cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Europa (vệ tinh)
Địa hình
Với địa hình rất bằng phẳng, Europa là một trong những thiên thể có vỏ ngoài mịn nhất trong hệ Mặt Trời. Những đường rãnh ngang dọc trên bề mặt Europa chủ yếu là những dải màu có độ phản xạ khác với các vùng xung quanh chứ không phải do những lồi lõm trên bề mặt Europa tạo thành. Có rất ít những miệng hố thiên thạch do những hoạt động địa chất của Europa vẫn rất mạnh mẽ. Bề mặt băng của Europa khiến cho nó phản xạ rất mạnh, lên tới 0.64, một trong những vệ tinh phản xạ mạnh nhất trong hệ Mặt Trời (so với các vệ tinh khác của Sao Mộc, Callisto là 0.22, Ganymede là 0.43 và Io là 0.63). Bề mặt Europa rất trẻ và hoạt động. Dựa trên mật độ những vụ bắn phá thiên thạch trong hệ Mặt Trời, có thể thấy tuổi của bề mặt Europa từ 20 đến 180 triệu năm. Cynthia Phillips, một chuyên gia nghiên cứu Europa, nói rằng không có sự đồng tình trong giới khoa học giữa những cách giải thích trái ngược nhau về bề mặt Europa.
Những đường rãnh
trái|nhỏ|260px|Ảnh chụp Europa với màu sắc khá chân thực do tàu Galileo cung cấp. Có thể thấy rõ những đường rãnh trên bề mặt của nó
Đặc điểm bề mặt hấp dẫn và lý thú nhất của Europa là sự xuất hiện của rất nhiều những vệt tối màu đan chéo vào nhau trên toàn bộ vệ tinh, theo tiếng Latinh gọi là lineae (tiếng Anh là lines: đường). Những phân tích kĩ lưỡng cho thấy lớp vỏ của Europa, cả hai bên của rãnh đứt gãy, đang di chuyển tương đối với nhau. Những rãnh lớn có thể rộng tới 20 km, rìa của rãnh tối màu, khuếch tán ánh sáng mạnh, có những nét kẻ đều đặn. Trung tâm của rãnh là vệt sáng màu hơn. nhỏ|Miệng hố Pwyll đường kính 26km Một giả thuyết được đưa ra cho rằng những rãnh này là kết quả của những vụ phun trào của các hố phun nước hay những điểm phun trào nước ngầm khi lớp vỏ băng có những kẽ hở cho nước ở lớp chất lỏng phía dưới phun lên. Ta cũng có thể quan sát thấy hiện tượng này ở những rặng núi dưới đáy biển của Trái Đất. Những vết nứt này chủ yếu do lực hút mạnh của Sao Mộc làm biến dạng lớp vỏ của Europa. Do Europa luôn quay một mặt về phía Sao Mộc, tức là luôn được định hướng theo một hướng nhất định với Sao Mộc, những vết đứt gãy này cũng phải được sắp xếp một cách đặc biệt và có trật tự xác định. Tuy nhiên, chỉ những vết đứt gãy ở những khu vực trẻ nhất của bề mặt Europa được định hướng theo đúng dự đoán của các nhà khoa học. Những vùng bề mặt càng cổ xưa thì các rãnh càng được định hướng khác với hiện tại. Nguyên nhân có thể là do lớp bề mặt của Europa quay nhanh hơn lõi của nó. Lớp nước dưới bề mặt Europa đã tách phần lõi và phần vỏ của vệ tinh này, khiến chúng chuyển động không đồng bộ nhau. Bên cạnh đó là lực hút từ Sao Mộc đã làm xô dịch lớp vỏ ngoài của Europa. So sánh các bức ảnh do 2 tàu thám hiểm Voyager và Galileo cung cấp, các nhà khoa học đã đưa ra ước lượng cận trên cho tốc độ dịch chuyển giả định này. Với tốc độ đó, mất 12.000 năm để lớp vỏ ngoài quay hết một vòng so với lõi bên trong của vệ tinh.
Các cấu trúc khác
nhỏ|260px| Ảnh chụp đám hỗn loạn Conamara, băng kết rộng tới 10 km. Vùng màu trắng thể hiện khu vực xung quanh miệng hố [[Pwyll]]
nhỏ|260px| Ảnh chụp đám hỗn loạn Conamara cho thấy những ngọn núi khá cao và lởm chởm xen kẽ với những vùng bằng phẳng.
Các cấu trúc khác có thể kể đến trên bề mặt Europa là những vết lenticulae có hình tròn hay hình elip (lenticulae theo tiếng Latinh nghĩa là vết tàn nhang). Có một số trong chúng giống như những ngọn đồi hình vòm, một số là các hố lõm và một số là những điểm mịn tối màu. Một số cái khác có cấu trúc gồ ghề lộn xộn. Các vết hình vòm có thể được hình thành khi lớp vỏ của vệ tinh bị các lực tác động đẩy trồi lên.
Một giả thuyết cho rằng những vết lồi lõm này là kết quả của việc những tầng băng ấm ở phía dưới trồi lên qua những kẻ nứt của tầng băng ngoài cùng lạnh hơn, giống như nham thạch nóng chảy từ lớp phía dưới vỏ Trái Đất phun ra từ các miệng núi lửa. Những vệt mịn sẫm màu có thể được hình thành khi tầng băng ấm nói trên bị tan chảy ra trong quá trình trồi lên mặt đất. Còn những cấu trúc gồ ghề (được gọi là đám hỗn loạn, ví dụ như đám hỗn loạn Conamara) được hình thành từ nhiều mảnh vỡ trên bề mặt của lớp vật chất tối màu có nhiều gò đống. Cấu trúc này giống như những tảng băng trôi trên các biển băng của Trái Đất.
Đại dương dưới bề mặt
Các nhà khoa học tin rằng bên dưới lớp vỏ ngoài lạnh lẽo của Europa là một lớp nước dày, được giữ ở thể lỏng chủ yếu do nhiệt năng sinh ra từ ma sát giữa các lớp vật chất bên trong của nó. Nhiệt năng sinh ra do phân rã phóng xạ có cùng công suất (trên mỗi kilogam vật chất) với quá trình tương tự ở Trái Đất. Mặc dù vậy, do thể tích tỉ lệ với lập phương kích thước, trong khi diện tích bề mặt tỉ lệ với bình phương kích thước, với kích thước nhỏ của Europa, tỉ lệ năng lượng phân rã phóng xạ trên mỗi m² diện tích bề mặt nhỏ hơn nhiều so với Trái Đất. Vì vậy năng lượng này không đủ để cung cấp nhiệt năng cho vệ tinh. Nhiệt độ bề mặt Europa là 110 K (−160 °C; −260 °F) tại xích đạo và 50 K (−220 °C; −370 °F) tại 2 cực, khiến cho băng trên Europa cứng như đá granite. Những dấu hiệu đầu tiên về khả năng tồn tại lớp chất lỏng này là sự tồn tại nhiệt năng do sự biến dạng của Europa (Europa bị biến dạng khi quay trong quỹ đạo tương đối dẹp của mình do tác động lực hút của Sao Mộc cũng như các vệ tinh lớn khác). Các nhà khoa học qua phân tích những bức ảnh của các tàu Voyager và Galileo đã tranh cãi về sự tồn tại của các vùng hỗn loạn, xuất hiện rất phổ biến trên bề mặt Europa. Một số người cho rằng đó là nơi tầng chất lỏng ấm ở phía dưới trồi lên và làm tan chảy tầng băng đá. Cách giải thích này bị đặt một dấu hỏi lớn. Đa số các nhà địa chất học thiên về mô hình tầng băng đá dày. Họ cho rằng lớp chất lỏng ở dưới sâu thật khó để có quan hệ với những cấu trúc địa hình trên bề mặt Europa. Các nhà khoa học cũng đưa ra các ước lượng rất khác nhau về độ dày lớp băng trên bề mặt Europa, từ vài trăm mét cho đến vài chục kilomet.
