cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trận Mũi Hoc
Bối cảnh
Mũ Hoc là một mảnh đất cao nhô ra Eo biển Manche và cung cấp một vị trí thuận lợi trên cao mà từ đó những khẩu súng cỡ lớn của Đức với tầm bắn 25 km có thể bắn tới cả Bãi Omaha (cách 7 km về phía đông) và Bãi Utah (cách 11 km về phía tây). Cơ quan tình báo và các đợt bay trinh sát của Đồng minh đã xác định được có 5 khẩu pháo 155 mm được đặt trong các lô cốt bê tông cốt thép trên Mũi Hoc. Các ụ pháo này được xây dựng từ năm 1943 và được dùng để làm vị trí đặt cho năm khẩu pháo GPF 155mm K418(f) chiếm được từ Quân đội Pháp. Các khẩu pháo được vận hành bởi Tiểu đoàn 2, Trung đoàn Pháo binh Phòng thủ Bờ biển 1260 (2/HKAA.1260). Để bảo vệ các khẩu pháo, các đơn vị bộ binh từ Sư đoàn Bộ binh 352 được thuyên chuyển về và đóng xung quanh Mũi Hoc.
Trước trận đánh
Để tăng cường khả năng phòng thủ, quân đội Đức bắt đầu cho củng cố hệ thống phaó ở Mũi Hoc từ mùa xuân năm 1944, với các hệ thống lô cốt bê tông cốt thép H671 mới được xây dựng cho các khẩu pháo 155 mm cũ. Kế hoạch của họ là xây sáu lô cốt pháo nhưng hai lô cốt vẫn chưa được hoàn thành vào thời điểm Mũi Hoc bị tấn công. Lô cốt bê tông cốt thép được xây dựng ngay trên vị trí ụ pháo, nơi đặt những khẩu pháo 155 mm. Ngoài ra, một lô cốt quan sát H636 và các ụ L409a cho pháo phòng không 20mm Flak 30 cũng được xây dựng. Những khẩu pháo 155 mm được các sĩ quan của quân Đồng Minh coi là mối đe dọa lớn tới các bãi đổ bộ Utah và Omaha trong Ngày D và có khả năng gây ra nhiều thương vong lớn một khi các lô cốt pháo được hoàn thành.
Vài tháng trước khi diễn ra trận Normandy, tình báo Đồng Minh đã ghi nhận quân Đức đã liên tục đưa các khẩu pháo ra vào Mũi Hoc trong các đợt nâng cấp khác nhau. Đợt trinh sát cuối cùng ghi nhận rằng có bốn khẩu pháo 155 mm được hướng về phía Bãi Utah và hai khẩu còn lại được đặt trong các ụ lộ thiên. Trong quá trình lên kế hoạch cho Chiến dịch Overlord, Mũi Hoc được giao cho các đơn vị Biệt Kích từ Tiểu đoàn Biệt kích số 2 và 5 dưới sự chỉ huy của Trung tá James Earl Rudder, với nhiệm vụ tấn công và phá hủy các khẩu pháo để đảm bảo sự an toàn cho các bãi đổ bộ.
Kế hoạch
trái|nhỏ|246x246px|Bản đồ ghi lại vị trí đổ bộ, hướng tiến công và các mục tiêu dự định của Tiểu đoàn Biệt Kích số 2 tại Mũi Hoc, 6 tháng 6 năm 1944 Mũi Hoc nằm tại phạm vi hoạt động của Quân đoàn V dưới sự chỉ huy của Thiếu tướng Leonard Gerow. Khu vực này lúc đầu giao cho Sư đoàn Bộ binh số 1, nhưng sau đó chuyển về Trung đoàn Bộ binh 116 thuộc Sư đoàn Bộ binh 29, đơn vị đổ bộ ở cánh phải bãi Omaha và sẽ tiến về Mũi Hoc sau khi chiếm được Omaha. Hai tiểu đoàn Biệt kích số 2 và 5 được giao nhiệm vụ chiếm giữ vách đá, vô hiệu hóa các khẩu pháo, cô lập giao lộ từ Saint-Pierre-du-Mont tới Grandcamp và đợi quân tiếp viện từ Omaha đến.
Lực lượng Biệt Kích được chỉ huy bởi Trung tá James Earl Rudder. Kế hoạch ban đầu là huy động ba đại đội Biệt Kích D, E, F từ Tiểu đoàn 2 đổ bộ vào bãi biển, leo lên vách đá bằng thang, dây thừng và tấn công kẻ thù. Đại đội C sẽ đổ bộ vào khu vực phía đông với nhiệm vụ riêng là vô hiệu hóa các khẩu pháo ở phía tây Omaha. Khi cuộc tấn công diễn ra, Đại đội A và B, cùng với toàn bộ Tiểu đoàn Biệt kích số 5, sẽ chờ ở ngoài khơi và đợi tín hiệu. Nếu nhận được tín hiệu rằng mỏm đã được chiếm trước 07:00, họ sẽ tiến vào và tấn công cùng nhóm tiên phong. Nếu không, họ sẽ đổ bộ sang Bãi Omaha và tấn công Mũ Hoc từ cánh trái. Nhiệm vụ đột kích Mũi Hoc sẽ được thực hiện trước khi cuộc đổ bộ chính bắt đầu. Lực lượng Biệt Kích được huấn luyện thường xuyên và kĩ càng tại Đảo Wight, dưới sự chỉ dẫn của lính Đặc nhiệm Anh Quốc.
Thiếu tá Cleveland A. Lytle sẽ là chỉ huy ba Đại đội D, E và F thuộc Tiểu đoàn Biệt Kích số 2 trong cuộc tấn công vào Mũi Hoc. Trong buổi họp ngắn trên tàu Đổ bộ TSS Ben My Chree, ông được thông tin rằng quân Kháng chiến Pháp đã do thám khu vực và báo cáo các khẩu pháo đã được đưa đi chỗ khác. Do có chút rượu trong người từ bữa tối, Thiếu tá Lytle lên tiếng phản đối cật lực rằng đây sẽ là cuộc tấn công không cần thiết và không đáng để đánh đổi xương máu của đơn vị dưới quyền ông vào một vách đá trống rỗng. Lytle bị cách chức vài giờ trước cuộc tấn công bởi Chỉ huy Lực lượng Biệt kích, Trung tá James E. Rudder. Rudder cảm thấy rằng Lytle không đủ khả năng để chỉ huy một lực lượng cho một sứ mệnh mà anh không hề tin tưởng. Lytle sau đó được thuyên chuyển tới Sư đoàn Bộ binh 90, nơi anh được trao thưởng hai Huân chương Sao Bạc và một Huân chương Thập tự Phục vụ Xuất sắc trong giai đoạn tiếp theo của cuộc chiến.
Đổ bộ
Lực lượng đổ bộ được chuyên chở bằng mười xuồng LCA, hai xuồng LCA và hai xuồng LCS chở theo đạn dược và trang thiết bị và bốn xe DUKW chở theo các tấm thang dài 30 m được cấp bởi Sở Cứu hỏa London. Họ phải di chuyển trong điều kiện gió lớn và biển động mạnh. Xuồng LCA số 860 chìm do bị sóng đánh lật, khiến gần toàn bộ thành viên trên xuồng chết đuối. Xuồng LCA số 914 chở trang bị chìm và xuồng còn lại phải vứt phần lớn số đạn và trang bị trên xuồng để giữ cho xuồng không bị nhấn chìm. Khi cách bờ khoảng một dặm, pháo cối và súng máy Đức bắt đầu bắn dữ dội vào nhóm Biệt Kích, khiến một xe DUKW và xuồng LCS số 91 bị chìm.
Do xuồng Fairmile B định vị sai vị trí nên quá trình đổ bộ gặp nhiều trở ngại. Đội Biệt Kích đổ bộ vào Mũi Hoc lúc 07:10, chậm 40 phút so với kế hoạch, với hơn một nửa lực lượng còn khả năng chiến đấu. Các pháo cối bắt đầu phóng móc dây lên đỉnh vách đá. Khi lính Biệt Kích bắt đầu leo lên vách đá, các tàu chiến Đồng Minh bao gồm thiết giáp hạm Texas, khu trục hạm Satterlee, Ellyson và khu trục hạm hộ tống Talybont bắt đầu khai hỏa để áp chế lực lượng quân Đức. Nhưng quân Đức vẫn bắn trả và đáp lựu đạn xuống vị trí của lính Biệt Kích dưới chân vách đá.
