cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chiến tranh Ba Mươi Năm
Từ trận Sablat đến trận Stadtlohn
nhỏ|[[Johan Tzerclaes, công tước xứ Tilly, tư lệnh quân đội của xứ Bayern và Đế quốc La Mã Thần thánh]] nhỏ|Các chiến dịch của Tily từ năm 1619 đến năm 1623. Tây Ban Nha gửi quân đội từ Brussel dưới quyền chỉ huy của Ambrosia Spinola và Nelson Antonio Fernandez III, một viên tướng quyết đoán, sang giúp Hoàng đế. Ngoài ra, đại sứ Tây Ban Nha tại Wien, Don Inigo Velez de Onate, thuyết phục xứ Sachsen theo đạo Tin lành chống lại quân nổi dậy để đổi lấy quyền kiểm soát Lusatia. Những người Sachsen đã nghe theo và quân đội Tây Ban Nha ở phía tây đã ngăn được Liên đoàn Tin lành tiếp viện cho bá tước Thurn. Onate còn sắp xếp để tước vị tuyển hầu Pfalz được chuyển lại cho công tước xứ Bayern hòng đổi lấy sự ủng hộ của xứ Bayern và Liên đoàn Công giáo. Dưới sự chỉ huy của tướng Tilly, quân đội của Liên đoàn Công giáo (có một sĩ quan nổi tiếng là nhà khoa học người Pháp Rene Descartes) bình định vùng Thượng Áo, trong khi quân đội của Hoàng đế tấn công Hạ Áo. Hai cánh quân gặp nhau và cùng tiến về phía bắc vào xứ Bohemia. Ferdinand II đã đánh bại Friedrich V trong trận Bila Hora, gần Praha, một trận đánh có tính chất quyết định, ngày 8 tháng 11 năm 1620. Sau thất bại đó, xứ Bohemia phải hoàn toàn theo Công giáo và bị dòng họ Habsburg cai trị thêm gần 300 năm nữa.
Thất bại còn dẫn đến việc giải tán Liên đoàn đoàn kết Phúc âm và Frederick V mất toàn bộ các lãnh địa của ông. Xứ Pfalz bị chia nhỏ cho các quý tộc Công giáo. Tước hiệu tuyển hầu xứ Pfalz được chuyển lại cho một người họ hàng xa của Friedrich V theo Công giáo, công tước Maximilian của Bayern. Friedrich mất hết đất đai và phải lưu vong ở nước ngoài nhưng vẫn không ngừng vận động cho lý tưởng của ông ở Hà Lan, Đan Mạch và Thụy Điển.
Sau khi cuộc nổi dậy thất bại, việc tịch thu của cải và đàn áp những người Bohemia theo đạo Tin lành diễn ra khắp nơi, hòng bảo đảm rằng xứ Bohemia sẽ trở về hẳn với Công giáo sau hơn hai thế kỷ tồn tại của những tôn giáo khác biệt. Tây Ban Nha, vì muốn làm chủ vùng chiến lược ngay cạnh mạn sườn của Hà Lan để chuẩn bị cho việc tiếp tục cuộc chiến tranh 80 năm, chiếm giữ những lãnh địa của Friedrich, vùng Pfalz lưu vực sông Rhine. Giai đoạn thứ nhất của cuộc chiến ở miền đông nước Đức kết thúc vào ngày 31 tháng 12 năm 1621, khi hoàng thân xứ Transilvania và Hoàng đế ký Hòa ước Nikolsburg, trao cho Transilvania một số lãnh địa ở Hungary, vốn thuộc Đế quốc La Mã Thần thánh.
Một số sử gia xem giai đoạn 1621-1625 là một phần riêng biệt của cuộc chiến tranh 30 năm, được gọi là "giai đoạn Pfalz". Sau thất bại toàn diện của quân đội Tin lành tại Bila Hora và cuộc tháo chạy của hoàng thân xứ Transilvania, Đại Bohemia đã được Hoàng đế bình định. Tuy nhiên, chiến tranh vẫn tiếp diễn ở Pfalz. Giai đoạn này của cuộc chiến bao gồm những trận đánh nhỏ và những cuộc vây hãm của quân đội Tây Ban Nha. Mannheim và Heidelberg thất thủ vào năm 1622, Frankenthal thất thủ năm 1623 và toàn xứ Pfalz rơi vào tay người Tây Ban Nha.
Tàn quân Tin lành, do Mansfeld và Christian nhà Brunswick chỉ huy, rút sang Hà Lan. Dù sự có mặt của đội quân đó đã giúp giải vây cho Bergen op Zoom khỏi lực lượng Công giáo, phía Hà Lan không thể chu cấp nổi cho một đội quân lớn như vậy nên họ chuyển sang khu vực East Friesland gần đó. Mansfeld ở lại Hà Lan, còn Christian dẫn quân rong ruổi để giúp những đội quân Tin lành khác trong Vòng cung Hạ Sachsen và lôi kéo sự chú ý của Tilly. Nhận được tin Mansfeld không thể hỗ trợ, quân đội của Christian quyết định rút hẳn vào sâu trong biên giới Hà Lan. Ngày 6-8-1623, quân đội của Tilly đuổi kịp họ khi chỉ còn cách biên giới Hà Lan 10 dặm. Trận Stadtlohn đã nổ ra. Trong trận này Tilly đánh bại hoàn toàn những người Tin lành, tiêu diệt bốn phần năm quân số vào khoảng 15 nghìn quân của đối thủ. Sau thất bại nặng nề đó, Friedrich V, đang lưu vong ở The Hague, trước sức ép ngày càng lớn từ phía nhạc phụ James I của Anh, phải chấm dứt mọi can dự tới cuộc chiến, đành ngưng các kế hoạch quân sự của ông. Cuộc nổi dậy của người Tin lành đến đây hoàn toàn thất bại.
Sự can thiệp của Đan Mạch (1625-1629)
phải|nhỏ|[[Christian IV của Đan Mạch. Tổng chỉ huy lực lượng Tin lành giai đoạn 1625-1629]]Nền hòa bình ở Đế chế không tồn tại được lâu khi xung đột tiếp diễn với sự can thiệp của Đan Mạch. Đan Mạch bắt đầu can dự vào cuộc chiến khi Christian IV của Đan Mạch, một người Luther, đồng thời là công tước xứ Holstein, giúp đỡ những người lãnh đạo theo Tin lành ở vùng Hạ Sachsen lân cận chống lại quân đội của Hoàng đế La Mã thần thánh. Đan Mạch lo sợ rằng chủ quyền của họ sẽ bị xâm phạm khi những quốc gia Tin lành bị đe dọa bởi các chiến thắng liên tiếp của phe Công giáo. Vua Christian IV còn hưởng lợi nhờ chính sách trước đây của ông ở miền bắc Đức. Một ví dụ điển hình là vào năm 1621, Hamburg đã buộc phải chịu sự cai trị của người Đan Mạch và con trai thứ hai của Christian được cử làm linh mục thành phố Bremen. Vua Christian IV, dựa vào việc mở rộng ảnh hưởng ở miền bắc Đức, đưa vương quốc của ông đến sự ổn định và thịnh vượng mà khi đó ở châu Âu khó có nơi nào sánh bằng. Sự giàu có của Đan Mạch là nhờ vào thuế thu được từ vùng Oresund và tiền bồi thường chiến tranh từ Thụy Điển. Những tính toán của Đan Mạch trong cuộc chiến nhận được sự trợ giúp về tài chính từ phía người Pháp và người Anh. Đích thân Christian IV trở thành tư lệnh của quân đội Tin lành trên toàn Vòng cung Hạ Saxon với lực lượng lính đánh thuê lên đến 2 vạn quân sĩ.
