cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chaenorhinum minus
Liên kết ngoài
M Thể loại:Thực vật châu Âu Thể loại:Thực vật Algérie Thể loại:Thực vật Armenia Thể loại:Thực vật Azerbaijan Thể loại:Thực vật Gruzia Thể loại:Thực vật Iraq Thể loại:Thực vật Liban Thể loại:Thực vật Maroc Thể loại:Thực vật Syria Thể loại:Thực vật Thổ Nhĩ Kỳ Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Belize tại Thế vận hội
Tới nay, chưa VĐV Belize nào giành được huy chương Thế vận hội.
Ủy ban Olympic quốc gia của Belize được thành lập năm 1967 và được Ủy ban Olympic Quốc tế công nhận vào cùng năm.
Liên kết ngoài
Thế vận hội
Hypnoidus nitidus
Hypnoidus nitidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1902.
Tham khảo
Thể loại:Hypnoidus
Haploa contigua
Haploa contigua là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Stenoxia pupillata
Stenoxia pupillata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Haploa contigua
Liên kết ngoài
Thể loại:Haploa
Stenoxia pupillata
Liên kết ngoài
Thể loại:Stenoxia
Didymodon glacialis
Liên kết ngoài
Thể loại:Didymodon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1831
Pavonia pabstii
Pavonia pabstii là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Krapov. & Cristóbal mô tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pavonia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1993
Digonocryptus crassipes
Digonocryptus crassipes là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Digonocryptus
Senecio cinerarioides
Senecio cinerarioides là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Kunth miêu tả khoa học đầu tiên.
Tham khảo
C
Imanosmylus ussuriensis
Imanosmylus ussuriensis là một loài côn trùng trong họ Osmylidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Makarkin miêu tả năm 1994.
Tham khảo
Thể loại:Imanosmylus
Micromia recessilinea
Tripteridia recessilinea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Xysticus nubilus
Xysticus nubilus là một loài nhện trong họ Thomisidae.
Loài này thuộc chi Xysticus. Xysticus nubilus được Eugène Simon miêu tả năm 1875.
Tham khảo
Thể loại:Xysticus
Selaginella leptophylla
Selaginella leptophylla là một loài dương xỉ trong họ Selaginellaceae. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1885.
Liên kết ngoài
Thể loại:Selaginella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1885
7295 Brozovic
7295 Brozovic (tên chỉ định: 1992 MB) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 22 tháng 6 năm 1992. Nó được đặt theo tên Maria Brozovic, a scientist ở Jet Propulsion Laboratory.
Pandanus lateralis
Pandanus lateralis là một loài thực vật có hoa trong họ Dứa dại. Loài này được Martelli miêu tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Tham khảo
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1908
Mandy Moore
Amanda Leigh Moore, thường được biết đến với nghệ danh Mandy Moore (sinh ngày 10 tháng 4 năm 1984 tại Nashua, New Hampshire, Hoa Kỳ), là một nữ ca sĩ kiêm diễn viên người Mỹ. Cô bắt đầu nổi tiếng và được khán giả biết đến sau khi phát hành album đầu tay So Real.
Tiểu sử
Moore sinh ngày 10 tháng 4 năm 1984 tại Nashua, New Hampshire, Hoa Kỳ. Bố cô, Don Moore, là phi công cho Hàng không Mỹ và mẹ cô, Stacy, là nguyên phóng viên nhà báo. Cô là một ca sĩ, nhạc sĩ diễn viên và một nhà tạo mẫu. Cô lớn lên tại Florida. Moore trở nên sớm nổi tiếng vào cuối những năm 1990, sau khi phát hành những album So Real, I Wanna Be with You, và Mandy Moore. Moore bắt đầu sự nghiệp diễn xuất từ năm 2002 khi tham gia phim A Walk to Remember và sau đó đóng chính trong nhiều phim khác dành cho đối tượng thiếu niên. Hai phim sau này của Moore, American Dreamz và Saved!, bị châm biếm. Trong cuộc sống riêng, bao gồm mối quan hệ với vận động viên quần vợt Andy Roddick cùng với diễn viên Wilmer Valderrama và Zach Braff đã được thảo luận nhiều trên các phương tiện truyền thông. Album mới của cô Amanda Leigh, được phát hành vào 26 tháng 5 năm 2009. Mandy Moore đã bán được hơn 10 triệu bản trên toàn thế giới. Năm 2009, Mandy Moore đã đính hôn với rocker Ryan Adams. Năm 2010 cô lồng tiếng cho nhân vật chính Rapunzel trong bộ phim Công chúa tóc mây (Tangled). Cô song ca với Zachary Levi cũng là người lồng tiếng vai nam chính cho Eugene Fitzherbert (Flynn Rider) các ca khúc "I see the lịght", "I've Got a Dream" được sử dụng trong phim.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhà tạo mẫu Mỹ Thể loại:Nữ ca sĩ Mỹ Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ Thể loại:Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21 Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Mỹ Thể loại:Nữ diễn viên thiếu nhi Mỹ Thể loại:Người Mỹ gốc Anh Thể loại:Người Mỹ gốc Do Thái Thể loại:Ca sĩ nhạc pop Mỹ Thể loại:Ca sĩ Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Ca sĩ Mỹ thế kỷ 21 Thể loại:Ca sĩ thiếu nhi Mỹ Thể loại:Nữ ca sĩ-người viết bài hát Mỹ Thể loại:Người Mỹ gốc Ireland Thể loại:Người Mỹ gốc Scotland Thể loại:Ca sĩ-người viết bài hát Mỹ Thể loại:Nữ diễn viên lồng tiếng Mỹ Thể loại:Nhạc sĩ nhạc pop thiếu nhi Thể loại:Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Nama palmeri
Nama palmeri là loài thực vật có hoa trong họ Mồ hôi. Loài này được A. Gray ex Hemsl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1882.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nama Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1882
Cornutia
Loài
Chi Cornutia gồm các loài:
Dayton, Alabama
Dayton là một thị trấn thuộc quận Marengo, tiểu bang Alabama, Hoa Kỳ. Dân số năm 2009 là 58 người, mật độ đạt 22 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Thị trấn của Alabama Thể loại:Thị trấn ở quận Marengo, Alabama
Başak, Kızıltepe
Başak là một xã thuộc huyện Kızıltepe, tỉnh Mardin, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 1.069 người.
Didymodon grimmioides
Didymodon grimmioides là một loài rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được Duby mô tả khoa học đầu tiên năm 1846.
Liên kết ngoài
Thể loại:Didymodon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1846
Hanjagodanahalli, Sakleshpur
Hanjagodanahalli là một làng thuộc tehsil Sakleshpur, huyện Hassan, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Hassan (huyện)
Hypnoidus nivalis
Hypnoidus nivalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fairmaire & Germain miêu tả khoa học năm 1860.
Tham khảo
Thể loại:Hypnoidus
Digonocryptus cressonii
Digonocryptus cressonii là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Digonocryptus
Quận Sedgwick, Colorado
Quận Sedgwick là một quận thuộc tiểu bang Colorado, Hoa Kỳ. Quận này được đặt tên theo John Sedgwick. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, quận có dân số 2379 người. Quận lỵ đóng ở Julesburg.
Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 1420 km2, trong đó có 3,6 km2 là diện tích mặt nước.
Tham khảo
Thể loại:Quận của Colorado  Thể loại:Khu dân cư thành lập năm 1889 Thể loại:Colorado 1889 Thể loại:Eastern Plains
Xã Elk, Quận Clarion, Pennsylvania
Xã Elk (Elk Township) là một xã thuộc quận Clarion, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.490 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Pennsylvania Thể loại:Quận Clarion, Pennsylvania
Allium clathratum
Allium clathratum là một loài thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae. Loài này được Ledeb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1830.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1830 Thể loại:Thực vật Nga Thể loại:Thực vật Trung Quốc Thể loại:Thực vật châu Á
Incasemidalis columbiensis
Incasemidalis columbiensis là một loài côn trùng trong họ Coniopterygidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Meinander miêu tả năm 1972.
Tham khảo
Thể loại:Incasemidalis
Neumoegenia bellamusa
Neumoegenia bellamusa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Neumoegenia
Micromia rotundata
Micromia rotundata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Micromia
Nama parvifolia
Nama parvifolia là loài thực vật có hoa trong họ Mồ hôi. Loài này được (Torr.) Greenm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1904.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nama Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1904
Selaginella leucobryoides
Selaginella leucobryoides là một loài dương xỉ trong họ Selaginellaceae. Loài này được Maxon mô tả khoa học đầu tiên năm 1920.
Liên kết ngoài
Thể loại:Selaginella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1920
Notopleura multinervia
Notopleura multinervia là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được C.M.Taylor mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Liên kết ngoài
Thể loại:Notopleura Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Quận San Miguel, Colorado
Quận San Miguel là một quận thuộc tiểu bang Colorado, Hoa Kỳ. Quận này được đặt tên theo sông San Miguel. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, quận có dân số 7359 người. Quận lỵ đóng ở Telluride.
Craniotome
Craniotome là một chi thực vật có hoa trong họ Hoa môi (Lamiaceae).
Loài
Chi Craniotome gồm các loài:
Quận San Miguel, Colorado
Tham khảo
Thể loại:Quận của Colorado  Thể loại:Khu dân cư thành lập năm 1883 Thể loại:Colorado 1883
Craniotome
Liên kết ngoài
Craniotome
Achatinella stewartii
Achatinella stewartii là một loài ốc sên hô hấp trên cạn, là động vật thân mềm chân bụng có phổi sống trên cạn thuộc họ Achatinellidae. Đây là loài đặc hữu của Hawaii. Achatinella stewartii (Green, 1827) là loài điển hình của phân chi Achatinellastrum.
Tham khảo
Thể loại:Achatinella Thể loại:Động vật đặc hữu Hawaii
Xysticus nyingchiensis
Xysticus nyingchiensis là một loài nhện trong họ Thomisidae.
Loài này thuộc chi Xysticus. Xysticus nyingchiensis được miêu tả năm 1995 bởi Da-xiang Song & Zhu.
Callicarpa longissima
Callicarpa longissima là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (Hemsl.) Merr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1917.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Tử châu Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1917
Kali bromide
Kali bromide (KBr) là một muối được sử dụng rộng rãi như thuốc chống co giật và an thần vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, sử dụng không cần toa thuốc tới tận năm 1975 ở Hoa Kỳ. Tác dụng của nó là do ion bromide (natri bromide cũng hiệu quả tương đương). Kali bromide được sử dụng như một loại thuốc thú y, với tư cách một loại thuốc chống động kinh cho chó.
Trong điều kiện tiêu chuẩn, kali bromide là một bột tinh thể màu trắng. Nó hòa tan tự do trong nước; nó không hòa tan trong acetonitril. Trong dung dịch nước loãng, kali bromide có vị ngọt, ở nồng độ cao hơn nó có vị đắng và vị mặn khi nồng độ cao hơn nữa. Những ảnh hưởng này chủ yếu là do các tính chất của ion kali – natri bromide có vị mặn ở bất kỳ nồng độ nào. Ở nồng độ cao, kali bromide kích thích màng nhầy dạ dày, gây buồn nôn và đôi khi nôn mửa (một hiệu ứng điển hình của tất cả các muối kali hoà tan).
Tính chất hóa học
Kali bromide, một muối ion điển hình, là hoàn toàn phân cực và đạt độ pH 7 trong dung dịch nước. Nó đóng vai trò như một nguồn ion bromide. Phản ứng này rất quan trọng cho việc sản xuất bạc bromide cho phim ảnh: Ion Br− trong dung dịch cũng tạo ra các phức chất  khi phản ứng với một số halide kim loại như đồng(II) bromide:
Điều chế
Một phương pháp truyền thống để sản xuất KBr là phản ứng của kali cacbonat với muối sắt(II,III) bromide, Fe3Br8, được làm bằng cách xử lý phế liệu sắt dưới nước với một lượng dư thừa brom:
Liên kết ngoài
Thể loại:Muối halogen của kim loại Thể loại:Vật liệu quang học Thể loại:Thuốc trừ dịch hại Thể loại:Hợp chất kali Thể loại:Hợp chất brom Thể loại:Muối bromide Thể loại:Hợp chất halogen Thể loại:Hợp chất vô cơ
Allium clausum
Allium clausum là một loài thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae. Loài này được Vved. mô tả khoa học đầu tiên năm 1971.
Hòa Đông, Vĩnh Châu
Hòa Đông là một xã thuộc thị xã Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng, Việt Nam.
Địa lý
Xã Hòa Đông nằm ở phía đông bắc thị xã Vĩnh Châu, có vị trí địa lý:
Xã Hòa Đông có diện tích 45,17 km², dân số năm 2020 là 10.783 người, mật độ dân số đạt 239 người/km².
Hành chính
Xã Hòa Đông được chia thành 10 ấp: Cảng Buối, Dây Lăng, Hòa Giang, Hòa Khởi, Lâm Thiết, Nguyễn Út, Nô Tôm, Thạch Sao, Trà Teo, Xóm Mới.
Lịch sử
Ngày 15 tháng 9 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 70-HĐBT về việc thành lập xã Hòa Đông trên cơ sở một phần diện tích và dân số của xã xã Khánh Hoà.
Ngày 16 tháng 9 năm 1989, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 128-HĐBT về việc hợp nhất xã Hòa Khởi và xã Hòa Đông thành một xã lấy tên là xã Hòa Đông.
Ngày 7 tháng 12 năm 1990, Ban Tổ chức Chính phủ ban hành Quyết định 547/QĐ-TCCP về việc giải thể xã Hòa Thanh sáp nhập vào xã Khánh Hòa và xã Hòa Đông.
Ngày 25 tháng 8 năm 2011, Chính phủ ban hành Nghị định 90/NQ-CP về việc thành lập thị xã Vĩnh Châu. Xã Hòa Đông trực thuộc thị xã Vĩnh Châu.
