cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Leszek, Công tước xứ Masovia
Công tước xứ Masovia và Kuyavia
Theo nhà sử học Nga thế kỷ 18 Vasily Tatishchev, dựa trên những tư liệu lịch sử cũ, Leszek đã chiến đấu chống lại Hoàng tử Volodar của Minsk, người đã chiếm được Brest vào năm 1180, nơithuộc về anh rể của ông, Vasilko Iaropolkovich. Sau một cuộc chiến kéo dài và mệt mỏi, Brest cuối cùng vẫn không chịu bị khuất phục, và Vasilko đành phải trao toàn bộ quyền đối với vùng đất này cho Leszek. Tuy nhiên, thông tin này hiện không còn được coi là đáng tin cậy.
Vào một thời điểm trước năm 1186, Leszek đã bất ngờ có thay đổi về mặt chính trị trong triều đại của mình. Dưới ảnh hưởng của đoàn tùy tùng và Żyron, ông quyết định ủng hộ người chú của mình là Mieszko III Lớn. Ông tuyên bố Mieszko III là người giám hộ của mình và làm một bản di chúc, trong đó tuyên bố em họ của mình là Mieszko Nhỏ, con trai của Mieszko III, sẽ trở thành người thừa kế. Ngay sau đó Mieszko Nhỏ đã bắt đầu hành động như thể cậu ta đã là người cai trị Masovia và Kuyavia, điều này đã khiến cho Leszek phải xin lỗi Casimir II và thay đổi di chúc để Casimir II trở thành người thừa kế của mình.
Vào ngày 20 tháng 1 năm 1185 Leszek đã quyên góp một khoản lớn cho tòa giám mục của Włocławek, bao gồm cả các khu vực ở Słońsk và làng Kowale.
Cái chết và di sản
Leszek qua đời năm 1186. Ngày mất của ông hiện vẫn còn gây tranh cãi. Trong sổ tử của tu viện Thánh Vincent ở Wrocław, lúc đầu ngày mất của Công tước Leszek được đề cập là vào ngày 21 tháng 11. Tuy nhiên, theo các nhà sử học, đây thực tế là ngày mất của Công tước Leszek Biały, người được cho là đã tử trận vào ngày 24 tháng 11 năm 1227.
Không có thông tin về vợ con của Leszek xứ Masovia. Thông tin do Kadłubek cung cấp đã ủng hộ giả thuyết rằng ông chết khi chưa lập gia đình và không có con. Theo Vasily Tatishchev, nhà sử học Nga vào thế kỷ 18, Vasilko Yaropolkovich, Hoàng tử của Drohiczyn, đã kết hôn với con gái của Leszek, công tước của Masovia. Nhiều nhà sử học ban đầu coi thông tin này là đáng tin cậy, và chỉ có một điều chỉnh một sự thật quan trọng, đó là việc Vasilko kết hôn với một người chị của Leszek chứ không phải con gái của ông. Hiện thông tin từ Tatishchev về Vasilko Yaropolkovich được cho là không còn xác đáng. Dường như chúng không dựa trên các nguồn tin đã thất lạc mà có thể chỉ là nhận định sai lầm của Tatsihchev.
Theo biên niên sử của Jan Długosz, Leszek được chôn cất trong Nhà thờ Płock. Długosz có thể có được thông tin này từ một số nguồn đã thất lạc, hoặc cũng có thể ông biết điều này thông qua việc khám nghiệm tử thi, hoặc đó có thể chỉ là giả định của riêng ông ta. Đến thời điểm hiện tại, các nhà sử học vẫn cho rằng thông tin này có khả năng xảy ra.
Theo di chúc cuối cùng của Leszek, người thừa kế của ông là Casimir II Người xứng đáng. Một số sử gia Ba Lan (trước hết là Henryk Rutkowski) cho rằng sau cái chết của Leszek, Mieszko III Lớn đã nắm quyền kiểm soát phần phía tây của Kuyavia. Tuy nhiên, không có bằng chứng trực tiếp nào trong các nguồn chính thống nhắc về điều này.
Tham khảo
Thể loại:Mất năm 1186 Thể loại:Sinh thập niên 1160
Protaxis incisipennis
Protaxis incisipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Protaxis
Gentiana squarrosa
Gentiana squarrosa là một loài thực vật có hoa trong họ Long đởm. Loài này được Ledeb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1812.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gentiana Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1812
Hyposmocoma ekaha
Hyposmocoma ekaha là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Oahu. Loài địa phương ở the Halawa Valley.
Ấu trùng ăn Asplenium nidus.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hyposmocoma Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Stephen Kim Sou-hwan
Stephen Kim Sou-hwan (1922 - 2009) là một hồng y người Hàn Quốc của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông nguyên là Hồng y Trưởng đẳng Linh mục của Hồng y Đoàn, Tổng giám mục chính tòa Tổng giáo phận Seoul, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Hàn Quốc và Chủ tịch Liên Hội đồng Giám mục Á Châu. Hồng y Sou-hwan cũng từng tham dự hai cuộc mật nghị hồng y tháng 8 vào tháng 10 năm 1978 chọn lần lượt Giáo hoàng Gioan Phaolô I và Giáo hoàng Gioan Phaolô II.
Tiểu sử
Hồng y Kim Sou-hwan sinh ngày 8 tháng 5 năm 1922 tại Taegu, Hàn Quốc. Sau quá trình tu học dài hạn tại các chủng viện, ngày 15 tháng 9 năm 1951, Phó tế Kim Sou-hwan được truyền chức linh mục.
Ngày 15 tháng 2 năm 1966, Tòa Thánh loan báo tin tức về việc tuyển chọn linh mục Kim Sou-hwan vào chức vụ Giám mục chính tòa Giáo phận Masan. Tân giám mục được cử hành nghi thức tấn phong sau đó vào ngày 31 tháng 5 cùng năm. Ba giáo sĩ tham dự nghi thức chính yếu gồm vị chủ phong là Tổng giám mục Antonio del Giudice, Khâm sứ Tòa Thánh tại Hàn Quốc; hai vị khác phụ phong là Tổng giám mục John Baptist Sye Bong-Kil từ Tổng giáo phận Daegu (Taegu) và giám mục John A. Choi Jae-seon, giám mục chính tòa Giáo phận Busan (Pusan). Tân giám mục chọn châm ngôn cho mình là: Pro vobis et pro multis (tiếng Hàn:너희와 모든 이를 위하여).
Hai năm sau đó, ngày 9 tháng 4 năm 1968, Tòa Thánh loan báo tin thăng Giám mục Kim Sou-hwan làm Tổng giám mục Tổng giáo phận Seoul, với địa phận thuộc thủ đô Seoul. Một năm sau đó, Giáo hoàng Phaolô VI chọn Tổng giám mục Kim Sou-hwan tước vị Hồng y Đẳng linh mục Nhà thờ San Felice da Cantalice a Centocelle. Tân hồng y khi đó chưa tròn 47 tuổi. Từ ngày 10 tháng 6 năm 1975, ông còn kiêm thêm chức danh Giám quản Tông Tòa Giáo phận Bình Nhưỡng, thuộc Triều Tiên.
Tham khảo
Thể loại:Hồng y Thể loại:Sinh năm 1922 Thể loại:Mất năm 2009
Sabuncular, Seydiler
Sabuncular là một xã thuộc huyện Seydiler, tỉnh Kastamonu, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 208 người.
René van de Kerkhof
René van de Kerkhof (sinh 16 tháng 9 năm 1951 tại Helmond, Noord-Brabant), tên thường gọi là René, là một cựu cầu thủ bóng đá Hà Lan, từng chơi cho các câu lạc bộ Hà Lan như FC Twente và PSV Eindhoven.