Tấn công
nhỏ|Lính Biệt Kích đang nghỉ ngơi tại Mũi Hoc Theo kế hoạch, Đại đội A và B của Tiểu đoàn 2, cùng với toàn bộ Tiểu đoàn Biệt kích số 5, sẽ chờ ở ngoài khơi và đợi tín hiệu phát đi từ vách đá. Lúc 07:45, nhóm Biệt Kích phát đi tín hiệu "Praise the Lord" báo hiệu rằng toàn bộ lính Biệt Kích đã leo lên được mục tiêu, nhưng đã quá muộn, nhóm Biệt Kích chờ ở ngoài khơi đã di chuyển về Bãi Omaha. Nhóm Biệt Kích khoảng 500 người này đã không hoàn thành được nhiệm vụ đề ra trong kế hoạch do chiến sự ác liệt ở Bãi Omaha. Tiểu đoàn Biệt Kích số 5, dưới sự chỉ huy của Trung tá Max Schneider. đã đổ bộ vào phân khu Dog Red thay vì Dog Green. Quyết định thay đổi vị trí đổ bộ của Schneider đã giúp thương vong của Tiểu đoàn 5 đạt mức rất thấp, họ chỉ mất 6 người trong tổng số 450 người tiến về vị trí tường chắn sóng ở cuối bãi biển. Đại đội A và B của Tiểu đoàn 2 đổ bộ vào Dog Green và Dog White và chịu thiệt hại nặng nề. Tuy nhiên sự có mặt của họ ở Dog Green và Dog White đã giúp đảo ngược tình thế vốn đang hoàn toàn bất lợi với người Mỹ. Họ là một trong những đơn vị đầu tiên chọc thủng tuyến phòng thủ quân Đức ở Omaha và nhanh chóng tiến vào Vierville.
Khi lực lượng Biệt Kích leo lên được vách đá ở Mũi Hoc, họ chịu thương vong 15 người, phần lớn do hỏa lực của quân Đức ở cánh trái và hầu hết radio đều bị hỏng. Nhóm Biệt Kích phát hiện ra rằng mục tiêu chính của họ, những khẩu pháo 155 mm, đều không có mặt trên đỉnh Mũi Hoc. Trung tá Rudder cho tập hợp người lại và vài nhóm nhỏ được tách ra để đi tìm những khẩu pháo. Hai người lính Biệt Kích, Thượng sĩ Nhất Leonard G. Lomell và Trung sĩ Jack E. Kuhn thuộc Đại đội D bất ngờ phát hiện ra năm khẩu pháo được đặt sau một hàng cây cách vị trí gốc khoảng 500-600 m và được ngắm về vị trí Bãi Utah. Họ sau đó phá hủy chúng bằng lựu đạn nhiệt nhôm. Đại đội E sau đó cũng phát hiện ra kho đạn dược cho những khẩu pháo 155 mm và phá hủy chúng bằng lựu đạn nhiệt nhôm.
Dù các báo cáo ban đầu cho rằng cuộc tấn công vào Mũi Hoc là một nỗ lực lãng phí vì không tìm được pháo 155 mm của quân Đức ở đó, trên thực tế, cuộc tấn công là một thành công lớn. Đến 09:00, lực lượng Biệt Kích đã phong toả toàn bộ con đường từ Saint-Pierre-du-Mont tới Grandcamp phía sau Mũi Hoc. Cùng với năm khẩu pháo 155 mm bị phá hủy, Tiểu đoàn Biệt Kích số 2 là đơn vị Mỹ đầu tiên hoàn thành nhiệm vụ trong Ngày D.
Quân Đức phản công
Màn đêm buông xuống và quân Đức tiến hành các cuộc tấn công nhỏ lẻ. Họ nhiều lần chọc thủng phòng tuyến của Mỹ nhưng sau đó đều bị lính Biệt Kích đẩy lùi. Đạn dược gần cạn và quân tiếp viện vẫn chưa đến. Ngoài ra, nhiều lính Biệt Kích bị bắt làm tù binh vì tuyến phòng thủ của họ quá mỏng và các đơn vị bị phân tán.
Ngày 7 tháng 6, chiến sự vẫn diễn ra ác liệt. Quân Đức tập trung phản công ở phía tây Mũi Hoc, xung quanh hệ thống boongke phòng không, với sự hỗ trợ của một khẩu pháo 88 mm. Rudder từ bỏ ý định bảo vệ boongke và cho rút lui khỏi boongke sau khi đã mất hai mươi binh sĩ. Ở những nơi khác, thương vong của đơn vị Biệt Kích tăng cao do bị hỏa lực bẳn tỉa của Đức tấn công quấy rối. Đồng thời biển động mạnh khiến việc di tản thương binh gặp nhiều khó khăn.
Sáng ngày 8 tháng 6, quân Đức phản công lần cuối cùng, nhưng đến khoảng giữa trưa, quân tiếp viện Mỹ từ Bãi Omaha bao gồm Tiểu đoàn Biệt Kích số 5 và Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Bộ Binh 116, cùng với xe tăng thuộc Tiểu đoàn Xe tăng 743 bắt đầu tiến vào Mũi Hoc và giải cứu đơn vị của Trung tá Rudder. Bị áp đảo hoàn toàn, quân Đức phải rút lui về sông Aure, phía nam vị trí N13.
Thương vong
nhỏ|Lính Biệt Kích đang áp giải tù binh Đức về điểm tập kết. Sau hai ngày chiến đấu, trong tổng số lực lượng Biệt Kích gồm 225 người ban đầu, 135 người tử trận, bị thương hoặc bị bắt làm tù binh, chiếm hơn 70% quân số. Chỉ còn 90 người còn khả năng chiến đấu. Sau trận đánh, lính Biệt Kích báo cáo rằng nhiều dân thường Pháp đã hợp tác với quân Đức để chống lại họ. Một số lượng nhỏ dân thường Pháp được cho là đã bắn vào lính Mỹ hoặc hợp tác với quân Đức đều bị bắt sau đó và bị xử tử. Thương vong của lính Đức trong thời điểm lính Biệt Kích chiếm vách đá chưa rõ, nhưng họ mất hơn 50 người, 40 người bị thương và khoảng 100 người bị quân Mỹ bắt làm tù binh trong các đợt phản công tái chiếm Mũi Hoc.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xâm lược Thế chiến thứ hai Thể loại:Chiến dịch Overlord Thể loại:Xâm lược của Hoa Kỳ Thể loại:Trận đánh và hoạt động trong Thế chiến thứ hai liên quan tới Hoa Kỳ Thể loại:Trận đánh và hoạt động trong Thế chiến thứ hai liên quan tới Vương quốc Liên hiệp Anh Thể loại:Trận đánh trong Thế chiến thứ hai liên quan tới Pháp Thể loại:Trận đánh và hoạt động trong Thế chiến thứ hai liên quan tới Hà Lan Thể loại:Xâm lược Pháp Thể loại:Pháp năm 1944 Thể loại:Lịch sử quân sự năm 1944 Thể loại:Trận đánh trong Thế chiến thứ hai liên quan tới Hoa Kỳ Thể loại:Công sự ven biển Thể loại:Xung đột năm 1944 Thể loại:Hoạt động trong Thế chiến thứ hai liên quan tới Đức
Giải cờ vua Liên khu vực
Các giải đấu Khu vực
Trong năm đầu tiên của một giải vô địch thế giới, mỗi liên đoàn thành viên của FIDE tổ chức giải vô địch quốc gia, lựa chọn những kỳ thủ đứng đầu tham dự giải khu vực. Thế giới được chia thành nhiều khu vực khác nhau, mỗi khu vực gồm nhiều quốc gia gần nhau về mặt địa lý. Ví dụ ban đầu thì các quốc gia Nam Mỹ và Trung Mỹ là một khu vực. Riêng Liên Xô, Mỹ và Canada được đặc cách là các khu vực riêng.
Các giải đấu Liên khu vực
Các kỳ thủ hàng đầu của các giải Khu vực sẽ lọt vào giải Liên khu vực. Ban đầu giải có từ 20 đến 24 kỳ thủ. Những kỳ thủ xếp đầu (ví dụ năm 1958 lấy 6 người) sẽ giành quyền vào chơi Giải đấu Ứng viên, diễn ra vào năm tiếp theo. Cùng với đương kim á quân thế giới và đương kim á quân giải Ứng viên, họ thi đấu chọn ra nhà vô địch là nhà thách đấu chức vô địch thế giới. Nhà thách đấu sẽ chơi một trận đấu 24 ván với đương kim vua cờ vào năm tiếp theo và phải thắng mới đoạt được ngôi, còn vua cờ nếu hòa cũng có thể giữ ngôi.
