cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tarphius chilensis
Tarphius chilensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Zopheridae. Loài này được Franz miêu tả khoa học năm 1969.
Tham khảo
Thể loại:Tarphius
Đội tuyển bóng đá quốc gia Hungary
Đội tuyển bóng đá quốc gia Hungary (Magyar labdarúgó-válogatott) là đội tuyển cấp quốc gia của Hungary do Liên đoàn bóng đá Hungary quản lý.
Đội hình hiện tại
Đội hình tham dự 2 trận giao hữu gặp và  vào tháng 11 năm 2022. Số liệu thống kê tính đến ngày 20 tháng 11 năm 2022 sau trận gặp .
Triệu tập gần đây
Đội hình dưới đây được triệu tập trong vòng 12 tháng.
INJ Cầu thủ rút lui vì chấn thương. PRE Đội hình sơ bộ. RET Đã chia tay đội tuyển quốc gia.
Liên kết ngoài
Hungary  Bóng đá
Omorgus stellatus
Omorgus stellatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Trogidae.
Tham khảo
Thể loại:Omorgus
Triaenodes dysmica
Triaenodes dysmica là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Triaenodes
Pachybrachis rondanus
Pachybrachis rondanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Burlini miêu tả khoa học năm 1968.
Tham khảo
Thể loại:Pachybrachis
Khu chưa hợp nhất
250px|phải|nhỏ|Bảng thông tin tại [[Pine Valley, California|Pine Valley, California, Hoa Kỳ chỉ một cộng đồng chưa hợp nhất nằm ở đông bắc San Diego.]] Theo luật, một khu chưa hợp nhất (tiếng Anh: unincorporated area) là một vùng đất không thuộc bất cứ một khu tự quản (có hội đồng đại diện). Để "hợp nhất" theo ý nghĩa này có nghĩa là lập nên một khu tự quản, ví dụ như một thành phố, xã hoặc thị trấn có chính quyền riêng của nó hoặc là bị sáp nhập vào một khu tự quản lân cận.
Như thế, một cộng đồng chưa hợp nhất thường không phải đóng thuế cho một chính quyền khu tự quản. Những vùng đất như thế thường được quản lý tự động như là một phần của một phân vùng lãnh thổ hành chính lớn hơn, ví dụ như một quận, tiểu bang, tỉnh bang, hay xứ. Mặc dù hiếm có nhưng vẫn có các thị trấn nhỏ vì khủng hoảng tài chính phải chịu giải thể và trở thành các khu chưa hợp nhất để nhận được các dịch vụ cung cấp bởi phân khu hành chính cao hơn.
Úc
Tại Úc có các khu chưa hợp nhất lớn tại Lãnh thổ Bắc Úc với khoảng 9000 km đường sá trong các khu vực đó. Phần lớn Nam Úc nằm trong khu chưa hợp nhất có tên là "Outback Areas Community Development Trust". Vùng cận tây và phía bắc của New South Wales được gọi là Vùng Viễn Tây chưa hợp nhất (Unincorporated Far West Region) là nơi có dân cư thưa thớt và hiếm khi có cơ thành lập nên một hội đồng dân cử. Tuy nhiên một nhân viên dân sự từ thủ phủ tiểu bang sẽ điều hành các vấn đề cần thiết. Tiểu bang khác có các khu chưa hợp nhất là Victoria có đến hai khu chưa hợp nhất nhỏ tại Alpine Shire và một tại Shire of Mansfield.
Canada
Tại Canada tùy theo tỉnh bang, một khu định cư chưa hợp nhất là nơi không có hội đồng thị trấn. Nó thường là nhưng không phải lúc nào cũng là một phần của chính quyền khu đô thị tự quản lớn hơn. Có thể có phạm vi từ một ấp nhỏ đến một khu đô thị lớn hơn. Ví dụ, Sherwood Park, một khu ngoại ô của thành phố Edmonton sẽ là một thành phố lớn thứ bảy của tỉnh bang Alberta nếu nó được hợp nhất thành một thành phố. Tuy nhiên nó vẫn duy trì đơn giản là một phần của khu đô thị tự quản đặc biệt của Quận Strathcona. Tương tự, Fort McMurray, Alberta không phải là một cộng đồng riêng biệt mà là một phần của Khu đô thị tự quản Vùng Wood Buffalo rộng lớn.
Đức
Cũng có ba khu chưa hợp nhất có người (Osterheide và Lohheide ở Lower Saxony và Gutsbezirk Münsingen tại Baden-Württemberg).
Hoa Kỳ
Tại Hoa Kỳ, các vùng chưa hợp nhất có chiều hướng hiếm thấy ở vùng New England và các tiểu bang miền Trung-Đại Tây Dương dân cư đông đúc, nhưng rất phổ biến tại các tiểu bang Trung Tây Hoa Kỳ, Tây Hoa Kỳ và Tây Nam Hoa Kỳ như California và Nevada, và tại các tiểu bang đông nam Hoa Kỳ như Florida, Bắc Carolina, Kentucky, và Tây Virginia. Không như đa số các tiểu bang khác, Maryland đặc biệt dành quyền tự quản khá nhiều cho các quận của mình, vì thế các trung tâm dân số có hàng chục ngàn dân— gồm có gần như tất cả vùng ngoại ô Baltimore — có ít động cơ quan tâm đến việc hợp nhất thành thành phố. Thật ra, có chỉ 156 khu đô thị hợp nhất tại Maryland, ít hơn nhiều so với đa số các tiểu bang đông dân tương tự. Hai quận là Howard và Baltimore không có đô thị tự quản hợp nhất nào.
nhỏ|[[Nutbush, Tennessee, nơi lớn lên của ca sĩ Tina Turner, một cộng đồng chưa được hợp nhất năm 2007]]
Tại tiểu bang New York, các cộng đồng chưa hợp nhất bên trong các thị trấn đôi khi được gọi là ấp (hamlet) mặc dù tiểu bang New York không công nhận ấp là một thực thể đô thị tự quản. Các thị trấn chính là các đô thị tự quản mà có thể chứa bên trong nó các làng. Tại Ohio, các vùng đất gọi là xã (Hoa Kỳ) thì được xem như là các khu chưa hợp nhất trong khi chỉ có các làng và thành phố được xem như là các khu hợp nhất.
Tham khảo
Thể loại:Thuật ngữ quy hoạch đô thị
Janirella bonnieri
Janirella bonnieri là một loài chân đều trong họ Janirellidae. Loài này được Stephensen miêu tả khoa học năm 1915.
Zana Khan (huyện)
Zana Khan là một huyện thuộc tỉnh Ghazni, Afghanistan. Dân số thời điểm năm 1999 là 10,359 người.
Xem thêm
Thể loại:Tỉnh Ghazni Thể loại:Huyện của Afghanistan
Orindiúva
Orindiúva là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 20º10'56" độ vĩ nam và kinh độ 49º21'05" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 633 m. Dân số năm 2004 ước tính là 4.733 người. Đô thị này có diện tích 248,3 km².
Thông tin nhân khẩu
Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000
Tổng dân số: 4.161
Mật độ dân số (người/km²): 16,76
Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 17,97
Tuổi thọ bình quân (tuổi): 70,13
Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,36
Tỷ lệ biết đọc biết viết: 89,76%
Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,776
(Nguồn: IPEADATA)
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang São Paulo
Khúc thụy du
"Khúc thụy du" là một bài thơ của Du Tử Lê sáng tác vào năm 1968. Đây là một trong những bài thơ nổi tiếng trong sự nghiệp của ông và được nhạc sĩ Anh Bằng phổ nhạc thành bài hát cùng tên.
