cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pedro Passos Coelho
Pedro Manuel Mamede Passos Coelho ( (sinh ngày 24 tháng 7 năm 1964) là một chính trị gia người Bồ Đào Nha là Thủ tướng thứ 118 của Bồ Đào Nha, nhiệm kỳ từ năm 2011 đến năm 2015. Ông là người lãnh đạo của Đảng Dân chủ Xã hội (PSD). Passos Coelho bắt đầu rất sớm trong chính trị, trở thành lãnh đạo quốc gia của thanh niên chi nhánh của PSD. Là một nhà quản lý kinh doanh thương mại, ông đã lãnh đạo Chính phủ Xoá Xanh Governo XIX (Chính phủ Xoá Xanh lần thứ 19 của Bồ Đào Nha) và Chính phủ Xoá XX Governo (Chính phủ Hiến pháp 20) làm người đứng đầu chính phủ từ ngày 21 tháng 6 năm 2011 đến ngày 26 tháng 11 năm 2015.
Tiểu sử
Pedro Passos Coelho sinh ra tại giáo xứ Sé Nova ở Coimbra, Bồ Đào Nha vào ngày 24 tháng 7 năm 1964. Ông là con út của bác sĩ y khoa, António Passos Coelho (sinh ra từ Vale de Nogueiras, Vila Real, Douro, 31 tháng 5 năm 1926) và Người phụ nữ kết hôn năm 1955, một y tá, Maria Rodrigues Santos Mamede (sinh ra là Santana da Serra, Ourique, Baixo Alentejo, khoảng năm 1930). Ông có một chị gái, Maria Teresa Mamede Passos Coelho, một bác sĩ y khoa, và một anh trai, Miguel Mamede Passos Coelho, người được sinh ra với chứng bại não.
Anh đã trải qua thời thơ ấu ở Angola - là một trong những thuộc địa ở nước ngoài của Bồ Đào Nha - nơi mà cha anh đã thực hành y học. Sau cuộc Cách mạng Hoa cẩm chướng năm 1974 và sự độc lập của lãnh thổ với tư cách Cộng hòa Nhân dân Angola, ông trở về với gia đình của mình tới Châu Âu và định cư tại Vila Real, Bắc Bồ Đào Nha.
Ông bắt đầu tham gia chính trị rất sớm, khi còn là một cậu bé 14 tuổi, và đã có một sự nghiệp lâu dài và nổi bật trong ngành thanh thiếu niên của Đảng Dân chủ Xã hội (PSD), JSD, nơi ông là một thành viên của Hội đồng Quốc gia (1980 -1982). Là một sinh viên trẻ, những sở thích, nghề nghiệp và tham vọng học tập của ông đã hướng tới một nghề nghiệp tương lai trong y học, để theo bước cha và chị của mình, hoặc thay vào đó là toán học. Tuy nhiên, tham vọng và nghề nghiệp lớn nhất của ông xoay quanh chính trị.
Tham khảo
Thể loại:Thủ tướng Bồ Đào Nha
Amphidasya intermedia
Amphidasya intermedia là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Steyerm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.
Liên kết ngoài
Thể loại:Amphidasya Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Clypeola jonthlaspi
Clypeola jonthlaspi là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Liên kết ngoài
Thể loại:Clypeola Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Acianthera malachantha
Acianthera malachantha là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Rchb.f.) Pridgeon & M.W.Chase mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acianthera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2001
Eremoblastus caspicus
Eremoblastus caspicus là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được Botch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eremoblastus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1980
LG Optimus Vu
LG Optimus Vu (còn được biết đến với tên LG Intuition cho nhà mạng Verizon) là một thiết bị lại giữa điện thoại thông minh/máy tính bảng hybrid ("phablet") chạy hệ điều hành Android, được phát hành vào tháng 8 năm 2012, với tỉ lệ 4:3 trên màn hình hiển thị 5.0-inch — giữa tỉ lệ quy ước của các điện thoại thông minh và máy tính bảng lớn. Nó được trang bị CPU Nvidia Tegra 3 4 nhân cùng GPU Nvidia ULP GeForce. Phiên bản cho thị trường Hàn Quốc, với tên gọi LG Optimus Vu F100S, được phát hành vào tháng 3 năm 2012, được trang bị CPU Snapdragon Qualcomm MSM 8660 1.5 GHz 2 nhân và GPU Adreno 220, cùng hệ điều hành Android 2.3.5 Gingerbread. Phiên bản Hàn Quốc còn nhận được bản cập nhật lên Android 4.0.4 ICS và 4.1 Jelly Bean.
Tham khảo
Thể loại:Thiết bị Android Thể loại:Điện thoại di động LG Electronics Thể loại:Điện thoại di động màn hình cảm ứng Thể loại:Điện thoại di động được giới thiệu năm 2012 Thể loại:Điện thoại thông minh
Dolophrades birmanus
Dolophrades birmanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dolophrades
Ctimene lativitta
Ctimene lativitta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Ctimene
Lindsaea tricrenata
Lindsaea tricrenata là một loài dương xỉ trong họ Lindsaeaceae. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1890. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lindsaea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1890 Thể loại:Unresolved names
Lindsaea tricrenata
Saúl Martínez
(sinh ngày 29 tháng 1 năm 1976) là một cầu thủ bóng đá người Honduras.
Thống kê sự nghiệp
!Tổng cộng||36||17
Liên kết ngoài
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Honduras Thể loại:Tiền đạo bóng đá
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài tại Hoa Kỳ
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nhật Bản
Kolala, Koratagere
Kolala là một làng thuộc tehsil Koratagere, huyện Tumkur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Tumkur (huyện)
Danh sách dân tộc Việt Nam theo số dân
Dưới đây là dân số cả nước Việt Nam tại thời điểm 1 tháng 4 năm 2019 phân theo dân tộc. Tại thời điểm này dân số Việt Nam có 96.208.984 người, trong đó có 54 dân tộc và người nước ngoài cùng sinh sống.
Liên kết ngoài
Thể loại:Văn hóa Việt Nam Thể loại:Lịch sử Việt Nam
Ambia debalis
Ambia debalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Orchestina hammamali
Orchestina hammamali là một loài nhện trong họ Oonopidae.
Loài này thuộc chi Orchestina. Orchestina hammamali được miêu tả năm 2006 bởi Michael Saaristo & van Harten.
Brexia alaticarpa
Brexia alaticarpa là một loài thực vật có hoa trong họ Dây gối. Loài này được G.E.Schatz & Lowry mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Canthidium hespenheidei
Canthidium hespenheidei là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Eremodraba intricatissima
Eremodraba intricatissima là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được (Phil.) O.E.Schulz mô tả khoa học đầu tiên năm 1924.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eremodraba Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1924
Clypeola lappacea
Clypeola lappacea là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được Boiss. mô tả khoa học đầu tiên năm 1842.
