cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Quốc kỳ Na Uy
Lịch sử
Cho đến năm 1838, lá cờ của Na Uy chỉ được sử dụng ở vùng biển phía Bắc, tức là vùng biển phía bắc của Cape Finisterre, vì Na Uy không có hiệp ước với cướp biển Barbary ở Bắc Phi và phải bay cờ Thụy Điển hoặc Liên minh để bảo vệ. Năm 1844, một nhãn hiệu công đoàn kết hợp giữa màu sắc của Na Uy và Thụy Điển được đặt tại tời của lá cờ của cả hai nước. Huy hiệu đã đùa hay chế nhạo được gọi là Sildesalaten ("salad cá trích") vì sự lộn xộn của màu sắc và tương đồng với một món ăn phổ biến trên bàn ăn sáng của cả hai nước. Ban đầu, lá cờ công đoàn được phổ biến ở Na Uy, vì nó rõ ràng biểu thị tình trạng bình đẳng của hai bang thống nhất. Khi liên bang với Thu Sweden Điển trở nên ít phổ biến hơn, Quốc hội Na Uy bãi bỏ nhãn hiệu liên minh từ quốc gia (thương gia) và cờ nhà nước vào năm 1898. Mặc dù pháp luật đã không được chấp thuận bởi nhà vua, nó đã có hiệu lực kể từ khi nó đã được thông qua bởi ba Stortings liên tiếp. Cờ "tinh khiết" lần đầu tiên được bay vào năm 1899, nhưng nhãn hiệu liên minh phải được lưu giữ trong lá cờ chiến tranh. Sau khi giải thể đoàn kết, nó đã được gỡ bỏ khỏi cờ hải quân cũng vào ngày 9 tháng 6 năm 1905. Thụy Điển giữ nó trong tất cả các lá cờ cho đến ngày 1 tháng 11 năm 1905.
Luật về cờ
Luật cờ Na Uy năm 1898 quy định rõ sự xuất hiện của thương gia và cờ nhà nước và việc sử dụng chúng bởi tàu buôn, hải quan và bưu điện. Các quy định của lá cờ năm 1927 mô tả thêm về việc sử dụng cờ nhà nước trên tài sản nhà nước và vào các ngày lễ quốc gia.
Các quy định về cờ cũng mô tả thời gian trong ngày khi lá cờ phải được kéo và thả xuống. Từ tháng 3 đến tháng 10, cờ phải được treo từ 08:00. Từ tháng 11 đến tháng 2, cần kéo từ 09:00. Cờ được hạ xuống vào lúc hoàng hôn, mặc dù không muộn hơn 21:00, ngay cả khi hoàng hôn muộn hơn. Tại các quận phía bắc của Nordland, Troms và Finnmark, lá cờ này bay từ 10.00 đến 15.00 từ tháng 11 đến tháng 2. Các quy tắc này không áp dụng cho việc sử dụng cờ riêng, nhưng thường được quan sát bởi tất cả các công dân.
Cũng có những quy tắc bằng văn bản cho việc xếp cờ thích hợp, vì không để nó chạm đất, và thêm vào luật bất thành văn quy định rằng không nên đeo trên thân dưới thắt lưng.
Tham khảo
Na Uy
Devrek
Devrek là một huyện thuộc tỉnh Zonguldak, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 935 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 62790 người, mật độ 67 người/km².
Xem thêm
Thể loại:Huyện thuộc tỉnh Zonguldak
Megachile bidentata
Megachile bidentata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Fabricius mô tả khoa học năm 1775.
Tham khảo
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1775 B
Đại học Phương Đông
Đại học Phương Đông có thể chỉ:
Arthrolips quinssyanus
Arthrolips quinssyanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Corylophidae. Loài này được Scott miêu tả khoa học đầu tiên năm 1917.
Tham khảo
Thể loại:Arthrolips
Cosmopterix calliochra
Cosmopterix calliochra là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Loài này có ở Úc.
Tham khảo
Thể loại:Cosmopterix
Wrixum
Wrixum (Fering: Wraksem) là một đô thị thuộc huyện Nordfriesland, bang Schleswig-Holstein, Đức.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Nordfriesland
Arthrolips scitulum
Arthrolips scitulum là một loài bọ cánh cứng trong họ Corylophidae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học đầu tiên năm 1852.
Tham khảo
Thể loại:Arthrolips
Tipula cirratula
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Giải của Hiệp hội phê bình phim Los Angeles cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất
Giải của Hiệp hội phê bình phim Los Angeles cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất là một giải của Hiệp hội phê bình phim Los Angeles dành cho nữ diễn viên đóng vai chính trong một phim, được bầu chọn là xuất sắc nhất.
Tham khảo
Thể loại:Giải thưởng của Hiệp hội phê bình phim Los Angeles
Podalonia mickeli
Podalonia mickeli là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Podalonia. Loài này được Murray miêu tả khoa học đầu tiên năm 1940.
Khu (Trung Quốc)
Khu (phồn thể: 區 giản thể: 区 bính âm: qū) là một đơn vị hành chính của Trung Quốc cổ đại hiện đại. Khu trong tiếng Trung Quốc có thể chỉ hai loại đơn vị hành chính của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa: Quận của thành phố trực thuộc trung ương; Quận của địa cấp thị và thành phố cấp huyện. Khu cũng là một cấp hành chính ở Đài Loan (xem: Vị thế chính trị của Đài Loan)
Tham khảo
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Trung Quốc Thể loại:Đơn vị hành chính Trung Quốc
Le Louroux-Béconnais
Le Louroux-Béconnais là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 82 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Lourouxbeconnais
Megachile bidentis
Megachile bidentis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1896.
Tham khảo
B Thể loại:Động vật được mô tả năm 1896
Saint-Germain-en-Laye-Sud (tổng)
Tổng Saint-Germain-en-Laye-Sud là một tổng của Pháp, tọa lạc tại tỉnh Yvelines trong vùng Île-de-France của Pháp.
Phân chia hành chính
Tổng Saint-Germain-en-Laye-Sud bao gồm trois xã:
Acacia albicorticata
Acacia albicorticata là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae. Loài này có ở Argentina và Bolivia. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Saint-Germain-en-Laye-Sud (tổng)
Tham khảo
Saint-Germain-en-Laye-Sud Thể loại:Saint-Germain-en-Laye
Acacia albicorticata
Tham khảo
A Thể loại:Thực vật Argentina Thể loại:Thực vật Bolivia Thể loại:Thực vật dễ tổn thương
Condorraptor
Condorraptor là một chi khủng long, được Rauhut mô tả khoa học năm 2005.
Chú thích
Thể loại:Khủng long Thể loại:Condorraptor Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 2005 Thể loại:Khủng long Nam Mỹ Thể loại:Khủng long kỷ Jura Thể loại:Megalosauridae Thể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Cúc vu
150px|nhỏ|Cúc vu nở hoa Cây cúc vu (danh pháp hai phần: Helianthus tuberosus L.), là một loài thực vật có hoa, có nguồn gốc Bắc Mỹ và được trồng trong khu vực ôn đới để lấy phần thân củ mà người Việt quen gọi là củ dùng làm rau ăn củ.