Hoàn cảnh sáng tác
Bài thơ được Du Tử Lê sáng tác vào năm 1968, với nguồn cảm hứng tình yêu của ông với một cô sinh viên ngành dược. Ông đã lấy tên đệm của cô gái là "Thụy", cộng với chữ đầu trong bút danh của mình "Du" làm nhan đề cho bài thơ. Nguyên gốc bài thơ có hơn 100 câu, tuy nhiên khi đăng trên tạp chí lại bị cắt một phần ba, sau này tác giả không nhớ bài thơ gốc nên sử dụng văn bản đã lược đi để in sách.
Chuyển thể
Năm 1983, tập thơ tái bản tại Mỹ do một học sinh mang theo tặng Du Tử Lê bản in trước năm 1975. Hai năm sau, nhạc sĩ Anh Bằng đến tìm gặp Du Tử Lê tại một quán cà phê và cho biết mình là người đã phổ nhạc bài thơ của ông, dù trước đó hai người chưa từng quen biết. Bài hát được nhiều ca sĩ trong và ngoài nước thể hiện như Quang Dũng, Vũ Khanh, Ngọc Lan, Hồ Hoàng Yến. Nhưng phiên bản của Tuấn Ngọc thể hiện bằng chất giọng trầm buồn đã giúp bài hát trở nên phổ biến.
Tham khảo
Thể loại:Bài thơ Việt Nam Thể loại:Bài hát Việt Nam Thể loại:Ca khúc hải ngoại Thể loại:Tác phẩm năm 1968
Bướm phượng Oregon
Bướm phượng Oregon (tiếng Anh: Oregon Swallowtail, tên khoa học Papilio oregonius, đôi khi được xếp loại là Papilio machaon oregonius hoặc Papilio bairdii oregonius ) là một loài bướm phượng bản xứ ở các tiểu bang Oregon, Washington, và Idaho của Hoa Kỳ, và miền trung nam British Columbia của Canada. Năm 1976, loài bướm này trở thành một trong bốn loài bướm đầu tiên Bưu điện Hoa Kỳ chọn để in hình trên tem thư Hoa Kỳ.
Đặc điểm
Bướm phượng Oregon trưởng thành có bụng màu vàng và các vạch màu đen. Nó có sải cánh từ 2,5 in (6,4 cm) đến 4 in (10 cm). Cánh của nó có những hình lõm nhỏ quay vào phía trong trên đó có các điểm màu cam đỏ dọc theo rìa phía dưới, tương tự nhưng nhỏ hơn các điểm màu trên các loài bướm phượng thông thường khác. Những điểm màu vàng trên cánh của Bướm phượng Oregon cũng nhạt hơn bướm phượng thông thường khác. Nó có đuôi đặc trưng giống như của tất cả các bướm phượng. Ấu trùng của nó màu đen có những điểm màu vàng.
Nó sinh sản hai lần trong năm, và có thể thấy bay lượn từ tháng tư đến tháng chín. Các con bướm được nhìn thấy vào đầu năm thường có màu nhạt hơn những con bướm sau đó trong năm và vì thế chúng lẫn vào trong màu sắc của cây cỏ đầu năm.
Nơi cư trú
Nơi cư trú của loài bướm phượng Oregon là từ miền nam British Columbia, đông Washington và Oregon đến Idaho và miền tây Montana, chủ yếu là ở những vực sâu có cây bụi thấp của sông Columbia và những sông nhánh của con sông này. Trong giai đoạn là ấu trùng, chúng ăn cây bụi tarragon. Khi trưởng thành, chúng ăn mật hoa, nhất là thistles, balsamroot, và phlox. Nhộng của loài bướm này có thể sống qua mùa đông.
Nơi dễ xem loài bướm này là dọc theo hai bờ sông Columbia ở Vantage, Washington nơi Xa lộ liên tiểu bang 90 băng ngang sông.
Tham khảo
Thể loại:Biểu tượng của Oregon O Thể loại:Bướm Mỹ
Oriente, São Paulo
Oriente là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 22º09'10" độ vĩ nam và kinh độ 50º05'27" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 604 m. Dân số năm 2004 ước tính là 5.412 người. Đô thị này có diện tích 217,8 km².
Thông tin nhân khẩu
Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000
Tổng dân số: 5.884
Mật độ dân số (người/km²): 27,02
Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 11,17
Tuổi thọ bình quân (tuổi): 73,94
Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,68
Tỷ lệ biết đọc biết viết: 89,02%
Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,791
(Nguồn: IPEADATA)
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang São Paulo
Tarphius cicatricosus
Tarphius cicatricosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Zopheridae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1854.
Promachus senegalensis
Promachus senegalensis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Promachus senegalensis được Macquart miêu tả năm 1838. Loài này phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tham khảo
Thể loại:Promachus
Richfield, Minnesota
Richfield, Minnesota là một thành phố nằm ở quận Hennepin thuộc tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích 18,3 km² với diện tích mặt nước là 0,5  km², dân số theo ước tính năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 34.439 người.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố của Minnesota
Lublino
Lublino (tiếng Đức Nöblin) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Chociwel, thuộc hạt Stargard, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 3 km phía đông Chociwel, 28 km về phía đông bắc của Stargard và 53 km về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.
Omorgus subcarinatus
Omorgus subcarinatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Trogidae.
Lublino
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Làng có dân số 100 người.
Omorgus subcarinatus
Tham khảo
Thể loại:Omorgus
Pachybrachis ruffoi
Tham khảo
Thể loại:Pachybrachis
Janirella caribbica
Janirella caribbica là một loài chân đều trong họ Janirellidae. Loài này được Menzies miêu tả khoa học năm 1956.
Tham khảo
Thể loại:Janirella
Stiphrolamyra albibarbis
Stiphrolamyra albibarbis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Stiphrolamyra albibarbis được Engel miêu tả năm 1928. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Stiphrolamyra
Zaranj (huyện)
Zaranj là một huyện thuộc tỉnh Nimruz, Afghanistan. Dân số thời điểm năm 1999 là 42,298 người.
Xem thêm
Thể loại:Huyện của Afghanistan Thể loại:Huyện của tỉnh Nimruz
Triaenodes elegantulus
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi Thể loại:Triaenodes
Tarphius compactus
Tarphius compactus là một loài bọ cánh cứng trong họ Zopheridae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1854.
Tham khảo
Thể loại:Tarphius
Omorgus suberosus
Omorgus suberosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Trogidae.
Tham khảo
Thể loại:Omorgus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1775
Mokrzyca, Tỉnh West Pomeranian
Mokrzyca (trước đây là Albertinenhof của Đức) là một khu định cư ở khu hành chính của Gmina Chociwel, thuộc hạt Stargard, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 5 km phía tây bắc Chociwel, 26 km về phía đông bắc của Stargard và 49 km về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin.
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Tarphius congestus
Tarphius congestus là một loài bọ cánh cứng trong họ Zopheridae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1862.