Liên kết ngoài
Thể loại:Clypeola Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1842
Triệu chứng thực thể
Triệu chứng là một chỉ dẫn khách quan về một rối loạn đặc biệt, được phát hiện bởi bệnh nhân hoặc bất kỳ ai, đặc biệt là bác sĩ, trước hoặc trong khi thăm khám. Ví dụ, dị cảm kiến bò là một triệu chứng cơ năng (chỉ có bệnh nhân mới có thể trải nghiệm trực tiếp cảm giác kiến bò đó), còn ban đỏ là một triệu chứng thực thể (bất kỳ ai cũng có thể xác nhận rằng da bệnh nhân ửng đỏ hơn bình thường). Triệu chứng cơ năng và triệu chứng thực thể thường là không đặc hiệu, nhưng sự kết hợp nhiều triệu chứng sẽ gợi ý đến một chẩn đoán nhất định, giúp thu hẹp phạm vi chẩn đoán. Đôi khi có những triệu chứng đặc hiệu đến mức đặc trưng cho một bệnh cụ thể, cho phép chẩn đoán chắc chắn được bệnh đó.
Có những triệu chứng thực thể không ảnh hưởng đến bệnh nhân, thậm chí bị bỏ qua, nhưng lại có giá trị chẩn đoán cao.
Cần phân biệt triệu chứng thực thể (sign) và triệu chứng cơ năng (symptom). Triệu chứng thực thể là dấu hiệu khách quan có thể quan sát được. Một khối u sờ được bằng tay, vùng mô tấy đỏ là những ví dụ về triệu chứng thực thể. Triệu chứng cơ năng có tính chủ quan, chỉ bệnh nhân cảm nghiệm được. Chóng mặt, đau, ớn lạnh là những ví dụ về triệu chứng cơ năng.
Yavşankuyu, Karatay
Yavşankuyu là một xã thuộc quận Karatay, tỉnh Konya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 150 người.
Xã Millboro, Quận Tripp, Nam Dakota
Xã Millboro (Millboro Township) là một xã thuộc quận Tripp, tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 35 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang South Dakota Thể loại:Quận Tripp, Nam Dakota
Bauhinia delavayi
Bauhinia delavayi là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Franch. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Móng bò
Vườn quốc gia Thap Lan
Vườn quốc gia Thap Lan (อุทยานแห่งชาติทับลาน) là một vườn quốc gia nằm trong Dãy núi Sankamphaeng thuộc hai tỉnh Prachinburi và Nakhon Ratchasima, Thái Lan. Được thành lập như một vườn quốc gia vào ngày 23 tháng 12 năm 1981, đây là vườn quốc gia thứ 40 của Thái Lan. Trong khi tình trạng săn bắn voi tại Dãy núi Dângrêk phổ biến thì Thap Lan là một trong số những khu vực bảo tồn voi tốt nhất tại Thái Lan. Nó là một phần của Tổ hợp rừng Dong Phayayen-Khao Yai được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 2005.
Địa lý và khí hậu
Với diện tích 2236 km2, Thap Lan là vườn quốc gia có diện tích lớn thứ hai tại Thái Lan. Về mặt hành chính, vườn quốc gia nằm tại các huyện Tambon Bu Phram, Na Di, Prachin Buri; Pak Thong Chai, Wang Nam Khiao, Khon Buri, và Soeng Sang của tỉnh Nakhon Ratchasima; và Pakham của tỉnh Buriram. Điểm cao nhất của vườn quốc gia là Khao Lamang cao 992 m. Địa hình chủ yếu là các dãy núi, thung lũng, vực sâu và có nhiều thác nước.
Tháp Lan có ba mùa chính, với nhiệt độ trung bình hàng năm là 28 °C. Mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10, khi mưa hầu hết trong các ngày. Tháng 10 là khoảng thời gian mà tại đây ẩm ướt nhất. Mùa lạnh là từ tháng 11 đến tháng 2 trong đó tháng 12 là khoảng thời gian khí hậu mát mẻ nhất, trung bình ngày là 24 °C. Mùa nóng là tháng 3 và tháng 4, khi nhiệt độ có thể đạt tới 31 °C.
Thực vật
Hầu hết diện tích vườn quốc gia được bảo phủ bởi các khu rừng thường xanh khô, đặc biệt ở các sườn núi thấp hơn. Một số loài thực vật quan trọng được tìm thấy tại đây bao gồm Dầu và Hòa thảo. Tre cũng được thấy tại đây.
Gần Ban Thap Lan, Ban Khun Sri Bupram và Ban Wang Mued là những khu rừng cọ Talipot và một số loài cọ khác. Trong quá khứ, những khu rừng cọ từng bao phủ khắp khu vực đông bắc Thái Lan trước khi nông nghiệp phát triển rộng đã tàn phá diện tích lớn của chúng. Ngày nay, Thap Lan chính là một trong số ít những khu vực còn lại của Thái Lan có những khu rừng cọ này. Các loài cọ có vai trò rất quan trọng trong văn hóa dân gian Thái Lan vì lá của chúng được sử dụng để sản xuất loại giấy đặc biệt sử dụng làm văn bản Phật giáo.
Động vật
Do có diện tích lớn và được kết nối với các vườn quốc gia Khao Yai, Pang Sida và Ta Phraya tạo thành một khu vực bảo vệ lớn hơn nhiều nên Thap Lan là nơi sinh sống của nhiều loài động vật hoang dã quý hiếm như hổ, voi, trâu rừng, tì linh, gấu đen, gấu chó, vượn, hồng hoàng, gà lôi, và vẹt. Theo các nhà nghiên cứu, số lượng hổ tại đây còn nhiều hơn ở Trung Quốc. Tổng số có 149 loài chim đã được tìm thấy tại Thap Lan, trong đó có nhiều loài quý hiếm được tìm thấy trong các khu rừng thường xanh thấp như là gầm ghì lưng xanh, bói cá mỏ cò, chuối tiêu.
Người ta cũng tin rằng, một trong số những loài động vật có vú có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất thế giới là bò Kouprey vẫn có thể đang sinh sống tại Thap Lan và Pang Sida. Mặc dù hơn 30 năm chúng đã không còn được nhìn thấy tại Thái Lan nhưng loài gia súc nguyên thủy này có thể là nguồn cung cấp gen có giá trị trong việc lai tạo giống gia súc không bị bệnh.
Dolophrades mustanganus
Dolophrades mustanganus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dolophrades
Ambia decoralis
Ambia decoralis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Acianthera martinezii
Acianthera martinezii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acianthera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2005
Lindsaea trilobata
Lindsaea trilobata là một loài dương xỉ trong họ Lindsaeaceae. Loài này được Col. mô tả khoa học đầu tiên năm 1884. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lindsaea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1884 Thể loại:Unresolved names
Lindsaea trilobata
Ambia decoralis
Liên kết ngoài
Thể loại:Ambia
Eupithecia bilunulata
Eupithecia bilunulata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
B
Văn hóa Đại Khê
border|230px|right Văn hóa Đại Khê (大溪文化) (4500 TCN- 3000 TCN) là một nền văn hóa thuộc thời đại đồ đá mới tại khu vực Tam Hiệp, trung du Trường Giang. Nền văn hóa này trải dài từ khu vực nay là tây bộ Hồ Bắc đến đông bộ Tứ Xuyên và đồng bằng Châu Giang. Di chỉ đặc trưng Đại Khê nằm ở Cù Đường Hiệp thuộc Vu Sơn, Trùng Khánh, nó được Nels C. Nelson phát hiện vào thập niên 1920. Nhiều di chỉ khảo cổ quan trọng thuộc văn hóa Đại Khê, bao gồm cả di chỉ ở Đại Khê, bị ngập nước hoặc bị phá hủy sau khi hoàn thành đập Tam Hiệp.
