cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lịch sử Bayern
Công quốc Baiern mới
Sau chiến thắng trong trận đánh Lechfeld 955 Bayern giành được phần đất Hạ Áo, Istria và Krain. Mặc dù từ 955 công quốc này được cai trị bởi một nhánh nhà Ottonen, trong thế kỷ 10 họ có xung đột với hoàng tộc nhà Ottonen ở Sachsen, 976 họ đã bị mất Kärnten và phần lớn những vùng đã chiếm được, mà trở thành một phần của công quốc Kärnten mới được lập nên. Công tước của Bayern Heinrich II, được bầu làm vua La Mã Đức 1002, phong làm hoàng đế La Mã Thần thánh 1014, mất vào năm 1024, vì không có con nối dõi, nên chức công tước sau đó được bổ nhiệm từ người bên ngoài, Bayern trở nên lệ thuộc vào vua La Mã Đức.
Mãi đến khi người nhà Welfen từ 1070 với Heinrich IV được phong làm công tước Bayern trước khi trở thành vua La Mã Đức thì Bayern mới có thế lực trở lại.
Một cuộc xung đột với dòng họ nhà Staufer trong cuộc lựa chon vua La Mã Đức đưa tới việc sau khi Konrad III được chọn làm vua, Bayern 1139 được giao cho nhà Babenberger. Vùng đất Schwaben phần lớn trở thành đất đai của vua nhà Staufer. Càng ngày cả Franken cũng thuộc vào quyền lực nhà Staufer. Ở Franken thế lực độc quyền của giám mục Würzburg do sự thành lập giáo phận Bamberg 1007 và những quyền lực thế tục khác. Vào mùa hè 1154 Friedrich I. Barbarossa của nhà Staufer trong buổi hội nghị tại Goslar đã lấy lại công quốc Bayern của nhà Babenberger Heinrich "Jasomirgott" và ban die verkleinerte Bayern, bị mất lãnh thổ Marcha Orientalis, cho Heinrich Sư tử của nhà Welfen.
Lãnh thổ Marcha Orientalis dưới thời nhà Babenberger là một công quốc mới với những đặc quyền là mầm móng phát triển thành Áo (Ostarrichi). Heinrich Sư tử thành lập rất nhiều thành phố, trong đó 1158 München. Vì có quyền lực lớn lao là người cai trị 2 công quốc lớn Sachsen und Bayern, ông ta có xung đột với Friedrich I. Barbarossa. Heinrichs Sư tử sau đó bị đầy và việc thành lập công quốc Steiermark năm 1180 chấm dứt Công quốc Baiern mới.
Bayern phát triển thành một lãnh thổ độc lập
nhỏ|hochkant=1.3|Hoàng đế Friedrich Barbarossa 1180 phong Pfalzgraf Otto von Wittelsbach công quốc Bayern. Tấm thảm khoảng 1610 ở [[cung điện München.]] nhỏ|hochkant=1.3|4 phần của công quốc Bayern sau khi chia đất 1392
Từ 1180 cho tới 1918 nhà Wittelsbach đã cai trị Bayern, ban đầu là công tước, sau đó là tuyển hầu tước và vua chúa. Vào năm 1180 khi Pfalzgraf Otto VI của Wittelsbach als Otto I trở thành công tước Bayern, nhà Wittelsbach có ít tài sản. Ý định lấy lại lãnh thổ Steiermark đã mất, thất bại. Tuy nhiên sau đó lãnh thổ nhà Wittelsbach nhờ mua, cưới hỏi, thừa hưởng đã mở rộng ra nhiều. Những lãnh thổ mới sắm không cho mướn nữa, mà do nhân viên quản lý. Trong thời gian này nhiều gia đình quý tộc có thế lực không có người nối dõi như công tước của Andechs và của Bogen. 1214 con của Otto I, Ludwig I của Wittelsbach trở thành Pfalzgraf của Kurpfalz.
Bởi vì nhà Wittelsbach cũng như nhiều gia đình quý tộc thời đó không còn ưu tiên cho người con trưởng trong việc thừa hưởng gia tài, 1255 đưa đến việc phân chia lãnh thổ Bayern năm 1255 ra thành công quốc Oberbayern và Pfalz cũng như lãnh thổ Nordgau (thủ phủ ở München) và công quốc Niederbayern (thủ phủ ở Landshut và Burghausen). Bởi vậy cho tới ngày nay vẫn còn sự phân biệt Oberbayern và Niederbayern.
Mặc dù lại phân chia lãnh thổ lần nữa sau một cuộc thống nhất ngắn, Bayern với Ludwig IV dem Bayern lại đạt được nhiều quyền lực, khi ông ta là người đầu tiên trong dòng họ 1328 được phong làm hoàng đế. Những vùng lãnh thổ mới mà ông ta tậu được như Brandenburg (1323), Tirol (1342), các tỉnh của Hà Lan như Holland, Seeland và Friesland cũng như công quốc Hennegau (1345) tuy nhiên lại mất đi dưới thời những người nối dõi. Tirol đã mất ngay 1369 với hiệp ước Schärding vào tay nhà Habsburg, Brandenburg 1373 thuộc về nhà Luxemburg, và những lãnh thổ ở Hà Lan vào nhà Burgund. Trong thỏa hiệp Pavia 1329 hoàng đế Ludwig chia tài sản cho nhánh Pfalz với Rheinpfalz và phần đất mà bây giờ gọi là Oberpfalz và nhánh Altbayern. Qua đó nhánh Altbayern mất chức tuyển hầu tước về tay nhánh Pfalz. Đến 1777 thì Bayern và Pfalz mới thống nhất trở lại. Với sự công nhận biên giới của công tước Bayern 1275, Salzburg tách dần ra khỏi Bayern. Khi tổng giám mục của Salzburg 1328 ra một luật lãnh thổ mới, Salzburg trở thành một vùng độc lập trong đế quốc La Mã Thần thánh.
Trong thế kỷ 14 và 15 Oberbayern và Niederbayern lại được chia ra. Sau cuộc phân chia lãnh thổ 1392, 4 công quốc mới được hình thành: Niederbayern-Straubing, Niederbayern-Landshut, Oberbayern-Ingolstadt và und Oberbayern-München. Không ít các cuộc chiến tranh đã xảy ra giữa các công quốc này. Công tước Albrecht IV của Oberbayern-München sau "cuộc chiến dành gia tài Landshut" 1504/05 đã thống nhất Altbayern vào năm 1506. Với luật Primogenitur ông ta đã chấm dứt việc phân chia tài sản. Tuy nhiên 1504 những vùng đất của Bayern như Kufstein, Kitzbühel và Rattenberg đã bị Tirol lấy mất.
Bayern từ thời Kháng cách cho tới cuộc chiến tranh 30 năm
1571 Theo lệnh của công tước Albrecht V tật cả những người theo đạo Luther bị đuổi khỏi lãnh thổ Bayern. Ngay từ 1542 Dòng Chúa Giêsu đã cải tổ đại học công quốc Ingolstadt, được thành lập 1472, bên cạnh Dillingen thành một trung tâm Phản Cải cách. Các giám mục của Würzburg và Bamberg đã thực hiện phong trào Phản Cải cách với những biện pháp nghiêm ngặt. Wilhelm V đã tham dự thành công trong Chiến tranh Köln chống lại tổng giám mục Köln, mà đã bỏ theo đạo Tin lành. Từ đó cho tới gần 200 năm sau các công tước Bayern đã chỉ định vị tuyển hầu của Köln. Từ 1577 đại diện các tầng lớp xã hội, mà chịu trách nhiệm cho việc đồng ý trả thuế cho công tước Bayern, đã không còn được kêu họp thường nữa. Điều này đã dẫn công quốc Bayern tới tình trạng kinh tế nguy ngập và đưa tới việc công tước Wilhelm V phải từ bỏ chức vị.
