cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rạn san hô Great Barrier
Sinh vật
Có tổng cộng 30 loài trong Bộ Cá voi đã được ghi nhận tại rạn san hô Great Barrier bao gồm Cá voi Minke, Cá heo lưng bướu Thái Bình Dương và Cá voi lưng gù. Đây cũng là nơi có một số lượng lớn loài Cá cúi sinh sống. Hơn 1.500 loài cá sống tại rạn san hô như Cá hề, Cá hồng đỏ hai đốm, Cá hè mõm dài, một số loài Cá hồng và Cá mú chấm. Có tổng cộng 17 loài rắn biển sống tại khu vực nước ấm của rạn san hô ở độ sâu tới 50 m, và phố biến ở khu vực phía nam hơn. Đây là nơi sinh sản quan trọng của 6 loài rùa biển gồm Đồi mồi dứa, Rùa da, Đồi mồi, Rùa Quản Đồng, Rùa lưng phẳng và Vích. Đặc biệt, Đồi mồi dứa tại đây có hai quần thể khác biệt về mặt di truyền, một ở phía bắc rạn san hô và một ở phía nam. Có 15 loài Cỏ biển là nguồn thức ăn các loài rùa và cá cúi, đồng thời nó cung cấp môi trường sống có nhiều loài cá. Các chi cỏ biển phổ biến nhất là Halophila và Halodule.
Trong các khu rừng ngập mặn và đầm lầy muối bên bờ biển gần rạn san hô là môi trường sống của Cá sấu nước mặn. Chúng có phạm vi sinh sống rộng nhưng mật độ thấp. Có khoảng 125 loài Cá mập, Cá đuối ó, Cá đuối Skate và Cá mập ma sống trên các rạn san hô. Gần 5.000 động vật thân mềm đã được ghi nhận tại Great Barrier trong đó có cả loài Sò tai tượng khổng lồ, sên biển và ốc nón. Có 49 loài Cá chìa vôi, 9 loài Cá ngựa và ít nhất 7 loài ếch sống trên các đảo.
Các rạn san hô và đảo là môi trường kiếm ăn, làm tổ cho 215 loài chim (22 loài chim biển và 32 loài chim lội), bao gồm cả Đại bàng bụng trắng, Nhàn hồng. Khu vực làm tổ tập trung hầu hết ở phía bắc và phía nam rạn san hô với 1,4-1,7 triệu chim bố mẹ.
Các hòn đảo của rạn san hô là nơi hỗ trợ cho 2.195 loài thực vật, trong số đó có 3 loài đặc hữu. Các hòn đảo phía bắc với 300 loài thực vật chủ yếu là các cây thân gỗ trong khi 200 loài ở các đảo phía nam có hầu hết là cây thân thảo. Đa dạng nhất là tại Quần đảo Whitsunday với 1.141 loài.
Ít nhất 330 loài Hải tiêu trên hệ thống rạn san hô với đường kính với đường kính từ 1 - 10 cm. Từ 300-500 loài Động vật hình rêu sống trên rạn san hô. Great Barrier là nơi có 400 loài san hô bao gồm San hô cứng và San hô mềm. Ngoài ra là 500 loài Rong biển trong đó có 30 loài thuộc chi Halimeda.
Biến đổi khí hậu
Cơ quan quản lý Công viên biển Rạn san hô Great Barrier coi đây là mối đe dọa lớn nhất đối với Rạn san hô Great Barrier. Hiện tượng nóng lên của các đại dương khiến tăng quá trình tẩy trắng san hô. Các sự kiện tẩy trắng san hô hàng loạt do nhiệt độ đại dương tăng cao xảy ra vào mùa hè năm 1998, 2002, 2006 và nó được dự kiến là sẽ trở thành hiện tượng thường niên. Khi quá trình nóng lên toàn cầu tiếp tục, san hô sẽ không thể thích nghi kịp với nhiệt độ đại dương ngày càng tăng. Tẩy trắng san hô dẫn đến tăng tính nhạy cảm với bệnh tật, gây ra các tác động sinh thái bất lợi cho các loài cộng đồng rạn san hô.
Vào tháng 7 năm 2017, UNESCO đã công bố một dự thảo bày tỏ mối quan ngại nghiêm trọng về tác động của việc tẩy trắng san hô tại Great Barrier. Quyết định dự thảo cũng cảnh báo Úc rằng, họ sẽ không đáp ứng các mục tiêu của rạn san hô trong báo cáo 2050 nếu không có hành động đáng kể để cải thiện chất lượng nguồn nước.
Biến đổi khí hậu có ý nghĩa đối với các dạng sống khác của rạn san hô. Một số khu vực của rạn san hô từng là nhiệt độ ưa thích của một số loài cá nhưng nhiệt độ tăng khiến chúng tìm kiếm môi trường sống mới, do đó làm tăng tỷ lệ chết của nhiều con non của các loài chim biển săn mồi phụ thuộc vào nguồn cá đó. Biến đổi khí hậu cũng sẽ ảnh hưởng đến số lượng và môi trường sống của nhiều loài rùa biển.
Hiện tượng tẩy trắng ở các cộng đồng san hô đáy ở độ sâu trên 20 m trong rạn san hô Great Barrier không được ghi nhận nhiều như tại các khu vực nước nông, nhưng nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng chúng cũng đang phải đối mặt với nhiệt độ đại dương tăng lên. Năm loài san hô lớn sống ở tầng đáy của Great Barrier được tìm thấy là bị tẩy trắng bởi nhiệt độ cao, khẳng định rằng san hô đáy cũng đã bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Di sản thế giới tại Úc Thể loại:Rạn san hô Thể loại:Kỳ quan thiên nhiên Thể loại:Bài cơ bản dài trung bình Thể loại:Vùng sinh thái biển Thể loại:Tỉnh địa lý tự nhiên
Furcraea quicheensis
Furcraea quicheensis là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Trel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1914.
Liên kết ngoài
Thể loại:Furcraea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1914
Xestia vidua
Xestia vidua là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xestia
Phrygionis politata
Phrygionis politata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phrygionis
'Abath al-Aqdar
'Abath al-Aqdar (عبث الأقدار) là cuốn tiểu thuyết đầu tiên của nhà văn Ai Cập Naguib Mahfouz. Cuốn sách được xuất bản lần đầu bằng tiếng Ả Rập vào năm 1939. Đây là cuốn tiểu thuyết đầu tiên của Mahfouz và là cuốn đầu tiên trong bộ ba cuốn sách viết về pharaon của ông, hai cuốn sách còn lại là Rhadopis và Thebes at War
Lịch sử
Sau khi bắt đầu sự nghiệp văn học của mình vào giữa những năm 1930, bằng việc viết những truyện ngắn được xuất bản trên tờ Arrissalah, Mahfouz đã có bước đột phá khi bắt đầu viết tiểu thuyết vào năm 1939 với sự ra đời của  'Abath al-Aqdar. ' Abath al-Aqdar là một trong số những cuốn tiểu thuyết mà Mahfouz đã viết khi bắt đầu sự nghiệp của mình, lấy bối cảnh Ai Cập cổ đại, sử dụng những gì mà sau này trở thành chủ nghĩa hiện thực lịch sử đặc trưng của ông. Cuốn sách, cùng với Rhadopis of Nubia (1943) và Thebes at War (1944) đã tạo nên một bộ ba cuốn sách viết về pharaon của Mahfouz.
Bản dịch
Một bản dịch sang tiếng Anh của Raymond Stock đã được xuất bản với tựa đề Khufu's Wisdom vào năm 2003. Bộ ba cuốn sách viết về pharaon hoàn chỉnh đã được xuất bản bằng tiếng Anh thành một cuốn sách với tựa đề Three Novels of Ancient Egypt (Everyman's Library, 2007).
