cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
George Eliot
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1819 Thể loại:Mất năm 1880 Thể loại:Cựu học sinh Royal Holloway, Đại học London Thể loại:Nhà viết luận người Anh Thể loại:Tiểu thuyết gia người Anh Thể loại:Nữ tiểu thuyết gia Thể loại:Người Warwickshire Thể loại:Phụ nữ trong thời đại Victoria Thể loại:Nhà văn Anh Thể loại:Chôn cất tại Highgate Cemetery Thể loại:Nhà triết học Anh Thể loại:Tiểu thuyết gia Anh Thể loại:Triết gia thế kỷ 19
Leucadendron chamelaea
Liên kết ngoài
Thể loại:Leucadendron Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1967
Amomum lagarophyllum
Phân bố
Loài này có ở Malaysia bán đảo.
Chú thích
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2014 Thể loại:Thực vật Malaysia
Viviania ovata
Liên kết ngoài
Thể loại:Viviania Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1858
Androphobus viridis
Androphobus viridis là một loài chim trong họ Psophodidae. Đây là loài duy nhất trong chi Androphobus. Loài này được tìm thấy ở Tây New Guinea.
Sideroxylon rubiginosum
Sideroxylon rubiginosum là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Đây là loài đặc hữu của Cộng hòa Dominica.
Brickellia simplex
Brickellia simplex là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được A.Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1853.
Liên kết ngoài
Thể loại:Brickellia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1853
Rhodopina formosana
Rhodopina formosana là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Rhodopina
Mactra quadrangularis
Mactra quadrangularis, còn được gọi với tên thông dụng là ngao bốn cạnh hay vọp, là một loài động vật Thân mềm hai mảnh vỏ thuộc họ Mactridae. Loài này được Lovell Augustus Reeve mô tả lần đầu năm 1854.
Mễ Đông
Mễ Đông (chữ Hán giản thể: 米东区) là một quận thuộc địa cấp thị Ürümqi của Khu tự trị Tân Cương, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 3407,42 ki-lô-mét vuông, dân số 296.000 người. Về mặt hành chính, quận này được chia thành 6 nhai đạo, 5 trấn và 2 hương. Mễ Đông được thành lập năm 2007 từ hai quận Đông Sơn và Châu tự trị dân tộc Hồi Xương Cát của thành phố Ürümqi.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ürümqi Thể loại:Đơn vị cấp huyện Tân Cương Thể loại:Địa lý Tân Cương
Vevey (huyện)
Huyện Vevey (District du Vevey, Bezirk Vevey) là một huyện hành chính của Thụy Sĩ. Huyện này thuộc bang Vaud. Huyện Vevey có diện tích 97 kilômét vuông, dân số theo thống kê của cục thống kê Thụy Sĩ năm 1999 là 65512 người. Trung tâm của huyện đóng ở Vevey. Mã của huyện là 2218.
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Thụy Sĩ
Hypnum leitense
Hypnum leitense là một loài Rêu trong họ Hypnaceae. Loài này được (Mitt.) A. Jaeger mô tả khoa học đầu tiên năm 1878.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hypnum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1878
Tem học
nhỏ|350px Tem học hoặc Bưu chính học là ngành nghiên cứu trong lĩnh vực tem thư và tem lệ phí về hình thức, sản xuất và việc sử dụng tem sau khi được phát hành. Một số người nhầm tem học với sưu tầm tem, nhưng tem học có ý nghĩa rộng hơn. Ví dụ nhà tem học (nhà bưu chính học) có thể nghiên cứu những chiếc tem rất hiếm nhưng không nhất thiết họ phải sở hữu chúng, bởi lẽ những con tem hiếm với số lượng rất nhỏ thường được lưu trữ trong các viện bảo tàng hoặc chúng nằm trong các sưu tập tem tư nhân. Ngược lại, một người sưu tầm tem không nhất thiết phải quan tâm về nguồn gốc tem hay việc chiếc tem đó đã được sử dụng như thế nào.
Từ tem học (tiếng Pháp: philatélie) được Georges Herpin sử dụng lần đầu tiên trên tạp chí Le Collectioneur de timbres-poste vào 15 tháng 11 năm 1864. Từ philatélie được tạo nên từ các từ tiếng Hy Lạp philos (người bạn) và ateleia (trả lệ phí). Một số tên khác đã được đề nghị như timbrofilie, timbrologie nhưng không được sử dụng.
Tham khảo
Thể loại:Bưu chính Thể loại:Giải trí Thể loại:Khoa học bổ trợ của lịch sử
Ectoedemia amani
Ectoedemia amani là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở miền nam Na Uy, miền nam Thuỵ Điển, Đan Mạch (Bornholm và Falster), Áo (vùng Viên), và Macedonia. nhỏ|trái|200px|Cơ quan sinh dục ngoài con đực
Sải cánh dài 7.8-9.8 mm. Con trưởng thành đã được bắt trong tháng 6 và tháng 7. Ấu trùng ăn các loài Ulmus.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ectoedemia Thể loại:Côn trùng châu Âu
Webera brevinervis
Webera brevinervis là một loài Rêu trong họ Bryaceae. Loài này được (Lindb. & Arnell) Kindb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Liên kết ngoài
Thể loại:Webera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891
Yavaşbey, Salıpazarı
Yavaşbey là một xã thuộc huyện Salıpazarı, tỉnh Samsun, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 1.022 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Samsun
Thryptomene striata
Thryptomene striata là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được Rye & Trudgen mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thryptomene Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2001
Mughiphantes numilionis
Mughiphantes numilionis là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Brachiaria glomerata
Liên kết ngoài
Thể loại:Brachiaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1931
Mughiphantes numilionis
Loài này thuộc chi Mughiphantes. Mughiphantes numilionis được Andrei V. Tanasevitch miêu tả năm 1987.
Tham khảo
Thể loại:Mughiphantes
2348 Michkovitch
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1939
Ankasandra, Gubbi
Ankasandra là một làng thuộc tehsil Gubbi, huyện Tumkur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Tumkur (huyện)
Cầu diệp dày
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật Việt Nam Thể loại:Thực vật Myanmar Thể loại:Thực vật Thái Lan Thể loại:Thực vật Ấn Độ Thể loại:Thực vật Malaysia Thể loại:Thực vật Lào Thể loại:Thực vật Trung Quốc C
Windows Mobile 2003
Windows Mobile 2003, ban đầu có tên mã là "Ozone", là một hệ điều hành dành cho di động đã ngừng sản xuất và là một thành viên của gia đình Windows Mobile. Nó được phát hành vào 23 tháng 6 năm 2003, và là Microsoft OS đầu tiên được gọi là "Windows Mobile". Nó dựa trên Windows CE 4.20.
Tính năng
Giao tiếp liên lạc đã được tăng cường với quản lý thiết bị Bluetooth cho phép hỗ trợ truyền tập tin Bluetooth, hỗ trợ tai nghe Bluetooth và hỗ trợ bàn phím phụ qua Bluetooth.
Ứng dụng hình ảnh với xem, cắt, e-mail, và hỗ trợ trao đổi được thêm vào.
Cải tiến đa phương tiện bao gồm hỗ trợ tập tin MIDI như nhạc chuông trong Phone Edition và Windows Media Player 9.0 với tối ưu hóa trực tuyến.
Một trò chơi xếp hình tên là Jawbreaker là một trong những chương trình được cài đặt sẵn. Games API được tích hợp trong phiên bản này tạo điều kiện phát triển trò chơi trên nền tảng này.