Tên gọi trong tiếng Anh của nó là Jerusalem artichoke (atisô Jerusalem) nhưng nó không liên quan gì tới Jerusalem và cũng có rất ít quan hệ họ hàng với atisô (Cynara scolymus). Tên gọi Jerusalem có lẽ là do từ nguyên dân gian; do khi lần đầu tiên người châu Âu biết đến cúc vu thì họ gọi nó là Girasole, một từ trong tiếng Italia để chỉ hướng dương. Theo thời gian tên gọi Girasole đã chuyển thành Jerusalem. Phần tên gọi atisô của cúc vu có lẽ là do hương vị của phần thân củ ăn được của nó, hương vị của nó là sự kết hợp của củ cải và atisô. Trong tiếng Pháp, Đức, Ý, Romania, Nga và Tây Ban Nha, cây này được gọi là topinambur. Cúc vu trên thực tế là loài thuộc chi Hướng dương, và có quan hệ họ hàng gần với cây hướng dương Helianthus annuus.
Các thân củ lắm mấu và không đồng đều, trông tương tự như củ gừng, với kết cấu chắc, giòn khi còn tươi. Không giống như phần lớn các loại thân củ, nhưng là thông thường đối với các thành viên trong họ Cúc (bao gồm cả atisô), các thân củ lưu giữ hyđratcacbon inulin (không nhầm với insulin) thay vì tinh bột. Vì lý do này, các thân củ của cúc vu là nguồn quan trọng để sản xuất fructoza trong công nghiệp. Các hyđratcacbon làm cho các thân củ có xu hướng bị vụn nát và hòa tan khi nấu nướng, làm gia tăng khả năng gây chướng bụng đầy hơi. Củ để lâu bị nhăn nheo, mềm và có thể có vị đắng.
Lịch sử
Cây cúc vu được thổ dân châu Mỹ trồng từ rất lâu trước khi người châu Âu tới. Nhà thám hiểm người Pháp là Samuel de Champlain đã tìm thấy cúc vu được trồng tại Cape Cod vào năm 1605.
Trồng
Cúc vu khá dễ trồng với cách dễ nhất là để nó tự phát triển. Tuy nhiên, chất lượng củ bị suy giảm nếu như không nhổ cây non lên để trồng lại chúng vào các mảnh đất giàu chất dinh dưỡng. Nó là loài cây có sức sống khỏe nên chỉ cần một miếng củ nhỏ còn sót lại trong đất cũng đủ để phát triển thành cây mới, điều này làm cho nó trở thành một loại cỏ dại khó loại trừ tại các khu vực không mong muốn có nó.
Atisô Jerusalem nở hoa giữa tháng 8 và tháng 11. Tuy nhiên, là một loại cây ngắn ngày, nó chỉ nở hoa khi độ dài của ngày giảm xuống dưới một mức nhất định. Do đó, hoa không nở ở miền bắc nước Pháp cho đến tháng 10, tuy nhiên, ở Trung Âu sớm nhất là vào tháng 8.
Sự phát triển chính của củ xảy ra từ tháng 7 đến tháng 10, được thu hoạch từ tháng 11 đến tháng 3 / tháng 4 trước khi củ nảy mầm trở lại. Sau khi lá rụng (rụng), thân cây ngắn lại để dễ thu hoạch.
Cây có thể được trồng để làm thức ăn cho người, sản xuất rượu, sản xuất đường fructose và thức ăn cho thú chăn nuôi.
Liên kết ngoài
T Thể loại:Rau ăn rễ Thể loại:Thực vật Alabama Thể loại:Thực vật Florida Thể loại:Thực vật Texas Thể loại:Thực vật Bắc Mỹ Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Patagonia
250px|nhỏ|Patagonia Patagonia là một khu vực địa lý bao gồm phần cực nam của Nam Mỹ. Khu vực này nằm ở Argentina và Chile, bao gồm phần phía nam của dãy núi Andes chạy dọc phía tây nam tới Thái Bình Dương và chạy dọc phía đông nam qua sông Corolado tới Carmen de Patagones ra Đại Tây Dương. Về phía tây, nó bao gồm lãnh thổ Valdivia thông qua quần đảo Tierra del Fuego.
Tên Patagonia bắt nguồn từ tên patagón, cái tên được Ferdinand Magellan mô tả những người bản xứ mà đoàn viễn chinh của ông tưởng nhầm là những người khổng lồ. Ngày nay người ta tin rằng Patagon thực ra là tộc người Tehuelches với chiều cao trung bình 180 cm (~5′11″) so với chiều cao 155 cm (~5′1″) của người Tây Ban Nha thời đó.
Phần Argentina thuộc Patagonia bao gồm các tỉnh Neuquén, Río Negro, Chubut và Santa Cruz, phần phía đông quần đảo Tierra del Fuego.
Phần Chile thuộc Patagonia bao gồm phần phía nam của Valdivia, Los Lagos ở hồ Llanquihue, Chiloé, Puerto Montt, khu vực khảo cổ của Monte Verde, các vịnh nhỏ và quần đảo phía nam của Aisén và Magallanes, bao gồm phần phía tây của Tierra del Fuego và Cape Horn.
Đặc điểm môi trường tự nhiên
-Lượng mưa hàng năm tại đây rất thấp.
-Bán hoang mạc ôn đới phát triển.
Chú thích
Thể loại:Vùng của Nam Mỹ
Wobbenbüll
Wobbenbüll là một đô thị thuộc huyện Nordfriesland, bang Schleswig-Holstein, Đức.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Nordfriesland
Tipula cladacantha
Tipula cladacantha là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Devrekani
Devrekani là một huyện thuộc tỉnh Kastamonu, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 599 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 13742 người, mật độ 23 người/km².
Xem thêm
Thể loại:Huyện thuộc tỉnh Kastamonu
College de Vinh
Vinh
Lutjanus lutjanus
Lutjanus lutjanus, một số tài liệu tiếng Việt ghi là cá hồng trùng,  một loài cá biển thuộc chi Lutjanus trong họ Cá hồng. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1790.
Từ nguyên
Từ định danh bắt nguồn từ Lutjang, tên thường gọi chung cho các loài cá hồng ở Indonesia, nơi mà mẫu định danh của loài cá này được thu thập.
Phân bố và môi trường sống
L. lutjanus có phân bố rộng rãi trên vùng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, từ vùng biển bao quanh bán đảo Ả Rập dọc theo Đông Phi trải dài về phía đông đến Samoa thuộc Mỹ và Tonga, ngược lên phía bắc đến Nam Nhật Bản, giới hạn phía nam đến Nam Phi và Úc. Loài này cũng xuất hiện tại vùng biển Việt Nam, kể cả vùng cửa sông, bao gồm quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa.
L. lutjanus sống gần các rạn san hô, độ sâu đến ít nhất là 96 m.
Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở L. lutjanus là 35 cm. Nhìn chung thì loài này có màu xám bạc, trừ vùng lưng màu nâu vàng. Hai bên lườn có một sọc dày màu vàng đến hơi nâu từ mắt thẳng đến gốc vây đuôi, phía dưới là các sọc mảnh hơn (dày bằng chiều rộng một hàng vảy cá) cùng màu, các vạch tương tự ở phía trên đường bên nhưng nằm xiên. Các vây màu vàng nhạt đến trắng.
Số gai ở vây lưng: 10–12; Số tia vây ở vây lưng: 12; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8; Số tia vây ở vây ngực: 16–17.
Sinh thái
Thức ăn của L. lutjanus bao gồm cá nhỏ hơn và động vật giáp xác, và thường hợp thành đàn lên đến vài trăm cá thể, có khi bắt gặp chúng trong đàn của những loài Lutjanus khác.
Ở vịnh Aden và ngoài khơi Đông Phi, L. lutjanus sinh sản lần lượt vào tháng 3 và tháng 11, trong khi ở vịnh Suez, loài này sinh sản từ tháng 1 đến tháng 6.