Ví dụ, tại Giải vô địch cờ vua thế giới 1963 có tất cả chín giải đấu khu vực. Mỗi giải có từ một đến bốn kỳ thủ lọt vào giải Liên khu vực, tùy thuộc vào sức cờ của mỗi khu vực. Tổng cộng 23 kỳ thủ dự giải Liên khu vực, thi đấu từ tháng 1 đến tháng 3 năm 1962. Sáu kỳ thủ dẫn đầu lọt vào giải đấu Ứng viên, cùng á quân thế giới Tal (thua Botvinnik ở trận tranh ngôi năm 1961) và á quân giải Ứng viên 1959 Keres chơi vòng tròn bốn lượt trong tháng 5 và tháng 6 năm 1962. Nhà vô địch Petrosian được chơi trận tranh ngôi với Botvinnik năm 1963.
Vào thời đó mỗi chu kỳ Giải vô địch thế giới là ba năm nên các giải Liên khu vực cũng được tổ chức đều đặn xấp xỉ mỗi ba năm từ 1948 đến 1993 (1948, 1952, 1955, 1958, 1962, 1964, 1967, 1970, 1973, 1976, 1979, 1982, 1985, 1987, 1990 và 1993). Tuy nhiên, từ năm 1972 thì hệ thống này bộc lộ những nhược điểm. Số lượng kỳ thủ hàng đầu tăng lên cùng với việc cờ vua ngày càng phổ biến và chi phí tổ chức những giải đấu này trở nên quá lớn. Việc gom tất cả các kỳ thủ hàng đầu vào một giải đấu vòng tròn trở nên không thực tế. Vì vậy vào năm 1973, hệ thống này được đổi thành hai giải Liên khu vực (với ba kỳ thủ xếp đầu lọt vào giải đấu Ứng viên). Năm 1982, hệ thống tăng lên ba giải đấu Liên khu vực, với hai kỳ thủ hàng đầu có vé dự giải đấu Ứng viên. Khi các kỳ thủ tham gia tăng thêm thì giải Liên khu vực được tổ chức là một giải đấu hệ Thụy Sĩ duy nhất vào năm 1990 và 1993.
Giải Liên khu vực cuối cùng do FIDE tổ chức vào năm 1993. Tổ chức Hiệp hội Cờ vua Chuyên nghiệp với thời gian tồn tại ngắn ngủi cũng tổ chức được một giải Liên khu vực vào năm 1993.
Cúp cờ vua thế giới
Khi làng cờ thế giới chia rẽ, FIDE quyết định thay đổi tổ chức hệ thống Giải vô địch thế giới thì các giải Liên khu vực không còn tồn tại. Từ 1998 đến 2004 các giải vô địch thế giới là một giải đấu loại trực tiếp.
Năm 2005, Cúp cờ vua thế giới ra đời với một số nét tương đồng với giải Liên khu vực: kỳ thủ giành quyền tham dự qua các giải đấu khu vực và châu lục, cùng một số kỳ thủ hàng đầu có suất tham dự trực tiếp. Các kỳ thủ dẫn đầu (hiện tại là hai kỳ thủ vào đến chung kết) lọt vào giải đấu Ứng viên. Như vậy số lượng ít hơn một giải Liên khu vực là 6 kỳ thủ hoặc nhiều hơn.
Liên kết ngoài
Thể loại:Giải vô địch cờ vua thế giới
Kesha
Kesha Rose Sebert (sinh ngày 1 tháng 3 năm 1987), hay còn được biết với tên Kesha (đọc /ˈkɛʃə/ KESH-ə, nghệ danh cũ: Ke$ha), là một ca sĩ-nhạc sĩ, rapper người Mỹ. Năm 2005, tại tuổi 18, Kesha ký hợp đồng với hãng đĩa của Dr. Luke, Kamosabe Entertainment. Mặc dù đã hoạt động âm nhạc kể từ đó, hát bè và viết nhạc hay xuất hiện trong các video ca nhạc của các ca sĩ khác, sự đột phá của cô mới nổ ra từ đầu 2009 sau khi xuất hiện trên đĩa đơn quán quân của Flo Rida, Right Round. Album đầu tay của cô, Animal và đĩa mở rộng, Cannibal, đều được phát hành vào năm 2010. Chính âm nhạc và hình ảnh của cô đã đưa cô đến với sự thành công vang dội, với Animal xuất hiện lần đầu tiên ở vị trí đầu bảng tại Mỹ. Cô còn có hai đĩa đơn quán quân, "Tik Tok" và "We R Who We R", cùng với một chuỗi các đĩa đơn lọt vào top ten từ album và phiên bản phát hành lại của nó. Trong khi đó, cô tiếp tục viết nhạc cho các ca sĩ khác, trong đó có "Till the World Ends" cho ca sĩ nhạc pop Britney Spears. Warrior, album thứ hai của cô, phát hành vào tháng 12 năm 2012, đem lại cho Kesha đĩa đơn top ten thứ tám với "Die Young".
Chịu ảnh hưởng từ nhiều thể loại âm nhạc và nghệ sĩ, Kesha chủ yếu lấy cảm hứng từ âm nhạc trong những năm của thập niên 80; Madonna, Queen và Beck đã được đề cập đến là gương mẫu cho phong cách nghệ thuật của cô. Sau khi trải nghiệm với nhiều thể loại như nhạc đồng quê, pop rock và nhạc điện tử, Kesha giữ vững với thể loại cuối cùng. Giọng hát kiểu "nửa rap nửa hát", hò, cùng với việc sử dụng auto-tune quá mức đã trở nên nhãn hiệu của riêng cô. Chủ đề âm nhạc của cô thường liên quan đến tiệc tùng, quậy phá, vui vẻ, mặc dù có một số bài hát rất riêng tư. Cô tham gia rất nhiều hoạt động, nổi bật nhất là về quyền động vật và LGBT. Kesha đã được đề cử hơn 40 giải thưởng, với 10 giải thắng. Trong số đó có Giải Âm nhạc châu Âu của MTV cho Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất vào năm 2010 và một số giải thưởng Billboard.
Tiểu sử
trái|240px|nhỏ|Kesha biểu diễn trên sân khấu vào năm 2011. Kesha được sinh ra tại Los Angeles, California vào ngày 1 tháng 3 năm 1987. Mẹ của cô, Pebe Sebert, là một ca sĩ-nhạc sĩ người đồng sáng tác ca khúc "Old Flames Can't Hold a Candle to You" cùng với Hugh Moffatt cho Joe Sun. Pebe, một người mẹ độc thân, phải bương trải rất nhiều để lo cho bản thân cô, Kesha, và anh trai của cô Lagan; họ sống dựa vào tiền trợ cấp và phiếu thực phẩm. Khi Kesha còn nhỏ, Pebe thường đem cô lên sân khấu cùng biểu diễn. Kesha tiết lộ cô không hề biết gì về cha cô. Mặc dù có một người đàn ông tự cho mình là cha cô đã liên lạc với tạp chí Star vào năm 2011 cùng với hình ảnh và thư từ, cho rằng đó là bằng chứng rằng họ đã từng có quan hệ cha-con trước khi cô lên 19 tuổi. Hai ông bà ngoại của cô đều là dân nhập cư từ Szentes, Hungary trong khi bà ngoại của cô là người gốc Ba Lan. Pebe cùng gia đình chuyển đến sống ở Nashville, Tennessee, vào năm 1991 sau khi nhận được một hợp đồng viết nhạc mới. Em trai của Kesha, Louis, được sinh ra sau đó. Pebe thường xuyên dẫn Kesha cùng với anh và em trai cô đến các phòng thu và khuyến khích Kesha hát khi cô phát hiện ra chất giọng của Kesha. Kesha cho rằng cô không thể hòa nhập với trường học ở Brentwood ngoại ô Nashville, mà cô gọi là vùng Đai Thánh Kinh, giải thích rằng cách mặc váy của cô cùng với chiếc quần nhung tím tự may và mái tóc tím không làm các học sinh khác thích thú. Cô chơi kèn trumpet và saxophone cho ban nhạc của trường, và tự mô tả bản thân mình trong một cuộc phỏng vấn với NPR là một học sinh siêng năng và cần cù.