Các di chỉ thuộc văn hóa Đại Khê có điểm đặc trưng là sự xuất hiện của đậu (một loại bát), bàn (một loại mâm) trắng, và đồ gốm đỏ. Người dân thuộc văn hóa Đại Khê canh tác lúa trên quy mô rộng. Các di chỉ thuộc văn hóa Đại Khê nằm trong số các di chỉ có niên đại sớm nhất Trung Quốc có dấu tích về việc có hào và tường thành quanh khu định cư.
Văn hóa Đại Khê có các dấu tích thể hiện việc tương tác với khu vực châu thổ Trường Giang. Hiện vật Bàn trắng cũng được phát hiện ở một vài di chỉ tại châu thổ Trường Giang, bao gồm di chỉ đặc trưng Mã Gia Banh. Ngược lại, các hiện vật bằng ngọc thuộc văn hóa Đại Khê lại cho thấy khả năng chịu ảnh hưởng từ khu vực châu thổ Trường Giang. Nối tiếp văn hóa Đại Khê là văn hóa Khuất Gia Lĩnh.
Tham khảo
Thể loại:Khảo cổ Trung Quốc Thể loại:Lịch sử Hồ Bắc Thể loại:Lịch sử Trùng Khánh Thể loại:Lịch sử Tứ Xuyên
Brexia australis
Liên kết ngoài
Thể loại:Brexia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004
Orchestina justini
Orchestina justini là một loài nhện trong họ Oonopidae.
Loài này thuộc chi Orchestina. Orchestina justini được Michael Saaristo miêu tả năm 2001.
Tham khảo
Thể loại:Orchestina
Dolophrades terrenus
Dolophrades terrenus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dolophrades
Ambia dendalis
Ambia dendalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ambia
Mã Khải Trí
Mã Khải Trí (sinh tháng 11 năm 1943) là chính khách nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Ông từng là Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc của Đại hội đại biểu Nhân dân toàn quốc (Quốc hội Trung Quốc) khóa XI (2008 - 2013) và Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ (1997 - 2007).
Tiểu sử
Mã Khải Trí là người Hồi sinh tháng 11 năm 1943, người Kính Nguyên, Ninh Hạ.
Tháng 9 năm 1963 đến tháng 9 năm 1967, Mã Khải Trí theo học chuyên ngành lịch sử khoa lịch sử tại Học viện Dân tộc Trung ương (nay là Đại học Dân tộc Trung ương). Tháng 9 năm 1967 về sau, ông ở lại trường chờ phân phối.
Tháng 10 năm 1969, ông làm giáo viên Trung học Dục Thành, nhà máy luyện thép số 1, công ty gang thép An Sơn thuộc tỉnh Liêu Ninh. Tháng 3 năm 1970, Mã Khải Trí chuyển về làm giáo viên Trung học số 2, thành phố Ngân Xuyên thuộc khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ. Tháng 7 năm 1972, Mã Khải Trí gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Tháng 3 năm 1973, ông về làm cán sự Thành đoàn Ngân Xuyên, cán sự Văn phòng Đoàn Thanh niên Cộng sản khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ rồi trải qua chức vụ Phó Chủ nhiệm Văn phòng Đoàn Thanh niên Cộng sản khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ, Tổng Thư ký Hội Liên hiệp thanh niên khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ. Tháng 10 năm 1982, ông được bổ nhiệm làm Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ.
Tháng 10 năm 1985, ông được bổ nhiệm giữ chức Phó Trưởng Ban Tổ chức Khu ủy Khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ.
Tháng 9 năm 1988, ông được luân chuyển giữ chức Phó Bí thư Địa ủy địa khu Ngân Nam kiêm Chuyên viên Cơ quan hành chính Địa khu Ngân Nam (nay thuộc địa cấp thị Ngô Trung).
Tháng 3 năm 1991, Mã Khải Trí được bầu làm Ủy viên Ban Thường vụ Khu ủy Khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ kiêm Trưởng Ban Tuyên truyền Khu ủy Khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ. Tháng 4 năm 1993, ông được bổ nhiệm giữ chức Phó Bí thư Khu ủy Khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ kiêm Trưởng Ban Tuyên truyền Khu ủy Khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ.
Ngày 17 tháng 3 năm 2008, hội nghị lần thứ nhất của Đại hội đại biểu Nhân dân toàn quốc (Quốc hội Trung Quốc) khóa XII nhiệm kỳ 2008 đến năm 2013 thông qua bổ nhiệm Mã Khải Trí làm Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc của Đại hội đại biểu Nhân dân toàn quốc.
Tham khảo
Thể loại:Người Hồi Thể loại:Người Ninh Hạ Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Dân tộc Trung ương Thể loại:Chủ tịch Chính phủ Nhân dân Khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ
Kolalakunte, Tumkur
Kolalakunte là một làng thuộc tehsil Tumkur, huyện Tumkur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Tumkur (huyện)
Plectranthus garckeanus
Plectranthus garckeanus là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (Vatke) J.K.Morton miêu tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Liên kết ngoài
Thể loại:Plectranthus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1998
Canthidium histrio
Canthidium histrio là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Liên kết ngoài
Thể loại:Canthidium
Clypeola raddeana
Clypeola raddeana là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được Albov mô tả khoa học đầu tiên năm 1894.
Liên kết ngoài
Thể loại:Clypeola Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1894
Canthidium howdeni
Canthidium howdeni là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Liên kết ngoài
Thể loại:Canthidium
Orchestina lahj
Orchestina lahj là một loài nhện trong họ Oonopidae.
Loài này thuộc chi Orchestina. Orchestina lahj được miêu tả năm 2006 bởi Michael Saaristo & van Harten.
Tham khảo
Thể loại:Orchestina
Eremophyton chevallieri
Eremophyton chevallieri là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được (Barratte) Bég. mô tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eremophyton Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1913
Ctimene magata
Ctimene magata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Ctimene
Domitia aenea
Domitia aenea là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Domitia
Acianthera melachila
Acianthera melachila là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Barb.Rodr.) Luer mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acianthera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004
Lindsaea trimarginata
Lindsaea trimarginata là một loài dương xỉ trong họ Lindsaeaceae. Loài này được C.Chr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1937. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lindsaea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1937 Thể loại:Unresolved names
Lindsaea trimarginata
Xã Miller, Quận Hand, Nam Dakota
Xã Miller (Miller Township) là một xã thuộc quận Hand, tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 165 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang South Dakota Thể loại:Quận Hand, Nam Dakota
Cochlearia abulensis
Cochlearia abulensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được (Pau) Pau mô tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cochlearia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1936
Yenice, Karatay
Yenice là một xã thuộc quận Karatay, tỉnh Konya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 135 người.
Brexia madagascariensis
Brexia madagascariensis là một loài thực vật có hoa trong họ Dây gối. Loài này được (Lam.) Thouars ex Ker Gawl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1823.
Liên kết ngoài
Thể loại:Brexia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1823
Eremodraba schulzii
Eremodraba schulzii là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được Al-Shehbaz mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eremodraba Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1990
Kolale, Narasimharajapura
Kolale là một làng thuộc tehsil Narasimharajapura, huyện Chikmagalur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Chikmagalur (huyện)
Nasim Pedrad
Nasim Pedrad (sinh ngày 18 tháng 11 năm 1981)  là một nữ diễn viên, nghệ sĩ hài người Mỹ gốc Iran.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1981 Thể loại:Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21 Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Mỹ Thể loại:Nữ diễn viên lồng tiếng Mỹ Thể loại:Nữ nghệ sĩ hài Mỹ Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Người Tehran Thể loại:Nghệ sĩ hài Mỹ thế kỷ 21
Marek Špilár
(11 tháng 2 năm 1975 – 7 tháng 9 năm 2013) là một cầu thủ bóng đá người Slovakia.