nhỏ|200px|Chỉ huy lực lượng Công giáo [[Albrecht von Wallenstein]] Để đối phó, Hoàng đế Ferdinand II đã viện đến sự trợ giúp về quân sự của Albrecht von Wallenstein, một quý tộc người Bohemia đã trở nên giàu có nhờ tịch thu của cải của những người đồng bào mình sau chiến tranh. Wallenstein cam kết đặt đạo quân ước tính từ 3 vạn đến 10 vạn binh sĩ tinh nhuệ của ông dưới sự chỉ huy Hoàng đế của Ferdinand II để đổi lấy những lãnh địa chiếm được nhờ chiến tranh. Vua Christian IV thiếu thông tin về lực lượng đối phương và bị liên quân của Wallenstein và Tilly đẩy lui nhanh chóng. Các đồng minh của ông cũng không giúp được gì nhiều như đã hứa hẹn: nước Anh quá yếu và bị chia rẽ, nước Pháp đang mắc kẹt trong một cuộc nội chiến, Thụy Điển quá bận rộn với cuộc chiến chống lại Liên bang Ba Lan-Litva, còn các xứ Brandenburg và Sachsen không mấy mặn mà trước những thay đổi với nền hòa bình còn quá mong manh ở miền đông nước Đức. Wallenstein đánh bại Mansfeld trong trận cầu Dessau (1626) và Tilly đánh bại quân Đan Mạch trong trận Lutter (1626). Mansfeld qua đời vài tháng sau đó do bệnh tật tại Dalmatia, mệt mỏi và hoàn toàn kiệt quệ sau thất bại khiến ông mất một nửa đội quân của mình.
Quân đội của Wallenstein tiến xa hơn về phía bắc, đánh chiếm Mecklenburg, Pomerania và cuối cùng là cả Jutland. Tuy nhiên, Wallenstein không thể chiếm được thủ đô của Đan Mạch trên đảo Zealand. Wallenstein thiếu một đội thủy quân đủ mạnh trong khi cả Liên minh Hanseatic và Ba Lan, những bên không tham chiến, đều từ chối không cho phép quân đội của Đế chế xây dựng các hải cảng quân sự ở bờ biển Baltic. Wallenstein bèn quay về vây hãm Stralsund, bên tham chiến duy nhất ở bờ biển Baltic có đủ cơ sở vật chất để xây dựng một đội hải quân mạnh. Tuy nhiên, chi phí để thực hiện kế hoạch đó là quá cao so với việc chiếm được phần còn lại của Đan Mạch, nên Wallenstein quyết định đi tới thỏa thuận với địch thủ.
Những cuộc thương lượng kết thúc với Hiệp ước Lubeck vào năm 1629, tuyên bố rằng vua Christian IV vẫn được quyền cai trị Đan Mạch nếu ông từ bỏ sự ủng hộ với các thành bang theo đạo Tin lành ở Đức. Trong hai năm tiếp theo sau đó, ngày càng nhiều vùng đất rơi vào tay các lực lượng Công giáo.
Đến đây, Liên đoàn Công giáo thuyết phục được Ferdinand II lấy lại những lãnh địa của người Luther mà trước Hòa ước Ausburg thuộc quyền sở hữu của các nhà thờ Công giáo. Được liệt kê chi tiết trong một chỉ dụ đặc biệt của Hoàng đế vào năm 1629, những lãnh địa này bao gồm hai tổng giáo phận, 16 giáo phận và hàng trăm nhà thờ. Cũng trong năm đó, Gabriel Bethlen, một trong những lãnh đạo quân sự có ảnh hưởng lớn của phe Tin lành, qua đời. Chỉ còn lại một mình cảng Stralsund tiếp tục cuộc chiến chống lại Wallenstein và Hoàng đế.
Sự can thiệp của Thụy Điển (1630-1635)
nhỏ|[[Gustav II Adolf trong trận Breitenfeld (1631)]] nhỏ|Mẫu phục chế một nhóm bộ binh trong chiến tranh Ba Mươi Năm được trưng bày tại [[Viện bảo tàng chiến tranh Thụy Điển ở Stockholm]] nhỏ|phải|Chiến thắng của [[Gustav II Adolf trong trận Breitenfeld (1631)]] Một số triều thần của hoàng đế Ferdinand II tỏ ý nghi ngờ Wallenstein. Họ cho rằng ông ta đang tìm cách củng cố liên minh với các hoàng thân ở Đức và gây áp lực lên Hoàng đế. Ferdinand II cách chức Wallenstein vào năm 1630. Nhưng sau đó đã phải gọi lại ông khi quân đội Thụy Điển, do vua Gustaf II Adolf chỉ huy, tấn công Đế chế.
Gustav Adolf, giống như Christian IV, cũng lo ngại về sức mạnh ngày càng gia tăng của Hoàng đế La Mã thần thánh, nên quyết định hỗ trợ những người Luther ở Đức, đánh chặn những người Công giáo ngay trên đất của họ đồng thời giành lấy những lợi ích về kinh tế ở các thành bang nước Đức quanh biển Baltic. Giống như Christian IV, Gustav Adolf nhận được sự hỗ trợ tài chính từ Hồng y Richelieu, quan Thượng thư đầu triều của vua Pháp là Louis XIII, và người Hà Lan. Vào ngày 3 tháng 4 năm 1630, vua Gustav II Adolf và các chiến binh tinh nhuệ tấn công và chiếm được thành phố Frankfurt-an-der-Oder. Quân đội Thụy Điển tàn sát quân cố thủ tại thành phố này. Từ 1630 đến 1634, quân đội Thụy Điển đã đẩy lùi các lực lượng Công giáo và giành lại rất nhiều phần đất của người Tin lành bị chiếm đóng trước đó.
Cleorina punctisterna
Cleorina punctisterna là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev & Eroshkina miêu tả khoa học năm 1983.
Chiến tranh Ba Mươi Năm
Sự can thiệp của Thụy Điển (1630-1635)
Sau khi Tilly tử trận, Ferdinand II đành quay qua nhờ sự giúp đỡ của Albrecht von Wallenstein và lực lượng quân đội còn rất mạnh của ông. Wallenstein tiến về phía nam, đe dọa đường tiếp tế của "Hùng sư phương Bắc" Gustav II Adolf. Gustav II Adolf hiểu rằng Wallenstein đang chờ đợi quân Thụy Điển tấn công và đã được chuẩn bị sẵn sàng, nhưng ông không còn lựa chọn nào khác. Wallenstein và Gustav II Adolf cuối cùng cũng chạm trán trong trận Lutzen (1632). Quân Thụy Điển nắm được ưu thế, nhưng Gustav II Adolf tử trận. Năm 1634, lực lượng Tin lành, vốn đã mất vị minh chủ, bị đánh bại trong trận Nordlingen lần thứ nhất.