Có 2 mô hình về lớp ngoài của Europa:
Tàu thám hiểm Galileo cho thấy Europa có mômen từ trường yếu, là từ trường hưởng ứng của từ trường Sao Mộc. Cường độ từ trường ở xích đạo chỉ cỡ 120 nT, bằng 1/6 từ trường của Ganymede và gấp 6 lần từ trường của Callisto. Mômen cảm ứng từ chỉ có thể là do Europa có một lớp chất dẫn điện phía bên trong. Và phù hợp nhất là một lớp chất lỏng chứa các muối dưới bề mặt của Europa. Ảnh chụp quang phổ vệ tinh cho thấy các vạch đỏ và đậm màu có thể có các muối như magiê sulfat, kết tụ khi chất lỏng ở lớp dưới khi tràn lên bề mặt bị bốc hơi. Axit sulfuric ngậm nước cũng có thể là nguyên nhân gây ra những vạch bẩn trong quang phổ của Europa. Cho dù là magnesi sulfat hay axit sulfuric thì do các chất hóa học này đều không màu, phải có một số chất khác tạo màu cho bề mặt của Europa. Đó có thể là các hợp chất của sulfur.
Khí quyển
nhỏ|Từ trường quanh Europa. Đường màu đỏ là quỹ đạo của tàu thám hiểm Galileo trong một chu kì bay qua Europa (E4 hoặc E14)
Sử dụng máy đo quang phổ độ phân giải cao Goddard trên kính viễn vọng Hubble, từ năm 1995, người ta đã thấy Europa có một lớp khí quyển mỏng và loãng chủ yếu cấu thành từ O2. Áp suất khí quyển tại bề mặt của Europa là cỡ 1 μPa, bằng 10−11 áp suất khí quyển của Trái Đất. Với cùng điều kiện nhiệt độ và áp suất như sát mực nước biển trên Trái Đất, lượng oxy trên Europa chỉ đủ để chứa đầy trong một thể tích bằng khoảng 12 lần sân vận động mái vòm ở Houston. Năm 1997, tàu thám hiểm Galileo khi bay qua Europa đã khẳng định sự tồn tại tầng điện ly của vệ tinh này. Đó là một tầng các hạt điện tích đến từ sóng điện từ Mặt Trời và các hạt mang điện từ từ trường Sao Mộc.
Không giống như khí oxy trên bề mặt Trái Đất, khí oxy trên Europa không đến từ quá trình trao đổi chất của sinh vật. Các dự đoán của R. E. Johnson và đồng nghiệp cho rằng lớp khí quyển trên bề mặt Europa được hình thành thông qua quá trình phân giải phóng xạ (quá trình phân giải các hợp chất hữu cơ do tác dụng của phóng xạ). Tia cực tím từ Mặt Trời và dòng các hạt mang điện (ion và electron) từ trường điện từ của Sao Mộc va đập với bề mặt băng đá của Europa đã phân giải nước trong phần bề mặt của vệ tinh này thành hydro và oxy. Những thành phần này được tích tụ lại và phát tán vào khí quyển của vệ tinh. Cũng các dòng năng lượng cao này va đập và đẩy bật các phân tử oxy trên bề mặt Europa vào vũ trụ. 2 quá trình này cân bằng nhau tạo nên khí quyển của vệ tinh. Các phân tử oxy là thành phần nhiều nhất trong khí quyển do nó tồn tại lâu hơn các khí khác. Các phân tử oxy không bị đông lại như phân tử nước hay phân tử Hydrogen peroxide và tích tụ ngay phía trên bề mặt lớp băng đá. Các phân tử hydro quá nhẹ để bị giữ lại bởi Europa, chúng không bao giờ bay chạm tới bề mặt của vệ tinh này.
Những quan sát trên bề mặt vệ tinh cho thấy một số phân tử oxy sinh ra do phân giải phóng xạ không thoát ra khỏi bề mặt của Europa. Nếu như lớp chất lỏng phía dưới của vệ tinh này có những đường thông lên đến bề mặt thì oxy có thể được dẫn xuống đại dương của vệ tinh, giúp hình thành những quá trình sinh học làm nền tảng cho sự sống.
Các phân tử hydro và một phần oxy phân tử và nguyên tử sau khi thoát ra khỏi bề mặt Europa đã hình thành một vành đai khí lân cận quỹ đạo Europa quay quanh Sao Mộc. Vành đai khí này được gọi là đám mây trung tính. Cả tàu vũ trụ Cassini và Galileo đều phát hiện được đám mây này. Đám mây gần quỹ đạo của Europa dày hơn (nhiều hơn về số lượng nguyên tử và phân tử) so với đám mây gần quỹ đạo Io. Các mô hình vật lý dự đoán rằng tất cả các nguyên tử và phân tử trong vành đai này đều sẽ bị ion hóa và hòa vào dòng plasma điện từ trường của Sao Mộc.
Khả năng tồn tại sự sống
nhỏ|Một ống phun khói màu đen tại [[Đại Tây Dương. Những ống phun như vậy, thông qua năng lượng địa nhiệt tạo ra sự bất cân bằng hóa học cung cấp năng lượng cho sự sống đáy biển]]
nhỏ|Một tập đoàn [[Ngành Giun đốt|giun ống lớn định cư gần một ống phun ở đáy biển Thái Bình Dương. Trong khi giun ống cần được cung cấp oxy để tồn tại, một số vi khuẩn yếm khí không cần oxy]]
Người ta cho rằng trong đại dương dưới bề mặt của Europa có thể tồn tại sự sống. Đại dương này có thể có môi trường tương tự như môi trường gần các ống phun nước nóng ngầm dưới đáy biển hoặc giống như môi trường trong hồ Vostok ở Bắc cực. Sự sống trong một môi trường như vậy nếu có sẽ giống như các dạng sống nguyên sinh ở đáy biển trên Trái Đất. Mặc dù cho đến ngày nay, người ta vẫn chưa khẳng định được có sự sống trên Europa hay không, nhưng khả năng tồn tại của đại dương trên Europa vẫn thúc đẩy người ta phóng các tàu thám hiểm để nghiên cứu vệ tinh này.
Năm 2006, Robert Pappalardo, giáo sư thuộc viện nghiên cứu không gian trường đại học Colorado phát biểu:
Thám hiểm Europa
Những hiểu biết ngày nay về Europa chủ yếu được thu thập trong những năm 70 của thế kỉ trước, khi 2 tàu thám hiểm Pioneer 10 và Pioneer 11 là những tàu thám hiểm đầu tiên viếng thăm Sao Mộc và các vệ tinh của nó vào 2 năm 1973 và 1974. Những bức ảnh vào thời điểm này của 4 vệ tinh lớn là khá mờ nhạt. Tàu thám hiểm Voyager sau đó bay qua các vệ tinh này vào năm 1979. Gần đây nhất, tàu thám hiểm Galileo đã quay quanh quỹ đạo Sao Mộc trong 8 năm từ năm 1995 và cung cấp cho chúng ta những hình ảnh rõ nét nhất về bề mặt các vệ tinh của Sao Mộc, trong đó có Europa.
Người ta đang đề nghị tiến hành nhiều dự án để tìm hiểu thêm về các vệ tinh của Sao Mộc. Một vấn đề đáng quan tâm cho những dự án này là mọi tàu thám hiểm đặt chân lên Europa đều cần phải được bảo vệ trước bức xạ rất mạnh của Sao Mộc. Hiện nay người ta đã đề xuất nhiều dự án khác nhau với mục đích rất khác nhau. Có dự án chỉ đặt mục tiêu phân tích cấu tạo bề mặt của Europa nhưng có một số dự án đặt mục tiêu cực kì tham vọng và khó thực hiện trong tương lai gần. Đó là tìm kiếm dấu vết của sự sống của đại dương trong lòng Europa.