Tham khảo
Thể loại:Tarphius
Neolophonotus gertrudae
Neolophonotus gertrudae là một loài ruồi trong họ Asilidae. Neolophonotus gertrudae được Londt miêu tả năm 1985. Loài này phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tham khảo
Thể loại:Neolophonotus
Janirella erostrata
Janirella erostrata là một loài chân đều trong họ Janirellidae. Loài này được Birstein miêu tả khoa học năm 1963.
Tham khảo
Thể loại:Janirella
Pachybrachis rugifer
Pachybrachis rugifer là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Abeille miêu tả khoa học năm 1904.
Tham khảo
Thể loại:Pachybrachis
Khủng hoảng Eo biển Đài Loan lần 2
Khủng hoảng eo biển Đài Loan lần 2 (còn có tên khác là Khủng hoảng eo biển Đài Loan 1958 hay Kim Môn pháo chiến) là một cuộc xung đột xảy ra giữa Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và Trung Hoa Dân quốc (Đài Loan). CHNDTH đã nã pháo vào quần đảo Mã Tổ và Kim Môn nằm trên eo biển Đài Loan nhằm chiếm giữ những vùng lãnh thổ này từ Đài Loan.
Khái quát
Cuộc xung đột mở màn bằng trận nã pháo 823 (Chữ Hán phồn thể: 八二三炮戰; giản thể: 八二三炮战; Bính âm: Bāèrsān Pàozhàn; phiên âm: Bát nhị tam pháo chiến) vào lúc 5h30 chiều ngày 23 tháng 8 năm 1958 khi Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc bắt đầu nã pháo dữ dội vào Kim Môn. Lực lượng của Trung Hoa Dân quốc ở Kim Môn cũng nã pháo đáp trả. Vụ đấu pháo ác liệt này đã khiến 440 quân Đài Loan và 460 lính Trung Quốc thiệt mạng.
Vụ đối đầu bằng quân sự này là quá trình tiếp diễn cuộc khủng hoảng eo biển Đài Loan lần thứ nhất, đã diễn ra ngay sau chiến tranh Triều Tiên. Tưởng Giới Thạch đã cho xây dựng nhiều công trình trên quần đảo Mã Tổ và Kim Môn. Năm 1954, CHNDTQ đã nã pháo vào cả hai quần đảo này, trong đó tập trung tấn công vào Kim Môn.
trái|nhỏ|[[Tàu sân bay Hoa Kỳ USS Lexington (CV-16) đậu ngoài khơi Đài Loan trong suốt cuộc khủng hoảng.]]
Để đáp lại yêu cầu được hỗ trợ từ phía THDQ theo đúng nghĩa vụ đã được ký kết trong Hiệp ước Phòng thủ Mỹ-Đài Loan 1954, chính quyền tổng thống Mỹ Dwight D. Eisenhower đã tăng viện cho các đơn vị hải quân Hoa Kỳ và ra lệnh cho các tàu chiến của mình đến hỗ trợ chính quyền Quốc Dân Đảng bảo vệ tuyến tiếp vận đến Kim Môn. Thông qua những hoạt động bí mật trong "Chiến dịch Ma thuật đen" (Operation Black Magic), hải quân Hoa Kỳ đã sửa đổi và bổ sung cho máy bay F-86 Sabre của không quân Đài Loan các tên lửa đối không AIM-9 Sidewinder mới được giới thiệu, nhằm tăng sức mạnh chống lại các máy bay chiến đấu MiG tiên tiến hơn của CHNDTH. Những nghiên cứu gần đây từ Cục Lưu trữ Quốc gia đã chỉ ra rằng Không quân Hoa Kỳ đã chuẩn bị cho một vụ tấn công hạt nhân nhằm vào Trung Quốc Đại lục. 12 lựu pháo tầm xa 203mm M115 howitzer và các khẩu 155mm khác đã được thủy quân lục chiến Mỹ chuyển cho quân đội Đài Loan và được gửi đến Kim Môn để xoay chuyển tình thế trong cuộc đọ pháo ở đây.
Liên Xô đã phái bộ trưởng ngoại giao Andrei Andreyevich Gromyko đến Bắc Kinh để thảo luận về những động thái của Trung Quốc.
Kết quả
Kết quả, cả hai bên tiếp tục bắn phá bên kia và rải truyền đơn. Tình trạng này cứ tiếp diễn cho đến khi Hoa Kỳ và Trung Quốc bình thường hóa quan hệ năm 1979.
Trong cuộc đụng độ, CHNDTQ đã bắn khoảng 450.000 quả pháo lên đảo Kim Môn. Những quả pháo này đã trở thành nguồn cung cấp kim loại tái chế cho kinh tế địa phương. Từ sau cuộc khủng hoảng eo biển Đài Loan lần 2, Kim Môn được biết đến với sản phẩm dao phay làm từ vỏ đạn của Trung Quốc Đại lục. Một thợ rèn ở Kim Môn thông thường làm được 60 dao phay từ một vỏ đạn pháo và ngày nay các khách du lịch đến từ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa mua dao Kim Môn để làm quà lưu niệm cùng với những sản vật khác của địa phương này.
Chú thích
Thể loại:Xung đột năm 1958 Thể loại:Nội chiến ở Trung Quốc Thể loại:Trung Quốc năm 1958 Thể loại:Eo biển Đài Loan Thể loại:Đài Loan năm 1958 Thể loại:Lịch sử hải quân Trung Quốc
Zarghun Shahr (huyện)
Zarghun Shahr là một huyện thuộc tỉnh Paktika, Afghanistan. Dân số thời điểm năm 1999 là 59,024 người.
Xem thêm
Thể loại:Huyện của Afghanistan
Tarphius deformis
Tarphius deformis là một loài bọ cánh cứng trong họ Zopheridae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1862.
Tham khảo
Thể loại:Tarphius
Triaenodes empheirus
Triaenodes empheirus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Triaenodes
Janirella eximia
Janirella eximia là một loài chân đều trong họ Janirellidae. Loài này được Mezhov miêu tả khoa học năm 1981.
Tham khảo
Thể loại:Janirella
Bộ chia điện thế
Bộ chia điện thế là một mạch điện có hai điện trở mắc theo một định hình để chia điện thế ban đầu thành một điện thế khác thấp.
Mạch điện
200 80px
Liên kết ngoài
Thể loại:Mạch điện Thể loại:Mạch tương tự
Robbinsdale, Minnesota
Robbinsdale, Minnesota là một thành phố nằm ở quận Hennepin thuộc tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích 7,7 km² với diện tích mặt nước là 0,5  km², dân số theo ước tính năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 14.124 người.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố của Minnesota
Triaenodes esakii
Triaenodes esakii là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Triaenodes
Bộ Lâm nghiệp (Việt Nam)
Lịch sử
Các đời Bộ trưởng là:
- Hoàng Văn Kiểu (1976-1979)
- Trần Kiên (2/1979-1/1981)
- Phan Xuân Đợt (1/1981- 1992)
- Nguyễn Quang Hà (19/12/1992-21/10/1995)
Tham khảo
Thể loại:Lâm nghiệp Thể loại:Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Thể loại:Bộ cũ Việt Nam
Thế vận hội Mùa hè 1900
nhỏ|300px|Sân vận động Vélodrome de Vincennes Thế vận hội Mùa hè năm 1900, với tên gọi chính thức Games of the II Olympiad, được tổ chức tại thành phố Paris, nước Pháp. Không có lễ khai mạc cũng như bế mạc chính thức, các cuộc tranh tài diễn ra từ 14 tháng 5 tới 28 tháng 10 năm 1900. Cùng năm đó, triển lãm thế giới được tổ chức tại Paris và Thế vận hội trở thành một phần của hội chợ này. Gần một ngàn vận động viên tham gia thi đấu ở 19 môn thể thao. Khác với Athena 1896, các phụ nữ cũng tranh tài tại Paris 1900 và vận động viên quần vợt người Anh Charlotte Cooper trở thành nữ vô địch Olympic đầu tiên của thế giới hiện đại.