7296 Lamarck
7296 Lamarck (1992 PW1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 8 năm 1992 bởi E. W. Elst ở Caussols.
Deatsville, Alabama
Deatsville là một thị trấn thuộc quận Elmore, tiểu bang Alabama, Hoa Kỳ. Dân số năm 2009 là 379 người, mật độ đạt 31 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Thị trấn ở quận Elmore, Alabama Thể loại:Thị trấn của Alabama
Haploa dyari
Haploa dyari là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Haploa
Didymodon guineensis
Didymodon guineensis là một loài rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được Broth. & Paris mô tả khoa học đầu tiên năm 1911.
Liên kết ngoài
Thể loại:Didymodon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1911
Sorghastrum nutans
Sorghastrum nutans là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (L.) Nash miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sorghastrum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1903
Talpa caucasica
Talpa caucasica là một loài động vật có vú trong họ Talpidae, bộ Soricomorpha. Loài này được Satunin mô tả năm 1908.
Tham khảo
Thể loại:Talpa Thể loại:Động vật được mô tả năm 1908 Thể loại:Động vật có vú Azerbaijan Thể loại:Động vật có vú Nga Thể loại:Động vật đặc hữu Nga
Hypnoidus nocturnus
Hypnoidus nocturnus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Eschscholtz miêu tả khoa học năm 1829.
Tham khảo
Thể loại:Hypnoidus
Stenoxia rubecula
Stenoxia rubecula là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Stenoxia
Hanjagodanahalli Estate, Sakleshpur
Hanjagodanahalli Estate là một làng thuộc tehsil Sakleshpur, huyện Hassan, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Hassan (huyện)
Glibornuride
Glibornuride (INN) là một loại thuốc chống tiểu đường thuộc nhóm sulfonylureas. Nó được sản xuất bởi MEDA Pharma và được bán ở Thụy Sĩ dưới tên Glutril.
Tổng hợp
giữa|nhỏ|700x700px| Tổng hợp Glibornuride: Xem thêm: ; eidem, (cho Hoffmann-La Roche). Gliburnide là một dẫn xuất endo-endo được làm từ camphor-3-carboxamode bằng cách khử borohydride (phương pháp exo), tiếp theo là sắp xếp lại Hofmann thành carbamate, sau đó là dịch chuyển với natri tosylamide.
Tham khảo
Thể loại:Ether phenol
Achatinella swiftii
Achatinella swiftii là một loài ốc sên hô hấp trên cạn, là động vật thân mềm chân bụng có phổi sống trên cạn thuộc họ Achatinellidae. Đây là loài đặc hữu của Hawaii.
Tham khảo
Thể loại:Achatinella Thể loại:Động vật đặc hữu Hawaii
Lamiae Lhabze
Lamiae Lhabze (sinh ngày 19 tháng 5 năm 1984) là một vận động viên người Maroc thi đấu ở các nội dung 100 mét vượt rào và vượt rào 400 mét. Cô đại diện cho đất nước của mình tại Giải vô địch thế giới 2007 mà không tiến lên từ vòng đầu tiên. Ngoài ra, cô còn giành được nhiều huy chương ở cấp quốc tế.
Incasemidalis chilensis
Incasemidalis chilensis là một loài côn trùng trong họ Coniopterygidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Meinander miêu tả năm 1990.
Tham khảo
Thể loại:Incasemidalis
Xysticus obesus
Loài này thuộc chi Xysticus. Xysticus obesus được Tord Tamerlan Teodor Thorell miêu tả năm 1875.
Tham khảo
Thể loại:Xysticus
Digonocryptus denticulatus
Liên kết ngoài
Thể loại:Digonocryptus
Micromia scotochlaena
Liên kết ngoài
Thể loại:Micromia
Nama pringlei
Nama pringlei là loài thực vật có hoa trong họ Mồ hôi. Loài này được B.L. Rob. & Greenm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1896.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nama Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1896
Espeletia tunjana
Espeletia tunjana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Cuatrec. mô tả khoa học đầu tiên năm 1940.
Liên kết ngoài
Thể loại:Espeletia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1940
Selaginella leucoloma
Selaginella leucoloma là một loài dương xỉ trong họ Selaginellaceae. Loài này được Alston ex Crabbe & Jermy mô tả khoa học đầu tiên năm 1976.
Liên kết ngoài
Thể loại:Selaginella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1976
Didymodon gymnostomus
Didymodon gymnostomus là một loài rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được Broth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1929.
Cunila
Cunila là một chi thực vật có hoa trong họ Hoa môi (Lamiaceae).
Loài
Chi Cunila gồm các loài:
Liên kết ngoài
Thể loại:Họ Hoa môi
Pépieux
Pépieux là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie. Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Pépieuxois. Xã này tọa lạc ở Minervois, cự ly 34 km so với Carcassonne, 34 km so với Narbonne và 48 km so với Béziers.
Liên kết ngoài
Pépieux
Auletobius rhyparochromus
Auletobius rhyparochromus là một loài bọ cánh cứng trong họ Rhynchitidae. Loài này được Lea miêu tả khoa học năm 1926.
Tham khảo
Thể loại:Auletobius
Ebenidium longipes
Ebenidium longipes là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Boiss. & Balansa) Kuntze mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ebenidium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891
Ebenidium longipes
Xã Elk, Quận Tioga, Pennsylvania
Xã Elk (Elk Township) là một xã thuộc quận Tioga, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 49 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Pennsylvania Thể loại:Quận Tioga, Pennsylvania
7299 Indiawadkins
7299 Indiawadkins (1992 WZ5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 11 năm 1992 bởi E. F. Helin ở Palomar.
Demopolis, Alabama
Demopolis là một thành phố thuộc quận Marengo, tiểu bang Alabama, Hoa Kỳ. Dân số năm 2009 là 7300 người, mật độ đạt 159 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Thành phố ở quận Marengo, Alabama Thể loại:Thành phố của Alabama
Cúp bóng đá Phần Lan 2015
Cúp bóng đá Phần Lan 2015 (Suomen Cup) là mùa giải thứ 61 của Cúp bóng đá Phần Lan. Có 132 đội tham gia giải, bao gồm tất cả các đội bóng ở 2 hạng đấu cao nhất của hệ thống giải bóng đá Phần Lan (Veikkausliiga và Ykkönen), 19 đội ở Kakkonen và 91 đội ở các giải thấp hơn. Đội vô địch sẽ vào vòng loại thứ nhất của UEFA Europa League 2016–17.
Vòng Một
Vòng này có sự tham gia của 16 đội ở Kolmonen và các giải thấp hơn. Lễ bốc thăm Vòng Một và Vòng Hai diễn ra vào ngày 22 tháng 12 năm 2014.
Hypnoidus oberthuri
Hypnoidus oberthuri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1881.
Tham khảo
Thể loại:Hypnoidus
Amylocorticiales
Amylocorticiales là một bộ nấm trong lớp Agaricomycetes. Bộ nấm này được định nghĩa danh pháp khoa học năm 2010, bao gồm một số chi nấm như Anomoporia, Amyloathelia, Amylocorticiellum, Amylocorticium, Amyloxenasma, Anomoloma, Athelia, Athelopsis, Ceraceomyces, Hypochniciellum, Leptosporomyces và Serpulomyces.