Các dự án
Những kế hoạch phóng các tàu thăm dò tìm kiếm nước và sự sống trên Europa đang gặp rất nhiều khó khăn do vấn đề kĩ thuật cũng như vấn đề tài chính. Dự án Jupiter Icy Moons Orbiter thám hiểm các vệ tinh băng đá của Sao Mộc đã bị hủy bỏ năm 2005.
Một dự án có tính khả thi là dự án Ice Clipper, sử dụng một bộ phận va chạm gây nổ như trong dự án Deep Impact. Bộ phận này sẽ kích thích một vụ nổ nhỏ trên bề mặt của Europa khiến cho một lượng lớn vật chất của vệ tinh này sẽ được bốc bay lên không trung. Một tàu vũ trụ nhỏ sẽ được điều khiển bay qua đám bụi này để thu thập các mẫu vật chất trên bề mặt Europa. Không cần quay quanh quỹ đạo của Sao Mộc hay Europa, cũng không cần nhiên liệu để khởi động quay về Trái Đất từ quỹ đạo của các thiên thể này, dự án kiểu như trên sẽ khiến cho lượng nhiên liệu tàu mang theo là rất ít và giảm hẳn chi phí cho dự án.
nhỏ|Minh họa về cryobot và hydrobot
Những ý kiến táo bạo hơn đưa ra khả năng về các tàu đổ bộ sau khi hạ cánh xuống Europa sẽ tìm kiếm bằng chứng về sự sống bằng cách lấy mẫu ở phần băng gần bề mặt vệ tinh hay thậm chí đục xuyên qua bề mặt vệ tinh tiếp cận đại dương phía dưới. Một đề xuất đưa ra ý tưởng về một tàu thăm dò lớn làm tan băng chạy bằng năng lượng nguyên tử gọi là cryobot. Sau khi đổ bộ xuống bề mặt vệ tinh, sử dụng nhiệt lượng của mình, cryobot sẽ làm tan chảy băng dưới chân và từ từ đi xuyên qua lớp băng cứng. Theo Hội nghiên cứu hành tinh, mục tiêu chính của cryobot là tạo một lỗ khoan vào trong lòng của Europa. Sau khi chạm đến lớp chất lỏng, một tàu tự hành dưới nước gọi là hydrobot sẽ được tách rời ra và tự do tìm kiếm sự sống trong đại dương của Europa. Cả cryobot và hydrobot phải trải qua một quá trình diệt trùng thành vô trùng hoàn toàn. Điều này tránh các tàu thăm dò phát hiện được các vi khuẩn của Trái Đất trên mình chúng thay vì các vi sinh vật của Europa. Hơn nữa, khử trùng cho tàu thăm dò còn tránh làm ô nhiễm về mặt sinh học cho hệ sinh thái của Europa. Mặc dù rất hấp dẫn nhưng dự án nói trên chưa được vạch kế hoạch chi tiết.
Trong tương lai, một dự án mang tên Europa Jupiter System Mission (EJSM) (dự án nghiên cứu Sao Mộc và các vệ tinh, chủ yếu là Europa) liên kết giữa 2 trung tâm khoa học vũ trụ NASA và ESA có thể được thực hiện vào năm 2020. Vào tháng 2 năm 2009, hai trung tâm này đã xác định đây là mục tiêu quan trọng có mức ưu tiên cao hơn dự án Titan Saturn System Mission (dự án khám phá vệ tinh Titan của Sao Thổ). Mặc dù vậy, đóng góp của phía ESA vẫn đang bị đặt dấu hỏi do vấn đề tài chính. Dự án này có thể gồm một vệ tinh bay quanh Sao Mộc của ESA, một vệ tinh bay quanh Europa của NASA và một vệ tinh nghiên cứu từ trường Sao Mộc của JAXA.
Khả năng định cư trên Europa
Xa hơn các dự án thám hiểm là các dự án về kế hoạch định cư trên Europa. Dự án Artemis là một dự án rất tham vọng khi được đề xuất năm 1997. Theo như kế hoạch của dự án, các nhà khoa học sẽ định cư trong các mođun trên bề mặt Europa. Họ sẽ khoan sâu xuống bề mặt của vệ tinh để kiểm tra xem đại dương có thực sự tồn tại bên dưới lớp băng hay không. Họ cũng có thể định cư trong căn cứ nghiên cứu có dạng túi khí được bơm căng. Việc nghiên cứu lòng biển của Europa sẽ được thực hiện với sự giúp đỡ của một tàu ngầm đặc biệt.
Định cư trên bề mặt Europa tiềm ẩn rất nhiều khó khăn và rủi ro. Một vấn đề rất nghiêm trọng là cường độ bức xạ rất mạnh phát ra từ vành đai bức xạ Sao Mộc, mạnh hơn vành đai bức xạ Van Allen của Trái Đất 10 lần. Con người không thể sống trên bề mặt hay gần bề mặt của Europa nếu không có những quần áo bảo hộ chống bức xạ đặc biệt. Những cư dân của Europa cần phải bước ra bề mặt của Europa thật nhanh và nếu ở lại thì phải chui xuống những hầm ngầm dưới đất (mặc dù họ sẽ không phải làm thế khi Europa đi qua phần đuôi từ trường (magnetotail) của Sao Mộc). Một vấn đề khác là nhiệt độ cực lạnh trên bề mặt Europa (chỉ khoảng - 170oC tức là 103 K).
Sự sống có thể tồn tại trên Europa, trong đại dương ngầm bên dưới lớp vỏ băng. Con người nếu định cư trên Europa có thể sẽ đối đầu với sự sống trên thiên thể này. Ngay cả khi chúng không phải là những sinh vật có trí tuệ, chúng vẫn có thể rất nguy hiểm, ví dụ như những vi khuẩn gây hại. Còn nếu như chúng không gây hại thì con người lại có thể hủy diệt môi trường sinh thái của những sinh vật này.
Tên lửa đẩy hạng nặng
Tên lửa đẩy hạng nặng (Tiếng Anh heavy-lift launch vehicle, HLV hoặc HLLV, là phương tiện phóng vũ trụ có khả năng mang tải trọng từ 20.000 đến 50.000 kg (theo NASA) hoặc từ 20.000 đến 100.000 kg (theo Nga) vào quỹ đạo Trái đất tầm thấp (LEO)., các phương tiện phóng vũ trụ hạng nặng vẫn còn đang được sử dụng là Ariane 5, Trường Chinh 5, Proton-M và Delta IV Heavy. Ngoài ra, tên lửa Angara A5, Falcon 9 Full Thrust, và Falcon Heavy được thiết kế để có khả năng mang tải trọng hạng nặng đối với một vài cấu hình, nhưng không có khả năng mang được trọng tải nặng 20 tấn vào quỹ đạo LEO.
Văn hóa dân gian Séc
Cộng hòa Séc được chia làm nhiều khu vực dân tộc. Mỗi vùng lại có những nét truyền thống dân gian đặc biệt, các bài hát, trang phục chuyên ngành thủ công khác nhau. Vì thế, văn hóa dân gian Séc đem đến một nguồn giải trí đa dạng.