René và người anh em song sinh Willy đều là thành viên của đội tuyển Hà Lan có mặt trong trận chung kết World Cup 1974 và là những cầu thủ chủ chốt giúp Hà Lan lọt vào trận chung kết World Cup 1978. Ngoài ra, ông cũng cùng Hà Lan tham dự 2 Euro: 1976 và 1980. Tổng cộng, René khoác áo đội tuyển quốc gia 47 trận và ghi được 5 bàn thắng.
Không như Willy chỉ chơi bóng ở Hà Lan, René còn chơi bóng ở các câu lạc bộ ngoại quốc. Mùa bóng 1984-85, ông còn sang châu Á thi đấu ở câu lạc bộ Seiko ở Hồng Kông.
Ông có tên trong danh sách 125 cầu thủ còn sống xuất sắc nhất do Pelé lựa chọn tháng 3 năm 2004.
Tham khảo
Thể loại:FIFA 100 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Hà Lan Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Hà Lan Thể loại:Cầu thủ bóng đá PSV Eindhoven Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Twente Thể loại:Nhân vật thể thao sinh đôi
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Hà Lan ở nước ngoài
Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1974
Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1978
Lasioglossum meneliki
Lasioglossum meneliki là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1915.
Tham khảo
Thể loại:Lasioglossum Thể loại:Động vật được mô tả năm 1915
Euoplos bairnsdale
Euoplos bairnsdale là một loài nhện trong họ Idiopidae.
Loài này thuộc chi Euoplos. Euoplos bairnsdale được Barbara York Main miêu tả năm 1995.
Tham khảo
Thể loại:Euoplos
Onobrychis kachetica
Onobrychis kachetica là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Boiss. & Buhse miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Onobrychis
Mã Lâm (bóng bàn)
Mã Lâm (chữ Hán giản thể: 马琳, chữ Hán phồn thể: 馬琳, Ma Lin) là một vận động viên bóng bàn đẳng cấp quốc tế của Trung Quốc. Anh sinh ngày 19 tháng 1 năm 1980 tại Thẩm Dương, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc. Theo xếp hạng của ITTF tháng 9 năm 2007 anh là vận động viên số một thế giới. Anh học bóng bàn từ năm sáu tuổi và trở thành thành viên của đội tuyển tỉnh năm 1990. Năm 1994 anh gia nhập đội tuyển quốc gia.
Mã Lâm sử dụng vợt dọc. Tuy nhiên ngoài việc sử dụng đẩy trái truyền thống, anh còn sử dụng những quả trái tay dùng mặt trái của vợt.
Mã Lâm từng sang Việt Nam tham dự giải Cây vợt vàng khi chưa nổi tiếng.
Kỹ năng
Mã Lâm sau khi có tên tuổi ở làng bóng bàn Trung Quốc thì chuyển sang lối đánh cầm thìa với nhiều cú giật đầy uy lực. Thân pháp nhanh nhẹn cộng với khả năng phán đoán nhạy bén, thi đấu tự tin đã giúp Mã Lâm giành nhiều chiến thắng trước các đối thủ có tầm cỡ. Ngoài ra, Mã Lâm còn tuyệt kỹ giao bóng rất đặc biệt, bóng có độ giật xoáy rất cao khiến đối phương khó phán đoán và anh thường thắng điểm trực tiếp với cú giao bóng này.
Tham khảo
Thể loại:Vận động viên bóng bàn Trung Quốc Thể loại:Huy chương vàng tại Thế vận hội Mùa hè 2008 Thể loại:Người Liêu Ninh Thể loại:Nhân vật thể thao từ Thẩm Dương Thể loại:Vận động viên bóng bàn từ Liêu Ninh Thể loại:Huy chương Thế vận hội Mùa hè 2004
Turbo chinensis
Turbo (Batillus) chinensis là một loài ốc biển, trong họ Turbinidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Turbo
Paseky nad Jizerou
Tham khảo
Thể loại:Huyện Semily Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Grimmia trinervis
Grimmia trinervis là một loài Rêu trong họ Grimmiaceae. Loài này được R.S. Williams mô tả khoa học đầu tiên năm 1903.
Liên kết ngoài
Thể loại:Grimmia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1903
Phyllolabis edwardsi
Phyllolabis edwardsi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Rourea neglecta
Phân bố
Loài này có tại miền bắc Brasil, Guiana thuộc Pháp và Venezuela.
Liên kết ngoài
N Thể loại:Thực vật Brasil Thể loại:Thực vật Colombia Thể loại:Thực vật Venezuela Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1871
Savanes
Savanes là tên của 2 vùng ở Tây Phi:
Savanes (vùng của Togo)
phải|125px nhỏ|trái|250px|Các tỉnh của Savanes
Savanes là vùng cực bắc của Togo. Dapaong là thủ phủ vùng này. Đô thị lớn khác trong vùng này có Mango.
Savanes được chia thành các tỉnh Kpendjal, Oti, Tandjouaré, và Tône.
Về phía nam của Savanes là vùng Kara, biên giới nội địa duy nhất của vùng. Vùng này giáp với các khu vực nước ngoài sau: Savanes là vùng duy nhất của quốc gia này giáp Burkina Faso.
Tham khảo
Thể loại:Vùng của Togo Thể loại:Vùng Savanes
Poya (bướm đêm)
Poya là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Geometridae
Eos histrio
Eos histrio là một loài chim trong họ Psittacidae.
Tham khảo
Thể loại:Eos Thể loại:Chim Indonesia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1776 Thể loại:Loris
Prothema angulifera
Prothema angulifera là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Prothema
Araeoncus humilis
Araeoncus humilis là một loài nhện trong họ Linyphiidae. Chúng được John Blackwall miêu tả năm 1841.
Tham khảo
H Thể loại:Động vật được mô tả năm 1841
Quercus fangshanensis
Quercus fangshanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cử. Loài này được Liou miêu tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Gongora galeottiana
Liên kết ngoài
Thể loại:Gongora Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1845
Quercus fangshanensis
Tham khảo
F Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1936
Hadena variegata
Hadena variegata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Xylopia africana
Xylopia africana là một loài thực vật thuộc họ Annonaceae. Loài này có ở Cameroon, Nigeria, và São Tomé và Príncipe. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Lasioglossum mergense
Lasioglossum mergense là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1924.
Hyposmocoma elegans
Hyposmocoma elegans là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Maui. Loài địa phương ở Olinda, nơi nó được tim thấy ở độ cao 4,000 feet.
Phyllolabis encausta
Phyllolabis encausta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.
Tham khảo
Thể loại:Phyllolabis Thể loại:Limoniidae ở vùng Nearctic
Bakhmach
Bakhmach (tiếng Ukraina: Бахмач) là một thành phố của Ukraina. Thành phố này thuộc tỉnh Chernihiv. Thành phố này có diện tích ? km2, dân số theo điều tra dân số năm 2001 là 20332 người.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố của Ukraina Thể loại:Tỉnh Chernihiv Thể loại:Thành phố ở tỉnh Chernihiv
Thenalidine
Thenalidine là thuốc kháng histamine có đặc tính kháng cholinergic được sử dụng làm thuốc chống ngứa. Nó đã bị rút khỏi thị trường Mỹ, Canada và Anh vào năm 1963 do nguy cơ giảm bạch cầu trung tính.
Tham khảo
Thể loại:Bài viết chứa mã định danh InChI đã thay đổi
Euoplos ballidu
Euoplos ballidu là một loài nhện trong họ Idiopidae.
Loài này thuộc chi Euoplos. Euoplos ballidu được Barbara York Main miêu tả năm 2000.