Danh sách chi
thumb|right|[[Podoserpula pusio]]
Liên kết ngoài
Thể loại:Lớp Nấm tán Thể loại:Amylocorticiales Thể loại:Amylocorticiaceae
Glicaramide
Tham khảo
Thể loại:Ether phenol
Tiếng Erzya
Tiếng Erzya (эрзянь кель, ) là một ngôn ngữ Ural với chừng 37.000 người nói ở mạn bắc, đông, và tây bắc Cộng hòa Mordovia cũng như những vùng lân cận thuộc Nizhny Novgorod, Chuvashia, Penza, Samara, Saratov, Orenburg, Ulyanovsk, Tatarstan và Bashkortostan của Liên bang Nga. Những cộng đồng kiều dân nhỏ cũng có mặt ở Armenia, Estonia, Kazakhstan. Tiếng Erzya được viết bằng bảng chữ cái Kirin. Tại Mordovia, tiếng Erzya là ngôn ngữ đồng chính thức với tiếng Moksha và tiếng Nga.
Đây là thứ tiếng nằm trong ngữ chi Mordvin của ngữ hệ Ural. Tiếng Erzya có quan hệ gần với tiếng Moksha, nhưng vẫn có đặc điểm âm vị, hình thái và khối từ vựng riêng.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ngôn ngữ tại Nga Thể loại:Ngôn ngữ tại Kazakhstan Thể loại:Ngôn ngữ tại Armenia Thể loại:Ngôn ngữ tại Kyrgyzstan Thể loại:Ngôn ngữ tại Uzbekistan Thể loại:Ngôn ngữ tại Turkmenistan Thể loại:Ngôn ngữ chắp dính
Phường 1, Vĩnh Châu
Địa lý
Phường 1 nằm ở trung tâm thị xã Vĩnh Châu, có vị trí địa lý:
Phường 1 có diện tích 13,38 km², dân số năm 2020 là 16.827 người, mật độ dân số đạt 1.258 người/km².
Hành chính
Phường 1 được chia thành 7 khóm: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7.
Lịch sử
Địa bàn, Phường 1 trước đây là thị trấn Vĩnh Châu, huyện lỵ huyện Vĩnh Châu.
Ngày 22 tháng 4 năm 2010, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 473/QĐ-BXD công nhận thị trấn Vĩnh Châu là đô thị loại IV.
Ngày 25 tháng 8 năm 2011, Chính phủ ban hành Nghị quyết 90/NQ-CP về việc thành lập thị xã Vĩnh Châu và thành lập Phường 1 trên cơ sở toàn bộ 1.344,41 ha diện tích tự nhiên với 20.358 người của thị trấn Vĩnh Châu.
Quận San Juan, Colorado
Quận San Juan là một quận thuộc tiểu bang Colorado, Hoa Kỳ. Quận này được đặt tên theo Saint John. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 558 người. Quận lỵ đóng ở Town of Silverton.
Tiếng Tà Ôi
Tiếng Tà Ôi (trong văn liệu quốc tế viết là Ta’Oi hay Ta’Oih) là ngôn ngữ của người Tà Ôi, một dân tộc có vùng cư trú truyền thống là Nam Lào (tỉnh Salavan, Sekong) và Miền Trung Việt Nam (Thừa Thiên Huế). Năm 2005 dân số người Tà Ôi cỡ 220.000 người.
Tiếng Tà Ôi thuộc ngữ chi Cơ Tu (Katuic) trong ngữ hệ Nam Á.
Các phương ngữ
Sidwell (2005) liệt kê các phương ngữ sau của tiếng Tà Ôi, tên này được áp dụng cho những người nói tiếng địa phương khác nhau.
Tiếng Katang
Tiếng Katang là ngôn ngữ của người Katang (hay Kataang), là một dân tộc cư trú ở Nam Lào, và một số nơi khác ở Đông Nam Á, năm 2015 có dân số 144.255 người.
Đọc thêm
Thể loại:Ngôn ngữ tại Việt Nam Thể loại:Ngôn ngữ tại Lào Thể loại:Ngữ chi Cơ Tu
Quận Jefferson, Colorado
Quận Jefferson là một quận thuộc tiểu bang Colorado, Hoa Kỳ. Quận này được đặt tên theo Thomas Jefferson. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, quận có dân số 534543 người, ước tính dân số năm 2008 là 533.339 người, là quận đông dân thứ 4 bang. . Quận lỵ đóng ở Golden còn thành phố đông dân nhất là Lakewood. Quận Jefferson thuộc Khu vực thống kê đô thị Denver-Aurora và Khu vực thống kê kết hợp Denver-Aurora-Boulder. Trung tâm dân số bang Colorado nằm ở quận Jefferson.
Tọa lạc ở Front Range của Rocky Mountains, quận Jefferson thuộc vùng đô thị Denver. Quận có sân bay đô thị Rocky Mountain.
Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 2005 km2, trong đó có 25 km2 là diện tích mặt nước.
Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2000, quận đã có dân số 527.056 người, 206.067 hộ gia đình, và 140.537 gia đình sống trong quận lỵ. Mật độ dân số là 683 người trên một dặm vuông (264/km²). Có 212.488 đơn vị nhà ở mật độ trung bình là 275 trên một dặm vuông (106/km²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư quận bao gồm 90,59% người da trắng, 0.89% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,75% người Mỹ bản xứ, 2,28% châu Á, Thái Bình Dương 0,08%, 3,23% từ các chủng tộc khác, và 2,18% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 9,95% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.
Có 206.067 hộ, trong đó 33,40% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 55,10% là đôi vợ chồng sống với nhau, 9,10% có một chủ hộ nữ không có mặt chồng, và 31,80% là các gia đình không. 24,50% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 6,30% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,52 và cỡ gia đình trung bình là 3,03.
Trong quận, độ tuổi dân cư trải ra với 25,30% dưới độ tuổi 18, 8,10% 18-24, 32,10% 25-44, 24,90% từ 45 đến 64, và 9,60% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 37 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 99,00 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 96,80 nam giới.
Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã được $ 57.339, và thu nhập trung bình cho một gia đình là 67.310 USD. Phái nam có thu nhập trung bình 45.306 USD so với 32.372 USD đối với phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 28.066 USD. Có 3,40% gia đình và 5,20% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 5,80% những người dưới 18 tuổi và 5,10% của những người 65 tuổi hoặc hơn.
Tham khảo
Thể loại:Quận của Colorado  Thể loại:Lãnh thổ Colorado 1861 Thể loại:Khu dân cư thành lập năm 1861
Chaenorhinum origanifolium
Chaenorhinum origanifolium là một loài thực vật có hoa trong họ Mã đề. Loài này được Carl Linnaeus mô tả khoa học đầu tiên năm 1753 dưới danh pháp Antirrhinum origanifolium. Theo The Plant List thì năm 1844 Vincenz Franz Kosteletzky chuyển nó sang chi Chaenorhinum, nhưng danh pháp này tại IPNI được ghi nhận là do Jules-Pierre Fourreau chuyển năm 1869.
