cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dinh thự Würzburg
Dinh thự Würzburg (Đức: Würzburger Residenz) hay Cung điện Würzburg là một cung điện nằm ở Würzburg, Bayern, miền nam nước Đức. Johann Lukas von Hildebrandt và Maximilian von Welsch là hai kiến trúc sư đại diện của phong cách Baroque ở Áo / Nam Đức đã tham gia vào việc xây dựng, cùng với Robert de Cotte và Germain Boffrand những người theo phong cách kiến trúc kiểu Pháp. Balthasar Neumann là kiến trúc sư sân của Giáo phận Công giáo Rôma Wurzburg là kiến ​​trúc sư chính của dinh thự được ủy quyền bởi Hoàng tử-Giám mục Würzburg Johann Philipp Franz von Schönborn và em trai Friedrich Karl năm 1720 và hoàn thành vào năm 1744. Họa sĩ người Venezia Giovanni Battista Tiepolo với sự hỗ trợ của con trai ông là Domenico đã vẽ những bức bích họa tuyệt đẹp trong dinh thự.
Bên trong dinh thự được coi là kiệt tác của kiến ​​trúc và nghệ thuật Baroque/Rococo hoặc Tân cổ điển bao gồm cầu thang lớn, nhà nguyện và Hội trường Hoàng gia. Công trình được hoàng đế Napoleon gọi là "nhà của cha xứ lớn nhất châu Âu". Nó đã bị hư hại nặng nề do các vụ ném bom của quân Đồng minh trong Chiến tranh thế giới lần thứ hai và việc khôi phục đã được tiến hành từ năm 1945. Kể từ năm 1981, dinh thự này đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới.
Lịch sử
Các Hoàng tử-Giám mục Wurzburg cư ngụ trong Pháo đài Marienberg nằm trên một ngọn đồi phía tây sông Main cho đến đầu thế kỷ 18. Johann Philipp Franz von Schönborn (1719–24) đã chuyển cung điện tới một nơi được xây dựng từ năm 1701–04, tiền thân của dinh thự Würzburg. Tuy nhiên, theo ý kiến ​​của ông, cung điện khá nhỏ không xứng với vị trí của mình như một vị vua quân chủ tuyệt đối - ông đang tìm kiếm thứ gì đó có thể so sánh với Cung điện Versailles và Schönbrunn. Có được số tiền 600.000 đồng Gulden Áo-Hung (cả một gia tài vào thời điểm đó) vào năm nhậm chức, ông đã sử dụng các quỹ để thực hiện một dự án xây dựng tuyên bố vị thế chính trị của mình cho tất cả mọi người biết.
Trong đó, ông được hai người họ hàng là người chú Tổng giám mục Mainz và cử tri của Mainz Lothar Franz von Schönborn, người em trai Friedrich Carl von Schönborn từ năm 1704 đến 1734 là phó đại pháp quan hoàng gia ở Viên. Cả hai người đều cung cấp ý tưởng và quan trọng, các nghệ sĩ đã được đưa đến từ nơi cai quan của họ. Friedrich Carl đã gặp Hildebrandt tại Viên trong quá trình xây dựng Cung điện Belvedere. Những viên đá đầu tiên được đặt vào ngày 22 tháng 5 năm 1720, với việc xây dựng bắt đầu từ khối nhà phía bắc.
Tuy nhiên, người kế vị của Johann Phillip Franz là Hoàng tử-Giám mục Christoph Franz von Hutten (1724-9) lại không có hứng thú với việc xây dựng một cung điện to lớn đến như vậy. Ông chỉ cần khối nhà phía bắc được hoàn thành. Công trình này được kết thúc vào năm ông qua đời. Tất cả các hạng mục khác sau đó đã bị dừng lại.
Tuy nhiên, vào năm 1730 dưới thời Hoàng tử-Giám mục Friedrich Karl von Schönborn (1729–46) thì công việc ở khối phía nam lại bắt đầu. Vào năm 1732-3, mặt trước của sân chính đã được hoàn thành. Từ năm 1735 trở đi, công việc tại tòa nhà trung tâm đã diễn ra với sự tham gia của Lucas von Hildebrandt. Năm 1737, cầu thang chính của Balthasar Neumann được xây dựng. Mặt trước của khu vườn được hoàn thành vào năm 1740 và toàn bộ vẻ bề ngoài vào tháng 12 năm 1744. Neumann chủ yếu chịu trách nhiệm cho mặt tiền đường trục dinh thự trong khi công việc của Hildebrandt tập trung ở các khu vườn. Bốn sân bên trong của cánh bên là một ý tưởng của von Welsch.
Vòm cuốn ở sảnh Hoàng đế và Hội trường Trắng hoàn thành vào năm 1742; vào năm 1743 đối với các vòm cuốn trên cầu thang. Đồng thời, các đồ trang trí của Nhà nguyện cung điện đã được hiện thực hóa với việc thánh hiến vào năm 1743. Từ 1740-5, phía nam Kaiserzimmer (căn hộ Hoàng gia) và Spiegelkabinett (buồng gương) được trang trí bởi các thợ chạm khắc trang trí Ferdinand Hundt, Johann Wolfgang van der Auvera, Antonio Giuseppe Bossi và Johann Rudolf Byss. Bossi cũng là người tạo ra các trang trí bằng vữa trong Hội trường Trắng từ năm 1744-5.
Liên kết ngoài
Thể loại:Di sản thế giới tại Đức Thể loại:Cung điện Bayern
Loppersum
Loppersum là một đô thị ở đông bắc Hà Lan, thuộc tỉnh Groningen.
Các trung tâm dân cư
Eekwerd, Eekwerderdraai, Eenum, Fraamklap, Garrelsweer, Garsthuizen, Hoeksmeer, Honderd, Huizinge, Kolhol, Leermens, Loppersum, Lutjerijp, Lutjewijtwerd, Merum, Middelstum, Oosterwijtwerd, Startenhuizen, Stedum, Stork, Toornwerd, Westeremden, Westerwijtwerd, Wirdum, Wirdumerdraai, 't Zandt, Zeerijp và Zijldijk.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị tỉnh Groningen Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Groningen
Boronia obovata
Boronia obovata là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được C.T.White mô tả khoa học đầu tiên năm 1942.
Liên kết ngoài
Thể loại:Boronia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1942
Rowing tại Thế vận hội Mùa hè 2016 - Đôi nữ hạng nhẹ mái chèo đôi
Nội dung đôi nữ hạng nhẹ mái chèo đôi tại Thế vận hội Mùa hè 2016 ở Rio de Janeiro diễn ra từ ngày 8–12 tháng Tám tại Phá Rodrigo de Freitas.
Vòng loại
Hai đội dẫn đầu mỗi lần đấu sẽ lọt vào bán kết, còn lại sẽ thi đấu vòng đấu vớt.
Vòng đấu vớt
Hai đội đứng đầu mỗi lượt sẽ vào bán kết A/B, còn lại thi đấu bán kết C/D.
Bán kết C/D
Ba đội xếp đầu mỗi lượt sẽ vào Chung kết C, còn lại vào chung kết D.
Bán kết A/B 1
Ba đội đứng đầu sẽ vào Chung kết A, còn lại vào Chung kết B.
Bán kết A/B 2
Ba đội đứng đầu sẽ vào Chung kết A, còn lại vào Chung kết B.