Giá trị
L. lutjanus không phải loài được nhắm mục tiêu, chủ yếu được đánh bắt ngẫu nhiên, được bán dưới dạng tươi sống trên thị trường địa phương.
Tham khảo
L Thể loại:Cá Ấn Độ Dương Thể loại:Cá Thái Bình Dương Thể loại:Cá Ả Rập Thể loại:Cá Pakistan Thể loại:Cá Oman Thể loại:Cá Yemen Thể loại:Cá Tanzania Thể loại:Cá Mozambique Thể loại:Cá Nam Phi Thể loại:Cá Madagascar Thể loại:Cá Seychelles Thể loại:Cá Ấn Độ Thể loại:Cá Sri Lanka Thể loại:Cá Bangladesh Thể loại:Cá Myanmar Thể loại:Cá Thái Lan Thể loại:Cá Campuchia Thể loại:Cá Việt Nam Thể loại:Cá Malaysia Thể loại:Cá Papua New Guinea Thể loại:Động vật được mô tả năm 1790
Bộ Long đởm
Bộ Long đởm (danh pháp khoa học: Gentianales), tên gọi đã lỗi thời là bộ Hoa vặn (Contortae), là một bộ thực vật có hoa, bao gồm trong nó nhóm các loài có cùng một nguồn gốc đơn nhất của thực vật hai lá mầm có hoa cánh hợp, thuộc nhánh Cúc (Asterids). Các họ điển hình của các hệ thống phân loại gần đây được đưa ra ở bên phải. Các loài cây trong bộ khá đa dạng, lá thường mọc đối. Mạch gỗ với bản ngăn đơn. Hoa đều, tràng tiền khai hoa vặn, hoa thích nghi với lối thụ phấn nhờ sâu bọ.
Theo hệ thống phân loại Cronquist đã lỗi thời thì các họ như Saccifoliaceae, Retziaceae và họ Bông tai (Asclepiadaceae), nay là một phần của họ La bố ma, cũng được đưa vào đây. Cũng trong hệ thống này thì họ Thiến thảo (Rubiaceae) đã được đặt vào một bộ riêng còn họ Hoàng đằng (Gelsemiaceae) là một phần của họ Mã tiền (Loganiaceae).
Theo APG II bộ này chứa 5 họ, 1.118 chi và 16.637 loài và đã xuất hiện cách đây khoảng 89-83 triệu năm trước.
Phát sinh chủng loài
Struwe và ctv. (1995) cho rằng họ Loganiaceae, thậm chí ngay cả khi được định nghĩa hẹp, là cực kỳ cận ngành, với các nhánh bao gồm khoảng 1.300 chi và 15.500 loài (các họ Rubiaceae, Gentianaceae, Apocynaceae + Asclepiadaceae) xuất hiện từ trong họ này; chúng cũng phân định các họ một cách tương ứng. B. Bremer (1996), Potgeiter và ctv (2000), Backlund và ctv. (2000) lại cho rằng có mối quan hệ khác hẳn - họ Rubiaceae là chị em với Loganiaceae, Gentianaceae, Gelsemiaceae và Apocynaceae và quan hệ giữa 4 họ sau là không rõ ràng. M. Endress và ctv. (1996) lại tìm thấy mối quan hệ Gelsemiaciaceae [[Strychnaceae + Geniostomaceae - hỗ trợ tốt] Apocynaceae], và điều này cũng được hỗ trợ trong các phân tích của B. Bremer và Struwe (1992). Trong các phân tích khác, như trong cây phát sinh dưới đây, có sự hỗ trợ yếu cho mối quan hệ giữa Gelsemiaceae và Apocynaceae (Backlund et al. 2000; Jiao & Li 2007; B. Bremer 1999; Rova et al. 2002), trong khi Soltis et al. (2011: lấy mẫu) phát hiện một vài hỗ trợ cho cặp chị em [Gentianaceae + Apocynaceae].
Biểu đồ chỉ ra mối quan hệ phát sinh chủng loài của bộ Long đởm với các bộ khác trong nhánh Cúc như sau:
Biểu đồ chỉ ra mối quan hệ phát sinh chủng loài trong phạm vi bộ Long đởm như sau:
Askøy
Askøy là một đô thị ở hạt Hordaland, Na Uy.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị Hordaland
Cosmopterix aculeata
Cosmopterix aculeata là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó được biết đến ở Ấn Độ (Assam), Trung Quốc và Úc.
Chúng đẻ nhiều lứa, con trưởng thành sinh sản từ tháng 3 tới thág 11.
Tham khảo
Thể loại:Cosmopterix
Arthrolips scotti
Arthrolips scotti là một loài bọ cánh cứng trong họ Corylophidae. Loài này được Paulian miêu tả khoa học đầu tiên năm 1948.
Tham khảo
Thể loại:Arthrolips
Megachile biexcisa
Tham khảo
B Thể loại:Động vật được mô tả năm 1970
Podalonia minax
Podalonia minax là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Podalonia. Loài này được Kohl miêu tả khoa học đầu tiên năm 1901.
Tham khảo
Thể loại:Podalonia
Coronosaurus
Coronosaurus là một chi khủng long, được Ryan Evans & Shepherd mô tả khoa học năm 2012.
Chú thích
Thể loại:Khủng long Thể loại:Coronosaurus Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 2012 Thể loại:Khủng long kỷ Phấn Trắng Thể loại:Khủng long Bắc Mỹ
Witzwort
Witzwort là một đô thị thuộc huyện Nordfriesland, bang Schleswig-Holstein, Đức.
Arthrolips sparsus
Arthrolips sparsus là một loài bọ cánh cứng trong họ Corylophidae. Loài này được Casey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Witzwort
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Nordfriesland
Arthrolips sparsus
Tham khảo
Thể loại:Arthrolips
Tipula cladacanthodes
Tipula cladacanthodes là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Megachile bigibbosa
Megachile bigibbosa là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1908.
Tham khảo
B Thể loại:Động vật được mô tả năm 1908
Arthrolips splendens
Arthrolips splendens là một loài bọ cánh cứng trong họ Corylophidae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học đầu tiên năm 1878.
Tham khảo
Thể loại:Arthrolips
Dicle
Dicle là một huyện thuộc tỉnh Diyarbakır, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 705 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 44610 người, mật độ 63 người/km².
Xem thêm
Thể loại:Huyện thuộc tỉnh Diyarbakır Thể loại:Thị trấn ở Thổ Nhĩ Kỳ
Podalonia moczari
Podalonia moczari là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Podalonia. Loài này được Tsuneki miêu tả khoa học đầu tiên năm 1971.
Tham khảo
Thể loại:Podalonia
Cosmopterix acutivalva
Tham khảo
Thể loại:Cosmopterix
Arthrolips testudinalis
Arthrolips testudinalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Corylophidae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học đầu tiên năm 1867.
Tham khảo
Thể loại:Arthrolips
Acacia anegadensis
Acacia anegadensis (tên tiếng Anh là Pokemeboy) là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae. Loài này chỉ có ở quần đảo Virgin thuộc Anh. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng bờ biển cát, và vườn nông thôn. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
A Thể loại:Thực vật quần đảo Virgin thuộc Anh
Megachile biloba
Megachile biloba là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1910.
Tham khảo
B Thể loại:Động vật được mô tả năm 1910
Saint-Germain-en-Laye (tổng)
Tổng Sartrouville là một tổng của Pháp, tọa lạc tại tỉnh Yvelines trong vùng Île-de-France của Pháp.
