cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tạ Lộc
Cuộc đời và sự nghiệp
Cuối đời Tân, Tạ Lộc khởi binh phản kháng triều đình, sau đó quy phụ người quận Lang Da là Phàn Sùng. Bọn họ lệnh cho nghĩa quân nhuộm đỏ lông mày để phân biệt với quan quân, nên được gọi là quân Xích Mi, tiến hành đấu tranh ở một dải Thái Sơn, Bắc Hải, trước sau đánh tan các lực lượng quan quân của chính quyền nhà Tân, chính quyền Hán Canh Thủy.
Năm Canh Thủy thứ 2 (24), nghĩa quân Xích Mi chia làm 2 lộ, Lộc cùng Từ Tuyên, Dương Âm nắm một cánh quân, liên tiếp đánh bại quân đội của chính quyền Canh Thủy, đến đầu năm sau (25) thì hội sư với cánh quân của Phàn Sùng, Bàng An ở quận Hoằng Nông.
Tháng 6 ÂL năm thứ 3 (25), nghĩa quân Xích Mi đến huyện Trịnh, đưa hậu duệ của Thành Dương Cảnh vương Lưu Chương là Lưu Bồn Tử lên ngôi, là Kiến Thế đế. Lộc được nhận chức Hữu đại tư mã. Tháng 9 ÂL, nghĩa quân chiếm được Trường An, Canh Thủy đế đầu hàng, được giao cho Lộc coi giữ.
Tháng 10 ÂL, Canh Thủy đế cởi trần theo Lộc đến cung Trường Lạc gặp Kiến Thế đế và các thủ lĩnh nghĩa quân. Nhiều người muốn giết Canh Thủy đế, chỉ có anh của Kiến Thế đế là Thức hầu Lưu Cung và ông xin tha cho ông ta. Lưu Cung van nài được chết thay, khiến Phàn Sùng mềm lòng, đồng ý không giết Canh Thủy đế. Bấy giờ quân Xích Mi không được lòng người Trường An, phản tướng của Canh Thủy đế là bọn Trương Ngang xem ông ta là hậu họa, khuyên Lộc giết Canh Thủy đế, cảnh báo rằng nếu để ông ta trốn thoát thì ông sẽ chịu hết trách nhiệm. Lộc lấy làm phải, nhân lúc sai Canh Thủy đế đi chăn ngựa ở Giao Nam, thì thắt cổ giết chết ông ta.
Năm Kiến Vũ thứ 2 (26), thủ lĩnh quân phiệt Duyên Sầm từ Hán Trung ra Tản Quan, đồn trú Đỗ Lăng, An đưa hơn 10 vạn quân đến đánh. Tướng của Quang Vũ đế là Đại tư đồ Đặng Vũ cho rằng thì Trường An rỗng không, nên đến tập kích. Lộc đón đánh, giao chiến trong Cảo Nhai, khiến Vũ đại bại bỏ chạy.
Trường An có nạn đói, vào cuối năm ấy, Lộc theo Phàn Sùng đưa hơn 10 vạn nghĩa quân quay về miền đông. Đầu năm thứ 3 (27), Quang Vũ đế điều quân chẹn hết đường tiến thoái của nghĩa quân, Phàn Sùng đành phải xin hàng. Sau đó Lộc bị Lưu Cung giết để báo thù cho Canh Thủy đế.
Chú thích
Thể loại:Khởi nghĩa Trung Quốc Thể loại:Khởi nghĩa nông dân Thể loại:Người Sơn Đông Thể loại:Năm sinh không rõ Thể loại:Mất năm 27
Alaxchelicera ordinaria
Alaxchelicera ordinaria là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Alaxchelicera. Alaxchelicera ordinaria được Arthur Gardiner Butler miêu tả năm 1932.
Tham khảo
Thể loại:Alaxchelicera
Dentarene rosadoi
Dentarene rosadoi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinidae, họ ốc xà cừ.
Tham khảo
Thể loại:Dentarene
Ibrahim Boubacar Keïta
Ibrahim Boubacar Keïta (sinh ngày 29 tháng 1 năm 1945 - ngày 16 tháng 1 năm 2022) là một chính trị gia người Mali đã được bầu làm Tổng thống Mali vào tháng 8 năm 2013. Trước đây ông là Thủ tướng Mali 1994-2000 và Chủ tịch Quốc hội Mali từ năm 2002 đến năm 2007. Ông đã thành lập một đảng chính trị trung tả, Tập hợp cho Mali (RPM), trong năm 2001, và cũng như ông đã lãnh đạo đảng cánh tả này kể từ đó.
Tiểu sử
Keïta sinh ra tại Koutiala, Mali. Ông học tại Lycée Janson-de-Sailly ở Paris và Lycée Askia-Mohamed tại Bamako, tiếp tục học tại Đại học Dakar, Đại học Paris I và Institut d'Histoire des Relations Internationales Contemporaines (IHRIC, Viện lịch sử quan hệ quốc tế đương đại). Ông có bằng thạc sĩ lịch sử và bằng tốt nghiệp khoa học chính trị và quan hệ Quốc tế.
Sau đó, ông là một nhà nghiên cứu tại CNRS và giảng dạy các khóa học về chính trị thế giới thứ ba tại Đại học Paris I. Quay trở lại Mali, ông trở thành một nhà tư vấn kỹ thuật cho Quỹ phát triển châu Âu lúc đó đang triển khai chương trình phát triển quy mô nhỏ đầu tiên trong các hoạt động viện trợ của Liên minh châu Âu ở Mali. Ông đã trở thành giám đốc Mali cho chương Pháp Terre des Hommes, một tổ chức phi chính phủ quốc tế giúp đỡ trẻ em trong các nước đang phát triển.
Vào ngày 18 tháng 8 năm 2020, ông cùng với Thủ tướng Boubou Cissé bị bắt giữ bởi những người lính nổi dậy trong âm mưu đảo chính Malian 2020. Ngày hôm sau, ông giải tán quốc hội và tuyên bố từ chức, nói rằng ông muốn "không đổ máu" để giữ quyền lực cho mình. Ông được thả tự do vào ngày 27 tháng 8 năm 2022 theo một phát ngôn viên của quân đội.
Ông qua đời tại nhà riêng ở Bamako vào ngày 16 tháng 1 năm 2022 ở tuổi 76.
Liên kết ngoài
Keïta Keïta Keïta Thể loại:Mất năm 2022
Grimmia brachypus
Grimmia brachypus là một loài Rêu trong họ Grimmiaceae. Loài này được Müll. Hal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1897.
Liên kết ngoài
Thể loại:Grimmia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1897
Prosopocera damarensis
Prosopocera damarensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Prosopocera
Limmenius porcellus
Limmenius là một chi của gấu nước thuộc ngành Tardigrada, lớp Eutardigrada với một loài duy nhất, Limmenius porcellus.
Liên kết ngoài
Thể loại:Limmenius Thể loại:Động vật được mô tả năm 1978
Lasioglossum gynochilum
Lasioglossum gynochilum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1965.
Tham khảo
Thể loại:Lasioglossum Thể loại:Động vật được mô tả năm 1965
Hamasaki Yoshimi
Yoshimi Hamasaki (sinh ngày 16 tháng 5 năm 1974) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Yoshimi Hamasaki đã từng chơi cho Nagoya Grampus Eight.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1974 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản
Baidu Tieba
Bách Độ Thiếp Ba (Trung văn giản thể: 百度贴吧, Trung văn phồn thể: 百度貼吧, phanh âm: Bǎidù Tiēba) là diễn đàn trực tuyến do công ty Bách Độ của Trung Quốc lập ra vào ngày 25 tháng 11 năm 2003. Do Bách Độ Thiếp Ba có thao tác giản đơn, số người tham gia đông, có sức ảnh hưởng lớn ở Trung Quốc đại lục nên đã thu hút được đông đảo cư dân mạng Trung Quốc tham gia.
