cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Big Ben
Chiếc đồng hồ khổng lồ
Ngoài ra, do khói bụi ô nhiễm cùng với điều kiện thời tiết khắc nghiệt, cứ 5 năm một lần, tháp đồng hồ lại dừng hoạt động (ngừng đổ chuông và các kim chỉ hướng 12 giờ) để các công nhân treo mình làm vệ sinh trên bốn mặt đồng hồ (kéo dài một tuần). nhỏ|374x374px|Mặt số đồng hồ được phục hồi về màu nguyên bản sau khi trùng tu
Đại cuộc trùng tu
Vào ngày 21 tháng 8 năm 2017, tháp đồng hồ Big Ben điểm chuông lần cuối (vào đúng 12 giờ trưa) đánh dấu sự bắt đầu cho một cuộc bảo dưỡng lớn nhất kể từ khi Big Ben đi vào hoạt động. Tháp đồng hồ sẽ được sửa chữa, thay thế và tân trang tỉ mỉ từng chi tiết từng bánh răng, quả lắc, những búa gõ vào quả chuông, hệ thống đá điêu khắc, các chi tiết trang trí, đèn Ayrton (được thắp sáng khi Quốc hội Anh họp vào buổi tối),... Vì vậy cỗ máy đồng hồ sẽ bị tháo rời lần đầu tiên trong vòng 158 năm. Bốn mặt đồng hồ và các cây kim sẽ được sơn lại màu nguyên bản ban đầu là vàng và xanh phổ, cùng với 324 miếng kính mới hoàn toàn (12 miếng kính được phát hiện khi các công nhân tháo rời kim đồng hồ). Hệ thống đèn chiếu sáng tháp đồng hồ sẽ thay thế bằng đèn LED tiết kiệm điện và có thể đổi màu. Tháp đồng hồ lần đầu tiên sẽ được lắp đặt thang máy song song với thang bộ 334 bậc từ chân tháp đến nơi đặt các quả chuông, nhưng chỉ sử dụng trong trường hợp khẩn cấp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tháp chuông Thể loại:Đồng hồ Thể loại:Công trình xây dựng tại Thành phố Westminster
Epiphragma angusticrenulum
Epiphragma angusticrenulum là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Epiphragma Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Trichomanes martiusii
Trichomanes martiusii là một loài thực vật có mạch trong họ Hymenophyllaceae. Loài này được C. Presl miêu tả khoa học đầu tiên năm 1843.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trichomanes Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1843
Certines
Certines là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Ain
Kalbornia
Kalbornia (Kahlborn) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Dąbrówno, thuộc huyện Ostródzki, Warmińsko-Mazurskie, ở miền bắc Ba Lan.
Aleuroplatus tsimananensis
Aleuroplatus tsimananensis là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.
Aleuroplatus tsimananensis được Takahashi miêu tả khoa học đầu tiên năm 1955.
Tham khảo
Thể loại:Aleuroplatus
Acanthogonatus subcalpeianus
Acanthogonatus subcalpeianus là một loài nhện trong họ Nemesiidae.
Acanthogonatus subcalpeianus được miêu tả năm 1849 bởi Nicolet.
Eutelia distracta
Eutelia distracta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Acanthogonatus subcalpeianus
Tham khảo
Thể loại:Acanthogonatus
Eutelia distracta
Liên kết ngoài
Thể loại:Eutelia
Perdita lunulata
Perdita lunulata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1962.
Tham khảo
Thể loại:Perdita Thể loại:Động vật được mô tả năm 1962
Galphimia langlassei
Galphimia langlassei là một loài thực vật có hoa trong họ Malpighiaceae. Loài này được (S.F.Blake) C.E.Anderson mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Liên kết ngoài
Thể loại:Galphimia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Leucheria diemii
Leucheria diemii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Cabrera mô tả khoa học đầu tiên năm 1969.
Liên kết ngoài
Thể loại:Leucheria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1969
Opsilia bucharica
Opsilia bucharica là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Opsilia Thể loại:Bọ cánh cứng châu Á Thể loại:Động vật Trung Á
Epigeneium stella-silvae
Epigeneium stella-silvae là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Loher & Kraenzl.) Summerh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1957.
Liên kết ngoài
Thể loại:Epigeneium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1957
Epigeneium stella-silvae
Papilio oenomaus
Papilio oenomaus là một loài bướm ngày thuộc họ Papilionidae. Nó được tìm thấy ở Timor and surrounding islands.
Sải cánh dài 120–130 mm.
Tham khảo
O O
Cylindrophyllum dyeri
Cylindrophyllum dyeri là một loài thực vật có hoa trong họ Phiên hạnh. Loài này được L.Bolus mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cylindrophyllum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1930
Trigonostemon villosus
Trigonostemon villosus là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Hook.f. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1887.
Tham khảo
Thể loại:Chi Tam thụ hùng Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1887
Campylopus perichaetialis
Campylopus perichaetialis là một loài rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được P. de la Varde & Thér. mô tả khoa học đầu tiên năm 1940.
Pląchawy
Plchawy (Plonchau) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Dąbrówno, thuộc huyện Ostródzki, Warmińsko-Mazurskie, ở miền bắc Ba Lan.
Epiphragma apoense
Epiphragma apoense là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Epiphragma Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Blackbird
Blackbird có thể là:
Tên riêng
Thể loại:Trang định hướng địa danh
Perdita lustrans
Perdita lustrans là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1964.
Tham khảo
Thể loại:Perdita Thể loại:Động vật được mô tả năm 1964
Mantidactylus microtympanum
Mantidactylus microtympanum là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mantidactylus Thể loại:Động vật lưỡng cư Madagascar Thể loại:Động vật đặc hữu Madagascar
Aleurotrachelus hazomiavonae
Aleurotrachelus hazomiavonae được Takahashi miêu tả khoa học đầu tiên năm 1955.
Tham khảo
Thể loại:Aleurotrachelus
Cerdon, Ain
Cerdon là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Ain
Cabralia judsoni
Cabralia judsoni là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cabralia
Faridabad (huyện)
Huyện Faridabad là một huyện thuộc bang Haryana, Ấn Độ. Thủ phủ huyện Faridabad đóng ở Faridabad. Huyện Faridabad có diện tích 2105 ki lô mét vuông. Đến thời điểm năm 2001, huyện Faridabad có dân số 2193276 người.
Tham khảo
Thể loại:Haryana Thể loại:Huyện của Ấn Độ Thể loại:Khởi đầu năm 1979 ở Ấn Độ
Acanthogonatus tacuariensis
Acanthogonatus tacuariensis là một loài nhện trong họ Nemesiidae.
Tham khảo
Thể loại:Acanthogonatus
Campylopus peruvianus
Campylopus peruvianus là một loài rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được R.S. Williams mô tả khoa học đầu tiên năm 1915.
Liên kết ngoài
Thể loại:Campylopus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1915
Dobříň
Dobříň là một làng thuộc huyện Litoměřice, vùng Ústecký, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Litoměřice Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Pottendorf
Tham khảo
Thể loại:Đô thị của Niederösterreich
Mực
Mực trong tiếng Việt có thể là:
Altavilla Silentina
Altavilla Silentina là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Altavilla Silentina có diện tích km2, dân số là người (thời điểm ngày).
