cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Catocala pretiosa
Catocala pretiosa (tên tiếng Anh: Precious Underwing) là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Massachusetts, Connecticut và New Jersey phía tây đến Pennsylvania và phía nam đến Virginia và North Carolina và phía tây đến Tennessee into Louisiana và Oklahoma. Subspecies texarkana có ở Florida tới Texas.
Sải cánh dài 40–50 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 6. Có thể có một lứa một năm.
Ấu trùng ăn Amelanchier, Malus, Photinia arbutifolia và Prunus maritima. The larvae of ssp. texarkana have been recorded on Crataegus.
Chú thích
Thể loại:Catocala
New Brockton, Alabama
New Brockton là một thị trấn thuộc quận Coffee, tiểu bang Alabama, Hoa Kỳ. Dân số năm 2009 là 1247 người, mật độ đạt 60 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Thị trấn ở quận Coffee, Alabama Thể loại:Thị trấn của Alabama
Đá Mỏ Vịt
Đá Mỏ Vịt (tiếng Anh: Hirane Shoal; ; Hán-Việt: An Đường tiêu) là một rạn san hô thuộc cụm Bình Nguyên của quần đảo Trường Sa. Bãi này nằm cách đá Ba Cờ 18 hải lý (33,3 km) về phía đông bắc và có độ sâu dưới 1,8 m.
Đá Mỏ Vịt là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện chưa rõ nước nào kiểm soát đá này.
Tham khảo
Mỏ Vịt
Yukarıyeniköy, Mardin
Yukarıyeniköy là một xã thuộc huyện Mardin, tỉnh Mardin, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 296 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Mardin
Mimoclystia bergeri
Mimoclystia bergeri là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mimoclystia
Sikandrabad
Sikandrabad là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Bulandshahr thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sikandrabad có dân số 69.902 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Sikandrabad có tỷ lệ 50% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 58%, và tỷ lệ cho phái nữ là 41%. Tại Sikandrabad, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh
Bulimulus nux
Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.
Tham khảo
Thể loại:Bulimulus Thể loại:Động vật đặc hữu quần đảo Galápagos
Gastrolobium minus
Gastrolobium minus là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Crisp) G. Chandler & Crisp mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gastrolobium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2002 Thể loại:Thực vật vườn
Plagiobothrys myosotoides
Plagiobothrys myosotoides là loài thực vật có hoa trong họ Mồ hôi. Loài này được (Lehm.) Brand miêu tả khoa học đầu tiên năm 1931.
Liên kết ngoài
Thể loại:Plagiobothrys Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1931
Rousettus madagascariensis
Rousettus madagascariensis là một loài động vật có vú trong họ Dơi quạ, bộ Dơi. Loài này được G. Grandidier mô tả năm 1928.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rousettus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1928 Thể loại:Động vật có vú Madagascar
Palpares contrarius
Palpares contrarius là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Walker miêu tả năm 1853.
Tham khảo
Thể loại:Palpares
Pandanus maromokotrensis
Pandanus maromokotrensis là một loài thực vật có hoa trong họ Dứa dại. Loài này được Callm. & Wohlh. mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Tham khảo
M Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2001
Holomelina pomponia
Holomelina pomponia là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Holomelina
Lacon ladae
Lacon ladae là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Mertlik & Dusanek miêu tả khoa học năm 2006.
Tham khảo
Thể loại:Lacon
Plagianthus squamatus
Plagianthus squamatus là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được (Nees) Benth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1862.
Liên kết ngoài
Thể loại:Plagianthus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1862
Sơn Đông
Sơn Đông là một tỉnh ven biển phía đông Trung Quốc. Năm 2018, Sơn Đông là tỉnh đông thứ hai về số dân, đứng thứ ba về kinh tế Trung Quốc với 100,4 triệu dân và 7,65 nghìn tỷ NDT (1,165 nghìn tỷ USD).
Tên gọi "Sơn Đông" xuất phát từ vị trí của tỉnh này ở phía đông Thái Hành Sơn, giản xưng của tỉnh Sơn Đông là "Lỗ", theo tên nước Lỗ thời cổ. Trước thời nhà Kim, Sơn Đông về mặt khái niệm địa lý là khu vực lưu vực Hoàng Hà rộng lớn ở phía đông Hào Sơn, Hoa Sơn hoặc Thái Hành Sơn. Thời cổ, trên địa bàn tỉnh Sơn Đông ngày nay có nước Tề và nước Lỗ. Sơn Đông nằm ở duyên hải phía đông Trung Quốc, thuộc hạ du Hoàng Hà, là địa phương cực bắc của vùng Hoa Đông. Tỉnh lị của Sơn Đông là Tế Nam. Ở một nửa phía tây, Sơn Đông giáp với các tỉnh khác tại Trung Quốc, từ bắc xuống nam lần lượt là: Hà Bắc, Hà Nam, An Huy và Giang Tô. Ở trung bộ, địa hình Sơn Đông cao đột ngột với đỉnh Thái Sơn là điểm cao nhất trên địa bàn. Bán đảo Sơn Đông giáp với Hoàng Hải, cách bán đảo Liêu Đông qua eo biển Bột Hải, bảo vệ Bắc Kinh-Thiên Tân và Bột Hải, đối diện với bán đảo Triều Tiên qua Hoàng Hải, đông nam bán đảo là vùng biển Hoàng Hải rộng lớn.
Tỉnh Sơn Đông có lịch sử lâu dài và văn hóa phong phú. Các nhà sáng lập tư tưởng Nho giáo như Khổng Tử và Mạnh Tử, nhà sáng lập tư tưởng Mặc gia là Mặc Tử, các nhà quân sự nổi tiếng như Tôn Tử, Tôn Tẫn, Ngô Khởi đều được sinh ra ở Sơn Đông. Với dân số trên 90 triệu người, Sơn Đông là tỉnh có dân số đông thứ hai Trung Quốc, chỉ sau Quảng Đông. Sơn Đông là một tỉnh lớn công-nông nghiệp, đóng góp một phần chính giá trị của nền kinh tế Trung Quốc, tổng GDP của Sơn Đông đứng thứ ba tại Trung Quốc.
Thời kỳ Cổ đại
nhỏ|trái|quy (鬹), một loại đồ gốm, khai quật được ở [[Cử (huyện)|huyện Cử, thuộc văn hóa Đại Vấn Khẩu (4100 TCN - 2600 TCN)]] Ở huyện Nghi Nguyên thuộc Sơn Đông, người ta đã phát hiện ra hóa thạch của người Nghi Nguyên (沂源人, Homo erectus Yiyuanensis) có niên đại từ thế Canh Tân cách nay từ 400.000 đến 500.000 năm trước, là một trong các ví dụ sớm nhất về người đứng thẳng tại Trung Quốc. Ngoài ra, trên địa bàn Sơn Đông đã khai quật thấy một di chỉ tụ cư bộ lạc thị tộc mẫu hệ có niên đại cách nay 7.000-6.000 năm, thuộc thời đại đồ đá, thuộc văn hóa Bắc Tân (北辛文化), có một số đặc điểm gần gũi với văn hóa Ngưỡng Thiều ở Trung Nguyên. Từ khoảng 4300 TCN - 2500 TCN, trên địa bàn Sơn Đông tồn tại văn hóa Đại Vấn Khẩu (大汶口文化) và văn hóa Long Sơn (龍山文化). Hiện nay, các đồ vật khai quật có niên đại sớm nhất có thể dùng để truy nguyên Hán tự là từ các mảnh đồ gốm của văn hóa Long Sơn.
