cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sebastian Vettel
Ferrari (2015-2020)
2015: Khởi đầu thuận lợi ở đội đua mới
Năm 2015, Vettel quyết định chuyển sang đội đua Scuderia Ferrrari để đi theo con đường của thần tượng Michael Schumacher. Ở đây anh làm đồng đội với Kimi Raikkonen trong suốt 4 năm (2015-2018). Hai người có được mối quan hệ khá tốt, không xảy ra mâu thuẫn nào. Còn về kết quả thi đấu thì Vettel áp đảo hoàn toàn Raikkonen.
Vettel cũng sớm tạo được ấn tượng tốt với các tifosi của Ferrari khi anh đã giành chiến thắng ngay ở chặng đua thứ hai-GP Malaysia. Trước kỳ nghỉ hè, Vettel có thêm một chiến thắng nữa ở Hungary.
Sang giai đoạn hai của mùa giải, Vettel lần đầu giành pole bằng xe Ferrrari ở GP Singapore và chiến thắng luôn chặng đua này.
Tổng kết mùa giải đầu tiên của Vettel cho Ferrari, anh có 3 chiến thắng, 13 podium, 1 pole, xếp thứ ba chung cuộc chỉ sau 2 tay đua Mercedes.
2016: Không có chiến thắng nào
Mùa giải 2016 Vettel không giành được chiến thắng nào. Chặng đua GP Bahrain là lần đầu tiên trong sự nghiệp Vettel không thể đua chính do bị hư động cơ ngay trước giờ đua chính. Ở hai chặng đua ở Trung Quốc và Nga thì Vettel đều có đụng độ với Daniil Kvyat. Ở Mexico, Vettel và Verstappen cạnh tranh podium quyết liệt đến mức cả hai đều bị phạt thời gian và cùng để mất podium vào tay Daniel Ricciardo, Verstappen bị phạt vì một lỗi cắt cua, còn Vettel bị phạt vì phòng thủ sai quy định trước Ricciardo.
2017–2018: Cạnh tranh chức vô địch, khởi đầu mạnh mẽ nhưng kết thúc trong thất vọng thumb|Vettel thử xe Ferrari trước mùa giải 2017
Sau khi Nico Rosberg bất ngờ giải nghệ thì thế thống trị tuyệt đối của Mercedes bị phá vỡ. Vettel chính là tay đua không phải Mercedes đầu tiên có thể cạnh tranh chức vô địch trong kỷ nguyên động cơ V6 Turbo (kể từ năm 2014).
Mùa giải 2017, Vettel có 3 chiến thắng (ở Úc, Bahrain và Monaco ) và 3 lần về nhì ở 6 chặng đua đầu tiên. Kết quả đó giúp cho anh tạo được ưu thế khá lớn (25 điểm) với đối thủ cạnh tranh danh hiệu Lewis Hamilton.
Có điều ở bốn chặng đua sau đó Vettel chỉ có một lần lên podium nên anh đã bị Hamilton rút ngắn khoảng cách xuống chỉ còn 1 điểm. Khoảng cách lại được nới lên thành 14 điểm sau khi Vettel chiến thắng chặng đua Hungary-chặng đua cuối cùng của giai đoạn một.
Đáng tiếc là ở giai đoạn hai của mùa giải, Vettel không còn giữ được phong độ cao. Anh giành được pole ở Singapore nhưng phải bỏ cuộc ngay ở pha xuất phát do gặp tai nạn liên hoàn với đồng đội Kimi Raikkonen và Max Verstappen. Ở GP Malaysia, Vettel bị hư xe không thể đua phân hạng. Trong cuộc đua chính anh cố gắng về đích ở vị trí thứ tư. Thảm họa lại xảy ra ở GP Nhật Bản khi anh phải bỏ cuộc sớm do bị hư động cơ. Ở GP Mexico, Vettel lại có ưu thế pole, tuy nhiên anh đánh mất ưu thế ngay ở pha xuất phát, chỉ có thể về đích thứ tư, ngậm ngùi nhìn đối thủ Hamilton chính thức lên vô địch trước 2 chặng đua.
Chiến thắng duy nhất của Vettel ở giai đoạn hai của mùa giải 2017 là ở chặng đua áp chót GP Brasil do đó đã không còn nhiều ý nghĩa.
Mùa giải 2018, Vettel bắt đầu mùa giải thậm chí còn mạnh mẽ hơn năm 2017. Lần thứ hai trong sự nghiệp anh giành được số điểm tuyệt đối ở 2 chặng đua đầu tiên. Riêng chặng đua ở Úc, đó là podium thứ 100 trong sự nghiệp của anh, đồng thời anh cũng trở thành người thứ ba trong lịch sử Công thức 1 đã dẫn đầu 3.000 vòng. Vettel tiếp tục chiến thắng chặng đua thứ hai Bahrain từ vị trí xuất phát đầu tiên.
Sau đó thì Vettel có thêm hai lần giành pole nữa ở chặng ba-Trung Quốc và chặng bốn-Azerbaijan song đều không thể lên podium. Cuối cuộc đua Azerbaijan, Vettel có cơ hội chiến thắng nhưng đã bỏ lỡ sau cú vượt lỗi Valtteri Bottas. Sau chặng đua này thì ngôi đầu bảng đã bị mất vào tay Hamilton.
Vettel giành lại ngôi đầu bảng bằng chiến thắng pole-to-win ở chặng sáu GP Canada, đây là chiến thắng lần thứ 50 trong sự nghiệp của anh, trở thành tay đua thứ tư đạt được cột mốc 50 chiến thắng trong sự nghiệp. Vettel lần thứ hai mất ngôi đầu bảng vào tay Lewis Hamilton ở chặng đua GP Pháp, rồi lại đòi lại nó ở chặng đua GP Anh. Ở cả hai chặng đua này Vettel đều có những cuộc đụng độ với Valtteri Bottas. Ở Pháp thì Vettel bị phạt lỗi gây tai nạn cho Bottas. Còn ở Anh Vettel đã vượt qua Bottas trong những vòng cuối cùng để giành chiến thắng.
Đó cũng là lần cuối cùng Vettel sở hữu vị trí dẫn đầu trên bảng xếp hạng tổng ở mùa giải 2018 bởi ở chặng đua trên sân nhà GP Đức anh đã phạm sai lầm nghiêm trọng, để tông rào khi đang dẫn đầu. Đối thủ Lewis Hamilton tận dụng tối đa cơ hội vừa giành chiến thắng, vừa giành luôn ngôi đầu bảng.
Cho đến cuối mùa giải, Vettel chỉ giành thêm một chiến thắng ở chặng đua GP Bỉ, đã không thể ngăn cản Hamilton vô địch sớm trước 2 chặng đua. Ở GP Italia, Vettel có pha va chạm với Hamilton khiến anh bị mất lái, sớm từ bỏ tham vọng chiến thắng. Điều tương tự xảy ra ở GP Nhật Bản, Vettel bị mất lái sau khi tình huống so kè với Max Verstappen.