Đội tuyển bóng đá quốc gia Slovakia
thi đấu cho đội tuyển bóng đá quốc gia Slovakia từ năm 1997 đến 2002.
Thống kê sự nghiệp
!Tổng cộng||30||0
Liên kết ngoài
{{thời gian sống|1975]]
Thể loại:Mất năm 2013 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Slovakia Thể loại:Sinh năm 1975 Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bỉ Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nhật Bản
Sói xám
Sói xám hay chó sói xám, hay đơn giản là sói (Canis lupus) là một loài động vật có vú thuộc Bộ Ăn thịt có nguồn gốc từ lục địa Á-Âu và Bắc Mỹ. Sói xám là thành viên lớn nhất trong Họ Chó (Canidae) và cũng là loài sói nổi tiếng nhất. Hơn 30 phân loài đã được công nhận. Con đực nặng trung bình 40 kg và con cái 37 kg. Chúng có có chiều dài từ 105 đến 160 cm, và chiều cao vai từ 80 đến 85 cm. Như những phân tích bằng phương pháp xác định trình tự DNA và các nghiên cứu phiêu biến di truyền, chó sói xám có chung tổ tiên với chó nhà (Canis lupus familiaris). Sói xám là thành viên chuyên biệt thứ hai của chi Canis, sau loài sói Ethiopia, được thể hiện bằng cách thích nghi hình thái của chúng để săn những con mồi lớn, tính chất sinh lý cao hơn, và hành vi biểu đạt phức tạp của chúng.
Tuy nhiên, chúng có quan hệ gần gũi với các loài Canis nhỏ hơn, chẳng hạn như chó sói phương Đông, sói đồng cỏ, và chó rừng lông vàng, để tạo ra các giống lai màu mỡ. Chúng là loài duy nhất của chi Canis có một phạm vi bao gồm cả thế giới cũ và mới, và có nguồn gốc từ Á-Âu trong thời kỳ Pleistocen, thuộc địa Bắc Mỹ vào ít nhất ba dịp riêng biệt trong vùng Rancholabrean. Chúng là một loài động vật xã hội sống theo đàn, đi săn và di cư trong các gia đình hạt nhân bao gồm một cặp giao phối đứng đầu (sói cha và sói mẹ), cùng với những đứa con trưởng thành và anh em ruột thịt của chúng. Sói xám thường là một loài động vật ăn thịt đầu bảng trong phạm vi sinh sống của mình, chỉ có con người và hổ mới có thể gây ra mối đe dọa nghiêm trọng cho chúng. Chúng chủ yếu săn những động vật móng guốc cỡ lớn, mặc dù chúng cũng ăn động vật nhỏ hơn như vật nuôi, và thậm chí còn ăn tạp (cà rốt, quả mộng, rác, v.v...).
Sói xám là một trong những loài động vật được biết đến nhiều nhất và được nghiên cứu nhiều nhất trên thế giới, với nhiều cuốn sách được viết về chúng hơn bất kỳ loài động vật hoang dã nào khác. Chúng có một lịch sử lâu dài về sự liên kết với con người, bị coi thường và bị săn đuổi trong hầu hết các cộng đồng loài người vì các cuộc tấn công của chúng vào gia súc, trong khi ngược lại được tôn trọng trong một số xã hội nông dân và hái lượm. Mặc dù nỗi sợ hãi của sói là phổ biến trong xã hội loài người, phần lớn các cuộc tấn công người đã được ghi lại và quy cho các loài sói bị bệnh dại. Những con sói không dại đã từng được biết là tấn công và giết người, chủ yếu là trẻ em, nhưng điều này rất là hiếm, vì sói rất khó phát hiện trong tự nhiên do chúng chủ động tránh xa con người, và chúng đã phát triển một nỗi sợ hãi con người khi đã nhiều lần bị săn lùng bởi thợ săn và người chăn cừu.
Phân bố và bảo tồn
Sói xám đã từng là một trong những loài động vật có vú được phân bố rộng rãi nhất trên thế giới, sống ở khắp bắc bán cầu từ Bắc Cực, trải dài khắp phần lớn khu vực Bắc Mỹ và đại lục Á-Âu, đến vĩ độ 15 ° B ở Bắc Mỹ và 12 ° B ở Ấn Độ. Tuy nhiên, sự đàn áp có chủ ý của con người đã làm giảm phạm vi của loài xuống còn khoảng một phần ba, vì chúng đã tấn công và ăn thịt gia súc quá nhiều và nỗi lo sợ về các cuộc tấn công trực tiếp vào con người. Ngày nay sói xám chỉ sinh sống ở một số khu vực hạn chế trên lãnh địa sinh sống trước đây của chúng. Loài này hiện đã tuyệt chủng ở phần lớn Tây Âu, ở Mexico và phần lớn Hoa Kỳ. Trong thời hiện đại, sói xám chủ yếu chỉ còn sinh sống ở vùng hoang dã phân tán và các vườn quốc gia, đặc biệt là ở Canada, Alaska và miền bắc Hoa Kỳ, châu Âu và châu Á từ khoảng 75 ° B đến 12 ° B. Sự suy giảm số lượng sói đã được kìm hãm từ những năm 1970, nhờ nỗ lực bảo tồn, những thay đổi về sử dụng đất và dân số nông thôn chuyển sang các thành phố để tránh gây xung đột với chúng. Tuy nhiên hiện nay chúng vẫn bị săn bắt ở nhiều khu vực trên thế giới như một môn thể thao hay nhằm loại bỏ nguy cơ đe dọa cho đàn gia súc. Ở một số khu vực nhất định, sói xám được liệt vào loài nguy cấp hay loài sắp bị đe dọa dù nhìn tổng thể thì chúng vẫn là loài ít quan tâm theo Hiệp hội Bảo tồn Thiên nhiên và Tài nguyên thiên nhiên thế giới.
Châu Âu
300px|nhỏ|phải|Chó sói bán đảo Tây Bồ, trong văn hóa châu Âu, sói xám được mệnh danh là "Bóng ma xám" thumb|300px|phải|Sói xám [[Công viên Polar, Na Uy.]] Sự phục hồi của quần thể chó sói ở châu Âu bắt đầu sau những năm 1950, khi nền kinh tế mục vụ và nông thôn truyền thống đã bị bãi bỏ và do đó loại bỏ nguy cơ xung đột giữa nông dân và những con sói. Vào những năm 1980, quần thể sói nhỏ và bị cô lập đã được mở rộng sau sự suy giảm mật độ con người ở các vùng nông thôn và sự phục hồi của những con mồi hoang dã.