Con trai của Wilhelm Maximilian I đã tước quyền của những nhà đại diện này, bằng cách lập ra một bộ phận công chức để thay thế, lo việc hành chính và tài chính. Đồng thời trong khuôn khổ chương trình Phản Kháng cách, ông lập ra một đội cảnh sát nhà thờ. 1607 vị công tước này đã chiếm cứ thành phố đế quốc độc lập Donauwörth sau khi một đám rước lễ của Công giáo bị phá đám bởi những người Tin lành và sáp nhập nó vào lãnh thổ của mình. Đó là lý do mà các công tước và thành phố Tin lành đã lập một liên minh Tin lành dưới sự lãnh đạo của tuyển hầu Wittelsbach mà theo đạo Calvin Friedrich von der Pfalz. Để chống cự những phe Công giáo đã tụ họp lại thành một liên minh Công giáo dưới sự lãnh đạo của công tước Bayern Maximilian I.
Trong Hòa ước Westfalen 1648 Bayern vẫn được giữ chức vị tuyển hầu cũng như các lãnh thổ đã đoạt được.
Bayern thời quân chủ chuyên chế
thumb|Bản đồ Bayern 1688 Sau cuộc chiến tranh 30 năm, công quốc Bayern, cũng như các nước Âu châu, khác phát triển thành một nước quân chủ chuyên chế. 1669 là lần cuối cùng một hội đồng các tầng lớp xã hội được triệu tập.
Về mặt đối ngoại thì từ năm 1670 Bayern trở thành đồng minh của Pháp. Tuyển hầu Maximilian II Emanuel của Bayern cùng với Áo đã đạt được nhiều chiến thắng chống lại quân đội Thổ. Trong cuộc Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha Bayern dưới quyền của Maximilian II. Emanuel lại đứng về phía Pháp. Cuộc chiến chấm dứt sau khi Bayern bị thua Trận Höchstädt lần thứ hai 1704, rồi bị chiếm đóng bởi quân đội Habsburg. Mãi đến năm 1714 Bayern mới được trả lại quyền lực do thỏa hiệp cân bằng quyền thế giữa các cường quốc Âu châu.
1724 nhánh Pfalz và nhánh Altbayern quyết định thành lập liên minh nhà Wittelsbach để giữ vững vị thế của Bayern. Trong Chiến tranh Kế vị Áo Bayern lại chiến đấu bên phe Pháp và Phổ chống lại nữ hoàng Maria Theresia. 1742 Karl VII được các tuyển hầu, mà không công nhận Maria Theresia là nữ hoàng, chọn làm hoàng đế. Áo trong trận chiến lại chiếm đóng Bayern. Ba năm sau Karl Albrecht qua đời. Con ông ta và cũng là người nối ngôi Maximilian III Joseph của Bayern phải từ bỏ ngôi hoàng đế cho nhà Habsburg và lo việc cải tổ nội bộ.
Kì Vương
Kì Vương (棋王, Kiou) là một trong tám danh hiệu lớn của thế giới Shogi chuyên nghiệp Nhật Bản, được tổ chức lần đầu tiên vào năm 1974 và trở thành danh hiệu chính thức vào năm 1975. Giải đấu tranh danh hiệu này được gọi là Kì Vương chiến (棋王戦, Kiou-sen), được đồng tài trợ bởi trang tin tức Kyodo, tập đoàn game KONAMI và hãng thực phẩm năng lượng Calorie Mate và được tổ chức bởi Liên đoàn Shogi Nhật Bản, với loạt trận tranh danh hiệu thường được tổ chức từ cuối tháng 1 tới khoảng đầu tháng 5.
Lịch sử Bayern
Bayern thời quân chủ chuyên chế
1777 khi ông chết thì nhánh Altbayern không có người nối dõi và Karl Theodor từ nhánh Pfalz lên nắm quyền. Ông trở thành tuyển hầu quốc Kurbayern, mà bao gồm Nieder- và Oberbayern cũng như Oberpfalz, thống nhất với Kurpfalz cũng như lãnh thổ công quốc Jülich và công quốc Berg thành Kurpfalz-Bayern (Pfalzbaiern).
Kì Vương
Thể thức của Kì Vương chiến gồm có hai giai đoạn là Sơ loại (thường tổ chức từ tháng 1 tới tháng 5, cùng thời gian loạt trận tranh danh hiệu Kì Vương của kì trước đó) và Khiêu chiến giả Xác định (từ tháng 6 cho tới cuối năm - đầu tháng 1 năm sau), với sự đặc biệt ở trận Chung kết tổng Khiêu chiến giả Xác định là một loạt trận Best of 2 mà ở đó người thắng nhánh thua phải thắng đủ cả hai ván, trong khi kì thủ hoàn thành nhánh thắng chỉ cần một; thể thức như vậy được giới thiệu lần đầu tiên ở Kì Vương chiến kì 18 vào năm 1992.
Lịch sử Bayern
Bayern thời quân chủ chuyên chế
Hoàng đế Habsburg Joseph II tuy nhiên không công nhận người nối dõi và đòi nắm quyền Altbayern. Trong Chiến tranh Kế vị Bayern sau đó vào năm 1778/79 Phổ đã thành công giữ vững Bayern. Trong hòa ước Teschen 1779 Áo công nhận người nối dõi nhánh Pfalz. Bayern tuy nhiên phải nhường vùng Innviertel cho Áo. Từ 1785 Graf Rumford đã cải tổ hành chính nước.
Kì Vương
Trong thứ tự sắp xếp danh hiệu nếu như một kì thủ sở hữu nhiều hơn một danh hiệu, Kì Vương đứng thứ 6, chỉ trên Vương Tướng - 7 và Kì Thánh - 8 .Vào tháng 2/2021, Liên đoàn Shogi Nhật Bản thông báo về việc nếu một Nữ Lưu kì sĩ - kì thủ nghiệp dư lọt vào top 8 kì thủ xuất sắc nhất của giai đoạn Khiêu chiến giả Xác định, họ sẽ ngay lập tức đủ điều kiện tham gia Kỳ thi Kết nạp Kỳ thủ chuyên nghiệp (棋士編入試験) và từ đó có cơ hội trở thành kì thủ chuyên nghiệp, và mặc dù chưa ai sử dụng điều kiện này để tham gia kì thi, Satomi Kana - một Nữ Lưu kì sĩ đã đủ điều kiện đăng kí bài thi khi chiến thắng Sơ loại vào ngày 27/5/2022, lọt vào Khiêu chiến giả Xác định ở Kì Vương chiến kì 48 và đạt đủ tỉ lệ chiến thắng 65% - 10 thắng 4 thua với các kì thủ chuyên nghiệp, và chính thức đăng kí tham gia vào ngày 24/6/2022.
Lịch sử Bayern
Bayern thời quân chủ chuyên chế
Chính sách trung lập của Bayern dưới thời Karl Theodor đối với cách mạng Pháp chấm dứt một cách thảm bại với sự chiếm đóng vùng Pfalz bởi quân đội Pháp. Sau khi Karl Theodor chết mà không có con cái, Maximilian IV Joseph từ nhánh Pfalz-Zweibrücken 1799 đã thừa hưởng gia tài. Được học tập ở Pháp và là Thượng tá trong quân đội Pháp, ông ta đã liên hiệp với Napoleon khi lãnh đạo Bayern. Với Pfalz-Zweibrücken cả phần còn lại của Rheinpfalz bây giờ cũng thuộc Bayern. Chính sách chính trị đầy tham vọng của Bayern trong thời gian này đã làm nước này bị nợ nần nhiều.
Kì Vương
Danh dự Vĩnh thế Kì Vương
Vĩnh thế Kì Vương (永世棋王 - Eisei Kiou) là danh dự được trao cho một kì thủ nếu người đó chiến thắng danh hiệu Kì Vương 5 lần liên tiếp. Tính tới nay, có hai kì thủ đã sở hữu đủ điều kiện để đạt được danh dự này, đó là:
Lịch sử Bayern
Thời đại Napoleon
nhỏ|[[Maximilian von Montgelas|Công tước Montgelas]] nhỏ|trái|300px|Bayern 1808 Trong hòa ước Lunéville 1801 Kurpfalzbayern cũng như các nước Đức khác phải từ bỏ các phần lãnh thổ bên trái sông Rhein. Như vậy họ mất phần bên trái sông Rhein của Kurpfalz và công quốc Jülich. Để đền bù cho sự mất mát này theo luật bồi thường đã ký kết giữ Áo và Pháp, 1803 Bayern đã mở rộng được lãnh thổ nhờ được một số các vùng đất như các thành phố tự do mà từ đây bị mất quyền này cũng như của nhà thờ qua việc thế tục hóa. Tuy nhiên 1803 họ mất luôn phần bên phải sông Rhein của Kurpfalz về tay Baden. 1805 Bayern qua hiệp ước Bogenhausen lại liên hiệp với Napoleon. Áo thua Trận Austerlitz dẫn tới hòa ước Pressburg, mà theo đó Áo mất Tirol và Vorarlberg vào tay Bayern. 1806 để cảm ơn Napoleon đã phong Bayern lên thành vương quốc. Sau đó Bayern do áp lực của Napoleon đã nhập vào Liên bang Rhein, đưa đến việc Franz II từ bỏ ngôi hoàng đế và tuyên bố là đế quốc La Mã Thần thánh đã chấm dứt từ đó. Vào tháng 3 năm 1806 Bayern đã đổi công quốc Berg bên phải của sông Rhein cho Napoleon để lấy công quốc Ansbach.
Bayern phát triển mạnh trong thời gian này nhờ công trạng của bộ trưởng Montgelas. Ông cùng với vua Maximilian I là hai người đã tạo nên một nước Bayern tân tiến. Montgelas đã hình thành một cơ quan hành chính quốc gia có năng lực cho Bayern mà đã mở rộng. Lãnh thổ được chia ra làm 8 vùng hành chính và được quản lý bởi các công chức mới được tuyển vào. Tất cả các trẻ em phải đi học, thống nhất về các đơn vị đo lường, cả tiền tệ, hủy bỏ quan thuế nội địa, trở thành một vùng kinh tế thống nhất. 1808 ông cho ban hành hiến pháp đầu tiên của Bayern. Qua đó cũng thống nhất về luật pháp.
Kì Vương
Tham khảo
Thể loại:Shogi Thể loại:Danh hiệu Shogi Nhật Bản chuyên nghiệp
Lịch sử Bayern
Thời đại Napoleon
việc bắt lính cho quân đội Bayern đưa tới cuộc nổi dậy người vùng Tirol dưới sự cầm đầu của Andreas Hofer, mà bắt đầu vào ngày 9 tháng 4 năm 1809 tại thủ phủ Tirol Innsbruck và kết thúc ngày 1 tháng 11 năm 1809 với sự thất bại của người Tirol tại trận Bergisel. Theo hiệp ước Paris (1810) vào ngày 28 tháng 2 năm 1810 giữa Pháp và Bayern, Bayern nhận thêm được công quốc Bayreuth, công quốc Regensburg, vùng Innviertel, phân nửa Hausruckviertel cũng như lãnh thổ chung quanh Salzburg và Berchtesgaden, nhưng phải từ bỏ Tirol và một số đất đai thuộc Schwaben.
nhỏ|250px|Cảnh từ trận Borodino Trong cuộc chiến tranh Pháp-Nga (1812) của Napoleon Bayern đã mất đi rất nhiều binh lính. Từ khoảng 33.000 1812 ra đi, chỉ còn khoảng 4.000 trở lại. Qua hiệp ước Ried, Bayern ngày 8 tháng 10 năm 1813 trước Trận Leipzig, khi được hứa là được quyền giữ những vùng đã đoạt được, đã đổi chiều, quay ra chống lại Napoleon. Dự định của thống tướng Bayern Wrede, ngăn chặn quân đội Pháp 1813 trong trận Hanau, đã thất bại. Tuy nhiên 1814 khi đánh sang Pháp, ông ta đã thắng trận Arcis-sur-Aube và trận Bar-sur-Aube. Theo kết quả của Đại hội Viên 1814/15 Bayern phải trả lại phần lớn những phần đất của Áo trong hiệp ước München (1816), ngược lại họ được trả lại vùng Pfalz cũng như những vùng Franken chung quanh Würzburg và Aschaffenburg.
Tổng cộng lãnh thổ Bayern cho tới 1815 đã nới rộng thêm những vùng sau:
Bayern tham gia Liên bang Bắc Đức
nhỏ|Vương quốc Bayern 1815 1817 Montgelas bị cho nghỉ việc, vì ông không chấp nhận cho dân chúng thêm quyền nữa. 1818 Maximilian I Joseph cho ban hành hiến pháp Bayern 1818, khác với hiến pháp 1808 nó cũng nói về vấn đề đại diện nhân dân. Theo đó nghị viện được chia ra làm 2 viện. Viện đầu là những đại diện các tu sĩ và giới quý tộc cũng như những người khác được vua chỉ định. Viện thứ hai gồm những người được bầu không trực tiếp. Với hiến pháp này Bayern trở thành một nước Quân chủ lập hiến. Để trở thành một Thể chế Đại nghị thực sự, nó cần có một luật bầu cử tổng quát và trực tiếp, một sư phân chia quyền lực hoàn toàn, và tự do báo chí.
Dưới thời vua Ludwig I nghệ thuật được phát triển mạnh mẽ. Đặc biệt ở München nhiều công trình xây dựng kiến trúc Cổ điển hình thành trong thời gian này. 1826 Đại học quốc gia được chuyển từ Landshut về München. Tuy nhiên lối cầm quyền cấp tiến của Ludwig I vào lúc ban đầu ngày càng trở nên chuyên chế. 1848 nhà vua vì quan hệ của ông với nữ ca sĩ Lola Montez (1821-1861) đưa tới sự bất bình trong quần chúng ở München, đã phải từ chức.
Dưới thời con ông, Maximilian II việc kiểm duyệt bị hủy bỏ. Hiến pháp đế chế 1849 tuy nhiên không được ông cũng như nhiều công tước khác chấp nhận, thêm đó trong cùng năm các đảng phái chính trị bị cấm.
Trong cuộc Chiến tranh Áo-Phổ 1866 Bayern dưới thời Ludwig II theo phe Áo và các nước Đức khác đã thua Phổ và phải trả tiền bồi thường chiến tranh nặng nề. Thêm vào đó Bayern phải nhường cho Phổ Gersfeld ở sông Rhön, Orb và vùng Kaulsdorf ở Thüringen. 1870 Bayern theo phe Phổ tham dự vào cuộc Chiến tranh Pháp-Phổ 1870/71 và gia nhập vào Liên bang Bắc Đức.
Kinh tế Bayern 1848
Dân số ở Bayern phát triển chậm hơn so với những vùng khác của đế quốc Đức. Tuổi lấy vợ chồng tương đối cao. Việc kỹ nghệ hóa cũng chậm hơn các vùng khác. .
Những lý do mà kỹ nghệ hóa kém hơn:
1848 Cán cân thương mại âm về sản phẩm nông nghiệp, nhưng lại dương về xuất khẩu nguyên liệu và hàng hóa.
Bayern và đế chế Đức
1871 Bayern qua Hiệp ước tháng 11 năm 1870 trở thành một bang của Đế chế Đức mới thành lập. Trong đàm phán Versaille và hiệp định vào ngày 23 tháng 11 năm 1870 giữa Liên hiệp Bắc Đức và vương quốc Bayern, Bayern được giữ toàn quyền về thuế má và văn hóa ngoài ra còn nhiều quyền khác được quy định theo Reservatrechte, chẳng hạn như được quyền có quân đội riêng, có hệ thống bưu điện và hệ thống đường rày xe lửa vương quốc Bayern.
Quốc hội Bayern đã chấp nhận hiệp ước này vào tháng 1 năm 1871 sau nhiều chống đối. Bởi vì Ludwig II tự rút lui khỏi việc nước và các cơ quan hành chính cũng như các công chức có chiều hướng thân phổ, ảnh hưởng của Bismarck về chính trị rất lớn ở Bayern.
Ludwig II không chấp nhận việc thành lập một đế chế dưới sự chỉ đạo của nước Phổ. Ông cố ý không tham dự ngày tuyên bố thành lập đế chế 18 tháng 1 năm 1871 tại phòng gương của Versailles. Ludwig II đi vào lịch sử là "ông vua cổ tích" vì dưới thời trị vì của ông đã cho xây (lâu đài Neuschwanstein, lâu đài Herrenchiemsee, lâu đài Linderhof).
Về mặt chính trị trong nước đảng bảo thủ Công giáo gọi là đảng yêu nước Bayern, được thành lập 1868, trở thành đảng dẫn đầu trong quốc hội. 1887 nó đổi tên thành đảng Bayern Trung tâm. 1893 lần đầu tiên có đại biểu đảng SPD trong quốc hội bang. 1906 luật bầu cử được cải tiến.
Sau khi Ludwig II 1886 bị tước quyền, Luitpold von Bayern lên thay chỗ cho Otto mà bị bệnh tâm thần. Thời đại của ông được cho thời đại huy hoàng của Bayern, mặc dù về mặt chính trị đã dậm chân tại chỗ.
Kết thúc chế độ quân chủ
Vì khó khăn trong vấn đề cung cấp thực phẩm và nhiên liệu cũng như vì thất bại trong Đệ Nhất thế chiến chế độ quân chủ không còn được ủng hộ nữa. Nhất là đường lối chính trị hiếu chiến, và tham vọng đất đai của vua Ludwig III. Quan điểm chính trị của ông cũng được xem là quá thân phổ. 1917 một đệ đơn của đảng SPD lập hiến hóa chế độ quân chủ không được chấp nhận. Cũng như các phần còn lại của nước Đức cuộc đình công vào tháng 1 năm 1918 ở Bayern cho thấy là dân chúng không còn nhẫn nại nữa. Khoảng 165.000 lính Bayern đã chết trong chiến tranh.
Vào ngày 7 tháng 11 năm 1918 các lực lương cách mạng trong cuộc cách mạng tháng 11 dưới sự lãnh đạo của Kurt Eisner của đảng USPD đã lật đổ chế độ quân chủ. Bayern được công bố là một nước cộng hòa độc lập. Kurt Eisner dựa vào những hội đồng tự quản mà được thành lập khắp mọi nơi ở Bayern.
Ở Bayern có tới hàng ngàn hộ đồng tự quản, ở thành phố công nhân và nhân dân, trong quân đội thì hội đồng quân nhân. Ở nông thôn cũng có nhiều hội đồng tự quản nông dân.
Cộng hòa tự quản Bayern
Trong cuộc bầu cử cộng hòa bang dưới thời cộng hòa Weinmar trong tháng 1 năm 1919 đảng USPD của Eisner đã thua lớn. Lực lượng mạnh nhất là đảng Bayerische Volkspartei của khối bảo thủ, đảng mới của đảng Trung tâm Bayern. Vào ngày 21 tháng 2 năm 1919, Eisner bị ám sát trên đường tới khai mạc quốc hội mới, bởi tay quá khích Anton Graf von Arco auf Valley.
Chủ tịch bang là Johannes Hoffmann (SPD). Dưới thời ông đầy những tranh chấp giữa phe lập hiến ôn hòa các hội đồng tự quản công nhân và binh lính quá khích. Chính phủ Bayern phải lánh về Bamberg vì tình hình ở thủ đô bất an. Ở München một nhóm của nhà văn Ernst Toller và 2 người theo chủ nghĩa vô chính phủ Erich Mühsam và Gustav Landauer vào ngày 7 tháng 4 năm 1919 kêu gọi thành lập cộng hòa tự quản Baiern. Sau khi họ thất bại những người Cộng sản lên nắm quyền. Chủ tịch bang Hoffmann kêu gọi quân đội Phổ và Württemberg cũng như những thành phần trong nhóm quân đội Freikorps tiếp cứu, và đã chiếm lại thủ đô vào ngày 1 tháng 5 năm 1919. Việc thanh trừng của nhóm quân đội "trắng" này đã giết chết rất nhiều người.
Bayern dưới thời Cộng hòa Weimar
nhỏ|Freistaat Bayern dưới thời Cộng hòa Weimar Vào ngày 14 tháng 8 năm 1919 hiến pháp Bamberger có hiệu lực. 1920 Freistaat Coburg sau khi trưng cầu dân ý ở đó nhập vào Bayern. Cuộc đảo chánh Kapp-Putsch vào tháng 3 năm 1920 dưa tới việc từ chức của Hoffmann.
Thay thế là Gustav Ritter von Kahr, một người bảo hoàng, mà muốn tách Bayern ra khối đế quốc Đức. 1922 Eugen Ritter von Knilling lên làm chủ tịch bang. Chính sách thân hữu khiến Bayern trở thành một nơi thích hợp cho các nhóm cực hữu.
Vào mùa thu 1923, lợi dụng cuộc xung đột giữa quân đội Đức và Pháp-Bỉ ở vùng Ruhr chính phủ Bayern ban hành tình trạng khẩn cấp và phong toàn quyền cho von Kahr. Để phản ứng hành động này, tổng thống Friedrich Ebert cũng ban hành tình trạng khẩn cấp. Tướng Hans von Seeckt, chỉ huy quân đội Đức, lại có thiện cảm với von Kahr, nên không hành động gì cả. Ở Bayern họ đã đuổi hàng trăm gia đình Do thái, cấm tất cả các tờ báo thân hữu.
Bayern dưới thời Đức quốc xã
Vào tháng 1 năm 1933 Adolf Hitler trở thành thủ tướng, Trong tháng 3 và tháng 4 năm 1933 chính quyền Đức quốc xã đã ban luật tước quyền độc lập các bang.
Vào ngày 9 tháng 3, Franz von Epp được bộ trưởng bộ nội vụ Wilhelm Frick bổ nhiệm làm Reichskommissar để kiểm soát Bayern. Ông này đã phong Heinrich Himmler làm chỉ huy trưởng bộ phận cảnh sát München, sau đó chịu trách nhiệm về chính sách của cảnh sát tại Bayern. 16 tháng 3, Epp chính thức nắm quyền và lập ra hội đồng bộ trưởng.
Rất nhiều lãnh tụ trong đảng Đức quốc xã xuất phát từ Bayern, cho nên vùng này đóng vai trò tiền phong. Vào ngày 10 tháng 5 năm 1933 tại quảng trường Königplatz ở München xảy ra vụ đốt sách đầu tiên.
Nhiều tháng trước vụ bạo động chống người Do thái 1938 những người theo đảng Quốc xã đã phá nát Synagoge Nürnberg và Synagoge München. Trại tập trung đầu tiên đã được tạo ra 1933 ở Dachau. München được tuyên bố là „Hauptstadt der Bewegung" (thủ đô của phong trào), Nürnberg chỗ thường trú của các hội nghị Đảng (Reichsparteitage). 1935 tại Nürnberg luật giống dân (Nürnberger Rassegesetze) được ban hành. 1939 Georg Elser đã thất bại trong vụ ám sát Hitler ở Bürgerbräukeller, München. Trong những nhóm chống đối ở Bayern nhóm Weiße Rose ở München là nhóm được biết tới nhiều nhất. Ngay cả những người cầm đầu tờ báo Münchner Neueste Nachrichten, cho tới tháng 5 năm 1933 chống lại Hitler, cũng đóng một vai trò quan trọng: thí dụ Erwein von Aretin và Karl Ludwig Freiherr von und zu Guttenberg. Trong những ngày cuối cùng của cuộc chiến nhóm „Freiheitsaktion Bayern" của Rupprecht Gerngross cũng đã thất bại.
Trong các cuộc thả bom của phe Đồng minh từ năm 1953 München, Nürnberg và Würzburg đã bị thiệt hại lớn.Sau đệ Nhị thế chiến, Bayern (chưa kể Pfalz)có ít nhất 250.000 lính chết và 230.000 mất tích, ngoài ra 28.000 người dân thường bị chết. Vào mùa hè 1947 Bayern vẫn còn có 212.494 tù chiến tranh trong đó 73.4 % là người bản xứ.
Bayern sau 1945
Sau khi đầu hàng không điều kiện vào ngày 8 tháng 5 năm 1945, Bayern theo như hiệp ước Potsdam ngoại trừ Pfalz và Lindau thuộc về vùng chiếm đóng Pháp, là một phần của vùng chiếm đóng Hoa Kỳ.
Vào ngày 28 tháng 5 năm 1945, Fritz Schäffer của đảng Bayerische Volkspartei được chính quyền quân đội Hoa Kỳ chỉ định làm chủ tịch bang, tuy nhiên vào ngày 28 tháng 9 đã bị sa thải. Người kế tiếp được chọn là Wilhelm Hoegner (SPD). Tướng Eisenhower ra tuyên cáo thứ 2 vào ngày 28 tháng 9 năm 1945 công nhận Bayern là một nước. Dưới sự chỉ đạo của tướng Lucius D. Clay, chỉ huy chính quyền quân đội, Bayern dựng nên một nước, với sự sống lại của các đảng phái, có nền dân chủ từ nhân dân.
Vào ngày 30 tháng 6 năm 1946 một đoàn đại biểu thành lập hiến pháp được bầu lên, CSU, đảng thay thế Bayerische Volkspartei, đã đạt được đa số tuyệt đối. Bản thảo hiến pháp với khuôn khổ liên bang được phe chiếm đóng chấp thuận, tuy nhiên một điều trong đó bị gạch bỏ, điều mà cho quyền Bayern được quyết định có vào liên bang Đức hay không. Hiến pháp của bang độc lập Bayern qua quyết định của dân chúng vào ngày 1 tháng 12 năm 1946 được đa số đồng ý.
Trong cuộc bầu cử cùng lúc quốc hội bang đầu tiên, đảng CSU giành được đa số tuyệt đối và cho tới bây giờ vẫn là đảng mạnh nhất. Chủ tịch bang là ông Hans Ehard của đảng CSU, người mà có khi điều hành một mình có khi với đảng SPD.
1945 vùng Ostheim vor der Rhön mà nằm trong bang Thüringen được nhập vào Bayern và 1946 Pfalz bị tách ra, nhập vào bang mới thành lập Rheinland-Pfalz. Đến 1955 Lindau mới được nhập trở lại.
Ehard đã thành công, nhiều ý tưởng về liên bang của ông được đưa vào Luật cơ bản Đức. Tuy nhiên quốc hội Bayern cho là địa phương vẫn không có đủ nhiều quyền tự chủ, nên đã bỏ phiếu không chấp nhận luật cơ bản. Tuy nhiên nó vẫn có giá trị ở Bayern vì các bang còn lại đã bỏ phiếu thuận (trên 2/3). Về mặt liên bang CSU nhập với đảng CDU thành một liên đảng trong quốc hội liên bang, nhưng vẫn giữ sự độc lập của mình.
Trong thập niên 1950 phe thân hữu có sự cạnh tranh giữa CSU và Bayernpartei, đảng mà đòi hỏi nhiều quyền tự chủ hơn cho Bayern. Năm 1954 Wilhelm Pogner (SPD) được bầu làm chủ tịch bang trong một liên minh 4 đảng với Bayernpartei, SPD, Đảng những người phải bỏ quê hương BH và FDP cho tới năm 1957. Lúc đó đảng Bayernpartei bị mang tiếng vì vụ Ban giấy phép cho các Casino (Spielbankaffäre) phải rút khỏi nội các. Từ đó Bayernpartei càng ngày càng mất ảnh hưởng về chính trị.
So với các bang khác, Bayern đã nhận rất nhiều dân tản cư từ các vùng phía Đông thuộc Đức cũng như từ Sudetenland, Böhmen, Mähren, Ungarn, Donauschwaben và Siebenbürger Sachsen. Tổng cộng khoảng 2 triệu người mang tới sự phát triển về kinh tế và văn hóa. Sudetendeutsche được xem là giống dân thứ tư ở Bayern bên cạnh Bajuwaren, Franken và Schwaben
Năm 1957 sau khi chính phủ liên minh 4 đảng giải tán, Hanns Seidel của CSU đã lập liên minh với BHE và FDP. Sau khi Seidel từ chức vì lý do sức khỏe, Ehard đã làm chủ tịch bang thêm 2 năm nữa.
Các chính phủ sau đó Alfons Goppel từ 1962 đến 1978, Franz Josef Strauß từ 1978 đến 1988, Max Streibl từ 1988 đến 1993, Edmund Stoiber từ 1993 đến 2007 và Günther Beckstein từ 2007 đến 2008 toàn là chính phủ CSU với đa số tuyệt đối; từ 2003 đến 2008 CSU đạt được cả 2/3 số ghế trong quốc hội bang. Với cuộc bầu cử quốc hội bang 2008 CSU không đạt được đa số tuyệt đối nữa và phải lập chính phủ liên minh với FDP.
Về vấn đề kinh tế, Bayern sau 1945 đã thay đổi cơ cấu từ một vùng mà phần lớn sống về nông nghiệp chuyển sang thành một vùng kỹ nghệ hàng đầu nước Đức. Điểm quyết định là do có thêm được lực lượng lao động từ những người đã phải từ bỏ quê hương.
Pogonogenys frechini
Pogonogenys frechini là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pogonogenys
Ortaköy, Durağan
Ortaköy là một xã thuộc huyện Durağan, tỉnh Sinop, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 299 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tỉnh Sinop
Drepanocladus hamifolius
Liên kết ngoài
Thể loại:Drepanocladus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1904
Crotalaria tenuipedicellata
Liên kết ngoài
T
Dasispermum suffruticosum
Dasispermum suffruticosum là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa tán. Loài này được (P.J.Bergius) B.L.Burtt mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dasispermum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1988
Mimoopsis postalba
Mimoopsis postalba là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Mimoopsis
Hoa khôi dạy chồng
Hoa khôi dạy chồng là một vở chèo do tác giả Doãn Hoàng Giang công bố tại Hà Nội năm 1994.
Lịch sử
Đầu thập niên 1990, chèo Bắc Bộ chịu áp lực của trào lưu phim mì ăn liền và ca nhạc trẻ Sài Gòn nên phải ra sức cách tân để giữ khán giả. Trong bối cảnh đó, đạo diễn sân khấu kì cựu Doãn Hoàng Giang đã dựng liên tiếp ba vở chèo theo phong cách thể hiện hoàn toàn mới, gồm: Bài ca Điện Biên, Nàng Sita và Hoa khôi dạy chồng. Trong đó, Hoa khôi dạy chồng là vở cuối cùng và đặc sắc nhất.
Sau khi vỡ chèo được công diễn, cũng trong năm 1994, Đoàn văn công Ninh Bình (nay là Nhà hát Chèo Ninh Bình) đã mang vở diễn này tham gia Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp các tỉnh Đồng bằng sông Hồng lần thứ 5. Người giữ vai ông Tham là nghệ sĩ Nguyễn Quang Thập đã được trao Huy chương vàng nhờ nhân vật có diễn biến tâm lý và tính cách khá đặc biệt.
Nội dung
Sau khi con gái nhà ông bà Tham là tiểu thư Hồng Ngọc đoạt được giải Hoa khôi Bắc Kỳ, ông bà liền truyền ra tin tức muốn kén chồng cho con. Vốn dĩ ông bà muốn tìm cho con gái một tấm chồng giàu sang nhưng những người đến ứng tuyển lại không có ai môn đăng hộ đối: người thì sứt môi què cụt, người lại học hành không tới nơi tới chốn,... lại không ai có gia cảnh khá giả.
Tới một hôm, có cậu Kim Ấm đến nhà. Ấm ngỏ ý hỏi Hồng Ngọc, nhưng bị ông bà Tham và cả Ngọc từ chối thẳng thừng vì Ấm tuy giàu nhưng lại cư xử không nhã nhặn. Ấm không nói, quay ngoắt ra về. Sau khi về, Ấm liến sai bảo một người tôi tớ trong nhà là Xuân Ất đóng giả học sinh mới đi du học ở Paris về, bản thân Ấm thì đóng giả làm đày tớ. Hai người mang tráp đi hỏi cưới tiểu thư Hồng Ngọc cho "cậu Văn Ất". Lúc này, ông bà Tham cực kỳ vui mừng, gấp rút tổ chức hôn lễ cho hai người.