Âm nhạc và điệu nhảy
Âm nhạc đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của người dân thường hoặc nông dân ở Cộng hòa Séc. Âm nhạc vừa là phương tiện thể hiện vừa là nơi trút ra những cảm xúc của họ. Âm nhạc thay đổi không chỉ theo nguồn gốc của vùng miền mà còn theo mục đích sử dụng nó. Vì thế mà có vô số các bài hát dân gian mang màu sắc riêng biệt
thumb|Ľubomír Párička chơi kèn túi ở Cộng hòa Séc Âm nhạc thường là lời giải cho các vấn đề đời thường và được thể hiện qua hình thức truyền miệng. Từ thế kỉ 19 trở đi âm nhạc đã được các nhà dân tộc học ghi chép lại. Những lễ kỷ niệm truyền thống như đón xuân, mùa màng bội thu vẫn hiện hiễu trong các dịp lễ truyền thống cùng các bài hát. Những đề tài sống động hơn được sử dụng riêng trong các lễ kỷ niệm, đám cưới hoặc tiệc tùng. Các đám tang và những dịp lễ tang cũng có những giai điệu và bài hát riêng.
Các bài hát và đặc biệt là các điệu múa thường liên quan đến quá trình nhập ngũ của các thanh niên thiếu niên Séc vào quân đội; chúng có tên gọi là "verbuňk" ở một số vùng miền. Những đợt nhập ngũ thường xảy ra trong thời chiến và những bài hát này có một vị trí đặc biệt trong nền âm nhạc dân gian Séc. Chúng được UNESCO liệt vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.
Có một số loại nhạc cụ gắn liền với âm nhạc dân gian của Séc, giúp tăng thêm màu sắc âm thanh đặc trưng của nền âm nhạc nơi đây – violin và đại hồ cầm; các nhạc riêng biệt của Bohemia và Moravia như kèn túi (bock), đàn gõ dulcimer, ống tiêu của người chăn cừu và kèn trumpet. Tất cả đống nhạc cụ ấy vẫn còn được sử dụng ngày nay bởi các nhóm dân gian trong những buổi trình diễn của họ. Điệu polka có nguồn gốc từ Bohemia và vẫn là một phần không thể thiếu trong nét truyền thống văn hóa dân gian, đặc biệt là ở miền Tây của đất nước. Kể từ thế kỉ 19 điệu nhảy này phổ cập từ Bohemia tới nhiều nước châu Âu láng giềng cũng như ở nước ngoài.
Liên kết ngoài
Thể loại:Văn hóa dân gian theo quốc gia
Tosa, Kōchi
Tosa (土佐市) là một thành phố thuộc tỉnh Kōchi, Nhật Bản.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố tỉnh Kōchi
Leptogaster galbicesta
Leptogaster galbicesta là một loài ruồi trong họ Asilidae. Leptogaster galbicesta được Martin miêu tả năm 1964. Loài này phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tham khảo
Thể loại:Leptogaster
Kotoko (định hướng)
Kotoko có thể đề cập đến:
Glossosoma anakemei
Glossosoma anakemei là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Glossosoma
Microthambema tenuis
Microthambema tenuis là một loài chân đều trong họ Thambematidae. Loài này được Birstein miêu tả khoa học năm 1961.
Tham khảo
Thể loại:Microthambema
Greta
Móc Câu (tựa tiếng Anh: Greta) là một bộ phim kinh dị tâm lý năm 2018 của đạo diễn Neil Jordan và kịch bản được viết bởi Ray Wright và Jordan. Phim có sự tham gia của Chloë Grace Moretz, Isabelle Huppert, Maika Monroe, Colm Feore và Stephen Rea, và theo chân một phụ nữ trẻ khi cô kết bạn với một góa phụ cô đơn, người bị ám ảnh bởi bà ta.
Móc Câu đã có buổi ra mắt công chúng tại Liên hoan phim quốc tế Toronto vào ngày 6 tháng 9 năm 2018. Phim được phát hành vào ngày 1 tháng 3 năm 2019 tại Hoa Kỳ, bởi Focus Feature. Bộ phim đã thu về hơn 18 triệu đôla trên toàn thế giới và nhận được nhiều ý kiến trái chiều từ các nhà phê bình.
Nội dung
Frances McCullen là một cô hầu bàn sống ở thành phố New York cùng với người bạn Erica Penn. Mẹ Frances đã qua đời một năm trước vì bệnh ung thư và cô duy trì mối quan hệ căng thẳng với người bố tham công tiếc việc, Chris.
Frances tìm thấy một chiếc túi xách trên tàu điện ngầm. Tên và địa chỉ bên trong xác định nó thuộc về Greta Hideg và Frances mang trả lại. Greta nói với Frances rằng bà là một góa phụ, đến từ Pháp, có con gái đang học ở Paris. Frances bắt đầu dành thời gian với Greta, bất chấp sự phản đối của Erica rằng mối quan hệ này là không tự nhiên. Một đêm nọ, khi đang ở nhà Greta chuẩn bị bữa tối, Frances tìm thấy những chiếc túi xách giống hệt chiếc túi mà cô tìm thấy. Trên túi có nhiều tên và số điện thoại, bao gồm cả tên của Frances. Frances quyết định cắt đứt quan hệ với Greta.
Greta bắt đầu rình rập Frances. Greta cũng theo dõi Erica, gửi cho Frances những bức ảnh thời gian thực của Erica vào một buổi tối. Frances gọi điện cảnh báo Erica, người lên một chiếc xe buýt, rồi thấy Greta cũng lên xe buýt. Frances nói với Greta đừng quấy rối họ, nhưng Greta sau đó xuất hiện tại nhà hàng nơi Frances làm việc, gây ra cảnh lộn xộn khiến Frances bị đuổi việc. Frances và Erica muốn yêu cầu lệnh cấm, nhưng được cho biết có thể mất vài tháng.
Erica nói với bố Frances, Chris, về Greta và Chris nói với Frances hãy cắt đứt quan hệ với Greta. Frances phát hiện ra rằng con gái của Greta thực ra đã tự sát bốn năm trước vì không chịu nổi sự tàn bạo của bà mẹ và Greta không phải là người Pháp, bà còn bị bệnh tâm thần.
Frances phân vân giữa việc về nhà với bố hoặc đi du lịch với Erica. Erica đề nghị cô nói dối Greta rằng cô sẽ đi xa để giải quyết vấn đề của riêng mình, điều mà Frances làm. Khi họ gặp nhau, Greta, ngày càng loạn trí, yêu thương nói với Frances rằng bà sẽ là mẹ của cô.
Erica và Chris cuối cùng gặp nhau và biết rằng Frances không ở cùng họ. Thời gian trôi qua, Greta buộc Frances phải học tiếng Hungary và cách chơi piano. Trong một buổi học nấu ăn, Frances cắt đứt ngón tay của Greta và đánh ả bất tỉnh. Frances cố gắng trốn thoát, nhưng tất cả cửa ra vào và cửa sổ đều bị đóng kín. Frances chạy xuống tầng hầm, trong khi tìm kiếm lối ra đã tìm thấy một trong những nạn nhân trước của Greta. Greta lẻn ra phía sau Frances và quấn một chiếc túi quanh đầu cô đến khi cô bất tỉnh.
Chris thuê Brian Cody, một nhà điều tra tư nhân, đi tìm Frances và điều tra về Greta. Cody biết được Greta từng là một y tá, đến từ Hungary, người đã bị đuổi việc vì lạm dụng thuốc mê. Cody gặp Greta tại nhà ả. Frances, bị bịt miệng và bị trói, cố gắng thu hút sự chú ý của ông ta bằng cách rung lắc giường, nhưng Greta đã chặn tiếng ồn bằng âm nhạc. Khi Greta rời khỏi phòng khách, Cody phát hiện ra có một căn phòng bí mật đằng sau cây đàn piano. Greta đột nhiên xuất hiện và cắm một ống tiêm vào cổ ông ta. Ông ta rút súng ra khi dần bị mất ý thức, và Greta dùng khẩu súng đó để bắn chết ông ta.