Năm 2012, Bách Độ mở thêm phiên bản tiếng Việt dành cho thị trường Việt Nam, lúc đầu gọi là Baidu Trà đá quán, sau đó lần lượt đổi tên là Baidu Tieba và Postbar.
Orgyiodes
Orgyiodes là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Geometridae
Hadronyche formidabilis
Hadronyche formidabilis là một loài nhện trong họ Hexathelidae. Loài này phân bố ở Queensland và New South Wales.
Tham khảo
F Thể loại:Loài đặc hữu của Úc Thể loại:Động vật được mô tả năm 1914
Arthrobotrys
Arthrobotrys là một chi nấm thuộc họ Orbiliaceae. Có 71 loài. Chúng là những loài nấm ăn thịt, bắt và ăn những loài giun tròn.
Chú thích
Thể loại:Orbiliaceae
Aristida anisochaeta
Aristida anisochaeta là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Clayton mô tả khoa học đầu tiên năm 1969.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aristida Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1969
Gentiana paradoxa
Gentiana paradoxa là một loài thực vật có hoa trong họ Long đởm. Loài này được Albov mô tả khoa học đầu tiên năm 1895.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gentiana Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1895
Oxira brevipennis
Oxira brevipennis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Oxira
Khóa thủy triều
nhỏ|330x330px|Kết quả của hiện tượng khóa thủy triều khi [[Mặt Trăng quay quanh Trái Đất, thời gian để quay quanh trục bằng với thời gian quay quanh Trái Đất. Bỏ qua hiệu ứng dao động quanh trục, kết quả là một mặt của Mặt Trăng luôn hướng về Trái Đất, theo như hình vẽ bên trái. Nếu Mặt Trăng hoàn toàn không quay, nó sẽ cho ta thấy mặt gần và mặt xa khi quay quanh Trái Đất, điều này thể hiện ở hình bên phải.]] thumb|300px|Hình ảnh một bên của hệ thống Pluto-Charon. [[Sao Diêm Vương và Charon khóa thủy triều với nhau. Charon đủ lớn nên khối tâm của hệ nằm ngoài Sao Diêm Vương; do đó Sao Diêm Vương và Charon đôi khi được coi là một hệ thống sao đôi.]] Khóa thủy triều (hay còn gọi là khóa trọng lực hay đồng bộ chuyển động quay) xảy ra khi mà gradient trọng lực hay lực thủy triều làm cho một bán cầu của một thiên thể đang quay luôn hướng về phía thiên thể đồng hành với nó. Hiệu ứng này còn được biết đến như sự đồng bộ chuyển động quay. Một thiên thể bị khóa thủy triều sẽ quay quanh trục của nó như quay quanh thiên thể đồng hành. Một ví dụ điển hình là một mặt của Mặt Trăng luôn hướng về phía Trái Đất. Thông thường, chỉ có vệ tinh tự nhiên bị khóa thủy triều vào thiên thể lớn hơn. Tuy nhiên, trong một số trường hợp nếu cả hai thiên thể có khối lượng tương đương và khoảng cách giữa hai thiên thể đủ nhỏ, chúng có thể bị khóa thủy triều vào lẫn nhau; đó là trường hợp của Sao Diêm Vương và mặt trăng Charon. Hiệu ứng này còn được sử dụng với mục đích ổn định các vệ tinh nhân tạo.
Cơ chế hoạt động
nhỏ|Nếu chỗ phình thủy triều của thiên thể không thằng hàng với trục chính, lực thủy triều sẽ tác động mô men xoắn lên thiên thể làm cho thiên thể bị vặn theo hướng làm cho thẳng hàng. Sự thay đổi của chu kỳ tự quay là điều cần thiết để một thiên thể B bị khóa thủy triều vào thiên thể A, nguyên nhân bắt nguồn từ việc mô men xoắn tác động vào trọng lực của thiên thể A tại một vùng phình ra trên thiên thể B do lực thủy triều.
Vật chất của thiên thể B có xu hướng chống lại sự thay đổi hình dạng định kỳ gây ra bởi lực thủy triều. Một vài hiệu ứng phụ cần thiết để tạo hình lại thiên thể B, đưa về trạng thái cân bằng trọng lực. Trong thời gian này, chuyển động quay của thiên thể B làm chỗ phình thủy triều di chuyển ra xa trục nối A-B. Khi đứng tại một điểm thuận lợi trong không gian, điểm mà chỗ phình thủy triều mở rộng ra lớn nhất bị dịch từ trục hướng tới A. Nếu B có chu kỳ quay ngắn hơn chu kỳ quay quanh A, chỗ phình thủy triều sẽ ở phía trước của trục hướng tới A theo chiều quay của B, ngược lại nếu B có chu kỳ quanh nhỏ hơn, chỗ phình sẽ lùi ở phía sau.
Vì chỗ phình này bị dịch khỏi trục nối A-B, cho nên lực kéo từ A sẽ tạo ra mô men xoắn tại B. Mô men xoắn tại chỗ phình hướng mặt về A sẽ làm cho chuyển động quay của B có chu kỳ bằng với chu kỳ quay quanh A, trong khi chỗ phình ở mặt lưng, nơi hướng ra xa A, sẽ có tác động ngược lại. Tuy nhiên, do chỗ phình thủy triều mà mặt hướng về A ở gần A hơn chỗ phình thủy triều mặt lưng của nó cho nên lực thủy triều và mô men xoắn lớn hơn. Tổng hợp mô men xoắn của cả hai chỗ phình thủy triều sẽ có xu hướng làm cho chu kỳ chuyển động quay của B đồng bộ với chu kỳ chuyển động trên quy đạo của A, dẫn tới việc bị khóa thủy triều.
Sự thay đổi về quỹ đạo
Do mô men quay của cả hệ A-B được bảo toàn trong suốt quá trình, cho nên khi thiên thể B quay chậm lại và mất dần mô men quay đi một lượng nào đó, thì mô men quay của chuyển động quanh quỹ đạo lại được tăng lên đúng bằng lượng mà mô men quay của B bị mất đi. Kết quả dẫn tới việc tốc độ B quay quanh A tăng lên đồng thới với việc giảm tốc độ quanh quanh trục của B. Trong một trường hợp khác khi mà B bắt đầu quay quá chậm, thì hiện tượng khóa thủy triều sẽ tăng tốc độ quay quanh trục và giảm tốc độ quay quanh quy đạo.
Khóa thủy triều của các thiên thể lớn
Hiện tượng khóa thủy triều cũng xảy ra khi thiên thể A lớn hơn, nhưng với tốc độ chậm hơn vì ảnh hưởng hấp dẫn của thiên thể B yếu hơn do khối lượng của thiên thể B nhỏ hơn. Ví dụ, quá trình quay quanh trục của Trái Đất dần bị Mặt Trăng làm chậm lại, bởi một số trở nên đáng kể theo thời gian địa chất như được tiết lộ trong những dữ liệu hóa thạch. Các ước tính hiện tại là điều này (cùng với ảnh hưởng thủy triều của Mặt Trời) đã giúp kéo dài ngày của Trái Đất từ ​​khoảng 6 giờ đến 24 giờ ở hiện tại (hơn khoảng ⁠4,5 tỷ năm). Hiện tại, đồng hồ nguyên tử cho thấy ngày của Trái Đất dài ra, trung bình cứ khoảng 2,3 mili giây trong mỗi thế kỷ. Nếu đủ thời gian, điều này sẽ tạo ra hiện tượng khóa thủy triều giữa Trái Đất và Mặt Trăng. Độ dài ngày Trái Đất sẽ tăng lên và độ dài một tháng âm lịch cũng sẽ tăng lên. Cuối cùng, ngày sao của Trái Đất sẽ cùng độ dài với chu kỳ quỹ đạo của Mặt Trăng, khoảng 47 lần độ dài ngày Trái Đất hiện nay. Tuy nhiên, Trái Đất được cho là sẽ không bị khóa thủy triều với Mặt Trăng trước khi Mặt Trời trở thành sao khổng lồ đỏ và nuốt chửng cả Trái Đất và Mặt Trăng.