Tham khảo
Đôi nữ hạng nhẹ mái chèo đôi
Văn minh Mycenae
Văn minh Mycenae hay Hy Lạp thời kỳ Mycenae là giai đoạn cuối cùng của thời đại đồ đồng tại Hy Lạp, kéo dài từ khoảng năm 1750 TCN - 1050 TCN. Giai đoạn Mycenae là đại diện đầu tiên của nền văn minh Hy Lạp tiên tiến và đặc sắc với tổ chức nhà nước tập trung, quy hoạch đô thị, các tác phẩm nghệ thuật và hệ thống chữ viết. Người Mycenae là những thổ dân Hy Lạp, do sự tiếp xúc lâu đời với văn minh Minos đảo Crete và các văn hóa Địa Trung Hải mà phát triển một nền văn hóa chính trị xã hội tinh vi hơn mang bản sắc của riêng họ. Di chỉ định danh nền văn minh này là thành cổ Mycenae. Một số trung tâm dân cư lớn khác phải kể đến là Pylos, Tiryns, Midea ở Peloponnese, Orchomenos, Thebes, Athens ở miền Trung Hy Lạp và Iolcos ở Thessaly. Một số nơi chịu ảnh hưởng của văn hóa Mycenae hoặc có các khu định cư của người Mycenae là Epirus, Macedonia,  nhiều đảo ở Biển Aegean, bờ biển phía tây nam của Tiểu Á, Levant, Síp, và Ý.
Người Hy Lạp Mycenae đã có nhiều phát kiến mới mẻ trong lĩnh vực kỹ thuật, kiến ​​trúc và cơ sở hạ tầng quân sự, đi đôi với nền kinh tế dựa chủ yếu vào mạng lưới thương mại rộng lớn bao phủ vùng Địa Trung Hải. Hệ chữ âm tiết Linear B của họ cung cấp cho ta những bằng chứng đầu tiên về tiếng Hy Lạp Ấn-Âu. Tôn giáo của họ đã bao gồm sẵn một số vị thần xuất hiện sau này trong Hệ thống thần Hy Lạp cổ điển. Xã hội Hy Lạp giai đoạn Mycenae bị chi phối bởi giới tinh hoa chiến binh, và thực chất là một mạng lưới các thị quốc lấy cung điện làm trung tâm, có điểm chung là hệ thống phân tầng, chính trị, xã hội và kinh tế rất phát triển. Thể chế chính trị của văn minh Mycenae là chế độ quân chủ, với người đứng đầu là Anax (tương đương vua).
Niên biểu
Thời đại đồ đồng tại lục địa Hy Lạp thường được các nhà khảo cổ học hiện đại đặt tên là "thời kỳ Hellas" (Helladic period) theo danh xưng Hellas của người Hy Lạp. Thời kỳ này được chia thành ba phân kỳ: Hellas Sớm (EH hay Early Helladic, từ khoảng 3200–2000 TCN) là giai đoạn thịnh vượng gắn liền với sự áp dụng kim khí vào sản xuất và sự phát triển của công nghệ, kinh tế và tổ chức xã hội. Hellas Trung (MH hay Middle Helladic, từ khoảng 2000–1700/1675 TCN ) là giai đoạn phát triển trì trệ, gắn liền với các ngôi nhà kiểu-megaron và các khu chôn cất bằng mộ đá khoét (cist grave). Phần cuối của Hellas Trung được gọi là Hellas Trung III (từ khoảng 1750–1675 TCN), cùng với giai đoạn Hellas Muộn tiếp sau (LH hay Late Helladic, từ khoảng 1700/1675–1050 TCN), gần như trùng khớp với thời kỳ văn minh Mycenae.
Hellas Muộn được phân tiếp thành LHI và LHII, trùng với giai đoạn giữa của văn minh Mycenae (từ khoảng 1700/1675–1420 TCN), tức là giai đoạn bành trướng, và thời kỳ LHIII (từ khoảng 1420–1050 TCN), tức là giai đoạn suy tàn của văn minh Mycenae. Thời kỳ chuyển tiếp từ đồ đồng sang đồ sắt ở Hy Lạp được gọi là Cận-Mycenae (Sub-Mycenaean, từ khoảng 1050–1000 TCN).
Nghiên cứu mới đây của Alex Knodell (2021) cho rằng người Mycenae bắt đầu thôn tính Peloponnesos kể từ Hellas Trung III (khoảng 1750–1675 TCN), và đề xuất chia Mycenae thành ba giai đoạn văn hóa: Mycenae Sớm (Early Mycenaean, khoảng 1750–1400 TCN), Đồ đồng Cung điện (Palatial Bronze Age, khoảng 1400–1200 TCN), và Đồ đồng Hậu cung điện (Postpalatial Bronze Age, khoảng 1200–1050 TCN).
Giai đoạn Mycenae Sớm (k. 1750-1400 TCN):
Giai đoạn Đồ đồng Cung điện (k. 1400-1200 TCN):
Giai đoạn Đồ đồng Hậu cung điện (k. 1200-1050 TCN):
Giai đoạn Mycenae Sớm và thời kỳ Mộ Hầm (k. 1750–1400 TCN)
Hiện có rất nhiều giả thuyết khác nhau về nguồn gốc của văn minh Mycenae. Một giả thuyết cho rằng nền văn minh Mycenae là kết quả của sự áp đặt văn hóa ngoại lai lên văn hóa thổ dân tiền-Mycenae sau sự xâm lăng của người Ấn-Âu từ thảo nguyên Á-Âu. Tuy nhiên, vào thời kỳ đồ đồng, văn hóa vật chất tại khu vực biển Aegea và văn hóa vật chất tại các vùng thảo nguyên phía bắc khác biệt nhau rất lớn. Một giả thuyết khác cho rằng văn hóa Mycenae ở Hy Lạp xuất hiện từ khoảng năm 3.000 TCN sau khi người Ấn-Âu di cư vào khu vực dân số thưa thớt; có thuyết cho rằng thời kỳ Mycenae đã xuất hiện từ tận thiên niên kỷ 7 TCN (cùng với sự lan rộng của nông nghiệp), nhưng cũng có ước tính khiêm tốn hơn kiểu như 1.600 TCN (cùng với sự phổ biến của công nghệ xe ngựa). Trích dẫn nghiên cứu di truyền năm 2017 thực hiện bởi Lazaridis và cộng sự, "người Minos và người Mycenae khá giống nhau về mặt di truyền, [nhưng] người Mycenae khác với người Minos ở chỗ họ có thêm thành phần di truyền từ tổ tiên có quan hệ với những dân tộc săn bắn-hái lượm ở Đông Âu và Siberia, được thừa kế thông qua một nguồn lân cận có quan hệ với cư dân vùng thảo nguyên Á-Âu hoặc Armenia." Tuy nhiên, Lazaridis et al. thừa nhận rằng nghiên cứu của họ "không giải quyết được cuộc tranh luận" về nguồn gốc người Mycenae. Nhà sử học Bernard Sergent nhận xét rằng vấn đề này sẽ không thể được lý giải nếu chỉ dựa vào mỗi khảo cổ, và phần lớn người theo chủ nghĩa dân tộc Hy Lạp tin rằng người Mycenae nói một ngôn ngữ Minos phi-Ấn-Âu trước khi các văn tự Linear B được giải mã vào năm 1952.
Nematocampa completa
Nematocampa completa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Văn minh Mycenae
Giai đoạn Mycenae Sớm và thời kỳ Mộ Hầm (k. 1750–1400 TCN)
Các nhà khảo cổ hiện đang khai quật được ngày càng nhiều khu mộ mới hoàng tráng hơn, kèm theo những cổ vật rất quý giá. Điểm đặc trưng của thời kỳ đầu Mycenae là những khu mộ hầm (shaft tomb), hình thức chôn cất tầng lớp tinh hoa phổ biến nhất. Đàn ông địa vị cao thường được mai táng với mặt nạ bằng vàng và áo giáp nghi thức, còn đàn bà thì đội vương miện vàng và vận y phục kèm trang sức thếp vàng. Các khu mộ hầm hoàng gia tại Mycenae, chủ yếu ở Vòng mộ A và B, cho thấy vương triều thống trị nói tiếng Hy Lạp bản địa, và sức mạnh kinh tế của họ phụ thuộc rất lớn vào thương mại đường biển.
Nematocampa completa
Liên kết ngoài
Thể loại:Nematocampa
Văn minh Mycenae
Giai đoạn Mycenae Sớm và thời kỳ Mộ Hầm (k. 1750–1400 TCN)
Trong thời kỳ này, các trung tâm Mycenae ngày càng gia tăng tiếp xúc với thế giới bên ngoài, đặc biệt là với các trung tâm Cyclades và Minos đảo Crete. Sự hiện diện của người Mycenae dường như được mô tả trên bức bích họa tại Akrotiri, trên đảo Thera, mô tả nhiều chiến binh đội mũ giáp làm từ ngà lợn rừng rất đặc trưng của người Mycenae. Vào đầu thế kỷ 15 TCN, đồ gốm Mycenae xuất hiện ở bờ phía tây Tiểu Á, tại Miletus và Troia, Cyprus, Lebanon, Palestine và Ai Cập.
Vào cuối thời kỳ Mộ Hầm, kiểu mộ an táng hoành tráng hơn cho giới tinh hoa thay thế kiểu mộ hầm cũ, gọi là tholos hay mộ tổ ong: các gian chôn cất có dạng hình tròn lớn, với mái vòm cao và lối vào thẳng được lấp đá hai bên.
Thời kỳ Koine/Đồ đồng Cung điện (k. 1400 TCN–1200 TCN)
nhỏ|phải|200px|Mảnh [[bích họa Thiếu phụ Mycenae nhận quà tặng vòng cổ]]
Vụ phun trào núi lửa Thera, xảy ra vào khoảng năm 1500 TCN dựa trên dữ liệu khảo cổ, đã dẫn đến sự suy tàn của văn minh Minos trên đảo Crete. Tuy nhiên, Erkan Aydar et al. (2021) sử dụng phương pháp C14 hiệu chỉnh, dựa trên mẫu tro núi lửa và bản ghi sóng thần phía tây nam Thổ Nhĩ Kỳ, xác định niên đại của vụ phun trào vào cuối kỷ Hellas I, tức khoảng năm 1633 TCN. Sự biến này đã tạo cơ hội cho người Mycenae mở rộng cầu ảnh hưởng ra khắp vùng Aegea. Khoảng năm 1450 TCN, Mycenae chiếm đóng đảo Crete, và thôn tính nhiều hòn đảo ở Aegea, lan tới tận đảo Rhodes. Người Mycenae trở thành bá quyền khu vực và khởi phát kỷ nguyên Mycenae 'Koine' (tiếng Hy Lạp: Κοινή, nghĩa là "thông dụng, phổ biến, chung"), khi một nền văn hóa duy nhất chi phối toàn bộ lục địa Hy Lạp và Aegea.
Từ đầu thế kỷ thứ 14 TCN trở đi, Mycenae tận dụng thời cơ theo sau sự sụp đổ của văn minh Minos ở Địa Trung Hải và mở rộng mạng lưới thương mại của họ tới đảo Síp, Amman ở Cận Đông, Apulia ở Ý và Tây Ban Nha. Từ khoảng năm 1400 TCN, những ghi chép sớm nhất bằng hệ chữ Linear B tiếng Hy Lạp xuất hiện tại cung điện Knossos, phỏng theo chữ Linear A tiền thân phát minh bởi người Minos. Hệ chữ mới lan rộng khắp Hy Lạp đại lục và cung cấp cho hậu thế những cái nhìn sâu sắc về bộ máy hành chính tại các thị quốc Mycenae. Tuy vậy, bằng chứng khảo cổ hiện giờ vẫn còn quá rời rạc để có thể phục dựng tình hình chính trị tại Hy Lạp thời kỳ đồ đồng.
Các cuộc khai quật khảo cổ tại Miletus, tây nam Tiểu Á, đã phát hiện được một khu định cư Mycenae ở đó vào khoảng năm 1450 TCN, thay thế cơ sở trước đó của người Minos. Di chỉ này trở thành một trung tâm Mycenae cỡ lớn thịnh vượng cho đến thế kỷ 12 TCN. Ngoài các bằng chứng khảo cổ, sự bành trướng của người Mycenae đã được chứng thực từ việc khảo cứu các thư tịch của người Hitti. Họ chép rằng Miletos (Milawata trong tiếng Hitti) là một bản doanh của người Mycenae tại Tiểu Á. Các địa điểm lân cận như Iasus và Ephesus cũng có dấu hiệu bị ảnh hưởng bởi văn hóa Mycenae.
Đồng thời, các cung điện đồ sộ mọc lên như nấm ở các trung tâm Mycenae đại lục. Những cấu trúc cung điện sớm nhất là các tòa nhà kiểu megaron, chẳng hạn như Menelaion ở Sparta, Lakonia. Các cung điện dạng chuẩn có niên đại từ khoảng năm 1400 TCN, cũng là thời điểm các công sự đá hộc dạng Cyclop được dựng lên tại Mycenae và Tiryns. Nhiều cung điện được xây dựng tại Midea và Pylos ở Peloponnese; Athens, Eleusis, Thebes và Orchomenos ở miền Trung Hy Lạp; và trung tâm Mycenae cực bắc Iolcos, ở Thessaly. Cung điện Knossos ở Crete của người Minos được tu bổ thêm một phòng đặt ngai vàng theo phong cách Mycenae. Tất cả các trung tâm dân cư nêu trên đều nằm dưới sự cai quản của các quân chủ, gọi là wanax (Linear B: wa-na-ka) trong tiếng Hy Lạp Mycenae.
Can thiệp tại vùng Tiểu Á
Vào khoảng năm 1400 TCN, văn liệu Hitti có nhắc đến chiến dịch của của vị tướng Ahhiyawa tên là Attarsiya (có lẽ là phiên âm tiếng Hitti của Atreus tiếng Hy Lạp), tấn công các chư hầu của Hitti ở miền tây Tiểu Á. Khoảng năm 1315 TCN, Ahhiyawa hậu thuẫn cuộc nổi dậy của nước chư hầu Arzawa chống lại Hitti. Cùng thời điểm đó, Ahhiyawa dường như kiểm soát một số hòn đảo ở Aegea theo các cứ liệu khảo cổ. Dưới đời vua Hattusili III của Hitti (khoảng 1267–1237 TCN), vua của Ahhiyawa được tôn là "Vị vua vĩ đại" và sánh bằng các quân chủ vĩ đại thời đồ đồng khác, bao gồm: vua của Ai Cập, Babylon và Assyria. Có lần, một vị thủ lĩnh tên là Piyama-Radu nổi lên chống Hitti, được vua xứ Ahhiyawa ủng hộ, ông quấy nhiễu vùng Wilusa và xâm chiếm đảo Lesbos, mà sau này được cắt cho vương quốc Ahhiyawa.
Tranh chấp Hitti-Ahhiyawa ở Wilusa (tên thành Troia trong tiếng Hitti) có lẽ là bối cảnh lịch sử của văn tập xoay quanh cuộc chiến thành Troia. Do sự bất ổn này, vua Hitti trao đổi thư từ với vua Ahhiyawa để tìm cách khôi phục hòa bình khu vực. Thư tịch Hitti chép rằng Tawagalawa là em trai của vua Ahhiyawa, cái tên đó có lẽ là phiên âm tiếng Hitti của danh xưng Eteocles của tiếng Hy Lạp.
Suy yếu và phục hưng
Khoảng năm 1250 TCN, nhiều thị quốc Hy Lạp bị tổn hại không rõ lý do. Ở Boeotia, Thebes bị thiêu rụi vào cùng năm hoặc muộn hơn một chút. Orchomenos gần đó chịu chung số phận, còn các thành lũy Gla ở Boeotia đều tan hoang. Tại Peloponnese, một số kiến trúc xung quanh thành Mycenae bị tấn công và thiêu rụi.
Sự kiện này có lẽ đã thúc đẩy quy mô và chất lượng các công sự tại Hy Lạp sau này. Trong một số trường hợp, người ta còn đào thêm những đường hầm dẫn đến những bể nước ngầm. Tiryns, Midea và Athens mở rộng hệ thống phòng thủ với những bức tường kiểu cyclop. Thành lũy tại Mycenae được tu bổ kiên cố gấp đôi. Cổng Sư tử tại Mycenae là một phần thành quả của quá trình mở rộng đó.
Theo sau làn sóng hủy diệt nêu trên, văn hóa Mycenae có một thời gian ngắn ngủi phục hưng. Hy Lạp Mycenae vẫn giữ được tầm ảnh hưởng rộng lớn và vẫn được người Hitti đề cao. Khoảng năm 1220 TCN, vua của Ahhiyawa một lần nữa hậu thuẫn cuộc nổi dậy chống Hitti ở phía tây Tiểu Á. Thư tịch Hitti đương thời thông báo các tàu thuyền Ahhiyawa nên tránh các cảng do Assyria kiểm soát, vì một lệnh cấm vận hiện đang được áp đặt lên Assyria. Nhìn chung, vào nửa sau thế kỷ 13 TCN, hoạt động thương mại bên phần phía đông Địa Trung Hải bị suy giảm, phần lớn là bởi tình hình chính trị bất ổn trong khu vực.
Sụp đổ
Không có biện pháp phòng thủ nào có thể ngăn chặn được sự tàn phá và sụp đổ cuối cùng của các thành bang Mycenae. Làn sóng hủy diệt thứ hai ập đến với Mycenae vào khoảng năm 1190 TCN hoặc ngay sau đó. Sự kiện này chấm dứt vị thế cường quốc của Mycenae. Quy mô dân số ở các di chỉ bị giảm sút đáng kể trong giai đoạn này. Cung điện Pylos ở tây nam Peloponnese bị phá hủy vào khoảng năm 1180 TCN. Kho văn liệu Linear B ở đó được bảo quản tới thời này bởi sức nóng của ngọn lửa thiêu rụi cung điện, và chúng có đề cập đến một cuộc phòng thủ vội vã, nhưng không nói rõ ai là kẻ tấn công.
Nguyên nhân
Giới học giả hiện nay có nhiều giả thuyết về nguyên nhân của sự sụp đổ văn minh Mycenae, nhưng vẫn chưa có lời giải thích thỏa đáng nào được đưa ra. Hai giả thuyết phổ biến nhất là sự dịch chuyển dân cư do nạn xâm lăng, hoặc xung đột nội bộ.
Giả thuyết cuộc xâm lược của người Dorian, theo truyền thống Hy Lạp cổ đại, dẫn đến sự kết thúc của thời kỳ Mycenae, được hỗ trợ bởi nhiều bằng chứng khảo cổ, ví dụ như các loại hình chôn cất mới kiểu như mộ kist và sự thay thế tiếng Hy Lạp Mycenae bằng phương ngữ Doric Hy Lạp. Có vẻ như người Dorian đã dần dần di chuyển về phía nam, tàn phá lãnh thổ và thể chỗ các trung tâm dân cư Mycenae. Một loại gốm mới xuất hiện, gọi là "Barbarian Ware" vì nó được cho là thuộc về những kẻ xâm lược từ phương bắc. Mặt khác, sự sụp đổ của Hy Lạp Mycenae trùng với hoạt động của các dân tộc biển ở Đông Địa Trung Hải. Họ gây ra sự tàn phá trên diện rộng ở Tiểu Á và Levant rồi cuối cùng bị pharaon Ramesses III đánh bại vào khoảng năm 1175 TCN. Một nhóm dân thuộc liên minh các tộc Biển trên được gọi là Eqwesh, dường như có liên hệ với vương quốc Ahhiyawa trong các bản khắc của người Hitti.
Tiểu quốc cung điện
Các văn liệu Linear B được khai quật còn quá rời rạc để tái tạo bối cảnh chính trị thời kỳ Mycenae, và ta vẫn chưa thể phủ nhận hoặc công nhận sự tồn tại của một nhà nước Mycenae thống nhất. Mặt khác, các ghi chép của người Hitti và Ai Cập đương thời dường như chỉ tới một nhà nước Hy Lạp duy nhất dưới quyền một "Vị vua vĩ đại". Dựa trên cứ liệu khảo cổ, các tiểu quốc xưa có lẽ đã liên minh với nhau. Nếu thực sự từng có một nhà nước Hy Lạp Mycenae thống nhất, thì thủ đô của đất nước đó có lẽ là Thebes hoặc Mycenae.
Xã hội và hành chính
Các thôn làng thời kỳ đồ đá mới (6000 TCN) đóng vai trò nền tảng cho văn hóa chính trị thời kỳ đồ đồng ở Hy Lạp. Phần lớn các văn tự Linear B còn sót lại đều ghi chép các vấn đề hành chính và có tính hệ thống rất cao, với thuật ngữ, tính toán thuế khoán và hậu cần phân phối cực kỳ nhất quán. Kho lưu trữ ở Pylos thường được coi là đại diện tiêu biểu nhất của khái niệm đó.
Quân chủ của một tiểu quốc, gọi là Wanax (ϝάναξ), đảm nhận vai trò tôn giáo, và có lẽ đảm nhận cả vai trò quân sự lẫn pháp trị. Wanax giám sát hầu hết các khía cạnh của sinh hoạt nội cung, từ yến hội tôn giáo đến sự phân phối hàng hóa, thợ thủ công và quân đội. Dưới quyền Wanax là lāwāgetas ("lãnh đạo của nhân dân"), đóng vai trò tôn giáo. Quyền hạn của lāwāgetas chỉ nằm dưới wanax, nhưng đôi khi cũng trùng hợp với wanax. Wanax và lāwāgetas đứng đầu tầng lớp quý tộc quân sự gọi là eqeta. Đất đai thuộc quyền chiếm hữu của wanax được gọi là témenos (te-me-no). Thư tịch Pylos có nhắc đến một người tên là Enkhelyawon nhưng không rõ địa vị, rất có thể là tên một vị vua.
Dưới wanax còn có nhiều chức quan khác, chẳng hạn như ko-re-te (koreter, "đốc"), po-ro-ko-re-te (prokoreter, "đại biểu") và da-mo-ko-ro (damokoros, "kẻ trông nom damos", có lẽ là một chức quan cấp xã). Hội đồng các bô lão được gọi là ke-ro-si-ja (so sánh với γερουσία, gerousía). Quan chức cấp xã thời Mycenae còn được gọi là basileus, song sau này được dùng để chỉ vua chúa.
Xã hội Mycenae dường như được chia thành hai nhóm người tự do: đoàn tùy tùng của nhà vua thực hiện các nhiệm vụ hành chính tại cung điện, và dân đen hay còn gọi là da-mo.
Cung điện
nhỏ|trái|250px|Bản đồ cung điện [[Tiryns và các công sự phòng thủ bao quanh]] Các cung điện ở Mycenae, Tiryns và Pylos được xây dựng trên các đỉnh đồi hoặc mỏm đá, quan sát bao quát cảnh vật xung quanh. Những cung điện được bảo tồn tốt nhất là Pylos và Tiryns. Ở miền Trung Hy Lạp, Thebes và Orchomenos chỉ mới được phát lộ một phần. Cung điện thời kỳ Mycenae tại thủ đô Athens đã bị phá hủy gần như hoàn toàn. Các nhà khảo cổ cũng đã phát hiện một cấu trúc giống cung điện tại Dimini ở Thessaly, có lẽ chính là thành Iolcos cổ đại. Một cung điện Mycenae cũng đã được phát lộ tại Laconia, gần ngôi làng Xirokambi hiện đại.
Các cấu trúc cung điện trên lục địa Hy Lạp có một số điểm chung. Tâm điểm khía cạnh chính trị xã hội của cung điện Mycenae là phòng megaron, hay còn gọi là phòng ngai vàng. Giữa căn phòng là nền lò bếp, bao quanh bởi bốn cái cột và ngai vàng thường được đặt ở bên phải lối vào phòng. Megaron được trang trí rất xa hoa, phô trương quyền uy của kẻ cai trị. Tranh tường cung điện rất đồng nhất trên toàn Hy Lạp. Các bức tranh tường phác họa các loài thủy sinh như bạch tuộc và cá heo. Trước lối vào megaron là một sảnh (court), dẫn vào bởi propylon. Xung quanh megaron là các khoảng sân trong lộ thiên dẫn đến các phòng khác nhau, chẳng hạn như nhà kho, thủ công xưởng, sân chầu và khu sinh hoạt.
Thành lũy
nhỏ|phải|275px|Cổng sư tử tại [[Mycenae, ta có thể thấy rõ tam giác hạ tải phía trên cổng, đã được khỏa lấp bằng hình hai con sư tử]] Các thành lũy thường được xây dựng kèm với các cung điện Mycenae. Các trung tâm dân cư chính đều được phòng thủ rất vững chãi và thường tọa lạc ở nơi cao ráo như Acropolis của Athens, Tiryns và Mycenae, hoặc tại các đồng bằng ven biển như Gla. Người Mycenae đánh giá cao tính biểu tượng của chiến tranh, điều mà được thể hiện thông qua kiến ​​trúc phòng thủ rất đáng gờm của họ.
Người Mycenae sử dụng các khối đá khổng lồ không được cắt đẽo, dày hơn 8 m và nặng tới vài tấn, để xây dựng những bức tường cố thủ, được các nhà khảo cổ học đời sau gọi là kiểu kiến trúc khối đá hộc hoặc khối đá Cyclop (Cyclopean masonry). Họ không sử dụng vữa hoặc đất sét để kết dính các tảng đá với nhau, mà chỉ lấp phần khe bằng đá vôi. Phía trên tường thành đủ rộng để tạo thành một lối đi, với lan can (parapet) phòng thủ hẹp ở mép ngoài và có dạng răng cưa hình vòng. Thuật ngữ Cyclop nguyên là tên người Hy Lạp Cổ điển sau này đặt cho những kiến trúc Mycenae, vì họ cho rằng chỉ những người khổng lồ độc nhãn trong thần thoại mới có khả năng xây những công trình cự thạch như vậy. Tuy vậy, kiểu xây dựng khối đá hộc chỉ xuất hiện xung quanh các cổng lối vào. Người Mycenae biết vận dụng kỹ thuật tam giác hạ tải (relieving triangle) phía trên khối rầm đỡ, đôi khi được khỏa lấp bằng chất liệu đá nhẹ hơn, trong các công trình cự thạch.
Công sự Mycenae chủ yếu được xây dựng theo phong cách khối đá Cyclop, điển hình là các thành Mycenae, Tiryns, Argos, Crisa và Athens; các tảng đá nhỏ hơn được sử dụng ở Midea và các phiến đá vôi lớn được sử dụng ở Gla. Tại các khu định cư Mycenae ở Epirus, Cyprus và phía tây Tiểu Á, các bức tường kiểu Cyclop cũng đã được phát hiện. Các ngôi thành cũng được dựng lên ở các vị trí chiến lược. Hệ thống công sự Mycenae còn bao gồm: bể nước bí mật, đường hầm, cửa phá vây (sally port) và đồn nhô ra (projecting bastion) để bảo vệ các lối vào thành. Cung điện Pylos tuy là trung tâm quyền lực, nghịch lý dường như lại không có tường thành bảo vệ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Văn hóa Hy Lạp cổ đại Thể loại:Thời đại lịch sử Thể loại:Hy Lạp cổ đại
Littorina mandshurica
Littorina mandshurica là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Littorinidae.
Tham khảo
Thể loại:Littorina
Merhynchites wickhami
Merhynchites wickhami là một loài bọ cánh cứng trong họ Rhynchitidae. Loài này được Cockerell miêu tả khoa học năm 1912.
Tham khảo
Thể loại:Merhynchites
Madduwatta
Madduwatta (thỉnh thoảng gọi là Madduwattas) là một vị vua của Arzawa ở Anatolia vào thế kỷ thứ 14 hay 13 trước công nguyên.
Cuộc đời
Có lẽ ban đầu Madduwatta (hay Madyattes theo Hy Lạp cổ) là một vị vua của một thành bang ở Lukka trên bờ biển tây nam tiểu Á. Ông ta đối mặt với một cuộc chiến tại vùng đất Lukka (hậu Caria và Doris) với "một người từ Ahhiya" (vùng đất của Achaeans?, ở Peloponnesos) tên là Attarisiya (hay Atreus theo Hy Lạp cổ) và mất quyền trị vì. Tudhaliya II, vị vua vĩ đại của đế chế Hittite, đã giúp Madduwatta có chỗ ẩn náu, và thậm chí còn trao (lại) cho ông vương quốc trên núi Zippasla (tức là Sippylos, phần có nhiều núi của Lydia?) với vùng đất bên sông Siyanti (sông Maeandrus?); nhưng với điều kiện là Madduwatta dùng nó làm căn cứ để tiến công Arzawa (kẻ thù truyền kiếp của đế chế Hittite).
Khi Madduwatta thực hiện điều này, Kupanta-Kurunta, vua của Arzawa lại một lần nữa đánh bại đội quân của ông và chiếm cứ Zippasla. Một lần nữa Tudhaliya II lại đánh bại đối thủ của Madduwatta và khôi phục ngôi vị cho ông ta. Tiếp đó, kẻ thù trước đây của Madduwatta là Attarisiya lại tấn công Zippasla với 100 xe ngựa (đáng kể). Lần này Madduwatta thậm chí không thèm phòng thủ mà lần thứ ba chạy trốn tới Hittite. Tudhaliya II gởi đạo quân thứ ba dưới sự chỉ đạo của Kisnapali (hay Cythnobales theo Hy Lạp cổ, một vị tướng của Hittite) tới vùng đất này để đánh đuổi đội quân của Attarissiya. Lần này, quân đội của Hittite được lệnh ở lại.
Madduwatta rõ ràng quyết định lần này sẽ không chịu đựng thêm một sự sỉ nhục như vậy nữa. Khi Dalawa (Tlos, Tlawa trong Lycian) và Hinduwa (lưu ý tới con sông Hindus cổ ở phía tây nam tiểu Á) nổi dậy, Madduwatta đề xuất Kisnapali đánh Hinduwa còn Madduwatta đánh Dalawa. Nhưng trong khi Kisnapili đang trên đường tới Hinduwa, Madduwatta lại liên minh với Dalawa, và với sự giúp đỡ của họ đã mai phục và giết chết Kisnapali. Madduwatta thậm chí còn cưới con gái của vua Arzawa và nhanh chóng đoạt luôn vương quốc này.
Khi Tudhaliya II lệnh cho Madduwatta dập tắt một cuộc nổi loạn ở Hapalla (hay Caballa, một vương quốc tại trung tâm của tiểu Á), ông ta đã làm đúng như vậy, nhưng sau đó lại buộc Hapalla thần phục mình. Ông ta sau đó còn ép Pitassa (hậu Pisidia) vào vương quốc của mình, tiến sát hơn tới trung tâm của Hittite. Dưới sự cai trị của người kế vị của Tudhaliya là Arnuwanda I, Madduwatta thậm chí còn liên minh với kẻ thù cũ là Attarisiya để xâm chiếm Alasiya (Salamis, đảo Síp).
Như vậy, Madduwatta đã chinh phục toàn bộ phía tây của Anatolia.
Liên kết ngoài
Thể loại:Arzawa
Pandanus paracalensis
Pandanus paracalensis là một loài thực vật có hoa trong họ Dứa dại. Loài này được Merr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1925.
Tham khảo
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1925
Hypocrita rhea
Hypocrita rhea là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hypocrita
Lygelater fulgidus
Lygelater fulgidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1841.
Senecio glaberrimus
Senecio glaberrimus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1838.
Lygelater fulgidus
Tham khảo
Thể loại:Lygelater
Senecio glaberrimus
Tham khảo
G Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1838
Danh sách các nhà thơ và tác giả ngôn ngữ Ba Tư
Danh sách này không đầy đủ, nhưng liên tục được mở rộng và bao gồm Các nhà thơ Ba Tư cũng như các nhà thơ viết bằng tiếng Ba Tư tới từ Iran, Azerbaijan, I Rắc, Georgia, Dagestan, Thổ Nhĩ Kỳ, Syria, Afghanistan, Turkmenistan, Tajikistan, Uzbekistan, Li-băng, Trung Quốc, Pakistan, Ấn Độ và nơi nào đó khác.
Chú thích tham khảo
�Các nhà thơ Thể loại:Các danh sách những nhà thơ theo ngôn ngữ
Tortula berica
Tortula berica là một loài rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được (De Not.) Lindb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1871.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tortula Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1871
Dusona plauta
Dusona plauta là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dusona
Heteroscyphus biciliatus
Heteroscyphus biciliatus là một loài rêu tản trong họ Geocalycaceae. Loài này được (Hook. f. & Taylor) J.J. Engel miêu tả khoa học lần đầu tiên năm 1991.
Liên kết ngoài
Thể loại:Heteroscyphus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1991
Sida limensis
Sida limensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được R.E. Fr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1947.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sida Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1947
Sida limensis
Sairocarpus virga
Liên kết ngoài
Thể loại:Sairocarpus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1988 Thể loại:Antirrhinum Thể loại:Thực vật California Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1868
Sự cố USS William D. Porter
Sự cố USS William D. Porter là một sự kiện diễn ra vào ngày 14.11.1943, được gây ra bởi chiến hạm USS William D. Porter, khi chiếc tàu chiến này tình cờ phóng ngư lôi trong khóa huấn luyện, và quả ngư lôi đã phát nổ chỉ cách chiến hạm USS Iowa 100 thước, trong khi đó chiếc Iowa đang chở Tổng thống Franklin D. Roosevelt đến Hội nghị Tehran.
Diễn biến sự cố
Ngày 14.11.1943, Tổng thống Roosevelt và những tướng lĩnh hàng đầu của quân đội Hoa Kỳ đã bí mật vượt Đại Tây Dương bằng chiến hạm Iowa, tham dự cuộc họp thượng đỉnh của quân Đồng Minh ở Tehran. Để bảo đảm an toàn, thông tin về những nhân vật này được bảo mật vô cùng cẩn trọng. Chiến hạm USS William D. Porter của Hải quân Hoa Kỳ đang thực hiện khóa luấn luyện, đã vô tình phóng một quả ngư lôi về phía chiến hạm Iowa, rất may là chiến hạm Iowa đã tránh được và quả ngư lôi phát nổ chỉ cách chiến hạm này 100 thước.
Kết quả
Áp lực của vụ nổ làm chấn động chiến hạm Iowa khiến một sĩ quan trên boong tàu thét lên: "Chúa ơi họ tấn công chúng ta!". Tuy vậy, con tàu chẳng bị thiệt hại gì, và an toàn cho đến khi nó đưa ngài Tổng thống Mỹ đến Hội nghị Tehran.
Một năm sau, tàu Porter bị phi đội Thần phong của Nhật ngoài Okinawa tấn công và trở thành con tàu duy nhất trong chiến tranh bị chìm xuống biển mà không ai thiệt mạng.
Nhận định
Cuộc họp thượng đỉnh thành công rực rỡ góp phần đảm bảo chiến thắng của quân Đồng Minh. Tuy nhiên, có thể kết cục sẽ khác nếu quả như lôi không trược mục tiêu.
Tham khảo
Thể loại:Sự cố quân sự Thể loại:Chiến tranh thế giới II Thể loại:Sự cố Hải quân Mỹ
Mantispa umbripennis
Mantispa umbripennis là một loài côn trùng trong họ Mantispidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Walker miêu tả năm 1860.
Nyodes superior
Nyodes superior là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nyodes
Lygelater ignitus
Lygelater ignitus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1787.
Littorina keenae
Littorina keenae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Littorinidae.
Tham khảo
Thể loại:Littorina
Macrotus waterhousii
Macrotus waterhousii là một loài động vật có vú trong họ Dơi mũi lá, bộ Dơi. Loài này được Gray mô tả năm 1843.
Liên kết ngoài
W Thể loại:Động vật được mô tả năm 1843 Thể loại:Động vật có vú Bahamas
Allium synnotii
Allium synnotii là một loài thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae. Loài này được G.Don mô tả khoa học đầu tiên năm 1827.
Haren, Groningen
Haren là một đô thị ở đông bắc Hà Lan, trong tỉnh Groningen.
Allium synnotii
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1827
Haren, Groningen
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị tỉnh Groningen Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Groningen
Grammitis barbatula
Grammitis barbatula là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Baker Copel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1952.
Liên kết ngoài
Thể loại:Grammitis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1952
Grammitis barbatula
Mesauletobius pubescens
Mesauletobius pubescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Rhynchitidae. Loài này được Kiesenwetter miêu tả khoa học năm 1851.
Hypocrita rubrifascia
Hypocrita rubrifascia là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hypocrita
Acronychia crassipetala
Acronychia crassipetala là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được T.G.Hartley mô tả khoa học đầu tiên năm 1974.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Bưởi bung Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1974
Tortula berthoana
Tortula berthoana là một loài rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được Thér. mô tả khoa học đầu tiên năm 1926.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tortula Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1926
Sairocarpus watsonii
Sairocarpus watsonii là một loài thực vật có hoa trong họ Mã đề. Loài này được (Vasey & Rose) D.A. Sutton miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sairocarpus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1988
Umarkhed
Umarkhed là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Yavatmal thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.
Địa lý
Umarkhed có vị trí Nó có độ cao trung bình là 416 mét (1364 feet).
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Umarkhed có dân số 34.084 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Umarkhed có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 62%. Tại Umarkhed, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Maharashtra
Veglio
Veglio là một đô thị ở tỉnh Biella vùng Piedmont của nước Ý, có vị trí cách khoảng 70 km về phía đông bắc của of Torino và khoảng 8 km về phía đông bắc của of Biella. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 643 người và diện tích là 6,8 km².
Veglio giáp các đô thị: Bioglio, Camandona, Mosso, Pettinengo, Piatto, Quittengo, Sagliano Micca, Tavigliano, Valle Mosso.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Biella Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Piemonte
Eupatorium stenolepis
Eupatorium stenolepis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Steetz mô tả khoa học đầu tiên năm 1854.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Mần tưới Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1854
Danh sách thành phố của Trung Quốc
Theo sự phân chia hành chính ở nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thì có ba cấp đô thị, cụ thể: trực hạt thị là thành phố trực thuộc trung ương đồng cấp với tỉnh; địa cấp thị là thành phố cấp địa khu, trong đó có những thành phố phó tỉnh (phó tỉnh cấp thị); và huyện cấp thị là thành phố cấp huyện, trong đó có những phó địa cấp thị (thành phố cấp phó địa khu).
Thành phố phó tỉnh là những thành phố ngang với cấp địa khu, còn phó địa cấp thị là những thành phố ngang với cấp huyện, nhưng được trao quyền hạn cao hơn các đô thị cùng cấp.
Tính đến ngày 01/01/2020, Trung Quốc đại lục có tổng cộng 684 thành phố, bao gồm: 4 thành phố trực thuộc trung ương; 293 thành phố ngang với cấp địa khu (trong đó có 15 thành phố cấp phó tỉnh, 278 thành phố cấp địa khu); 387 thành phố ngang với cấp huyện (trong đó có 38 thành phố cấp phó địa khu, 339 thành phố cấp huyện và 10 thành phố cấp huyện khác trực thuộc Binh đoàn sản xuất và xây dựng Tân Cương)
Những thành phố lớn nhất
nhỏ|150px|[[Bắc Kinh.]] nhỏ|150px|[[Thiên Tân.]] nhỏ|150px|[[Vũ Hán.]] nhỏ|150px|[[Hồng Kông.]] Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa có nhiều thành phố lớn, trong đó có 3 thành phố nằm trong top 55 thành phố cấp toàn cầu.
An Huy
16 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh; 1 thành phố cấp phó địa; 8 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị.
Phúc Kiến
1 thành phố cấp phó tỉnh; 8 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh; 12 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị.
Cam Túc
12 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh, 2 thành phố cấp phó địa và 3 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị và các châu tự trị.
Quảng Đông
2 thành phố cấp phó tỉnh; 19 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh; 7 thành phố cấp phó địa; 13 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị.
Hải Nam
3 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh, 5 thành phố cấp phó địa trực tỉnh
Hà Bắc
11 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh, 4 thành phố cấp phó địa và 17 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị.
Hắc Long Giang
1 thành phố cấp phó tỉnh; 11 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh; 3 thành phố cấp phó địa; 18 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị và địa khu.
Hà Nam
17 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh; 1 thành phố cấp huyện trực thuộc tỉnh; 5 thành phố cấp phó địa; 16 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị.
Hồ Bắc
1 thành phố cấp phó tỉnh; 11 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh; 3 thành phố cấp phó địa trực thuộc tỉnh; 22 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị và châu tự trị.
Hồ Nam
13 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh; 4 thành phố cấp phó địa; 14 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị và châu tự trị.
Giang Tô
1 thành phố cấp phó tỉnh; 12 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh; 2 thành phố cấp phó địa; 20 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị.
Giang Tây
11 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh; 3 thành phố cấp phó địa; 8 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị.
Cát Lâm
1 thành phố cấp phó tỉnh; 7 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh; 3 thành phố cấp phó địa; 17 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị và châu tự trị.
Liêu Ninh
2 thành phố cấp phó tỉnh, 12 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh, 16 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị.
Thanh Hải
2 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh; 1 thành phố cấp phó địa; 3 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị và các châu tự trị.
Thiểm Tây
1 thành phố cấp phó tỉnh; 9 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh; 2 thành phố cấp phó địa; 4 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị và địa khu.
Sơn Đông
2 thành phố cấp phó tỉnh; 14 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh; 2 thành phố cấp phó địa; 25 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị.
Sơn Tây
11 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh và 11 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị.
Tứ Xuyên
1 thành phố cấp phó tỉnh; 17 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh; 18 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị và các châu tự trị.
Dusona polita
Dusona polita là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Danh sách thành phố của Trung Quốc
Quý Châu
6 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh, 1 thành phố cấp phó địa, 8 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị và các châu tự trị.
Vân Nam
8 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh; 16 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị và các châu tự trị.
Dusona polita
Liên kết ngoài
Thể loại:Dusona
Danh sách thành phố của Trung Quốc
Chiết Giang
2 thành phố cấp phó tỉnh; 9 thành phố cấp địa khu trực thuộc tỉnh; 3 thành phố cấp phó địa; 17 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị.
Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây
14 thành phố cấp địa khu trực thuộc khu tự trị, 1 thành phố cấp phó địa, 8 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị.
Khu tự trị Nội Mông
9 thành phố cấp địa khu trực thuộc khu tự trị; 2 thành phố cấp phó địa; 9 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị và các minh.
Khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ
5 thành phố cấp địa khu trực thuộc khu tự trị, 2 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa cấp thị.
Khu tự trị dân tộc Duy Ngô Nhĩ Tân Cương
4 thành phố cấp địa khu trực thuộc khu tự trị; 1 thành phố cấp phó địa; 15 thành phố cấp huyện trực thuộc các địa khu và các châu tự trị, 10 thành phố cấp phó địa trực thuộc Binh đoàn sản xuất và xây dựng Tân Cương.
Khu tự trị Tây Tạng
6 thành phố cấp địa khu trực thuộc khu tự trị
Đặc khu hành chính Hồng Kông
xem Danh sách các đô thị ở Hồng Kông
Đặc khu hành chính Macao
xem Danh sách các đô thị và khu vực ở Ma Cao
Tham khảo
Trung Quốc . Thể loại:Khu dân cư ở Trung Quốc Thành phố Trung Quốc
Nematocampa confusa
Nematocampa confusa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nematocampa
Sporobolus cryptandrus
Sporobolus cryptandrus là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (Torr.) A.Gray miêu tả khoa học đầu tiên năm 1848.
Oldenlandia spathulata
Oldenlandia spathulata là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Halford mô tả khoa học đầu tiên năm 1992.
Sporobolus cryptandrus
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1848
8331 Dawkins
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Được phát hiện bởi Schelte J. Bus Thể loại:Được phát hiện bởi Carolyn S. Shoemaker Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1982
Poveda
Poveda là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 81.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Ávila
Mantispa uniformis
Mantispa uniformis là một loài côn trùng trong họ Mantispidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Navás miêu tả năm 1927.
Tham khảo
Thể loại:Mantispa
Heteroscyphus brassii
Heteroscyphus brassii là một loài rêu tản trong họ Geocalycaceae. Loài này được (Grolle) Grolle miêu tả khoa học lần đầu tiên năm 1984.
Liên kết ngoài
Thể loại:Heteroscyphus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1984
Nguyễn Huy Lượng
Nguyễn Huy Lượng (chữ Hán: 阮輝諒; 1750 - 1808) là nhà chính trị, danh sỹ nổi tiếng ở cuối đời Lê trung hưng, nhà Tây Sơn đến đầu đời nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.
Tiểu sử
Nguyễn Huy Lượng bút hiệu là Bạch Liên Am Nguyễn tiên sinh, người làng Sủi, tức làng Trung Nghĩa, hay làng Phú Thị, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh cũ, nay thuộc Hà Nội. Có một thời gian ngắn di cư chạy loạn sang làng Lương Xá, huyện Chương Mỹ, tỉnh Hà Đông (nay thuộc huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội) do bố ông là Nguyễn Huy Bá có 01 người vợ dòng dõi họ Đặng ở làng này (nay là Làng Lam Điền).
Họ Nguyễn Huy là một dòng họ có nhiều người hiển đạt nhất của làng Phú Thị, huyện Gia Lâm, phủ Thuận An, trấn Kinh Bắc xưa. Nguyễn Huy Nhuận đỗ tiến sĩ năm 1703 (làm quan trải đến chức Tham tụng (Tể tướng). Con ông là Nguyễn Huy Dận đỗ tiến sĩ năm 1748. Con ông Huy Dận là Nguyễn Huy Cẩn (tức Cận) đỗ tiến sĩ năm 1760. Hai người em con chú của Nguyễn Huy Nhuận là Nguyễn Huy Mãn, Nguyễn Huy Thuật cũng lần lượt đỗ tiến sĩ. Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Vinh Phúc, thì dường như cha Nguyễn Huy Lượng có dính líu đến vụ tố cáo âm mưu Trịnh Khải chống lại cha là chúa Trịnh Sâm, nên khi Trịnh Khải lên làm chúa thì ông phải lánh sang tị nạn ở làng Lương Xá. Tuy nhiên, theo GS. Nguyễn Lộc thì cha Nguyễn Huy Lượng không đỗ đạt gì, chỉ ở nhà chuyên làm ruộng. Tuy nhiên, theo Gia phả gốc của dòng họ Nguyễn Huy thì nhận định của nhà nghiên cứu Nguyễn Vinh Phúc là chính xác. Theo "Di trạch đường phả ký" viết năm 1802 do Tiền quân Văn hàn Nguyễn Huy Doanh soạn lại thì Nguyễn Huy Lượng sinh ra trong một dòng họ danh gia vọng tộc ở huyện Gia Lâm, phủ Thuận An, trấn Kinh Bắc. Ông nội Nguyễn Huy Lượng là tiến sĩ Nguyễn Huy Mãn, cha ông là tiến sĩ (Tiến triều) Đông các Đại học sỹ Nguyễn Huy Bá (một đại quan thời đó, thân thiết với Đặng Thị Huệ, Ngô Thì Nhậm), anh họ của ông là Hội nguyên tiến sĩ Nguyễn Huy Cẩn (con tiến sĩ Nguyễn Huy Dận). Môn đăng hộ đối với bên bố là bên mẹ ông, thuộc dòng họ Nguyễn Gia cùng phủ Thuận An trấn Kinh Bắc, mẹ ông là con gái út của Siêu quận công Nguyễn Gia Châu, vì thế ông gọi Ôn Như Hầu Nguyễn Gia Thiều là anh họ bên mẹ (bên ngoại), thường xuyên đàm luận văn chương. Nguyễn Gia Thiều viết "Cung oán ngâm khúc" thì Nguyễn Huy Lượng viết "Cung oán thi" gồm 100 bài cùng chủ đề về nỗi đau khổ của những tỳ thiếp bị giam hãm trong cung vua. Hiện nay, còn lưu giữ được một số bài viết về đàm luận văn chương, thù tạc giữa Nguyễn Huy Lượng và Nguyễn Gia Thiều (con cháu dòng họ Nguyễn Huy, hậu duệ ở Làng Sủi hiện còn lưu giữ).
Dưới thời Lê-Trịnh, Nguyễn Huy Lượng thi đỗ Hương cống (cử nhân), được bổ làm Phụng nghi bộ Lễ (tức là một chức quan nhỏ phụ trách việc xem xét các lễ vật khi cúng tế).
Mùa xuân năm Kỷ Dậu (1789), vua Quang Trung ra Bắc, đại phá quân Thanh (Trung Quốc), giải phóng Bắc Hà. Nguyễn Huy Lượng sau đó ra làm quan cho triều Tây Sơn cùng Ngô Thì Nhậm, Vũ Huy Tấn,... Ông nhận chức Hữu thị lang Bộ Hộ, tước Chương lĩnh hầu.
Năm 1801, vua Cảnh Thịnh làm lễ tế giao ở một địa điểm gần Hồ Tây, đã giao cho Nguyễn Huy Lượng, bấy giờ đang là Hữu thị lang bộ Hộ (Bộ Hộ thời Lê giữ việc ruộng đất, nhân khẩu, kho tàng, thu phát, bổng lộc, đồ cống nạp, thuế khoá, muối và sắt. Bộ Hộ thời Nguyễn giữ chính sách điền thổ, hộ khẩu, tiền thóc, điều hòa nguồn của cải nhà nước, ngoài ra bộ Hộ còn được xem là bộ Lao động Sản Xuất) nên còn được gọi là Hữu Hộ Lượng, tước Chương Lĩnh hầu), soạn một bài thơ và một bài phú tiến dâng, và bài Tụng Tây Hồ phú nổi tiếng đã ra đời nhân dịp này.