cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alto Douro
Alto Douro là một trong 13 vùng của lục địa Bồ Đào Nha được xác định bởi nhà địa lý Amorim Girão trong một nghiên cứu được công bố từ năm 1927 đến năm 1930. Cùng với vùng Trás-os-Montes nó hình thành tỉnh Trás-os-Montes e Alto Douro.
Các loại rượu vang ở đây bao gồm rượu vang nhẹ mang phong cách rượu vang Bordeaux cho đến rượu vang Bourgogne phong phú được ủ trong thùng gỗ sồi mới.
Lịch sử
Có bằng chứng khảo cổ về việc sản xuất rượu vang trong khu vực có niên đại từ cuối Đế quốc Tây La Mã trong thế kỷ thứ 3 và thứ 4 sau Công nguyên mặc dù hạt nho cũng đã được tìm thấy tại các địa điểm khảo cổ lâu đời hơn. Trong thời kỳ Trung Cổ từ giữa thế kỷ 12, những tu sĩ của dòng Xitô có ảnh hưởng quan trọng đến việc sản xuất rượu vang trong khu vực, thể hiện qua ba tu viện của họ ở khu vực là Salzedas, São João de Tarouca và São Pedro das Águias.
Vào thế kỷ 17, các vườn nho của khu vực được mở rộng, và việc đề cập đến cái tên "rượu vang Port" sớm nhất được biết đến là từ năm 1675. Hiệp ước Methuen giữa Bồ Đào Nha và Anh vào năm 1703, và sự thành lập sau đó của nhiều nhà nghỉ của Anh ở Porto đồng nghĩa với việc rượu vang Port trở thành sản phẩm chính của khu vực và nó trở nên rất quan trọng về mặt kinh tế đối với Bồ Đào Nha. Hiến chương của hoàng gia Bồ Đào Nha ngày 10 tháng 9 năm 1756 đã xác định khu vực sản xuất rượu vang Port. Do đó, nó trở thành vùng sản xuất rượu vang đầu tiên trên thế giới có ranh giới chính thức. Các vườn nho giới hạn bởi ranh giới này nằm ở phía tây của khu vực hiện tại. Sau đó, các vườn nho đã dần dần mở rộng về phía đông hình thành những khu vực nóng và khô hơn.
Trong khoảng thời gian dài, loại rượu vang này ít được thấy bên ngoài khu vực. Các trạm gác Port tập trung vào sản xuất và xuất khẩu rượu vang Port vì đây là sản phẩm độc nhất của họ trên thị trường xuất khẩu, và ít quan tâm đến các phong cách rượu vang khác. Vì vậy mặc dù rượu vang có thể ngon nhưng trong một thời gian dài, người ta đã không có nỗ lực sử dụng nho Douro để sản xuất loại rượu vang để bàn đầy tham vọng hơn. Người có công trong việc tạo ra loại rượu Douro đầy tham vọng đầu tiên là Fernando Nicolau de Almeida, người từng làm việc như một nhà nghiên cứu khoa học về rượu vang. Ông đã đến thăm Bordeaux trong Thế chiến II, điều này đã mang lại cho anh cảm hứng để tạo ra một loại rượu để bàn chất lượng hàng đầu.
Cảnh quan văn hóa ở đây bao gồm những ruộng bậc thang trên các sườn đồi dốc và những thung lũng bên cạnh các con sông uốn lượn. Dọc theo sông Douro là những ruộng bậc thang ở Varosa, Corgo, Távora, Torto và Pinhão tạo ra một hệ thống cảnh quan văn hóa trồng nho nối tiếp nhau. Khí hậu khắc nghiệt và gió Đại Tây Dương nhưng nghề trồng nho và sản xuất rượu vang rất phát triển. Rất nhiều các bằng chứng khảo cổ tìm thấy những phiến đã có những hình chạm khắc cho thấy Douro là một thung lũng định cự, sản xuất rất cổ xưa, đại diện cho một nền văn hóa nổi bật nằm giữa thung lũng sông Côa và Águeda.
Với truyền thống lâu đời trên 2000 năm, sản phẩm rượu nho ở đây đã nổi tiếng khắp trên thế giới và nghề trồng nho ở Douro đã tạo ra một cảnh quan văn hóa tuyệt đẹp. Cảnh quan văn hóa này bao gồm khu sản xuất rượu, những hầm chứa rượu, nhà thờ có từ thế kỷ 18, những ngôi nhà, đường sá và những ruộng bậc thang trồng nho. Đây là một ví dụ nổi bật của một khu sản xuất rượu vang truyền thống ở châu Âu, phản ánh quá trình lao động sản xuất của con người và sự phát triển của hoạt động con người theo thời gian. Năm 2001, vùng sản xuất rượu Douro đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới.
Begonia yishanensis
Begonia yishanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Thu hải đường. Loài này được T.C.Ku mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Liên kết ngoài
Y Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1999
Frea fulvovestita
Frea fulvovestita là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Platyrinchus saturatus saturatus
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Chu La Hầu
Làm tướng nhà Trần
Cha là Chu Pháp Cảo, làm quan nhà Lương, trài qua các chức tước: Quan quân tướng quân, Thủy Hưng thái thú, Thông trực tán kỵ thường thị, Nam Khang nội sử, Lâm Chưng huyện hầu.
La Hầu lên 15 tuổi, giỏi cưỡi ngựa bắn cung, thích săn bắn, tính hào hiệp phóng đãng, tập hợp những kẻ vong mệnh, ngầm học tập binh thư. Ông chú họ (tòng tổ) là Chu Cảnh Ngạn răn đe, ông rốt cục không thay đổi.
Thời Trần Tuyên đế, nhờ quân công, được thụ Khai viễn tướng quân, Cú Dung lệnh. Sau đó theo Đại đô đốc Ngô Minh Triệt cùng quân Bắc Tề giao chiến ở Giang Dương, bị tên lạc trúng mắt trái. Quân Tề vây Minh Triệt ở Túc Dự, mọi người chỉ biết nhìn nhau, chẳng còn lòng dạ nào. La Hầu thúc ngựa đột vây, không ai địch nổi. Thái phó khanh Tiêu Ma Ha nhân đó theo sau, chém giết không sao đếm xuể. Quân Trần đến Từ Châu, cùng tướng Bắc Chu là Lương Sĩ Ngạn giao chiến ở Bành Thành, Ma Ha lâm trận ngã ngựa, ông đến cứu, nhấc Ma Ha quay lại trận địa, dũng trùm ba quân. Minh Triệt thất bại, La Hầu bảo toàn cánh quân của mình trở về, được bái Quang viễn tướng quân, Chung Li thái thú
Năm Thái Kiến thứ 11 (579), thụ Sứ trì tiết, đô đốc Hoắc Châu chư quân sự. Dẹp 12 động sơn tặc, nhận giai Hữu quân tướng quân, Thủy An huyện bá, thực ấp 400 hộ, tổng quản kiểm hiệu Dương Châu nội ngoại chư quân sự. Được ban 300 lạng vàng bạc, chia hết cho tướng sĩ, thưởng thêm cho những người khỏe mạnh, Tuyên đế rất thán phục. Ra làm Tấn Lăng thái thú, tiến tước làm hầu, tăng phong 1000 hộ. Nhận giai Thái phó khanh, tăng phong gồm cả số đã có là 1600 hộ. Lại được nhận giai Hùng tín tướng quân, Sứ trì tiết, đô đốc Dự Chương 10 quận chư quân sự, Dự Chương nội sử. La Hầu xét án thẳng thắn, quyết đoán, không màng quan hệ, không tham của đút, nên được dân chúng cảm ơn, lập bia ca tụng công đức.