Cleorina punctisterna
Tham khảo
Thể loại:Cleorina
Chiến tranh Ba Mươi Năm
Sự can thiệp của Thụy Điển (1630-1635)
Đến đây, hoàng đế Ferdinand II lại nghi ngờ Wallenstein bởi bắt đầu từ năm 1633, Wallenstein tìm cách dàn xếp những khác biệt giữa hai phe Công giáo và Tin Lành. Ferdinand II sợ rằng Wallenstein sẽ phản bội mình nên đã sắp xếp một cuộc bắt giữ Wallenstein rồi sau đó tước hết binh quyền. Một trong những người lính của Wallenstein, đội trưởng Devereux, ám sát ông khi ông đang cố gắng tìm cách liên hệ với những người Thụy Điển ở quảng trường Eger ngày 25 tháng 2 năm 1634.
Sau sự kiện đó, hai phía gặp nhau để thương lượng về hòa bình, dẫn đến Hòa ước Praha (1635), bao gồm những điều khoản chính yếu sau:
Tuy nhiên, hòa ước này đã không làm hài lòng một bên vắng mặt, người Pháp vì nhà Habsburg còn trở nên hùng mạnh hơn trước. Vậy là người Pháp trực tiếp can thiệp vào cuộc chiến, bắt đầu cho giai đoạn cuối cùng của Chiến tranh Ba Mươi Năm.
Sự can thiệp của Pháp (1635-1648)
nhỏ|trái|250px|Dù là một người Công giáo có thế lực lớn, [[Hồng y Richelieu quyết định liên minh với những người Tin lành]] Nước Pháp, mặc dù là "Trưởng nữ của Giáo hội Công giáo", cũng lại là kình địch của Đế quốc La Mã thần thánh và Tây Ban Nha, bước vào cuộc chiến trong tư cách đứng về phía phe Tin lành. Quan Thượng thư đầu triều Pháp là Hồng y Richelieu cảm thấy quân nhà Habsburg vẫn quá mạnh, chiếm giữ nhiều lãnh địa ở ngay biên giới phía đông nước Pháp, bao gồm nhiều phần của Hà Lan.
Trước đó, trong một thời gian dài, Pháp đã liên minh với Hà Lan, rồi sau đó là Đan Mạch và Thụy Điển, để bảo trợ cho cuộc chiến của người Tin lành chống lại Đế quốc La Mã thần thánh. Hòa ước Praha, được dàn xếp dựa do sự ép buộc của Ferdinand II, khiến người Pháp và phe Tin lành không hài lòng. Thụy Điển muốn được nhiều đất đai hơn nữa để trang trải cho phí tổn mà họ phải gánh chịu trong suốt cuộc chiến. Tháng 4-1635, Pháp và Thụy Điển ký một hiệp ước liên minh, hiệp ước Compiegne. Cho tới thời điểm đó của cuộc chiến, nước Pháp vẫn chưa bị tổn thất gì và chỉ tham dự một cách hạn chế bằng cách bỏ tiền trang trải chiến phí, thay vì trực tiếp chiến đấu.
Vào những tháng đầu của năm 1635, Pháp bắt đầu tỏ ra tích cực hơn trong các hoạt động quân sự. Tháng 2-1635, Richelieu đã gửi cho Hà Lan 2 vạn quân tiếp viện. Tuy nhiên, Pháp không thể cứ đứng ngoài cuộc chiến. Tây Ban Nha tấn công Trier, một xứ bảo hộ của Pháp từ 1631, vào đầu năm 1635 và tháng 5-1635, Pháp tuyên chiến với Tây Ban Nha. Vào lúc đầu, triển vọng quân sự của Pháp là không tốt. Quân đội Pháp không có nhiều kinh nghiệm chiến đấu so với những địch thủ đã trải qua cuộc chiến được gần 20 năm. Họ bèn tìm kiếm những liên minh với các thành bang Tin lành, Savoie, Parma, Màntova và những người Tin lành ở Thụy Sĩ.
Juncus marginatus
Juncus marginatus là một loài thực vật có hoa trong họ Juncaceae. Loài này được Rostk. mô tả khoa học đầu tiên năm 1801.
Liên kết ngoài
Thể loại:Juncus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1801
Chiến tranh Ba Mươi Năm
Sự can thiệp của Pháp (1635-1648)
Trên biển, liên quân Tin lành cũng giành được những thắng lợi quyết định. Tháng 10-1639, hải quân Hà Lan đánh bại một hạm đội hải quân của Tây Ban Nha trong trận Downs. Tháng 1-1640, một hạm đội hải quân của Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha lại bị hải quân Hà Lan đánh bại trong trận Pernambuco. Kể từ sau đó, quân đội của Đế chế không còn nhận được sự tiếp viện của Tây Ban Nha từ đường biển nữa. Tháng 11-1641, Hồng y Ferdinand qua đời, thêm một tổn thất nữa cho phe Đế chế.
Về phần Tây Ban Nha, họ gặp phải nhiều vấn đề quốc nội hết sức phức tạp. Trong hai năm 1640-1641, Bồ Đào Nha, trước giờ vẫn là một xứ bảo hộ của Tây Ban Nha, nổi dậy đòi quyền độc lập. Xứ Catalan cũng nổi loạn, tham gia một hiệp ước chống Tây Ban Nha với nước Pháp, thành lập liên minh Pháp – Catalan và lật đổ nền cai trị của Tây Ban Nha ở Barcelona, thủ phủ xứ Catalan, vào năm 1641. Tây Ban Nha trở nên hết sức hỗn loạn và vua Felipe IV không còn tâm trí đâu cho cuộc chiến nữa. Tuy nhiên, Pháp đã không tận dụng được cục diện xoay chuyển có lợi cho họ đó bởi cái chết của Hồng y Richelieu vào tháng 12-1642. Louis XIII cũng băng hà chỉ sau đó không đầy một năm, tháng 5-1643. Tự quân của nước Pháp, Louis XIV của Pháp, chỉ mới bốn tuổi và những người cầm quyền nhiếp chính, Hoàng hậu Anne, một người Áo và Thủ tướng Mazarin, một người Ý, đều không muốn tiếp tục cuộc chiến. Cùng năm đó, Tướng quan xứ Bayern là Franz von Mercy đánh tan tác quân Pháp. nhỏ|[[Trận Lens, 1648]]Vào năm 1645, Tướng quan Pháp Turenne bị Tướng quan Franz von Mercy tấn công bất ngờ trong trận Mergentheim, và Turenne thất bại nặng nề. Tuy nhiên, Tổng chỉ huy Quân đội Thụy Điển, Lennart Torstensson đánh bại quân của Đế chế trong trận Jankau gần Praha và Louis II de Bourbon - nhận lệnh Hồng y Mazarin đến cứu vãn Quân đội Pháp sau chiến bại tại Mergentheim - đánh tan tác Quân đội Bayern trong trận Nordlingen lần thứ hai. Vị tướng tài năng cuối cùng của phe Công giáo, Franz von Mercy, đã hy sĩnh trong trận đánh này.
Vào ngày 14 tháng 3 năm 1647, Bayern, Köln, Pháp và Thụy Điển ký thỏa ước ngừng bắn Ulm. Sau đó, quân Pháp chiếm đóng pháo đài Philipsburg của Đế quốc La Mã Thần thánh. Năm 1648, liên quân Pháp Thụy Điển do Thống chế Carl Gustaf Wrangel cùng Tướng quan Turenne và Louis II de Bourbon chỉ huy đánh bại Quân đội Đế quốc La Mã Thần thánh trong những trận đánh lớn cuối cùng của cuộc chiến, trận Zurmarshausen và trận Lens. Sau hai thất bại đó, vương triều Habsburg rộng lớn giờ chỉ còn làm chủ mỗi vùng lãnh địa nước Áo mà thôi. Vào năm 1648, quân Thụy Điển thực hiện cuộc tiến công cuối cùng vào thành Praha.
Hòa ước Westphalia
nhỏ|Đế quốc La Mã Thần thánh sau Hoà ước Westphalia.
Sau khi Louis II de Bourbon đánh bại quân Tây Ban Nha trong trận Rocroi năm 1643, những cuộc thương thuyết hòa bình được bắt đầu. Cuộc thương thảo kéo dài năm năm đã dẫn đến Hòa ước Westphalia. Hòa ước Westphalia gồm hai phần cơ bản: Hiệp ước Osnabruck và Hiệp ước Munster, lần lượt được ký vào các ngày 15/5 và 24-10-1648. Các hiệp ước nói trên về danh nghĩa, là điểm chấm dứt hai cuộc chiến lớn: Chiến tranh Ba Mươi Năm và Chiến tranh Tám Mươi Năm. Các cuộc thương thuyết diễn ra tại hai thành phố Osnabruck và Munster, lần lượt thuộc các bang North Rhine-Westphalia và Hạ Sachsen trên lãnh thổ nước Đức ngày nay, bao gồm các bên: Hoàng đế La Mã thần thánh, Ferdinand III dòng họ Habsburg, các tuyển hầu ở các lãnh địa thuộc Đức, Tây Ban Nha, Pháp, Thụy Điển, và các đại diện của Hà Lan.
Hậu quả của chiến tranh
nhỏ|Sự mất mát về dân số ở Đế quốc La Mã Thần thánh từ năm 1618 đến năm 1648. Lưu ý quá trình mất mát ở đây bao gồm cả việc di cư của người dân từ thành thị về các vùng nông thôn được cho là an toàn hơn cũng như thiệt hại về nhân mạng trong quá trình chiến tranh diễn ra.{{Legend|#ECC790|33–66%}}{{Legend|#B16565|> 66%}} Những tổn thất do cuộc chiến gây ra từ lâu đã là một đề tài gây nhiều tranh cãi giữa các sử gia. Số liệu trước đây ước tính 30% dân số Đức đã thiệt mạng trong cuộc chiến đang được xem xét lại. Tỷ lệ thương vong có lẽ không cao đến mức đó mà vào khoảng từ 15% đến 20%. Những nguyên nhân chủ yếu là chiến tranh, nạn đói và bệnh dịch. Trong đó lực lượng lính đánh thuê gây ra nhiều tổn thất về nhân mạng cho thường dân và tài sản. Cuộc chiến đã gây ra những xáo trộn nghiêm trọng cả về kinh tế và dân số ở trung Âu.
Bệnh dịch hạch, hoành hành cả trong quân đội và thường dân ở Đức và những vùng đất lân cận từ 1618 đến 1648, cũng là một nguyên nhân gây ra nhiều thiệt hại về nhân mạng. Việc các đội quân di chuyển liên tục đã góp phần khiến bệnh dịch hạch ngày càng lan rộng. Thêm vào đó, những đoàn thường dân chạy loạn và di cư tập trung đông đúc ở các thành phố càng làm bệnh dịch và nạn đói trầm trọng thêm. Thông tin về thiệt hại nhân mạng do bệnh dịch thường được tìm thấy trong các biên niên sử địa phương, như những tài liệu đăng ký giáo dân và đăng ký thuế. Tuy nhiên, những thông tin này thường không đầy đủ, hoặc đôi khi phóng đại con số thực tế. Cũng phải nói thêm rằng dịch bệnh không phải là một hệ quả trực tiếp của chiến tranh. Nhiều thập kỷ trước năm 1618, trên nhiều vùng đất nay là nước Đức cũng thường xuyên phát sinh dịch bệnh.
Cleorina robusta
Tham khảo
Thể loại:Cleorina
Chiến tranh Ba Mươi Năm
Hậu quả của chiến tranh
Tuy nhiên, khi quân đội Đan Mạch và quân đội của Đế chế giao tranh tại Sachsen và Thuringia trong những năm 1625 và 1626, bệnh dịch đặc biệt gia tăng. Các cuốn biên niên sử của từng địa phương thường xuyên nhắc đến "những bệnh ở đầu", "bệnh lây truyền từ Hungary" hay "bệnh nổi chấm đỏ". Sau cuộc chiến ở Mantova giữa Pháp và vương triều Habsburg cai trị Ý, phần phía bắc bán đảo Ý phải hứng chịu một đợt dịch hạch khủng khiếp. Trong cuộc vây hãm không thành công Nuremberg vào năm 1632, cả thường dân lẫn binh lính của quân đội Thụy Điển và Đế chế đều mắc bệnh sốt phát ban và sco-bút. Hai năm sau, khi quân đội Đế chế truy đuổi quân Thụy Điển ở miền tây nam nước Đức, dịch bệnh lại hoành hành ở vùng dọc theo sông Rhine. Bệnh dịch hạch đóng một vai trò quan trọng trong cuộc chiến. Đầu năm 1634, Dresden, München và nhiều thành phố nhỏ hơn khác ở Đức như Oberammergau đều xảy ra dịch bệnh. Trong những năm cuối cùng của cuộc chiến, bệnh sốt phát ban và kiết lỵ đã phát triển thành dịch ở nhiều vùng trên khắp đất Đức.
Hệ quả chính trị của cuộc chiến
Hệ quả đầu tiên của cuộc chiến là việc chia cắt nước Đức thành nhiều vùng khác nhau. Mỗi vùng, dù vẫn là thành viên của Đế chế, trên thực tế có chủ quyền riêng biệt. Điều này làm suy giảm nghiêm trọng sức mạnh của Đế chế La Mã Thần Thánh và phi tập trung hóa quyền lực ở Đức. Đây cũng được xem là nguyên nhân sâu xa cội rễ của chủ nghĩa quân phiệt Đức và chủ nghĩa dân tộc ở Đức sau này. nhỏ|Châu Âu sau hoà ước Westphalia (1648). Chiến tranh Ba Mươi Năm đã sắp xếp lại cấu trúc quyền lực trước đó ở châu Âu. Sau khi các xứ Sachsen và Brandenburg về với Đế quốc La Mã Thần Thánh, việc quân Pháp nhảy vào tham chiến đã đưa bản chất của cuộc chiến dần trở thành một cuộc đấu tranh chống ngoại xâm của nhân dân Đức. Ảnh hưởng của Tây Ban Nha, cả về quân sự và chính trị,ngày càng suy giảm nghiêm trọng. Trong khi Tây Ban Nha đang mắc kẹt trong cuộc chiến với Pháp, Bồ Đào Nha, là một quốc gia nằm dưới quyền bảo hộ của Tây Ban Nha trong 60 năm trước đó (từ 1580), đã có vị vua riêng của họ là João IV, vào năm 1640, và triều đại Braganza được thiết lập ở Bồ Đào Nha. Ngoài ra, Đế quốc Tây Ban Nha cuối cùng phải thừa nhận nền độc lập của Hà Lan vào năm 1648, kết thúc cuộc Chiến tranh Tám Mươi Năm. Cùng với sự suy yếu của Tây Ban Nha, Pháp nổi lên là quốc gia hùng mạnh bậc nhất ở châu Âu, được khẳng định bằng chiến thắng trong cuộc Chiến tranh Pháp–Tây Ban Nha diễn ra không lâu sau đó.