Sơn Đông sở hữu rất nhiều truyền thuyết cổ sử, Thái Hạo, Thiếu Hạo được cho là hoạt động tại khu vực gò đồi ở đông nam của tỉnh. Sau đó, Xi Vưu, Chuyên Húc, Đế Khốc, Ngu Thuấn, Cao Dao, Bá Ích được cho là hoạt động ở vùng bình nguyên tây bắc và ở phần giao giới với các tỉnh lân cận. Sơn Đông nằm ở đông bộ bình nguyên Hoa Bắc, chịu ảnh hưởng của văn minh Hoa Hạ từ rất lâu.
Sau khi nhà Hạ được thành lập tại Trung Nguyên, khu vực Sơn Đông về cơ bản do tộc Đông Di khống chế. Các bộ lạc Đông Di trứ danh có: Hữu Tiết (有薛), Phiên (蕃), Hữu Nhưng (有仍), Hữu Mân (有缗), Tam Phảm (三𦟣), Cố (顧), Hữu Sân (有莘), Hữu Cùng (有窮), Hữu Cách (有鬲), Quá, (過), Hàn (寒), Châm Quán (斟灌), Châm Tầm (斟尋), Phí (費), Tăng (繒), Kỷ (杞), Quan (觀).
Thời kỳ đầu tộc Thương, bộ lạc này lấy tây nam bộ Sơn Đông làm trung tâm hoạt động. Thủy tổ tộc Thương là Khiết từng định đô tại Phiên (蕃)- nay thuộc Đằng Châu, thủ lĩnh Tướng Thổ định đông đô tại chân Thái Sơn. Sau này, tộc Thương phát triển thế lực về hướng đông, vượt quá Tứ Thủy (泗水), Sơn Đông vì thế là một trong những khu vực hoạt động chính của tộc Thương. Đầu thời nhà Thương, triều đình từng định đô tại Bạc (亳)- nay thuộc huyện Tào, sau từng có tám lần thiên đô, trong đó hai lần đầu nằm trên địa phận Sơn Đông, sau đó kinh đô triều Thương từng đặt ở đất Tí (庇)- nay thuộc Vận Thành, đất Yểm (奄)- nay thuộc Khúc Phụ. Khu vực thống trị của triều Thương có diện tích thống trị rộng lớn hơn nhiều so với triều Hạ, số phương quốc (tức nước chư hầu) tăng thêm nhiều. Các phương quốc chủ yếu của triều Thương trên địa bàn Sơn Đông gồm: Yểm (奄), Bạc Cô (薄姑), Chư (諸), Cử (莒), Đàm (郯), Phùng (逢), Họa (畫), Cố (顧), Thục (蜀), Lê (黎), Lai (萊), Kỷ (杞), Tăng (繒), Sân (莘), Nhâm (任).
Thế kỷ XI TCN, Chu Vũ vương tiêu diệt triều Thương, bắt đầu cai trị Thiên hạ. Sau đó, Vũ vương đã phong cho người phụ tá có công là Khương Tử Nha ở đất Tề, phong cho em trai là Chu Công Đán ở đất Lỗ. nhỏ|phải|Phần còn lại của [[Tề Trường Thành trên Đại Phong Sơn (大峰山), tây nam khu Trường Thanh của Tế Nam]] Nước Tề định đô ở Lâm Truy, căn cứ theo "Tả truyện- Hi công tứ niên", cương vực nước này "đông đến biển, tây đến hà (Hoàng Hà), nam đến Mục Lăng (穆陵)- nay ở nơi giao giới giữa Nghi Thủy và Lâm Cù, bắc đến Vô Lệ (無棣)- nay thuộc Diêm Sơn của Hà Bắc. Nước Tề "có nghề công thương thuận lợi, có nguồn lợi muối cá thuận lợi, nên nhiều người dân theo về". Nước Tề dung hợp "văn hóa Đông Di", "cử hiền và thượng công", chuyên tâm cách tân, quốc lực ở mức cao trong số các nước chư hầu. Điền thị nguyên nắm giữ quyền bính tại nước Tề, đến năm 386 TCN thì thay thế Khương thị làm vua nước Tề, sử gọi là Điền Tề.
Năm 567 TCN, một nước chư hầu Đông Di ở Sơn Đông là Lai đã tiến đánh Tề song đã bị Tề Linh công đánh bại hoàn toàn, Lai Cung công Phù Nhu bị giết. Lai là một nước lớn, và Tề đã mở rộng được gấp đôi cương vực của mình sau khi thôn tính nước Lai. Ngành công thương mại và kỹ thuật của Tề như dệt may đã rất phát triển, được khen là "Thiên hạ mũ, dây, áo quần, giày".
Nước Lỗ định đô tại Khúc Phụ, cương vực nước này chủ yếu nằm ở phía nam Thái Sơn, ở khu vực trung tâm và miền tây nam của tỉnh Sơn Đông ngày nay. Nước Lỗ tuân theo phép tắc lễ nhạc triều Chu, nông nghiệp phát triển, tôn trọng nhân nghĩa, truyền thống, luân lý, nhân hòa, là một "lễ nghi chi bang".
Văn hóa Tề Lỗ (齐鲁文化) có cống hiến lớn và ảnh sâu rộng đến sự phát triển, hình thành của văn hóa Trung Hoa. Khổng Phu Tử sinh ra tại đô thành Khúc Phụ của nước Lỗ, là người sáng lập ra tư tưởng Nho gia- sau này trở thành nền tảng của khuôn khổ và giá trị quan của xã hội Trung Quốc. Mạnh Tử, Trang Tử, Tôn Tử, Mặc Tử, Lỗ Ban và nhiều người hai nước Tề Lỗ khác là những đại biểu kiệt xuất có cống hiến trên nhiều phương diện cho văn minh Trung Hoa.
Ngoài Tề và Lỗ ra thì vào thời Xuân Thu, trên địa phận Sơn Đông còn có nhiều tiểu quốc chư hầu khác, chỉ xét theo Tả truyện thì đã nhiều đến 55 nước, trong đó các nước có cương vực và ảnh hưởng lớn là Lai, Cử, Đằng, sau đó đều bị hai nước Tề và Lỗ thôn tính. Đến thời Chiến Quốc, nước Tề bành trướng đến bán đảo Giao Đông, trở thành một trong Chiến Quốc thất hùng. Năm 249 TCN, nước Sở tiêu diệt nước Lỗ, đến năm 223 TCN thì nước Tần công hãm nước Sở. Đến năm 221 TCN, nước Tề trở thành nước chư hầu cuối cùng bị Tần thôn tính.
Thời kỳ phong kiến
Sau khi thống nhất Trung Quốc, Nhà Tần thi hành quận huyện chế trên toàn quốc, các quận chủ yếu nằm trên địa phận Sơn Đông và có một phần thuộc Sơn Đông là: Tề quận, Lang Da quận, Tế Bắc quận, Giao Đông quận, Tiết quận. Để tăng cường thống trị với Sơn Đông, Tần Thủy Hoàng đã hạ lệnh đem cựu quý tộc và phú hào nước Tề trước đây đến các vùng Hàm Dương, Ba Thục, phá bỏ Tề Trường Thành, xây dựng trì đạo (đường ngựa xe chạy) trực thông đến kinh thành Hàm Dương, xúc tiến giao lưu kinh tế và văn hóa giữa Sơn Đông và các khu vực khác. Triều đình Tần tiến hành thống nhất văn tự trên toàn quốc, văn tự cổ của nước Tề bị phế trừ, đẩy nhanh tốc độ thống nhất về văn hóa và ngôn ngữ giữa Sơn Đông và các khu vực khác.