Kesha từng đi học tại trường trung học Franklin và Brentwood ở Nashville. Ngoài ra còn tham dự các lớp học viết nhạc, Kesha cũng được chính mẹ mình dạy, và họ thường viết nhạc chung sau khi cô đi học về. Sau đó, Kesha bắt đầu thu âm những bản thu âm thử mà Pebe sẽ giới thiệu nó cho những người cô quen biết. Kesha cũng đã từng là thành viên trong ban nhạc của anh mình, Lagan. Kesha và Pebe cùng sáng tác ca khúc Stephen khi cô 16 tuổi, Kesha gửi nó đến David Gamson, một nhà sản xuất mà cô yêu thích, đến từ Scritti Politti và anh đồng ý sản xuất bài hát. Cô bỏ học vào năm 17 tuổi, sau khi được Dr. Luke và Max Martin thuyết phục phải qua Los Angeles để theo đuổi sự nghiệp âm nhạc của mình, và lấy bằng tốt nghiệp phổ thông sau. Cũng trong khoảng thời gian đó, Pebe trả lời một cuộc điện thoại từ chương trình thực tế, The Simple Life, tìm kiếm một gia đình "lạ" để Paris Hilton và Nicole Richie ghé thăm. Và tập đó lên sóng vào năm 2005. Luke và Martin nhận được một bản thu âm của Kesha từ Samantha Cox, một giám đốc của công ty sản xuất nhạc Broadcast Music Incorporated, và họ rất ấn tượng. Hai trong số những bản thu âm đó được mô tả trong tạp chí Billboard, đầu tiên là "một bản ballad đồng quê tự viết được hát rất hay" và thứ hai là "một bản trip-hop kinh khủng" mà Kesha rap tự do trong vòng một phút cho đến khi cô hết lời và không biết rap gì nữa ở đoạn cuối. Dr. Luke tiết lộ trong một cuộc phỏng vấn rằng chính bài hát thứ hai bắt được sự chú ý của anh, nói rằng "khi bạn đang nghe 100 đĩa CD, thì những bài hát dũng cảm như thế lại nổi trội"
2005–09: Khởi đầu
phải|nhỏ|225px|Kesha tại nước [[Áo vào mùa đông năm 2010.]]
Năm 2005, lúc cô 18 tuổi, Kesha ký hợp đồng với hãng đĩa của Dr. Luke, Kemosabe Entertainment, và công ty phát hành nhạc của anh, Prescription Songs. Sau đó Kesha hát bè cho đĩa đơn của Paris Hilton, "Nothing in This World". Vì Dr. Luke trở nên bận rộn với những dự án sắp tới của anh, sau khi gặt hái nhiều thành công trong việc viết và sản xuất album của Kelly Clarkson, Breakaway. Do đó Kesha lại ký hợp đồng với công ty quản lý của David Sonenberg, DAS Communications, vào năm 2006, hiếm khi tiếp xúc với Dr. Luke trong khoảng thời gian sau đó. DAS hứa hẹn sẽ lo cho Kesha một hợp đồng thu âm trong vòng một năm để đổi lấy 20% thu nhập của cô, với khả năng cô sẽ chấm dứt hợp đồng nếu họ thất bại. Cô làm việc với nhiều nhạc sĩ và nhà sản xuất trong thời gian ở công ty như đồng sáng tác đĩa đơn của ban nhạc pop nước Úc The Veronicas, "This Love" cùng với nhà sản xuất Toby Gad. Trong khi đang đẩy xa sự nghiệp của mình tại phòng thu, Kesha kiếm sống bằng nghề làm bồi bàn. Cô thêm ký hiệu đôla trên nghệ danh của mình để mỉa mai những khó khăn về tài chính lúc đó.
2009–11: Animal và Cannibal
300px|nhỏ|trái|Kesha biểu diễn trong tour lưu diễn của mình vào năm 2010. Sau khi thất bại trong việc thương lượng với hãng đĩa Lava và Atlantic vào năm 2009, Kesha ký một hợp đồng dài hạn với hãng đĩa RCA thông qua sự giúp đỡ của Dr. Luke. Sau khi dành 6 năm để làm việc cho album đầu tay của mình, cô bắt đầu hoàn thiện nó cùng với Luke và Max Martin. Cô viết 200 bài hát cho album. Album được sản xuất bởi Dr. Luke, người đảm nhiệm hầu hết các bài hát cùng với Martin, và các nhà sản xuất khác như Benny Blanco và Ammo. Album chủ yếu mang thể loại electropop với phách đập và synth, đánh dấu sự thay đổi phong cách của Dr. Luke. Animal xuất hiện tại vị trí quán quân trên bảng xếp hạng Billboard 200 khi được phát hành vào tháng 1 năm 2010. Nó được chứng nhận bạch kim tại Mỹ và đã bán được hơn hai triệu bản toàn cầu vào khoảng tháng 9. Đĩa đơn mở đầu cho album, "Tik Tok", phá kỉ lục cho lượng bán ra cao nhất trong vòng một tuần, bán được hơn 610,000 bản, cao nhất từ trước đến nay cho một ca sĩ nữ. Nó giữ vững ở vị trí đầu bảng trong vòng chín tuần và trở thành đĩa đơn đầu tay thành công nhất kể từ Debby Boone với "You Light Up My Life" vào năm 1977. Những đĩa đơn khác từ album, "Blah Blah Blah", "Your Love Is My Drug" và "Take It Off" đạt được thành công tương tự khi mỗi bài hát đều lọt vào top ten tại Úc, Canada và Hoa Kỳ. Kesha cũng xuất hiện trên hai đĩa đơn top ten của Taio Cruz và nhóm nhạc electro-pop 3OH!3.
Cách thể hiện rất ngông cuồng và gu thẩm mỹ không hề hào nhoáng, mà Kesha coi đó là cá tính của mình, đã nhanh chóng đem lại sự nổi tiếng cho cô. Các nhà phê bình nói rằng nó rất thực, trong khi số khác lại nghĩ rằng cô được sắp đặt và không hề đáng tin. Các quản lý cũ của Kesha từ công ty DAS Communications đã nộp đơn kiện sau đó, đòi hoa hồng là 14 triệu đô từ Kesha và 12 triệu đô từ Dr. Luke cho hợp đồng của cô với hãng đĩa RCA, cho rằng cô đã gia hạn cho họ để kiếm hợp đồng thu âm rồi đột nhiên bỏ họ đi dưới sự ép buộc của Dr. Luke. Kesha bắt đầu kiện vào tháng 10, trích dẫn Luật dành cho các công ty quản lý ca sĩ độc quyền ở California và yêu cầu Ủy viên Lao động Califnornia công bố rằng hợp đồng của cô với DAS vô hiệu lực bởi vì DAS là công ty quản lý không giấy phép khi kiếm việc cho cô ở California, nơi chỉ có các công ty có giấy phép mới được làm. Vụ án kết thúc vào năm 2012 trước khi album thứ hai của cô được phát hành. Kesha tổ chức một buổi lưu diễn từ thiện vào ngày 16 tháng 6, năm 2010 cho nạn nhân của nạn lũ vào tháng 5 ở Tennessee từ quê hương của mình là Nashville. Cô thu về hơn 70,000 đô từ sự kiện này. Cô là ca sĩ mở màn cho tour lưu diễn Last Girl on Earth ở Bắc Mỹ của Rihanna và được Giải Âm nhạc châu Âu của MTV trao tặng giải thưởng cho Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất vào năm 2010.