Vào năm 1978, quần thể sói bắt đầu phục hồi ở trung tâm Thụy Điển sau 12 năm vắng mặt, và từ đó đã mở rộng sang miền nam Na Uy. Tính đến năm 2005, tổng số sói ở Thụy Điển và Na Uy ước tính có ít nhất 100 con, bao gồm mười một cặp giống. Chó sói được bảo vệ hoàn toàn ở Thụy Điển và được kiểm soát một phần ở Na Uy. Quần thể chó sói Scandinavia tiếp tục tồn tại ở 1 nước Bắc Âu khác là Phần Lan với Cộng hòa Kareliya của Nga, nơi có một số lượng lớn cá thể. Sói ở Phần Lan chỉ được bảo vệ ở miền nam của đất nước, và có thể bị săn ở các khu vực khác trong mùa cụ thể, mặc dù nạn săn trộm vẫn còn phổ biến, với 90% số sói bị giết là để lấy thịt, và số lượng những con sói bị giết vượt quá số lượng mà giấy phép săn bắn cho phép ở một số khu vực. Hơn nữa, sự suy giảm quần thể nai đã làm giảm nguồn cung cấp thức ăn cho chó sói. Kể từ năm 2011, Hà Lan, Bỉ và Đan Mạch cũng đã báo cáo việc nhìn thấy chó sói có lẽ là do di cư tự nhiên từ các nước lân cận. Vào năm 2016, một con sói cái được theo dõi đã di chuyển 550 km từ một vùng phía tây nam Berlin để định cư ở Jutland, Đan Mạch, nơi những con sói đực được báo cáo xuất hiện lần đầu tiên vào năm 2012 trong 200 năm. Chó sói cũng đã bắt đầu sinh sản ở vùng Waldviertel của Hạ Áo lần đầu tiên trong hơn 130 năm.
Quần thể sói ở Ba Lan đã tăng lên khoảng 800–900 cá thể kể từ khi được phân loại là loài cần được bảo vệ vào năm 1976. Ba Lan đóng một vai trò cơ bản trong việc cung cấp các số lượng sói mở rộng sang các nước láng giềng Trung Âu. Ở phía đông, phạm vi của nó trùng lặp với các quần thể ở Litva, Belarus, Ukraina và Slovakia. Một quần thể ở miền tây Ba Lan mở rộng sang miền đông nước Đức và vào năm 2000, những chú sói con đầu tiên được sinh ra trên lãnh thổ Đức. Năm 2012, ước tính có 14 đàn sói đã sống ở Đức (chủ yếu là ở phía đông và phía bắc) và một đàn với sói con đã được nhìn thấy trong vòng 15 dặm của Berlin; số lượng tăng lên đến 46 đàn vào năm 2016. Sói xám được bảo vệ ở Slovakia, mặc dù một ngoại lệ được thực hiện cho những con sói đã giết chết gia súc. Một vài con sói Slovakia đã phân tán vào lãnh thổ Cộng hòa Séc, nơi chúng được bảo vệ hoàn toàn. Những con sói ở Slovakia, Ukraine và Croatia có thể phân tán sang Hungary. Mặc dù chó sói cũng được bảo vệ ở Hungary, nhưng chúng có thể bị săn đuổi bằng giấy phép quanh năm bởi chính quyền nếu chúng gây ra những vấn đề an toàn.
Romania có một số lượng lớn cá thể sói, khoảng 2.500 cá thể. Sói đã là một con vật được bảo vệ ở Romania từ năm 1996, mặc dù luật pháp không được thi hành. Số lượng sói ở Albania và Macedonia phần lớn là không rõ, mặc dù tầm quan trọng của hai quốc gia này trong việc liên kết quần thể sói từ Hy Lạp với 2 nước khác là Bosnia và Herzegovina và Croatia là rất lớn. Mặc dù được bảo vệ, đôi khi sói vẫn bị giết bất hợp pháp ở Hy Lạp, và tương lai của chúng không chắc chắn. Số lượng sói đã giảm ở Bosnia và Herzegovina từ năm 1986, trong khi loài này được bảo vệ hoàn toàn ở các nước láng giềng Croatia và Slovenia.
Châu Á
thumb|Một con sói ở Ấn Độ thumb|Sói xám ở [[Ardahan, Thổ Nhĩ Kỳ. ]] Có rất ít dữ liệu đáng tin cậy về tình trạng của sói ở Trung Đông, chủ yếu sống ở Israel và Ả Rập Saudi, mặc dù con số thực sự của chúng dường như ổn định, và có khả năng vẫn như vậy cho đến nay. Chính sách bảo tồn của Israel và thực thi pháp luật hiệu quả trong việc duy trì một quần thể sói ở lượng vừa phải, phát tán sang các nước láng giềng, trong khi Ả Rập Xê-út có những vùng sa mạc rộng lớn, nơi có khoảng 300–600 con sói sống không bị xáo trộn. Sói vãn đang tồn tại trong hầu hết phạm vi lịch sử của nó ở Ả Rập Xê Út, có lẽ là do thiếu chủ nghĩa mục vụ và chất thải của con người. Thổ Nhĩ Kỳ có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc duy trì số lượng sói trong khu vực, vì sự tiếp giáp của nó với Trung Á. Những ngọn núi của Thổ Nhĩ Kỳ đóng vai trò như một nơi trú ẩn cho vài con sói còn lại ở Syria. Một quần thể sói nhỏ sinh sống ở cao nguyên Golan, và được bảo vệ tốt bởi các hoạt động bảo tồn ở đó. Những con sói sống ở hoang mạc Negev phía nam tiếp giáp với những quần thể sống trên bán đảo Sinai của Ai Cập và Jordan. Ở Trung Đông, loài này chỉ được bảo vệ nghiêm ngặt ở Israel. Ở những nơi khác, nó có thể bị săn lùng quanh năm bởi các bộ lạc du mục.
Ít người biết đến quần thể chó sói hiện tại ở Iran, vốn từng xuất hiện trên toàn quốc với mật độ thấp vào giữa những năm 1970. Các vùng phía bắc của Afghanistan và Pakistan là những "thành trì" quan trọng của sói xám. Người ta ước tính có khoảng 300 con sói sống trong một khu vực rộng khoảng 60.000 km2 (23.000 dặm vuông) của hai vùng Jammu và Kashmir ở miền bắc Ấn Độ, và hơn 50 con sói ở Himachal Pradesh. Nhìn chung, Ấn Độ hỗ trợ nơi sinh sống cho khoảng 800-3.000 con sói, phân bố rải rác trong một số quần thể còn sót lại. Mặc dù được bảo vệ từ năm 1972, những con sói Ấn Độ được xếp vào loại nguy cấp, với nhiều quần thể sống phân mảnh với số lượng thấp hoặc sống trong các khu vực ngày càng bị con người xâm phạm. Mặc dù cũng hiện diện ở Nepal và Bhutan, không có thông tin về quần thể sói xuất hiện ở đó.
