cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Acid
Acid Bronsted–Lowry
Mặc dù lý thuyết Arrhenius rất hữu ích để mô tả nhiều phản ứng, nhưng nó cũng khá hạn chế trong phạm vi của nó. Năm 1923, các nhà hóa học, Julian Nicolaus Brønsted và Thomas Martin Lowry đã công nhận độc lập rằng các phản ứng acid-base liên quan đến việc chuyển 1 proton. Acid Brønsted-Lowry (hay đơn giản là acid Brønsted) tặng 1 proton cho base Brønsted-Lowry. Lý thuyết acid-base Brønsted-Lowry có một số lợi thế so với lý thuyết Arrhenius. Hãy xem xét các phản ứng sau đây của acid acetic (CH3COOH), acid hữu cơ mang đến cho giấm hương vị đặc trưng của nó:
Cả hai lý thuyết đều dễ dàng mô tả phản ứng đầu tiên: CH3COOH hoạt động như acid Arrhenius vì nó hoạt động như 1 nguồn H3O+ khi hòa tan trong nước và nó hoạt động như 1 acid Brønsted bằng cách cho proton vào nước. Trong ví dụ thứ 2 CH3COOH trải qua quá trình biến đổi tương tự, trong trường hợp này tặng 1 proton cho amonia (NH3), nhưng không liên quan đến định nghĩa Arrhenius của 1 acid vì phản ứng không tạo ra hydronium. Tuy nhiên, CH3COOH vừa là Arrhenius vừa là acid Brønsted-Lowry.
Lý thuyết Brønsted-Lowry có thể được sử dụng để mô tả các phản ứng của các hợp chất phân tử trong dung dịch không màu hoặc pha khí. Hydro chloride (HCl) và amonia kết hợp trong một số điều kiện khác nhau để tạo thành amoni chloride (NH4Cl). Trong dung dịch nước HCl hoạt động như acid hydrochloric và tồn tại dưới dạng ion hydronium và chloride. Các phản ứng sau đây minh họa những hạn chế trong định nghĩa của Arrhenius:
Như với các phản ứng acid acetic, cả hai định nghĩa đều hoạt động trong ví dụ đầu tiên, trong đó nước là dung môi và ion hydronium được tạo thành bởi chất tan HCl. 2 phản ứng tiếp theo không liên quan đến sự hình thành các ion nhưng vẫn là phản ứng chuyển proton. Trong phản ứng thứ 2 hydro chloride và amonia (hòa tan trong benzen) phản ứng tạo thành amoni chloride rắn trong dung môi benzen và trong khí HCl và NH3 dạng khí thứ 3 kết hợp với nhau tạo thành chất rắn.
Acid Lewis
Trong phản ứng đầu tiên, 1 ion fluoride, F-, từ bỏ 1 cặp electron thành boron trifluoride để tạo thành sản phẩm tetrafluoroborate. Fluoride"mất"1 cặp electron hóa trị vì các electron được chia sẻ trong liên kết B lợi F nằm ở vùng không gian giữa 2 hạt nhân nguyên tử và do đó ở xa hạt nhân fluoride hơn so với ion fluoride đơn độc. BF3 là acid Lewis vì nó chấp nhận cặp electron từ fluoride. Phản ứng này không thể được mô tả theo lý thuyết Brønsted vì không có sự chuyển proton. Phản ứng thứ 2 có thể được mô tả bằng cách sử dụng 1 trong 2 lý thuyết. 1 proton được chuyển từ acid Brønsted không xác định sang amonia, 1 base Brønsted; cách khác, amonia hoạt động như base Lewis và chuyển 1 cặp electron đơn độc để tạo liên kết với ion hydro. Chất thu được cặp electron là acid Lewis; ví dụ, nguyên tử oxy trong H3O+ thu được 1 cặp electron khi 1t trong các liên kết H-O bị phá vỡ và các electron được chia sẻ trong liên kết trở thành cục bộ trên oxy. Tùy thuộc vào ngữ cảnh, acid Lewis cũng có thể được mô tả là chất oxy hóa hoặc chất điện li. Các acid Brønsted hữu cơ, như acid acetic, citric hoặc acid oxalic, chứ không phải là acid Lewis. Chúng phân ly trong nước để tạo ra acid Lewis, H+, nhưng đồng thời cũng tạo ra 1 lượng tương đương với base Lewis (tương ứng acetate, citrate hoặc oxalate cho các acid được đề cập).
Chỉ số acid
Chỉ số này được sử dụng để định lượng số lượng acid tồn tại, chẳng hạn như trong dầu điêzen sinh học. Nó là lượng base, biểu diễn theo lượng miligam kali hydroxide (KOH), cần phải có để trung hòa các thành phần acid trong 1 g mẫu thử.
Veq là lượng chất thử chuẩn (ml) được tiêu thụ bởi 1 mẫu dầu mỏ và 1 ml (spiking solution?) ở điểm tương đương, và beq là lượng chất thử chuẩn (ml) được tiêu thụ bởi 1 ml (spiking solution?) ở điểm tương đương.
Nồng độ phân tử gam của chất thử chuẩn (N) được tính như sau:
Trong đó, WKHP là lượng (g) của KHP trong 50 ml dung dịch KHP tiêu chuẩn, và Veq là lượng của chất thử chuẩn (ml) được tiêu thụ bởi 50ml dung dịch KHP tiêu chuẩn ở điểm tương đương.
Chỉ số acid (mg KOH/g dầu) cho dầu điêzen sinh học được ưa chuộng phải thấp hơn 3.
Ứng dụng của acid
Có rất nhiều ứng dụng cho acid. Acid thường được sử dụng để loại bỏ sự gỉ sắt và sự ăn mòn khác từ kim loại trong quá trình được gọi là tẩy. Chúng có thể được sử dụng như 1 chất điện phân trong pin, chẳng hạn như acid sulfuric trong pin xe hơi. Acid mạnh, đặc biệt là acid sulfuric, được sử dụng rộng rãi trong chế biến khoáng sản. Ví dụ, khoáng chất phosphat phản ứng với acid sulfuric để tạo ra acid phosphoric để sản xuất phân bón phosphat, và kẽm được tạo ra bằng cách hòa tan kẽm oxide thành acid sulfuric, làm sạch dung dịch và electrowinning. Trong ngành công nghiệp hóa học, acid phản ứng trong phản ứng trung hòa để tạo ra muối. Ví dụ, acid nitric phản ứng với amonia để tạo ra amoni nitrat, 1 phân bón. Ngoài ra, các acid carboxylic có thể được este hóa với rượu cồn, để tạo ra este. Acid được sử dụng làm chất phụ gia cho đồ uống và thực phẩm, vì chúng làm thay đổi khẩu vị và phục vụ như chất bảo quản. Acid phosphoric, ví dụ, là 1 thành phần của đồ uống cola. Acid acetic được sử dụng trong cuộc sống hàng ngày như dấm. Acid carbonic là một phần quan trọng của một số loại nước uống cola và soda. Acid citric được sử dụng làm chất bảo quản trong nước sốt và dưa chua. Acid tartaric là 1 thành phần quan trọng của một số thực phẩm thông dụng như xoài chưa chín và me. Trái cây và rau quả tự nhiên cũng chứa acid. Acid citric có trong cam, chanh và các loại quả có múi khác. Acid oxalic có trong cà chua, rau bina, và đặc biệt là carambola và đại hoàng; lá rhubarb và carambolas chưa chín là độc tính vì nồng độ cao của acid oxalic.
Acid ascorbic (Vitamin C) là 1 vitamin cần thiết cho cơ thể con người và có trong các loại thực phẩm như amla (quả mâm xôi Ấn Độ), chanh, quả cam, quýt và ổi.
Một số acid được sử dụng làm thuốc. Acid acetylsalicylic (Aspirin) được sử dụng như thuốc giảm đau và làm giảm cơn sốt.
Tên gọi của acid
Các acid được đặt tên phù hợp với anion của chúng. Phần cuối của ion bị bỏ đi và thay thế với các hậu tố mới theo bảng dưới đây.
Ví dụ:
Acid không có oxy
Tên acid: acid + hydro + tên phi kim + ic.
VD: HCl: Acid hydrochloric; H2S: acid hydrosulfuric
Gốc acid tương ứng là: -Cl: chloride; =S: sulfide.
Acid có oxy
Acid có nhiều nguyên tử oxy:
Tên acid: acid + tên của phi kim + ic.
Vd: HNO3: acid nitric; H2SO4: Acid sulfuric; H3PO4: Acid phosphoric
Acid có ít nguyên tử oxy
Vd: H2SO3: Acid sulfurơ; SO3: sulfit.
Các acid điển hình
Acid được phân thành hai loại lớn có cấu tạo phân tử rất khác nhau: acid hữu cơ và acid vô cơ.
Tham khảo
* Thể loại:Từ gốc Pháp Thể loại:Bài cơ bản dài trung bình Thể loại:Hóa học acid-base
Phacodes triangulum
Phacodes triangulum là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Phacodes
Eulophia barteri
Eulophia barteri là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Summerh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Luân lan Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1936
Ephemerum aequinoctiale
Ephemerum aequinoctiale là một loài rêu trong họ Ephemeraceae. Loài này được Spruce mô tả khoa học đầu tiên năm 1869.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ephemerum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1869
Mimosa daleoides
Mimosa daleoides là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
D
Drypetes prunifera
Drypetes prunifera là một loài thực vật có hoa trong họ Putranjivaceae. Loài này được Airy Shaw mô tả khoa học đầu tiên năm 1965.
Liên kết ngoài
Thể loại:Drypetes Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1965
Leioproctus conospermi
Leioproctus conospermi là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Houston mô tả khoa học năm 1989.
Tham khảo
Thể loại:Leioproctus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1989
Guachucal
Guachucal là một khu tự quản thuộc tỉnh Nariño, Colombia. Thủ phủ của khu tự quản Guachucal đóng tại Guachucal Khu tự quản Guachucal có diện tích 159 ki lô mét vuông. Đến thời điểm ngày 28 tháng 5 năm 2005, khu tự quản Guachucal có dân số 18410 người.
Ariamnes rufopictus
Ariamnes rufopictus là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Ariamnes. Ariamnes rufopictus được Tord Tamerlan Teodor Thorell miêu tả năm 1895.
Tham khảo
Thể loại:Ariamnes
Latouchia formosensis
Latouchia formosensis là một loài nhện trong họ Ctenizidae.
Loài này thuộc chi Latouchia. Latouchia formosensis được miêu tả năm 1943 bởi Kayashima.
Tham khảo
biologie|2011|10|21}}
Thể loại:Latouchia
Abutilon cuspidatum
Abutilon cuspidatum là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Pittier mô tả khoa học đầu tiên năm 1929.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Cối xay Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1929
Euxoa vinirufa
Euxoa vinirufa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Euxoa
Kochánky
Kochánky là một làng thuộc huyện Mladá Boleslav, vùng Středočeský, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Mladá Boleslav Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Hexatoma neognava
Hexatoma neognava là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Hexatoma Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Crocus suwarowianus
Crocus suwarowianus là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được K.Koch miêu tả khoa học đầu tiên năm 1848.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1848
Barlin
Barlin là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền đông nước Pháp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Pas-de-Calais
Vals-les-Bains
Tham khảo
Valslesbains
Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II
A-10 Thunderbolt II (Thần sấm II) là loại máy bay cường kích và chi viện không quân trực tiếp của Mỹ. Máy bay này có một chỗ ngồi, hai động cơ phản lực, do hãng Fairchild Republic sản xuất cho Không lực Hoa Kỳ dùng cho nhiệm vụ chi viện không quân trực tiếp (CAS: close air support) cho lực lượng bộ binh bằng cách tấn công xe tăng, xe bọc thép và các mục tiêu mặt đất khác, cũng như được sử dụng để tấn công ngăn chặn tiếp viện của địch (Air interdiction). Đây là chiếc máy bay đầu tiên của Không lực Hoa Kỳ thiết kế riêng cho nhiệm vụ yểm trợ cận chiến từ trên không.
Quá trình phát triển
Từ lâu Không lực Hoa Kỳ đã bị chỉ trích vì không xem nặng nhiệm vụ yểm trợ cận chiến cho bộ binh. Nhiệm vụ này chỉ được chú ý kể từ chiến tranh Việt Nam. Trong chiến tranh Việt Nam, quân đội Mỹ đã sử dụng các loại phi cơ như UH-1 Gunship, AH-1 Cobra, A-1 Skyraider và cả loại phản lực cơ F-4 Phantom cho nhiệm vụ này. Tất cả các loại phi cơ trên tuy đảm đương tốt vai trò được giao phó nhưng không thỏa mãn hết yêu cầu của bộ binh. UH-1 và AH-1 là phi cơ trực thăng, tuy có những ưu điểm riêng của nó nhưng vẫn có khuyết điểm là trọng tải vũ khí nhỏ, giáp yếu nên không bao vùng lâu được. A-1 Skyraider lại là máy bay cánh quạt với thiết kế như thời Chiến tranh thế giới thứ hai, tuy nó được yêu thích nhất trong nhiệm vụ cận không yểm vì trọng tải vũ khí lớn, bay lâu, độ chính xác trong không yểm cao nhưng giáp vẫn yếu và là một thiết kế cũ, kém cơ động. F-4 Phantom thì hoàn toàn không thích hợp với nhiệm vụ này vì tốc độ bay quá cao, hao xăng nên độ chính xác trong không yểm kém và thời gian bao vùng ngắn.
nhỏ|phải|USAF A-10A Thunderbolt II
Tuy tốc độ bay chậm là cần thiết cho nhiệm vụ không yểm nhưng đó cũng là lập luận chính của những lời chỉ trích phi cơ A-10. Đối với những người chỉ trích thì phi cơ phải "càng [bay] nhanh càng tốt" để có thể tránh được các loại hỏa tiễn phòng không vác vai như SA-7. Theo họ chính tốc độ bay chậm và cách thức bay cắm đầu vào mục tiêu để bắn súng quá xưa cũ đã biến A-10 thành mồi ngon cho lực lượng phòng không địch. Tuy những lập luận này không sai nhưng thực tế đã chứng minh phi cơ bay nhanh hoàn toàn không thích hợp cho nhiệm vụ yểm trợ bộ binh, với bài học từ phản lực cơ F-4. Ngoài ra, để tránh hỏa tiễn tầm nhiệt không phải chỉ bay càng nhanh càng tốt (mặc dù nghe hợp logic) mà là sử dụng không hạn chế mồi bẫy nhiệt (Flare). Chính vì tư duy này nên mới xuất hiện tin đồn F-35 Lightning II sẽ thay thế A-10. Trước đây Không lực Hoa Kỳ cũng đã có dự tính dùng một phiên bản cải tiến của F-16 để thay thế A-10, cũng do xuất phát từ lập luận chê A-10 bay chậm trên, nhưng rồi kế hoạch này cũng bị hủy bỏ.
Cho đến nay, tuy A-10 không còn được sản xuất nữa nhưng Không lực Hoa Kỳ vẫn chưa có ý định thay thế nó. Từ năm 2005 các chiếc A-10 đang sử dụng đều được bắt đầu nâng cấp lên chuẩn A-10C, việc này dự tính sẽ hoàn thành vào năm 2011 với tổng chi phí lên đến 4,4 tỷ USD. Dự tính A-10 sẽ được sử dụng tới năm 2030.
Hiện đang có kế hoạch để cho nghỉ hưu và thay thế loại máy bay này trước hạn để tiết kiệm chi phí và dựa vào những máy bay chiến đấu hiện có như F-15E Strike Eagle và F-16 Fighting Falcon để thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ mặt đất hiện tại còn F-35 thì chưa biết khi nào mới hoạt động nhưng chi phí hoạt động nếu nó đi vào hoạt động tính ra sẽ đắt hơn gần 3 lần. Một trong các lý do để phàn nàn cho các chiếc A-10 ngừng hoạt động là chúng không đủ nhanh nhẹn và quá tốn kém để bảo trì với việc cho chúng nghỉ hưu có thể tiết kiệm được 3,5 tỷ USD trong 5 năm giảm hàng ngàn việc làm cùng các chi phí khác.
Đặc điểm
A-10 là loại phi cơ một chỗ ngồi. Buồng lái được trang bị lớp giáp Titan dày từ 12,7mm đến 38,1mm với tổng trọng lượng lên đến 408 kg. Lớp giáp này có thể chịu được đạn phòng không 23mm. A-10 có tính cơ động tốt khi bay chậm và thấp vì cánh thẳng và lớn. Điều này giúp phi công có đủ khả năng quan sát chiến trường và phân biệt mục tiêu để yểm trợ tốt nhất. Do không cần bay nhanh nên A-10 được trang bị động cơ loại turbofan, hai động cơ gắn trên lưng tạo nên hình dáng đặc trưng cho A-10. Nhìn chung A-10 bị xem là có hình dáng xấu xí nhưng là loại phi cơ cực kỳ hiệu quả.
phải|300px
Vũ trang
nhỏ|Súng Gatling [[GAU-8 Avenger]] Hỏa lực chính gồm một pháo tự động 30mm GAU-8 Avenger với 1174 viên đạn, tốc độ bắn được chỉnh giảm xuống còn 3900 viên/phút. Chính tốc độ bắn cao đã tạo ra suy nghĩ sai lệch là A-10 sẽ mau hết đạn, nhưng điều đó không đúng. Với tốc độ này phi công bóp cò liên tục trong khoảng 18 giây sẽ hết đạn, nhưng việc bắn thả giàn như thế không bao giờ xảy ra trong thực tế. Trong thực tế phi công bắn theo loạt 0.5, 1 hoặc 2 giây; nếu tính trung bình một loạt bắn kéo dài 1 giây thì phi công A-10 có thể bóp cò được 18 lần, một con số cũng không quá nhỏ.
Tổng trọng tải vũ khí lên đến 7,2 tấn, phân bố trên 11 ray treo (8 ray dưới hai cánh và 3 ray dưới bụng) bao gồm:
Vũ trang thông dụng của phi cơ A-10 cho mọi nhiệm vụ là như sau:
nhỏ|A-10 Thunderbolt II với vũ trang thông dụng
Liên kết ngoài
A-10 Thunderbolt II Thể loại:Máy bay cường kích Hoa Kỳ 1970–1979 Thể loại:Máy bay chiến đấu Thể loại:Máy bay quân sự Thể loại:Máy bay cường kích Thể loại:Máy bay chống tăng Thể loại:Máy bay phản lực Thể loại:Máy bay cánh dưới Thể loại:Máy bay hai động cơ phản lực Thể loại:Máy bay cường kích Hoa Kỳ
Phacodes validus
Phacodes validus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Phacodes
Chrysso albomaculata
Loài này thuộc chi Chrysso. Chrysso albomaculata được Octavius Pickard-Cambridge miêu tả năm 1882.
Tham khảo
Thể loại:Chrysso
Hexatoma neopaenulata
Hexatoma neopaenulata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Hexatoma Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Oscar Niemeyer
nhỏ|Theater in city center, [[Duque de Caxias, RJ, Brasil]] Oscar Niemeyer (tên đầy đủ là Oscar Ribeiro de Almeida Niemeyer Soares Filho) (15 tháng 12 năm 1907 – 5 tháng 12 năm 2012) là một kiến trúc sư người Brasil. Ông được coi là một trong những gương mặt quan trọng nhất của trào lưu kiến trúc hiện đại thế kỷ 20.
Ông đã cộng tác với Le Corbusier trong nhiều công trình nổi tiếng. Các công trình kiến trúc và nghệ thuật của ông nổi bật lên với những đường cong bằng khối bê tông và kính và không thể miêu tả bằng lời được. Ông viết trong tự thuật:
Tiểu sử
Oscar Niemeyer sinh ra tại thành phố Rio de Janeiro, trên một đường phố mà sau này được lấy tên của chính ông nội của ông, phố Ribeiro de Almeida. Ông lớn lên như những đứa trẻ khác cùng trang lứa của thành phố Rio de Janeiro (Carioca): phóng túng và không quan tâm đến tương lại. Năm 21 tuổi, Niemeyer kết thúc trung học và cưới Annita Baldo, con gái của một người dân di cư Italia từ Padua. Sau đám cưới, ông quyết định đi làm và đi học đại học.
Vitex venulosa
Vitex venulosa là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Moldenke miêu tả khoa học đầu tiên năm 1952.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Bình linh Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1952
Cyclosorus latipinnus
Cyclosorus latipinnus là một loài thực vật có mạch trong họ Thelypteridaceae. Loài này được (Benth.) Tardieu mô tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Tham khảo
Thể loại:Cyclosorus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1938
Leioproctus contrarius
Leioproctus contrarius là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1965.
Ephemerum aethiopicum
Ephemerum aethiopicum là một loài rêu trong họ Ephemeraceae. Loài này được Welw. & Duby mô tả khoa học đầu tiên năm 1872.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ephemerum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1872
Drypetes reticulata
Drypetes reticulata là một loài thực vật có hoa trong họ Putranjivaceae. Loài này được Pax mô tả khoa học đầu tiên năm 1909.
Chester Heights, Pennsylvania
Chester Heights là một thị trấn thuộc quận Delaware, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 2531 người.
Tham khảo
Thể loại:Borough của Pennsylvania Thể loại:Quận Delaware, Pennsylvania
Myrcia goyazensis
Myrcia goyazensis là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được Cambess. mô tả khoa học đầu tiên năm 1832.
Liên kết ngoài
Thể loại:Myrcia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1832
Antennaria densifolia
Antennaria densifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được A.E.Porsild mô tả khoa học đầu tiên năm 1945.
Liên kết ngoài
Thể loại:Antennaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1945
Latouchia formosensis smithi
Loài này thuộc chi Latouchia. Latouchia formosensis smithi được miêu tả năm 2003 bởi Tso, Joachim Haupt & Zhu.
Tham khảo
biologie|2011|10|21}}
Thể loại:Latouchia
Vallon-Pont-d'Arc
Vallon-Pont-d'Arc là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.
Tham khảo
Vallonpontdarc
Catada transversalis
Catada transversalis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Catada
Hexatoma neosaga
Hexatoma neosaga là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Guaduas
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh Cundinamarca Thể loại:Khu tự quản của Colombia
Hexatoma neosaga
Tham khảo
Thể loại:Hexatoma Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Leioproctus crassipunctatus
Leioproctus crassipunctatus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Urban mô tả khoa học năm 1995.
Tham khảo
Thể loại:Leioproctus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1995
Malacothrix glabrata
Malacothrix glabrata là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (A.Gray ex D.C.Eaton) A.Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1884.
Kochánov
Kochánov là một làng thuộc huyện Havlíčkův Brod, vùng Vysočina, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Havlíčkův Brod Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Chrysso alecula
Chrysso alecula là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Tham khảo
Thể loại:Chrysso
Tecumseh
Lời nguyền của Tecumseh
Lời nguyền Tippecanoe lần đầu được đề cập tới trong cuốn sách của nhà xuất bản Ripley's Believe It or Not phát hành năm 1931. Nó đề cập tới việc kể từ cái chết của tổng thống William Henry Harrison (qua đời năm 1841 sau khi trúng cử năm 1840), cứ 20 năm lại có một tổng thống Mỹ chết khi đang tại nhiệm. Cái tên Tippecanoe xuất phát từ tên trận Tippecanoe (1811). Vào thời điểm đó, với tư cách thống đốc vùng Idiana, William Harrison đã mua chuộc những người da đỏ để họ nhượng lại đất cho chính quyền Hoa Kỳ, đồng thời Harrison cũng đưa rượu whiskey vào cuộc sống của những người thổ dân gây ra nạn nghiện rượu và tội phạm cho cộng đồng này. Những hành động của chính quyền đã dẫn tới việc Tecumseh, thủ lĩnh của người Shawnee đứng lên đánh lại quân đội Hoa Kỳ. Năm 1811 Harrison đã đánh bại đội quân da đỏ của Tecumseh tại làng của ông. Có thể sau trận Tippecanoe, người anh em của Tecumseh là Tenskwatawa, được biết tới như là Nhà tiên tri của người Shawnee, đã đưa ra lời nguyền cho Harrison và các tổng thống Mỹ kế nhiệm.
Liên kết ngoài
Thể loại:Người da đỏ Thể loại:Người Shawnee Thể loại:Mất năm 1813 Thể loại:Ngôn sứ Thể loại:Sinh năm 1768
Họ Thủy đầu
Họ Thủy đầu hay họ Hắc tam lăng (danh pháp khoa học: Sparganiaceae) là tên gọi để chỉ một họ thực vật hạt kín. Họ này được nhiều nhà phân loại học công nhận.
Hệ thống APG II năm 2003 (không đổi so với hệ thống APG năm 1998), cũng công nhận họ này và gán nó vào bộ Poales trong nhánh commelinids của nhánh lớn là monocots. Tuy nhiên, hệ thống APG III năm 2009 không công nhận họ này, do thấy chi Sparganium có quan hệ họ hàng khá gần với chi Typha, và do vậy đã đặt chi Sparganium vào trong họ Typhaceae.
Hệ thống Cronquist năm 1981 cũng công nhận họ này và đặt nó trong bộ Typhales của phân lớp Commelinidae thuộc lớp Liliopsida trong ngành Magnoliophyta. Hệ thống Wettstein phiên bản cập nhật lần cuối năm 1935 đặt họ này trong bộ Pandanales.
Đặc điểm
Họ chỉ bao gồm 1 chi Sparganium với khoảng 14-20 loài cây thân thảo đầm lầy hay thủy sinh, sống lâu năm, chủ yếu tại khu vực ôn đới và vùng cận Bắc cực, có vài loài ở Nam bán cầu, nhưng kéo dài tới New Zealand. Các loài có thân rễ, không có nơ lá sát gốc hoặc sát ngọn. Ưa ẩm hay ưa điều kiện đầm lầy. Cắm rễ hoặc trôi nổi tự do. Lá đơn mọc so le, xếp thành hai hàng, không cuống. Phiến lá nguyên mép, thẳng, gân lá song song. Hoa đơn tính cùng gốc với hoa đực trên đỉnh và cụm hoa cái dạng chùm sát gốc. Thụ phấn nhờ gió. Quả hạch hay quả kiên không nứt, chứa 1 hạt. Hạt có nội nhũ chứa dầu.
Việt Nam có 1 loài (Sparganium stenophyllum).
Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.
Liên kết ngoài
S
Milkha Singh
Milkha Singh (sinh ngày 20 tháng 11 năm 1929 - mất ngày 18 tháng 6 năm 2021), là một cựu vận động viên điền kinh huyền thoại của Ấn Độ. Ông đã giúp Ấn Độ giành được huy chương vàng cự li 400m tại Đại hội thể thao Khối Thịnh vượng chung, 4 lần giành huy chương vàng tại Đại hội thể thao châu Á. Ông là niềm tự hào của người Ấn Độ, trở thành một huyền thoại trong môn điền kinh và một biểu tượng của thể thao Ấn Độ.
Milkha đến với môn điền kinh khi ông đang là một người lính trong quân đội Ấn Độ. Thành công lớn đầu tiên trong sự nghiệp của ông là phá kỷ lục đường đua 400m giải vô địch điền kinh Ấn Độ. Tuy ông chưa bao giờ thành công ở đấu trường Olympic Thế giới, nhưng ông được The Independent đánh giá là "kẻ thua cuộc hào hiệp".
Trong giải thể thao giao hữu Ấn Độ - Pakistan lần đầu tiên được tổ chức nhằm thiết lập quan hệ hòa bình giữa hai nước, ông đã đánh bại Abdul Khaliq, ngay sau đó để vinh danh ông, thủ tướng Ấn Độ Jawaharlal Nehru đã tuyên bố một ngày nghĩ quốc gia, ngày quốc gia Milkha. Trên bụt nhận huy chương vàng giải thể thao hữu nghị Ấn Độ - Pakistan, Tướng Pakistan Ayub Khan đã nói: "Sẽ không bao giờ có ai chạy được như cậu, cậu không phải chạy mà là bay, Pakistan tặng cho cậu danh hiệu The Flying Sikh (Người Sikh bay) cùng niềm tự hào và vinh hạnh". Cuộc đời và sự nghiệp chạy điền kinh của ông đã được tái hiện lại qua bộ phim Bhaag Milkha Bhaag (2013) bởi đạo diễn Rakeysh Omprakash Mehra.
Ông qua đời vì COVID-19 vào ngày 18 tháng 6 năm 2021 hưởng thọ 91 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1929 Thể loại:Mất năm 2021 Thể loại:Vận động viên Ấn Độ Thể loại:Tử vong vì đại dịch COVID-19
Máy bay tiêm kích hạng nặng
phải|nhỏ|Một chiếc de Havilland Mosquito thuộc loạt tiêm kích hạng nặng, vũ khí trang bị gồm pháo và tên lửa. Máy bay tiêm kích hạng nặng là một loại máy bay tiêm kích được thiết kế để mang những vũ khí hạng nặng hay hoạt động tầm xa. Để đạt được những hiệu suất cần thiết, đa số các máy bay tiêm kích hạng nặng đều có hai động cơ. Một số máy bay tiêm kích hạng nặng có thể hoạt động với phạm vi lớn còn có thể được sử dụng như một máy bay tiêm kích hộ tống.
Máy bay tiêm kích hạng nặng hai động cơ là lớp thiết kế chính trong suốt thời gian đầu của Chiến tranh thế giới II. Hiệu suất của động cơ máy bay đã tăng lên đáng kể trong những năm đầu của chiến tranh, năng lực của những máy bay tiêm kích hai động cơ đã sớm tiếp cận những thành tựu này, chúng sẽ phải hy sinh tính cơ động khi có hai động cơ. Rất nhiều máy bay tiêm kích hạng nặng thiết kế vào đầu chiến tranh đã trở thành những máy bay tiêm kích ban đêm và máy bay ném bom tiêu diệt.
Các thiết kế tiêm kích hạng nặng chính khác như Messerschmitt Bf 110, một máy bay tiêm kích trước chiến tranh của Đức, mà Không quân Đức đã coi trọng hơn những máy bay tiêm kích một động cơ của mình. Messerschmitt Bf 110 được dự định sử dụng như một máy bay ném bom hộ tống trong những nhiệm vụ tầm xa, rồi sử dụng tốc độ vượt trội của mình vượt qua những máy bay tiêm kích đánh chặn có độ cơ động cao hơn để tấn công mục tiêu. Trong thực tế, Bf 110 chỉ có khả năng sử dụng sự kết hợp này trong một thời gian ngắn, nó được sử dụng để chống lại những chiếc Hawker Hurricane trong suốt thời gian diễn ra Trận đánh Pháp, nhưng dễ dàng bị Supermarine Spitfire hạ gục trong Trận Anh. Sau khi những chiếc Me 210 và Me 410 Hornisse được thiết kế cải tiến, nhưng trong giai đoạn này của chiến tranh, những máy bay tiêm kích một động cơ có thể dễ dàng đạt được tốc độ của những máy bay hai động cơ. Những chiếc Bf 110 giống như các máy bay tiêm kích hạng nặng của Anh đã được chuyển đổi thành tiêm kích ban đêm và máy bay ném bom tiêu diệt, chúng đã hoạt động trong nhiều cuộc chiến. Loại Dornier Do 335 Pfeil có thể đã trở thành một thiết kế tiêm kích Zerstörer hai động cơ lý tưởng cho Không quân Đức, loại máy bay này có thiết kế đặc biệt với hai động cơ được đặt ở đầu và đuôi của máy bay, điều này cho phép máy bay có độ cơ động cao hơn, và cho phép đạt tốc độ cao hơn (khoảng 750 km/h hay 465 mph) hơn nhiều loạt máy bay hai động cơ piston cùng thời, nhưng giống như nhiều thiết kế máy bay tiên tiến khác của Đức đã không được sản xuất vào cuối cuộc chiến, Do 335 chưa bao giờ có cơ hội để được sản xuất. phải|nhỏ|P-38 Lightning Có lẽ một trong những máy bay tiêm kích hạng nặng thành công nhất là Lockheed P-38 Lightning, thiết kế ban đầu là một máy bay ném bom tiêu diệt để bảo vệ Hoa Kỳ. Trong vai trò tương tự như Bf 110 và có thiết bị tương tự, với vũ khí hạng nặng và khả năng hoạt động tầm xa. Vì một vài lý do khác nhau, đáng chú ý là bộ tăng nạp cho chế hòa khí vượt trội các loại máy bay cùng thời, nó có ưu điểm vượt trội so với những loại máy bay tương tự của Anh và Đức. Trong các hoạt động, nó được sử dụng như một máy bay tiêm kích hộ tống, đi theo những chiếc B-17 Flying Fortress trong các cuộc tấn công đột kích sâu vào lãnh thổ Đức, vào các địa điểm được bảo vệ bởi các máy bay tiêm kích hạng nhẹ của Đức. Nó cũng rất thành công tại chiến trường Thái Bình Dương, nơi mà tầm hoạt động lớn của nó tỏ ra là một lợi thế chủ chốt. Do giá thành đắt trong sản xuất và bảo quản, nó đã bị loại bỏ khỏi các vai trò khác khi những chiếc P-51D Mustang tầm xa được đưa vào sử dụng trong các phi đội.
Mặc dù nhiều thiết kế tiêm kích hiện đại có thể được gọi là những tiêm kích hạng nặng, như F-15 Eagle của Không quân Mỹ và F-14 Tomcat của Hải quân Mỹ, nhưng trong thuật ngữ chung thì nó không còn được sử dụng.
Ejen Ali
Series phim này được trình chiếu dưới định dạng truyền hình độ nét cao (HDTV) và trình chiếu trên kênh TV3 (Malaysia) vào 8/4/2016. Đây là series phim hoạt hình đầu tiên được bảo hộ dưới dạng một sản phẩm sáng tạo của Công ty Truyền thông Media Prima Berhad Studio.
Quá trình sản xuất
Ý tưởng của sản phẩm được xuất phát bởi Usamah Zaid Yasin, đạo diễn và biên kịch của series này, sau khi WAU Animation được thành lập vào năm 2013. Để sáng tạo nên cốt truyện đó, ngài Usamah và các cộng sử của mình đã theo dõi rất nhiều những bộ phim, series hoạt hình và đọc các tiểu thuyết về gián điệp và trí thông minh. Việc tạo nên series Điệp viên Ali đã mất hai năm trước khi những sản phẩm đầu tiên của series này được làm ra vào tháng 7 năm 2015. Về tên nhân vật, Usamah đã lý giải rằng Ali là một cái tên dễ nhớ và được tìm thấy khá phổ biến trong các sách tham khảo cho học sinh Malaysia. Họ ban đầu cảm thấy hơi bối rối trong việc chọn tên nhân vật đơn giản và dễ nhớ. Và cuối cùng, cái tên "Ali" đã được lựa chọn.
Ban đầu, WAU Animation dự định làm dự án Điệp viên Ali với hình thức là phim hoạt hình điện ảnh, thế nhưng do một chút khó khăn về tài chính và sau khi thảo luận với nhiều bên cũng như một số ý kiến góp ý, họ cảm thấy rằng sẽ là một tổn thất lớn nếu họ chỉ sản xuất mỗi một phim hoạt hình điện ảnh khi mà ý tưởng cho Điệp viên Ali thì rất rộng. Họ quyết định lên kế hoạch kéo dài series này lên đến 5 mùa rồi mới sản xuất phiên bản điện ảnh của series trên.
Mùa 1
Tập đầu tiên được phát sóng vào 8/4/2016, sau đó tập 2 và tập 3 của mùa một được lần lượt phát sóng vào ngày 15/4 và 22/4. Kế đó, các tập 4, 5, 6 của mùa một được trình chiếu liên tục trong các ngày 22/7, 29/7 và 5/8. Tập 7 đến tập 9 của series chiếu từ 28/10/2016 trong 3 tuần liên tiếp. Tập 10 đến tập 12 của series chiếu lần lượt vào các ngày: 30/12/2016, 6/1/2017 và 13/1/2017. Tập cuối cùng của mùa một (tập 13) chiếu vào 3/3/2017.
Tất cả các tập phim trên được trình chiếu vào 17:30 chiều (giờ Kuala Lumpur, tức 16:30 giờ Hà Nội) trên kênh truyền hình TV3 của Malaysia.
Series này sẽ bắt đầu được trình chiếu ở kênh Disney Channel Asia bắt đầu vào 15/12/2017, vào lúc 12:00 trưa giờ Bangkok, Jakarta (13:00 chiều giờ Kuala Lumpur) ở các nước trong khu vực Đông Nam Á (trong đó có Việt Nam)
Mùa 2
Tập đầu tiên của Phần 2 được phát sóng vào ngày 22 tháng 9 năm 2017, với tập 2, 3 và 4 được hiển thị vào ngày 29 tháng 9 lần lượt là ngày 6 và 13 tháng 10. Giống như Phần 1, được hiển thị vào mỗi Thứ Sáu, lúc 5 giờ 30 phút chiều. Trên TV3, các tập 5, 6, 7, 8 được hiển thị vào ngày 17 Tháng 11, ngày 24 tháng 11, ngày 1 tháng 12 và ngày 8 tháng 12 tương ứng. Tập 9 đến 11 phát sóng từ ngày 9 tháng 2 đến ngày 23 tháng 2 năm 2018. Tập 12 được phát sóng vào ngày 23 tháng 3 năm 2018.Tập 13 (tập cuối mùa 2) sẽ phát sóng vào ngày 30 tháng 3 năm 2018.
Các loại lõi trong phim
Trong phim, các đặc vụ được phân ra theo bốn lõi.
Nhân vật chính
Là cậu bé 12 tuổi vô tình trở thành điệp viên của tổ chức M.A.T.A (Meta Advance Tatical Agency) khi kích hoạt thiết bị có tên Infinity Retina Intelligence System (Viết tắt: I.R.I.S, tiếng Việt: Hệ thống võng mạc vô cực thông minh), thiết bị nguyên mẫu được thiết kế bởi M.A.T.A, được điều khiển thông qua sóng não giúp người dùng có thể kích hoạt nhiều tính năng được lập trình sẵn bởi máy tính như tính toán đường đi, gợi ý chiến lược tấn công, … Thế nhưng, người sử dụng sẽ bị mất sức khi sử dụng vì I.R.I.S sử dụng nguồn năng lượng từ chính người sử dụng. Ali trở thành điệp viên của tổ chức này vì I.R.I.S chỉ đã được đồng bộ với cơ thể của cậu dẫn tới việc chỉ có Ali mới có thể sử dụng các tính năng của thiết bị này. Cậu đã trở thành điệp viên tạm thời và được huấn luyện như một điệp viên chuyên nghiệp. Ở trường, cậu không quá xuất sắc trong học tập và thường xuyên đi học muộn. Cậu có người bạn thân tên là Viktor. Khi làm điệp viên, ngoài I.R.I.S thì Ali còn có 2 vũ khí: Chiếc Yoyo (Yoyo Blast) là vũ khí dành cho đặc vụ thuộc hệ Kombat, dùng để tạo ra các cú bắn bằng dòng xung kích điện và cũng có thể tạo ra lá chắn laser để bảo vệ Ali. Đôi giày Aero Boots, trang phục thuộc hệ Neuro – được kết nối với IRIS – để giúp Ali nhảy cao và xa hơn ở tầm cao nhất là 25m và cũng có thể sử dụng trong một số trường hợp cần thiết. Đặc biệt là cậu được huấn luyện theo phong cách Inviso từ đặc vụ Rizwan.
Alicia là một cô bé 12 tuổi thuộc trụ lõi Neuro và là con gái nuôi của tướng Rama - có thông tin rằng cha mẹ ruột của Alicia đã chết?, là bạn học cùng lớp với Ali. Alicia được đào tạo trở thành đặc vụ từ nhỏ, theo Zain (Người từng đứng đầu trụ lõi Neuro của M.A.T.A và là người thầy bí mật của cả Ali và Alicia): Alicia có kĩ năng và kinh nghiệm thực chiến vượt trên tất cả bạn bè cùng lứa. Cô bé có tính cách cao ngạo, ích kỷ nhưng vô cùng trực quan, sắc sảo và luôn tuyệt đối có trách nhiệm với hành động của mình. Alicia và Ali luôn dành sự chú ý và quan tâm đặc biệt cho nhau trong xuyên suốt mạch truyện. Alicia tuy luôn mâu thuẫn với Ali khi thực hiện nhiệm vụ được M.A.T.A giao kể từ lúc Ali làm đặc vụ nhưng Alicia luôn hiểu, cô chính là người hiểu rõ mọi thứ về Ali hơn bất cứ ai xung quanh cậu. Trong sự kiện Dos và Trez [Tay sai của Uno (Djin: người từng đứng đầu trụ lõi Inviso của M.A.T.A)] tấn công để cướp đi Azurium, nội tâm phức tạp của cô bé dần bị phơi bày rõ ràng hơn. Trái ngược với những những gì đã thể hiện, nội tâm của Alicia lại vô cùng trong sáng và ấm áp bên cạnh một vẻ ngoài cực đoan và vô tâm. Cô bé đã khóc rất nhiều từ sau giai đoạn Ali kháng lệnh "protocol rush" (Từ bỏ tính mạng đồng đội để hoàn thành nhiệm vụ) từ đặc vụ Rizwan và một lần nữa khóc trước mặt mọi người sau cái chết của đặc vụ Zain khi tiến hành "protocol rush". Nội tâm của cô bé dần lộ rõ sự yếu đuối, sự sợ hãi tột cùng khi phải rời xa người mà cô xem là thầy, là bạn; xen lẫn một chút sự mỏng manh mà bấy lâu nay cô luôn cố kìm hãm và che giấu trước mọi người khi 2 lần đối diện và chứng kiến ranh giới của sự sống và cái chết. Về sau, cô gái nhỏ càng lúc càng công nhận con người và khả năng của Ali hơn, cô tỏ ra tôn trọng, yêu quý Ali hơn trước rất nhiều lần nhưng cô bé lại quyết định giữ tất cả trong lòng, tiếp tục kìm hãm nội tâm và che đậy lí trí của mình vì sự ngốc nghếch của Ali. Với cái cớ "để bảo vệ I.R.I.S" hay "thực hiện nhiệm vụ",... cô bé có thể làm bất cứ điều gì để bảo vệ cho cho người bạn thân, đồng thời cũng là người bạn duy nhất của mình - Ali khỏi cái bóng, vết xe đỗ của Zain. Vũ khí của cô là một cây ná đặc chế tự cao su có khả năng bắn đạn bằng kim loại để gây sát thương hoặc khống chế kẻ thù.
Nhân vật phản diện
Uno (Azuan Wanji Shamsir thủ vai)
Trò chơi
Cả hai trò chơi đều đoạt giải trong giải thưởng Mob-Ex Awards 2017. Ejen Ali: MATA Training Academy đoạt 3 giải vàng: Ứng dụng sáng tạo tốt nhất (Best App - Creativity), Ứng dụng có chủ truyền thông tốt nhất (Best App - Media Owner), Ứng dụng tốt nhất cho thiết bị máy tính bảng (Best App - Tablets) và một giải bạc: Ứng dụng Trò chơi và Giải trí tốt nhất (Best App - Games & Entertainment). Ejen Ali: Emergency đạt giải vàng cho Ứng dụng Trò chơi và Giải trí tốt nhất (Best App - Games & Entertainment) và một giải bạc cho Ứng dụng tốt nhất cho thiết bị máy tính bảng (Best App - Tablets).
Hiện tại, hai trò chơi này, ngoài Malaysia, đều có thể tải về tại Việt Nam cũng như các nước khác trong khu vực.
Giải thưởng
Liên hoan phim Malaysia lần thứ 28 (Festival Filem Malaysia 28)
Ngủ trưa
300px|nhỏ|phải|Giấc ngủ trưa của một người chạy xe ôm truyền thống ở Thành phố Hồ Chí Minh nhỏ|Một giấc ngủ trưa thanh bìnhMột giấc ngủ trưa là một giấc ngủ ngắn vào ban ngày của con người vào giờ nghỉ trưa, thời gian khoảng buổi trưa hoặc đầu giờ chiều tùy theo trường lớp, cơ quan hoặc lịch sinh hoạt cá nhân, thường thực hiện sau bữa ăn trưa. Đây là một thói quen truyền thống ở nhiều nước, đặc biệt là các nước có khí hậu ấm áp. Ngủ trưa là một hình thức phổ biến của ngủ chợp mắt (nap).
Ở Tây Ban Nha và các nước chịu ảnh hưởng của văn hóa Tây Ban Nha (khu vực Mỹ La Tinh), giấc ngủ trưa là Siesta, một giấc ngủ ban ngày truyền thống. Tên gọi Siesta, bắt nguồn từ tiếng La-tinh hora sexta "giờ thứ 6" (kể từ lúc bình minh, do đó mang nghĩa "giấc nghỉ trưa"). Ở Ý ngủ trưa cũng rất thông dụng, giờ nghỉ trưa ở đây được gọi là riposo, thời gian này các bảo tàng, nhà thờ và cửa hàng đóng cửa để chủ nhân có thể về nhà ăn trưa và chợp mắt một lúc trong khoảng thời gian nóng nhất trong ngày. Người dân ở một số đất nước khác như Việt Nam, Trung Quốc, Ấn Độ cũng thường có thói quen ngủ trưa.
Giấc ngủ chợp là giấc ngủ ngắn tại thời điểm bất kì nào ngày, với thời lượng nhỏ hơn 50% so với giấc ngủ chính trung bình.
== Các hình thức ngủ chợp == Ngủ chợp do thiếu ngủ (replacement napping)
Ngủ chợp trước ca làm việc đêm (prophylactic napping)
Ngủ chợp theo cảm xúc (appetitive napping)
Tác dụng
Các nghiên cứu cho thấy một giấc ngủ chợp mắt đều đặn sau khi học tập, làm việc mang lại hiệu quả rõ rệt nhất giúp con người tỉnh táo hơn. Lợi ích của giấc ngủ trưa trong việc chống lại cảm giác buồn ngủ, mệt mỏi sau bữa trưa không phụ thuộc vào thời lượng của giấc ngủ, kể cả với giấc ngủ ngắn 10 phút. Ngủ trưa giúp tăng cường sự tỉnh táo cho hoạt động buổi chiều đối với cả thanh niên và người lớn, và điều này sẽ giúp tăng hiệu suất công việc. Thói quen ngủ trưa cũng giúp trẻ em trong độ tuổi đến trường ngủ ngon hơn vào giấc ngủ đêm. Với trẻ nhỏ, việc ngủ trưa còn giúp cải thiện trí nhớ.
Trong một số nghiên cứu, giấc ngủ bù do thiếu ngủ (replacement naps) có tác động tốt với cả sức khỏe thể chất và khả năng nhận thức. Tuy nhiên, giấc ngủ đệm (prphylactic naps) chỉ có hiệu quả với việc chạy nhảy, thể chất nói chung, khả năng tập trung và phản xạ. 10 nghiên cứu cho thấy hiệu quả của giấc ngủ trưa với sức khỏe thể nhất trong thời gian ngắn, 3 nghiên cứu khác cho thấy hiệu quả trong thời gian dài và 2 nghiên cứu cho thấy hiệu quả với các kĩ năng cụ thể. Nhìn chung, giấc ngủ trưa dài hơn mang lại hiệu quả tốt hơn với sức khỏe thể chất và giúp giảm mệt mỏi rõ rệt hơn.
Tác hại
Giấc ngủ ngắn, chợp mắt trong ngày có thể gây tác hại nếu nó trở thành một hoạt động với thời lượng dài và thường xuyên, không thể thiếu trong nhịp sống hằng ngày (essential napping). Một số các nguy cơ với sức khỏe như các bệnh rối loạn tim và mạch máu, đau tim, tiểu đường, v.v... được cho thấy có mối liên kết với việc ngủ ngày dài, thường xuyên, nhất là ở người cao tuổi. Hơn nữa, việc thường xuyên ngủ ngày nhiều cũng có thể là dấu hiệu của sự sa sút hệ thần kinh, ví dụ như chứng mất trí nhớ ở người cao tuổi, do việc suy giảm chức năng não bộ dẫn đến hiện tượng buồn ngủ.
Thời gian
Hiện tượng buồn ngủ ban ngày xảy ra do mệt mỏi sau khi làm việc, học tập, sự thiếu ngủ tích tụ, và do nhịp sinh học ngày-đêm của con người. Mọi người thường cảm thấy buồn ngủ hơn vào giữa buổi chiều, theo nhịp thức-ngủ tự nhiên. Vì vậy thời gian ngủ chợp phù hợp nhất là buổi trưa, đầu giờ chiều.
Chứng khó ngủ vào buổi tối (sleep latency) được định nghĩa là khoảng thời gian để một người có thể thực sự tiến vào giấc ngủ sau khi cố gắng đi ngủ. Nghiên cứu cho thấy chứng khó ngủ vào buổi tối sẽ giảm bớt nếu như giấc ngủ chợp diễn ra trong khoảng 3-5 giờ chiều thay vì 7-9 giờ tối.
Thời lượng
Thông tin từ The Sleep Foundation và Harvard Health Publishing đều khuyến khích người lớn nên có giấc ngủ trưa 20-30 phút, trong khi trẻ em và người cao tuổi cần ngủ dài hơn.
Giấc ngủ trưa sẽ có hiệu quả hơn nếu bạn ngủ không quá dài vào buổi chiều. Sau khi thức dậy từ giấc ngủ trưa, nhiều người có thể trải qua cảm giác mệt mỏi, mất phương hướng và khả năng làm việc học tập suy giảm trong một khoảng thời gian ngắn (khoảng 30 phút đầu). Hiện tượng này có thể là kết quả của việc thức giấc khi đang trong giai đoạn ngủ sóng chậm (slow wave sleep) và có xu hướng kéo dài hơn ở những người ngủ chợp với thời lượng dài hơn. Nhìn chung các nghiên cứu cho thấy giấc ngủ ngắn sẽ khiến mọi người bớt cảm giác mệt mỏi khi thức dậy, ví dụ giấc ngủ 10 phút gần như không gây ra hiện tượng mệt mỏi trong khi giấc ngủ 30 phút có xu hướng tác động xấu hơn.
Nghiên cứu cũng cho thấy lợi ích của giấc ngủ chợp phụ thuộc vào cách bắt đầu và các giai đoạn trong giấc ngủ (sleep phases) hơn là thời gian và thời lượng. Hơn nữa, theo Dinges và cộng sự, việc thiếu ngủ càng kéo dài thì hiệu quả của giấc ngủ chợp để thay thế càng giảm sút.
Tư thế
Tư thế ngủ cũng không bắt buộc phải nằm dài ra trên giường, ta có thể dựa lưng, ngả đầu ra phía sau để "chợp mắt". Và cách tốt nhất là thả lỏng cơ thể (chân tay không được bắt chéo), giãn đều các cơ bắp, nhắm mắt lại và thở nhịp nhàng. Trước khi ngủ, không nên ăn những thức ăn nhiều dầu mỡ, không nên ăn quá no. Không nên ăn xong là nằm xuống ngủ ngay, tốt nhất là sau khi ăn khoảng 10 phút mới đi ngủ trưa. Khi ngủ phải nằm với tư thế đầu cao chân thấp và nằm nghiêng về bên phải. Như vậy sẽ giảm bớt áp lực cho tim. Có những người khi ngủ gối đầu vào khuỷu tay, gục đầu xuống bàn, như vậy sẽ đè nén con ngươi mắt, lâu ngày sẽ ảnh hưởng đến mắt. Ngoài ra, gục đầu xuống bàn ngủ sẽ đè nén lồng ngực, ảnh hưởng đến hô hấp, đồng thời cũng ảnh hưởng đến sự tuần hoàn của máu và tác dụng dẫn truyền của hệ thần kinh, khiến cho hai bả vai và hai cánh tay bị tê, đau nhói, hoa mắt, chóng mặt.
=== Các lời khuyên khác ===
Chú thích
Thể loại:Ngủ Thể loại:Sinh học Thể loại:Sức khỏe Thể loại:Văn hóa Tây Ban Nha
Phaea acromela
Phaea acromela là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Phaea
Cyclosorus laui
Cyclosorus laui là một loài thực vật có mạch trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Ching mô tả khoa học đầu tiên năm 1964.
Tham khảo
Thể loại:Cyclosorus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1964
Spondianthus preussii
Spondianthus preussii là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được Engl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Latouchia fossoria
Loài này thuộc chi Latouchia. Latouchia fossoria được miêu tả năm 1901 bởi Mary Agard Pocock.
Tham khảo
biologie|2011|10|21}}
Ephemerum apiculatum
Ephemerum apiculatum là một loài rêu trong họ Ephemeraceae. Loài này được P.C. Chen mô tả khoa học đầu tiên năm 1943.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ephemerum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1943
Valgorge
Valgorge  là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Ardèche
Danh sách phương pháp tử hình
Đây là danh sách các phương pháp tử hình hay còn được gọi là xử tử.
Liên kết ngoài
Thể loại:Danh sách luật pháp Thể loại:Phương pháp hành hình Thể loại:Danh sách (tội phạm) Thể loại:Danh_sách_về_Tử_hình
Drypetes rhakodiskos
Drypetes rhakodiskos là một loài thực vật có hoa trong họ Putranjivaceae. Loài này được (Hassk.) Bakh.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1963.
Liên kết ngoài
Thể loại:Drypetes Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1963
Nhàn chân đen
Nhàn chân đen (Gelochelidon nilotica; trước đây là Sterna nilotica) là một loài chim biển trong họ Laridae. Tên chi có từ tiếng Hy Lạp cổ đại gelao, "cười", và khelidon, "nuốt". Niloticus cụ thể là từ tiếng Latinh và có nghĩa là sông Nile. Gelochelidon macrotarsa trước đây được xem là một phân loài.
Chrysso anei
Chrysso anei là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Chrysso. Chrysso anei được Alberto Barrion & James A. Litsinger miêu tả năm 1995.
Tham khảo
Thể loại:Chrysso
Euxoa vinosa
Euxoa vinosa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Euxoa
Hexatoma nepalensis
Hexatoma nepalensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc và miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Hexatoma Thể loại:Limoniidae ở vùng Palearctic Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Leioproctus crenulatus
Leioproctus crenulatus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1965.
Tham khảo
Thể loại:Leioproctus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1965
Barly, Pas-de-Calais
Barly là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais trong vùng Hauts-de-France.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Pas-de-Calais
Phaea andrewsi
Phaea andrewsi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Phaea
Nassella laevissima
Nassella laevissima là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (Phil.) M.E.Barkworth mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nassella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1990 Thể loại:Vườn cây Bắc Mỹ
Chester Hill, Pennsylvania
Chester Hill là một thị trấn thuộc quận Clearfield, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 883 người.
Tham khảo
Thể loại:Borough của Pennsylvania Thể loại:Quận Clearfield, Pennsylvania
Vitex vermoesenii
Vitex vermoesenii là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được De Wild. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1929.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Bình linh Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1929
Cyclosorus leipoensis
Tham khảo
Thể loại:Cyclosorus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1999
Smerinthini
Smerinthini là một tông bướm đêm trong họ Sphingidae.
Vagnas
Vagnas  là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Ardèche
Kojatice
Tham khảo
Thể loại:Làng ở huyện Třebíč
Giải Feyenoord Jubileum
Giải Feyenoord Jubileum là một giải đấu bóng đá giao hữu trong hai ngày 1 và 3 tháng 8 năm 2008. Giải đấu là một trong những hoạt động xung quanh lễ kỷ niệm 100 năm của câu lạc bộ bóng đá Feyenoord Rotterdam. Mỗi đội sẽ đá hai trận. Các trận đấu được chơi trên sân vận động De Kuip.
Antennaria dimorpha
Liên kết ngoài
Thể loại:Antennaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1843 Thể loại:Thực vật Bắc Mỹ Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1841
Giải Feyenoord Jubileum
Liên kết ngoài
Thể loại:Feyenoord
Hexatoma nigerrima
Hexatoma nigerrima là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Hexatoma Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Crocus thomasii
Crocus thomasii là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được Ten. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1826.
Liên kết ngoài
Thể loại:Crocus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1826
Ephemerum argentinicum
Ephemerum argentinicum là một loài rêu trong họ Ephemeraceae. Loài này được Schiavone & Sarmiento mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ephemerum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1985
Chrysso antonio
Chrysso antonio là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Chrysso. Chrysso antonio được Herbert Walter Levi miêu tả năm 1962.
Eulophia beravensis
Eulophia beravensis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Rchb.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1881.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Luân lan Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1881
Latouchia hunanensis
Latouchia hunanensis là một loài nhện trong họ Ctenizidae.
Loài này thuộc chi Latouchia. Latouchia hunanensis được miêu tả năm 2002 bởi Yajun Xu, Chang-Min Yin & Y. H. Bao.
Tham khảo
biologie|2011|10|21}}
Thể loại:Latouchia
Catada trichocolpa
Catada trichocolpa là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Catada