả mùa bóng tại Premier League và là cầu thủ duy nhất của Chelsea được nhận danh hiệu này tới thời điểm đó.
Trong mùa bóng 1997-1998, Zola tiếp tục giúp Chelsea chiến thắng với 3 chiếc cúp liên đoàn, UEFA Cup và Siêu cúp châu Âu. Một chấn thương đã loại anh ra khỏi đội hình xuất phát trong trận chung kết Cúp C2 với VfB Stuttgart tại sân vận động Råsunda-Stockholm, tuy nhiên khi Zola vào sân trong hiệp 2 và gần như lập tức chỉ trong khoảng 21 giây anh đã ghi bàn. Với lần thứ hai chạm bóng trong trận, Zola nhận đường chuyền từ Dennis Wise và sút tung nóc lưới thủ môn Wohlfhart. Bàn thắng đó đưa Chelsea đặt một tay vào chiếc cup châu Âu thứ hai trong lịch sử CLB. Trong mùa bóng đó Zola còn có hat-trick đầu tiên của mình với chiến thắng 4-0 trước Derby County tại sân nhà Stamford Bridge vào tháng 11 năm 1997.
Khi Chelsea lần đầu bước chân ra sân chơi lớn Champions League năm 1999-2000, Zola vẫn là cầu thủ chủ chốt và đã anh ghi 3 bàn thắng và cùng Chelsea vượt qua vòng bảng. Trong vòng tứ kết Zola đóng góp 1 bàn thắng tuyệt đẹp, 1 cú sút phạt sở trường giúp Chelsea thắng Barça tại sân nhà với tỷ số 3-1. Cùng năm này, cú đá phạt của anh tạo điều kiện cho cầu thủ đồng hương Roberto Di Matteo ghi bàn và đồng nghĩa với chiếc cup FA tiếp theo rơi vào tay Chelsea.
Những năm cuối cùng của Zola tại Chelsea không được thành công bởi có sự tỏa sáng cùng lúc của bộ đôi tiền đạo trẻ Jimmy Floyd Hasselbaink và Eidur Gudjohnsen trong khi anh đã luống tuổi, tuy nhiên Zola cũng để lại một tác phẩm lớn là bàn thắng rất ngẫu hứng vào lưới Norwich City, một bàn thắng mà HLV Chelsea khi đó là Claudio Ranieri sửng sốt kêu lên: "Thật tuyệt vời, một bàn thắng ma thuật". Mùa bóng 2002-2003, mùa bóng cuối cùng với Chelsea của Zola lại là sự hồi xuân, càng đá Zola càng chứng tỏ kinh nghiệm của mình bù cho sự sa sút thể lực, ghi 16 bàn và là mùa bóng thành công. Zola trở thành cầu thủ trong năm của Chelsea sau khi giúp Chelsea có suất dự Champions League mùa sau.
Bàn thắng cuối cùng của Zola cho Chelsea là cú "lốp" bóng từ ngoài vòng cấm địa trong trận gặp đội Everton và trận cuối cùng là 20 phút thi đấu với đội Liverpool. Sự nghiệp tại Chelsea của anh chấm dứt. Zola đã trở thành một biểu tượng cho một thế hệ thành công cùng với những Gianluca Vialli, Dennis Wise, Marcel Desailly, Graeme Le Saux... Anh thi đấu 312 trận với 80 bàn thắng. Trong năm 2003, Zola được bầu là cầu thủ được mến mộ nhất của các cổ động viên Chelsea.
Tháng 11 năm 2004, Zola được trao danh hiệu Hiệp Sĩ do nước Anh ban tặng và trong năm 2005 anh sánh bước cùng 10 cầu thủ kì cựu trong hàng ngũ đội hình huyền thoại của Chelsea. Zola rời khỏi Chelsea khi tỷ phú người Nga Roman Arkadievich Abramovich bắt đầu đặt chân đến nước Anh. Ông chủ tịch mới đã có lời mời Zola ở lại, thậm chí đã có ý mua Cagliari để Zola trở lại Chelsea nhưng Zola đã từ chối vì đã đến lúc anh phải lo cho con cái nhiều hơn.
Cagliari
Mùa hè năm 2003, Zola chuyển về chơi cho Cagliari tại Serie B. Chính Zola đã kéo được Cagliari trở lại Serie A và hợp đồng của anh được ký thêm 1 năm. Gianfranco chính thức chia tay sự nghiệp cầu thủ vào tháng 6 năm 2005. Số 10 tại Cagliari và số 25 tại Chelsea đã trở thành một biểu tượng lớn.