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Salerno Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Campania
Epiphragma bakeri
Epiphragma bakeri là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Epiphragma Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Galphimia latifolia
Galphimia latifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Malpighiaceae. Loài này được Bartl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1839.
Liên kết ngoài
Thể loại:Galphimia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1839
Anopteris heterophylla
Anopteris heterophylla là một loài thực vật có mạch trong họ Pteridaceae. Loài này được (L.) Diels mô tả khoa học đầu tiên năm 1899.
Liên kết ngoài
Thể loại:Anopteris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1899
Teucrium gypsophilum
Teucrium gypsophilum là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Emb. & Maire miêu tả khoa học đầu tiên năm 1927.
Liên kết ngoài
Thể loại:Teucrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1927
Khuyến nông Việt Nam
Khuyến nông Việt Nam là các hoạt động, chính sách khuyến khích phát triển nông nghiệp ở Việt Nam. Khuyến nông Việt Nam có lịch sử phát triển từ lâu đời gắn liền với lịch sử nông nghiệp Việt Nam.
Khuyến nông trồng lúa
Hoạt động Khuyến nông ở Việt Nam được khởi nguồn từ những huyền thoại trong buổi bình minh của lịch sử, khi các Vua Hùng dựng nước Văn Lang. Thời kỳ ấy, Vua Hùng Vương đã dạy dân xã Minh Nông (Vĩnh Phúc ngày nay) cấy lúa, người dân nơi đây đã biết trồng lúa theo mực nước thủy triều lên xuống, ít lâu sau cây lúa trở thành cây trồng chủ lực của vùng này.
Truyền thuyết kể rằng: "Thời xưa nhân dân chưa biết cày, cấy làm ra thóc gạo mà ăn, chỉ sống bằng thịt thú rừng, rễ cây, quả và các loại rau dại, lúa hoang nhặt được. Các vùng đất ven sông mỗi lần nước lớn dâng lên lại được phù sa bồi thêm màu mỡ. Vua Hùng thấy đất ấy tốt lắm, mới gọi dân đến bảo tìm cách đắp bờ giữ nước. Vua thấy lúa mọc hoang nhiều mới bày cách cho dân giữ hạt, gieo mạ, khi mạ lên xanh thì đem cấy vào các tràn ruộng có nước. Lúc đầu dân không biết cấy, tìm hỏi vua. Vua Hùng nhổ mạ lên, đem tới ruộng nước, lội xuống cấy cho dân xem, mọi người làm theo. Cấy tới khi mặt trời đứng bóng, Vua nghỉ tay cùng mọi người ăn uống ở dưới gốc đa lớn."
Tới mùa xuân, Vua đem các hạt kê ra bảo các công chúa gọi dân đi quải kê. Nhân dân vui mừng rước Vua ra đồng. Trống, mõ đi đầu rồi đến những người rước lúa, rước kê, Vua, các Mỵ Nương và nhân dân theo sau. Tới bến sông, Vua xuống bãi lấy que nhọn chọc lỗ để tra hạt lúa rồi lại gieo hạt kê trên bãi. Làm xong Vua cắm một cành tre để chim khỏi ăn hạt. Các Mỵ Nương làm theo Vua tra lúa, gieo kê và cắm các cành tre khắp đồng, khắp bãi". (Theo Nguyễn Khắc Xương - Truyền thuyết Hùng Vương, hồ sơ khoa học Đền Hùng năm 2003).
Nhớ ơn Vua Hùng, nhân dân tôn Vua làm tổ nghề nông, thường gọi là Thần Nông. Dựng đàn tịch điền quay lưng về hướng Tây Nam ngay trên mom đất Vua ngồi khi dạy dân cấy lúa để thờ cúng. Người Việt cổ bắt đầu thờ Thần Nông từ khi ấy.
Khuyến nông dâu, tằm
Công chúa Thiều Hoa, con Vua Hùng thứ 6 giúp nông dân vùng bãi sông Hồng thuộc huyện Ba Vì (Hà Nội) nghề trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ, dệt lụa. Truyện kể rằng công chúa là người hiền lành, xinh đẹp nhưng lại không chịu lấy chồng. Nàng từ chối ý định gả chồng của vua cha và sang sống ở trang trại khác. Nàng có biệt tài nói chuyện với chim và bướm mỗi khi vào rừng chơi. Một lần nói chuyện với bướm nâu, biết bướm nâu chỉ ăn một thứ lá dâu để đẻ ra trứng rồi nở thành sâu, nhả ra sợi vàng. Bướm đưa Thiều Hoa ra bãi dâu ven sông thấy hàng ngàn con sâu đang làm kén. Thiều Hoa xin bướm giống trứng và sâu ấy cũng như hỏi bướm cách kéo tơ rồi tìm cách đan chúng thành những mảnh, tấm nõn nà vàng tươi. Nàng đặt tên cho những tấm sợi ấy là lụa. Chính cái tên Thiều Hoa gọi bướm là ngài và giống sâu cho sợi ấy là tằm còn gọi đến ngày nay. Sau kỳ tích ấy Thiều Hoa đem truyền dạy cho mọi người trồng dâu, chăn tằm, kéo sợi, dệt lụa. Tấm lụa đầu tiên nàng đem tặng Vua cha. Hùng Vương khen ngợi con gái yêu và truyền cho dân chúng theo đó mà dệt lụa. Nhớ ơn Thiều Hoa công chúa, dân làng Cổ Đô, Vân Sa… tôn bà làm tổ sư nghề dệt lụa, làm thành hoàng làng của mình và lập đền thờ cúng hàng năm.
Lễ hội Tịch điền
Lễ tịch điền là ngày lễ khởi đầu việc làm ruộng trong năm (Thửa ruộng nào vua thân chinh dẫm xuống cày gọi là tịch điền 籍田), mang ý nghĩa khuyến nông, được nhiều triều đại coi trọng, thực hiện hàng năm, đó là một lễ hội do nhà vua đích thân khai mạc, xuống ruộng đi cày và tế lễ cầu cho mưa thuận gió hòa.
Đời Hậu Lê năm Hồng Đức thứ 4 (1473), đầu xuân, vua và các quan cúng tế Thần Nông, làm lễ Tịch điền, nhà vua đích thân cày ruộng. Đại Việt sử ký toàn thư cũng ghi chép về các lần cày tịch điền của các vua Lê Hiến Tông năm 1499, Lê Uy Mục năm 1509, Lê Tương Dực năm 1514.
