cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vitry-lès-Nogent
Tham khảo
Vitrylesnogent
Nguyễn Thanh Hiền (cầu thủ bóng đá)
Nguyễn Thanh Hiền (sinh 16 tháng 4 năm 1993) là một cầu thủ bóng đá người Việt Nam đang chơi ở vị trí hậu vệ cho câu lạc bộ Đồng Tháp tại V.League 1 và ĐTQG Việt Nam.
Danh hiệu
🥇 Vô địch
Liên kết ngoài
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Việt Nam Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-23 quốc gia Việt Nam Thể loại:Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Đồng Tháp Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam Thể loại:Cầu thủ bóng đá Đại hội Thể thao châu Á 2014 Thể loại:Cầu thủ giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam Thể loại:Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam Thể loại:Người Đồng Tháp Thể loại:Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Than Quảng Ninh Thể loại:Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Cần Thơ Thể loại:Hậu vệ bóng đá Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Vận động viên Đại hội Thể thao châu Á của Việt Nam
Serolis zoiphila
Serolis zoiphila là một loài chân đều trong họ Serolidae. Loài này được Stechow miêu tả khoa học năm 1921.
Tham khảo
Thể loại:Serolis
Cotești
Cotesti là một xã thuộc hạt Vrancea, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 4798 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Vrancea
Psilochorema tautoru
Psilochorema tautoru là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Psilochorema
Mưa thể cứng
“Mưa thể cứng” (Tiếng Anh: Solid Rain) là một loại hạt nhựa cấu thành từ hợp chất hóa học kali polyacrylate với đặc tính siêu thấm nước. 10 gram Solid Rain có thể hút cạn 1 lít nước. Một hạt Solid Rain hấp thụ và giữ bên trong một lượng nước lớn gấp 500 lần thể tích của nó. Khi ngậm no nước, Solid Rain chuyển thành dạng keo trong đục (tinh thể), giống như hạt đường trắng, có thể dự trữ nước trong vài năm mà không hề bị mất đi (qua bốc hơi, tràn...).
Sản phẩm Solid Rain đạt giải Sinh thái và Môi trường của tổ chức Fundacion Miguel Aleman tại México; hai lần được Viện Nước Quốc tế Stockholm đề cử cho Giải thưởng Nước Toàn cầu.
Nguồn gốc của Solid Rain
Năm 1970, Bộ Nông nghiệp Mỹ sáng chế ra một loại bột siêu thấm, được sử dụng chủ yếu làm tã bỉm cho trẻ em. Xuất phát từ ý tưởng này, Sergio Jésus Rico Velasco, một kỹ sư hóa học người Mexico đã nghiên cứu và chế tạo ra Solid Rain với mục đích là để chống hạn cho cây trồng.
Ứng dụng chống hạn trong trồng trọt
Solid Rain được người nông dân Mexico sử dụng hơn thập kỷ qua để chống hạn và tăng năng suất cây trồng. Ở dưới đất canh tác, lượng nước trong Solid Rain không hề bị bốc hơi hay ngấm xuống đất mà chỉ giảm đi khi có rễ cây cắm vào tiêu thụ. Khi hết hạn sử dụng, hạt tinh thể này tan ra và không ảnh hưởng xấu đến đất trồng.
Khi thử nghiệm trong canh tác ở bang Hidalgo, nơi nổi tiếng khô cằn của Mexico, sản lượng cây trồng khi sử dụng Solid Rain tăng ít nhất là 200%: năng suất yến mạch tăng năng suất gấp đôi, năng suất hoa hướng dương tăng gấp ba lần, năng suất cây đậu tăng gấp bảy lần so với không sử dụng Solid Rain.
Ngoài ra, hạt nhựa kali polyacrylate giúp ngăn các chất dinh dưỡng không bị rửa trôi sau mỗi lần tưới nước, tiết kiệm thời gian tưới nước cho cây trồng.
Cho đến nay, Solid Rain được sử dụng trong nền nông nghiệp ở các quốc gia khô hạn như Ấn Độ, Australia, Mỹ...
Chú thích
Thể loại:Tiến bộ kỹ thuật Thể loại:Sáng chế Thể loại:Nông nghiệp
Monthelie
Monthelie là một xã trong tỉnh Côte-d'Or, thuộc vùng hành chính Burgund của nước Pháp, có dân số là 200 người (thời điểm 1999).
Tham khảo
Thể loại:Xã của Côte-d'Or
Ngữ hệ Dravida
Ngữ hệ Dravida là một ngữ hệ được nói chủ yếu ở Nam Ấn Độ, một số phần tại Đông và Trung Ấn Độ, cũng như tại miền Bắc Sri Lanka và vài khu vực nhỏ ở Pakistan, Nam Afghanistan, Nepal, Bangladesh, và các cộng đồng hải ngoại ở Malaysia và Singapore. Những ngôn ngữ Dravida với lượng người nói lớn nhất là tiếng Telugu, Tamil, Kannada và Malayalam.
Dù có ý kiến cho rằng ngôn ngữ Dravida được những người di cư đưa đến Ấn Độ vào khoảng thế kỷ thứ tư (bốn) TCN  hay thậm chí sớm hơn, ta không thể dễ dàng liên hệ ngữ hệ Dravida với các ngữ hệ khác.
Những bản chữ khắc chữ ngôn ngữ Dravida đã được ghi nhận, chúng có niên đại cổ nhất là thế kỷ II TCN. Chỉ hai ngôn ngữ Dravida không có mặt ở Ấn Độ: tiếng Brahui tại Pakistan và tiếng Dhangar, có thể xem là phương ngữ tiếng Kurukh, tại Nepal. Những địa danh có tên Dravida dọc bờ biển Ả Rập và sự ảnh hưởng của hệ Dravida lên các ngôn ngữ Indo-Arya, như tiếng Marathi, Konkan, Gujarat, Marwar và Sindh, cho thấy rằng ngôn ngữ Dravida có lẽ từng phổ biến rộng rãi hơn trên tiểu lục địa Ấn Độ.
Phân loại
Các ngôn ngữ Dravida là hậu duệ của tiếng Dravida nguyên thủy. Các học giả đều tương đối thống nhất về cách phân loại các ngôn ngữ này. Họ đồng ý rằng có bốn nhóm: Bắc, Trung (Kolami–Parji), Trung-Nam (Telugu–Kui) và Nam. Có những phân loại gộp nhóm Trung và Trung-Nam vào cùng một nhóm. Phân loại bên dưới là phân loại của Krishnamurti. Những ngôn ngữ có địa vị chính thức tại Ấn Độ được tô đậm.
Thêm vào đó, Ethnologue liệt kê nhiều ngôn ngữ Dravida chưa phần loại rõ ràng: tiếng Allar, Bazigar, Bharia, Malankuravan (có thể là một phương ngữ tiếng Malayalam), Vishavan, Mala Malasar, Malasar, Thachanadan, Ullatan, Kalanadi, Kumbaran, Kunduvadi, Kurichiya, Attapady Kurumba, Muduga, Pathiya và Wayanad Chetti.
Tham khảo
Thể loại:Ngôn ngữ chắp dính Thể loại:Dân tộc Tiền Ấn-Âu
Ommatius baboquivari
Ommatius baboquivari là một loài ruồi trong họ Asilidae. Ommatius baboquivari được Wilcox miêu tả năm 1936. Loài này phân bố ở vùng Tân Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Ommatius
Nausibius sahlbergi
Nausibius sahlbergi là một loài bọ cánh cứng trong họ Silvanidae. Loài này được Grouvelle miêu tả khoa học năm 1896.
Tham khảo
Thể loại:Nausibius
Villiers-lès-Aprey
Villiers-lès-Aprey là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 279 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Villierslesaprey
Cơ quan lập pháp tiểu bang (Hoa Kỳ)
thumb|301x301px|Cơ quan lập pháp tiểu bang của Hoa Kỳ theo sự kiểm soát của đảng {{legend|#33f|Đảng Dân chủ}} {{legend|#f33|Đảng Cộng hòa}} {{legend|#829|Phân chia}}
Cơ quan lập pháp tiểu bang ở Hoa Kỳ (tiếng Anh: State legislatures of the United States) là Nghị viện của bất kỳ tiểu bang nào trong số 50 tiểu bang của Hoa Kỳ. Nhưng mỗi bang sẽ có một tên gọi khác nhau dành cho cơ quan lập pháp. Ở 27 bang, cơ quan lập pháp được gọi đơn giản là Lập pháp đoàn hoặc Cơ quan lập pháp bang (State Legislature), trong khi ở 19 bang cơ quan lập pháp được gọi là Đại hội đồng (General Assembly). Ở Massachusetts và New Hampshire, cơ quan lập pháp được gọi là Đại Tòa án (General Court), trong khi Bắc Dakota và Oregon gọi cơ quan lập pháp là Hội đồng Lập pháp (Legislative Assembly). Tất cả các bang của Hoa Kỳ đều tổ chức cơ quan lập pháp dưới hình thức lưỡng viện, chỉ riêng Nghị viện Nebraska chọn đơn viện.
Hoa Kỳ là một nhà nước cộng hòa liên bang, trao quyền tự trị cao cho các tiểu bang, nên mỗi tiểu bang cấu thành đều có chính phủ, nghị viện, hiến pháp và hệ thống pháp luật riêng. Cơ chế hoạt động dưới hình thức tam quyền phân lập tương tự như chính phủ liên bang. Cơ quan lập pháp sẽ là nơi thông qua các chính sách, đạo luật; trong khi đó thống đốc tiểu bang sẽ nắm quyền hành pháp; Toà án tiểu bang sẽ giữ quyền tư pháp. Theo hiến pháp liên bang, các điều luật được thông qua bởi các cơ quan lập pháp tiểu bang không được chống lại các đạo luật hay hiến pháp liên bang, nếu đi ngược lại thì sẽ bị Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ tuyên bố bãi bỏ vì vi hiến.
Thành phần
Mọi tiểu bang ngoại trừ Nebraska đều có cơ quan lập pháp lưỡng viện, nghĩa là cơ quan lập pháp bao gồm hai viện tách biệt. Trong mỗi trường hợp, phòng nhỏ hơn được gọi là Thượng viện và thường được gọi là viện trên. Phòng này thường, nhưng không phải lúc nào cũng có độc quyền xác nhận các cuộc hẹn do thống đốc tiểu bang đưa ra và xét xử các điều khoản luận tội. (Ở một số bang, một Hội đồng Điều hành riêng biệt, bao gồm các thành viên được bầu từ các quận lớn, thực hiện chức năng xác nhận.)
Các thành viên của phòng nhỏ hơn đại diện cho nhiều công dân hơn và thường phục vụ trong nhiệm kỳ dài hơn so với các thành viên của phòng lớn hơn, thường là 4 năm. Ở 41 tiểu bang, phòng lớn hơn được gọi là Hạ viện. Năm tiểu bang chỉ định phòng lớn hơn là Hội đồng và ba tiểu bang gọi nó là Hạ viện. Các thành viên của phòng lớn hơn thường phục vụ trong nhiệm kỳ 2 năm. Phòng lớn hơn thường có quyền khởi xướng luật thuế và các điều khoản luận tội.
Trước các quyết định của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ trong vụ Baker v. Carr (1962) và Reynolds v. Sims (1964), trụ sở đại diện trong hầu hết các cơ quan lập pháp tiểu bang được mô phỏng theo trụ sở của Quốc hội Hoa Kỳ: các thượng nghị sĩ tiểu bang đại diện cho các đơn vị địa lý, trong khi các thành viên của hạ nghị sĩ tiểu bảng đại diện cho tỷ lệ dân cư. Trong vụ Reynolds kiện Sims, Tòa án Tối cao đã quyết định dựa trên tiêu chuẩn một người, một phiếu bầu cho các cơ quan lập pháp của bang và đại diện bị vô hiệu hóa dựa trên các đơn vị địa lý bất kể dân số. (Phán quyết không ảnh hưởng đến Thượng viện Hoa Kỳ, vì thành phần của viện đó được quy định bởi Hiến pháp Hoa Kỳ.)
Tiểu bang Nebraska ban đầu có cơ quan lập pháp lưỡng viện giống như các bang khác, nhưng hạ viện đã bị bãi bỏ sau một cuộc trưng cầu dân ý, có hiệu lực từ cuộc bầu cử năm 1936. Cơ quan lập pháp đơn viện (một viện) còn lại được gọi là Cơ quan lập pháp Nebraska, nhưng các thành viên của cơ quan này được gọi là thượng nghị sĩ bang.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cơ quan lập pháp tiểu bang Hoa Kỳ Thể loại:Chính quyền tiểu bang ở Hoa Kỳ
Chaerocina usambarensis
Chaerocina usambarensis là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Tanzania.
Xenochalepus jacobi
Xenochalepus jacobi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1937.
Psilochorema vomerharpax
Psilochorema vomerharpax là một loài Trichoptera thuộc họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Psilochorema
Muối cần tây
Muối cần tây là một loại muối gia vị được sử dụng để tạo hương vị cho thực phẩm. Thành phần chính là muối ăn và chất tạo hương vị là hạt xay từ cần tây hoặc loại cây họ cần núi. Đôi khi được sản xuất bằng cần tây khô hoặc nhựa dầu hạt.
Chất phụ gia
Muối cần tây thường chứa chất chống vón như silic dioxide hoặc calci silicat. Là một loại rau, hạt cần tây có kali là ion chiếm ưu thế so với natri (gấp chín lần).
Tham khảo
Thể loại:Muối ăn
Seroloniscus incertus
Tham khảo
Thể loại:Seroloniscus
.mh
Liên kết ngoài
M h M h
Toppdomän
Pujerra
Pujerra là một đô thị trong tỉnh Málaga, cộng đồng tự trị Andalusia Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 24 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 350 người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly 116 km so với tỉnh lỵ Málaga.
Danh sách người đoạt giải Nobel Hòa bình
nhỏ|Viện Nobel Na Uy hỗ trợ Ủy ban Nobel Na Uy tuyển chọn người hoặc tổ chức đủ tiêu chuẩn đoạt giải Nobel Hòa bình và tổ chức lễ trao giải hằng năm tại Oslo.
Pujerra
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Málaga
Danh sách người đoạt giải Nobel Hòa bình
Ủy ban Nobel Na Uy trao giải Nobel Hòa bình (tiếng Thụy Điển và tiếng Na Uy: Nobels fredspris) hằng năm dành cho "người đã có đóng góp to lớn trong việc đẩy mạnh tình đoàn kết giữa các quốc gia, trong việc giải trừ hoặc hạn chế các lực lượng vũ trang và trong việc tổ chức hay xúc tiến các hội nghị hòa bình". Theo nguyện vọng trong di chúc của Alfred Nobel, giải thưởng này do Ủy ban Nobel Na Uy quản lý và được xét tặng bởi một hội đồng gồm năm người do Quốc hội Na Uy bổ nhiệm.
Mỗi người đoạt giải nhận một huy chương, một bằng chứng nhận cùng một khoản tiền thưởng (khác nhau tùy theo năm). Đây là một trong năm giải thưởng ra đời theo bản di chúc năm 1895 của Alfred Nobel (từ trần năm 1896) và được trao để vinh danh những đóng góp tiêu biểu trong các lĩnh vực hóa học, vật lý, văn học, hòa bình, và sinh lý học hoặc y học.
Thông tin chung
Lễ trao giải Nobel Hòa bình diễn ra tại Oslo với sự hiện diện của Quốc vương Na Uy vào ngày 10 tháng 12 hằng năm, nhân tưởng niệm ngày mất của Nobel; đây là giải Nobel duy nhất không được trao tại Stockholm. Khác với các giải thưởng còn lại, giải Nobel Hòa bình thỉnh thoảng được trao cho tổ chức (chẳng hạn như Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế với ba lần đoạt giải) thay vì cá nhân.
Giải Nobel Hòa bình được trao lần đầu tiên vào năm 1901 cho Frédéric Passy và Henry Dunant; hai người cùng chia đều số tiền thưởng 150.782 krona (tương đương 8.763.633 krona theo thời giá cuối năm 2020). Gần đây nhất, giải thưởng được trao cho Ales Bialiatski, Memorial và Trung tâm Tự do Dân sự vào năm 2022.
Danh sách những người đoạt giải
Tính đến năm 2022, giải Nobel Hòa bình đã được trao cho 110 cá nhân và 27 tổ chức. Có 18 người phụ nữ đoạt giải Nobel Hòa bình, nhiều hơn bất kỳ giải Nobel nào khác. Chỉ có hai tổ chức đoạt giải Nobel nhiều lần là Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (ba lần vào các năm 1917, 1944 và 1963) và Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn (hai lần vào năm 1954 và 1981). Có 19 năm giải Nobel Hòa bình không được trao.
Liên kết ngoài
Thể loại:Giải Nobel Thể loại:Giải Nobel Hòa bình Thể loại:Người đoạt giải Nobel  Hòa bình
Agus Salim Rangkuti
Agus Salim Rangkuti (10 tháng 8 năm 1928 – ?) là một sĩ quan quân đội và chính trị gia người Indonesia, ông từng là thị trưởng Medan, Bắc Sumatra từ năm 1980 đến năm 1990. Trước khi hoạt động chính phủ, ông phục vụ trong Lục quân Indonesia và từng là một diễn viên.
Đầu đời
Rangkuti sinh ra ở thị trấn Lubuk Pakam, nay thuộc huyện Deli Serdang, tỉnh Bắc Sumatra, vào ngày 10 tháng 8 năm 1928. Ông là người gốc Mandailing.
Sự nghiệp
Thời trẻ, Rangkuti tham chiến trong Cách mạng Dân tộc Indonesia ở Bắc Sumatra; ông mang quân hàm thiếu úy và đóng quân tại Binjai để chỉ huy một phân đội của Quân cảnh Quân đoàn. Sau chiến tranh, Rangkuti đóng một vài bộ phim trong thập niên 1950. Ông từng là chủ tịch Ủy ban Nghệ thuật Medan, và chủ tịch danh dự Hiệp hội Diễn viên Điện ảnh Bắc Sumatra. Ông từng học luật ở Bắc Sumatra.
Rangkuti tiếp tục phục vụ trong lực lượng quân cảnh thuộc Lục quân Indonesia, ông tuyển quân vào Trường Cao đẳng Tham mưu và Chỉ huy Lục quân Indonesia năm 1965. Trong quân đoàn, ông phục vụ với tư cách là người chỉ huy trại tù chính trị tại đảo Buru từ năm 1973 đến 1975, với quân hàm trung tá. Trong một lần, ông yêu cầu nhà làm phim đang bị tống giam Basuki Effendy thành lập một ban nhạc gồm các tù nhân. Rangkuti trước đây từng tham gia một số bộ phim của Effendy. Nỗ lực cùng với các tù nhân, Rangkuti mở một công viên giải trí ở Buru.
Rangkuti thăng quân hàm thượng tá, và bắt đầu từ năm 1980 ông phục vụ hai nhiệm kỳ thị trưởng Medan. Nhiệm kỳ thứ hai của ông kết thúc vào ngày 31 tháng 3 năm 1990, kế nhiệm bởi Bachtiar Djafar.
Chú thích
Thể loại:Sinh năm 1928 Thể loại:Quân nhân Indonesia
Hacıhüseynli
Một ngôi làng có tên Hacıhüseynli, được cư trú hoàn toàn bởi Azeris, tồn tại ở đây cho đến năm 1891 khi dân chúng bị chính quyền Nga đuổi ra ngoài vì tham gia vào các cuộc tấn công. Nó được tái lập vào năm 1892 bởi những người Nga chính thống đã trốn khỏi miền trung nước Nga vì nạn đói và được đổi tên thành Yelenovka sau khi Yelena Rogge, vợ của thống đốc thành phố Vladimir Vladimir Rogge. Một nhà thờ Chính thống được xây dựng ở đây sau đó. Ngôi làng hiện chủ yếu là dân tộc Lezgis.
Giải quần vợt Wimbledon 1936 - Đơn nữ
Helen Jacobs đánh bại Hilde Sperling trong trận chung kết, 6–2, 4–6, 7–5 để giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt Wimbledon 1936. Helen Moody là đương kim vô địch, tuy nhiên không tham gia.
Hạt giống
Dorothy Round (Tứ kết) Helen Jacobs (Vô địch) Sarah Fabyan (Vòng một) Kay Stammers (Tứ kết) Hilde Sperling (Chung kết) Simonne Mathieu (Bán kết) Jadwiga Jędrzejowska (Bán kết) Anita Lizana (Tứ kết)
Liên kết ngoài
Đơn nữ Thể loại:Giải quần vợt Wimbledon theo năm - Đơn nữ Thể loại:Quần vợt nữ năm 1936 Thể loại:Thể thao nữ Anh Quốc năm 1936
Nhà thờ Thánh Anne ở Šenkvice
Nhà thờ Thánh Anne ở Šenkvice (tiếng Slovakia: Kostol svätej Anny v Šenkvice) là một nhà thờ Công giáo La Mã tọa lạc ở làng Šenkvice, vùng Bratislava, Slovakia. Giáo xứ này trực thuộc tổng giáo phận Bratislava. Vào ngày 17 tháng 7 năm 1963, nhà thờ này được ghi danh vào Danh sách Di tích Trung ương theo quyết định của Bộ Văn hóa Cộng hòa Slovakia.
Lịch sử
Nhà thờ Thánh Anne ở Šenkvice có lẽ được xây dựng vào khoảng năm 1350. Những người từ vùng lân cận Kostajnice của Croatia bị trục xuất bởi các cuộc xâm lược của Thổ Nhĩ Kỳ đã đến đây định cư và bắt đầu xây dựng một nhà thờ mới lớn hơn trên đống đổ nát của nhà thờ cũ. Sau đó, Šenkvice trở thành một giáo xứ vào năm 1584. Linh mục đầu tiên của giáo xứ mới có lẽ là Matej Sosič.
Ján Janič bắt đầu mở rộng và tái thiết nhà thờ này vào khoảng năm 1618. Nhà thờ được bổ sung một tòa tháp chuông. Đồng thời, những bức tường cao 4 mét được xây lên để bảo vệ nhà thờ trước những vụ cướp của các đơn vị quân đội Thổ Nhĩ Kỳ, họ thường cướp bóc các ngôi làng ở tây nam Slovakia.
Giám mục Chad thánh hiến nhà thờ này vào ngày 3 tháng 4 năm 1672. Năm 1766, nhà thờ gặp một trận hỏa hoạn lớn và đến năm 1783 thì được khôi phục lại như hình dạng hiện nay.
Nguồn
Thể loại:Công trình xây dựng Slovakia Thể loại:Nhà thờ tại Slovakia Thể loại:Di ​​tích và đài tưởng niệm ở Slovakia
Cotmeana
Cotmeana là một xã thuộc hạt Argeș, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 2259 người.
Villiers-le-Sec, Haute-Marne
Villiers-le-Sec, Haute-Marne là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 290 mét trên mực nước biển.
Cotmeana
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Argeș
Villiers-le-Sec, Haute-Marne
Tham khảo
Villierslesec
Setaphora aokii
Setaphora aokii là một loài chân đều trong họ Philosciidae. Loài này được Nunomura miêu tả khoa học năm 1986.
Tham khảo
Thể loại:Setaphora
Nausibius silvanoides
Nausibius silvanoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Silvanidae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1899.
Tham khảo
Thể loại:Nausibius
Montjay, Saône-et-Loire
Montjay là một xã trong tỉnh Saône-et-Loire, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté của nước Pháp, có dân số là 196 người (thời điểm 1999).
Tham khảo
Thể loại:Xã của Saône-et-Loire
Chaerocina zomba
Chaerocina zomba là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Malawi.
Tham khảo
Thể loại:Chaerocina Thể loại:Động vật đặc hữu Malawi
Ommatius bromleyi
Ommatius bromleyi là một loài ruồi trong họ Asilidae. Ommatius bromleyi được Pritchard miêu tả năm 1935. Loài này phân bố ở vùng Tân Bắc giới.
David Bull (người dẫn chương trình truyền hình)
David Richard Bull (sinh ngày 9 tháng 5 năm 1969) là một bác sĩ y khoa người Anh, người dẫn chương trình truyền hình, tác giả và cựu chính khách, từng là thành viên của Nghị viện châu Âu (MEP) cho North West England từ năm 2019 đến năm 2020.
Bull đã làm việc trong truyền hình hơn hai mươi năm và đã làm việc cho các mạng lớn của Vương quốc Anh bao gồm BBC, ITV, Channel 4 và Channel 5, cũng như Living TV, Sky TV và Food Network. He also works on radio stations including BBC Radio 2, BBC Radio 5 Live, talkRADIO và LBC. Tín dụng của ông cho các chương trình truyền hình của Anh và Hoa Kỳ bao gồm The Jeremy Vine Show, Sugar Dome, Watchdog, The Alan Titchmarsh Show, Newsround, Most Haunted Live!, Richard & Judy, Tomorrow's World, và This Morning. Ông là một nhân vật chính trong The Wright Stuff trên Channel 5 và đã xuất hiện trên The Rachael Ray Show tại Hoa Kỳ. Ông đóng vai chính phim hài lãng mạn Cavemen năm 2013.
Năm 2006, Bull được đề cử là ứng cử viên của Đảng Bảo thủ cho Brighton Pavilion trong cuộc tổng tuyển cử sau đây. Ông đã từ chức năm 2009 để tiến hành đánh giá chính sách bảo thủ về sức khỏe tình dục, một lĩnh vực mà ông đã thẳng thắn và được thay thế bởi Charlotte Vere.
Bull là một MEP Đảng Brexit cho North West England, giữa cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu 2019 và việc Vương quốc Anh rút khỏi EU vào ngày 31 tháng 1 năm 2020.
Tuổi thơ
David Bull được sinh ra ở Farnborough, Kent, đến Richard và Pauline Bull, và chuyển đến Framlingham, Suffolk, lúc bốn tuổi với anh chị em Anthony và Katie. Tại Suffolk, Bull đã theo học tại Trường Dự bị Fairfield và sau đó là Trường Dự bị Ipswich trước khi tốt nghiệp trường Framlingham College. Tại Framlingham, Bull trau dồi sở thích về âm nhạc và kịch, và được làm Head of the Day Boys in the Upper Sixth, làm việc để chống lại bắt nạt.
Đời tư
Bull là người đồng tính công khai. Năm 2007, ông xuất hiện tại cuộc diễu hành Brighton Pride mà ông thiết kế và mặc một chiếc áo phông với khẩu hiệu "Tôi đã come out... Tôi là một Tory", nói rằng có thể chấp nhận được là người đồng tính và Bảo thủ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chính khách đồng tính nam Thể loại:Sinh năm 1969
Rincón de la Victoria
Rincón de la Victoria là một đô thị trong tỉnh Málaga, cộng đồng tự trị Andalusia Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2006 là 31996 người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Málaga.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Málaga
Tắc kè ngón chân cong Java
Tắc kè ngón chân cong Java, tên khoa học: Cyrtodactylus marmoratus, là một loại thằn lằn sống ở khu vực Đông Nam Á. Chúng được phân loại bởi John Edward Gray vào năm 1831.
Phân bố
Loài thằn lằn này sống ở Thái Lan, bán đảo Mã Lai, Indonesia (Java, Sulawesi, Halmahera), và Papua New Guinea.
Khu vực điển hình: đảo Java.
Hacıqaib
Hacıqaib (hay còn gọi là Hacıqayıb, Gadzhigaib, Gadzhigaibkyshlakh, Gadzhigaibkyshlakh, và Gadzhygaib) là một làng đô thị thuộc vùng Quba của Azerbaijan. Có dân số là 1,310 người. Đô thị này bao gồm các làng Hacıqaib và Mirzəqasım.
Psyllobetina attunga
Psyllobetina attunga là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Psyllobetina
.ml
.ml là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Mali.
Các tên miền cấp 2
Việc đăng ký thực hiện ở cấp 3 dưới các tên miền sau:
Liên kết ngoài
M l Ml
Toppdomän
Xenochalepus kolbei
Xenochalepus kolbei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1911.
Tham khảo
Thể loại:Xenochalepus
Luke Waterfall
Anh từng chơi cho Barnsley, Tranmere Rovers, Altricham, Ilkeston Town và Gainsborough Trinity và Scunthorpe United, Macclesfield Town, Mansfield Town và Wrexham.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1990 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá từ Sheffield Thể loại:Hậu vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Barnsley F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Tranmere Rovers F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Ilkeston Town F.C. (1945) Thể loại:Cầu thủ bóng đá Gainsborough Trinity F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Scunthorpe United F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Macclesfield Town F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Mansfield Town F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Wrexham A.F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Lincoln City F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Anh
Trữ quân
thumb|phải|250px|Vị trữ quân cuối cùng của lịch sử [[Việt Nam - Nguyễn Phúc Bảo Long.]]
Ở khối Đông Á, do việc cha truyền cho con là căn bản trong pháp luật, nên khi nói đến trữ quân thì thường liên hệ danh xưng Thái tử hơn, mặc dù trong thực tế thì "Thái tử" chỉ là tước hiệu mà không phải danh phận. Ở Châu Âu, người kế vị thông thường đều được gọi là Heir apparent, và vấn đề kế vị rất phức tạp theo thể chế kéo theo việc hạn chế về ngôn ngữ, nên họ có những tước hiệu cụ thể để chỉ người thừa kế chắc chắn của mình hơn là những danh xưng phải theo sự phân chia vai vế như Đông Á.
Cũng như nhau về ý nghĩa và hoàn cảnh, "Trữ quân" cùng "Heir apparent" đều ám chỉ trung lập về một người chắc chắn sẽ kế vị mà không bị biến đổi cách gọi do vai vế của người kế vị đối với vị quân chủ. Riêng về vấn đề giới tính, trữ quân được sinh ra trong môi trường chỉ nhận quyền thừa kế của nam giới, nên không có xảy ra việc phải đổi cách gọi nếu người thừa kế là nữ. Còn từ Heir apparent có thể trở thành "Heiress apparent", với thành tố "-ess" điển hình chỉ đến phái nữ.
Khái lược
Các người thừa kế đều theo quy tắc ưu tiên nhất là "Con kế thừa cha", trong đó người thừa kế cần là giới tính là nam giới. Quy tắc này tồn tại ở toàn bộ nền quân chủ, từ Châu Mỹ, Châu Phi, Châu Á đến Châu Âu. Chỉ có trường hợp cá biệt không theo quy luật này, đều là dựa theo lý do cụ thể của quy tắc tạo nên nền quân chủ ấy. Đặc biệt nhất là những Đế chế lớn ở Châu Âu như Đế chế La Mã và Đế quốc Byzantine, thì việc kế thừa đa phần đều dựa vào thực lực hơn là quy tắc cha truyền, hoặc bầu cử giữa các thế lực của Thánh chế La Mã.
Dựa theo mỗi chế độ của nhà nước đều có quy tắc thứ tự thừa kế khác nhau. Song ở Châu Âu, quy tắc "Ưu tiên con trưởng" được đẩy mạnh, có nghĩa nếu người con thừa kế qua đời trước quân chủ và có hậu duệ, thì người hậu duệ ấy vẫn có quyền thừa kế hơn là những người con khác của quân chủ. Quy tắc này được bảo vệ mạnh ở Châu Âu do hệ thống quân chủ có xu hướng quân chủ phân quyền, bị ảnh hưởng bởi pháp luật rất trật tự và có sự ràng buộc bởi tôn giáo. Trong khi ấy, ở những nền quân chủ chuyên chế khác như Đông Á hoặc Nam Á, quan niệm "cha truyền con nối" lại có chiều hướng đúng về ý nghĩa, khi người thừa kế qua đời, thì người con nhỏ hơn của quân chủ sẽ có cơ hội trở thành thừa kế, dù người thừa kế vừa qua đời vẫn còn hậu duệ đi nữa.
Các tên gọi
Bởi vì người thừa kế thường là con trai của vị Vua chúa đang trị vì, nên địa vị trữ quân tại khối quốc gia Đông Á thường được liên hệ qua tước hiệu, tức là Thái tử hoặc Thế tử. Tuy nhiên, người kế vị không nhất thiết lúc nào cũng là con trai của vị vua đang trị vì, mà có thể là chú bác hoặc cháu nội, hoặc là nhánh Nam duệ (男裔) được công nhận. Bởi vì lý do đó tước hiệu biểu hiện vị trí trữ quân ở Đông Á lại thường phụ thuộc vào thân phận của trữ quân đối với vị Vua đương triều, thường thấy nhất là dựa theo ba thế hệ:
Những cách gọi như thế nào cũng còn tùy chế độ cụ thể chứ không hoàn toàn bị bó buộc chỉ mấy trường hợp. Nếu bỏ qua xưng hô theo vai vế, vị trí kế vị của một Hoàng đế được gọi chung là các Hoàng trữ (皇儲), còn của Quốc vương gọi là Vương trữ (王儲). Tuy vậy, họ cũng có thể được gọi là Hoàng tự (皇嗣) hay Vương tự (王嗣), trong đó "Tự" có nghĩa là "kế thừa". Hiện tại, hoàng gia Nhật Bản công bố Thu Tiểu cung Văn Nhân Thân vương là trữ quân cho anh trai mình là Thiên hoàng Naruhito, ông không được gọi là "Hoàng thái đệ" mà được gọi với tôn xưng trung lập là Hoàng tự điện hạ (皇嗣殿下; こうしでんかKoshidenka).
Nền quân chủ Đông Á do không có quy định nữ giới thừa kế ngai vị, cho nên không có cách gọi nào tương đương. Thời kỳ Đường Trung Tông, An Lạc công chúa Lý Khỏa Nhi vận động cha mình để ngồi lên vị trí trữ quân và còn tự gọi là Hoàng thái nữ (皇太女), nhưng sau cùng ý kiến này bị bãi bỏ. Tại Việt Nam cuối thời nhà Lý, khi chỉ định Chiêu Thánh công chúa kế vị, Lý Huệ Tông chọn danh xưng là Hoàng thái tử (ám chỉ trữ quân) chứ cũng không dùng danh xưng Hoàng thái nữ. Nguyên văn trong Đại Việt sử ký toàn thư như sau:"Mùa đông, tháng 10, xuống chiếu lập Chiêu Thánh công chúa làm Hoàng thái tử để truyền ngôi cho".
Con kế thừa cha
Các quốc gia khối Đông Á như Nhật Bản, Triều Tiên và Việt Nam đều chịu quan niệm lập trữ quân tương tự Trung Quốc, đó là ưu tiên chọn phương thức "Con kế thừa cha", hơn nữa người con trai ấy thường là con trưởng xét theo thứ tự. Con gái về luật pháp không có quyền thừa kế ngai vị, tuy không ít các trường hợp ở cả ba quốc gia này có xuất hiện Nữ hoàng hoặc Nữ vương, thế nhưng việc nữ kế thừa phần nhiều là trường hợp cá biệt cụ thể hơn là một hệ thống thừa kế cố định.
Xã hội Trung Quốc cổ đại có chế độ kế tục gọi là Đích trưởng tử kế thừa chế (嫡長子繼承製), hay tiếng Anh gọi là "Primogeniture". Theo phương pháp này thì người con trai lớn nhất của vợ cả (Hoàng hậu, Vương hậu, Vương phi) được ưu tiên lập làm trữ quân. Tại quan niệm tông pháp ở Đông Á, vợ cả và các vợ lẽ nàng hầu (tức thiếp) có địa vị khác biệt, con trai của vợ cả đều được gọi là "Đích tử" (嫡子), trong đó những người con trai trưởng vợ cả được gọi là Đích trưởng tử. Trong khi đó, con trai do phi tần sinh ra đều ngang với con của vợ lẽ, đều được gọi là "Thứ tử" (庶子). Tuy nhiên, quy tắc "Đích trưởng tử kế thừa" này đôi khi cũng có triều đại không tuân theo, vì càng về sau thì trường hợp Đích tử còn sống đến khi vị Vua qua đời ngày càng ít, do vậy cũng lại có xuất hiện tình trạng Thứ tử lớn nhất - tức "Thứ trưởng tử" (庶長子) - được chọn làm trữ quân.
Trong lịch sử Đông Á thường ưu tiên lập Đích trưởng tử làm trữ quân, thế nhưng cũng không thiếu việc trữ quân lại là Thứ tử. Thân phận Thứ tử được chọn kế vị vẫn luôn dễ dàng gây mâu thuẫn, bởi vì ngay trong Nho giáo cũng có hai chủ trương:
Tại các triều đại xem trọng vị thứ như nhà Hán, nhà Đường và đến tận nhà Minh, mặc dù các luật hôn nhân đều xem trọng dòng Đích tử tôn trong vấn đề thừa kế, thế nhưng đại đa số việc lập trữ quân đều áp dụng Đích trưởng tử kế thừa, nếu như không có Đích tử trong cung thì đều là Thứ trưởng tử kế thừa, rất ít trường hợp ngoại lệ khác. Bởi vì thân phận các hoàng tử và vương tử vốn tôn quý, rất nhiều triều đại khi không có Đích tử thì vẫn dễ dàng chọn Trưởng tử hoặc Thứ tử có khả năng, thậm chí còn có trường hợp chọn lập trữ quân bỏ qua thứ bậc được sử sách gọi là Phế trưởng lập ấu (廢長立幼).
Từ triều Hán làm ví dụ, đã sớm hình thành chuyện "Đích tử không có thì chọn Trưởng tử" để quyết định ai làm trữ quân, mà Hán Cảnh Đế Lưu Khải là trường hợp đầu tiên: Phế Thái tử Lưu Vinh vốn là "Thứ trưởng tử" khi Bạc Hoàng hậu không con, còn Hán Vũ Đế Lưu Triệt lại là "Đích trưởng tử" được chọn làm trữ quân thay thế. Về sau có trường hợp Hán Chương Đế Lưu Đát, nhưng khi ấy Lưu Đát được xem là con của Minh Đức Mã Hoàng hậu nên cũng được xem là trường hợp "Đích trưởng tử" vậy. Cũng trong triều Hán, trường hợp Hán Chiêu Đế Lưu Phất Lăng được lập có lẽ là "Lập Tử dĩ Quý" điển hình, vì trên Chiêu Đế còn hai anh trai là Yên vương Lưu Đán cùng Quảng Lăng vương Lưu Tư, nhưng vì hai Vương này hành vi kiêu căn lỗ mãng mà không được ý của Vũ Đế. Ngoài ra dưới thời Hán Chương Đế, việc Lưu Khánh được lập làm Thái tử cũng là một trường hợp "Lập Tử dĩ Quý" điển hình, vì trên Lưu Khánh còn có 2 người anh trai, Lưu Khánh cũng không có thân phận được mẹ cả là Đậu Hoàng hậu nuôi dưỡng, trong khi đó người mẹ là Tống Quý nhân có quan hệ bà con với Mã Thái hậu. Triều đại nhà Đường tương đối có nhiều trường hợp phá quy tắc, như Đường Cao Tông Lý Trị vì hai anh trai là Lý Thừa Càn cùng Lý Thái bị truất mà được lập, đặc biệt nhất là có trường hợp Đường Huyền Tông Lý Long Cơ vốn chỉ là Thứ tử, nhưng vì có công bình định chính biến mà "Có được Thánh đức" nên được chọn làm Thái tử, thay thế người anh cả Đích trưởng tử là Lý Thành Khí. Lại có trường hợp Đường Mục Tông tương đối đặc biệt, ông vốn là con thứ ba của Đường Hiến Tông và sinh mẫu ông Quách Quý phi - nguyên phối của Hiến Tông, song Quách thị không được lập làm Hoàng hậu do vậy Mục Tông không có thân phận "Đích trưởng tử", thay vào đó người anh cả khác mẹ của ông là Lý Ninh được chọn làm Thái tử. Sau khi Lý Ninh qua đời, Mục Tông mới được chọn làm Thái tử. Sau đó, Đường Văn Tông Lý Hàm đăng cơ sau khi anh trai Đường Kính Tông Lý Đam bị hại, con trai Lý Vĩnh chết đi, Văn Tông lại cho lập con trai của Kính Tông là Lý Phổ làm Thái tử. Từ sau Văn Tông, các vị hoàng đế triều Đường đều bị phế bị lập vì các hoạn quan cùng quyền thần, việc chọn trữ quân cũng không còn diễn ra, hoặc chỉ là cho có lệ. Triều đại nhà Tống có quy tắc Nho giáo chặt chẽ nên thường áp dụng "Đích trưởng tử thừa kế" cùng "Thứ trưởng tử thừa kế", dù cũng có trường hợp ngoại lệ như Triệu Nguyên Tá, con cả của Tống Thái Tông Triệu Quang Nghĩa và là anh cùng mẹ với Tống Chân Tông Triệu Hằng, bởi vì "Điên loạn" mà bị phế làm thứ dân, nên cũng mất quyền thừa kế.
Triều đại nhà Nguyên được xem là không có chính sách truyền vị điển hình, do căn cơ của họ thành lập từ liên minh các Đại bộ tộc Mông Cổ và dựa vào Đại hội Hốt lý lặc thai để chọn người thủ lĩnh. Kế nhiệm Mông Cổ Đế quốc là Hốt Tất Liệt vì không thông qua đại hội này mà Hãn vị của ông tại Mông Cổ gây tranh chấp. Sau khi thành lập triều Nguyên tại Trung nguyên, Hốt Tất Liệt cố ý lập con trai Đích trưởng tử là Chân Kim làm Hoàng thái tử, hi vọng áp dụng chế độ người Hán để định thế cục "Cha chết con nối" đối với chính thể triều Nguyên. Nhưng sau đó Chân Kim qua đời, các đời sau liền có trường hợp Thái tử mất sớm rồi anh em tranh vị, thế cục truyền vị ổn định mà Hốt Tất Liệt mong muốn không thể thực hiện. Trung kỳ triều Nguyên có Vũ Nhân chi ước (武仁之約), quy định hai hệ Nguyên Vũ Tông Hải Sơn cùng Nguyên Nhân Tông Ái Dục Lê Bạt Lực Bát Đạt thay nhau kế vị ngai vàng, sau đó Nhân Tông huỷ bỏ hiệp định mà chính trường triều Nguyên lần thứ hai bước vào hỗn loạn.
Thời nhà Minh có lẽ là triều đại quy định văn bản rõ ràng nhất trong quy tắc thừa kế. Theo Hoàng Minh tổ huấn quy định:"Phàm triều đình không có hoàng tử, thì theo quy tắc em kế thừa anh. Cần lập người do Đích mẫu sinh ra, nếu phải chọn do Thứ mẫu sinh thì cần chọn con trưởng". Xét trong lịch sử, ngoại trừ sự kiện Minh Đại Tông Chu Kỳ Ngọc lên ngôi thay anh và Quốc bổn chi tranh (國本之爭) thời Minh Thần Tông Chu Dực Quân, thì nhìn chung nhà Minh chấp hành rất nghiêm túc tổ huấn. Sự kiện "Quốc bổn chi tranh" là một chuyện đặc biệt của triều Minh, bởi vì Hoàng hậu của Thần Tông không con mà Hoàng tử Chu Thường Lạc là "Thứ trưởng tử", theo Tổ huấn thì đáng được lập, nhưng Thần Tông thích Hoàng tam tử Chu Thường Tuân.
Triều đại nhà Thanh vốn ngay từ đầu đều không có chỉ định trữ quân, nên hai đời Nỗ Nhĩ Cáp Xích cùng Hoàng Thái Cực mới xảy ra đủ loại tranh đấu chính trị. Sau khi nhập quan, Thuận Trị Đế dùng hình thức "Di chiếu", lập con trai thứ ba là Hoàng tam tử Huyền Diệp (tức Khang Hi Đế) làm Hoàng thái tử khi lâm chung. Sau đó, Khang Hi Đế phá vỡ truyền thống của cha ông, tự mình chọn lập Nhị a ca Dận Nhưng làm Thái tử ngay từ nhỏ, cũng là trường hợp duy nhất. Sau thời Ung Chính Đế, triều đình đã áp dụng cách của Thuận Trị Đế khi trước, lập ra một chế độ dự bị trữ quân được gọi là Bí mật kiến Trữ chế (秘密建儲制). Lúc này vị Vua sẽ luận "Đức hạnh" và "Tài năng" trong các hoàng tử để lập làm trữ quân. Theo như truyền thống này, hoàng đế trước khi qua đời sẽ đem người được chọn làm Hoàng thái tử viết vào di chiếu, để sau bức biển "Chính Đại Quang Minh" (正大光明) trong Cung Càn Thanh. Khi hoàng đế qua đời, các Cố mệnh Đại thần sẽ lấy di chiếu ra công bố thiên hạ. Ngoại trừ sự kiện Càn Long Đế tiến hành thiện nhượng cho Gia Khánh Đế, thì triều Thanh từ Ung Chính Đế đến tận Hàm Phong Đế đều áp dụng chế độ này, sau đó chỉ lập Tự vì không còn hoàng tử.
Ở các quốc gia ảnh hưởng Trung Quốc như Việt Nam, Nhật Bản cùng Triều Tiên, quy tắc "Con kế thừa cha" vẫn thường là quy tắc chuẩn mực nhất, thế nhưng đôi khi tùy tình huống đặc biệt mà có biến động. Tại Nhật Bản, trước khi có quy tắc chuẩn mực từ "Hiến pháp", thì quy luật lập trữ quân của hoàng gia Nhật tương đối hỗn loạn. Lấy ví dụ từ tận thời Heian, có trường hợp Thiên hoàng Saga được cha mình là Thiên hoàng Kanmu chỉ định làm trữ quân tiếp theo và được viết vào "Di chiếu", nên anh trai ông là Thiên hoàng Heizei mới chịu lập làm Hoàng thái đệ, sau đó Thiên hoàng Saga lại quyết định lập con trai của anh mình là Cao Nhạc Thân vương làm Hoàng thái tử trước khi xảy ra biến cố Kusuko. Sau đó, Thiên hoàng Saga lại lập em trai khác mẹ Đại Bạn Thân vương làm Hoàng thái đệ, rồi sau khi nhượng vị thì Saga lại để cho con trai của chính mình (tức Thiên hoàng Ninmyō) làm Thái tử cho em trai, cứ vậy tiếp tục đời sau.
Tại Triều Tiên cùng Việt Nam, quy tắc "Con kế thừa cha" tương đối nghiêm ngặt. Còn phương pháp chọn "Đích", "Trưởng" hay "Hiền", trong khi Triều Tiên án theo triều Minh mà thực hiện thứ tự Đích-thứ rất nghiêm khắc, thế nhưng các triều Việt Nam thì lại tương đối nhiều biệt lệ. Triều đại nhà Đinh và Tiền Lê căn bản đều theo ý của hoàng đế, cá biệt nhà Lý có biểu hiện của việc "Bí mật lập Trữ" mà nhà Thanh thực hiện, như trong Đại Việt sử ký toàn thư cũng trích lời Lê Văn Hưu nói về vấn đề này:"Nhà Lý phong cho các con mẹ đích đều làm tước Vương, các con mẹ thứ đều làm hoàng tử mà không đặt ngôi Hoàng thái tử. Đến khi nào vua ốm nặng mới chọn một người trong các con cho vào để nối nghiệp lớn. Truyền dần thành tục, không biết là ý thế nào". Sang đến nhà Trần, cả 4 đời hoàng đế đầu đều án theo "Đích trưởng tử kế thừa", như việc Trần Minh Tông suýt nhường cho con trai của mẹ đích là Bảo Từ Thuận Thánh Hoàng hậu, nhưng lại cũng có trường hợp Trần Nghệ Tông chọn em trai (Trần Duệ Tông) kế thừa. Từ Hậu Lê đến nhà Nguyễn, do thường các vị Vua chúa không lập Hoàng hậu, quy tắc "Trưởng tử kế thừa" là quy tắc ưu tiên. Trong ba trường hợp chính thức sách lập Thái tử trong lịch sử triều Nguyễn, chỉ có hai trường hợp là Đích trưởng tử thừa kế, chính là Anh Duệ Hoàng thái tử và Nguyễn Phúc Bảo Long.
Lập Tự kế thừa
phải|200px|thumb|[[Vua Đồng Khánh - một "dòng bên thờ tự" điển hình ở Việt Nam. Ông lên ngôi với tư cách là con của Vua Tự Đức.]] Đây là một vấn đề liên quan đến pháp độ và "Vai vế kế thừa" xảy ra khá thường xuyên và rất đặc thù ở các nền quân chủ Đông Á, không bao giờ xảy ra ở Châu Âu. Trường hợp này là khi hoàng đế không có con thừa kế nhưng vẫn muốn giữ chế độ truyền ngôi "Con kế thừa cha", thì sẽ bước vào giai đoạn phải chọn hậu duệ của nhánh khác làm con để nối vị và mang danh nghĩa nối tiếp dòng chính thống đang cai trị, đấy gọi là biện pháp Thừa tự (承嗣).
Dòng dõi quân chủ Đông Á ở mỗi đời Vua chúa, ngoại trừ người sẽ kế vị, thì các hoàng tử vương tử đều sẽ hình thành "Tiểu tông" (小宗) của dòng dõi Vua chúa trị vì (họ được gọi chung là "Tông thất" 宗室), mà dòng dõi kế thừa gọi là "Đại tông" (大宗) hay Đại thống (大統). Với hình thức "Thừa tự", người Tông thất được chọn trên thực tế phải mang danh nghĩa "Là con của vị Vua tiền nhiệm" thì mới có danh phận kế thừa, tương tự kiểu nhận con nuôi, cha mẹ tranh pháp lý mới khiến cho con nuôi có quyền thừa kế. Do vấn đề vai vế của "Thừa tự" trong dòng dõi, vị Vua ấy không được tôn xưng cha mẹ ruột theo danh phận con cháu, mà phải dùng thân phận "con cháu của vị Vua tiền nhiệm" để đối đãi với cha mẹ ruột. Và cũng bởi vì Đông Á xem trọng truyền thống thờ Tổ tiên, có truyền thống lập nên gian thờ Tổ tiên mà Hán ngữ gọi là "Từ đường" (祠堂), thì xưng hô của con cháu đối với hàng tổ tiên trong từ đường đều rất được nghiêm khắc coi trọng. Đối với các hoàng đế được chọn vì "Thừa tự" thì việc này cũng nghiêm trọng như vậy, việc xưng hô với hoàng đế mà mình chịu trách nhiệm thờ tự, cùng với việc xưng hô cha mẹ ruột ra sao, thông thường đều sẽ trở thành một đề tài bàn luận có quy mô được gọi là Xưng thân chi lễ (稱親之禮). Bởi vì thông qua chuyện này sẽ xác định quyền hạn thực tế của vị hoàng đế nhận trách nhiệm "Thừa tự", và trên hết là địa vị cha mẹ ruột của họ trong Từ đường - một thứ rất quan trọng với người Đông Á.
Thời Tây Hán, Xương Ấp vương Lưu Hạ cùng Hán Tuyên Đế Lưu Tuân là những trường hợp đầu tiên được chọn làm "Thừa tự", vào cung với tư cách là con nuôi của Hán Chiêu Đế. Sau đó vì "Cha ở vị cao, con là Thiên tử, thì dùng lễ tế như Thiên tử", cho nên cha ruột của Tuyên Đế là Lưu Tiến đã có thể được tôn làm "Hoàng khảo" (皇考), mẹ là Vương Ông Tu có thể làm "Hậu" (后), điều này là tiền lệ cho các hoàng đế kế tự thời Đông Hán như Hán An Đế đã có thể truy tôn cho cha và mẹ ruột.
Thời nhà Tống do tôn sùng Nho giáo bài bản, quy tắc "Xưng thân" cũng trở nên cực kỳ gắt gao, các hoàng đế được nhận là "Thừa tự" không thể truy phong cha ruột làm "Hoàng khảo" như thời Hán, mà ví dụ chính là khi bàn về lễ "Xưng thân" dưới triều Tống Anh Tông Triệu Thự. Khi ấy Tống Nhân Tông Triệu Trinh không con, nên Triệu Thự được chọn làm con thờ tự của Nhân Tông, sau khi lên ngôi chỉ có thể xem cha ruột Bộc An Ý vương Triệu Doãn Nhượng là "Hoàng bá" (皇伯), đến thời Tống Hiếu Tông Triệu Bá Tông nhập Tự thì chuyện này cũng y vậy theo lệ. Sang đến thời nhà Minh, có sự kiện Đại lễ nghị chính là thảo luận dâng tôn thế nào thời Minh Thế Tông Chu Hậu Thông, đối với cha mẹ ruột của ông là Chu Hữu Nguyên và Từ Hiếu Hiến Hoàng hậu. Sang thời nhà Thanh, hai vị hoàng đế thời kỳ cuối là Quang Tự Đế và Tuyên Thống Đế (Phổ Nghi) đều là con thừa kế từ dòng bên nhập qua, trong đó Quang Tự Đế lấy danh nghĩa là "Tự tử" của Hàm Phong Đế, còn Tuyên Thống là của cả Đồng Trị Đế lẫn Quang Tự Đế. Cha ruột của hai người, Thuần Hiền Thân vương Dịch Hoàn cùng Thuần Thân vương Tái Phong, tuy do là cha đẻ mà được cất nhắc vào Quân cơ xứ rồi làm nhiếp chính, nhưng trong quy tắc tôn xưng thì cả hai đều chỉ có thể tiếp tục cúi đầu xưng thần với hoàng đế, dù cả hai là cha đẻ của hoàng đế.
Nền quân chủ ở Nhật Bản, Triều Tiên và Việt Nam cũng đều có những trường hợp thừa tự này từ Trung Quốc. Tại Việt Nam, nhà Lý thời Lý Nhân Tông và nhà Nguyễn thời Vua Tự Đức là hai ví dụ điển hình nhất. Khi ấy Lý Nhân Tông không có con trai, nên đã chọn cháu gọi bằng bác là Lý Dương Hoán làm con nối ngôi, tức Lý Thần Tông. Còn Vua Tự Đức đã nhận tới 3 người từ dòng bên, và cả 3 đều từng làm hoàng đế, ấy là Vua Dục Đức, Vua Kiến Phúc và Vua Đồng Khánh. Cá biệt có trường hợp Dương Nhật Lễ thời Trần Dụ Tông. Vì đã được hoàng đế nhận làm con và cho kế thừa, toàn bộ những người ở trên xét theo pháp lý đều không còn là con của cha mẹ ruột nữa, mà phải gọi cha mẹ ruột theo vai vế với tư cách là con của hoàng đế. Lấy ví dụ về Dương Nhật Lễ, ông vốn là con của anh trưởng Dụ Tông là Trần Nguyên Dục, khi nhận chỉ lên ngôi phải gọi Nguyên Dục là "Hoàng thái bá" vì Nguyên Dục là anh của "Tự phụ", tức chỉ đến Trần Dụ Tông. Chính những quy tắc phức tạp, phải có tôn ti trong việc tấn tôn vị hiệu này mà sử gia Lê Văn Hưu đã chỉ trích việc Lý Thần Tông tôn cha đẻ Sùng Hiền hầu làm Thái thượng hoàng. Khi ấy, Lý Thần Tông đã được Lý Nhân Tông chọn làm con thừa tự, phong làm Thái tử để kế vị, thì Thần Tông chỉ nên công nhận Nhân Tông mà thôi, nếu Thần Tông lại tôn cha ruột Sùng Hiền hầu thêm nữa thì lại thành không đúng quy tắc tôn xưng.
Nguyên văn nhận xét của Lê Văn Hưu: Thần Tông là con người Tông thất, Nhân Tông nuôi làm con, cho nối Đại thống, thì đáng lẽ phải coi Nhân Tông làm cha mà gọi cha sinh là Sùng Hiền hầu làm Hoàng thúc, phong mẹ đẻ là Đỗ thị làm Vương phu nhân, như Tống Hiếu Tông đối với Tú An Hy vương và Phu nhân Trương thị, để tõ ra một gốc mới phải.
Còn tại Nhật Bản, nền quân chủ mấy nghìn năm này tuy có thời gian bị khống chế bởi người họ Fujiwara và Mạc phủ, song cơ bản vẫn tôn trọng quy tắc cha truyền cho con nếu có thể cho gia đình Thiên hoàng, cho nên nếu Thiên hoàng không con thì có thể lấy con cháu của dòng khác làm Dưỡng tử (養子) để truyền ngôi. Vai vế của bản thân Thiên hoàng với người thừa kế trong lịch sử là một dạng địa vị, bởi vì Nhật Bản không có chế độ Tông miếu Từ đường giống như ba quốc gia đồng văn còn lại nên chuyện xưng hô Tông phái không phải là vấn đề mấu chốt, việc này khiến "Vai vế người kế vị" của Thiên hoàng lại có ảnh hưởng quyền lợi trực tiếp của Thiên hoàng.
Trong suốt chế độ Viện chính (院政; Cloistered rule) của thời kỳ Heian, nhằm bảo vệ Phụ quyền (父権) của các Thiên hoàng sau khi đã thoái vị, các anh em trai của Thiên hoàng cũng có thể trở thành "Dưỡng tử" của đương nhiệm Thiên hoàng và được chọn làm trữ quân với danh xưng Hoàng thái tử. Việc này giúp vị Thiên hoàng thoái vị ấy thông qua "Phụ quyền" mà vẫn giữ địa vị tuyệt đối với tư cách "Cha của Vua", từ đây mới có đủ danh phận để khống chế triều chính. Ví dụ sự việc "Dưỡng tử" là em của Thiên hoàng chính là trường hợp của Thiên hoàng Sutoku. Khi ấy Sutoku bị cha là Thiên hoàng Toba bức ép thoái vị nhằm để con trai sủng phi của Toba là Thể Nhân Thân vương lên ngôi. Trước đó, Thiên hoàng Sutoku đã đem em trai khác mẹ Thể Nhân Thân vương vào cung và cho Trung cung của ông nuôi làm "Dưỡng tử", do đó Sutoku danh chính ngôn thuận lập em trai làm Hoàng thái tử thừa kế của mình. Nhưng trong chiếu thư thoái vị của Thiên hoàng Sutoku được soạn bởi Thiên hoàng Toba, Thể Nhân Thân vương lại được tuyên bố là "Hoàng thái đệ", tức lấy danh nghĩa là "em trai" mà không phải "con trai" để lên ngôi, hoàn toàn trái mong muốn của Thiên hoàng Sutoku. Cùng là vấn đề xưng hô, nhưng mối quan tâm của Nhật Bản lại là quyền lợi có được từ xưng hô, chứ không phải là quy tắc tôn xưng vai vế trong Tông miếu. Việc Tân nhiệm Thiên hoàng là "Hoàng đệ" đã dẫn đến việc Thiên hoàng Sutoku hoàn toàn không có chính danh để tiến hành ảnh hưởng lên Tân nhiệm Thiên hoàng và cha của hai người, Thiên hoàng Toba, khi ấy tiếp tục nắm giữ đại quyền.
Trường hợp kế nhiệm khác
thumb|trái|222px|Hi Thành Thân vương, "Hoàng thái tử" dưới thời anh trai [[Thiên hoàng Chōkei, sau lên ngôi thành Thiên hoàng Go-Kameyama.]] Ngoài quy tắc "Con kế thừa cha", rất nhiều nền quân chủ vì đủ loại lý do mà cũng hình thành các lệ truyền ngôi hoặc lập trữ quân khác, trong đó đáng kể nhất là để cho người kế thừa thuộc thân phận: Đồng bối (同輩; "anh em trai"), Trưởng bối (長輩; "chú bác") và Vãn bối (晚輩; "cháu chắt"). Trong đó, hai phương thức chọn "Đồng bối" và "Trưởng bối" thường gây tranh cãi dữ dội nhất, chủ yếu vì sẽ khiến hệ thống truyền vị xảy ra hỗn loạn.