Tham khảo
Thể loại:Tiểu thuyết tiếng Ả Rập Thể loại:Tiểu thuyết của Naguib Mahfouz Thể loại:Tiểu thuyết năm 1939 Thể loại:Tiểu thuyết lấy bối cảnh Ai Cập cổ đại
Helichrysum luzulaefolium
Helichrysum luzulaefolium là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được DC. mô tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
L
Pleurothallis mundula
Pleurothallis mundula là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer & R.Escobar miêu tả khoa học đầu tiên năm 1983.
Liên kết ngoài
M Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1983
Quế Phong (xã)
Quế Phong là một xã thuộc huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam, Việt Nam.
Địa lý
Xã Quế Phong nằm ở phía tây huyện Quế Sơn, có vị trí địa lý:
Xã Quế Phong có diện tích 31,34 km², dân số năm 2019 là 4.934 người, mật độ dân số đạt 157 người/km².
Quế Phong là một vùng đất trù phú, đồng ruộng phì nhiêu, núi non trùng điệp.
Lịch sử
Trong thời kỳ chiến tranh chống Mỹ, với địa hình chủ yếu là núi nên Quế Phong còn là vùng căn cứ cách mạng, vùng giải phóng an toàn.
Ngày 23 tháng 9 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng ban hành quyết định số 79-HĐBT: Chia xã Quế Phong thành hai xã lấy tên là xã Quế Phong và xã Quế Long.
Kinh tế
Quế Phong ngày nay đang chuyển mình vươn lên thành một xã miền núi điển hình của tỉnh với một nền kinh tế bền vững. Đời sống nhân dân ngày càng được cải thiện đáng kể.
Du lịch
Trên địa bàn xã có vũng nước nóng Bàn Thạch không những là danh lam, thắng cảnh mà còn có nhiều giá trị về kinh tế, y học... đang được địa phương kêu gọi thu hút đầu tư.
Hồ chứa nước An Long không những phục vụ cho sản xuất nông nghiệp và nước sinh hoạt cho nhân dân trên địa bàn xã mà còn là điểm du lịch lý thú.
Thuần Vương
Thuần Vương (chữ Hán:純王) là thụy hiệu của một số nhân vật lịch sử quan trọng ở khu vực Viễn Đông dưới chế độ quân chủ.
Xem thêm
Thể loại:Thụy hiệu
Berchidda
Berchidda là một đô thị ở tỉnh Sassari trong vùng Sardegna, có khoảng cách khoảng 170 km về phía bắc của Cagliari và cách khoảng 30 km về phía tây nam của Olbia.
Đô thị này nằm trên một ngọn đồi và phía bắc giáp dãy núi Limbara. Hồ Coghinas nằm gần đó.
Giáo hoàng đối lập Dioscorus
Dioscorus là một ngụy giáo hoàng từ ngày 22 tháng 9 năm 530 cho tới ngày 14 tháng 10 năm 530. Giáo hoàng Fêlix IV đã mong muốn Boniface làm người kế vị mình, một phần nhằm tránh một cuộc bạo động xảy ra vào ngày nhập chức như trường hợp của anh. Tuy nhiên, khi Felix qua đời đa số cử tri đã bỏ phiếu cho Dioscorus. .
Mọi việc đã được giải quyết khi Dioscorus qua đời ba tuần sau đó, và mong muốn của Felix đã được thực hiện, ứng cử viên mà ông lựa chọn đã trở thành giáo hoàng Boniface II. Boniface đã buộc các giáo sĩ – những người đã bầu chọn cho Dioscorus phải hủy bỏ cuộc bầu cử và loại ông ta ra khỏi trí nhớ. Sau đó tài liệu này đã bị thiêu hủy theo yêu cầu của Agapetus I.
Chú thích
D Thể loại:Mất năm 530 Thể loại:Năm sinh không rõ
Berchidda
Berchidda giáp các đô thị: Alà dei Sardi, Calangianus, Monti, Oschiri, Tempio Pausania.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Sassari
Cephalopholis cruentata
Cephalopholis cruentata là một loài cá biển thuộc chi Cephalopholis trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1802.
Từ nguyên
Tính từ định danh trong tiếng Latinh có nghĩa là "dính máu", hàm ý đề cập đến màu đỏ với những đốm nhỏ màu đỏ sẫm ở loài cá này.
Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ bang North Carolina cũng như Bermuda ngoài khơi xa, C. cruentata được phân bố dọc theo bờ đông Hoa Kỳ đến khắp vùng vịnh México và biển Caribe.
C. cruentata sống tập trung trên các thảm cỏ biển Thalassia và rạn san hô ở độ sâu ít nhất là 170 m.
Mô tả
Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở C. cruentata là 42,6 cm. Loài này có màu nâu đỏ, xám nâu hoặc nâu lục, được phủ đầy các đốm màu nâu cam/đỏ nhạt.
Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 13–15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8; Số tia vây ở vây ngực: 16; Số vảy đường bên: 47–51.
Sinh học
Thức ăn của C. cruentata là những loài cá nhỏ hơn, đặc biệt là cá thia Chromis multilineata. C. cruentata có thể bơi theo cá lịch đang săn mồi để bắt những con cá rời khỏi nơi ẩn náu. Cá con ăn chủ yếu các loài động vật giáp xác như tôm.
Một cá thể C. cruentata có thể chiếm diện tích lãnh thổ lên đến 4000 m2. Do là loài hoạt động về đêm nên C. cruentata dành phần lớn thời gian ban ngày quanh quẩn ở khu vực ưa thích của chúng trong lãnh thổ.
Balaruc-le-Vieux
Balaruc-le-Vieux là một xã thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie in the region of Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 12 mét trên mực nước biển. Dân số thời điểm năm 1999 là 1802 người.
Cephalopholis cruentata
Sinh học
Tuổi thọ lớn nhất được biết đến ở C. cruentata là 13 năm tuổi. Là loài lưỡng tính tiền nữ, C. cruentata cái bắt đầu chuyển đổi giới tính khi chúng được 4 hoặc 5 năm tuổi (chiều dài cơ thể khoảng 20–23 cm), thường diễn ra vào tháng 8 và tháng 9 ngay sau khi chúng đã đẻ trứng.
Balaruc-le-Vieux
Tham khảo
Balaruclevieux
Cephalopholis cruentata
Thương mại
C. cruentata được đánh bắt trong ngành thương mại thủy sản và câu cá giải trí, nhưng nhìn chung ở mức độ không đáng kể.
Tham khảo
C Thể loại:Cá Đại Tây Dương Thể loại:Cá Mỹ Thể loại:Cá Cuba Thể loại:Cá vịnh Mexico Thể loại:Cá Panama Thể loại:Cá Caribe Thể loại:Cá Tiểu Antilles Thể loại:Cá Venezuela Thể loại:Động vật Bermuda Thể loại:Động vật Bahamas Thể loại:Động vật Trinidad và Tobago Thể loại:Động vật được mô tả năm 1802
Murowana Goślina
Murowana Goślina là một thị trấn thuộc huyện Poznański, tỉnh Wielkopolskie ở trung-tây Ba Lan. Thị trấn có diện tích 7 km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của thị trấn là 10323 người và mật độ 1444 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Thị trấn của Wielkopolskie Thể loại:Poznański
Christella pandiformis
Christella pandiformis là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được H.L mô tả khoa học đầu tiên năm 1915. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Pouteria celebica
Pouteria celebica là một loài thực vật có hoa trong họ Hồng xiêm. Loài này được Erlee miêu tả khoa học đầu tiên năm 1957.
Christella pandiformis
Liên kết ngoài
Thể loại:Christella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1915 Thể loại:Unresolved names
Pouteria celebica
Liên kết ngoài
Thể loại:Pouteria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1957
Christella pandiformis
Liên kết ngoài
Christella pandiformis
Đắk Nông (huyện)
Đắk Nông là một huyện cũ thuộc tỉnh Đắk Lắk, sau thuộc tỉnh Đắk Nông.