Huy chương
Danh sách 10 nước đạt số huy chương cao nhất
Mãn Sủng
Mãn Sủng (tiếng Hán: 滿寵; Phiên âm: Man Chong) (??? - 242) là đại thần nhà Tào Ngụy trong thời kỳ Tam Quốc.
Tiểu sử
Mãn Sủng là người huyện Cự Dã, Sơn Đông tự là Bá Ninh, sau này ông trở thành mưu sĩ dưới trướng Tào Tháo. Trong tiểu thuyết lịch sử Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, Mãn Sủng là cựu giao của Từ Hoảng, khi Tào Tháo giao chiến với Dương Phụng (chủ cũ của Từ Hoảng), ông được phái đi để khuyên hàng Từ Hoảng. Sau này, ông trở thành thái thú Nhữ Nam và hỗ trợ Tào Nhân trấn thủ Phàn Thành (nay là Phàn Thành, Tương Dương, Hồ Bắc) chống lại Quan Vũ trong Trận Tương Dương – Phàn Thành, lúc này ông đóng vai trò tham mưu cho Tào Nhân.
Theo các ghi chép lịch sử, Mãn Sủng từng khuyên Tào Nhân không nên rút quân bằng việc chỉ ra rằng lũ lụt chỉ làm tạm thời và sẽ không kéo dài lâu. Mãn Sủng cũng lưu ý đến việc quân tiên phong của Quan Vũ tuy đã tiến đến Giáp (郏), nhưng trọng binh thì chưa dám tiến tới đó bởi vì Quan Vũ lo ngại sẽ bị Đông Ngô đột kích từ phía sau rồi lâm vào cảnh hai đầu thọ địch. Năm 228, Mãn Sủng tham gia vào chiến dịch thảo phạt Đông Ngô bằng 3 đường đại binh nhưng chiến dịch này đã không thành công. Mãn Sủng giành được sự tín nhiệm với kiến nghị xây dựng một pháo đài cách xa bờ biển ở trọng điểm Hợp Phì, để làm giảm ưu thế của thủy sư Đông Ngô. Tôn Quyền tấn công Hợp Phì một lần nữa vào năm 233, nhưng ông ta chần chờ không cho quân lên bờ và ở trên thuyền chờ đợi trong 20 ngày. Khi quân Ngô lên bờ, Mãn Sủng đã cho mai phục sẵn khiến cho cho Ngô tổn thất vài trăm binh sĩ trước khi kịp lên thuyền rồi rút lui. Trong chiến dịch tấn công Hợp Phì lần thứ 4 năm 234, Mãn Sủng chịu trách nhiệm trấn thủ tại thành trì quan trọng nhất ở Hợp Phì (tuy nhiên, Mãn Sủng không thực sự có mặt ở đó), mặc dù kiến nghị tăng viện cho đại tướng Trương Dĩnh (người đang thống lĩnh binh mã bên trong phái đài Hợp Phì) bị Tào Duệ bác bỏ, ông cũng đã thiêu hủy được đoàn chiến thuyền tăng viện của quân Ngô đến để phối hợp công thành. Kết quả là quân Ngô phải rút quân trước khi Tào Duệ mang trọng binh đến.
Những năm sau đó, Mãn Sủng và Vương Lăng tranh giành quyền lực với nhau, địa vị của Mãn Sủng trong triều đình cũng dần giảm sút.
Chức danh từng nắm giữ
Đánh giá
Mã Sủng được đánh giá là người làm việc nghiêm khắc, không khoan nhượng, vị nể, có phần độc ác, hà khắc.
Tham khảo
Thể loại:Người Sơn Đông Thể loại:Mất năm 242 Thể loại:Sinh thế kỷ 2 Thể loại:Nhân vật quân sự Tào Ngụy Thể loại:Nhân vật chính trị Tào Ngụy Thể loại:Nhân vật chính trị Tam Quốc Thể loại:Nhân vật chính trị Đông Hán
Ryssonotus nebulosus
Rhyssonotus nebulosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Nó sống ở Úc and được tìm thấy ở Queensland và New South Wales.
Kirby từng đặt tên loài này là Lucanus nebulosus năm 1818, nhưng sau đó được xếp lại năm 1870.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ryssonotus
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Việt Nam)
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn là cơ quan của Chính phủ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về các ngành, lĩnh vực: Nông nghiệp, lâm nghiệp, diêm nghiệp, thủy sản, thủy lợi, phòng, chống thiên tai, phát triển nông thôn; quản lý nhà nước đối với các dịch vụ công trong các ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của bộ theo quy định của pháp luật.
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn được thành lập từ năm 1995 trên cơ sở hợp nhất 3 Bộ: Nông nghiệp-Công nghiệp thực phẩm; Lâm nghiệp và Thủy lợi.
Lịch sử
Tiền thân của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn là Bộ Canh nông, thành lập ngày 14 tháng 11 năm 1945, trên cơ sở Nha Nông-Mục-Thủy-Lâm thuộc Bộ Kinh tế quốc gia. Bộ trưởng đầu tiên là ông Cù Huy Cận.
Sau khi kiểm soát hoàn toàn miền Bắc, tháng 2 năm 1955, chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thành lập Bộ Nông lâm, thay cho Bộ Canh nông cũ. Đến cuối năm 1960 tách Bộ Nông lâm thành 4 tổ chức: Bộ Nông nghiệp, Bộ Nông trường, Tổng cục Thủy sản và Tổng cục Lâm nghiệp. Đến tháng 12 năm 1969, Bộ Lương thực và Thực phẩm được thành lập trên cơ sở hợp nhất Tổng cục Lương thực với ngành Công nghiệp chế biến thực phẩm tách từ Bộ Công nghiệp nhẹ ra. Bộ trưởng đầu tiên là ông Ngô Minh Loan.
Ngày 1 tháng 4 năm 1971, Ủy ban Thường vụ Quốc hội Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phê chuẩn việc thành lập Ủy ban Nông nghiệp Trung ương trên cơ sở hợp nhất Bộ Nông nghiệp, Bộ Nông trường và Ban quản lý hợp tác xã sản xuất nông nghiệp.
Năm 1976, Ủy ban Nông nghiệp Trung ương được đổi tên lại thành Bộ Nông nghiệp với Bộ trưởng là ông Võ Thúc Đồng. Đồng thời, Bộ Hải sản cũng được thành lập trên cơ sở của Tổng cục Thủy sản, do Phó thủ tướng Võ Chí Công kiêm Bộ trưởng; và Bộ Lâm nghiệp được thành lập trên cơ sở của Tổng cục Lâm nghiệp, do ông Hoàng Văn Kiểu làm Bộ trưởng.
