cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chùa Dơi
Tên chùa
Chùa Dơi là do ở xung quanh chùa có một cánh rừng với chủ yếu là các cây sao và dầu, trong đó có hàng vạn con dơi đang sinh sống; cứ chiều đến hàng vạn con dơi lại kéo về sân chùa che kín cả bầu trời. Các vị sư ở đây cho rằng việc dơi đổ về chùa là phúc lành nhà Phật cho ngôi chùa này nên họ rất tích cực bảo vệ bầy dơi.
Dơi trong chùa thuộc loại dơi quạ to con, trọng lượng từ 1 – 1,5 kg với sải cánh rộng đến 1,5 m, chúng có 2 màu vàng – đen trông bắt mắt. Tuy là loài động vật ăn hoa quả nhưng đàn dơi này không bao giờ ăn quả chín trong vườn chùa, mà thường bay đi xa để kiếm ăn.
Lịch sử hình thành
Chùa Dơi được khởi công xây dựng vào từ năm 1569, cách nay đã hơn 450 năm do ông Thạch Út đứng ra xây dựng. Khởi đầu, chùa được xây dựng bằng gỗ, lợp lá dừa nước. Từ đó đến nay chùa được trùng tu nhiều lần.
Năm 1960, chùa sửa chữa lớn ở chánh điện bằng vật liệu kiên cố.
Ngày 12 tháng 2 năm 1999, Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ VHTT&DL) ban hành Quyết định số 05/1999/QĐ-BVHTT xếp hạng Chùa Dơi là Di tích Kiến trúc – Nghệ thuật cấp Quốc gia.
Đến năm 2008, Chùa Dơi bị cháy ngôi chánh điện.
Vào tháng 4 năm 2009, chánh điện chùa đã được phục chế lại như cũ.
Năm 2013, khu du lịch Chùa Dơi được đưa vào hoạt động, nằm phía đối diện cổng chùa, có bãi đậu xe rộng rãi, và các dịch vụ tiện ích khác như nhà hàng chùa Dơi, xe điện,...
Kiến trúc
Chùa Dơi có kiến trúc Khmer cổ, chánh điện được xây lại bằng gạch, mái lợp ngói, bốn đầu mái cong vút chạm trổ hình rắn Naga, trên đỉnh mái có một ngọn tháp nhọn. Bao quanh chánh điện là các hàng cột đỡ, mỗi cột có một tượng tiên nữ Kemnar chắp hai tay trước ngực,...
Mái của tòa chánh điện có chiều dài gần 21 m, chiều rộng hơn 11 m, được xây dựng trên nền cao hơn mặt đất tự nhiên 1 m, nổi bật với kết cấu gồm 4 hệ thống mái chồng lên nhau.
Phía bên trong chánh điện có pho tượng Phật Thích Ca bằng đá nguyên khối đặt trên một tòa sen cao khoảng 2 m và một pho tượng miêu tả Đức Phật cưỡi trên rắn thần Muchalinda.
Phía sau chùa có những ngôi mộ kỳ lạ, trên mỗi mộ có vẽ hình 1 con heo, đây là những con heo 5 móng (heo thường chỉ có 3 móng).
Lễ hội đặc sắc nhất ở đây là ngày lễ Kathina, được tổ chức bắt đầu từ ngày 15/9 đến 15/10 âm lịch.
Tham khảo
Thể loại:Chùa tại Sóc Trăng Thể loại:Di tích tại Sóc Trăng Thể loại:Di tích quốc gia Việt Nam
Klaus: Câu chuyện Giáng sinh
Klaus: Câu chuyện Giáng sinh (tên gốc tiếng Anh: Klaus) là phim điện ảnh hài kịch Giáng sinh nói tiếng Anh của Tây Ban Nha năm 2019 do Sergio Pablos biên kịch và đạo diễn, và đây đồng thời cũng là phim đạo diễn đầu tay của ông. Phim do Sergio Pablos Animation Studios sản xuất, với sự hỗ trợ của Aniventure và được phân phối bởi Netflix. Đồng biên kịch bởi Zach Lewis và Jim Mahoney, phim có sự tham gia lồng tiếng của Jason Schwartzman, J. K. Simmons, Rashida Jones, Will Sasso, Neda Margrethe Labba, Sergio Pablos, Norm MacDonald và Joan Cusack. Được coi như một nguồn gốc khác của Ông già Noel so với nguồn gốc từ Nicôla thành Myra, với bối cảnh giả tưởng trong thế kỷ 19, nội dung phim xoay quanh một viên bưu tá ích kỷ và một thợ làm đồ chơi sống ẩn dật bắt tay trở thành một đôi bạn lạ kỳ, mang tới cho một thị trấn đảo lạnh lẽo và u ám niềm vui mà nơi đó cần đến vô ngần.
Nội dung
Jesper Johansson là thằng con trai ích kỷ và lười biếng của ngài Cục trưởng Bưu chính giàu có. Ông đã đưa Jesper vào học viện bưu tá để đào tạo với mong muốn con trai mình có thể thay đổi. Vì học hành chểnh mảng, cha Jasper đã đẩy cậu tới thị trấn đảo xa xôi Smeerensburg với nhiệm vụ chuyển phát đủ sáu nghìn bức thư trong một năm. Nếu Jesper thất bại, cậu sẽ mất quyền thừa kế gia sản của gia đình. Khi tới Smeerensburg, Jesper gặp tên lái thuyền Mogens, và cô giáo-bán-cá Alva, người đã giải thích cho anh về cuộc đối đầu giữa hai dòng họ trên hòn đảo – nhà Enllingbo và nhà Krum – đã diễn ra bao đời nay.
Trong khi tuyệt vọng tìm kiếm người gửi thư, Jesper tìm thấy một ngôi nhà biệt lập bên ngoài thị trấn. Ở đó, cậu gặp một người rừng bí ẩn tên là Klaus, sở hữu một ngôi nhà chứa đầy đồ chơi thủ công. Kinh hoàng trước vẻ ngoài bệ rạc của Klaus, Jesper bỏ trốn và làm rơi một bức vẽ mà anh tìm thấy từ một trong những đứa trẻ của Smeerensburg. Klaus buộc Jesper dẫn anh đến ngôi nhà trong bức vẽ và bắt Jesper bí mật giao một món đồ chơi cho cậu bé trong nhà. Việc này lan đến tai những đứa trẻ khác; chúng đến gặp Jesper vì tin rằng chúng sẽ nhận được một món đồ chơi nếu gửi cho cậu một lá thư. Jesper hỏi Klaus nếu anh có thể tặng đồ chơi của mình, Klaus đồng ý với điều kiện họ phải tặng đồ chơi một cách bí mật vào ban đêm. Chẳng bao lâu sau, ngày càng nhiều trẻ em bắt đầu viết thư cho Klaus. Khi Jesper nói với chúng rằng Klaus chỉ tặng đồ chơi cho những đứa trẻ ngoan, những hành động tử tế dần xuất hiện, truyền cảm hứng cho những người dân trong thị trấn chấm dứt cuộc tranh chấp từ bao đời nay. Alva mở lại trường học của mình để giúp bọn trẻ học đọc và viết.
Lồng tiếng
Ngoài ra phim còn có sự góp giọng trẻ em của Evan Agos, Sky Alexis, Jaeden Bettencourt, Teddy Blum, Mila Brener, Sydney Brower, Finn Carr, Kendall Joy Hall, Hayley Hermida, Lexie Holland, Brooke Huckeba, Matthew McCann, Tucker Meek, Leo Miller, Joaquin Obradors, Víctor Pablos, Lucian Perez, Bailey Rae Fenderson, Maximus Riegel, Emma Shannon, Ayden Soria, Sunday Sturz, Hudson West, Gordon Wilcox, Emma Yarovinskiy và Julian Zane; và giọng người lớn của Brad Abrell, Catherine Cavadini, Bill Chott, Daniel Crook, Brian Finney, Stephen Hughes, Neil Kaplan, Sam McMurray, Amanda Philipson, Alyson Reed, Dee Dee Rescher, Dwight Schultz, Lloyd Sherr, Helen Slayton-Hughes và Travis Willingham.
Phát triển
Sau khi dựng xưởng phim riêng tại Madrid, Tây Ban Nha, đạo diễn Sergio Pablos, người từng làm việc cho các phim hoạt hình thời kỳ Phục hưng của Disney như Aladdin, Thằng gù ở nhà thờ Đức Bà, Hercules và Tarzan, quyết định sẽ phát triển một phim điện ảnh hoạt hình truyền thống mới. Pablos muốn khám phá sự thay đổi của phương pháp hoạt họa truyền thống khi không sử dụng công nghệ hoạt hình mô phỏng máy tính. Vì quyết định này, xưởng phim đã vượt qua nhiều giới hạn kỹ thuật mà phim hoạt hình truyền thống hay gặp phải, tập trung nhiều hơn vào nguồn sáng thể tích và hữu cơ để phim có hình ảnh nhìn giống 3D độc đáo mà vẫn giữ được cách vẽ 2D thủ công truyền thống. Các công cụ độc quyền từ Les films du Poisson Rouge, một công ty Pháp tại Angoulême, được sử dụng để đội ngũ sản xuất có thể tạo ra nhiều phong cách phát triển hình ảnh, với mục đích cuối cùng là thoát khỏi phong cách tiêu chuẩn của "các nhân vật trông giống như những miếng dán được đặt trên nền tranh vẽ." Nhà hoạt họa cộng sự của Disney, James Baxter, được biết tới với tác phẩm Người đẹp và quái vật, cũng làm việc cho dự án này.
Teaser đầu tiên của dự án được ra mắt vào tháng 4 năm 2015; thời điểm đó, xưởng phim đang nỗ lực tìm kiếm nhà đầu tư, đồng sản xuất và đối tác phân phối. Dự án được chào bán tại nhiều xưởng phim, tuy nhiên hầu hết đều từ chối vì "quá rủi ro." Tháng 11 năm 2017, Netflix xác nhận hãng đã sở hữu quyền phân phối quốc tế cho Klaus: Câu chuyện Giáng sinh; cũng trong thời gian này, việc tuyển vị trí lồng tiếng cho Schwartzman, Jones, Simmons và Cusack được xác nhận cùng với lịch phát hành dự kiến vào mùa Giáng sinh năm 2019. Tháng 3 năm 2019, nhiều nguồn tin cho biết Netflix đang lên kế hoạch chay đua đề cử Oscar cho Klaus: Câu chuyện Giáng sinh tại các rạp chiếu, và đây cũng là một trong mười phim điện ảnh mà hãng đã đàm phán với các hệ thống rạp tại Mỹ cho các suất chiếu rạp giới hạn trước khi phim được phát hành trực tuyến. Ngày phát hành của phim được công bố kèm với trailer chính thức, được ra mắt vào ngày 7 tháng 10 năm 2019.
Pablos cho biết tên hòn đảo Smeerensburg trong phim là cách gọi trệch từ Smeerenburg, một cảng săn cá voi cũ của Hà Lan và Đan Mạch tại quần đảo Svalbard ở vùng Bắc Cực. Ngoài ra, Klaus: Câu chuyện Giáng sinh còn là tác phẩm tri ân tới nhà hoạt họa và duyệt cảnh Mary Lescher, người đã qua đời vào ngày 2 tháng 6 năm 2019 vì ung thư. Trước đó bà đã tham gia vào dự án này, cũng như các phim hoạt hình khác như Người đẹp và quái vật và Vua sư tử.
Nhạc phim
"Invisible" do Zara Larsson trình bày và "How You Like Me Now?" do The Heavy trình bày được sử dụng trong phim. Trong khi đó "High Hopes" của ban nhạc Panic! at the Disco lại được sử dụng trong phần trailer.
Phát hành
Klaus: Câu chuyện Giáng sinh được công chiếu tại một số rạp phim từ ngày 8 tháng 11 năm 2019, và được ra mắt trên nền tảng phim trực tuyến Netflix vào ngày 15 tháng 11 năm 2019. Đây là phim hoạt hình bản gốc đầu tiên được ra mắt trên Netflix.
Lượt xem trực tuyến
Theo số liệu Netflix cung cấp cho Reuters, Klaus: Câu chuyện Giáng sinh đạt con số gần 30 triệu lượt xem trên kênh trực tuyến trong tháng đầu tiên phát hành.
Đánh giá chuyên môn
Trên hệ thống tổng hợp kết quả đánh giá Rotten Tomatoes, phim nhận được 94% lượng đồng thuận dựa theo 63 bài đánh giá, với điểm trung bình là 7,57/10. Các chuyên gia của trang web nhất trí rằng, "Phần hoạt họa vẽ tay xinh đẹp cùng cách dẫn dắt hài hước và ấm áp đã lập tức biến Klaus: Câu chuyện Giáng sinh trở thành ứng cử viên số một cho danh sách những bộ phim kinh điển mùa lễ hội." Trên trang Metacritic, phim đạt số điểm 65 trên 100, dựa trên 13 nhận xét, chủ yếu là những lời khen ngợi.
John DeFore từ tờ The Hollywood Reporter cho Klaus: Câu chuyện Giáng sinh lời nhận xét tích cực, "Klaus: Câu chuyện Giáng sinh của Sergio Pablos đã tạo ra khởi nguyên đầy bất ngờ và lý thú về người đàn ông to lớn hay tặng đồ chơi vào mỗi đêm Giáng sinh." Peter Debruge từ tờ Variety lại đưa ra nhiều ý kiến đối lập, cho rằng tác phẩm này quá phức tạp, "Cảm hứng từ bộ phim đến từ thế giới hình ảnh lộng lẫy nhiều hơn là phần cốt truyện."
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim Giáng sinh thập niên 2010 Thể loại:Phim hoạt hình Giáng sinh Thể loại:Phim và người giành giải Annie Thể loại:Phim giành giải BAFTA cho phim hoạt hình hay nhất Thể loại:Phim hài Giáng sinh Thể loại:Phim tiếng Anh Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở Bắc Cực Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở thế kỷ 19 Thể loại:Phim hãng Netflix Animation Thể loại:Phim hoạt hình Tây Ban Nha Thể loại:Phim thiếu nhi Tây Ban Nha Thể loại:Phim đạo diễn đầu tay năm 2019 Thể loại:Phim hoạt hình năm 2019 Thể loại:Phim giành giải Annie cho phim hoạt hình xuất sắc nhất
Nhóm NGC 4065
Nhóm NGC 4065 (các định danh khác là: GH 98,    N79-299a, N79-299b,    WBL 374,  ZW 1202.0+2028,  USGC U451, NRGb 177, RASSCALS NRGb 177  ) là tên của một nhóm các thiên hà   nằm trong chòm sao Hậu Phát. Khoảng cách của thiên hà này với chúng ta là khoảng 330 triệu năm ánh sáng (tương đương với 100 mega parsec). Thiên hà thành viên sáng nhất của nhóm này là NGC 4065 và nằm trong siêu đám Hậu Phát. Nhóm này chứa chủ yếu là các thiên hà elip, còn các thiên hà xoắn ốc chỉ chiếm từ 15 đến 31 phần trăm trong nhóm.
Nhóm NGC 4065 thể hiện sự phát xạ tia X lưỡng cực. Một cực nằm trên các thiên hà NGC 4061 và NGC 4065, còn cực còn lại thì nằm trên NGC 4066.
Cấu trúc
Nhóm thiên hà này cho ta thấy rằng nó có chứa 2 phân nhóm thiên hà tên là UZC-CG 156 and UZC-CG 157. Hai phân nhóm này không thể nào phân biệt rõ được bởi vì tốc độ di chuyển của nó.
Còn ở khu vực trung tâm của nhóm này là hai thiên hà elip NGC 4061 và NGC 4065.
Dữ liệu hiện tại
Xích kinh 12:04:09.5
Độ nghiêng 20°13′18″
Tốc độ phân tán 416 ± 35 km/s
Giá trị dịch chuyển đỏ 0.023500 (7045 km/s)
Số lượng thiên hà 74
Liên kết ngoài
Thể loại:Chòm sao Hậu Phát Thể loại:Cụm thiên hà
Ophrynia infecta
Ophrynia infecta là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Ophrynia. Ophrynia infecta được miêu tả năm 1986 bởi Rudy Jocqué & Scharff.
Tham khảo
Thể loại:Ophrynia
Verticordia helichrysantha
Verticordia helichrysantha là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được F.Muell. ex Benth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1867.
Liên kết ngoài
Thể loại:Verticordia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1867
Homodes bracteigutta
Homodes bracteigutta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Homodes
Sparaxis grandiflora
Liên kết ngoài
Thể loại:Sparaxis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1804
Watasenia
Thể loại:Enoploteuthidae Thể loại:Chi chân đầu đơn loài
Comesperma scoparium
Comesperma scoparium là một loài thực vật có hoa trong họ Polygalaceae. Loài này được Drum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1840.
Liên kết ngoài
Thể loại:Comesperma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1840 Thể loại:Thực vật Nam Úc Thể loại:Thực vật Tây Úc
Hypnum subrelaxum
Hypnum subrelaxum là một loài Rêu trong họ Hypnaceae. Loài này được (Broth.) Paris mô tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hypnum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1905
Rhytiphora wallacei
Rhytiphora wallacei là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Rhytiphora
Brachypodium apollinaris
Brachypodium apollinaris là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Sennen mô tả khoa học đầu tiên năm 1931.
Liên kết ngoài
Thể loại:Brachypodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1931
Bitton A.F.C.
Câu lạc bộ bóng đá Bitton là một câu lạc bộ bóng đá có trụ sở ở ngoại ô Bitton ở South Gloucestershire, Anh. Trực thuộc Gloucestershire County Football Association, đội hiện là thành viên của và thi đấu trên sân Recreation Ground trên đường Bath Road.
Lịch sử
Năm 1996-97 Bitton là á quân trong Gloucestershire County League và được thăng hạng lên Division One của Western League. Mùa giải 2003-04 chứng kiến ​​câu lạc bộ kết thúc ở vị trí thứ hai trong Division One, dẫn đến việc thăng hạng lên Premier Division. Đội tiếp tục giành được Les Phillips Cup và Gloucestershire Challenge Trophy mùa giải 2007-08. Câu lạc bộ giữ lại Challenge Trophy cũng như giành chức vô địch Premier Division vào mùa giải tiếp theo; họ không thể thăng hạng lên Southern League do mặt sân không đáp ứng được yêu cầu. Đội tiếp tục về đích với vị trí á quân vào các mùa giải 2010-11 và 2011-12.
Sân vận động
Câu lạc bộ đã chơi tại Recreation Ground kể từ khi thành lập. Một khán đài có chỗ ngồi và mái che cho 150 người đã được lắp đặt sau khi gia nhập Western League, với hệ thống dàn đèn được dựng lên vào năm 2001. Sân hiện có sức chứa 2.000 người, trong đó 48 chỗ ngồi và 200 chỗ có mái che.
Liên kết ngoài
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Anh Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Gloucestershire Thể loại:Khởi đầu năm 1892 ở Anh Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 1892 Thể loại:Bristol and Suburban Association Football League Thể loại:Bristol and District Football League Thể loại:Bristol and Avon Association Football League Thể loại:Bristol Premier Combination Thể loại:Gloucestershire County Football League Thể loại:Western Football League
2557 Putnam
2557 Putnam (1981 SL1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1981 bởi B. A. Skiff và N. G. Thomas http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi ở Flagstaff (AM).
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1981
Tsugunaga Momoko
Tsugunaga Momoko (嗣永 桃子) là thành viên trong Hello! Project Kid và hoạt động đồng thời trong 2 nhóm nhạc nữ Berryz Koubou (2004 -) và Buono! (2007 -) (tự nhận là nhóm trưởng nhóm), đồng thời là cựu thành viên của nhóm ZYX, tất cả đều trực thuộc Hello! Project.
Tiểu sử
Tsugunaga Momoko sinh ra trong một gia đình 4 người và có một em trai tại Chiba, Nhật Bản. Tham gia và vượt qua đợt tuyển chọn của Hello! Project năm 2002, Momoko chính thức gia nhập vào đội ngũ Hellp! Project Kid gồm 15 thành viên. Là một mẫu người đặc biệt về giọng hát lẫn hành vi ứng xử, Tsugunaga Momoko nhận được khá nhiều sự chú ý của mọi người xung quanh. Mặc dù một số nhận xét về Momoko không tích cực vì lý do giọng hát chói tai kiểu người nghẹt mũi và lối cư xử như của đứa trẻ lên 3, Momoko vẫn được coi là thành viên ưu tú nhất của Hello! Project Kid cùng với Murakami Megumi (từng là thành viên trong C-ute và đã rời khỏi Hello! Project]]).
Trong thời gian đầu hoạt động cùng các thành viên Hello! Project Kid, Momoko được nhận vai chính cùng với Shimizu Saki trong bộ phim Koinu Dan no Monogatari: Câu chuyện về chú chó Dan của Hello! Project. Bộ phim phát hành vào tháng 6 năm 2002 và sau đó nhận được giải thưởng danh giá của Hội đồng Học viện Hàn Lâm Nhật Bản (Awards of the Japanese Academy).
Đầu năm 2003, Tsugunaga Momko được tham gia vào video ca nhạc Boogie Train '03 của Fujimoto Miki cùng với Sudou Maasa, Tokunaga Chinami và Umeda Erika. Vào tháng 8 trong năm, Tsugunaga Momoko được chọn làm thành viên của nhóm ZYX cùng với Yaguchi Mari – một thành viên trong Morning Musume và 4 thành viên Hello! Project Kid gồm Umeda Erika, Shimizu Saki, Yajima Maimi và Murakami Megumi. Nhóm này phát hành 2 single sau 4 tháng hoạt động.
Sau một thời gian hoạt động dứoi hình thức vũ công múa minh họa cho nhóm W, vào tháng 3 năm 2004, Berryz Koubou ra đời với sự tham gia của Tsugunaga Momoko cùng 7 thành viên khác trong Hello! Project Kid (bao gồm cả Shimizu Saki). Với giọng hát đặc biệt, Momoko được chọn làm một trong 3 giọng hát chính của nhóm cùng với Natsuyaki Miyabi và Sugaya Risako. Với khả năng vũ đạo chỉ sau Shimizu Saki và lượng fan hâm mộ chỉ sau Sugaya Risako, Momoko thường được ưu tiên đứng vị trí trung tâm trong các buổi biểu diễn của Berryz Koubou tại Nhật Bản.
Vào năm 2007, Tsugunaga Momoko được chọn làm một trong 3 thành viên của Buono! cùng với Natsuyaki Miyabi và Suzuki Airi (thành viên ưu tú nhất và là giọng hát chính của C-ute). Nhóm này được coi là tinh hoa của Hello! Project Kid và tới nay đã phát hành được 5 đĩa đơn cùng với 1 album. Là người lớn tuổi nhất nhóm, Momoko tự coi mình là trưởng nhóm, nhưng trong thời kỳ đầu, vị trí trung tâm thuộc về Natsuyaki Miyabi và giọng hát chính là Suzuki Airi. Chỉ tới 2 đĩa đơn gần đây nhất, Momoko mới được đứng giữa và hát chính trong nhóm.
Vào ngày 1 tháng 7 năm 2008, Tsugunaga Momoko được chọn làm người quảng bá và dẫn chương trình online Dogadoga 7 cùng với Ishikawa Rika (cựu thành viên của Moning Musume).
Trong những kỳ thể thao của Hello! Project, nhảy ngựa là nội dung thi đấu khá tốt của Momoko, khá kém ở những nội dung còn lại, Momoko chỉ là thành viên dự bị cho đội bóng đá Little Gatas và Gatas Brilhantes H.P. sau này. * Hello! Project Kids Audition song: Koi wo Shichaimashita! (Tanpopo)
Ngược lại với giọng hát cao nhất, Tsugunaga Momko là thành viên có chiều cao thấp nhất trong Berryz Koubou. (Trước đó là Shimizu Saki, cho tới năm 2007 Saki lớn thêm và cao hơn 2 cm so với Momoko)
Internet
[2008.07.01–] Dogadoga 7 (ドガドガ7)
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành viên Berryz Kobo Thể loại:Sinh năm 1992 Thể loại:Nữ ca sĩ Nhật Bản Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Melanorectes nigrescens
Melanorectes nigrescens là một loài chim trong họ Pachycephalidae.
Tham khảo
N Thể loại:Chim New Guinea Thể loại:Pachycephalidae
Dương quý phi
Dương Quý phi (chữ Hán: 楊貴妃, 719 – 756 ), còn gọi là Dương Ngọc Hoàn (楊玉環) hay Dương Thái Chân (楊太真), là một phi tần rất được sủng ái của Đường Huyền Tông Lý Long Cơ. Trong văn hóa Trung Hoa, bà được xếp vào một trong Tứ đại mỹ nhân của lịch sử Trung Quốc, có sắc đẹp được ví là Tu hoa (羞花), khiến hoa thu mình lại vì hổ thẹn.
Câu chuyện về tình duyên giữa Dương Quý phi và Đường Huyền Tông thường được nhắc đến với khung cảnh tráng lệ, xa hoa tột đỉnh của giai đoạn nhà Đường đang thịnh thế. Sự yêu chiều một cách thái quá của Đường Huyền Tông đối với Dương Quý phi là nguyên nhân khiến người đời cho rằng sự suy vong của nhà Đường đều do Dương Quý phi mà ra. Sắc đẹp của Dương Quý phi được ghi nhận là đầy đặn, thường được so sánh một cách đối lập với Triệu Phi Yến nhà Hán, với câu [Hoàn phì Yến sấu; 環肥燕瘦]. Triệu Phi Yến được biết đến nhẹ như chim yến, có thể đứng trên lòng bàn tay người, còn Dương Quý phi lại nổi tiếng vì sự đẫy đà, tròn trịa có phần mập mạp, sắc da mịn màng, diễm lệ.
Trong văn học Trung Hoa, bà là một mỹ nhân nổi tiếng. Bài thơ Thanh bình điệu của Lý Bạch đã khiến hình ảnh nhan sắc của bà được lưu truyền một cách bất tử, với câu thơ được lan truyền đến tận ngày nay: 「"Vân tưởng y thường, hoa tưởng dung"」. Bên cạnh đó, tác phẩm trường văn Trường hận ca của đại thi nhân Bạch Cư Dị, cùng Thái Chân ngoại truyện của Nhạc Sử cũng góp phần khiến hình ảnh Dương Quý phi lan rộng hơn bao giờ hết. Đối với các nước ảnh hưởng văn hóa Trung Hoa như Việt Nam, Hàn Quốc và Nhật Bản, hình tượng về Dương Quý phi cũng được biết đến rộng rãi, đặc biệt nhất chính là Nhật Bản, khi hình ảnh của bà là một đề tài phổ biến trong nghệ thuật hội họa thời kỳ Edo.
Tiểu sử
thumb|right|250px|Tranh vẽ [[Dương Quý phi ]]
Tên gọi thật
Có một sự thật rằng, tên thật của Dương Quý phi không được ghi lại. Các sách chính sử Tân Đường thư lẫn Cựu Đường thư đều không nói rõ tên thật của bà, mà chỉ ghi tên hiệu là Thái Chân (太真). Căn cứ theo sách Minh Hoàng tạp lục (明皇杂录) của Trịnh Xử Hối (鄭處誨) thì cho biết Quý phi có tiểu tự là Ngọc Hoàn (玉環), trong khi Trịnh Ngu (郑嵎) trong bài thơ Tân Dương môn thi (津阳门诗) lại nói bà có tiểu tự là Ngọc Nô (玉奴).
Có thể thấy rõ, những ký lục gần sát đương đại mà Dương Quý phi sinh sống cũng không rõ tên thật của bà là gì, [Tiểu tự; 小字] tức là một dạng biểu tự, tên gọi khi còn trẻ hoặc không chính thức, khác với [Danh; 名] là tên chính thức, như Tào Tháo có tên chính là Tháo, mà tiểu tự là A Man. Về sau trong văn hóa đương đại, đa phần các tác phẩm đều gọi Dương Quý phi là 「Dương Ngọc Hoàn; 楊玉環」, tự hiển nhiên "Dương Ngọc Hoàn" trở thành tên thật của Dương Quý phi. Tuy vậy, các thi nhân cùng một số cổ thi vẫn duy trì cách gọi 「Dương Thái Chân; 楊太真」 hơn là "Dương Ngọc Hoàn", văn hóa Trung Quốc đại lục thời hiện đại mới dần phổ biến cách gọi "Dương Ngọc Hoàn" này.
Quê quán
Theo Cựu Đường thư cùng Tân Đường thư, Dương Ngọc Hoàn là con gái của một vị quan Tư hộ đất Thục Châu (蜀州; nay là Sùng Châu) tên là Dương Huyền Diễm (楊玄琰). Gia đình này nguyên gốc ở một quận Hoa Âm (nay là thành phố Hoa Âm của tỉnh Thiểm Tây), xuất thân từ gia tộc Hoằng Nông Dương thị (弘農楊氏) tại huyện Vĩnh Nhạc (永樂) thuộc Bồ Châu (蒲州; nay là Vĩnh Tế, Vận Thành), đây là một Sĩ tộc (士族) lâu đời được cho là hậu duệ của Thúc Hướng (叔向). Tổ tiên là Dương Uông (楊汪) - một quan viên nhà Tùy, từng bị Đường Thái Tông Lý Thế Dân xử tử. Cao tổ phụ Dương Lệnh Bổn (杨令本) từng làm Thứ sử của Kim Châu. Có thể thấy rõ Dương Ngọc Hoàn là dòng dõi Sĩ tộc, lại xuất thân trong gia đình quan lại, từ nhỏ Dương Ngọc Hoàn được học hát và múa. Đến khoảng năm 10 tuổi, cha mẹ mất, Dương Ngọc Hoàn mới đến Lạc Dương, sống với nhà chú, tức Dương Huyền Diễn (楊玄璬), khi ấy đang làm chức Sĩ tào Tham quân của Hà Nam phủ.
Dương Quý phi sinh khoảng năm Khai Nguyên thứ 7 (719), được cho là nguyên quán tại đất Thục (nay là Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên). Thật ra sử chính không hề ghi năm sinh của Dương phi, cũng như không hề ghi lại nơi sinh, vì khi bà qua đời sách Đường thư đều ghi khi 38 tuổi (tuổi mụ), nên mới suy ra là thời gian này. Còn về quê quán Hoa Âm, đấy là vì thủy tổ Dương Uông là người Hoa Âm nên người đời thường cho nguyên quán của cả nhà Dương phi là Hoa Âm, nhưng bởi vì Tằng tổ phụ Dương Thượng Hi (杨尚希) của Dương Uông vốn là người huyện Linh Bảo (nay là thành phố Linh Bảo, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc), quê quán của tổ tiên đối với hậu duệ vẫn rất không cố định, do vậy nói quê quán Dương Quý phi ở Hoa Âm có thiên về mức võ đoán. Theo tiểu thuyết Dương Thái Chân ngoại truyện (楊太真外傳), Dương Ngọc Hoàn sinh ngày 1 tháng 6, tức 26 tháng 6 dương lịch, sinh ở huyện Đạo Giang thuộc đất Thục , tương đương với huyện Vĩnh Nhạc thuộc Bồ Châu. Đây cùng với hai sách Đường thư đều chép qua, và cũng là nguyên nhân nhiều người cho rằng Dương Quý phi cũng sinh ra và lớn lên ở đất Thục. Lại có cách nói Dương Quý phi người huyện Văn Hương (閿鄉) thuộc Quắc Châu (虢州; nay thuộc Bảo Định), đây là bởi vì Tổ phụ Dương Chí Khiêm (杨志谦; lại tên Hữu Lượng 友諒), Cao tổ phụ Dương Lệnh Bổn đều là người huyện Văn Hương.
Tụ Nhân
Tụ Nhân là một xã thuộc huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.
Trnové Pole
Trnové Pole là một làng thuộc huyện Znojmo, vùng Jihomoravský, Cộng hòa Séc.
Tụ Nhân
Địa lý
Xã Tụ Nhân là xã cách trung tâm huyện lỵ 5 km, có vị trí địa lý:
Dương quý phi
Quê quán
Thời Gia Khánh, soạn ra Toàn Đường văn, ghi nhận "Dung châu Tăng Ninh huyện Dương phi bia ký" (容州曾宁县杨妃碑记) có xưng gọi Dương Ngọc Hoàn là người Dương Vệ, Dung Châu, tức nay thuộc huyện Dung, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây. Tuy nhiên, có nhận định đây chỉ là một dạng hư cấu của người đời sau thêm thắt.
Trnové Pole
Tham khảo
Thể loại:Huyện Znojmo Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Dương quý phi
Nhập cung làm Đạo cô
thumb|left|230px|Đường Huyền Tông Lý Long Cơ, cũng gọi Đường Minh Hoàng. Đời nhà Đường, Đường Huyền Tông Lý Long Cơ là một trong những vị Hoàng đế trị vì lâu hơn cả. Các phi tần được Huyền Tông sủng ái sinh cả thảy 59 người con, trong số đó có 30 trai và 29 gái. Phi tần được ông sủng ái nhất là Võ Huệ phi, một người cháu của Võ Tắc Thiên, khi đó lễ nghi trong cung của bà không khác gì Hoàng hậu, nhưng bà vẫn không được phong Hoàng hậu vì lẽ bà là người trong tộc họ Võ. Để an ủi bà, Huyền Tông đối với Huệ phi vượt hẳn hơn nhiều các phi tần khác. Với Đường Huyền Tông, Võ Huệ phi sinh được bảy con, trong đó Thọ vương Lý Mạo (李瑁) là người con trai duy nhất sống sót qua tuổi trưởng thành.
Tụ Nhân
Hành chính
Xã Tụ Nhân được chia thành 5 thôn: Bản Cậy, Hu, Án, Cán, U Sử.
Dương quý phi
Nhập cung làm Đạo cô
Năm Khai Nguyên thứ 21 (733), khi 14 tuổi, Dương Ngọc Hoàn lấy thân phận "Trưởng nữ của Hà Nam phủ Sĩ tào Tham quân Dương Huyền Diễn" mà được chọn làm Vương phi của Thọ vương Mạo, Dương Ngọc Hoàn do vậy trở thành Thọ vương phi (壽王妃). Năm thứ 25 (737), Võ Huệ phi đột ngột qua đời. Sau khi Huệ phi mất, Đường Huyền Tông thường hay buồn rầu, ngày nhớ đêm thương, lập Tập Linh đài để cầu siêu cúng vái cho vong hồn Huệ phi được sớm siêu thoát về cõi tiên. Cũng trong thời gian này ông gặp Dương phi.
Tụ Nhân
Lịch sử
Dưới thời Pháp thuộc, Hoàng Su Phì (Tức Hoàng Thụ Bì) gồm tổng Tụ Nhân: Gồm các xã Bản Luốc, Ho Tao, Trung Thịnh, Tụ Nhân.
Ngày 30 tháng 4 năm 1962, dưới chính thể mới của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, một số xã của Hoàng Su Phì được chia thành nhiều xã nhỏ, trong đó: chia xã Tụ Nhân thành năm xã: Bản Phùng, Bản Máy, Bản Pắng, Nàn Sỉn, Thàng Tín.
Dương quý phi
Nhập cung làm Đạo cô
Về việc gặp gỡ giữa Huyền Tông và Dương phi, rất ít tư liệu ghi lại. Sách Cựu Đường thư không nói Dương Ngọc Hoàn vốn là Thọ vương phi của Lý Mạo, mà chỉ ghi:「"Lại có lời tấu rằng con gái Huyền Diễm, tư sắc quan đại, nghĩ nên triệu kiến vào cung. Khi ấy Phi mặc y phục Đạo sĩ, hiệu là Thái Chân"」. Vào thời ấy, Dương phi là con dâu của Đường Huyền Tông, nếu Huyền Tông nạp Dương thị làm cung phi, tức là loạn luân, rất có thể Cựu Đường thư cố ý bỏ qua thông tin "Thọ vương phi", chỉ ghi như thể Huyền Tông nạp cung nhân bình thường. Trong sách Tân Đường thư, thông tin Dương Ngọc Hoàn là Thọ vương phi được ghi rõ, còn ghi có người tấu nói Dương Ngọc Hoàn vốn "Tư chất thiên đĩnh, đáng được sung nhập Dịch đình". Liền đó vào năm thứ 28 (740), tháng 10, lấy danh nghĩa cầu phúc cho Đậu Thái hậu, Huyền Tông yêu cầu Thọ vương phi Dương thị nhập cung với thân phận Đạo sĩ, hiệu Thái Chân.
Câu chuyện về Dương phi từ con dâu mà được Huyền Tông nhìn trúng, dĩ nhiên cũng có đủ phương thức lưu truyền. Trong đó có truyền thuyết lại nói: Một hôm, Cao Lực Sĩ đi qua phủ Thọ vương thấy Dương phi là giai nhân tuyệt sắc, tinh thông ca vũ bèn nghĩ rằng có lẽ mỹ nhân này thay được Võ Huệ phi. Nhân buổi hầu, Cao Lực Sĩ mật tấu với Huyền Tông, truyền đưa Dương Ngọc Hoàn vào Tập Linh đài để trông coi đèn nhang sớm hôm cầu nguyện cho Võ Huệ phi. Do đó, Thọ vương phi Dương thị phải vào Hoa Thanh cung, đến Tập Linh đài làm Nữ Đạo sĩ. Dương Ngọc Hoàn vốn có nhan sắc trời cho, lại tinh thông cầm kỳ thi họa, có thể vừa múa vừa hát, người đương thời từng gặp đều so sánh như tiên nữ xuống trần. Đường Huyền Tông trông thấy Dương phi, lập tức si mê ngay. Ông muốn nàng ta vào cung nhưng lại vướng ngại chuyện là con dâu. Cao Lực Sĩ bèn ngày đêm nghĩ ra cách đưa Vi thị làm Thọ vương phi thay thế, do đó Huyền Tông mới nạp Dương Ngọc Hoàn vào cung.
Đắc sủng phong Quý phi
thumb|phải|290px|Dương Quý phi đang ngắm hoa anh đào trong tranh vẽ họa sĩ Nhật Bản, thời [[Edo.]]
Năm Thiên Bảo thứ 4 (745), tháng 7, Thọ vương Lý Mạo lấy con gái của Vi Chiêu Huấn (韋昭訓) làm kế phi. Không rõ thời gian mà Đường Huyền Tông ra chỉ cho Dương Thái Chân hoàn tục. Chỉ biết vào tháng 8, một tháng sau khi Lý Mạo lấy Vi thị, Hoàng đế ra ý chỉ phong Dương Ngọc Hoàn làm Quý phi, do vậy Dương Ngọc Hoàn trở thành [Thứ mẫu] của Lý Mạo.
Trong cung, Dương Quý phi được gọi là「Nương tử; 娘子」, theo lệ cũ của Võ Huệ phi mà được cung phụng đồ vật dụng không khác gì Hoàng hậu. Dương Quý phi rất khéo chiều chuộng vua, nên càng được vua yêu vì. Nàng lại tinh xảo về môn múa hát, thông cả các điệu nhạc, khôn ngoan hơn người. Nàng chỉ liếc mắt nhướng mày, là vua Huyền Tông mê tít. Vua giận hờn ai, nàng mỉm cười khóe mép là vua nguôi giận liền. Ngày đêm vua cứ ôm ghì lấy nàng, bỏ bê cả việc Triều đình, việc dân, việc nước. Dần dần nàng chiếm trọn cả trái tim và trí óc của Hoàng đế. Nàng muốn gì, vua cũng chiều. Nàng bảo gì vua cũng nghe. Nàng xin gì, vua cũng cho. Nàng sắp đặt việc triều chính thế nào, vua cũng chịu.
Dương Quý phi hiển quý, nên gia đình bà cũng được gia ân. Đường Huyền Tông truy phong cha của Quý phi là Huyền Diễm làm Thái úy, tước Tề Quốc công (齊國公), mẹ được phong Lương Quốc phu nhân (凉國夫人), một người chú khác của Quý phi là Dương Huyền Khuê trở thành Quang lộc khanh, anh họ Dương Tiêm (楊銛) thụ phong Hồng lư khanh. Đường Huyền Tông còn cho lập từ đường họ Dương, được Huyền Tông đích thân ban chữ để soạn văn bia.
Ba người chị của Quý phi, Huyền Tông nghe tiếng cũng có tài hoa nên đều được thiện đãi phong tước, còn gọi là Di (姨) như người nhà. Người lớn là Đại di, thụ phong Hàn Quốc phu nhân (韓國夫人), người thứ là Tam di thụ phong Quắc Quốc phu nhân (虢國夫人), và người nhỏ nhất (thứ 8 trong nhà) là Bát di thụ phong Tần Quốc phu nhân (秦國夫人). Ba vị phu nhân ra vào trong cung, nghi trượng người ngựa đều rất khuynh trời động đất, Huyền Tông còn đặc biệt mỗi tháng ban mấy quan tiền cho cả 3 vị phu nhân, lấy đó làm tiền mua son phấn tư trang. Gia tộc họ Dương mau chóng quý hiển tột bậc. Mỗi khi 3 vị phu nhân nhập triều, em gái của Huyền Tông là Ngọc Chân công chúa (玉真公主) cùng các vị mệnh phụ khác đều không dám tranh đường đi trước. Hai con gái của Huyền Tông, là Kiến Bình công chúa (建平公主) cùng Tín Thành công chúa (信成公主) đắc tội với Dương Quý phi, liền bị thu hồi ban thưởng. Phò mã đô úy Độc Cô Minh (独孤明) cũng bị miễn quan. Một vị Phò mã khác là Trình Xương Duệ (程昌裔), chồng của Quảng Bình công chúa (廣平公主), do bất bình với nhà họ Dương mà ẩu đả với gia nô nhà họ Dương, cuối cùng Huyền Tông tuy giết gia nô họ Dương nhưng cũng bãi miễn quan chức của Phò mã.
Vào thời điểm đó, Đường Huyền Tông đã 61 tuổi, còn Dương Quý phi cũng chưa đến 30 tuổi. Hoàng đế say đắm Dương Quý phi, chiều chuộng bà hết mực, như cuộc đi tắm suối của bà tại Hoa Thanh cung (華清宮) mỗi lần tốn hàng vạn bạc của quốc khố và làm chết hàng trăm mạng người, ông cũng thẳng tay, không chút tiếc rẻ. Dương Quý phi đã đẹp lại có tài chơi đàn tỳ bà, giỏi về âm nhạc. Bên cạnh âm nhạc, Dương Quý phi còn biết múa, lại đặt được nhiều khúc hát và điệu múa làm cho Huyền Tông càng thích thú say sưa hơn, nổi tiếng nhất chính là điệu múa 「Nghê thường vũ y khúc; 霓裳羽衣曲」 tương truyền do Đường Huyền Tông chế tác và Dương Quý phi đích thân múa, đây là một bản ca vũ huyền thoại được lưu truyền mãi về sau. Mỗi khi Huyền Tông đi ra ngoài, Quý phi không khi nào không tùy giá, xe ngựa đều do Cao Lực Sĩ đích thân cầm dây cương. Trong cung viện của Quý phi đều có tới 700 thợ làm dệt lụa may áo, thợ điêu khắc làm đồ đá đồ ngọc cũng hơn 100 người.
Ngoại thích họ Dương
Khi ấy, một người anh họ cùng tổ phụ của Quý phi là Dương Chiêu được phong làm Tể tướng và được đổi tên là 「Quốc Trung; 國忠. Quốc Trung vốn không có học vấn, hay sa vào thú vui đánh bạc, nhưng do ảnh hưởng của Dương Quý phi mà bái làm Tể tướng, rồi vào triều cầm giữ triều chính. Sau thời thịnh trị Khai Nguyên, Đường Huyền Tông cao tuổi sa vào hưởng lạc, không còn nhiệt tình với chính sự, giao toàn quyền triều chính cho Dương Quốc Trung. Người đương thời đối với Dương Quốc Trung lộng quyền, ba vị phu nhân lấn át mệnh phụ công chúa trong cung cũng sinh ra oán hận đối với nhà họ Dương, cho là tà môn ngoại thích. Nhiều truyền thuyết cũng thêu dệt về Dương Quý phi tranh sủng, dung túng ngoại thích với hình ảnh không mấy hay ho.
Theo đà ân sủng không dứt của Dương Quý phi, hai con trai của Dương Quốc Trung, con thứ là Dương Xuất (杨昢) được gả con gái của Huyền Tông là Vạn Xuân công chúa (萬春公主), con cả là Dương Huyên (杨暄) được gả Diên Hòa quận chúa (延和郡主), một người em khác của Quý phi và Quốc Trung tên là Dương Giám (杨鑒) được gả Thừa Vinh quận chúa (承榮郡主). Đặc biệt là người con của Dương Huyền Khuê, tức cháu của Quý phi tên là Dương Kỹ (楊锜), được thụ phong Thị ngự sử và được gả Thái Hoa công chúa (太華公主), con gái của Huyền Tông với Võ Huệ phi. Do Võ Huệ phi khi ấy truy tặng Hoàng hậu, Thái Hoa công chúa chẳng khác Đích công chúa nên lễ nghi đều hơn các công chúa khác, Dương Kỹ được thơm lây, cùng công chúa được ban Giáp đệ ở tại trong cung. Khi đó, nhà họ Dương tổng cộng có 5 nhà đại diện, là nhà của 3 chị em họ Dương, nhà của Quốc Trung cùng nhà của Dương Kỹ (lại nói là nhà Dương Tiêm), được xưng gọi 「Ngũ gia; 五家」 hay 「Dương gia Ngũ trạch; 楊家五宅」, quyền thế ngút trời, từ trung ương đến địa phương, quan viên các cấp đều tranh nhau mang quà cáp và thiếp mời đến dòng dõi họ Dương, tấp nập vô cùng. Tương truyền mỗi khi Huyền Tông cùng Quý phi đến Hoa Thanh cung thì xe ngựa kẻ hầu của Ngũ gia đều hộ tống, tạo nên cảnh tượng "Ngũ gia hợp đội, Ngũ thải tân phân", trên đường đi đều rơi rớt châu báu lụa là quý hiếm, kẻ nghèo hèn tranh đến khói lửa mù mịt. Đương thời họ Dương được xưng 「Dương thị nhất môn thượng Nhị công chúa, Nhị quận chúa; 楊氏一門尚二公主、二郡主」, có thể nói khí thế không nhà nào sánh bằng.
Các người con của 3 vị phu nhân tuy không được xem là "Dương gia" nhưng cũng là họ hàng có liên quan, trong đó con gái của Hàn Quốc phu nhân là Thôi thị được cưới làm Chính phi cho Quảng Bình vương Lý Thục - Hoàng trưởng tôn của Đường Huyền Tông, con trai của Quắc Quốc phu nhân là Bùi Huy (裴徽) được gả con gái của Lý Thục tức Diên An công chúa (延安公主), con trai của Tần Quốc phu nhân là Liễu Quân (柳鈞) được gả Trường Thanh huyện chúa (長清縣主), người chú của Liễu Quân là Liễu Đàm (柳潭) được gả con gái của Thái tử Lý Hanh tức Hòa Chính công chúa (和政公主). Về sau, Dương Tiêm và Tần Quốc phu nhân đều mất sớm, còn lại 2 vị phu nhân cùng nhà Dương Quốc Trung là thịnh sủng lâu nhất.
Trong thời gian nắm quyền, Dương Quốc Trung có mâu thuẫn gay gắt với An Lộc Sơn, đây có thể xem là mầm mống gây ra Loạn An Sử. Nguyên lai An Lộc Sơn là người Liễu Thành, tên thật là An Rokhan, người dân tộc Túc Đặc. Lộc Sơn nguyên mang họ Khang, nhưng sau đó bà mẹ cải giá với An Diên Yểm nên lấy họ An. Lộc Sơn là phiên âm tiếng Hán của chữ Lushi, theo tiếng bản tộc có nghĩa là "ánh sáng". Lộc Sơn đầu quân làm tướng nhà Đường, nhờ chiến đấu dũng cảm và tỏ ra trung thành nên nhanh chóng được thăng tiến. Từ năm Khai Nguyên thứ 28 (740) đến năm Thiên Bảo thứ 10 (751), An Lộc Sơn được thăng từ Đô đốc Doanh Châu lên Tiết độ sứ ba trấn Phạm Dương (范陽; nay là khu vực vành đai Bảo Định và Bắc Kinh), Hà Đông (河東; tương đương khu vực Sơn Tây, Trung Quốc) và Bình Lư (平盧; thuộc khu vực Triều Dương, tỉnh Liêu Ninh), nắm toàn bộ vùng Đông Bắc của Đại Đường khi đó. Tuy có trí thông minh nhưng An Lộc Sơn luôn tỏ ra vụng về ngốc nghếch khiến Đường Huyền Tông rất tin tưởng và nhận ông làm con nuôi. Dương Quý phi trở thành mẹ nuôi của Lộc Sơn, dù kém ông 16 tuổi. Mỗi khi vào cung bái kiến, An Lộc Sơn đều đến cung viện của Quý phi bái trước, sau mới đến bái Hoàng đế, Huyền Tông bèn hỏi vì sao, thì An Lộc Sơn đáp:「"Thần là người Hồ, mà người Hồ đặt mẹ ở trước cha"」, Huyền Tông cảm thấy An Lộc Sơn thật thà nên rất mừng, lệnh cho Dương Tiêm cùng các anh chị em họ Dương khác đều đối đãi với An Lộc Sơn như người nhà.
Hai lần xuất cung
Bản thân Quý phi ỷ sủng thành kiêu ngạo, vào năm Thiên Bảo thứ 5 (750), rồi năm thứ 9 (754), từng hai lần cãi nhau với Huyền Tông, hậm hực ra khỏi cung. Tất cả các sách trên đều không nói cụ thể vì việc gì, riêng Tư trị thông giám nói Quý phi: ["Đố hãn bất tổn"; 妒悍不逊], nhưng cũng không giải thích chân tướng. Kết cuộc là Đường Huyền Tông vì thương nhớ Quý phi, tiếp tục gọi về, qua hai lần như vậy bà càng được sủng ái hơn trước.
Cả hai lần Dương Quý phi bị đưa về nhà, trong các sách sử đều không nói rõ ràng nguyên nhân, đây dẫn đến nhiều suy đoán trong chuyện này. Ở lần thứ nhất, nhiều suy đoán liên quan đến việc Đường Huyền Tông vẫn còn sủng ái Mai phi, Dương Quý phi ghen mà thất thố, Huyền Tông thịnh nộ nên đuổi về. Tuy nhiên, Mai phi cho đến nay được xác định là nhân vật hư cấu, học giả Lỗ Tấn và Trịnh Chấn Đạc đều phủ nhận sự tồn tại của Mai phi, do vậy nguyên nhân này không xác thực. Nhưng khi ấy rất nhiều giai thoại về sự phong lưu của Huyền Tông, và hình ảnh "Mai phi" được tạo ra có lẽ là phóng tác hóa cụ thể sự đa tình này của Huyền Tông, nên cách nói Dương Quý phi "vì ghen mà lỗ mãng" vẫn thường được duy trì. Mà lần thứ hai xuất cung, là khi nhà họ Dương đang quá thịnh sủng, nhiều nhận định cho rằng Đường Huyền Tông căn bản chính là dùng chiêu "Giết gà dọa khỉ", răn đe ngoại thích, điều này cũng thể hiện cơ sở ở việc Dương Quốc Trung phải nhờ Cát Ôn khéo léo phục sủng cho Quý phi.
Ghi chép chính sử
thumb|phải|250px|Tranh vẽ Dương Quý phi cùng Đường Huyền Tông hạnh phúc, bởi [[Yashima Gakutei.]] Ngày Giáp Tý (9) tháng 11 năm Thiên Bảo thứ 14 (tức 16 tháng 12 năm 755), lấy danh 「Tru Quốc Trung, Thanh quân trắc」, An Lộc Sơn khởi binh từ Phạm Dương để đánh thẳng vào kinh đô Trường An, chính thức phản lại nhà Đường. Binh triều đại bại. Vào mùa hạ năm Thiên Bảo thứ 15 (756), quân của An Lộc Sơn tiến về Trường An.
Sau khi quân Phiên tiến quá sát Trường An, Đường Huyền Tông quyết định đem Dương Quý phi, nhà họ Dương cùng một số quần thần phải bỏ kinh thành chạy vào đất Thục. Tháng 6 (ÂL) năm ấy, mọi người đến Mã Ngôi Dịch (馬嵬驛; nay là Hưng Bình, Thiểm Tây), tạm dừng ở đây. Ngày Bính Thìn (tức ngày 15 tháng 7 dương lịch), Long Vũ đại tướng quân Trần Huyền Lễ không chịu đi nữa, vì lương thực đã hết, quân sĩ khổ nhọc mà Dương Quốc Trung và cả gia quyến đều no đủ sung sướng, nên họ nổi lên chống lại. Trần Huyền Lễ tâu:「"Bọn rợ Hồ phản nghịch, ý về Quốc Trung"」, sau đó cùng binh sĩ hô lớn: 「"Dương Quốc Trung cùng rợ Hồ mưu phản nghịch"」, liền lập tức truy lùng giết toàn bộ người nhà Dương Quốc Trung, bao gồm cả Hàn Quốc phu nhân cùng Quắc Quốc phu nhân. Dẫu vậy, binh sĩ vẫn hừng hực không chịu nguôi.
Lòng căm phẫn đối với họ Dương chưa tan, Trần Huyền Lễ dưới danh nghĩa tướng sĩ, đã bức Huyền Tông đem thắt cổ Dương Quý phi thì họ mới chịu phò trợ nhà Đường, Huyền Lễ đến trước Cao Lực Sĩ nói:「"Giặc vẫn còn đó"; 賊本尚在」, ám chỉ Quý phi, Lực Sĩ nghe xong liền vào tâu Huyền Tông. Nghe Quốc Trung đã chết, binh sĩ muốn giết luôn Quý phi nên Huyền Tông do dự, vào bên trong thì Cao Lực Sĩ lại khuyên: 「"Các tướng sĩ đã giết Quốc Trung, nếu để Quý phi còn hầu hạ trong cung, nhân tình sẽ không yên"」. Đường Huyền Tông không còn cách nào, đành ban một dải lụa trắng, cho Cao Lực Sĩ thắt cổ Quý phi tại bên dưới cây lê trong Phật đường. Năm ấy bà 38 tuổi.
thumb|trái|280px|Mộ gió của Dương Quý phi, hiện ở trấn [[Mã Ngôi, Hưng Bình]]
Sau khi chết, xác của Dương Quý phi chỉ là chôn vội ven đường, sau đó binh lính hành quân tiếp. Năm Chí Đức thứ 2 (757), sau khi Quý phi mất được 2 năm, Đường Huyền Tông trở về Trường An, lúc này Thái tử Hanh đã lên ngôi và ông trở thành Thái thượng hoàng, ông lại muốn cải táng Quý phi cho tử tế hơn, Lễ bộ Thị lang Lý Quỹ (李揆) khuyên rằng: 「"Long Vũ tướng sĩ giết Quốc Trung, lấy danh nghĩa giúp nước trừ loạn. Nay cải táng Cố phi, sẽ khiến tướng sĩ lo sợ, lễ tang không thể hành"」. Do vậy, Đường Huyền Tông chỉ có mật lệnh Trung sử cải táng vào chỗ khác, không ai biết rõ là đâu. Lúc trước khi an táng Quý phi, người ta chỉ dùng vải đệm bao bọc, da thịt bây giờ đã hư, chỉ có túi thơm vẫn còn. Khi nội quan trình lên, Thượng hoàng nghe mà thống khổ thê lương, chỉ có thể họa lại tranh của Quý phi đặt trong biệt điện, ngày đêm đều ngắm, cho đến khi ông qua đời.
Hiện tại mộ của Dương Quý phi ở tỉnh Thiểm Tây, cách thành phố Tây An 60 km, trở thành điểm tham quan, du lịch, di sản văn hoá cấp tỉnh. Các du khách thường nghe theo truyền thuyết kể rằng, đất xung quanh nấm mộ của Dương Quý phi trắng đặc biệt, có tác dụng làm trắng da, nên du khách đến viếng mộ thường lấy ít đất xung quanh đem về thoa mặt. Nay để tránh phá hoại di tích, ban quản lý đã cho rào lại xung quanh khu mộ, và cấm du khách lấy đất về. Thực chất, đây chỉ là "Mộ gió", không có thi thể, để tưởng niệm mà thôi.
Chết ở Phật đường
Về cái chết của Dương Quý phi, hậu nhân vẫn còn truyền lại nhiều giả thiết về nơi chết của bà. Có người nói, Dương Quý phi khả năng chết ở Phật đường. Cựu Đường thư - Dương Quý phi truyện, Tư trị thông giám - Đường kỉ, các sách sử đều chép rằng Đường Huyền Tông lệnh Cao Lực Sĩ đem Dương Quý phi vào trong đại điện Phật, siết cổ chết ở dưới cây lê.
Tiểu thuyết 《Dương Thái Chân ngoại truyền》 ghi lại:「"Đường Huyền Tông cùng Dương Quý phi quyết biệt, bà “Khất dung lễ Phật”, Cao Lực Sĩ đem thắt cổ chết dưới cây lê"」.
Chết trong loạn quân
Dương Quý phi có thể trực tiếp bị chết trong khi phiến loạn. Vào năm Chí Đức thứ 2 (757), Đỗ Phủ ở Trường An làm bài Ai giang đầu, có một câu "Minh mâu hạo xỉ kim hà tại, huyết ô du hồn quy bất đắc", này ám chỉ Dương Quý phi bị giết chết, vẩy máu mà thành, chứ không phải bị thắt cổ.
Lý Ích Sở (李益所) làm thất tuyệt Quá Mã ngôi, có những câu Thác quân hưu tẩy liên hoa huyết hay Thái Chân huyết nhiễm mã đề tẫn, đều ám chỉ cùng một ý rằng Dương Quý phi chết vì bị kiếm bạo quân giết hại. Ngay cả Ôn Đình Quân trong bài Mã ngôi dịch cũng có:"Phản hồn vô nghiệm biểu yên diệt, mai huyết không sinh bích thảo sầu", đều lấy ý Dương Quý phi chết vì đao kiếm bạo quân.
Nuốt vàng mà chết
Một cách nói là Quý phi nuốt vàng mà chết, khá mới lạ, chỉ thấy trong bài Mã ngôi hành của Lưu Vũ Tích.
Lưu lạc dân gian
Còn có người cho rằng, Dương Quý phi vẫn chưa chết ở Mã Ngôi Dịch, mà là lưu lạc vào dân gian.
Nhà thơ Du Bình Bá (俞平伯) trong "Luận thơ từ khúc tạp" (论诗词曲杂著), lấy Trường hận ca của Bạch Cư Dị và Trường hận ca truyện của Trần Hồng (陳鴻) làm khảo chứng. Ông cho rằng Trường hận ca cùng Trường hận ca truyện cơ bản bổn ý, có một hàm xúc khác. Lúc ấy sáu quân bất ngờ làm phản, Quý phi bị ép chết, trong thơ nói rõ Đường Huyền Tông “Cứu không được”, cho nên việc ban chiếu chỉ trong chính sử ghi lại, xét vào lúc ấy tuyệt sẽ không có. Trong Trường hận ca truyện của Trần Hồng còn có ghi rõ "Sai người dắt nàng đi", chứng tỏ Quý phi đã được Huyền Tông ngầm sai người đưa đi trốn.
Trong Trường hận ca, sau khi Đường Huyền Tông hồi loan, sai người cải táng, thì nói là "Mã ngôi pha hạ nê trung thổ, bất kiến ngọc nhan không tử xử", thi cốt đều tìm không thấy, càng làm tăng thêm nghi vấn rằng Quý phi không chết ở Mã Ngôi Dịch.
Đến ngoại quốc xa xôi
Có thuyết nói rằng, Dương Quý phi được Trần Huyền Lễ và Cao Lực Sĩ bí mật bảo hộ, lệnh một thị tì chết thay và sắp xếp cho bà lên thuyền, bỏ trốn sang sống tại Nhật Bản cho đến khi mất ở tuổi 60. Tại Nhật Bản khi ấy là Thời Nara, Dương Quý phi được Thiên hoàng Kōken trọng thể đón tiếp.
Trong văn hóa Nhật Bản, Dương Quý phi rất được tôn sùng và hiện nay vẫn còn rất nhiều vở Noh, Kabuki hay tranh họa nói về câu chuyện của bà và Đường Huyền Tông. Trong tiếng Nhật, bà được gọi là Yokihi (Kana: ようきひ). Có thuyết thì cho rằng, nàng đã sang Hàn Quốc (xưa gọi là Cao Ly). Các thuyết này đều được dùng trong các tác phẩm thi ca, nhằm tôn vinh câu chuyện giữa Đường Huyền Tông và Dương Quý phi, điển hình là Trường hận ca của Bạch Cư Dị, Trường hận ca truyện (長恨歌傳) của Trần Hồng,...
Phi tử tiếu
thumb|phải|250px|Tranh vẽ Dương Quý phi của [[Nagasawa Rosetsu.]]
Dương Quý phi rất thích ăn vải, tiếng Trung gọi là Lệ chi (荔枝). Đường Huyền Tông lệnh cho người phóng ngựa từ Lĩnh Nam (có thuyết là từ Tứ Xuyên, hoặc Phúc Kiến) đem về dâng cho Quý phi ăn. Trên đường đi, cứ mỗi 5 dặm, 10 dặm, lại đặt một trạm luân chuyển nhanh, theo đường thủy, đường bộ cứ thế thay phiên nhau, đem về quả lệ chi tươi ngon nhất.
Ngoài lệ chi ra, những vùng Phúc Kiến, Tứ Xuyên còn dâng lên một loại rượu làm từ sương (Cam lộ; 甘露), dâng lên cho Huyền Tông dùng. Loại rượu thanh đạm tuyệt thế, được xưng là Mĩ tửu. Khi đó, Dương Quý phi ở Hoa Thanh cung (華清宮) dùng trái vải, Đường Huyền Tông uống rượu ngon, hoang lạc một thời, nên có câu Hoa Thanh sinh ca nghê thường túy, Quý phi bả tửu lộ nùng tiếu, loại rượu tiến cống từ đó được gọi là Lộ nùng tiếu (露浓笑).
Thi sĩ Đỗ Mục có bài Quá Hoa Thanh cung - 過華清宮, trong đó có câu: Nhất kị hồng trần phi tử tiếu, Vô nhân tri thị lệ chi lai (一騎紅塵妃子笑, 無人知是荔枝來), chính là dựa vào điển tích này.
Quý phi túy tửu
Dương Quý phi cũng là người ham rượu và là tay uống rượu có hạng. Tương truyền, bà thường cùng Huyền Tông đối ẩm trong những bữa tiệc triền miên. Đường Huyền Tông còn sai thợ khéo làm riêng một chiếc cốc đặc biệt cho nàng. Một hôm, Đường Huyền Tông hẹn hò với Quý phi, ra lệnh cho mở tiệc tại Bách Hoa đình (百花亭), để cùng đi ngắm hoa cùng uống rượu. Hôm sau, Dương Quý phi đến Bách Hoa Đình trước, chuẩn bị đầy đủ bữa tiệc. Ai ngờ chờ mãi không thấy đâu, đến khi nghe báo rằng Hoàng đế đang vui thú triệu hạnh Mai phi, Dương Quý phi nghe vậy rất đau buồn, không muốn sống nữa.
Vào lúc đó Dương Quý phi nổi tiếng có tính hẹp hòi hay ghen, mà phụ nữ trong trường hợp đợi chờ, rất dễ bộc lộ cái tính lẳng lơ. Trong lòng đang tình tứ đầy ắp, mà lại không có chỗ nào để khuây khỏa được ngay, thế là bà liền uống rượu để giải sầu, chỉ ba ly vào là đã say, tình tứ tràn trề, không kiềm chế được mình. Thế là bà liền lờ đi tất cả, ưỡn ẹo khiêu dâm, làm những động tác say rượu trước mặt hai Thái Giám là Cao Lực Sĩ và Bùi Lực Sĩ, để thỏa mãn dục vọng trong mình, mãi cho đến khi mệt lử rồi mới chịu trở về cung.
Điển tích trên được gọi là Quý phi túy tửu (貴妃醉酒; tức Quý phi say rượu), là một trong những điển tích nổi tiếng nhất liên quan đến Dương Quý phi, đặc biệt nổi tiếng trong giới Kinh kịch. Điển tích này nổi tiếng đến nỗi thường hay được lấy ra để diễn tả trên sân khấu và được xem là một trong những vở kinh điển nhất liên quan đến bà.
Thủ thuật làm đẹp
Dương Quý phi giữ gìn thân thể rất cẩn thận, không như các bà hoàng khác được phú quý giàu sang thì ăn uống thỏa thuê, mất hết vẻ duyên dáng trước kia.