Nhà Nguyễn, đời Minh Mạng, nhằm khuyến khích người dân cày ruộng, nhà vua xuống Dụ xem việc khôi phục Lễ tịch điền (nhà vua đích thân xuống ruộng cày) là "thực là chính sự quan trọng của đấng vương giả". Minh Mạng xét lại các nghi thức cử hành đại lễ này dưới các triều đại trước và cho rằng nghi lễ còn quá giản lược, vì thế vào năm 1828, nhà vua giao cho bộ Lễ soạn thảo chu đáo các điển lễ làm thành luật lệ lâu dài, và đại lễ kéo dài 5 ngày được tổ chức hàng năm vào tháng 5 âm lịch. Trong ngày lễ tịch điền, nhà vua tự mình cầm cày 3 đường đầu tiên, rồi đến các quan và hoàng thân quốc thích cày tiếp. Vào thời này, việc tổ chức lễ tịch điền được giao cho bộ Lễ, họ kết hợp với các quan lại và chuẩn bị hết sức chu đáo. Các đời vua Tự Đức, Thành Thái, Duy Tân, Khải Định... đều tổ chức lễ Tịch điền hàng năm. Ý nghĩa của Lễ Tịch điền được vua Thiệu Trị thể hiện trong bài Thường Mậu quan canh, nhân một lần lên đài quan canh xem các quan cày ruộng:
"Chót vót lầu cao giữa khoảng không
Nhìn xa quang cảnh chốn nương đồng
Ba đường dẫn lối khuyên cày cấy
Năm tháng thương người trọng việc nông".
"Lễ tịch điền nêu cao truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, vua cũng như dân đều yêu mến làm việc, yêu mảnh đất sống và cần cù làm việc trên mảnh đất này. "Phi nông bất ổn" (không có nông nghiệp, xã hội không ổn định), cha ông ta ý thức được tầm quan trọng nên chính các vua chúa đã khuyến khích việc làm ruộng bằng gương sáng tự cày cấy khai mùa, các vị xem đây "thực là chính sự quan trọng của đấng vương giả", đất nước ta "tuy có cảnh tình, mây lành, chim phụng, kỳ tập, kỳ lân ra đời, chẳng bằng được mùa là điềm lành trên hết!" (lời Vua Minh Mạng). Chúng ta không phân biệt sang hèn, nhưng luôn trân trọng nhớ ơn những người "chân lấm tay bùn" làm nên lúa gạo sản phẩm nuôi sống mình, tô đẹp quá khứ và kiến tạo tương lai, xây dựng lòng tự hào của dân tộc chúng ta".
Sau Cách mạng tháng 8 năm 1945, chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã xuống ruộng để cày làm nức lòng nhân dân miền bắc Xã hội chủ nghĩa. Năm 2009, sau gần 100 năm ngừng tổ chức, nghi lễ này chính thức được tái hiện tại Đọi Sơn thuộc tỉnh Hà Nam vào mùng 5-7 tháng giêng, từ năm 2010 có sự tham gia của chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết  và Trương Tấn Sang.
Cơ quan chuyên môn
Năm 1226, nhà Trần thành lập 03 tổ chức: Hà đê sứ (lo việc phòng chống lụt, bão), Đồn điền sứ (quản lý đất đai) và Khuyến nông sứ (giúp dân phát triển sản xuất nông nghiệp)
Chiếu Khuyến nông
Năm 1065, Lý Thánh Tông hạ chiếu khuyến nông.
Giai đoạn 1114 - 1493, Vua Lê Nhân Tông, Lê Thánh Tông đã 17 lần ban Chiếu khuyến nông tạo điều kiện khuyến khích nông dân tăng gia sản xuất. Trong đó có nhiều bản chiếu, chỉ dụ (Chiếu khuyến nông, Chiếu lập đồn điền...) do chính Vua Lê Thánh Tông trực tiếp chấp bút và ban bố.
Năm 1789, Vua Quang Trung ban hành "Chiếu Khuyến nông".
Nhà Nguyễn
Vua Gia Long đã bắt đầu thi hành các chính sách phát triển nông nghiệp, không bỏ hoang hóa đất đai, nỗ lực tổ chức khai hoang, lập đồn điền để phát triển nghề nông. Ở Nam Bộ, người dân đã tự do đến khẩn hoang với tư cách cá nhân hoặc tập thể dưới sự giúp đỡ của triều đình. Sử sách ghi lại tên tuổi người đã có công trong việc đào kênh, vỡ đất trong thời kỳ đầu là Thoại Ngọc Hầu. Hai vị quan tổ chức khẩn hoang nổi tiếng nhất sau đó là Nguyễn Công Trứ và Nguyễn Tri Phương; trong đó Nguyễn Công Trứ nổi lên vì là tác giả của ba chính sách khẩn hoang lớn: đồn điền, doanh điền và khai khẩn ruộng hoang.
Doanh điền: Đây là hình thức triều đình và nhân dân cùng kết hợp khai hoang, mới ra đời từ thời Nguyễn theo đề xuất của Tham tán quân vụ Bắc thành Nguyễn Công Trứ. Chính sách này nhằm di dân để lập ấp mới, bắt đầu thực hiện từ năm 1828 dưới thời vua Minh Mạng. Triều đình sẽ bỏ vốn ban đầu và cử ra một quan chức sẽ đứng ra chiêu mộ và chỉ đạo dân chúng đưa đi khai hoang theo hai trường hợp: Số dân mộ được là 50 người đủ một lý, người đứng ra mộ sẽ được ban chức lý trưởng; Số dân mộ được là 30 người đủ một ấp, người đứng ra tuyển một sẽ được ban chức ấp trưởng. Thời gian sáu tháng ban đầu, triều đình sẽ cấp cho dân chúng đi khai hoang đầy đủ lương thực và phương tiện sản xuất. Từ tháng thứ bảy thì phải tự lo. Triều đình sẽ miễn thuế cho các ấp và lý mới này 3 năm.
Được sự chuẩn y của Minh Mạng, Nguyễn Công Trứ đã tổ chức nhiều đợt khai hoang lập làng lớn, trong đó lớn nhất là việc thành lập 2 huyện mới: huyện Tiền Hải thuộc tỉnh Thái Bình với 18.970 mẫu và 2350 đinh, huyện Kim Sơn tỉnh Ninh Bình với 14.620 mẫu và 1260 đinh. Cũng từ đây xuất hiện hai hình thức tư điền thế nghiệp và tư điền quân cấp.
Tổng Giao Thủy thuộc Nam Định cũng được thành lập theo hình thức này. Về sau, các quan ở Gia Định gồm Trương Minh Giảng, Cao Hữu Dực, Trần Hoàn, Phạm Hữu Chỉnh và Nguyễn Tri Phương cũng bắt chước thực thi chính sách này trên vùng Gia Định đồng thời với chính sách đồn điền trên một quy mô rất lớn và thu được nhiều thành công và hiệu quả, diện tích ruộng đất đã tăng lên rất nhiều. Diện tích ruộng đất thực trưng tăng lên nhiều: năm 1847 là 4.273.013 mẫu.
Chính sách đồng điền và doanh điền được triều đình kèm theo một loạt luật lệ thưởng phạt phân minh để khai thác triệt để đất đã vỡ hoang và ngăn tình trạng bỏ đất nhưng cũng không dứt hẳn được hiện tượng ruộng hoang.