Tháng 1 năm 1981, Bộ Lương thực và Thực phẩm giải thể, thành lập 2 Bộ mới là Bộ Lương thực và Bộ Công nghiệp Thực phẩm. Đến tháng 7 cùng năm, Bộ Thủy sản được thành lập trên cơ sở Bộ Hải sản.
Oświno
Oświno là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Chociwel, thuộc hạt Stargard, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 9 km phía đông bắc Chociwel, 33 km về phía đông bắc của Stargard và 55 km về phía đông của thủ đô khu vực Szczecin, tại hồ Woświn. trái|nhỏ| Hồ Woświn nhìn từ Oświno, tháng 4 năm 2011 Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức và tên của ngôi làng là Marienhagen. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Việt Nam)
Lịch sử
Từ ngày 3/10-28/10/1995, tại kỳ họp thứ 8 của Quốc hội khoá 9 thông qua Nghị định về việc thành lập Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trên cơ sở hợp nhất 3 Bộ: Bộ Lâm nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Công nghiệp thực phẩm và Bộ Thủy lợi.
Oświno
Ngôi làng có dân số 158 người.
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Việt Nam)
Lịch sử
Ngày 31 tháng 7 năm 2007, Quốc hội Việt Nam ra Nghị quyết sáp nhập Bộ Thủy sản vào Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.1000x1000px|giữa|thế=
Nhiệm vụ và quyền hạn
Căn cứ theo Nghị định số 123/2016/NĐ-CP ngày 1/9/2016 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của bộ, cơ quan ngang bộ, Nghị định số 101/2020/NĐ-CP ngày 28 tháng 8 năm 2020 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 123/2016/NĐ-CP và Nghị định số 105/2022/NĐ-CP ngày 22/12/2022 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ có những nhiệm vụ, quyền hạn chính sau đây:
Các đơn vị hành chính và đơn vị sự nghiệp phục vụ thực hiện chức năng quản lý nhà nước
(Theo Điều 3, Nghị định số 105/2022/NĐ-CP ngày 22 tháng 12 năm 2022 của Chính phủ)
Các đơn vị sự nghiệp công lập khác
(Theo Quyết định số 999/QĐ-TTg ngày 19 tháng 6 năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ)
Các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc thẩm quyền quyết định của Thủ tướng Chính phủ
Các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc thẩm quyền quyết định của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội
Liên kết ngoài
Thể loại:Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Việt Nam Thể loại:Bộ thủy sản Thể loại:Nông thôn Việt Nam
Đồng nhất thức ma trận Woodbury
Công thức toán của nó với A, U, C và V đại diện cho các ma trận có kích thước tương ứng. Cụ thể, A là n-x-n, U là n-x-k, C là k-x-k và V là k-x-n.
Trường hợp đặc biệt, C là ma trận đơn vị 1-x-1, công thức rút gọn gọi là công thức Sherman-Morrison.
Ứng dụng
Đồng nhất thức này rất hữu ích cho một việc tính toán ma trận khi mà A−1 đã biết và ta muốn tính (A + UCV)−1. Khi đã có nghịch đảo của ma trận A, ta chỉ còn tính nghịch đảo của ma trận C−1+VA−1U. Nếu ma trận C có số chiều nhỏ hơn nhiều so với A, điều này đơn giản hơn nhiều so với tính toán trực tiếp nghịch đảo của A+UCV.
Ứng dụng của nó là trong bộ lọc Kalman (Kalman filter) và phương pháp ước lượng bình phương cực tiểu. Với bộ lọc Kalman, ma trận này có các chiều là của vector của quan sát, nghĩa là bằng 1 nếu chỉ có 1 quan sát (observation) được xử lý tại một thời điểm. Điều này giúp tăng tốc cho việc tính toán thời gian thực của bộ lọc.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đại số tuyến tính Thể loại:Bổ đề Thể loại:Ma trận
Máy rút tiền tự động
nhỏ|Một máy NCR Personas 75-Series, máy ATM đa chức năng ở Hoa Kỳ nhỏ|213x213px|[[Otto., một máy ATM Phần Lan]] nhỏ|Các máy ATM trong nhà có kích thước nhỏ hơn để thuận tiện cho việc chuyển tiền bên trong các [[cửa hàng tiện lợi và các khu vực bận rộn khác, chẳng hạn như máy ATM ICA đơn chức năng Wincor Nixdorf này ở Thụy Điển.]] Máy rút tiền tự động hay máy giao dịch tự động (còn được gọi là ATM, viết tắt của Automated Teller Machine hoặc Automatic Teller Machine trong tiếng Anh) là một thiết bị ngân hàng giao dịch tự động với khách hàng, thực hiện việc nhận dạng khách hàng thông qua thẻ ATM (thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng) hay các thiết bị tương thích, và giúp khách hàng kiểm tra tài khoản, rút tiền mặt, chuyển khoản, thanh toán tiền hàng hóa dịch vụ.
ATM được gọi bằng nhiều tên khác nhau, bao gồm cả máy tự động rút tiền (ATM) tại Hoa Kỳ  (đôi khi được gọi thừa chữ như "máy ATM"). Ở Canada, thuật ngữ máy ngân hàng tự động (ABM) cũng được sử dụng, mặc dù ATM cũng được sử dụng rất phổ biến ở Canada, với nhiều tổ chức Canada sử dụng ATM thay vì ABM. Trong tiếng Anh Anh, các thuật ngữ cashpoint, máy rút tiền và hole in the wall được sử dụng rộng rãi nhất. Các cách khác bao gồm bany time money, cashline, tyme machine, cash dispenser, cash corner, bankomat. Nhiều máy ATM có bảng hiệu phía trên cho biết tên ngân hàng hoặc tổ chức sở hữu máy ATM và có thể bao gồm các mạng mà máy ATM có thể kết nối. Các máy ATM không được điều hành bởi một tổ chức tài chính được gọi là máy ATM "nhãn trắng".
Bằng cách sử dụng máy ATM, khách hàng có thể truy cập tài khoản tiền gửi ngân hàng hoặc tài khoản tín dụng của mình để thực hiện nhiều giao dịch tài chính khác nhau, đặc biệt là rút tiền mặt và kiểm tra số dư, cũng như chuyển tín dụng đến và từ điện thoại di động. Máy ATM cũng có thể được sử dụng để rút tiền mặt ở nước ngoài. Nếu đơn vị tiền tệ được rút từ máy ATM khác với loại tiền được sử dụng trong tài khoản ngân hàng, tiền sẽ được chuyển đổi theo tỷ giá hối đoái của tổ chức tài chính. Khách hàng thường được nhận dạng bằng cách cắm thẻ ATM nhựa (hoặc một số thẻ thanh toán được chấp nhận khác) vào máy ATM, với xác thực là khách hàng nhập mã số nhận dạng cá nhân (PIN), mã này phải khớp với mã PIN được lưu trong chip trên thẻ (nếu thẻ được trang bị như vậy), hoặc trong cơ sở dữ liệu của tổ chức tài chính phát hành.
Theo Hiệp hội Công nghiệp ATM (ATMIA),, đã có gần 3,5 triệu máy ATM được lắp đặt trên toàn thế giới. Tuy nhiên, việc sử dụng máy ATM đang giảm dần với sự gia tăng của các hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt.
Lịch sử
trái|nhỏ|Máy ATM [[Máy tính Nixdorf AG|Nixdorf cũ]] Ý tưởng phân phối tiền mặt ngoài giờ được phát triển từ nhu cầu của các nhân viên ngân hàng ở Nhật Bản, Thụy Điển, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ. Một thiết bị của Nhật Bản được gọi là "Máy cho vay dùng máy tính" đã cung cấp tiền mặt dưới dạng khoản vay 3 tháng ở mức 5% / năm sau khi cắm thẻ tín dụng. Thiết bị hoạt động vào năm 1966. Tuy nhiên, có ít thông tin về thiết bị này. Adrian Ashfield đã phát minh ra ý tưởng cơ bản về một thẻ kết hợp giữa chìa khóa và danh tính của người dùng vào tháng 2 năm 1962. Điều này đã được cấp Bằng sáng chế 959.713 của Vương quốc Anh cho "Bộ điều khiển truy cập" vào tháng 6 năm 1964 và được giao cho WS Atkins & Partners, người đã thuê Ashfield. Anh đã được trả mười shilling cho việc này, số tiền tiêu chuẩn cho tất cả các bằng sáng chế. Ban đầu nó được dự định để phân phối xăng nhưng bằng sáng chế đã đề cập đến tất cả các mục đích sử dụng.
Trong hồ sơ bằng sáng chế của Hoa Kỳ, Luther George Simjian đã được ghi nhận là người đã phát triển một "thiết bị nghệ thuật tiền nhiệm". Cụ thể là bằng sáng chế thứ 132 của ông (US3079603), được nộp lần đầu tiên vào ngày 30 tháng 6 năm 1960 (và được cấp ngày 26 tháng 2 năm 1963). Việc tung ra chiếc máy này, có tên là Bankograph, đã bị trì hoãn vài năm, một phần do công ty Reflectone Electronics Inc. của Simjian được Universal Match Corporation mua lại. Một Bankograph thử nghiệm đã được lắp đặt tại Thành phố New York vào năm 1961 bởi Ngân hàng Thành phố New York, nhưng bị gỡ bỏ sau sáu tháng do không được khách hàng chấp nhận. Bankograph là một máy gửi tiền tự động bằng phong bì (chấp nhận tiền xu, tiền mặt và séc) và không có tính năng phân phối tiền mặt. nhỏ|phải|Reg Varney sử dụng máy ATM đầu tiên năm 1967 Một máy rút tiền mặt được Ngân hàng Barclays đưa vào sử dụng tại chi nhánh Enfield Town ở Bắc London, Vương quốc Anh vào ngày 27 tháng 6 năm 1967. Cỗ máy này được diễn viên hài người Anh Reg Varney khai trương rút thử. Ví dụ về phát minh này được ghi nhận cho nhóm kỹ sư do John Shepherd-Barron của công ty in De La Rue dẫn đầu, người đã được trao tặng OBE trong Giải thưởng Năm mới 2005. Các giao dịch được bắt đầu bằng cách chèn séc giấy do giao dịch viên hoặc thủ quỹ phát hành, được đánh dấu bằng carbon-14 để đảm bảo khả năng đọc và bảo mật của máy, trong mô hình sau này được khớp với mã số nhận dạng cá nhân (PIN) gồm sáu chữ số. Shepherd-Barron nói: "Tôi thấy phải có cách nào đó để tôi có thể rút được tiền của riêng mình, ở bất kỳ đâu trên thế giới hoặc ở Vương quốc Anh. Tôi nảy ra ý tưởng về máy rút thanh sô cô la, nhưng thay thế sô cô la bằng tiền mặt."
Máy Barclays – De La Rue (được gọi là Hệ thống rút tiền tự động De La Rue hay DACS) đánh bại các ngân hàng tiết kiệm của Thụy Điển và một công ty có tên là Metior's machine (một thiết bị gọi là Bankomat) chỉ trong chín ngày và Ngân hàng Westminster - Smith Industries - Hệ thống Chubb (gọi là Chubb MD2) trong 1 tháng. Phiên bản trực tuyến của máy Thụy Điển được liệt kê là đã hoạt động vào ngày 6 tháng 5 năm 1968, đồng thời tuyên bố là máy ATM trực tuyến đầu tiên trên thế giới, trước những tuyên bố tương tự của IBM và Lloyds Bank vào năm 1971, và Oki vào năm 1970. Sự hợp tác của một công ty khởi nghiệp nhỏ tên là Speytec và Ngân hàng Midland đã phát triển chiếc máy thứ tư được bán ra thị trường sau năm 1969 tại Châu Âu và Hoa Kỳ bởi Burroughs Corporation. Bằng sáng chế cho thiết bị này (GB1329964) được nộp vào tháng 9 năm 1969 (và được cấp năm 1973) bởi John David Edwards, Leonard Perkins, John Henry Donald, Peter Lee Chappell, Sean Benjamin Newcombe và Malcom David Roe. Cả DACS và MD2 đều chỉ chấp nhận mã thông báo hoặc chứng từ sử dụng một lần được máy giữ lại, trong khi các máy Speytec hoạt động với thẻ có dải từ ở phía sau. Các máy này đã sử dụng các nguyên tắc bao gồm Carbon-14 và từ tính lực kháng từ thấp để làm cho việc gian lận trở nên khó khăn hơn. trái|nhỏ|ATM [[Sberbank ở Tolyatti, Nga]] Ý tưởng về mã PIN được lưu trên thẻ được phát triển bởi một nhóm kỹ sư làm việc tại Smiths Group trên Chubb MD2 vào năm 1965 và đã được cấp cho James Goodfellow (bằng sáng chế GB1197183 được nộp vào ngày 2 tháng 5 năm 1966 với Anthony Davies). Bản chất của hệ thống này là nó cho phép xác minh khách hàng bằng tài khoản ghi nợ mà không cần sự can thiệp của con người. Bằng sáng chế này cũng là ví dụ sớm nhất về "hệ thống phân phối tiền tệ" hoàn chỉnh trong hồ sơ bằng sáng chế. Bằng sáng chế này được nộp vào ngày 5 tháng 3 năm 1968 tại Hoa Kỳ (US 3543904) và được cấp vào ngày 1 tháng 12 năm 1970. Nó có ảnh hưởng sâu sắc đến toàn ngành. Không chỉ những công ty trong tương lai tham gia vào thị trường máy rút tiền như NCR Corporation và IBM đã cấp phép cho hệ thống mã PIN của Goodfellow, mà một số bằng sáng chế sau này gọi bằng sáng chế này là "Prior Art Device".
Lan truyền
Thiết bị do người Anh thiết kế (tức là Chubb, De La Rue) và tiếng Thụy Điển (tức là Asea Meteor) nhanh chóng lan rộng ra. Ví dụ, với mối liên hệ với Barclays, Ngân hàng Scotland đã triển khai DACS vào năm 1968 với thương hiệu 'Scotcash'. Khách hàng được cấp mã số cá nhân để kích hoạt máy, tương tự như mã PIN hiện đại. Chúng cũng chứa các phiếu mua hàng trị giá 10 bảng Anh. Chúng được đưa vào máy và số tiền tương ứng được ghi nợ từ tài khoản của khách hàng.
Một máy ATM do Chubb sản xuất đã xuất hiện ở Sydney vào năm 1969. Đây là máy ATM đầu tiên được lắp đặt ở Úc. Máy chỉ rút 25 đô la mỗi lần và bản thân thẻ ngân hàng sẽ được gửi đến người dùng sau khi ngân hàng xử lý lệnh rút tiền.