Năm 209 TCN, Trần Thắng và Ngô Quảng đã khởi nghĩa tại Đại Trạch hương (nay thuộc tỉnh An Huy), sau đó Bành Việt tại Xương Ấp (nay thuộc Cự Dã) cũng tiến hành khởi nghĩa phản Tần, là một lực lượng vũ trang trọng yếu thời Tần mạt. Đến khi Lưu Bang khởi nghĩa từ huyện Bái (nay thuộc tỉnh Giang Tô) cũng lấy nam bộ Sơn Đông làm phạm vi hoạt động. Đồng thời, lực lượng phản Tần còn bao gồm thế lực cựu quý tộc của sáu nước trước đây, hậu duệ Điền Tề là Điền Đam đã tự lập làm vương, chiếm lĩnh khu vực nước Tề trước đây. Sau khi Trần Thắng thất bại, quân Tần phản công, Điền Đam bị giết. Sau đó, em Điền Đam là Điền Vinh và Điền Hoành dẫn tàn quân ở Nguỵ về Tề, khôi phục được nước Tề.
Sơn Đông có tiếng tốt là "đất trồng màu mỡ nghìn lý", đã phát triển nông nghiệp và thủ công nghiệp từ sớm, đã trở thành trung tâm kinh tế của Trung Quốc từ thời Tần Hán. Sau khi diệt Tần, Hạng Vũ tự xưng làm Sở Bá Vương, đứng đầu chư hầu, phân phong cho các chư hầu, nước Tề bị chia làm 3: Điền Đô được phong làm Tề vương, đóng đô ở Lâm Truy; Điền Phất làm Giao Đông vương, đóng đô ở Tức Mặc; Điền An được lập làm Tế Bắc vương, đóng đô ở Bắc Dương. Sau khi Hạng Vũ chết, Lưu Bang đã hạ lệnh an táng Hạng Vũ theo lễ Lỗ công tại Cốc Thành- nay thuộc huyện Bình Âm của Sơn Đông. Thời kỳ Tây Hán, khu vực Sơn Đông có khoảng 17 triệu người, 3,9 triệu hộ, chiếm gần một phần ba dân số toàn Đại Hán khi đó, cũng là khu vực có mật độ cao nhất. Thời Hán, Sơn Đông là một nguồn cung sản phẩm quan trọng của con đường tơ lụa, Lâm Truy, Định Đào, Kháng Phụ (nay là Tế Ninh) là ba trung tâm dệt lớn của toàn quốc. Một lượng lớn sản phẩm dệt tinh tế đã được vận chuyển đến Tây Vực từ những nơi này. Thời Hán, ở khu vực Sơn Đông có hai châu (đơn vị hành chính cấp 1): Thanh châu (青州) ở bắc bộ và Duyện châu (兖州) ở nam bộ.
Những năm cuối thời Hán, Tào Tháo, Lưu Đại, Tang Bá, Trương Mạc trước sau đã lấy đất Sơn Đông làm nơi khởi binh. Sang thời Tam Quốc, Sơn Đông thuộc về Tào Ngụy. Sau khi các tộc Ngũ Hồ tràn vào Trung Nguyên, tiêu diệt Tây Tấn, tây bộ Sơn Đông cũng trở thành một chiến trường ác liệt, đã xảy ra nhiều chiến dịch lớn. Vào thời Ngũ Hồ thập lục quốc, Sơn Đông trước sau thuộc về các nước Hậu Triệu, Đông Tấn, Tiền Yên, Tiền Tần, Hậu Yên. Hậu kỳ Ngũ Hồ thập lục quốc, năm 399, hoàng thân Tiên Ti là Mộ Dung Đức đã chiếm được đô phủ của Thanh châu (nay là trung bộ và đông bộ Sơn Đông) thuộc Đông Tấn là Quảng Cố (nay thuộc Thanh Châu), biến Quảng Cố thành kinh đô mới của Nam Yên. Tháng 2 năm 410, tướng Đông Tấn là Lưu Dụ công phá Quảng Cố, Mộ Dung Siêu và 3.000 quan lại quý tộc Nam Yên bị quân Đông Tấn bắt sống, giải về Kiến Khang, sau bị chém đầu. Năm 412, vị cao tăng Đông Tấn Pháp Hiển (法顯) đã dừng chân ở Lao Sơn, thuộc rìa phía nam bán đảo Sơn Đông, rồi tiến đến Thanh Châu để biên dịch các kinh Phật mà ông mang về từ Ấn Độ
Năm 420, nhà Lưu Tống thay thế nhà Đông Tấn, Sơn Đông thuộc cương vực của triều đại này. Tuy nhiên, sau Chiến tranh Lưu Tống-Bắc Ngụy, Sơn Đông đã thuộc về Bắc Ngụy- triều đại đã thống nhất miền Bắc Trung Quốc. Sau khi Bắc Ngụy diệt vong, Sơn Đông lần lượt thuộc về Đông Ngụy và Bắc Tề.
Vào thời gian cực thịnh của triều Tùy, số hộ tại khu vực nay là Sơn Đông chiếm 21% tổng số hộ toàn quốc. Chiến loạn những năm cuối triều Tùy đã phá hoại nặng nề Sơn Đông. Sau Trinh Quán chi trị thời Đường Thái Tông và Vĩnh Huy chi trị thời Đường Cao Tông, Sơn Đông mới có thể khôi phục và phát triển. Thời Nhà Đường, khu vực Sơn Đông chủ yếu thuộc về Hà Nam đạo. Những năm Khai Nguyên và Thiên Bảo thời Đường Huyền Tông, mỗi năm đều có hàng triệu thạch lương thực được vận chuyển từ Sơn Đông đến Quan Trung, và ở những nơi như đất Thanh (nay là Thanh Châu) và đất Tề (nay là Tế Nam), vật giá thấp hơn nhiều so với các khu vực khác tại Trung Quốc. Thời Đường, kính hoa lăng (镜花绫) Duyện châu, tiên văn lăng (仙纹绫) Thanh châu, đều là các sản phẩm dệt đẹp và tốt nổi tiếng trên toàn quốc. Đến cuối thời Đường, chiến tranh lại nổi lên khắp nơi. Các Truy Thanh tiết độ sứ từng kế tiếp nhau cát cứ Sơn Đông trong suốt 60 năm (758-819): Hầu Hi Dật (侯希逸), các thành viên họ Lý gồm Lý Chính Kỉ (李正己), Lý Nạp (李纳), Lý Sư Cổ (李师古), Lý Sư Đạo (李师道). Sang thời Ngũ Đại Thập Quốc, Sơn Đông lần lượt thuộc cương vực của năm triều đại ngắn ngủi ở phương Bắc: Hậu Lương, Hậu Đường, Hậu Tấn, Hậu Hán, Hậu Chu; trong thời gian này kinh tế Sơn Đông hoàn toàn đình trệ. nhỏ|phải|Tích Chi tháp (辟支塔) tại [[Linh Nham tự (靈巖寺) ở Tế Nam, được xây từ năm 1056 đến năm 1063]] Triều Tống tái thống nhất Trung Quốc vào cuối thế kỷ X. Năm 1996, người ta đã tìm thấy hơn 200 bức tượng Phật giáo tại Thanh Châu, nó được ca ngợi là một phát hiện khảo cổ học lớn. Các bức tượng được cho là đã bị chôn vùi khi Tống Huy Tông đàn áp Phật giáo do ông ủng hộ Đạo giáo. Thời Bắc Tống, kinh tế Sơn Đông phục hồi và phát triển nhanh chóng, năm Tuyên Hòa thứ 1 (1119-1120) thời Tống Huy Tông, Tống Giang đã tập hợp 36 người nổi dậy tại Lương Sơn (nay thuộc huyện Bình Hồ), sự việc này được tiểu thuyết hóa trong tác phẩm Thủy Hử truyện. Năm Chí Đạo thứ 3 (997), triều đình Tống chia toàn quốc thành 15 lộ, khu vực Sơn Đông hiện nay thuộc Kinh Đông lộ. Năm Hi Ninh thứ 5 (1072), triều đình Tống chính thức phân Kinh Đông lộ thành hai lộ là Kinh Đông Đông lộ và Kinh Đông Tây lộ, đại bộ phận Sơn Đông thuộc Kinh Đông Đông lộ, còn phần tây nam thuộc Kinh Đông Tây lộ.