Huyện Đắk Nông tồn tại đến ngày 27 tháng 6 năm 2005.
Địa lý
Huyện Đắk Nông nằm ở phía nam tỉnh Đắk Lắk lúc bấy giờ, có vị trí địa lý:
Trước khi giải thể vào năm 2005, huyện Đắk Nông có diện tích 1.728,92 km², dân số là 56.063 người, mật độ dân số đạt 32 người/km².
Lịch sử
Dưới thời Việt Nam Cộng hòa, địa bàn huyện Đắk Nông tương ứng với hai quận Kiến Đức và Khiêm Đức thuộc tỉnh Quảng Đức.
Sau năm 1975, tỉnh Quảng Đức bị giải thể, địa bàn sáp nhập vào tỉnh Đắk Lắk. Đồng thời, chính quyền sáp nhập hai quận Kiến Đức và Khiêm Đức thành huyện Đắk Nông thuộc tỉnh Đắk Lắk.
Khi mới thành lập, huyện Đắk Nông có 8 xã: Đạo Nghĩa, Quảng Khê, Quảng Phú, Quảng Sơn, Quảng Tân, Quảng Tín, Quảng Thành (trung tâm huyện) và Quảng Trực.
Ngày 20 tháng 4 năm 1978, thành lập xã Đắk Rung.
Ngày 17 tháng 1 năm 1984, chia xã Quảng Khê thành 2 xã: Quảng Khê và Đắk Plao.
Từ đó, huyện Đắk Nông bao gồm 10 xã: Đắk Plao, Đắk Rung, Đạo Nghĩa, Quảng Khê, Quảng Phú, Quảng Sơn, Quảng Tân, Quảng Tín, Quảng Thành và Quảng Trực.
Ngày 22 tháng 2 năm 1986, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 19-HĐBT. Theo đó, tách 4 xã: Đạo Nghĩa, Quảng Tân, Quảng Tín và Quảng Trực để thành lập huyện Đắk R'lấp.
Ngày 10 tháng 9 năm 1986, chia xã Quảng Phú thành 2 xã: Quảng Phú và Đức Xuyên.
Ngày 9 tháng 11 năm 1987, tách 2 xã Quảng Phú và Đức Xuyên để thành lập huyện Krông Nô.
Trong giai đoạn 1988-1994, huyện thành lập thêm 5 đơn vị hành chính, bao gồm thị trấn Gia Nghĩa và 4 xã: Đắk Ha, Đắk Nia, Đắk R'Măng, Trường Xuân.
Ngày 24 tháng 3 năm 1998, thành lập xã Đắk Som trên cơ sở 7.500 ha diện tích tự nhiên và 1.315 người của xã Đắk Plao.
Ngày 21 tháng 6 năm 2001, Chính phủ ban hành Nghị định 30/2001/NĐ-CP. Theo đó, chuyển hai xã Đắk Rung và Trường Xuân về huyện Đắk Song mới thành lập.
Huyện Đắk Nông còn lại thị trấn Gia Nghĩa và 8 xã: Đắk Ha, Đắk Nia, Đắk Plao, Đắk R'Măng, Đắk Som, Quảng Khê, Quảng Sơn, Quảng Thành.
Ngày 26 tháng 11 năm 2003, Quốc hội ban hành Nghị quyết 22/2003/QH11 chia tỉnh Đắk Lắk thành hai tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông, huyện Đắk Nông thuộc tỉnh Đắk Nông. Tỉnh lỵ tỉnh Đắk Nông đặt tại thị trấn Gia Nghĩa thuộc huyện Đắk Nông.
Ngày 27 tháng 6 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định số 82/2005/NĐ-CP. Theo đó, thành lập thị xã Gia Nghĩa, thị xã tỉnh lỵ tỉnh Đắk Nông trên cơ sở tách thị trấn Gia Nghĩa và hai xã Đắk Nia, Quảng Thành thuộc huyện Đắk Nông.
Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, huyện Đắk Nông còn lại 144.228 ha diện tích tự nhiên, 20.504 người với 6 xã trực thuộc và được đổi tên thành huyện Đắk Glong.
Liên kết ngoài
Thể loại:Huyện cũ Việt Nam Thể loại:Hành chính Đắk Lắk Thể loại:Hành chính Đắk Nông
Smilicerus bitinctus
Smilicerus bitinctus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1860.
Tham khảo
Thể loại:Smilicerus
Canon EOS 6D
Canon EOS 6D là máy ảnh phản xạ ống kính đơn kỹ thuật số full-frame 20,2 megapixel cho người mới được ra mắt bởi Canon vào ngày 17-9-2012, chỉ 1 ngày trước ngày khai mạc triển lãm Photokina và được bán ra từ tháng 11-2012.
6D được bán ra với lựa chọn chỉ thân máy có giá 2099$ hoặc theo bộ kèm ống kit EF 24-105mm f/4L IS USM có giá 2899$. Từ năm 2014, ống EF 24-70mm f/4L IS USM được Canon dùng làm 1 tùy chọn ống kit đi kèm với 6D.
Đặc điểm
Chỉ nặng có 770g, 6D là máy ảnh DSLR full-frame nhỏ nhẹ nhất của Canon. Một vài tính năng chính của 6D như hệ thống lấy nét mới 11 điểm với điểm chính giữa dạng ngang dọc, nhạy sáng tới -3 EV (khả năng bắt nét tốt ở điều kiện rất tối, tương đương đêm trăng tròn); màn hình LCD 3 in TFT Clear View II có lớp phủ chống lóa; dải nhạy sáng chuẩn 100-25600, mở rộng xuống L: 50 và H1: 51200, H2: 102400; tốc độ chụp liên tiếp tối đa 4,5 hình/giây, thêm chế độ chụp yên lặng (silent shooting mode); cảm biến ảnh độ phân giải 20 megapixel hiệu dụng; không có Joystick như các máy dòng xD khác mà thay bằng nút điều hướng nằm bên trong vòng xoay nhanh.
=== Đặc điểm hình ảnh ===
Phụ kiện
Theo trang web của Canon, trong hộp đựng gồm có:
Kích cỡ khung hình video
Người dùng có thể chọn kích cỡ, tốc độ ghi hình và cách nén video
Firmware
Ngày 29-9-2016, Canon công bố firmware mới nhất 1.1.9, hỗ trợ cho ống kính EF 70–300mm f/4–5.6 IS II USM.
Liên kết ngoài
Thể loại:Máy ảnh Canon EOS DSLR
Chu trình ozon-oxy
thumb|350px|Chu trình ozon-oxy trong [[Lớp ozon|tầng ozon]] Chu trình ozon-oxy là quá trình trong đó ozon được tiếp tục tái sinh vào tầng bình lưu của Trái Đất, chuyển đổi bức xạ tử ngoại (UV) thành nhiệt. Vào năm 1930 Sydney Chapman giải quyết được phần hóa học liên quan. Quá trình này thường được gọi là Chu trình Chapman bởi các nhà khoa học khí quyển.
Hầu hết sự sản sinh ozon xảy ra ở thượng tầng bình lưu nhiệt đới và tầng trung lưu. Tổng khối lượng của ozon được sản xuất trong một ngày trên toàn cầu là vào khoảng 400 triệu tấn. Khối lượng ozon toàn cầu không đổi một cách tương đối ở khoảng 3 tỷ tấn, nghĩa là Mặt Trời sản xuất khoảng 12% tầng ozon mỗi ngày.
Hóa học
Hầu hết OH và NO thì có một cách tự nhiên trong tầng bình lưu, nhưng hoạt động của con người, đặc biệt là việc thải ra chlorofluorocarbons (CFCs) và halon, đã làm tăng một cách đáng kể sự tập trung Cl và Br, dẫn tới sự suy giảm ozon. Mỗi nguyên tử Cl hay Br có thể xúc tác hàng ngàn phản ứng phân hủy trước khi nó bị lấy ra khỏi tầng bình lưu.