2019–2020: Thất thế trước Charles Leclerc thumb|Vettel ở chặng đua GP Trung Quốc 2019
Tiếp theo anh có hai lần liên tiếp cán đích ở vị trí thứ ba ở Trung Quốc và Azerbaijan. Pole đầu tiên trong mùa giải của anh là ở chặng đua GP Canada. Trong cuộc đua chính, Vettel đã bảo vệ được vị trí dẫn đầu nhưng bị phạt 5 giây vì cua lỗi, nên đã bị mất chiến thắng vào tay Lewis Hamilton. Vettel tiếp tục đua không tốt ở GP Anh, anh gây tai nạn cho Max Verstappen nên bị phạt cộng 10 giây, có lần đầu tiên không ghi được điểm nào trong mùa giải.
Tuy nhiên Vettel đã kịp thời chuộc lỗi bằng cách tỏa sáng ở chặng đua ngay sau đó là chặng đua sân nhà GP Đức. Mặc dù không thể tham gia buổi đua phân hạng do bị hư động cơ nên phải xuất phát từ cuối đoàn đua nhưng trong cuộc đua chính, Vettel đã tận dụng tốt sự hỗn loạn thường thấy của một cuộc đua có mưa để leo lên vị trí thứ hai.
Ở phân hạng GP Ý, Vettel tỏ ra không hài lòng với cách chạy chiến thuật của đồng đội Leclerc. Còn trong cuộc đua chính thì anh lại có tình huống mất lái, trong lúc trở lại đường đua anh gây ra tai nạn cho Lance Stroll nên bị phạt dừng trong pitstop 10 giây và kết thúc ở vị trí thứ 13. Phải chờ đến chặng đua GP Singapore Vettel mới có lần đầu tiên giành chiến thắng trong mùa giải. Nhưng sau cuộc đua này đến lượt Charles Leclerc tỏ ra không hài lòng với chiến thuật của Ferrari.
Cuộc đua sau đó ở Nga, Vettel phối hợp tốt với Leclerc ở pha xuất phát để vượt lên dẫn đầu. Tuy nhiên, anh từ chối trả lại vị trí cho người đồng đội, sau đó lại bị hư xe phải bỏ cuộc ở vòng 28. Vettel đã giành được vị trí pole ở Nhật Bản, nhưng đã mắc lỗi xuất phát nên bị mất vị trí dẫn đầu vào tay Valtteri Bottas và chỉ có thể về nhì. Ở Mỹ, Vettel bỏ cuộc ngay từ vòng 7 do bị hư xe.
Ở GP Brasil, xung đột Vettel và Leclerc lên đến đỉnh điểm sau tình huống va chạm với nhau ở vòng 65 khiến cho cả hai cùng phải bỏ cuộc, đội trưởng Mattia Binotto nhận xét đây là một pha tai nạn ngớ ngẩn.
Khi mà mùa giải 2020 còn chưa kịp diễn ra vì đại dịch COVID-19, Ferrari thông báo quyết định không gia hạn hợp đồng với Vettel sau khi mùa giải 2020 kết thúc. Đây cũng là mùa giải mà Ferrari trở nên suy yếu nên cả Vettel và Leclerc đều không thể hiện được nhiều. Ở chặng đua thứ hai GP Styria, hai người lại xảy ra va chạm. Lần này thì Leclerc nhận hoàn toàn trách nhiệm.
Nhìn chung phong độ toàn mùa giải của Vettel kém hơn Leclerc rất nhiều, anh chỉ có một lần lên bục podium ở chặng đua GP Thổ Nhĩ Kỳ nhờ sai lầm của chính Leclerc. Vettel kết thúc mùa giải ở vị trí thứ 13, kết quả kém nhất của anh kể từ khi thi đấu F1.
Aston Martin (2021-)
thumb|Vettel thi đấu cho Aston Martin ở chặng đua GP Anh 2021 Năm 2021, Vettel chuyển sang đội đua Aston Martin. Anh chính là tay đua đầu tiên mang về podium cho đội đua này ở chặng đua GP Azerbaijan 2021. Ở chặng đua GP Hungary 2021, Vettel cán đích ở vị trí thứ hai sau Esteban Ocon nhưng đã bị hủy kết quả do chiếc xe vi phạm quy định sử dụng nhiên liệu.
Những dấu ấn khác ở F1
Mối quan hệ với gia đình Michael Schumacher
Trong những năm đầu tiên, Vettel thường được gọi là 'Baby Schumi' bởi thần tượng đua xe của anh là huyền thoại Michael Schumacher. Sự nghiệp của hai người cũng có nhiều điểm tương đồng, đơn cử như việc hai người cùng bắt đầu đua karting ở trường đua Kerpen karting ở gần thành phố Cologne. Sau đó hai người cũng bắt đầu sự nghiệp F1 từ vị trí của một tay đua dự bị (được chọn để đua thay một tay đua khác từ giữa mùa giải) và cùng giành được chiến thắng đầu tiên trong sự nghiệp ở mùa giải thứ hai (nhưng là mùa giải chính thức đầu tiên) của mình. Chức vô địch đầu tiên mà hai người giành được là ở mùa giải chính thức thứ ba.
Vettel cũng rất thân thiết với thần tượng của mình. Trước khi Schumacher gặp tai nạn trượt tuyết hồi cuối năm 2013, Vettel thường cùng Schumacher tham gia giải đua giao hữu Race Of Champions.
Việc Vettel chuyển sang Ferrari hồi năm 2014 cũng có ảnh hưởng từ Schumacher, Vettel từng nói rằng "Khi tôi còn nhỏ, hình ảnh Michael Schumacher lái chiếc xe đua màu đỏ là ấn tượng lớn nhất của tôi và bây giờ thật vinh dự khi cuối cùng cũng có cơ hội lái một chiếc Ferrari."
Sau này Vettel cũng rất thân với con trai của Michael Schumacher là Mick Schumacher.
Thói quen thay đổi mũ bảo hiểm thumb|Chiếc nón bảo hiểm 2017 của Vettel
Ở giai đoạn đỉnh cao của sự nghiệp, Vettel rất thích thay đổi màu sắc nón bảo hiểm để kỷ niệm việc tham gia các chặng đua có ý nghĩa đặc biệt đối với anh. Chẳng hạn như chiếc nón bảo hiểm ở chặng đua GP Nhật Bản năm 2010 có màu trắng-đỏ đặc biệt, có dòng chữ kanji và hiragana "chắp đôi cánh cho bạn ". Tính đến GP Ý năm 2012, Vettel đã sử dụng 50 mẫu nón bảo hiểm khác nhau. Anh không quên kỷ niệm sự kiện bằng một chiếc nón đặc biệt.
Vettel bắt đầu mùa giải năm 2013 bằng một chiếc nón để vinh danh Felix Baumgartner, người đã lập kỷ lục thế giới giải đấu Red Bull Stratos hồi tháng 10 năm 2012. Tính đến cuối mùa giải 2013, Vettel đã sử dụng 76 kiểu dáng mũ bảo hiểm khác nhau. Hãng nón bảo hiểm của Vettel khi đó là Arai tiết lộ Vettel có dự định thay nón mới sau mỗi lần chiến thắng.