Cả sự nghiệp của mình, Zola chơi 627 trận và ghi được 193 bàn thắng. Hiện tại anh đang là huấn luyện viên đội tuyển U21 nước Ý
Sự nghiệp quốc tế
Mặc dù thi đấu thành công tại các câu lạc bộ, Zola không thực sự tỏa sáng tại màu áo đội tuyển. Tại ĐTQG Ý, Zola phải cạnh tranh cùng một Roberto Baggio tài hoa, anh không gặp thời ở đội tuyển. Zola thi đấu cho đội tuyển quê nhà từ World Cup 1994, cũng thi đấu khá tốt trong trận đấu tứ kết với Nigeria. Tại Euro 1996, anh chơi trong 3 trận vòng bảng và bỏ lỡ 1 quả phạt đền trong trận gặp Đức, Ý bị loại từ vòng bảng. Zola ghi bàn thắng duy nhất trong trận gặp đội tuyển Anh tại vòng loại World Cup 1998 cho Ý ngay tại sân Wembley và đó là trận thắng cuối cùng của anh trong màu áo đội tuyển Ý.
Zola đá cho đội tuyển quốc gia 35 trận, ghi 9 bàn.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Ý Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Ý Thể loại:Sinh năm 1966 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Chelsea F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Premier League Thể loại:Cầu thủ bóng đá Serie A Thể loại:Huấn luyện viên giải Ngoại hạng Anh Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1994 Thể loại:Huấn luyện viên bóng đá Ý
Çayözü, Daday
Çayözü là một xã thuộc huyện Daday, tỉnh Kastamonu, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 106 người.
Họ Dứa dại
Họ Dứa dại hay họ Dứa gai (danh pháp khoa học: Pandanaceae) là một họ trong thực vật có hoa có nguồn gốc ở khu vực nhiệt đới của Cựu thế giới, bao gồm khoảng trên 800 loài. Họ này được các nhà phân loại học thực vật công nhận rộng rãi.
Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.
Tham khảo
D P
Grammodes odonota
Grammodes odonota là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Grammodes
Sân vận động Dodger
Sân vận động đã tổ chức Trận đấu All-Star Major League Baseball 1980 và 2022—cũng như các trận đấu của 10 mùa giải World Series (1963, 1965, 1966, 1974, 1977, 1978, 1981, 1988, 2017 và 2018). Sân cũng đã tổ chức các trận bán kết và trận chung kết của World Baseball Classic 2009 và 2017, cũng như giải đấu môn bóng chày của Thế vận hội Mùa hè 1984. Vào ngày 3 tháng 8 năm 2013, sân vận động đã tổ chức một giải đấu bóng đá với sự góp mặt của bốn câu lạc bộ: đội chủ nhà Los Angeles Galaxy và các đội bóng châu Âu bao gồm Real Madrid, Everton và Juventus. Vào năm 2014, trận đấu thông thường trong mùa giải giữa Los Angeles Kings và Anaheim Ducks đã được tổ chức tại đây như một phần của NHL Stadium Series.
Sân đôi khi được gọi là "Blue Heaven on Earth" (Thiên đường xanh trên Trái Đất), một biệt danh do huấn luyện viên Dodgers Tommy Lasorda đặt ra.
Liên kết ngoài
Thể loại:Khởi đầu năm 1962 ở California Thể loại:Địa điểm bóng chày Los Angeles Thể loại:Địa điểm quyền Anh ở Los Angeles Thể loại:Sân vận động của California Angels Thể loại:Sân vận động cricket Hoa Kỳ Thể loại:Elysian Park, Los Angeles Thể loại:Địa điểm khúc côn cầu trên băng Los Angeles Thể loại:Danh lam thắng cảnh ở Los Angeles Thể loại:Sân vận động của Los Angeles Dodgers Thể loại:Sân vận động của Los Angeles Angels Thể loại:Địa điểm Major League Baseball Thể loại:Địa điểm bóng chày Olympic Thể loại:Địa điểm bóng mềm Olympic Thể loại:Địa điểm khúc côn cầu trên băng ngoài trời Hoa Kỳ Thể loại:Địa điểm bóng mềm Los Angeles Thể loại:Địa điểm thể thao hoàn thành năm 1962 Thể loại:Địa điểm thi đấu Thế vận hội Mùa hè 1984 Thể loại:Địa điểm thi đấu Thế vận hội Mùa hè 2028
Pichisermollia quasidivaricata
Pichisermollia quasidivaricata là một loài thực vật có mạch trong họ Polypodiaceae. Loài này được (Hayata) Fraser-Jenk. mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.