Phân chia hành chính
Tổng Sartrouville se confond avec la commune de:
Xem thêm
Tổng của Pháp | Tổng của Yvelines
Tham khảo
Sartrouville
Sân bay Lok Nayak Jayaprakash
Sự cố
60 người thiệt mạng khi chuyến bay 7412 của Alliance Air Flight 7412 rơi gần sân bay.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sân bay Ấn Độ Thể loại:Bihar Thể loại:Patna
Craspedodon
Craspedodon là một chi khủng long, được Dollo mô tả khoa học năm 1883.
Chú thích
Thể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Trần Văn Cung
phải|nhỏ|200px|Trần Văn Cung (1906-1977) Trần Văn Cung (1906–1977; Quốc Anh) là bí thư Chi bộ Cộng sản đầu tiên tại Việt Nam.
Tiểu sử
Trần Văn Cung sinh ngày 5 tháng 5 năm 1906 tại làng Kim Khê Trung, tổng Kim Nguyên (nay là xã Nghi Hoa), huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Cả nhà đều tham gia cách mạng chống Pháp. Anh cả, ông Trần Văn Tăng, tham gia Đảng Tân Việt từng bị bắt và bị kết án hai năm tù và hai năm quản thúc. Còn các em trai là Trần Văn Tụy (Trần Thúc Vinh), Chánh văn phòng Ty công an Hà Tĩnh. Trần Văn Quang (thượng tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam) và Trần Văn Bành (đại tá) cũng từng bị bắt giam tại nhà tù Ban Mê Thuột.
Năm 1925/1926, vào học tại trường Quốc học Vinh, Trần Văn Cung sớm trở thành hội viên Hội Hưng Nam. Lúc này ở Quảng Châu (Trung Quốc), Nguyễn Ái Quốc thành lập tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và cho người về nước tuyển lựa những thanh niên yêu nước sang Quảng Châu đào tạo, trong đó có Trần Văn Cung. Trở về nước, Trần Văn Cung gia nhập Kỳ bộ VNCMTN Bắc kỳ. nhỏ|trái|150px|Ảnh bà Trần Thị Liên trong hồ sơ của cơ quan an ninh Pháp nhỏ|trái|150px|Ảnh ông Trần Văn Tăng trong hồ sơ của cơ quan an ninh Pháp Tổ chức VNCMTN đã thuê căn nhà 5D Hàm Long (Hà Nội) làm trụ sở hoạt động bí mật và giao cho vợ chồng Trần Văn Cung và Trần Thị Liên trông nom cơ quan. Tại hội nghị ngày 28 tháng 9 năm 1928 ở phố Huế, Trần Văn Cung được bầu làm bí thư Kỳ bộ Bắc kỳ.
Tháng 3 năm 1929, Trần Văn Cung cùng Nguyễn Đức Cảnh, Trịnh Đình Cửu, Đỗ Ngọc Du, Dương Hạc Đính, Ngô Gia Tự, Kim Tôn thành lập nên Chi bộ Cộng sản đầu tiên ở Việt Nam. Chi bộ đặt cho mình nhiệm vụ làm nòng cốt trong việc thành lập một đảng cộng sản ở Việt Nam, phát triển tổ chức đảng ở các địa phương, vận động những người tích cực trong VNCMTN tán thành chủ trương thành lập đảng cộng sản, cử Trần Văn Cung làm bí thư Chi bộ.
Dưới sự lãnh đạo của Chi bộ Cộng sản, đại hội Kỳ bộ VNCMTN Bắc Kỳ họp ngày 28 tháng 3 năm 1929 tán thành chủ trương thành lập một đảng cộng sản và cử đoàn đại biểu gồm Trần Văn Cung, Trịnh Đình Cửu, và Kim Tôn đi dự Đại hội của VNCMTN tại Hồng Kông tháng 5 năm 1929. Do chủ trương chuyển VNCMTN thành Đảng Cộng sản của mình không được Tổng bộ VNTNCM ủng hộ, ba đại biểu này rút khỏi Đại hội về nước. Trần Văn Cung cùng Trịnh Đình Cửu và Kim Tôn bị VNCMTN khai trừ.
Trần Văn Cung tạ thế ngày 31 tháng 10 năm 1977 ở tuổi 72.Ông được nhà nước Việt Nam tặng Huân chương Kháng chiến Hạng nhất.
Vợ của ông là bà Trần thị Liên, hoạt động cách mạng tại Hội Phụ nữ Trung ương, sau đó làm cán bộ Toà án Tối cao.
Tham khảo
Thể loại:Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I Thể loại:Cựu giảng viên Đại học Kinh tế Quốc dân Thể loại:Huân chương Kháng chiến Thể loại:Người Nghệ An Thể loại:Tân Việt Cách mệnh Đảng Thể loại:Nhà cách mạng Việt Nam Thể loại:Sinh năm 1906 Thể loại:Mất năm 1977
Kiến Tường (tỉnh)
Kiến Tường là một tỉnh cũ thời Việt Nam Cộng hòa ở Miền tây Nam phần, Việt Nam.
nhỏ|200px|Bản đồ hành chính [[Việt Nam Cộng hòa năm 1967]] nhỏ|200px|Bản đồ hành chính tỉnh Kiến Tường năm 1973
Lịch sử
Tỉnh Kiến Tường được thành lập vào cuối năm 1956 do đổi tên từ tỉnh Mộc Hóa trước đó và bị mất tên gọi đơn vị hành chính cấp tỉnh từ tháng 2 năm 1976 cho đến nay. Tỉnh lỵ tỉnh Kiến Tường có tên là "Mộc Hóa".
Việt Nam Cộng hòa
Tỉnh Kiến Tường được chính quyền Việt Nam Cộng hòa thành lập theo Sắc lệnh 143-NV ngày 22 tháng 10 năm 1956 của Tổng thống Ngô Đình Diệm để "thay đổi địa giới và tên Đô thành Sài Gòn – Chợ Lớn cùng các tỉnh và tỉnh lỵ tại Việt Nam". Địa giới và địa danh các tỉnh ở miền Nam thay đổi nhiều, một số tỉnh mới được thành lập. Theo Sắc lệnh này, địa phận Việt Nam Cộng Hoà gồm Đô thành Sài Gòn và 22 tỉnh. Lúc này, tỉnh Kiến Tường được thành lập trên cơ sở đổi tên tỉnh Mộc Hóa cũ (thành lập ngày 17 tháng 2 năm 1956). Tỉnh lỵ có tên là "Mộc Hóa", về mặt hành chánh thuộc xã Tuyên Thạnh, quận Châu Thành.
Tỉnh Kiến Tường bao gồm 3 quận, 3 tổng, 18 xã (ngày 24 tháng 4 năm 1957):
Ngày 7 tháng 6 năm 1958, tỉnh Kiến Tường bao gồm 3 quận, 9 tổng, 23 xã:
Ngày 10 tháng 3 năm 1959, Kiến Tường được lập thêm quận mới là Tuyên Nhơn, do tách từ quận Kiến Bình, quận lỵ ở xã Thủy Đông, gồm hai tổng là Mỹ Bình Hạ, Mỹ Bình Thượng, có sáu xã. Sau năm 1965, các tổng đều bị giải thể. Về sau, quận lỵ quận Tuyên Bình cũng được dời về xã Thái Bình Trung.
Tỉnh Kiến Tường từng có sân bay quốc tế Mộc Hóa, có các tuyến đường bay quốc tế phục vụ hành khách.
