cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Khách sạn Sofitel Metropole
Lịch sử khách sạn
1900
Năm 1899, Gustave-Émile Dumoutier đệ đơn xin chuyển đổi các tòa nhà trên mảnh đất tại góc đại lộ Henri-Rivière của ông thành khách sạn. Vốn bổ sung 500.000 francs do doanh nhân André Ducamp đóng góp. Grand Métropole Hotel được khai trương vào tháng 8 năm 1901 bởi André Ducamp và Gustave-Émile Dumoutier, và được điều hành bởi công ty bất động sản Cie Française Immobilière. Ngày 2 tháng 8 năm 1904, Gustave-Émile Dumoutier, cộng sự của André Ducamp, qua đời. Từ đó, khách sạn được quản lý bởi nhà điều hành chuyên nghiệp người Pháp, ông Edouard Lion. Khách sạn được các du khách đánh giá là một nơi ở sang trọng, mặc dù đắt tiền.
1916
Năm 1916, những thước phim điện ảnh đầu tiên ở Đông Dương được chiếu tại Metropole.
Thập niên 20
Năm 1923, Somerset Maugham dừng chân tại khách sạn trong chuyến viễn du châu Á, lấy tư liệu cho cuốn The Gentleman in the Parlour của ông.
Năm 1925, chủ Hôtel Métropole ông André Ducamp trở thành Phó Chủ tịch Phòng Thương mại Hà Nội, đồng thời là Phó Chủ tịch Ban Quản lý Hội chợ Thương mại Hà Nội.
Thập niên 30
Từ 1930 đến 1934, suy thoái kinh tế toàn cầu tấn công thuộc địa. Vào thời điểm đó, công ty bất động sản Pháp Métropole Française Immobilière đã phát triển thành một chuỗi khách sạn hoạt động ở Tam Đảo (Hôtel de la Cascade d’Argent), và Đồ Sơn (Grand Hôtel de Doson). Nhà hàng Toa ăn trên các chuyến tàu chạy thẳng từ Hà Nội tới Vinh – Huế – Tourane, Grand Hôtel de Chapa (ở độ cao 1.750m, cách Hà Nội 325 km, được coi là "Pyrénées ở Bắc Bộ") và Hôtel des Trois Maréchaux tại Lạng Sơn (Bắc Bộ) cũng nằm trong chuỗi khách sạn này.
Năm 1936 công chúng tập trung trước cửa Khách sạn để đón chào Charlie Chaplin và vợ của ông Paulette Goddard tới Hôtel Métropole hưởng tuần trăng mật, sau đám cưới bí mật của họ ở Thượng Hải.
Năm 1946 những người chủ Pháp của Métropole đã bán khách sạn cho một doanh nhân người Hoa, ông Giu Sinh Hoi. Ngày 19 tháng 12 năm 1946, lúc 20:00 cuộc chiến tranh Đông Dương bắt đầu. Vào khoảng năm 1950, tất cả các gia đình Pháp sơ tán khỏi Hà Nội. Sự sụp đổ của thành phố có thể nhìn thấy trước.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần lấy Metropole làm địa điểm gặp gỡ. Năm 1946 Bác đã tiếp Tướng Etienne Valui và Lãnh tụ Đảng Việt Cách Nguyễn Hải Thần tại phòng họp của khách sạn, nay trở thành một phần của quán bar ở sảnh. Bác cũng từng sử dụng nơi này cho những cuộc gặp mặt chính thức khác vào năm 1960.
Thập niên 50
Sau ngày hòa bình lập lại, năm 1954, Métropole được đổi tên thành Khách sạn Thống Nhất và trở thành nơi tiếp đón chính thức các vị khách của chính phủ Việt Nam.
Trong lần đến Hà Nội đầu tiên vào khoảng năm 1954, Graham Greene đã nghỉ tại Métropole. Ông đã ghi lại những trải nghiệm này trong cuốn The Quiet American – Người Mỹ trầm lặng của mình.
Thập niên 60
Năm 1964, trước việc Hoa Kỳ sẽ oanh tạc Hà Nội, ban quản lí quyết định xây dựng một hầm tránh bom để bảo vệ khách lưu trú tại sân trong của khách sạn. Hầm có trần bằng bê-tông dày 1 mét và có thể chứa 30 – 40 người. Trong thời gian này, nhân viên khách sạn được tham gia các khóa huấn luyện quân sự.
Từ 1969 đến 1981, Khách sạn Thống Nhất là trụ sở và nơi ở của nhiều sứ quán và nhân viên sứ quán (do hầu hết các tòa nhà sứ quán tại Hà Nội phải xây dựng lại, khách sạn trở thành nơi cư trú của nhiều đại diện ngoại giao).
·        Sứ quán Thụy Điển (1970 – 1971): Phòng 105
·        Sứ quán Úc (1973 – 1976): Phòng 225–229
·        Sứ quán Thụy Sĩ (1973 – 1976). Phòng 220
·        Sứ quán Nhật Bản (9/1973)
·        Sứ quán Ý (1975 – 1981): Phòng: 216 & 218
·        Sứ quán Đức (04/1976 – 12/80) Phòng: 231
·        Sứ quán Israel (04/1994 – 08/1995): Phòng 111 & 113
·        Sứ quán Na Uy (1996 – 2005) ngày nay tấm biển kỷ niệm vẫn còn được gắn trên tầng 7 của tòa Opera Wing
·        Sứ quán Luxembourg (01/2004 – 02/ 2007)
·        Sứ quán Phần Lan
·        Sứ quán Hà Lan
·        UNHCR/ Cao ủy Tị nạn Liên Hợp Quốc (03/1975 – 7/1979)
·        UNDP/ Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (1977 – 1980)
·        FAO / Tổ chức Nông Lương Liên Hợp Quốc (1978 – 1980)
Các nhà ngoại giao được nhận biết bằng chiếc xe đạp có gắn biển ngoại giao (NG là viết tắt của Ngoại Giao) và bãi đỗ xe ưu tiên.
Cuộc ném bom rải thảm B-52 12 ngày đêm của Mỹ bắt đầu vào cuối năm 1972, ngày 18 tháng 12. Có khoảng 15 vị khách, phần đông là nhà báo đang lưu trú tại khách sạn trong thời gian đó. Khách sạn không bị ảnh hưởng bởi bom đạn.
Thập niên 80
Sau khi Chiến tranh Việt Nam kết thúc, chính phủ đã xem xét các ý tưởng khởi động lại hoạt động kinh doanh du lịch và khách sạn. Năm 1987, công ty quản lý chuỗi Pullman Hotels đã liên doanh với chính phủ Việt Nam để cải tạo và nâng cấp khách sạn theo tiêu chuẩn quốc tế.
Khách sạn được xây dựng lại hoàn toàn, mang tên cũ Metropole và mở cửa lại vào ngày 8 tháng 3 năm 1992, chính thức được gọi là Hotel Metropole. Sau đó khách sạn được chuyển giao cho chuỗi Sofitel và cuối cùng giữ vị trí lá cờ đầu trong nhóm Legend độc nhất vô nhị, với tên gọi Sofitel Legend Metropole Hanoi.
Sofitel Metropole đồng ý gia nhập The Most Famous Hotels in the World (nhóm các Khách sạn Nổi tiếng nhất Thế giới) năm 1996. Cũng trong năm này, Metropole chính thức được xếp hạng khách sạn năm sao đầu tiên ở Việt Nam.
Thập niên 2000
Khách sạn nhận được nhiều giải thưởng và xếp hạng danh giá, trong đó phải kể đến bình chọn 100 khách sạn HÀNG ĐẦU thế giới của độc giả tạp chí du lịch Mỹ Travel&Leisure (2003).
Trong năm 2005, khách sạn đã tiến hành một cuộc đại tu sửa bao gồm các phòng nghỉ bên tòa Metropole Wing, lối vào chính và sảnh của tòa nhà này.
Năm 2009, khai trương Le Spa du Metropole.