Trong những năm Chí Đức (583 – 586), nhận chức Trì tiết, đô đốc Nam Xuyên chư quân sự. Giang Châu tư mã Ngô Thế Hưng mật tấu La Hầu rất được lòng người, tập hợp quân đội Lĩnh Nam, lòng dạ khó lường. Trần Hậu Chủ ngờ vực, bọn Tiêu Ma Ha, Lỗ Quảng Đạt bảo lãnh ông. Có người biết, khuyên La Hầu phản, ông cự tuyệt. Sau khi về triều, nhận chức Thái tử tả vệ soái, càng được tín nhiệm. Trong buổi tiệc đêm, Hậu Chủ hỏi: "Chu tả soái là võ tướng, mà làm thơ đều hoàn thành trước cả văn sĩ, sao vậy?" Đô quan thượng thư Khổng Phạm đáp: "Chu La Hầu chấp bút làm thơ, cũng như lên ngựa vào trận, không ở sau người." Từ đây càng được kính trọng. Ra làm đốc Tương Châu chư quân sự, về triều được bái làm Tán kỵ thường thị.
Quân Tùy nam tiến, La Hầu làm đô đốc Ba Hạp, Duyên giang chư quân sự, để chống lại Tần vương Dương Tuấn, cánh quân của ông không thể vượt sông, dằng co hàng tháng. Gặp lúc Đan Dương thất thủ, Hậu Chủ bị bắt, La Hầu vẫn mắc lại ở thượng du Trường Giang, Tấn vương Dương Quảng gởi thư của Hậu Chủ mệnh cho ông đầu hàng, La Hầu cùng chư tướng kêu khóc 3 ngày, rồi mới ra hàng.
Làm tướng nhà Tùy
Tùy Văn đế vỗ về, hứa hẹn giàu sang, ông rơi nước mắt đáp: "Thần được họ Trần hậu đãi, bản triều mất đi, chẳng giữ được rường mối. Bệ hạ ra ơn, được toàn mạng là may, phú quý vinh lộc, không phải mong mỏi của thần." Văn đế rất kính trọng. Hạ Nhược Bật nói với ông rằng: "Nghe tin ngài bị điều đi Dĩnh, Hán, biết ngay Dương Châu có thể lấy được. Quân đội vượt sông thuận lợi, quả như suy đoán." La Hầu đáp: "Nếu được cùng ngài đối đầu, thắng bại chưa thể biết được." Mùa thu năm ấy, được bái làm Thượng nghi đồng tam tư, ban Cổ xuy, Vũ nghi, đưa các lễ nghi này đến tận nhà. Trước đó, bì tướng Dương Tường hàng Tùy, nhận làm hướng đạo, quan vị đến Thượng khai phủ, ban cho ở trên ông, Hàn Cầm Hổ ở triều đường bỡn rằng: "Không biết cơ biến, đứng dưới cả Dương Tường, có xấu hổ không?" La Hầu đáp: "Xưa ở Giang Nam, nhận lệnh dò hỏi, biết ngài là kẻ sĩ có tiết tháo trong đời. Hôm nay nói như vậy, không phải là lời của bậc trung thần." Cầm Hổ có vẻ thẹn. Mùa đông năm ấy, nhận chức Bân Châu thứ sử, ít lâu chuyển làm Kính Châu thứ sử. Mẹ mất nên rời chức, chưa đến kỳ hạn, lại được khởi dụng, thụ Bân Châu thứ sử, đều được tiếng là có năng lực.
Năm Khai Hoàng thứ 18 (598), nhà Tùy phát động chiến dịch Liêu Đông, La Hầu được trưng làm Thủy quân tổng quản. Từ Đông Lai ra biển, nhắm đến thành Bình Nhưỡng; gặp gió, mất phần lớn số thuyền, vô công mà về.
Năm thứ 19 (599), Đạt Đầu khả hãn của Đột Quyết xâm phạm biên cương, theo Dương Tố đánh trả. Quân Đột Quyết rất nhiều, La Hầu trình với Tố: "Trận thế của giặc chưa tề chỉnh, xin đánh ngay." Tố đồng ý, ông cùng 20 khinh kỵ xông vào trận địch, giao chiến từ giờ Thân đến giờ Dậu, bộ binh Tùy nối nhau tiếp ứng, đại phá quân Đột Quyết. Được tiến vị Đại tướng quân.
Năm Nhân Thọ đầu tiên (601), làm Đông cung hữu ngu hậu soái, được ban tước Nghĩa Ninh quận công, thực ấp 1500 hộ. Ít lâu sau chuyển làm Hữu vệ suất.
Dượng đế lên ngôi, thụ Hữu vũ hậu đại tướng quân. Hán vương Dương Lượng phản, nhận chiếu theo Dương Tố đánh dẹp, được tiến thụ Thượng đại tướng quân. Mùa đông năm ấy, Đế đến Lạc Dương, Trần Hậu Chủ mất, La Hầu xin khóc viếng, đế cho. Ông khoác tang phục đến mộ, làm lễ xong thì trở về, cởi tang phục rồi vào triều. Đế rất hài lòng, người đời khen La Hầu có lễ độ. Khi ấy tàn dư của Dương Lượng chiếm cứ 3 châu Tấn, Giáng, Lữ, có chiếu cho ông làm hành Tấn, Giáng, Lữ 3 châu chư quân sự, tiến binh vây đánh. La Hầu bị trúng tên lạc, mất ở trong quân, hưởng thọ 64 tuổi.
Trên đường đưa linh cữu về kinh, đi được vài dặm, ngựa kéo xe vô cớ dừng lại, bị roi quất vẫn bất động, rồi gió lốc nổi lên, cuốn theo bụi mù trời. Giáng Châu trưởng sử Quách Nhã lạy dập đầu, khấn rằng: "Ngài hận bọn giặc nhỏ chưa dẹp chăng? Sắp trừ xong rồi, chẳng có gì đáng để luyến hận!" Sau đó gió lặng, ngựa đi tiếp, người chứng kiến không ai không cảm thán. Tháng 7 mùa thu năm ấy, con La Hầu là Chu Trọng Ẩn mơ thấy ông nói: "Ngày mai, ta sẽ ra trận." Hôm sau, cung tên đao kiếm nơi bàn thờ của La Hầu, vô cớ rung động, trông như có người đang sử dụng. Ngày hôm ấy, thành Giáng Châu thất thủ.
Chú thích
Thể loại:Tướng nhà Trần (Trung Quốc) Thể loại:Nhân vật quân sự nhà Tùy Thể loại:Sinh năm 541 Thể loại:Mất năm 604 Thể loại:Người Giang Tây
Batopedina tenuis
Batopedina tenuis là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (A.Chev. ex Hutch. & Dalziel) Verdc. mô tả khoa học đầu tiên năm 1953.
Acis
Acis là chi thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae.
Loài
Các loài trong chi Acis gồm:
Hình
<Gallery> Image:Acis autumnalis005.jpg| Acis autumnalis Image:Acis fabrei.jpg | Acis fabrei Image:Acis ionica.jpg | Acis ionica Image:Leucojum-longifolium1.JPG| Acis longifolia Image:Acis_nicaeensis.jpg| Acis nicaeensis Image:Leucojum tingitanum 002 GotBot 2016.jpg | Acis tingitana Image:Leucojum trichophyllum 1.JPG| Acis trichophylla Image:Acis valentina flower.jpg | Acis valentina </Gallery>
Donacoscaptes steniellus
Donacoscaptes steniellus là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Onthophagus aspernatus
Onthophagus aspernatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Donacoscaptes steniellus
Liên kết ngoài
Thể loại:Donacoscaptes
Onthophagus aspernatus
Liên kết ngoài
A
Camaridium ctenostachys
Camaridium ctenostachys là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Rchb.f.) Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Platyrinchus saturatus pallidiventris
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Camaridium ctenostachys
Liên kết ngoài
Thể loại:Camaridium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1923
Platyrinchus mystaceus perijanus
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Bathyzetes virago
Bathyzetes virago là một loài nhện biển trong họ Ascorhynchidae. Loài này thuộc chi Bathyzetes. Bathyzetes virago được miêu tả khoa học năm 1908 bởi Loman.