Bankomat của Asea Metior là máy ATM đầu tiên được Banesto lắp đặt ở Tây Ban Nha vào ngày 9 tháng 1 năm 1969, ở trung tâm thành phố Madrid. Thiết bị này đưa ra các tờ 1.000 peseta (1 đến tối đa 5 tờ). Mỗi người dùng phải giới thiệu một khóa cá nhân bảo mật bằng cách sử dụng kết hợp mười nút số. Vào tháng 3 cùng năm, một quảng cáo hướng dẫn sử dụng Bancomat đã được đăng trên cùng tờ báo.
Docutel ở Hoa Kỳ
nhỏ|Máy ATM của [[Chase Bank|Ngân hàng Chase - 2008]] Sau khi tận mắt chứng kiến những kinh nghiệm ở châu Âu, năm 1968, máy ATM được Donald Wetzel, người từng là trưởng bộ phận của một công ty có tên là Docutel, người tiên phong ở Mỹ và là người phát minh ra thẻ ATM dải từ tính đầu tiên. Docutel là công ty con của Công ty Recognition Equipment Inc của Dallas, Texas, đang sản xuất thiết bị quét quang học và đã hướng dẫn Docutel khám phá việc xử lý hành lý tự động và máy bơm xăng tự động.
Vào ngày 2 tháng 9 năm 1969, Ngân hàng Chemical đã lắp đặt máy ATM đầu tiên ở Mỹ tại chi nhánh của nó ở Trung tâm Rockville, New York. Các máy ATM đầu tiên được thiết kế để phân phối một lượng tiền mặt cố định khi người dùng đưa thẻ được mã hóa đặc biệt vào. Một quảng cáo của Ngân hàng Hóa chất khoe rằng "Vào ngày 2 tháng 9, ngân hàng của chúng tôi sẽ mở cửa lúc 9:00 và không bao giờ đóng cửa nữa." Máy ATM của Chemical, ban đầu được gọi là Docuteller, được thiết kế bởi Donald Wetzel và công ty Docutel của ông. Các giám đốc điều hành hóa chất ban đầu do dự về việc chuyển đổi ngân hàng điện tử do chi phí cao của các máy ban đầu. Ngoài ra, các giám đốc điều hành lo ngại rằng khách hàng sẽ chống lại việc máy móc xử lý tiền của họ. Năm 1995, Bảo tàng Lịch sử Hoa Kỳ Quốc gia Smithsonian đã công nhận Docutel và Wetzel là những người phát minh ra máy ATM nối mạng.
Đến năm 1974, Docutel đã chiếm được 70% thị trường Hoa Kỳ; nhưng do hậu quả của cuộc suy thoái đầu năm 1970 trên toàn thế giới và sự phụ thuộc vào một dòng sản phẩm duy nhất, Docutel mất đi sự độc lập và buộc phải hợp nhất với công ty con Olivetti của Mỹ.
Wetzel được Văn phòng Sáng chế Hoa Kỳ công nhận là người đã phát minh ra máy ATM dưới dạng Bằng sáng chế Hoa Kỳ # 3,761,682; đơn đã được nộp vào tháng 10 năm 1971 và bằng sáng chế được cấp vào năm 1973. Tuy nhiên, hồ sơ bằng sáng chế của Hoa Kỳ trích dẫn ít nhất ba đơn đăng ký trước đó từ Docutel, tất cả đều liên quan đến sự phát triển của máy ATM và Wetzel không đưa ra con số nào, đó là Bằng sáng chế Hoa Kỳ số 3.662.343, Bằng sáng chế Hoa Kỳ số 3651976 và Bằng sáng chế Hoa Kỳ số 3.686.569. Các bằng sáng chế này đều được ghi nhận cho Kenneth S. Goldstein, MR Karecki, TR Barnes, GR Chastian và John D. White.
Những tiến bộ tiếp theo
Tháng 4 năm 1971, Busicom bắt đầu sản xuất máy ATM dựa trên bộ vi xử lý thương mại đầu tiên, Intel 4004. Busicom đã sản xuất các máy rút tiền tự động dựa trên vi xử lý này cho một số người mua, với NCR Corporation là khách hàng chính.
Mohamed Atalla đã phát minh ra mô-đun bảo mật phần cứng (HSM) đầu tiên, được mệnh danh là "Atalla Box", một hệ thống bảo mật mã hóa mã PIN và tin nhắn ATM, đồng thời bảo vệ các thiết bị ngoại tuyến bằng khóa tạo mã PIN không thể đoán được. Vào tháng 3 năm 1972, Atalla đã nộp cho hệ thống xác minh mã PIN của mình, bao gồm một đầu đọc thẻ được mã hóa và mô tả một hệ thống sử dụng các kỹ thuật mã hóa để đảm bảo an ninh liên kết điện thoại trong khi nhập thông tin ID cá nhân được truyền đến một vị trí từ xa để xác minh.
IBM 2984 là một máy ATM hiện đại và được đưa vào sử dụng tại Ngân hàng Lloyds, High Street, Brentwood, Essex, Vương quốc Anh vào tháng 12 năm 1972. IBM 2984 được thiết kế theo yêu cầu của Ngân hàng Lloyds. Điểm phát hành tiền mặt 2984 là một máy ATM thực sự, có chức năng tương tự như các máy ATM ngày nay và được Ngân hàng Lloyds đặt tên là: Cashpoint. Cashpoint vẫn là nhãn hiệu đã đăng ký của Lloyds Banking Group tại Vương quốc Anh nhưng thường được sử dụng làm nhãn hiệu chung để chỉ các máy ATM của tất cả các ngân hàng ở Vương quốc Anh. Tất cả đều trực tuyến và được phát hành một số tiền thay đổi được khấu trừ ngay lập tức vào tài khoản. Một số lượng nhỏ 2984 đã được cung cấp cho một ngân hàng Hoa Kỳ. Một số mẫu máy ATM nổi tiếng trong lịch sử bao gồm Atalla Box, IBM 3614, IBM 3624 và 473x series, Diebold 10xx và TABS 9000 series, NCR 1780 và dòng NCR 770 trước đó.
Hệ thống chuyển mạch đầu tiên cho phép các máy rút tiền tự động dùng chung giữa các ngân hàng đi vào hoạt động sản xuất vào ngày 3 tháng 2 năm 1979, tại Denver, Colorado, trong nỗ lực của Ngân hàng Quốc gia Colorado của Denver và Kranzley và Công ty Cherry Hill, New Jersey.
Năm 2012, một máy ATM mới tại Ngân hàng Hoàng gia Scotland cho phép khách hàng rút tiền mặt lên tới 130 bảng Anh mà không cần thẻ bằng cách nhập mã gồm sáu chữ số được yêu cầu thông qua điện thoại thông minh của họ.
Vị trí
thumb|ATM cao nhất thế giới tại [[đèo Khunjerab ở Gilgit Baltistan, Pakistan, nằm ở độ cao 4693 m trên mực nước biển. ]] ATM có thể được đặt tại bất kỳ địa điểm nào nhưng thường được đặt gần hoặc bên trong ngân hàng, trung tâm mua sắm, sân bay, ga đường sắt, ga tàu điện ngầm, cửa hàng tạp hóa, trạm xăng, nhà hàng và các địa điểm khác. ATM cũng được tìm thấy trên các tàu du lịch và trên một số tàu của Hải quân Hoa Kỳ, nơi các thủy thủ có thể rút tiền lương của họ.