Triều Tống đã buộc phải nhượng khu vực phía Bắc Trung Quốc, trong đó có Sơn Đông, cho triều Kim của người Nữ Chân vào năm 1142. Thời Kim, khu vực tỉnh Sơn Đông hiện nay gần như tương ứng với phạm vi của Sơn Đông Đông lộ (trị sở tại Ích Đô) và Sơn Đông Tây lộ (trị sở tại Đông Bình). Những năm Thái Hòa thời Kim Chương Tông là thời cực Thịnh của triều Kim, khi đó tổng nhân khẩu của Sơn Đông Đông lộ và Sơn Đông Tây lộ vượt quá 10 triệu người. Khi đế quốc Mông Cổ xâm lược Kim, Sơn Đông đã bị tàn phá, cả nghìn lý không có một bóng người. Kết quả là đến năm Chí Nguyên thứ 13 (1276) thời Nguyên Thế Tổ Hốt Tất Liệt, Sơn Đông chỉ còn 1,26 triệu người với 38 vạn hộ, giảm tương ứng 87% và 75% so với thời Kim, chưa bằng một phần mười nếu so với thời Tây Hán. Thời Kim và Nguyên, người dân bị bóc lột nghiêm trọng, cùng với sự thống trị hung bạo của ngoại tộc, xã hội và kinh tế Sơn Đông lâm vào tình trạng đình trệ và suy thoái.
Sơn Đông hành tỉnh được thiết lập vào những năm Hồng Vũ thời Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương, đương thời Sơn Đông còn bao gồm cả Liêu Đông. Vào khoảng năm Hồng Vũ thứ 1 (1368), Sơn Đông "phần lớn là đất không người", triều đình Minh khuyến khích nhân dân khai khẩn. Đến năm Hồng Vũ thứ 26 (1393), diện tích đất canh tác của Sơn Đông đã đạt trên 72,4 triệu mẫu, đứng thứ ba toàn quốc. Năm Vĩnh Lạc thứ 19 (1421) thời Minh Thái Tông, sau khi triều Minh thiên đô đến Bắc Kinh, những nơi nằm ven tuyến Đại Vận Hà là Tế Ninh và Lâm Thanh thuộc Sơn Đông đã phát triển phồn vinh nhờ tào vận, tức vận chuyển bằng đường thủy. Sơn Đông hành tỉnh thời Minh được phân thành 6 phủ: Tế Nam, Duyện Châu, Đông Xương, Thanh Châu, Lai Châu, Đăng Châu.
Sang thời Thanh, Sơn Đông tỉnh được phân thành ba đạo: Tế Đông Thái Vũ Lâm đạo, Đăng Lai Thanh Giao đạo, Duyện Nghi Tào Tế đạo. Năm Khang Hy thứ 61 (1722) thời Thanh Thánh Tổ, diện tích đất canh tác của Sơn Đông đạt trên 90 triệu mẫu, lại trở thành một trong các tỉnh đông dân nhất nước. Năm 1855, Hoàng Hải đổi dòng, lại chảy qua địa phận Sơn Đông rồi đổ ra biển. Kể từ đó, đoạn Đại Vận Hà qua Sơn Đông dần dần bị ứ tắc, các thành thị Tế Ninh, Lâm Thanh và Đông Xương (Liêu Thành) nhanh chóng suy thoái. Thập niên 1860, Yên Đài trở thành cảng mở cửa đầu tiên của Sơn Đông, đương thời vận chuyển đường biển đã trở thành phương thức giao thông chủ yếu giữa bắc và nam của Trung Quốc, Yên Đài vì thế nhanh chóng phát triển phồn vinh. Năm 1895, trong chiến tranh Giáp Ngọ, quân Nhật công chiếm Uy Hải, toàn hạm đội Bắc Dương bị tiêu diệt. Sơn Đông là một tỉnh trọng yếu trong hoạt động truyền giáo tại Trung Quốc của các giáo sĩ truyền giáo phương Tây. Năm 1899, Nghĩa Hòa Đoàn đã nổi lên từ Sơn Đông, tiến hành tấn công các giáo sĩ truyền giáo trên khắp địa bàn tỉnh. Viên Thế Khải được cử làm tổng đốc Sơn Đông để dập tắt cuộc khởi nghĩa và nắm giữ chức vụ này trong 3 năm.
Năm 1898, Thanh Đảo và Uy Hải phân biệt được triều Thanh cấp cho Đức Quốc và Anh Quốc thuê, Uy Hải luôn chỉ là một căn cứ hải quân, còn Thanh Đảo dưới sự thống trị của Đức và sau này là Nhật đã phát triển thành một thành thị công thương nghiệp trọng yếu của miền Bắc Trung Quốc. Người Đức đã tiến hành xây dựng đường sắt Giao-Tế nối từ Thanh Đảo đến Tế Nam trong giai đoạn 1899-1904, hoàn thành xây dựng đoạn phía bắc của đường sắt Tân-Phố vào năm 1911, đưa Sơn Đông vào phạm vi thế lực của họ. Các nơi ven tuyến đường sắt Giao-Tế là Tế Nam, Duy huyện (Duy Phường), Chu Thôn đều trở thành nơi thông thương buôn bán với nước ngoài, thành thị phát triển lớn lao. Cuối thời Thanh, Nga và Nhật trở thành mối uy hiếp lớn đối với Trung Quốc, triều đình cuối cùng cũng phải mở cửa Đông Bắc cho di dân người Hán, cộng với sự khuyến khích của Trương Tác Lâm vào những năm đầu Dân Quốc, trong vòng 100 năm đã có hàng chục triệu nông dân Sơn Đông theo đường biển và đường bộ để đến Đông Bắc mưu sinh, gọi là Sấm Quan Đông, nay tổ thành một bộ phận quan trọng trong nhân khẩu vùng Đông Bắc.
Thời cộng hòa
nhỏ|phải|Quân Đức tại Thanh Đảo, 1912 Trong Thế Chiến I, năm 1914, quân Nhật đổ bộ lên bắc bộ bán đảo Giao Đông, bao vây Thanh Đảo của Đức. Trải qua giao chiến ác liệt, quân Nhật cuối cùng cũng chiếm được Thanh Đảo. Người Đức không chỉ để mất Thanh Đảo mà còn mất ảnh hưởng của họ trên toàn Sơn Đông. Theo hòa ước Versailles, người Đức nhượng các tô giới tại Sơn Đông cho Nhật Bản thay vì phục hồi chủ quyền cho Trung Hoa Dân Quốc. Sự không hài lòng của công chúng Trung Quốc với vấn đề Sơn Đông trong Hòa ước Versailles đã dẫn đến phong trào Ngũ Tứ. Cuối cùng, theo điều đình của Hoa Kỳ trong Hội nghị Washington, Nhật Bản đã trả lại Thanh Đảo cho Trung Quốc. Đến năm 1930, thông qua đàm phán ngoại giao, Anh Quốc đã trao trả Uy Hải cho Trung Quốc.