Sofitel Legend Metropole Hanoi được Forbes xếp hạng 5 sao năm 2019 và lọt vào danh sách một trong những Khách sạn tốt nhất châu Á của tạp chí Condé Nast Traveler (2018), và có tên trong Bảng vàng: những nơi lưu trú tốt nhất thế giới năm 2016, 2017, 2018.
Năm 2012 hầm tránh bom trở thành một phần không thể tách rời trong lịch trình khám phá khách sạn qua dòng chảy thời gian.
Năm 2013 dự án "Tìm lại hầm tránh bom của khách sạn Sofitel Legend Metropole Hanoi, Vietnam" đã nhận được "Phần thưởng Danh dự" trong lễ Trao giải Châu Á Thái Bình Dương cho chương trình Bảo tồn Di sản Văn hóa của UNESCO năm 2013.ath of History /
Khách sạn luôn là nơi hội tụ các nhà lãnh đạo thế giới, trong đó phải kể đến cuộc gặp gỡ của Tổng thống Mỹ Donald Trump và vị Lãnh đạo Tối cao Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên Kim Jong-un vào ngày 27 và 28 tháng 2 năm 2019.
Phòng nghỉ & Suites
nhỏ|280px|L'Orangerie nhìn ra bể bơi Khách sạn có 364 phòng, được phân bổ ở hai tòa nhà. Tòa Metropole Wing lịch sử có tuổi đời từ năm 1901 được lấy cảm hứng từ phong cách kiến trúc Pháp cổ điểm xuyết nét đẹp truyền thống Việt Nam: sàn lát gỗ, cửa sổ có mái che, quạt trần cổ, đồ gỗ hàng trăm năm tuổi và đèn trang trí bằng sứ. Tòa Metropole Wing có 106 phòng và 3 Legendary Suites – mang tên những vị khách nổi tiếng đã ghé thăm và lưu trú tại khách sạn: Graham Greene, Charlie Chaplin, Somerset Maugham. Du khách được mời tận hưởng kỳ nghỉ của mình trong những không gian vô cùng độc đáo đậm đà bản sắc và hơi thở lịch sử này.
Tòa Opera Wing phong cách tân cổ điển sở dĩ mang tên Opera bởi nó nằm cách Nhà hát Lớn Hà Nội chỉ vài bước chân. Tòa nhà kết tinh những yếu tố lịch sử và hiện đại của khách sạn, đồng thời luôn được chăm chút để bảo tồn nét đẹp di sản của khu vực trong khi bổ sung thêm công nghệ tiên tiến. Toàn bộ 236 phòng và 19 suites ở tòa Opera Wing đều được trang bị nội thất riêng theo phong cách tân cổ điển với chất liệu vải tinh tế và ba màu đỏ, đen, trắng hài hòa. Phòng Grand Prestige Suite, với diện tích trên 170m2, gồm một phòng khách lớn, một phòng ngủ và phòng khách liền kê, một spa nhỏ xinh riêng biệt, hai phòng tắm và một phòng ăn rộng rãi.
Tầng năm, sáu và bảy, các tầng Club Metropole, là nơi quy tụ các phòng Grand Premium, sáu Prestige Suites và Grand Prestige Suite – với các dịch vụ và tiện nghi sang trọng độc quyền như quản gia riêng, trà chiều và cocktail buổi tối.
Nhà hàng & Bar
thumb|right|Nhà hàng La Terrasse góc Tây Bắc khách sạn trên phố Ngô Quyền thumb|right|Nhà hàng Angelina góc khách sạn trên phố Lý Thái Tổ
Ẩm thực là một trong những niềm tự hào của khách sạn Metropole Hà Nội. Khách sạn có ba nhà hàng và ba quầy bar.
Mở cửa năm 1901, Le Beaulieu nổi tiếng bởi sự tinh tế của ẩm thực Pháp – được thể hiện một cách hoàn hảo trong cả hương vị lẫn cách trình bày – hơn một thế kỷ qua nhà hàng từng đạt nhiều giải thưởng Le Beaulieu luôn là điểm đến của những đêm tiệc rực rỡ và những bữa trưa chủ nhật tuyệt vời. Khách quen của nhà hàng phải kể đến các chính trị gia, các doanh nhân, nhà ngoại giao và phóng viên chiến trường – như Graham Greene và Lucien Bodart.
angelina, quầy bar pha chế cocktail theo yêu cầu của khách, hay nhà hàng và phòng rượu whisky là nơi thưởng thức những loại cocktail thủ công ngon nhất thành phố cũng như những loại rượu được tuyển chọn kỹ càng. Cả một danh sách rượu whisky tuyệt vời đang chờ đón bạn. Các đầu bếp angelina phục vụ những món ăn tiện lợi, đơn giản lấy cảm hứng từ ẩm thực châu Âu và Tân Thế giới, kết hợp với những nguyên liệu tươi ngon nhất theo mùa.
Spices Garden đích thực là nơi khám phá một khái niệm mới về ẩm thực Việt Nam truyền thống. Thực khách được mời tham gia vào cuộc phiêu lưu hương sắc tại Spices Garden với những hương vị lạ lẫm đến từ ẩm thực đường phố Hà Nội, với món phở, món thịt nướng cay, món hải sản tinh tế và các loại rau xanh, rau thơm, gia vị của vườn nhà. Hãy tận hưởng một thực đơn đầy cảm xúc theo phong cách từ trang trại tới bàn ăn tại nhà hàng Việt cao cấp hàng đầu Hà Nội trong khi thả hồn vào màu xanh mát mắt của vườn cây và bể bơi bên ngoài.
Trong không gian quyến rũ còn vẹn nguyên nét yên bình và thanh lịch thời thuộc địa những năm 1920, Le Club mang đến cảm giác tự tin, thoải mái với cách bài trí được thay đổi theo các khung thời gian trong ngày. Một điểm đến tiện nghi và thoáng mát mang đậm tinh thần vui nhộn của các quán bia kiểu Pháp, với nhiều loại đồ uống kinh điển của Pháp và các món ăn được phục vụ theo ngày. Le Club còn nổi tiếng với tiệc trà chiều say đắm lòng người; trà ngon thưởng thức cùng nhiều loại sô-cô-la hấp dẫn, gợi nhớ các Phòng Trà nổi tiếng ở Paris. Khi ngày chuyển dần sang đêm, không gian thay đổi và Club Bar trở nên ấm cúng và thân mật hơn, phù hợp cho những bữa tối hoặc bữa uống đêm khi đắm mình trong những bản jazz được biểu diễn từ 8h tối đến khuya từ thứ ba đến chủ nhật hàng tuần.
Bamboo Bar, với mái lợp mộc mạc kiểu Việt Nam và sàn gỗ là nơi lý tưởng để thư giãn bên bể bơi cùng ly cocktail thơm mát.
La Terrasse du Metropole, được lấy cảm hứng từ những quán cà phê Paris nổi tiếng, là nơi du khách thả mình vào một Hà Nội thị thành náo nhiệt.
Các tiện ích khác
Chăm sóc sức khỏe và giải trí
Được thiết kế hài hòa với cảnh quan xung quanh, Le Spa du Metropole là một không gian dễ chịu hướng tầm nhìn ra sân vườn xanh mát và hồ bơi. Le Spa bao gồm nhiều khu trị liệu riêng biệt, phòng spa lớn, nhiệt trị liệu với phòng xông hơi ướt, phòng xông hơi khô và vòi sen. Phòng tập SoFIT được trang bị đầy đủ các thiết bị hỗ trợ tim mạch tiên tiến cũng như máy chạy bộ cao cấp, máy tập chữ thập và máy leo thang. Ngoài ra, Metropole còn tổ chức các lớp Thái Cực Quyền vào buổi sáng (theo mùa) và Yoga miễn phí trên khu vườn treo Le Balcon.
Tiệc cưới, hội nghị và hội thảo
Heggadde, Siddapur
Heggadde là một làng thuộc tehsil Siddapur, huyện Uttar Kannad, bang Karnataka, Ấn Độ.
Khách sạn Sofitel Metropole
Các tiện ích khác
Khách sạn có tổng cộng chín phòng họp và một trung tâm hỗ trợ công việc văn phòng với đầy đủ các dịch vụ và những phòng họp sang trọng có thể chứa tới 150 khách. Nghệ thuật tiếp đón đạt đỉnh cao kết hợp với sự pha trộn hài hòa giữa sự khéo léo của người Pháp và sự duyên dáng truyền thống của Việt Nam đã biến nơi đây thành điểm đến ưa chuộng cho những sự kiện đầy phong cách trong thành phố. Nhiều thế hệ nhân viên đã tiếp nối truyền thống của người đi trước trong việc tổ chức những sự kiện mang tính huyền thoại nhất của Hà Nội – vừa sang trọng, vừa sống động với độ chính xác cao. Đội ngũ chuyên gia tổ chức sự kiện và nhân viên hỗ trợ tại sảnh luôn sẵn lòng tư vấn khách với các lựa chọn khác nhau – từ bài trí phòng, ánh sáng, âm thanh và trang trí đến công nghệ trình bày, thực đơn phục vụ tiệc và sắp xếp phương tiện đi lại.
Heggadde, Siddapur
Tham khảo
Thể loại:Uttara Kannada
Khách sạn Sofitel Metropole
Con đường lịch sử và hầm tránh bom
Con đường Lịch sử® là triển lãm về lịch sử Hà Nội và khách sạn Metropole. Các chuyến thăm quan có hướng dẫn viên đi theo khách suốt hành trình triển lãm, bao gồm cả hầm tránh bom của Metropole. Sau chiến tranh chống Mỹ, hầm tránh bom này bị đóng cửa và bỏ quên cho đến khi được bộ phận kỹ thuật của khách sạn tìm lại trong quá trình cải tạo Bamboo Bar vào năm 2011. Hầm được mở cửa trở lại vào tháng 5 năm 2012 để tôn vinh những nỗ lực phi thường của nhân viên trong suốt thời kỳ kháng chiến gian khổ. Ngày nay, không gian này được coi như đài tưởng niệm cho lòng dũng cảm và sự kiên trì của họ, cũng như để ghi nhớ những thời khắc không bao giờ quên. Dòng chữ ở lối vào được sáng tác bởi nhà văn Andreas Augustin: "HÃY NHỚ - HÃY THA THỨ - MÃI MÃI".
Một nhóm các "Đại sứ Lịch sử" đã được nhà sử học Carola và Andreas Augustin đào tạo để hướng dẫn khách thăm quan triển lãm và mang họ đến hầm tránh bom để đích thân trải nghiệm bầu không khí của cuộc không kích Hà Nội năm xưa. Đến năm 2018, Con đường Lịch sử đã vượt mốc 25.000 lượt khách.
Liên kết ngoài
Sofitel Metropole Thể loại:Công trình kiến trúc Pháp tại Hà Nội
Ardisia missionis
Ardisia missionis là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được Wall. ex A.DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1844.
Liên kết ngoài
M Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1844
Granulapoderus horribilis
Granulapoderus horribilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Attelabidae. Loài này được Legalov miêu tả khoa học năm 2003.
Tham khảo
Thể loại:Granulapoderus
Bonesia missis
Bonesia missis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1926.
Nhà Hậu Trần
Nhà Hậu Trần do Giản Định đế - Trần Ngỗi (một hậu duệ của hoàng tộc nhà Trần) thành lập tháng 10 âm lịch năm 1407 tại Ninh Bình sau khi nhà nước Đại Ngu của nhà Hồ bị quân đội nhà Minh xâm chiếm và tiêu diệt. Trong thời kỳ này, nước Đại Ngu bị nhà Minh đổi tên trở lại thành Giao Chỉ và chia thành 17 phủ, 5 châu và 12 vệ trực thuộc Ty Bố Chính.
Do quân mới lập, Giản Định đế phải chạy vào Nghệ An, viên Đại tri châu Hóa châu là Đặng Tất giết quan nhà Minh, dẫn quân từ Hóa châu ra theo phò, nhà Hậu Trần làm chủ từ Nghệ An vào Thăng Hoa (vào vùng nay thuộc Quảng Nam và Bắc Quảng Ngãi). Năm 1408, quân Hậu Trần tiến quân ra Bắc, đánh bại quân Minh ở trận Bô Cô, bao vây các thành. Năm 1409, Giản Định đế giết 2 tướng Đặng Tất, Nguyễn Cảnh Chân, khiến cho 2 người con của họ là Đặng Dung và Nguyễn Cảnh Dị bất mãn, kéo quân mình trở về Nghệ An lập Trần Quý Khoáng lên làm Trùng Quang đế. Trùng Quang đế sai Nguyễn Súy bắt được Giản Định đế. Nhà vua Trùng Quang đế bèn tôn Giản Định Đế làm Thái thượng hoàng để cùng nhau tiến quân đánh quân Minh. Tuy chiến thắng lúc đầu, quân nhà Hậu Trần sau này dần dà thất thế, phải lui về phía Nam và tới năm 1414 thì thất bại hoàn toàn.
Do Trùng Quang đế và Giản Định đế đều là thành viên hoàng tộc nhà Trần, có công lãnh đạo nhân dân chống ngoại xâm nên dù thất bại trong việc khôi phục nhà Trần và nước Đại Việt, họ vẫn được sử sách và nhân dân coi là 2 vị vua chính thống của nhà Trần và nước Đại Việt. Do vậy nhiều sách sử và các đền thờ nhà Trần thường ghi nhà Trần có 14 vị vua (gồm 12 vua nhà Trần và 2 vua nhà Hậu Trần).
Lịch sử
Năm 1407, quân Minh bắt được hai cha con họ Hồ ở cửa biển Kỳ La, đổi An Nam quốc làm Giao Chỉ quận, lập phủ, huyện, đặt quan lại.
Tháng 6 cùng năm, Trương Phụ và Mộc Thạnh dẫn quân về nước, để viên giữ ti Đô chỉ huy sứ là Lữ Nghị và viên giữ hai ti Bố chính và Án sát là Hoàng Phúc ở lại trấn thủ Giao Chỉ.
Lập Giản Định Đế
Đại Việt sử ký toàn thư chép rằng: ''Mùa đông tháng 10 ngày mồng 2, Giản Định Đế lên ngôi ở Mô Độ châu Trường Yên, dựng niên hiệu là Hưng Khánh. Trước là Trương Phụ yết bảng bắt những người tôn thất nhà Trần và cựu thần đầu mục đem về. Vua trốn đến Mô Độ. Người phủ Thiên Trường là Trần Triệu Cơ đem quân đến tập xưng theo hiệu cũ. Tháng 4, quân Minh đánh vào hành dinh, vì là quân mới chiêu tập, không đánh mà tan. Vua bèn đi về miền Tây, tạm đóng ở Nghệ An. Đại chi châu châu Hóa là Đặng Tất nghe tin giết chết quan nhà Minh đem quân đến họp với vua, tiến con gái sung vào hậu cung. Vua phong Tất làm quốc công, cùng nhau mưu việc khôi phục.''
Ở Bình Than, lúc ấy có Trần Nguyệt Hồ khởi binh chống lại nhà Minh, nhà Minh đem quân đánh, bắt giết được Nguyệt Hồ. Tháng 12, 1407, Giản Định đế Trần Ngỗi sai Trần Nguyên Tôn đến Bình Than chiêu dụ quân lính ở Bình Than. Quân Minh đến đánh úp, quân của Trần Nguyên Tôn tan vỡ, chạy vào Nghệ An. Toán quân Nguyệt Hồ tan rã rồi, Giản Định đế sai Trần Nguyên Tôn, Trần Dương Đình, Trần Nghiện Chiêu lại cùng Phạm Chấn thu thập số quân còn lại, hội họp ở Bình Than. Rồi bị quân nhà Minh đến đánh một lần nữa, quân nhà Trần lại tan vỡ, cùng nhau chạy vào Nghệ An.