Tham khảo
Thể loại:Chu trình sinh địa hóa Thể loại:Oxy Thể loại:Sự suy giảm ôzôn
Perama humilis
Perama humilis là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Benth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1841.
Ünlüyaka, Niğde
Ünlüyaka là một xã thuộc huyện Ulukışla, tỉnh Niğde, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 33 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tỉnh Niğde
Plagiochila radiculosa
Plagiochila radiculosa là một loài rêu trong họ Plagiochilaceae. Loài này được Mitt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1855.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Plagiochila Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1855 Thể loại:Unresolved names
Oxetacaine
Oxetacaine (INN, còn được gọi là oxethazaine) là một thuốc gây tê cục bộ mạnh. Nó được dùng bằng đường uống (thường kết hợp với thuốc kháng axit) để giảm đau liên quan đến bệnh loét dạ dày hoặc viêm thực quản. Nó cũng được sử dụng tại chỗ trong quản lý đau trĩ. Các chế phẩm oxetacaine uống có sẵn ở một số quốc gia, bao gồm Ấn Độ, Nam Phi, Nhật Bản và Brazil, nhưng không phải Hoa Kỳ.
Không giống như hầu hết các thuốc gây tê cục bộ, oxetacaine không bị phân hủy trong điều kiện axit mạnh.
Tham khảo
Thể loại:Alcohol bậc một
Giáo hoàng đối lập Thêôđorô
Thêôđorô là một Giáo hoàng đối lập sau khi Giáo hoàng Cônon qua đời vào năm 687. Ông là một người đối nghịch với Giáo hoàng Sergius và Giáo hoàng đối lập Paschal.
Pellenes tharinae
Pellenes tharinae là một loài nhện trong họ Salticidae.
Giáo hoàng đối lập Thêôđorô
Tham khảo
T
Pellenes tharinae
Tham khảo
Thể loại:Pellenes
Tomoderus tibialis
Tomoderus tibialis là một loài bọ cánh cứng trong họ Anthicidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1987.
Tham khảo
Thể loại:Tomoderus
Danh sách ngọn núi trên bán đảo Triều Tiên
Dưới đây là danh sách các ngọn núi trên bán đảo Triều Tiên.
Tham khảo
Thể loại:Địa lý Hàn Quốc Thể loại:Đảo Triều Tiên Thể loại:Địa lý Triều Tiên
Heresiarches vishwanathai
Heresiarches vishwanathai là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Heresiarches
Xestia violacea
Xestia violacea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xestia
Phrygionis politulata
Phrygionis politulata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phrygionis
Furcraea samalana
Furcraea samalana là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Trel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1915.
Liên kết ngoài
Thể loại:Furcraea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1915
Eremophila conferta
Eremophila conferta là một loài thực vật có hoa trong họ Huyền sâm. Loài này được Chinnock mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eremophila Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2007 Thể loại:Thực vật hai lá mầm thật sự Tây Úc
Pleurothallis muriculata
Pleurothallis muriculata là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer & Hirtz miêu tả khoa học đầu tiên năm 1996.
Liên kết ngoài
M Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1996
Christella papyracea
Christella papyracea là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Holttum in B.K.Nayar & S.Kaur mô tả khoa học đầu tiên năm 1974. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Christella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1974 Thể loại:Unresolved names
Christella papyracea
Clerodendrum poggei
Clerodendrum poggei là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Gürke mô tả khoa học đầu tiên năm 1894.
Liên kết ngoài
Thể loại:Clerodendrum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1894
Pouteria cladantha
Pouteria cladantha là một loài thực vật có hoa trong họ Hồng xiêm. Loài này được Sandwith miêu tả khoa học đầu tiên năm 1931.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pouteria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1931
Smilicerus boliviensis
Smilicerus boliviensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1940.
Plagiochila rara
Plagiochila rara là một loài rêu trong họ Plagiochilaceae. Loài này được Triana & Planch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1864.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Plagiochila Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1864 Thể loại:Unresolved names
14145 Sciam
14145 Sciam (1998 SE24) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 17 tháng 9 năm 1998, bởi Ted Bowell ở Đài thiên văn Lowell. Nó được đặt theo tên Scientific American magazine.
Liên kết ngoài
014145 19980917 014145 Thể loại:Tiểu hành tinh được đặt tên
Hàn Quốc
Đại Hàn Dân Quốc (Hangul: 대한민국, Romaja: Daehanmin-guk), gọi tắt là Hàn Quốc (Hangul: 한국, Romaja: Han-guk), là một quốc gia ở Đông Á; cấu thành nửa phía nam của bán đảo Triều Tiên và ngăn cách với Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên qua Khu phi quân sự vĩ tuyến 38. Phía tây là biển Hoàng Hải, phía nam là biển Hoa Đông còn phía đông là biển Nhật Bản.
Bán đảo Triều Tiên đã có xuất hiện con người sinh sống từ thời kỳ đồ đá cũ. Nhà nước Cổ Triều Tiên được ghi nhận trong các ghi chép của Trung Quốc cổ đại vào đầu thế kỷ thứ 7 trước Công nguyên. Sau sự thống nhất của Tam Quốc thành Tân La và Bột Hải vào cuối thế kỷ thứ 7, bán đảo được cai trị bởi các triều đại Cao Ly, Joseon và Đế quốc Đại Hàn. Năm 1910, Đế quốc Nhật Bản sáp nhập bán đảo. Sự chiếm đóng của Nhật kết thúc sau khi đầu hàng Đồng Minh trong Thế chiến II, bán đảo sau đó bị chia cắt thành hai khu vực; phía bắc do Liên Xô chiếm đóng và phía nam do Hoa Kỳ chiếm đóng. Sau khi các cuộc đàm phán về tái thống nhất thất bại, khu vực phía nam trở thành nhà nước Đại Hàn Dân Quốc vào tháng 8 năm 1948 trong khi khu vực phía bắc trở thành nhà nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên vào tháng sau đó. Năm 1950, với sự hậu thuẫn của Liên Xô, Bắc Triều Tiên phát động chiến tranh xâm lược Hàn Quốc. Liên Hợp Quốc lãnh đạo bởi Hoa Kỳ can thiệp để hỗ trợ Hàn Quốc, trong khi Trung Quốc tham chiến hỗ trợ cho Bắc Triều Tiên. Sau khi chiến tranh kết thúc vào năm 1953, Hàn Quốc tập trung khôi phục kinh tế và phát triển nhanh chóng. Năm 1987, phong trào dân chủ tháng 6 đã chấm dứt chế độ độc tài cuối cùng.
Hàn Quốc ngày nay là nước công nghiệp thu nhập cao với sự phổ biến toàn cầu của làn sóng văn hóa, giải trí bên cạnh đó là những thách thức như sự thù địch với Bắc Triều Tiên, tỷ lệ sinh thấp và bất bình đẳng thu nhập lớn.
Tên gọi
Từ năm 1392-1897 là thời kỳ của nhà Triều Tiên và tên gọi "Triều Tiên" được dùng làm quốc hiệu. Giai đoạn 1897-1910, phong trào Đông Học nổ ra kết hợp với cải cách Gwangmu của vua Cao Tông, bán đảo chuyển sang dùng danh xưng "Đế quốc Đại Hàn". Giai đoạn 1910-1945, bán đảo là một phần trong lãnh thổ Đế quốc Nhật Bản. Sau chia cắt, miền Bắc gọi chính thể của mình là "Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Triều Tiên", miền Nam chọn quốc hiệu "Đại Hàn Dân Quốc", gọi tắt là "Hàn Quốc". Trong đó, chữ "Dân Quốc" được lấy theo quốc hiệu của Trung Hoa Dân Quốc, khi dịch sang các ngôn ngữ phương Tây thì cũng tương đương với "Cộng hoà Quốc" (nước Cộng hoà).