Trong Thời kỳ quân phiệt từ năm 1916 đến 1928 trong lịch sử Trung Hoa Dân Quốc, ban đầu Sơn Đông nằm trong tay các quân phiệt Trực hệ, sau từ sau chiến tranh Trực-Phụng lần hai vào năm 1924 thì Sơn Đông rơi vào tay Phụng hệ. Tháng 4 năm 1925, Phụng hệ bổ nhiệm Trương Tông Xương, có biệt danh là "cẩu nhục tướng quân" (tức "tướng quân thịt chó") làm đốc biện Sơn Đông, ông được tạp chí Time gán cho là "quân phiệt đê tiện nhất" Trung Quốc. Trương Tông Xương cai quản Sơn Đông cho đến năm 1928, khi ông bị trục xuất trong Bắc phạt. Trong Bắc phạt, khi Quốc dân Cách mạng quân qua Tế Nam, đã xảy ra xung đột với quân Nhật, được gọi là sự kiện Tế Nam hay "thảm án Ngũ Tam".
Kế nhiệm Trương Tông Xương là Hàn Phúc Củ, người này trung thành với quân phiệt Phùng Ngọc Tường song sau đó đã hướng lòng trung thành của mình sang chính phủ Nam Kinh do Tưởng Giới Thạch đứng đầu. Hàn Phúc Củ cũng trục xuất quân phiệt Lưu Trân Niên (劉珍年), có biệt danh là "Giao Đông vương"- người cai quản đông bộ Sơn Đông, do đó thống nhất cả tỉnh dưới quyền cai quản của mình. nhỏ|phải|[[Túc Dụ (粟裕)- người thứ hai từ trái sang, chỉ huy chiến dịch Mạnh Lương Cố năm 1947]] Năm 1937, Nhật Bản bắt đầu tiến hành xâm lược Trung Quốc bản thổ trong Chiến tranh Trung-Nhật, và sau đó trở thành một phần của Mặt trận Thái Bình Dương trong Thế Chiến II. Hàn Phúc Củ giữ chức chủ tịch tỉnh Sơn Đông, phó tư lệnh chiến khu V và được giao phụ trách việc phòng thủ hạ du Hoàng Hà. Tuy nhiên, ông đã từ bỏ căn cứ Tế Nam của mình khi quân Nhật băng qua Hoàng Hà và bị hành quyết vì tội không làm theo mệnh lệnh một thời gian ngắn sau đó. Sơn Đông hoàn toàn bị quân Nhật chiếm đóng, hoạt động kháng cự vẫn tiếp tục ở nông thôn, và đây cũng là một trong các tỉnh mà tướng Yasuji Okamura thi hành "chính sách Tam quang" là "giết hết, đốt hết, cướp hết", điều này chỉ kết thúc khi Nhật Bản đầu hàng vào năm 1945.
Sau Thế Chiến II, Bát lộ quân của Cộng sản đảng đã nắm trong tay đại bộ phận các khu vực của tỉnh Sơn Đông, thiết lập chính quyền cấp tỉnh ở Lâm Nghi, còn các nhân viên tiếp quản của chính phủ Trung Hoa Dân Quốc ở Trùng Khánh chỉ kiểm soát được các thành phố lớn. Sau khi bùng phát Nội chiến Quốc-Cộng, quân đội chính phủ Quốc dân từng công hạ một bộ phận huyện thị. Tháng 5 năm 1947, Hoa Đông Nhân dân Giải phóng quân của Trần Nghị tại chiến dịch Mạnh Lương Cố (孟良崮) đã tiêu diệt hoàn toàn sư đoàn 74 gồm bộ đội tinh nhuệ Trung ương quân của Trương Linh Phủ (張靈甫). Ngày 24 tháng 9 năm 1948, quân của Trần Nghị công chiếm Tế Nam, chủ tịch Sơn Đông là Vương Diệu Vũ đã bị bắt làm tù binh ở Thọ Quang khi đang trên đường chạy đến Thanh Đảo. Ngày 2 tháng 6 năm 1949, sau khi quân đội Hoa Kỳ rút khỏi Thanh Đảo, Giải phóng quân tiến vào đóng quân trong thành phố.
Sau khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập, năm 1950, một số phần ở tây bộ Sơn Đông gồm Hà Trạch và Liêu Thành đã bị tách ra để hợp thành tỉnh mới Bình Nguyên, song tỉnh này đã bị triệt tiêu vào năm 1952 và các khu vực này lại trở về Sơn Đông. Từ Châu và Liên Vân Cảng của Giang Tô cũng từng thuộc quyền quản lý của Sơn Đông trong giai đoạn 1949-1952. Trong Nạn đói lớn 1959-1961, Sơn Đông là một trong các tỉnh chịu thiệt hai nghiêm trọng nhất toàn quốc, đặc biệt là vùng có Hoàng Hà chảy qua ở tây bắc bộ. Từ thập niên 1980, Sơn Đông, đặc biệt là vùng duyên hải đông bộ, đã có sự phát triển to lớn về kinh tế, trở thành một trong các tỉnh giàu có nhất của Trung Quốc.
Địa lý
nhỏ|280px|phải|[[Thái Sơn.]]
Địa hình chủ yếu của Sơn Đông là đồng bằng. Tây bắc bộ, tây bộ, tây nam bộ của tỉnh đều là một bộ phận của bình nguyên Hoa Bắc rộng lớn. Trung bộ Sơn Đông có địa hình núi non hơn, trong đó Thái Sơn được biết đến nhiều nhất. Đông bộ Sơn Đông là bán đảo Sơn Đông nhiều đồi núi kéo dài ra đến biển; bán đảo này tách Bột Hải ở phía tây bắc với Hoàng Hải ở phía đông và nam. Đỉnh cao nhất ở Sơn Đông là đỉnh Ngọc Hoàng thuộc Thái Sơn với cao độ 1545 m.
Hoàng Hà chảy qua tây bộ Sơn Đông, đổ ra biển ở vùng bờ biển bắc bộ Sơn Đông; đoạn sông chảy qua Sơn Đông được đắp đê hai bên, do bồi tích trong một thời gian dài nên lòng sông cao hơn các khu vực đất đai ngoài đê, ngoài ra một số vùng ở tây bộ Sơn Đông cũng thuộc lưu vực Hải Hà ở phía bắc và lưu vực Hoài Hà ở phía nam. Đại Vận Hà đi vào Sơn Đông ở phía tây bắc và tây nam. Hồ Vi Sơn (微山湖) là hồ lớn nhất Sơn Đông, với diện tích 1266 km². Chiều dài đường bờ biển của Sơn Đông là khoảng 3000 km. Bán đảo Sơn Đông có một đường bờ biển nhiều đá với các vách đá, vịnh và hải đảo. Vịnh Lai Châu là vịnh cực nam trong ba vịnh lớn của Bột Hải, nằm ở phía bắc bán đảo, giữa Đông Dinh và Bồng Lai. Vịnh Giao Châu nhỏ hơn nhiều vịnh Lai Châu, nằm ở phía nam bán đảo, cạnh Thanh Đảo. Quần đảo Trường Sơn (长山列岛) kéo dài về phía bắc từ bờ biển phía bắc của bán đảo.
Sơn Đông có khí hậu ôn hòa, nằm ở vùng chuyển giao giữa khí hậu cận nhiệt đới ẩm (Cwa theo phân loại khí hậu Köppen) và khí hậu lục địa ẩm (Köppen Dwa) với bốn mùa phân biệt. Mùa hè nóng và mưa nhiều (ngoại trừ một vài khu vực ven biển), trong khi mùa đông lạnh và khô. Nhiệt độ trung bình của Sơn Đông là −5 to 1 °C vào tháng 1 và 24 to 28 °C vào tháng 7. Lượng mưa bình quân là 550 to 950 mm, phần lớn là vào những tháng mùa hè, do ảnh hưởng của gió mùa.
Sơn Đông là một phần của khối phía Đông thuộc nền cổ Hoa Bắc. Bắt đầu vào Đại Trung sinh, Sơn Đông đã trải qua một quá trình mỏng hóa vỏ Trái Đất, một điều khác thường của một nền cổ và nó đã khiến lớp vỏ Trái Đất giảm từ 200 km xuống còn 80 km. Sơn Đông do đó đã từng chịu các ảnh hưởng kéo dài của núi lửa trong Phân đại Đệ Tam. Một số thành hệ địa chất tại Sơn Đông có nhiều hóa thạch. Ví dụ như tại Chư Thành ở đông nam bộ Sơn Đông, người ta đã phát hiện ra nhiều hóa thạch khủng long. Một phát hiện lớn đã tìm được 7.600 xương khủng long, bao gồm hài cốt của tyrannosaurus và ankylosaurus, được công bố vào năm 2008, và được cho là bộ sưu tập lớn nhất từng được phát hiện.
Các đơn vị hành chính
Sơn Đông được chia thành 16đơn vị hành chính cấp địa khu, và tất cả đều là thành phố thuộc tỉnh (địa cấp thị):
Kinh tế
Các Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Sơn Đông thế kỷ XXI đều là chuyên gia kinh tế. Sơn Đông có dân đông đảo và kinh tế cao. Năm 1978, GDP Sơn Đông đứng thứ tư trong cả nước. Trong 30 năm 1979 – 2008, tốc độ tăng trưởng GDP trung bình hàng năm ở Sơn Đông là 11,6%, đứng thứ năm trong cả nước sau Quảng Đông, Chiết Giang, Phúc Kiến và Nội Mông Cổ, trong đó tốc độ tăng trưởng GDP từ 1992 đến 1995 vượt quá 20%. Kể từ năm 2007, kinh tế Sơn Đông đã đứng thứ ba trong cả nước. Năm 2014, tổng GDP của Sơn Đông là gần một nghìn tỷ USD và GDP bình quân đầu người là 9.911 USD. Trong năm 2015, GDP tăng 8,0%, vượt sáu nghìn tỷ NDT.
Các trường đại học
nhỏ|phải|Học viện phần mềm Tề Lỗ (齐鲁软件学院) thuộc [[Đại học Sơn Đông, 2005]]
Liên kết ngoài
Thể loại:Tỉnh Trung Quốc Thể loại:Hoa Đông
Keckiella ternata
Keckiella ternata là một loài thực vật có hoa trong họ Mã đề. Loài này được (Torr. ex A. Gray) Straw mô tả khoa học đầu tiên năm 1967.
Liên kết ngoài
Thể loại:Keckiella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1967 Thể loại:Thực vật California
Catocala promissa
The Light Crimson Underwing (Catocala promissa) là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Loài này được tìm thấy ở châu Âu và Anatolia tới Armenia.
Sải cánh dài 60–65 mm. The moths gặp ở tháng 7 đến tháng 8 tùy theo địa điểm.
Ấu trùng ăn sồi.
Chú thích
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1775 Thể loại:Catocala Thể loại:Côn trùng châu Âu
Diradops jesusandresi
Diradops jesusandresi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Diradops
Stictoptera nigrostriga
Stictoptera nigrostriga là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Stictoptera
Xã Harrison, Quận Allegheny, Pennsylvania
Xã Harrison (Harrison Township) là một xã thuộc quận Allegheny, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 10.461 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Pennsylvania Thể loại:Khu dân cư ở quận Allegheny, Pennsylvania
Allium integerrimum
Allium integerrimum là một loài thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae. Loài này được Zahar. mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Liên kết ngoài
I Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1977
Joseph Paintsil
Joseph Paintsil (sinh 1 tháng 2 năm 1998) là một cầu thủ bóng đá Ghana thi đấu cho câu lạc bộ Hungary Ferencvárosi TC và Đội tuyển bóng đá quốc gia Ghana ở vị trí tiền vệ.
Thống kê câu lạc bộ
Cập nhật theo các trận đấu đã diễn ra tính đến ngày 9 tháng 12 năm 2017.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1998 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Ghana Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Ghana Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nemzeti Bajnokság I Thể loại:Cầu thủ bóng đá Tema Youth Thể loại:Cầu thủ bóng đá Ferencvárosi TC Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bỉ
Hymenostylium pellucidum
Liên kết ngoài
Thể loại:Hymenostylium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1926
7596 Yumi
7596 Yumi (1993 GH) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 4 năm 1993 bởi K. Endate và K. Watanabe ở Kitami.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1993 Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Pseudeuophrys
Pseudeuophrys là một chi nhện trong họ Salticidae.
Các loài
Chi này có các loài:
Tham khảo
Thể loại:Euophryini
Bulimulus ochsneri
Bulimulus ochsneri là một loài ốc nhiệt đới hô hấp trên cạn, là động vật thân mềm chân bụng có phổi thuộc phân họ Bulimulinae.
Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng đất có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp. Nó bị đe dọa do mất nơi sống.
Tham khảo
Thể loại:Bulimulus Thể loại:Động vật đặc hữu quần đảo Galápagos
Adiantum glaziovii
Adiantum glaziovii là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1882.
Liên kết ngoài
Thể loại:Adiantum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1882
Haralur, Devanahalli
Haralur là một làng thuộc tehsil Devanahalli, huyện Bangalore Rural, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Bangalore Rural
Palpares falcatus
Palpares falcatus là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được McLachlan miêu tả năm 1867.
Tham khảo
Thể loại:Palpares
Eupatorina sophiifolia
Eupatorina sophiifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (L.) R.M.King & H.Rob. mô tả khoa học đầu tiên năm 1971.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eupatorina Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1971
Sikar
Sikar là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Sikar thuộc bang Rajasthan, Ấn Độ.
Địa lý
Sikar có vị trí Nó có độ cao trung bình là 427 mét (1400 feet).
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sikar có dân số 184.904 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Sikar có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 54%. Tại Sikar, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Rajasthan
Warnockia
Warnockia là một chi thực vật có hoa trong họ Hoa môi (Lamiaceae).
Loài
Chi Warnockia gồm các loài:
Nguyễn Thị Bảo
Nguyễn Khắc Thị Bảo (còn đọc trại là Bửu ) (chữ Hán: 阮克氏寶; 7 tháng 9 năm 1801 – 12 tháng 9 năm 1851), phong hiệu Tứ giai Thục tân (四階淑嬪), là một cung tần của vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.
Thân thế
Thục Tân Nguyễn Khắc Thị Bảo sinh vào giờ Ngọ ngày 15 tháng 7 (âm lịch) năm Tân Dậu (tức 23 tháng 8 năm 1801), là con gái của Tư không Nguyễn Khắc Thiệu (1764 - 1816), nguyên quán ở Bình Chương, Gia Định, một khai quốc công thần của nhà Nguyễn. Mẹ bà là phụ nhân Nguyễn Thị Phú.
Năm Gia Long thứ 13 (1814), bà Bảo nhập cung vào hầu vua Minh Mạng khi ông vẫn còn ở nơi tiềm để.
Nhập cung
Năm 1819, bà hạ sinh con trai đầu lòng là Miên Thẩm, hoàng tử có quý tướng. Vua Gia Long thấy vậy vui mừng, ban cho hai mẹ con bà 10 lạng vàng. Thuở nhỏ Miên Thẩm hay khóc và nhiều bệnh, bà Bảo ngày đêm lo chăm sóc, tìm danh y chữa trị nhưng vẫn không thuyên giảm. Chưa đầy năm, hoàng tử càng khóc dữ dội, mắt mờ đi mà lại chảy máu. Đột nhiên có vị đạo sĩ tên Vân đến xin gặp bà và bảo: “Đây là tinh khí của Thái Bạch Kim Tinh giáng xuống, làm lễ tiễn là khỏi”. Làm lễ xong thì hoàng tử nín khóc thật.
Năm 1820, vua Minh Mạng lên ngôi, bà Bảo được liệt vào hàng Cung tần, năm 1831 giáng xuống làm Mỹ nhân, năm 1833 khởi phục làm Cung tần. Năm 1836 bà được ban huy hiệu là Thục tần (淑嬪) ở hàng Tứ giai. Sử sách ghi lại, bà Thục tần có mối quan hệ khá thân thiết với Tiệp dư Lê Thị Ái, mẹ của Tuy Lý vương Miên Trinh.
Thục tần Nguyễn Khắc Thị Bảo là người điềm đạm, giản dị, không ưa châu báu, chỉ thích thiên nhiên cây cỏ. Quanh viện Đoan Trang của bà có đủ các thứ hoa, bốn mùa lúc nào cũng có hoa nở hương thơm, lá xanh một góc trời. Mỗi sáng và chiều, bà đích thân cho bầy chim trong viện ăn, sau đó xách nước tưới hoa.
Senecio darwinii
Senecio darwinii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Hook. & Arn. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1841.
Nguyễn Thị Bảo
Nhập cung
Năm Minh Mạng thứ 17 (1836), bà Thục tần bị liên can đến án người nhà ăn trộm vàng trong cung, nên bị tước đoạt hết sách phong. Năm sau (1837), bà được khôi phục làm Tiệp dư ở hàng Lục giai. Năm Tự Đức thứ 2 (1849), Tùng Quốc công Miên Thẩm con trai bà cho xây Tiêu Viên và tâu xin vua cho rước mẹ về đó phụng dưỡng.
Senecio darwinii
Tham khảo
D Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1841
Nguyễn Thị Bảo
Nhập cung
Sau khi mẹ qua đời, Miên Thẩm đã cải tạo ngôi nhà ở của mình trong phủ làm nhà thờ, một gian hai chái, bộ tuồng gỗ kiểu nhà rường, vách xây gạch, cửa bản khoa, mái lợp ngói liệt; nội thất bài trí ba án thờ, đặc biệt một tủ đựng các mộc bản văn thơ Tùng Thiện Vương (chưa được kiểm tra). Bức hoành đề Thục Tần Đoan Liệt từ đường” (淑嬪端烈祠堂) với lạc khoản “Tự Đức Nhâm Ngọ” (1882), bài vị trên bàn thờ ghi Tiền triều Tiệp dư Tự Đức tứ niên bát nguyệt thập nhất nhật hoăng, tặng Thục tần Nguyễn Khắc Thị thụy Đoan Liệt thần chủ”, lại phối thờ bài vị thân phụ và thân mẫu của bà Thục tần.
Hậu duệ
Thục tần Nguyễn Thị Bảo có với vua Minh Mạng tổng cộng 4 hoàng tử và 3 hoàng nữ, trong đó chỉ có Tùng Thiện vương Miên Thẩm và 3 vị công chúa là sống qua tuổi trưởng thành. Cả bốn người đều có sự nghiệp văn chương đồ sộ, và 3 công chúa được xưng tụng là Nguyễn triều Tam khanh.
Chú thích
Thể loại:Sinh năm 1801 Thể loại:Mất năm 1851 Thể loại:Người Sài Gòn Thể loại:Phi tần Minh Mạng
Mimoclystia cancellata
Liên kết ngoài
Thể loại:Mimoclystia
Spartina caespitosa
Spartina caespitosa là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Eaton miêu tả khoa học đầu tiên năm 1898.
Liên kết ngoài
Thể loại:Spartina Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1898
Lacon lamottei
Lacon lamottei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Girard miêu tả khoa học năm 2003.
Tham khảo
Thể loại:Lacon
Plagiobothrys nelsonii
Plagiobothrys nelsonii là loài thực vật có hoa trong họ Mồ hôi. Loài này được (Greene) I.M. Johnst. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Liên kết ngoài
Thể loại:Plagiobothrys Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1923
Haydar, Mardin
Haydar là một xã thuộc huyện Mardin, tỉnh Mardin, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 238 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Mardin
Hymenostylium pseudorupestre
Hymenostylium pseudorupestre là một loài rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được Müll. Hal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hymenostylium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1900
Diradops maculata
Diradops maculata là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Diradops
Holomelina quinaria
Holomelina quinaria là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Holomelina
Stictoptera nigrotincta
Stictoptera nigrotincta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Stictoptera
Adiantum gracile
Adiantum gracile là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Fée mô tả khoa học đầu tiên năm 1852.
Liên kết ngoài
Thể loại:Adiantum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1852
Catocala puella
Catocala puella là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở miền bắc Trung Quốc và Hàn Quốc.
Sải cánh dài khoảng 46 mm.
Chú thích
Thể loại:Catocala
Kickxia aegyptiaca
Kickxia aegyptiaca là một loài thực vật có hoa trong họ Mã đề. Loài này được (L.) Nábĕlek mô tả khoa học đầu tiên năm 1926.
Liên kết ngoài
Thể loại:Kickxia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1926
Allium intradarvazicum
Allium intradarvazicum là một loài thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae. Loài này được R.M.Fritsch mô tả khoa học đầu tiên năm 2009.
Liên kết ngoài
I Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2009
Pseudabutilon benense
Liên kết ngoài
Thể loại:Pseudabutilon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Philaeus
Philaeus là một chi nhện trong họ Salticidae.
Các loài
Chi này có các loài:
Hồ Cachuma
Hồ Cachuma là một hồ ở trung tâm Hạt Santa Barbara, California trên Sông Santa Ynez. Nó được tạo thành từ Đập Bradbury, một đập 201 foot (61 m) được Cục Khai hoang Hoa Kỳ (U.S. Bureau of Reclamation) tạo ra năm 1953. Sức chứa của hồ là 205.000 acre-foot (253.000.000 m³) và diện tích mặt nước là 3.100 acre. Nó là một địa điểm cắm trại lớn  Do Phòng Công viên hạt the Santa Barbara quản lý. Ở đây có dịch vụ cung cấp lều trại, dụng cụ câu cá, thuyền chèo….
Đội tuyển chèo thuyền của Đại học California tại Santa Barbara thường luyện tập và thi môn này ở đây và đã dựng một nhà thuyền lâu dài ở đâu trước niên khóa 1982-1983.
Thành phố Solvang, California nằm cách hồ 20 dặm về phía tây.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hồ California
Sikhong Sekmai
Sikhong Sekmai là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Thoubal thuộc bang Manipur, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Manipur
Hymenostylium secundum
Liên kết ngoài
Thể loại:Hymenostylium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1876
Mimoclystia cecchii
Mimoclystia cecchii là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mimoclystia
Lachlathetes furfuraceus
Lachlathetes furfuraceus là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Rambur miêu tả năm 1842.
Holomelina rogersi
Holomelina rogersi là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Holomelina
7597 Shigemi
7597 Shigemi (1993 GM) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 4 năm 1993 bởi S. Otomo ở Kiyosato.
Lacon laoticus
Lacon laoticus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1927.
Tham khảo
Thể loại:Lacon
Wenchengia
Wenchengia là một chi thực vật có hoa trong họ Hoa môi (Lamiaceae).
Loài
Chi Wenchengia gồm các loài:
Liên kết ngoài
Thể loại:Thực vật đặc hữu Trung Quốc Thể loại:Họ Hoa môi
Paphiopedilum yingjiangense
Paphiopedilum yingjiangense là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Z.J.Liu & S.C.Chen mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Lan hài Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2007
Rousettus obliviosus
Rousettus obliviosus là một loài động vật có vú trong họ Dơi quạ, bộ Dơi. Loài này được Kock mô tả năm 1978.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rousettus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1978 Thể loại:Động vật có vú Comoros Thể loại:Động vật đặc hữu Comoros
New Hope, Alabama
Tham khảo
Thể loại:Alabama 1883 Thể loại:Thành phố của Alabama Thể loại:Thành phố ở quận Madison, Alabama Thể loại:Khởi đầu năm 1883 ở Hoa Kỳ Thể loại:Vùng thống kê kết hợp Huntsville-Decatur-Albertville, AL
Plagiobothrys nitens
Plagiobothrys nitens là loài thực vật có hoa trong họ Mồ hôi. Loài này được (Greene) I.M. Johnst. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Liên kết ngoài
Thể loại:Plagiobothrys Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1923
HMS Tenacious (R45)
HMS Tenacious (R45/F44) là một tàu khu trục lớp T được Hải quân Hoàng gia Anh Quốc chế tạo trong Chương trình Khẩn cấp Chiến tranh để phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Sống sót qua cuộc chiến tranh, nó được cải biến thành một tàu frigate nhanh chống tàu ngầm Kiểu 16 vào năm 1952, mang ký hiệu lườn mới F44, và tiếp tục phục vụ cho đến khi bị tháo dỡ năm 1965.
Thiết kế và chế tạo
Nguyên dự định mang tên HMS Tempest, con tàu được chế tạo tại xưởng tàu của hãng Cammel Laird ở Birkenhead, và được đặt lườn vào ngày 3 tháng 12 năm 1941. Nó được đổi tên thành Tenacious trước khi được hạ thủy vào ngày 24 tháng 3 năm 1943, và nhập biên chế cùng Hải quân Hoàng gia vào ngày 30 tháng 10 năm 1943.
Lịch sử hoạt động
Sau chiến tranh, Tenacious được cải biến thành một tàu frigate nhanh chống tàu ngầm Kiểu 16 vào năm 1952, mang ký hiệu lườn mới F44. Nó đã tham gia cuộc Duyệt binh Hạm đội nhân lễ Đăng quang của Nữ hoàng Elizabeth II vào năm 1953, và tiếp tục phục vụ cho đến khi được cho xuất biên chế và bán để tháo dỡ tại Troon vào ngày 29 tháng 6 năm 1965.
Một quyển sách mô tả hoạt động của con tàu trong Thế Chiến II, H.M.S. Tenacious: Her Story được phát hành bởi Richard Clay and Company, có liệt kê danh sách thủy thủ đoàn phục vụ trên con tàu từ tháng 8 năm 1943 đến tháng 4 năm 1946.
Thư mục
Thể loại:Lớp tàu khu trục S và T Thể loại:Tàu khu trục của Hải quân Hoàng gia Anh Thể loại:Tàu khu trục trong Thế Chiến II Thể loại:Khinh hạm của Hải quân Hoàng gia Anh Thể loại:Tàu frigate trong Chiến tranh Lạnh
Xã Harrison, Quận Bedford, Pennsylvania
Xã Harrison (Harrison Township) là một xã thuộc quận Bedford, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 972 người.
Sikka, Gujarat
Sikka là một thị trấn thống kê (census town) của quận Jamnagar thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sikka có dân số 17.699 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Sikka có tỷ lệ 44% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 54%, và tỷ lệ cho phái nữ là 34%. Tại Sikka, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Gujarat
Tired (bài hát của Alan Walker)
"Tired"là một bài hát của DJ và nhà sản xuất âm nhạc người Na Uy Alan Walker, hợp tác cùng ca sĩ-nhạc sĩ người Ireland Gavin James. Bài hát được sáng tác bởi Mike Needle, Dan Bryer, Gavin James, Oliver Green, Alan Walker, Gunnar Greve, Mood Melodies, Lars Kristian Rosness, Marcus Arnbekk và Fredrik Borch Olsen. Bài hát được phát hành trực tuyến vào ngày 19 tháng 5 năm 2017. Vào ngày 14 tháng 7 năm 2017, Kygo đã phát hành một bản phối lại cho bài hát.
Bối cảnh
Walker đã từng biểu diễn"Tired"trong các buổi trình diễn trực tiếp của anh trước khi phát hành chính thức đĩa đơn. Vào ngày 15 tháng 5 năm 2017, Alan Walker đăng tải một đoạn teaser cho đĩa đơn trên mạng xã hội, hé lộ về ảnh bìa của đĩa đơn. Một đoạn trailer được phát hành ngày 17 tháng 5 năm 2017, tiếp tục hé lộ thêm chi tiết về video âm nhạc của bài hát, và sử dụng phiên bản không lời của bài hát làm nền.
Nhân dịp phát hành đĩa đơn, Walker nói:"Tôi rất hứng khởi khi cuối cùng cũng được ra mắt 'Tired'. Tôi thấy nó như thêm vào một chiều khác trong những tác phẩm của mình. Hơn nữa, đây cũng là lần đầu tôi hợp tác với một giọng ca nam, và tôi rất cám ơn Gavin James đã cùng tham gia với tôi. Anh ấy có một giọng hát tuyệt vời, đã viết một bài hát rất hay và tôi mong những người hâm mộ cũng sẽ thích nó như tôi vậy!"James nói thêm:"Tôi rất vui được hợp tác cùng Alan trong bài hát này, anh ấy rất có tài năng, tôi thích phong cách của anh ấy và những gì anh ấy đã làm với bài hát! Tôi không thể chờ tới lúc những khán giả của cả hai chúng tôi được thưởng thức nó!"
Đánh giá chuyên môn
Matt Medved của Billboard nói rằng"Tired"là một bài hát"phô diễn âm điệu trứ danh của Walker với một phong cách phù hợp trên radio hơn các tác phẩm trước của anh."
Các cá nhân tham gia
Phần ghi công được lấy từ Tidal.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đĩa đơn năm 2017 Thể loại:Bài hát năm 2017 Thể loại:Bài hát nhạc điện tử Thể loại:Bài hát của Alan Walker
Michel Rocard
Michel Rocard (23 tháng 8 năm 1930 – 2 tháng 7 năm 2016) là chính trị gia người Pháp và là thành viên của Đảng Xã hội. Ông từng giữ chức vụ Thủ tướng Pháp từ năm 1988 tới 1991 trong nhiệm kỳ Tổng thống của François Mitterrand. Ông là người lập nên quỹ hỗ trợ Revenu minimum d'insertion (RMI), cũng như đứng ra thỏa thuận Hiệp ước Matignon về chế độ của khu tự trị Nouvelle-Calédonie. Ông cũng là thành viên của Nghị viện Châu Âu, tham gia mạnh mẽ vào các chính sách của Liên minh Châu Âu cho tới năm 2009. Năm 2007, ông cũng tham gia vào Ban cố vấn của Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Xavier Darcos
Liên kết ngoài
Thể loại:Thủ tướng Pháp Thể loại:Sinh năm 1930 Thể loại:Mất năm 2016 Thể loại:Người Courbevoie Thể loại:Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Pháp Thể loại:Người được trao Huân chương Bắc Đẩu Bội tinh Thể loại:Cựu sinh viên Sciences Po Thể loại:Chính khách Đảng Xã hội Pháp
Haralur, Bangalore South
Tham khảo
Thể loại:Bangalore Urban
Adiantum lunulatum
Adiantum lunulatum là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Burm. f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1768.
Máy chủ proxy
thumb|Minh họa về chức năng của Proxy. Khi hai máy tính liên lạc với nhau qua Proxy thì thông tin gửi đi ở từng máy đến máy kia sẽ được chuyển giao qua Proxy Trong mạng máy tính, máy chủ proxy là một ứng dụng máy chủ đóng vai trò trung gian giữa máy khách yêu cầu tài nguyên và máy chủ cung cấp tài nguyên đó.
Adiantum lunulatum
Liên kết ngoài
Thể loại:Adiantum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1768