Những điều khoản được thỏa thuận trong suốt quá trình thương lượng dẫn đến ký kết hòa ước Westphalia đã đặt nền móng cho những nguyên tắc ứng xử trong quan hệ quốc tế sau này và thậm chí được xem là những nguyên lý cơ bản của định nghĩa chủ quyền với các quốc gia độc lập. Ngoài việc xác định biên giới lãnh thổ rõ ràng cho nhiều quốc gia liên quan (cũng giống như các quốc gia mới được thành lập sau này), Hòa ước Westphalia đã thay đổi mối quan hệ giữa các thần dân và những người cai trị. Lúc đầu, người dân thường có xu hướng tuân theo cả các quyền lực chính trị và tôn giáo. Sau hòa ước Westphalia, các công dân của một quốc gia có chủ quyền trên nguyên tắc trước hết phải tuân theo luật lệ của chính quyền đang cai quản quốc gia đó, dù cho chính quyền đó là tôn giáo hay là thế tục.
Ngoài ra, chiến tranh còn mang tới một số hệ quả quan trọng khác:
Biểu đồ các nước tham chiến
500px
Liên kết ngoài
Thể loại:Xung đột thế kỷ 17 Thể loại:Chiến tranh tôn giáo Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Thụy Điển Thể loại:Chiến tranh ba mươi năm
Oenopota cingulata
Tham khảo
Thể loại:Oenopota Thể loại:Động vật được mô tả năm 1977
Pteris edulis
Pteris edulis là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Link mô tả khoa học đầu tiên năm 1841. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
E Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1841 Thể loại:Unresolved names
Protorthodes
Protorthodes là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.
Mesoleius parumpictus
Mesoleius parumpictus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesoleius
Giải quần vợt Úc Mở rộng 1990 - Đôi nam nữ
Jana Novotná và Jim Pugh là đương kim vô địch nhưng chỉ có Pugh thi đấu và đánh cặp với Natasha Zvereva.
Zvereva và Pugh giành chiến thắng trong trận chung kết 4–6, 6–2, 6–3 trước Zina Garrison và Rick Leach.
Hạt giống
Hạt giống vô địch được in đậm còn in nghiêng biểu thị vòng mà hạt giống bị loại.
• # Natasha Zvereva / Jim Pugh (Vô địch)
• # Zina Garrison /  Rick Leach (Chung kết)
• # 🇦🇺 Elizabeth Smylie / 🇦🇺 John Fitzgerald (Bán kết)
• # Lori McNeil /  Tim Pawsat (Vòng một)
• # 🇦🇺 Janine Thompson / 🇦🇺 Mark Kratzmann (Vòng hai)
• # 🇨🇦 Jill Hetherington / 🇦🇺 Peter Doohan (Vòng hai)
Tham khảo
Đôi nam nữ Thể loại:Giải quần vợt Úc Mở rộng theo năm – Đôi nam nữ
Urtica chamaedryoides
Urtica chamaedryoides là loài thực vật có hoa trong họ Tầm ma. Loài này được Pursh miêu tả khoa học đầu tiên năm 1813.
Liên kết ngoài
Thể loại:Urtica Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1813 Thể loại:Thực vật Hoa Kỳ
Telipogon machupicchuensis
Liên kết ngoài
Thể loại:Telipogon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Hortipes creber
Hortipes creber là một loài nhện trong họ Corinnidae.
Loài này thuộc chi Hortipes. Hortipes creber được miêu tả năm 2000 bởi Bosselaers & Rudy Jocqué.
Prolagidae
Thể loại:Bộ Thỏ Thể loại:Họ thú đơn chi
Xã Antler, Quận Bottineau, Bắc Dakota
Xã Antler (Antler Township) là một xã thuộc quận Bottineau, tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 56 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Bắc Dakota Thể loại:Quận Bottineau, North Dakota
Saxifraga tatsienluensis
Saxifraga tatsienluensis là một loài thực vật có hoa trong họ Saxifragaceae. Loài này được Engl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1922.
Liên kết ngoài
Thể loại:Saxifraga Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1922
Scotopteryx superjecta
Scotopteryx superjecta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Scotopteryx
Hunsavalli, Sorab
Hunsavalli là một làng thuộc tehsil Sorab, huyện Shimoga, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Shimoga (huyện)
Asmate stena
Asmate stena là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Heptaxodontidae
Heptaxodontidae là một họ động vật có vú trong bộ Gặm nhấm. Họ này được Anthony miêu tả năm 1917.
Asmate stena
Tham khảo
Thể loại:Asmate
Tachibana Keita
Liên kết ngoài
Tiếng Việt: Tiếng Nhật:
Thể loại:Ca sĩ Nhật Bản Thể loại:Sinh năm 1985 Thể loại:Nhân vật còn sống
Heptaxodontidae
Tham khảo
Thể loại:Họ động vật có vú  Thể loại:Lịch sử tự nhiên Caribe Thể loại:Tuyệt chủng thế Holocen
Hieracium pteropogon
Hieracium pteropogon là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Arv.-Touv. mô tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
P
Anthrenus israelicus
Anthrenus israelicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Dermestidae. Loài này được Háva miêu tả khoa học năm 2004.
Tham khảo
Thể loại:Anthrenus
Cleorina splendida
Cleorina splendida là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Tang miêu tả khoa học năm 1992.
Pseudojuloides mesostigma
Pseudojuloides mesostigma là một loài cá biển thuộc chi Pseudojuloides trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1981.
Từ nguyên
Trong tiếng Hy Lạp, từ định danh mesostigma của loài này có nghĩa là "có đốm ở giữa" (mesos: "ở giữa" + stigma: "đốm"), hàm ý đề cập đến đốm đen lớn ở ngay giữa thân và vây lưng của cá đực.
Phạm vi phân bố và môi trường sống
P. mesostigma có phạm vi phân bố thưa thớt ở Tây Thái Bình Dương. P. mesostigma ban đầu chỉ được biết đến ở ngoài khơi đảo Luzon, Philippines. Khoảng đầu thập niên 2000, P. mesostigma được ghi nhận thêm tại vùng biển ngoài khơi Kōchi, Nhật Bản; trong vịnh Milne, Papua New Guinea; cũng như tại Tonga và Vanuatu.
P. mesostigma sống gần các rạn san hô trên nền đáy cát và đá vụn ở độ sâu trong khoảng từ 25 đến 45 m.
Mô tả
Cá đực có màu nâu cam, chuyển sang màu trắng ở dưới bụng với đốm đen lớn ngay giữa thân, lan rộng lên giữa vây lưng. Hai bên thân có các vệt đốm nhỏ màu xanh lam. Đầu màu nâu cam sẫm, chuyển thành màu tím sẫm ở vùng dưới đầu, có các vệt màu xanh lục lam ở đầu. Vây lưng và vây hậu môn màu vàng nhạt; viền màu lam nhạt ở rìa vây hậu môn và đen ở rìa vây lưng (vây lưng còn có thêm dải lam nhạt cận rìa). Vây đuôi có màu đen gần như toàn bộ, ngoại trừ một vùng màu trắng ở phía sau. Vây ngực trong suốt với các tia vây màu đỏ nhạt. Vây bụng màu vàng với các tia vây màu lam nhạt. Mống mắt màu đỏ pha vàng.
Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 11; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 12; Số tia vây ở vây ngực: 13; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.
Trích dẫn
M Thể loại:Cá Thái Bình Dương Thể loại:Cá Philippines Thể loại:Cá Nhật Bản Thể loại:Cá châu Đại Dương Thể loại:Cá Tonga Thể loại:Động vật được mô tả năm 1981
Protoschinia
Protoschinia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.
Protoschinia scutosa, loài duy nhất thuộc chi đã được coi là đồng nghĩa của Schinia nuchalis, nhưng hiện được coi là loài riêng biệt. Chi đã được Beck công nhận lại vào năm 1996, tuy thế chưa rõ việc này đã được thừa nhận rộng rãi không vì nhiều học giả vẫn còn xếp scutosa vào chi Schinia.
Tham khảo
Thể loại:Heliothinae
Psychotria sanchezii
Psychotria sanchezii là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được C.M.Taylor miêu tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Pteris ekmanii
Pteris ekmanii là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được C. Chr. mô tả khoa học đầu tiên.. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Yüksek, Tarsus
Yüksek là một xã thuộc huyện Tarsus, tỉnh Mersin, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 182 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Mersin Thể loại:Làng Thổ Nhĩ Kỳ theo tỉnh
Apatophysis centralis
Liên kết ngoài
Thể loại:Apatophysis
Juncus maritimus
Juncus maritimus là một loài thực vật có hoa trong họ Juncaceae. Loài này được Lam. mô tả khoa học đầu tiên năm 1789.
Liên kết ngoài
Thể loại:Juncus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1789
Scotopteryx supproximaria
Liên kết ngoài
Thể loại:Scotopteryx
Mesoleius parvus
Mesoleius parvus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Oenopota cinerea
Oenopota cinerea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Conidae, họ ốc cối.
Tham khảo
Thể loại:Oenopota Thể loại:Động vật được mô tả năm 1842
Asmate tancrearia
Asmate tancrearia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Asmate
Aspalathus marginalis
Aspalathus marginalis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Eckl. & Zeyh. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aspalathus
Cleorina strigicollis
Cleorina strigicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev & Eroshkina miêu tả khoa học năm 1983.
Tham khảo
Thể loại:Cleorina
Urtica circularis
Urtica circularis là loài thực vật có hoa trong họ Tầm ma. Loài này được Sorarú miêu tả khoa học đầu tiên năm 1972.
Protoschrankia
Protoschrankia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.
Tham khảo
Thể loại:Erebidae
Anthrenus jacobsoni
Tham khảo
Thể loại:Anthrenus
Telipogon macroglottis
Telipogon macroglottis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Rchb.f. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1876.
Liên kết ngoài
Thể loại:Telipogon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1876
Lysimachia microcarpa
Lysimachia microcarpa là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được Hand.-Mazz. ex C.Y. Wu mô tả khoa học đầu tiên năm 1965.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lysimachia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1965
Hortipes cucurbita
Hortipes cucurbita là một loài nhện trong họ Corinnidae.
Loài này thuộc chi Hortipes. Hortipes cucurbita được miêu tả năm 2000 bởi Bosselaers & Rudy Jocqué.
Tham khảo
Thể loại:Hortipes
Pteris elastica
Pteris elastica là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Tausch in Sieb. mô tả khoa học đầu tiên.. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
E Thể loại:Unresolved names
Pteris elastica
Xã Apple Creek, Quận Burleigh, Bắc Dakota
Xã Apple Creek (Apple Creek Township) là một xã thuộc quận Burleigh, tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 2.652 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Bắc Dakota Thể loại:Quận Burleigh, North Dakota
Pseudojuloides polackorum
Pseudojuloides polackorum là một loài cá biển thuộc chi Pseudojuloides trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2015.
Từ nguyên
Từ định danh của loài này được đặt theo họ của Dennis và Sally Polack, những người đã chụp được những bức ảnh đầu tiên của P. polackorum.
Phân loại
P. polackorum cùng 6 loài khác là Pseudojuloides cerasinus, Pseudojuloides kaleidos, Pseudojuloides polynesica, Pseudojuloides pyrius, Pseudojuloides splendens và Pseudojuloides xanthomos cùng hợp lại với nhau tạo thành nhóm phức hợp loài P. cerasinus.
Phạm vi phân bố
P. polackorum có phạm vi phân bố ở Tây Nam Ấn Độ Dương. Những mẫu vật của loài này được tìm thấy ở ngoài khơi bờ biển Đông Phi, từ Kenya trải dài đến vịnh Sodwana ở KwaZulu-Natal, Nam Phi; ngoài ra, loài này cũng đã được chụp ảnh ở phía bắc Madagascar.
Mô tả
Mẫu vật lớn nhất dùng để mô tả P. polackorum có chiều dài cơ thể gần 7 cm. Chúng là loài dị hình giới tính và có thể là một loài lưỡng tính tiền nữ.
Cá đực có màu vàng lục hoặc màu xanh của ngọc lục bảo, nhạt màu hơn ở thân dưới một dải sọc rộng màu cam chạy dọc theo chiều dài của thân. Rìa trên của dải sọc cam này được viền bởi một đường sọc mảnh không liền màu xanh lam. Nửa trên của đầu màu vàng lục và nửa dưới có màu cá hồi (hồng cam), chia tách nhau bởi một đường sọc mảnh màu xanh lam. Vây lưng và vây hậu môn màu vàng lục, với một dải sọc lam dọc theo chiều dài của vây; viền vây màu xanh óng ở rìa. Vây đuôi có màu vàng lục với các vạch đốm màu xanh lam; giữa vây có một sọc đứng màu xanh lam, phần vây từ sau dải này đến rìa có màu đen. Vây bụng và vây ngực trong suốt. Mống mắt màu vàng.
Scotopteryx tangens
Liên kết ngoài
Thể loại:Scotopteryx
Pseudojuloides polackorum
Mô tả
Cá cái có màu hồng cam hoặc hồng phớt đỏ; trắng ở bụng; phớt vàng ở trên đầu và các vây. Mõm có đốm đen ở trước hàm trên.
Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 11; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 12; Số tia vây ở vây ngực: 13; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.
Trích dẫn
P Thể loại:Cá Ấn Độ Dương Thể loại:Động vật được mô tả năm 2015
Đảo Lord Howe
Đảo Lord Howe (tên cũ Đảo của Lord Howe) là tàn dư của ngọn núi lửa hình lưỡi liềm tại biển Tasman, giữa Úc và New Zealand. Hòn đảo nằm cách 600 km về phía đông của thị trấn ven biển Port Macquarie, 780 km về phía đông bắc Sydney và khoảng 900 km về phía tây nam của Đảo Norfolk. Nó có chiều dài 10 km và rộng từ 0,3 and 2,0 km, với tổng diện tích 14,55 km2, bao gồm cả 3,98 km2 vùng trũng là một phần của đảo.