Tham khảo
Thể loại:Pichisermollia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2008
Ampelocalamus naibunensis
Ampelocalamus naibunensis là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (Hayata) T.H.Wen mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Trúc dây Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1987
Người khuyết tật (phim)
《Người khuyết tật》(tên tiếng Hoa: 低一點的天空; tên tiếng Anh: Happy Go Lucky) là bộ phim điện ảnh Hồng Kông có nội dung về những con người khuyết tật, được ra mắt vào năm 2003. Phim có sự góp mặt của dàn diễn viên chính bao gồm Trịnh Tắc Sĩ, Chung Hân Đồng, Lê Diệu Tường cùng với các diễn viên phụ khác như Giang Mỹ Nghi, Hàn Mã Lợi, Dư Tử Minh, Dương Di, Lạc Ứng Quân, Hồ Mỹ Nghi, Trương Đồng Tổ, Nguyễn Đức Thương, Thái An Kiều và một số diễn viên phụ khác. Bộ phim được đạo diễn bởi Diêu Thiên Đường và được sản xuất bởi công ty Universe Enter (Universe Entertainment and Culture Group Company Limited).
Cốt truyện
Bộ phim kể về cuộc hành trình đầy lạc quan của ba người bạn là Mèo Mập (do Trịnh Tắc Sĩ thủ vai) - một anh chàng bị thiểu năng về mặt trí tuệ nhưng luôn chăm chỉ, sống lạc quan, vui tươi, yêu đời và có tài nấu ăn rất ngon, Chu Quốc Cường (do Lê Diệu Tường thủ vai) - một người đàn ông thông minh, vẽ đẹp nhưng lại mắc chứng rối loạn vận động dẫn đến bị co giật và cuối cùng là cô nàng khiếm thị Bạch Tuyết Tiên (do Chung Hân Đồng thủ vai) - một cô gái xinh đẹp, hát hay nhưng mất đi khả năng nhìn do một tai nạn khi còn nhỏ.
Cả ba mảnh đời đầy khiếm khuyết, luôn bị người khác xem thường, kỳ thị nhưng định mệnh đã khiến cho họ gặp nhau. Cả ba trở thành những người bạn thân thiết của nhau, chia sẻ buồn vui, lắp đầy những khoảng trống trong trái tim của mỗi người. Họ cùng nhau thực hiện những ước mơ riêng của mình, với Mèo Mập là mở một tiệm nước, với Chu Quốc Cường là mở một cửa hàng sách, còn với Bạch Tuyết Tiên lấy lại được khả năng nhìn từ đôi mắt của mình.
Đây là một bộ phim đầy ý nghĩa, sâu sắc, nó không chỉ khiến chúng ta có một cách nhìn đời tươi sáng hơn mà nó còn đem lại cho ta sự lạc quan, yêu đời hơn. Bộ phim không chỉ tạo nên mặt tích cực về nội dung cho người đọc mà nó còn tạo nên một dấu ấn riêng, một tiếng vang lớn cho các diễn viên tham gia phim.
Nhạc phim
(Sáng tác: Âu Dương Nghiệp Tuấn, Lời: Lâm Tịch, Biên khúc: Trữ Trấn Đông, Sản xuất: Ngũ Lạc Thành)
Đánh giá
Phim đạt được 62% trên Rotten Tomatoes.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim tiếng Quảng Đông Thể loại:Phim năm 2003 Thể loại:Phim chính kịch Hồng Kông Thể loại:Phim Hồng Kông Thể loại:Phim điện ảnh Hồng Kông Thể loại:Phim Hồng Kông thập niên 2000
Mokošín
Mokošín là một làng thuộc huyện Pardubice, vùng Pardubický, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Pardubice Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Scissurella azorensis
Scissurella azorensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Scissurellidae.
Tham khảo
Thể loại:Scissurella
Nguyễn Háo Vĩnh
nhỏ|phải|200px|Trương Duy Toản (trái) và Nguyễn Háo Vĩnh (phải) Nguyễn Háo Vĩnh (1893–1941), hiệu Hốt Tất Liệt (lấy tên con trai làm hiệu); là nhà báo, nhà văn và là một doanh nhân Việt Nam ở nửa đầu thế kỷ 20.