Chính quyền Cách mạng
Về phía chính quyền Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam và sau này là Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam, để đối phó kịp thời với âm mưu địch và chỉ đạo sát đúng với thực tế tình hình địa phương, tháng 7 năm 1957 tách Mộc Hóa ra khỏi tỉnh Tân An, lập đơn vị hành chính cấp tỉnh, vẫn lấy tên là tỉnh Kiến Tường như bên chính quyền Việt Nam Cộng hòa. Tuy nhiên, bên dưới tỉnh Kiến Tường chính quyền Cách mạng lại chia làm bốn vùng, mỗi vùng tương ứng với một quận của phía Việt Nam Cộng hòa:
Bên cạnh đó, chính quyền Cách mạng cũng tách một phần đất đai xã Tân Bình (thuộc quận Kiến Bình cũ) và một phần đất đai xã Tân Đông (thuộc quận Tuyên Nhơn cũ) cùng thuộc tỉnh Kiến Tường để sáp nhập vào địa bàn tỉnh Mỹ Tho lúc bấy giờ (ngày nay là tỉnh Tiền Giang). Hiện nay, vùng đất này tương ứng với các xã Tân Hòa Đông, Thạnh Mỹ, Thạnh Tân, Thạnh Hòa cùng thuộc huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang.
Ngày 20 tháng 9 năm 1975, Bộ Chính trị ra Nghị quyết số 245-NQ/TW về việc bỏ khu, hợp tỉnh trong toàn quốc "nhằm xây dựng các tỉnh thành những đơn vị kinh tế, kế hoạch và đơn vị hành chính có khả năng giải quyết đến mức cao nhất những yêu cầu về đẩy mạnh sản xuất, tổ chức đời sống vật chất, văn hóa của nhân dân, về củng cố quốc phòng, bảo vệ trị an, và có khả năng đóng góp tốt nhất vào sự nghiệp chung của cả nước". Theo Nghị quyết này, tỉnh Long Châu Tiền, tỉnh Sa Đéc và tỉnh Kiến Tường sẽ hợp nhất lại thành một tỉnh, tên gọi tỉnh mới cùng với nơi đặt tỉnh lỵ sẽ do địa phương đề nghị lên.
Nhưng đến ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị lại ra Nghị quyết số 19/NQ điều chỉnh lại việc hợp nhất tỉnh ở miền Nam Việt Nam cho sát với tình hình thực tế, theo đó tỉnh Long An và tỉnh Kiến Tường được tiến hành hợp nhất lại thành một tỉnh.
Sau năm 1976
Tháng 2 năm 1976, tỉnh Kiến Tường bị giải thể, sáp nhập vào tỉnh Long An. Ban đầu, toàn bộ đất tỉnh Kiến Tường cũ là huyện Mộc Hóa của tỉnh Long An.
Ngày 30 tháng 3 năm 1978, chia huyện Mộc Hóa thành 2 huyện Mộc Hóa và Vĩnh Hưng.
Ngày 19 tháng 9 năm 1980, chia huyện Mộc Hóa thành 2 huyện Mộc Hóa và Tân Thạnh.
Ngày 26 tháng 6 năm 1989, thành lập huyện Thạnh Hóa từ một phần các huyện Mộc Hóa và Tân Thạnh.
Ngày 24 tháng 3 năm 1994, chia huyện Vĩnh Hưng thành 2 huyện Vĩnh Hưng và Tân Hưng.
Sau nhiều lần chia tách, thay đổi các đơn vị hành chính, hiện nay vùng đất tỉnh Kiến Tường cũ bao gồm thị xã Kiến Tường, các huyện Mộc Hóa, Thạnh Hóa, Tân Thạnh, Tân Hưng, Vĩnh Hưng cùng thuộc tỉnh Long An và một phần huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang.
Tham khảo
Thể loại:Hành chính Việt Nam Cộng hòa Thể loại:Tỉnh cũ Việt Nam Thể loại:Hành chính Long An
Họ Hoàng đằng
Họ Hoàng đằng hay họ Lá ngón (danh pháp khoa học: Gelsemiaceae) là một họ của thực vật có hoa hai lá mầm, thuộc về bộ Long đởm (Gentianales). Cho tới gần đây, họ này chỉ chứa 2 chi là: Gelsemium và Mostuea, nhưng gần đây chi Pteleocarpa với chỉ 1 loài (Pteleocarpa lamponga) đã được chuyển sang họ này.
Chi Gelsemium có 3 loài, một loài có nguồn gốc ở vùng Đông Nam Á và miền nam Trung Quốc là lá ngón và hai loài có nguồn gốc ở vùng đông nam Hoa Kỳ, México và Trung Mỹ.
Tám tới mười loài trong chi Mostuea có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới của Nam Mỹ, châu Phi và Madagascar.
Hai chi này trước đây được phân loại trong họ Mã tiền (Loganiaceae) ; họ Hoàng đằng chỉ được miêu tả kể từ năm 1994 và nó phân biệt với họ Mã tiền do không có nhựa mủ (latex) trong thân cây và lá kèm, cũng như các hoa dị nhụy với tràng hoa màu trắng hay vàng, các bầu nhụy thượng.
Mối đe dọa hạt nhân trong cuộc xâm lược của Nga tại Ukraina năm 2022
Trong thời kỳ Nga xâm lược Ukraina năm 2022, khả năng Nga sử dụng vũ khí hạt nhân chiến thuật và nguy cơ leo thang hạt nhân rộng hơn, đã được các nhà bình luận và phương tiện truyền thông thảo luận rộng rãi. Một số chính trị gia cấp cao của Nga, bao gồm tổng thống Vladimir Vladimirovich Putin và ngoại trưởng Sergey Viktorovich Lavrov, đã đưa ra một số tuyên bố được nhiều người coi là đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân.
Ngoài ra, việc Nga chiếm đóng Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia đã dẫn đến cuộc khủng hoảng về sự an toàn của nhà máy và nguy cơ xảy ra thảm họa hạt nhân.
Tuyên bố của Nga
Bốn ngày sau khi phát động cuộc xâm lược Nga, vào ngày 28 tháng 2, Tổng thống Putin đã ra lệnh cho các lực lượng hạt nhân của Nga chuyển sang "chế độ tác chiến đặc biệt", tình trạng báo động cao.
Nga đã thực hiện vụ phóng thử đầu tiên RS-28 Sarmat, một loại tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) tầm xa mới. Ông Putin cho biết tên lửa mới có thể đánh bại bất kỳ hệ thống phòng thủ tên lửa nào và nó sẽ khiến các quốc gia đe dọa Nga phải "suy nghĩ lại".
Vào ngày 24 tháng 4, dường như phản ứng lại cuộc họp của ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken với Zelenskyy ở Kyiv vào ngày 23 tháng 4, ngoại trưởng Nga Sergey Viktorovich Lavrov đã tuyên bố rằng sự hỗ trợ thêm của Ukraine có thể gây ra căng thẳng có thể dẫn đến một kịch bản Thế chiến III liên quan đến kho vũ khí đầy đủ của Nga. Một ngày sau những bình luận của Ngoại trưởng Lavrov, CNBC đưa tin rằng Bộ trưởng Hoa Kỳ Lloyd Austin đã gọi những lời hùng biện về chiến tranh hạt nhân của Nga là "nguy hiểm và vô ích".
Dường như phản ứng lại việc Đức triển khai xe tăng vũ trang tới Ukraina, ông Putin đã tuyên bố tại hội đồng lập pháp chính của Nga rằng Nga sẽ đáp trả bất kỳ hành động khiêu khích quân sự nào từ bên ngoài Ukraina bằng các hành động khẩn cấp chỉ có thể với kho vũ khí hạt nhân duy nhất của Nga. Thư ký báo chí Lầu Năm Góc John Kirby đã gọi khẳng định của Putin về hiệu lực hạt nhân là trái với tiến trình giải quyết hòa bình cuộc xung đột hiện nay ở Ukraina.