Tham khảo
Thể loại:Bathyzetes
Thị trấn đồn trú vùng biên Elvas và các công sự của nó
Thị trấn đồn trú vùng biên Elvas và các công sự của nó là một Di sản thế giới được UNESCO công nhận từ năm 2012. Elvas là một thành phố Bồ Đào Nha ở Alentejo, gần biên giới Bồ Đào Nha-Tây Ban Nha.
Tham khảo
Thể loại:Di sản thế giới tại Bồ Đào Nha Thể loại:Elvas
Frea fusca
Frea fusca là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Frea
Donacoscaptes strictalis
Donacoscaptes strictalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Donacoscaptes
Dyscia integeraria
Dyscia integeraria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Calliandra asplenioides
Calliandra asplenioides là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Nees) Renvoize miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Kiều hùng
Xã Trowbridge, Michigan
Xã Trowbridge (Trowbridge Township) là một xã thuộc quận Allegan, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 2.502 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Michigan Thể loại:Quận Allegan, Michigan
Madanahatti, Malur
Tham khảo
Thể loại:Kolar (huyện)
Dryopteris crinita
Dryopteris crinita là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Poir.e O.Ktze. mô tả khoa học đầu tiên năm 1891. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dryopteris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891 Thể loại:Unresolved names
Dryopteris crinita
Ditassa dardanoi
Ditassa dardanoi là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được T.U.P.Konno & Wand. mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ditassa Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004
Begonia yui
Begonia yui là một loài thực vật có hoa trong họ Thu hải đường. Loài này được Irmsch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1951.
Liên kết ngoài
Y Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1951
Hydrophis lapemoides
Hydrophis lapemoides là một loài rắn trong họ Rắn hổ. Loài này được Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1849.
Tham khảo
Hydrophis lapemoides Hydrophis lapemoides
Danh sách cầu thủ tham dự Giải vô địch bóng đá nữ U-19 thế giới 2004
Dưới đây là danh sách cầu thủ tham dự Giải vô địch bóng đá nữ U-19 thế giới 2004 tổ chức tại Thái Lan từ 10 tới 27 tháng 11 năm 2004.
Huấn luyện viên: Ian Bridge
Huấn luyện viên: Silvia Neid
Huấn luyện viên: Prapol Pongpanich
Huấn luyện viên: Luiz Antonio Ferreira
Huấn luyện viên: Felix Ibe Ukwu
Huấn luyện viên: Elisabetta Bavagnoli
Huấn luyện viên: Baek Jong-chul
Huấn luyện viên: Valentin Dmitriyevich Grishin
Huấn luyện viên: Ignacio Quereda
Huấn luyện viên: Mark Krikorian
Arthur Cook (cầu thủ bóng đá)
Arthur Fredrick Cook (tháng 9 năm 1890 – sau 1922) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí hậu vệ tại Football League cho Swansea Town và West Bromwich Albion
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1890 Thể loại:Năm mất thiếu Thể loại:Người Stafford Thể loại:Hậu vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Anh Thể loại:Cầu thủ bóng đá Stafford Rangers F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Wrexham A.F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Luton Town F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Swansea City A.F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Whitchurch F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá English Football League Thể loại:Cầu thủ bóng đá West Bromwich Albion F.C. Thể loại:Sinh năm 1889
Joseph McCarthy
Joseph Raymond "Joe" McCarthy (14 tháng 11 năm 1908 - 2 tháng 5 năm 1957) là một chính trị gia người Mỹ, thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa bang Wisconsin từ 1947 cho đến khi qua đời năm 1957. Từ 1950, McCarthy đã trở thành gương mặt công chúng tiêu biểu nhất ở giai đoạn mà những căng thẳng của chiến tranh Lạnh càng khiến gia tăng nỗi sợ về sức ảnh hưởng ngày càng lớn của chủ nghĩa Cộng sản. Ông nổi tiếng vì đã những lời tuyên bố rằng đang có khá đông người Cộng sản và các điệp viên Xô Viết cũng như những người có cảm tình với Liên Xô bên trong chính quyền Liên bang Mỹ và những nơi khác. Rốt cuộc, thượng viện Hoa Kỳ đã chỉ trích những sách lược của ông cũng như sự bất lực của ông trong việc chứng minh những tuyên bố của mình.
Thuật ngữ Chủ nghĩa McCarthy ra đời năm 1950 liên quan đến chủ trương của McCarthy đã sớm được áp dụng cho những hoạt động chống cộng. Ngày nay, thuật ngữ này được dùng theo nghĩa rộng hơn liên quan đến những lời buộc tội mị dân, thiếu suy nghĩ và vô căn cứ, cũng như công kích công khai nhằm vào tính cách hoặc lòng yêu nước của các đối thủ chính trị.
Sinh ra và lớn lên tại một nông trang bang Wisnconsin, McCarthy đã nhận tấm bằng ngành luật tại đại học Marquette năm 1935 và được bầu vào thẩm phán tòa đại hình lưu động Wisconsin năm 1939, là người trẻ nhất giữ chức vụ này trong lịch sử bang Ở tuổi 33, McCarthy tình nguyện gia nhập thủy quân lục chiến Hoa Kỳ và phục vụ trong suốt thế chiến thứ II. Ông đã chạy đua thành công vào thượng viện Mỹ năm 1946, đánh bại Robert M. La Follette, Jr. Sau 3 năm gần như kín tiếng ở thượng viện, danh tiếng McCarthy nổi lên nhanh chóng khắp nước khi vào tháng 2 năm 1950 ông đã xác nhận bằng lời rằng ông có một danh sách "các thành viên Đảng Cộng sản và các thành viên trong mạng lưới gián điệp" đang làm việc trong bộ Ngoại giao Hoa Kỳ. McCarthy chưa bao giờ có thể chứng minh những lời cáo buộc gây xôn xao dư luận của ông.
Vào giai đoạn thành công của sự nghiệp, McCarthy đã có thêm những cáo buộc về việc Cộng sản thâm nhập vào Bộ Ngoại giao, chính quyền Tổng thống Harry S. Truman, đài tiếng nói Hoa Kỳ và quân đội Mỹ. Ông cũng sử dụng những cáo buộc liên quan đến chủ nghĩa cộng sản, thái độ thân cộng và sự phản bội tổ quốc để công kích nhiều chính trị gia và các cá nhân khác cả trong và ngoài chính phủ. Những phiên điều trần công khai giữa McCarthy và quân đội năm 1954 đã khiến cho ông bị giảm dần sự ủng hộ cũng như danh tiếng. Vào 2 tháng 12 năm 1954, thượng viện đã tổ chức bỏ phiếu khiển trách thượng nghị sĩ McCarthy với tỉ lệ phiếu chỉ trích ông 67-22, khiến McCarthy trở thành một trong số ít những thượng nghị sĩ bị kỉ luật thời đó. Ông qua đời tại bệnh viện hải quân Bethesda vào 2 tháng 5 năm 1957, thọ 48 tuổi. Nguyên nhân cái chết được công bố chính thức là do viêm gan cấp tính, rất có thể do chứng nghiện rượu của ông gây ra.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1908 Thể loại:Mất năm 1957 Thể loại:Chính khách Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Người Mỹ gốc Đức Thể loại:Người Mỹ gốc Ireland Thể loại:Tín hữu Công giáo La Mã Hoa Kỳ
Henry Healless
Henry "Harry" Healless (10 tháng 2 năm 1893 – 11 tháng 1 năm 1972) là một cầu thủ bóng đá người Anh, từng thi đấu ở vị trí trung vệ.