220px|nhỏ|upright|Kesha biểu diễn tại tour lưu diễn Get Sleazy (2011). Vào tháng 11 năm 2010, Animal được phát hành lại kèm theo đĩa mở rộng, Cannibal. Đĩa đơn đầu tiên từ Cannibal, "We R Who We R" xuất hiện lần đầu tiên trên Billboard Hot 100 tại vị trí đầu bảng. Với hai đĩa đơn quán quân và bốn bài hit top ten, Kesha được Billboard ghi tên ở vị trí đầu tiên trên danh sách Hot 100 Artist, trong khi đó "Tik Tok" đứng đầu bảng xếp hạng cuối năm. Đĩa đơn tiếp theo từ Cannibal, "Blow" lọt vào top ten của Hot 100. Khoảng tháng 6 năm 2011, lượt tải các đĩa đơn của cô trên mạng lên tới gần 21 triệu, chỉ riêng tại nước Mỹ. Vào tháng 2 năm 2011, Kesha bắt đầu tour lưu diễn toàn cầu đầu tiên, Get Sleazy. Tour lưu diễn được mở rộng ra thêm vào mùa hè, vì lý do cháy vé, tổng cộng tour đi qua ba châu lục. Kesha cũng đồng sáng tác ca khúc "Till the World Ends" cho ca sĩ Britney Spears và cô xuất hiện trên phiên bản remix của bài hát cùng với rapper Nicki Minaj. Sau khi gặp gỡ Kesha tại lễ trao giải Grammy năm 2010 và tham dự các buổi biểu diễn của cô, ca sĩ nhạc rock Alice Cooper mời cô viết nhạc và hát trên ca khúc, "What Baby Wants", có trên album của anh, Welcome 2 My Nightmare.
Kesha được ghi danh là đại sứ toàn cầu đầu tiên của Hội Nhân đạo Hoa Kỳ về quyền động vật, mà cô được mong đợi là sẽ lấy được sự chú ý của mọi người về vấn đề thử nghiệm mỹ phẩm trên động vật và săn bắt cá mập. Cô cũng xuất hiện cùng với ca sĩ nhạc rock Iggy Pop trong một chiến dịch của PETA, phản đối việc ngược đãi hải cẩu con ở Canada và sau đó viết thư cho tập đoàn kinh doanh hệ thống nhà hàng thức ăn nhanh McDonald's về cơ sở giết mổ của họ.
2012–nay: Warrior
210px|trái|upright|nhỏ|Kesha tại Today Show (2012). Album phòng thu thứ hai của Kesha, Warrior được phát hành vào ngày 30 tháng 11, năm 2012. Cô bắt đầu viết nhạc cho album kể từ khi đi lưu diễn trên tour vào năm 2011. Album có Dr. Luke và Max Martin đảm nhận phần sản xuất, cùng với một bài hát của Wayne Coyne, ca sĩ chính của nhóm nhạc alternative Flaming Lips. Coyne liên lạc để hợp tác với Kesha khi biết cô rất hâm mộ ban nhạc của anh. Ngoài công việc cho album của Kesha, họ còn thu âm bài hát "2012 (You Must Be Upgraded)" cho album của họ, The Flaming Lips and Heady Fwends. Đĩa đơn đầu tiên từ Warrior là "Die Young". Bài hát xuất hiện lần đầu trên Billboard Hot 100 ở hạng thứ mười ba và sau đó đạt tới vị trí á quân. Bài hát cũng có mặt trên các bảng xếp hạng tại châu Âu và Văn hóa quyển tiếng Anh, lọt vào top ten tạ Úc, Canada, và Đan Mạch. Cùng thời gian phát hành album, Kesha phát hành một quyển tự truyện bằng tranh, My Crazy Beautiful Life do Touchstone Books xuất bản vào tháng 11. Sau đó, một sê-ri phim tài liệu mang tên Ke$ha: My Crazy Beautiful Life sẽ được phát hành vào tháng 4 năm 2013 trên MTV.
Ngày 7 tháng 10 năm 2013, Kesha và Pitbull phát hành đĩa đơn hợp tác có tựa đề "Timber" do Dr. Luke sản xuất. Bài hát thành công lớn về mặt thương mại trên toàn cầu, trở thành đĩa đơn #1 thứ ba và đĩa đơn nằm trong top 10 thứ mười một của cô trên bảng xếp hạng Hot 100.
2017 - nay: Rainbow
Tiếp nối 2 album Animal và Warrior, album thứ ba của Kesha với tên Rainbow được ra mắt vào ngày 11 tháng 8 năm 2017. Tuy nhiên, album này mang một phong cách hoàn toàn khác so với hai album trước. Rainbow là một chương hoàn toàn khác. Sau vụ kiện với Dr. Luke, có lẽ Kesha, theo như nhiều người nghĩ, không thể đứng lên được. Nhưng với sự trợ giúp của nhiều người như bạn trai cô - Brad, anh trai - Lagan Sebert, Ben Fold, mẹ cô, Pebe Sebert, Cara Salimando, Tonny Price,... và nhiều người khác với những sự trợ giúp mà ta không thể kể hết, Kesha đã trở lại đầy ngoạn mục trong một phong cách nhạc mới, không kém phần hay cũng như những ý nghĩa. Nhiều bài hát trong Rainbow có điểm chung là chúng là những lời động viên với những người cô độc, rằng không phải họ bị ruồng bỏ, mà họ thuộc về một thế giới khác; hay lời khuyên với mọi người rằng dù gì thì mọi thứ sẽ trở nên tốt đẹp hơn. Album đã đứng đầu top 200 của Billboard, đứng đầu Itunes của nhiều quốc gia
Ngoài ra, cô còn hợp tác với Macklemore trong bài hát good old days thuộc album Gemini
Rainbow Tour bắt đầu vào ngày 15 tháng 9 và kết thúc vào ngày 1 tháng 11.
Nguồn cảm hứng
250px|nhỏ|trái|Kesha biểu diễn tại [[Get Sleazy Tour (2011).]] Kesha lấy cảm hứng từ các thể loại như hip-hop, punk rock, pop thập niên 80, nhạc dance và nhạc đồng quê cổ điển. David Jeffries của Allmusic xem thể loại nhạc của Kesha là "crunkcore" khi nói về phần góp giọng của cô trên album của 3OH!3, Streets of Gold. Về nhạc đồng quê, các ca sĩ như Dolly Parton và Johnny Cash đều là nguồn cảm hứng cho cô khi mẹ cô chuyên viết nhạc thể loại này, anh trai của cô thì đưa cô đến với các ban nhạc hip-hop và punk như, Fugazi, Dinosaur Jr. và Beastie Boys. Cô thường lấy cảm hứng từ Beck, Queen, Led Zeppelin, Madonna, Aaron Neville, Britney Spears, Bob Dylan, The Damned, Velvet Underground, Blondie và nghệ sĩ graffiti, Banksy. Cô kể những câu chuyện tình trong lời nhạc của cô, rất thành thật và mộc mạc, thường thấy ở nhạc đồng quê, trong khi bài hát cùng tên với album đầu tay thì được tạo nên với âm hưởng từ các ban nhạc alternative rock như Flaming Lips và Arcade Fire. Cô xem Beastie Boys là một nguồn cảm hứng mãnh liệt, khi nói với tờ Newsweek rằng cô hằng mong muốn được giống họ và tạo ra những ca khúc "trẻ trung và ngông cuồng". Cô gọi album đầu tay, Animal là một vật tặng để tỏ lòng kính trọng đến album Licensed to Ill của Beastie Boys và nhạc rap của họ đã truyền cảm hứng cho "Tik Tok". Về chuyến lưu diễn quảng bá của mình, Kesha muốn học hỏi từ những màn trình diễn của Iggy Pop. Cô liệt kê album của ông, The Idiot cùng với Led Zeppelin và AC/DC là nguồn cảm hứng tạo nên album thứ hai, Warrior, mang âm hưởng nhạc rock những năm 70. Dẫn đến việc họ hợp tác trong một bài hát trên Warrior.
Cô còn lấy cảm hứng từ những bộ phim cổ điển. Phần trang điểm của cô trên sân khấu đều có một bên mắt được tô vẽ bằng kim tuyến nhiều màu, giống trong phim A Clockwork Orange. Video ca nhạc cho "Your Love is My Drug" có những phân đoạn hoạt hình lấy cảm hứng từ bộ phim của The Beatles, Yellow Submarine, trong khi chuyến lưu diễn Get Sleazy được mô tả là khá giống với phong cách của Mad Max."