Phân bố
Loài này là bản địa Nam Âu và Bắc Phi (bao gồm Algérie, Pháp, Hy Lạp, Ý|Italia, Maroc, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Tunisia) nhưng đã du nhập vào Áo, Đức, đảo Anh và Hà Lan.
Phân loài và thứ
Loài Chaenorhinum flexuosum đôi khi cũng được coi là phân loài của C. origanifolium, với danh pháp tương ứng là C. origanifolium subsp. flexuosum (Desf.) Romo, 1992
Thành phố Oregon, Oregon
Oregon City là thành phố đầu tiên của Hoa Kỳ được tổ chức có chính quyền thành phố ở phía tây dãy Rocky Mountains. Nó là quận lỵ của Quận Clackamas, tiểu bang Oregon. Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố có tổng dân số là 25.754; ước tính năm 2006 là 29.540.
Khẩu hiệu của thành phố là Urbs civitatis nostrae prima et mater (Thị trấn mẹ và là thị trấn đầu tiên của tiểu bang chúng ta), như được nhìn thấy trên con dấu thành phố.
Lịch sử
Được biết đến trong những thập niên vừa qua là nơi có nhiều nhà máy sản xuất giấy trên sông Willamette, thành phố đóng vai trò nổi bật trong lịch sử khởi thủy của xứ Oregon (Oregon Country). Nó được Tiến sĩ John McLoughlin thành lập năm 1829 gần hợp lưu của sông Clackamas và sông Willamette để lợi dụng sức nước của thác Willamette chạy các nhà máy gỗ. Trong thập niên 1840 và thập niên 1850, nó là nơi tìm đến và là chặng dừng chân cuối cùng trên đường mòn cho những người muốn lập hồ sơ tuyên bố chủ quyền đất sau khi du hành trên đường mòn Oregon. Đây là thủ đô xưa kia của lãnh thổ Oregon từ khi nó mới được thành lập năm 1848 cho tới năm 1851 và là đối thủ của Portland trong tư cách siêu hạng của vùng. Trung tâm thành phố vẫn mang những đặc điểm lịch sử thông qua việc bảo tồn các ngôi nhà và các tòa nhà từ thời thành lập thành phố.
Đường sông
Đường sông của Oregon City gồm có sông Willamette chảy dọc phía tây bắc của thành phố, và sông Clackamas nhập vào sông Willamette lớn hơn ở phía bắc thành phố. Các nhánh sông đáng kể là Lạch Abernathy (đôi khi viết là Abernethy), Lạch Singer, và Lạch Newell.
Thác Willamette
Cổng khóa trên sông Willamette tại West Linn là cổng khóa lưu thông tàu thuyền nhiều tầng đầu tiên tại Hoa Kỳ và hiện nay là Di tích Lịch sử Quốc gia, mặc dù nó vẫn còn đang sử dụng. Dịch vụ điện truyền xa đầu tiên tại Hoa Kỳ cũng đã được lắp đặt tại Oregon City.
Địa hình
Thành phố được chia thành vùng thượng và vùng hạ; vùng hạ nằm trên một vùng đất phẳng gần sông Willamette, và vùng thượng nằm trên một dốc đứng bao gồm cao nguyên Columbia. Rất nhiều năm, các đường mòn của người bản thổ châu Mỹ nối liền hai vùng, nhưng các bậc thang được xây trong thế kỷ 19. Năm 1915, thành phố xây dựng Thang máy Vùng tự quản Oregon City chạy bằng sức nước (Oregon City Municipal Elevator) để nối hai vùng của thành phố. Sau này thang máy được đổi sang chạy điện vào thập niên 1920. Năm 1952, một thang máy chạy điện mới được xây dựng với đặc điểm là nó phải "thô nhất có thể và không được trang trí màu mè."
Thành phố kết nghĩa
Oregon City có một thành phố kết nghĩa, theo Sister Cities International:
Liên kết ngoài
Oregon City Oregon City Thể loại:Quận Clackamas, Oregon
Haploa fulvicosta
Haploa fulvicosta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Haploa
Pavonia paludicola
Pavonia paludicola là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Nicolson ex Fryxell mô tả khoa học đầu tiên năm 1989.
Xysticus obscurus
Loài này thuộc chi Xysticus. Xysticus obscurus được miêu tả năm 1877 bởi Collett.
Tham khảo
Thể loại:Xysticus
Passiflora parritae
Passiflora parritae là một loài thực vật có hoa trong họ Lạc tiên. Loài này được (Mast.) L.H. Bailey mô tả khoa học đầu tiên năm 1916.
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1916
Neumoegenia coronides
Neumoegenia coronides là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Neumoegenia
Incasemidalis meinanderi
Incasemidalis meinanderi là một loài côn trùng trong họ Coniopterygidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Adams miêu tả năm 1973.
Tham khảo
Thể loại:Incasemidalis
Bektaş, Kızıltepe
Bektaş là một xã thuộc huyện Kızıltepe, tỉnh Mardin, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 411 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Mardin
Achatinella taeniolata
Achatinella taeniolata, là một loài ốc sên hô hấp trên cạn, là động vật thân mềm chân bụng có phổi sống trên cạn thuộc họ Achatinellidae. Đây là loài đặc hữu của Hawaii, ở đảo O'ahu.
Tham khảo
Thể loại:Achatinella Thể loại:Động vật đặc hữu Hawaii
Chaenorhinum reticulatum
Chaenorhinum reticulatum là một loài thực vật có hoa trong họ Mã đề. Loài này được Franz Speta mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.
Phân bố
Loài này có tại miền đông Afghanistan.
Liên kết ngoài
R Thể loại:Thực vật Afghanistan Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1980
Hệ thống giải bóng đá Anh
Hệ thống giải bóng đá Anh, là một chuỗi các giải đấu bóng đá nam cho các câu lạc bộ ở Anh, cùng với sự tham gia của 6 đội đến từ Wales và 1 đội đến từ Guernsey. Hệ thống có một thể thức có thứ tự cấp bậc với sự lên hạng và xuống hạng giữa các giải đấu ở các cấp độ khác nhau, cho phép ngay cả đội nhỏ bé nhất có khả năng trên lý thuyết là lên thi đấu ở giải đấu cao nhất của hệ thống. Hiện tại có hơn 140 giải đấu riêng lẻ, gồm hơn 480 hạng đấu. Số lượng chính xác các câu lạc bộ tham gia thay đổi qua từng năm khi các đội bóng tham gia và rời giải đấu hoặc thậm chí giải thể, nhưng con số trung bình 15 CLB mỗi hạng đấu cho thấy rằng có hơn 7,000 đội bóng của gần 5,300 CLB thành viên trong hệ thống giải bóng đá này.
Giới thiệu về hệ thống
thumb|right|220px|Biểu đồ cho thấy vùng bao phủ của các giải đấu cấp độ 9-10 trong hệ thống các giải bóng đá ở Anh.