Sự nghiệp
Sinh ra ở Blackburn, Healless từng thi đấu chuyên nghiệp cho Blackburn Rovers, và có 2 lần khoác áo cho đội tuyển Anh từ năm 1924 đến năm 1928. Healless vô địch Chung kết Cúp FA 1928 cùng với Blackburn.
Danh hiệu
Blackburn Rovers
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1893 Thể loại:Mất năm 1972 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Anh Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Anh Thể loại:Cầu thủ bóng đá Blackburn Rovers F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá English Football League Thể loại:Cầu thủ bóng đá đại diện English Football League Thể loại:Trung vệ bóng đá
Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào khóa XI
Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào khóa XI được bầu tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào vào ngày 15 tháng 1 năm 2021, gồm 71 ủy viên chính thức và 10 ủy viên dự khuyết. Với tư cách là một tổ chức, Ban Chấp hành Trung ương Đảng là cơ quan ra quyết định cao nhất của đảng giữa hai kỳ Đại hội Đảng toàn quốc, được triệu tập năm năm một lần. Đảng Nhân dân Cách mạng Lào là chính đảng duy nhất nắm quyền lực nhà nước Lào, Ban Chấp hành Trung ương Đảng xây dựng các chính sách mà nhà nước thực hiện. Giữa các hội nghị toàn thể của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI, Bộ Chính trị khóa XI là cơ quan thường trực, ra quyết định cao nhất của Đảng.
Số lượng thành viên tăng từ 69 ủy viên chính thức, 8 ủy viên dự khuyết trong Ban Chấp hành Trung ương khóa X lên 71 ủy viên chính thức và 10 ủy viên dự khuyết trong khóa XI. Trong số 71 ủy viên chính thức, có 12 người là phụ nữ. Đây là mức tăng từ 6 phụ nữ trong khóa X. Đại diện quân đội tăng một người, từ 7 ủy viên (khóa X) lên 8 ủy viên (khóa XI). Ngoài ra, cơ cấu độ tuổi từ 60 tuổi trở lên, chiếm 50,70%, tương ứng 36 thành viên. Từ 46 đến 59 tuổi, chiếm 40,30%, tương ứng 35 thành viên. Trong đó có 19 thành viên, chiếm 26,76%, đã tham gia Đảng Nhân dân Cách mạng Lào từ thời kỳ cách mạng Lào. Trình độ học vấn, đa số thành viên đều có trình độ lý luận chính trị, học thuyết Mác - Lênin. Trong số 71 thành viên, 28 người có bằng tiến sĩ (39,43%) và 27 người có bằng thạc sĩ (38,02%).
George Haywood
George Haywood (11 tháng 12 năm 1906 – 25 tháng 1 năm 1992) là một cầu thủ bóng đá người Anh từng thi đấu ở vị trí tiền đạo trung tâm. Ông có 60 lần ra sân và ghi 23 bàn tại Football League, thi đấu cho Birmingham, Chesterfield và Southport.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Haywood sinh ra ở Coleorton, Leicestershire. Ông thi đấu cho Whitwick Imperial và cho Gresley Rovers trước khi gia nhập câu lạc bộ First Division Birmingham với tư cách cầu thủ chuyên nghiệp vào tháng 11 năm 1928. Ông ghi hai bàn trong màn ra mắt cho Birmingham, trong thất bại 3–0 của Manchester City vào tháng 12 năm 1929, và là sự bổ sung cho tuyển thủ quốc gia Anh Joe Bradford, nhưng chưa bao giờ được thi đấu ở đội một. Ông tiếp tục có những khoảng thời gian ngắn cùng với Chesterfield và Southport ở Third Division North và cho Cradley Heath ở Birmingham & District League trước khi giải nghệ năm 1939. Ông mất tại Coalville, Leicestershire, năm 1992 lúc 85 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1906 Thể loại:Mất năm 1992 Thể loại:Người Coleorton Thể loại:Cầu thủ bóng đá Anh Thể loại:Tiền đạo bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Whitwick Imperial F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Gresley F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Birmingham City F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Chesterfield F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Southport F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Cradley Heath F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá English Football League
Onthophagus asperodorsatus
Onthophagus asperodorsatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Liên kết ngoài
A
Vụ nổ tại Hà Đông 2016
Vụ nổ tại Hà Đông 2016 là một vụ nổ xảy ra vào khoảng 15 giờ 10 phút (UTC+07:00) ngày 19 tháng 3 năm 2016 tại khu đô thị Văn Phú ở quận Hà Đông, thành phố Hà Nội, Việt Nam.
Nguyên nhân được cho là nổ bom hoặc thủy lôi hay ngư lôi tại một cửa hàng phế liệu, hậu quả khiến sáu người tử vong và tám người bị thương. Do người gây ra vụ nổ đã tử vong nên không bị khởi tố hình sự. Tuy nhiên, chính quyền địa phương lại vấp phải chỉ trích vì buông lỏng quản lý.
Boehmia chelata
Boehmia chelata là một loài nhện biển trong họ Ascorhynchidae. Loài này thuộc chi Boehmia. Boehmia chelata được miêu tả khoa học năm 1879 bởi Bohm.
Vụ nổ tại Hà Đông 2016
Thiệt hại
Vụ nổ phá hủy hệ thống thoát nước và khiến cáp ngầm bốc cháy; sóng xung kích ảnh hưởng đến các tòa nhà trong phạm vi 100 m. Một chiếc xe tải chịu áp lực nổ đâm vào nhà số 26–CT9. Cửa kính của ba ô tô và các tòa nhà hai bên đường cách tâm vụ nổ 50–200 m bị vỡ; sáu xe máy bị hư hại; gạch đá và cây cối trong khu vực bán kính 100m quanh nhà số 15–TT19 bị xới tung, bật gốc. Tầng một của cửa hàng phế liệu sập hoàn toàn, ba căn hộ liền kề hư hại nặng hiên trước. Các căn nhà trong khu vực bán kính 1 km đều vỡ cửa kính, ít nhất tám căn nhà liền kề tâm vụ nổ đều hư hại nặng, các mảnh kính văng xa hàng chục mét. Ngày 26 tháng 3, thống kê cho biết có 36 căn hộ hư hại nặng và 95 căn hộ bị vỡ kính. Theo cơ quan chức năng, có 213 căn nhà trong bán kính 200 m bị hư hại.
Boehmia chelata
Tham khảo
Thể loại:Boehmia
Vụ nổ tại Hà Đông 2016
Cứu hộ
Hàng trăm cảnh sát thành phố Hà Nội phối hợp với cảnh sát quận Hà Đông phong tỏa hiện trường và thu gom thi thể trong khu vực xung quanh, còn lực lượng công binh tiến hành đào bới các ngôi nhà sập để tìm kiếm nạn nhân. Lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy điều động hai xe cứu hoả đến hỗ trợ. Phó giám đốc Sở Y tế Hà Nội Lưu Thị Liên chỉ thị Trung tâm cấp cứu 115 Hà Nội và Bệnh viện Đa khoa Hà Đông lập phương án cấp cứu các nạn nhân. Lúc 15 giờ 30 phút và 16 giờ, Trung tâm cấp cứu 115 Hà Nội điều động lần lượt bốn xe cấp cứu và một xe thứ năm đến hiện trường. Sau đó, Sở Y tế Hà Nội tiếp tục điều động thêm một xe khác từ Bệnh viện Đa khoa Hà Đông. Cảnh sát thông báo không còn nạn nhân vào lúc 18 giờ. Khoảng 18 giờ 5 phút, lực lượng bộ đội của quận Hà Đông đến dọn dẹp khu vực vụ nổ, lực lượng cảnh sát bắt đầu thống kê thiệt hại của từng gia đình, trong khi cảnh sát giao thông thì tiến hành cấm đường quanh khu vực.
Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc gửi công điện yêu cầu Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội thăm hỏi các gia đình nạn nhân và điều tra nguyên nhân. Khoảng 17 giờ 30 phút, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung đến thị sát tình hình, chỉ thị yêu cầu hỗ trợ năm triệu đồng cho mỗi nạn nhân tử vong, ba triệu cho nạn nhân bị thương nặng và hai triệu cho nạn nhân bị thương nhẹ, đồng thời yêu cầu chính quyền địa phương phối hợp với gia đình các nạn nhân tổ chức tang lễ. Lúc 18 giờ 10 phút, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội rà soát vật liệu nổ trong khu vực. Khoảng 19 giờ cùng ngày, Bí thư Thành ủy Hà Nội Hoàng Trung Hải đến thị sát hiện trường và thăm gia đình các nạn nhân, sau đó đến thăm bốn nạn nhân đang điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Hà Đông. Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Khắc Hiền yêu cầu miễn phí điều trị cho các nạn nhân. Chính quyền quận Hà Đông tổ chức di dời bốn gia đình đến chung cư Victoria Văn Phú cách vụ nổ 500 m để tạm trú. Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chỉ thị Ủy ban nhân dân huyện Thanh Oai hỗ trợ Đào Anh Tú —6 tuổi, thân nhân mất mẹ và chị gái trong vụ nổ. Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Thanh Oai Lê Thị Hà cho biết tổ chức mai táng cho gia đình nạn nhân và lập phương án vận động các tổ chức hỗ trợ cuộc sống cho Đào Anh Tú. Ngày 21 tháng 3, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chỉ thị quận Hà Đông phối hợp với phía bệnh viện đưa thi thể các nạn nhân về quê an táng. Sở Xây dựng thành phố Hà Nội và quận Hà Đông mời một tổ kiểm định đánh giá mức độ thiệt hại các tòa nhà bị ảnh hưởng sau vụ nổ. Hai ngày sau, Ban Chỉ đạo Nhà nước về Chương trình hành động quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh (Ban Chỉ đạo 504) thăm hỏi các nạn nhân tại Bệnh viện Quân y 103 và Bệnh viện Đa khoa Hà Đông. Hội Chữ thập đỏ thành phố Hà Nội trao tặng 4 triệu đồng cho Đào Anh Tú, đồng thời hỗ trợ 500.000 đồng cho mỗi nạn nhân điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Hà Đông. Ngày 1 tháng 4, Phó Giám đốc Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam (Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội) Đinh Tiến Hải thăm và tặng 10 triệu đồng cho Đào Anh Tú tại thôn Mai Châu thuộc xã Liên Châu.
Nguyên nhân
Trước khi vụ nổ xảy ra, các nhân chứng cho biết một người đàn ông dùng đèn khò cưa một vật thể có hình dáng giống bình oxy hoặc bình nén khí, người đàn ông gây ra vụ nổ được xác nhận là chủ cửa hàng phế liệu Phạm Văn Cường. Vật thể gây ra vụ nổ là một khối kim loại hình trụ tròn, đường kính 40–50 cm, chiều dài 80 cm, trọng lượng khoảng 100 kg;  một số mảnh vỡ tại hiện trường được cho là bom. Hai đầu vật thể bằng phẳng và có nhiều ốc nhỏ nhô ra, thân giữa có hai đai sắt hình vuông nhô ra.
Theo tiến sĩ Nguyễn Trường Luyện tại Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, nguyên nhân có thể là "khí gas được nén với áp suất lớn" nếu là "vật liệu nổ dạng khí", hoặc "quá trình cháy đột ngột" nếu "vật liệu nổ dạng rắn" tiếp xúc với lửa hoặc nhiệt độ rất cao. Chủ tịch Hội Hỗ trợ khắc phục hậu quả bom mìn Nguyễn Đức Soát nhận định vật liệu nổ có thể là bom đã tháo ngòi nổ, nhưng khi dùng đèn khò để cắt thì nhiệt lượng lên rất cao và gây nổ. Cựu Phó viện trưởng Viện khoa học hình sự Nguyễn Mạnh Hùng giả thiết nguyên nhân có thể do "cưa bình chứa khí nổ cháy".
Khoảng 18 giờ cùng ngày, Trưởng công an quận Hà Đông Vương Tiến Dũng cho biết không phải nổ bình gas, đồng thời xác nhận nguyên nhân từ một vật liệu nổ. Công an thành phố Hà Nội và Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội thu giữ nhiều mảnh gang và thép tại hiện trường, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (PC 45, thuộc Công an thành phố Hà Nội) Dương Văn Giáp xác nhận vật liệu dùng để chế tạo bom. Theo giám định của Cục Kỹ thuật hình sự thuộc Bộ Công an, thuốc nổ gây ra vụ nổ thường dùng để chế tạo bom.
Ngày 23 tháng 3, Chủ nhiệm Kỹ thuật Trung tâm Công nghệ xử lý bom mìn (Bộ Tư lệnh Công binh) Đoàn Văn Vững cho rằng vật liệu nổ có thể là khoang chiến đấu của một tên lửa, ngư lôi hoặc thủy lôi. Ngày hôm sau, Phó giám đốc Trung tâm Công nghệ xử lý bom mìn Nghiêm Đình Thiện cho rằng vật liệu nổ là thủy lôi dựa theo lời kể của các nhân chứng. Ngày 13 tháng 4, Giám đốc Sở Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy thành phố Hà Nội Hoàng Quốc Định xác nhận nguyên nhân do vật liệu nổ quân dụng, nhưng chưa xác định là bom hay ngư lôi; sau đó khẳng định chính quyền địa phương chịu trách nhiệm quản lý địa điểm buôn bán phế liệu.
Điều tra
Ngay sau khi vụ nổ xảy ra, các cơ quan hành chính thuộc quận Hà Đông và thành phố Hà Nội đã đến hiện trường và tiến hành điều tra. Chiều cùng ngày, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung chỉ thị Công an thành phố Hà Nội đến khám nghiệm hiện trường và điều tra nguyên nhân vụ nổ. Giám đốc Công an thành phố Hà Nội Đoàn Duy Khương đến thị sát hiện trường và chỉ thị điều tra. Hôm sau, Công an thành phố Hà Nội và Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội cùng Bộ Công an phối hợp điều tra. Cảnh sát quận Hà Đông và cảnh sát phường Phú La phải niêm phong sáu căn nhà liền kề bị hư hại nghiêm trọng, trong khi cảnh sát quận Hà Đông thì thống kê thiệt hại và thu thập lời khai của các nhân chứng.
Ngày 22 tháng 3, công an thành phố Hà Nội thông báo không khởi tố vụ án vì người gây ra vụ nổ đã tử vong. Ngoài ra, lực lượng này cũng tiến hành truy vết phương tiện vận chuyển và bán vật liệu nổ cho cửa hàng phế liệu của Phạm Văn Cường. Một số nhân chứng cho biết Phạm Văn Cường mua lại vật liệu nổ từ một người bán phế liệu, người này mua lại từ một công trường đang thi công gần hiện trường vụ nổ.
Hệ quả
Ngày 23 tháng 3, Giám đốc Công an thành phố Hà Nội Đoàn Duy Khương chỉ thị cảnh sát thành phố Hà Nội rà soát và thu hồi vật liệu nổ tại các cửa hàng phế liệu thuộc địa giới hành chính Hà Nội. Theo Ủy ban Về các vấn đề xã hội Quốc hội, thực tế quân đội và cảnh sát cùng chính quyền địa phương vẫn chưa có quy định phối hợp quản lý rõ ràng về kinh doanh phế liệu. Ngày 2 tháng 6 cùng năm, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc ban hành chỉ thị 20/CT-TTg: yêu cầu Ban Chỉ đạo 504 đề xuất bổ sung quy phạm pháp luật liên quan đến bom mìn, Bộ Quốc phòng đảm bảo Trung tâm Hành động bom mìn quốc gia Việt Nam hoàn thành Chương trình 504, Bộ Công an rà soát vi phạm về vật liệu nổ, Bộ Thông tin và Truyền thông cùng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội cũng như Đài Truyền hình Việt Nam – Đài Tiếng nói Việt Nam tuyên truyền phòng tránh bom mìn.