Danh sách các chuyến lưu diễn
Quảng bá Mở màn
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1987 Thể loại:Nữ ca sĩ Mỹ Thể loại:Người Tennessee Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Ca sĩ Mỹ thế kỷ 21 Thể loại:Nữ ca sĩ-người viết bài hát Mỹ Thể loại:Người Mỹ gốc Đức Thể loại:Nhạc sĩ nhạc pop Mỹ Thể loại:Ca sĩ nhạc pop Mỹ Thể loại:Nhạc sĩ nhạc synthpop Mỹ Thể loại:Người hoạt động xã hội vì quyền động vật Thể loại:Nhạc sĩ song tính Thể loại:Người song tính nữ Thể loại:Nhà hoạt động quyền LGBT Mỹ Thể loại:Ca sĩ LGBT Thể loại:Nghệ sĩ của RCA Records Thể loại:Ca sĩ nhạc synthpop Thể loại:Người viết bài hát LGBT Thể loại:Người Mỹ gốc Anh Thể loại:Ca sĩ nhạc pop rock Mỹ Thể loại:Nữ ca sĩ thế kỷ 21 Thể loại:Nữ ca sĩ nhạc pop Mỹ Thể loại:Ca sĩ Los Angeles Thể loại:Time 100 năm 2018
Hoplodrina clausa
Hoplodrina clausa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hoplodrina
Châu Nam Cực
Lục địa Nam Cực hay châu Nam Cực (Antarctica, phát âm hay ; còn được gọi là Nam Cực) là lục địa nằm xa về phía nam và tây nhất trên Trái Đất, chứa Cực Nam địa lý và nằm trong Vùng Nam Cực của Nam Bán cầu, gần như hoàn toàn ở phía nam Vòng Nam Cực và được Nam Đại Dương bao quanh. Châu Nam Cực có diện tích 14200000 km2, là lục địa lớn thứ năm trên Trái Đất, gần gấp đôi Úc. Khoảng 98% châu Nam Cực bị bao phủ bởi một lớp băng có bề dày trung bình 1,9 km. Băng lan tỏa ra khắp mọi phía, xa nhất lên phía bắc tới bán đảo Nam Cực. Theo một quy định tập thể chính thức tức về mặt kỹ thuật thì châu lục này được đảm bảo rằng hoàn toàn không bị bất kỳ nước nào tuyên bố chủ quyền ở đây.
Xét trung bình, Châu Nam Cực là lục địa lạnh nhất, khô nhất, nhiều gió nhất, và cao nhất trong số tất cả các lục địa. Châu Nam Cực chủ yếu là một hoang mạc địa cực với lượng giáng thủy hàng năm chỉ 200 mm ở dọc bờ biển và ít hơn nhiều trong nội lục. Nơi đây từng ghi nhận mức nhiệt −89,2 °C (−128,6 °F), trong khi nhiệt độ trung bình quý ba (giai đoạn lạnh nhất trong năm) là −63 °C (−81 °F). Hàng năm có khoảng 1.000 đến 5.000 người cư trú tại các trạm nghiên cứu nằm rải rác trên khắp lục địa. Sinh vật bản địa nơi đây bao gồm nhiều loại tảo, vi khuẩn, nấm, thực vật, nguyên sinh vật, một số loài mạt, giun tròn, cánh cụt, chân vây, và gấu nước. Thảm thực vật hiện diện là đài nguyên.
Châu Nam Cực là vùng đất cuối cùng trên Trái Đất được con người khai phá và định cư. Mãi tới năm 1820 lục địa này mới được quan sát lần đầu bởi đoàn thám hiểm người Nga của Fabian Gottlieb von Bellingshausen và Mikhail Petrovich Lazarev trên hai con tàu Vostok và Mirny, những người đã trông thấy thềm băng Fimbul. Mặc dù vậy, do môi trường khắc nghiệt, thiếu nguồn tài nguyên dễ tiếp cận và tính biệt lập, châu Nam Cực vẫn bị bỏ mặc trong phần còn lại của thế kỷ 19. Cuộc đổ bộ được xác nhận đầu tiên do một nhóm người Na Uy thực hiện vào năm 1895.
Châu Nam Cực trên thực tế là một nơi công quản do các bên tham gia Hệ thống Hiệp ước Nam Cực có vị thế cố vấn quản lý. Hiệp ước Nam Cực được 12 nước ký kết vào năm 1959, tính đến nay đã có thêm 42 nước thành viên. Hiệp ước ngăn cấm các hoạt động quân sự, khai thác khoáng sản, thử hạt nhân và thải bỏ chất thải hạt nhân; ủng hộ nghiên cứu khoa học và bảo vệ khu sinh thái của lục địa. Các thí nghiệm đang được thực hiện bởi hơn 4.000 nhà khoa học đến từ nhiều quốc gia.
Lịch sử khám phá
Châu Nam Cực không có dân bản địa. Trong hành trình thứ hai vào tháng 2 năm 1775, James Cook nêu lục địa cực như vậy có thể tồn tại và trong một bản nhật ký khác ông viết: "Tôi tin chắc điều này và chúng ta, còn hơn là có thể, đã nhìn thấy một phần của nó".
Tuy nhiên, niềm tin về sự tồn tại của Terra Australis, một lục địa rộng lớn ở phương nam xa xôi để "cân bằng" với những miền đất phương bắc châu Âu, châu Á, Bắc Mỹ, đã phổ biến từ thời Ptolemy hồi thế kỷ 1 trước CN. Thậm chí đến cuối thế kỷ 17 sau khi các nhà thám hiểm nhận ra Nam Mỹ và Úc không phải một phần của "châu Nam Cực" truyền thuyết, các nhà địa lý vẫn tin rằng lục địa này lớn hơn nhiều thực tế. Cái tên Terra Australis được trao cho Úc thay vì châu Nam Cực bởi suy nghĩ sai lầm rằng không còn khối đất đáng kể nào có thể tồn tại xa hơn ở phía nam. Nhà thám hiểm Matthew Flinders được tin là người đã phổ biến việc trao tên gọi Terra Australis cho Úc.
Bản đồ của người châu Âu vẫn thể hiện vùng đất giả thuyết này cho đến khi các con tàu HMS Resolution và Adventure của James Cook vượt qua Vòng Nam Cực vào ngày 17 tháng 1 năm 1773, tháng 12 năm 1773 và tháng 1 năm 1774. Cook đã tiến đến còn cách bờ biển châu Nam Cực khoảng 120 km trước khi quay về vì gặp đồng băng vào tháng 1 năm 1773.
Vào năm 1820 các con tàu chỉ huy bởi Fabian Gottlieb von Bellingshausen, Edward Bransfield, và Nathaniel Palmer đã trông thấy châu Nam Cực hoặc thềm băng của nó.
Vào ngày 22 tháng 1 năm 1840, hai ngày sau khi khám phá bờ biển phía tây quần đảo Balleny, một số thành viên đoàn thám hiểm 1837–40 của Jules Dumont d'Urville đã đặt chân lên hòn đảo cao nhất trong nhóm đảo đá ven biển nằm cách mũi Géodésie thuộc vùng đất Adélie 4 km. Tại đó họ lấy một số mẫu động vật, tảo, khoáng vật, giương cờ Pháp và tuyên bố chủ quyền lãnh thổ.
Địa lý
thumb|Bản đồ địa danh châu Nam Cực (ấn vào hình và phóng to để xem chi tiết). Châu Nam Cực tọa lạc bất cân xứng quanh Cực Nam và chủ yếu ở phía nam Vòng Nam Cực, là lục địa xa về phương nam nhất và được bao quanh bởi Nam Đại Dương hoặc theo định nghĩa khác là phần nam Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương, hay phần nam Thế Giới Dương. Ở châu Nam Cực có một số sông và hồ, sông dài nhất là Onyx còn Vostok là một trong những hồ dưới băng lớn nhất thế giới. Châu Nam Cực có diện tích hơn 14 triệu km², là lục địa lớn thứ năm, gấp khoảng 1,3 lần châu Âu. Bờ biển dài 17.968 km, chủ yếu là những dạng băng. Dãy Transantarctic gần nối liền hai chỗ thắt ở biển Ross và biển Weddell chia châu Nam Cực thành hai phần. Phần phía tây biển Weddell và phía đông biển Ross là Tây Nam Cực và phần còn lại là Đông Nam Cực.
thumb|250px|Bản đồ địa hình châu Nam Cực thumb|250px|Erebus, một núi lửa hoạt động trên đảo Ross
Khoảng 98% diện tích châu Nam Cực bị phiến băng Nam Cực, một lớp băng dày trung bình ít nhất 1,6 km, che phủ. 90% lượng băng của thế giới, tương ứng 70% lượng nước ngọt, là ở châu Nam Cực. Nếu toàn bộ số băng này tan chảy thì mực nước biển sẽ dâng thêm khoảng 60 m. Giáng thủy là rất thấp ở đa phần nội lục, chỉ 20 mm một năm. Ở một số vùng "băng xanh" giáng thủy nhỏ hơn thăng hoa nên cân bằng khối lượng là âm. Tại những thung lũng khô, hiệu ứng tương tự xảy ra trên nền đá tạo nên cảnh quan cằn cỗi.
Tây Nam Cực bị một phiến băng bao phủ. Vì có xác suất nhỏ sụp đổ nên phiến băng này thu hút sự quan tâm gần đây. Nếu phiến băng tan vỡ, mực nước biển sẽ dâng thêm vài mét trong một thời gian địa chất tương đối ngắn, có lẽ cỡ vài thế kỷ. Một số dòng chảy băng, thứ chiếm khoảng 10% dung tích phiến băng, chảy tới một trong nhiều thềm băng của châu Nam Cực.
Đông Nam Cực nằm về bên Ấn Độ Dương và bao gồm các vùng đất Coats, Queen Maud, Enderby, Mac. Robertson, Wilkes, và Victoria. Đa phần Đông Nam Cực thuộc Đông Bán Cầu và bị một phiến băng che phủ.
Vinson thuộc dãy Ellsworth là núi cao nhất châu Nam Cực với độ cao 4.892 m. Châu Nam Cực có nhiều núi ở cả lục địa và các đảo xung quanh. Erebus trên đảo Ross là núi lửa còn hoạt động nằm xa về phía nam nhất của thế giới. Một núi lửa khác trên đảo Deception nổi tiếng vì lần phun trào lớn vào năm 1970. Các vụ phun trào nhỏ xảy ra thường xuyên và dòng dung nham được quan sát trong những năm gần đây. Những núi ngủ yên có tiềm năng thức dậy. Vào năm 2004 các nhà nghiên cứu người Mỹ và Canada phát hiện một núi lửa dưới nước có khả năng hoạt động ở Bán đảo Nam Cực.
Châu Nam Cực có hơn 70 hồ nằm dưới phiến băng lục địa, lớn nhất là hồ Vostok bên dưới Trạm Vostok của Nga được khám phá vào năm 1996. Hồ này được tin đã cô lập trong 500.000 đến một triệu năm nhưng khảo sát gần đây gợi ý thi thoảng có những dòng chảy lớn từ hồ này sang hồ khác.
Các lõi băng được khoan tới khoảng 400 m trên mực nước cho thấy một số bằng chứng về sự sống vi sinh trong hồ Vostok. Bề mặt đóng băng của hồ có những điểm tương đồng với vệ tinh Europa của Sao Mộc. Việc khám phá ra sự sống trong hồ Vostok sẽ củng cố luận cứ có sự sống trên Europa. Vào ngày 7 tháng 2 năm 2008 một đội NASA khởi động nhiệm vụ đến hồ Untersee tìm kiếm sinh vật ái cực trong nước có tính kiềm cao. Nếu được phát hiện, những sinh vật kiên cường này có thể ủng hộ thêm lý lẽ về sự sống ngoài Trái Đất ở những môi trường cực lạnh và giàu metan.
Địa chất
thumb|left|Địa hình dưới băng và độ sâu của đá móng nằm dưới phiến băng Nam Cực thumb|right|250px|Địa hình móng châu Nam Cực là quan trọng để hiểu về chuyển động của phiến băng lục địa
Lịch sử địa chất và cổ sinh vật
Hơn 170 triệu năm trước, châu Nam Cực là một phần của siêu lục địa Gondwana. Qua thời gian, Gondwana dần tan vỡ và châu Nam Cực mà chúng ta biết ngày nay hình thành vào khoảng 25 triệu năm trước. Châu Nam Cực không phải luôn luôn lạnh, khô và bị băng bao phủ. Tại một số thời điểm, lục địa này nằm xa hơn về phía bắc, có khí hậu nhiệt đới hoặc ôn đới, có rừng bao phủ và là nơi cư ngụ của nhiều dạng sống cổ xưa.
Đại Cổ sinh (540–250 Ma)
Vào kỷ Cambri, một lượng lớn đá cát, đá vôi, đá phiến đã lắng kết. Gondwana có khí hậu ôn hòa và một phần Tây Nam Cực nằm ở Bắc Bán cầu. Đông Nam Cực tọa lạc tại xích đạo, kề những biển nhiệt đới nơi mà bọ ba thùy và động vật không xương sống dưới đáy phát đạt. Đến khi kỷ Devon bắt đầu (416 Ma), Gondwana đã lùi xa hơn về phương nam. Khí hậu lạnh hơn song hóa thạch thực vật mặt đất lại được biết từ thời kỳ này. Cát và bùn đọng lại ở nơi mà nay là dãy Ellsworth, Horlick và Pensacola. Băng hà khởi phát tại điểm kết của kỷ Devon (360 Ma) và Gondwana trở nên dịch về tâm cực nam. Khí hậu lạnh đi song quần thực vật vẫn còn đó. Vào kỷ Permi, thống trị mặt đất là thực vật có hạt như Glossopteris sinh trưởng nơi đầm lầy. Qua thời gian đầm lầy trở thành trầm tích than đá ở dãy Xuyên Nam Cực. Lui tới hồi kết của kỷ Permi, sự ấm lên mang đến khí hậu nóng, khô cho khắp Gondwana.
Gondwana tan vỡ (160–23 Ma)
Châu Nam Cực lạnh đi từng bước khi các lục địa tỏa ra làm thay đổi hải lưu từ chuyển động theo chiều kinh tuyến sang chiều vĩ tuyến khiến sự khác biệt nhiệt độ theo vĩ độ tăng.
Châu Phi tách khỏi châu Nam Cực vào kỷ Jura, khoảng 160 Ma, kế đến là tiểu lục địa Ấn Độ vào đầu kỷ Creta (khoảng 125 Ma). Đến hết kỷ Creta (khoảng 66 Ma), châu Nam Cực (khi ấy liền với Úc) vẫn có khí hậu cận nhiệt đới và quần thực vật, động vật có túi. Vào thế Eocen, Úc và New Guinea tách khỏi châu Nam Cực (40 Ma) khiến cho những hải lưu vĩ tuyến có thể cô lập châu Nam Cực khỏi Úc và băng bắt đầu xuất hiện. Trong sự kiện tuyệt chủng Eocen–Oligocen 34 triệu năm trước, hàm lượng CO2 được phát hiện vào tầm 760 ppm và đang giảm từ mức hàng ngàn ppm trước đó.
Khoảng 23 Ma, eo biển Drake mở ra giữa châu Nam Cực và Nam Mỹ dẫn đến việc Hải lưu vòng Nam Cực cô lập hoàn toàn lục địa. Mô hình biến đổi gợi ý sự sụt giảm hàm lượng CO2 trở nên hệ trọng hơn. Băng bắt đầu lan tỏa thay thế rừng cây đã từng che phủ châu Nam Cực trước đó. Từ khoảng 15 Ma lục địa đã bị băng bao phủ hầu khắp.
Ngày nay
thumb|Sông băng và đá nổi ở vùng đất Marie Byrd nhìn từ máy bay [[Douglas DC-8|DC-8 của NASA]] Lớp băng dày vĩnh cửu che phủ hầu hết lục địa gây trở ngại lớn cho công tác nghiên cứu địa chất châu Nam Cực. Tuy nhiên, công nghệ mới như viễn thám, ra-đa xuyên đất, và hình ảnh vệ tinh đã bắt đầu tiết lộ cấu trúc bên dưới lớp băng.
Về mặt địa chất, Tây Nam Cực gần giống dãy Andes ở Nam Mỹ. Bán đảo Nam Cực hình thành bởi việc trầm tích đáy biển biến chất và nâng lên vào cuối đại Cổ sinh và đầu đại Trung sinh đi kèm hiện tượng núi lửa và magma xâm nhập. Andesit và rhyolit là hai loại đá phổ biến nhất ở Tây Nam Cực hình thành từ núi lửa trong kỷ Jura. Còn có bằng chứng về hoạt động núi lửa ở vùng đất Marie Byrd và đảo Alexander kể cả khi đã xuất hiện phiến băng. Khu vực khác thường duy nhất ở Tây Nam Cực là dãy Ellsworth có địa tầng giống Đông Nam Cực hơn.
Đông Nam Cực đa dạng về địa chất, khởi nguồn từ Tiền Cambri với một số đá hình thành vào hơn 3 tỉ năm trước. Phần nền gồm đá magma và đá biến chất là thành tố cơ bản của khiên lục địa. Trên cùng lớp nền là than và các loại đá ngày nay như đá cát, đá vôi, đá phiến lắng kết vào kỷ Devon và Jura làm nên dãy Transantarctic. Ở những vùng duyên hải như dãy Shackleton và vùng đất Victoria xảy ra một vài sự đứt gãy.