Quần thể sói trên khắp Bắc Á và Trung Á phần lớn là không rõ, nhưng được ước tính có thể lên đến hàng trăm ngàn cá thể dựa trên khảo sát hàng năm. Kể từ khi Liên bang Xô viết sụp đổ, việc tiêu diệt những con sói trên toàn lục địa đã chấm dứt, và số lượng chó sói đã tăng lên khoảng 25.000-30.000 cá thể trên khắp Liên Xô cũ. Người ta cho rằng Kazakhstan hiện là quốc gia có số lượng chó sói xám lớn nhất thế giới. Ở Trung Quốc và Mông Cổ, chó sói chỉ được bảo vệ trong các khu bảo tồn. Quần thể sói ở Mông Cổ ước tính khoảng 10.000–30.000 cá thể, trong khi tình trạng sói ở Trung Quốc thì phân mảnh hơn. Tỉnh Hắc Long Giang ở Đông Bắc Trung Quốc có số lượng giảm đi còn khoảng 400 con sói, trong khi Tân Cương và Tây Tạng có lần lượt khoảng 10.000 và 2.000 con. Năm 2008, một tài liệu tham khảo có thẩm quyền nói rằng sói xám có thể được tìm thấy trên khắp Trung Quốc đại lục. Vào năm 2017, một nghiên cứu toàn diện đã phát hiện ra rằng sói xám hiện diện trên toàn bộ Trung Quốc đại lục, cả trong quá khứ lẫn ngày nay. Nó thật sự có tồn tại ở miền nam Trung Quốc, qua đó phản bác nhận định của một số nhà nghiên cứu ở thế giới phương Tây cho rằng sói chưa bao giờ tồn tại ở miền nam Trung Quốc.
Bắc Mỹ
thumb|left|Một con sói xám ở Mexico Phạm vi hiện đại của loài sói xám ở Bắc Mỹ chủ yếu được giới hạn ở Alaska và Canada, với các quần thể khác cũng xuất hiện ở miền bắc Minnesota, phía bắc Wisconsin và Bán đảo Thượng Michigan, và các phần nhỏ của Washington, Idaho, bắc Oregon và Montana. Những con sói Canada bắt đầu tái chiếm miền bắc Montana xung quanh vườn quốc gia Glacier (Hoa Kỳ) vào năm 1979, và con sói đầu tiên ở miền tây nước Mỹ trong hơn nửa thế kỷ đã được ghi nhận ở đó vào năm 1986. Quần thể chó sói ở tây bắc Montana ban đầu phát triển do sinh sản tự nhiên và phân tán đến khoảng 48 con sói vào cuối năm 1994. Từ giai đoạn 1995-1996, những con sói từ Alberta và British Columbia đã được chuyển đến Vườn quốc gia Yellowstone và Idaho. Ngoài ra, loài sói Mexico (Canis lupus baileyi) đã được đưa trở lại Arizona và New Mexico vào năm 1998. Sói xám được tìm thấy trong khoảng 80% phạm vi lịch sử của nó ở Canada, do đó biến nó trở thành một thành trì quan trọng đối với loài.
Canada hiện có khoảng 52.000–60.000 cá thể sói hoang dã, có tư cách pháp lý khác nhau tùy theo tỉnh và lãnh thổ. Cư dân thuộc các bộ lạc bản địa hạng nhất có thể săn lùng những con sói mà không bị hạn chế về số lượng, và một số tỉnh yêu cầu giấy phép để cư dân săn lùng những con sói trong khi những tỉnh khác thì không. Ở Alberta, những con sói trên đất tư nhân có thể bị săn lùng bởi chủ đất mà không cần giấy phép, và ở một số khu vực, các chương trình săn bắt tiền thưởng sói tồn tại. Việc kiểm soát quần thể sói quy mô lớn thông qua chất độc, bẫy và săn bắn trên không cũng được thực hiện bởi các chương trình do chính phủ uỷ nhiệm để hỗ trợ các quần thể các con mồi của sói đang bị đe dọa tuyệt chủng như loài tuần lộc rừng.
Ở Alaska, số lượng sói xám ước tính khoảng 6.000-7.000 cá thể, và có thể săn bắn hợp pháp trong các mùa săn bắn, với giới hạn số lượng và các hạn chế khác. Tính đến năm 2002, có 250 con sói thuộc 28 đàn ở Yellowstone, và 260 con sói thuộc 25 đàn ở Idaho. Sói xám đã được bảo vệ như loài nguy cấp (ESA) ở Minnesota, Wisconsin và Michigan năm 1974, và được phân loại trở lại thành loài có nguy cơ bị đe dọa vào năm 2003. Những con sói Mexico ở Arizona và New Mexico được bảo vệ theo ESA và, cuối năm 2002, có 28 cá thể trong tám đàn ở đây. Một con sói cái bị bắn hạ vào năm 2013 tại Hart County thuộc bang Kentucky bởi một thợ săn, là con sói xám đầu tiên được thấy ở Kentucky trong thời hiện đại. Phân tích DNA của các phòng thí nghiệm cá và động vật hoang dã cho thấy các đặc tính di truyền tương tự như những con sói ở vùng Hồ Lớn.
Phân loại và tiến hóa
Loài Canis lupus được ghi nhận lần đầu tiên bởi Carl Linnaeus trong ấn bản Systema Naturae của ông vào năm 1758, với việc phân loại tiếng Latin dịch sang tiếng Anh là "chó sói". Ba mươi bảy phân loài của Canis lupus được liệt kê dưới tên gọi chung của "chó sói" trong các loài động vật có vú của ấn bản thứ ba thế giới được xuất bản năm 2005. Phân loài được đề cử là chó sói Á-Âu (Canis lupus lupus), còn được gọi là sói phổ biến. Các phân loài bao gồm chó nhà, chó Dingo, chó sói phương Đông và sói đỏ Bắc Mỹ, nhưng các loài C. l. italicus và C. l. communis là từ đồng nghĩa của C. l. lupus. Tuy nhiên, việc phân loại một số loài hoặc phân loài gần đây đã được thử thách. 300px|nhỏ|phải|Con sói thống lĩnh đang thể hiện uy quyền Hiện các nhà phân loại học đang tranh cãi về số loài phụ của sói xám với khoảng 39-42 phân loài đang tồn tại và hóa thạch tuyệt chủng. Các loài sau đây được biết đến:
Sự tiến hóa của sói xảy ra trong một khoảng thời gian địa chất 800.000 năm, biến đổi mẫu vật sói đầu tiên giữa thế Pleistocene được công nhận là hình thái tương tự như Canis lupus ở chó ngày nay, chó Dingo, và sói xám. Các yếu tố sinh thái bao gồm kiểu môi trường sống, khí hậu, con mồi và cạnh tranh ăn thịt sẽ ảnh hưởng rất lớn đến cấu trúc quần thể di truyền của sói và độ dẻo của răng cưa. Sói đã trải qua một cổ chai di truyền quần thể 20.000 năm trước khi có mặt (YBP), cho thấy nhiều quần thể sói đã tuyệt chủng tại thời điểm trùng với cực đại băng hà cuối cùng và sự mở rộng của con người hiện đại trên toàn thế giới với công nghệ của họ để chiếm ưu thế trong cuộc sinh tồn. Chó nhà là loài động vật ăn thịt phổ biến nhất và là hậu duệ của một trong những quần thể sói đã tuyệt chủng hiện nay.