ATM có thể ở trong nhà hoặc ngoài trời. ATM trong nhà thường là những máy đa chức năng tiên tiến hơn, bổ sung cho khả năng của chi nhánh ngân hàng và do đó đắt hơn. Các máy ngoài trời được triển khai bởi các tổ chức tài chính và các tổ chức bán hàng độc lập (ISO), nơi có nhu cầu đơn giản về tiền mặt, vì vậy chúng thường là các thiết bị chức năng đơn rẻ hơn.
Tại Hoa Kỳ, Canada và một số quốc gia vùng Vịnh, các ngân hàng có thể có các làn đường lái xe qua de có thể sử dụng máy ATM trên ô tô.
Trong thời gian gần đây, các quốc gia như Ấn Độ và một số quốc gia ở Châu Phi đang lắp đặt máy ATM ở khu vực nông thôn, chạy bằng năng lượng mặt trời.
ATM cao nhất thế giới được đặt tại Đèo Khunjerab ở Pakistan. Được Ngân hàng Quốc gia Pakistan lắp đặt ở độ cao 4.693 mét (15.397 ft), nó được thiết kế để hoạt động ở nhiệt độ thấp tới -40 độ C.
Mạng lưới tài chính
thumb|left|Một máy ATM ở [[Hà Lan. Logo của một số mạng liên ngân hàng mà nó được kết nối được hiển thị. Logo thẻ PIN không được đặt thậm chí tại thời điểm đó, hệ thống này đã được sử dụng ở đây.]] Hầu hết các máy ATM được kết nối với mạng liên ngân hàng cho phép mọi người rút và gửi tiền từ các máy không thuộc ngân hàng nơi họ có tài khoản hoặc tại các quốc gia nơi tài khoản của họ được giữ (cho phép rút tiền mặt bằng nội tệ). Một số ví dụ về mạng liên ngân hàng bao gồm NYCE, PULSE, PLUS, Cirrus, AFFN, Interac, Interswitch, STAR, LINK, MegaLink và BancNet.
ATM dựa trên sự ủy quyền của một giao dịch tài chính của tổ chức phát hành thẻ hoặc tổ chức ủy quyền khác trên mạng truyền thông. Điều này thường được thực hiện thông qua hệ thống nhắn tin ISO 8583.
thumb|upright|Một [[Diebold 1063 ix với modem quay số hiển thị ở chân đế]]
Để cho phép một loạt các thiết bị khác nhau gắn vào mạng của họ, một số mạng liên ngân hàng đã thông qua các quy tắc mở rộng định nghĩa của ATM thành thiết bị đầu cuối có kho tiền trong dấu chân của nó hoặc sử dụng kho tiền hoặc ngăn kéo tiền của người bán hàng, cho phép sử dụng một máy rút tiền mini.
ATM thường kết nối trực tiếp với máy chủ hoặc Bộ điều khiển ATM của họ trên ADSL hoặc modem quay số qua đường dây điện thoại hoặc trực tiếp trên đường dây thuê. Các đường dây cho thuê được ưu tiên hơn các đường dây dịch vụ điện thoại cũ (POTS) vì chúng cần ít thời gian hơn để thiết lập kết nối. Các máy ít bị buôn bán thường sẽ dựa vào modem quay số trên đường dây POTS thay vì sử dụng đường dây thuê, vì đường dây thuê có thể tương đối đắt hơn khi vận hành so với đường dây POTS. Vấn đề nan giải đó có thể được giải quyết khi các kết nối Internet VPN tốc độ cao trở nên phổ biến hơn. Các giao thức giao tiếp cấp thấp hơn phổ biến được ATM sử dụng để liên lạc lại với ngân hàng bao gồm SNA qua SDLC, TC500 qua Async, X.25 và TCP/IP qua Ethernet.
Ngoài các phương thức được sử dụng để bảo mật và bảo mật giao dịch, tất cả lưu lượng liên lạc giữa ATM và Bộ xử lý giao dịch cũng có thể được mã hóa bằng các phương thức như SSL.
Sử dụng trên toàn cầu
trái|nhỏ|Số lượng máy rút tiền tự động (ATM) trên 100.000 người lớn (2017) thumb|ATM ngân hàng HSBC Express ở [[Sa Điền (thị trấn)|Sa Điền, Hồng Kông]] thumb|Các loại máy ATM trong trung tâm mua sắm [[Siam Paragon, Bangkok, Thái Lan]]
Để đơn giản hóa việc phân tích sử dụng ATM trên toàn thế giới, các tổ chức tài chính thường chia thế giới thành bảy khu vực, do tỷ lệ thâm nhập, thống kê sử dụng và các tính năng được triển khai. Bốn khu vực (Hoa Kỳ, Canada, Châu Âu và Nhật Bản) có số lượng ATM cao trên một triệu người. Mặc dù số lượng máy ATM lớn, nhưng có nhu cầu thêm về máy móc ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương cũng như ở Châu Mỹ Latinh. Macau có thể có mật độ ATM cao nhất với 254 ATM trên 100.000 người lớn. ATM vẫn chưa đạt số lượng cao ở Cận Đông và Châu Phi.
Phần cứng
thumb|upright|Sơ đồ khối của ATM Cấu tạo của máy ATM sẽ bao gồm các bộ phận:
Do nhu cầu tính toán cao hơn và giá cả của các kiến trúc giống như máy tính cá nhân đang giảm, các máy ATM đã rời xa các kiến trúc phần cứng tùy chỉnh bằng cách sử dụng vi điều khiển hoặc mạch tích hợp dành riêng cho ứng dụng và đã áp dụng kiến trúc phần cứng của máy tính cá nhân, chẳng hạn như kết nối USB cho thiết bị ngoại vi, liên lạc qua Ethernet và IP, và sử dụng hệ điều hành máy tính cá nhân.
Các chủ doanh nghiệp thường thuê máy ATM từ các nhà cung cấp dịch vụ. Tuy nhiên, dựa trên tính kinh tế của quy mô, giá của thiết bị đã giảm đến mức nhiều chủ doanh nghiệp chỉ đơn giản là thanh toán cho các máy ATM bằng thẻ tín dụng.
Các nguyên tắc mới về giọng nói và chuyển văn bản thành giọng nói của ADA được áp dụng vào năm 2010, nhưng bắt buộc vào tháng 3 năm 2012 đã buộc nhiều chủ máy ATM phải nâng cấp các máy không tuân thủ hoặc loại bỏ chúng nếu chúng không thể nâng cấp và mua thiết bị tuân thủ mới. Điều này đã tạo ra một con đường cho tin tặc và kẻ trộm lấy phần cứng ATM tại các bãi phế liệu từ các máy ngừng hoạt động được xử lý không đúng cách. nhỏ|Hai nhân viên của [[Loomis (công ty)|Loomis nạp tiền vào máy ATM tại Downtown Seattle REI]] Kho tiền của máy ATM nằm trong khuôn viên của chính thiết bị và là nơi lưu giữ các vật có giá trị. Máy rút tiền Scrip không kết hợp với một kho tiền.
Các cơ chế được tìm thấy bên trong kho tiền có thể bao gồm: