cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Latanoprost
Latanoprost được chấp thuận cho sử dụng y tế tại Hoa Kỳ vào năm 1996. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Latanoprost có sẵn dưới dạng thuốc gốc. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 0,69-3,79 USD cho một chai 2,5 ml. Tại Hoa Kỳ một tháng chi phí điều trị có chi phí ít hơn 25 USD.
Chú thích
Thể loại:Thuốc thiết yếu của WHO
Stade Ange Casanova
Stade Ange Casanova (Stadiu Anghjulu Casanova) là một sân vận động bóng đá ở Ajaccio, Corsica, Pháp. Sân đã từng là sân nhà của câu lạc bộ Gazélec Ajaccio từ năm 1961 tới năm 2023, có sức chứa 8,000 người.
Stade Mezzavia được xây dựng vào năm 1961, và đổi tên thành Stade Ange Casanova vào ngày 16 tháng 7 năm 1994 để tưởng nhớ Ange Casanova, giám đốc của câu lạc bộ Gazélec. Trước năm 1961, câu lạc bộ thi đấu trên sân Stade Miniconi.
Tham khảo
Ange Casanova Thể loại:Gazélec Ajaccio Thể loại:Địa điểm thể thao hoàn thành năm 1961 Thể loại:Công trình xây dựng tại Ajaccio Thể loại:Thể thao Ajaccio Thể loại:Địa điểm thể thao Ajaccio Thể loại:Khởi đầu năm 1961 ở Pháp
Từ vựng học
Từ vựng học (lexicology) là một phần của ngôn ngữ học, chuyên nghiên cứu từ. Điều này có thể bao gồm bản chất và chức năng của các từ như là những biểu tượng, ý nghĩa và mối quan hệ ý nghĩa của các từ đối với nhận thức luận nói chung, và các quy tắc của thành phần của họ từ các yếu tố nhỏ hơn (hình vị như tiếng Anh -ed đánh dấu cho quá khứ hay un- cho phủ định; và âm vị là đơn vị âm thanh cơ bản). Thuật ngữ học cũng liên quan đến mối quan hệ giữa các từ, có thể liên quan đến ngữ nghĩa (ví dụ: tình yêu và tình cảm), phái sinh (ví dụ, fathom so với unfathomably), sử dụng và phân biệt xã hội học (ví dụ, xác thịt và thịt) và bất kỳ vấn đề nào khác tham gia vào việc phân tích toàn bộ từ vựng của một ngôn ngữ.
Thuật ngữ này xuất hiện lần đầu tiên vào những năm 1970, mặc dù có những nhà từ vựng thực sự trước khi thuật ngữ này được đặt ra. Từ vựng học tính toán là một lĩnh vực liên quan (giống như cách mà ngôn ngữ học tính toán có liên quan đến ngôn ngữ học) liên quan đến nghiên cứu tính toán của từ điển và nội dung của chúng.
Một khoa học liên minh đến từ vựng là từ điển học, cũng nghiên cứu các từ, nhưng chủ yếu liên quan đến từ điển - nó liên quan đến việc đưa các từ vào từ điển và từ quan điểm đó với toàn bộ từ vựng. Đôi khi từ vựng được coi là một phần hoặc một nhánh của từ vựng, nhưng nói một cách chính xác, chỉ có các nhà từ vựng thực sự viết từ điển là nhà từ điển học. Một số người coi đây là một sự khác biệt của lý thuyết so với thực hành.
Tham khảo
Thể loại:Thuật ngữ ngôn ngữ học
Libnotes viridula
Libnotes viridula là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Libnotes Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Gladiolus goldblattianus
Gladiolus goldblattianus là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được Geerinck mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Lay ơn Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2001
Leesport, Pennsylvania
Leesport là một thị trấn thuộc quận Berks, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 1918 người.
Tham khảo
Thể loại:Borough của Pennsylvania Thể loại:Quận Berks, Pennsylvania
Kuřimská Nová Ves
Kuřimská Nová Ves là một làng thuộc huyện Brno-venkov, vùng Jihomoravský, Cộng hòa Séc.
Eurypoena tuberosa
Eurypoena tuberosa là một loài nhện trong họ Theridiidae. Chúng thuộc chi đơn loài Eurypoena và được Jörg Wunderlich miêu tả năm 1987.
Kuřimská Nová Ves
Tham khảo
Thể loại:Khu dân cư ở huyện Brno-venkov Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Ma cà rồng
Ma cà rồng là cách gọi một sinh vật huyền huyễn được truyền tụng từ lâu trong ký ức dân gian, loài này được cho là tồn tại bằng cách uống máu từ các cá thể sống. Hình tượng phổ biến về ma cà rồng là những con ma cà rồng trong văn hóa châu Âu (Vampire) mà điển hình là bá tước Dracula trong tác phẩm văn học cùng tên.
Danh xưng
Ngay từ hậu kỳ trung đại, các sách Kiến văn tiểu lục của Lê Quý Đôn, Thoái thực ký văn của Trương Quốc Dụng và Hưng Hóa kỷ lược của Phạm Thận Duật đã chép về "một loài ma chuyên hút máu người xuất hiện ở vùng Hưng Hóa", thường được gọi là ma Cà Rồng (茄蠬鬼), ma Cà Rằng (奇䗀鬼) hoặc ma Càn Sùng (乾崇鬼); những danh xưng này tuy khác nhau nhưng đều cố gắng ký âm kurung / gunung trong các ngôn ngữ Tai-Kadai. Tác giả Phạm Thận Duật còn nói, loài ma này "hễ là người Thái Đen thì hay có".
Đặc điểm
Mặc dù ma cà rồng được ghi nhận trong nhiều nền văn hóa khác nhau, nhưng cho đến khi một số tin đồn và hiện tượng khó giải thích về ma cà rồng xuất hiện vào châu Âu từ các khu vực mà truyền thuyết này vốn phổ biến, chẳng hạn như khu vực Balkan và Đông Âu, cho dù cứ mỗi địa phương đều có tên gọi khác nhau về nó chẳng hạn như vrykolakas tại Hy Lạp và strigoi tại România. Niềm tin đó đã tăng lên đến cuồng dại trong tâm trí đám đông và trong một số trường hợp xác chết đã thực sự đặt cược với những người bị cáo buộc là ma cà rồng.
Những người mê tín vào ma cà rồng là những người đam mê thực hành việc uống máu người hoặc động vật. Người ta cũng thường nói rằng ma cà rồng chủ yếu hay cắn vào cổ nạn nhân, hút máu từ động mạch. Trong văn học dân gian nói chung, luôn có niềm tin vào một đối tượng có được sức mạnh siêu nhiên nhờ vào việc uống máu người. Lịch sử của những người mê tín ma cà rồng nói chung xuất phát từ tục ăn thịt người. Uống máu (và/hoặc ăn thịt) người khác đã được sử dụng như một thủ đoạn tâm lý nhằm khủng bố tinh thần kẻ thù và phản ánh nhiều sự cuồng tín.
Trong nhiều thế kỷ đã có nhiều hiện tượng huyền bí và đáng sợ khiến người dân hoang mang, một dịch bệnh đã tràn lan và giết chết nhiều người. Người ta cho rằng là do tà thuật phù thủy gây ra, ma cà rồng đội mộ sống lại và lấy đi sự sống của người sống. Những cái xác chết kỳ lạ không phân huỷ hay thối rữa, móng tay, tóc, răng mọc dài ra như còn sống và có máu chảy ra từ mắt, mũi, miệng và đôi khi cả tai, nhìn như một người đang ngủ hay vừa mới chết cho dù đã bị chôn trong nhiều ngày nhiều tháng nhiều năm mà vẫn không có dấu hiệu phân hủy hay thối rữa mà vẫn hồng hào, đỏ tươi và bụng to như vừa mới ăn uống no nê được cho là đã biến thành ma cà rồng. Mắt trái mở và có vẻ cơ thể đã di chuyển.
Cổ đại
Những truyền thuyết về xác chết thèm khát máu thời xưa gần như giống nhau ở mọi nơi trên toàn cầu. Ma cà rồng tựa linh hồn gọi là Lilu được đề cập tới trong khoa nghiên cứu ma quỷ Babylon, và kẻ khát máu Akhkharu trong huyền thoại Sume thậm chỉ còn sớm hơn cả. Người ta nói những con quỷ cái đó đi lang thang hàng giờ trong bóng tối, săn tìm và giết những đứa trẻ mới sinh cũng như phụ nữ có mang. Một trong những con quỷ đó, tên là Lilitu, đã được làm phỏng theo ở khoa nghiên cứu ma quỷ Do Thái tựa như Lilith. Lilitu/Lilith thỉnh thoảng còn gọi là mẹ của muôn loài ma cà rồng. Xem chi tiết ở Lilith.
Nữ thần Ai Cập Sekhmet trong một huyền thoại trở nên cuồng khát máu sau khi sát sinh một vài người và chỉ thỏa mãn sau khi uống rượu cồn màu máu. Trong tác phẩm Tây du ký của Ngô Thừa Ân, Bạch Cốt Tinh cũng hút máu người. Với bản lĩnh ấy, có thể xem cô như nữ hoàng ma cà rồng. Bạch Cốt Tinh sinh ra từ một bộ xương hấp thụ khí của càn khôn nhật nguyệt mà thành quái. Trong tác phẩm Odyssey của Homer, vong hồn mà Odyssey gặp trong chuyến đi qua địa ngục bị quyến rũ bởi máu tươi của cừu đực hiến tế, thực tế là Odyssey dùng lợi thế của mình để triệu tập vong hồn của Tiresias. Trong các huyền tích La Mã có nói đến strix, một con chim sống về ban đêm được nuôi bằng máu người tươi. Người Âu châu trung cổ lưu truyền những truyện rùng rợn về một giống ma hút máu có tên "Vampire". Nhiều truyện về ma cà rồng rất ghê rợn, như chuyện một người hung ác xứ Wales đã chết từ lâu, bỗng đêm đêm sống lại trở về gọi tên từng người quen và hút máu họ đến chết.
Trung đại
Vào các thế kỷ XVII và XVIII, cơn sốt hoảng sợ ma cà rồng lan khắp Tây Âu. Người ta bảo họ nhìn thấy người chết sống lại đi khắp nơi tấn công người sống. Các chính quyền đã cho khai quật các phần mộ để thiêu hủy xác. Từ đó thế giới ma cà rồng gây kinh hãi khắp Tây Âu và đi vào thơ ca và hội họa. Sau đó các tác phẩm này gây cảm hứng cho nhà văn Ireland Bram Stoker viết nên tiểu thuyết nổi tiếng Dracula. Ma cà rồng được cho là những xác chết bị linh hồn ma quỷ chiếm hữu, phù thủy hoặc những người tự tử, hoặc do bị cắn bởi một con ma cà rồng khác. Năm 1746, Dom Augustin Calmet cho biết thấy được những cuộc mục kích những người chết từ lâu bỗng đội mồ trở về, cắn xé, hút máu người thân của chúng. Bọn ma quỷ ghê tởm này đi lại, nói chuyện như người thường, xác của chúng chôn dưới đất nhiều năm vẫn nguyên vẹn không bị thối rữa, đỏ tươi và máu chảy ra từ miệng. Tất cả những người bị chúng hút máu đều chết. Đến thế kỷ XIX, truyện viết về ma cà rồng càng nhiều và trở thành một đề tài văn học. Nổi tiếng nhất là cuốn Dracula của Bram Stoker.
Một đặc điểm nổi bật của ma cà rồng là rất thích máu, vào ban đêm thường xuất hiện dưới hình dạng của một con dơi hoặc một con sói hoặc là một đám mây màu đen bay đến cửa sổ gõ cửa và xin vào. Nếu nạn nhân trong cơn mơ không làm chủ được mình thì sẽ mở cửa và rồi cũng sẽ trở thành một ma cà rồng, đặc biệt những nạn nhân này luôn có mối liên quan mật thiết với ma cà rồng gốc, có nghĩa là có thể cảm nhận và xác định được ma cà rồng gốc ở đâu. Trong các cuốn sách, phim ảnh và tivi, ma cà rồng được thể hiện như là những sinh vật cực kỳ phức tạp. Theo truyền thuyết, mỗi ma cà rồng đều đã từng là một con người; sau khi bị con ma khác tấn công, chết đi rồi trỗi dậy từ nấm mồ để hóa thân thành con quỷ hút máu khủng khiếp. Từ khi thể xác được phục sinh - di hài sống của một người chết - ma cà rồng thường được xem như là bất tử. Chúng cũng có thể biến thành một người bình thường khỏe mạnh và khó mà bị phát hiện giữa những người sống. Ngoài ra sinh vật khủng khiếp này cũng có thể mang hình thù một con thú, thường là dơi hay chó sói hoặc thậm Chí sương mù, nhằm lặng lẽ tiếp cận nạn nhân. Chúng có thể chạy trên mặt nước.
Tuy vậy, ma cà rồng vẫn có một số nhược điểm. Chúng có thể bị tiêu diệt bởi cái cọc xuyên tim hay bởi lửa; chúng sẽ chết nếu bị chém đầu và bị phơi ra dưới ánh sáng mặt trời (đây một điểm yếu của ma cà rồng được tạo ra bởi Văn học). Chúng rất sợ hình thập tự thánh giá, nước thánh, củ tỏi và cỏ roi ngựa. Ma cà rồng không có ảnh phản chiếu trong gương và đôi khi không có một cái bóng, (ma cà rồng không có xương) và có sức mạnh siêu nhân. Hình ảnh ma cà rồng được sáng tạo theo nhiều cách tùy vào sức tưởng tượng của con người. Chúng không thể vào nhà người khác nếu không được mời hoặc vào nhà thờ (có thể là đất thánh).
Hiện đại
Không có bằng chứng khoa học nào chứng tỏ ma cà rồng tồn tại, song tiến bộ y học đã chứng tỏ được hạnh kiểm quỷ dữ này. Một trong các bệnh lý ma cà rồng là chứng rối loạn chuyển hoá porphyrine (porphyria). Chứng bệnh cực hiếm này sinh ra do sự mất cân bằng trong sản sinh heme, một sắc tố giàu chất sắt trong máu. Người mắc chứng bệnh này rất sợ ánh sáng mặt trời, đau bụng nhiều và có thể bị mê sảng. Thời xưa người ta chữa trị bệnh này bằng cách cho bệnh nhân uống máu tươi để khắc phục tình trạng mất cân bằng trong cơ thể (mặc dù không có bằng chứng rõ ràng nào về điều này). 181px|nhỏ|trái|Ma cà rồng Một số bệnh nhân loại này thường có miệng và răng màu đỏ do hoạt động sinh sắc tố heme không ổn định. Porphyria có tính di truyền nên xưa nay người ta thường tập trung những bệnh nhân này vào một số khu vực nhất định. Nguyên do thứ hai làm phát sinh "bệnh lý ma cà rồng" là chứng giữ nguyên thể (catalepsy), một sự kết hợp giữa chứng động kinh, tâm thần phân liệt và các bệnh khác tác động đến hệ thần kinh trung ương. Khi bệnh nhân lên cơn, toàn bộ cơ thể sẽ cứng đơ, nhịp tim và hơi thở suy yếu. Đôi khi người ngoài tưởng lầm bệnh nhân catalepsy đang lên cơn dữ dội là... một xác chết.
Sự chết chóc là một trong các khía cạnh bí ẩn nhất của cuộc sống và mọi nền văn hóa cổ kim đều quan tâm đặc biệt đến hiện tượng. Một cách để luận giải về cái chết là nhân cách hóa nó - mang lại cho nó một dạng hữu hình, Thế nên, các con quỷ dữ Lamastu, Lilith và lũ ma cà rồng tương tự thời xa xưa là những cách giải thích đối với một điều bí ẩn kinh khủng, cái chết đột ngột của một trẻ nhỏ và bào thai trong tử cung. Con quỷ Strigoi và các thi thể phục hoạt khác chính là các tượng trưng cuối cùng của sự chết - chúng là di hài thật sự của những người đã chết.
Ma cà rồng cũng là hiện thân mặt tối của con người. Bằng cách vạch rõ cái ác thông qua các hình ảnh siêu nhiên, con người có thể luận giải tốt hơn về chính các xu hướng ác của mình. Sự biểu hiện quá nhiều con quỷ giống ma cà rồng trong xuyên suốt lịch sử, cũng như sự ám ảnh không dứt của chúng ta đối với lũ hút máu này, chứng tỏ rằng đó là một phản ứng tổng thể đối với thân phận con người. Nó đơn giản là bản tính con người nhằm loại trừ những sợ hãi... Họ lý giải rằng, trong những năm đầu thế kỷ XVIII, người dân Đông Nam châu Âu luôn tin vào sự tồn tại của những người bị cho là "ma cà rồng". Khi gặp những dịch bệnh khó hiểu hay hiện tượng kì lạ, bất cứ ai cũng sẽ đổ lỗi cho ma quỷ.
Tuy vậy, các nhà khoa học cũng đưa ra một lý giải khoa học về việc xác chết vẫn còn nguyên vẹn và hồng hào như sau: "Khi một xác chết phân hủy, nước trong các mô dần thay đổi. Lúc này, lớp bên ngoài của da tróc dần ra và các lớp bên trong bắt đầu hóa lỏng". Các lớp bên trong thường sẽ có một vẻ ngoài hồng hào hơn và có thể xuất hiện hiện tượng lên da mới. Trong lúc phân hủy, khí tích tụ trong một xác chết, gây ra nhiều điều lạ lùng. Áp lực từ các chất khí có thể gây ra hiện tượng máu chảy ra từ miệng, mắt, nhìn rất ghê rợn. Khi có dụng cụ đâm vào tử thi chứa nhiều khí phân hủy rất dễ phát ra những âm thanh ghê người. Nhưng tất cả các thi thể đều bị thiêu thành tro.
Pronephrium macrophyllum
Pronephrium macrophyllum là một loài thực vật có mạch trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Ching ex Y.X. Ling miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Ma cà rồng
Hiện đại
Theo truyền thuyết, khắc tinh truyền kiếp của ma cà rồng chính là Người sói, hay nói cách khác thì đây là sinh vật huyền bí duy nhất có thể tiêu diệt ma cà rồng bởi độc tố từ phát cắn chí mạng của người sói khiến ma cà rồng không thể hồi phục vết thương được. Nhưng cuộc chiến giữa người sói và ma cà rồng thật ra được tạo từ văn học, và vào thời Trung Cổ, người ta cho rằng nếu lúc sống bạn là một người sói và sau khi chết đi bạn sẽ biến thành ma cà rồng. Ngoài ra ma cà rồng rất sợ tỏi, cỏ roi ngựa và cây thánh giá. Chúng có thể ngăn chặn bằng cách đâm cọc xuyên qua tim để giữ chúng không ra khỏi quan tài, chém đầu và hỏa thiêu là cách để tiêu diệt ma cà rồng vào thời ấy hoặc nhét gạch đá vào miệng của chúng.
Eurypoena tuberosa
Tham khảo
Thể loại:Eurypoena Thể loại:Động vật được mô tả năm 1987
Pronephrium macrophyllum
Tham khảo
Thể loại:Pronephrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1999
Ma cà rồng
Liên kết ngoài
Thể loại:Biến đổi hình dạng Thể loại:Truyền thuyết
Catocala fulva
Catocala fulva là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Scrapter amplispinatus
Scrapter amplispinatus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Eardley mô tả khoa học năm 1996.
Catocala fulva
Liên kết ngoài
Thể loại:Catocala
Scrapter amplispinatus
Tham khảo
Thể loại:Scrapter Thể loại:Động vật được mô tả năm 1996
Fada N'gourma
Fada N'gourma là một tổng thuộc tỉnh Gourma ở đông bắc Burkina Faso. Thủ phủ là thị xã Fada N'gourma. Dân số năm 2006 là 123.594 người.
Các thị xã và làng xã
Bandingui, Binadéni, Boudangou, Bougui, Boumpoa, Boungou, Gbédissaga, Kantambari, Kikidéni, Koaré, Kodjonti, Komandougou, Komangou, Kpenchangou, Madéni, Mangoudéni, Momba, Mourdéni, Naboudi, Nagaré, Namoungou, Natiaboani, Niamanga, Nouarangou, Pandridéni, Payégou, Pentouangou, Pokiamanga, Sanipenga, Sétougou, Tagou, Tanwalbougou và Tiandiaga.
Tham khảo
Thể loại:Tổng của Burkina Faso Thể loại:Gourma (tỉnh)
Fada N'gourma Department Fada N'gourma
Phymatodes pusillus
Phymatodes pusillus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Phymatodes
Świny
Świny (Schweinhaus) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của xã Bolków, huyện Jaworski, Hạ Silesia, nằm ở phía tây nam Ba Lan.
Địa lý
trái|nhỏ| Di tích lâu đài Nó nằm ở vùng Hạ Silesia trên Quốc lộ quốc gia Ba Lan số 3, phía đông bắc Bolków, cách khoảng 15 km    phía tây nam Jawor và 70 km     phía tây thủ đô khu vực Wrocław. Ngôi làng có dân số 280 người.
Lịch sử
Một khu định cư trên con đường lịch sử dẫn từ Vương quốc Ba Lan qua Tây Sudetes đến Công tước xứ Bohemia đã tồn tại vào thế kỷ thứ 10/11. Theo truyền thuyết, một hiệp sĩ người Hà Lan Biwoy 716 đã giết một con lợn rừng bằng tay và hiến nó cho tổ tiên Přemyslid Libuše, do đó anh ta đã nhận được bàn tay của chị gái Kazi và được trao tặng với các điền trang xung quanh. Thật vậy, tổ tiên của Lãnh chúa winy (Schweinichen) địa phương có thể đã tự lập trong khu vực khi Silesia nằm dưới sự cai trị của công tước Piast Mieszko I của Ba Lan.
Lâu đài Świny lần đầu tiên được ghi nhận trong năm 1108 bởi các nhà biên niên sử thời Trung cổ Cosmas của Praha, tác giả của Chronica Boemorum, người đề cập một Voivode Mutina của triều đại Vršovci gặp chú mình Nemoy tại Castrum Suini trong Poloniae để âm mưu chống lại Công tước Svatopluk của Bohemia. Suini là lâu đài lâu đời nhất được biết đến ở Lower Silesia. Nó một lần nữa xuất hiện với tư cách là Zpini trong chứng thư 1155 do Giáo hoàng Adrian IV ban hành. trái|nhỏ| Lâu đài Świny, miêu tả năm 1655 Từ thế kỷ XIII trở đi, Świny rõ ràng là trụ sở hành chính của một lâu đài Ba Lan trên tuyến đường thương mại từ thủ đô Silesian Wrocław qua biên giới của vùng boho tại Kamienna Góra đến Trutnov và Praha. Một nhà thờ giáo xứ được ghi nhận lần đầu tiên vào năm 1313. Tuy nhiên, trong nhiều thế kỷ, nó đã mất đi ý nghĩa của nó, sau khi công tước Silesian Bolesław II Rogatka vào khoảng năm 1270, đã dựng lên lâu đài Bolków lân cận, và các ngôi sao được di dời bởi công tước Silesian Piast của Jawor và Świdnica. Tuy nhiên, Świny, thoát khỏi sự phá hủy trong cả Chiến tranh Hussite và Chiến tranh Ba mươi năm, vẫn là một trong những khu phức hợp lâu đài lớn nhất ở vùng đất Silesian.
Vào thế kỷ XVI, các thành viên của gia đình quý tộc Schweinichen đã tổ chức một vòng tròn thần bí, trong đó có Jakob Böhme, Abraham von Franckenberg và Angelus Silesius. Bị cướp bởi quân đội Nga trong Chiến tranh Bảy năm, lâu đài đã được đưa ra bán bắt buộc vào năm 1769. Sau đó, nó được tổ chức bởi Nhà Hoyos của Áo và nhanh chóng mục nát.
Fissidens cremersii
Fissidens cremersii là một loài Rêu trong họ Fissidentaceae. Loài này được Bizot & Onr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1976.
Orinus kokonorica
Orinus kokonorica là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (K.S.Hao) Keng mô tả khoa học đầu tiên năm 1957.
Liên kết ngoài
Thể loại:Orinus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1957
Arctotis rotundifolia
Arctotis rotundifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được K.Lewin mô tả khoa học đầu tiên năm 1922.
Liên kết ngoài
Thể loại:Arctotis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1922
Anatomidae
Anatomidae là một họ ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong nhánh Vetigastropoda (theo Bouchet & Rocroi, 2005).
Chi
Các chi thuộc họ Anatomidae gồm:
Trần Di công
Trần Di công là con của Trần Vũ công – vua thứ 8 nước Trần. Năm 781 TCN, Vũ công mất, Quy Thuyết lên nối ngôi, tức là Trần Di công.
Sử sách không ghi chép sự kiện xảy ra liên quan tới nước Trần trong thời gian ông làm vua.
Năm 778 TCN, Trần Vũ công qua đời. Ông ở ngôi được 3 năm. Em ông là Quy Tiếp lên nối ngôi, tức là Trần Bình công.
Chú thích
Thể loại:Vua nước Trần Thể loại:Năm sinh thiếu Thể loại:Mất năm 778 TCN
Scytodes congoanus
Scytodes congoanus là một loài nhện trong họ Scytodidae.
Loài này thuộc chi Scytodes. Scytodes congoanus được Embrik Strand miêu tả năm 1908.
Tham khảo
Thể loại:Scytodes
Libnotes xenoptera
Libnotes xenoptera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Exalbidion barroanum
Exalbidion barroanum là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Exalbidion. Exalbidion barroanum được Herbert Walter Levi miêu tả năm 1959.
Tham khảo
Thể loại:Exalbidion
Elaeagnus pungens
Elaeagnus pungens là một loài thực vật có hoa trong họ Elaeagnaceae. Loài này được Thunb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1784.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Nhót Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1784 Thể loại:Thực vật xâm hại
Scrapter amplitarsus
Scrapter amplitarsus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Eardley mô tả khoa học năm 1996.
Metalasia rogersii
Liên kết ngoài
Thể loại:Metalasia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1920
Sân bay Mae Sot
Sân bay Mae Sot (ท่าอากาศยานแม่สอด) là một sân bay phục vụ Mae Sot, một thị xã ở tỉnh Tak của Thái Lan. Sân bay này có 1 đường băng dài 1500 m bề mặt nhựa đường.
Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Hiện có các hãng hàng không sau đang hoạt động tại sân bay Mae Sot:
Liên kết ngoài
Thể loại:Tỉnh Tak Thể loại:Sân bay Thái Lan
Ferenta incaya
Ferenta incaya là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ferenta
Fissidens crenulatus
Fissidens crenulatus là một loài Rêu trong họ Fissidentaceae. Loài này được Mitt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1859.
Liên kết ngoài
Thể loại:Fissidens Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1859
Gladiolus gracilis
Gladiolus gracilis là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được Jacq. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1791.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Lay ơn Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1791
Ga Cheongdo
Ga Cheongdo là ga đường sắt trên Tuyến Gyeongbu.
Tham khảo
Thể loại:Nhà ga mở cửa vào 1905 Thể loại:Nhà ga ở Gyeongsang Bắc
Arctotis schlechteri
Arctotis schlechteri là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được K.Lewin mô tả khoa học đầu tiên năm 1922.
Liên kết ngoài
Thể loại:Arctotis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1922
Dictyopteris elliptica
Dictyopteris elliptica là một loài thực vật có mạch trong họ Polypodiaceae. Loài này được (Copel.) Alderw. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1917.
Tham khảo
Thể loại:Dictyopteris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1917
Libnotes bipartita
Libnotes bipartita là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Libnotes Thể loại:Limoniidae ở vùng Australasia
Giganthias immaculatus
Giganthias immaculatus là một loài cá biển thuộc chi Giganthias trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1954.
Phân bố và môi trường sống
G. immaculatus có phạm vi phân bố giới hạn ở vùng biển Tây Bắc Thái Bình Dương. Loài này trước được tìm thấy tại đảo Đài Loan; quần đảo Izu và quần đảo Ryukyu (Nhật Bản). Gần đây, chúng được ghi nhận thêm tại quần đảo Osumi và quần đảo Tokara của Nhật Bản, và ngoài khơi đảo Sulawesi, Indonesia. Tất cả các mẫu vật đều được phát hiện ở độ sâu hơn 100 m.
Mô tả
G. immaculatus trưởng thành đạt kích thước khoảng 42 cm. Đầu và thân trên có màu hồng đậm, chuyển thành hồng nhạt ở thân dưới. Gáy và trán màu vàng. Vây lưng màu vàng với dải hồng ở gốc. Vây hậu môn và vây bụng màu hồng nhạt. Vây đuôi và vây ngực màu hồng cam; đuôi hơi ánh vàng. Mẫu vật ngâm rượu có màu nâu nhạt, riêng các gai vây lưng và phần thân trên đường bên có màu sẫm hơn.
Số gai ở vây lưng: 9 (gai thứ 4 dài nhất); Số vây tia mềm ở vây lưng: 10 - 13; Số gai ở vây hậu môn: 3 (gai thứ 2 dài nhất); Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 8; Số vây tia mềm ở vây ngực: 16 - 17; Số gai ở vây bụng: 1; Số vây tia mềm ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 39 - 41.
Tham khảo
Emmanuel S. Delloro Jr. & Hiroyuki Motomura (2018), First records of Giganthias immaculatus (Perciformes: Giganthiidae) from the Osumi and Tokara islands, Kagoshima Prefecture, Japan, with notes on sexual dimorphism, Nature of Kagoshima 45: 21 - 25
Teguh Peristiwady, Petrus Ch. Makatipu, Jianguo Du (2014), Short Communication: A new record of Giganthias immaculatus Katayama, 1954 (Perciformes: Serranidae) from Indonesia, BIODIVERSITAS 15 (1): 104 - 107
Mãng Cổ Tế
Mãng Cổ Tế (, 1590 – 1635) là một Cách cách của Hậu Kim, con gái thứ ba của Nỗ Nhĩ Cáp Xích.
Cuộc sống
Mãng Cổ Tế sinh năm Minh Vạn Lịch thứ 18 (1590), trong gia tộc Ái Tân Giác La. Mẹ là Cổn Đại, thuộc Phú Sát thị, Kế Phúc Tấn của Nỗ Nhĩ Cáp Xích. Năm thứ 29 (1601), bà gả cho Bối lặc Ngô Nhĩ Cổ Đại. Lúc bấy giờ, Ngô Nhĩ Cổ Đại là bộ trưởng của Cáp Đạt, một trong bốn bộ tộc Hải Tây Nữ Chân, vì vậy danh xưng của Mãng Cổ Tế thường kèm theo "Cáp Đạt" ở phía trước, được xưng là Cáp Đạt Công chúa (哈达公主), hay Cáp Đạt Cách cách (哈达格格). Trong một số tài liệu tiếng Mãn còn sót lại, bà còn được xưng là Phượng Khoát Hi Cách cách (凤阔喜格格). Cuối những năm Thiên Mệnh, Ngô Nhĩ Cổ Đại qua đời. Năm Thiên Thông nguyên niên (1627), Mãng Cổ Tế tái giá với Ngao Hán Bối lặc Tắc Nặc Mộc Đỗ Lăng (索诺木杜棱), thuộc Bát Nhĩ Tế Cát Đặt thị. Mặc dù đã tái hôn nhưng bà vẫn tiếp tục được gọi là Cáp Đạt Cách cách.
Đầu năm Thiên Thông thứ 9 (1635), Hoàng Thái Cực đến trước phủ của Đích trưởng tỷ Nộn Triết Cách cách hành lễ, sau đến phủ Đại Bối lặc hành lễ, sau cuối cùng đến phủ của Đích tam tỷ là Mãng Cổ Tế hành lễ. Bà ở trong phủ đáp lại. Tháng 9, vì kiêu căng, bạo ngược mà bà bị tước bỏ danh vị Cách cách. Tháng 12 năm đó, Mãng Cổ Tế bị chính gia nô của mình là Lãnh Tăng Cơ (冷僧机) tố cáo bà cùng Bối lặc Đức Cách Loại, Mãng Cổ Nhĩ Thái ý đồ mưu đoạt Hãn vị. Hoàng Thái Cực cực kỳ tức giận, Mãng Cổ Tế bị xử tử, Truân Bố Lộc (屯布祿), Ái Ba Lễ (愛巴禮) và gia đình đều bị phán phanh thây. Con trai của Mãng Cổ Nhĩ Thái là Ngạch Tất Luân (额必伦) và anh trai cùng mẹ khác cha của Mãng Cổ Tế là Ngang A Lạp (昂阿喇) biết rõ sự tình mà không chịu báo cáo, đều xử tử. Ngạch phò Tắc Nặc Mộc Đỗ Lăng bị liên lụy mà tước đi vị hiệu. Trưởng nữ của bà là A Mộc Sa Lễ được gả làm Kế Phúc tấn của Nhạc Thác, thứ nữ được gả cho Hào Cách làm Đích Phúc tấn. Sau khi âm mưu tạo phản bị tố cáo, Hào Cách đã giết chết Đích Phúc tấn, Nhạc Thác cũng muốn theo nhưng bị Hoàng Thái Cực ngăn cản.
Tương quan
Căn cứ tư liệu lịch sử ghi lại, hôn nhân giữa Mãng Cổ Tế và Tắc Nặc Mộc Đỗ Lăng không mấy hòa thuận, có lẽ vì liên quan đến tính cách của bà. Chính bản thân Thái Tông nhận xét về Đích tam tỷ của mình: "Cáp Đạt Công chúa, từ khi Hoàng khảo còn sống, tính khí đã rất thô bạo", điều này cũng thuyết minh tính cách của bà rất cứng rắn. Khi cưới Mãng Cổ Tế, Tắc Nặc Mộc Đỗ Lăng đã có Nguyên phối Phu nhân, bà rất căm ghét vị Nguyên phối này, đồng thời ghét luôn anh của vị Nguyên phối là Thác Cổ, liên tục yêu cầu Tắc Nặc Mộc Đỗ Lăng cùng em trai Đức Cách Loại phải giết đi. Ngạch phò ở giữa đau khổ, còn thốt lên "Không giết Thác Cổ, thì Cách cách sẽ giết ta mất", biểu thị rất rõ tính cách cường thế bá đạo của Mãng Cổ Tế. Chính vì tính khí này của bà, đã dẫn đến sự kiện Thiên Thông thứ 9 bùng phát.
Năm Thiên Thông thứ 9 (1635), Lâm Đan hãn của Sát Cáp Nhĩ bộ qua đời, góa phụ Tô Thái Thái hậu quyết định suất lĩnh bộ tộc quy phụ Đại Thanh. Bởi vì Sát Cáp Nhĩ bộ đất rộng người đông, tài sản rất nhiều, các vị góa phụ Lâm Đan hãn Phúc tấn bản thân cũng có khối tài sản vô cùng khổng lồ, nên Hoàng thất Đại Thanh chia ra đích thân tiếp đãi. Trong ấy, Túc Thân vương Hào Cách muốn cưới Bá Kỳ Phúc tấn, bèn tấu lên Thái Tông. Sau đó, Thái Tông cùng chư vị Bối lặc thương nghị, đều cảm thấy có thể cho phép, nhưng Mãng Cổ Tế vì có con gái là Túc vương Đích thê, lại còn đang tại thế, nghe tin Thái Tông cho phép thì liền cảm thấy bị xúc phạm, từ đó ghi hận Thái Tông. Cùng năm đó, ngày 24 tháng 9, Thái Tông mở tiệc chiêu đãi Tô Thái Thái hậu, cùng Tông thất Vương công, chỉ có Lễ Liệt Thân vương Đại Thiện không tham dự. Mãng Cổ Tế liền đến quân doanh của Đại Thiện, được Đại Thiện mời vào bày yến, còn được tặng cho rất nhiều lễ vật.
Ở lúc ấy, Thái Tông đang trong thời kỳ chèn ép chư vị Bối lặc để quyền lực đều tập trung trong tay của Hãn vương, trong đó khó giải quyết nhất chính là thế lực của Đại Thiện. Dựa theo cách nói của Thái Tông, Mãng Cổ Tế thường ngày không qua lại gì với Đại Bối lặc, nay đột nhiên tốt như vậy, chính là coi rẻ thể diện của Hãn vương, do đó Thái Tông chính thức tiền hành nghiêm trị Đại Bối lặc cùng Mãng Cổ Tế. Cuối cùng, Mãng Cổ Tế bị tước đi vị hiệu "Cố Luân Cách cách", Thái Tông còn hạ chỉ dụ: "Về sau, tất cả thân thích đều không cho Cáp Đạt Cách cách lui tới. Kẻ nào cả nể làm trái, luận xét như tội của Cáp Đạt Cách cách mà nghiêm trị".
Ngày 5 tháng 12, thuộc nhân của Mãng Cổ Tế là Lãnh Tăng Cơ tố giác, trước kia, Bối lặc Mãng Cổ Nhĩ Thái, Bối lặc Đức Cách Loại, Mãng Cổ Tế Cách cách, Ngạch phò Tắc Nặc Mộc Đỗ Lăng cùng các thuộc nhân Truân Bố Lộc, Ái Ba Lễ cùng Lãnh Tăng Cơ đã từng cùng nhau ở trước tượng Phật quỳ xuống thề, xưng đã kết oán với Thái Tông, mưu đồ gây rối. Ngay lúc ấy, Ngạch phò Tắc Nặc Mộc Đỗ Lăng cũng tự tố giác, đem Truân Bố Lộc, Ái Ba Lễ cùng Lãnh Tăng Cơ đều tra xét thẩm vấn. Sau đó, Thái Tông đem Mãng Cổ Tế giải ra trước mặt các di sương phi tần của Thái Tổ và chư vị Cách cách khác "Đồng thẩm vấn", tội chứng, liền bị xử tử.
Hậu duệ
Tất cả các con của bà được ghi chép lại đều là con của Ngô Nhĩ Cổ Đại, bao gồm một con trai là Ngạch Sâm Đức Lý (额森德里) cùng 2 con gái là:
Ngoài ra, Tắc Nặc Mộc Đỗ Lăng còn có hai con trai, không rõ có phải do bà sinh hay không
Tài liệu
Thể loại:Công chúa nhà Thanh
Hemiphaga novaeseelandiae
Hemiphaga novaeseelandiae (tên tiếng Anh: "New Zealand pigeon" - bồ câu New Zealand, tên tiếng Māori: "kererū") là một loài bồ câu đặc hữu New Zealand. Người Māori đa phần gọi nó là kererū nhưng cũng gọi là kūkupa và kūkū ở một vài nơi của đảo Bắc, nhất là ở Northland.
H. novaeseelandiae thuộc về phân họ Treroninae, họ Bồ câu (Columbidae), (một nhóm các loài chim sinh sống khắp Đông Nam Á, châu Phi và New Zealand). Các thành viên thuộc phân họ Treroninae chủ yếu trái cây, nhất là quả hạch. H. novaeseelandiae nằm trong chi bồ câu Hemiphaga (Bonaparte, 1854), đặc hữu New Zealand và đảo Norfolk. Tuy nhiên, một mảnh xương thuộc chi Hemiphaga đã được phát hiện trên đảo Raoul. Hemiphaga chathamensis trước đây bị xem như một phân loài của H. novaeseelandiae, như nay được công nhận là một loài riêng biệt.
Kuřimské Jestřabí
Kuřimské Jestřabí là một làng thuộc huyện Brno-venkov, vùng Jihomoravský, Cộng hòa Séc.
Leetsdale, Pennsylvania
Leetsdale là một thị trấn thuộc quận Allegheny, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 1218 người.
Kuřimské Jestřabí
Tham khảo
Thể loại:Khu dân cư ở huyện Brno-venkov Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Leetsdale, Pennsylvania
Tham khảo
Thể loại:Borough của Pennsylvania Thể loại:Khu dân cư ở quận Allegheny, Pennsylvania
Phymatodes rainieri
Phymatodes rainieri là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Phymatodes
Angaria carmencita
Angaria carmencita là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Angariidae.
Tham khảo
Thể loại:Angaria
Scrapter armatipes
Scrapter armatipes là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1913.
Tham khảo
Thể loại:Scrapter Thể loại:Động vật được mô tả năm 1913
Eulophia penduliflora
Eulophia penduliflora là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Kraenzl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1901.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Luân lan Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1901
Falagountou
Falagountou là một tổng thuộc tỉnh Séno ở phía bắc  Burkina Faso. Thủ phủ là thị xã Falagountou. Dân số năm 2006 là 26.047 người.
Các thị xã và làng xã
Belgou, Ekeou, Fetobarabe, Gomo, Goulgountou, Gourara, Haïni, Kargono, Sella, Wiboria, Zargaloutan và Zeydrabe.
Tham khảo
Thể loại:Tổng của Burkina Faso Thể loại:Séno (tỉnh) Thể loại:Tỉnh Séno
Ga Jinseong
Ga Jinseong là ga đường sắt nằm trên Tuyến Gyeongjeon ở Hàn Quốc.
Tham khảo
Thể loại:Nhà ga đã đóng cửa ở Hàn Quốc
Exalbidion dotanum
Exalbidion dotanum là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Exalbidion. Exalbidion dotanum được Richard C. Banks miêu tả năm 1914.
Tham khảo
Thể loại:Exalbidion
Mimosa miranda
Mimosa miranda là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Barneby miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
M
Scytodes cogu
Scytodes cogu là một loài nhện trong họ Scytodidae.
Loài này thuộc chi Scytodes. Scytodes cogu được miêu tả năm 2001 bởi Antonio D. Brescovit & Rheims.
Tham khảo
Thể loại:Scytodes
Catocala fulvipennis
Catocala fulvipennis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Catocala
San Juan Nepomuceno
San Juan Nepomuceno là một khu tự quản thuộc tỉnh Bolívar, Colombia. Thủ phủ của khu tự quản San Juan Nepomuceno đóng tại San Juan Nepomuceno Khu tự quản San Juan Nepomuceno có diện tích 637 ki lô mét vuông. Đến thời điểm ngày 28 tháng 5 năm 2005, khu tự quản San Juan Nepomuceno có dân số 31245 người.
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh Bolívar Thể loại:Khu tự quản của Colombia
Fissidens crispatulus
Fissidens crispatulus là một loài Rêu trong họ Fissidentaceae. Loài này được Renauld & Cardot mô tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Liên kết ngoài
Thể loại:Fissidens Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1905
Libnotes charmosyne
Libnotes charmosyne là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Libnotes Thể loại:Limoniidae ở vùng Palearctic
Chảy máu trong
thumb|300px|Chảy máu trong não Chảy máu trong (còn gọi là xuất huyết nội bộ) là sự mất máu xuất hiện từ hệ thống mạch máu vào khoang hoặc khoang cơ thể. Đây là trường hợp cấp cứu y tế nghiêm trọng nhưng mức độ nghiêm trọng phụ thuộc vào tốc độ chảy máu và vị trí chảy máu (ví dụ: tim, não, dạ dày, phổi). Nó có thể gây tử vong và ngừng tim nếu không được điều trị đúng cách.
Nguyên nhân
Một số tình trạng y tế có thể dẫn đến chảy máu trong. Nguyên nhân phổ biến bao gồm chấn thương, các bệnh lý khác nhau và biến chứng của điều trị y tế. Các địa điểm chung bao gồm đường tiêu hóa, động mạch chủ và xuất huyết nội sọ. Nhiễm trùng (bầm tím) là một dạng chảy máu bên trong, do chấn thương cùn gây ra các mạch máu nhỏ vỡ ra bên trong gây ra màu sắc, do lực bên ngoài cùn, nhưng tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng có thể là thương tích không nghiêm trọng.
Điều kiện bệnh lý và bệnh tật
Một số bệnh lý và bệnh tật có thể dẫn đến chảy máu trong. Chúng bao gồm vỡ mạch máu do huyết áp cao, chứng phình động mạch, giãn tĩnh mạch thực quản hoặc loét dạ dày tá tràng. Một nguyên nhân phổ biến khác của chảy máu bên trong là ung thư biểu mô (ung thư), hoặc ở đường tiêu hóa, phổi, hoặc hiếm khi có các cơ quan khác như tuyến tiền liệt, tuyến tụy hoặc thận. Các bệnh khác liên quan đến chảy máu nội bộ bao gồm bệnh còi xương, ung thư gan, ung thư gan, giảm tiểu cầu tự miễn, mang thai ngoài tử cung, hạ thân nhiệt ác tính, u nang buồng trứng, thiếu hụt vitamin K, và bệnh ưa chảy máu và sốt rét. Một số virus có thể gây ra một loại chảy máu bên trong gọi là sốt xuất huyết do virus, chẳng hạn như virus Ebola, Dengue hoặc Marburg, nhưng điều này rất hiếm.
Tham khảo
Thể loại:Chấn thương Thể loại:Chảy máu
Phymatodes shareeae
Phymatodes shareeae là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Phymatodes
Kırkbulak, Refahiye
Kırkbulak là một xã thuộc huyện Refahiye, tỉnh Erzincan, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 67 người.
Hemiphaga chathamensis
Hemiphaga chathamensis là một loài chim trong họ Columbidae.
Tham khảo
Thể loại:Hemiphaga Thể loại:Chim New Zealand Thể loại:Treroninae Thể loại:Động vật được mô tả năm 1891 Thể loại:Loài dễ thương tổn
Ga Galchon
Ga Galchon là ga nằm trên Tuyến Gyeongjeon ở Hàn Quốc.
Tham khảo
Thể loại:Nhà ga đã đóng cửa ở Hàn Quốc
Gladiolus gracillimus
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Lay ơn Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1895
Angaria formosa
Angaria formosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Angariidae.
Tham khảo
Thể loại:Angaria
Arctotis semipapposa
Arctotis semipapposa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (DC.) Beauverd mô tả khoa học đầu tiên năm 1915.
Liên kết ngoài
Thể loại:Arctotis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1915
Arctotis semipapposa
Dictyopteris heterosora
Dictyopteris heterosora là một loài thực vật có mạch trong họ Polypodiaceae. Loài này được (Baker) Bedd. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1876.
Tham khảo
Thể loại:Dictyopteris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1876
Antonio Vivaldi
nhỏ|phải|Аntoniо Vivaldi (tranh khắc gỗ của François Morellon de La Cave, trích từ phiên bản của Vivaldi's Op. 8 của Michel-Charles Le Cène) nhỏ|phải|Chữ ký của Vivaldi. Antonio Lucio Vivaldi (tiếng Ý: [anˈtɔːnjo ˈluːtʃo viˈvaldi]; 4 tháng 3 năm 1678 – 28 tháng 7 năm 1741) là một nhà soạn nhạc người Ý thời kỳ Baroque, nghệ sĩ vĩ cầm bậc thầy, giảng viên âm nhạc đồng thời là một linh mục. Sinh ở Venice, ông được đánh giá là một trong những nhà soạn nhạc vĩ đại nhất thời kỳ Baroque, trong suốt cuộc đời ông, sức ảnh hưởng của ông lan rộng trên khắp châu Âu. Ông thường được biết đến với các concerto viết cho nhiều nhạc cụ, cho violon và nhiều nhạc cụ khác, cũng như các bản hợp xướng cho nhà thờ và hơn bốn mươi vở opera. Ông nổi tiếng với bộ concerto cho vĩ cầm mang tên Bốn mùa (Le quattro stagioni).
Nhiều tác phẩm của ông được viết cho hợp xướng nữ tại Ospedale della Pietà, một nhà tình thương nơi Vivaldi ở trong khoảng thời gian năm 1703-1715 và 1723-1740 khi ông được thụ phong là linh mục Công giáo. Ông cũng có một số thành tựu khi dựng các vở opera lớn ở Venice, Mantua và Viên. Sau cuộc gặp gỡ với Hoàng đế Charles VI, Vivaldi chuyển đến Viên với hy vọng được thăng tiến. Tuy nhiên, vị hoàng đế này mất sau khi Vivaldi chuyển đến một thời gian ngắn và chính Vivaldi cũng mất chưa đầy một năm sau đó trong cảnh bần cùng.
Sau cái chết của ông, âm nhạc của ông đã đi vào quên lãng cho đến khi được hồi sinh mạnh mẽ vào thế kỷ 20. Ngày nay, ông được xếp vào một trong những nhà soạn nhạc baroque nổi tiếng nhất và được nhiều người thu âm nhất, chỉ đứng sau Johann Sebastian Bach, người cũng chịu ảnh hưởng sâu sắc của Vivaldi.
Thời thơ ấu
thumb|Nhà thờ nơi Vivaldi được rửa tội: San Giovanni Battista ở Bragora, [[Castello, Venice|Sestiere di Castello, Venice]]
Antonio Lucio Vivaldi sinh năm 1678 tại Venice, dưới thời Cộng hòa Venice. Ông được bà đỡ rửa tội tại nhà ngay sau khi ra đời, do vậy mọi người tin rằng cuộc đời của ông sẽ bị đe dọa theo một cách nào đó. Không chắc chắn lắm, nhưng việc một đứa trẻ được rửa tội ngay lập tức sau khi sinh chỉ xảy ra vì một trong hai lý do: sức khỏe yếu hoặc do ngày đứa trẻ sinh ra thì thành phố có động đất. Có thể vì lý do đó mà mẹ của Vivaldi đã hiến cuộc sống của đứa con mình cho tôn giáo thông qua việc làm linh mục. Lễ rửa tội chính thức tại nhà thờ của Vivaldi diễn ra hai tháng sau đó.
Theo thông tin trong sổ đăng ký của San Giovanni tại Bragora, bố mẹ của Vivaldi là ông Giovanni Battista Vivaldi và bà Camilla Calicchio. Vivaldi có năm anh chị em ruột: Margarita Gabriela, Cecilia Maria, Bonaventura Tomaso, Zanetta Anna và Francesco Gaetano. Giovanni Battista là thợ cắt tóc trước khi trở thành một nghệ sĩ violin chuyên nghiệp. Ông dạy Vivaldi chơi violin và tổ chức lưu diễn violin cùng với con trai. Vivaldi có nền tảng vững chắc ngay từ khi rất nhỏ, điều đó được đánh giá qua kiến thức âm nhạc phong phú mà ông tích lũy được ở tuổi 24 khi ông bắt đầu làm việc tại Ospedale della Pietà. Giovanni Battista là một trong những người thành lập Sovvegno dei musicisti di Santa Cecilia, một tổ chức dành cho các nhạc sĩ.
Người điều hành của Sovvegno là Giovanni Legrenzi, một nhà soạn nhạc thời kỳ Baroque giai đoạn đầu và là nhạc trưởng tại St Mark's Basilica. Rất có thể Legrenzi là người dạy Vivaldi những bài học đầu tiên về sáng tác. Nhà bác học người Luxembourg Walter Kolneder nhận thấy một cách rõ ràng sự ảnh hưởng từ phong cách của Lengrenzi trong tác phẩm Tế lễ Laetatus sum của Vivaldi (RV Anh 31) trong giai đoạn đầu, viết vào năm 1691 khi ông mới 13 tuổi. Bố Vivaldi có lẽ cũng có các tác phẩm của riêng ông: Năm 1689, một vở opera mang tên La Fedeltà fortunata được Giovanni Battista Rossi sáng tác – tên của bố Vivaldi khi gia nhập Sovvegno di Santa Cecilia.
Sức khỏe của Vivaldi không ổn định, Bênh của ông, strettezza di petto (tức ngực), được xếp vào một trong những triệu chứng của bệnh hen suyễn. Điều này không cản trở việc tập luyện violin của ông, kể cả sáng tác hay tham gia các hoạt động âm nhạc, nhưng nó khiến ông phải dừng việc chơi các nhạc cụ hơi. Năm 1693, ở tuổi mười lăm, ông bắt đầu học để trở thành một linh mục. Ông được thụ phong linh mục vào năm 1703 ở tuổi 25, và ngay sau đó được đặt biệt danh là il Prete Rosso, "Linh mục đỏ". (Rosso tiếng Ý nghĩa là đỏ, và có thể vì màu tóc đỏ được di truyền của ông.)
Không lâu sau khi được thụ phong, từ năm 1704 ông được miễn khỏi việc tham gia thánh lễ vì lý do sức khỏe. Vivaldi chỉ làm thánh lễ với tư cách linh mục một vài lần và sau đó được miễn hầu hết những mục vụ, mặc dù ông vẫn là một linh mục.
Tại nhà tình thương Ospedale della Pietà
thumb|left|300 px|Tranh vẽ Ospedale della Pietà. Tháng 9 năm 1703, Vivaldi trở thành một maestro di violino (thầy dạy vĩ cầm) tại một nhà tình thương tên là Ospedale della Pietà (Devout Hospital of Mercy) tại Venice. Khi đó Vivaldi là một nhà soạn nhạc rất nổi tiếng, ông cũng được biết đến với kỹ thuật vĩ cầm vô cùng điêu luyện. Một kiến trúc sư người Đức Johann Friedrich Armand von Uffenbach nhắc đến Vivaldi như là một "nhà soạn nhạc và là nghệ sĩ vĩ cầm nổi tiếng" và "Vivaldi chơi độc tấu bè đệm rất xuất sắc, và ở đoạn kết, ông ta thêm vào một đoạn ngẫu hứng [một đoạn ứng tác] nó hoàn toàn làm tôi sững sờ, vì nó rất khó đối với kể cả những ai đã luyện tập qua, hay chơi tại chỗ, nhưng lại được chơi ngay một cách ngẫu hứng như vậy."
Vivaldi chỉ mới 25 tuổi khi ông bắt đầu làm việc tại Ospedale della Pietà. Hơn ba mươi năm sau đó, những sáng tác của ông phần lớn đều được ra đời trong quá trình làm việc ở đây. Có bốn tổ chức tương tự như vậy tại Venice; mục đích của chúng là nuôi dưỡng và giáo dục những đứa trẻ bị bỏ rơi hoặc mồ côi, hoặc những đứa trẻ mà gia đình không có điều kiện để nuôi nấng. Nguồn tài chính của các tổ chức này lấy từ các quỹ của nền Cộng hòa. Các bé trai được học nghề và phải rời đi khi đến tuổi 15. Các bé gái được dạy nhạc, và các bé gái tài năng nhất được giữ lại và trở thành thành viên của dàn nhạc và dàn hợp xướng nổi tiếng của Ospedale.
Một thời gian ngắn sau khi Vivaldi được bổ nhiệm, những đứa trẻ mồ côi cũng bắt đầu nhận được sự đánh giá cao và quý trọng ở nước ngoài. Vivaldi viết những bản concerto, cantata và nhạc lễ cho họ. Những tác phẩm nhạc lễ này có số lượng lên đến hơn 60 bản gồm nhiều thể loại khác nhau: Thánh ca ngắn độc tấu và tác phẩm thánh ca lớn cho nghệ sĩ độc tấu, thánh ca song ca, và dàn nhạc. Năm 1704, ngoài công việc dạy đàn violon, công việc dạy đàn lyra viol đã được giao thêm cho Vivaldi. Vivaldi đã phải đảm nhiệm vị trí của người chỉ huy dàn hợp xướng, và công việc này đã chiếm nhiều thời gian và công sức của ông. Ông phải sáng tác một bản thánh ca hoặc concerto cho mỗi buổi yến tiệc và dạy những đứa trẻ mồ côi cả phần nhạc lý lẫn thực hành chơi nhạc cụ.
Mối quan hệ của ông với hội đồng quản trị Osperdale không được tốt đẹp. Hội đồng bỏ phiếu mỗi năm về việc quyết định giữ hay bỏ một giáo viên. Phiếu bầu cho Vivaldi ít khi được hoàn toàn nhất trí, và tăng tới tỷ lệ 7-6 chống lại ông vào năm 1709. Sau một năm làm nhạc sĩ tự do, năm 1711 Vivaldi được gọi lại làm việc với sự nhất trí hoàn toàn của hội đồng quản trị; rõ ràng sau một năm vắng mặt ban lãnh đạo đã nhận ra sự quan trọng của ông. Ông phải chịu trách nhiệm cho toàn bộ các hoạt động âm nhạc của tổ chức khi được cất nhắc lên vị trí maestro de concerti (giám đốc dàn hợp xướng) vào năm 1716.
Năm 1705, tuyển tập các tác phẩm đầu tiên (Connor Cassara) của ông được Giuseppe Sala xuất bản, bao gồm: Tập (opus) 1 là tuyển tập 12 sonata cho hai vĩ cầm và basso continuo, theo phong cách truyền thống. Năm 1709, tuyển tập thứ hai (opus 2) với 12 sonata cho vĩ cầm và basso continuo. So với tuyển tập đầu tiên, Vivaldi đã có một bước đột phá thật sự với 12 tác phẩm concerto cho vĩ cầm độc tấu, song tấu và tứ tấu và dàn dây, L'estro armonico (opus 3), được Estience Roger phát hành tại Amsterdam năm 1711 với lời đề tặng đại hoàng tử Ferdinand của Tuscany. Hoàng tử này bảo trợ cho nhiều nhạc sĩ bao gồm cả Alessandro Scarlatti và George Frideric Handel. Bản thân hoàng tử cũng là một nhạc sĩ, và Vivaldi có lẽ đã được gặp mặt ông tại Venice. L'estro armonico trở thành một thành công vang dội khắp châu Âu. La stravaganza tập (opus) 4 đã nối tiếp nó vào năm 1714, đây là một tuyển tập concerto cho vĩ cầm độc tấu với dàn dây, đề tặng cho một học trò vĩ cầm cũ của Vivaldi, một quý tộc thành Vienna – Vettor Dolfin. thumb|300 px|Bảng tưởng niệm Vivaldi cạnh Ospedale della Pietà. Tháng 2 năm 1711, Vivaldi và bố đến Brescia, tại đó bản phổ của ông cho Stabat Mater (RV 621) được trình diễn như một phần của buổi lễ thánh. Tác phẩm này dường như được viết trong thời gian khá gấp rút: phần dành cho dàn dây viết đơn giản, phần nhạc của ba chương đầu được lặp lại ba lần sau đó, và lời hát không được viết một cách tron vẹn. Tuy nhiên, đó có thể một phần do sự ép buộc thời gian đó của tác phẩm, tác phẩm này đã trở thành một trong những thành tựu lớn đầu tiên của ông.
Bất chấp những chuyến đi xa liên tục của ông kể từ năm 1718, nhà tình thương (The Pietà) tại Venice vẫn trả cho ông hai sequin cho hai bản concerto ông viết cho dàn nhạc mỗi tháng và ít nhất năm buổi ông tập dượt cho dàn nhạc khi ông ở Venice. Theo những ghi chép của The Pietà, họ đã trả cho ông để viết 140 concerto trong khoảng thời gian từ năm 1723 đến 1733.
Giám đốc nghệ thuật cho các vở opera
thumb|upright|Bản đầu của Juditha triumphans
Năm 1715, tác phẩm Nerone fatto Cesare (Rv 724, hiện tại đã bị thất lạc) của ông được ra mắt, với giai điệu được bảy nhạc sĩ khác nhau viết dưới sự chỉ đạo của ông. Vở opera nay gồm mười một aria, nó là một tác phẩm khá thành công. Trong khoảng thời gian cuối năm đó, Vivaldi lên kế hoạch cho một vở opera hoàn toàn do ông viết, Arsilda, regina di Ponto (RV 700), nhưng bị nhà nước cấm công diễn. Nhân vật chính trong vở opera, Arsilda, yêu một người phụ nữ tên Lisea, là một người phụ nữ giả trang đàn ông. Vivaldi được cho phép trình diễn vở opera này trong những năm tiếp theo, và tác phẩm này đã trở thành một thành công vang dội.