Thời kỳ này, người nông dân luôn biết tận dụng kinh nghiệm trong việc đồng áng với câu đúc kết chủ đạo của nghề nông: "nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống". Quy trình sản xuất gồm có: gieo hạt, cày bừa, cấy lúa, làm cỏ, bỏ phân, tát nước… Việc nhân giống được phát huy, người nông dân đã có được 65 giống lúa tẻ và 27 giống lúa nếp, trong đó có những giống ngắn ngày chỉ còn 3-4 tháng (tính từ khi cấy đến khi gặt thì ngắn hơn, chỉ hơn 40 ngày, gọi là lúa câu). Điểm hạn chế là trong khi tạo ra được nhiều giống múa mới cho gạo thơm, dẻo ngon thì người nông dân lại không có biện pháp tăng năng suất lúa. Ngoài lúa, người nông dân còn canh tác thêm nhiều loại cây lương thực như khoai, sắn, ngô, kê, bo bo, đậu... Kinh tế vườn rất phát triển, đặc biệt là ở Nam Bộ. Hàng loạt cây rau, củ, bí bầu, hoa quả được trồng trọt, trong đó có một số giống nhập khẩu như cà phê, nho, hồ tiêu, đậu Hà Lan...
Gia Long và các vị vua kế tục tiếp tục thi hành chính sách phát triển nông nghiệp khá đa dạng, ruộng đất được khai hoang, mở rộng; việc sản xuất lúa gạo ở vùng Gia Định tăng cao. Phương thức sản xuất lúa gạo đại trà, bứt phá khỏi cảnh sản xuất manh mún nhỏ lẻ thì đó là mặt đổi mới cực kỳ tích cực.
Giai đoạn 1945 - 1993
Từ năm 1945, Đảng, Chính phủ và Hồ Chủ tịch thường xuyên quan tâm chỉ đạo và ban hành nhiều chính sách khuyến nông nhằm khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp, cải thiện đời sống nông dân.
Tháng 4/1945, Hồ Chủ tịch căn dặn cán bộ: "Các chú ra về phải làm tốt công tác khuyến nông, ra sức phát triển nông nghiệp, chống giặc đói, diệt giặc dốt, thực hiện "Hũ gạo tiết kiệm"".
Nghị định số 41 BKT ngày 15/11/1945 của Bộ Kinh tế Quốc dân quy định một số biện pháp để khuyến khích tận dụng đất đai trồng màu cứu đói. Vì trâu bò bị chết nhiều qua nạn đói và nạn lụt (chỉ riêng trong nạn đói đầu năm 1945, 30 vạn con trâu bò đã bị chết, bằng 2/3 tổng số trâu bò cày kéo thời gian đó) nên sức kéo khan hiếm nghiêm trọng. Để khắc phục khó khăn này, các địa phương phải tổ chức sản xuất các loại nông cụ nhỏ và nhẹ để có thể sử dụng sức người thay cho sức trâu bò; Nhà nước trực tiếp động viên các nhà kỹ nghệ cấp tốc sản xuất thêm nông cụ và bán ủng hộ cho nông dân (bán không lấy lãi, có trường hợp không tính công sản xuất, chỉ tính chi phí nguyên liệu); Hủy bỏ những quy định cũ của Pháp, Nhật cấm buôn bán trâu, bò trong nội địa. Cho tự do buôn bán, vận chuyển trâu, bò trong cả nước.
1950 - 1957, Chính phủ ban hành các chính sách khuyến nông; thực hiện cải cách ruộng đất, tịch thu ruộng đất của thực dân Pháp và Việt gian chia cho nông dân thiếu ruộng; chia lại ruộng đất công một cách công bằng, hợp lý hơn.
Từ 1956 -1958, Chính phủ thực hiện vận công, đổi công, nông dân giúp nhau.
Năm 1960, Miền Nam thành lập Nha Khuyến nông, Miền Bắc thành lập các Hợp tác xã nông nghiệp. Công tác khuyến nông giai đoạn này chủ yếu chuyển giao đến hợp tác xã. Phương pháp khuyến nông chủ yếu là đưa tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, xây dựng các mô hình hợp tác xã tiến bộ.
Năm 1963 - 1973, Bộ Nông nghiệp tổ chức các đoàn cán bộ chỉ đạo sản xuất nông nghiệp hỗ trợ các tỉnh.
Năm 1981, Chỉ thị khoán 100 ra đời. Năm 1988, Nghị quyết 10 ra đời (khoán 10).
Năm 1988, An Giang thành lập Trung tâm Khuyến nông.
Năm 1991, Bắc Thái thành lập Trung tâm Khuyến nông. Tổ chức Khuyến nông Thái Nguyên (trước đây là Khuyến nông Bắc Thái) được thành lập ngày 13/12/1991 do UBND tỉnh Quyết định; là tổ chức khuyến nông đầu tiên của cả nước (Trước khi có nghị định số 13 của CP về khuyến nông);  ra đời nhằm  phục vụ các  chương trình phát triển nông nghiệp của tỉnh. Với cơ chế hoạt động: Lấy nông thôn làm địa bàn –Nông dân là đối tượng – Các ngành nghề trong nông nghiệp là lĩnh vực phát triển- Người nông dân được xác định là trung tâm. Qua hơn 20 năm hoạt động khuyến nông Thái Nguyên không ngừng  phát triển,  ngày càng được tăng cường về lực lượng, cơ sở vật chất;  được  các tổ chức quốc tế CIDSE, SNV  hợp tác và hỗ trợ nâng cao năng lực, phát triển hệ thống khuyến nông từ tỉnh cho đến cấp xã và thôn, bản. Toàn tỉnh hiện có 142 cán bộ khuyến nông, ở cấp tỉnh là Trung tâm Khuyến nông trực thuộc Sở Nông nghiệp & PTNT gồm 24 cán bộ với 3 phòng chuyên môn và 01 trạm chuyên giao TBKT; ở cấp huyện là các Trạm Khuyến nông trực thuộc UBND của 9 huyện, thành, thị có 118 cán bộ. Ở cấp cơ sở xã, phường, thôn, bản tùy điều kiện của các địa phương và từng chương trình nông nghiệp trên địa bàn để bố trí lực lượng cộng tác viên khuyến nông là cán bộ thôn, bản, tổ hợp tác, nhóm sở thích hoặc nông dân đầu mối tham gia hoạt động.
Năm 1992, Bộ Nông nghiệp và PTNT thành lập Ban điều phối Khuyến nông.
Giai đoạn 1993 - 2004
Ngày 01/3/1993, Chính phủ ban hành Nghị định số 13/NĐ- CP về Khuyến nông, hệ thống khuyến nông chính thức được hình thành và phát triển.
Ở Trung ương, giai đoạn 1993- 2004, Cục Khuyến nông - Khuyến lâm thuộc Bộ Nông nghiệp thực hiện cả hai chức năng quản lý nhà nước về sản xuất nông nghiệp và hoạt động sự nghiệp khuyến nông; Vụ Nghề cá thuộc Bộ Thủy sản cũng thực hiện lẫn nhiệm vụ quản lý nhà nước và công tác khuyến ngư.
Giai đoạn 2005 - 2010
Năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định số 56/2005/NĐ - CP về Khuyến nông, Khuyến ngư, ở trung ương: Trung tâm Khuyến nông Quốc gia thành lập (tách từ Cục Khuyến nông và Khuyến lâm) trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; Trung tâm Khuyến ngư thuộc Bộ Thủy sản.
Đến năm 2008, khi hợp nhất Bộ Nông nghiệp và PTNT và Bộ Thủy sản, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Trung tâm Khuyến ngư Quốc gia cũng hợp nhất thành Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư Quốc gia.