Tham khảo
Thể loại:Euoplos
Pico Cristóbal Colón
Pico Cristóbal Colón là ngọn núi cao nhất Colombia, với chiều cao ước tính là 5.700 m (18.700 ft). Đây cũng là đỉnh cao nổi bật nhất thứ năm trên thế giới.
Cristóbal Colón là một phần của dãy núi Sierra Nevada de Santa Marta, cùng với Pico Simón Bolívar. Đỉnh cao được đặt tên theo Christopher Columbus.
Pico Cristóbal Colón và Pico Simón Bolívar là hai đỉnh cao nhất ở Colombia và gần như bằng nhau về độ cao. Trên những ngọn núi đó có tuyết phủ vĩnh viễn.
Pico Cristóbal Colón lần đầu tiên được G. Wood, A. Bakerwell và E. Praolini leo lên năm 1939.
Điểm cao nhất gần đó nhất là Volcán Cayambe, cách khoảng 1.288 km (800 dặm).
Cichlasomatinae
Cichlasomatinae là một phân họ trong họ Cá hoàng đế. Phân họ này bao gồm tất cả các loài cá hoàng đế bản địa của Caribe (Cuba và Hispaniola), Hoa Kỳ (miền nam Texas), México và Trung Mỹ, và một số loài khác ở Nam Mỹ (các phân họ khác ở Nam Mỹ là Astronotinae, Cichlinae, Geophaginae và Retroculinae). Phân họ Cichlasomatinae thường được chia thành 2 tông: Cichlasomatini và Heroini.
Các chi
Phân họ này gồm khoảng 47 chi và 260 loài:
Liên kết ngoài
Thể loại:Họ Cá hoàng đế
Turbo chrysostomus
Turbo chrysostomus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turbinidae.
Tham khảo
Thể loại:Turbo
Nhà của nhà truyền giáo ở Gdańsk
Nhà của nhà truyền giáo (cũng là Nhà của ba nhà truyền giáo ; Dom Kaznodziei) là một nhà phố theo phong cách ở Gdańsk, Ba Lan. Nó nằm ở trung tâm của khu Phố cổ lịch sử tại Phố Katarzynki.
Lịch sử
Ngôi nhà được xây dựng từ năm 1599 đến 1602 theo kế hoạch của một kiến trúc sư địa phương Anthonis van Obberghen. Ban đầu, nó là căn hộ cho các giáo sĩ Luther phục vụ ở Nhà thờ thánh Catherine. Mặt tiền, một trong số rất ít trong khu vực sống sót sau Thế chiến II, được chia thành ba phần riêng biệt, khiến tòa nhà trông giống như ba ngôi nhà phố giống hệt nhau nhưng tách biệt. Điều này làm cho tòa nhà lớn phù hợp hơn với những ngôi nhà phố hẹp xung quanh. Đó là một đặc điểm chung của nhiều dự án của van Obberghen, đặc biệt là Grand Armory và Cổng xanh. Phía trước mặt tiền là một lan can mạ vàng đặc trưng.
Ba phần của mặt tiền được gắn với nhau bằng một dòng chữ bằng tiếng Đức chạy ngay bên dưới ngọn, đọc "DIE AVF DEN HERRN HARREN KRIEGEN CẦN KRAFT DASS SIE AVFFAHREN MIT FLVEGELN WIE ADLER" (Those who trust in the Lord will find new strength. They will soar high on wings like eagles Nhửng người tin vào Chúa sẽ tìm thấy được thế mạnh mới. Họ sẽ bay cao trên đôi cánh như đại bàng ).
Aristida hackelii
Aristida hackelii là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Arechav. mô tả khoa học đầu tiên năm 1902.
Nhà của nhà truyền giáo ở Gdańsk
Lịch sử
Vào ngày 27 tháng 2 năm 1967, tòa nhà được ghi vào sổ đăng ký di sản văn hóa. Nó đã được khôi phục và xây dựng lại hoàn toàn vào năm 1970. Hiện tại nó là trụ sở của Trung tâm Y tế Nội tiết Khu vực.
Tham khảo
Thể loại:Kiến trúc Ba Lan
Şalgam, Seydiler
Şalgam là một xã thuộc huyện Seydiler, tỉnh Kastamonu, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 143 người.
Lapeirousia violacea
Lapeirousia violacea là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được Goldblatt miêu tả khoa học đầu tiên năm 1972.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lapeirousia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Eos bornea
Tham khảo
Thể loại:Eos Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
Eos bornea Eos bornea
Grimmia tristicha
Grimmia tristicha là một loài Rêu trong họ Grimmiaceae. Loài này được (Brid.) Schwägr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1811.
Praeantarctia
Tham khảo
Thể loại:Geometridae
Sargeant, Minnesota
Sargeant là một thành phố thuộc quận Mower, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 61 người.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố của Minnesota Thể loại:Quận Mower, Minnesota
Xylopia amplexicaulis
Xylopia amplexicaulis là một loài thực vật thuộc họ Annonaceae. Đây là loài đặc hữu của Mauritius. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Thực vật Mauritius A
Hyposmocoma eleuthera
Hyposmocoma eleuthera là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Hawaii. Loài địa phương ở Kilauea.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hyposmocoma Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Từ Siêu
Từ Siêu (sinh 1981 ) là một kỳ thủ cờ tướng Trung Quốc. Anh là nhà vô địch Trung Quốc năm 2017 và vô địch thế giới năm 2019.
Vô địch quốc gia 2017
Giải vô địch cờ tướng Trung Quốc 2017 thi đấu theo thể thức loại trực tiếp gồm 64 kỳ thủ. Từ Siêu nằm trong nhóm 32 kỳ thủ không phải qua đấu loại (do đạt kết quả tốt ở giải năm 2016). Hai vòng đấu đầu tiên Từ Siêu lần lượt thắng Hoàng Hải Lâm và Kim Ba sau hai ván cờ tiêu chuẩn cùng tỉ số 3-1 (1 thắng 1 hoà). Từ vòng ba trở đi, với các đối thủ khó khăn hơn, Từ Siêu đều kết thúc trận đấu sau 3 ván, tức hai ván tiêu chuẩn và 1 ván cờ nhanh. Sau khi vượt qua Thân Bằng ở vòng ba, anh bất ngờ thắng được hai cựu vô địch được đánh giá cao, là ứng viên vô địch là Triệu Hâm Hâm và Tưởng Xuyên cùng tỉ số 4-2 (1 thắng 2 hoà). Trong trận chung kết gặp đương kim vô địch, cũng là người xếp số 1 trong bảng xếp hạng Trung Quốc Vương Thiên Nhất, Từ Siêu hoà 2 ván tiêu chuẩn. Ván cờ nhanh bốc thăm được đi trước, anh đã giành chiến thắng và lên ngôi vô địch giải, trở thành kỳ vương thứ 19 của Trung Quốc.
Năm 2018 anh không bảo vệ được chức vô địch sau khi thua Trịnh Duy Đồng ở vòng hai của giải vô địch quốc gia theo thể thức loại trực tiếp.
Vô địch thế giới 2019
Do vô địch quốc gia năm 2017 nên Từ Siêu là một trong hai kỳ thủ đại diện Trung Quốc tại Giải vô địch cờ tướng thế giới 2019. Từ Siêu thi đấu tốt, sau 8 vòng đấu hệ Thụy Sĩ anh dẫn đầu bảng với 13 điểm (+5 =3), giành quyền vào chung kết gặp Hoàng Học Khiêm. Ở ván đấu chung kết với ưu thế đi trước, Từ Siêu chiến thắng và trở thành nhà vô địch thế giới năm 2019.
Chú thích
Thể loại:Vận động viên cờ tướng Trung Quốc
Bifurcia cucurbita
Bifurcia cucurbita là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Bifurcia. Bifurcia cucurbita được Zhai & Zhu miêu tả năm 2007.