Tính năng khác/ứng dụng có sẵn bao gồm:
Tham khảo
Thể loại:Windows Mobile
Nguyễn Mạnh Tuấn
Nguyễn Mạnh Tuấn (sinh 1945) là một nhà văn và nhà biên kịch người Việt Nam. Các tác phẩm nổi tiếng của ông là Đứng trước biển, Đời hát rong, Phần hồn,... Nguyễn Mạnh Tuấn từng nhận được nhiều giải thưởng quan trọng như Cánh diều vàng, Giải thưởng truyền hình HTV,...
Đời tư
Nguyễn Mạnh Tuấn có vợ là nhà báo Hà Phương, hai người từng cùng nhau đi dự buổi giao lưu sách của Trần Tiến năm 2016.
Nishi Yosuke
Yosuke Nishi (sinh ngày 12 tháng 5 năm 1983) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Yosuke Nishi đã từng chơi cho Vegalta Sendai, Grulla Morioka và Sony Sendai.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1983 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Grulla Morioka Thể loại:Cầu thủ bóng đá J1 League Thể loại:Cầu thủ bóng đá J2 League Thể loại:Cầu thủ bóng đá Japan Football League Thể loại:Cầu thủ bóng đá Sony Sendai FC Thể loại:Cầu thủ bóng đá Vegalta Sendai
Hexorthodes catalina
Hexorthodes catalina là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hexorthodes
Cá mập
Cá mập là một nhóm cá thuộc lớp Cá sụn, thân hình thủy động học dễ dàng rẽ nước, có từ 5 đến 7 khe mang dọc mỗi bên hoặc gần đầu (khe đầu tiên sau mắt gọi là lỗ thở), da có nhiều gai nhỏ bao bọc cơ thể chống lại sự ký sinh, các hàng răng trong miệng có thể mọc lại được. Cá mập bao gồm các loài với kích cỡ chỉ bằng bàn tay, như Euprotomicrus bispinatus, một loài cá sống dưới đáy biển dài chỉ 22 xentimét, đến cá nhám voi khổng lồ (Rhincodon typus), loài cá lớn nhất với chiều dài 12 mét (39 ft) tương đương với một con cá voi nhưng chỉ ăn sinh vật vật phù du, mực ống và một số loài cá nhỏ khác. Cá mập bò (Carcharhinus leucas) còn được biết đến nhiều nhất nhờ khả năng bơi được trong cả nước ngọt và nước mặn, thậm chí là ở các vùng châu thổ. Cá mập được cho là xuất hiện cách đây hơn 420 triệu năm, trước cả thời kỳ xuất hiện khủng long.
Đặc điểm
Theo Animals Planet Channel, cá mập chỉ có sụn chứ không có xương, cá mập chỉ có thể bơi thẳng tới chứ không thể bơi thụt lùi được. Nhìn xa, bạn có thể cho rằng cá mập không có vảy, nhưng thực chất bộ da của chúng được phủ rất nhiều vảy nhỏ, khi sờ vào bạn có thể thấy nhám như giấy ráp. Một con cá mập có thể phát hiện ra một giọt máu trong một bể bơi có dung tích chuẩn Olympic. Cá mập có thể sống trung bình khoảng 25 năm. Tuy nhiên có một số loại, ví dụ như cá mập voi, có thể sống tới 100 năm.
Trên thế giới có khoảng 440 loài cá mập, nhưng chỉ 30 loài là nguy hiểm với con người. Theo thống kê, một năm cá mập tấn công khoảng dưới 100 người, trong khi đó số người chết vì ong đốt hoặc bị dừa rơi trúng đầu lớn hơn nhiều.
Cá mập thường có 5-7 nắp mang. Nhiều người cho rằng chúng phải luôn di chuyển để nước lùa vào các mang, đảm bảo sự hô hấp của chúng, nếu không sẽ chết do thiếu oxy. Nhưng trên thực tế người ta có thể giữ một con cá mập ở yên một chỗ rất lâu mà con cá mập đó không hề bị thương tổn gì, miễn là nó không bị hoảng loạn. Điều này có thể thấy rõ ở các họ hàng của nó lại thường là các loài ít di chuyển, ví dụ như cá đuối.
Trong suốt cuộc đời mình, cá mập có thể thay răng nhiều lần: chúng có nhiều lớp răng xếp bên trong bộ hàm khỏe, và ngay khi một chiếc răng bị rụng đi khi cắn phải vật cứng thì sẽ có chiếc khác thay thế.
Phân loại
Hơn 440 loài cá mập dựa theo hình thái sinh học được liệt kê dưới đây theo mối quan hệ tiến hóa của chúng từ thời cổ xưa đến hiện đại. 8 nhóm bao gồm:
Sinh sản
Cá mập đẻ trứng nhưng hầu hết các loài trứng được nuôi dưỡng trong cơ thể mẹ cho tới khi nở. Ở một số loài còn lại trứng thường được kết lại thành một chùm và được gắn chặt vào một chỗ vững chãi và kín đáo. Một số loài cá mập rất chung thủy với bạn tình, suốt đời chỉ có một bạn tình. Nếu một con trong cặp đó chết thì con kia sẽ không kết đôi với bất kỳ một con cá mập nào khác hoặc sẽ sinh sản vô tính để tiếp tục nhiệm vụ duy trì nòi giống.
Sự sinh sản vô tính ở cá mập làm giảm sự đa dạng gien, điều giúp chúng chống lại các mối đe dọa từ các loài khác. Điều này có thể đã góp phần vào sự suy giảm số lượng, dẫn đến sự tuyệt chủng của cá mập.
Khứu giác
Cá mập có khứu giác rất nhạy, chúng có thể nhận ra 1 giọt máu trong 1 triệu giọt nước biển. Một số loài, như nurse shark, có những râu xung quanh mép tăng độ nhạy để bắt mồi. Cá mập thường dựa vào khứu giác để tìm mồi, nhưng trong phạm vi ngắn, chúng còn dùng cả đường bên để nhận biết chuyển động và những lỗ cảm giác trên đầu chúng để phát hiện ra sóng điện trong nước.
Thính giác
Cá mập cũng có thính giác nhạy bén, chúng có thể nghe tiếng của con mồi cách xa vài dặm. Tai cá mập là tai trong. Trong nhóm cá xương và nhóm động vật 4 chân, tai trong đã bị tiêu biến.
Đường bên
Hệ thống này có ở nhiều loài cá, kể cả cá mập. Nó dùng để nhận biết chuyển động trong nước. Cá mập sử dụng đường bên để nhận diện sự chuyển động của sinh vật khác, đặc biệt là làm bị thương chúng. Cá mập có thể cảm thấy những tần số trong phạm vi từ 25 đến 50 Hz.
Đánh bắt
Hằng năm, các bản báo cáo ước đoán có hàng trăm triệu con cá mập bị giết lấy vi và trong câu cá giải trí. Trước đây, cá mập chỉ bị giết trong môn thể thao câu cá mập, thuộc những loại dai sức nhất (như cá mập mako vây ngắn). Những loại cá mập khác bị giết để làm thực phẩm (chẳng hạn như cá mập nhám đuôi dài Đại Tây Dương, mako vây ngắn,...), một số loài dùng để làm các sản phẩm khác.
Thịt cá mập rất được ưa chuộng ở nhiều nơi trên thế giới, bao gồm Nhật Bản và Úc. Tại bang Victoria của Úc cá mập là loại cá được dùng nhiều nhất trong bữa ăn kèm với khoai tây rán, được làm từ những miếng thịt phi-lê được chiên kỹ hay xay nhuyễn và nướng đều trên than hồng.