Trần Thúc Dao và Trần Nhật Chiêu là con của Trần Nguyên Đán, trước đây đầu hàng nhà Minh, Trương Phụ cho Trần Thúc Dao giữ Diễn Châu, Trần Nhật Chiêu giữ Nghệ An. Nay quân nhà Hậu Trần kéo đến, Giản Định đế lấy cớ 2 người này không đón rước, nên bắt giết cùng đồ đảng hơn 600 người.
Anomogenes morphnopa
Anomogenes morphnopa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Nhà Hậu Trần
Lập Giản Định Đế
Phạm Thế Căng trước đầu hàng nhà Minh, Trương Phụ cho giữ chức Tri phủ Tân Bình, đến tháng 6, 1408, Đặng Tất phá quân Thế Căng ở cửa biển Nhật Lệ, bắt giải đem về xử tử, nhà Hậu Trần làm chủ từ Nghệ An vào Thăng Hoa.
Mehdi Momeni
Mehdi Momeni là một cầu thủ bóng đá người Iran hiện tại thi đấu cho Paykan ở Persian Gulf Pro League.
Nhà Hậu Trần
Trận Bô Cô
Tháng Chạp năm Mậu Tý (1408), Giản Định Đế hội tất cả quân Thuận Hóa, Tân Bình, Nghệ An, Diễn Châu, Thanh Hóa, rồi tiến ra đánh Đông Đô. Quân ra đến Trường An (Ninh Bình) thì các quan thuộc và những kẻ hào kiệt ở các nơi ra theo đông đảo.
Hải cẩu lông mao cận Nam Cực
Hải cẩu lông mao cận Nam Cực (Arctocephalus tropicalis) là một loài động vật có vú trong họ Otariidae, bộ Ăn thịt. Loài này được J. E. Gray mô tả năm 1872.
Nhà Hậu Trần
Trận Bô Cô
Quân nhà Minh đem tin ấy về báo cho vua Minh Thành Tổ biết. Chu Đệ sai Mộc Thạnh đem 40.000 quân ở Vân Nam sang đánh. Quân Minh cũng điều động 20.000 thủy quân tại Trung Quốc sẵn sàng sang tiếp chiến. Thêm vào đó, tiếp vận sứ Minh là Sun Quan từ Quảng Đông sang với 10.000 quân vận tải cũng được tạm thời trưng dụng để tham gia phòng vệ. Các đội quân thổ binh cơ động bản xứ, đông tới 2000 người, cũng được điều động để kịp thời ứng cứu những nơi nguy cấp. Mộc Thạnh cùng với quan đô chưởng là Lữ Nghị vào đến bến Bô Cô (thuộc xã Hiếu Cổ, huyện Phong Doanh) thì gặp quân Hậu Trần.
Hải cẩu lông mao cận Nam Cực
Liên kết ngoài
Thể loại:Arctocephalus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1872 Thể loại:Động vật có vú Argentina Thể loại:Động vật có vú Chile
Nhà Hậu Trần
Trận Bô Cô
Sách Việt sử tiêu án chép rằng: ''Quân đi qua Phúc Thành (nay là Phúc Am) gặp Tổng binh Mộc Thạnh của Minh ở Vân Nam đi đến, vừa đến Bô Cô, gặp khi thủy triều to, gió lớn, cho quân giữ các cây cắm sẵn, đắp lũy cả hai bờ sông. Thạnh cũng chia quân thủy và bộ ra giữ nhau, vua Giản Định cầm dùi đánh trống cho quân tiến, quân Minh thua chạy, Mộc Thạnh chỉ còn một thân thoát chết, chạy vào Cổ Lộng''
Anomogenes morphnopa
Tham khảo
Thể loại:Anomogenes
Acalolepta griseoplagiatoides
Acalolepta griseoplagiatoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acalolepta
Nhà Hậu Trần
Trận Bô Cô
Hai bên giao chiến, Giản Định Đế tự cầm trống thúc quân, tướng sĩ ai nấy hết sức xung phong, phá tan được quân nhà Minh, chém được Lữ Nghị ở trận tiền và đuổi Mộc Thạnh về đến thành Cổ Lộng (thành nhà Minh xây tại khu vực ngày nay là làng Bình Cách, huyện Ý Yên).
Bấy giờ Giản Định Đế muốn thừa thắng đánh tràn ra để lấy lại Đông Quan (tức Đông Đô, Hà Nội). Giản Định đế nói: Bây giờ nhân thế chẻ tre, đánh quét một trận ruổi dài, làm cho chúng không kịp bịt tai khi gặp sét đánh mạnh, rồi ta tiến lên lấy thành Đông Đô, thì thế nào cũng phá được. Đặng Tất nói: Hãy bắt hết bọn giặc còn sống sót, không nên để mối lo về sau.
Chia rẽ nội bộ, Trùng Quang Đế khởi binh
Người hoạn giả Nguyễn Quỹ và học sinh Nguyễn Mộng Trang nói kín với Giản Định đế rằng: Tất và Cảnh Chân chuyên quyền bổ dụng người này, cất chức người khác, nếu không liệu tính sớm đi, sau này khó lòng mà chế phục được. Giản Định đế tin lời, tháng 2, 1409, chu sư của Giản Định đế tiến đến đóng ở Hoàng Giang, cho triệu hai người ấy đến, Giản Định đế sai người bóp cổ chết Đặng Tất, Cảnh Chân chạy lên bờ, lực sĩ đuổi theo chém chết.
Tháng 3 âm lịch năm 1409, sau khi Giản Định Đế giết Đặng Tất và Nguyễn Cảnh Chân thì các con của hai ông là Đặng Dung và Nguyễn Cảnh Dị bỏ đi, đón Trần Quý Khoáng về lập vua. Trần Quý Khoáng hay Trần Quý Khoách là con Mẫu Vương Thích, cháu vua Nghệ Tôn, hàng cháu vua Giản Định đế. Vua lên ngôi tại Chi La, Nghệ An, lấy niên hiệu là Trùng Quang. Trùng Quang đế dùng Nguyễn Súy làm Thái phó, Nguyễn Cảnh Dị làm Thái bảo, Đặng Dung làm Đồng bình chương sự, Nguyễn Chương làm Tư mã.
Lúc này Giản Định đế đang ở thành Ngự Thiên, chống nhau với nhà Minh. Trùng Quang đế sai Nguyễn Súy mang quân đến đánh úp, bắt được Giản Định đế. Mẹ Giản Định đế là Hưng Khánh Thái hậu và bầy tôi là Lê Tiệt, Lê Nguyên Đỉnh bàn nhau khởi binh đánh úp lại Trùng Quang đế - Trần Quý Khoáng. Việc bị tiết lộ; Trùng Quang đế bắt giết Lê Tiệt và Lê Nguyên Đỉnh, còn ai khác thì được tha cả. Gặp khi ấy Nguyễn Súy đưa Giản Định đế đến Nghệ An, Trùng Quang đế thay mặc mũ áo thường ra đón tiếp. Trùng Quang đế bèn tôn Giản Định đế làm Thượng hoàng, cùng nhau mưu tính việc khôi phục.
Quân Minh phản công
300px|thumb|Bản đồ Trung Quốc dưới triều nhà Minh Quân Minh sau trận đại bại ở Bô Cô, Mộc Thạnh phải chạy về cố thủ ở thành Đông Quan. Tháng 7 năm 1409, Thượng hoàng Trần Ngỗi và vua Trùng Quang chia quân hai đường đánh quân Minh. Thượng hoàng Giản Định đế đóng ở Hạ Hồng (Ninh Giang), Trùng Quang đế đóng ở Bình Than. Quân Minh cố thủ không dám ra đánh.
Được tinh Mộc Thạnh thất trận, nhà Minh điều Trương Phụ mang 47.000 quân sang cứu viện, thế quân Minh lại lên. Giản Định đế-Trần Ngỗi bỏ thuyền lên bờ, chạy về trấn Thiên Quan. Trùng Quang đế ngờ thượng hoàng có ý tách lực lượng riêng nên sai Nguyễn Suý đuổi theo nhưng không kịp. Trương Phụ mang quân đuổi theo bắt được Giản Định đế Trần Ngỗi và Trần Hy Cát, Nguyễn Nhữ Lệ, Nguyễn Yến sai giải về Kim Lăng (Trung Quốc) và sát hại.