Người dân khu vực
Người dân làn đường đối diện vụ nổ cho biết áp lực nổ như một "vụ nổ bom", thi thể nạn nhân văng lên tầng hai và văng ra sau tòa nhà đối diện, nhiều người bị thương do mảnh kính vỡ. Cư dân khu vực nghe thấy một tiếng nổ lớn kèm theo khói lúc 15 giờ 10 phút, tiếng nổ ảnh hưởng trong phạm vi khoảng 2 km. Ngoài ra, một người dân còn cảm nhận được rung chấn dù cách tâm vụ nổ 4 km. Một căn nhà đối diện vụ nổ ước tính thiệt hại 40 triệu đồng, trong khi một căn nhà liền kề ước tính 100 triệu đồng và đồng thời yêu cầu xây dựng quy chế về kinh doanh phế liệu. Khi vụ nổ xảy ra, một số thường dân trong khu vực cảm thấy căn nhà rung chuyển như động đất, biểu hiện đau ngực và khó thở, đồ đạc bị thổi bay xuống đất. Người dân tại chung cư Xuân Mai Tower và Hyundai Hillstate liền kề đều hoảng sợ khi nghe tiếng nổ lớn. Tại tòa nhà đối diện vụ nổ, các công ty thuê văn phòng tại đây bàn ghế đảo lộn, nhân viên đều bỏ chạy. Một người dân gần vụ nổ cho rằng trách nhiệm thuộc về "cảnh sát khu vực, tổ dân phố và Ủy ban nhân dân phường" vì buông lỏng quản lý vật liệu nổ. Theo lời kể từ một người dân khu vực, Phạm Văn Cường đã hai lần cưa bom tại cửa hàng. Tính đến năm 2019, căn nhà 15–TT19 được đổi tên thành 16–TT19 và cho thuê làm kho nhôm kính, những người thuê phòng —thời điểm vụ nổ xảy ra— đã rời đi, nhiều căn nhà liền kề không tu sửa kể từ vụ nổ.
Luật gia
Tại Công ty Luật Cộng Đồng, luật sư Nguyễn An đề nghị khởi tố vụ án hình sự, đồng thời yêu cầu trách nhiệm của cơ quan quản lý Nhà nước cũng như trách nhiệm bồi thường cho người dân. Luật sư Nguyễn An khẳng định Quản lý thị trường phải chịu trách nhiệm về hàng hóa lưu thông, Sở Kế hoạch – Đầu tư phải chịu trách nhiệm về quản lý kinh doanh, còn cảnh sát môi trường thì phải chịu trách nhiệm về rà soát giấy phép kinh doanh. Theo nhận định từ giới luật gia, không có căn cứ khởi tố vụ án hình sự và bồi thường thiệt hại trong vụ nổ bởi vì Phạm Văn Cường —người gây ra vụ nổ— đã tử vong. Trưởng Văn phòng luật sư Bách Gia luật Tạ Anh Tuấn cho rằng không khởi tố vụ án hình sự vì người gây vụ nổ đã tử vong, nhưng khẳng định các nạn nhân có thể khởi kiện dân sự và yêu cầu người thừa kế tài sản của Phạm Văn Cường bồi thường thiệt hại. Luật sư Triệu Trung Dũng tại Đoàn Luật sư Hà Nội khẳng định "không có căn cứ để khởi tố bị can và không có căn cứ để bồi thường thiệt hại" vì người gây ra vụ nổ đã tử vong, đồng thời cho rằng người bán vật liệu nổ cho Phạm Văn Cường sẽ bị truy tố hình sự.
Truyền thông
Báo Tuổi Trẻ đã đăng một bài xã luận, nêu thực trạng mất an toàn trong kinh doanh phế liệu và yêu cầu chính quyền rà soát lại các quy định pháp lý liên quan. Trần Thường trên VietNamNet liệt kê các khu bán phế liệu tại Hà Nội, đồng thời miêu tả hoạt động này là "quả bom nổ chậm" tại khu dân cư. Cũng trên VietNamNet, Phúc Lai cho rằng vụ nổ xảy ra tại Hà Đông do "hành vi bất cẩn của con người", đồng thời đề xuất cấm các làng nghề mua phế liệu và xây dựng chính sách chuyển đổi nghề cho người dân. Cao Nguyên trên Lao Động đặt câu hỏi về ý thức người dân còn kém hay sự buông lỏng quản lý từ chính quyền. Cũng trên tờ báo này, cây bút Lê Thanh Phong mỉa mai cho rằng "buông lỏng quản lý cháy nổ" nguy hiểm hơn "buông lỏng thu thuế", so sánh hậu quả giữa "mất mạng của người dân" và "mất tiền của ngân sách".
Công an – Bộ đội
Cựu Phó hiệu trưởng Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy Ngô Văn Xiêm khẳng định "việc nhận biết các vật chứa chất nổ rất khó đối với người dân", đồng thời cho rằng "cơ quan quản lý vẫn chưa làm hết trách nhiệm" khi để vật chứa chất nổ thất thoát ra thị trường. Cựu Phó Tư lệnh Chính trị Quân chủng Phòng không – Không quân Nguyễn Văn Phiệt nhận xét đây là "bài học đau lòng" khi chủ cửa hàng phế liệu chủ quan hoặc thiếu kiến thức về an toàn bom mìn; đồng thời đặt vấn đề trách nhiệm của chính quyền địa phương quản lý buôn bán phế liệu trong khu đô thị. Sau vụ nổ tại Hà Đông, cựu Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội Lê Việt Trường thừa nhận Chính phủ Việt Nam và Bộ Công an cùng các chính quyền địa phương thực hiện các biện pháp mạnh về quản lý phế liệu; nhưng "làm giống như phong trào" và "hết cao điểm thì xẹp xuống".
Liên kết ngoài
Thể loại:Lịch sử Hà Nội Thể loại:Việt Nam năm 2016 Thể loại:Vụ nổ năm 2016 Thể loại:Vụ nổ ở Việt Nam Thể loại:Hà Đông
Platyrinchus mystaceus insularis
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Dryopteris crispifolia
Dryopteris crispifolia là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Rasbach, Reichst. & G.Vida mô tả khoa học đầu tiên năm 1977. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dryopteris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1977 Thể loại:Unresolved names
Gioan Baotixita Bùi Tuần
Gioan Baotixita Bùi Tuần (hay Jean Baptiste Bùi Tuần; sinh ngày 21 tháng 1 năm 1927 tại Cam Lai, Thái Bình) là một Giám mục Công giáo người Việt. Ông từng đảm nhiệm chức Giám mục Phó rồi Giám mục chính tòa Giáo phận Long Xuyên từ năm 1975 đến năm 2003.
Năm 1954, ông sang Hồng Kông tu học đến ngày 2 tháng 7 năm 1955 thì chịu chức linh mục. Cuối năm 1955, ông về Việt Nam sau đó tiếp tục sang Rôma, Thụy Sĩ và Đức và nhận được bằng tiến sĩ Triết học. Năm 1964, ông lại trở về miền Nam Việt Nam làm Giáo sư nhiều chủng viện tại miền này.