Từ năm 2015, F1 thắt chặt quy định về màu sắc nón bảo hiểm nên Vettel không còn thay đổi nón bảo hiểm nhiều như trước. Những chiếc nón bảo hiểm độc đáo của Vettel ở giai đoạn sau này có thể liệt kê là chiếc nón bảo hiểm màu sắc Italia ở chặng đua GP Ý năm 2017, là chặng đua sân nhà của Ferrari. Sau khi Niki Lauda qua đời, Vettel tri ân ông bằng một chiếc nón đặc biệt ở chặng đua GP Monaco 2019.
Đặt tên riêng cho chiếc xe
Từ khi trở thành tay đua F1 chính thức (2008), Vettel có thói quen đặt cái tên nữ giới cho những chiếc xe F1 của mình, giống như những phi công ném bom thường đặt tên cho những chiếc máy bay mà họ lái.
Dưới đây là những chiếc xe của Vettel và tên của chúng những mùa giải vừa qua:
Cuộc sống cá nhân
thumb|Sebastian Vettel tham gia giải [[2007 Race of Champions|alt=]] Vettel sinh ngày 3 tháng 7 năm 1987 tại Heppenheim, Tây Đức. Cha mẹ anh tên Norbert và Heike Vettel. Anh có một người anh/em trai, Fabian, cũng đi theo nghiệp đua xe và hai chị/em gái: Melanie, một kỹ thuật viên nha khoa, và Stefanie, một nhà vật lý trị liệu cho trẻ em khuyết tật.
Vettel hiện đang sống ở Thurgau, Thụy Sĩ. Anh đã kết hôn với người bạn thời thơ ấu Hanna Prater trong một buổi lễ riêng tư vào đầu năm 2019. Họ đã có 3 con tên Emilie, sinh tháng 1 năm 2014; Matilda, sinh tháng 9 năm 2015; và một con trai, sinh vào tháng 11 năm 2019.
Vettel thích cuộc sống riêng tư, đang sống ở vùng ngoại ô, yêu thích công việc làm vườn và không hề hứng thú với mạng xã hội. Tuy nhiên là một trong những tay đua thành công nhất nên Vettel thuộc nhóm vận động viên có thu nhập cao nhất thế giới. Năm 2016, Forbes ước tính thu nhập của anh là 41 triệu đô la, đứng thứ 19 trong danh sách các vận động viên kiếm được nhiều tiến nhất thế giới.
Những thần tượng thời thơ ấu của anh là "Bộ ba Michael" - Michael Schumacher, Michael Jordan và Michael Jackson. Anh ấy nói rằng anh từng muốn trở thành một ca sĩ như Jackson, nhưng sớm nhận ra mình không có năng khiếu ca hát. Vettel cũng là một fan hâm mộ của The Beatles, đã sưu tập một số đĩa hát, bao gồm Abbey Road và bài hát yêu thích của anh là "Drive My Car". Trong một cuộc phỏng vấn trên Top Gear, Vettel nói rằng anh rất thích các bộ phim hài của Anh như Little Britain và Monty Python's Life of Brian.
Vettel là một fan hâm mộ của câu lạc bộ Eintracht Frankfurt và đội tuyển bóng đá quốc gia Đức. Vettel cũng là thành viên tích cực của đội bóng F1 tham gia các trận giao hữu trước các chặng đua GP Monaco.
Từ khi chuyển lên đua F1 thì Vettel không tham gia giải đua xe nào khác trừ giải đua Race of Champions, đây chỉ là một giải đấu mang tính giao hữu. Trước khi Michael Schumacher gặp tai nạn trượt tuyết thì Vettel thường đua cặp với thần tượng của mình trong màu áo đội tuyển đua xe Đức.
Các kỷ lục ở giải đua xe Công thức 1
Vettel đang nắm giữ các kỷ lục sau:
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1987 Thể loại:Người Đức Thể loại:Vận động viên Đức Thể loại:Vận động viên đua xe Công thức 1 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Tay đua F1 Thể loại:Nhà vô địch Công thức 1 Thể loại:Tay đua Công thức 1 giành được chiến thắng Thể loại:Người giành giải thưởng Laureus
Xigazê
nhỏ|[[Tu viện Sakya ]]
Xigazê, Hán Việt: Nhật Khách Tắc) là một địa khu của Khu tự trị Tây Tạng tại Trung Quốc. Trung tâm hành chính của địa khu là thành phố Xigazê. Về mặt lịch sử, hầu hết địa khu từng là một phần của Tỉnh Tsang thuộc Tây Tạng cũ.
Tham khảo
Thể loại:Xigazê
Cyphostemma pseudoburgeri
Cyphostemma pseudoburgeri là một loài thực vật hai lá mầm trong họ Nho. Loài này được Verdc. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cyphostemma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1993
Siphonochelus saltantis
Tham khảo
Thể loại:Siphonochelus
Taxithelium distichophyllum
Taxithelium distichophyllum là một loài rêu trong họ Sematophyllaceae. Loài này được (Hampe ex Dozy & Molk.) Broth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1901.
Liên kết ngoài
Thể loại:Taxithelium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1901
Fustis parasensora
Fustius parasensora là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở miền nam Lào.
Sải cánh dài khoảng 10 mm.
Tham khảo
Thể loại:Fustius
Allophylus goudotii
Allophylus goudotii là một loài thực vật có hoa trong họ Bồ hòn. Loài này được (Triana & Planch.) Radlk. mô tả khoa học đầu tiên năm 1890.
Asplenium discolor
Asplenium discolor là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được Kunze mô tả khoa học đầu tiên năm 1835. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Asplenium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1835 Thể loại:Unresolved names
Paralcidia marginata
Paralcidia marginata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Paralcidia
Yawhen Lebedzew
Yawhen Lebedzew (Яўген Лебедзеў; Евгений Лебедев; sinh 29 tháng 12 năm 1994) là một cầu thủ bóng đá Belarus. Tính đến năm 2017, anh thi đấu cho Torpedo Minsk.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1994 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Belarus Thể loại:Tiền đạo bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Shakhtyor Soligorsk Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Granit Mikashevichi Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Vitebsk Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Naftan Novopolotsk Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Torpedo Minsk
Prioria platycarpa
Prioria platycarpa là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (B.L. Burtt) Breteler miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Liên kết ngoài
Thể loại:Prioria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1999
Exyston boreotis
Exyston boreotis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Exyston
Heliophanus lesserti
Heliophanus lesserti là một loài nhện trong họ Salticidae.
Variimorda hladili
Variimorda hladili là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Horák miêu tả khoa học năm 1985.
Opharus lugubris
Opharus lugubris là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Heliophanus lesserti
Loài này thuộc chi Heliophanus. Heliophanus lesserti được Wanda Wesołowska miêu tả năm 1986.
Variimorda hladili
Tham khảo
Thể loại:Variimorda Thể loại:Bọ cánh cứng châu Âu
Heliophanus lesserti
Tham khảo
Thể loại:Heliophanus
Sympherobius axillaris
Sympherobius axillaris là một loài côn trùng trong họ Hemerobiidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Navás miêu tả năm 1928.
Tham khảo
Thể loại:Sympherobius
Opharus lugubris
Liên kết ngoài
Thể loại:Opharus Thể loại:Bướm đêm Nam Mỹ
Podonema suturalis
Podonema suturalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1865.