Đối với các thiên thể có cùng kích thước, hiện tượng này có thể so sánh cho sự tương đương này của cả hai thiên thể và chúng có thể trở nên bị khóa thủy triều với nhau trong khoảng thời gian ngắn hơn nhiều. Một ví dụ là hành tinh lùn Sao Diêm Vương và vệ tinh Charon của nó. Chúng đạt đến trạng thái này khi Charon chỉ có thể nhìn thấy ở một bán cầu của Sao Diêm Vương và ngược lại.
Cộng hưởng tự quay - quỹ đạo
Đối với quỹ đạo không có độ lệch tâm bằng không, tốc độ tự quay có xu hướng bị khóa với tốc độ quỹ đạo khi thiên thể nằm gần cận điểm quỹ đạo, đây là điểm gây ra tương tác thủy triều mạnh nhất giữa hai thiên thể. Nếu thiên thể quay quanh này có thiên thể đồng hành, thiên thể thứ ba này có thể làm cho tốc độ tự quay của thiên thể mẹ bị biến đổi kiểu dao động. Sự tương tác này cũng có thể làm tăng độ lệch tâm quỹ đạo của thiên thể quay quanh thiên thể chính.
Trong một số trường hợp quỹ đạo lệch tâm với ảnh hưởng thủy triều tương đối yếu, thiên thể nhỏ hơn có thể rơi vào mức được gọi là cộng hưởng tự quay-quỹ đạo, chứ không phải bị khóa thủy triều. Ở đây, tỷ lệ giữa chu kỳ tự quay với chu kỳ quỹ đạo của một thiên thể đơn thuần chỉ khác với cộng hưởng 1:1. Một trường hợp nổi bật chính là sự tự quay của Sao Thủy, nó bị khóa với quỹ đạo của riêng nó xung quanh Mặt Trời nằm gọn trong cộng hưởng 3:2.
Nhiều ngoại hành tinh (đặc biệt là các hành tinh nằm gần ngôi sao chủ của chúng), được cho là sẽ nằm trong cộng hưởng tự quay-quỹ đạo lớn hơn 1:1. Ví dụ, một hành tinh đất đá giống Sao Thủy có thể bị rơi vào mốt cộng hưởng tự quay-quỹ đạo 3:2, 2:1 hoặc 5:2, cùng với xác suất của mỗi hành tinh phụ thuộc vào độ lệch tâm quỹ đạo của chúng.
Các vệ tinh tự nhiên
Hầu hết các vệ tinh tự nhiên lớn trong Hệ Mặt Trời, nhất là các vệ tinh dạng cầu do lực hấp dẫn, đều bị khóa thủy triều với các hành tinh mẹ của chúng, bởi chúng quay quanh hành tinh rất gần và lực thủy triều tăng nhanh (như một hàm khối) với khoảng cách giảm dần. Các trường hợp ngoại lệ đáng chú ý là các vệ tinh dị hình nằm bên ngoài của các hành tinh khí khổng lồ (điển hình như Phoebe) quay trên quỹ đạo xa hơn nhiều so với các vệ tinh lớn.
Các vệ tinh quay quanh tiểu hành tinh bị khóa thủy triều phần lớn chưa được biết đến, nhưng các tiểu hành tinh đôi có quỹ đạo gần nhau được cho là sẽ bị khóa thủy triều chặt chẽ.
Mặt Trăng
Chu kỳ tự quay và chu kỳ quỹ đạo của Mặt Trăng của Trái Đất bị khóa thủy triều với nhau, vì vậy bất kể khi nào Mặt trăng được quan sát từ Trái Đất, người ta luôn chỉ nhìn thấy một bán cầu của Mặt Trăng. Người ta không thể nhìn thấy phía ngoài cùng của Mặt Trăng cho đến năm 1959, khi các bức ảnh chụp phần lớn phía ngoài cùng được thực hiện từ tàu vũ trụ Luna 3 của Liên Xô.
Khi Trái Đất nhìn từ Mặt Trăng, Trái Đất dường như không chuyển động ngang qua bầu trời mà dường như vẫn ở nguyên vị trí cũ và tự quay quanh trục của chính nó.
Mặc dù chu kỳ quay và quỹ đạo của Mặt Trăng bị khóa thủy triều chính xác, khoảng 59% tổng bề mặt của Mặt Trăng có thể nhìn thấy với các quan sát tiếp diễn từ Trái Đất, do hiện tượng hiệu chỉnh và thị sai. Sự hiệu chỉnh này phần lớn xảy ra bởi tốc độ quỹ đạo của Mặt Trăng bị thay đổi do độ lệch tâm quỹ đạo của nó cao: điều này cho phép nhìn thấy được thêm bề mặt ở khoảng 6° dọc theo chu vi của nó từ Trái Đất. Thị sai là một hiệu ứng theo hình học: ở bề mặt Trái Đất, chúng ta bị lệch khỏi đường thẳng qua trung tâm của Trái Đất và Mặt Trăng, và vì điều này chúng ta có thể quan sát thêm một chút (khoảng 1°) xung quanh một mặt của Mặt Trăng khi nó ở trên chân trời cục bộ của chúng ta.
Các hành tinh
nhỏ|250px Trong một khoảng thời gian nào đó, người ta cho rằng Sao Thủy quay đồng bộ với Mặt Trời. Điều này là do bất cứ khi nào Sao Thủy được đặt ở vị trí tốt nhất để quan sát, thì một mặt hướng vào Mặt Trời. Thay vào đó, các quan trắc bằng radar vào năm 1965 đã cho thấy Sao Thủy có cộng hưởng tự quay-quỹ đạo 3:2, tức là Sao Thủy quay ba lần trong hai vòng quỹ đạo quanh Mặt Trời, dẫn đến cùng một vị trí tại các điểm quan sát đó. Mô hình hóa đã chứng minh rằng Sao Thủy rơi vào cộng hưởng tự quay-quỹ đạo 3:2 rất sớm trong lịch sử của hành tinh này, trong vòng 20 triệu năm (hoặc khả năng nhất là 10 triệu năm) sau khi hình thành.
Khoảng thời gian 583,92 ngày trong các lần tiếp cận gần nhau liên tục giữa Sao Kim với Trái Đất, là bằng 5,001444 ngày mặt trời trên Sao Kim, khiến cho mỗi lần tiếp cận gần nhất đều có thể nhìn thấy cùng một mặt của Trái Đất. Liệu mối liên hệ này là tình cờ hay là kết quả của một dạng khóa thủy triều nào đó với Trái Đất chưa được biết đến.
Ngoại hành tinh Proxima Centauri b, được phát hiện quay quanh sao Proxima Centauri năm 2016, gần như khả năng bị khóa thủy triều, cũng thể hiện sự quay đồng bộ hoặc cộng hưởng tự quay-quỹ đạo 3:2 giống với Sao Thủy.
Thời gian xảy ra khóa thủy triều
Một ước tính về thời gian đối với một thiên thể bị khóa thủy triều có thể sử dụng theo công thức:
Trong đó
Q và k_2 thường rất ít được biết đến ngoại trừ Mặt Trăng của Trái Đất, khi có. Để tính thực sự thô sơ, thông thường sẽ lấy (thận trọng hơn, có thể đưa ra thời gian bị khóa thủy triều), và Trong đó
Ngay cả khi biết kích thước và khối lượng riêng của vệ tinh cũng để lại nhiều tham số phải được ước tính (đặc biệt là ω, Q và μ), do đó bất kỳ thời gian nào bị khóa thủy triều đã được tính toán dự kiến thu được sẽ không đúng, thậm chí ngay cả đến hệ số 10. Hơn nữa, trong giai đoạn bị khóa thủy triều, bán trục lớn a có thể khác nhau đáng kể so với bán trục lớn được quan trắc ngày nay bởi gia tốc thủy triều sau đó và thời gian khóa thủy triều cực kỳ bị ảnh hưởng với giá trị này.
Vì sự không chắc chắn rất cao, các công thức trên có thể được đơn giản hóa để tạo ra một công thức bớt rườm rà hơn. Bằng cách giả định rằng vệ tinh có dạng cầu, và có thể đoán ra một vòng quay ở trạng thái không bị khóa lúc đầu cứ mỗi 12 giờ (hầu hết các tiểu hành tinh có chu kỳ tự quay trong khoảng 2 giờ và 2 ngày)
với khối lượng được tính bằng kilôgram, khoảng cách được tính bằng mét và \mu tính bằng newton trên mét vuông; \mu có thể cho bằng 3 N·m−2 đối với thiên thể đất đá và 4 N·m−2 đối với thiên thể băng giá.
Có một sự phụ thuộc cực lớn vào bán trục lớn a.
Để gây ra hiện tượng khóa thủy triều giữa thiên thể chính với vệ tinh của nó như trong trường hợp Sao Diêm Vương, các thông số của vệ tinh và thiên thể chính có thể bị hoán đổi.
Một kết luận là, những đại lượng khác bằng nhau (chẳng hạn như Q và \ mu), một vệ tinh lớn sẽ khóa nhanh hơn một vệ tinh nhỏ hơn tại cùng một khoảng cách tính từ hành tinh trên quỹ đạo vì m_s \, tăng như khối bán kính R của vệ tinh. Một ví dụ cho điều này là trong hệ thống Sao Thổ, vùng mà vệ tinh Hyperion không bị khóa thủy triều, trong khi Iapetus to lớn quay ở khoảng cách xa hơn. Tuy nhiên, điều này không được rõ ràng vì Hyperion cũng trải qua cảm giác lái mạnh từ Titan nằm gần đó, điều này khiến cho nó tự quay đảo lộn.
Các công thức trên đối với mốc thời gian khóa thủy triều có thể bị dừng lại bởi sắp xếp theo cường độ, vì chúng bỏ qua sự phụ thuộc vào tần số của k_2 / Q. Quan trọng hơn, các công thức này có thể không áp dụng được với các thiên thể đôi có tính đàn hồi cao (như sao đôi, hoặc tiểu hành tinh đôi bị vụn nát), bởi động lực học tự quay-quỹ đạo của các thiên thể như vậy được xác định chủ yếu bởi độ đàn hồi của chúng chứ không phải độ cứng.
Trong Hệ Mặt Trời
Khóa thủy triều với Mặt Trời Khóa thủy triều với Trái Đất Khóa thủy triều với Sao Hỏa Khóa thủy triều với Sao Mộc Khóa thủy triều với Sao Thổ Khóa thủy triều với Sao Thiên Vương Khóa thủy triều với Sao Hải Vương Khóa thủy triều với Sao Diêm Vương
Có khả năng khóa thủy triều với Sao Thổ Có khả năng khóa thủy triều với Sao Thiên Vương Có khả năng khóa thủy triều với Sao Hải Vương
Tham khảo
Thể loại:Khoa học hành tinh Thể loại:Thời gian Thể loại:Thuật ngữ thiên văn học Thể loại:Quỹ đạo Thể loại:Cơ học thiên thể
Agriades
Agriades là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae được tìm thấy ở Bắc Mỹ, châu Âu, và châu Á.
Các loài
Xếp theo ABC thành từng nhóm. Nhóm loài aquilo:
Nhóm loài ellisi:
Ormosia notmani
Ormosia notmani là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.
Agriades
Các loài
Nhóm loài pyrenaicus:
Nhóm loài sikkima:
Ormosia notmani
Tham khảo
Thể loại:Ormosia (chi ruồi) Thể loại:Limoniidae ở vùng Nearctic
Agriades
Các loài
Không phân nhóm:
Liên kết ngoài
Thể loại:Polyommatini
Agelaea insignis
Agelaea insignis là một loài thực vật có hoa trong họ Connaraceae. Loài này được (Schellenb.) Leenh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1958.
Liên kết ngoài
Thể loại:Agelaea (Connaraceae) Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1958
Forest-Montiers
Forest-Montiers là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.
Olšany, Klatovy
Olšany là một làng thuộc huyện Klatovy, vùng Plzeňský, Cộng hòa Séc.
Forest-Montiers
Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D32, gần giao lộ N1/A16, khoảng 10 dặm Anh về phía bắc của Abbeville.
Olšany, Klatovy
Tham khảo
Thể loại:Huyện Klatovy Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Forest-Montiers
Xem thêm
Xã của tỉnh Somme
Mansura, Hama
Mansura (المنصورة), hoặc Mansoura, là một ngôi làng của người Syria nằm trong khu vực Al-Ziyarah Nahiyah ở Quận Al-Suqaylabiyah, Tỉnh Hama. Theo Cục thống kê Syria (CBS), dân số của làng là 770 người theo điều tra dân số năm 2004.
Forest-Montiers
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Somme
Tillandsia cucullata
Tillandsia cucullata là một loài thực vật thuộc họ Bromeliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Thực vật Ecuador C Thể loại:Thực vật dễ tổn thương
Allomengea scopigera
Allomengea scopigera là một loài nhện trong họ Linyphiidae. Chúng được Grube miêu tả năm 1859.
Quercus byarsii
Quercus byarsii là một loài thực vật có hoa trong họ Cử. Loài này được Sudw. ex Trel. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1924.
Tham khảo
B Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1924
Minnesota Lake, Minnesota
Minnesota Lake là một thành phố thuộc quận Faribault, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 687 người.
Prosopocera decellei
Prosopocera decellei là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Prosopocera
Suy nghĩ bị chặn
Suy nghĩ bị chặn (Sperrung ), là một hiện tượng thường gặp ở những người mắc bệnh tâm thần (thường là tâm thần phân liệt), xảy ra khi lời nói của một người đột ngột bị gián đoạn bởi những khoảng lặng có thể kéo dài vài giây đến một phút hoặc lâu hơn thế. Sau bị chặn, khi người đó bắt đầu nói lại, họ sẽ thường nói về một chủ đề không liên quan đến những gì đang được thảo luận. Nó được mô tả như việc đang trải qua một tâm trí trống rỗng, chớp nhoáng và không lường trước được. Những bệnh nhân tâm thần phân liệt thường trải nghiệm việc suy nghĩ bị chặn và có thể thấu hiểu trải nghiệm theo những cách kỳ quặc. Ví dụ, một bệnh nhân tâm thần phân liệt có thể nhận thấy rằng một người khác đã loại bỏ suy nghĩ ra khỏi bộ não của họ.
Khi các bác sĩ chẩn đoán hiện tượng suy nghĩ bị chặn, điều quan trọng bác sĩ cần xem xét các nguyên nhân khác của việc tạm ngừng trong lời nói và những bộc lộ, như chứng động kinh nhẹ hoặc động kinh vắng ý thức, chứng mất ngôn ngữ, lưỡng lự do lo âu hoặc quá trình suy nghĩ chậm. Khi tìm kiếm bệnh nhân tâm thần phân liệt họ có thể tìm thấy qua hiện tượng này. Đây là một vấn đề phổ biến ở bệnh nhân tâm thần phân liệt.
Tham khảo
Thể loại:Rối loạn suy nghĩ
Lasioglossum hadrandrum
Lasioglossum hadrandrum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1979.
Tham khảo
Thể loại:Lasioglossum Thể loại:Động vật được mô tả năm 1979
Ornithospila
Ornithospila là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Hemitheini
Grimmia breviseta
Grimmia breviseta là một loài Rêu trong họ Grimmiaceae. Loài này được (Lindb.) Lindb. & Arnell mô tả khoa học đầu tiên năm 1890.
Liên kết ngoài
Thể loại:Grimmia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1890
Gõ kiến nhỏ trán vàng
Gõ kiến nhỏ trán vàng (danh pháp khoa học: Dendrocopos mahrattensis) là một loài chim trong họ Picidae. Loài này tìm thấy ở tiểu lục địa Ấn Độ. Đây là loài duy nhất được đặt trong chi Leiopicus.
Phân loại
Gõ kiến nhỏ trán vàng ban đầu được mô tả bởi nhà điểu học người Anh John Latham vào năm 1801 dưới tên nhị thức Picus mahrattensis. Bây giờ nó là loài duy nhất được đặt trong chi Leiopicus được giới thiệu bởi nhà thuyết minh người Pháp Charles Lucien Bonaparte vào năm 1854. Tên cụ thể mahrattensis là từ Marhatta, một khu vực lịch sử ở bang Maharashtra hiện đại của Ấn Độ. Tên chi Leiopicus kết hợp leios cổ điển của Hy Lạp có nghĩa là "mịn" hoặc "không râu" và pikos có nghĩa là "chim gõ kiến". Gõ kiến nhỏ trán vàng có liên quan chặt chẽ với chim gõ kiến ​​trong chi Dendrocoptes.
Tham khảo
Thể loại:Dendrocopos Thể loại:Chim Ấn Độ Thể loại:Chim Pakistan Thể loại:Chim Nepal
Natri laureth sulfat
Natri laureth sunfat, hay natri lauryl ete sunfat (SLES), là một chất hoạt động bề mặt và thuốc tẩy mang điện âm có trong nhiều sản phẩm chăm sóc cá nhân (xà phòng, dầu gội đầu, kem đánh răng,…). Nó có công thức hóa học là CH3(CH2)11(OCH2CH2)nOSO3Na. SLES là chất tạo bọt rẻ và rất hiệu quả. SLES, SLS, ALS và natri pareth sunfat là những chất hoạt động bề mặt được sử dụng trong các loại mỹ phẩm vì đặc tính làm sạch và tạo nhũ của chúng. Những chất này hoạt động tương tự xà phòng.
Cấu trúc hóa học
Chữ số n của SLES trong công thức hóa học được ghi rõ ngay tên gọi, ví dụ laureth-2 sunfat. Có sự khác nhau về số lượng nhóm etoxi giữa các chất cho nên n ở đây là giá trị trung bình, thường n = 3 với các sản phẩm thương mại. SLES được điều chế bằng cách etoxyl hóa dodecanol. Sản phẩm etoxylat sau đó được chuyển thành hợp chất cơ sunfat (este một lần với axit sunfuric), tiếp theo sẽ được trung hòa để tạo thành muối natri. Một chất hoạt động bề mặt tương tự khác là natri lauryl sunfat (natri dodecyl sunfat hay SLS) cũng được điều chế bằng cách trên, trừ bước etoxyl hóa. SLS và amoni lauryl sunfat (ALS) thường được dùng để thay thế SLES trong các sản phẩm tiêu dùng.
Gây kích ứng
SLES là một chất gây kích ứng như các loại thuốc tẩy khác với độ kích ứng gia tăng theo nồng độ. SLES gây kích ứng da hay mắt khi thử nghiệm trên người và động vật. Chất tương tự SLS là chất gây kích ứng quen thuộc gây nên bệnh viêm da cơ địa (atopic dermatitis), và cuộc nghiên cứu còn đưa ra giả thuyết rằng SLES có thể gây kích ứng sau khi phơi nhiễm kéo dài ở một số người.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hợp chất natri Thể loại:Hợp chất hữu cơ Thể loại:Hóa chất mỹ phẩm Thể loại:Ether Thể loại:Hóa chất gia dụng Thể loại:Hợp chất kim loại hữu cơ Thể loại:Hydrocarbon Thể loại:Hợp chất oxy Thể loại:Muối sulfat
Tả Quyền (chỉ huy quân sự)
Tả Quyền (左权) còn có tên Tả Kỷ Truyền (左纪传), tự Tư Lân (孳麟), hiệu Thúc Nhân (叔仁) (15 tháng 3 năm 1905 – 2 tháng 6 năm 1942), quê ở Hoàng Mao Lĩnh, Lễ Lăng, Chu Châu, tỉnh Hồ Nam, là một tướng lĩnh và sĩ quan tham mưu của Bát lộ quân trong kháng chiến chống Nhật.
Tiểu sử
Ông tốt nghiệp khóa đầu tiên của Trường Quân sự Hoàng Phố. Tháng 1 năm 1925, Tả Quyền gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc dưới sự giới thiệu của Trần Canh (陈赓) và Chu Dật Quần (周逸群), trong năm 1925, Tả Quyền trở thành Trung đội trưởng rồi Đại đội trưởng trong Quốc dân Cách mệnh quân, tham gia các trận chiến Đông chinh chống lại Dương Hy Minh (杨希闵), Lưu Chấn Hoàn (刘震寰), và tham gia dưới trướng Trình Tiềm (程潛) trong cuộc Bắc phạt tấn công lực lượng của Tôn Truyền Phương (孫傳芳) năm 1926. Sau đó ông được cử đi học tại Đại học Trung Sơn Moskva, đến tháng 9 năm 1927, Tả Quyền vào học tại Học viện quân sự Frunze, cũng trong thời kì này, ông bị chỉ trích vì "hành vi sai trái" và bị cảnh cáo cần dẫn nguồn.
Năm 1930, Tả Quyền về nước, vừa hoạt động giảng dạy quân sự tại trường đào tạo do Đảng Cộng sản tổ chức, vừa làm công tác tham mưu quân sự cùng với Vương Gia Tường (王稼祥), Lưu Bá Thừa (刘伯坚). Khi kháng chiến chống Nhật nổ ra, Tả Quyền cùng Chu Đức (朱德), Bành Đức Hoài (彭德怀), Bành Tuyết Phong (彭雪枫), Tiêu Khắc (萧克), Đặng Tiểu Bình (邓小平) chỉ huy Bát lộ quân của Quốc dân Cách mệnh quân. Tháng 8 năm 1940, trong Đại chiến Bách Đoàn và trận phòng thủ công binh xưởng Hoàng Nhai Động (黄崖洞), Tả Quyền đã chỉ huy quân đội giành thắng lợi trước cuộc vây hãm và tấn công của quân Nhật.
Hy sinh
Ngày 23 tháng 5 năm 1942, 20000 quân Nhật tổ chức tấn công lên núi Thái Hàng, trấn Ma Điền, Tấn Trung, Sơn Tây. Sáng sớm ngày 25 tháng 5, chỉ huy sở của Bát lộ quân bị lộ, các chỉ huy Bành Đức Hoài, Tả Quyền, La Thụy Khanh (罗瑞卿), Vương Chính Trụ (王政柱), Dương Lập Tam (杨立三) tổ chức phá vây, Tả Quyền đem quân đến núi Tự Linh nhưng những người đi theo ông phần nhiều lại là cán bộ của trường đảng ít va chạm chiến đấu, ông hy sinh vì trúng đạn pháo của quân Nhật.
Tưởng nhớ
Năm 1942, nơi ông hy sinh được đổi tên từ huyện Liêu thành huyện Tả Quyền. Năm 1950, ông được cải táng về Nghĩa trang liệt sĩ Tấn Ký Lỗ ở Hàm Đan, tỉnh Hà Bắc, nhưng mãi đến năm 1982, Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc mới ra Nghị quyết phục hồi cho Tả Quyền.
Tại Đài Loan, năm 2014, trong hoạt động kỷ niệm 70 năm chiến thắng chống phát-xít Nhật, Bộ Quốc phòng Trung Hoa Dân quốc phát hành lịch kỷ niệm và liệt Tả Quyền vào danh sách các liệt sĩ đã hy sinh.
Tham khảo
Thể loại:Người Hồ Nam Thể loại:Sinh năm 1905 Thể loại:Mất năm 1942 Thể loại:Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc Thể loại:Người Trung Quốc trong Thế chiến thứ hai
Obolinga zanonii
Obolinga zanonii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Barneby mô tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Obolinga
Tiên hắc ám (phim)
Tiên hắc ám (tiếng Anh: Maleficent) là bộ phim phiêu lưu viễn tưởng, thần tiên năm 2014 được đạo diễn bởi Robert Stromberg và sản xuất bởi Walt Disney Pictures. Kịch bản được Linda Woolverton viết dựa theo bộ phim hoạt hình kinh điển Người đẹp ngủ trong rừng. Với Angelina Jolie thủ vai phản diện chính, bộ phim tái hình dung câu chuyện trong phim hoạt hình năm 1959 Người đẹp ngủ trong rừng, nhưng theo góc nhìn của nhân vật Maleficent độc ác. Cốt truyện thay đổi rõ ở điểm: Maleficent không mất 16 năm tìm kiếm công chúa Aurora mà theo dõi được sát sao cô suốt thời gian đó; Aurora biết là mình bị Maleficent theo dõi, biết bà ta là ai và thậm chí còn gặp trực tiếp Maleficent để nghe bà ta kể về đôi cánh bị đánh cắp của bà ta và vì sao bà ta căm ghét vua Stefan - cha của cô. Phim bấm máy ngày 18/6/2012, và lên lịch công chiếu ngày 30/5/2014 với định dạng Disney Digital 3D, RealD 3D và IMAX 3D cũng như các rạp chiếu thông thường.
Hadronyche hirsuta
Hadronyche hirsuta là một loài nhện trong họ Hexathelidae. Loài này phân bố ở New Guinea.
Tiên hắc ám (phim)
Maleficent đánh dấu lần đạo diễn đầu tay của nhà thiết kế sản xuất phim Robert Stromberg (Alice in Wonderland và Oz the Great and Powerful). Angelina Jolie, Joe Roth và Don Hahn đồng sản xuất phim.
Hadronyche hirsuta
Tham khảo
Thể loại:Hadronyche Thể loại:Loài đặc hữu của New Guinea
Tiên hắc ám (phim)
Cốt truyện
Maleficent kể câu chuyện chưa từng công bố về nhân vật phản diện ghi dấu ấn của Disney trong phim Người đẹp ngủ trong rừng và mối thù vì bị phản bội đã khiến cho trái tim trong sáng của cô phải hóa đá. Do trả thù và mong muốn mãnh liệt bảo vệ khu rừng phép thuật của mình, Nữ hoàng Maleficent (Angelina Jolie) tàn nhẫn đặt một lời nguyền hắc ám mà cô lấy cắp được từ bà chị của cô lên cô công chúa mới lọt lòng Aurora mà ngay cả chính cô và 3 đứa em họ của cô cũng không thể phá bỏ được nhưng chỉ có nụ hôn của tình yêu đích thực mới đủ sức mạnh để phá vỡ được lời nguyền này. Khi đứa trẻ lớn lên, Aurora (Elle Fanning) mắc kẹt giữa cuộc xung đột sôi sục giữa các vương quốc trong rừng sâu nơi cô đã dần yêu mến và vương quốc của con người nơi cô thuộc về. Maleficent nhận ra Aurora chính là chìa khóa dẫn tới hòa bình và buộc phải tiến hành những hành động quyết liệt để thay đổi hai thế giới mãi mãi."
Sản xuất
Ngày 12 tháng 5 năm 2022, Brad Bird được tiết lộ đang phát triển một phiên bản phim điện ảnh người đóng dựa trên bộ phim nổi tiếng của hãng Walt Disney: Người đẹp ngủ trong rừng, kể câu chuyện theo góc nhìn của Maleficent với Angelina Jolie đóng vai phản diện chính. Tháng Giêng năm 2010, có những tin đồn là Tim Burton sẽ đạo diễn phim. Các báo cáo trên mạng vào tháng 5 năm 2011 khẳng định Burton đã rời dự án để tập trung cho các dự án sắp tới của mình. Disney bắt đầu đi tìm đạo diễn thay thế, với David Yates được cho là ứng viên hàng đầu do các kinh nghiệm làm việc với thể loại viễn tưởng, đã đạo diễn bốn phần cuối của loạt phim Harry Potter. Linda Woolverton, người từng cộng tác với Tim Burton trong Alice in Wonderland và đã viết kịch bản cho nhiều phim kinh điển của Disney như Beauty and the Beast và Vua sư tử, sẽ đảm trách phần kịch bản. Angelina Jolie khẳng định cô chắc chắn rất quan tâm và sẽ nhận vai. Ngày 6 tháng 1 năm 2012, Robert Stromberg, người giành hai giải Oscar cho thiết kế sản xuất Alice in Wonderland và Oz the Great and Powerful, nhận vai trò đạo diễn. Richard D. Zanuck từng được mời tham gia sản xuất trước khi qua đời năm 2012. Joe Roth cho rằng bộ phim có lẽ đã không được sản xuất nếu như Angelina Jolie không đồng ý đóng vai chính Maleficent; Roth nói: "Có lẽ cô ấy là người duy nhất có thể đóng vai này. Việc sản xuất bộ phim là vô nghĩa nếu như không có cô ấy."
Vào tháng 3 năm 2012, báo cáo từ Heat Vision khẳng định Elle Fanning vào vai nữ chính diện. Sharlto Copley được chọn vào vai nam chính. Heat Vision cũng báo cáo rằng Imelda Staunton và Miranda Richardson đã được giao vai, cùng với Kenneth Cranham, Sam Riley, và Lesley Manville. Theo The Hollywood Reporter, Staunton và Manville sẽ lần lượt vào vai Knotgrass và Flittle, hai trong ba bà tiên chăm sóc công chúa Aurora. Vai Hoàng hậu Ulla, Richardson cho biết: "Hoàng hậu gốc tiên là dì của Maleficent và ghét người cháu gái này." Cranham vào vai vị vua của loài người toan càn quét vương quốc của các tiên, và Riley vào vai Diaval, con quạ thân tín của Maleficent trong lốt người. Quán quân 7 lần đoạt giải Oscar Rick Baker thiết kế các hiệu ứng hóa trang đặc biệt cho phim.
Quay phim
Quá trình quay phim bắt đầu từ ngày 13 tháng 6 năm 2012 và kéo dài đến tháng 10 năm 2012. Một số cảnh được quay tại vùng nông thôn Buckinghamshire ở Anh.
Âm nhạc
James Newton Howard được mời làm nhạc cho phim vào tháng 10 năm 2012. Ngày 23 tháng 1 năm 2014, ca sĩ Lana Del Rey hát lại bài "Once Upon a Dream", từ phim Người đẹp ngủ trong rừng gốc làm nhạc chủ đề cho phim Maleficent. Bài hát "Once Upon a Dream" được dựa trên vở ballet Người đẹp ngủ trong rừng của nhà soạn nhạc người Nga Tchaikovsky.
Lana Del Rey được Angelina Jolie tự tay chọn cho vai trò này. Đĩa đơn phát hành ngày 26 tháng 1 và có thể lấy miễn phí trong thời gian giới hạn từ Google Play.
Phát hành
Phim dự kiến ban đầu sẽ phát hành vào tháng 3 năm 2014 trước khi dời sang 2 tháng 7 năm 2014. Vào ngày 18 tháng 9 năm 2013, ngày công chiếu phim dời ngược lên 30 tháng 5 năm 2014, vì bộ phim Chú khủng long tốt bụng của Pixar bị trục trặc trong khâu sản xuất và bị trì hoãn. Trailer quảng bá ngắn đầu tiên được chiếu kèm với Thor: The Dark World, The Hunger Games: Catching Fire, Frozen, và Vampire Academy: Blood Sisters. Tại Anh, phim khởi chiếu ngày 28 tháng 5 năm 2014.
Quảng bá
Ngày 10 tháng 8 năm 2013, trong hội thảo phim điện ảnh 2013 Disney D23 Expo tại trung tâm hội nghị Anaheim, California, Disney tiết lộ những hình ảnh đầu tiên của phim Maleficent với logo và một phim xem thử từ bộ phim. Angelina Jolie bất ngờ có mặt tại triển lãm và trò chuyện với quan khách về sự yêu thích của cô dành cho phim Người đẹp ngủ trong rừng lúc nhỏ, những trải nghiệm với đoàn làm phim và tình cảm của cô cho hãng Disney. Cô cũng thú nhận là phần tạo hình và diễn xuất của cô làm các bé gái nhỏ rất hoảng sợ; kết quả là đoàn làm phim phải mời chính con gái của Jolie và Brad Pitt, Vivienne Jolie-Pitt, vào vai công chúa Aurora lúc nhỏ vì chỉ có cô bé là không sợ mẹ của mình trong lúc quay phim.
Walt Disney Pictures công bố áp phích của Maleficent ngày 12 tháng 11 năm 2013, áp phích thể hiện Jolie trong tạo hình giống với phim hoạt hình gốc. Trailer chính thức đầu tiên được công bố vào hôm sau, 13 tháng 11. Hai trailer nữa phát hành vào tháng 1 năm 2014, hé lộ hình ảnh nhân vật Maleficent. Trong đó, cái thứ ba có phần nhạc nền của Lana Del Rey hát bài "Once Upon a Dream." Trailer chính thức sau cùng phát hành ngày 18 tháng 3 năm 2014.
Doanh thu
Tiên hắc ám đã mang về 241,4 USD doanh thu phòng vé ở khu vực Bắc Mỹ và 517,1 USD tại những thị trường khác. Tổng doanh thu toàn cầu của phim là 758,5 USD. Tác phẩm là phim có doanh thu cao thứ 4 của năm 2014, và là phim live-action có doanh thu cao nhất của Angelina Jolie. Tại Malta, Tiên hắc ám được chiếu trong 18 tuần và là phim được xem nhiều nhất năm 2014.
Tại Việt Nam, sau ba ngày công chiếu đầu tiên (30 tháng 5 - 1 tháng 6 năm 2014), đã có 177.378 khán giả đến rạp, với doanh thu 17.315.755.000 đồng; đưa Tiên hắc ám trở thành phim nước ngoài có doanh thu dịp cuối tuần đầu tiên công chiếu cao nhất mọi thời đại tại Việt Nam, phim có doanh thu cuối tuần đầu tiên công chiếu cao nhất mọi thời đại của hãng Disney tại Việt Nam và phim có doanh thu mở màn thành công nhất của Angelina Jolie tại Việt Nam.
Phần tiếp theo
Phần tiếp theo có tên là Maleficent: Mistress of Evil (tiếng Việt: Tiên hắc ám 2), dự kiến khởi chiếu ngày 18 tháng 10 năm 2019. Ban đầu, ngày dự kiến khởi chiếu của phim được thông báo là ngày 29 tháng 5 năm 2020.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim năm 2014 Thể loại:Công ty Walt Disney Thể loại:Phim của Walt Disney Pictures Thể loại:Kịch bản phim của Linda Woolverton Thể loại:Phim dựa theo truyện cổ tích Thể loại:Phim giả tưởng Mỹ Thể loại:Phim quay tại Anh Thể loại:Phim sử dụng công nghệ âm thanh Dolby Surround 7.1 Thể loại:Phim kỳ ảo thập niên 2010 Thể loại:Phim về hoàng tộc Thể loại:Phim 3D năm 2014 Thể loại:Phim 3D Mỹ Thể loại:Phim Mỹ Thể loại:Phim sử dụng công nghệ âm thanh Dolby Atmos Thể loại:Phim tiếng Anh Thể loại:Phim IMAX Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở thời kỳ Trung Cổ Thể loại:Những nàng công chúa Disney Thể loại:Phim sử thi của Mỹ Thể loại:Phim kỳ ảo u tối Thể loại:Phim về chủ nghĩa nữ giới Thể loại:Nhạc nền phim của James Newton Howard Thể loại:Biến đổi hình dạng trong tác phẩm giả tưởng
Ormosia nyctopoda
Ormosia nyctopoda là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Ormosia (chi ruồi) Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Hadena obvia
Hadena obvia là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hadena
Dikoleps
Dikoleps là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turbinidae.
Tillandsia demissa
Tillandsia demissa là một loài thực vật thuộc họ Bromeliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Dikoleps
Các loài
Các loài trong chi Dikoleps gồm có:
Tillandsia demissa
Tham khảo
D Thể loại:Thực vật đặc hữu Ecuador
Dikoleps
Tham khảo
Thể loại:Họ Ốc xà cừ Thể loại:Dikoleps
Echinoderes aspinosus
Echinoderes aspinosus là một loài của ngành rồng bùn lần đầu tiên được tìm thấy ở các vùng ven biển và vùng dưới triều các địa điểm xung quanh Bán đảo Triều Tiên và tại Biển Hoa Đông.
Sa mạc Taklamakan
nhỏ|phải|300px|Cảnh quan sa mạc Taklamakan nhỏ|phải|300px|Sa mạc Taklamakan tại [[lòng chảo Tarim.]] nhỏ|phải|Một [[quạt bồi tích khổng lồ giữa các dãy núi Côn Lôn và Altun-Tagh tạo thành ranh giới phía nam của sa mạc Taklamakan, mé trái dường như có màu xanh lam do nước chảy từ nhiều con suối nhỏ]] Sa mạc Taklamakan hay Sa mạc Tháp Khắc Lạp Mã Can (Chữ Hán: 塔克拉瑪干沙漠), cũng gọi là Taklimakan, là một sa mạc tại Trung Á, trong khu vực thuộc Khu tự trị dân tộc Duy Ngô Nhĩ Tân Cương của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Nó có ranh giới là dãy núi Côn Lôn ở phía nam, dãy núi Pamir và Thiên Sơn (tên cổ đại núi Imeon) ở phía tây và phía bắc.
Taklamakan được biết đến như là một trong các sa mạc lớn nhất trên thế giới, đứng hàng thứ 15 về kích thước trong số các sa mạc lớn nhất không ở vùng cực của thế giới. Nó bao phủ một diện tích 270.000 km² của lòng chảo Tarim, dài khoảng 1.000 km và rộng khoảng 400 km. Ở rìa phía bắc và phía nam của sa mạc này là hai nhánh của Con đường tơ lụa do các lữ khách đã tìm kiếm ra để tránh vùng đất hoang khô cằn. Trong những năm gần đây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã xây dựng đường cao tốc xuyên sa mạc để nối liền các thành phố Hòa Điền (Hotan, ở rìa phía nam) với Luân Đài (Luntai, ở rìa phía bắc).
Khí hậu
Vị trí cực sâu trong nội địa của nó, dường như rất gần với trung tâm của châu Á và xa hàng nghìn kilômét từ bất kỳ vùng nước rộng lớn nào, nên các đặc trưng lạnh ban đêm của nó có thể nhận thấy ngay cả trong mùa hè.
Ốc đảo
Không có nguồn nước tự nhiên trong sa mạc này và vì thế rất nguy hiểm khi muốn vượt qua. Takla makan có nghĩa là "đi vào và ngươi sẽ không bao giờ trở ra". Các đoàn lữ hành của các thương nhân trên Con đường tơ lụa có thể dừng lại nghỉ ngơi tại các thành thị thịnh vượng trong các ốc đảo nhỏ|trái|Cuộc sống trong sa mạc gần huyện [[Yarkand|Toa Xa (Yarkand).]] Các thành thị ốc đảo quan trọng, được cấp nước do mưa từ các dãy núi, là Ca Thập (Kashgar), Mễ Lan (Marin), Ni Nhã (Niya), Toa Xa (Yarkand) và Hòa Điền (Khotan) ở phía nam hay Khố Xa (Kuqa) và Thổ Lỗ Phan (Turfan) ở phía bắc, cùng Lâu Lan (Loulan) và Đôn Hoàng (Dunhuang) ở phía đông. Hiện nay nhiều thành thị trong số này, như Mễ Lan và Cao Xương (Gaochang) là các thành thị hoang phế trong khu vực thưa thớt dân cư tại Khu tự trị dân tộc Duy Ngô Nhĩ Tân Cương của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Các di sản khảo cổ tìm thấy tại các nơi đổ nát bị chôn vùi trong cát đều chỉ ra ảnh hưởng của người Thổ Hỏa La (Tocharian), tiền Hy Lạp, Ấn Độ và Phật giáo. Các tài sản cùng nguy cơ của chúng được Aurel Stein, Sven Hedin, Albert von Le Coq và Paul Pelliot miêu tả khá sống động. Các xác ướp khoảng 4.000 năm tuổi cũng đã được tìm thấy trong khu vực. Chúng chỉ ra một khoảng rộng các sắc tộc đã từng đi ngang qua nơi đây. Một số xác ướp dường như là của người châu Âu. Muộn hơn, khu vực Taklamakan đã là nơi sinh sống của các sắc tộc người Turk. Bắt đầu từ thời kỳ nhà Đường, người Hán luôn tìm cách mở rộng quyền kiểm soát của họ đối với các thành thị ốc đảo tại Taklamakan nhằm kiểm soát hành trình thương mại tơ lụa quan trọng ngang qua Trung Á. Các thời kỳ nắm giữ của người Hán xen kẽ với các thời nắm giữ của người Turk cũng như các sắc tộc Mông Cổ và Tạng. Dân cư hiện nay chủ yếu là người Turk, Duy Ngô Nhĩ.
Liên kết ngoài
38.89111°N, 82.17778°W
T T Thể loại:Con đường tơ lụa Thể loại:Biển cát Thể loại:Tỉnh địa lý tự nhiên Thể loại:Vùng sinh thái châu Á Thể loại:Khu vực sinh thái Cổ Bắc Cực
Thinzar Shunlei Yi
Thinzar Shunlei Yi (သဉ္ဇာရွှန်းလဲ့ရည်, ; sinh ngày 14 tháng 11 năm 1991) là một nhà hoạt động dân chủ và người dẫn chương trình truyền hình người Miến Điện. Sau cuộc đảo chính năm 2021, cô đã giúp tổ chức các cuộc biểu tình quần chúng chống lại Tatmadaw (quân đội Myanmar). Kể từ năm 2022, cô sống lưu vong ở Thái Lan.
Đầu đời
Thinzar Shunlei Yi sinh ra ở thị trấn Sagaing, là con cả trong một gia đình có ba người con. Là con gái của một gia đình quân nhân, cô đã trải qua mười sáu năm đầu của cuộc đời mình trong các khu nhà quân sự và ủng hộ Tatmadaw khi còn nhỏ.
Cô di chuyển hai năm một lần, sống ở bang Rakhine và bang Mon, cùng những nơi khác, và theo học một số trường trung học quân sự. Cuối cùng cô định cư ở Yangon vào khoảng năm 2010.
Khi còn là một thiếu niên, Thinzar Shunlei Yi đã bị một gia sư tấn công tình dục. Cô từng mắc chứng rối loạn trầm cảm và tự trách bản thân về vụ việc.
Trước năm 2021
Sau khi chuyển đến Yangon, Thinzar Shunlei Yi đã trải qua một sự thay đổi về ý thức hệ. Cô ít ủng hộ quân đội hơn sau khi gặp một số tù nhân chính trị cũ tại cơ sở của Trung tâm Mỹ tại Yangon, và coi Aung San Suu Kyi là người truyền cảm hứng cho các hoạt động sau này của mình.
Cô đã bắt đầu hoạt động chính trị từ năm 2012 khi đồng tổ chức một cuộc tuần hành ôn hòa vào Ngày Quốc tế Hòa bình. Cuối cùng, cô trở thành nữ điều phối viên quốc gia đầu tiên của Đại hội Thanh niên toàn quốc, và là chủ tịch Mạng lưới thanh niên Yangon. Trong thời gian này, cô thường xuyên bị quấy rối trực tuyến và bôi nhọ trên các trang web khiêu dâm.
Năm 2017, cô đồng sáng lập và dẫn chương trình Under 30 Dialogue (tạm dịch: Đối thoại dưới 30 tuổi), một chương trình truyền hình định hướng chính trị cho giới trẻ trên Mizzima TV. Hiện không rõ tình trạng của chương trình sau sự kiện Đảo chính năm 2021.
Vào năm 2018, cô và 16 nhà hoạt động khác, bao gồm Maung Saungkha, bị giam giữ vì phản đối cuộc đàn áp người Rohingya. Các vụ xét xử cô kéo dài trong hai năm và kết thúc bằng một bản án. Cô đã bày tỏ sự thất vọng về Aung San Suu Kyi, người mà trước đây cô từng coi như thần tượng, vì sự thụ động của bà trong vụ đàn áp.
2021–nay: Hậu đảo chính
Sau cuộc đảo chính tháng 2 năm 2021, Thinzar Shunlei Yi lập tức lẩn trốn để tránh bị truy bắt ngay sau khi lệnh bắt giữ cô được công bố vào tháng 3 hoặc 20 tháng 4. Việc thường xuyên bị tiết lộ thông tin cá nhân bởi các nguồn tin thân Tatmadaw khiến cô phải thay đổi nơi ẩn nấp thường xuyên quanh vùng Yangon. Một số người bạn của cô đã bị bắt cóc, tra tấn và giết hại. Vào tháng 5 năm 2021, cô đã làm chứng thông qua video call trước Ủy ban Đặc biệt về ngoại giao của Hạ viện Anh về tình trạng của Myanmar dưới sự quản lý của chính quyền quân sự. Sau một tháng rưỡi lẩn trốn, cô lánh nạn trong rừng nhiệt đới của Miến Điện và gia nhập một nhóm phiến quân, nhưng đến cuối cùng đã rời bỏ. Một tháng sau đó, mùa hè năm 2021, Thinzar Shunlei Yi đã vượt qua biên giới Myanmar–Thái Lan để tìm nơi lưu vong và kể từ tháng 1 năm 2022, người ta không còn biết tung tích chính xác của cô. thumb|240x240px|Thinzar Shunlei Yi với Thứ trưởng Ngoại giao Richard Stengel tại lễ trao giải Nhà lãnh đạo trẻ mới nổi 2016Năm 2022, cô xuất bản tự truyện với một nhà báo Pháp. Kể từ năm 2022, cô đang điều hành chiến dịch #Sisters2Sisters nhằm mục đích nâng cao nhận thức về bạo lực tình dục do chính quyền quân sự gây ra và là cộng tác viên thường xuyên trên các hãng tin phương Tây như CNN và The Australian.
Giải thưởng và vinh danh
Năm 2016, Thinzar Shunlei Yi đã giành được Giải thưởng Nhà lãnh đạo trẻ mới nổi từ Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ nhờ việc tổ chức Diễn đàn Thanh niên ASEAN và lễ kỷ niệm Ngày Quốc tế Thanh Thiếu niên, cùng với các hoạt động chăm sóc sức khỏe tâm thần.