Một khoảng thời gian không xác định trôi qua. Greta để một chiếc túi xách khác trên tàu điện ngầm, và một người phụ nữ mang chiếc túi đến nhà của Greta và được mời vào. Greta rót cà phê cho họ, nhưng sau khi Greta uống cốc của mình, ả cảm thấy muốn ngất đi. Người phụ nữ cởi bộ tóc giả và tiết lộ mình là Erica, người đã đánh thuốc mê Greta. Cô chế giễu Greta và nói với ả rằng cô đã tìm kiếm chiếc túi xách trên tàu điện ngầm trong khoảng thời gian dài. Greta bất tỉnh và Erica tìm thấy Frances. Greta, tỉnh lại, xuất hiện từ trong bóng tối, tóm lấy Frances trước khi bất tỉnh lần nữa. Frances và Erica đặt Greta đang bất tỉnh vào rương, sử dụng một món đồ nữ trang nhỏ hình Tháp Eiffel bằng kim loại để khóa nó lại. Sau khi họ rời khỏi căn phòng để báo cảnh sát, Greta bắt đầu đập mạnh vào nắp rương đến khi món nữ trang di chuyển một chút và chuẩn bị rơi ra.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim năm 2018 Thể loại:Phim tiếng Anh
Ferdjioua
Ferdjioua là một đô thị thuộc tỉnh Mila, Algérie. Dân số thời điểm năm 2002 là 40.441 người.
Xem thêm
Thể loại:Đô thị của Algérie Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Mila
Platyxantha abdominalis
Platyxantha abdominalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1897.
Tham khảo
Thể loại:Platyxantha
Đồ gốm Bolesławiec
thumb|right|Trưng bày minh họa phong cách của đồ gốm Boleslawiec. Đồ gốm Bolesławiec ( English: ), còn được gọi là đồ gốm Ba Lan, là một thuật ngữ chung cho Đồ gốm mỹ nghệ và đồ gốm sứ được sản xuất ở thị trấn Bolesławiec, phía tây nam Ba Lan. thumb|Một cửa hàng bán đồ Ba Lan ở [[Seattle]] Nghệ thuật này bắt nguồn từ cuối thời kỳ Trung Cổ, nhưng phát triển đầy đủ nhất vào thế kỷ 19 và được tiếp tục kể từ thời gian đó. Mỗi sản phẩm được đặc trưng bởi hoa văn trang trí màu xanh của biểu tượng trên nền màu trắng, với các nét chấm phá thay thế của các yếu tố màu xanh hoặc màu vàng. Đồ gốm sứ đa dạng từ Ấm trà và bình có quai đến các loại đĩa, The Platters và giá đỡ nến. Đồ gốm được gọi chung là "Đồ gốm sứ Ba Lan", vì nó trở thành một trong những biểu tượng văn hóa không chính thức của đất nước này.
Tổng quan
Trong nhiều thế kỷ, một trong những loại hình nghệ thuật hàng đầu ở Trung Âu là đồ gốm và Gốm được tạo ra ở vùng Silesia của Ba Lan. Các đồ gốm sứ bền và hữu dụng, màu trắng kem và xanh dương là những đặc điểm đặc trưng và dễ nhận biết. Đồ gốm sứ và đồ gốm là một phần xác định bản sắc của thành phố Bolesławiec. Thị trấn này cũng thường được gọi là Miasto Ceramiki (Thị trấn gốm sứ). Không thể nhắc đến thị trấn mà không đề cập đến đồ gốm sứ đã được sản xuất ở đây từ hơn một ngàn năm. Đây là niềm tự hào lớn của cư dân thành phố này.
Nghệ thuật gốm sứ đã từ lâu gắn bó với Bolesławiec, một thị trấn nằm ở Silesia - vùng đất bị giằng xé trong lịch sử của Châu Âu. Các tác phẩm gốm sứ có tên là gốm Boleslawiec, hoặc đôi khi chúng được gọi bằng cái tên Đức: gốm Bunzlau hay gốm Bunzlauer. Gần đây, nghệ thuật gốm sứ Boleslawiec lại hồi sinh và trở nên phổ biến ở Mỹ.
Yếu tố địa lý tạo điều kiện thuận lợi trong làm đồ gốm sứ vì khu vực này có nhiều trầm tích đất sét tự nhiên; ngày nay đất sét vẫn còn được khai thác sử dụng. Lượng đất sét ở đây khá dồi dào và có chất lượng tốt với hàm lượng fenspat và silic cao, và được xếp vào loại đồ sành sứ sau khi nung. Được nung ở nhiệt độ rất cao, khoảng 1100-1300 độ C. Đất sét có màu nâu đến xám, và có kết cấu thô so với vật liệu sét sợi là sứ. Đồ gốm sứ chắc, có bề ngoài giống thủy tinh và rỗng khi nung. Có thể tráng men và nung lại sản phẩm để tạo ra bề mặt kín nước. Ngoài ra còn có một loại nước áo độc đáo được kết hợp với cơ sở cung cấp gốm Bolesławiec để cho ra các sản phẩm màu nâu có bề mặt bóng.
Lịch sử
thumb|right|Các sản phẩm đồ gốm và đồ gốm sứ Bolesławiec Đồ gốm sứ đã là một phần của Bolesławiec và lịch sử của toàn bộ vùng đất này trong một thời gian dài. Các thợ làm đồ gốm và đồ sành sứ được ghi nhận từ đầu thế kỷ 14, với ghi chép đầu tiên về thợ làm gốm trong sách của thành phố Świdnica vào năm 1380. Tuy nhiên, những đợt khảo cổ cho thấy đồ gốm sứ và sành sứ có từ đầu thời kỳ Trung Cổ, và các and mô hình giao dịch cũng cho thấy rõ sự có mặt vào thời gian này.
Các thợ gốm của khu vực Bolesławiec lần đầu tiên tập hợp thành một hội vào khoảng đầu thế kỷ 17. Phần lớn các mảnh gốm còn sót lại có niên đại vào đầu thế kỷ 18. Chúng đặc trưng bởi nước men màu nâu và thường là các bình đựng chất lỏng hoặc loại bình có tay cầm. Một vài bình có nắp đậy với nắp thiếc kèm theo, mặc dù nhiều bình là dạng hở. Chúng được làm từ bàn xoay làm gốm, có hình dạng đồng nhất, và có họa tiết trơn nhẵn hoặc có vân chéo. Phần lớn chúng được đánh dấu bằng một ký hiệu nào đó, thường là tên viết tắt của cá nhân và ngày tháng.
Khoảng từ giữa thế kỷ 18, các loại bình bắt đầu trở nên đặc trưng bởi họa tiết “thẳng” chảy tự nhiên, hoặc thiết kế hoa và lá nhô cao trên thân cây. Các họa tiết thẳng có màu trắng nhạt, với màu nâu thường được dùng để viền xung quanh bình. Điều này bổ sung thêm sự tương phản và tăng tính thẩm mỹ.
Họa tiết thẳng vẫn còn khá phổ biến trong thế kỷ 18 và đầu thế kỷ 19. Các họa tiết phổ biến khác gồm biểu tượng của Boleslawiec, biểu tượng Adam và Eva của người thợ làm gốm tự tạo ra, hình huy hiệu và các hoạt tiết thiên nhiên như hoa lá và chim muông. Bình đựng chất lỏng, ly và ca to là các sản phẩm được sản xuất phổ biến nhất.
Khoảng nửa cuối thế kỷ 19, đất sét trắng trước đây chỉ được dùng cho họa tiết thẳng bắt đầu được sử dụng trong phần lớn các loại bình. Sở dĩ như vậy là do ý tưởng cải tiến của Johann Gottlieb Altmann, một bậc thầy làm đồ gốm, người đầu tiên đúc các đĩa thay vì ném chúng vào bàn xoay làm gốm. Altmann cũng dùng một loại men không chì mới cho phép dập và tạo nên các họa tiết và thiết kế mới. Phần lớn các thiết kế được công nhận ngày nay như các vòng tròn lặp lại, hình vảy, hoa, chấm tròn và cỏ ba lá đều được tạo ra từ thời đó.