Tham khảo
Thể loại:Bifurcia
Phyllolabis fenderiana
Phyllolabis fenderiana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.
Tham khảo
Thể loại:Phyllolabis Thể loại:Limoniidae ở vùng Nearctic
Lasioglossum meritum
Lasioglossum meritum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Sandhouse mô tả khoa học năm 1924.
Tham khảo
Thể loại:Lasioglossum Thể loại:Động vật được mô tả năm 1924
Prothema cakli
Prothema cakli là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Prothema
Baccharis bezanilleana
Baccharis bezanilleana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được J.Rémy mô tả khoa học đầu tiên năm 1849.
Liên kết ngoài
Thể loại:Baccharis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1849
Euoplos festivus
Euoplos festivus là một loài nhện trong họ Idiopidae.
Loài này thuộc chi Euoplos. Euoplos festivus được William Joseph Rainbow & Pulleine miêu tả năm 1918.
Oxira nigrosigna
Oxira nigrosigna là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Oxira
Üyük, Seydiler
Üyük là một xã thuộc huyện Seydiler, tỉnh Kastamonu, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 85 người.
Derhachi
Derhachi (tiếng Ukraina: Дергачі) là một thành phố của Ukraina. Thành phố này thuộc tỉnh Kharkiv. Thành phố này có diện tích ? km², dân số theo điều tra dân số năm 2001 là 20.258 người.
Syzygium calcicola
Syzygium calcicola là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được (Merr.) Merr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1951.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1951
Paskov
Paskov là một thị trấn thuộc huyện Frýdek-Místek, vùng Moravskoslezský, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Frýdek-Místek Thể loại:Thị trấn của Cộng hòa Séc Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Conospermum sigmoideum
Conospermum sigmoideum là một loài thực vật có hoa trong họ Quắn hoa. Loài này được E.M.Benn. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1995.
Liên kết ngoài
Thể loại:Conospermum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1995
Mutisia saltensis
Mutisia saltensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Cabrera mô tả khoa học đầu tiên năm 1951.
Eos reticulata
Eos reticulata là một loài chim trong họ Psittacidae.
Tham khảo
Thể loại:Eos Thể loại:Loris
Cichlinae
Cichlinae là một phân họ cá hoàng đế phân bố ở Nam Mỹ. Chúng là cá săn mồi có thân hình tương đối dài. Trong 3 chi thuộc phân họ này, một số loài Cichla dài đến 1 m, vì vậy chúng là các loài cá hoàng đế lớn nhất của châu Mỹ, và là các loài cá lớn nhất trong họ Cá hoàng đế. Ngược lại, Teleocichla là các loài nhỏ nhất của châu Mỹ, và chiều dài của chúng chỉ đạt khoảng 6 cm.
Tham khảo
Thể loại:Cichlinae
Phyllolabis flavida
Phyllolabis flavida là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.
Tham khảo
Thể loại:Phyllolabis Thể loại:Limoniidae ở vùng Nearctic
Turbo cidaris
Turbo cidaris là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turbinidae.
Tham khảo
Thể loại:Turbo
Bifurcia curvata
Bifurcia curvata là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Bifurcia. Bifurcia curvata được Sha & Zhu miêu tả năm 1987.
Tham khảo
Thể loại:Bifurcia
Bảo chính đoàn
Bảo chính Đoàn là một tổ chức bán quân sự của Đại Việt Quốc dân Đảng thành lập trong vùng kiểm soát của thực dân Pháp giai đoạn 1945-1954 ở miền Bắc Việt Nam nhằm mục đích bảo vệ chính quyền Quốc gia Việt Nam do các đảng viên Đại Việt giữ các vị trí then chốt.
Lịch sử
Tiền thân của tổ chức này là tổ chức Thanh niên Bảo quốc Đoàn, do các ông Nguyễn Hữu Trí, Nguyễn Tôn Hoàn, Hà Thúc Ký, Phạm Thái, Trần Văn Xuân.v.v... thành lập (khoảng tháng 12/1949), để tập hợp, quy tụ số thanh niên nam nữ trong vùng Pháp kiểm soát ở Bắc Việt, bằng các hình thức như: hướng đạo, các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục, thể thao... tạo ra lực lượng hậu thuẫn, gây thanh thế cho đảng Đại Việt.
Sau khi chính phủ Bảo Đại ra đời (năm 1949), nhiều yếu nhân của đảng Đại Việt giữ trọng trách trong chính phủ mới, như: Phan Huy Quát-Tổng trưởng Bộ Quốc phòng; Lê Thăng-Tổng trưởng Bộ Thông tin; Nguyễn Tôn Hoàn - Tổng trưởng Bộ Thanh niên; Nguyễn Hữu Trí - Thủ hiến Bắc Việt; Nguyễn Đình Tài - Giám đốc Nha công an v.v... thì Bảo Quốc đoàn được quân sự hóa dần dần trở thành Bảo Chính đoàn, tuyển mộ thanh niên để huấn luyện, biên chế theo mô hình quân đội Pháp, nhận trang bị và vũ khí Pháp, được điều hành bởi các sĩ quan chỉ huy trực tiếp là đảng viên Đại Việt.
Bảo chính Đoàn có quan hệ chặt chẽ với Đoàn Quân thứ Hành chánh Lưu động (GAMO-Groupe Administratif Mobile Operationnel) và lực lượng bán vũ trang Hương Dũng Đoàn, gây nhiều tổn thất cho Việt Minh ở Bắc Việt.
Tham khảo
Thể loại:Đại Việt Quốc dân Đảng Thể loại:Quân đội Quốc gia Việt Nam
Andrew Marvell
Andrew Marvell (31 tháng 3 năm 1621 – 16 tháng 8 năm 1678) – là nhà thơ Anh, một trong những đại diện cuối cùng của phái siêu hình và là một bậc thầy thơ ca của chủ nghĩa cổ điển Anh.
Tiểu sử
Marvell tốt nghiệp Đại học Cambridge năm 1639 và ngay sau đó ra sống ở nước ngoài. Những năm 1650 – 1652 ông viết trường ca Upon Appleton House, và bài thơ The Garden rất nổi tiếng. Những năm 1653 – 1657 được Oliver Cromwell bảo lãnh để làm gia sư cho William Dutton và sau đó làm cộng sự cho John Milton ở Bộ ngoại giao. Năm 1659 ông được bầu vào Quốc hội đại diện cho quyền lợi của thành phố Hull (nay là Kingston upon Hull) cho đến cuối đời.
Suốt một quãng thời gian dài hàng thế kỷ (XVIII – XIX) Marvell là nhà thơ bị che khuất bởi bóng của những cây đa cây đề như John Milton và John Dryden. Trong những cuốn sách viết về lịch sử văn học, tên tuổi Andrew Marvell chỉ thỉnh thoảng được nhắc đến như là tác giả của những bài thơ trào phúng hoặc những bài thơ tôn giáo. Chỉ đến đầu thế kỷ XX nhà thơ T. S. Eliot mới tìm thấy thần tượng của mình bị lãng quên khi ông cho rằng bài thơ To His Coy Mistress là bài thơ hay nhất của thi ca Anh mọi thời đại. Nhà văn Vladimir Nabokov trong tiểu thuyết Lửa nhạt (Pale Fire, 1962) trích dẫn rất nhiều câu từ tác phẩm Nymph Complaining for the Death of her Fawn của Andrew Marvell.
Một vài bài thơ
nhỏ|phải|100px|Tượng Andrew Marvell ở Trinity Square, Kingston upon Hull, Anh
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhà thơ Anh Thể loại:Mất năm 1678
Họ Hoa môi
Họ Hoa môi (danh pháp khoa học: Lamiaceae), còn được gọi bằng nhiều tên khác như họ Húng, họ Bạc hà v.v, là một họ thực vật có hoa. Nó từng được coi là có họ hàng gần với họ Verbenaceae nhưng một số nghiên cứu phát sinh loài gần đây đã chỉ ra rằng một loạt các chi được phân loại trong họ Verbenaceae thực chất là thuộc về họ Lamiaceae, trong khi các chi cốt lõi của họ Verbenaceae thì không có quan hệ họ hàng gần với Lamiaceae mà là có quan hệ họ hàng gần hơn với các thành viên khác của bộ Lamiales. Họ Lamiaceae mở rộng chứa từ khoảng 233 tới 263 tới 236 chi và khoảng 6.900 tới 7.173 loài.
Các loài thực vật trong họ này nói chung có hương thơm trong mọi phần của cây và bao gồm nhiều loài cây thân thảo được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực, như húng quế, bạc hà, hương thảo, xô thơm, oải hương, tía tô, hương nhu tía. Một số loài là cây bụi hay cây gỗ, hiếm gặp hơn là các dạng dây leo. Nhiều loài được gieo trồng rộng rãi, không chỉ vì hương thơm của chúng mà còn vì dễ gieo trồng: chúng thuộc về các loài thực vật dễ nhân giống nhất bằng các cành giâm. Bên cạnh những loài lấy lá để ăn, làm gia vị còn một số loài được trồng làm cảnh, như húng chanh. Một số loài khác được trồng vì mục đích lấy hạt (chứ không phải lá) làm thực phẩm, như hạt cây chia.
Tên gọi nguyên gốc của họ này là Labiatae, do hoa của chúng thông thường có các cánh hoa hợp thành môi trên và môi dưới. Tên gọi này hiện nay vẫn là hợp lệ, nhưng phần lớn các nhà thực vật học hiện tại thích sử dụng tên gọi "Lamiaceae" hơn khi nói về họ này.
Các lá của chúng mọc chéo chữ thập, nghĩa là lá sau mọc vuông góc với lá trước, hay mọc vòng.
Thân cây nói chung có tiết diện hình vuông, nhưng điều này không phải bắt buộc ở tất cả các loài cũng như tiết diện kiểu này cũng có thể xuất hiện ở các họ thực vật khác.
Các chi
Các chi trong họ mở rộng :
Các phân họ
Phân loại Cantino (1992):
Hyposmocoma emendata
Hyposmocoma emendata là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Maui. Loài địa phương ở Haleakala, nơi nó được tim thấy ở độ cao 5,000 feet.
Họ Hoa môi
Các phân họ
Phân loại NCBI (2010):
Grimmia tristichoides
Grimmia tristichoides là một loài Rêu trong họ Grimmiaceae. Loài này được Margad. mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.
Liên kết ngoài
Thể loại:Grimmia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Xylopia aromatica
Tham khảo
Thể loại:Thực vật Brasil A
Lasioglossum merosum
Lasioglossum merosum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Sandhouse mô tả khoa học năm 1924.
Tham khảo
Thể loại:Lasioglossum Thể loại:Động vật được mô tả năm 1924
Quercus faxonii
Quercus faxonii là một loài thực vật có hoa trong họ Cử. Loài này được Trel. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1917.
Tham khảo
F Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1917
Plateaux (vùng)
nhỏ|trái|250px|Các tỉnh của Plateaux
Plateaux là một trong 5 vùng của Togo.
Atakpamé là thủ phủ vùng này. Đây là vùng có diện tích lớn nhất và có dân số đông thứ 2 (sau vùng Maritime). Các thành phố chính khác ở vùng Plateaux gồm Kpalimé và Badou.
Plateaux được chia thành các tỉnh sau:
Xem thêm
Vùng của Togo
Tham khảo
Thể loại:Vùng của Togo Thể loại:Vùng Plateaux
Châu Mỹ
Từ nguyên
Việc sử dụng lần đầu tiên cái tên America cho vùng đất rộng lớn này được biết đến là vào ngày 25 tháng 4 năm 1507, và được sử dụng để chỉ nơi mà ngày nay là Nam Mỹ. Nó xuất hiện lần đầu tiên trên một bản đồ thế giới với 12 múi giờ, cùng với một bản đồ treo tường lớn nhất thực làm ra từ trước đến nay, cả hai đều do người chuyên vẽ bản đồ người Đức là Martin Waldseemüller vẽ tại Saint-Dié-des-Vosges ở Pháp. Đây là bản đồ đầu tiên thể hiện châu Mỹ như là một vùng đất lớn tách biệt với châu Á. Một cuốn sách đi kèm, Cosmographiae Introductio, vô danh nhưng rõ ràng được viết bởi cộng tác viên của Waldseemüller là Matthias Ringmann, đã thuật rằng, "Tôi không thấy bất kỳ một điều gì để phản đối việc gọi phần này [đại lục Nam Mỹ], theo Americus là người đã khám phá ra nó và ông là một người đàn ông thông minh, Amerigen, là Vùng đất của Americus, hay America: do cả châu Âu (Europa) và châu Á (Asia) đều mang tên có gốc từ một phụ nữ". Americus Vespucius là tên gọi Latinh hóa của nhà thám hiểm Florentine tên là Amerigo Vespucci, và America là dạng giống cái của Americus. Amerigen được giải thích là Amerigo cộng với gen, tân cách trong tiếng Hi Lạp của từ 'Trái Đất', và có nghĩa là 'vùng đất của Amerigo'. . Amerigo là một từ tiếng Ý có gốc từ tiếng Latin cổ Emericus.
Vespucci dường như đã không biết được việc tên của mình đã được dùng để đặt cho vùng đất mới, do bản đồ của Waldseemüller đã không được đưa đến Tây Ban Nha cho đến vào năm sau khi ông mất. Ringmann có vẻ đã được dẫn dắt thêm tên Vespucci khi cho đăng tải rộng rãi Bức thư Soderini, một phiên bản đã được biên tập từ một trong các bức thư thật của Vespucci ghi chép về việc vạch bản vẽ bờ biển Nam Mỹ, trong đó tán dương khám phá này và ngụ ý rằng ông công nhận Nam Mỹ là một lục địa tách biệt với châu Á. Tây Ban Nha chính thức từ chối chấp thuận tên gọi America trong suốt hai thế kỷ, nói rằng Colombo nên được tán dương, và các bản đồ cuối cùng của Waldseemüller, sau khi ông đã ngừng hợp tác với Ringmann, không bao gồm tên gọi đó; tuy nhiên, việc sử dụng lại bắt đầu khi Gerardus Mercator áp dụng tên gọi này cho bản đồ Thế giới Mới của ông năm 1538.
nhỏ|phải|Bản đồ châu Mỹ của Jonghe, khoảng [[1770]]
Vị trí địa lý
71°60' cực Bắc - 53°56' cực Nam.
Châu Mỹ rộng hơn 42 triệu km², đứng thứ hai trên thế giới. So với các châu lục khác, châu Mĩ nằm trải dài trên nhiều vĩ độ hơn cả, từ vùng cực Bắc đến tận vùng cận cực Nam. Nơi hẹp nhất của châu Mỹ là eo đất Panama rộng không đến 50 km. Kênh đào Panama đã cắt qua eo đất này, nối liền Thái Bình Dương và Đại Tây Dương châu Mỹ trải rộng trên 2 lục địa: lục địa Bắc Mỹ và Nam Mỹ.
Lịch sử
Trong tác phẩm "Luận thuyết thứ hai về chính quyền dân sự", John Locke đã viết "Ở thời kỳ khởi đầu thì cả thế giới đều như châu Mỹ". Locke đã dùng phép ẩn dụ nêu trên chỉ để miêu tả 1 xã hội tự nhiên từng tồn tại trước khi xuất hiện một xã hội công dân. Tuy nhiên lối nói ẩn dụ của ông còn gợi lên 1 hình ảnh của 1 châu Mỹ lần đầu tiên được người châu Âu phát hiện.
Định cư
Các chi tiết về việc những người Indien cổ đã di cư đến và tỏa ra khắp châu Mỹ vào khoảng thời gian và bằng tuyến đường nào vẫn còn là chủ đề tranh luận. Các lý thuyết truyền thống cho rằng những người này đã đến châu Mỹ bằng cầu lục địa Beringia giữa đông Siberi và Alaska ngày nay vào khoảng từ 40.000-17.000 năm trước, khi mực nước biển bị giám xuống đáng kể do ảnh hưởng của kỷ băng hà Đệ Tứ. Những người này được cho là đã đi theo các loài động vật cực to lớn mà nay đã tuyệt chủng theo các hành lang không bị đóng băng kéo dài giữa các phiến băng Laurentide và Cordillera. và rồi họ tiếp tục đi bộ hoặc sử dụng các tàu thuyền nguyên sơ để di cư từ Tây Bắc Thái Bình Dương (phía Tây Bắc Mỹ) đến bờ biển Nam Mỹ. Bằng chứng của sự kiện về sau có được khi mực nước biển dâng lên hàng trăm mét sau kỉ băng hà cuối cùng.
Các nhà khảo cổ cho rằng những người Indien cổ đã di cư ra khỏi Beringia (Đông Alaska), đến một nơi nào đó trong khoảng từ 40.000-16.500 năm trước. Một vài đồng thuận đạt được cho đến nay là những người này có nguồn gốc từ Trung Á, và đã cư trú rộng rãi ở châu Mỹ vào cuối của kỷ băng hà cuối cùng, khoảng 16.000-13.000 năm trước.
Người Inuit di cư đến phần Bắc Cực của Bắc Mỹ theo 1 làn sóng di cư khác, và họ đến vào khoảng năm 1000 SCN. Cùng với thời điểm người Inuit di cư đến Bắc Mỹ, những người định cư Viking bắt đầu tới Greenland vào năm 982 và Vinland một thời gian ngắn sau đó,lập nên 1 khu định cư tại L'Anse aux Meadows, gần điểm cực Bắc của Newfoundland. Những người định cư Viking nhanh chóng rời bỏ Vinland, và biến mất khỏi Greenland vào năm 1500.
Thời kỳ tiền Colombo
nhỏ|220px|[[Công viên Địa chất Quốc gia Parkin|Parkin tại Arkansas, khoảng 1539. Herb Roe minh họa.]] Thời kỳ tiền Colombo bao gồm tất cả các phân tầng thời gian của lịch sử châu Mỹ trước khi sự xuất hiện của người châu Âu gây nên ảnh hưởng đáng kể cho châu lục, kéo dài từ thời từ các khu định cư Thượng Cổ đến thời kỳ thực dân châu Âu.
"Tiền Colombo" đặc biệt được sử dụng trong các ngữ cảnh để chỉ về nền văn minh bản địa lớn của châu Mỹ, như Mesoamerica (Olmec, Toltec, Teotihuacano, Zapotec, Mixtec, Aztec, Maya) và Andes (Inca, Moche, Muisca, Cañaris).
Nhiều nền văn minh thời kỳ Tiền-Colombo được hình thành dựa trên các đặc điểm và dấu hiệu như các điểm định cư lâu dài hay đô thị, nông nghiệp, các kiến trúc đô thị và tưởng niệm, cùng các hệ thống thứ bậc xã hội phức tạp. Một số nền văn minh từ lâu đời đã tàn phai khi những người châu Âu đầu tiên đến (cuối thế kỷ XV - đầu thế kỷ XVI), và chỉ được biến đến thông qua khảo cổ. Nhưng cũng có những nền văn minh vào thời điểm đó. Một vài nền văn minh như Maya, có các tư liệu bằng chữ viết. Tuy nhiên, hầu hết những người châu Âu khi đó coi các văn bản này là dị giáo, và nhiều trong số đó đã bị tiêu hủy trên những giàn thiêu Thiên Chúa giáo. Chỉ còn một số ít tài liệu còn lại đến ngày nay, giúp cho các sử gia hiện đại có cái nhìn khái quát về văn hóa và các kiến thức cổ.
Theo cả các ghi chép của dân bản địa châu Mỹ và người châu Âu, các nền văn minh châu Mỹ vào thời điểm tiếp xúc với người Âu đã đạt được nhiều thành tựu ấn tượng. Chẳng hạn, người Aztec đã xây dựng nên một trong những thành phố nguy nga nhất thế giới là Tenochtitlan, tại nơi mà nay là thành phố México, với dân số ước tính là 200.000 người. Các nền văn minh châu Mỹ cũng có những thành tựu ấn tượng về thiên văn học và toán học.
Thực dân hóa
Quá trình thực dân hóa của người châu Âu đã bắt đầu ngay sau chuyến đi đầu tiên của Cristoforo Colombo vào năm 1492. Điểm định cư đầu tiên của người Tây Ban Nha tại châu Mỹ là La Isabela ở miền Bắc Hispaniola. Đô thị này đã bị bỏ hoang sớm sau đó khi thành lập Santo Domingo de Guzmán năm 1496, thành phố cổ nhất do người châu Âu lập nên tại châu Mỹ. Nơi này trở thành căn cứ và từ đó chế độ quân chủ Tây Ban Nha quản lý các thuộc địa và mở rộng lãnh địa của mình. Trên lục địa, thành phố Panama bên bờ biển Thái Bình Dương được hình thành vào ngày 5/8/1519, đóng 1 vai trò quan trọng, và là cơ sở để thực dân Tây Ban Nha xâm chiếm Nam Mỹ. Theo nhà nhân chủng học R. Thornton, sự lây lan của các bệnh dịch mới do người châu Âu và châu Phi đem tới đã giết chết nhiều cư dân tại châu Mỹ. Người bản địa và thực dân châu Âu xảy ra xung đột trên diện rộng, kết quả dẫn đến điều mà David Stannard gọi là một cuộc diệt chủng dân bản địa. Những người di cư châu Âu đầu tiên là một phần của nỗ lực cấp nhà nước nhằm thành lập các thuộc địa tại châu Mỹ. Những người di cư tiếp tục di cư đến châu Mỹ nhắm trốn tránh các cuộc đàn áp tôn giáo hoặc tìm kiếm cơ hội về kinh tế. Trong khi đó, hàng triệu người đã bị buộc đưa đến châu Mỹ với thân phận nô lệ, tù nhân hay lao động giao kèo.
Địa chất
Nam Mỹ bị vỡ ra từ phần phía tây của siêu lục địa Gondwanaland vào khoảng 135 triệu năm trước, tạo thành 1 lục địa riêng. Khoảng 15 triệu năm trước, sự va chạm của mảng Caribe và Mảng Thái Bình Dương dẫn đến sự nổi lên của hàng loạt các núi lửa dọc theo ranh giới giữa chúng và tạo ra các hòn đảo. Những kẽ hở của quần đảo tại Trung Mỹ được lấp đầy từ vật liệu bị xói mòn đất của Nam Mỹ và Bắc Mỹ, cộng thêm vùng đất mới được tạo nên bởi hiện tượng núi lửa tiếp diễn. Khoảng 3 triệu năm trước, lục địa Bắc Mỹ và Nam Mỹ được nối với nhau bằng Eo đất Panama, do đó tạo nên 1 vùng đất châu Mỹ duy nhất.
Địa lý
Điểm cực Bắc của châu Mỹ nằm trên đảo Kaffeklubben, cũng là điểm trên mặt đất ở cực bắc của Thế giới. Điểm cực Nam nằm trên quần đảo Nam Thule, mặc dù đôi khi chúng được coi là một phần của châu Nam Cực.
Lục địa châu Mỹ có chiều Bắc Nam dài nhất trong số các châu lục. Khoảng cách từ 2 cực của nó, bán đảo Boothia ở phía Bắc Canada và Mũi Froward tại Patagonia của Chile là gần 14000 km.
Điểm cực Tây của phần lục địa nằm trên bán đảo Seward tại Alaska; đảo Attu, xa hơn về phía tây bờ biển Alaska, được coi là cực Tây của châu Mỹ. Ponta do Seixas ở Đông Bắc Brasil là điểm cực Đông của lục địa, trong khi Nordostrundingen tại Greenland, là điểm cực Đông của toàn châu lục.
Địa hình
nhỏ|phải|250px|[[Aconcagua, điểm cao nhất tại châu Mỹ]] Địa hình phía tây châu Mỹ bị chi phối bởi dãy Cordillera châu Mỹ, với dãy Andes chạy ở vùng ven biển phía tây Nam Mỹ và dãy núi Rocky cùng các dãy Cordillera Bắc Mỹ khác chạy dọc theo phần phía tây của Bắc Mỹ. Dãy Appalachian dài 2300 km (1429 dặm) chạy dọc theo bờ biển phía đông của Bắc Mỹ từ Alabama đến Newfoundland. Phía bắc của dãy Appalachian, Dãy Bắc Cực chạy dọc bờ biển phía đông của Canada.
Các dãy núi có các đỉnh cao nhất là Andes và Rocky. Trong khi các đỉnh cao thuộc Sierra Nevada và Dãy Cascade, không có nhiều đỉnh cao trên 4.000 feet. Tại Bắc Mỹ, 1 lượng lớn dãy núi cao trên 14.000 ft (4.267,2 m) xuất hiện tại Hoa Kỳ và cụ thể là tiểu bang Colorado. Đỉnh cao nhất của châu Mỹ nằm trên dãy Andes, Aconcagua thuộc Argentina; tại Bắc Mỹ Denali tại Alaska là đỉnh cao nhất.
Giữa các dãy núi ven biển tại Bắc Mỹ là một khu vực bằng phẳng. Đồng bằng Nội địa trải rộng trên lục địa với dộ cao thấp. Khiên Canadia chiếm 5 triệu km² ở Bắc Mỹ và nói chung là khá bằng phẳng. Tương tự như vậy, đông bắc của Nam Mỹ là vùng đất bằng phẳng của bồn địa Amazon. Cao nguyên Brasil ở phía đông khá bằng song có một số biến đổi trong địa hình, trong khi xa hơn về phía nam là các vùng đất thấp rộng lớn Gran Chaco và Pampas.
Đồ gốm
nhỏ|[[Gốm Bát Tràng]] nhỏ|Một thợ gốm tại nơi làm việc ở [[Morena, Ấn Độ ]] nhỏ|Đồ gốm từ [[Vùng đất Székely|Székely Land, Romania, được bán ở Budapest.]] Đồ gốm là các sản phẩm chứa đựng được tạo hình và các đồ vật khác bằng đất sét và các vật liệu gốm khác, được nung ở nhiệt độ cao để tạo cho chúng một hình dạng cứng và bền. Các loại chính bao gồm đồ đất nung, đồ sành và đồ sứ. Nghề gốm là nghề hay quy trình sản xuất các sản phẩm như vậy. Nơi mà các đồ gốm như vậy được làm bởi một thợ gốm được gọi là xưởng gốm. Định nghĩa về đồ gốm được Hiệp hội Thử nghiệm và Vật liệu Hoa Kỳ (ASTM) sử dụng là "tất cả các loại gốm nung có chứa đất sét khi hình thành, ngoại trừ các sản phẩm kỹ thuật, kết cấu và vật liệu chịu lửa". Trong khảo cổ học, đặc biệt là thời kỳ cổ đại và tiền sử, "đồ gốm" thường chỉ có nghĩa là các loại chai, lọ, hũ, bình, chum, chóe, vại, còn các loại hình vật hay người làm từ cùng một vật liệu được gọi là "terracotta". Đất sét như là một phần của vật liệu được sử dụng được yêu cầu bởi một số định nghĩa về gốm, nhưng điều này là không rõ ràng.
Châu Mỹ
Thủy văn
Tại Bắc Mỹ, phía đông của dãy Appalachian không có các con sông lớn song có nhiều dòng chảy theo hướng đông ra Đại Tây Dương. Các con sông chảy từ vùng trung tâm của Canada ra vịnh Hudson. Ở bờ biển phía tây Bắc Mỹ, các dòng sông chính bao gồm sông Colorado, sông Columbia, sông Yukon, và sông Sacramento.
Đồ gốm
Đồ gốm là một trong những phát minh lâu đời nhất của con người, có nguồn gốc từ thời kỳ đồ đá mới, với các đồ vật bằng gốm như bức tượng Vệ nữ Dolní Věstonice thuộc văn hóa Gravette được phát hiện ở Cộng hòa Séc có niên đại từ 29000-25000 TCN, và các bình gốm được phát hiện tại Giang Tây, Trung Quốc, có niên đại tới 18000 TCN. Các cổ vật gốm thời đồ đá mới và tiền đồ đá mới đã được tìm thấy, ở Jōmon Nhật Bản (10500 TCN), Viễn Đông Nga (14000 TCN), châu Phi hạ Sahara (9400 TCN), Nam Mỹ (9000-7000 TCN), và Trung Đông (7000 - 6000 TCN).
Đồ gốm được chế tạo bằng cách tạo hình cho xương gốm (thường là đất sét) thành các đồ vật có hình dạng mong muốn và nung chúng đến nhiệt độ cao (600-1600 °C) trong các đống lửa, hố nung hoặc lò nung và gây ra các phản ứng dẫn đến thay đổi vĩnh viễn làm tăng cường độ và độ cứng của đồ vật. Nhiều đồ gốm là hoàn toàn thực dụng, nhưng một số cũng có thể được coi là đồ gốm mỹ nghệ. Một tạo hình đất sét có thể được trang trí trước hoặc sau khi nung. phải|nhỏ|Hũ làm từ đất sét (Ghaila) ở Nepal. phải|nhỏ|Gốm truyền thống, Bangladesh. phải|nhỏ|Chợ gốm ở [[Boubon, Nigeria.]] Đồ gốm bằng đất sét có thể được chia thành ba nhóm chính: đồ đất nung, đồ sành và đồ sứ. Chúng đòi hỏi vật liệu đất sét ngày càng cụ thể hơn, và nhiệt độ nung ngày càng cao. Cả ba được làm thành các đồ vật tráng men và không tráng men, phục vụ cho các mục đích khác nhau. Tất cả cũng có thể được trang trí bởi các kỹ thuật khác nhau. Trong nhiều ví dụ, một đồ gốm thuộc về nhóm nào là rõ ràng ngay lập tức, nhưng điều này không phải lúc nào cũng đúng. Các đồ gốm frit của thế giới Hồi giáo không sử dụng đất sét, vì vậy về mặt kỹ thuật nằm ngoài các nhóm này. Đồ gốm lịch sử của tất cả các loại này thường được nhóm lại hoặc như là đồ gốm "cao cấp", "tinh xảo", tương đối đắt tiền và được làm tỉ mỉ, kỹ càng, cẩn thận, và theo quan điểm thẩm mỹ của văn hóa có liên quan, hoặc thay vào đó như là đồ gốm "thô lậu", "phổ biến", "dân gian" hoặc "quê mùa", hầu hết không được trang trí, hoặc rất đơn giản và thường được làm không kỹ càng.