Ramen
Ramen (ラーメン hoặc 拉麺) là một món mì của Nhật Bản. Món này bao gồm mì làm từ lúa mì của Trung Quốc được phục vụ với thịt hoặc (thỉnh thoảng) nước dùng làm từ cá, thường có hương vị với nước tương hoặc miso, và sử dụng các lớp phủ như thịt lợn thái mỏng ( 叉焼, xá xíu), nori (rong biển sấy khô), menma, và hành lá.
Gần như mọi vùng ở Nhật Bản đều có biến thể ramen riêng, chẳng hạn như ramen tonkotsu (nước hầm xương heo) của Kyushu và ramen miso của Hokkaido. Mazemen là tên của một loại mì ramen không dùng với nước xúp mì mà là với nước xốt (như xốt Yakiniku), giống như mì được dùng với tương chua ngọt.
Hoa khôi dạy chồng
Nội dung
Nhưng đúng đêm tân hôn, "thằng tớ" Ấm hiện nguyên hình là cậu chủ, xấn xổ sang nhà Tham đòi áo mão giày dép hòng làm nhục Hồng Ngọc trước bàn dân thiên hạ. Ông bà Tham sợ rúm cả người, câm lặng chịu tủi hổ, còn Ngọc dõng dạc nhận liều thằng tớ Ất là chồng danh chính ngôn thuận, rồi lễ phép "mời" Kim Ấm về. Kể từ lúc ấy, Hồng Ngọc dốc công dạy Ất học tập, hẹn rằng chỉ khi nào y lấy được bằng đíp-lôm mới cho động phòng. Ất ban đầu cứng cổ, sau phải ngoan.
Chưa đầy ba năm sau, Kim Ấm tiêu sạch gia sản vào cờ bạc, phải ra đường hành nghề đánh giày thuê. Trong lúc đó, Ất tu chí học hành và chiếm được bảng vàng, chính thức trở thành "thằng rể quý" nhà ông bà Tham, không phụ lòng cô Ngọc.
Ramen
Lịch sử
Ramen có nguồn gốc từ đâu vẫn là một câu hỏi không rõ ràng. Nhiều nguồn cho rằng ramen có nguồn gốc từ Trung Quốc nhưng người ta không rõ nó được du nhập vào Nhật Bản từ khi nào. Nhiều nguồn khác cho rằng nó được phát minh ở Nhật Bản vào đầu thế kỷ 20.
Hoa khôi dạy chồng
Văn hóa
Vở chèo Hoa khôi dạy chồng thường được coi như sự tiếp nối thành công của loạt vở kịch và phim ảnh chuyển thể dòng văn chương lãng mạn hiện thực thời Tự Lực văn đoàn vốn đạt doanh thu và thành tựu nghệ thuật đều rất khả quan giai đoạn cuối thập niên 1980 vắt sang thập niên 1990 riêng ở Bắc Bộ.
Ramen
Lịch sử
Từ nguyên học của "Ramen" vẫn còn là một chủ đề tranh cãi. Có giả thiết cho rằng ramen là cách phát âm trong tiếng Nhật của từ gốc tiếng Trung là lạp miến (拉麺), nghĩa là "mì kéo sợi thủ công (bằng tay)." Giả thiết thứ 2 cho rằng nó xuất phát từ 老麺 (lão miến) còn một nguồn khác cho rằng ramen ban đầu là 鹵麺 (lỗ miến), mì được nấu trong nước xốt nhiều tinh bột. Giả thiết thứ 4 xuất phát từ 撈麵 (lao miến). Cho tới thập niên 1950, ramen vẫn được gọi là shina soba ( 支那そば, nghĩa là "soba Trung Quốc") nhưng ngày nay chūka soba ( 中華そば , cũng có nghĩa là "soba Trung Quốc") hoặc đơn giản là Ramen (ラーメン) thường gặp hơn, khi mà từ "支那" (shina, đọc âm Hán Việt là "chi na") mang một ý nghĩa miệt thị.
Hoa khôi dạy chồng
Văn hóa
Trong hai thập niên 1990 và 2000, vở chèo này liên tục được chuyển soạn sang các loại hình văn nghệ tương tác khác và hầu hết thành công rực rõ bởi yếu tố trào lộng rất sâu cay, đả kích thói đời coi trọng sự hào nhoáng hình thức hơn vẻ đẹp nội tâm.
Liên kết ngoài
Thể loại:Vở chèo Thể loại:Kịch Việt Nam
Ramen
Lịch sử
Đến năm 1900, các nhà hàng phục vụ ẩm thực Trung Hoa từ Quảng Châu và Thượng Hải đã phục vụ một món mỳ ramen với sợi mỳ đơn giản (cắt chứ không kéo bằng tay), một vài đồ ăn bày kèm, và nước dùng từ xương lợn và muối. Nhiều người Hoa sống tại Nhật Bản cũng kéo các xe bán đồ ăn mang đi, bán ramen và bánh bao và gyōza cho công nhân. Đến giữa thập niên 1900, những xe bán đồ ăn này sử dụng một loại còi phát nhạc gọi là charumera (チャルメラ, xuất phát từ tiếng Bồ Đào Nha charamela) để quảng cáo sự hiện diện của họ, một thói quen mà một vài nhà hàng vẫn giữ lại thông qua một cái loa và một đoạn thu âm được lặp lại. Đến đầu thời kỳ Shōwa, ramen đã trở thành một món ăn phổ biến khi ra ngoài ăn.
Theo chuyên gia ramen Osaki Hiroshi, cửa hàng ramen chuyên biệt đầu tiên được mở tại Yokohama vào năm 1910.
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, bột mỳ rẻ tiền nhập khẩu từ Hoa Kỳ tràn vào thị trường Nhật Bản. Cùng thời điểm đó, hàng triệu quân nhân Nhật đã trở về từ Trung Quốc và lục địa Đông Á từ sau Chiến tranh Trung - Nhật. Nhiều người trong số những người trở về đã trở nên quen thuộc với các món ăn Trung Quốc và sau đó mở ra các nhà hàng Trung Quốc trên khắp Nhật Bản. Việc ăn ramen, trong khi đó đang phổ biến, vẫn còn là một dịp đặc biệt mà yêu cầu phải ra ngoài đường để đi ăn.
Năm 1958, mỳ ăn liền được phát minh bởi Andō Momofuku, nhà sáng lập và là chủ tịch người Nhật Bản gốc Đài Loan của Nissin Foods, hiện được điều hành bởi người con trai Andō Kōki. Được mệnh danh là phát minh vĩ đại nhất thể kỷ 20 của Nhật Bản trong một cuộc thăm dò của Nhật Bản, ramen ăn liền cho phép bất cứ ai có thể làm ra một phiên bản món ăn gần giống chỉ đơn giản bằng cách thêm nước sôi.
Bắt đầu từ thập niên 1980, ramen đã trở thành một biểu tượng văn hóa của Nhật Bản và đã được nghiên cứu trên toàn thế giới từ nhiều góc độ. Đồng thời, các phiên bản địa phương của ramen đã được đưa ra thị trường quốc gia và thậm chí có thể được sắp xếp theo tên khu vực của họ. Một bảo tàng ramen đã được mở cửa tại Yokohama vào năm 1994.
Các loại
Có một loạt các loại món ramen tồn tại ở Nhật Bản, với sự khác biệt về địa lý và nhà cung cấp cụ thể, ngay cả trong các phân loại chia sẻ cùng tên. Ramen có thể được phân loại bởi hai thành phần chính: sợi mỳ và nước dùng.
Sợi mỳ
thumb|Sợi mỳ ramen tươi Hầu hết mì được làm từ bốn thành phần cơ bản: bột mì, muối, nước và Kansui (鹹水)) một loại nước khoáng có tính kiềm, có chứa natri cacbonat và thường có kali cacbonat, cũng như đôi khi một lượng nhỏ axit photphoric.