Ngày 15 tháng 4 năm 1975, Tòa Thánh chọn linh mục Gioan Baotixita Bùi Tuần làm Giám mục Phó Giáo phận Long Xuyên. Lễ tấn phong diễn ra trưa 30 tháng 4 cùng năm, do Giám mục chính tòa Giáo phận Long Xuyên Micae Nguyễn Khắc Ngữ chủ phong. Ông cũng là vị giám mục Việt Nam duy nhất tấn phong vào ngày lịch sử này. Ông trở thành Giám mục chính tòa của giáo phận Long Xuyên sau khi Giám mục Ngữ nghỉ hưu vào năm 1997, lúc đó Giám mục Tuần đã 69 tuổi. Ông tại vị đến năm 2003 thì về hưu, trao giáo phận lại cho Giám mục Phó Giuse Trần Xuân Tiếu.
Ngoài công việc một Giám mục, ông còn là một người rất yêu thích thơ văn. Giám mục Bùi Tuần thường gặp gỡ các nhà văn, ông đã xuất bản nhiều tựa sách mà nổi bật nhất là bộ "Thao thức" phát hành vào năm 2007. Giám mục Bùi Tuần đã được Nhà nước Việt Nam trao tặng Huân chương Độc lập và Huân chương Đại đoàn kết dân tộc.
Thiếu thời
Bùi Tuần sinh ngày 24 tháng 6 năm 1928 tại Cam Lai, nay thuộc xã Đông Cơ, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình, thuộc Giáo phận Thái Bình. Ngày sinh trên chỉ là ngày sinh trên giấy tờ, trên thực tế, ông sinh ngày 21 tháng 1 năm 1927. Cha ông là ông Gioan Baotixita Bùi Tuyển và mẹ là bà Maria Vũ Thị Tần và ngoài ông thì ông bà còn có người con làm linh mục khác là linh mục Gioan Baotixita Bùi Châu Thi.
Tuổi thơ ông sống trong nghèo khó, ông kể về thời thơ ấu của mình: ''“Quê tôi ở Thái Bình. Gia đình gốc nông dân nghèo lắm. Bố đi ở, mẹ đi ở. Bố không đủ tiền nộp thuế bị trói đánh ngoài đình. Thuở nhỏ tôi đã trải qua cảnh cơn bão lớn, nước dâng lên cao, mẹ ôm tôi trên mái nhà nhai gạo sống cho con ăn. Đã có lần tôi thấy lính đi đốt làng, bắt người kẹp chân lên băng ghế, dùng búa đập. Nỗi đau thương của đất nước nó vào thành vết thương đời mình”.''
Trong lễ cải táng cha mẹ, ông cũng chia sẻ cảm xúc của mình đối với họ:''Tôi nhớ Mẹ tôi ! Tôi nhớ Bố Mẹ tôi nhiều lắm ! Bố tôi hay khuyên tôi hãy tin tưởng vào Thánh Giu-se và hãy lo cho những người nghèo. Mẹ tôi thường nhắc cho tôi là hãy nhớ Chúa trước mặt. Đừng quá lo cho gia đình nhưng hãy dùng sức lực lo cho ích chung của Hội Thánh. Những lời khuyên dậy đó vẫn dẫn dắt tôi cho đến bây giờ.”''
Tu học
Về sau, ông chia sẻ về cái yêu thơ văn khi ông còn là một thầy giảng:''“Thời kỳ làm thầy giảng mỗi ngày tôi làm một bài thơ định để gửi cho Xuân Diệu”. Trong thơ, có màu xanh nhưng các lá xanh khác nhau ra sao, ban đêm tiếng sáo khác tiếng tiêu thế nào. “Chính những quan sát đó giúp tôi học triết tốt sau này.''
Linh mục
Ngày 2 tháng 7 năm 1955, Gioan Baotixita Bùi Tuần được thụ phong linh mục tại Hồng Kông. Trong sách "Tâm tình với linh mục", có đoạn ông viết: "Tối ngày mùng 1 tháng 7 năm 1955 tại Trường Dòng Đa Minh trên quả đồi Rosary Hồng Kông, trong bầu không khí tĩnh tâm, tôi quỳ trước cha Linh Hướng để bày tỏ nỗi sợ của tôi. Tôi sợ lãnh chức Linh mục vì tôi thấy mình quá bất xứng… nhưng lời cầu chối từ không thành" Cuối năm 1955, ông về Việt Nam, sống trong trại di cư Long Phước Thủ Đức, sau đó được "bề trên" cử đi du học tại Roma nước Ý. Nhưng chính quyền Việt Nam Cộng hòa tình nghi nên hoãn và không cho đi. Ông phải liên hệ với Khâm sứ Tòa thánh nhờ can thiệp. Tòa thánh liên lạc với Tổng thống Ngô Đình Diệm. Vài hôm sau sau, thư ký của Tổng thống cho xe đón linh mục Tuần vào dinh Gia Long và thông báo Ngô Đình Diệm đồng ý cho ông sang Roma học. Tốt nghiệp cử nhân triết học Roma, nhờ học giỏi, được học bổng, ông được chọn đi học tiến sĩ triết học tại Trường Đại học Thụy Sĩ và tốt nghiệp bằng tiến sĩ triết học. Sau đó, ông đến Trường Đại học Pheu-bua (Đức) học chương trình nâng cao tiến sĩ triết học… Sau gần 10 năm tu học, ông trở về miền Nam Việt Nam.
Năm 1964, ông được bổ nhiệm dạy học tại Trường viện Châu Đốc rồi làm Giám đốc Đại Chủng viện Long Xuyên sau đó tiếp tục dạy học tại Chủng viện Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang... Hơn 10 năm tiếp theo, ông đi làm mục vụ cho giáo dân trong bối cảnh đất nước có nội chiến.
Giám mục phó Long Xuyên
Ngày 15 tháng 4 năm 1975, linh mục Gioan Baotixita Bùi Tuần được Tòa Thánh bổ nhiệm làm Giám mục phó giáo phận Long Xuyên (Việt Nam) hiệu tòa Tabunia, ngày 17, Giám mục Micae Nguyễn Khắc Ngữ báo cho ông biết việc bổ nhiệm này và lễ tấn phong được cử hành vào ngày 30 tháng 4 năm 1975.
Lễ truyền chức giám mục của Giám mục Gioan Baotixita Bùi Tuần do Giám mục chính tòa Giáo phận Long Xuyên Micae Nguyễn Khắc Ngữ chủ phong, Giám mục Réginald-André-Paulin-Edmond Jacq Mỹ phụ phong, linh mục Antôn Nguyễn Văn Thành và Giuse Trần Xuân Tiếu phụ giúp lễ. Số người tham dự chỉ có chừng 100 người, phần đông là các linh mục và các chủng sinh, một số nữ tu và giáo dân. Buổi lễ đã diễn ra trong bầu khí trầm lắng, không kèn không trống, không đàn hát, không rước kiệu, không quay phim, không tiệc tùng, không diễn văn chúc mừng. Có lẽ ít có một lễ tấn phong giám mục nào lại đơn giản đến vậy. Nhắc nhớ về ngày lễ này, Giám mục Tuần bồi hồi: ''Lẽ ra là một ngày quan trọng nhất của đời người nhưng lại là ngày số phận run rủi đã đẩy tôi vào trước họng súng. Hôm đó, lực lượng quân cách mạng ập vào nhà thờ, chĩa súng vào người tôi, dọa bắt tôi và kết án tử hình. Họ cho tôi 3 phút suy nghĩ trước khi họ hành động. Bỗng đức tin lại trỗi dậy trong tôi. Tôi tin những việc làm của tôi không có gì tội lỗi. Tôi không phải là người phản bội dân tộc. Người cắm lá cờ giải phóng đầu tiên trên nóc nhà xứ Long Xuyên trước lúc quân giải phóng tiến vào nhà thờ là tôi.'' Ông còn bị nghi ngờ là do CIA đưa vào Việt Nam chống phá chính quyền, nhưng sau khi đọc các bản ghi của ông kêu gọi đồng bào giáo xứ không hợp tác với người nước ngoài, vận động các gia đình có người thân đi theo quân đội và chính quyền Việt Nam cộng hòa ra đầu thú, kêu gọi đồng bào ủng hộ, giúp đỡ chính quyền cách mạng... nên việc tra xét trở nên dịu nhẹ hơn.