Báo cáo đầu tiên về đảo Lord Howe vào ngày 17 tháng 2 năm 1788, khi trung úy Henry Lidgbird Ball lúc đó là chỉ huy của tàu hải quân HMS Supply đang trên đường từ Vịnh Botany đến khu vực thi hành án trên đảo Norfolk. Trên hành trình trở về, Ball đã gửi một nhóm lên bờ trên đảo Lord Howe để tuyên bố đó là sở hữu của nước Anh. Sau đó, nó đã trở thành một cảng trú ẩn cho những tàu đánh bắt cá voi. và trở thành khu định cư vĩnh viễn vào tháng 6 năm 1834. Khi việc săn bắt cá voi giảm, những năm 1880 đã chứng kiến ​việc bắt đầu xuất khẩu loài Cọ Kentia đặc hữu trên đảo, vốn vẫn là một thành phần chính trong nền kinh tế. Ngành công nghiệp du lịch bắt đầu sau khi kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai vào năm 1945.
Nhóm đảo Lord Howe là một phần của bang New South Wales và được coi là khu chưa hợp nhất do Hội đồng Đảo Lord Howe quản lý, báo cáo với Bộ trưởng Môi trường và Di sản bang New South Wales.
UNESCO đã công nhận nhóm đảo này là Di sản thế giới như là địa điểm mang giá trị tự nhiên toàn cầu. Hầu hết hòn đảo là khu rừng gần như hoang sơ, với nhiều loài động thực vật không tìm thấy ở nơi nào khác trên thế giới. Các đặc điểm tự nhiên khác bao gồm sự đa dạng cảnh quan với lớp phủ và đá bazan đảo đại dương, rạn san hô chắn cực nam của thế giới, cùng sự phong phú của các loài chim biển và di sản văn hóa lịch sử. Một đạo luật năm 1981 đã thành lập Công viên bảo tồn vĩnh viễn (chiếm khoảng 70% diện tích đảo). Hòn đảo đã được thêm vào Danh sách Di sản Quốc gia Úc vào ngày 21 tháng 5 năm 2007 và Sổ bộ Địa danh New South Wales vào ngày 2 tháng 4 năm 1999. Vùng biển xung quanh là một khu vực được bảo vệ được chỉ định là Công viên biển Đảo Lord Howe.
Liên kết ngoài
Thể loại:Di sản thế giới tại Úc Thể loại:Núi lửa hình khiên Thể loại:Núi lửa đã tắt
Cleorina vietnamica
Cleorina vietnamica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev & Eroshkina miêu tả khoa học năm 1983.
Thallarcha infecta
Thallarcha infecta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thallarcha
Cleorina vietnamica
Tham khảo
Thể loại:Cleorina
Protoseudyra
Protoseudyra là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.
Apatophysis danczenkoi
Apatophysis danczenkoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Apatophysis
Thevenotia persica
Thevenotia persica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1838.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thevenotia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1838
Mesoleius perbellus
Mesoleius perbellus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesoleius
Anthrenus jakli
Anthrenus jakli là một loài bọ cánh cứng trong họ Dermestidae. Loài này được Háva miêu tả khoa học năm 2001.
Hunsekatte, Shikarpur
Tham khảo
Thể loại:Shimoga (huyện)
Jingwan-dong
Jingwan-dong là một dong, phường của Eunpyeong-gu ở Seoul, Hàn Quốc.
Liên kết
Thể loại:Quận Eunpyeong
Hieracium pulchellum
Hieracium pulchellum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Gren. mô tả khoa học đầu tiên năm 1853.
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1853
Aladağ, Toroslar
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Mersin Thể loại:Làng Thổ Nhĩ Kỳ theo tỉnh
Juncus maroccanus
Juncus maroccanus là một loài thực vật có hoa trong họ Juncaceae. Loài này được Kirschner mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Liên kết ngoài
Thể loại:Juncus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004
Scotopteryx tenebraria
Liên kết ngoài
Thể loại:Scotopteryx
Oenopota casentina
Oenopota casentina là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Conidae, họ ốc cối.
Tham khảo
Thể loại:Oenopota Thể loại:Động vật được mô tả năm 1919
Urtica echinata
Urtica echinata là loài thực vật có hoa trong họ Tầm ma. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1846.
Liên kết ngoài
Thể loại:Urtica Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1846
Telipogon maduroi
Telipogon maduroi là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Dressler mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Liên kết ngoài
Thể loại:Telipogon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Hortipes delphinus
Hortipes delphinus là một loài nhện trong họ Corinnidae.
Loài này thuộc chi Hortipes. Hortipes delphinus được miêu tả năm 2000 bởi Bosselaers & Rudy Jocqué.
Tham khảo
Thể loại:Hortipes
Pteris elliptica
Pteris elliptica là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Poir. mô tả khoa học đầu tiên năm 1804. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
E Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1804 Thể loại:Unresolved names
Anthrenus japonicus
Anthrenus japonicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Dermestidae. Loài này được Ohbayashi miêu tả khoa học năm 1985.
Tham khảo
Thể loại:Anthrenus
Saxifraga taygetea
Saxifraga taygetea là một loài thực vật có hoa trong họ Saxifragaceae. Loài này được Boiss. & Heldr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1849.
Liên kết ngoài
Thể loại:Saxifraga Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1849
Cleorina xizangense
Cleorina xizangense là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Tan & Wang miêu tả khoa học năm 1981.
Tham khảo
Thể loại:Cleorina
Asmate transversata
Asmate transversata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Asmate
Apatophysis farsicola
Apatophysis farsicola là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Apatophysis
Prototrachea
Prototrachea là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.
Tham khảo
Thể loại:Hadeninae
Khước Chính
Khích Chính (chữ Hán: 郤正, ? – 278), có tài liệu chép là Khước Chính (却正), một số bản dịch là Khước Chánh, tự Lệnh Tiên, người Yển Sư, Hà Nam , quan viên nhà Thục Hán thời Tam Quốc.
Cuộc đời và sự nghiệp
Ông nội của Chính là Khích Kiệm, cuối thời Hán Linh Đế làm Thứ sử Ích Châu, bị quân nổi dậy Khăn Vàng giết chết. Cha là Khích Ấp, vì Trung Nguyên đại loạn nên vẫn ở lại đất Thục, làm tướng quân dưới quyền Mạnh Đạt, theo Đạt hàng Ngụy, làm Trung thư lệnh sử.
Khích Chính vốn tên Toản, từ nhỏ cha mất, mẹ tái giá, nên phải sống tự lập, tuy nghèo nhưng hiếu học, đọc khắp các sách. Khi trưởng thành nhờ văn tài, được vào triều làm Bí thư lại, chuyển làm Lệnh sử, thăng chức Lang, rồi làm Lệnh. Khích Chính tính lạnh nhạt với vinh lợi, nhưng ưa thích văn chương, đương thời sách gì nổi tiếng, có thể tìm thấy ở Ích Châu, dù vất vả đến đâu cũng tìm đọc cho bằng được. Khích Chính ở triều đình Thục Hán 30 năm, gặp gỡ hoạn quan Hoàng Hạo từ lúc ông ta còn thấp kém, đến khi Hạo lộng quyền; không được Hạo ưa thích, cũng không bị ganh ghét; tuy lương bổng không quá 600 thạch một năm nhưng tránh được những thứ gây phiền não.