Tham khảo
Thể loại:Podonema
Verbena glabrata
Verbena glabrata là một loài thực vật có hoa trong họ Cỏ roi ngựa. Loài này được Kunth miêu tả khoa học đầu tiên năm 1818.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Cỏ roi ngựa Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1818
Diospyros moi
Diospyros moi là một loài thực vật có hoa trong họ Thị. Loài này được Lecomte mô tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Liên kết ngoài
M Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1928
Orthosia circumscripta
Liên kết ngoài
Thể loại:Orthosia (chi bướm)
Karakuş, Kağızman
Karakuş là một xã thuộc huyện Kağızman, tỉnh Kars, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 938 người.
Asplenium disjunctum
Asplenium disjunctum là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được Sledge mô tả khoa học đầu tiên năm 1965. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Asplenium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1965 Thể loại:Unresolved names
Gynoxys tetroici
Gynoxys tetroici là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được V.A.Funk & H.Rob. mô tả khoa học đầu tiên năm 1989.
11158 Cirou
11158 Cirou (1998 AJ6) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 1 năm 1998 bởi Khảo sát tiểu hành tinh OCA-DLR ở Caussols.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1998
Gynoxys tetroici
Liên kết ngoài
Thể loại:Gynoxys Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1989
Aloe sakarahensis
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004
Aconitum gigas
Aconitum gigas là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được H.Lév. & Vaniot mô tả khoa học đầu tiên năm 1906.
Liên kết ngoài
G Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1906
Fustis papei
Fustius papei là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Loài này có ở Thái Lan.
Sải cánh dài khoảng 10 mm.
Tham khảo
Thể loại:Fustius
Siphonochelus solus
Siphonochelus solus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.
Paralcidia rufitincta
Paralcidia rufitincta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Siphonochelus solus
Tham khảo
Thể loại:Siphonochelus
Paralcidia rufitincta
Liên kết ngoài
Thể loại:Paralcidia
Rieucazé
Rieucazé là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 395 mét trên mực nước biển.
Taxithelium epapillosum
Taxithelium epapillosum là một loài rêu trong họ Sematophyllaceae. Loài này được Dixon mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Rieucazé
Tham khảo
Thể loại:Xã của Haute-Garonne
Taxithelium epapillosum
Liên kết ngoài
Thể loại:Taxithelium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1935
Variimorda holzschuhi
Variimorda holzschuhi là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Horák miêu tả khoa học năm 1985.
Tham khảo
Thể loại:Variimorda Thể loại:Bọ cánh cứng châu Âu
Đèo An Khê
nhỏ|250px|phải|Đèo An Khê, Gia Lai-Bình Định Đèo An Khê là đèo trên Quốc lộ 19 ở vùng giáp ranh huyện Tây Sơn tỉnh Bình Định và thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai, Việt Nam.
Đèo An Khê dài 8 km. Quốc lộ 19 từ Quy Nhơn tỉnh Bình Định đi Pleiku tỉnh Gia Lai. Đèo An Khê là đèo dài và nguy hiểm nhất trên tuyến. Độ cao đèo An Khê là 740m
Lịch sử
Đèo An Khê liên quan đến cuộc khởi nghĩa Tây Sơn ở thế kỷ 18.
Trong chiến tranh Đông Dương, từ 13 đến 28 tháng 1 năm 1953, tại đây đã diễn ra chiến dịch An Khê của quân đội Nhân dân Việt Nam. Đây là chiến thắng lớn nhất của Việt Minh trên chiến trường Nam Trung Bộ tính đến thời điểm đó.
Liên kết ngoài
Thể loại:An Khê Thể loại:Tây Sơn
Xã Hill City, Quận Graham, Kansas
Xã Hill City (Hill City Township) là một xã thuộc quận Graham, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.591 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Kansas Thể loại:Quận Graham, Kansas
Livo, Trentino
Livo là một đô thị ở tỉnh Trento ở vùng Trentino-Alto Adige/Südtirol của Ý, tọa lạc cách 40 km về phía bắc của Trento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 903 người và diện tích là 15,2 km².
Livo giáp các đô thị: Rumo, Bresimo, Cagnò, Cis và Cles.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị Trentino
Acacia eremophiloides
Acacia eremophiloides là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Pedley & P.I.Frost. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
E
Võ ta
Võ ta là một môn võ cổ truyền Việt Nam, có nguồn gốc từ công cuộc khai khẩn xứ Đàng Trong của chúa Nguyễn và đã trở thành môn thi tuyển quan võ thời nhà Nguyễn và dùng trong huấn luyện quân đội. Võ ta còn được gọi là võ Kinh. Ngày nay tên gọi "Võ Ta" với ý nghĩa là "Võ Kinh" vẫn còn được thông dụng ở vùng Huế - Quảng Nam, điển hình là Bạch Hổ võ phái.
Theo võ sư Võ Kiểu, nguyên tổng thư ký Liên đoàn Quyền thuật miền Trung: "Võ ta đã gắn bó với dân tộc ta từ hàng ngàn năm qua, nó mang một vẻ đẹp không môn phái nào trên thế giới có được, nó không chỉ là một môn võ phòng thân, chống lại bao giặc thù hàng ngàn năm qua mà còn là một lối sống, một nhân sinh quan, một tư tưởng vô cùng quan trọng trong hệ thống tư tưởng Việt Nam. Đánh mất tên gọi "võ ta", là chúng ta đã vô tình đánh mất luôn cả cái hệ tư tưởng Việt Nam quý giá ẩn chứa trong môn võ vô cùng đẹp này!" Võ sư Võ Kiểu còn cho rằng việc thay thế danh xưng "Võ Ta" bằng tên gọi võ cổ truyền Việt Nam có thể "vô tình đánh mất luôn cả hệ tư tưởng Việt Nam quý giá ẩn chứa" trong môn võ đẹp này.
Võ Ta đôi khi được hiểu là những môn võ có nguồn gốc phát sinh lâu đời của dân tộc Việt (Kinh) trên đất nước Việt Nam luôn cả những môn võ mới hình thành mang phong cách võ Việt.
Tỉnh Bình Định là nơi môn Võ Ta được phát triển rực rỡ nhất và cũng đa dạng nhất. Suốt hai thế kỷ 19 và 20, không nơi nào võ Ta được phổ biến rộng rãi bằng xứ võ Bình Định. Ngay tại các địa phương khác, số lượng các thầy dạy võ có gốc từ Bình Định (hoặc học từ Bình Định) bao giờ cũng là nhiều nhất. Vì lý do đó Võ Ta còn được gọi là võ Bình Định. Người các tỉnh khác khi nghe những câu thiệu của các bài Ngọc trản ngân đài (Mộc thiếu thảo pháp), Roi Ngũ Môn, Lão Mai (Quyền Nhất, Thảo Quyền)… đều luôn nghĩ đến Võ Bình Định.
15 bài quy định
Theo binh thư của triều Nguyễn thì 15 bài trong chương trình huấn luyện các võ quan bao gồm.
Heliophanus leucopes
Heliophanus leucopes là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Heliophanus. Heliophanus leucopes được Wanda Wesołowska miêu tả năm 2003.