Cá mập còn bị giết để làm súp vi cá. Để lấy được vi cá mập, người ta phải bắt sống rồi cắt vây bằng một thanh sắt nóng rồi cuối cùng thả chúng xuống nước. Cá mập còn bị giết lấy thịt. Thịt của cá nhám, cá mập mèo, cá đuối... là nhu cầu không thể thiếu cho người tiêu dùng ở thị trường châu Âu và Châu Mĩ. Đã có các trường hợp hàng trăm con cá mập mất vây bị vớt lên mà không có cách nào để tự quay về biển. Những người ủng hộ công cuộc bảo vệ thiên nhiên môi trường đang đấu tranh quyết liệt để tạo dự luật cấm sử dụng vi cá ở Mỹ.
Một số người cho rằng sụn cá mập có thể chữa được ung thư và bệnh viêm khớp mãn tính. (Bởi vì cá mập miễn dịch với mọi loại bệnh tật kể cả ung thư, từ đó họ nhầm tưởng rằng sụn cá có thể giúp con người chống lại các bệnh nan y.) Cá mập bị con người săn bắt một cách vô ý thức dẫn đến khả năng nhiều loài đã đứng bên bờ tuyệt chủng. Có rất nhiều tổ chức, điển hình là Shark Trust, đã và đang đấu tranh tích cực để hạn chế việc giết hại cá mập.
Âm nhạc
Baby Shark
Tham khảo
(bằng tiếng Anh)
Liên kết ngoài
(bằng tiếng Anh)
Sisyrinchium palmeri
Sisyrinchium palmeri là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được Greenm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sisyrinchium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1903
Biểu tình chống Quân đội Hoa Kỳ tại Okinawa
Biểu tình chống Quân đội Hoa Kỳ tại Okinawa là sự kiện biểu tình diễn ra quy mô lớn. Sau khi phê chuẩn Hiệp ước An ninh Hoa Kỳ-Nhật Bản sửa đổi vào năm 1960, các cuộc biểu tình lớn đã diễn ra trên khắp Nhật Bản với ước tính khoảng 30 triệu người tham gia. Với sự tập trung mạnh mẽ của Quân đội Hoa Kỳ tại Nhật Bản ở Okinawa, người dân phải đối mặt với các vấn đề kinh tế, thất nghiệp. Okinawa đã bị lợi dụng để hợp tác với Quân đội Hoa Kỳ và sự phản đối rộng rãi đã gây khó khăn cho người dân Okinawa, trong khi 25.000 quân Hoa Kỳ vẫn ở Okinawa.
Tham khảo
Thể loại:Biểu tình tại Nhật Bản Thể loại:Chính trị Okinawa
Šetějovice
Šetějovice là một làng thuộc huyện Benešov, vùng Středočeský, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Làng ở huyện Benešov
Ectoedemia andalusiae
Ectoedemia andalusiae là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở bán đảo Iberia, cũng như in Pháp.
Sải cánh dài 5.4-6.9 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 6, tháng 7 và tháng 9.
Ấu trùng ăn Quercus coccifera. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ectoedemia
Rhodopina fruhstorferi
Rhodopina fruhstorferi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Rhodopina
Webera bulbillicaulis
Webera bulbillicaulis là một loài Rêu trong họ Bryaceae. Loài này được (Müll. Hal.) Kindb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1889.
Why Marx Was Right
Why Marx Was Right (tạm dịch: Tại sao Marx đúng) là một cuốn sách năm 2011 của học giả người Anh Terry Eagleton về nhà triết học thế kỷ 19 Karl Marx và các trường phái tư tưởng, chủ nghĩa Marx, hình thành từ tác phẩm của ông. Viết cho những người không chuyên, Eagleton nêu ra mười quan điểm mà người bình thường phản đối chủ nghĩa Marx và bác bỏ từng ý kiến một. Những quan điểm đó bao gồm: chủ nghĩa Marx không còn phù hợp do các giai cấp xã hội đã thay đổi trong thế giới hiện đại; chủ nghĩa Marx hệ tư tưởng mang tính tất định và không tưởng; và những người theo chủ nghĩa Marx phản đối mọi cải cách và tin vào một nhà nước chuyên chế.
Trong phần lập luận phản biện, Eagleton giải thích làm sao đấu tranh giai cấp là trọng tâm của chủ nghĩa Marx: lịch sử được coi là quá trình tiến triển của các phương thức sản xuất, như chế độ phong kiến và chủ nghĩa tư bản, mô tả các vật liệu, công nghệ và các quan hệ xã hội cần thiết để sản xuất hàng hóa và dịch vụ trong xã hội. Giai cấp vô sản (giai cấp công nhân) trong chủ nghĩa tư bản là những người thiếu quyền tự chủ đáng kể đối với các điều kiện lao động của mình. Eagleton mô tả cách mạng có thể dẫn đến một phương thức sản xuất mới - chủ nghĩa xã hội - trong đó giai cấp công nhân nắm quyền kiểm soát, và một xã hội cộng sản cuối cùng có thể khiến mô hình nhà nước trở nên lỗi thời. Ông cũng xem xét những thất bại của Liên Xô và các nước cộng sản khác.
Là một tác giả của cả sách chuyên khoa và sách tổng hợp về các lĩnh vực lý luận văn học, chủ nghĩa Marx và Công giáo, Eagleton nhận thấy thời điểm lịch sử phù hợp cho Why Marx Was Right; các nhà phê bình cho rằng cuốn sách là một phần của sự trỗi dậy trong tư tưởng của chủ nghĩa Marx sau cuộc khủng hoảng tài chính 2007–08. Cuốn sách được xuất bản lần đầu tiên vào năm 2011 và tái bản vào năm 2018, đánh dấu 200 năm kể từ ngày sinh của Marx. Ở Canada, Why Marx Was Right lọt vào danh sách các cuốn sách bán chạy nhất của tạp chí Maclean's trong hai tuần vào năm 2011.
Các nhà phê bình bất đồng về việc liệu cuốn sách có thành công trong việc chỉ ra sự phù hợp của chủ nghĩa Marx hay không. Phong cách văn xuôi của Why Marx Was Right đã nhận được lời khen ngợi là hóm hỉnh và dễ tiếp cận từ một số nhà phê bình. Đồng thời, cuốn sách cũng nhận những lời chỉ trích là thiếu hài hước và sử dụng khẳng định hơn là lập luận. Các chuyên gia, bất đồng về việc liệu những phản đối được chọn của Eagleton có phải ngụy biện rơm hay không, cho rằng cuốn sách sẽ được hưởng lợi từ việc đưa vào học thuyết giá trị lao động, cuộc khủng hoảng tài chính 2007-2008 và tư tưởng của chủ nghĩa Marx hiện đại. Tuy vậy, những bình luận của Eagleton về chủ nghĩa duy vật lịch sử đã được ca ngợi. Why Marx Was Right bị chỉ trích vì đã bảo vệ Liên Xô trước thời Stalin và các quốc gia theo chủ nghĩa Marx khác. Một số nhà phê bình cũng tin rằng cuốn sách có những sai lầm kinh tế và xuyên tạc quan điểm của Marx về bản chất con người, cải cách và các chủ thể khác.