Năm 263, Khích Chính nhận lệnh viết thư xin hàng gửi tướng Ngụy là Đặng Ngải. Năm sau, Hậu Chủ Lưu Thiện theo Tư Mã Chiêu về Lạc Dương, khi ấy tình hình hỗn loạn, lòng người hoang mang, chỉ có Khích Chính và Điện trung đốc Trương Thông (người Nhữ Nam), bỏ lại vợ con, đi theo hầu vua cũ. Trên đường Hậu Chủ được Chính chỉ dẫn, hành vi không có lầm lỡ nào, nên than thở rằng biết nghe ông thì đã muộn; người đương thời khen ngợi Chính vì việc này.
Ở Lạc Dương, Khích Chính được ban tước Quan nội hầu, trong những năm Thái Thủy nhà Tấn được nhận chức An Dương lệnh, rồi được thăng Thái thú Ba Tây. Năm 273, có chiếu thư rằng: Chính xưa ở Thành Đô, giữa buổi nhiễu nhương mà vẫn giữ nghĩa, không mất trung tiết, đến khi được dùng, tận tâm làm việc, có thành tích trị lý, nên lấy Chính làm Ba Tây thái thú.
Năm 278, Chính mất, để lại trước tác có vài trăm thiên văn chương.
Chú thích
Thể loại:Người Hà Nam (Trung Quốc) Thể loại:Nhân vật chính trị Thục Hán Thể loại:Nhân vật chính trị nhà Tấn Thể loại:Người Tào Ngụy Thể loại:Năm sinh không rõ Thể loại:Mất năm 278 Thể loại:Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa Thể loại:Nhà văn Trung Quốc thời Tam Quốc
Psychotria sanfelicensis
Psychotria sanfelicensis là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Dwyer miêu tả khoa học đầu tiên năm 1980.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1980
Vịnh Đông Cumberland
right|thumb|300px|Trạm dừng Grytviken của các tàu đánh bắt cá voi ở Vịnh Đông Cumberland Đông Cumberland là một cái vịnh nhỏ nằm về phía đông của vịnh Cumberland, Nam Georgia. Nó nằm giữa mũi Sappho và mũi Barff. Lối vào vịnh rộng 4,3 km và mở rộng về phía đông nam lên 13 km. Nó được khảo sát bởi đoàn thám hiểm Nam cực của Thuỵ Điển năm 1901 - 1094 và đặt tên là vịnh Nam (South Bay). Nó được đổi tên thành vịnh Đông Cumberland sau khi nhân viên của Discovery Investigations làm việc tại đây (1926 - 1929), việc đặt tên dựa vào phương hướng của vịnh so với vịnh anh em của nó (vịnh Tây Cumberland). Tên vịnh Đông (East Bay) cũng được sử dụng để chỉ cho cái vịnh này trong thời gian đó.
Trong năm 1951 - 1952, dưới cuộc khảo sát của Ủy ban về Địa danh Nam Cực của Anh (UK-APC), đề nghị tên của vịnh là Cumberland East Bay (vịnh Đông Cumberland) và các tên khác bị từ chối sử dụng, và cái tên vịnh Đông Cumberland được sử dụng chính thức trên truyền thông, giáo dục cho đến ngày nay. Quyết định này nhăm mục đích tránh nhằm lẩn với một cái vịnh khác cũng nằm ở Nam Georgia tên East Bay (Vịnh Đông).
Xã Ardoch, Quận Walsh, Bắc Dakota
Xã Ardoch (Ardoch Township) là một xã thuộc quận Walsh, tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 69 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Bắc Dakota Thể loại:Quận Walsh, North Dakota
Kim tự tháp Bắc Mazghuna
Kim tự tháp Bắc Mazghuna là tên gọi của một trong 2 lăng mộ hoàng gia (cái còn lại là Kim tự tháp Nam Mazghuna) được xây dựng vào khoảng cuối Vương triều thứ 12 tại vùng Mazghuna, cách nghĩa trang Dahshur 5 km về phía nam. Cả hai kim tự tháp tại Mazghuna vẫn chưa được hoàn thành, và thậm chí tên của vị pharaon được dự định chôn cất tại đây cũng không được tìm thấy.
Các kim tự tháp Mazghuna được Ernest Mackay phát hiện vào năm 1910 và được Flinders Petrie khai quật vào năm sau.
Chủ nhân
Khi cả hai kim tự tháp Mazghuna được phát hiện, các nhà nghiên cứu đã nhận thấy nhiều nét tương đồng về cấu trúc giữa hai kim tự tháp này với kim tự tháp của Amenemhat III tại Hawara. Vì lý do này mà kim tự tháp phía bắc được gán cho Sobekneferu - nữ hoàng duy nhất và cũng là pharaon cuối cùng của Vương triều thứ 12, con gái của Amenemhat III; trong khi đó, kim tự tháp phía nam được cho là thuộc về pharaon Amenemhat IV - con trai và người kế vị của Amenemhat III.
Amenemhat IV cũng được cho là chồng của Sobekneferu nhưng bà không bao giờ được gọi là "Vợ của Vua". Amenemhat IV băng hà mà không có con kế vị nên ngai vàng được trao về tay của nữ hoàng Sobekneferu. Sau khi bà qua đời thì Vương triều thứ 12 cũng chấm dứt.
Cấu trúc
Mặc dù phần lõi không được hoàn thành, kim tự tháp Bắc Mazghuna vẫn được cho là lớn hơn so với hàng xóm của nó, Kim tự tháp Nam Mazghuna, với chiều dài các cạnh là 52,5 mét. Có một con đường đắp cao với tường gạch bùn nằm ở phía bắc của kim tự tháp. Người ta cũng không tìm được dấu tích của một đền đài nào được xây trong khu phức hợp, có lẽ chúng cũng không bao giờ được xây dựng.
Lối vào cấu trúc bên dưới nằm ở phía đông kim tự tháp. Hành lang ở lối vào sẽ hướng đến một cầu thang dẫn xuống một căn phòng ngoài hình vuông. Từ căn phòng này, một cầu thang nằm bên phải sẽ nối với một hành lang hình chữ U. Hành lang thứ hai này có 2 cửa kéo bằng đá thạch anh, chúng vẫn nằm nguyên ở trong hai khe tường, chưa được đóng lại. Mái của phòng chôn cất hình chữ V, bên trong chứa một tảng thạch anh nguyên khối, được khoét một lỗ sâu hình chữ nhật để đặt quan tài và lỗ nhỏ hơn để đặt rương chứa bình nội tạng. Nắp quan tài thạch anh nặng 42 tấn, nó vẫn còn nằm ở một căn phòng phụ, chưa bao giờ được đậy lại. Cỗ quan tài đã được mài nhẵn và sơn đỏ, nhưng vẫn không có dấu hiệu chôn cất diễn ra ở đây. Mặt ngoài của những phần được xây bằng đá thạch anh đều được sơn đỏ và được vẽ thêm những sọc màu đen. Một căn phòng lớn thông với phòng chôn cất chính, tới nay vẫn không rõ công dụng của căn phòng này.
Chú thích
Thể loại:Kim tự tháp Ai Cập cổ đại