Dự định làm Giám mục phụ tá Sài Gòn
Khi qua Rôma đem Thư chung 1980 và lưu lại tại đó, Tổng giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình nói với ông: ''“Tòa Thánh có dự định đưa Đức cha về Sài Gòn làm phụ tá, dự phòng cho tương lai phức tạp. Sau một thời gian cân nhắc, tôi đã trình với Tòa Thánh là theo tôi dự kiến đó không thích hợp. Vì lý do sức khỏe, Đức cha nên ở lại Long Xuyên. Vừa sẽ có lợi cho Hội Thánh, vừa sẽ có lợi cho tất cả Đất Nước. Tòa Thánh đã đồng ý rút lại dự định”.'' Vậy là ông đã từng được Tòa Thánh chọn làm người phụ tá cho Tổng giám mục Bình nhưng sự việc không thành.
Giám mục chính tòa Long Xuyên
200px|nhỏ|trái|Chân dung Giám mục Bùi Tuần năm 1997 Ngày 30 tháng 12 năm 1997, Giám mục phó Gioan Baotixita Bùi Tuần kế nhiệm Giám mục Micae Nguyễn Khắc Ngữ làm Giám mục chính tòa Giáo phận Long Xuyên. Gioan Baotixita Bùi Tuần là người đã phong chức linh mục (vào ngày 31 tháng 5 năm 1991) và Giám mục (vào ngày 29 tháng 6 năm 1999) cho Giám mục chính tòa Giáo phận Lạng Sơn và Cao Bằng Giuse Ngô Quang Kiệt, người mà đến năm 2005 trở thành Tổng giám mục Tổng giáo phận Hà Nội.
Ông cũng là Giám mục Việt Nam chủ phong cùng lúc cho hai vị tân Giám mục là Giuse Trần Xuân Tiếu, Giám mục chính tòa giáo phận Long Xuyên, và Giuse Ngô Quang Kiệt, nguyên tổng Giám mục Tổng giáo phận Hà Nội.
Ngày 2 tháng 10 năm 2003 ông được Giáo hoàng Gioan Phaolô II chấp nhận đơn từ nhiệm của ông, ông nghỉ hưu tại tòa Giám mục giáo phận Long Xuyên, Việt Nam. Giáo hoàng tiếp tục xác nhận việc bổ nhiệm Giám mục Phó Long Xuyên Giuse Trần Xuân Tiếu kế vị ông.
Các hoạt động sau khi về hưu
Ngày 30 tháng 4 năm 2014, tại nhà nguyện Tôma Tòa Giám mục Long Xuyên diễn ra lễ tạ ơn, cầu nguyện cho ông và cho giáo phận Long Xuyên nhân dịp kỷ niệm 39 năm ông Tấn phong Giám mục. Lễ do Đức Giám mục chính tòa Giuse Trần Xuân Tiếu chủ tế, có sự hiện diện dự lễ của Giám mục Bùi Tuần, đồng tế với Giám mục Tiếu là Tân Giám mục Phụ tá Giuse Trần Văn Toản, linh mục Tổng Đại diện, các linh mục Tòa Giám mục và nhà thờ chính tòa, cấc sơ, các dự tu Nhà Têrêxa, dự tu sinh viên ngoại trú, và những người thân quen ông tham dự.
Ngày 2 tháng 7 năm 2015, Giáo phận Long Xuyên kỉ niệm 60 năm linh mục cho ông, chủ tế là Giám mục chính tòa Giáo phận Phan Thiết Giuse Vũ Duy Thống, đồng tế có ông, Giám mục kế vị Giuse Trần Xuân Tiếu, Giám mục phụ tá Giáo phận Long Xuyên Giuse Trần Văn Toản và khoảng 30 linh mục và họ hàng, tu sĩ nam nữ, giáo dân.
Ngày 9 tháng 1 năm 2016, Giám mục Phụ tá Long Xuyên Trần Văn Toản đã đến giáo xứ Tân Thành để chủ sự lễ cầu nguyện cho cha mẹ ông nhân lễ bốc mộ. Ông cũng gửi thư chia sẻ tâm tình mình về cha mẹ của mình cũng như gửi lại cảm ơn đến Giám mục Toản.
Như mọi hoạt động thường niên, năm 2016, cũng nhân dịp kỉ niệm Lễ tấn phong Giám mục của ông, sáng ngày 30 tháng 4, Giáo phận Long Xuyên lại tổ chức kỉ niệm 41 năm Giám mục của ông, lễ do Giám mục chính tòa Trần Xuân Tiếu chủ sự, đồng tế có Giám mục Phụ tá Trần Văn Toản, linh mục Tổng Đại Diện Luy Gozaga Huỳnh Phước Lâm và đông đảo các linh mục, tham dự có một ít tu sĩ nam nữ.
Sự nghiệp văn học
Ngoài trách vụ Giám mục, Gioan Baotixita Bùi Tuần còn được biết đến như một nhà văn, nhà báo với nhiều tác phẩm được đăng và xuất bản. Nói về việc viết sách ông nhận định rằng ông là một người thích quan sát, phân tích, tổng hợp. Việc viết sách của ông có sự chuẩn bị từ lâu. Những bài cảm nghiệm nhiều, không phải lý thuyết. Cái “gắn liền” nhiều và gắn lý thuyết với kinh nghiệm, đức tin với thực tế, đất nước với Giáo hội. Ông cũng chia sẻ nhiều người nói với nhau: Đức cha đọc sách nào mà viết hay vậy nhỉ. và rổi chia sẻ: ''Đó là vốn sống thao thức với thời cuộc mấy chục năm. Không đánh mất mình, tìm sự thật và yêu mến sự khôn ngoan.''
Tác phẩm nổi bật
Giám mục Bùi Tuần viết rất nhiều. Tuy vậy, ông không bao giờ nhớ và đồng thời chia sẻ thêm rằng có ba thứ ông không bao giờ nhớ: số điện thoại của mình, tiền để đâu và sách viết ra. Ông chỉ ngủ một đêm hai tiếng. Trong căn phòng nhỏ, không có vi tính, tất cả đều ông viết tay trên một tấm gỗ giấu bên dưới mặt chiếc bàn nhỏ có thể kéo ra, đẩy vào. Viêc này thật kì lạ nên nhà báo Khổng Thành Ngọc viết nên bài báo “Từ bàn viết của một cụ già”.
Tác phẩm nổi bật là bộ sách "Thao Thức". Bộ này được ra mắt vào ngày 30 tháng 4 năm 2007. Đây là một bộ sách được tuyển chọn từ các bài viết của Giám mục trong cả một quãng thời gian dài. Bộ sách dài hơn 2.500 trang, do Nhà Xuất Bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh ấn hành, gồm 5 tập. Chỉ chưa đầy một giờ đồng hồ trong ngày ra mắt, số lượng đăng ký mua sách đã lên tới 1.150 bộ. Trong đó có Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã điện thoại và cũng nhã ý muốn đọc bộ sách này.
Ý nguyện
Ông chia sẻ việc mà việc mà ông suy nghĩ nhất trong cuộc đời của mình:
Nhận xét
Trong quá trình hoạt động, có một số ý kiến nhận xét về ông như sau:
Khi nói về đồng liêu của mình, Giám mục chính tòa kế vị Giuse Trần Xuân Tiếu viết: