cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Quan hệ tình dục
Rủi ro
Hoạt động tình dục có thể trực tiếp gây ra cái chết, đặc biệt là do các biến chứng tuần hoàn mạch vành, đôi khi được gọi là tử vong do tình dục, tử vong đột ngột do co thắt hoặc co thắt mạch vành. Tuy nhiên, tử vong do quan hệ tình dục là rất hiếm. Mọi người, đặc biệt là những người ít hoặc không tập thể dục, có nguy cơ tăng nhẹ cơn đau tim hoặc đột tử do tim khi giao hợp hoặc bất kỳ bài tập thể dục mạnh mẽ nào được thực hiện không thường xuyên. Tập thể dục thường xuyên làm giảm nguy cơ, nhưng cũng có thể giúp nguy cơ tăng lên.
Thời gian giao hợp và biến chứng bộ phận sinh dục
Quan hệ tình dục, khi có sự tham gia của nam giới, thường kết thúc khi nam giới xuất tinh, và do đó, đối tác có thể không có thời gian để đạt cực khoái. Ngoài ra, xuất tinh sớm (PE) là phổ biến, và phụ nữ thường yêu cầu thời gian kích thích lâu hơn đáng kể với bạn tình so với nam giới trước khi đạt cực khoái. Các học giả, chẳng hạn như Weiten và cộng sự, nói rằng "nhiều cặp vợ chồng bị trói trong ý tưởng rằng chỉ cần đạt được cực khoái thông qua giao hợp [quan hệ tình dục qua âm đạo]", rằng "màn dạo đầu cho thấy rằng bất kỳ hình thức kích thích tình dục nào khác chỉ là chuẩn bị cho sự kiện chính" và rằng "bởi vì phụ nữ đạt cực khoái thông qua giao hợp ít nhất so với nam giới", họ thường giả vờ đạt cực khoái để thỏa mãn bạn tình hơn là đàn ông. trái|nhỏ|Tranh của một cặp vợ chồng [[Ấn Độ (một hoàng tử và một quý bà) kéo dài thời gian quan hệ tình dục]] Năm 1991, các học giả từ Viện Kinsey tuyên bố: "Sự thật là thời gian giữa thâm nhập và xuất tinh không chỉ thay đổi từ người này sang người khác, mà từ lần này sang lần khác cho cùng một người đàn ông". Họ nói thêm rằng độ dài thích hợp cho quan hệ tình dục là khoảng thời gian để cả hai đối tác thỏa mãn lẫn nhau, nhấn mạnh rằng Kinsey "thấy 75% nam giới xuất tinh trong vòng hai phút sau khi xâm nhập. Nhưng anh ta không hỏi liệu những người đàn ông hoặc đối tác của họ có cân nhắc hai phút có thỏa mãn lẫn nhau không" và "các nghiên cứu gần đây báo cáo thời gian giao hợp lâu hơn một chút". Một cuộc khảo sát năm 2008 của các nhà trị liệu tình dục Canada và Mỹ cho biết thời gian trung bình cho quan hệ tình dục khác giới là 7 phút; và 1 đến 2 phút là quá ngắn, 3 đến 7 phút là đủ và 7 đến 13 phút là thời gian mong muốn, trong khi 10 đến 30 phút là quá dài.
Anorgasmia là khó khăn thường xuyên để đạt cực khoái sau khi kích thích tình dục đầy đủ, gây đau khổ cho cá nhân. Điều này phổ biến hơn đáng kể ở phụ nữ so với nam giới, được cho là do thiếu giáo dục giới tính đối với cơ thể phụ nữ, đặc biệt là trong các nền văn hóa tiêu cực về tình dục, như kích thích âm vật thường là chìa khóa cho phụ nữ cực khoái. Cấu trúc vật lý của quan hệ tình dục ủng hộ kích thích dương vật hơn kích thích âm vật; vị trí của âm vật sau đó thường cần kích thích bằng tay hoặc bằng miệng để người phụ nữ đạt được cực khoái. Khoảng 25% phụ nữ cho biết họ gặp khó khăn khi đạt cực khoái, 10% phụ nữ chưa bao giờ đạt cực khoái, và 40% hoặc 40-50% phụ nữ đã phàn nàn về sự không thỏa mãn tình dục hoặc rất khó được kích thích tình dục trong cuộc đời của họ.
Co thắt âm đạo là sự căng thẳng không tự nguyện của cơ xương chậu, làm cho giao hợp, hoặc bất kỳ hình thức xâm nhập âm đạo nào, làm phụ nữ đau đớn và đôi khi không thể giao hợp được. Nó là một phản xạ có điều kiện của cơ pubococcygeus, và đôi khi được gọi là cơ PC. Co thắt âm đạo có thể khó khắc phục vì nếu phụ nữ mong muốn trải qua cơn đau khi quan hệ tình dục, điều này có thể gây co thắt cơ, dẫn đến giao hợp bị đau. Điều trị viêm âm đạo thường bao gồm cả kỹ thuật tâm lý và hành vi, bao gồm cả việc sử dụng thuốc giãn âm đạo. Ngoài ra, việc sử dụng Botox như một phương pháp điều trị y tế cho bệnh co thắt âm đạo đã được thử nghiệm và áp dụng. Quan hệ tình dục đau đớn hoặc không thoải mái cũng có thể được phân loại là chứng khó quan hệ tình dục (dyspareunia).
Khoảng 40% nam giới được báo cáo mắc một số dạng rối loạn cương dương (ED) hoặc bất lực, tối thiểu với tần suất đôi khi. Xuất tinh sớm đã được báo cáo là phổ biến hơn so với rối loạn chức năng cương dương, mặc dù một số ước tính cho thấy điều ngược lại. Do các ý nghĩa khác nhau của rối loạn, ước tính cho tỷ lệ xuất tinh sớm thay đổi đáng kể nhiều hơn so với rối loạn cương dương. Ví dụ, Mayo Clinic tuyên bố: "Ước tính khác nhau, nhưng có đến 1 trong số 3 người đàn ông có thể bị ảnh hưởng bởi [xuất tinh sớm] vào một lúc nào đó". Hơn nữa, "Masters và Johnson suy đoán rằng xuất tinh sớm là rối loạn chức năng tình dục phổ biến nhất, mặc dù nhiều người đàn ông tìm kiếm liệu pháp điều trị chứng khó cương dương" và đó là vì "mặc dù ước tính khoảng 15% đến 20% nam giới gặp khó khăn trong việc kiểm soát xuất tinh nhanh, hầu hết đừng coi đó là vấn đề cần sự giúp đỡ và nhiều phụ nữ gặp khó khăn trong việc thể hiện nhu cầu tình dục của họ". Hiệp hội Tiết niệu Hoa Kỳ (AUA) ước tính rằng xuất tinh sớm có thể ảnh hưởng đến 21% nam giới ở Hoa Kỳ.
Đối với những người bị bất lực là do các điều kiện y tế, đã có các thuốc theo toa như Viagra, Cialis và Levitra. Tuy nhiên, các bác sĩ thận trọng ngăn việc sử dụng các loại thuốc này, coi chúng là không cần thiết vì chúng đi kèm với những rủi ro nghiêm trọng như tăng nguy cơ đau tim. Thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI) và thuốc chống trầm cảm dapoxetine đã được sử dụng để điều trị xuất tinh sớm. Trong các thử nghiệm lâm sàng, những người bị rối loạn cương dương dùng dapoxetine đã trải qua quan hệ tình dục lâu hơn ba đến bốn lần trước khi đạt cực khoái so với khi không dùng thuốc. Một rối loạn liên quan đến xuất tinh khác là chậm xuất tinh, có thể được gây ra như là một tác dụng phụ không mong muốn của thuốc chống trầm cảm như Fluvoxamine; tuy nhiên, tất cả các thuốc SSRI đều có tác dụng trì hoãn xuất tinh và Fluvoxamine có tác dụng trì hoãn xuất tinh ít nhất.