Hoạt động Khuyến nông ngày nay
Ngày 28/6/2010, Chính phủ ban hành Nghị định số 02/2010/NĐ-CP về Khuyến nông thay Nghị định số 56/2005/NĐ-CP, cơ quan Khuyến nông trung ương chính thức là Trung tâm Khuyến nông Quốc gia thuộc Bộ Nông nghiệp và PTNT. Theo đó, nội dung hoạt động khuyến nông ngày nay như sau:
Mục tiêu
1. Nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của người sản xuất để tăng thu nhập, thoát đói nghèo, làm giàu thông qua các hoạt động đào tạo nông dân về kiến thức, kỹ năng và các hoạt động cung ứng dịch vụ để hỗ trợ nông dân sản xuất kinh doanh đạt hiệu quả cao, thích ứng các điều kiện sinh thái, khí hậu và thị trường.
2. Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng phát triển sản xuất hàng hóa, nâng cao năng suất, chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu; thúc đẩy tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, xây dựng nông thôn mới, bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, ổn định kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường.
Nguyên tắc hoạt động
1. Xuất phát từ nhu cầu của nông dân và yêu cầu phát triển nông nghiệp của Nhà nước.
2. Phát huy vai trò chủ động, tích cực và sự tham gia tự nguyện của nông dân trong hoạt động khuyến nông.
3. Liên kết chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, cơ sở nghiên cứu khoa học, các doanh nghiệp với nông dân và giữa nông dân với nông dân.
5. Dân chủ, công khai, có sự giám sát của cộng đồng.
Đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng
Bồi dưỡng, tập huấn cho người sản xuất về chính sách, pháp luật; tập huấn, truyền nghề cho nông dân về kỹ năng sản xuất, tổ chức, quản lý sản xuất kinh doanh trong các lĩnh vực khuyến nông theo quy định tại khoản 1 Điều 1 Nghị định này; tập huấn cho người hoạt động khuyến nông nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
Hình thức đào tạo: thông qua mô hình trình diễn; Tổ chức các lớp học ngắn hạn gắn lý thuyết với thực hành; Thông qua các phương tiện truyền thông: báo, đài, tờ rơi, tài liệu (sách, đĩa CD-DVD); Qua chương trình đào tạo từ xa trên kênh truyền thanh, truyền hình, xây dựng kênh truyền hình dành riêng cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn; ưu tiên là đào tạo nông dân trên truyền hình; Qua trang thông tin điện tử khuyến nông trên internet; Tổ chức khảo sát, học tập trong và ngoài nước.
Thông tin tuyên truyền
1. Phổ biến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước thông qua hệ thống truyền thông đại chúng và các tổ chức chính trị xã hội.
2. Phổ biến tiến bộ khoa học và công nghệ, các điển hình tiên tiến trong sản xuất, kinh doanh thông qua hệ thống truyền thông đại chúng, tạp chí khuyến nông, tài liệu khuyến nông, hội nghị, hội thảo, hội thi, hội chợ, triển lãm, diễn đàn và các hình thức thông tin tuyên truyền khác; xuất bản và phát hành ấn phẩm khuyến nông.
Trình diễn và nhân rộng mô hình
3. Xây dựng mô hình tổ chức, quản lý sản xuất, kinh doanh nông nghiệp hiệu quả và bền vững.
Chú thích
Thể loại:Nông nghiệp Việt Nam
Antrak Air
Antrak Air (mã IATA = 04, mã ICAO = ABV) là hãng hàng không của Ghana, trụ sở ở Accra. Hãng có căn cứ ở Sân bay quốc tế Kotoka
Các nơi đến
(Tháng 3/2007) :
Đội máy bay
Tuổi trung bình các máy bay của Atrak Air tính đến tháng 2/2008 là 19,8 năm
Liên kết ngoài
Thể loại:Hãng hàng không Ghana
Opsilia chinensis
Tham khảo
Thể loại:Opsilia Thể loại:Bọ cánh cứng châu Á Thể loại:Động vật đặc hữu Trung Quốc
Phyllanthus guillauminii
Phyllanthus guillauminii là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được D�niker miêu tả khoa học đầu tiên năm 1931.
Liên kết ngoài
G Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1931
Castel San Giorgio
Castel San Giorgio là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Castel San Giorgio có diện tích km2, dân số là người (thời điểm ngày).
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Salerno Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Campania
Mantidactylus mocquardi
Mantidactylus mocquardi là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, sông có nước theo mùa, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mantidactylus Thể loại:Động vật lưỡng cư Madagascar Thể loại:Động vật đặc hữu Madagascar
Papilio forbesi
Papilio forbesi là một loài bướm thuộc họ Papilionidae. Nó là loài đặc hữu của Sumatra.
Sải cánh dài 90–100 mm.
Tham khảo
F F
Trigonostemon viridissimus
Trigonostemon viridissimus là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được (Kurz) Airy Shaw miêu tả khoa học đầu tiên năm 1971.
Tham khảo
Thể loại:Chi Tam thụ hùng Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1971
Atisô
Atisô (bắt nguồn từ từ tiếng Pháp artichaut /aʁtiʃo/) (tên khoa học: Cynara scolymus), còn được viết là a-ti-sô, a ti sô, cũng còn được gọi là ác-ti-sô, là loại cây lá gai lâu năm có nguồn gốc từ miền Nam châu Âu (quanh Địa Trung Hải) đã được người Cổ Hy Lạp và Cổ La Mã trồng để lấy hoa làm rau ăn. Atisô có thể cao lên tới 1,5 đến 2 mét, lá cây dài từ 50–80 cm.
Những cây atisô được trồng đầu tiên ở quanh Naples vào giữa thế kỷ 15. Nó được Catherine de Medici giới thiệu tới nước Pháp trong thế kỷ 16, sau đó, người Hà Lan mang nó đến Anh. Atisô tiếp tục được mang tới Mỹ trong thế kỷ 19 bởi những người đến nhập cư: bang Louisiana bởi người Pháp và bang California bởi người Tây Ban Nha. Ngày nay, atisô được trồng chủ yếu ở Pháp, Ý và Tây Ban Nha, Mỹ và các nước Mỹ Latinh. Atisô du thực vào Việt Nam đầu thế kỷ 20, được trồng ở Sa Pa, Tam Đảo, nhiều nhất là ở Đà Lạt.
Hiện nay, người ta trồng atisô không những chỉ dùng lá bắc và đế hoa để ăn mà còn dùng làm thuốc. Hoạt chất chính của atisô là cynarine (Acide 1- 3 dicaféin quinic). Ngoài ra còn có inulin, inulinaza, tanin, các muối hữu cơ của các kim loại Kali, Calci, Magiê, Natri... Atisô có tác dụng hạ cholesterol và urê trong máu, tạo mật, tăng tiết mật, lợi tiểu, thường được làm thuốc thông mật, thông tiểu tiện, chữa các chứng bệnh về gan, thận. Tuy chất cynarine đã tổng hợp được nhưng người ta vẫn dùng chế phẩm từ cao lá atisô tươi. Trên thế giới, biệt dược Chophytol của hãng Rosa (Pháp) là thông dụng hơn cả.
Từ nguyên
Từ "artichoke" trong tiếng Anh được mượn từ tiếng Ý vào thế kỷ 16. Tiếng Ý này cũng được mượn từ tiếng Tây Ban Nha hoặc tiếng Ả Rập. Có nhiều hình thức tiếng Ả Rập như "al-kharshūfa" và "khurshūfa". Các hình thức này xuất phát từ tiếng Ả Rập cổ điển có nghĩa là "vảy". Nhiều ngôn ngữ khác cũng mượn từ tiếng Ả Rập để đặt tên cây atisô, ví dụ như tiếng Hebrew ở Israel. Tên gốc tiếng Hebrew trước khi có sự ảnh hưởng của tiếng Ả Rập là "קינרס" (kinars), xuất hiện trong Mishna.
Mặc dù các thuật ngữ châu Âu cho cây atisô được mượn từ tiếng Ả Rập, nhưng chúng lại ảnh hưởng đến tiếng Ả Rập theo cách riêng. Ví dụ, trong tiếng Ả Rập hiện đại ở vùng Địa Trung Hải, thuật ngữ cho cây atisô là "أرضي شوكي" (ʔarḍī shawkī). Trong tiếng Anh, từ "artichoke" có nghĩa đen là "đất gai", và nó được tạo ra bằng cách kết hợp âm từ tiếng Ả Rập với ý nghĩa tương ứng. Các thuật ngữ tiếng Anh và các ngôn ngữ châu Âu khác cũng được hình thành thông qua việc phiên âm từ tiếng Ả Rập và kết hợp với ý nghĩa tương ứng. .
Trong trường hợp của tiếng Ả Rập Levantine "ʔarḍī shawkī", tên gọi cho cây atisô thường thay đổi do từ ngữ huyền thoại và kết hợp âm-ý nghĩa. Ví dụ, tiếng Ý "articiocco" được điều chỉnh để tương ứng với "arci-" (cung, trụ cột) và "ciocco" (cái chùm gỗ). Tiếng Pháp cũng có các hình thức như "artichaud" (ấm) và "artihault" (cao), xuất phát từ tiếng Ả Rập, có thể thông qua tiếng Tây Ban Nha. Trên tiếng Anh, có các hình thức như "hartichoak", liên quan đến "heart" (trái tim) và "choke" (nghẹt), có thể ám chỉ phần trung tâm của cây atisô không ăn được gây nghẹn hoặc khả năng cây atisô tràn lan và nghẹt các cây khác trong vườn.
Mô tả
Loại cây này có thể phát triển đến chiều cao từ 1,4 - 2 m, và có lá màu bạc mờ hoặc xanh lục. Những lá này có nếp gấp sâu và có chiều dài từ 50 - 83 cm. Hoa của cây này phát triển thành một đầu lớn từ một mầm ăn được, có đường kính khoảng 8 - 15 cm, với nhiều vảy tam giác. Các cánh hoa riêng lẻ có màu tím. Phần ăn được của mầm chủ yếu bao gồm các phần dưới thịt của các lá bao và phần đáy, được gọi là "trái tim". Phần trung tâm nằm giữa các lá bao, được gọi là "chóp" hoặc "râu", không phù hợp để ăn trong các hoa già, lớn hơn.
Các thành phần hóa học
Atisô chứa các chất hoạt tính sinh học apigenin và luteolin.
Đầu hoa của cây atisô được cho là có khả năng chống oxy hóa tổng hợp cao, đây là một trong những giá trị quan trọng nhất của loại rau này trong danh sách các loại rau quả. Một thành phần hóa học quan trọng có trong cây atisô là cynarine. Cynarine chủ yếu được tìm thấy trong phần thịt lá của atisô, tuy nhiên, lá và thân cây khô của atisô cũng chứa cynarine.
Lịch sử sử dụng sớm
Atisô là một biến thể thuần hóa của cây cardoon hoang dại (Cynara cardunculus), có nguồn gốc từ khu vực Địa Trung Hải. Trước đây có tranh cãi về việc atisô có phải là một loại thực phẩm của người Hy Lạp và người La Mã cổ đại, hay loại cây này đã được phát triển sau đó, trong khi các nguồn cổ điển lại nhắc đến cây cardoon hoang dại. Cardoon được đề cập là một loại cây vườn vào thế kỷ thứ tám trước Công nguyên bởi Homer và Hesiod. Pliny the Elder đề cập đến việc trồng 'carduus' ở Carthage và Cordoba. Ở Bắc Phi, nơi nó vẫn được tìm thấy ở trạng thái hoang dã, hạt atisô, có thể là đã được trồng, được tìm thấy trong quá trình khai quật di chỉ Mons Claudianus thuộc thời kỳ La Mã ở Ai Cập.
Ceignes
Ceignes là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Ain
Atisô
Lịch sử sử dụng sớm
Loại cây atisô đã được trồng ở Sicilia từ thời kỳ cổ điển của người Hy Lạp, và người Hy Lạp gọi chúng là "kaktos". Trong thời kỳ này, người Hy Lạp đã ăn lá và đầu hoa của cây, và đã cải tiến chúng từ hình dạng ban đầu hoang dã. Người La Mã gọi loại rau này là "carduus" (và sau đó có tên là "cardoon"). Sự cải tiến tiếp theo của cây atisô trong việc trồng cây có thể đã diễn ra trong thời kỳ Trung Cổ ở Tây Ban Nha Hồi giáo và khu vực Maghreb, mặc dù không có bằng chứng chính xác về điều này. Vào thế kỷ 12, cây atisô đã được đề cập trong sách hướng dẫn chung về nông nghiệp của Ibn al-'Awwam tại Seville (mặc dù nó không xuất hiện trong các tác phẩm quan trọng về nông nghiệp ở vùng Andalusian Arabic trước đó), và cũng được đề cập ở Đức bởi Hildegard von Bingen.
Trong cuốn sách "Les Paysans de Languedoc", Le Roy Ladurie đã ghi lại quá trình lan rộng trồng cây atiso ở Ý và miền nam nước Pháp vào cuối thế kỷ 15 và đầu thế kỷ 16. Trong thời kỳ này, atiso xuất hiện như một loại cây mới với một cái tên mới, cho thấy sự xuất hiện của một loại cây trồng được cải tiến.
"Bông của cây xương bồ đã trải qua quá trình cải tiến bởi người Arab và từ Naples truyền đến Florence vào năm 1466, khi được đưa đi bởi Philippo Strozzi. Đến khoảng năm 1480, nó đã thu hút sự chú ý tại Venice như một điều tò mò. Tuy nhiên, nhanh chóng nó lan rộng về phía tây bắc... Các vườn atiso đã được ghi nhận tại Avignon từ năm 1532 trở đi; từ các thành phố lớn, chúng lan tỏa ra các vùng nông thôn... xuất hiện dưới tên gọi 'carchofas' tại Cavaillon vào năm 1541, Chateauneuf du Pape vào năm 1553 và Orange vào năm 1554. Tên gọi địa phương vẫn là 'carchofas', tương đương với từ 'carciofo' trong tiếng Ý... Chúng có kích thước rất nhỏ, chỉ bằng quả trứng gà... và vẫn được xem là một món ăn xa xỉ, một loại đặc sản hơi kích thích tình dục mà người ta đã chế biến thành mứt đường."
Vào năm 1530, người Hà Lan đã mang atiso vào Anh, nơi chúng được trồng trong vườn của vua Henry VIII tại Newhall. Từ thế kỷ 17 trở đi, atiso trở nên "thịnh hành" trong các triều đình châu Âu. Trái atiso được coi là một nguyên liệu xa xỉ trong ẩm thực của các triều đình mới, như được ghi lại bởi những nhà văn như François Pierre La Varenne, tác giả của Le Cuisinier François (1651). Trong thời kỳ này, cũng có quan niệm rằng atiso có tính chất kích thích tình dục. Sau đó, atiso đã được đưa vào Hoa Kỳ vào thế kỷ 19, bởi người nhập cư Pháp vào Louisiana và người nhập cư Tây Ban Nha vào California.
Bộ Gen
Bộ gen toàn cầu của cây atisô đã được giải trình tự. Bộ gen này bao gồm 725 gen trên tổng số 1.084 Mb (Megabase) và mã hóa cho khoảng 27.000 gen. Việc hiểu cấu trúc bộ gen là một bước quan trọng để nắm bắt các đặc điểm của cây atisô trên toàn cầu. Nó có thể giúp xác định các gen quan trọng về mặt kinh tế từ các loài liên quan.
Sản lượng nông nghiệp
Atisô được trồng chủ yếu ở châu Mỹ và các quốc gia ven Địa Trung Hải. Châu Âu có Ý, Tây Ban Nha và Pháp là những nhà sản xuất chính, còn châu Mỹ có Argentina, Peru và Hoa Kỳ. Ở Hoa Kỳ, California là nguồn cung atisô chính với gần 100% sản lượng, trong đó khoảng 80% được trồng ở Hạt Monterey. Castroville tự xưng là "Trung tâm Atisô của Thế giới" và tổ chức Lễ hội Atisô Castroville hàng năm. Gần đây, atisô cũng được trồng ở Nam Phi, tại một thị trấn nhỏ tên Parys, nằm dọc theo sông Vaal.
Năm 2020, trên toàn thế giới đã sản xuất khoảng 1,5 triệu tấn atisô.
Atisô có thể được trồng từ hạt hoặc thông qua các phương pháp sinh dưỡng như chia cành, giâm rễ hoặc vi nhân giống. Một số loại atisô đặc biệt có thể được trồng từ hạt giống như cây hàng năm, cho phép thu hoạch hạn chế vào cuối mùa đầu tiên, ngay cả ở những vùng khí hậu lạnh. Điều này giúp người làm vườn ở vùng phía bắc có thể trồng atisô mà không cần xử lý hoặc bảo vệ cây qua mùa đông. Giống cây "Ngôi sao Hoàng gia" đã được nhân giống để cho thu hoạch trong năm đầu tiên mà không cần các biện pháp đặc biệt. Giống cây "Ngôi sao phương Bắc" mới hơn được cho là có khả năng chịu đựng lạnh hơn và có thể sinh sống ở nhiệt độ dưới 0 độ C.
Văn hóa trồng atisô thương mại giới hạn ở khu vực ấm áp với độ cứng USDA 7 trở lên. Để trồng atisô, cần có đất tốt, tưới nước và cung cấp dinh dưỡng đều đặn, đồng thời phải bảo vệ cây khỏi sương giá vào mùa đông. Mút rễ có thể được trồng hàng năm, cho phép thu hoạch atisô sau vài năm, vì mỗi cây chỉ sống được vài năm. Mùa cao điểm để thu hoạch atisô là mùa xuân, nhưng chúng có thể tiếp tục thu hoạch trong mùa hè, với một đợt thu hoạch khác vào giữa mùa thu. Khi thu hoạch, atisô được cắt khỏi cây để chừa lại một hoặc hai inch thân. Atisô có thể được bảo quản tốt và thường giữ tươi trong khoảng hai tuần hoặc lâu hơn trong điều kiện bán lẻ thông thường.
Ngoài ứng dụng trong ẩm thực, atisô cũng là một loại cây hấp dẫn toàn cầu nhờ hoa tươi sáng. Đôi khi, atisô được trồng cho viền thân thảo, tạo ra tán lá đậm màu và đầu hoa lớn màu tím.
Dinh dưỡng
Atisô đã nấu không muối chứa 82% nước, 12% carbohydrate, 3% protein và 3% chất béo. Trong một khẩu phần tham khảo 100 gram, atisô đã nấu cung cấp 74 calo, là nguồn giàu (20% hoặc hơn nhu cầu hàng ngày, DV) của axit folic, và là nguồn vừa (10-19% DV) của vitamin K (16% DV), magiê, natri và phosphor (10-12% DV).
Thức ăn
Cách chế biến atisô hình cầu lớn thường bắt đầu bằng việc loại bỏ hầu hết phần thân cây, chỉ còn lại khoảng 5–10 mm (3⁄16 - 3⁄8 inch). Để tránh gai góc làm cản trở thưởng thức, ta có thể cắt bỏ một phần vảy trên mỗi chiếc vảy, tương đương khoảng một phần tư. Để nấu, atisô có thể được ninh nhỏ lửa trong khoảng 15-30 phút hoặc hấp trong 30-40 phút (thời gian này có thể ít hơn đối với những quả nhỏ hơn). Atisô nấu chín, không được gia vị, sẽ mang đến hương vị tinh tế và nhẹ nhàng.
Ở Ý, tim atisô được ngâm trong dầu và thường được sử dụng làm một thành phần quan trọng trong bánh pizza "bốn mùa", biểu trưng cho mùa xuân. Một công thức nổi tiếng ở Roma là atisô kiểu Do Thái, trong đó tim atisô được chiên giòn toàn bộ.
Ở Tây Ban Nha, những trái atisô trẻ hơn, nhỏ hơn và mềm mại hơn được sử dụng. Chúng có thể được rắc dầu ô liu và để trong than nóng trên lò nướng than, chiên trong dầu ô liu với tỏi, hoặc kết hợp với gạo trong một món paella hoặc chiên và kết hợp với trứng trong một món tortilla (frittata).
Một món ăn thường được nhắc đến là anginares alla Polita của Hy Lạp ("atisô kiểu thành phố", tham khảo đến thành phố Constantinople), một món hầm đậm đà được làm từ trái atisô, khoai tây và cà rốt, và được gia vị với hành, chanh và thì là. Đảo Tinos, cũng như các làng Iria và Kantia ở Peloponnese, vẫn rất tổ chức các sự kiện để tôn vinh sản xuất atisô địa phương, bao gồm một ngày của atisô hoặc một lễ hội atisô.
Cách khác để sử dụng atisô là loại bỏ hoàn toàn các lá, chỉ giữ lại phần trung tâm. Lá được hấp để làm mềm phần thịt bên dưới, có thể sử dụng cho các món ăn kèm hoặc món chấm. Phần trên của lá được loại bỏ. Phần trung tâm thường được nhồi và chiên hoặc nướng với nước sốt mặn. Thay vì sử dụng atisô tươi, bạn cũng có thể sử dụng atisô đóng hộp hoặc đông lạnh để tiết kiệm thời gian, mặc dù thường thì atisô tươi có hương vị đậm đà hơn được ưa chuộng hơn. Món atisô chiên giòn thường được ăn ở các vùng ven biển California.
Trên khắp Bắc Phi, Trung Đông, Thổ Nhĩ Kỳ và Armenia, món tim atisô nhồi bông thường sử dụng nhân là thịt cừu xay, phản ánh hương vị ẩm thực địa phương của từng quốc gia. Ví dụ, ở Li-băng, nhân điển hình sẽ gồm thịt cừu, hành tây, cà chua, quả thông, nho khô, rau mùi tây, thì là, bạc hà, hạt tiêu đen và hạt tiêu. Thổ Nhĩ Kỳ có một loại chay phổ biến chỉ sử dụng hành tây, cà rốt, đậu xanh và muối. Atisô thường được chế biến với nước sốt trắng hoặc các loại nước sốt khác.
Trà thảo mộc
Atisô cũng có thể được sử dụng để làm trà thảo mộc. Trà atisô là một loại đồ uống phổ biến ở Việt Nam với các tác dụng chữa bệnh của nó. Ở Đà Lạt, Việt Nam, có sản xuất trà atisô như một sản phẩm thương mại. Romania cũng có một loại trà thảo dược được làm từ atisô, có tên là Ceai de Anghinare. Ở Mexico, phần hoa của atisô được sử dụng để pha trà thảo mộc. Đồ uống này có một vị hơi đắng và mùi gỗ.
Rượu khai vị
Atisô là thành phần quan trọng trong rượu khai vị Cynar của Ý, sản xuất bởi Tập đoàn Campari, với nồng độ cồn 16,5% theo thể tích Nó có thể được thưởng thức lạnh hoặc được sử dụng trong các cocktail, thường pha với nước cam, đặc biệt phổ biến ở Thụy Sĩ. Ngoài ra, nó cũng được sử dụng để tạo ra một loại cocktail có tên là 'Cin Cyn', một phiên bản ít đắng hơn của cocktail Negroni, bằng cách thay thế Cynar thay vì Campari.
Bệnh tật
Cây atisô có thể bị ảnh hưởng bởi các loại nấm gây bệnh như Verticillium dahliae và Rhizoctonia solani. Một nghiên cứu của Guerrero và đồng nghiệp vào năm 2019 đã thành công trong áp dụng quá trình năng lượng mặt trời hóa đất trong các hệ thống cây trồng khác nhau để ngăn chặn sự phát triển của V. dahliae và R. solani.
Phân bố tại Việt Nam
Atisô là cây thuốc nguồn gốc Địa Trung Hải, được người Pháp di thực vào trồng ở Việt Nam từ hàng trăm năm nay ở các vùng có khí hậu ôn đới như Đà Lạt (Lâm Đồng), Quản Bạ (Hà Giang), Sapa (Lào Cai), Tam Đảo (Vĩnh Phúc). Đến nay atisô được phát triển trồng ở nhiều nơi, kể cả vùng đồng bằng như Hải Dương cây vẫn phát triển tốt.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Rau ăn hoa Thể loại:Cây thuốc Thể loại:Từ gốc Pháp Thể loại:Cây thuốc châu Á Thể loại:Cây thuốc châu Âu Thể loại:Cây thuốc châu Phi Thể loại:Thực vật Địa Trung Hải Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753 Thể loại:Biểu tượng California Thể loại:Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Perdita luteiceps
Perdita luteiceps là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1896.
Tham khảo
Thể loại:Perdita Thể loại:Động vật được mô tả năm 1896
Epiphragma caninotum
Epiphragma caninotum là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Epiphragma Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Eutelia dulcilinea
Eutelia dulcilinea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eutelia
Angarsk
Angarsk (tiếng Nga: Ангарск) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Irkutsk Oblast. Thành phố có dân số 247.118 người (theo điều tra dân số năm 2002. Đây là thành phố lớn thứ 76 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ: Angarsk được thành lập vào năm 1948 như là một cộng đồng công nghiệp và được cấp tư cách thành phố vào ngày 30 Tháng 5 1951. Angarsk có khu công nghiệp lớn nhất ở châu Á. Nó bao gồm Khu phức hợp lọc hóa dầu Angarsk và Khu phức hợp điện phân Angarsk. Thành phố có Viện bảo tàng đồng hồ, Bảo tàng Chiến thắng Angarsk, và Học viện Kỹ thuật Nhà nước Angarsk. Angarsk cũng tổ chức một trung tâm trưng bày quốc tế chu trình nhiên liệu hạt nhân, đó sẽ là một trong những trung tâm làm giàu Nga đầu tiên được đặt dưới sự bảo vệ IAEA. Angarsk cũng là địa điểm của một ngân hàng nhiên liệu hạt nhân, sau một quyết định của IAEA trong tháng 11 năm 2009; làm việc với Nga, IAEA thành lập ngân hàng này để cung cấp nhiên liệu giá thị trường các nước thành viên như bảo vệ chống lại sự gián đoạn cung cấp có thể xảy ra. Năm 2005, Angarsk đã giành giải thưởng đầu tiên trong một cuộc thi toàn quốc cho sự phát triển nhanh nhất của tiện ích công cộng. Thành phố được kết nối bằng đường sắt xuyên Xibiri. Thành phố có xe điện, xe buýt cung cấp phương tiện giao thông công cộng trong thành phố.
Trong số các điểm tham quan của Angarsk là nhà thờ Đức Trinh Nữ-Irkutsk trong tên của Kazan biểu tượng của Mẹ Thiên Chúa, Nhà thờ Thiên chúa Ba Ngôi, một nhà nguyện trong tưởng nhớ của những người thiệt mạng ở Chechnya và Afghanistan, và nhiều người khác.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố của Nga Thể loại:Tỉnh Irkutsk Thể loại:Thành phố và thị trấn ở tỉnh Irkutsk
Aleurotrachelus madagascariensis
Aleurotrachelus madagascariensis là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.
Aleurotrachelus madagascariensis được Takahashi miêu tả khoa học đầu tiên năm 1955.
Tham khảo
Thể loại:Aleurotrachelus
Prokopyevsk
thumb|Cờ Prokopyevsk thumb|Huy hiệu Prokopyevsk Prokopyevsk (tiếng Nga: Прокопьевск) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Kemerovo Oblast. Thành phố có dân số 224.597 người (theo điều tra dân số năm 2002. Đây là thành phố lớn thứ 81 của Nga theo dân số năm 2002.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố của Nga Thể loại:Tỉnh Kemerovo
Maniltoa polyandra
Maniltoa polyandra là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Roxb.) Harms miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Maniltoa
Cylindrophyllum hallii
Cylindrophyllum hallii là một loài thực vật có hoa trong họ Phiên hạnh. Loài này được L.Bolus mô tả khoa học đầu tiên năm 1960.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cylindrophyllum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1960
Acanthogonatus tolhuaca
Acanthogonatus tolhuaca là một loài nhện trong họ Nemesiidae.
Acanthogonatus tolhuaca được miêu tả năm 1995 bởi Goloboff.
Tham khảo
Thể loại:Acanthogonatus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1995 Thể loại:Nhện Nam Mỹ
Mantidactylus moseri
Mantidactylus moseri là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mantidactylus Thể loại:Động vật đặc hữu Madagascar