Kansui là thành phần phân biệt trong mỳ ramen, và có nguồn gốc từ vùng Nội Mông, nơi mà một số hồ nước chứa một lượng lớn các chất khoáng này và có loại nước được cho là hoàn hảo để làm món mỳ này. Làm mỳ với kansui khiến cho mỳ có một màu vàng cũng như một kết cấu vững chắc. Trứng cũng có thể được thay thế cho kansui. Một vài loại mỳ không làm từ trứng hay kansui và chỉ nên được sử dụng cho yakisoba, vì chúng có một cấu trúc yếu hơn và trở nên cực kỳ mềm khi nấu mỳ nước.
Ramen có nhiều dạng và độ dài sợi khác nhau. Nó có thể dày, mỏng, hoặc thậm chí chỉ mỏng như sợi ruy băng, cũng như có thể thẳng hoặc nhăn nheo.
Nước dùng
Nước dùng của ramen nói chung là nước dùng nấu từ thịt gà hoặc thịt lợn, kết hợp với một loạt các thành phần như kombu (tảo bẹ), katsuobushi (vụn cá ngừ vằn phơi khô bào mỏng), niboshi (cá mòi nhỏ phơi khô), xương bò, nấm hương (shiitake) và hành tây.
Hương vị
thumb|Shoyu ramen thumb|Shio ramen thumb|Miso ramen thumb|Tonkotsu ramen thumb|Curry ramen Kết quả của các sự kết hợp nói chung được chia làm năm loại (mặc dù các biến thể mới và ban đầu thường làm cho sự phân loại này ít rõ ràng). Thứ tự từ loại lâu đời nhất.
Đồ bày kèm
Sau khi chế biến cơ bản, ramen có thể được nêm nếm và tăng hương vị với bất kỳ số lượng đồ ăn bày kèm nào, bao gồm nhưng không giới hạn trong:
Món thêm theo sở thích
Các loại gia vị thường được thêm vào ramen là tiêu đen, bơ, ớt, hạt mè và tỏi nghiền. Công thức nấu nước dùng và các phương pháp chế biến thường là các bí mật được bảo vệ chặt chẽ.
Trong hầu hết các nhà hàng phục vụ tonkotsu ramen cũng cung cấp một hệ thống gọi là kae-dama ( 替え玉 ), nơi mà khách đã ăn mỳ xong có thể yêu cầu một phần mỳ "thêm vào" (với khoảng vài trăm yên trở lên) để thêm vào phần nước dùng còn lại trong tô của họ.
Các biến thể địa phương
Trong khi các phiên bản ramen tiêu chuẩn luôn có sẵn trên khắp Nhật Bản từ thời kỳ Đại Chính, vài thập kỷ qua đã cho thấy một sự gia tăng của các biến thể mang tính địa phương. Một số trong đó đã trở nên nổi tiếng trên toàn quốc có thể kể đến như:
Sapporo, thủ phủ của Hokkaido, đặc biệt nổi tiếng với loại ramen của họ. Hầu hết người dân Nhật Bản đều nhắc tới Sapporo với món mỳ miso ramen đậm đà của nó, món ăn được phát minh tại đây và là món ăn lý tưởng cho mùa đông khắc nghiệt và nhiều tuyết của Hokkaido. Món miso ramen của Sapporo thường được bày kèm với ngô ngọt, bơ, giá đỗ, thịt lợn băm nhỏ và tỏi, và đôi khi có cả hải sản địa phương như sò điệp, mực ống và cua. Hakodate, một thành phố khác của Hokkaido, thì nổi tiếng với ramen vị muối của họ, trong khi Asahikawa ở phía Bắc hòn đảo phục vụ một biến thể với vị nước tương. Ở Muroran, nhiều nhà hàng ramen phục vụ món Muroran curry ramen.
Ramen kiểu Tokyo gồm sợi mỳ xoăn hơi mỏng, phục vụ với nước dùng từ thịt gà với hương vị đậu nành. Nước dùng phong cách Tokyo thường có sự hiện diện của dashi, khi mà các cơ sở ramen lâu đời ở Tokyo thường có nguồn gốc từ các cửa tiệm bán soba. Đồ ăn bày kèm tiêu chuẩn thường có hành lá băm nhỏ, menma, thịt lợn thái lát, kamaboko, trứng, nori và rau bina. Ikebukuro, Ogikubo và Ebisu là ba khu vực ở Tokyo được biết đến với loại ramen của họ.
Ramen đặc trưng của Yokohama được gọi là Ie-kei ( 家系 ). Nó bao gồm sợi mỳ dày và rất thẳng, phục vụ với nước dùng từ thịt lợn có hương vị đậu nành tương tự như tonkotsu. Đồ ăn bày kèm thường có thịt lợn quay (xá xíu), rau bina luộc, vài tấm nori, thường có hành hoa (negi) thái nhỏ, và một quả trứng luộc lòng đào hoặc chín hẳn. Theo truyền thống, khách sẽ được yêu cầu độ mềm của sợi mỳ, độ đậm của nước dùng và lượng dầu mà họ muốn.
Wakayama ramen ở vùng Kansai có nước dùng được nấu từ nước tương và xương lợn.
Hakata ramen có nguồn gốc từ quận Hakata của thành phố Fukuoka ở Kyushu. Nó có nước dùng tonkotsu đục và đậm đà từ xương lợn, và sợi mỳ khá mỏng, không xoắn và đàn hồi. Thông thường, những đồ ăn kèm bày trên đặc trưng như tỏi nghiền, beni shoga (gừng muối), hạt mè, và mù tạt xanh muối cay (karashi takana) được để trên bàn cho khách tự phục vụ. Các quầy hàng ramen ở Hakata và Tenjin đều rất nổi tiếng ở Nhật Bản. Các xu hướng gần đây đã làm cho Hakata ramen trở thành một trong những loại mỳ phổ biến nhất ở Nhật Bản, và một số chuỗi nhà hàng chuyên về Hakata ramen có thể được tìm thấy trên khắp đất nước.
Các món ăn có liên quan
Có một số món mỳ chịu ảnh hưởng từ Trung Quốc có liên quan ở Nhật Bản. Các món sau thường được phục vụ bên cạnh ramen trong các cơ sở bán ramen. Chúng không bao gồm các món mỳ được coi như món ăn truyền thống của Nhật Bản, như soba hoặc udon, những món hầu như không bao giờ bán trong cùng một nhà hàng như ramen.
Các nhà hàng ở Nhật Bản
thumb|Một nhà hàng ramen ở trung tâm Kyoto Ramen được phục vụ ở nhiều loại nhà hàng và địa điểm khác nhau, bao gồm cả các quán rượu izakaya, các quán cafe ăn trưa, quán kinh doanh karaoke và khu vui chơi giải trí. Tuy nhiên, những món ramen có chất lượng tốt nhất thường chỉ có ở những nhà hàng ramen-ya chuyên biệt.
Khi mà các nhà hàng ramen-ya (ラーメン屋 hoặc 拉麺屋) chủ yếu phục vụ các món ramen, họ thường thiếu sự đa dạng trong menu. Bên cạnh ramen, một vài món thường có sẵn trong một nhà hàng ramen-ya bao gồm cơm chiên (gọi là Chahan hoặc Yakimeshi), gyoza (há cảo) và bia.
Bên ngoài Nhật Bản
Bên ngoài châu Á, có các nhà hàng chuyên về đồ ăn kiểu Nhật như mỳ ramen, đặc biệt là ở các khu vực có nhu cầu lớn về ẩm thực châu Á. Ví dụ, Wagamama, một chuỗi nhà hàng tại Anh chuyên phục vụ món ăn châu Á, có phục vụ một món mỳ nước ramen. Jinya Ramen Bar có phục vụ tonkotsu ramen tại Mỹ và Canada.