Quan hệ tình dục vẫn có thể thực hiện được sau khi trải qua điều trị y tế của các cơ quan và cấu trúc sinh sản. Điều này đặc biệt đúng với phụ nữ. Ngay cả sau khi các thủ tục phẫu thuật phụ khoa mở rộng (ví dụ như cắt bỏ tử cung, cắt buồng trứng, cắt ống Fallop, giãn nở và nạo, phẫu thuật rạch màng trinh, phẫu thuật tuyến Bartholin, loại bỏ áp xe, vestibulectomy, cắt môi nhỏ, khoét chóp cổ tử cung, phẫu thuật điều trị ung thư và phóng xạ và hóa trị liệu), giao hợp vẫn có thể tiếp tục. Phẫu thuật tái tạo là một lựa chọn cho những phụ nữ đã trải qua các căn bệnh lành tính và ác tính.
Khuyết tật và các biến chứng khác
Những trở ngại mà những người khuyết tật phải đối mặt khi tham gia vào quan hệ tình dục bao gồm đau, trầm cảm, mệt mỏi, hình ảnh cơ thể tiêu cực, cứng khớp, suy giảm chức năng, lo lắng, giảm ham muốn, mất cân bằng nội tiết tố và điều trị bằng thuốc hoặc tác dụng phụ. Hoạt động tình dục thường xuyên được xác định là một khu vực bị lãng quên về chất lượng cuộc sống ở bệnh nhân viêm khớp dạng thấp. Đối với những người phải dùng opioids để kiểm soát cơn đau, quan hệ tình dục có thể trở nên khó khăn hơn. Bị đột quỵ cũng có thể ảnh hưởng phần lớn đến khả năng tham gia vào quan hệ tình dục. Mặc dù cơn đau liên quan đến khuyết tật, bao gồm do ung thư và suy giảm khả năng vận động có thể cản trở quan hệ tình dục, trong nhiều trường hợp, những cản trở đáng kể nhất đối với quan hệ tình dục đối với người khuyết tật là do tâm lý. Đặc biệt, những người bị khuyết tật có thể thấy giao hợp khá chán chường do các vấn đề liên quan đến khái niệm bản thân của họ là một sinh vật có tính tình dục, hoặc sự khó chịu của đối tác hoặc bản thân cảm thấy khó chịu. Khó khăn tạm thời có thể phát sinh với rượu và tình dục, vì ban đầu rượu có thể làm tăng sự quan tâm thông qua sự khác biệt nhưng giảm khả năng khi uống với số lượng lớn hơn; tuy nhiên, sự khác biệt có thể khác nhau tùy thuộc vào văn hóa.
Người lớn
Quan hệ tình dục có thể dành cho mục đích sinh sản, quan hệ hoặc giải trí. Nó thường đóng một vai trò mạnh mẽ trong liên kết giữa con người với nhau. Ở nhiều xã hội, việc các cặp vợ chồng có quan hệ tình dục trong khi sử dụng một số phương pháp ngừa thai, chia sẻ niềm vui và tăng cường liên kết tình cảm thông qua hoạt động tình dục là điều bình thường mặc dù họ cố tình tránh mang thai.
Ở người và vượn bonobo, con cái trải qua quá trình rụng trứng tương đối bị che giấu để các đối tác nam và nữ thường không biết liệu mình có khả năng sinh sản tại bất kỳ thời điểm nào hay không. Một lý do có thể cho đặc điểm sinh học khác biệt này có thể là sự hình thành mối liên kết cảm xúc mạnh mẽ giữa các đối tác tình dục quan trọng đối với các tương tác xã hội và, trong trường hợp của con người, cần quan hệ đối tác lâu dài hơn là cần sinh sản hữu tính ngay lập tức.
Sự không thỏa mãn trong tình dục do thiếu quan hệ tình dục có liên quan đến việc tăng nguy cơ ly hôn và giải thể mối quan hệ, đặc biệt là đối với nam giới. Tuy nhiên, một số nghiên cứu chỉ ra rằng sự không hài lòng chung với hôn nhân đối với đàn ông có kết quả nếu vợ của họ tán tỉnh, hôn nhau một cách lãng mạn hoặc quan hệ tình dục với người đàn ông khác (ngoại tình), và đây là trường hợp đặc biệt đối với đàn ông với một sự thỏa mãn hôn nhân tình cảm và tổng hợp thấp hơn. Các nghiên cứu khác báo cáo rằng việc thiếu quan hệ tình dục không dẫn đến ly dị đáng kể, mặc dù nó thường là một trong những lý do đóng góp cho việc này. Theo Khảo sát Quốc gia về Sức khỏe và Hành vi Tình dục (NSSHB) năm 2010, những người đàn ông có quan hệ tình dục gần đây nhất với bạn tình đã báo cáo sự kích thích lớn hơn, khoái cảm lớn hơn, ít vấn đề hơn với chức năng cương dương, cực khoái và ít đau hơn trong giao hợp so với nam giới có cuộc gặp gỡ tình dục cuối cùng là với một đối tác không có quan hệ tình cảm.
Tuổi vị thành niên
Người vị thành niên thường sử dụng quan hệ tình dục cho mục đích mối quan hệ và giải trí, điều này có thể ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến cuộc sống của họ. Ví dụ, trong một số văn hóa, mang thai ở tuổi vị thành niên có thể được chào đón, nhưng cũng thường bị phê phán, và nghiên cứu cho thấy việc sớm dậy thì ở trẻ em đặt áp lực lên trẻ em và thanh thiếu niên để hành động như người lớn trước khi họ sẵn sàng về mặt tâm lý hoặc nhận thức. Một số nghiên cứu kết luận rằng tham gia quan hệ tình dục khiến người vị thành niên, đặc biệt là các cô gái, có mức độ căng thẳng và trầm cảm cao hơn, và cô gái có thể dễ dàng tham gia vào rủi ro về tình dục (như quan hệ tình dục mà không sử dụng bao cao su), nhưng có thể cần thêm nghiên cứu về các lĩnh vực này. Ở một số quốc gia, như Hoa Kỳ, chương trình giáo dục giới tính và giáo dục tình dục chỉ rõ việc không quan hệ tình dục có sẵn để giáo dục người vị thành niên về hoạt động tình dục; các chương trình này gây tranh cãi, vì có cuộc tranh luận xem liệu việc dạy trẻ em và người vị thành niên về quan hệ tình dục hoặc hoạt động tình dục khác có nên chỉ dành cho cha mẹ hoặc những người chăm sóc khác.
Một số nghiên cứu từ những năm 1970 đến 1990 cho thấy có một mối quan hệ giữa tự trọng và quan hệ tình dục ở tuổi vị thành niên, trong khi các nghiên cứu khác từ những năm 1980 và 1990 báo cáo rằng nghiên cứu thông thường cho thấy mối quan hệ nhỏ hoặc không có mối quan hệ nào giữa tự trọng và hoạt động tình dục ở tuổi vị thành niên. Đến những năm 1990, bằng chứng chủ yếu hỗ trợ quan điểm sau đó, và nghiên cứu tiếp theo đã hỗ trợ việc không có mối quan hệ hoặc mối quan hệ nhỏ giữa tự trọng và hoạt động tình dục ở tuổi vị thành niên. Nhà nghiên cứu Lisa Arai đã nêu: "Ý kiến cho rằng hoạt động tình dục và mang thai sớm liên quan đến tự trọng thấp đã trở nên thịnh hành trong nửa sau của thế kỷ 20, đặc biệt là ở Hoa Kỳ," và cô thêm rằng, "Tuy nhiên, trong một đánh giá hệ thống về mối quan hệ giữa tự trọng và hành vi, thái độ và ý định tình dục của người vị thành niên (nghiên cứu phân tích kết quả từ 38 bài báo) thì 62% kết quả về hành vi và 72% kết quả về thái độ không thể liên kết có ý nghĩa thống kê (Goodson et al, 2006)." Các nghiên cứu phát hiện có liên kết cho thấy các nam thanh niên đã từng có quan hệ tình dục tự trọng cao hơn so với các nam thanh niên chưa từng có quan hệ tình dục, và các cô gái có tự trọng thấp và hình ảnh bản thân kém thường có xu hướng thực hiện hành vi rủi ro, như quan hệ tình dục không an toàn và có nhiều đối tác tình dục.
Bác sĩ tâm thần Lynn Ponton viết rằng, "Tất cả các thanh niên đều có cuộc sống tình dục, dù họ có quan hệ tình dục với người khác, tự mình, hay dường như không có", và việc coi thị hiếu tình dục trong tuổi vị thành niên như một trải nghiệm tích cực tiềm năng, thay vì một điều gì đó nguy hiểm theo bản chất, có thể giúp người trẻ phát triển các mẫu mối quan hệ lành mạnh hơn và đưa ra các lựa chọn tích cực hơn về hoạt động tình dục. Các nhà nghiên cứu cho biết mối quan hệ lãng mạn lâu dài cho phép người vị thành niên rèn luyện các kỹ năng cần thiết cho mối quan hệ chất lượng cao sau này trong cuộc sống. Nhìn chung, mối quan hệ lãng mạn tích cực ở tuổi vị thành niên có thể mang lại lợi ích lâu dài. Mối quan hệ lãng mạn chất lượng cao được liên kết với sự cam kết cao trong thời thanh niên sớm, và có liên kết tích cực với năng lực xã hội.
Đạo đức và luật pháp tình dục
Thông thường một cộng đồng sử dụng các quy định của nó để phân xử những tranh cãi. Ví dụ, năm 2003, Tòa án tối cao New Hampshire, trong vụ Blanchflower v. Blanchflower, đã phán xử rằng các quan hệ cùng giới không cấu thành "quan hệ tình dục", dựa trên một định nghĩa năm 1961 từ cuốn từ điển Webster's Third New International Dictionary, và vì thế không buộc tội người vợ trong vụ xử ly hôn tội "ngoại tình" dựa theo định nghĩa đó.
Đa số các nước có luật về tuổi nhận thức, xác định rõ tuổi tối thiểu để có thể quan hệ tình dục mà không trái pháp luật. Quan hệ tình dục với một người mà không được người đó đồng ý, hoặc không có được sự đồng ý từ trước theo pháp luật, được gọi là hãm hiếp và bị coi là một tội ác nghiêm trọng trong đa số nền văn hóa.
Hôn nhân và mối quan hệ
Trong truyền thống, việc quan hệ tình dục được xem là một phần thiết yếu của hôn nhân, với nhiều phong tục tôn giáo yêu cầu đồng hỏa (việc hôn nhân phải được làm đến cùng) và coi hôn nhân là một liên kết thích hợp nhất cho việc sinh sản (tạo ra con). Trong những trường hợp như vậy, việc không thể thực hiện hôn nhân từ bất kỳ lý do nào được coi là lý do hủy hôn nhân (không yêu cầu quá trình ly dị). Quan hệ tình dục giữa các cặp vợ chồng đã từng được coi là một "quyền hợp pháp" trong các xã hội và tôn giáo khác nhau, cả lịch sử và hiện đại, đặc biệt là đối với quyền của chồng đối với vợ. Cho đến cuối thế kỷ 20, thông thường có một miễn trừ hôn nhân trong luật luật hiếp dâm ngăn cản chồng bị truy tố theo luật hiếp dâm nếu ép buộc vợ mình quan hệ tình dục. Tác giả Oshisanya, 'lai Oshitokunbo nói rằng "Khi tình trạng pháp lý của phụ nữ đã thay đổi, khái niệm về quyền hợp pháp của một người đàn ông hoặc người phụ nữ đã kết hôn đối với quan hệ tình dục đã trở nên ít phổ biến hơn."
Ngoại tình (thực hiện hành vi tình dục với người ngoài vợ/chồng) đã và vẫn là một hành vi phạm tội ở một số quốc gia. Quan hệ tình dục giữa các đối tác không kết hôn và sống chung của các cặp đôi không kết hôn cũng bị cấm ở một số quốc gia. Ngược lại, ở các quốc gia khác, việc kết hôn không được yêu cầu, về mặt xã hội hay pháp lý, để thực hiện quan hệ tình dục hoặc tạo ra con (ví dụ, hầu hết các trẻ em được sinh ra bên ngoài hôn nhân ở các quốc gia như Iceland, Na Uy, Thụy Điển, Đan Mạch, Bulgaria, Estonia, Slovenia, Pháp, Bỉ).
Liên quan đến luật ly hôn, việc từ chối thực hiện quan hệ tình dục với vợ/chồng có thể dẫn đến một lý do ly hôn, có thể được liệt kê dưới mục "lý do bỏ rơi". Về các quốc gia có ly hôn không lỗi, tác giả James G. Dwyer nói rằng các luật ly hôn không lỗi "đã làm cho việc vợ phụ nữ thoát ra khỏi mối quan hệ hôn nhân dễ dàng hơn và vợ/chồng đã có quyền kiểm soát nhiều hơn về cơ thể của họ trong khi kết hôn" do các thay đổi về mặt pháp lý và tư pháp liên quan đến khái niệm miễn trừ hôn nhân khi một người đàn ông hiếp dâm vợ mình.
Có nhiều quan điểm pháp lý về ý nghĩa và hợp pháp của việc quan hệ tình dục giữa các người cùng giới hoặc giới tính. Ví dụ, trong trường hợp của vụ kiện năm 2003 của Tòa án Tối cao New Hampshire Blanchflower v. Blanchflower, đã được xác định rằng mối quan hệ tình dục giữa các nữ cùng giới và thực hành tình dục cùng giới chung chung, không tạo thành quan hệ tình dục, dựa trên một mục nhập năm 1961 trong từ điển Webster's Third New International Dictionary xếp loại quan hệ tình dục như là quan hệ tình dục trực tiếp; và do đó, một bà vợ bị buộc tội ngoại tình đã được tìm thấy không có tội ngoại tình. Một số quốc gia coi hành vi tình dục giữa các người cùng giới là tội danh có thể bị phạt tù hoặc tử hình; điều này là hiện tượng, ví dụ như ở các quốc gia Hồi giáo, bao gồm cả vấn đề LGBT ở Iran.
Phản đối việc kết hôn đồng giới chủ yếu dựa trên niềm tin rằng quan hệ tình dục và hướng tình dục nên là loại hình dục hợp giới. Việc công nhận các cuộc hôn nhân như vậy là một vấn đề về dân quyền, chính trị, xã hội, đạo đức và tôn giáo ở nhiều quốc gia, và các xung đột nảy sinh xoay quanh việc liệu các cặp đôi đồng giới nên được phép kết hôn, bắt buộc phải sử dụng một trạng thái khác (như liên minh dân sự, có thể cấp quyền bằng như hôn nhân hoặc có quyền hạn hẹp so với hôn nhân), hoặc không có bất kỳ quyền nào như vậy. Vấn đề liên quan khác là liệu từ hôn nhân có nên được áp dụng.
Quan điểm tôn giáo
Có sự khác biệt rộng lớn về quan điểm tôn giáo liên quan đến việc quan hệ tình dục trong hoặc ngoài hôn nhân:
Trong một số trường hợp, việc quan hệ tình dục giữa hai người được xem là vi phạm luật pháp hoặc giáo điều tôn giáo. Trong nhiều cộng đồng tôn giáo, bao gồm cả Giáo hội Công giáo và những nhà Phật tử Phật giáo Mahayana, các nhà lãnh đạo tôn giáo được kỳ vọng kiêng cử quan hệ tình dục để dành toàn bộ sự chú tâm, năng lượng và lòng trung thành cho nhiệm vụ tôn giáo của họ.
Ở động vật
Ở động vật, giao cấu hầu như xảy ra ở thời điểm động dục (khoảng thời gian mà con cái có khả năng thụ thai cao nhất) để tăng khả năng thụ thai. Tuy nhiên, cá heo và tinh tinh được biết là quan hệ tình dục ngay cả khi con cái không động dục và thực hiện cả hành vi tình dục đồng giới. Trong hầu hết trường hợp, con người quan hệ tình dục chủ yếu là vì mục đích khoái cảm. Quan hệ tình dục ở hai loài vừa kể cũng được coi như vì mục đích khoái cảm, điều đem lại sự gắn kết giữa chúng. 250px|nhỏ|phải|Cặp [[ruồi nhà giao phối]] Con người, tinh tinh và đặc biệt là cá heo là các loài thực hiện hành vi tình dục không những vì mục đích truyền chủng mà còn để tìm kiếm khoái cảm. Cả ba loài đều có các thói quen tình dục khác giới thậm chí khi con cái không ở tình trạng estrus (rụng trứng), có nghĩa là thời điểm trong chu kỳ sinh đẻ của giống cái có tỷ lệ thụ thai cao nhất. Tương tự, cả ba loài đều có thói quen tình dục đồng giới.
Con người, tinh tinh và cá heo đều là các giống vật thông minh, và cách hợp tác (đực-cái) của ba loài minh chứng rằng chúng hiệu quả hơn nhiều so với bất kỳ một cá nhân đơn độc nào. Đối với con người, bonobo và cá heo, tình dục ngoài ý nghĩa truyền chủng còn có thêm các ý nghĩa chức năng xã hội. Có lẽ tình dục thúc đẩy tình thân mật giữa các cá nhân để hình thành nên các cơ cấu xã hội lớn hơn. Sự hợp tác lại dẫn tới khả năng thực hiện các nhiệm vụ tập thể lớn hơn, tăng khả năng tồn tại của mỗi cá nhân trong nhóm.
Liên kết ngoài
Tiếng Anh:
Thể loại:Tái tạo sinh học  Thể loại:Hành vi tính dục Thể loại:Tình dục học Thể loại:Sinh sản con người Thể loại:Giao phối Thể loại:Mối nguy hại cho sức khỏe Thể loại:Quan hệ cá nhân
Mordellistena sudaniensis
Mordellistena sudaniensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Ray miêu tả khoa học năm 1944.
Tham khảo
S
Cảnh Hoàn hầu
Cảnh Hoàn Hầu (chữ Hán:景桓侯) là thụy hiệu của một số vị hầu tước trong lịch sử các vương triều phong kiến Trung Quốc.
Tolpia sikkimensis
Tolpia sikkimensis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tolpia
Stachytarpheta lactea
Stachytarpheta lactea là một loài thực vật có hoa trong họ Cỏ roi ngựa. Loài này được Schauer miêu tả khoa học đầu tiên năm 1847.
Liên kết ngoài
Thể loại:Stachytarpheta Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1847
Ocinebrina inordinata
Ocinebrina inordinata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.
Tham khảo
Thể loại:Ocinebrina
Gundlachia triantha
Gundlachia triantha là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (S.F.Blake) Urbatsch & R.P.Roberts mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gundlachia (Asteraceae) Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004
Senecio ricardii
Senecio ricardii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Martic. & Quezada miêu tả khoa học đầu tiên năm 1974.
Tham khảo
R Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1974
Exetastes fascipennis
Exetastes fascipennis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Exetastes
Mordellistena sumifubra
Mordellistena sumifubra là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1927.
Tham khảo
S
Aloe christianii
Aloe christianii là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Reynolds mô tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1936 Thể loại:Thực vật có hoa
Odessa (tỉnh)
Tỉnh Odessa (tiếng Ukraina: Одеська область, chuyển tự: Odes’ka oblast’) là một tỉnh (oblast) cực nam và là tỉnh lớn nhất ở tây nam của Ukraina, giáp biên giới với các vùng tự trị Transnistria, Gagauzia, các khu Ştefan Vodă, Căuşeni, Basarabeasca, Taraclia, Cahul của Moldova, vùng Sud-Est của România và biển Đen. Tỉnh lỵ đóng ở Odessa. Tỉnh có diện tích 33.310 km2 là tỉnh có diện tích lớn nhất quốc gia này, dân số năm 2008 là 2.687.543 người đông thứ 6 trong các tỉnh của Ukraina.
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh của Ukraina  Thể loại:Bessarabia
Pylaisiadelpha duellii
Pylaisiadelpha duellii là một loài rêu trong họ Sematophyllaceae. Loài này được H.A. Crum mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pylaisiadelpha Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1985
Nyctemera hyalina
Nyctemera hyalina là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Oxydia punctilinea
Oxydia punctilinea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Oxydia
Evarcha vitosa
Loài này thuộc chi Evarcha. Evarcha vitosa được Maciej Próchniewicz miêu tả năm 1989.
Tham khảo
Thể loại:Evarcha
Avgölü, Bartın
Avgölü là một xã thuộc thành phố Bartın, tỉnh Bartın, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 195 người.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Bartın
Semidalis fuelleborni
Tham khảo
Thể loại:Semidalis
Boissay
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Seine-Maritime
Orodesma apicina
Orodesma apicina là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Orodesma
Bamberg
Bamberg (, also, ) là một thị trấn nằm tại Oberfranken, bang Bayern, Đức. Đô thị này có diện tích 54,58 km², nằm bên bờ sông Regnitz, gần với hợp lưu sông Main dân số là 77.592 người vào năm 2018.
Bamberg là một trong các đô thị ở Đức ít bị phá huỷ trong Chiến tranh thế giới lần thứ hai. Năm 1993, thị trấn Bamberg được UNESCO công nhận là Di sản thế giới. Nó cũng nổi tiếng nhờ truyền thống bia với nhiều loại khác nhau.
Lịch sử
Đây là khu định cư và di cư của người Gec-manh thuộc đế quốc La Mã, khu vực sau đó được đưa vào Giáo phận Bamberg là nơi sinh sống của người Slav. Thị trấn, được đề cập lần đầu tiên vào năm 902, phát triển xung quanh lâu đài Babenberch, nơi mà được dùng để đặt tên cho gia tộc Babenberg. Sau khi bị suy giảm, nó được chuyển giao cho nhà Sachsen. Khu vực này được Kitô giáo hóa chủ yếu bởi các tu sĩ của dòng Biển Đức Fulda, và vùng đất này thuộc thẩm quyền của giáo phận Würzburg
Danh sách phim của Super Junior
Phim điện ảnh
Vào năm 2007, 12 thành viên của Super Junior, ngoại trừ Kyuhyun, đã tham gia vào phim điện ảnh đầu tiên của nhóm "Attack on the Pin-Up Boys". Đây là bộ phim đầu tiên được sản xuất bởi SM Pictures, khởi chiếu từ ngày 26 tháng 7 năm 2007 tại Hàn Quốc. Bài hát "Wonder Boy", thể hiện bởi Super Junior, được chọn là ca khúc chủ đề cho phim. Dù bộ phim được giới thiệu là một phim thuộc thể loại hài kịch về trường học thông thường, thì nó cũng đã nhận được nhiều ý kiến tích cực từ các nhà phê bình do có một cốt truyện tốt, không theo định hướng thông thường của các phim thần tượng. Tuy nhiên, doanh số bán vé của phim trong tháng ra mắt lại thấp dù nó đã khá thành công trong tuần đầu tiên. Bộ phim được coi là thất bại khi không thể thu hút nhiều hơn 102,600 lượt khán giả và được coi là một tổn thất lớn của SM Pictures. Tuy vậy, cả hai phiên bản DVD của bộ phim này lại đều trở thành Best-seller (đĩa bán chạy nhất), được bán hết ở cả thị trường trong nước lẫn quốc tế, quá đủ để bù đắp lại 8.5 tỉ won bị lỗ của nhà sản xuất. Sau phim này, các thành viên Heechul, Kangin và Shindong cũng đã tham gia lồng tiếng sóc chuột trong bộ phim Hàn Quốc "Alvin and Chipmunks".
Bamberg
Lịch sử
Năm 1007, hoàng đế La Mã thần thánh Heinrich II đã biến Bamberg trở thành tài sản của gia đình, là trụ sở của một giáo phận riêng biệt. Mục đích của Hoàng đế trong việc này là làm cho Giáo phậnWürzburg bớt khó khăn về mặt diện tích quản lý và giúp Cơ đốc giáo vững mạnh hơn ở Franken, phía đông Bamberg. Vào năm 1008, sau các cuộc đàm phán dài với các Giám mục của Wurzburg và Eichstätt, đã nhượng lại các phần giáo phận của họ, một ranh giới của giáo phận mới đã được xác định và Giáo hoàng Gioan XVIII đã xác nhận trong cùng năm. Heinrich II đã ra lệnh xây dựng một nhà thờ chính tòa mới, được thánh hiến ngày 6 tháng 5 năm 1012. Nhà thờ được làm giàu có hơn với những món quà từ Đức Giáo hoàng và hoàng đế Heinrich II đã dành nó để tôn vinh ông. Năm 1017, hoàng đế cũng đã cho thành lập tu viện Michaelsberg trên núi Thánh Michael gần Bamberg, một tu viện dòng Biển Đức để đào tạo các giáo sĩ. Hoàng đế cùng vợ là Cunigunde đã trao những tài sản lớn tạm thời cho giáo phận mới, và nó đã nhận được nhiều đặc quyền từ đó làm tăng sức mạnh của giáo phận. Giáo hoàng Biển Đức VIII đã đến thăm Bamberg vào năm 1020, để gặp Heinrich II thảo luận về Đế quốc La Mã Thần thánh. Khi còn ở đây, ngài đặt giáo phận phụ thuộc trực tiếp vào Tòa Thánh. Ông cũng thánh hiến một số nhà thờ của Bamberg. Trong một thời gian ngắn Bamberg là trung tâm của Đế quốc La Mã thần thánh. Hoàng đế và Thánh Cunigunde đều được chôn cất trong nhà thờ.
Danh sách phim của Super Junior
Phim truyền hình
Trước khi Super Junior ra mắt, vài thành viên đã từng xuất hiện trên các bộ phim truyền hình. Vào năm 2000, Leeteuk xuất hiện với tư cách diễn viên quần chúng (khán giả trong rạp) trong bộ phim All About Eve (Thời quá khứ). Kangin cũng có một vai diễn nhỏ trong bộ phim The Secret Love (Tình yêu thầm kín) năm 2002. Siwon đã xuất hiện một chút trong bộ phim Precious Family (Gia đình quý giá) năm 2004, và Kibum đóng vai thời trẻ của Han Jung-woo trong phim April Kiss (Nụ hôn tháng tư) trong cùng năm đó. Năm 2005, Heechul xuất hiện lần đầu trong bộ phim truyền hình Sharp 2, cùng Kibum đảm nhận vai chính. Sau Sharp 2, Heechul còn xuất hiện trong phim Loveholic với vai một đầu bếp trẻ. Siwon cũng đã đóng vai thời trẻ của Kang Bong-man trong phim Eighteen, Twenty-Nine (18 vs. 29) và Sungmin xuất hiện trên truyền hình lần đầu trong vai thời trẻ của Kang Dong-shin trong phim Sisters of the Sea.
Bamberg
Thành phố đại học 1647–1803 và từ 1979
nhỏ|trái| Bamberg khoảng năm 1900 nhìn từ [[Altenburg (Bamberg)|Altenburg]] Đại học mà được thành lập vào năm 1647 đã bị giải thể khi vùng dưới quyền của hồng y tại Bamberg bị tách ra khỏi giáo hội bởi quân chiếm đóng Bayern vào năm 1803 nhưng vẫn tiếp tục với tên gọi "cao đẳng triết và thần học". 1972 Cao đẳng Bamberg được thành lập trở lại với tên là Gesamthochschule và từ năm 1979 được nâng cấp lên thành đại học. Trường Otto-Friedrich-Universität Bamberg, được đặt tên theo người thành lập, có một phân khoa xã hội và nhân văn, cũng như một phân khoa khoa học máy tính kinh tế và thực dụng.
Danh sách phim của Super Junior
Phim truyền hình
Sau sự ra mắt của nhóm vào tháng 11 năm 2005, Kibum và Heechul đã tham gia trong phần 6 của bộ phim sitcom "Nonstop", tên của phần này là "Rainbow Romance". Trong vài tập phim cũng có sự xuất hiện của Han Geng và Eunhyuk dưới tư cách khách mời.
Bamberg
Thời kỳ Đức Quốc xã
nhỏ|Alte Hofhaltung (Cung cũ). nhỏ|Neue Residenz từ năm 1602 nơi cư trú của các giám mục Bamberg. Ngày nay, khu phức hợp này chứa Thư viện Nhà nước và Phòng trưng bày Nhà nước Bamberg. Hội đường Do Thái giáo ở đây, được xây từ năm 1908 tới 1910, bị phá hủy trong cuộc tấn công người Do thái tháng 11 năm 1938. Từ tháng 11 năm 1941 các người Do thái sống ở Bamberg bị đưa tới các trại tập trung. Nghĩa trang Do thái bị tịch thu và nhà mai táng Do thái (Taharahaus) cho hãng Bosch mướn, để dùng làm chỗ chứa hàng hóa. Nhờ vậy mà tòa nhà này không bị giật sập và nghĩa trang không bị làm ô uế. Cho tới tháng 5 năm 1945 chỉ còn lại 15 người mà có hôn thú với người khác đạo. Tổng cộng khoảng chừng 630 người Do thái, hoặc là đã sinh ra ở đây hay đã sống ở đây lâu năm trở thành nạn nhân của chính sách diệt chủng người Do thái.
Sản xuất bia
nhỏ|Altes Rathaus (Nhà đô chánh cũ) tại Bamberg. Thành phố là một phần của vùng bia, tỉnh Franken nằm ranh giới giữa vùng bia và vùng rượu nho Franken. Đặc biệt là loại bia vị khói (Rauchbier). Từ 68 hãng làm bia ngày xưa trong lịch sử 8 hãng với truyền thống cổ còn tồn tại ở Bamberg: Brauerei Mahr, Brauerei Fässla, Brauerei Schlenkerla, Brauerei Spezial, Klosterbräu Bamberg, Brauerei Greifenklau, Brauerei Keesmann và Brauerei Kaiserdom ở phố Gaustadt, trước đây là một xã độc lập. Một hãng bia có quán ăn, das Ambräusianum, die Röstmalzbierbrauerei và die Versuchsbrauerei của Mälzerei Weyermann thành lập năm 2004. Cho tới năm 2008 còn có Maisel-Bräu. Trong thành phố Bamberg như vậy có 11 hãng làm bia. Ngoài ra còn có một hãng bia nhỏ Brauerei Robesbierre.
Danh sách phim của Super Junior
Phim truyền hình
Vào tháng 4 năm 2009, Han Geng tham gia vào bộ phim truyền hình Trung Quốc Stage of Youth (Vũ đài tuổi trẻ), và các thành viên Super Junior-M cũng đã có sự xuất hiện ở tập cuối.
Bamberg
Sản xuất bia
Vào năm 1907 có một biến cố goi là chiến tranh bia tại Bamberg, theo đó người dân tẩy chay, đòi hỏi các hãng làm bia xuống lại giá mà họ đã tăng từ 10 lên 11 xu.
Danh sách phim của Super Junior
Phim truyền hình
Năm 2010, EunHyuk và Leeteuk đã xuất hiện với vai trò khách mời trong một tập của phim Dream High.
Bamberg
Khí hậu
Nhiệt độ trung bình trong tháng lạnh nhất là -1,1 °C; vào mùa hè tháng 7 là +17,8 °C. Nhiệt độ trung bình cho cả năm là +8,5 °C.
Danh sách phim của Super Junior
Phim truyền hình
Vào tháng 3 năm 2011, Siwon và Donghae đã tham gia đóng vai chính trong bộ phim truyền hình Đài Loan Skip Beat!, một bộ phim được chuyển thể từ bộ truyện tranh Nhật Bản cùng tên. Siwon đóng vai Dun Helian (Đôn Hạ Liên), một ngôi sao truyền hình, và Donghae đóng vai anh chàng đầy tham vọng Bu Po Shang (Bất Phá Thượng), một ca sĩ mới ưa nhìn, người đã lợi dụng người bạn thuở nhỏ của mình là Cung Hỷ (vai của Ivy Chen) để trở nên nổi tiếng. Super Junior-M đã trình bày ca khúc mở màn của phim là "S.O.L.O." trong khi Donghae viết lời và hát ca khúc cuối phim "This Is Love" (Chinese: 這是愛).
Exetastes femorator
Exetastes femorator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Danh sách phim của Super Junior
Dẫn chương trình âm nhạc
Các thành viên đã từng tham gia dẫn nhiều chương trình âm nhạc hàng tuần từ những ngày đầu ra mắt. Còn về sau này, thỉnh thoảng một vài thành viên được mời đi làm MC tạm thời cho một chương trình âm nhạc nào đó như Music Core của MBC.
Heechul được mời làm MC cho một chương trình âm nhạc lớn của Hàn Quốc là Dream Concert trong 4 năm liền (Các năm 2008, 2009, 2010, 2011). Hoặc như Shindong cũng đã dẫn một chương trình âm nhạc cho trẻ em có tên "Popopo" suốt từ 2007 đến 2010.
Dẫn chương trình tạp kỹ
Để quảng bá cho album thứ hai "Don't Don" vào năm 2007, Super Junior đã tham gia vào chương trình truyền hình có tính giáo dục cao Explorers of the Human Body từ tháng 11 năm 2007 đến tháng 3 năm 2008. Các thành viên sẽ giải đáp những thắc mắc về cơ thể người bằng những sự thể hiện đầy hài hước và những trải nghiệm trên chính cơ thể họ. Dù chương trình này đã đạt tỉ suất người xem cao nhất trong số các chương trình chủ nhật tại thời điểm đó, nhưng nó cũng chỉ kéo dài 13 tập. Vì mức độ thành công của chương trình, các nhà sản xuất đã định làm tiếp phần hai, nhưng thật khó để lại có thể tập hợp được đông đủ các thành viên Super Junior do lịch trình dày đặc của họ. Năm 2008, Leeteuk, Yesung, Kangin, Shindong, Sungmin, Eunhyuk, và Donghae đã xuất hiện trong phần 3 của chương trình Unbelievable Outing cùng với một số nghệ sĩ hài của Hàn Quốc. Năm 2009, nhóm đã thực hiện chương trình từ thiện Super Junior's Miracle, trong đó các nghệ sĩ khác sẽ cùng các thành viên Super Junior giúp đỡ những bạn trẻ đang gặp khó khăn trong việc thực hiện ước mơ của mình.
Dẫn chương trình thực tế
Loạt phim tài liệu đầu tiên của Super Junior, "Super Junior Show" và "Princess Diaries" đã bắt đầu được phát sóng ngay sau khi nhóm ra mắt vào tháng 11 năm 2005. Từ tháng 3 đến tháng 5 năm 2006, Super Junior còn tham gia vào loạt phim kinh dị bắt chước kiểu phim tài liệu có tên "Mystery 6", với Donghae là nhân vật trung tâm.
Loạt chương trình thực tế đầu tiên của nhóm là "Super Junior Full House", trong đó các thành viên sẽ phải cho hai cô bạn người nước ngoài sống chung theo kiểu home stay (đi du lịch nhưng sống nhờ trong nhà người dân), phát sóng từ tháng 5 đến tháng 8 năm 2006. Họ cũng tham gia chương trình thực tế khác là "Super Adonis Camp" phát sóng ngay sau đó, dù nó đã được ghi hình trước cả Full House. "Super Adonis Camp" gồm có 7 thành viên tham gia (Leeteuk, Han Geng, Kangin, Shindong, Sungmin, Eunhyuk, và Donghae) và họ bị buộc phải sống trong một kỳ trại hè với một điều kiện khó khăn: phải chia thành 2 nhóm, và mỗi nhóm phải tìm cách sống sót qua một tuần chỉ với 30,000 won (khoảng 30 USD) để mua thực phẩm.
Vào tháng 8 năm 2006, Super Junior tham gia vào Super Junior Mini-Drama, một chương trình truyền hình gồm 5 tập, mỗi tập dài 30 phút, trong đó từ khâu sản xuất, viết kịch bản cho đến diễn xuất đều do chính các thành viên Super Junior đảm nhận.
Vào năm 2007, Donghae, Siwon, và Kibum tham gia vào một chương trình thực tế về hẹn hò, Super Summer. Chương trình cho thấy các nỗ lực của các thành viên để giành chiến thắng và nhận được cuộc hẹn với người mẫu Lee Eun-jung thông qua các trò chơi. Người chiến thắng trong mỗi tập sẽ được hẹn hò với cô gái, và hai người còn lại sẽ phải hẹn hò với nhau (không có cô gái nào). Super Summer cũng có vài cảnh quay tại Saipan. Trong khoảng thời gian đó, các thành viên của Super Junior-T cũng đang tham gia trong chương trình giải trí hàng tuần Idol World.
Cùng với việc phát hành album thứ 4 "Bonamana", Super Junior đã tham gia vào show trò chuyện Super Junior's Foresight, trong đó các thành viên của nhóm sẽ làm MC và giao lưu với các bậc tiền bối tài năng xuất chúng và đầy kinh nghiệm trong ngành âm nhạc. Năm 2011, Leeteuk, cùng với nhóm nhạc nữ Sistar, tham gia vào phần 4 của chương trình "Sistar & Leeteuk's Hello Baby", họ sẽ phải chăm sóc và chịu trách nhiệm về một em bé mới được hơn 1 tuổi.
Vào tháng 9 năm 2011, Leeteuk bắt đầu tham gia vào chương trình We Got Married (WGM) của MBC cùng nữ diễn viên Kang Sora. Trong các tập cũng có sự xuất hiện của các thành viên khác là Sungmin, Eunhyuk, Donghae và Kyuhyun dưới tên gọi "Fighting Junior" với vai trò trợ giúp đặc biệt cho cặp đôi mới cưới ngại ngùng này. Ngoài ra, các thành viên này cũng tham gia những tập đặc biệt khác của chương trình: Kyuhyun đã tham gia trong một tập WGM phiên bản Trung Quốc với bạn diễn là nữ diễn viên Lou Yixiao. Donghae cũng tham gia hai tập phiên bản Hàn với nữ diễn viên Son Eunseo và họ đã có một màn hẹn hò đôi cùng với cặp đôi Leeteuk-Kang Sora.
Dẫn chương trình radio
Đầu năm 2005, Heechul trở thành MC trong các chương trình âm nhạc Inkigayo và Music Bank. Anh còn cùng làm DJ cho chương trình phát thanh Youngstreet Radio Show với Park Heebon, cựu thành viên nhóm M.I.L.K. từ tháng 11 năm 2005 đến tháng 4 năm 2006. Tuy nhiên, Heechul đã quay trở lại đây vào năm 2010, và chương trình đã được đổi tên thành Kim Heechul's Youngstreet Radio.
Cũng tháng 8 năm 2006, Leeteuk và Eunhyuk đã có chương trình phát thanh riêng của mình, Super Junior Kiss the Radio, mà sau đó đã trở thành một trong những kênh phát thanh được ưa thích nhất tại Hàn Quốc. Đến tháng 12 năm 2011 thì Leeteuk và Eunhuyk đã được thay thế bởi hai thành viên Super Junior khác là Sungmin và Ryeowook.
Tham khảo
Thể loại:Danh sách phim Thể loại:Super Junior Thể loại:Sự nghiệp điện ảnh
Exetastes femorator
Liên kết ngoài
Thể loại:Exetastes
Bamberg
Cung cấp nước
Thành phố trước đây được cung cấp nước qua các giếng. Ở đây đa số là những giếng từ đất đai tư nhân, vào khoảng 300 cái. Ngoài ra cũng có những giếng công cộng được cung cấp bởi nhà nước. Thêm đó còn có một hệ thống cung cấp nước từ xa, chủ yếu là các giếng từ những vùng lân cận, thường được sử dụng bởi các cơ sở của nhà thờ.
Hệ thống ống nước đã được bắt đầu thiết lập vào cuối thế kỷ thứ 19. Từ thập niên 1970, ngoài những giếng riêng, Bamberg còn lấy nước từ hệ thống cung cấp nước xa của Oberfranken (FWO). Hệ thống này lấy nước từ đầu năm 1975 từ đập Ködeltalsperre.
Thể thao
Câu lạc bộ bóng rổ Brose Baskets đã trở thành nhà vô địch bóng rổ quốc gia tại Đức vào năm 2005, 2007, 2010, 2011, và 2012, cũng như đã đoạt cúp quốc gia năm 2010, 2011 và 2012.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố của bang Bayern Thể loại:Di sản thế giới tại Đức Thể loại:Thượng Franken
Mộ Dung Khác
Mộ Dung Khác (chữ Hán: 慕容恪, ? 367), tên tự là Huyền Cung (玄恭), là tôn thất, người nhiếp chính ở nước Tiền Yên, một trong mười sáu nước Ngũ Hồ trong lịch sử Trung Quốc.
Thân thế
Mộ Dung Khác là con trai thứ tư của Mộ Dung Hoảng, thủ lĩnh người Tiên Ti cát cứ ở miền bắc Trung Quốc với bà Cao thị. Trong hoàn cảnh nhà Tấn suy yếu, nhiều nước ở phía bắc nổi dậy, Mộ Dung Hoảng đã xưng tước Yên vương và trở nên độc lập với triều đình nhà Tấn ở Kiến Khang.
Mộ Dung Khác từ thuở nhỏ đã có tình thận trọng, có đức độ, tuy nhiên do mẹ không được yêu nên ông cũng không được Mộ Dung Hoảng coi trọng. Chỉ đến năm 15 tuổi, ông mới được tham gia điều hành quân đội và bắt đầu thể hiện tài năng của mình.
Chiến tướng người Tiên Ti
Sau lần xuất chinh đầu tiên, Mộ Dung Khác bắt đầu được cha coi trọng và cất nhắc. Năm 338, vua Hậu Triệu là Thạch Hổ mở cuộc tấn công vào Cức Thành, bị quân Yên đánh, phải rút lui. Mộ Dung Hoảng nhân đó phái Mộ Dung Khác đem 2000 quân truy kích quân Triệu, giành được đại thắng, giết hơn tám vạn quân Triệu và đẩy quân Triệu về nước, sau đó xây Phàm Thành phòng thủ.
Năm 341, Mộ Dung Khác được phong chức Độ Liêu tướng quân và được giao nhiệm vụ trấn thủ vùng Bình Quách. Khi đến nơi, ông vỗ an dân chúng và rất được tín nhiệm. Nhiều lần Mộ Dung Khác đẩy lui được quân Cao Câu Ly, góp phần an định vùng Liêu Đông, làm Cao Câu Ly lo sợ không dám tiến công xâm phạm nữa. Do chiến công này, Mộ Dung Khác được đánh giá là vị tướng xuất sắc, nối tiếp vai trò của hai người chú là Mộ Dung Hàn và Mộ Dung Nhân. Đến năm 343, Cao Câu Ly đành phải xưng thần với nước Yên.
Năm 345, Mộ Dung Khác một lần nữa tiến quân đánh Cao Câu Ly, vây và chiếm được thành Nam Tô và lưu quân trấn thủ ở đấy. Năm 346 bắt được vua Phù Dư và hơn 5 vạn người trong bộ lạc.
Beneš-Mráz Be-50 Beta-Minor
Beneš-Mráz Be-50 Beta-Minor là một loại máy bay hạng nhẹ sản xuất ở Tiệp Khắc ngay trước Chiến tranh thế giới II.
Mộ Dung Khác
Tham gia chinh phạt Trung Nguyên
Năm 348, Mộ Dung Hoảng qua đời, Mộ Dung Tuấn lên kế vị. Trước khi mất, Mộ Dung Hoảng căn dặn thế tử phải trọng dụng Mộ Dung Khác. Vì thế nên sau khi cha mất, ông vẫn được đối đãi tốt và được tin dùng.
Civate
Civate là một đô thị trong tỉnh Lecco, trong vùng Lombardia của Ý, cự ly khoảng 45 km về phía đông bắc của Milan và khoảng 4 km về phía tây nam của Lecco. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.898 người và diện tích là 9,1 km². Lago di Annone is located on its borders.
Mộ Dung Khác
Tham gia chinh phạt Trung Nguyên
Lúc đó ở Hậu Triệu, năm 349, Thạch Hổ băng, các con cháu tranh giành ngôi vị khiến quốc gia nội loạn, Mộ Dung Tuấn bèn này sinh ý định chinh phạt Trung Nguyên. Cùng năm đó, Tuấn phái Mộ Dung Khác làm Phụ quốc tướng quốc, cùng Phụ Nghĩa tướng quân Dương Vụ và Phụ Bất tướng quân Mộ Dung Bình, cùng xưng là Tam phụ, tuyển hơn 20 vạn tinh binh, chuẩn bị tiến đánh Hậu Triệu. Năm 350, quân Yên chia tam lộ, tiến về phía nam. Mộ Dung Tuấn được phong làm tiên phong, đem quân công đánh Kế Thành. Năm sau, 351, Mộ Dung Khác lại tấn công Trung Sơn của nước Nhiễm Ngụy. Tướng giữ Trung Sơn là thái thú Hầu Kham và thuộc tướng Bạch Đồng cố thủ không ra, Mộ Dung Khác bèn để lại một bộ phận tiếp tục tấn công, bộ phận khác tiến sang quận Thường Sơn. Sau đó ông cùng tướng Nhiễm Ngụy đã đầu hàng hội quân trở lại Trung Sơn. Lần này, Mộ Dung Khác nhanh chóng giành được thắng lợi, giết Bạch Đồng và buộc Hầu Kham đầu hàng, rồi dời thổ hào ở đó hơn 10 nhà đến Kế Thành.
Civate
Civate giáp các đô thị: Annone di Brianza, Canzo, Cesana Brianza, Galbiate, Suello, Valmadrera.
Mộ Dung Khác
Tham gia chinh phạt Trung Nguyên
Năm 352, vua Nhiễm Ngụy là Nhiễm Mẫn đưa quân đánh nước Hạ Tướng rồi tiêu diệt nước Hậu Triệu, sau đó tiến đánh các quận Trung Sơn, Thường Sơn vừa bị chiếm. Mộ Dung Khác bèn xuất binh đánh Nhiễm Ngụy, tiến đến Liêm Đài. Biết Nhiễm Mẫn là người dũng mạnh nhưng vô mưu, ông bèn nghe theo kế của Tham quận Cao Khai, dùng kế lừa bộ binh của Nhiễm Mẫn đi vào vùng bình nguyên, sau đó dùng kị binh tiến đánh, khiến cho Nhiễm Mẫn phải đại bại. Trong trận chiến, ngựa của Nhiễm Mẫm đột nhiên chết, ông ta ngã xuống và bị bắt. Cuối cùng Nhiễm Mẫn thất bại và bị quân Yên bắt sống. Sau đó ông giết tướng Nhiễm Ngụy là Kim Quang, chiếm lại quận Thường Sơn, rồi rút về Trung Sơn theo lệnh của Mộ Dung Tuấn. Không lâu sau, Mộ Dung Khác đưa quân tấn công Nghiệp Thành, chính thức tiêu diệt Nhiễm Ngụy, sáp nhập vào lãnh thổ Tiền Yên. Về sau, ông còn đưa quân đánh bại quân phản loạn của Vương Ngọ, Lã Hộ, Lý Độc và Tô Lâm.
Civate
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị tỉnh Lecco Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Mộ Dung Khác
Tham gia chinh phạt Trung Nguyên
Năm 352, Mộ Dung Tuấn chính thức xưng Yên đế, lập ra nước Tiền Yên. Mộ Dung Khác được phong làm Thị trung, Vệ tướng quân. Sang năm 354, ông lại được thăng làm Đại tư mã, Thị trung, Đại đô đốc, Lục thượng thư sự, tước Thái Nguyên vương.
Năm 355, Mộ Dung Khác đưa quân tiến đánh Đoàn Kham của bộ tộc Đoàn. Sang năm 356, quân của ông vượt Hoàng Hà, đánh tan quân họ Đoàn, tiến đến Quảng Cố và xuất quân công thành. Các tướng dưới trướng Đoàn Kham và Vương Đằng, Tiết Vân về hàng quân Yên. Về sau Đoàn Kham do hết lương, không thể cố thủ phải ra thành nghiêm chiến, bị Mộ Dung Khác đánh bại phải rút về thành rồi đầu hàng.
Nhiếp chính
Năm 359, Mộ Dung Tuấn bị bệnh, bèn triệu Mộ Dung Khác đến, khuyên ông rằng thái tử Mộ Dung Vĩ còn nhỏ dại, không thể trị nước và quyết định giao ngôi vua cho ông, nhưng ông không đồng ý, bảo rằng mình cũng có thể phò tá cho Mộ Dung Vĩ. Vì thế Mộ Dung Tuấn từ bỏ ý định này.
Năm 360, bệnh tình của Mộ Dung Tuấn trở nặng, bèn triệu Mộ Dung Khác cùng Tư đồ Mộ Dung Bình, Tư không Vương Vụ và Lĩnh quân tướng quân Mộ Dư Căn cùng phụ chính cho Mộ Dung Vĩ mới 10 tuổi. Mộ Dung Khác được thăng làm Thái tể, Lục thượng thư sự và là người nắm nhiều quyền lực nhất. Tuy nhiên, sau khi Mộ Dung Tuấn mất, thái sư Mộ Dư Căn ý công lao, sinh ra kiêu ngạo, không phục Mộ Dung Khác và khởi binh làm loạn. Ngô vương Mộ Dung Thùy (em trai thứ năm của Mộ Dung Khác) khuyên khoan ông giết chết Mộ Dư Căn để yên ổn tình hình trước. Do đó Mộ Dung Khác tạm bỏ qua việc này. Tuy nhiên, Mộ Dư Căn không chịu bỏ qua, lại thượng tấu với thái hậu Khả Tồn Húc và Mộ Dung Vĩ rằng Mộ Dung Khác muốn đoạt ngôi, xin cho mình đưa quân trừ đi, nhưng Mộ Dung Vĩ không nghe. Cùng thời điểm đó, Tiền Yên đã dời đô từ Long Thành tới Nghiệp Thành mà Mộ Dư Căn còn nhớ tới quê cũ, lại xin thái hậu dời đô về Long Thành. Việc dời đô này làm ảnh hưởng đến việc nước Yên chinh phạt Trung Nguyên. Mộ Dung Khác biết được bèn cùng Mộ Dung Bình kể tội Mộ Dư Căn và diệt tộc ông này.
Hoàng đế nhỏ tuổi mà trong cung vừa có biến loạn, nhưng Mộ Dung Khác vẫn sinh hoạt như thường, không hề tăng thêm quân phòng vệ để làm an định lại tình hình. Thấy ở Nghiệp Thành khó tiếp cận được với các châu quận khác, nên cuối 360, Mộ Dung Khác cử Mộ Dung Thùy đến phía nam, vùng Trấn Lễ Đài cùng Phó Nhan đưa quân đánh dẹp các cuộc bạo loạn sau cái chết của Mộ Dung Tuấn, do đó tình hình lại yên ổn.
Chiếm Lạc Dương
Mộ Dung Khác muốn tiến cử người thân tín là Lý Tích vào triều làm quan, nhưng bị Mộ Dung Vĩ cự tuyệt, cuối cùng Tích chết trong uất ức.
Năm 361, Lữ Hộ phản Yên, đầu hàng nhà Đông Tấn. Mộ Dung Khác bèn cùng Hoàng Phủ Chân đem đại quân thảo phạt, cuối cùng đánh tan quân Lã Hộ. Cùng năm đó, Đinh Tiến, nịnh thần được Mộ Dung Vĩ quý mến tên là Đinh Tiến thuyết phục Mộ Dung Khác giết chết Mộ Dung Bình. Mộ Dung Khác giận dữ cho giết chết Đinh Tiến.
Những năm tiếp theo, Mộ Dung Khác tiếp tục đưa quân nam tiến, chiếm được các quận Hứa Xương, Nhữ Nam, làm cô lập thành Lạc Dương (vừa bị nhà Tấn giành được). Năm 365, Mộ Dung Khác cùng Mộ Dung Thùy chính thức tiến công Lạc Dương, đánh bại tướng giữ Lạc Dương Trần Hựu, khiến Hựu bỏ chạy. Sau đó ông đem quân vào thành, giết chết Trầm Kinh, tướng ở lại cố thủ và đoạt được Lạc Dương, sáp nhập vào lãnh thổ Tiền Yên.
Beneš-Mráz Be-50 Beta-Minor
Tham khảo
Thể loại:Máy bay thể thao Tiệp Khắc 1930–1939 Thể loại:Máy bay huấn luyện quân sự Tiệp Khắc 1930–1939 Thể loại:Máy bay Beneš-Mráz Thể loại:Máy bay huấn luyện Thể loại:Máy bay quân sự Thể loại:Máy bay thể thao Thể loại:Máy bay cánh dưới Thể loại:Máy bay một động cơ cánh quạt
Mộ Dung Khác
Qua đời
Mộ Dung Khác từng nhiều lần tiến cử Mộ Dung Thùy với Mộ Dung Vĩ nhưng không được chấp nhận. Năm 367, Mộ Dung Khác bệnh nặng. Biết khó qua khỏi, lại nhận thấy tài năng của Mộ Dung Thùy. nên ông tiếp tục tiến cử lên cho Mộ Dung Vĩ làm Đại tư mã, thay mình chấp chính. Tuy nhiên do Mộ Dung Vĩ không thể quyết định chính sự còn Mộ Dung Bình đố kị với Mộ Dung Thùy nên sau cùng Mộ Dung Thùy không được tín nhiệm và phải chạy sang Tiền Tần.
Cùng năm đó Mộ Dung Khác qua đời, được truy tặng thụy hiệu là Thái Nguyên Hoàn vương. Mộ Dung Bình trở thành người nhiếp chính.
Sau cái chết của ông, Phù Kiên của Tiền Tần nhanh chóng lập kế hoạch công đánh Tiền Yên, cuối cùng đến năm 370, Tiền Yên bị Tiền Tần diệt.
Đánh giá
Mộ Dung Khác là người trầm tĩnh, nghiêm nghị, có tài trị quốc, lại tận trung với triều đình Tiền Yên, được hậu thế đánh giá cao như Đoàn Bi, Vương Mãnh. Thôi Hạo đời Bắc Ngụy so sánh ông với Hoắc Quang đời nhà Hán.
Chú thích
Thể loại:Tể tướng Trung Quốc Thể loại:Nhân vật chính trị Ngũ Hồ thập lục quốc Thể loại:Năm sinh không rõ Thể loại:Mất năm 367 Thể loại:Tiền Yên