Châu Mỹ
Thủy văn
Lưu vực sông lớn nhất tại Nam Mỹ là Amazon, đây cũng là hệ thống sông có dung tích dòng chảy lớn nhất thế giới. Hệ thống sông lớn thứ hai của Nam Mỹ là sông Paraná, bao phủ một diện tích 2,5 triệu km².
Đồ gốm
Những loại chính
phải|nhỏ|Đồ gốm bằng [[Đồ đất nung|đất nung từ Văn hóa Long Sơn thời đại đồ đá mới, Trung Quốc, thiên niên kỷ 3 TCN.]]
Châu Mỹ
Khí hậu
Khí hậu châu Mỹ thay đổi đáng kể giữa các khu vực. Khí hậu rừng mưa nhiệt đới xuất hiện ở những nơi gần xích đạo như rừng Amazon, rừng sương mù châu Mỹ, Florida và Darien Gap. Tại dãy núi Rocky và Andes, các ngọn núi cao thường có tuyết phủ.
Đồ gốm
Đồ đất nung
Tất cả các hình thức gốm sớm nhất được làm từ đất sét nung ở nhiệt độ thấp, ban đầu là trong các hố nung hoặc trong các đống lửa ngoài trời. Chúng được nặn bằng tay và chưa được trang trí. Đồ đất nung có thể được nung ở nhiệt độ thấp chỉ 600 °C, và thường được nung dưới 1.200 °C. Bởi vì đồ đất nung mộc không tráng men là xốp nên nó có tính thiết thực hạn chế trong việc lưu trữ chất lỏng hoặc làm bộ đồ ăn. Tuy nhiên, đồ đất nung đã có một lịch sử liên tục từ thời kỳ đồ đá mới cho đến ngày nay. Nó có thể được tạo ra từ nhiều loại đất sét, một số trong đó được nung để có màu nâu, nâu da bò hoặc đen, với sắt trong các khoáng vật cấu thành dẫn đến màu nâu đỏ. Các loại màu đỏ được gọi là terracotta (đất nung), đặc biệt là khi không tráng men hoặc được sử dụng trong điêu khắc. Sự phát triển của men gốm làm cho gốm không thấm nước trở thành có thể, cải thiện tính phổ biến và tính thực tế của đồ đựng bằng gốm. Việc bổ sung trang trí cho đồ đất nung đã phát triển trong suốt lịch sử của nó.
Châu Mỹ
Khí hậu
Vùng Đông Nam của Bắc Mỳ thường xuất hiện nhiều cơn bão và lốc xoáy, trong đó phần lớn lốc xoáy xảy ra tại thung lũng Tornado ở Hoa Kỳ. Nhiều khu vực tại Caribe cũng phải hứng chịu các ảnh hưởng từ bão. Các hình thế thời tiết này được tạo ra do sự va chạm của khối không khí khô và mát từ Canada và khối không khí ẩm và ấp từ Đại Tây Dương.
Đồ gốm
Đồ sành
nhỏ|Chum [[đồ sành|sành Nhật Bản thế kỷ 15, với một phần tráng men tro.]] Đồ sành là đồ gốm được nung trong lò nung ở nhiệt độ tương đối cao, từ khoảng 1.100 °C đến 1.200 °C, cứng hơn và không thấm đối với chất lỏng. Người Trung Quốc đã phát triển đồ sành từ rất sớm và phân loại đồ sành cùng với đồ sứ là đồ gốm cao cấp. Ngược lại, đồ sành chỉ có thể được sản xuất ở châu Âu từ cuối thời trung cổ, vì các lò nung ở châu Âu kém hiệu quả hơn, và loại đất sét phù hợp cũng ít phổ biến hơn. Nó vẫn là một vật phẩm đắt tiền ở Đức cho đến thời Phục hưng.
Châu Mỹ
Dân tộc
Dân cư châu Mỹ nói chung có nguồn gốc từ 5 nhóm sắc tộc và 3 nhóm lai.
Đồ gốm
Đồ sành
Đồ sành rất cứng và hữu dụng, và phần lớn luôn luôn mang tính thực dụng dành cho nhà bếp hoặc để làm đồ đựng hơn là đồ đặt trên bàn. Nhưng đồ sành "mỹ nghệ" được coi trọng ở Trung Quốc, Nhật Bản và phương Tây, và tiếp tục được sản xuất. Nhiều loại hình đồ sành thực dụng cũng đã được đánh giá cao như một dạng đồ mỹ nghệ.
Châu Mỹ
Dân tộc
Phần lớn cư dân sống tại Mỹ Latinh chịu ảnh hưởng của các nền văn hóa Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha và tương phản với Mỹ Anglo, nơi tiếng Anh, 1 ngôn ngữ German chiếm ưu thế.
Tôn giáo
Các đức tin lớn nhất tại châu Mỹ là:
Đồ gốm
Đồ sứ
Mặc dù đồ sứ lần đầu tiên được sản xuất tại Trung Quốc, nhưng theo truyền thống, người Trung Quốc không coi nó là một loại khác biệt, nhóm nó với đồ sành là đồ gốm "cao lửa" (瓷, từ), trái ngược với đồ đất nung là đồ gốm "thấp lửa" (陶, đào). Điều này gây nhầm lẫn khi đồ sứ lần đầu tiên được tạo ra. Độ trong mờ và độ trắng nhất định đã đạt được từ thời Đường (618-906), và một lượng đáng kể đồ sứ đã được xuất khẩu. Tuy nhiên, độ trắng hiện đại chỉ đạt được muộn hơn, trong thế kỷ 14. Đồ sứ cũng được sản xuất tại Triều Tiên và Nhật Bản từ cuối thế kỷ 16, sau khi cao lanh phù hợp được tìm ra tại các quốc gia đó. Đồ sứ không được sản xuất một cách hiệu quả bên ngoài Đông Á cho đến thế kỷ 18.
Hoa hậu Trái Đất 2008
Hoa hậu Trái Đất 2008 là cuộc thi Hoa hậu Trái Đất lần thứ 8, được tổ chức vào ngày 9 tháng 11 năm 2008 tại Trung tâm Triển lãm Clark Expo ở Angeles, Pampanga, Philippines. 85 thí sinh đến từ các quốc gia và vùng lãnh thổ đến Philippines vào 19 tháng 10 năm 2008 và có những chuyến đi quảng bá nhận thức về môi trường vòng quanh quốc đảo này. Cuộc thi được phát sóng trên kênh ABS-CBN Philippines và có khoảng hơn 80 quốc gia xem qua các kênh STAR World, The Filipino Channel và các kênh truyền hình khác. Trong đêm chung kết, Hoa hậu Trái Đất 2007 Jessica Trisko đến từ Canada đã trao vương miện cho người kế nhiệm đến từ nước chủ nhà, cô Karla Paula Henry.
Đồ gốm
Các công đoạn sản xuất
Trước khi được định hình, đất sét phải được chuẩn bị. Nhào trộn giúp đảm bảo độ ẩm đều khắp trong khối đất. Không khí bị mắc kẹt trong đất sét cần phải được loại bỏ. Điều này được gọi là khử không khí và có thể được thực hiện bằng một máy gọi là máy nhào đất chân không hoặc bằng tay bằng cách lèn. Lèn cũng có thể giúp tạo ra một độ ẩm đồng đều. Một khi khối đất sét đã được nhào trộn và khử khí hoặc lèn, nó được tạo hình bởi một loạt các kỹ thuật. Sau khi đã được định hình, nó được sấy khô và sau đó đưa vào nung.