Bối cảnh
Terry Eagleton là một học giả trong lĩnh vực lý luận văn học, chủ nghĩa Marx và Công giáo. Ông theo cánh tả khi đang là sinh viên tại Đại học Cambridge vào những năm 1960, nhận thấy mình đang ở giao điểm giữa Cánh tả Mới và chủ nghĩa tiến bộ Công giáo trong các cuộc cải cách của Công đồng Vaticanô II. Eagleton tham gia một nhánh của International Socialist ở Anh và sau đó là Liên đoàn Xã hội Chủ nghĩa Công nhân (Workers' Socialist League). Cuốn sách Criticism and Ideology (1976) của ông giới thiệu một cách tiếp cận theo hướng chủ nghĩa Marx đối với lý luận văn học. Ông trở nên nổi tiếng với cuốn sách Literary Theory: An Introduction (1983), tác phẩm nổi tiếng nhất của ông. Alan Jacobs của First Things nói rằng phong cách viết "dí dỏm và thậm chí tao nhã" của ông là một điều bất thường trong lý luận văn học vào thời điểm đó. Sau khi làm giáo sư Văn học Anh tại Đại học Oxford (1992–2001) và Lý thuyết Văn hóa tại Đại học Manchester (2001–2008), Eagleton còn làm giáo sư thỉnh giảng tại nhiều trường đại học trên khắp thế giới.
Trong cuốn sách, Eagleton sử dụng một số thuật ngữ của triết học Marx, nảy sinh từ những ý tưởng của nhà triết học người Đức Karl Marx. Khi mô tả việc sử dụng lao động của một xã hội, ông sử dụng cụm từ tư liệu sản xuất để mô tả các nguyên liệu thô và công cụ cần thiết để sản xuất hàng hóa và dịch vụ; lực lượng sản xuất để gọi chung tư liệu sản xuất, tri thức của con người và phân công lao động trong xã hội. Một xã hội cũng có các quan hệ sản xuất: các vai trò như lao động làm công ăn lương, trong đó một người bán sức lao động cho ông chủ để đổi lấy tiền. Lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất - gọi chung là phương thức sản xuất - được Marx coi là mô tả cấu trúc cơ bản của một xã hội; ví dụ phương thức sản xuất bao gồm chế độ tư bản và chế độ phong kiến.
Theo lý thuyết giai cấp của Marx, một người thuộc về một giai cấp xã hội cụ thể (ví dụ như giai cấp công nhân) dựa trên vai trò của họ trong phương thức sản xuất. Trong chủ nghĩa tư bản, chẳng hạn, giai cấp tư sản là một giai cấp sở hữu tài sản, những người kiểm soát tư liệu sản xuất. Marx đã xác định mô hình một giai cấp xã hội phát triển lực lượng sản xuất cho đến khi các quan hệ sản xuất là rào cản cho sự tiến bộ hơn nữa. Đấu tranh giai cấp - một căng thẳng cơ bản được đề xuất giữa các giai cấp khác nhau - là trọng tâm trong cách hiểu của những người Marxist về cách thức thiết lập một phương thức sản xuất mới. Vì xem sự phát triển xã hội bắt nguồn từ những điều kiện vật chất hơn là những ý tưởng trừu tượng, Marx là một nhà duy vật lịch sử, hơn là một nhà duy tâm. Cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng là một mô hình duy vật để mô tả xã hội, trong đó phương thức sản xuất ("cơ sở hạ tầng") được xem là hình thành các khía cạnh khác của cộng đồng: nghệ thuật, văn hóa, khoa học,... ("kiến trúc thượng tầng").
Tóm tắt nội dung
Các chương cuốn sách đưa ra mười quan điểm phản đối lý thuyết đối với chủ nghĩa Marx, mỗi quan điểm theo sau là lập luận phản bác của ông. Ông bắt đầu với việc phản đối rằng giai cấp xã hội đóng một vai trò thấp hơn trong các xã hội hậu công nghiệp, từ đó khiến lý thuyết giai cấp của Marx không thể áp dụng được. Lập luận phản bác của Eagleton là Marx đã dự đoán các hiện tượng như toàn cầu hóa và những thay đổi xã hội kể từ thời đại của Marx về cơ bản không làm thay đổi bản chất của chủ nghĩa tư bản. Eagleton nhận thấy rằng việc đàn áp phong trào lao động là nguyên nhân chủ yếu làm giảm sự ủng hộ của quần chúng đối với chủ nghĩa Marx từ giữa những năm 1970 trở đi.
Phản đối thứ hai là sự cai trị của chủ nghĩa Marx dẫn đến việc giết người hàng loạt, xâm phạm quyền tự do và những khó khăn khác. Trong chương này, Eagleton mô tả các phương pháp tiếp cận chủ nghĩa xã hội khác với các phương pháp tiếp cận của các quốc gia cộng sản thất bại và so sánh các quốc gia cộng sản thất bại với các quốc gia tư bản chủ nghĩa. Liên hệ tới Marx, Vladimir Ilyich Lenin và Lev Davidovich Trotsky, Eagleton đưa ra những điều kiện mà ông tin rằng cần phải có để đạt được chủ nghĩa xã hội thành công: dân số có giáo dục, sự thịnh vượng sẵn có và sự ủng hộ của quốc tế sau một cuộc cách mạng ban đầu. Ông nói rằng chủ nghĩa xã hội với nguồn lực vật chất không đầy đủ dẫn đến các chế độ như thời Stalin, vốn bị những người theo chủ nghĩa Trotsky và những người theo chủ nghĩa xã hội tự do chỉ trích. Một phương thức sản xuất thay thế là chủ nghĩa xã hội thị trường, trong đó tư liệu sản xuất sẽ thuộc sở hữu tập thể, nhưng các hợp tác xã công nhân dân chủ sẽ cạnh tranh trong điều kiện thị trường.
Thứ ba, Eagleton lập luận chống lại quan điểm rằng chủ nghĩa Marx yêu cầu niềm tin rằng sự thay đổi xã hội đã được xác định trước ("quyết định luận lịch sử"). Quan điểm của Marx cho rằng các xã hội có thể phát triển theo những hướng khác nhau - ví dụ, chủ nghĩa tư bản có thể trì trệ, hoặc dẫn đến chủ nghĩa xã hội hoặc chủ nghĩa phát xít, do đó không có tính tất định.
Thứ tư là các quan điểm cho rằng chủ nghĩa Marx là không tưởng, xóa bỏ bản chất con người để khắc họa một thế giới hoàn hảo. Tuy nhiên, Marx lại hoài nghi những người theo chủ nghĩa xã hội không tưởng và không nhắm đến việc mô tả một tương lai lý tưởng. Ông là một nhà duy vật né tránh chủ nghĩa duy tâm, đối lập với tư tưởng Khai sáng, chủ nghĩa tự do. Marx có lẽ đã nghĩ rằng bản chất con người tồn tại, theo Eagleton, người viết rằng chủ nghĩa xã hội sẽ không đòi hỏi lòng vị tha từ mỗi người dân, mà chỉ là một sự thay đổi cấu trúc đối với các thể chế xã hội. Marx, một người theo chủ nghĩa cá nhân, coi tính đồng nhất là một đặc điểm của chủ nghĩa tư bản, và chủ nghĩa cộng sản là sự hiện thực hóa tự do cá nhân. Ông bác bỏ một quan điểm tư sản về bình đẳng là quá trừu tượng và che khuất những bất bình đẳng vốn có của chủ nghĩa tư bản.
Chương thứ năm phân tích liệu chủ nghĩa Marx có phải là một hình thức của quyết định luận kinh tế, trình bày tất cả cuộc sống thông qua một khuôn khổ hẹp của kinh tế học hay không. Mặc dù những người theo chủ nghĩa Marx coi lịch sử là nghiên cứu về sự tiến triển của các phương thức sản xuất, các nhà tư tưởng thời Khai sáng như Adam Smith cũng vậy. Cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng của Marx không mang tính tất định, theo Eagleton, vì kiến trúc thượng tầng không được xác định đầy đủ bởi cơ sở hạ tầng, và cũng có thể khiến cơ sở hạ tầng thay đổi. Trong chủ nghĩa Marx, đấu tranh giai cấp có thể quyết định sự tiến bộ của xã hội, nhưng giai cấp không chỉ là địa vị kinh tế, mà còn gắn liền với truyền thống, giá trị và văn hóa.
Chương thứ sáu bàn về các khẳng định rằng chủ nghĩa duy vật Marxist bác bỏ tinh thần và coi ý thức chỉ là một hiện tượng vật chất. Mặc dù những người theo chủ nghĩa duy vật trong quá khứ coi con người chỉ là vật chất, hình thức chủ nghĩa duy vật của Marx bắt đầu với khái niệm cơ bản rằng con người là sinh vật hoạt động có quyền tự quyết. Theo cách hiểu của Eagleton về Marx, tâm trí con người không phải là một cái gì đó khác với cơ thể con người, và tâm linh và ý thức là những vấn đề của trải nghiệm cơ thể. Eagleton liệt kê các cấu trúc, giống như các nhà thờ Tái sinh ở Mỹ, có thể là một phần của cả cơ sở hạ tầng và cấu trúc thượng tầng, và các khía cạnh của cuộc sống, như tình yêu, không thể được phân loại vào một trong hai.
Chương thứ bảy dựa trên một lập luận chống chủ nghĩa Marx rằng sự di động xã hội ngày càng tăng và các giai cấp xã hội đã thay đổi kể từ thời Marx, khiến cho hệ tư tưởng trở nên lỗi thời; tuy nhiên, Eagleton coi chủ nghĩa tư bản hiện đại là ngụy tạo cho những bất bình đẳng giai cấp vẫn còn tồn tại. Trong chủ nghĩa Marx, giai cấp là về vai trò của một người trong sản xuất hơn là quan điểm của họ. Giai cấp vô sản (giai cấp công nhân) bao gồm tất cả những người có ít quyền kiểm soát đối với sức lao động của họ, thứ mà họ bị buộc phải bán để lấy tư bản từ ông chủ. Eagleton lập luận rằng các ý tưởng của Marx có khả năng chống lại với những thay đổi kể từ khi ông còn sống: trong thời đại của Marx, nữ giúp việc là nhóm những người vô sản lớn nhất, nhưng Marx đã xác định một tầng lớp trung lưu đang phát triển. Nhân viên cổ cồn trắng có thể là tầng lớp lao động, và văn hóa, dân tộc, bản sắc và tình dục gắn liền với giai cấp xã hội.
Phản đối thứ tám là những người Marxist chủ trương một cuộc cách mạng bạo lực của một nhóm thiểu số, những người sẽ thiết lập một xã hội mới, trở nên phản dân chủ và phản cải cách. Eagleton nói rằng một số cuộc cách mạng như Cách mạng Tháng Mười ít bạo lực hơn, ví dụ, các cuộc cải cách Phong trào dân quyền Hoa Kỳ; ông coi cách mạng là một quá trình lâu dài với những nguyên nhân lâu dài. Mặc dù thừa nhận rằng chủ nghĩa Marx đã dẫn đến đổ máu, Eagleton lập luận rằng chủ nghĩa tư bản cũng vậy, và rất ít người theo chủ nghĩa Marx hiện đại bảo vệ Iosif Vissarionovich Stalin hoặc Mao Trạch Đông. Cách mạng xã hội chủ nghĩa đòi hỏi giai cấp công nhân phải lật đổ giai cấp tư sản - một hành động dân chủ, vì hầu hết mọi người đều là giai cấp công nhân. Mặc dù một số người cộng sản, bị coi là "cực tả", từ chối mọi nỗ lực cải cách và thể chế đại nghị, những người khác sử dụng những điều này để hướng tới cách mạng. Marx tham gia vào các nhóm cải cách như công đoàn và có thể tin rằng chủ nghĩa xã hội có thể đạt được một cách ôn hòa ở một số nước.
Xuất bản
Cuốn sách được xuất bản bìa cứng vào ngày 17 tháng 6 năm 2011 (ISBN 9780300181531) và bìa mềm vào năm 2012. Ấn bản thứ hai với một lời nói đầu mới (ISBN 9780300231069) đánh dấu kỷ niệm 200 năm ngày sinh của Karl Marx vào năm 2018, kèm theo một bản sách nói bởi Roger Clark. Commonweal xuất bản một phần trích từ cuốn sách gốc.
Trong suốt sự nghiệp của mình, Eagleton đã luân phiến viết sách chuyên ngành và sách cho người đọc phổ thông; Why Marx Was Right thuộc loại thứ hai. Ông nói rằng thời điểm lịch sử phù hợp với cuốn sách. Eagleton coi cuộc tấn công ngày 11 tháng 9 và cuộc khủng hoảng tài chính 2007–2008 là những cuộc khủng hoảng khiến chủ nghĩa tư bản trở nên dễ nhận thấy hơn trong cuộc sống hàng ngày. Trong khi chủ nghĩa Marx đã không còn hợp thời do những thất bại của Liên Xô và Trung Quốc hiện đại, thì những cuộc khủng hoảng này đã gây ra sự trỗi dậy trong tư tưởng của chủ nghĩa Marx, dẫn đến những cuốn sách như Why Not Socialism? của GA Cohen (2009) và The Communist Hypothesis của Alain Badiou (2010).
Eagleton được thúc đẩy bởi cảm giác về sự phù hợp tiếp diễn của Marx trong một thế giới mà ông ấy dường như đã quá lỗi thời. Eagleton quan tâm đến việc bảo vệ chủ nghĩa Marx trước những quan điểm chỉ trích của người không chuyên, rằng chủ nghĩa Marx là "không còn phù hợp hoặc xúc phạm hoặc chuyên chế hoặc lạc hậu", và tin rằng quan điểm của Marx đã bị "biếm họa một cách phi thường". Trong một buổi nói chuyện, Eagleton kể lại rằng một độc giả đã gửi thư hỏi tại sao cuốn sách không có tên Why Marx Is Right ở thì hiện tại và ông trả lời rằng "thực ra ông ấy đã chết".
Tiếp nhận
Cuốn sách đã lọt vào danh sách 10 cuốn sách phi hư cấu bán chạy nhất của Maclean's ở Canada trong hai tuần tháng 6 năm 2011. Năm 2016, Why Marx Was Right là một cuốn sách phi hư cấu bán chạy nhất ở Calgary.
Từ các nhà phê bình
Social Alternative, Publishers Weekly, Science & Society và Weekend Australian đều khẳng định rằng cuốn sách đã chứng minh giá trị đương đại của chủ nghĩa Marx. Kavish Chetty (viết trên cả Cape Argus và Daily News) coi đây là "là một cuốn sách cần thiết trong nhiệm vụ được hồi sinh để giải cứu Marx", mặc dù ông cũng có những lời chỉ trích về cuốn sách. Economic and Political Weekly tin rằng Eagleton đã thành công trong việc sửa chữa "những quan niệm sai lầm thông tục", và Social Scientist cũng có quan điểm tương tự. Các nhà phê bình bất đồng quan điểm với tác giả bao gồm Actualidad Economica, Tristram Hunt của The Guardian và The American Conservative. The American Conservative cho rằng cuốn sách thất bại trong việc giải thích rõ ràng niềm tin của Marx hay lý do tại sao những điều đó lại hấp dẫn. Choice Reviews giới thiệu cuốn sách này như một cuốn giới thiệu mở đầu và Estudios de Asia y Africa chỉ ra rằng cuốn sách cung cấp một khuôn khổ hữu ích để xem xét tương lai của Cách mạng Ai Cập 2011.
Phong cách viết
Science & Society, Publishers Weekly và The Irish Times đều ca ngợi cuốn sách vì sự dí dỏm. Times Higher Education thích thú với "dấu gạch ngang không thể sai, ... những cường điệu căng thẳng và trò đùa bùng nổ" của Eagleton, trong khi The Age ví "sự hào hoa bằng lời nói" của Eagleton với George Bernard Shaw. Economic and Political Weekly đánh giá tác phẩm này là "niềm vui tuyệt vời", nhưng có khả năng gây bối rối cho những người không quen thuộc với tác giả. Ngược lại, các nhà phê bình The Australian, Libertarian Papers và Chetty chỉ trích sự thiếu hài hước của Eagleton; Hunt cảm thấy rằng sự sáng tạo và dũng cảm của truyền thống Marxist đã không còn.
Social Scientist và The Irish Times cho rằng phong cách văn xuôi của cuốn sách là có thể tiếp cận được, tràn đầy cái Sunday Herald gọi là "brio đặc trưng" của Eagleton, khiến cuốn sách "dễ đọc và kích khích" như các tác phẩm khác của ông. Tuy nhiên, The Christian Century nhận thấy cái diễn đạt hoa mỹ của Eagleton đôi khi làm sao lãng khỏi lập luận chính của ông. Financial Times cũng đánh giá những ám chỉ về văn hóa của Eagleton là "quá cố gắng để tiếp cận độc giả phổ thông". Actualidad Económica cho rằng phong cách văn xuôi của cuốn sách không bằng của Marx.
Commentary, First Things và Times Higher Education chỉ trích cái họ cho là yếu kém về lập luận trong cuốn sách. Times Higher Education cho rằng Eagleton sử dụng "nhiều khẳng định hơn là lập luận". Cuốn sách là một lời bào chữa của Marx, theo The New Republic, bất chấp những phản đối ngược lại của Eagleton. Tích cực hơn một chút, Financial Times xác định "những hiểu biết sâu sắc về trí tưởng tượng" trong số các phép loại suy "khó hiểu". The American Conservative nhận thấy những phân tích lý thuyết của Eagleton tốt hơn phân tích lịch sử của ông, nhưng chỉ trích "các lập luận [là] thường sơ đẳng và đôi khi không rõ ràng", đồng quan điểm với Symploke, ấn phẩm cho rằng các quan điểm "mạnh mẽ" của Eagleton là không phải là nguyên bản. Một bài đánh giá trên The Christian Century kết luận rằng các lập luận của Eagleton là thuyết phục.
Chủ đề
Các nhà phê bình nêu bật các chủ đề bị bỏ sót hoặc không được đề cập đầy đủ, chẳng hạn như kinh tế học Marxist (ví dụ học thuyết giá trị lao động), cuộc khủng hoảng tài chính 2007–2008, và chủ nghĩa Hậu Marxist. Hai nhà phê bình cho rằng định nghĩa thuật ngữ và các số liệu thống kê hỗ trợ của Eagleton là không đủ. Lý thuyết giá trị thặng dư của Marx, mà Eagleton trình bày trong cuốn sách, bị Libertarian Papers và Actualidad Económica coi là mất uy tín. The Times Literary Supplement đặt câu hỏi tại sao triết học về con người của Eagleton lại lấy từ giai đoạn đầu của Marx. The American Conservative và nhà văn Owen Hatherley của tờ The Guardian tin rằng mười quan điểm phản đối không phải là biện hộ rơm, trong khi Libertarian Papers and Financial Times cho rằng 10 quan điểm này đã được lựa chọn một cách tùy tiện. The Australian gợi ý rằng Eagleton lẽ ra nên giao chiến trực tiếp với một "đối thủ thiện chiến".
Một số nhà phê bình chỉ trích sự bảo vệ của Eagleton đối với Liên Xô thời kỳ tiền Stalin và các nhà nước Cộng sản khác. The Irish Times and Weekend Australian nhận thấy đây là phần yếu nhất của cuốn sách, tin rằng các nhà nước này không nên được ca ngợi. Science & Society nhận thấy những đề cập ngắn gọn của ông về Trung Quốc là "không đủ một cách đáng tiếc", cho rằng có thể đưa ra một bảo vệ mạnh mẽ hơn, và Commentary nhấn mạnh lời khen ngợi của Eagleton đối với việc chăm sóc trẻ em ở Cộng hòa Dân chủ Đức là một trong số "những lời bào chữa kỳ lạ" đối với các quốc gia theo chủ nghĩa Marx. Phản bác lại Eagleton, người nói rằng Đông Âu và Trung Quốc theo chủ nghĩa Mao đã chuyển đổi từ chế độ phong kiến sang chủ nghĩa cộng sản, The Irish Times nhận xét rằng chính quyền Hoa Kỳ ở Đông Á đã đạt được thành tựu tương tự "với chi phí thấp hơn nhiều", cũng như Vương quốc Anh với Land Acts ở Ireland. Hatherley, một nhà phê bình bất đồng quan điểm, cho rằng Eagleton "thuyết phục" về chủ đề Liên Xô, trong khi Rethinking Marxism chỉ trích Eagleton từ cánh tả là "bị mắc kẹt trong giới hạn của thị trường" vì đã trình bày chủ nghĩa xã hội thị trường như một sự thay thế cho chủ nghĩa Stalin.
Một số bài phê bình đã đưa ra vấn đề với các tuyên bố kinh tế của Eagleton và cách giải thích các quan điểm của Marx. Cả Hunt và Actualidad Económica đều chỉ trích tuyên bố của Eagleton rằng một phần ba trẻ em Anh sống nghèo đói. Libertarian Papers chỉ trích rằng Eagleton đã không phân biệt chủ nghĩa can thiệp nhà nước với kinh tế tự do và The Irish Times cho rằng ông đã vi phạm một quy tắc cơ bản của kinh tế học khi cho rằng cả giá cả và số lượng hàng hóa đều có thể được cố định. Các nhà phê bình cho rằng Marx và Engels, trái ngược với mô tả của Eagleton, coi chủ nghĩa cộng sản dẫn đến sự thay đổi bản chất con người. Các nhà phê bình khác cho rằng Eagleton đã phóng đại sự ủng hộ hạn chế hoặc chấp nhận của Marx đối với cải cách, chủ nghĩa môi trường và tôn giáo.
Tham khảo
Sách
Tập san học thuật
Tạp chí
Báo chí
Video
Khác
Griselinia carlomunozii
Griselinia carlomunozii là một loài thực vật có hoa trong họ Griseliniaceae. Loài này được M.O.Dillon & Muñoz-Schick mô tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Di thù du Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1993
Psophodes olivaceus
Psophodes olivaceus là một loài chim trong họ Psophodidae.
Tham khảo
Thể loại:Psophodes Thể loại:Chim Úc
Agrotis exclamationis
Agrotis exclamationis là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó là loài đặc hữu của. Con trưởng thành có sải cánh 35–44 mm. Con trưởng thành bay vào tháng đến tháng 5-7 trong năm và bị ánh sáng hấp dẫn và thường bay đến các hoa nhiều mật như Buddleia, Senecio jacobaea. Ấu trùng ăn nhiều loài thực vật khác nhau.
Chú thích
E Thể loại:Côn trùng châu Âu Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
Hypnum lepidopiloides
Hypnum lepidopiloides là một loài Rêu trong họ Hypnaceae. Loài này được Müll. Hal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1879.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hypnum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1879
Aphelandra margaritae
Aphelandra margaritae là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được E.Morren mô tả khoa học đầu tiên năm 1883.
Chú thích
Thể loại:Aphelandra Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1883
Năng lượng chân không
Năng lượng chân không là một năng lượng nền cơ bản tồn tại trong không gian trong suốt toàn bộ vũ trụ. Hành vi của nó được tiêu chuẩn hóa theo nguyên tắc bất định thời gian năng lượng của Heisenberg. Tuy nhiên, hiệu quả chính xác của các dạng năng lượng thoáng qua như vậy rất khó để định lượng. Năng lượng chân không là trường hợp đặc biệt của năng lượng điểm không liên quan đến chân không lượng tử.
Ảnh hưởng của năng lượng chân không có thể được quan sát bằng thực nghiệm trong các hiện tượng khác nhau như phát xạ tự phát, hiệu ứng Casimir và dịch chuyển Lamb và được cho là ảnh hưởng đến hành vi của Vũ trụ trên quy mô vũ trụ. Sử dụng giới hạn trên của hằng số vũ trụ, năng lượng chân không của không gian trống đã được ước tính là 10 −9 joules (10 −2 erg) cho mỗi mét khối. Tuy nhiên, trong cả điện động lực học lượng tử (QED) và điện động lực học ngẫu nhiên (SED), tính nhất quán với nguyên lý hiệp phương Lorentz và với cường độ của hằng số Planck cho thấy giá trị lớn hơn nhiều là 10113 joules trên một mét khối. Sự khác biệt lớn này được gọi là vấn đề hằng số vũ trụ.
Nguồn gốc
Lý thuyết coi chân không hoàn toàn có các tính chất giống như một hạt, chẳng hạn như spin hoặc phân cực trong trường hợp ánh sáng, năng lượng, v.v. Theo lý thuyết, hầu hết các tính chất này hủy bỏ trung bình để lại khoảng trống theo nghĩa đen của từ này. Tuy nhiên, một ngoại lệ quan trọng là năng lượng chân không hoặc giá trị kỳ vọng chân không của năng lượng. Việc lượng tử hóa một bộ dao động điều hòa đơn giản đòi hỏi năng lượng thấp nhất có thể, hoặc năng lượng điểm không của một bộ dao động như vậy là:
Tổng của tất cả các dao động có thể tại tất cả các điểm trong không gian cho một số lượng vô hạn. Để loại bỏ sự vô hạn này, người ta có thể lập luận rằng chỉ có sự khác biệt về năng lượng là có thể đo lường được, giống như khái niệm năng lượng tiềm năng đã được xử lý trong cơ học cổ điển trong nhiều thế kỷ. Lập luận này là nền tảng của lý thuyết tái chuẩn hóa. Trong tất cả các tính toán thực tế, đây là cách chúng ta xử lý vô cực.
Năng lượng chân không cũng có thể được xét đến dưới dạng các hạt ảo (còn được gọi là dao động chân không) được tạo ra và phá hủy khỏi chân không. Những hạt này luôn được tạo ra từ chân không trong các cặp phản hạt của hạt, trong hầu hết các trường hợp, chúng sẽ tiêu diệt lẫn nhau và biến mất trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, các hạt và phản hạt này có thể tương tác với các hạt khác trước khi biến mất, một quá trình có thể được ánh xạ bằng sơ đồ Feynman. Lưu ý rằng phương pháp tính toán năng lượng chân không này tương đương về mặt toán học với việc có một bộ dao động điều hòa lượng tử tại mỗi điểm và do đó, chịu các vấn đề tái chuẩn hóa tương tự.
Đóng góp bổ sung cho năng lượng chân không đến từ sự phá vỡ đối xứng tự phát trong lý thuyết trường lượng tử.
Hàm ý
Năng lượng chân không có một số hệ quả. Năm 1948, các nhà vật lý người Hà Lan Hendrik BG Casimir và Dirk Polder dự đoán sự tồn tại của một lực hấp dẫn nhỏ giữa các tấm kim loại được đặt gần nhau do sự cộng hưởng trong năng lượng chân không trong không gian giữa chúng. Điều này hiện được gọi là hiệu ứng Casimir và từ đó đã được kiểm chứng bằng thực nghiệm. Do đó, người ta tin rằng năng lượng chân không là "thực" theo nghĩa tương tự rằng các vật thể khái niệm quen thuộc hơn như điện tử, từ trường, v.v., là có thật. Tuy nhiên, giải thích thay thế cho hiệu ứng Casimir đã được đề xuất. Các dự đoán khác là khó để xác minh. Dao động chân không luôn được tạo ra như các cặp phản hạt. Việc tạo ra các hạt ảo này gần chân trời sự kiện của lỗ đen đã được nhà vật lý Stephen Hawking đưa ra giả thuyết là một cơ chế cho sự "bốc hơi" cuối cùng của các lỗ đen. Nếu một trong hai cặp bị kéo vào lỗ đen trước đó, thì hạt kia trở thành "thực" và năng lượng / khối lượng về cơ bản được tỏa vào không gian từ lỗ đen. Mất mát này được tích lũy và có thể dẫn đến sự biến mất của lỗ đen theo thời gian. Thời gian cần thiết phụ thuộc vào khối lượng của lỗ đen (các phương trình chỉ ra rằng lỗ đen càng nhỏ thì nó bay hơi càng nhanh) nhưng có thể theo thứ tự 10100 năm đối với các lỗ đen khối lượng Mặt Trời lớn.
Năng lượng chân không cũng có những hậu quả quan trọng đối với vũ trụ học vật lý. Thuyết tương đối rộng dự đoán rằng năng lượng tương đương với khối lượng, và do đó, nếu năng lượng chân không "thực sự ở đó", thì nó sẽ tác dụng lực hấp dẫn. Về cơ bản, một năng lượng chân không khác không được dự kiến sẽ đóng góp vào hằng số vũ trụ, ảnh hưởng đến sự giãn nở của vũ trụ. Trong trường hợp đặc biệt của năng lượng chân không, thuyết tương đối rộng quy định rằng trường hấp dẫn tỷ lệ với ρ + 3p (trong đó ρ là mật độ năng lượng khối lượng và p là áp suất). Lý thuyết lượng tử của chân không quy định thêm rằng áp lực của năng lượng chân không trạng thái zero luôn luôn là âm và có độ lớn bằng ρ. Như vậy, tổng số là ρ + 3p = ρ − 3ρ = −2ρ, là một giá trị âm. Nếu thực sự trạng thái mặt đất chân không có năng lượng khác không, thì phép tính ngụ ý trường hấp dẫn với lực đẩy, làm tăng tốc độ giãn nở của vũ trụ. Tuy nhiên, năng lượng chân không là vô hạn về mặt toán học mà không cần tái chuẩn hóa, điều này dựa trên giả định rằng chúng ta chỉ có thể đo năng lượng theo nghĩa tương đối, điều này không đúng nếu chúng ta có thể quan sát nó một cách gián tiếp thông qua hằng số vũ trụ.
Sự tồn tại của năng lượng chân không đôi khi cũng được sử dụng như là sự biện minh lý thuyết cho khả năng của các máy năng lượng tự do. Người ta đã lập luận rằng do sự đối xứng bị phá vỡ (trong QED), năng lượng tự do không vi phạm bảo tồn năng lượng, vì các định luật nhiệt động lực học chỉ áp dụng cho các hệ cân bằng. Tuy nhiên, sự đồng thuận giữa các nhà vật lý là điều này chưa được biết vì bản chất của năng lượng chân không vẫn là một vấn đề chưa được giải quyết. Đặc biệt, định luật nhiệt động thứ hai không bị ảnh hưởng bởi sự tồn tại của năng lượng chân không. Tuy nhiên, trong điện động lực học ngẫu nhiên, mật độ năng lượng được coi là một trường sóng nhiễu ngẫu nhiên cổ điển bao gồm các sóng nhiễu điện từ thực truyền theo phương vị theo mọi hướng. Năng lượng trong trường sóng như vậy dường như có thể truy cập được, ví dụ, không có gì phức tạp hơn một bộ ghép hướng. Khó khăn rõ ràng nhất dường như là sự phân bố quang phổ của năng lượng, khả năng tương thích với bất biến Lorentz đòi hỏi phải có dạng Kf, trong đó K là hằng số và f biểu thị tần số. Theo sau đó, dòng năng lượng và động lượng trong trường sóng này chỉ trở nên có ý nghĩa ở các bước sóng cực ngắn mà công nghệ ghép hướng định hướng hiện đang thiếu.
Lịch sử
Năm 1934, Georges Lemaître đã sử dụng một phương trình trạng thái chất khí hoàn hảo khác thường để giải thích hằng số vũ trụ là do năng lượng chân không. Năm 1948, hiệu ứng Casimir đã cung cấp một phương pháp thử nghiệm để xác minh sự tồn tại của năng lượng chân không; vào năm 1955, tuy nhiên, Evgeny Lifshitz đã đưa ra một nguồn gốc khác cho hiệu ứng Casimir. Năm 1957, Lee và Yang đã chứng minh các khái niệm về sự đối xứng bị phá vỡ và vi phạm parity, với chứng minh này họ đã giành giải thưởng Nobel. Năm 1973, Edward Tryon đề xuất giả thuyết vũ trụ không năng lượng: rằng Vũ trụ có thể là một dao động chân không cơ học lượng tử quy mô lớn trong đó năng lượng khối lượng dương được cân bằng bởi năng lượng hấp dẫn âm. Trong những năm 1980, có nhiều nỗ lực liên kết các trường tạo ra năng lượng chân không với các trường cụ thể được dự đoán bằng các nỗ lực theo lý thuyết thống nhất Grand và sử dụng các quan sát về Vũ trụ để xác nhận phiên bản này hoặc một phiên bản khác. Tuy nhiên, bản chất chính xác của các hạt (hoặc trường) tạo ra năng lượng chân không, với mật độ như yêu cầu của lý thuyết lạm phát, vẫn còn là một bí ẩn.
Tham khảo
Thể loại:Chân không Thể loại:Năng lượng (vật lý) Thể loại:Lý thuyết trường lượng tử
Habenaria sceptrum
Habenaria sceptrum là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1919.
Bulbophyllum cubicum
Bulbophyllum cubicum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.
Habenaria sceptrum
Liên kết ngoài
Thể loại:Habenaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1919
Cố Luân Đoan Thuận Trưởng Công chúa
Cố Luân Đoan Thuận Trưởng Công chúa (Chữ Hán: 固倫端順長公主, 1636 - 1650), Công chúa nhà Thanh, là Hoàng nữ thứ 11 Thanh Thái Tông Hoàng Thái Cực.
Bulbophyllum cubicum
Tham khảo
C
Cố Luân Đoan Thuận Trưởng Công chúa
Cuộc đời
Cố Luân Đoan Thuận Trưởng Công chúa sinh vào giờ Mùi, ngày 25 tháng 3 (âm lịch), năm Sùng Đức nguyên niên (1636). Bà là chị cùng mẹ với Hòa Thạc Tương Thân vương Bác Mục Bác Quả Nhĩ, sinh mẫu là Ý Tĩnh Đại Quý phi Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị, sơ phong Cố Luân Công chúa (固倫公主).
Năm Thuận Trị thứ 4 (1647), tháng 12, bà được chỉ hôn với Cát Nhĩ Mã Tát Nặc Mộc (葛尔玛索诺木) thuộc Bác Nhĩ Tế Cát Đặc thị của A Phách Cai bộ, tiến phong Cố Luân Trưởng Công chúa (固倫長公主), tháng sau thành hôn.
Năm thứ 7 (1650), tháng 7, Công chúa qua đời khi mới 15 tuổi. Sau khi bà qua đời, Ngạch phò cưới con gái của Lễ Thân vương Đại Thiện làm kế thê.
Năm thứ 8 (1651), Ngạch phò được phong Nhất đẳng Tinh Kỳ Ni Cáp Phiên (hay Nhất đẳng Tử), sau được gia Thiếu bảo (少保) kiêm Thái tử Thái bảo (太子太保).
Năm thứ 13 (1656), 19 tháng 6, bà được truy thụy Cố Luân Đoan Thuận Trưởng Công chúa (固倫端順長公主).
Năm Khang Hi thứ 3 (1664), Ngạch phò qua đời.
Mộ địa
Mộ địa của Đoan Thuận Trưởng Công chúa nằm ở bên ngoài Đức Thắng môn của Bắc Kinh, diện tích ước chừng 1 khoảnh (rộng 100 mẫu Trung Quốc, chừng 6,67 hecta), trung tâm là nơi chôn cất bà, bao quanh là tám mẫu đất và hướng về phía nam.
Phần viện của Công chúa có ba cổng lớn và cổng nhỏ phía đông. Phần viện được bao quanh bởi những bức tường gạch. Trong viện có hưởng điện rộng ba gian, trong hưởng điện có bàn thờ làm bằng đá cẩm thạch cung phụng bài vị của Đoan Thuận Trưởng Công chúa. Trong hưởng điện còn có đường hầm có thể thông đến địa cung, nơi vốn đặt di thể của bà.
Ở phía tây của phần viện là mộ địa của hậu duệ Ngạch phò, như con trai do Công chúa sinh là Trai Tang (斋桑), chiếm một diện tích khoảng hai mẫu. Ở phía đông phần viện còn có một phần viện khác có diện tích khoảng một mẫu Anh.
Năm 1980, hưởng điện bị dỡ bỏ. Tháng 10 năm 2004, lúc đang thi công thì khai quật được mộ bia. Đến tháng 3 năm 2005 thì dựng mộ bia lại tại nơi vốn là hưởng điện ở phía Tây Nam.
Mộ bia của Cố Luân Đoan Thuận Trưởng Công chúa vốn làm từ đá Thanh Bạch, bệ đỡ là đầu Li, mặt trước khắc "Đoan Thuận Trưởng Công chúa" bằng Hán văn và Mãn văn, bốn phía có khắc Long văn, mặt sau không khắc chữ.
Tham khảo
Thể loại:Công chúa nhà Thanh