Tháng 8, Trùng Quang Đế cầm cự với Trương Phụ ở Bình Than. Vua lệnh cho Đặng Dung giữ cửa Hàm Tử. Bấy giờ lương thực rất thiếu thốn, Đặng Dung chia quân đi gặt lúa sớm để cấp cho quân. Quân Minh dò biết, dùng thủy quân đánh cửa Hàm Tử, quân của Dung tan vỡ. Minh sử ghi lại Trương Phụ đánh với 20.000 quân Hậu Trần có 600 thuyền chiến, giết hơn 3.000 người, số bị chết đuối "vô số", và bắt được hơn 400 thuyền chiến.
Ngày 6/9/1409, quân Minh giao chiến với quân Hậu Trần ở cửa sông Thần Đầu. Quân Hậu Trần có đến 400 chiến thuyền, tiến đánh rất hăng hái, nhưng không đọ lại được với hỏa lực quân Minh nên phải rút lui.
Quân Minh đuổi theo quân Hậu Trần, đến ngày 7/2/1410 đuổi đến châu Ngọc Ma thì thổ binh người Thái cùng voi chiến đổ ra đánh. Quân Minh dùng hỏa hổ bắn voi và quản tượng, voi hoảng sợ quay đầu chạy, quân Thái tan vỡ.
Đến ngày 12 tháng 2 năm 1410, quân Minh lại giao chiến với 2 vạn quân Hậu Trần tại Đông Hồ, giết 4.500 người và bắt làm tù binh 2000 người, quân nhà Trần thua phải chạy về Nghệ An.
Trùng Quang Đế tiến quân ra Bắc lần 2
Tháng 5, 1410, vua Trùng Quang đế tiến quân từ Nghệ An ra Hồng Châu, giao chiến với quân Minh ở đây, bị thua. Trùng Quang đem Nguyễn Cảnh Dị lại tiến quân đến Hồng Châu lần nữa, phá đạo quân của Đô đốc Giang Hạo, nhân thế thắng, tiến thẳng đến Bình Than. Hào kiệt người Việt nghe tiếng, nhiều người hưởng ứng. Đồng Mặc, người Thanh Hóa, hiệu là Lỗ Lược tướng quân, tung quân ra đánh quân nhà Minh, bắt được chỉ huy Tả Địch.
Trùng Quang đế trao cho Mặc quản trị phủ Thanh Hóa. Lại có Nguyễn Ngân Hà, Lê Nhị, Lê Khang, Đỗ Cối và Nguyễn Hiêu cũng đều đem dân chúng đánh giết quân nhà Minh. Nhưng vì quân không có người thống lĩnh, hiệu lệnh không thống nhất, nên quân nhà Minh đi đến đâu, thì quân sĩ ở nơi ấy liền bị tan vỡ. Trùng Quang đế lại dẫn quân về Nghệ An.
Xin nhà Minh phong tước
Trước đây, vua Trùng Quang sai Hành khiển Nguyễn Nhật Ti và Thẩm hình Lê Ngân sang nhà Minh xin phong tước; vua nhà Minh tức giận, bắt giam hai người ấy rồi giết đi. Đến nay lại sai Hành khiển Hồ Nghiện Thần sung chức chánh sứ cầu phong, Thẩm hình Bùi Nột Ngôn làm phó, sang nhà Minh, đem dâng tờ biểu và phẩm vật địa phương cùng người vàng, người bạc thế mạng, mỗi thứ một người. Khi Nghiện Thần đến Yên Kinh, vua Minh sai Hồ Nguyên Trừng mượn cớ là tình nghĩa cố cựu, hỏi về tình hình trong nước mạnh yếu hư thực thế nào, Nghiện Thần nói hết cho Nguyên Trừng biết. Nột Ngôn không chịu khuất phục.
Vua nhà Minh giả vờ phong cho vua Trùng Quang làm Bố chánh sứ ở Giao Chỉ, Nghiện Thần làm tri phủ Nghệ An. Khi về đến nước, Nột Ngôn đem việc Nghiện Thần tiết lộ tình hình trong nước và nhận quan chức do nhà Minh phong trình bày hết cho Trùng Quang đế biết, vua Trùng Quang bèn bắt giam Nghiện Thần rồi giết đi.
Chiến sự tại Nghệ An
Tháng 6 năm 1412, Trương Phụ và Mộc Thạnh đem quân đánh vào Nghệ An, gặp Nguyễn Suý, Nguyễn Cảnh Dị, Đặng Dung ở Mô Độ. Hai bên liều chết đánh nhau chưa phân thắng bại, thì Súy và Cảnh Dị vượt biển chạy, Hồ Bối bỏ thuyền lên bờ. Đặng Dung thế cô, không có cứu viện, liền đi thuyền nhẹ vượt biển trốn đi.
Trước đây, vua Trùng Quang thấy rằng quân mình bị thua luôn, lương thực lại không được kế tiếp, mới đem Nguyễn Súy, Đặng Dung theo đường biển ra tuần tiễu ở Hải Đông, Vân Đồn cùng các bãi biển để lấy lương ăn, và đánh lính thú nhà Minh, rồi lại kéo về Nghệ An, số quân chỉ còn độ ba, bốn phần mười. Đến nay Trương Phụ lại đem quân đến đánh, bèn chạy đến Hóa Châu, sai bầy tôi là Nguyễn Biểu sung làm sứ cầu phong. Khi đem phẩm vật đến Nghệ An, Biểu bị Phụ giữ lại. Biểu giận, mắng Phụ rằng: Trong bụng toan tính việc đánh chiếm nước người ta, ngoài mặt lại phô trương là quân nhân nghĩa, trước nói lập con cháu họ Trần, bây giờ lại đặt quận huyện, không những cướp bóc của cải, lại còn giết hại nhân dân, mày thật là thằng giặc bạo ngược. Trương Phụ giận, sai giết đi. Tháng 4 năm 1413, Trương Phụ lại đánh vào Nghệ An. Trùng Quang Đế rút lui về Hóa Châu.
Như vậy, từ chỗ áp sát thành Đông Quan, quân Hậu Trần dần dần yếu thế phải lui binh về phía nam trước sự tham chiến của đạo quân viện binh hùng hậu và viên danh tướng Trương Phụ. Hóa châu mà mảnh đất cố thủ cuối cùng của quân Hậu Trần.
Chiến sự ở Hóa châu
Tháng 6 năm Quý Tỵ (1413) quân Trương Phụ vào đến Nghệ An, quan Thái phó nhà Hậu Trần là Phan Quý Hữu ra hàng, được mấy hôm thì mất. Trương Phụ cho con Quý Hữu là Phan Liêu làm tri phủ Nghệ An. Phan Liêu muốn tâng công, nên nói cho Phụ biết Trần Quý Khoáng có bao nhiêu tướng tá người nào giỏi, người nào dở, quân số nhiều ít, sơn xuyên chỗ hiểm, chỗ không thế nào.
Trương Phụ bèn quyết ý vào Hóa Châu, và hội chư tướng lại để bàn kế tiến binh. Mộc Thạnh nói rằng: "Hóa Châu núi cao bể rộng khó lấy lắm". Trương Phụ nhất định vào đánh cho được, nói rằng: "Ta sống cũng ở đất Hóa Châu này, mà chết cũng ở đất Hóa Châu này. Hóa Châu mà không lấy được thì không mặt mũi nào về trông thấy chúa thượng!". Lập tức truyền cho quân thủy bộ tiến vào đánh Hóa Châu.
Mehdi Momeni
Sự nghiệp câu lạc bộ
Momeni gia nhập Foolad năm 2010 sau khi trải qua mùa giải trước tại Nassaji Mazandaran.
Nhà Hậu Trần
Chiến sự ở Hóa châu
Tháng 9 năm 1413, quân Trương Phụ vào đến Thuận châu, Nguyễn Suý và Đặng Dung giữ sông Thái Gia, đặt phục binh, nhân đêm đánh úp dinh Trương Phụ. Đặng Dung nhảy lên thuyền Trương Phụ toan bắt sống, nhưng không biết mặt, vì thế Trương Phụ mới nhảy xuống sông lấy thuyền nhỏ mà chạy thoát được. Quân Minh tổn thất rất nhièu. Nhưng Nguyễn Súy lại không hợp sức cùng Dung. Bấy giờ quân Hậu Trần còn rất ít, Trương Phụ thấy vậy đem binh đánh úp lại, xoay chuyển cục diện. Bọn Đặng Dung địch không nổi phải bỏ chạy. Sử thần Ngô Sĩ Liên nói: "Trận đánh ở Sái Già, Đặng Dung, Nguyễn Súy, đem tàn quân trơ trọi chống lại bọn giặc mạnh, quân tướng đều tinh nhuệ. Dung nửa đêm đánh úp doanh trại giặc làm cho tướng giặc sợ hãi chạy trốn, đốt hết thuyền bè, khí giới của chúng, không phải người thực sự có tài làm tướng, thì có làm được như thế hay không?. Thế nhưng cuối cùng vẫn bại vong, đó là do trời. Tuy thất bại, cũng vẫn vinh quang. Trong khoảng 5 năm, kiên trì chiến đấu với giặc, dẫu có bất lợi, nhưng ý chí không núng, khí thế càng hăng, đến kiệt sức mới chịu thôi. Lòng trung vì nước của người bề tôi, dẫu trăm đời sau vẫn còn tưởng thấy được!"
Mehdi Momeni
Tham khảo
Mehdi Momeni at Persianleague.com
Nhà Hậu Trần
Thất bại
Tháng 12, 1413, từ khi thua trận Sái Già, quân Hậu Trần thế yếu không thể chống với quân Minh được nữa, phải vào ẩn núp ở trong rừng núi, Nguyễn Cảnh Dị và Đặng Dung muốn chạy sang Tiêm La, Trương Phụ đuổi theo bắt được. Nguyễn Cảnh Dị mắng chửi Phụ rằng: Chính ta muốn giết mày, bây giờ lại bị mày bắt!. Mắng chửi mãi không ngớt mồm, Phụ đem giết đi, lấy gan ăn. Trùng Quang đế chạy sang Lão Qua, Nguyễn Súy chạy sang Minh Linh cũng đều bị quân nhà Minh bắt.
Mehdi Momeni
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1985 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Iran Thể loại:Cầu thủ Foolad FC Thể loại:Cầu thủ Saba Thể loại:Cầu thủ Nassaji Mazandaran Thể loại:Cầu thủ bóng đá Esteghlal Khuzestan Thể loại:Cầu thủ Esteghlal F.C. Thể loại:Người Qaem Shahr Thể loại:Tiền vệ bóng đá
Nhà Hậu Trần
Thất bại
Chẳng được bao lâu vua Trần và các tướng đều bị bắt và bị giải về Yên Kinh cả. Đi đến giữa đường, Trùng Quang Đế nhảy xuống biển tự tử, Đặng Dung cũng tự sát. Đặng Dung có làm bài thơ Thuật hoài, sau được nhiều người truyền tụng:
Nhà Hậu Trần chỉ truyền được 2 đời, tổng cộng 7 năm. Tính cả nhà Trần trước đây thì tổng số có 14 vua Trần. Theo sách Khâm định Việt sử thông giám cương mục: ''Đây trở lên, nhà Trần từ Bính Tuất (1226), Trần Thái Tông, năm Kiến Trung thứ 2, đến Kỷ Mão (1399), Thiếu Đế, năm Kiến Tân thứ 2, gồm 12 vua, 174 năm. Phụ thêm: Hồ Quý Ly một năm, Hán Thương 6 năm (1400-1406). Hậu Trần Đế Ngỗi 3 năm (1407-1409), Đế Quý Khoáng 4 năm (1410-1413), gồm 2 vua, 7 năm, hợp cộng 188 năm.''
Nhận định
Theo sử gia Ngô Sĩ Liên trong Đại Việt sử ký toàn thư:
Theo Ngô Thì Sĩ bàn trong Việt sử tiêu án:
Theo Trần Trọng Kim bàn về Đặng Dung trong Việt Nam sử lược:
Đền Hậu Trần
Đền Hậu Trần trên đất kinh đô Mô Độ xưa, nay thuộc Ninh Bình là nơi tôn vinh 2 vị hoàng đế nhà Hậu Trần.
Đền Hậu Trần nằm ở thôn La, xã Yên Thành, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình nên còn được gọi là đền La. Đền thờ 2 vua nhà Hậu Trần là Giản Định Đế và Trùng Quang Đế, ngoài ra còn phối thờ công thần Trần Triệu Cơ.
Thôn La còn có phủ thờ Bối Mai công chúa dưới chân núi Cái Sơn. Bà là con gái Giản Định Đế, người có công tổ chức việc khẩn hoang, khuyến khích việc nông trang, xây dựng xóm làng.
Trong văn hóa đại chúng
Trùng Quang tâm sử là một phim truyền hình của đài truyền hình thành phố Hồ Chí Minh (HTV) nói về thời kỳ này, dựa theo tác phẩm cùng tên của Phan Bội Châu. Theo nhận định của các nhà chuyên môn, trong bộ phim đã lầm lẫn nhân vật tướng Nguyễn Suý của nhà Hậu Trần và nhân vật Nguyễn Xí, sau trở thành công thần khai quốc nhà Hậu Lê.
Tản Đà đã làm bài thơ Đời Hậu Trần như sau:
Liên kết ngoài
Thể loại:Khởi đầu năm 1407 Thể loại:Chấm dứt năm 1413 Thể loại:Triều đại Việt Nam
Lissonota histrio
Liên kết ngoài
H
Hề Cân
Đạt Hề Cân (, 369 – 448) hay Hề Cân, người quận Đại, tướng lãnh nhà Bắc Ngụy trong lịch sử Trung Quốc.
Đạt Hề là một trong 10 họ của bộ tộc Thác Bạt, dân tộc Tiên Ti. Trong những năm Thái Hòa (477 - 499), Bắc Ngụy Hiếu Văn đế tiến hành Hán hóa, đổi gọi họ Đạt Hề ra họ Hề, sử cũ quen gọi ông là Hề Cân.
Thời Đạo Vũ đế
Hề Cân tính khôn khéo và sáng suốt, lại có hiểu biết và độ lượng.
Đầu những năm Hoàng Thủy (396 - 397), theo quân đánh Trung Nguyên, được dùng làm Chinh đông trưởng sử, bái làm Việt kỵ hiệu úy, nắm Túc vệ cấm lữ. Xa giá về kinh sư, dân các quận Bác Lăng, Bột Hải, Chương Vũ nổi dậy, giết hại quan viên Bắc Ngụy. Cân cùng bọn Lược Dương công Nguyên Tuân soái các cánh quân Sơn Đông đi dẹp.
Theo quân đi đánh các bộ lạc thuộc tộc Cao Xa, đại phá bọn họ. Tiếp đó phá được các bộ lạc Khố Địch, Hựu Liên, dời bọn họ đi Tái Nam. Tiếp đó tiến đánh bộ lạc Hầu Mạc Trần, bắt được hơn 10 vạn gia súc các loài, đến Đại Nga Cốc, đặt đồn thú rồi về.
Được thăng làm Đô thủy sứ giả (chức quan coi việc trị thủy), ra làm Tấn binh tướng quân, U Châu thứ sử, được ban tước Sơn Dương hầu.
Thời Minh Nguyên đế
Minh Nguyên đế lên ngôi, lấy Cân làm Trịnh binh tướng quân, tuần hành châu quận, thăm hỏi nhân dân. Dân Chương Vũ là Lưu Nha tụ đảng làm loạn, ông đánh dẹp được. Có chiếu khen Cân đời đời trung hiếu, tặng cha là Đan tước Trường ninh tử.
Đế đi Vân Trung, để ông giữ kinh sư. Xương Lê vương Mộ Dung Bá Nhân cùng bọn Lý Trầm 300 người mưu phản, Cân nghe được, triệu Bá Nhân đến Đông vũ của điện Thiên Văn, tra hỏi bằng được, bắt hết đồng đảng mà giết đi. Có chiếu cho ông cùng bọn Nam Bình công Trưởng Tôn Tung đều ngồi ở triều đường, xét xử tù đồ.
Đế duyệt quân ở Đông Giao, lấy Cân coi việc Tả thừa tướng, duyệt quân ở núi Thạch Hội. Xa giá đi về phía tây, có chiếu lấy ông làm tiền khu, dẹp bộ lạc Việt Lặc ở núi Lộc Na, đại phá bọn họ, bắt được 5 vạn thớt ngựa, 20 vạn bò, cừu. dời hơn 2 vạn nhà mà về.
Lại có chiếu cho ông cùng bọn Trưởng Tôn Tung 8 người, ngồi ở bên phải cửa Chỉ Xa (dừng xe), xử lý chánh sự. Người Nhuyễn Nhuyễn xâm phạm, lệnh cho bọn Cân đuổi đánh. Được bái làm Thiên bộ đại nhân, tiến tước làm công, mệnh cho ông ra vào triều được ngồi xe, có người theo hầu.
Thác Bạt Đảo làm Thế tử, lâm triều nghe chính, lấy ông làm Tả phụ.
Lưu Tống Thiếu đế Lưu Nghĩa Phù bị lật đổ, triều đình muốn nhân đó giành lấy vùng Hà Nam, lấy ông làm Giả tiết, Đô đốc tiền phong chư quân sự, Tư không công, Tấn binh đại tướng quân, Hành Dương Châu thứ sử, soái bọn Ngô binh tướng quân Công Tôn Biểu nam chinh. Cân theo kế của Biểu, đánh Hoạt Đài, không hạ được, xin thêm quân. Đế giận, gởi thư trách mắng. Ông bèn tự đưa quân xuống phía nam, nhắm đến Trung Sơn. Đông Quận thái thú Vương Cảnh Độ nhà Lưu Tống bỏ thành chạy trốn, bọn Tư Mã Sở Chi sai sứ xin hàng. Cân từ Hoạt Đài đi gấp Lạc Dương, Hổ Lao thủ tướng Mao Đức Tổ nhà Lưu Tống sai bọn tư mã Địch Quảng, tướng quân Diêu Dũng Thác, Đậu Bá đưa 5000 quân giữ thổ lâu chống lại. Cân tiến đánh, phá được; bọn Quảng một ngựa chạy thoát, quân Tống bị giết sạch. Ông ruổi quân đến Hổ Lao, dừng lại ở bờ đông sông Tỷ, không mang theo xe cộ quân nhu, tự soái khinh binh tiến xuống Hà Nam, Toánh Xuyên, Trần Quận về phía nam, trăm họ không nơi nào không quy phụ. Trần Lưu thái thú Nghiêm Lăng dâng quận đầu hàng. Ông tiếp tục bình định các quận thuộc Duyện, Dự, rồi quay lại vây Hổ Lao, Đức Tổ cố thủ chưa hạ được ngay. Khi thành vỡ, Cân đặt quan viên để phủ dụ. Từ khi Bắc Ngụy mở nước, đại tướng cầm quân, chỉ có Trưởng Tôn Tung từng chống lại Lưu Dụ; nay ông đánh Hà Nam, riêng cấp Lậu khắc (đồng hồ nước) cùng 12 cây Nha kỳ (cờ ngà voi).
Minh Nguyên đế băng, ông bèn ban sư trở về kinh.
Sabaria semiruba
Sabaria semiruba là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sabaria
Hề Cân
Thời Thái Vũ đế
Thái Vũ đế lên ngôi, Cân được tiến tước Nghi Thành vương, vẫn làm Tư không.
Bắc Ngụy Thái Vũ đế đánh nước Hạ, sai ông soái bọn Nghĩa binh tướng quân Phong Lễ đốc 45000 tập kích Bồ Phản. Thủ tướng Hách Liên Ất Thăng nghe tin, sai sứ báo với Hạ vương Hách Liên Xương. Sứ giả đến Thống Vạn, thấy đại quân Ngụy đã vây thành, về nói với Ất Thăng "Xương đã thua rồi." Ất Thăng sợ, bỏ Bồ Phản chạy về phía tây. Cân đuổi theo đánh bại hắn ta, Ất Thăng bèn đi Trường An. Ông vào Bồ Phản, thu hết tài sản của hắn ta, phủ dụ trăm họ an tâm làm ăn.
Người Hạ lập Định làm chủ, giữ Bình Lương. Cân cho rằng mình là nguyên soái, mà không bắt được Xương, rất hổ thẹn. Bèn bỏ lại quân nhu, mang theo 3 ngày lương, đuổi đánh Định ở Bình Lương. Nga Thanh muốn theo đường thủy mà đi, ông không nghe, từ Bắc đạo đón đường chạy của quân Hạ. Quân Hạ chưa đến, gặp lúc một viên tiểu tướng có tội, trốn đi thông báo nội tình của quân Ngụy. Định biết quân của Cân thiếu lương, bèn đón đánh trước sau. Quân Ngụy tan vỡ, ông cùng Nga Thanh, Lưu Bạt bị bắt, tướng sĩ chết đến 6, 7 ngàn người. Về sau Đế hạ được Bình Lương, bọn Cân mới thoát ra. Bị miễn chức, phải làm việc bếp núp, sai vác rượu thịt theo xa giá về kinh sư mà chịu nhục.
Ít lâu sau được bái làm An đông tướng quân, giáng tước làm công. Xa giá sắp đi dẹp Phùng Văn Thông, có chiếu cho Cân gọi dân U Châu cùng tộc Đinh Linh ở Mật Vân được vạn người, vận chuyển công cụ ra Nam đạo. Đầu những năm Thái Duyên (435 - 440), làm Vệ úy, đổi làm Hoằng Nông vương, gia hiệu Chinh nam đại tướng quân. Sau làm Vạn kỵ đại tướng quân.
Vua Ngụy triệu tập quần thần ở Tây Đường, bàn việc đánh Bắc Lương. Bọn Hề Cân hơn 30 người bàn rằng: Hà Tây vương Thư Cừ Mục Kiền vẫn cống nạp đầy đủ, vả quân đội năm trước mới viễn chinh, người ngựa mỏi mệt; lại thêm Lương Châu khô hạn, khó lòng giao chiến lâu dài. Đế không nghe. Bắc Lương dẹp xong, nhờ công được ban 70 hộ nô bộc. Bởi Cân là nguyên lão, được ban An xa, cho phán xử hình ngục, tra xét triều chánh.
Hề Cân có mấy chục vợ, hơn 20 con trai.
Chú thích
Thể loại:Tướng nhà Bắc Ngụy Thể loại:Người Sơn Tây (Trung Quốc) Thể loại:Sinh năm 369 Thể loại:Mất năm 448
Tagetes nelsonii
Tagetes nelsonii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Greenm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Cúc vạn thọ Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1903
Hymenocrater altimuranus
Hymenocrater altimuranus là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Rech.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hymenocrater Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1982
Compsodrillia opaca
Compsodrillia opaca là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.
Tham khảo
Thể loại:Compsodrillia
Aspidium veitchianum
Aspidium veitchianum là một loài dương xỉ trong họ Tectariaceae. Loài này được C.Chr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1905. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aspidium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1905 Thể loại:Unresolved names
Aspidium veitchianum
Thalictrum squarrosum
Thalictrum squarrosum là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Stephan ex Willd. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1799.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thalictrum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1799
Ernestina Pérez Barahona
nhỏ|Ernestina Pérez Barahona Ernestina Pérez Barahona (sinh tại Valparaíso, 8 tháng 8 năm 1865 - mất năm 1951) là một bác sĩ và nhà hoạt động nữ quyền người Chile nổi tiếng là một trong những nữ sinh viên y khoa đầu tiên tại Đại học Chile và đồng thời là nữ bác sĩ thứ hai ở Mỹ Latinh, bà tốt nghiệp chỉ vài ngày sau Eloísa Díaz. Bà đã được tham gia chương trình giáo dục trung học tại trường Lebrun Pinochet. Bà đã nhận được bằng Cử nhân Văn thư năm 1883 và bắt đầu nghiên cứu về y học vào cuối năm đó. Vào tháng 1 năm 1887, bà đã nhận được bằng cấp chuyên ngành Y sĩ và Bác sĩ phẫu thuật. Bà rời quê hương để đến Berlin năm 1888, nhập học vào trường Đại học Frederick Wilhelm (nay là Đại học Humboldt của Berlin). Hai năm sau, bà đến Paris để tiếp tục học tập. Bà trở về Chile và hành nghề y trước khi thực hiện một chuyến đi khác tới châu Âu vào năm 1910, sau đó xuất bản cuốn sách Compendio de Ginecologia ở Leipzig năm 1910. Khi còn ở Đức, Học viện Y khoa Berlin đã bổ nhiệm bà làm thành viên danh dự.
Tham khảo
Thể loại:Nữ nhà văn Chile Thể loại:Mất năm 1951 Thể loại:Sinh năm 1865 Thể loại:Nữ giới Chile
Lý Bình
Lý Bình (chữ Hán: 李平, ? – 516), tự Đàm Định hay Vân Định, ngoại thích, quan viên, tướng lãnh nhà Bắc Ngụy.
Thân thế
Ông nội là Lý Phương Thúc, người huyện Mông, quận (quốc) Lương, làm đến Tế Âm thái thú nhà Lưu Tống. Thời Văn Thành đế, con trai trưởng của Lý Phương Thúc là Lý Tuấn bị gián điệp chiêu dụ, bèn quy hàng nhà Bắc Ngụy; các em trai Đản, Nghi, Nhã, Bạch, Vĩnh trước sau cũng đi theo Tuấn, định cư ở huyện Vệ Quốc, quận Đốn Khâu.
Nhờ có con gái là Lý quý nhân sinh ra Hiến Văn đế, Lý Phương Thúc được truy tặng Đốn Khâu Hiến vương, Lý Tuấn được phong Đốn Khâu vương, Lý Đản được phong Trần Lưu vương, Lý Nghi được phong Bành Thành vương.
Con trai trưởng của Lý Tuấn là Lý Túc có tội, chịu đoạt tước. Con trai trưởng của Lý Đản là Lý Sùng, theo lệ giáng xuống công tước; Sùng là danh thần của nhà Bắc Ngụy, có công trấn áp khởi nghĩa Lục trấn, sử cũ có truyện. Bình chính là con trai trưởng của Lý Nghi.
Khởi nghiệp
Bình từ nhỏ có đại độ, đến khi trưởng thành, đọc khắp sách vở, ưa thích Lễ, Dịch, rất có văn tài. Đầu niên hiệu Thái Hòa (477 – 499) thời Hiếu Văn đế, Bình được bái làm Thông trực tán kỵ thị lang, nhận được sự trọng thị của hoàng đế. Trong thời gian giữ tang cha mẹ, Bình được khen là hiếu. Bình được tập tước Bành Thành vương; sau khi Hiếu Văn đế tiến hành Hán hóa, theo lệ ông chịu giáng làm công tước. sau đó Bình được bái làm Thái tử trung xá nhân, thăng làm Tán kỵ thị lang, xá nhân như cũ, rồi được thăng làm Thái tử trung thứ tử.
Bình tìm dịp Hiếu Văn đế đang vui vẻ để xin ra coi 1 quận nào đó, đế đồng ý, bái ông làm Trường Lạc thái thú. Bình cai trị thanh tĩnh, được quan dân yêu mến. Hiếu Văn đế tiến đánh Nam Tề, lấy Bình kiêm chức Ký Châu Nghi đồng Khai phủ Trưởng sử, ở đó ông nổi tiếng thanh liêm; sau đó Bình tiếp tục được trừ chánh chức Trưởng sử, Thái thú như cũ. Ít lâu sau, Bình được làm Hành Hà Nam doãn, khiến các thế lực hào tộc kiêng dè.
Thời Tuyên Vũ đế
Tuyên Vũ đế nối ngôi, Bình được trừ chức Hoàng môn lang, thăng làm Tư đồ Tả trưởng sử, Hành doãn như cũ. Sau đó Bình được xét là xứng chức, cho chánh chức Doãn, trưởng sử như cũ. Tuyên Vũ đế muốn thăm Nghiệp Thành, Bình dâng biểu can ngăn, cho rằng triều đình dời đô mới 10 năm, lòng người chưa định, tích trữ chưa nhiều, không nên hao phí, đế không nghe. Triều đình giáng chiếu cho Bình giữ bản quan làm Hành Tương Châu sự. Tuyên Vũ đế đến Nghiệp, đích thân thăm nhà của Bình, gặp các con của ông. Sau đó Bình được chánh chức Thứ sử, gia hiệu là Chinh lỗ tướng quân.
Bình khuyến khích cày cấy, sửa sang Thái học, chọn lựa danh nho để sung chức Bác sĩ, tuyển chọn kẻ thông minh trong 5 quận để dạy dỗ, vẽ tranh Khổng tử và 72 học trò đặt ở học đường, đích thân viết bài tán. Trước đó sứ giả triều đình rất hay chiếm đoạt của công, Bình bèn vẽ tranh “Lý hổ vĩ” (giẫm đuôi cọp), “Tiễn bạc băng” (đạp băng mỏng) tại quán dịch, thu hút sự chú ý của hạ nhân của họ, nhằm răn đe bọn sứ giả. Bình được gia hiệu Bình đông tướng quân, trưng bái làm Trưởng kiêm Độ chi thượng thư, sau đó được chánh chức Thượng thư, lĩnh chức Ngự sử trung úy.
Em trai kế của Tuyên Vũ đế là Ký Châu thứ sử, Kinh Triệu vương Nguyên Du nổi loạn (508), triều đình lấy Bình làm Sứ trì tiết, Đô đốc Bắc thảo chư quân sự, Trấn bắc tướng quân, Hành Ký châu sự để đánh dẹp. Tuyên Vũ đế gặp Bình ở điện Thức Càn, rơi nước mắt giao nhiệm vụ cho ông. Bình đến huyện Kinh, các cánh quan quân tập hợp ở đấy. Trong đêm có vài ngàn binh người Man đến phá lũy trước của Bình, tên bắn trúng cả trướng của ông; Bình ngồi yên không động, ít lâu sau thì ổn định trở lại. Quan quân còn cách thành Ký Châu 60 dặm về phía nam, phản quân vây đánh quân Tế Châu, nhổ rào lấp hào, còn cách chưa đầy vài thước. Các cánh quan quân hợp lại chiến đấu, thất bại quay về, sợ hãi đùn đẩy nhau. Bình đích thân đứng giữa quân đội, hứa sẽ trọng thưởng, sĩ tốt mới tiến lên, đại phá phản quân. Quan quân thừa thắng truy kích, đến tận cửa thành, chép vài vạn thủ cấp, rồi vây thành đốt cửa. Nguyên Du cùng hơn trăm kỵ binh mở cửa bỏ chạy, Bình sai đô đốc Thúc Tôn Đầu đuổi theo, còn cách Tín Đô 10 dặm thì bắt được Du. Bình xong Ký Châu, Tuyên Vũ đế sai Kiêm Cấp sự Hoàng môn thị lang, Bí thư thừa Nguyên Phạm tuyên chỉ úy lạo. Bình được trưng về kinh sư, giữ bản quan lĩnh chức Tương Châu đại trung chánh.