Giải phẫu và kích thước
thumb|Sự khác biệt giữa sói xám và sói đồng cỏ thumb|Bộ xương sói xám thumb|Bộ răng của sói xám. Đây là phân loài sói lớn nhất trong họ nhà Chó. Trọng lượng và kích cỡ sói xám có thể dao động lớn giữa các quần thể trên toàn thế giới, có xu hướng tăng tương ứng với vĩ độ với những con sói lớn của Alaska và Canada đôi khi nặng gấp 3-6 lần so với người anh em của chúng ở Trung Đông và Nam Á. Trung bình, những con sói trưởng thành dài 105–160 cm (41–63 in) và 80–85 cm (31–33 in) ở chiều cao vai. Đuôi dài 29–50 cm (11–20 in). Tai cao 90–110 mm (3,5–4,3 in) và chân sau là 220–250 mm (8,7–9,8 in). Khối lượng cơ thể trung bình của sói xám còn tồn tại là 40 kg (88 lb), với mẫu nhỏ nhất ghi được ở 12 kg (26 lb) và lớn nhất ở 80 kg (176 lb). Trọng lượng sói xám thay đổi theo địa lý; trung bình, những con sói châu Âu có thể nặng 38,5 kg (85 lb), chó sói Bắc Mỹ 36 kg (79 lb) và chó sói Ấn Độ và Ả Rập 25 kg (55 lb). Con cái ở bất kỳ quần thể sói xám nào thường luôn nặng ít hơn 5–10 lb (2,3–4,5 kg) so với con đực. Những con sói nặng trên 54 kg (119 lb) là không phổ biến, mặc dù những cá thể đặc biệt lớn đã được ghi nhận ở Alaska, Canada, và các khu rừng phía tây nước Nga. Con sói xám nặng nhất được ghi nhận ở Bắc Mỹ đã bị giết trên sông 70 Mile ở phía đông-trung tâm Alaska vào ngày 12 tháng 7 năm 1939 với khối lượng lên đến 79,4 kg (175 lb).
So với những người anh em họ hoang dã gần nhất (sói đồng cỏ và chó rừng lông vàng), sói xám lớn hơn và nặng hơn, với mõm rộng hơn, tai ngắn hơn, thân ngắn hơn và đuôi dài hơn. Chúng là một con vật có ngoại hình thanh mảnh, khỏe khoắn được xây dựng với một xương sườn lớn, sâu giảm dần, lưng dốc và một cổ cơ bắp chắc nịch. Chân của sói dài hơn một chút so với những loài Canid khác, cho phép con vật di chuyển nhanh chóng, và cho phép nó vượt qua tuyết sâu bao trùm hầu hết phạm vi địa lý của nó. Đôi tai tương đối nhỏ và hình tam giác. Con cái có xu hướng có mõm và trán hẹp hơn, cổ mỏng hơn, chân hơi ngắn hơn và vai ít to hơn so với con đực. Sói xám thường để đầu của nó ở cùng cấp với lưng, chỉ ngẩng cao lên khi đang cần quan sát xung quanh. Nó thường di chuyển theo kiểu nhảy, đặt bàn chân của nó lên ngay trước mặt kia. Việc đi lại này có thể được duy trì trong nhiều giờ với tốc độ 8–9 km/h (5,0–5,6 dặm / giờ), và cho phép con sói che phủ những khoảng cách lớn. Trên đường trần, sói có thể nhanh chóng đạt được tốc độ chạy 50–60 km/h (31–37 dặm / giờ). Sói xám có thể chạy tối đa 55–70 km/h (34–43 dặm / giờ), có thể nhảy 5 m (16 ft) theo chiều ngang trong một ranh giới duy nhất, và có thể duy trì sự rượt đuổi con mồi với tốc độ cao trong ít nhất 20 phút.
Nói chung, sói có trọng lượng tim cao, khoảng 0,93%-1,07% tổng khối lượng cơ thể, so với động vật có vú trung bình là 0,59% tổng khối lượng cơ thể. Những con sói xám Tây Tạng, sống trên địa hình lên đến 3.000 m so với mực nước biển, đã phát triển trái tim chịu được mức oxy thấp. Cụ thể, những con sói này có một sự lựa chọn cho RYR2, một gen khởi tạo kích thích tim.
Hộp sọ và răng
Đầu sói xám lớn và nặng, với trán rộng, hàm khỏe và một mõm dài, cùn. Hộp sọ có chiều dài trung bình 230–280 mm (9.1–11.0 in) và rộng 130–150 mm (5.1–5.9 in). Răng nặng và to, thích hợp hơn để nghiền xương hơn so với các loại răng khác, mặc dù không chuyên biệt như răng của linh cẩu. Răng hàm của nó có một bề mặt nhai phẳng, nhưng không giống với sói đồng cỏ, chế độ ăn uống của chúng chứa nhiều chất thực vật hơn. Hàm răng sói xám có thể tạo ra lực cắn lên đến 10,340 kPa (1.500 psi) so với 5.200 kPa (750 psi) đối với một con chó chăn cừu Đức. Lực này đủ để phá vỡ phần lớn xương. Một nghiên cứu về lực cắn ước tính ở răng nanh của một mẫu lớn các động vật ăn thịt có vú còn sống và hóa thạch của chúng khi được điều chỉnh cho khối lượng cơ thể cho thấy rằng đối với động vật có vú nhau thai, lực cắn ở răng nanh (tính bằng Newton/kg trọng lượng cơ thể) lớn nhất chính là một con sói hoang dã canis dirus đã tuyệt chủng, sau đó là những loài thuộc họ chó còn sống sót và thường săn những con mồi lớn hơn chúng: chó săn châu Phi, sói xám, sói đỏ, và chó Dingo. Một xu hướng tương tự đã được tìm thấy với lực cắn răng hàm, nhưng với con sói hoang dã tuyệt chủng và sói xám đều được đo, sau đó theo sau là chó săn châu Phi, sói đỏ và chó Dingo.
Bộ lông
thumb|left|Sói lông trắng và lông đen Sói xám có bộ lông rất dày vào mùa đông. Hầu hết lông giữ ấm của chúng bị rụng vào mùa xuân và mọc trở lại vào mùa thu. Những nơi có lông dài nhất bao gồm ở lưng, đặc biệt là ở phần trước và cổ. Đặc biệt là những sợi lông dài ở trên vai, và gần như tạo thành một đỉnh ở phần trên của cổ. Những sợi lông trên má được kéo dài và tạo thành búi. Đôi tai được bao phủ trong những sợi lông ngắn. Những sợi lông ngắn, đàn hồi và liền kề có mặt trên các chi từ khuỷu chân xuống đến gân xương. Lông mùa đông có khả năng chống lạnh cao; Những con sói ở vùng khí hậu phía bắc có thể nghỉ ngơi thoải mái ở những khu vực có nhiệt độ - 40 °C bằng cách đặt mõm giữa hai chân sau và che mặt bằng đuôi. Lông sói cung cấp cách nhiệt tốt hơn lông chó và không hấp thụ băng khi hơi thở ấm áp ngưng tụ với nó. Ở vùng khí hậu ấm áp, bộ lông của chúng thô hơn và mỏng hơn những con sói phía bắc. Sói cái có xu hướng ít lông hơn con đực, và thường phát triển bộ lông mịn nhất khi chúng già đi. Sói già thường có nhiều lông trắng ở chóp đuôi, dọc theo mũi và trên trán. Bộ lông mùa đông được giữ lại lâu nhất ở những con cái đang nuôi con nhỏ, mặc dù có một số rụng lông quanh núm vú của chúng. Chiều dài lông ở giữa lưng là 60–70 mm (2,4-2,8 in). Chiều dài lông từ đầu đến vai nói chung không vượt quá 90 mm (3,5 in), nhưng có thể đạt tới 110–130 mm (4.3.55.1 in).