Than là nguồn khoáng sản chính của châu Nam Cực. Frank Wild đã lần đầu tìm thấy than gần sông băng Beardmore trong chuyến thám hiểm Nirod và hiện than cấp thấp được biết có ở nhiều nơi thuộc dãy Transantarctic. Nhóm núi Prince Charles chứa lượng trầm tích quặng sắt đáng kể. Tài nguyên giá trị nhất của châu Nam Cực nằm ở ngoài khơi, đó là các mỏ dầu và khí thiên nhiên được phát hiện ở biển Ross vào năm 1973. Nghị định thư Bảo vệ Môi trường của Hiệp ước Nam Cực cấm khai thác mọi nguồn khoáng sản cho đến năm 2048.
Khí hậu
thumb|left|250px|Băng xanh che phủ [[hồ Fryxell được tạo thành từ nước băng tan của sông băng Canada và các sông băng nhỏ hơn khác]] thumb|250px|Gần bờ biển, tháng 12 có nhiệt độ khá ôn hòa Châu Nam Cực là lục địa lạnh nhất trên Trái Đất. Tuy nhiên, nó chỉ bắt đầu bị băng che phủ vào 34 triệu năm trước và trước đó băng không tồn tại. Nhiệt độ không khí tự nhiên thấp nhất từng ghi nhận trên hành tinh là −89,2 °C tại Trạm Vostok của Liên Xô (nay là Nga) ở châu Nam Cực vào ngày 21 tháng 7 năm 1983. Một phép so sánh, mức nhiệt này thấp hơn điểm băng khô thăng hoa tại một át-mốt-phe áp suất riêng phần 10,7 °C, nhưng vì CO2 chỉ chiếm 0,039% thành phần không khí, cần nhiệt độ thấp hơn −150 °C để tạo thành tuyết băng khô ở châu Nam Cực. Vào năm 2010, vệ tinh đã xác định một mức nhiệt trong không khí thấp hơn là −94,7 °C nhưng nó có thể bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ mặt đất và không được đo tại độ cao 2 mét trên bề mặt theo như yêu cầu cho kỷ lục nhiệt độ không khí chính thức. Châu Nam Cực là một hoang mạc băng giá với lượng giáng thủy thấp, trung bình hàng năm dưới 10 mm tại điểm Cực Nam. Nhiệt độ xuống thấp nhất vào khoảng −80 °C đến −89,2 °C trong nội lục vào mùa đông và lên cao nhất 5 °C đến 15 °C gần bờ biển vào mùa hè. Mức nhiệt cao kỷ lục được ghi nhận là 20,75 °C vào tháng 9 năm 2020 tại đảo Seymour. Cháy nắng thường là vấn đề sức khỏe bởi bề mặt tuyết phản xạ gần như toàn bộ tia tử ngoại chiếu tới. Do đặc điểm vị trí địa lý, luôn tồn tại những giai đoạn tối bất biến và sáng bất biến dài tạo nên những kiểu khí hậu lạ lẫm đối với con người ở hầu khắp phần còn lại của hành tinh.
thumb|left|250px|Bề mặt tuyết tại [[Trạm Dome C là dạng bề mặt đặc trưng của hầu khắp lục địa]] Đông Nam Cực lạnh hơn phần phía tây bởi độ cao lớn hơn. Frông thời tiết hiếm khi thâm nhập sâu vào trong lục địa khiến cho vùng trung tâm lạnh và khô. Phần này mặc dù ít mưa, nhưng băng vẫn duy trì trong thời gian dài. Tuyết rơi dày là hiện tượng phổ biến ở duyên hải lục địa, nơi từng ghi nhận lượng tuyết rơi lên tới 1,22 m trong 48 giờ.
Ở rìa lục địa, gió katabatic (giáng phong) mạnh thường thổi ngang tốc độ gió bão. Trong nội lục, sức gió điển hình ở ngưỡng vừa phải. Vào những ngày hè quang đãng, lượng bức xạ mặt trời chiếu đến bề mặt Cực Nam nhiều hơn xích đạo do ngày nắng ở đây kéo dài 24 giờ.
Châu Nam Cực lạnh hơn Vùng Bắc Cực bởi ba lý do. Thứ nhất, đa phần lục địa cao trên 3.000 mét so với mực nước biển và ở tầng đối lưu nhiệt độ giảm theo độ cao. Thứ hai, bao phủ vùng cực bắc là Bắc Băng Dương: sự ấm áp tương đối của đại dương truyền qua lớp băng và ngăn không cho nhiệt độ ở Vùng Bắc Cực đạt đến ngưỡng tối cực đặc thù của bề mặt đất châu Nam Cực. Thứ ba, Trái Đất ở điểm viễn nhật trong tháng 7 (tức là Trái Đất ở xa Mặt Trời nhất vào mùa đông Nam Cực) và ở điểm cận nhật trong tháng 1 (ở gần Mặt Trời nhất vào mùa hè Nam Cực); khoảng cách quỹ đạo góp phần khiến mùa đông Nam Cực lạnh hơn (và mùa hè ấm hơn). Tuy nhiên, hai lý do đầu có tác động chủ yếu.
Nam cực quang, hay ánh sáng phương nam, là khung cảnh rực rỡ sắc màu trên bầu trời đêm gần Nam Cực tạo bởi gió mặt trời khi đi qua Trái Đất. Một cảnh tượng độc đáo khác là bụi kim cương, đám mây gần mặt đất chứa các tinh thể băng nhỏ mà nhìn chung hình thành dưới bầu trời trong hoặc tương đối trong. Ảo nhật hay Mặt Trời giả, một hiện tượng quang học khí quyển thường gặp, là một đốm sáng bên cạnh Mặt Trời thật.
Dân số
thumb|left|250px|Nghi thức Nam Cực, một khu vực cách cực nam địa lý vài mét tại Trạm Amundsen–Scott
Một số chính phủ duy trì các trạm nghiên cứu có người ở lâu dài trên lục địa. Số người làm, hỗ trợ nghiên cứu khoa học cùng những công việc khác ở châu Nam Cực và các hòn đảo gần đó dao động từ khoảng 1.000 vào mùa đông đến 5.000 vào mùa hè, tương ứng mật độ dân số 70–350 người/một triệu km² mỗi thời điểm. Không ít trạm bố trí người quanh năm, nhân viên làm qua mùa đông thường tới từ nước họ và phục vụ một năm. Nhà thờ Chính thống giáo Trinity mở cửa vào năm 2004 tại Trạm Bellingshausen của Nga quanh năm có một đến hai tư tế điều hành và họ cũng được thay phiên hàng năm.
Cư dân bán thường trực đầu tiên của khu vực gần châu Nam Cực (phía nam đới hội tụ Nam Cực) là những thợ săn hải cẩu người Mỹ và Anh. Họ từng ở South Georgia một năm hoặc hơn, từ 1786 trở đi. Vào thời kỳ săn cá voi kéo dài đến năm 1966, dân số đảo này dao động từ hơn 1.000 vào mùa hè (một số năm hơn 2.000) đến tầm 200 vào mùa đông. Thợ săn chủ yếu là người Na Uy cùng một tỉ lệ người Anh tăng dần. Chốn định cư gồm có Grytviken, King Edward Point, Stromness, Husvik, Godthul, Cảng Leith, Prince Olav, và Ocean. Quản lý và những công chức thâm niên của trạm cá voi thường sống cùng gia đình. Trong số họ có Carl Anton Larsen, nhà thám hiểm và thợ săn cá voi lão luyện người Na Uy, người sáng lập Grytviken. Larsen và gia đình nhập quốc tịch Anh vào năm 1910. thumb|250px|Bảo tàng Cảng Lockroy Bé gái người Na Uy Solveig Gunbjørg Jacobsen là đứa trẻ đầu tiên sinh ra ở Vùng Nam Cực, cụ thể tại Grytviken vào ngày 8 tháng 10 năm 1913. Cô là con gái của Klara Olette Jacobsen và Fridthjof Jacobsen, trợ lý điều hành của trạm cá voi. Jacobsen đến đảo vào năm 1904 và trở thành người quản lý Grytviken từ 1914 đến 1921. Ông có hai người con sinh ra trên đảo.