Tên gọi của Hàn Quốc và Bắc Triều Tiên đều được dịch giống nhau khi sử dụng quốc tế là "Korea", ngoài ra, trong tiếng Pháp dịch là "Corée", tiếng Nga dịch là "Корея" (Koreya) hay tiếng Tây Ban Nha dịch là "Corea",... Cách dùng này bắt nguồn từ quốc hiệu "Goryeo" (Cao Ly) của nhà nước từng tồn tại trên bán đảo từ năm 918 đến 1392. Trong thời kỳ này, tên gọi đó đã thông qua các thương nhân người Ả Rập và Ba Tư để tới châu Âu.
Hàn Quốc thường yêu cầu các đơn vị truyền thông cùng cơ quan quốc tế khi đề cập tới họ thì hạn chế dùng "South Korea" mà phải sử dụng quốc hiệu "Republic of Korea" hoặc "Korea Republic", nếu gọi ngắn thì dùng "Korea". Tuy nhiên, "South Korea" lại khá phổ biến vì được sử dụng để phân biệt với "North Korea" (Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Triều Tiên).
Trước năm 1975 tại Việt Nam, báo chí và truyền thông của Việt Nam Cộng hòa (trước đó là Quốc gia Việt Nam) gọi chính thể này là "Đại Hàn" hoặc "Nam Hàn". Sau năm 1975, truyền thông và sách báo của nhà nước Việt Nam thống nhất sử dụng tên gọi "Nam Triều Tiên".
Ngày 23 tháng 3 năm 1994, bằng công hàm số KEV-398 gửi Bộ Ngoại giao Việt Nam, đại sứ quán Hàn Quốc đề nghị phía Việt Nam gọi chính thể của mình là "Đại Hàn Dân Quốc", gọi tắt là "Hàn Quốc" (từ "Hàn" ở đây không phải "Lạnh" mà có nghĩa là "Lớn"), không sử dụng các tên cũ như "Cộng hoà Triều Tiên" hoặc "Nam Triều Tiên" nữa vì "Triều Tiên" gợi nhắc đến danh xưng của Bắc Triều Tiên. Đáp lại, Bộ Ngoại giao Việt Nam ra công văn số 733/ĐBA-NG ngày 21 tháng 4 năm 1994 gửi tất cả các cơ quan bộ, ngành, tổng cục thông tin, truyền thông cùng ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương của Việt Nam yêu cầu: "Từ nay gọi chính thể Nam Triều Tiên là "Đại Hàn Dân Quốc", gọi tắt là "Hàn Quốc", không dùng các tên gọi Cộng hoà Triều Tiên, Nam Triều Tiên hay Nam Hàn nữa". Danh xưng "Nam Triều Tiên" hiện nay chỉ còn được truyền thông của phía Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên sử dụng do nước này không công nhận tuyên bố chủ quyền của Hàn Quốc.
Thời kỳ cổ đại
Nghiên cứu khoa học kết hợp với khai quật khảo cổ học cho thấy rằng bán đảo Triều Tiên đã có xuất hiện con người sinh sống ngay từ thời đại đồ đá cũ. Di chỉ khảo cổ học đầu tiên cùng các địa điểm định cư sớm nhất của con người tại đây trong thời kỳ Jeulmun và thời kỳ Mumun được phát hiện ở phía nam bán đảo.
Lịch sử Triều Tiên cổ đại bắt đầu với sự thành lập của nhà nước Cổ Triều Tiên bởi Đàn Quân vào khoảng năm 2333 TCN; sau đó là giai đoạn tiền Tam Quốc với hàng loạt bộ lạc, tiểu quốc nhỏ phân tranh. Chế độ quân chủ của các quốc gia trên bán đảo có nhiều điểm tương đồng với Trung Quốc khi quyền cai trị thuộc về các triều đại phong kiến chuyên chế kế tập. Phật giáo cùng Đạo giáo có ảnh hưởng lớn và Nho giáo được lấy làm nền tảng tư tưởng gốc rễ. Trong thời kỳ Tam Quốc, dưới triều đại Quảng Khai Thổ Thái Vương của Cao Câu Ly, lãnh thổ của ông được mở rộng sau loạt chiến dịch quân sự nhằm chinh phạt các tiểu quốc thành công, hình thành nên một quốc gia rộng lớn. Sau Tam Quốc, Nam-Bắc Quốc, hậu Tam Quốc, bán đảo tiếp tục trải qua triều đại Cao Ly, nhà Triều Tiên và cuối cùng là Đế quốc Đại Hàn.
Thời kỳ cận đại
Vào giai đoạn cuối của nhà Triều Tiên, Hoàng tộc dưới quyền chi phối và lãnh đạo chuyên chính của Hưng Tuyên Đại Viện Quân đã thực thi chính sách "Bế quan tỏa cảng", tự cô lập đất nước cũng như thẳng tay đàn áp Thiên Chúa giáo. Trong khi đó tại quốc gia láng giềng Nhật Bản, sau thất bại của Mạc phủ Tokugawa trong chiến tranh Mậu Thìn, thành công của công cuộc Minh Trị Duy tân, chấm dứt Tỏa Quốc cùng chiến thắng trong các cuộc chiến tranh Thanh–Nhật, chiến tranh Nga–Nhật và chiến tranh thế giới thứ nhất đã trở thành một thế lực mới, dần thay thế phương Bắc mở rộng ảnh hưởng lên Triều Tiên. Về chính trị, ngày 8 tháng 10 năm 1895; giới cầm quyền Nhật giật dây vụ ám sát Hoàng hậu Minh Thành. Về quân sự, Hải quân Nhật Bản sử dụng "Ngoại giao pháo hạm" - mở đầu bằng trận Ganghwa (20/9/1875), gây áp lực buộc Triều Tiên mở cửa các hải cảng đồng thời nhanh tay kiểm soát vùng lãnh thổ này trước các đế quốc phương Tây - khởi đầu bằng Điều ước bất bình đẳng Nhật–Triều (26/2/1876). Sau sự kiện Thủ tướng Itō Hirobumi bị nhà hoạt động độc lập An Jung-geun ám sát tại nhà ga Cáp Nhĩ Tân (26/10/1909), Nhật Bản quyết định đẩy nhanh quá trình sáp nhập. Quân phiệt Nhật cùng với các lực lượng tay sai, nội gián bản địa do chính phủ Yi Wan-yong đứng đầu ép vua Thuần Tông ký kết Nhật–Triều Tịnh Hợp điều ước (22/8/1910) (Điều ước Sáp nhập hay "Hiệp ước quốc sỉ" - theo cách gọi của các thế hệ người Hàn Quốc sau này), trực tiếp kiểm soát bán đảo trong vòng 35 năm từ 1910-1945, thời kỳ này gọi là Triều Tiên thuộc Nhật.
Thành lập Dân Quốc
Sau chiến tranh, Bắc Triều Tiên tuyên bố tiếp tục theo đuổi "sự nghiệp thống nhất đất nước" trên cơ sở lập luận "một Triều Tiên", không công nhận chính phủ Hàn Quốc và chọn con đường thống nhất bằng "Cách mạng Xã hội chủ nghĩa". Ngược lại, phía Hàn Quốc cũng coi chính phủ của mình là chính thể có chủ quyền hợp pháp duy nhất trên toàn bộ bán đảo Triều Tiên đồng thời không công nhận Bắc Triều Tiên. Những quan điểm cứng nhắc, không nhân nhượng lẫn nhau khiến cho quá trình hòa giải giữa hai bên không thể thực hiện được cho đến thập niên 1960. Đầu thập niên 1970, quan hệ hai miền dần cải thiện, hai bên chính thức công nhận chính phủ của nhau. Năm 1991, hai nhà nước được mời gia nhập Liên Hợp Quốc cùng một lúc. Hàn Quốc là quốc gia đầu tư kinh tế và hoạt động chủ yếu, tích cực nhất trong chiến dịch viện trợ lương thực góp phần giúp Bắc Triều Tiên vượt qua nạn đói thập niên 1990 thông qua Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hợp Quốc.
Độc tài quân sự
Quá trình dân chủ hoá của Hàn Quốc bị thấm đẫm bởi máu, xung đột và bạo lực. Lý Thừa Vãn sau khi nắm quyền lực đã cho thực thi một chính sách cai trị độc tài, đàn áp quyết liệt, thẳng tay đối với những người cánh tả, thậm chí còn sát hại không ít nhân vật bất đồng chính kiến. Bên cạnh đó, bộ máy quản lý đất nước do ông xây dựng bị nạn tham nhũng đục khoét, tàn phá nặng nề, kinh tế trì trệ, đất nước phát triển chậm chạp. Năm 1960, Lý Thừa Vãn đối mặt làn sóng bất bình cực lớn của người dân. Cuối cùng, ông phải rời bỏ nhiệm sở sau cách mạng 19 tháng 4, lên máy bay chạy sang Honolulu và sống tị nạn tại đây cho tới cuối đời. Hiện nay, dư luận cùng giới chuyên gia ở Hàn Quốc vẫn đánh giá về Lý Thừa Vãn rất tiêu cực.
Chính phủ dân sự ngắn ngủi kế nhiệm của Tổng thống Yun Bo-seon cùng Phó Tổng thống Chang Myon bị lật đổ sau cuộc đảo chính của tướng Park Chung-hee vào ngày 16 tháng 5 năm 1961. Năm 1963, Park Chung-hee kiểm soát chính phủ và chính thức lên nắm quyền tổng thống, trở thành nhà lãnh đạo thứ ba cũng như độc tài thứ hai của Hàn Quốc. Thông qua hoạt động của Hiệp hội kêu gọi tái thiết quốc gia, Park Chung-hee đã giải tán quốc hội cùng các đảng phái chính trị đối lập đang hoạt động và thẳng tay đàn áp những phong trào chống đối. Park Chung-hee ban hành loạt sắc lệnh cấm công nhân tổ chức mít tinh, biểu tình, diễu hành. Ông còn cài cắm lực lượng mật thám, nhân viên thân tín của chính phủ vào bên trong nội bộ các tổ chức công đoàn công nhân để giám sát và rồi dần dần kìm hãm phong trào đấu tranh của họ. Bên cạnh đó, về chính sách đối ngoại, quân đội Hàn Quốc được Park Chung-hee gửi sang Nam Việt Nam chiến đấu cùng với Hoa Kỳ đồng thời cũng là lực lượng chính tiến hành các vụ đàn áp, bắt bớ, thủ tiêu, do thám trong nước theo mệnh lệnh của Park. thumb|220x220px|Park Chung-hee xây dựng hình ảnh thông qua sự [[sùng bái cá nhân]] Trong suốt thập niên 1960, chính phủ Park Chung-hee có xu hướng đàn áp thô bạo ngày càng gia tăng. Năm 1971, Park ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia "dựa trên thực tế nguy hiểm của tình hình quốc tế". Tới tháng 10 năm 1972, ông lại khởi xướng một cuộc đảo chính để tự giải thể quốc hội, đình chỉ hiến pháp, dọn đường để bản thân lên nắm quyền lực thông qua bản Hiến pháp Duy Tân vào tháng 11 và sau đó là một cuộc trưng cầu dân ý bị chỉ trích là gian lận nặng nề. Theo đó, hiến pháp mới chính thức chấm dứt bầu cử dân chủ trực tiếp đồng thời suy tôn Park Chung-hee làm "Tổng thống trọn đời". Park bị chỉ trích là một nhà độc tài tàn nhẫn, thế nhưng đổi lại, nền kinh tế Hàn Quốc đã được cải thiện rất đáng kể dưới nhiệm kỳ của Park. Chính phủ của ông đã phát triển một hệ thống đường cao tốc trên toàn quốc, hệ thống tàu điện ngầm Seoul và đặt nền tảng to lớn, vững chắc cho sự chuyển biến mạnh mẽ của Hàn Quốc trong những thập niên sau đó.
Ngày 16 tháng 10 năm 1979, tại trường Đại học Busan, một nhóm sinh viên đã xuống đường kêu gọi chấm dứt chế độ độc tài. Làn sóng biểu tình nhanh chóng lan rộng với hơn 50.000 người tụ tập ở phía trước quảng trường thành phố Pusan. Trong hai ngày tiếp theo, một số văn phòng công cộng đã bị tấn công và khoảng 400 người biểu tình bị bắt giữ. Vào ngày 18 tháng 10, chính phủ Park Chung-hee tuyên bố thiết quân luật tại Pusan. Thế nhưng các cuộc biểu tình đã lan tới thành phố Masan, đặc biệt là ở trường Đại học Tổng hợp Kyungnam. Bạo lực leo thang với các cuộc tấn công vào các đồn cảnh sát và trụ sở các cơ quan của đảng cầm quyền trong thành phố. Khủng hoảng xã hội khiến nội bộ giới cầm quyền bị rạn nứt. Ngày 26 tháng 10 năm 1979, Park Chung-hee bị ám sát bởi Kim Jae-gyu, đương kim Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương và nhóm của mình. Ngay sau đó, Kim Jae-gyu cùng đồng phạm bị tử hình bằng hình thức treo cổ, nhưng cho đến tận ngày nay, một Uỷ ban đặc biệt của chính phủ vẫn đang phải phải tiếp tục thảo luận về việc có nên coi Kim Jae-gyu là người góp công cho quá trình dân chủ hoá của Hàn Quốc hay không.
Thời đại Park Chung-hee kết thúc trong bạo lực và bất ổn xã hội. Một chính phủ tạm quyền được thành lập, đất nước đặt trong tình trạng thiết quân luật. Bản thân Park Chung-hee chết do bị ám sát bởi một quan chức thân tín phản bội. Sự nghiệp chính trị của ông cũng bị hoen ố vì độc tài và ngày nay, nhiều người Hàn Quốc căm ghét Park Chung-hee dù ông có công rất lớn trong việc xây dựng và tái thiết lại đất nước sau chiến tranh. Khi Roh Moo-hyun lên làm Tổng thống vào năm 2003, chính phủ vẫn phải tiếp tục ban hành các đạo luật mới và thành lập các uỷ ban điều tra về tình trạng bạo lực dưới thời Park Chung-hee. Tuy vậy, trong một cuộc khảo sát của Viện nghiên cứu và phân tích thông tin Gallup vào năm 2015 tại Hàn Quốc, Park Chung-hee đã được bình chọn là "Tổng thống vĩ đại nhất" trong lịch sử nước này (với tỷ lệ bình chọn là 44%). thumb|235x235px|Hội trường Tưởng niệm ở Nghĩa trang Dân chủ 18 tháng 5, nơi chôn cất thi thể các nạn nhân của vụ thảm sát Gwangju Năm 1980, tướng Chun Doo-hwan được một hội đồng quân sự bầu lên làm tổng thống. Ngày 18 tháng 5 năm 1980, tại thành phố Gwangju - thủ phủ của tỉnh Jeolla Nam đã xảy ra Phong trào dân chủ Gwangju - khi người dân địa phương tổ chức đánh cướp kho vũ khí của các trạm cảnh sát để chống lại lực lượng cảnh sát của chính phủ Chun Doo-hwan sau khi lực lượng này đàn áp tàn bạo một cuộc biểu tình ôn hòa đòi cải cách nền dân chủ cũng như đòi quyền tự do bầu cử của sinh viên địa phương. Quân đội với vũ khí sát thương hạng nặng đã được điều động đến. 4 giờ sáng ngày 27 tháng 5 năm 1980, quân đội từ 5 hướng tiến vào trung tâm thành phố và đánh bại hoàn toàn lực lượng dân quân chỉ trong vòng 90 phút. Trong sự kiện này, quân đội Hàn Quốc được cho là đã nổ súng bắn chết khoảng từ 1.000 tới 2.000 thường dân.
Sau khi đàn áp hoàn toàn cuộc nổi dậy của người dân trong cuộc thảm sát Gwangju, Chun Doo-hwan trở thành nhà lãnh đạo thứ năm cũng như độc tài thứ ba trong lịch sử chính trị Hàn Quốc. Cũng giống như người tiền nhiệm Park Chung-hee, Chun bắt đầu tiến hành kiểm soát đất nước một cách chặt chẽ hơn, ông ta loại bỏ hoàn toàn các chính trị gia đối lập khỏi chính trường và tiến hành thanh lọc xã hội theo quy mô lớn. Đồng thời, chính phủ Chun Doo-hwan thiết lập một cơ sở đào tạo quân sự đặc biệt mang tên gọi "Trại giáo dục Samcheong", để tiến hành chương trình "giáo dục thanh lọc". Khoảng hơn 40 nghìn người bị bắt đưa đến các cơ sở của trại này. Số liệu thống kê về sau cho thấy có 54 người đã bị giết trong quá trình giam giữ và 397 người khác chết sau đó. Năm 1986, Chun Doo-hwan tiếp tục ra lệnh bắt giữ và tra tấn nhiều nhà hoạt động có tư tưởng trái với khuynh hướng của giới cầm quyền, đồng thời nghiêm cấm triệt để các tổ chức công đoàn hoạt động, rất nhiều tổ chức chính trị theo đuổi dân chủ tự do bị đàn áp khốc liệt như Liên minh Dân chủ Thống nhất hay Phong trào Nhân dân. thumb|200x200px|Phong trào Dân chủ Tháng Sáu Tháng 1 năm 1987, một vụ tra tấn dã man của cảnh sát đã dẫn tới cái chết của Park Jong-cheol, sinh viên trường Đại học Quốc gia Seoul. Sau đó, người dân Hàn Quốc tiếp tục nổi dậy sau cái chết của sinh viên Park. Họ tổ chức hàng loạt cuộc bạo động lớn để phản đối chính sách bắt bớ, thủ tiêu, tra tấn tàn bạo của chế độ Chun Doo-hwan đồng thời yêu cầu sửa đổi Hiến pháp. Đây chính là sự khởi đầu cho Cuộc Nổi dậy Dân chủ Tháng Sáu - hàng triệu người tham gia vào cuộc "Tuần hành Hòa bình Vĩ đại của Nhân dân" được tổ chức tại 34 thành phố và 4 tỉnh, họ hô to các khẩu hiệu "Bãi bỏ hiến pháp xấu xa", "Xóa bỏ chế độ độc tài". Dưới áp lực ấy, chính quyền Chun Doo-hwan đã buộc phải tiến hành sửa đổi Hiến pháp, ban hành bản Hiến pháp mới vào ngày 29 tháng 10 năm 1987. Tuy nhiên, mặc cho tội ác của mình, Chun vẫn nắm giữ vị trí cao nhất trong bộ máy quyền lực ở Hàn Quốc cho tới năm 1988 và phải mãi đến tận năm 1996 mới bị chính phủ mới kết tội nổi loạn, phản quốc, tham nhũng, hối lộ, ra lệnh thảm sát dân thường và tuyên án tử hình nhưng sau đó được giảm xuống còn chung thân do Tòa án Tối cao cân nhắc vai trò của Chun khi đưa nền kinh tế Hàn Quốc trở thành "Con Hổ châu Á", bảo vệ đất nước khỏi khủng hoảng chính trị đồng thời chuyển giao quyền lực hòa bình cho người kế nhiệm. Cuối cùng, Chun nhanh chóng được tổng thống Kim Young-sam ân xá với lý do "thúc đẩy đoàn kết dân tộc" vào ngày 22 tháng 12 năm 1997.
Chính phủ dân sự
Các cuộc nổi dậy trong thập niên 1980 đã để lại dấu ấn to lớn cho sự ra đời của chính phủ dân sự vào năm 1992 với đường lối cầm quyền cùng chính sách đối ngoại mềm mỏng hơn rất nhiều. Trước đó; vào năm 1987, Hiến pháp Hàn Quốc đã được sửa đổi, người dân lại được quyền trực tiếp bầu ra tổng thống. Sự kiện này đánh dấu quá trình chuyển đổi sang nền dân chủ của đất nước. Thủ đô Seoul được chọn làm nơi tổ chức Thế vận hội Olympic Mùa hè năm 1988, một kỳ Thế vận hội vô cùng thành công và đã thúc đẩy đáng kể vị thế quốc tế của Hàn Quốc. Hàn Quốc được mời trở thành một thành viên chính thức của Liên Hợp Quốc vào năm 1991. thumb|250x250px|Tổng thống Kim Dae-jung đã thúc đẩy dân chủ, nhân quyền ở trong nước kèm theo đó là các chính sách hòa giải với Bắc Triều Tiên Tuy đạt được nhiều tiến bộ trong quá trình dân chủ hóa, chính trường Hàn Quốc vẫn chưa bao giờ hết khốc liệt hay có dấu hiệu hạ nhiệt, các đời tổng thống tiếp theo là Roh Tae-woo (1987), Kim Young-sam (1992) và Kim Dae-jung (1998) đều để lại nhiều dấu ấn với cả tích cực lẫn tiêu cực. Trong đó, vị tổng thống thứ sáu - Roh Tae-woo bị kết án tù vì các tội danh liên quan đến hối lộ, tham nhũng. Tuy vậy, sang đến năm 2000, tổng thống Kim Dae-jung gây tiếng vang lớn khi được trao giải Nobel Hoà Bình vì những nỗ lực trong việc bình thường hoá quan hệ với CHDCND Triều Tiên. Vào tháng 6 năm 2000, hội nghị thượng đỉnh liên Triều đã diễn ra tại Bình Nhưỡng, thủ đô của CHDCND Triều Tiên, hội nghị là thành quả tích cực sau nhiều năm Hàn Quốc thực thi chính sách Ánh Dương với CHDCND Triều Tiên do tổng thống Kim Dae-jung đề xướng. Năm 2003, học trò của ông, Roh Moo-hyun kế nhiệm. Thế nhưng sau đó, đến lượt Roh cũng phải đối mặt với lời buộc tội tham nhũng, ông tự sát vào ngày 23 tháng 5 năm 2009 trong khi các cuộc điều tra vẫn đang tiếp diễn, do vậy, nhiều người nghi ngờ rằng vụ tự sát này là do sức ép đến từ các thế lực khác.
Sau đó là Lee Myung-bak làm tổng thống trong giai đoạn 2008-13. Năm 2018, Lee bị bắt giam với cáo buộc ít nhất 12 tội danh, trong đó có việc nhận hối lộ 11 tỷ Won từ Cơ quan Tình báo Quốc gia cùng nhiều doanh nghiệp khác. Bên cạnh đó là những cáo buộc về trốn thuế và chiếm đoạt 35 tỷ Won từ một công ty mà Lee bí mật sở hữu. Vào tháng 3 năm 2019, Lee được cho phép tại ngoại vì những lo ngại liên quan đến vấn đề sức khỏe. Tuy nhiên, vào ngày 19 tháng 2 năm 2020, tòa án quận trung tâm Seoul đã chính thức ra bản án tuyên phạt Lee 17 năm tù giam cùng 13 tỷ Won tiền đền bù.
Tiếp đến là Park Geun-hye, bà là nữ tổng thống đầu tiên của Hàn Quốc và dân cử đầu tiên ở Đông Á. Tuy nhiên, tới đầu năm 2017, đến lượt Park Geun-hye cũng bị quốc hội nước này phế truất và bắt giam với các cáo buộc tiết lộ bí mật quốc gia, nhận hối lộ, để người không có bất kỳ chức vụ, thẩm quyền gì là Choi Soon-sil (bạn thân) can thiệp bất hợp pháp vào các tài liệu mật cũng như công việc nội bộ của chính phủ, lạm quyền và tham nhũng.
Như vậy, tính đến năm 2018, trong 11 đời tổng thống Hàn Quốc có 1 người bị ám sát, 1 người tự sát do bị điều tra, 1 người bị đảo chính phải chạy ra nước ngoài tị nạn, 4 người khác bị bắt giam do các tội danh liên quan đến tham nhũng, hối lộ. Những vụ bê bối liên quan đến giới chính trị hay lãnh đạo các doanh nghiệp kinh tế lớn là vấn nạn gây nhức nhối tại quốc gia này bên cạnh sự gia tăng của các loại tội phạm tình dục.
Tái thống nhất với Bắc Triều Tiên là chủ đề được bàn luận sôi nổi ở Hàn Quốc, nhưng cho đến nay vẫn chưa có bất kỳ hiệp định hoà bình chính thức nào được ký kết. Luật an ninh quốc gia Hàn Quốc không cho phép người dân tiếp nhận bất cứ thông tin nào từ Bắc Triều Tiên, những ai tỏ thái độ ủng hộ, có các hành động tuyên truyền, diễn thuyết, phát biểu ca ngợi Bắc Triều Tiên sẽ bị trục xuất khỏi nước này nếu là người nước ngoài hoặc kết án 7 năm tù giam nếu là công dân Hàn Quốc, tự ý tổ chức các chuyến đi du lịch, đến thăm Bắc Triều Tiên mà không được sự cho phép của chính phủ có thể bị phạt tối đa lên tới 10 năm tù giam. Tổng thống Roh Moo-hyun từng nghĩ tới việc dỡ bỏ luật này, nhưng hiện tại điều đó vẫn chưa được thực thi còn tổng thống Moon Jae-in hy vọng hai miền sẽ tái thống nhất trong hòa bình - sớm nhất là vào năm 2045.
Chính sách khắc khổ
thumb|240x240px|Tăng trưởng [[Thu nhập quốc dân|GNI bình quân đầu người giữa Hàn Quốc và Bắc Triều Tiên (1950-2016)]] Sau chiến tranh Triều Tiên, vào giai đoạn trước khi Park Chung-hee lên nắm quyền vào năm 1961, kinh tế Hàn Quốc khá nghèo nàn với thu nhập bình quân đầu người ít hơn 100 USD mỗi năm. Hàn Quốc thời điểm đó bị xếp hạng là một trong những nước nghèo nhất trên thế giới. Ở giai đoạn này, kinh tế Hàn Quốc cơ bản phụ thuộc vào viện trợ nước ngoài, chủ yếu là từ Mỹ. Khi đó, viện trợ từ chính phủ Mỹ chiếm phần lớn trong tổng ngân sách chính phủ cũng như tổng sản lượng quốc gia (GNP) của Hàn Quốc. Dù cho một số khu vực của đất nước đã trải qua quá trình công nghiệp hóa từ thời kỳ chiếm đóng của Nhật Bản nhưng nhìn chung vào đầu thập niên 60, Hàn Quốc vẫn là một nước thuần nông nghiệp lạc hậu, kém phát triển hơn so với Bắc Triều Tiên - vốn không những rất giàu có về tài nguyên thiên nhiên mà còn được Liên Xô, Trung Quốc cùng khối các quốc gia xã hội chủ nghĩa viện trợ, giúp đỡ.
Để xóa bỏ đói nghèo và tái tạo động lực phát triển, Park thành lập Hội đồng Tối cao phụ trách Tái thiết Quốc gia, mang kỷ luật quân đội và chính sách cải cách kiểu độc tài áp dụng trên toàn quốc. Tham vọng của Park là chấm dứt tình trạng lạc hậu ở Hàn Quốc.
Sau khi đảo chính thành công để lên nắm chính quyền vào tháng 7 năm 1961, Park tuyên bố bắt đầu tiến trình "dọn rác" để thanh lọc xã hội. Một trong những việc đầu tiên ông làm là đem tử hình 24 quan chức và doanh nhân vì tội tham nhũng. Toàn xã hội "thắt lưng buộc bụng". Một số ngành do quân đội trực tiếp xây dựng và quản lý. Du học sinh trước khi ra nước ngoài học tập phải cam kết không ở lại nước ngoài mà phải về nước phục vụ dù muốn hay không, những ai đã học xong mà không quay về nước thì gia đình họ sẽ phải chịu những hình phạt nặng nề.thumb|trái|187x187px|Xưởng đóng tàu của Hyundai ở Ulsan (1976) Park Chung-hee chuyển chiến lược kinh tế của đất nước từ công nghiệp hóa thay thế nhập khẩu sang công nghiệp hóa định hướng xuất khẩu. Ông thành lập một Ủy ban Kế hoạch Kinh tế để điều hành nền kinh tế đất nước. Lấy những "Kế hoạch kinh tế 5 năm" vốn đã từng rất thành công của Liên Xô trước đây làm kiểu mẫu, Park đề ra "Kế hoạch 5 năm" đầu tiên vào năm 1962, nhiệm vụ chủ chốt của kế hoạch này là tập trung phát triển các ngành công nghiệp nhẹ nhằm mục đích xuất khẩu. Ông tuyên bố thành phố Ulsan sẽ là khu vực phát triển công nghiệp tiên phong đặc biệt của đất nước. Ngay sau đó, Hyundai - một trong những tập đoàn lớn đầu tiên của Hàn Quốc đã nhanh chân tận dụng vị thế đặc biệt của Ulsan để biến thành phố này trở thành nơi đặt các nhà máy sản xuất chính.
Hầu hết các nhà sử học đều coi "Kế hoạch 5 năm đầu tiên" là điểm cất cánh của nền kinh tế Hàn Quốc. Từ năm 1962 đến năm 1966, tốc độ tăng trưởng của Hàn Quốc đạt 7,6%. Sản lượng công nghiệp xuất khẩu tăng trên 30% mỗi năm cùng sản lượng sản xuất tăng trên 15% mỗi năm. Các chính sách phát triển kinh tế của Park được thúc đẩy bởi chủ nghĩa dân tộc và mong muốn giành quyền tự chủ cho đất nước. Do đó, ông chủ trương tự lực; không để cho nền kinh tế bị phụ thuộc và chi phối bởi nước ngoài. Ban đầu, Park ra sức hạn chế đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Hàn Quốc. Tuy nhiên, theo lời khuyên từ giới chuyên môn, ông bắt đầu dần nới lỏng những hạn chế này. Mặc dù vậy, các công ty nước ngoài khi đó muốn đầu tư vào thị trường Hàn Quốc thì bắt buộc phải tiến hành chuyển giao, chia sẻ công nghệ ở một mức độ nhất định cho doanh nghiệp trong nước. Năm 1966, đạo luật kích thích vốn đầu tư nước ngoài được chính phủ Park thông qua đã cung cấp thêm những ưu đãi về thuế cho các nhà đầu tư đồng thời hợp lý hóa quy trình này vào Hàn Quốc. Kế hoạch 5 năm lần thứ hai (1967-1971) tiếp tục nhấn mạnh hơn nữa vào việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, khuyến khích chuyển giao công nghệ cũng như cải thiện cơ sở hạ tầng. Từ năm 1973, kinh tế Hàn Quốc đặt trọng tâm chủ yếu vào 7 ngành chính bao gồm: thép, hóa chất, luyện kim, chế tạo máy, đóng tàu, ô tô và điện tử. Giai đoạn phát triển công nghiệp cao độ này tập trung tại các thành phố nhỏ nằm ở phía đông nam đất nước.