Người Ba Lan nổi tiếng nhất tham gia vào việc sản xuất các đồ gốm sứ trong vùng Bolesławiec là Stanislaw Wiza. Năm 1963, ông thành lập công ty Ceramika Wiza, hiện vẫn sản xuất đồ gốm sứ theo các phương pháp truyền thống. Con gái của Stanislaw Wiza là Lidia Jop tiếp tục truyền thống gia đình để quản lý công ty.
Trường dạy nghề gốm sứ
Năm 1897, một trường dạy nghề gốm sứ được thành lập ở Boleslawiec. Hiệu trưởng đầu tiên của ngôi trường này là một bậc thầy gốm sứ nổi tiếng từ Berlin, Tiến sĩ Wilhelm Pukall. Ông đã khởi xướng những thay đổi giúp cải cách khả năng kỹ thuật và các phương pháp làm việc mới, mà còn hỗ trợ các ý tưởng và các hình tức thể hiện sáng tạo mới. Đó là thời kỳ phát triển vượt bậc của gốm sứ Boleslawiec. Trường học chấp nhận phần lớn con trai của các thợ làm gốm địa phương, và sau khi học xong, họ mở ra các xưởng riêng của mình.
Mặc dù phần lớn các xưởng và studio gốm sứ của vùng Lower Silesia đều bị phá hủy trong Chiến tranh thế giới thứ hai, và toàn bộ cư dân Đức trong thị trấn và quanh tỉnh đều rời đi trong quá trình chuyển giao lãnh thổ từ Đức sang Ba Lan năm 1945, chính quyền Ba Lan mới và những người tị nạn đã nỗ lực rất lớn để hồi sinh công trình. Hợp tác xã CPLiA được hình thành và hỗ trợ bởi Học viện Mỹ thuật Eugeniusz Geppert do nhà nước điều hành ở Wrocław. Điều này cho phép hợp tác xã khôi phục lại một thành tựu nghệ thuật trình độ cao và cho phép tài trợ cũng như thúc đẩy các thợ gốm sứ tài năng ở Ba Lan cũng như khắp Châu Âu.
Đồ gốm sứ Bolesławiec ngày nay
thumb|Các sản phẩm thủ công được lựa chọn
Toàn bộ đồ gốm sứ Bolesławiec đích thực đều có đóng dấu “Làm bằng tay ở Ba Lan” dưới đáy sản phẩm. Ngày nay, đồ gốm sứ Boleslawiec dễ nhận ra nhất là loại gốm sứ màu trắng hoặc màu kem với các họa tiết màu xanh đậm, xanh lá cây, vàng, nâu và có khi là màu đỏ hoặc tím. Các thiết kế phổ biến nhất gồm các chấm tròn, hoa trừu tượng, đốm nhỏ, “cối xay gió” và “mắt chim công” được yêu thích. Các truyền thống của đồ gốm 'Bunzlauer' vẫn được những người bị trục xuất từ thị trấn Bunzlau cũ và con cháu của họ lưu giữ ở nhiều địa điểm của nước Đức ngày nay. Gần đây, phần lớn đồ gốm nguyên bản từ Bolesławiec Ba Lan được sản xuất bởi hợp tác xã CPLiA và nhiều nghệ nhân làm việc cùng, hoặc ở trong các nhà máy hoặc các xưởng nhỏ hơn. Nhiều nghệ sĩ cá nhân thực hiện các tác phẩm của riêng họ, và cũng có một phong trào nghề thủ công rộng lớn hiện vẫn sản xuất các đồ sành sứ màu nâu đậm và trắng truyền thống.
Mặc dù đồ gốm sứ Bolesławiec trở nên phổ biến hơn ở Mỹ trong vài năm gần đây, nhưng nó vẫn là một sản phẩm của khu vực và được biết đến chủ yếu ở Đức và Đông Âu. Được sưu tập bởi các nhà sưu tầm cá nhân trên thế giới, và cũng là một phần bộ sưu tập của nhiều bảo tàng ở Châu Âu, bộ sưu tập lớn nhất nằm ở Bảo tàng gốm sứ Boleslawiec, tại Boleslawiec, Ba Lan. Tuy nhiên, với việc thương mại hóa ngành công nghiệp, Đồ gốm sứ Ba Lan hiện được bán trên toàn thế giới để sử dụng hàng ngày trong nhà bếp cũng như để sưu tầm.
Đồ gốm sứ Bolesławiec được tạo ra như một sản phẩm chức năng chủ yếu, và ngày nay vẫn được dùng với chức năng này mặc dù các thiết kế đã tăng về mặt chất lượng và độ khó. Đồ gốm sứ Bolesławiec thuộc loại rất khác biệt so với đồ gốm và sứ mịn của Anh và Châu Á với giá thành cao trên thị trường hiện nay. Tuy nhiên, đồ gốm Boleslawiec không hề rẻ. Ly lớn hay nhỏ đều có giá từ hơn hai mươi đến bốn mươi Đô la Mỹ ở bất cứ đâu; những món có độ khó hơn và lớn hơn như bát, ấm trà, hộp đựng, và các dĩa kiểu có thể có giá từ một đến hai trăm Đô la Mỹ ở nhiều nơi; và một vài món được các nghệ sĩ nổi tiếng vẽ bằng tay có thể có giá gần năm trăm Đô la Mỹ hoặc hơn. Giá cả tùy thuộc vào kích thước, loại mặt hàng, chất lượng nước men/ sơn, và có phải là loại Unikat hay “duy nhất” hay không. Khi một nghệ sĩ gốm sứ được coi là đủ tài năng, họ có quyền tạo ra một sản phẩm từ đầu đến cuối và có thể ký tên lên đó. Các sản phẩm này được đánh dấu UNIKAT ở đáy sản phẩm và nếu chúng hiếm và có chất lượng tốt hơn thì giá thành sẽ cao hơn.
Đồ gốm Ba Lan được làm thủ công với niềm tự hào tại nhiều công ty sản xuất nhỏ ở Boleslawiec, Ba Lan. Toàn bộ các sản phẩm đều được vẽ bằng tay, sử dụng tem bọt biển và bút lông để vẽ nghệ thuật lên từng sản phẩm. Toàn bộ các họa tiết đều được các nghệ nhân cắt bằng tay trên miếng bọt biển và sau đó họ dùng các miếng bọt biển và bút lông để áp các họa tiết độc đáo lên từng món sản phẩm. Bọt biển được sử dụng vì chúng giữ cho sơn ướt trong thời gian dài, cho phép người nghệ nhân làm việc từ từ quanh một sản phẩm trong một thời gian, dập một họa tiết độc đáo riêng. Một vài nghệ nhân tạo họa tiết ban đầu và sơn một họa tiết bằng tay, vì vậy tất cả các nghệ nhân đều biết mỗi họa tiết sẽ như thế nào và có thể giữ phong cách tương tự cho các sản phẩm hoàn thành.
Tham khảo
Thể loại:Polish art Thể loại:Polish pottery
Cyphon keilbachi
Cyphon keilbachi là một loài bọ cánh cứng trong họ Scirtidae. Loài này được Klausnitzer miêu tả khoa học năm 2004.
Tham khảo
Thể loại:Cyphon
Tân sinh mạch
thumb|263x263px|Ảnh 3D thể hiện quá trình tân sinh mạch Tân sinh mạch (tiếng Anh: angiogenesis) là quá trình sinh lý hình thành các mạch máu mới từ những mạch máu có trước đó. Sự tân sinh mạch tiếp tục sự phát triển của hệ mạch bằng các quá trình nảy mạch và tách mạch, trong khi quá trình hình thành mạch máu (vasculogenesis) bắt nguồn từ sự hình thành phôi thai của các tế bào nội mô từ các tế bào trung bì đầu dòng và từ quá trình tân mạch hóa (neovascularization), được xem như giai đoạn đầu trong quá trình hình thành hệ mạch. Do đó, tân sinh mạch là sự tiếp diễn của quá trình hình thành mạch máu, chịu trách nhiệm phần lớn cho sự sinh trưởng của mạch máu trong quá trình phát triển và trong bệnh tật.
Tân sinh mạch là một quá trình sinh lý thiết yếu trong sự sinh trưởng và phát triển, cũng như trong quá trình lành vết thương và sự hình thành mô hạt. Tuy nhiên, nó cũng diễn ra trong sự chuyển tiếp các khối u từ lành tính sang ác tính. Vì thế, các chất ức chế tân sinh mạch (angiostatin, endostatin, arrestin...) cũng được dùng trong điều trị ung thư. Vai trò cần thiết của tân sinh mạch trong sự phát triển khối u đã được đề xuất lần đầu tiên vào năm 1971 bởi Judah Folkman, người đã miêu tả khối u là "hot and bloody" (nóng và đầy máu). Điều này cho thấy rằng, ít nhất đối với nhiều loại khối u, điều đặc trưng là sự lưu thông tốt và thậm chí là sự sung huyết (hyperaemia).
Tân sinh mạch máu nảy chồi
Tân sinh mạch máu nảy chồi (sprouting angiogenesis)thuật ngữ lấy từ: là dạng tân sinh mạch đầu tiên được xác định, và do đó những hiểu biết về dạng tân sinh mạch này cũng nhiều hơn dạng tân sinh tách mạch. Nó xảy ra trong một số giai đoạn đặc trưng rõ ràng. Tín hiệu ban đầu truyền đến từ các vùng mô không có mạch máu. Sự giảm oxy huyết (hypoxia) được ghi nhận ở những khu vực này khiến các mô đòi hỏi sự hiện diện của các dưỡng chất và oxy nhằm thực hiện các hoạt động chuyển hóa. Do đó, các tế bào nhu mô sẽ tiết ra yếu tố tăng trưởng nội mạch (VEGF-A), một yếu tố tăng trưởng tiền sinh mạch, kích hoạt các thụ thể trên tế bào nội mô hiện diện trong các mạch máu tồn tại trước đó. Các tế bào nội mô sau khi được kích hoạt được gọi là tế bào ngọn (tip cell), bắt đầu giải phóng các enzyme protease phá vỡ lớp màng đáy (basement membrane) tạo điều kiện cho các tế bào nội mô thoát ra khỏi thành mạch ban đầu. Các tế bào nội mô sau đó tăng sinh trong vùng cơ chất xung quanh và hình thành các mầm cứng kết nối các mạch máu lân cận. Các tế bào đang tăng sinh nằm bên dưới tế bào ngọn được gọi là tế bào thân (stalk cell). Sự tăng sinh của những tế bào này cho phép mầm mao mạch phát triển đồng thời theo chiều dài.
Khi các mầm mao mạch vươn dài về phía nguồn kích thích tân sinh mạch, các tế bào nội mô cũng di chuyển song hành nhờ các protein kết dính integrin. Những mầm này sau đó tạo ra các vòng để trở thành một lòng mạch chính thức khi các tế bào di chuyển đến điểm tân sinh mạch. Sự nảy mạch xảy ra với tốc độ vài milimét mỗi ngày, cho phép các mạch mới lan tỏa ra các khoảng trống trong hệ mạch. Tân sinh mạch máu nảy chồi khác hẳn với tân sinh tách mạch vì nó tạo ra mạch máu mới hoàn toàn trong khi tân sinh tách mạch, các mạch máu được tách ra từ mạch máu có trước.
Tân sinh tách mạch
Tân sinh tách mạch (Splitting angiogenesis) hay tân sinh kiểu lồng ruột (intussusceptive angiogenesis) là quá trình hình thành mạch máu mới bằng cách chia một mạch máu hiện có thành hai. Trong dạng tân sinh mạch này, thành mao mạch kéo dài vào trong lòng mạch để tách một mạch ra làm đôi. Quá trình này được chia làm 4 pha. Pha đầu, hai thành mao mạch đối diện thiết lập một vùng tiếp xúc chung. Pha thứ hai, các điểm liên kết tế bào nội mô được tổ chức lại và lớp màng kép nơi tiếp xúc giữa hai thành mạch được đục lổ để cho phép các yếu tố tăng trưởng và tế bào thâm nhập vào lòng mạch. Pha thứ ba, khoảng không được hình thành giữa hai mạch mới tại vùng tiếp xúc được lấp đầy bởi các tế bào ngoại biên (pericyte) và nguyên bào cơ sợi (myofibroblast). Những tế bào này bắt đầu sản sinh ra các sợi collagen vào lõi để hình thành nên mạng lưới ngoại bào cho sự phát triển của lòng mạch. Pha cuối, lõi được xử lý mà không làm thay đổi cấu trúc cơ bản. Sự quan trọng của tân sinh tách mạch liên quan đến sự tái tổ chức lại các tế bào hiện có, làm tăng số lượng mao mạch nhưng không làm tăng số lượng tế bào nội mô tương ứng. Điều này đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển phôi thai do chưa đủ điều kiện để tạo ra một hệ vi tuần hoàn (microcirculation) phong phú với các tế bào mới mỗi khi một mạch mới phát triển.
Motaniec
Motaniec (Đức: Spaldingsfelde) là một ngôi làng ở quận hành chính của Gmina Kobylanka, trong Stargardzki, Zachodniopomorskie, ở tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 2 km  phía tây bắc Kobylanka, 13 km về phía tây của Stargard và 20 km về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Ngôi làng có dân số 163 người.
Glossosoma anakgunung
Glossosoma anakgunung là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Glossosoma
Thể thao Cộng hòa Séc
thumb|300px|Các nhà vô địch khúc gôn cầu trên băng thế giới xuất hiện tại [[Quảng trường Phố cổ (2010).]]
Platyxantha apicalis
Platyxantha apicalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1864.
Thể thao Cộng hòa Séc
Thể thao đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của nhiều người Séc, nhìn chung họ là những cổ động viên hâm mộ các cá nhân hoặc đội bóng mà họ yêu thích. Hai môn thể thao hàng đầu ở Cộng hòa Séc là bóng đá và khúc gôn cầu trên băng, cả hai bộ môn đều thu hút lượng quan tâm khổng lồ nhất từ cả giới truyền thông và cổ động viên. Nhiều môn thể thao khác được tổ chức thành giải có cấu trúc chuyên nghiệp gồm có bóng rổ, bóng chuyền, bóng ném đồng đội, bóng ném Séc, điền kinh, khúc gôn cầu và nhiều môn khác. Thể thao là nguồn gốc của làn sóng yêu nước mãnh liệt, thường dâng cao trong nhiều ngày hoặc nhiều tuần lễ trước khi khởi tranh một sự kiện và dần lắng xuống nhiều ngày sau đó.
Các sự kiện thể thao được cổ động viên Séc xem trọng nhất là: giải vô địch khúc gôn cầu trên băng thế giới, giải đấu Thế vận hội khúc gôn cầu trên băng, giải bóng đá vô địch châu Âu, giải bóng đá vô địch thế giới và các trận vòng loại của những sự kiện như vậy. Nhìn chung, bất kì trận đấu quốc tế liên quan đến đội tuyển khúc gôn cầu trên băng Cộng hòa Séc hay đội tuyển bóng đá quốc gia đều thu hút lượng lớn sự quan tâm, đặc biệt là các trận đấu với những đối thủ truyền thống: Đức ở môn bóng đá; Nga, Phần Lan, Thụy Điển và Canada ở môn khúc gôn cầu trên băng; và Slovakia ở cả hai môn. Các kì Thế vận hội mùa hè và mùa đông cũng cực kì nổi tiếng ở Séc.
Platyxantha apicalis
Tham khảo
Thể loại:Platyxantha
Thể thao Cộng hòa Séc
Khúc gôn cầu trên băng
Khúc gôn cầu trên băng là một trong những môn thể thao phổ biến nhất ở Cộng hòa Séc. thumb|[[O2 Arena (Prague)|O2 Arena tại Praha, được xây dựng để tổ chức giải vô địch khúc gôn cầu trên băng nam thế giới 2004]] thumb|150px|[[Jaromír Jágr là tay săn điểm hàng đầu trong số các cầu thủ tại giải NHL ]]
Extraliga
Extraliga là giải đấu khúc gôn cầu trên băng hạng cao nhất ở Cộng hòa Séc.
KHL
Đội bóng HC Lev Praha đã thi đấu hai mùa bóng tại giải Kontinental Hockey League (KHL), bắt đầu từ mùa giải 2012–13. Đội bóng đã giành dự các trận play-off, nhưng bị loại bởi HC CSKA Moscow. Ở mùa giải 2013-2014, đội lọt đến trận chung kết nhưng để thua câu lạc bộ Metallurg Magnitogorsk đến từ Cúp Gagarin.
Bóng đá
thumb|[[Generali Arena, sân nhà của AC Sparta Prague.]]
Bóng đá là môn thể thao thịnh hành ở đất nước Cộng hòa Séc. Trước đây đội tuyển quốc gia Tiệp Khắc cũ từng là một thế lực hùng mạnh với hai lần giành ngôi á quân giải vô địch thế giới và vô địch giải vô địch bóng đá châu Âu 1976. Môn thể thao này ngày càng có thêm nhiều người hâm mộ khi đội tuyển quốc gia Séc giành vé dự giải vô địch thế giới lần đầu tiên kể từ khi Tiệp Khắc tan rã. Những cầu thủ gần đây như Petr Čech, Tomáš Rosický và Pavel Nedvěd đã gặt hái nhiều thành công vang dội ở các câu lạc bộ hàng đầu châu Âu và trở thành những biểu tượng quốc gia.
Ở môn bóng đá quốc nội, Giải bóng đá vô địch quốc gia Séc là hạng đấu cao nhất trong hệ thống giải đấu bóng đá Séc. Các câu lạc bộ giàu thành tích nhất là hai đội bóng Thủ đô Sparta Prague và Slavia Prague. Trong mộ thời gian dài, Sparta Prague đã đem đến tuyển quốc gia những cầu thủ chất lượng như Libor Sionko, Jaromír Blažek, Zdeněk Grygera và Tomáš Rosický.
Sparta Praha là đội bóng thường xuyên góp mặt tại UEFA Champions League, và gần đây có thêm đội FC Viktoria Plzeň cùng Slavia Praha thường xuyên tham dự giải đấu danh giá nhất châu Âu cấp câu lạc bộ.
Tosashimizu, Kōchi
Tosashimizu (土佐清水市) là một thành phố thuộc tỉnh Kōchi, Nhật Bản.
Leptogaster insularis
Leptogaster insularis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Leptogaster insularis được Janssens miêu tả năm 1954. Loài này phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tosashimizu, Kōchi
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố tỉnh Kōchi Thể loại:Thành phố cảng Nhật Bản
Leptogaster insularis
Tham khảo
Thể loại:Leptogaster
Cyphon kejvali
Cyphon kejvali là một loài bọ cánh cứng trong họ Scirtidae. Loài này được Ruta miêu tả khoa học năm 2007.
Tham khảo
Thể loại:Cyphon
Microtitanethes licodrensis
Microtitanethes licodrensis là một loài chân đều trong họ Trichoniscidae. Loài này được Pljakic miêu tả khoa học năm 1977.
Tham khảo
Thể loại:Microtitanethes
St. John's, Newfoundland và Labrador
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố cảng ven Đại Tây Dương Thể loại:Thành phố của Canada
Glossosoma anaktana
Glossosoma anaktana là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Glossosoma
Niedźwiedź, Tỉnh West Pomeranian
Niedźwiedź (Barenbruch) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Kobylanka, thuộc hạt Stargard, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 5 km  phía tây bắc Kobylanka, 15 km về phía tây của Stargard và 17 km về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Ngôi làng có dân số là 316 người.
Platyxantha aureipennis
Platyxantha aureipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1933.
Lia, Na Uy
thumb|275px|Lia, từ [[Hundorp.]] Lia là một làng ở Sør-Fron, Innlandet, Na Uy. Dân số của làng là 261. Làng phân cách với Hundorp bởi sông Gudbrandsdalslågen.
Platyxantha aureipennis
Tham khảo
Thể loại:Platyxantha
Thủy điện Nậm Lang
Nậm Lang Nậm Lang
Cyphon kerzhneri
Cyphon kerzhneri là một loài bọ cánh cứng trong họ Scirtidae. Loài này được Klausnitzer miêu tả khoa học năm 1982.
Mictosoma ramosum
Mictosoma ramosum là một loài chân đều trong họ Mictosomatidae. Loài này được Hansen miêu tả khoa học năm 1916.
Tham khảo
Thể loại:Mictosoma
Glossosoma anale
Glossosoma anale là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Glossosoma
Platyxantha azurea
Platyxantha azurea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1933.
Leptogaster keiseri
Leptogaster keiseri là một loài ruồi trong họ Asilidae. Leptogaster keiseri được Martin miêu tả năm 1964. Loài này phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tham khảo
Thể loại:Leptogaster
Nậm Lang
Nậm Lang là một dòng suối chảy ở huyên Yên Minh tỉnh Hà Giang, Việt Nam.
Nậm Lang là một suối đặc biệt với đoạn dòng chảy ngầm dài gần 2 km. Đoạn đầu còn gọi là suối Du Già, đoạn cuối là suối Bản An đổ ra sông Nhiệm. Suối chính dài 25 km, và suối Bản An dài 6 km. Tổng cộng độ dài suối kể cả đoạn ngầm là 33 km, diện tích lưu vực 236 km².
Ferkane
Xem thêm
Thể loại:Đô thị của Algérie Thể loại:Sơ khai Algérie Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Tébessa
Nậm Lang
Suối ở cách thành phố Hà Giang cỡ 30 km hướng đông bắc theo đường thẳng.
Dòng chảy
Nậm Lang chảy ở vùng núi đất lẫn núi đá vôi phát triển karst, nên có mặt cắt địa hình dọc sông phức tạp và có một phần chảy ngầm dưới lòng núi.
Suối khởi nguồn từ sườn đông dải núi Phu Tha Ca - Ba Tiên cao 2276 m 22.95209°N, 105.1346°W ở phần tây xã Du Già, chảy về hướng đông. Suối đổ về thung lũng Du Già, độ cao từ 1700 m xuống cỡ 400 m ở thung lũng. Đoạn này còn gọi là suối Du Già.
Suối chảy tiếp về hướng đông bắc theo thung lũng hẹp, qua vùng giáp ranh các xã Lũng Hồ, Du Tiến sang xã Ngọc Long. Tại bản Nậm Luông suối đổ xuống dòng ngầm. 23.0012°N, 105.29297°W
Sau đó dòng suối lộ ra ở bản An xã Ngọc Long, và có tên gọi suối Bản An. Suối Bản An chảy tới vùng giáp ranh với xã Mậu Long thì đổ vào sông Nhiệm trong mạng lưới sông Gâm. 23.04776°N, 105.32909°W