Ramen ăn liền
Mỳ ramen ăn liền đã được xuất khẩu từ Nhật Bản bởi Nissin Foods bắt đầu từ năm 1971, mang tên "Oodles of Noodles" (Muôn vàn sợi mỳ, một cách chơi chữ). Một năm sau, sản phẩm này đã được tái định vị thương hiệu thành "Nissin Cup Noodles", được đóng gói trong một hộp xốp đựng thực phẩm (nó được nhắc đến với tên gọi Cup Ramen ở Nhật Bản), và sau đó đạt được một sự tăng trưởng doanh số bán hàng trên toàn cầu. Theo thời gian, thuật ngữ "ramen" trở thành cách gọi ở Bắc Mỹ để nhắc đến các loại mỳ sợi ăn liền khác, kể cả khi không phải ramen về mặt kỹ thuật. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc tiêu thụ mì ăn liền hai hoặc nhiều lần một tuần làm tăng khả năng mắc bệnh tim và các bệnh khác, bao gồm cả bệnh tiểu đường và đột quỵ, đặc biệt là ở phụ nữ.
Bảo tàng
Bảo tàng Shin-Yokohama Raumen Museum là một bảo tàng độc đáo về ramen, đặt tại quận Shin-Yokohama của Kōhoku-ku, Yokohama.
Phiên bản đóng hộp
Tại Akihabara, các máy bán hàng tự động phân phối ramen ấm trong một hộp bằng thép, gọi là ramen kan (らーめん缶). Sản phẩm này được sản xuất bởi một nhà hàng ramen nổi tiếng và chứa mỳ, nước canh, menma và thịt lợn. Nó được thiết kế như một món ăn nhanh, và bao gồm một nĩa nhựa nhỏ gấp được. Có vài loại hương vị như tonkotsu và cà ri.
Tampopo
Việc sản xuất và tiêu thụ ramen là một nội dung lớn trong bộ phim hài năm 1985 Tampopo của đạo diễn Itami Jūzō. Hai tài xế xe tải, Goro và Gun (Yamazaki Tsutomu và Watanabe Ken), giúp goá phụ Tampopo (Miyamoto Nobuko) với cửa hàng ramen không thành công của bà. Thực phẩm trong mọi khía cạnh của cuộc sống là chủ đề bao quát, nhưng nghệ thuật của món ramen tốt được đề cập đến nhiều lần trong suốt bộ phim khi Goro và Gun giúp cô học cách làm ra món ramen tuyệt hảo nhất.
The Ramen Girl
Ramen và bảo tàng Shin-Yokohama Ramen Museum đều đã được nhắc tới trong bộ phim chính kịch hài lãng mạn The Ramen Girl, với diễn viên chính Brittany Murphy vào vai Abby, một phụ nữ Mỹ ở lại Tokyo sau khi chia tay bạn trai của mình.
Một đêm mưa, cảm thấy cô đơn và lạc lõng trong căn hộ tại Tokyo, nhân vật chính thấy mình tới một nhà hàng ramen gần đó và đã được miễn cưỡng phục vụ một bát nóng ramen bởi người chủ quán, Maezumi (Nishida Toshiyuki), người đang buồn rầu về việc con trai bỏ nghề để theo đuổi ẩm thực Pháp và nỗi lo không có người kế vị. Khi Abby nhấn mạnh việc học nghề của ông, Maezumi miễn cưỡng đồng ý đào tạo cô. Câu chuyện tập trung vào việc học nghề của Abby dưới sự giám sát của Maezumi, rào cản ngôn ngữ không bao giờ được hoàn toàn giải quyết của họ, và sự đụng độ giữa phong cách giảng dạy của Maezumi và phong cách học tập của Abby, với một cốt truyện phụ liên quan đến sự cạnh tranh giữa Maezumi và một chủ cửa hàng ramen khác. Nó lên đến đỉnh điểm trong sự công nhận chính thức của công thức cá nhân "Nữ thần Ramen" của Abby bởi người đại sư về ramen và sự kế vị của cô cho Maezumi với nhà hàng ramen mới của cô ở New York.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ẩm thực Nhật Bản Thể loại:Ramen Thể loại:Mì sợi Nhật Bản Thể loại:Phát minh của Trung Quốc
Lerista carpentariae
Lerista carpentariae là một loài thằn lằn trong họ Scincidae. Loài này được Greer mô tả khoa học đầu tiên năm 1983.
Pasta
Pasta (mì ống và nui) là một loại thực phẩm thường được làm từ bột mì không men trộn với nước hoặc trứng và được tạo hình thành dạng tấm hoặc các hình dạng khác nhau, sau đó được làm chín bằng cách luộc hoặc nướng. Bột gạo hoặc các loại cây họ đậu như đậu hoặc đậu lăng, đôi khi được sử dụng thay cho bột mì để tạo ra một hương vị và kết cấu khác hoặc như một chất thay thế không chứa gluten. Mì ống là thực phẩm chủ yếu của ẩm thực Ý.
Mì ống được chia thành hai loại chính: khô (pasta secca) và tươi (pasta freshca). Hầu hết mì ống khô được sản xuất thương mại thông qua quy trình đúc ép đùn (extrusion), mặc dù cũng có thể được làm tại nhà. Mì ống tươi được sản xuất thủ công theo cách truyền thống, đôi khi có sự hỗ trợ của máy móc đơn giản. Mì ống tươi bán sẵn trong các cửa hàng tạp hóa được sản xuất thương mại bằng máy quy mô lớn.
Cả hai loại mì ống khô và tươi đều có nhiều hình dạng và chủng loại, với 310 dạng cụ thể được biết đến với hơn 1.300 tên được ghi nhận. Ở Ý, tên của các hình dạng hoặc loại mì ống cụ thể thường khác nhau tùy theo ngôn ngữ. Ví dụ, mì ống cavatelli được gọi bằng 28 tên khác nhau tùy thuộc vào thị trấn và khu vực. Các hình thức phổ biến của mì ống bao gồm hình dạng dài và ngắn, ống, hình phẳng hoặc tấm, hình dạng thu nhỏ để nấu súp, hình dạng được làm đầy hoặc nhồi, có các hình dạng đặc biệt hoặc hình trang trí.
Là một thành phần quan trọng của ẩm thực Ý, theo cách truyền thống cả mì ống tươi và khô đều được sử dụng cùng một trong ba loại món ăn chế biến sẵn: như pasta asciutta (hoặc pastasciutta), mì ống nấu chín được tráng và phục vụ với nước sốt hoặc gia vị bổ sung; phân loại thứ hai của các món mì là mì ống ở brodo, trong đó mì ống là một phần của món ăn dạng súp. Loại thứ ba là pasta al forno, trong đó món mì này được kết hợp vào một món ăn sau đó được nướng trong lò. Các món mì nhìn chung rất đơn giản nhưng các món ăn riêng lẻ sẽ khác nhau về cách chế biến. Một số món mì ống được phục vụ như một món nhỏ đầu tiên hoặc cho bữa trưa nhẹ, chẳng hạn như món salad mì ống. Các món ăn khác có thể được chia khẩu phần lớn hơn và dùng cho bữa tối. Tương tự như vậy, nước sốt mì ống có thể khác nhau về hương vị, màu sắc và kết cấu.
Về mặt dinh dưỡng, mì ống nấu chín có 31% cacbohydrat (chủ yếu là tinh bột), 6% protein và ít chất béo, với một lượng mangan vừa phải, nhưng mì ống nói chung có hàm lượng vi chất dinh dưỡng thấp. Mì ống có thể được làm giàu hoặc tăng cường, hoặc làm từ ngũ cốc nguyên hạt.
Từ nguyên
Từ "pasta" lần đầu tiên được chứng thực trong tiếng Anh vào năm 1874, bắt nguồn từ pasta trong tiếng Ý, lần lượt đến pasta trong tiếng Latinh, nó được viết tắt của tiếng Hy Lạp παστά (pasta) có nghĩa là "cháo lúa mạch".
Lịch sử
Các tài liệu tham khảo đầu tiên ghi chép về pasta có từ năm 1154. Nó cũng thường được sử dụng để chỉ sự đa dạng của các pasta. Tổng cộng có hơn 310 loại pasta khác nhau với 1300 tên gọi gần đây đã được ghi chép.