Vào ngày 29 tháng 5, sau khi bác bỏ những cáo buộc chống lại Nga liên quan đến hành động tàn bạo ở Bucha, đại sứ Nga tại Vương quốc Anh, Andrey Vladimirovich Kelin, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với BBC rằng ông không tin rằng Nga sẽ sử dụng vũ khí hạt nhân chiến thuật ở Ukraina cho đến khi chủ quyền của Nga bị đe dọa.
Vào ngày 21 tháng 9, trong khi tuyên bố tổng động viên một phần lính nghĩa vụ, Putin nói rằng Nga "sẽ sử dụng tất cả các phương tiện theo ý của chúng tôi"—được nhiều người hiểu là mối đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân—để bảo vệ lãnh thổ của đất nước.
Phản ứng quốc tế
Vào ngày 14 tháng 4, The New York Times  báo cáo bình luận của giám đốc CIA William Burns, người nói rằng "sự tuyệt vọng tiềm tàng" có thể khiến Tổng thống Putin ra lệnh sử dụng trong số các vũ khí hạt nhân chiến thuật. Vào ngày 23 tháng 5, nhà ngoại giao Nga Boris Bondarev đã từ chức và đưa ra lời chỉ trích về cuộc xâm lược, chỉ ra quan điểm của Lavrov về khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân của Nga: "Trong 18 năm, ông ấy (Lavrov) đã từ một chuyên gia và trí thức uyên bác... cho một người liên tục phát đi những tuyên bố mâu thuẫn và đe dọa thế giới bằng vũ khí hạt nhân!" Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida tuyên bố rằng Nhật Bản sẽ hỗ trợ thảo luận quốc tế hơn nữa về Nga và các mối đe dọa vũ khí hạt nhân của nước này trong cuộc xâm lược Ukraine tại cuộc họp không phổ biến vũ khí hạt nhân diễn ra vào tháng 8 tới. Vào ngày 20 tháng 6, "Hội nghị về tác động nhân đạo của vũ khí hạt nhân" đã khai mạc tại Vienna để thảo luận về tác động thảm khốc tiềm tàng của vũ khí hạt nhân trong bối cảnh lo ngại về việc Nga có thể sử dụng vũ khí hạt nhân trong cuộc xâm lược Ukraine năm 2022.
Vào ngày 4 tháng 5, Thượng viện Hoa Kỳ đã tổ chức "Phiên điều trần về sự sẵn sàng cho hạt nhân trong bối cảnh Chiến tranh Nga–Ukraine", nơi Đô đốc Charles A. Richard tuyên bố rằng khả năng phòng thủ bộ ba hạt nhân hiện tại của Hoa Kỳ đang hoạt động ở mức tối thiểu có thể chấp nhận được. mức năng lực hoạt động, với kho dự trữ của Nga và kho dự trữ của Trung Quốc hiện lớn hơn của Mỹ. Vào ngày 6 tháng 5, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Alexei Zaitsev tuyên bố rằng Nga sẽ không sử dụng vũ khí hạt nhân ở Ukraine, mô tả việc sử dụng chúng là "không áp dụng cho hoạt động quân sự đặc biệt của Nga.".
Vào ngày 1 tháng 7, trong chuyến thăm của Ngoại trưởng Lavrov tới Belarus, tổng thống Belarus Alexander Lukashenko đã chỉ ra rằng ủng hộ Moscow sử dụng vũ khí hạt nhân trước các mối đe dọa rộng lớn của quyền bá chủ phương Tây đối với Nga và các đồng minh của họ trong cuộc xung đột ở Ukraina.
Tham khảo
Thể loại:Nga xâm lược Ukraina 2022 Thể loại:Quan hệ quốc tế năm 2022 Thể loại:An toàn và an ninh hạt nhân Thể loại:Chiến tranh Nga-Ukraina
Trần Quang Khải
Trần Quang Khải (chữ Hán: 陳光啓; 24 tháng 08 năm 1241 – 26 tháng 7 năm 1294), hay Chiêu Minh Đại vương (昭明大王), là một nhà chính trị, quân sự, tôn thất hoàng gia Đại Việt thời Trần. Ông làm đến chức Thừa tướng đời Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông và Trần Anh Tông, coi cả mọi việc trong nước.
Trong kháng chiến chống Nguyên-Mông (1285), Hoàng đế Trần Nhân Tông phong ông chức Thượng tướng Thái sư; ông giữ vai trò nổi bật trong trận phòng thủ Thanh Hóa, Nghệ An và trận đánh tan quân Nguyên tại Chương Dương độ. Ông được Trần Thánh Tông khen là người bề tôi trung hiếu hiếm có; ngoài ra, sách Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú ghi nhận: "Công lao thu phục được nước, ông đứng thứ nhất". Ông còn là người học rộng, giỏi thơ phú, có làm Lạc Đạo tập lưu lại ở đời.
Thân thế
Trần Quang Khải sinh vào tháng 10 âm lịch, năm Thiên Ứng Chính Bình thứ 10 (1241). Ông là con thứ ba của vua Trần Thái Tông (vị hoàng đế đầu tiên của Nhà Trần), mẹ là Thuận Thiên hoàng hậu Lý thị (con gái trưởng Lý Huệ Tông). Ông là em cùng mẹ với thái tử Trần Hoảng, tức vua Trần Thánh Tông. Người anh đầu của hai ông là Tĩnh Quốc đại vương Trần Quốc Khang, dù được Thái Tông nhận làm con, nhưng thật ra là con của Khâm Minh Đại vương Trần Liễu.
Đại Việt Sử ký Toàn thư, bộ quốc sử Đại Việt biên soạn năm 1479 (thời Hậu Lê), đã để lại 1 chi tiết về thời niên thiếu của Trần Quang Khải:
Thừa tướng Đại Việt
Từ nhỏ, ông đã được Trần Thái Tông phong tước Chiêu Minh vương (昭明王) và cho thụ giáo với Hàn lâm viện học sĩ kiêm Quốc sử Viện giám tu, Bảng nhãn Lê Văn Hưu. Sử chép ông là người có học thức, hiểu tiếng nói của các bộ tộc ít người.
Năm Nguyên Phong thứ 8 (1258), ông được gả Phụng Dương công chúa, con gái của Thái sư Khâm Thiên đại vương Trần Nhật Hiệu, ban cho thái ấp Độc Lập, phủ Thiên Trường (nay thuộc xã Mỹ Thành, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định). Cùng năm, vua Trần Thái Tông nhường ngôi cho thái tử Trần Hoảng, tức Trần Thánh Tông, rồi lên làm thái thượng hoàng. Tân quân Trần Thánh Tông phong cho Quang Khải tước Chiêu Minh Đại vương (昭明大王).
Năm Thiệu Long năm thứ 4 (1261), Trần Thánh Tông phong Trần Quang Khải làm Thái úy; ông chính thức tham gia công việc triều chính khi vừa 20 tuổi. Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, Thánh Tông có người anh là Tĩnh Quốc đại vương Quốc Khang lớn tuổi hơn, nhưng không có tài cán đặc biệt, nên nhà vua cho Quang Khải làm đại thần. . Năm Thiệu Long năm thứ 8 (1265), nhà vua lại phong Quang Khải làm Thượng tướng, vào trấn thủ Nghệ An. Trại trạng nguyên Bạch Liêu là môn khách của ông.
Quan hệ với Hưng Đạo vương
Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn là con của Khâm Minh đại vương Trần Liễu, Chiêu Minh đại vương Trần Quang Khải là con của Thái Tông hoàng đế Trần Cảnh. Theo quan hệ huyết thống thì Thái Tông là em ruột của Khâm Minh đại vương, cho nên, Hưng Đạo vương và Chiêu Minh vương cùng với Tĩnh Quốc đại vương Trần Quốc Khang đều là anh em nửa dòng máu. Ngoài mâu thuẫn giữa dòng chính và dòng thứ, giữa hai ông còn có cả mối bất hòa cá nhân.
Cuối năm 1257, Hưng Đạo vương được cử làm chỉ huy các đạo quân thủy bộ ở biên giới, lập nhiều công lao cho triều đình. Tuy nhiên, sau khi đánh đuổi được quân Nguyên Mông, ông vẫn giữ nguyên tước cũ và trở về thái ấp ở Vạn Kiếp. Trong khi đó, không lâu sau Trần Quang Khải được phong tước Đại vương, và thăng làm Thái úy.
Đầu năm Bảo Phù thứ 5 (1277), Trần Thánh Tông thân chinh đánh các bộ tộc thiểu số ở động Nẫm Bà La (nay thuộc Quảng Bình). Sử chép :
Năm 1278, vua Trần Thánh Tông truyền ngôi cho thái tử Trần Khâm, tức vua Trần Nhân Tông. Đầu năm 1281, sứ nhà Nguyên là Sài Thung đến Thăng Long đòi vua Trần sang chầu. Thung tỏ thái độ rất ngạo mạn:
''Vua sai Quang Khải đến sứ quán khoản tiếp. Thung nằm khểnh không ra, Quang Khải vào hẳn trong phòng, hắn cũng không dậy tiếp. Hưng Đạo Vương Quốc Tuấn nghe thấy thế, tâu xin đến sứ quán xem Thung làm gì. Lúc ấy Quốc Tuấn đã gọt tóc, mặc áo vải. Đến sứ quán, ông đi thẳng vào trong phòng. Thung đứng dậy vái chào mời ngồi. Mọi người đều kinh ngạc, có biết đâu gọt tóc, mặc áo vải là hình dạng nhà sư phương Bắc. Ông ngồi xuống pha trà, cùng uống với hắn. Người hầu của Thung cầm cái tên đứng sau Quốc Tuấn, chọc vào đầu đến chảy máu, nhưng sắc mặt Quốc Tuấn vẫn không hề thay đổi. Khi trở về, Thung ra cửa tiễn ông.
Nhờ cách ứng xử khéo léo của Hưng Đạo Vương, Sài Thung thay đổi thái độ. Khi Sài Thung về lại Bắc Kinh, Trần Quang Khải đã làm tặng một bài thơ, trong đó có câu:
Cuối năm Thiệu Bảo thứ 4 (1282), vua Trần Nhân Tông thăng chức Trần Quang Khải làm Thượng tướng Thái sư, nắm cả quyền quân sự lẫn hành chính. Tuy vậy, trước tình hình áp lực nhà Nguyên gia tăng, cuối năm Thiệu Bảo thứ 5 (1283), triều đình tiến phong Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn làm Quốc công tiết chế, thống lĩnh quân đội toàn quốc. Như vậy, về thực quyền quân sự, Hưng Đạo Vương trở thành cấp trên của Chiêu Minh Đại vương.
Mối bất hòa giữa 2 chi họ cũng như bất hòa cá nhân giữa 2 người trở thành một hiểm họa sâu sắc. Nhận ra điều này, Hưng Đạo vương chủ động tìm cách giải hòa:
Một hôm, Quốc Tuấn từ Vạn Kiếp tới, Quang Khải xuống thuyền chơi suốt ngày mới trở về. Lại Quang Khải vốn sợ tắm gội, Quốc Tuấn thì thích tắm thơm, từng đùa bảo Quang Khải:
Từ đó, tình nghĩa qua lại giữa hai người càng thêm mặn mà. Bản thân làm tướng văn, tướng võ, giúp rập nhà vua, hai ông đứng hàng đầu.
Trận Nghệ An
Đầu năm 1285, quân Nguyên tràn sang tấn công Đại Việt với sức công kích rất mạnh. Thái sư Trần Quang Khải suýt tử thương khi thuyền của ông đang ngủ bị bốc cháy, may nhờ có vợ là Phụng Dương công chúa đánh thức, thoát được.
Tuy nhiên, dưới sự điều động tài tình của Hưng Đạo Vương, quân Đại Việt đã thực hiện các cuộc nghi binh, đưa quân Nguyên vào thế bị động. Năm Ất Dậu (1285), Toa Đô từ Chiêm Thành theo đường bộ kéo ra Nghệ An tấn công quân Nam, có Ô Mã Nhi dẫn quân đi đường biển tiếp ứng. Được tin, Trần Hưng Đạo tâu vua Trần Nhân Tông xin cho Thượng tướng Trần Quang Khải đưa binh vào đóng mặt Nghệ An, và cho Trần Bình Trọng giữ Thiên Trường, rồi rước xa giá ra Hải Dương.
Trần Quang Khải vào đến Nghệ An, chia quân phòng giữ. Thấy thế giặc quá mạnh, ông cho lui quân ra mặt biển và giữ các nơi hiểm yếu. Quân của Toa Đô đánh mãi không được, cạn lương, bèn cùng với Ô Mã Nhi dẫn quân xuống thuyền trở ra Bắc. Trần Quang Khải hay tin cho người về Thanh Hóa cấp báo. Vua Nhân Tông cho Chiêu Văn Vương Trần Nhật Duật cùng Trần Quốc Toản và Nguyễn Khoái đem 5 vạn quân ra đón đánh tại Hàm Tử Quan thuộc huyện Đông An, tỉnh Hưng Yên. Quân Nguyên thua to chết hại rất nhiều.
Trận Chương Dương độ
Lúc bấy giờ đại binh của Thoát Hoan đóng tại Thăng Long, còn chiến thuyền thì đóng ở bến Chương Dương, thuộc địa phận huyện Thượng Phúc. Trần Quang Khải được lệnh vua, cùng Trần Quốc Toản và Phạm Ngũ Lão đem quân từ Thanh Hóa đi thuyền vòng đường biển ra đến bến Chương Dương tấn công chiến thuyền của quân Nguyên. Quân Nguyên địch không nổi phải bỏ thuyền lên bờ chạy. Trần Quang Khải đem quân lên bờ đuổi đánh về đến chân thành Thăng Long, nhưng ông lập mưu cho phục binh đóng sẵn ngoài thành.
Thoát Hoan đem quân ra đánh, bị phục binh đánh úp, quân Nguyên đại bại phải bỏ thành Thăng Long vượt sông Hồng giữ mặt Kinh Bắc (Bắc Ninh ngày nay). Trần Quang Khải cho quân vào thành chiếm lại Thăng Long, và cho quân về Thanh Hóa báo tin. Trong vòng hai tháng, đại phá quân Nguyên hai lần tại Hàm Tử và Chương Dương, nên khí thế quân sĩ Đại Việt trở nên rất mạnh, sau đó thắng nhiều trận liên tiếp, giết các tướng Toa Đô, Lý Hằng, Lý Quán và đuổi được Thoát Hoan về Trung Quốc.
Ngày 6 tháng 6 âm lịch năm 1285, hai vua Trần ca khúc khải hoàn về kinh sư. Thái sư Trần Quang Khải làm thơ:
Vinh danh
Chính sử không chép rõ Trần Quang Khải tham gia trong Chiến tranh Nguyên Mông-Đại Việt lần 3 như thế nào. Sau chiến thắng này, triều đình luận công ban thưởng, Trần Quốc Tuấn có công lớn nhất, được phong tước Đại vương. Trần Quang Khải cũng được xếp công thần hạng nhất.
Đất nước hòa bình, Quang Khải tiếp tục ở ngôi Thái sư, cùng Thái úy Tá Thiên Đại vương Trần Đức Việp (con trai thứ của Trần Thánh Tông) cai quản việc nước.
Ngày 3 tháng 7 âm lịch năm Hưng Long thứ hai (tức 26 tháng 7 năm 1294) đời Trần Anh Tông, ông qua đời. Vợ ông là Phụng Dương công chúa đã mất trước đó 3 năm. Ông bà được chôn cất tại thái ấp của mình, được thờ làm Thành hoàng làng Cao Đài.
Sinh thời, Trần Thánh Tông có làm bài thơ ca ngợi công lao của ông:
Sách Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục do sử thần Đại Nam thời Nguyễn soạn cũng đánh giá về Trần Quang Khải: "Quang Khải lúc làm tướng võ, lúc làm tướng văn, giúp vương nghiệp nhà Trần, uy danh ngang với Quốc Tuấn."
Con ông là Văn Túc vương Trần Đạo Tái cũng rất có tài văn học, được Thượng hoàng Trần Nhân Tông ưu ái hơn các em thúc bá khác, nhưng đáng tiếc mất sớm.
Trần Quang Khải được người dân Việt Nam lập đền thờ ở một số nơi; như tại đình làng Phương Bông, ngoại thành thành phố Nam Định. Tại Phường Bông cũng lưu lại điệu múa "bài bông" được người dân ở đây cho là khởi xướng bởi Trần Quang Khải trong tiệc "Thái bình diên yến" do Trần Nhân Tông tổ chức sau khi chiến thắng quân Nguyên. Tại đền Thái Vi ở Hoa Lư, Ninh Bình ông cùng với Trần Hưng Đạo được đúc tượng phối thờ trong hậu cung cùng với các vị vua nhà Trần.
Các công trình gắn liền với tên tuổi của ông bao gồm đường phố, trường học.
Tác phẩm
Trần Quang Khải, cũng như một số quý tộc đời Trần, là người học rộng và có viết văn, làm thơ. Ông viết Lạc đạo tập, và tác phẩm của ông nay còn lại một số bài thơ, liệt kê dưới đây:
Đọc thêm
Thể loại:Võ tướng nhà Trần Thể loại:Quan lại nhà Trần Thể loại:Hoàng tử nhà Trần Thể loại:Nhà thơ Việt Nam thời Trần Thể loại:Sinh năm 1241 Thể loại:Mất năm 1294 Thể loại:Tể tướng Việt Nam Thể loại:Người tham gia lực lượng kháng chiến của Đại Việt chống quân Nguyên–Mông xâm lược Thể loại:Vương tước nhà Trần Thể loại:Thái úy Việt Nam
Didim
Didim là một huyện thuộc tỉnh Aydın, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 333 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 42266 người, mật độ 127 người/km².
Xem thêm
Thể loại:Huyện thuộc tỉnh Aydın Thể loại:Thị trấn ở Thổ Nhĩ Kỳ
Wittdün
Wittdün (Öömrang: Witjdün, tiếng Đan Mạch: Vitdyn) là một đô thị trên đảo Amrum thuộc huyện Nordfriesland, bang Schleswig-Holstein, Đức.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Nordfriesland
Hà thủ ô
Hà thủ ô trong tiếng Việt có thể là:
Thể loại:Cây thuốc
Podalonia montana
Podalonia montana là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Podalonia. Loài này được Cameron miêu tả khoa học đầu tiên năm 1888.
Catoptyx bowringii
Catoptyx bowringii là một loài bọ cánh cứng trong họ Corylophidae. Loài này được Matthews miêu tả khoa học đầu tiên năm 1887.
Tham khảo
Thể loại:Catoptyx
Megachile bilobata
Megachile bilobata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1915.
Tham khảo
B Thể loại:Động vật được mô tả năm 1915
Trappes (tổng)
Tổng Trappes là một tổng của Pháp, tọa lạc tại tỉnh Yvelines trong vùng Île-de-France của Pháp.
Phân chia hành chính
Tổng Trappes có xã:
Bầu cử tháng 3 năm 2008
Mme Jeanine Mary (PS) đã được bầu vào ngày 16 tháng 3 năm 2008 với 68,89% phiếu bầu.
Pierre Bédier (UMP) đã được bầu làm chủ tịch hội đồng vào ngày 20 tháng 3 năm 2008 với 29/39 số ủy viên tỉnh ủng hộ.
Cosmopterix dulcivora
Cosmopterix dulcivora là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Loài này có ở Trung Quốc (Giang Tây), Nhật Bản, Nga, Fiji, Samoa, Philippines (Negros), Java và Queensland.
Trappes (tổng)
Tham khảo
Trappes
Cosmopterix dulcivora
Ấu trùng được ghi nhận ăn các loài Poaceae, bao gồm Miscanthus sinensis in Japan và Saccharum officinarum in Fiji, the Philippines và Queensland.
Tham khảo
Thể loại:Cosmopterix
Craterosaurus
Craterosaurus là một chi khủng long, được Seeley mô tả khoa học năm 1874.
Chú thích
Thể loại:Stegosauria Thể loại:Craterosaurus Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 1874 Thể loại:Khủng long kỷ Phấn Trắng Thể loại:Khủng long châu Âu Thể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Tipula cornicula
Tipula cornicula là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Catoptyx matthewsi
Catoptyx matthewsi là một loài bọ cánh cứng trong họ Corylophidae. Loài này được Bowestead miêu tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Tham khảo
Thể loại:Catoptyx
Sân bay Agartala
Sân bay Agartala hay Sân bay Singerbhil là một sân bay nằm về phía bắc thành phố Agartala 12 km, bang Tripura, Ấn Độ. Sân bay này chủ yếu kết nối Agartala với Kolkata và Guwahati với nhiều chuyến bay mỗi ngày. Sân bay này thuộc quản lý của Cục sân bay Ấn Độ (AAI).
Liên kết ngoài
Thể loại:Sân bay Ấn Độ Thể loại:Agartala
Wittbek
Wittbek là một đô thị thuộc huyện Nordfriesland, bang Schleswig-Holstein, Đức.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Nordfriesland
Megachile binominata
Megachile binominata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.
Tham khảo
B Thể loại:Động vật được mô tả năm 1853
Lưu gia độ
Lưu gia độ (劉家渡) là một bài thơ của Trần Quang Khải, được viết vào thời nhà Trần. Hiện còn một bản lưu truyền của Ngô Tất Tố. Bài thơ này đại ý tả cảnh khách qua bến đò Lưu gia, nhớ lại ngày xưa từng hộ tống xa giá vua có dừng quân nơi đây, nay non sông thái bình, trở lại chốn cũ đầu đã bạc, thấy hoa mai nở trắng xóa như tuyết bên bờ sông.
Tham khảo
Thể loại:Trần Quang Khải Thể loại:Bài thơ Việt Nam Thể loại:Thơ chữ Hán
Digor
Digor là một huyện thuộc tỉnh Kars, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 1164 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 26925 người, mật độ 23 người/km².
Xem thêm
Thể loại:Huyện thuộc tỉnh Kars
Triel-sur-Seine (tổng)
Tổng Triel-sur-Seine tỉnh Yvelines trong vùng Île-de-France của Pháp.