Màu lông phổ biến của loài sói xám là màu trắng và xám, tuy nhiên một số ít cá thể có bộ lông màu đen vô cùng đặc biệt. Sự thật đây không phải màu sắc tự nhiên của chúng. Một nghiên cứu năm 2008 của Đại học Stanford cho thấy một bộ gen đặc biệt quy định màu lông đen chỉ xuất hiện trên loài chó, do đó loài sói đen dường như là kết quả của sự lai tạo. Gen quy định màu đen của bộ lông này là gen trội, do đó nó được di truyền hầu hết cho các đời con. Tuy rằng loài sói đen không thể hiện là một thợ săn xuất sắc, nhưng chúng lại có hệ miễn dịch tốt hơn. Loài sói đen hầu như chỉ xuất hiện ở vùng lạnh giá của Bắc Mỹ, với khoảng một nửa số sói ở vườn quốc gia Yellowstone có màu đen.
Việc có lông đen mang lại lợi thế đặc biệt cho những con sói sống trong rừng. Sói đen chiếm số đông trong bầy đàn tại những cánh rừng Bắc Mỹ, trong khi sói trắng lại có số lượng nhiều hơn ở các lãnh nguyên trơ trụi vì chó sói phần lớn dựa vào khả năng ngụy trang để bảo vệ mình hay để gia tăng tỷ lệ đi săn thành công.
Tập tính
thumb|Một đàn sói
Trực quan
thumb|Minh họa trực quan của sói lúc tỏ ra thần phục và lúc giận dữ. Hành vi biểu cảm của sói xám phức tạp hơn so với sói đồng cỏ và chó rừng lông vàng, như được đòi hỏi bởi thói quen sống và săn mồi theo nhóm. Trong khi những loài canid khác thường có những động thái đơn giản của tín hiệu thị giác, những con sói có nhiều tín hiệu đa dạng hơn, phụ thuộc rất nhiều vào cường độ. Khi trung lập, chân không bị cứng lại, đuôi treo xuống lỏng lẻo, khuôn mặt mịn màng, đôi môi không bị che khuất, và tai không hướng theo một hướng cụ thể nào. Giao tiếp tư thế ở sói bao gồm một loạt các biểu hiện trên khuôn mặt, vị trí đuôi và độ xù của lông. Những con sói hung hăng, hay tự quyết đoán được đặc trưng bởi những chuyển động chậm và có chủ ý, tư thế cơ thể cao và tai dựng lên, trong khi những con phục tùng mang thân hình thấp, và hạ thấp tai và đuôi. Khi một con đực sinh sản gặp một thành viên gia đình cấp dưới, nó có thể nhìn chằm chằm vào nó, đứng thẳng đứng và vẫn với những cái đuôi nằm ngang cột sống của nó. Hai hình thức hành vi phục tùng được công nhận: thụ động và chủ động. Thụ động thường xảy ra như là một phản ứng với cách tiếp cận một con vật chiếm ưu thế, và bao gồm các con sói phục tùng nằm một phần trên lưng của nó và cho phép con sói thống trị để đánh hơi hậu môn của nó. Hoạt động đệ trình thường xảy ra như một hình thức chào hỏi, và liên quan đến con sói phục tùng tiếp cận con sói khác trong tư thế thấp, và liếm khuôn mặt của con sói kia. Khi sói ở bên nhau, chúng thường thưởng thức các hành vi như đẩy mũi, đấu vật, má cọ xát và liếm mặt. Việc mút mõm của nhau là một cử chỉ thân thiện, trong khi kẹp vào mõm bằng răng trần là một cách thể hiện sự thống trị.
Tiếng hú
thumb|left|upright|Sói cất tiếng hú thường để giao tiếp hơn là có ý đe dọa Theo truyền thuyết được nhiều người tin rằng, sói thường hú lên tùy theo chuyển động mặt trăng. Trên thực tế, mặt trăng không ảnh hưởng gì đến hành vi này của chúng và trái với niềm tin phổ biến, sói không hú lên mặt trăng. Những con sói xám thường tru lên để tập hợp các đàn lại (thường là trước và sau khi săn mồi), để báo động (đặc biệt là trong hang), để xác định vị trí của nhau trong một cơn bão hoặc lãnh thổ không quen thuộc và để giao tiếp với nhau trên một khoảng cách rất lớn. Có thể nghe thấy tiếng hú trong những điều kiện nhất định trên diện tích lên đến 130 km2 (50 dặm vuông). Tiếng hú của sói thường không thể phân biệt được với những con chó lớn. Những con sói đực cho giọng nói qua quãng tám, đi đến một âm trầm sâu với một sự nhấn mạnh vào "O", trong khi con cái tạo ra một baritone mũi điều chế với sự căng thẳng về "U". Sói con hầu như không bao giờ hú, trong khi những con sói thành niên thường tạo ra tiếng hú kết thúc trong một loạt tiếng kêu giống chó. Tiếng hú bao gồm một tần số cơ bản có thể nằm giữa 150 và 780 Hz, và bao gồm lên đến 12 âm bội liên quan đến hài hòa. Sói từ các địa điểm khác nhau có thể hú lên theo những kiểu khác nhau: tiếng hú của những con sói châu Âu kéo dài và du dương hơn những con sói Bắc Mỹ, tiếng hú to hơn và chú trọng mạnh hơn vào âm tiết đầu tiên. Tuy nhiên, hai loài sói này rất thông minh, vì những con sói Bắc Mỹ đã được ghi lại đã phản ứng tốt với những tiếng hú kiểu châu Âu do các nhà sinh vật học thực hiện. Những con sói đơn độc thường tránh hú trong khu vực nơi các đàn khác có mặt, dù chúng thường có xu hướng tru nhiếu hơn để bày tỏ nỗi nhớ sau khi cách xa bầy đàn. Sói cũng sử dụng tiếng hú để bảo vệ lãnh thổ của chúng. Nếu cả đàn sói cùng hú đồng thanh, đó chính là lời cảnh báo với những con sói lạ hãy tránh xa lãnh thổ của chúng nếu không muốn gặp rắc rối.
Các âm thanh khác bao gồm gầm gừ, sủa và rên rỉ. Sói không sủa lớn hoặc liên tục như chó trong các cuộc đối đầu, thay vào đó chúng chỉ sủa một vài lần và sau đó rút lui khỏi một mối nguy hiểm nhận thấy. Nhón chân lên được coi là một trong những hình thức giao tiếp bằng mùi hương quan trọng nhất ở sói, chiếm 60–80% tổng số dấu hiệu mùi hương được quan sát.
Chiến thuật săn mồi
300px|nhỏ|phải|Sói là loài săn mồi theo bầy Mặc dù là 1 loài động vật xã hội, những con sói đơn hay cặp đôi giao phối thường có tỷ lệ thành công cao hơn khi đi săn theo từng đàn lớn, với những con sói đơn thỉnh thoảng được quan sát đã giết con mồi lớn hơn chúng như nai sừng tấm, bò rừng bison và bò xạ hương. Khứu giác của sói xám tương đối yếu khi so sánh với một số giống chó săn, có khả năng phát hiện ra mục tiêu không xa hơn 2–3 km (1,2–1,9 dặm). Bởi vì điều này, nó hiếm khi săn bắt thỏ rừng hoặc chim, mặc dù nó có thể dễ dàng theo dõi dấu chân. Nhận thức thính giác của nó đủ cấp tính để có thể nghe tới tần số 26 kHz, là đủ để đi săn tốt trong giai đoạn rụng lá của mùa thu. Một cuộc săn của sói xám có thể được chia thành năm giai đoạn: