Đình_Hoa_Vân_Hải
SỰ KIỆN NHÂN VẬT LỊCH SỬ
1) Những điều kiện để làng Vân Hải sớm trở thành làng cách mạng:	Làng Vân Hải là một làng vùng biển. Có bờ biển dài 2,8Km, có diện tích 3102ha. Nhân dân ở đây chủ yếu sống bằng nghề nông, số còn lại làm nghề đánh bắt hải sản. Tuy nhiên nghề nông do ruộng đất bạc màu, thiên nhiên khắc nghiệt, mùa màng thất bát. Nghề biển phương tiện đánh bắt hải sản thô sơ, luôn chống chọi với bão tố. Do vậy nhân dân ở đây rất cần cù, thuần phác, nhưng đời sống vẫn lam lũ nghèo đói. Đặc biệt trước khi chưa có Đảng, người nông dân phải sống dưới hai tầng áp bức của đế quốc và phong kiến, nên cuộc sống đã nghèo đói càng thêm cùng cực.	Bên cạnh nghề nông và nghề đi biển, ở đây còn có nghề cổ truyền làm đồ gốm: "Đất Cổ Đạm vắt nồi". Nghề gốm Cổ Đạm có từ lâu đời. Theo truyền thuyết ông tổ nghề gốm là Trần Cừ người tỉnh Thanh Hóa vào đây để lập nghiệp. Lúc đầu với ý định sản xuất chum vại để làm nước mắm, nhưng chất đất xấu nên chỉ sản xuất được loại gốm đất nung (nồi đất). Do có nghề thủ công, sản xuất ra hàng hóa tiêu dùng, nên lớp thanh niên ở nhiều vùng cũng tụ tập về đây để học nghề, học việc. Sản phẩm nghề gốm làm ra, một số đi xa để trao đổi mua bán hàng hóa. Bước ra khỏi lũy tre làng họ sớm tiếp thu được sự tiến bộ và nhạy cảm với tình hình thời cuộc ở bên ngoài xã hội để chuyển về quê hương. Làng Vân Hải còn là một trong những cội nguồn của lối hát ca trù. Nếp sinh hoạt văn hóa ở đây thường thu hút lớp trẻ tham gia. Ca trù Cổ Đạm không chỉ đóng khung trong một làng, một xã, mà về sau phát triển ra cả vùng, cả nước. Từ sinh hoạt văn hóa, từ những lời ca mang tính yêu nước, đã gắn bó lớp thanh niên tiến bộ và tạo điều kiện giao lưu những tư tưởng cách mạng mới sau này. Nhân dân làng Vân Hải còn có bề dày truyền thống yêu nước. Trong thời kỳ Phan Đình Phùng dấy cờ khởi nghĩa chống thực dân Pháp, nhiều người dân đã theo Phan Đình Phùng vào căn cứ Vũ Quang khởi nghĩa, trong số họ có một số người trở thành tướng sỹ tài giỏi của cụ Phan. Khi Nguyễn Hằng Chi và Trịnh Khắc Lập lãnh đạo phong trào khởi nghĩa chống thuế Trung kỳ (1908) cả làng Cổ Đạm đã đứng dậy tham gia phong trào. Ở đây còn nổ ra nhiều cuộc đấu tranh giữa phe hào và phe hộ để giữ đất, giữ làng. Những truyền thống đấu tranh đó, đã rèn luyện ý chí chiến đấu kiên cường cho nhân dân làng Hoa Vân Hải. Bên cạnh truyền thống yêu nước, nhân dân ở đây có truyền thống hiếu học. Trong các kỳ thi cử, thuộc thời nào xã hội nào, làng đều có người đậu đạt, giữ được vị trí quan trọng trong xã hội. Cuộc sống dù lam lũ vất cả nhưng nhân dân vẫn cố gắng cho con em đi học. Nhiều trường học được mở, thu hút nhiều thầy giáo ở mọi vùng về dạy học như: Ngô Hữu Yêu (Huế), Hồ Văn Ninh (Đức Thọ), Phan Huy Quảng (Hương Sơn). Đây là những hạt giống tốt để gieo vào vườn ươm trong phong trào cách mạng sau này. Ngoài ra làng Vân Hải cách thành phố Vinh không xa – một thành phố bị thực dân pháp đô hộ. Nhiều người làng Vân hải đã phải chạy ra thành phố để làm cu ly ở các nhà máy như: Nhà máy cưa, nhà máy gỗ, nhà máy điện Vinh. Thời kỳ này các nhà máy đang có phong trào vô sản hóa, do vậy ý thức giai cấp vô sản, tính dân tộc đã sớm thức dậy đối với tầng lớp công nhân và được họ đón nhận chuyển tải về làng quê Cổ Đạm. Với tất cả những điều kiện trên, là cơ sở hết sức cần thiết để nhân dân làng Hoa Vân hải khi bắt gặp những tư tưởng tiến bộ, tinh thần yêu nước, ý thức dân tộc sẽ được nhanh chóng thổi bùng lên thành một cao trào cách mạng. Đó cũng là cơ sở để làng Vân Hải sớm trở thành làng Cộng sản. Đình làng cũng là nơi thờ tự thành hoàng làng, là điểm gặp gỡ giao lưu của những nhà trí thức và những thanh niên tiến bộ. Đình Hoa Vân Hải trở thành một địa chỉ để tiếp nhận những tư tưởng tiến bộ ấy và nơi ghi nhận những chuyển biến lịch sử của các phong trào cách mạng về sau.