Tham khảo
Thể loại:Heliophanus
Senecio spegazzinii
Senecio spegazzinii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Cabrera miêu tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Tham khảo
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1936
Chủ nghĩa trọng thương
right|thumb|300px| Một hải cảng tưởng tượng được lồng ghép [[biệt thự Medici, vẽ bởi Claude Lorrain vào khoảng năm 1637, thời kì đỉnh cao của chủ nghĩa trọng thương]]
Chủ nghĩa trọng thương là một ứng dụng thực hành giả thuyết kinh tế, được sử dụng rộng rãi ở châu Âu từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII, thúc đẩy việc chính quyền điều phối nền kinh tế quốc gia với mục đích làm tăng quyền lực nhà nước đó bằng việc làm suy giảm sức mạnh của các nước đối địch. Nó là sự tương đương trong kinh tế của chủ nghĩa chuyên chế trong chính trị. Nó bao gồm những chính sách kinh tế quốc gia nhắm đến tích lũy dự trữ tiền tệ thông qua cân bằng thương mại dương, đặc biệt trong các thành phẩm. Chủ nghĩa trọng thương thống trị các cuộc tranh luận và chính sách kinh tế Tây Âu từ thế kỷ thứ 16 đến cuối thế kỷ thứ 18. Chủ nghĩa trọng thương là một nguyên nhân của các cuộc chiến tranh châu Âu thường xuyên và là động lực thúc đẩy bành trướng thuộc địa. Các giả thuyết trọng thương đa dạng về độ phức tạp giữa các học giả và phát triển theo thời gian.
Lịch sử phát triển
Chủ nghĩa trọng thương được chia thành hai giai đoạn.
Giai đoạn đầu với những đại biểu như William Stafford (1554-1612, người Anh), Thomas Gresham (1519-1579, người Anh) và Gasparo Scaruffi (1519-1584, người Ý) với lý thuyết cân đối tiền tệ, chủ trương tăng sở hữu tiền như một dạng của cải thông qua luật định. Chủ nghĩa trọng thương giai đoạn này còn được gọi là chủ nghĩa trọng kim.
Giai đoạn sau phát triển mạnh mẽ ở thế kỷ 17 với những người đại diện là Thomas Mun (1571-1641, người Anh) và Antoine de Montchrétien (1576-1621, người Pháp) với luận thuyết cân đối thương mại chủ động. Chủ nghĩa trọng thương giai đoạn này còn được gọi là chủ nghĩa thặng dư thương mại.
Tuy những nhà hoạt động kinh tế nói trên sống ở các nước khác nhau và không có sự trao đổi gì với nhau nhưng họ đã có những quan điểm trùng hợp. Trường phái này không chỉ biểu hiện qua lý thuyết, mà còn là một phần của truyền thống văn hóa-chính trị.
Chủ nghĩa trọng thương bắt đầu thoái trào từ thế kỷ 18. Các nhà tư tưởng của chủ nghĩa trọng thương không thể đáp lại một cách thuyết phục trước những phê phán đối với chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch. Chủ nghĩa trọng nông có cơ sở chính ở Pháp là những tư tưởng kinh tế đầu tiên cố gắng phủ nhận chủ nghĩa trọng thương. Và cho đến khi kinh tế học cổ điển hình thành rõ ràng nhờ Adam Smith, thì chủ nghĩa trọng thương kết thúc, về mặt lý luận. Tuy nhiên, ảnh hưởng của nó tới chính sách kinh tế của các nhà nước thì vẫn còn tiếp tục, thậm chí cho đến tận thế kỷ 20.
Bối cảnh kinh tế - xã hội
Đầu thế kỉ 15, Tây Âu vừa thoát ra khỏi thời kì Trung Cổ và phong kiến, hình thành một xã hội chủ yếu vẫn là nông nghiệp. Sản xuất tự cung tự cấp là chính, thương mại chưa phát triển.
Con người đã khám phá ra những vùng đất mới, tạo điều kiện mở rộng giao lưu giữa các khu vực (tìm ra tân thế giới giúp giao thương với phương Đông, chinh phục Mexico mở rộng giao thương với châu Mỹ, giao thương cho Bồ Đào Nha với Ấn Độ và các nước Nam Á bằng đường biển nhờ cuộc hành trình của Vasco da Gama)
Cuối thế kỉ 15 đầu thế kỉ 16, thương mại bắt đầu phát triển nhờ các nhân tố như: Các phát kiến địa lý tạo điều kiện cho sự hình thành các tuyến đường vận tải thương mại, sự gia tăng dân số tạo nên thị trường lao động, thị trường tiêu thụ, làm tăng doanh lợi của các nhà sản xuất và thương gia. Ngoài ra, phải kể đến những nguyên nhân khác như: vai trò của các thương gia được nâng cao, sự hình thành ngày càng nhiều các quốc gia độc lập cả về chính trị, vàng bạc từ Tân thế giới đổ về…
Trong bối cảnh như vậy, một nhóm người (bao gồm thương gia, nhân viên ngân hàng, nhân viên Chính phủ và cả một số nhà triết học) đã viết những bài tiểu luận và những cuốn sách nhỏ về thương mại quốc tế. Những tác phẩm đó đã biện hộ cho một trường phái kinh tế triết học được gọi là chủ nghĩa trọng thương.
Kali ferricyanide
Kali ferricyanide là một hợp chất vô cơ với công thức hóa học K3Fe(CN)6. Muối màu đỏ tươi này chứa ion bát diện Fe(CN)63−. Chất này tan trong nước và dung dịch của nó tạo ra màu vàng lục dưới ánh sáng huỳnh quang. Chất này được Leopold Gmelin tìm ra năm 1822, và ban đầu được dùng trong việc điều chế thuốc nhuộm màu xanh.
Điều chế
Kali ferricyanide được điều chế bằng cách cho clo đi qua dung dịch kali ferrocyanide. Sau đó kali ferricyanide được tách ra khỏi dung dịch:
Cấu trúc
Tương tự như các muối cyanide kim loại khác, kali ferricyanide rắn có một cấu trúc polyme phức tạp. Polyme này bao gồm một trung tâm bát diện Fe(CN)63− kết nối với các ion K+ gắn vào các phối tử CN. Liên kết  K+---NCFe bị phá vỡ khi chất rắn hòa tan trong nước.
Ứng dụng
Hợp chất này được dùng trong việc cứng hóa sắt và thép, trong mạ điện, nhuộm len, chất oxy hóa trong phòng thí nghiệm và trong hóa hữu cơ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hợp chất sắt Thể loại:Hợp chất kali Thể loại:Muối ferricyanide
Ao Mặt Trời
nhỏ|250px|Một ao Mặt Trời ở [[hoang mạc Atacama, Nam Mỹ.]] Ao Mặt Trời là ao nước có công dụng để lưu trữ nhiệt năng có được từ hấp thụ năng lượng của bức xạ Mặt Trời, thường được đặt ở những vùng có thời gian nắng chiếm tỷ lệ cao đủ để hoạt động. Năng lượng thu được này thường được sử dụng làm nguồn nhiệt dự trữ, khử độ mặn, làm đông lạnh, sấy khô.
Mô tả, phân loại
nhỏ|250px|Mật độ nước mặn trong ao Mặt Trời theo độ sâu. Ao Mặt Trời thông thường chứa nước có độ mặn cao, có khả năng hấp thụ và lưu trữ năng lượng từ bức xạ Mặt Trời. Các lớp nước trong ao Mặt Trời có thể đối lưu hoặc không đối lưu.
Nghênh Trạch
Nghênh Trạch (chữ Hán giản thể: 迎泽区, âm Hán Việt: Nghênh Trạch khu) là một quận thuộc thành phố Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Nghênh Trạch có diện tích 117 km², dân số năm 2002 là 480.000 người. Quận Nghênh Trạch được chia thành các đơn vị hành chính gồm 6 nhai đạo, 1 trấn.
Opharus major
Opharus major là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Sympherobius beameri
Sympherobius beameri là một loài côn trùng trong họ Hemerobiidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Gurney miêu tả năm 1948.
Opharus major
Liên kết ngoài
Thể loại:Opharus
Sympherobius beameri
Tham khảo
Thể loại:Sympherobius
Tiểu Điếm
Tiểu Điếm (chữ Hán giản thể: 小店区, âm Hán Việt: Tiểu Điếm khu) là một quận thuộc thành phố Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 295 km², dân số năm 2002 là 460.000 người. Quận Tiểu Điếm được chia thành các đơn vị hành chính gồm 6 nhai đạo, 1 trấn, 2 hương.
Tham khảo
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Sơn Tây Thể loại:Thái Nguyên, Sơn Tây
Exyston bursosus
Exyston bursosus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Exyston
Tống Văn Trinh
Tống Văn Trinh (1923-2008) là một nhân viên tình báo của Việt Nam Dân chủ Cộng hoà hoạt động trong chiến tranh Việt Nam.
Ông là người phát hiện ra kế hoạch tác chiến chiến dịch Lam Sơn 719 và chiến dịch tấn công Cánh đồng Chum năm 1971 do quân đội Hoa Kỳ, Việt Nam Cộng hoà và Vương quốc Lào tổ chức, góp phần giúp quân giải phóng miền Nam Việt Nam và quân đội Pathet Lào giành chiến thắng trong các trận đánh này.
Ông là nhân vật chính của tiểu thuyết lịch sử Người tình báo thầm lặng.
Thân thế và hoạt động tình báo
Tống Văn Trinh sinh năm 1923, quê gốc ở Châu Đốc, An Giang. Ông tham gia cách mạng từ năm 1945 và gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1948. Ông sớm tham gia công tác quân báo lúc còn ở quê nhà Châu Đốc, công tác ngành Quân báo Khu 9, từng là Trưởng chi quân báo tỉnh Cần Thơ. Sau hiệp định Geneve, ông cùng gia đình tập kết ra Bắc. Năm 1957, ông được điều động về cục Tình báo, trải qua một khoá huấn luyện và đến năm 1959 được đưa sang Lào hoạt động với mật danh N.113.
Ban đầu, Tống Văn Trinh hoạt động tại Lào dưới vỏ bọc là một Việt kiều Thái Lan tên Nguyễn Văn Độ, cư trú tại nhà một thầu khoán tên Bùi của hãng Calavy ở đường Nong Bone gần That Phoune. Ông Bùi sử dụng các số giấy tờ tuỳ thân của một nhân viên đã bỏ việc tên là Nguyễn Văn Đan, và thông qua quen biết trong cảnh sát Lào, đã đánh tráo thân phận của Nguyễn Văn Độ thành Nguyễn Văn Đan. Vì vậy, từ lúc đó Tống Văn Trinh hoạt động dưới thân phận Nguyễn Văn Đan, thư ký hãng Calavy. Không lâu sau, cũng qua sự giúp đỡ của ông Bùi, Tống Văn Trinh được nhận vào làm công chức của Sở Công chính Viêng Chăn, chức vụ thư ký cho cơ quan Đăng kiểm ôtô (Bureau Contrôle d'Auto). Cơ quan tình báo Việt Nam cũng sắp xếp cho vợ và các con của Tống Văn Trinh đoàn tụ với chồng bên Lào vào năm 1960.
Trong thời gian đầu, Tống Văn Trinh tập trung củng cố vỏ bọc, tạo dựng mối quan hệ thân thiết với các giới chức Vương quốc Lào, đặc biệt là các gia đình có người thân làm việc trong đại sứ quán của chế độ Sài Gòn tại Lào và trong chính phủ Sài Gòn lúc đó. Ông được cho là người cởi mở, dễ gần và nhanh chóng gây được cảm tình với nhiều nhân viên cao cấp của chính quyền Vương quốc Lào cũng như nhân viên chính quyền Sài Gòn ở Lào. Năm 1963, Tống Văn Trinh đã xin vào làm kế toán trưởng của Công ty cổ phần Hàng không nội địa Vương quốc Lào (VSA), nơi có cổ phần của nhiều quan chức cấp cao đồng thời Chủ tịch Hội đồng quản trị là Cố vấn Quốc phòng của chính phủ Vương quốc Lào Oun Sananikone. Ông nhanh chóng được cố vấn Oun Sananikone ưu ái và xem như người nhà. Không lâu sau đó, năm 1964, Tống Văn Trinh cùng các Việt kiều Lào quyên tiền xây dựng trường tư thục La Fontaine dành cho con em người Việt, đồng thời tranh thủ bố trí một tình báo viên Việt Nam làm giáo viên trong trường này. Một tình báo viên Việt Nam khác cũng được ông bố trí vào chức vụ tổng giám thị của trường vào năm 1970. Các mối quan hệ sâu rộng này giúp cho Tống Văn Trinh nắm bắt được nhiều tin tình báo có giá trị.
Lam Sơn 719
Đầu năm 1971, một phái đoàn Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hoà đi công cán sang Lào để đàm phán một công vụ quan trọng. Thông qua các mối quan hệ, Tống Văn Trinh biết được Hoa Kỳ, chính phủ Vương quốc Lào và Việt Nam Cộng hoà đang có kế hoạch thực hiện một hoạt động quân sự lớn tại khu vực Hạ Lào. Một tình báo viên khác hoạt động trong chính quyền Sài Gòn cũng báo cáo về Hà Nội những tin tức tương tự. Vì vậy Tống Văn Trinh được chỉ đạo phải điều tra rõ ràng về thông tin này.
Tống Văn Trinh tìm đến một thiếu tá tuỳ viên quân sự của chính quyền Sài Gòn tại Lào và đề nghị người này tổ chức một buổi chiêu đãi đặc biệt cho các nhân viên của Bộ Tổng tham mưu quân lực Việt Nam Cộng hoà đang công tác ở Lào. Viên thiếu tá liền đồng ý. Trong buổi chiêu đãi, Tống Văn Trinh viện cớ đau đầu, vào nghỉ trong phòng của viên thiếu tá tuỳ viên và phát hiện ra tập tài liệu mật về nội dung của chiến dịch Lam Sơn 719. Ông mau chóng sao chụp lại toàn bộ nội dung kế hoạch, sau đó lại lấy cớ đau đầu xin về sớm và mau chóng báo cáo kế hoạch tác chiến Lam Sơn 719 về Hà Nội. Biết trước được kế hoạch của đối phương, phía Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, Quân Giải phóng Miền Nam Việt Nam và Quân Giải phóng nhân dân Lào đã chủ động lên kế hoạch mai phục và đánh trả. Chính vì vậy, cuộc hành quân Lam Sơn 719 kết thúc trong thất bại toàn diện của Quân đội Sài Gòn và đồng minh Hoa Kỳ.
Cánh đồng Chum
Sau thất bại của cuộc tấn công vào Hạ Lào, Hoa Kỳ đã tổ chức Chiến dịch hành quân Kou Kèo do liên quân Hoa Kỳ - Vương quốc Lào - Thái Lan tham gia để trả đũa lại thất bại trước đó. Mục tiêu là khu căn cứ của Pathet Lào tại Cánh đồng Chum, Xiêng Khoảng. Ngày 25 tháng 5, quân đội Vương quốc Lào bất thần đổ quân dù xuống khu vực này. Trước tình hình đó, Tống Văn Trinh được giao nhiệm vụ tìm hiểu khẩn cấp về mục đích, lực lượng và kế hoạch tác chiến của chiến dịch Kou Kèo. Lấy thân phận là thân tín của cố vấn Sananikone, Tống Văn Trinh hẹn ăn tối với một sĩ quan mình quen thân tại Bộ Tổng tham mưu quân đội Vương quớc Lào để khai thác thông tin. Ông mau chóng nắm được và báo cáo các nội dung chủ chốt về lực lượng tham gia và kế hoạch hành quân, tác chiến của chiến dịch này. Tin tức của Tống Văn Trinh giúp cho bộ đội Việt Nam và Pathet Lào kịp thời tổ chức đối phó, đánh trả và giành chiến thắng chung cuộc tại cánh đồng Chum.
Sau năm 1975
Sau khi chiến tranh Việt Nam kết thúc vào năm 1975, được cấp trên cho phép, Tống Văn Trinh từ bỏ công việc của một hãng hàng không cao cấp để trở về Việt Nam. Ông được bổ nhiệm làm Viện phó Viện Kiểm sát Nhân dân tại tỉnh Cửu Long (nay là Vĩnh Long). Năm 1977, ông được điều chuyển làm Trưởng ban Pháp chế tỉnh Hậu Giang, và khi Ban Pháp chế được chuyển thành Sở Tư pháp, ông được cử làm Giám đốc Sở. Ông tham gia xây dựng và củng cố bộ máy tư pháp tỉnh Cần Thơ, bao gồm việc thành lập các phòng công chứng. Do các cống hiến trong ngành, Tống Văn Trinh được Bộ Tư pháp Việt Nam đặc cách công nhận tư cách luật sư và là thành viên của Hội Luật gia Việt Nam dù ông chưa từng tốt nghiệp Đại học Luật. Ông được tặng thưởng nhiều huân, huy chương để tưởng thưởng cho hoạt động tình báo, trong đó có huân chương của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.
Sau chiến tranh, Tống Văn Trinh nhiều lần viết thư thăm hỏi và cảm ơn những người Lào đã giúp đỡ ông trong thời gian hoạt động tình báo. Ông cũng nhận nuôi con cái của những đồng đội hy sinh, và xác nhận công lao cho những người tham gia hay ủng hộ kháng chiến, trong đó có những Việt kiều ở Lào.
Con trai của ông là thạc sĩ toán học Tống Quang Anh, tác giả của tiểu thuyết "Người tình báo thầm lặng" viết về cha mình.
Tham khảo
Thể loại:Tổng cục Tình báo, Quân đội nhân dân Việt Nam Thể loại:Điệp viên Việt Nam
Phiên tòa dàn dựng
Phiên tòa dàn dựng (show trial) nói về một phiên tòa mà nhà cầm quyền tư pháp đã khẳng định trước tội phạm của bị cáo. Mục đích thực sự của phiên tòa là để nêu lên tội phạm, những lời buộc tội và bản án cho công chúng biết, lấy đó làm gương, cảnh cáo những người muốn trở thành các nhà bất đồng ý kiến, hay người vi phạm. Các phiên tòa dàn dựng thường để trừng phạt hơn là để cải tạo tội nhân và được chỉ đạo với những mục đích tuyên truyền, hạ nhục bị cáo. Các phiên tòa dàn dựng thường được áp dụng để đàn áp đối thủ chính trị, những người bất đồng chính kiến trong các chế độ chính quyền phi dân chủ.
Từ tiếng Anh show trial được ghi nhận lần đầu tiên trong thập niên 1930.
Ghi chú
Thể loại:Kỹ xảo tuyên truyền Thể loại:Lạm dụng luật pháp Thể loại:Phiên tòa dàn dựng
Rebigue
Rebigue  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 250 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Haute-Garonne
Allophylus grandiflorus
Allophylus grandiflorus là một loài thực vật có hoa trong họ Bồ hòn. Loài này được Radlk. mô tả khoa học đầu tiên năm 1908 publ. 1909.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Ngoại mộc Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1909
Yevgeny Nikitin (cầu thủ bóng đá)
Yevgeny Nikitin (Яўген Нiкiцiн; Евгений Никитин; sinh 9 tháng 4 năm 1993) là một cầu thủ bóng đá Belarus hiện tại thi đấu cho Torpedo Minsk mượn từ Dinamo Minsk.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1993 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Belarus Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Bereza-2010 Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Dinamo Minsk Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Torpedo Minsk
Aloe sakoankenke
Aloe sakoankenke là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được J.-B.Castillon mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004
Kozlu, Kağızman
Kozlu là một xã thuộc huyện Kağızman, tỉnh Kars, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 543 người.
Hiệu ứng domino
thế=Hiệu ứng domino.|nhỏ|262x262px|[[Hiệu ứng domino.]] Hiệu ứng domino là một phản ứng chuỗi xảy ra khi một thay đổi nhỏ tại điểm gốc của hệ có thể gây ra những thay đổi tương tự tại các điểm lân cận, từ đó lan tỏa ra các điểm xa hơn và tạo ra một chuỗi thay đổi tuyến tính. Hiệu ứng này thường được sử dụng trong trò chơi xếp quân domino, nó cũng được biết tới thông qua thuyết domino, học thuyết chính trị hay được đề cập trong giai đoạn chiến tranh Việt Nam.
Mô tả
nhỏ|phải|150px|Minh họa cho hiệu ứng domino. Khi xếp các quân cờ domino đứng cạnh nhau với khoảng cách giữa hai quân cờ không quá xa, ta có thể đẩy đổ một quân cờ domino đầu tiên, quân cờ đó sẽ đổ vào quân cờ đứng cạnh khiến nó đổ theo, quá trình này tiếp diễn đến khi toàn bộ loạt quân cờ domino đều đổ. Các thay đổi đối với những quân cờ là giống nhau, vì vậy chúng tạo ra một chuỗi thay đổi tuyến tính, điều này có được khi ta coi hệ quân cờ domino là độc lập và sự thay đổi của hệ chỉ gây ra bởi tác động tới quân cờ đầu tiên, điều này khác với hiệu ứng cánh bướm khi thay đổi của hệ còn phụ thuộc nhiều điều kiện khác và vì thế chúng là phi tuyến tính.
Tham khảo
Thể loại:Quan hệ nhân quả D Thể loại:Trò chơi chiến thuật
Poemnites
Poemnites là một chi bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Chi này được miêu tả khoa học năm 1894 bởi Buysson.
Các loài
Các loài trong chi này gồm:
Tham khảo
Thể loại:Prosternini
Phreatia bicostata
Phreatia bicostata là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được J.J.Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phreatia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1908
Asplenium distentum
Asplenium distentum là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được A.Braun mô tả khoa học đầu tiên năm 1860. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Asplenium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1860 Thể loại:Unresolved names
Asplenium distentum
Paralcidia rufivenata
Paralcidia rufivenata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Paralcidia
Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết tự trị Gorno-Altai
Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Tự trị Gorno-Altai là một nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Tự trị trong Liên bang Xô viết. Nó được nâng lên từ Tỉnh Tự trị Gorno-Altai. Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Tự trị Gorno-Altai được thành lập vào năm cuối cùng của Liên Xô và được coi là thời kì trung gian giữa Tỉnh Tự trị Gorno-Altai và chế độ Cộng hòa tự trị ở Altai sau này.
Năm 1992, Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Tự trị Gorno-Altai được đổi tên thành Cộng hòa Altai trong Liên bang Nga.
Tham khảo
Gorno-Altai Thể loại:Cựu quốc gia châu Á Thể loại:Cựu quốc gia châu Âu
11159 Mizugaki
11159 Mizugaki (1998 BH1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 1 năm 1998 bởi T. Kobayashi ở Oizumi.
Siphonochelus stillacandidus
Siphonochelus stillacandidus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.
Tham khảo
Thể loại:Siphonochelus
Variimorda ihai
Variimorda ihai là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Chûjô miêu tả khoa học năm 1959.
Tham khảo
Thể loại:Variimorda Thể loại:Bọ cánh cứng châu Âu
Trichagrotis spinosa
Trichagrotis spinosa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trichagrotis
Tiêm Thảo Bình
Tiêm Thảo Bình (chữ Hán giản thể: 尖草坪区, âm Hán Việt: Tiêm Thảo Bình khu) là một quận thuộc thành phố Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Tiêm Thảo Bình Khu có diện tích 285,6 km², dân số năm 2002 là 320.000 người. Quận Tiêm Thảo Bình được chia thành các đơn vị hành chính gồm 9 nhai đạo, 2 trấn, 3 hương.
Tham khảo
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Sơn Tây Thể loại:Thái Nguyên, Sơn Tây
Chu Hi
thumb|250x250px|Tượng Chu Hi tại [[Bạch Lộc Động thư viện ở Lư Sơn]] Chu Hi (, ; 18 tháng 10 năm 1130 – 23 tháng 4 năm 1200) tự Nguyên Hối (元晦) hoặc Trọng Hối (仲晦), trai hiệu Hối Am (晦庵), là một nhà thư pháp, nhà sử học, nhà triết học, nhà chính trị và nhà văn Trung Quốc thời nhà Tống. Đối với triết học Trung Quốc, ông định ra Đại Học, Trung Dung, Luận Ngữ cùng Mạnh Tử làm nhóm Tứ thư, hình thành nền tảng quan trọng cho khoa cử xuyên suốt các triều đại Trung Quốc từ năm 1313 đến năm 1905 và ảnh hưởng rất lớn tư duy từ nhà Minh về sau. Ông là người đã phát triển học thuyết lí – khí của Trình Hạo và Trình Di, đã đưa Lý học Tống Nho lên thành một hệ thống duy tâm khách quan hoàn chỉnh, được gọi là Trình Chu lí học. Những học thuyết của Chu Hi đã góp phần định hình cơ bản con người Trung Hoa cũng như thế giới quan cho hậu thế, cũng vì vậy mà ông được người đời tôn xưng "Chu Tử".
Ông là một học giả uyên bác, có kiến thức uyên thâm về những tác phẩm kinh điển, các loại bình thư, sử ký, cũng như các tác phẩm của nhiều bậc tiền bối. Khi trưởng thành, ông thường tránh né các loại công vụ, nhưng ông vẫn nhiều lần đủ khả năng đứng vào hàng ngũ đại thần triều đình. Chu Hi đã viết, biên soạn và hiệu đính gần một trăm cuốn sách và trao đổi thư từ với hàng chục học giả khác. Ông trải qua 4 đời Hoàng đế Nam Tống là Tống Cao Tông, Tống Hiếu Tông, Tống Quang Tông cùng Tống Ninh Tông; đóng vai trò như một người thầy của các nhóm sĩ phu, nhiều người trong số họ đã chọn theo học ông trong nhiều năm. Sau khi qua đời, ông được triều đình ban thụy hiệu là chữ Văn, nên còn được gọi Chu Văn Công (朱文公).
Giáo dục tại nhà
Chu Hi là người gốc huyện Vụ Nguyên, Huy Châu (vốn thuộc An Huy, đến năm 1952 đổi thành thuộc tỉnh Giang Tây). Ông là cháu chín đời của Chu Khôi (朱瓌), thuộc dòng dõi họ Chu ở Tử Dương, cùng dòng tộc với họ Chu ở Phượng Dương, đều là hậu duệ của Chu Kính Tắc (朱敬則), một đại thần kiêm sử gia thời Đường Thái Tông. Chu Hi sinh vào giờ Ngọ ngày 19 tháng 9 (âm lịch) năm Kiếm Viêm thứ 4 (1130) triều Tống Cao Tông tại Trịnh Thị thảo đường (鄭氏草堂) nay là Nam Khê thư viện của huyện Vưu Khê, châu Nam Kiếm, nơi cha ông là Chu Tùng đang đảm nhiệm chức vụ Huyện úy.
Chu Hi tiếp thu nền giáo dục Nho học từ sớm, lên 5 tuổi đã đọc được Hiếu Kinh. Ông đề vào sách 8 chữ "若不如此, 便不成人" (Nếu không như vậy, liền không thành người). Năm Thiệu Hưng thứ 7 (1137), Chu Tùng được triệu tập về kinh đô. Trước khi đi, ông đã đưa vợ là Chúc thị cùng con trai Chu Hi về sống ở Phổ Thành. Đến năm 1140, Chu Tùng bị buộc từ quan sau khi phản đối chính sách hòa nghị với người Nữ Chân, dâng thư chủ trường kháng Kim, chọc giận Tần Cối. Từ đó, Chu Hi bắt đầu nhận được sự giáo dục của cha về những tác phẩm kinh điển của Nho gia. Nhiều giai thoại đã kể lại rằng, Chu Hi là một đứa trẻ thông minh sớm. Ngay từ khi còn nhỏ, ông đã tò mò về trận đồ bát quái, lại từng hỏi cha mình về trời và những thứ bên ngoài bầu trời khi chỉ mới 4 tuổi. Từ sớm ông đã được truyền cảm hứng bởi câu nói tất cả mọi người đều có thể trở thành một nhà hiền triết của Mạnh Tử.