Hệ thống bao gồm một hình tháp các giải đấu, giới hạn bởi nguyên tắc lên hạng và xuống hạng. Một số lượng nào đó các CLB thành công ở mỗi giải đấu có thể lên chơi ở giải đấu cao hơn, trong khi các đội xếp cuối bảng phải xuống chơi thấp hơn 1 cấp độ. Ngoài màn trình diễn mang tính thể thao, thường thì sự thăng hạng còn phụ thuộc vào việc có đáp ứng được điều kiện của giải đấu cao hơn hay không, đặc biệt về vấn đề cơ sở vật chất và tài chính. Theo giả thuyết, vẫn có khả năng một CLB nghiệp dư ở địa phương có thể lên chơi ở hạng đấu cao nhất và trở thành nhà vô địch của Premier League. Trong khi điều đó thực tế gần như là không thể thì vẫn có những bước tiến đáng kể của các đội bóng trong suốt cả hệ thống.
Hệ thống các giải bóng đá Anh không bao gồm phiên bản nghiệp dư của trận đấu thường được gọi là "giải bóng đá ngày Chủ Nhật". Các giải đấu này tồn tại độc lập và không có sự lên hạng, xuống hạng liên quan đến hệ thống. Tuy nhiên, một số CLB "giải bóng đá Chủ Nhật" vẫn có tham gia vào hệ thống giải đấu nếu họ muốn tiến lên cao hơn.
Cấu trúc
Ở trên cùng là hạng đấu đơn lẻ của Premier League (thường được gọi là "giải Ngoại hạng"), gồm 20 câu lạc bộ, mà cho đến mùa giải 2010–11, đều nằm ở Anh. Tuy nhiên, 2 đội bóng của xứ Wales là (Swansea City và Cardiff City) đã tham gia vào mùa giải 2011–12 và 2013–14. Dưới Premier League là The Football League, được chia thành 3 hạng đấu, mỗi hạng đấu gồm 24 CLB: The Championship (Cấp độ 2), League One (Cấp độ 3) và League Two (Cấp độ 4). 92 CLB ở Premier League và Football League đều là các CLB chuyên nghiệp. Họ thường được nhắc đến như là các CLB của 'League', bởi vì trước sự thành lập của Premier League năm 1992, Football League bao gồm tất cả 92 CLB, ở trong 4 hạng đấu. Các CLB ngoài nhóm này được xem là các CLB 'non-League', mặc dù họ thi đấu ở các cuộc thi thể loại giải đấu.
Cấp độ cao nhất của bóng đá non-League là Football Conference, bao gồm một hang đấu cấp quốc gia (Conference Premier) có 24 CLB (Cấp độ 5), đây là cấp độ thấp nhất mà giải đấu chỉ có một hạng đấu. Có hai hạng đấu ở Cấp độ 6, bao phủ phía Bắc là (Conference North) và phía Nam là (Conference South), với mỗi hạng đấu 22 CLB. Một số CLB là chuyên nghiệp toàn bộ còn các đội còn lại là bán chuyên nghiệp. Dưới Conference một số đội bóng mạnh vẫn là bán chuyên nghiệp, nhưng do xuống hạng liên tục, nên tất cả trở về nghiệp dư. Các giải đấu cấp độ thấp hơn cũng có xu hướng phục vụ cho các vùng địa lý nhỏ hơn.
Tiếp dưới Football Conference là 3 giải đấu khu vực, mỗi giải đấu liên kết với các vùng địa lý khác nhau, mặc dù vẫn có sự trùng lặp. Đó là Northern Premier League (bao phủ phía Bắc nước Anh và phía Bắc xứ Wales), Southern Football League (bao phủ Midlands, phía Nam và Tây Nam nước Anh, và phía Nam xứ Wales) và Isthmian League (bao phủ phía đông nam nước Anh). Tất cả các giải đấu này đều có một hạng đấu Premier Division gồm 24 đội (Cấp độ 7). Phía dưới, và được chi bởi khu vực, Northern Premier League và Southern Football League, mỗi giải đấu có 2 hạng đấu chạy song song gồm 22 đội bóng ở mỗi hạng (Cấp độ 8). Isthmian League có hai hạng đấu cấp độ 8 song song gồm 24 đội mỗi hạng.
Khả năng tham gia các giải đấu Cup
Thành viên của giải đấu ở một cấp độ cụ thể ảnh hưởng đến khả năng tham dự các giải đấu Cup, hoặc các cuộc thi đấu loại trực tiếp.
Hệ thống
Bảng dưới đây cho thấy cấu trúc hiện tại của hệ thống. Ở mỗi hạng đấu được cung cấp tên chính thức, tên mang nhà tài trợ (thường khác với tên gốc) và số câu lạc bộ tham gia. Ở cấp độ 1–8, mỗi hạng đấu thăng hạng lên hạng đấu cao hơn nằm ngay phía trên nó và xuống hạng ở hạng đấu thấp hơn nằm ngay phía dưới nó. Dưới cấp độ có sự sắp xếp lên hạng và xuống hạng của mỗi giải đấu.
Cấp độ một trong hình tháp, hạng cao nhất của bóng đá Anh, được vận hành bởi Premier League, đội thắng cuộc được xem là đội vô địch nước Anh. Cấp độ 2-4 được vận hành bởi Football League. 4 hạng đấu cùng với nhau tạo thành cái được gọi là "league football".
Các giải đấu dưới cấp độ 4 được gọi là "non-league football", có nghĩa là nằm ngoài Football League. Các giải đấu nằm từ cấp độ 5-11 thuộc National League System (NLS), và dưới sự thẩm quyền trực tiếp của Football Association. Cấp độ cao nhất (cấp độ 5) của NLS được xem là "Step 1" theo FA, cấp độ tiếp theo (cấp độ 6) là "step 2",...
Liên kết ngoài
Thể loại:Bóng đá Anh Thể loại:Giải bóng đá Anh
Tiếng Hurri
Tiếng Hurri là một ngôn ngữ Hurri-Urartu, là ngôn ngữ của người Hurri, một dân tộc di cư đến Lưỡng Hà vào khoảng 2300 TCN, rồi gần như biến mất khoảng 1000 TCN. Tiếng Hurri từng là ngôn ngữ của vương quốc Mitanni mạn bắc Lưỡng Hà. Quan điểm phổ biến là người nói ngôn ngữ này đến từ sơn nguyên Armenia, lan ra khắp đông nam Tiểu Á và bắc Lưỡng Hà vào đầu thiên niên kỉ II TCN.
Phân loại
Tiếng Hurri là một ngôn ngữ chấp dính, và là thành viên của ngữ hệ Hurri-Urartu (cùng với tiếng Urartu). I.M. Diakonoff và S. Starostin nhận thấy nét tương đồng giữa Hurri-Urartu với ngữ hệ Đông Bắc Kavkaz, xếp cả hai vào liên hệ Alarodi.
Một vài học giả, như I. J. Gelb và E. A. Speiser, tìm cách đồng nhất người Hurri và "người Subari".
Arsenic triiodide
Arsenic triiodide là một hợp chất vô cơ với thành phần chính gồm hai nguyên tố arsenic và iod, với công thức hóa học được quy định là AsI3'. Hợp chất này là một chất rắn màu đỏ đậm và dễ dàng thăng hoa. Đây là một phân tử hình chóp rất hữu ích cho việc chế tạo các hợp chất arsenic hữu cơ.
Điều chế
Hợp chất này được điều chế bởi một phản ứng của arsenic trichloride và kali iodide, được miêu tả qua phản ứng:
Phản ứng
Arsenic triiodide thủy phân chậm trong nước tạo thành diarsenic trioxide và acid hydroiodic. Phản ứng tiến triển thông qua sự tạo thành acid arsenic tồn tại trong trạng thái cân bằng với acid hydroiodic. Dung dịch nước có độ acid cao, pH dung dịch 0,1 N là 1,1. Nó phân hủy thành diarsenic trioxide, arsenic nguyên tố và iod khi nung trong không khí ở 200 ℃. Sự phân hủy bắt đầu ở 100 ℃ và xảy ra với sự giải phóng iod.
Ứng dụng
Với giải pháp của Liam Donnelly, hợp chất arsenic triiodide từng được khuyến khích sử dụng để điều trị nhiều chứng bệnh như chứng thấp khớp, viêm khớp, sốt rét, nhiễm trùng trypanosome, bệnh lao và bệnh tiểu đường.
Tham khảo
Thể loại:Hợp chất arsenic Thể loại:Hợp chất halogen của phi kim
Micromia stabilis
Micromia stabilis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Micromia
Digonocryptus diversicolor
Digonocryptus diversicolor là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Digonocryptus
Thuốc nhuộm màu chàm
Thuốc nhuộm màu chàm hay thuốc nhuộm chàm hay bột chàm hoặc indigo là một loại thuốc nhuộm với màu xanh chàm (xem bài màu chàm) dễ nhận ra. Thành phần hóa học tạo ra thuốc nhuộm màu chàm là indigotin. Người cổ đại chiết lấy thuốc nhuộm chàm tự nhiên từ một vài loài thực vật cũng như một trong hai loài ốc biển (Hexaplex trunculus hay Haustellum brandaris) nổi tiếng của người Phoenicia, nhưng gần như tất cả thuốc nhuộm màu chàm ngày nay đều được sản xuất bằng phương pháp tổng hợp.
Một dạng dẫn xuất của thuốc nhuộm màu chàm được gọi là indigo carmine. Khoảng 20.000 tấn được sản xuất mỗi năm, chủ yếu là để nhuộm màu cho đồ jeans màu lam. . Khi dùng cho thực phẩm nó được liệt kê tại Hoa Kỳ như là FD&C Blue No. 2, và tại Liên minh châu Âu như là E132.
Nguồn và sử dụng
nhỏ|trái|Thuốc nhuộm màu chàm Một số loài thực vật, như tùng lam (Isatis tinctoria), đã từng là nguồn cung cấp thuốc nhuộm chàm trong lịch sử, nhưng phần lớn thuốc nhuộm màu chàm tự nhiên là thu được từ các loài chàm (Indigofera spp.), có nguồn gốc từ khu vực nhiệt đới. Trong các khu vực có khí hậu ôn đới thuốc màu chàm cũng có thể thu được từ tùng lam (Isatis tinctoria) và nghể chàm (Polygonum tinctorum), mặc dù từ các loài trong chi Indigofera thì sản lượng thuốc nhuộm là cao hơn. Loài chàm có giá trị thương mại chủ yếu tại châu Á là cây chàm (Indigofera tinctoria). Tại Trung Mỹ và Nam Mỹ thì hai loài Indigofera suffruticosa (chàm anil) và Indigofera arrecta (chàm Natal) là quan trọng nhất.
Bột màu chàm tự nhiên là nguồn thuốc nhuộm duy nhất cho tới năm 1900. Tuy nhiên, chỉ trong một khoảng thời gian ngắn thì bột màu chàm tổng hợp đã gần như thay thế hoàn toàn cho bột màu chàm tự nhiên.
Tại Hoa Kỳ, công dụng chủ yếu của thuốc nhuộm màu chàm là trong sản xuất vải bông chéo để may quần áo bò. Trên một triệu bộ quần áo bò của thế giới được nhuộm màu chàm mỗi năm. Trong nhiều năm, thuốc màu chàm cũng được dùng để sản xuất len màu xanh nước biển sẫm.
Thuốc màu chàm cũng được sử dụng để tạo màu thực phẩm (FD&C Blue No. 2 hay E132).
Indigotinsulfonat natri cũng được sử dụng như là thuốc nhuộm màu trong thử nghiệm chức năng thận, như là thuốc thử để phát hiện các nitrat và clorat cũng như trong thử nghiệm sữa.
Lịch sử
nhỏ|phải|Indigo, Bộ sưu tập thuốc nhuộm lịch sử của Đại học Kỹ thuật Dresden, Đức. Thuốc nhuộm màu chàm là một trong các loại thuốc nhuộm cổ nhất được sử dụng để nhuộm màu trong công nghiệp dệt vải và in ấn. Vải nhuộm chàm cổ nhất đã biết có nien đại tới 6.000 năm trước, được phát hiện năm 2009 tại Huaca Prieta, Peru. Nhiều quốc gia châu Á, như Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản v.v đã sử dụng thuốc nhuộm màu chàm trong nhiều thế kỷ. Thuốc nhuộm này cũng được các nền văn minh cổ đại khác ở Mesopotamia, Ai Cập cổ đại, Hy Lạp cổ đại, La Mã cổ đại, Anh tiền sử, Mesoamerica, Peru, Iran và châu Phi biết tới.
Tại vùng Lưỡng Hà (Mesopotamia), tấm bảng ghi bằng chữ hình nêm kiểu tân-Babilon trong thế kỷ 7 TCN có đưa ra công thức để nhuộm màu len, trong đó len màu xanh lưu ly (uqnatu) được sản xuất bằng cách ngâm trong nước chàm và đưa quần áo ra ngoài không khí lặp đi lặp lại vài lần. Bột chàm có lẽ đã được nhập khẩu từ Ấn Độ.
Thuốc nhuộm màu chàm vẫn còn là mặt hàng khan hiếm tại châu Âu trong suốt thời kỳ Trung cổ. Thuốc nhuộm từ tùng lam (Isatis tinctoria), với thành phần hóa học đồng nhất, đã được sử dụng để thay cho thuốc nhuộm màu chàm.
Vào cuối thế kỷ 15, nhà thám hiểm người Bồ Đào Nha là Vasco da Gama đã phát hiện ra hành trình đi biển để tới Ấn Độ. Điều này đã dẫn tới việc thiết lập quan hệ thương mại trực tiếp của người châu Âu với Ấn Độ, quần đảo Gia vị, Trung Quốc, Nhật Bản. Các nhà nhập khẩu đã có thể tránh các khoản thuế nặng nề do các trung gian người Ba Tư, Levant và Hy Lạp đặt ra cũng như độ dài của các hành trình đường bộ đầy nguy hiểm đã từng được sử dụng trước đây. Kết quả là việc nhập khẩu và sử dụng thuốc nhuộm màu chàm tại châu Âu cũng gia tăng đáng kể. Phần lớn thuộc nhuộm màu chàm dùng tại châu Âu đến từ châu Á thông qua các hải cảng tại Bồ Đào Nha, Hà Lan, Anh. Tây Ban Nha nhập khẩu thuốc nhuộm này từ các thuộc địa của mình ở Nam Mỹ. Nhiều đồn điền trồng chàm được các quốc gia châu Âu hùng mạnh thiết lập tại các vùng nhiệt đới; với sản lượng lớn tại Jamaica và Nam Carolina, trong đó sức lao động chủ yếu là của các nô lệ da đen châu Phi hay châu Mỹ gốc Phi. Các đồn điền chàm cũng phát triển tại quần đảo Virgin. Tuy nhiên, Pháp và Đức đã đặt việc nhập khẩu thuốc màu chàm ra ngoài vòng pháp luật vào thế kỷ 16 để bảo hộ cho công nghiệp sản xuất thuốc màu từ tùng lam của cư dân bản xứ.
phải|nhỏ|150px|Một người Tuareg đội mũ che mặt nhuộm chàm. Màu chàm là nền tảng trong nhiều thế kỷ cho các truyền thống dệt may ở Tây Phi. Từ những người dân du cư Tuareg ở sa mạc Sahara tới Cameroon, quần áo nhuộm chàm là biểu hiện của sự giàu có. Phụ nữ nhuộm chàm quần áo ở phần lớn các khu vực, với người Yoruba ở Nigeria và người Manding ở Mali là những người rất thành thạo trong công việc của họ. Những thợ nhuộm Hausa là nam giới làm việc tại các hố nhuộm chàm của cộng đồng đã từng là nền tảng của sự giàu có của thành phố cổ Kano, và ngày nay người ta vẫn có thể nhìn thấy họ miệt mài làm công việc của mình tại các hố nhuộm đó.
Tại Nhật Bản, bột chàm là đặc biệt quan trọng trong thời kỳ Edo khi nước này bị cấm nhập khẩu lụa và người Nhật bắt đầu nhập khẩu và trồng bông. Rất khó để nhuộm màu cho sợi bông, ngoại trừ dùng bột chàm. Thậm chí ngày nay, màu chàm vẫn là thích hợp cho kimono mùa hè Yukata, do y phục truyền thống này gợi nhớ lại thiên nhiên và biển xanh.
Trong thế kỷ 19, người Anh mua phần lớn thuốc nhuộm màu chàm từ Ấn Độ. Với sự ra đời của chất thay thế theo phương pháp tổng hợp thì nhu cầu về thuốc nhuộm màu chàm tự nhiên đã giảm xuống và các trang trại trồng chàm không còn đem lại lợi nhuận nữa.
Trong văn chương, vở kịch Nildarpan của Dinabandhu Mitra (1830-1873) được viết dựa trên cuộc sống của các nô lệ và cảnh lao động cưỡng bức của họ trong việc trồng chàm ở Ấn Độ khi đó. Nó đóng một vai trò quan trọng trong cuộc nổi dậy của người Bengal năm 1858 gọi là Nilbidraha.
Phát triển trong công nghệ nhuộm
Quy trình tiền công nghiệp để nhuộm màu bằng bột chàm được sử dụng tại châu Âu là hòa tan bột chàm trong nước tiểu để lâu. Nước tiểu khử bột chàm không hòa tan trong nước thành chất hòa tan trong nước gọi là bột chàm trắng hay leucoindigo, nó sinh ra dung dịch màu lục-vàng. Vải nhuộm trong dung dịch này sẽ chuyển thành màu chàm sau khi bột chàm trắng bị oxy hóa và trở thành bột chàm. Urê tổng hợp để thay thế cho nước tiểu chỉ có trong thế kỷ 19.
Một phương pháp tiền công nghiệp khác, sử dụng tại Nhật Bản, là hòa tan bột chàm trong bể chứa nung nóng, trong đó mẻ cấy vi khuẩn ưa nhiệt và kỵ khí được duy trì. Một vài loài vi khuẩn sinh ra hiđrô như là sản phẩm của quá trình trao đổi chất của chúng, nó có thể chuyển hóa bột chàm không hòa tan thành bột chàm trắng hòa tan. Vải nhuộm trong các bể chứa này được trang trí bằng các kỹ thuật shibori, kasuri, katazome, tsutsugaki. Các ví dụ về quần áo được nhuộm bằng các kỹ thuật này có thể nhìn thấy trong các tác phẩm của Hokusai và các nghệ sĩ khác.
Hai phương pháp khác để áp dụng trực tiếp bột chàm được phát triển tại Anh trong thế kỷ 18 và được sử dụng nhiều trong thế kỷ 19. Phương pháp thứ nhất, gọi là pencil blue (bút chì lam) do nó được áp dụng chủ yếu bằng bút chì hay chổi, có thể được sử dụng để thu được tông màu sẫm. Trisulfua asen và chất làm đặc được thêm vào bể chứa bột chàm. Hợp chất của asen làm chậm quá trình oxy hóa của bột chàm đủ kéo dài để quét lớp thuốc nhuộm lên trên vải.
Phương pháp thứ hai gọi là china blue (lam Trung Hoa) do nó tương tự như sứ hoa lam của Trung Quốc. Thay vì sử dụng dung dịch bột chàm trực tiếp, quy trình sẽ là việc in dạng không hòa tan của bột chàm lên trên vải. Bột chàm sau đó bị khử trong một chuỗi các bể chứa sulfat sắt (II), với quá trình oxy hóa giữa mỗi lần ngâm nước. Quy trình china blue có thể tạo ra các kiểu mẫu sắc nét, nhưng nó không thể tạo ra tông màu sẫm như ở phương pháp pencil blue.
Vào khoảng năm 1880 quy trình glucoza được phát triển. Nó đã cho phép có khả năng in trực tiếp bột chàm lên vải và có thể tạo ra các bản in bột chàm sẫm màu không đắt tiền, điều không thể đạt được với phương pháp china blue.
Thuộc tính hóa học
nhỏ|trái|Phân tử indigo (bột chàm) Bột chàm là chất bột kết tinh màu lam sẫm, nóng chảy ở 390°-392 °C. Nó không hòa tan trong nước, rượu, ête nhưng hòa tan trong clorofom, nitrobenzen, DMSO, axít sulfuric đậm đặc. Cấu trúc hóa học của bột chàm tương ứng với công thức C16H10N2O2.
Chất có nguồn gốc tự nhiên là indican, nó không màu (hay màu trắng) và hòa tan trong nước. Indican có thể dễ dàng bị thủy phân để tạo ra glucoza và indoxyl. Các chất oxy hóa nhẹ, như phơi ra không khí, chuyển hóa indoxyl thành bột chàm.
nhỏ|trái|Indigo
Một vài hợp chất đơn giản hơn cũng có thể được sản xuất bằng cách phân hủy indigo; các hợp chất này bao gồm anilin và axít picric. Phản ứng hóa học có tầm quan trọng thực tế duy nhất là khử nó bằng urê thành bột chàm trắng. Bột chàm trắng bị tái oxy hóa thành bột chàm sau khi nó được dùng để nhuộm vải.