cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ronnie James Dio
Những năm đầu hoạt động
Có nhiều lời giải thích cách mà Padavona lấy nghệ danh "Dio". Một lời giải thích cho rằng cái tên Dio liên hệ tới nhân vật Johnny Dio — thành viên của băng xã hội đen. Một lời giải thích khác lại cho hay bà của Padavona từng nói rằng ông đã nhận được một món quà từ Thượng đế và nên lấy tên là "Dio" ("Thượng đế" bằng tiếng Ý), mặc dù giả thiết này đã bị Wendy (góa phụ của Padavona) bác bỏ trong buổi phỏng vấn vào tháng 2 năm 2017. Padavona lần đầu lấy nghệ danh Dio trong một bản thu nhạc vào năm 1960, khi ông điền cái tên ấy vào bìa sản phẩm thứ hai của ban nhạc trên Seneca. Ngay sau đó ban nhạc đổi tên thành "Ronnie Dio and the Prophets". Đội hình của the Prophets kéo dài trong nhiều năm, đi lưu diễn khắp vùng New York và biểu diễn ở các buổi tiệc hội sinh viên đại học. Họ đã sản xuất một đĩa đơn cho Atlantic Records và một album. Một vài đĩa đơn (như "Mr. Misery", phát hành trên Swan) đã đề tên Ronnie Dio là nghệ sĩ solo ngay cả khi các thành viên còn lại của the Prophets cũng góp sức làm bản nhạc. Nhóm đã phát hành nhiều đĩa đơn trong nhiều năm sau, đến tận đầu năm 1967. Dio tiếp tục dùng tên khai sinh để ghi công bất cứ sáng tác nào trên các đĩa nhạc.
Cuối năm 1967, Ronnie Dio và the Prophets đổi thành một ban nhạc mới tên là The Electric Elves và tuyển một nghệ sĩ đánh keyboard. Sau khi bình phục từ một vụ tai nạn xe hơi chết người vào tháng 2 năm 1968 (cướp đi sinh mạng của tay guitar Nick Pantas, đồng làm Dio và các thành viên khác nhập viện trong thời gian ngắn), nhóm đã rút gọn tên là The Elves và sử dụng cái tên này cho đến giữa năm 1972, nhóm cho ra album đúng nghĩa đầu tiên dưới cái tên Elf. Vài năm sau, nhóm tiếp tục trở thành những người diễn khai mạc cho Deep Purple. Elf thu âm ba album trước khi các thành viên tham gia ghi âm album đầu tiên của Rainbow vào đầu năm 1975 – là nguyên nhân làm Elf bị giải tán.
Rainbow
Giữa thập niên 1970, giọng hát của Dio đã lọt vào mắt xanh của Ritchie Blackmore (tay guitar của Deep Purple, vốn đang lên kế hoạch rời nhóm này do những khác biệt sáng tạo về hướng đi mới của ban nhạc). Blackmore mời Dio cùng với Gary Driscoll ghi âm hai ca khúc tại Tampa, Florida vào ngày 12 tháng 12 năm 1974. Blackmore cho biết vào năm 1983, "Tôi rời Deep Purple bởi tôi gặp được Ronnie Dio, và anh ấy là người rất dễ làm việc cùng. Lúc đầu anh ấy chỉ định làm một bài trong một đĩa LP solo, nhưng sau cùng chúng tôi ghi hết cả LP trong ba tuần, làm cho tôi vô cùng hào hứng." Do hài lòng với kết quả giành được, Blackmore quyết được kết nạp thêm các nhạc công của Elf và thành lập ban nhạc của riêng mình, lúc đầu đặt tên là Ritchie Blackmore's Rainbow. Họ phát hành album đầu trùng tên Ritchie Blackmore's Rainbow vào đầu năm 1975. Sau đó, Dio thu thêm hai album phòng thu (Rising và Long Live Rock 'n' Roll), album nhạc sống On Stage và hai album nhạc sống lưu trữ (Live in Munich 1977 và Live in Germany 1976) với Blackmore. Trong thời gian gắn bó với Rainbow, Dio và Blackmore là những thành viên duy nhất thường xuyên túc trực. Dio được ghi công cho những album kể trên bởi đã sáng tác toàn bộ phần lời cũng như hợp tác với Blackmore để chuyển soạn. Dio và Blackmore chia tay, rồi Blackmore đưa ban nhạc đi theo hướng thương mại hơn với Graham Bonnet đảm trách phần hát và album Down to Earth.
Black Sabbath
Sau khi chia tay Rainbow vào năm 1979, Dio gia nhập Black Sabbath và thế chỗ của Ozzy Osbourne vừa bị sa thải. Dio tình cờ gặp gỡ nghệ sĩ guitar Tony Iommi của Sabbath tại quán bar The Rainbow, phố Sunset Strip ở Los Angeles vào năm 1979. Cả hai người đều ở hoàn cảnh giống nhau, Dio đang tìm một dự án mới còn Iommi thì cần ca sĩ. Dio nói về buổi gặp mặt, "Đó hẳn là định mệnh rồi, bởi chúng tôi đã kết nối ngay tức thì." Hai người giữ liên lạc cho đến khi Dio đặt chân đến nhà của Iommi ở Los Angeles để làm các buổi chơi nhạc giao lưu thư giãn và tìm hiểu nhau. Vào hôm đầu tiên ấy, bộ đôi đã sáng tác ca khúc "Children of the Sea" (xuất hiện trong album Heaven and Hell và album này là sản phẩm đầu tiên mà ban nhạc thu âm với Dio hát chính, phát hành vào năm 1980.)
Album kế tiếp Mob Rules có sự tham gia của tay trống mới Vinny Appice. Các xung đột cá nhân bắt đầu nhen nhóm trong nội bộ ban nhạc. "Ronnie vào ban nhạc và anh ấy làm bất cứ thứ gì chúng tôi dặn, cơ bản là vì anh ấy muốn có việc. Album kế tiếp của chúng tôi có chút khác biệt," Iommi nhớ lại. Năm 1982, mâu thuẫn bộc phát trong lúc trộn âm album Live Evil. Iommi xác nhận rằng kĩ thuật viên của album bắt đầu phàn nàn với ông rằng anh sẽ làm một bản mix cả ngày dài, chỉ để nhờ Dio trở lại phòng thu vào ban đêm để "tự làm bản mix riêng", giúp cho giọng hát của nam ca sĩ nổi trội hơn. Phát ngôn này đã bị Dio phủ nhận. Mâu thuẫn này là nguyên nhân làm Dio và Appice sau cùng bỏ ban nhạc vào cuối năm đó.
Năm 1991, Dio trở lại Black Sabbath để ghi âm album Dehumanizer. Album chỉ gây một cơn sốt nhỏ, lọt vào top 40 ở Liên hiệp Anh và #44 trên Billboard 200. Đĩa đơn "Time Machine" thì được cho vào Wayne's World — bộ phim điện ảnh ăn khách thứ 10 của năm 1992. Hết năm 1992, Dio và Appice một nữa rời ban nhạc với lý do không thể làm việc cùng Iommi và Butler.
Dio
Do muốn tiếp tục gắn bó trong một ban nhạc, Dio và Appice lập nên nhóm Dio vào năm 1982. Vivian Campbell là người chơi guitar và Jimmy Bain thì đánh bass; Jimmy là người mà Dio quen biết từ những ngày ở nhóm Rainbow. Album đầu tay của họ là Holy Diver có các đĩa đơn hit là "Rainbow in the Dark" và "Holy Diver". Ban nhạc tuyển mộ nghệ sĩ đánh keyboard Claude Schnell và ghi âm thêm hai album phòng thu dài nữa là The Last in Line và Sacred Heart. Một đĩa nhạc sống đáng chú ý là A Special From The Spectrum được ghi hình trong chuyến lưu diễn thế giới thứ hai của ban nhạc và chỉ phát hành trên băng VHS. Ban nhạc đã trải qua nhiều thay đổi nhân sự trong nhiều năm, sau cùng chỉ còn Dio là người sáng lập duy nhất vẫn gắn bó vào năm 1990. Ngoại trừ chút ít thời gian giải lao, Dio và ban nhạc luôn đi lưu diễn hoặc thu nhạc. Họ phát hành tới 10 album với Master of the Moon là album cuối, được thu âm vào năm 2004.
Heaven & Hell
Tháng 10 năm 2006, Dio cùng Tony Iommi, Geezer Butler — các thành viên của Black Sabbath và cựu tay trống của nhóm là Vinny Appice đi lưu diễn với dự án mới là Heaven & Hell, tên album đầu tiên của Black Sabbath thuộc kỷ nguyên Dio. Họ chọn cái tên Heaven & Hell bởi Iommi và Butler vẫn ở trong Black Sabbath với Osbourne và thấy đây là cách tốt nhất để dùng một biệt hiệu khác cho phiên bản ban nhạc của Dio. Cả tay trống sáng lập Black Sabbath là Bill Ward cũng tham gia dự án này, song sau đó lại rút lui. Năm 2007, ban nhạc ghi âm ba bài hát mới dưới cái tên Black Sabbath cho album biên tập Black Sabbath: The Dio Years. Năm 2008, ban nhạc hoàn tất chuyến lưu diễn thế giới kéo dài trong 98 ngày. Nhóm phát hành một album dưới cái tên Heaven & Hell là The Devil You Know, được giới chuyên môn và khán giả đón nhận. Họ còn dự kiến phát hành thêm một đĩa nhạc nữa vào năm 2010.
Các dự án khác
Năm 1974, Dio hát trong một album chủ đề The Butterfly Ball and the Grasshopper's Feast do Roger Glover sản xuất kiêm chỉ huy dàn nhạc. Album còn có mặt của các ca sĩ khách mời khác như Glenn Hughes (cựu thành viên của Deep Purple) và David Coverdale. Dio đã góp giọng trong các bài hát "Homeward", "Sitting in a Dream" và đĩa đơn Love Is All ở Anh.
Năm 1980, Dio góp giọng trong album nhạc progressive rock đề tài Cơ đốc giáo Seeds of Change của Kerry Livgren. Ông hát trong các bài "Live For the King" và "The Mask of the Great Deceiver." Năm 1985, Dio góp sức cho câu trả lời của thế giới nhạc metal gửi tới Band Aid và USA for Africa với dự án Hear 'n Aid. Với sự quy tụ của dàn ngôi sao nhạc heavy metal—đứa con tinh thần của những đồng đội đồng hương của Dio là Campbell và Bain—ông đã góp giọng trong đĩa đơn "Stars" và một album đầy ca khúc từ các nghệ sĩ khác để đem đi từ thiện. Dự án thu về 1 triệu đô la Mỹ trong một năm. Năm 1997, Dio có vai khách mời trong In a Metal Mood: No More Mr. Nice Guy của Pat Boone — một album tập hợp các bài hát heavy metal nổi tiếng được chơi theo phong cách big band. Dio còn hát bè trong màn thể hiện bài "Holy Diver" của Boone. Năm 1999, ông diễn giễu nhại trong chương trình hoạt hình South Park ở tập phim "Hooked on Monkey Fonics", mà sau này được ông miêu tả là "tuyệt vời."
Tenacious D đã sáng tác một bài hát tri ân mang tên "Dio" xuất hiện trong album trùng tên của nhóm. Bài hát hát giải thích ông phải "trao trách nhiệm" cho một thế hệ mới ra sao. Dio được cho là đã tán thành ca khúc và gật đầu để Tenacious D xuất hiện trong MV bài "Push" trích từ album Killing the Dragon của ông vào năm 2002. Ông còn có mặt trong phim Tenacious D in The Pick of Destiny, tự thủ vai chính mình và góp giọng khách mời trong bài ca nhạc mở màn bộ phim là "Kickapoo." Năm 2005, Dio được tiết lộ là chủ nhân giọng nói của Dr. X trong Operation: Mindcrime II – tác phẩm tiếp nối album bán chủ đề Operation: Mindcrime của Queensrÿche. Vai của ông được chiếu trong một video thu trước chuyến lưu diễn tiếp theo, và Dio xuất hiện trên sân khấu để hát trực tiếp ít nhất một lần (tất cả đều có ghi trong đĩa DVD Mindcrime at the Moore).
Đời tư
Dio từng kết hôn với người vợ đầu, Loretta Berardi (sinh 1941) vào năm 1963; họ nhận nuôi một cậu con trai là tiểu thuyết gia Dan Padavona. Sau khi ly hôn Berardi, năm 1978 ông cưới Wendy Walters (sinh 1945), vợ cũ của tay trống Aynsley Dunbar (cưới năm 1966 ) và tay guitar Ricardo Gaxiola (cưới 1972, ly hôn 1977 ) – từng là quản lý của ông. Ở thập niên 1980, bà là người quản lý các ban nhạc rock ở Los Angeles như Rough Cutt, NuHaven, Cold Sweat và Hellion. Sau khi Dio từ trần vào năm 2010, góa phụ của ông kết hôn với Omar Gimenez vào năm 2012. Tháng 9 năm 2003, ông bị tai nạn làm đứt ngón cái trong lúc làm vườn, do bị một thần lùn giữ vườn nặng đè lên. Dio lo ngại rằng ông sẽ không bao giờ có thể giơ động tác tay metal horns được nữa, song một bác sĩ đã cố gắn nó lại.
Bệnh tật và qua đời
Hai tuần sau khi Dio mất, một buổi lễ tưởng niệm công khai được tổ chức tại Hội trường Tự do, Forest Lawn Hollywood Hills, Los Angeles. Hội trường chật kín sức chứa với nhiều người hâm mộ đứng ngoài để theo dõi buổi lễ qua nhiều màn hình lớn đặt ở phía đông và phía nam của hội trường. Bạn bè, gia đình, đồng đội cũ và hiện tại của Dio đều có những bài phát biểu và biểu diễn như Rudy Sarzo, Geoff Tate, John Payne, Glenn Hughes, Joey Belladonna và Scott Warren (tay đánh keyboard của Heaven & Hell). Trên màn hình còn có chiếu kèm một đoạn phim tài liệu lước qua sự nghiệp của Dio từ những ngày đầu ông hoạt động với nhóm Elf cho đến dự án cuối của ông với Heaven & Hell.
Di sản
Sự nghiệp của Dio kéo dài hơn 50 năm. Trong giai đoạn này, cụ thể là ở thế kỉ 21, ông đã nhận được hàng loạt danh hiệu và giải thưởng. Ông được ghi dành vào Đại sảnh danh vọng thành phố Cortland vào năm 2004 và có một con phố đặt theo tên mình tại đó là Đường Dio. Tạp chí Classic Rock thì trao cho Dio giải "Metal Guru Award" tại lễ trao giải thưởng niền "Roll of Honour" của họ vào năm 2006. Ngày 17 tháng 1 năm 2007, Dio được ghi danh vào Đại lộ danh vọng rock của Trung tâm Guitar ở Hollywood. Dio được tuyên dương là "Ca sĩ nhạc metal hay nhất" tại lễ trao giải Golden Gods Awards của tạp chí Revolver vào tháng 4 năm 2010 nhờ màn thể hiện trong album The Devil You Know, biến ông thành chủ nhân giải thưởng lớn tuổi nhất (67 tuổi). Ông đã trực tiếp đến nhận giải, và đây cũng là lần cuối ông xuất hiện trước công chúng, để rồi chỉ một tháng sau thì ông khuất núi.
Sân khấu chính của nhạc hội Bloodstock Open Air cũng được đặt theo tên Dio để tri ân ông sau khi Heaven & Hell rút lui khỏi sự kiện bởi cái chết của ông. Đồng thời, sân khấu chính của nhạc hội Masters of Rock cũng mang tên ông kể từ hè năm 2010. Một bức tượng Dio đã được khánh thành ở Kavarna, Bulgaria. Tại Mexico, nhạc hội metal lớn nhất được đặt tên là "Hell and Heaven" nhằm tôn vinh Dio; ban tổ chức cho biết nhạc hội được đặt tên như vậy vì họ đã từng hợp tác với Dio, xem ông là "ca sĩ và nhân vật vĩ đại nhất mà chúng tôi từng làm việc cùng, một con người thật sự khiêm tốn."
Tạp chí Rolling Stone tán dương Dio bằng những lời sau: "Không chỉ những chiếc kèn khổng lồ của ông mới làm nên Ronnie James Dio — mà là tinh thần sôi nổi của ông ấy... thứ luôn nổi trội là lòng trắc ẩn mãnh liệt của Dio dành cho những thiếu nhi rock & roll lạc lối trong đám khán giả của ông. Dio chưa bao giờ giả vờ mình là một trong những đứa trẻ — ông hát như một người lớn cam đoan với chúng ta rằng chúng ta không đơn độc trong nỗi đau của mình, và thậm chí một ngày nào đó ta có thể tự hào vì đã chinh phục được nó."
Ngày 10 tháng 7 năm 2011, nhân dịp sinh nhật Dio, quê nhà Cortland, New York của ông đã tổ chức một sự kiện kéo dài trong một ngày quy tụ nhiều ban nhạc và tài năng địa phương ở trung tâm New York nhằm biểu diễn từ thiện cho quỹ Stand Up and Shout Cancer phục vụ nghiên cứu ung thư và buổi hòa nhạc tưởng nhớ Dio. Một phần số tiền thu được từ sự kiện được dùng để gây quỹ cho một suất học bổng âm nhạc tưởng niệm thuộc trường trung học của thành phố đặt theo tên ông. Ngày 31 tháng 3 năm 2014, album tri ân Ronnie James Dio This Is Your Life được phát hành. Nhạc phẩm được tổ chức và sản xuất bởi Wendy Gaxiola; số tiền thu được từ bán album sẽ đem đi phúc lợi cho Quỹ Ronnie James Dio Stand Up and Shout Cancer.
Ngày 6 tháng 8 năm 2016, một tấm ảnh toàn ký của cố ca sĩ (do Eyellusion sáng tạo) đã có màn ra mắt khán giả tại nhạc hội Wacken Open Air Festival. Một tấm ảnh toàn ký thứ hai được tạo ra cho chuyến lưu diễn thế giới kế tiếp, khai mạc từ ngày 6 tháng 12 năm 2017 tại Bochum, Đức. Ngày 18 tháng 1 năm 2017, Dio được ghi danh vào Đại sảnh lịch sử nhạc heavy metal. "Tôi đoán nếu tôi có để lại bất kì loại dấu ấn nào", Dio phát ngôn vào năm 1987, "đó là Heaven and Hell và rất nhiều Rainbow Rising."
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1942 Thể loại:Mất năm 2010 Thể loại:Ca sĩ Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Tiểu thuyết gia thế kỷ 20 Thể loại:Ca sĩ Mỹ thế kỷ 21 Thể loại:Nam ca sĩ Mỹ Thể loại:Người Mỹ gốc Ý Thể loại:Ca sĩ nhạc rock Mỹ Thể loại:Chết vì ung thư dạ dày Thể loại:Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Tử vong vì ung thư ở California Thể loại:Nam tiểu thuyết gia Mỹ Thể loại:Nhà phê bình tôn giáo Thể loại:Người đoạt giải Kerrang!
Còng trắng
Còng trắng (danh pháp hai phần: Calophyllum soulattri) là một loài thực vật có hoa thuộc họ Clusiaceae.
Loài này có ở Lãnh thổ Bắc Úc của Úc, Brunei, Campuchia, Ấn Độ, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Sri Lanka, Thái Lan, và Việt Nam.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật Úc Thể loại:Thực vật Brunei Thể loại:Thực vật Campuchia Thể loại:Thực vật Ấn Độ Thể loại:Thực vật Indonesia Thể loại:Thực vật Malaysia Thể loại:Thực vật Philippines Thể loại:Thực vật Singapore Thể loại:Thực vật Sri Lanka Thể loại:Thực vật Thái Lan Thể loại:Thực vật Việt Nam Thể loại:Thực vật Indomalesia Thể loại:Thực vật Malesia Thể loại:Cây Sri Lanka
Hoàng tử Vladimir
nhỏ|phải|150px Vladimir Mặt Trời Đỏ (tiếng Nga: Владимир Красное Солнышко), Vladimir Vseslavevich (tiếng Nga: Владимир Всеславьевич), hay Công tước Vladimir (tiếng Nga: Князь Владимир) - nguyên mẫu là nhân vật Vladimir Svyatoslavich, nhưng trong việc xây dựng hình ảnh nhân vật trong các tráng sĩ ca có chịu ảnh hưởng từ nhân vật lịch sử Vladimir Monomakh) - là nhân vật xuyên suốt trong tất các các tác phẩm tráng sĩ ca sử thi Đông Slav. Vladimir Mặt Trời Đỏ là công tước Kiev, đóng vai trò kết nối nhiều tráng sĩ Nga. Ông là người đứng đầu của họ, nhưng ông không được coi là một tráng sĩ. Có thể nhận thấy ở ông là sự phản ánh dân gian của nhiều nhân vật lịch sử hay nhân vật huyền thoại hoặc sự nhân cách hóa các hiện tượng thiên nhiên phổ biến. Nhân vật Công tước Vladimir trong tráng sĩ ca không phải là hiện thân của nhân vật lịch sử Vladimir Svyatoslavich. Trong mọi hiểm nguy ông lợi dụng sự giúp đỡ của các tráng sĩ, tiếp đãi họ chu đáo vì điều này, nhưng cùng lúc đó lại không muốn mạo hiểm bản thân mình và đôi khi cư xử không đúng với các tráng sĩ.
Xem thêm
Thể loại:Nhân vật sử thi Nga Thể loại:Nguyên thủ quốc gia giả tưởng
Scleria mitis
Scleria mitis là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được P.J.Bergius miêu tả khoa học đầu tiên năm 1765.
Liên kết ngoài
Thể loại:Scleria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1765
Bilpahari
Bilpahari là một thị trấn thống kê (census town) của quận Barddhaman thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang West Bengal
Xanthoneura
Xanthoneura là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.
Liên kết ngoài
Thể loại:Erionotini
Stenostephanus latilabris
Stenostephanus latilabris là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được (D.N. Gibson) T.F. Daniel miêu tả khoa học đầu tiên năm 1995.
Atil
Atil là một đô thị thuộc bang Sonora, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 734 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang Sonora
(37703) 1996 CD1
(37703) 1996 CD1 là một tiểu hành tinh nằm ở rìa trong của vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 11 tháng 2 năm 1996.
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1996 Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Vigna grahamiana
Vigna grahamiana là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Wight & Arn.) Verdc. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Đậu
Andover, Iowa
Andover là một thành phố thuộc quận Clinton, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 103 người.
Dân số
Dân số qua các năm:
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Iowa Thể loại:Quận Clinton, Iowa
Phú Lộc, Krông Năng
Phú Lộc là một xã thuộc huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam.
Xã có diện tích 33,44 km², dân số năm 1999 là 9.914 người, mật độ dân số đạt 297 người/km².
Malthinus multimaculatus
Malthinus multimaculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Wittmer miêu tả khoa học năm 1995.
Crambidia casta
Crambidia casta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Crambidia
Halichoeres richmondi
Halichoeres richmondi là một loài cá biển thuộc chi Halichoeres trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1928.
Từ nguyên
Từ định danh richmondi được đặt theo tên của nhà điểu học Charles Wallace Richmond.
Phạm vi phân bố và môi trường sống
Từ quần đảo Ryukyu (Nhật Bản), H. richmondi được phân bố trải dài về phía nam, băng qua khu vực Đông Nam Á đến các cụm đảo phía đông và nam Indonesia, về phía đông đến New Ireland (Papua New Guinea), quần đảo Solomon, Kwajalein (quần đảo Marshall), Palau, Chuuk và Pohnpei (Liên bang Micronesia) cũng như Tonga. Ở Việt Nam, H. richmondi được ghi nhận tại vịnh Nha Trang (Khánh Hòa).
H. richmondi sống trên các rạn san hô viền bờ và trong đầm phá, thường tập trung ở khu vực có sự phát triển phong phú của san hô mềm, độ sâu đến ít nhất là 20 m.
Mô tả
H. richmondi có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 19 cm. Cá đực có màu xanh lục (trừ vùng đầu là màu nâu cam) với những hàng sọc xanh lam óng dọc theo chiều dài cơ thể, kéo dài từ đầu đến cuống đuôi. Vây lưng và vây hậu môn có dải viền màu xanh ánh kim ở rìa. Dải viền xanh lam trên vây đuôi nằm gần rìa. Cá con và cá cái có màu sắc nhạt hơn cá đực và có thêm hai đốm đen (giữa vây lưng và trên cuống đuôi), trên thân có các dải sọc vàng và xanh lam xen kẽ. Mõm của H. richmondi (cá đực) nhọn hơn so với các loài cùng chi.
Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 12; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 12; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.
Thương mại
H. richmondi được đánh bắt trong các hoạt động buôn bán cá cảnh.
Tham khảo
R Thể loại:Cá Thái Bình Dương Thể loại:Cá Nhật Bản Thể loại:Cá Philippines Thể loại:Cá Việt Nam Thể loại:Cá Indonesia Thể loại:Cá Palau Thể loại:Cá Papua New Guinea Thể loại:Cá Tonga Thể loại:Động vật quần đảo Solomon Thể loại:Động vật Liên bang Micronesia Thể loại:Động vật quần đảo Marshall Thể loại:Động vật được mô tả năm 1928 Thể loại:Nhóm loài do Henry Weed Fowler đặt tên
Commelina echinosperma
Commelina echinosperma là một loài thực vật có hoa trong họ Commelinaceae. Loài này được K.Schum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1895.
Liên kết ngoài
E Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1895
Phyllostachys propinqua
Phyllostachys propinqua là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được McClure miêu tả khoa học đầu tiên năm 1945.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Trúc Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1945
Athleta gilchristi
Athleta gilchristi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.
Tham khảo
Thể loại:Athleta
Xispia
Tham khảo
Thể loại:Carcharodini
Phan Mạnh Quỳnh
Phan Mạnh Quỳnh (sinh ngày 10 tháng 1 năm 1990) là một ca sĩ kiêm nhạc sĩ của Việt Nam. Anh giành được một đề cử Cống hiến cho bài "Huyền thoại" năm 2019. Vào đầu năm 2020, anh nhận được 2 giải thưởng Làn Sóng Xanh 2019 tại các hạng mục "Ca khúc Nhạc phim được yêu thích nhất" và "Top 10 Ca khúc được yêu thích nhất" với sáng tác "Có chàng trai viết lên cây". Tháng 3 năm 2020, anh nhận được giải thưởng Cống hiến với hạng mục Nhạc sĩ của năm.
Cuối năm 2020, Phan Mạnh Quỳnh đạt giải "Nhạc sĩ của năm" tại Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến lần thứ 15, tổ chức trực tuyến tại Hà Nội.
Cuộc đời và sự nghiệp
Phan Mạnh Quỳnh sinh ra và lớn lên ở xóm Xuân Bắc, xã Diễn Vạn, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An trong một gia đình Công giáo đạo hạnh thuộc giáo xứ Vạn Phần - giáo phận Vinh. Từ nhỏ, Phan Mạnh Quỳnh có đam mê sáng tác nhạc. Từ khi học lớp 9, Phan Mạnh Quỳnh đã tập viết nhạc, cùng với việc tự học nhạc lí tại nhà thờ, nhưng đến lớp 12 mới có sáng tác hoàn chỉnh. Năm 2009, Phan Mạnh Quỳnh đỗ Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh và vào Thành phố Hồ Chí Minh để học tập. Anh bỏ dở việc học đại học để theo đuổi đam mê, dù ban đầu bị gia đình phản đối nhưng trước đam mê quá mãnh liệt của anh, gia đình đành ưng thuận và động viên anh.
Năm 2009, Phan Mạnh Quỳnh tham gia hoạt động nghệ thuật với tư cách là một nhạc sĩ. Năm 2013, anh tham gia chương trình Bài hát Việt tháng 10 với ca khúc "Ai cũng có ngày xưa" nhưng không đoạt giải. Năm 2014, anh quay trở lại với Bài hát Việt tháng 5 và tháng 9 với 2 ca khúc lần lượt là "Bước qua thế giới" và "Trong ánh mặt trời", lần này ca khúc "Bước qua thế giới" của Anh đoạt giải "Bài hát ấn tượng" do khán giả bình chọn.
Anh là tác giả của nhiều ca khúc hit như Người yêu cũ (Khởi My), Nơi ấy con tìm về (Hồ Quang Hiếu), Mình từng yêu nhau (Miu Lê), Bước qua thế giới (Ưng Hoàng Phúc), Khóc trong mưa (Ngô Kiến Huy), Cứ ngỡ là mơ (Hải Băng), Anh nhớ mùa đông ấy (The Men), Xa kỷ niệm (Quang Vinh), Yêu nhau bao lâu (Đan Trường), Làm gì để quay trở lại (Phan Đinh Tùng). Dù vậy anh vẫn chưa được công chúng biết đến nhiều.
Tháng 9 năm 2015, Phan Mạnh Quỳnh phát hành album Vợ người ta và thành công lớn với ca khúc chủ đề cùng tên đã trở thành một hiện tượng trong năm 2015. Ca khúc "Vợ người ta" đã lập kỷ lục đạt 6 triệu lượt nghe chỉ sau 2 tuần phát hành (chỉ tính riêng trên một trang nhạc trực tuyến), đứng Top 5 cho ba hạng mục giải thưởng của Zing Music Awards: Ca khúc của năm, Album của năm và Music Video của năm. Tính đến tháng 12 năm 2015, "Vợ người ta" đã cán mốc 100 triệu lượt nghe và 32 triệu lượt xem trên kênh âm nhạc trực tuyến. Ca khúc Vợ người ta được ca sĩ trình bày lại trong tập 7, chương trình Hội ngộ danh hài năm 2016. Năm 2016, Phan Mạnh Quỳnh đã sáng tác và biểu diễn bài hát mới "Hồi Ức" trong chương trình Sing My Song (Bài hát hay nhất) Tập 7, tuy nhiên khi được phỏng vấn, anh nói: "Tôi cân nhắc nhiều chứ. Tuổi thanh xuân sắp hết rồi, tôi muốn tranh thủ những ngày còn trẻ trung này để sáng tác những bài hát không quá buồn bã như trong thời gian qua, hoặc, có thể đó vẫn là bài hát buồn nhưng năng lượng sẽ nhiều hơn, như một cách tự thúc đẩy bản thân mình hơn. Rồi sau đó, có thể là từ khoảng 4-5 năm sau, tôi sẽ quay lại âm nhạc buồn như bây giờ với một sự sâu lắng hơn".
Năm 2018, Phan Mạnh Quỳnh kết hợp với nữ ca sĩ Bùi Lan Hương cho ra đời bản hit "Ngày chưa giông bão", được xem là bài hát cột mốc trong phát triển sự nghiệp của cả Quỳnh và Hương. Bài hát cũng được sử dụng là một trong hai ca khúc chủ đề của bộ phim "Người bất tử" bên cạnh bài Hồi ức cũng của Quỳnh sáng tác và thể hiện. Năm 2019, anh xuất hiện là ca sĩ chính bên cạnh Bùi Lan Hương (khách mời) trong chương trình live concert streaming Music Home số 3.
Năm 2019, bài hát Có chàng trai viết lên cây do anh sáng tác và biểu diễn trong vòng chung kết cuộc thi Sing My Song (Việt Nam) được đạo diễn Victor Vũ chọn làm nhạc phim cho bộ phim Mắt biếc được chuyển thể từ truyện ngắn cùng tên của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh. Anh cũng sáng tác 3 ca khúc khác trong bộ phim: Từ đó, Tôi chỉ muốn nói và Hà Lan. Các bài hát của anh trong phim đều gây tiếng vang và có lượt truy cập nghe rất lớn.
Ngày 8 tháng 8 năm 2021, Phan Mạnh Quỳnh ra mắt MV Gặp gỡ, yêu đương và được bên em ca khúc do chính anh viết tặng bà xã Khánh Vy. MV được thực hiện đơn giản. Trong đó, Phan Mạnh Quỳnh chơi đàn piano và hát. Khánh Vy cũng xuất hiện trong MV cùng chồng.
Đời tư
Ngày 2 tháng 4 năm 2021, Phan Mạnh Quỳnh xác nhận anh chuẩn bị tổ chức hôn lễ với Huỳnh Khánh Vy. Cả hai đã có 6 năm yêu nhau trước khi quyết định kết hôn. Đám cưới của Phan Mạnh Quỳnh và Khánh Vy được tổ chức tại Nghệ An (quê của Phan Mạnh Quỳnh) vào ngày 16 và 17 tháng 4 năm 2021. Sau đám cưới, anh chuyển về Nha Trang sinh sống.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1990 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Tín hữu Công giáo Việt Nam Thể loại:Nghệ sĩ Công giáo Việt Nam Thể loại:Ca sĩ nhạc trữ tình Việt Nam Thể loại:Nam ca sĩ Việt Nam Thể loại:Ca sĩ nhạc trẻ Việt Nam Thể loại:Nhạc sĩ Việt Nam Thể loại:Nhạc sĩ nhạc trẻ Thể loại:Người Nghệ An Thể loại:Người họ Phan tại Việt Nam Thể loại:Người giành giải Âm nhạc Cống hiến
Cotoneaster hebephyllus
Cotoneaster hebephyllus là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được Diels mô tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cotoneaster Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1912
Maraschia grisescens
Maraschia grisescens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Maraschia
São Cristóvão do Sul
São Cristóvão do Sul là một đô thị thuộc bang Santa Catarina, Brasil. Đô thị này có diện tích 349 km², dân số năm 2007 là 5093 người, mật độ 14,5 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Santa Catarina
Calophyllum sil
Calophyllum sil là một loài thực vật có hoa thuộc họ Clusiaceae. Loài này có ở Úc, Indonesia, và Papua New Guinea.
Tham khảo
S Thể loại:Thực vật Indonesia Thể loại:Thực vật Papua New Guinea Thể loại:Thực vật Queensland Thể loại:Cây Papua New Guinea
Cung điện ở Bobrów
Cung điện ở Bobrów (tiếng Ba Lan: Pałac w Bobrowie) là một cung điện ở làng Bobrów, huyện Jeleniogórski, tỉnh Dolnośląskie, Ba Lan. Công trình kiến trúc này có tên trong danh sách di tích.
Lịch sử
Cung điện ở Bobrów sở hữu một dòng lịch sử lâu dài:
Kiến trúc
Đây là một cung điện ba tầng được xây dựng trên một mặt phẳng hình vuông. Cung điện gồm nhiều gian phòng với một tòa tháp cao lớn nằm ở phần trung tâm. Cung điện được trang trí theo phong cách tân Phục hưng giống với các thiết kế ở Pháp và Hà Lan.
Thư mục
Thể loại:Cung điện Ba Lan
Malthinus multinotatus
Malthinus multinotatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1929.
Tham khảo
Thể loại:Malthinus
Devargudihal, Hubli
Devargudihal là một làng thuộc tehsil Hubli, huyện Dharwad, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Dharwad (huyện)
Anchastus tonkinensis
Anchastus tonkinensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1940.
Tham khảo
Thể loại:Anchastus Thể loại:Côn trùng Việt Nam
Mecolaesthus
Mecolaesthus là một chi nhện trong họ Pholcidae.
Các loài
Các loài trong chi này theo World Spider Catalog (version 15.5, 31/10/2014) gồm:
Tham khảo
Thể loại:Pholcidae
Digitaria gayana
Digitaria gayana là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (Kunth) A.Chev. mô tả khoa học đầu tiên năm 1911.
Liên kết ngoài
Thể loại:Digitaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1911
Bilpura
Bilpura là một thị trấn thống kê (census town) của quận Jabalpur thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bilpura có dân số 11.812 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Bilpura có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 60%. Tại Bilpura, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh
Yanguna
Yanguna là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.
Tham khảo
Thể loại:Pyrrhopygini
Halichoeres rubricephalus
Halichoeres rubricephalus là một loài cá biển thuộc chi Halichoeres trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1995.
Từ nguyên
Từ định danh rubricephalus được ghép bởi rubri (“đỏ”) trong tiếng Latinh và kephalḗ (κεφαλή; “đầu”) trong tiếng Hy Lạp cổ đại, hàm ý đề cập đến màu đỏ tươi trên đầu của cá đực.
Phạm vi phân bố và môi trường sống
H. rubricephalus là một loài đặc hữu của Indonesia. H. rubricephalus sống gần các rạn san hô viền bờ, thường tập trung ở những khu vực có sự phát triển phong phú của san hô ở độ sâu khoảng 10–35 m.
Mô tả
Số gai ở vây lưng: 9; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.
Sinh thái học
Thức ăn của H. rubricephalus có thể là các loài thủy sinh không xương sống.
(134383) 1996 CF8
(134383) 1996 CF8 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 10 tháng 2 năm 1996.
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1996 Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Ngữ chi Karen
Ngữ chi Karen là một nhóm các ngôn ngữ thanh điệu được khoảng trên 3,2 triệu người Karen sử dụng. Các ngôn ngữ này có nguồn gốc không rõ ràng trong phạm vi ngữ tộc Tạng-Miến. Hệ thống chữ viết của các ngôn ngữ này dùng chữ Myanmar.
Ba nhánh chính trong ngữ chi này là Sgaw, Pwo và Pa'o. Tiếng Kayah (còn gọi là Karenni hay Karen đỏ) và tiếng Kayan (còn gọi là Padaung) có liên quan gần với nhánh Sgaw. Chúng gần như là độc đáo trong ngữ tộc Tạng-Miến ở chỗ có trật tự câu chủ ngữ-động từ-bổ ngữ; chứ không giống như tiếng Karen và tiếng Bạch, các ngôn ngữ tiêu biểu của ngữ tộc Tạng-Miến với trật tự câu chủ ngữ-bổ ngữ-động từ. Điều này có lẽ là do ảnh hưởng từ các ngôn ngữ Môn và Thái. Các ngôn ngữ trong ngữ chi này cũng được coi là bất thường vì không thấy có ảnh hưởng nào của tiếng Trung.
Phân loại
Do các ngôn ngữ trong nhóm này về mặt ngôn ngữ là tương đối thủ cựu ở nhiều điểm, nên Benedict (1972) đã loại nhóm ngôn ngữ Karen ra khỏi ngữ tộc Tạng-Miến của ngữ hệ Hán-Tạng, nhưng điều này dường như không hợp lý.
Cấu trúc nội bộ của ngữ chi này như sau:
Liên kết ngoài
Thể loại:Ngữ hệ Hán-Tạng
Cola obtusa
Cola obtusa là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Engl. & K.Krause mô tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Cô la Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1912
(31011) 1996 CG7
(31011) 1996 CG7 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 2 tháng 2 năm 1996.
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1996 Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Buôn lậu
Buôn lậu là hành vi buôn bán trái phép qua biên giới những loại hàng hoá hoặc ngoại tệ, kim khí và đá quý, những vật phẩm có giá trị lịch sử, văn hoá, mà nhà nước cấm xuất khẩu hay nhập khẩu hoặc buôn bán hàng hoá nói chung qua biên giới mà trốn thuế và trốn sự kiểm tra của hải quan.
Chú thích
Thể loại:Chợ đen Thể loại:Kỹ thuật tình báo Thể loại:Tội liên quan tới nhà tù
Ăn chay
Ăn chay là việc thực hành kiêng ăn thịt (thịt đỏ, thịt gia cầm, hải sản và thịt của bất kỳ động vật nào khác), và cũng có thể bao gồm kiêng các sản phẩm phụ của quá trình giết mổ động vật.
Người ăn chay là người sống theo chế độ ăn kiêng gồm ngũ cốc, các loại đậu, hạt, rau, trái cây, nấm, tảo, men và/hoặc một số thực phẩm không có nguồn gốc động vật khác (ví dụ như muối) có hoặc không chứa sữa, mật ong và/hoặc trứng. Người ăn chay không ăn thực phẩm bao gồm hoặc đã được chế biến với sự hỗ trợ của các sản phẩm bao gồm hoặc được tạo ra từ bất kỳ bộ phận nào của thân động vật còn sống hoặc đã chết. Đáng ngạc nhiên là một số người nhận mình là người ăn chay trong khi vẫn tiếp tục tiêu thụ các sản phẩm có chứa thịt động vật bị giết mổ như gelatin (làm từ da và xương xay sẵn, có trong Jell-O, viên nang bổ sung và phim chụp ảnh) và rennet (làm từ niêm mạc dạ dày bê, dùng để làm đông pho mát cứng).
Một số người có thể không biết rằng những thành phần động vật ẩn này thậm chí còn tồn tại. Những người khác biết về chúng nhưng cảm thấy rằng chúng chỉ là những thành phần phụ của một sản phẩm và do đó sự hiện diện của chúng không quan trọng. [...] Nhiều người không ăn thịt vì lý do đạo đức mà sử dụng các phụ phẩm của động vật thu được khi động vật vẫn còn sống. Sữa là một ví dụ điển hình, vì nhiều người ăn chay tiêu thụ nó hợp lý hóa hành vi của họ bằng cách chỉ ra rằng bò không bị giết để cung cấp cho con người sản phẩm phụ đặc biệt này.
Ăn chay có thể được áp dụng vì nhiều lý do khác nhau. Nhiều người phản đối việc ăn thịt vì tôn trọng sự sống của chúng sinh. Những động cơ đạo đức như vậy đã được hệ thống hóa theo các niềm tin tôn giáo khác nhau, cũng như ủng hộ quyền động vật. Các động cơ khác để ăn chay là liên quan đến sức khỏe, chính trị, môi trường, văn hóa, thẩm mỹ, kinh tế hoặc sở thích cá nhân. Chế độ ăn kiêng cũng có nhiều biến thể: chế độ ăn chay ovo-lacto bao gồm cả trứng và các sản phẩm từ sữa, chế độ ăn chay ovo bao gồm trứng nhưng không phải sản phẩm từ sữa và chế độ ăn chay lacto bao gồm các sản phẩm từ sữa nhưng không phải trứng. Chế độ ăn thuần chay không bao gồm tất cả các sản phẩm động vật, bao gồm cả trứng và sữa. Việc kiêng các sản phẩm động vật có thể cần bổ sung chế độ ăn uống để ngăn ngừa sự thiếu hụt như thiếu hụt vitamin B12, dẫn đến thiếu máu ác tính. Về mặt tâm lý học, sở thích ăn chay có thể bị ảnh hưởng bởi tình trạng kinh tế xã hội và các yếu tố tiến hóa của mỗi người.
Thực phẩm đóng gói và chế biến, chẳng hạn như bánh ngọt, bánh quy, kẹo, sô cô la, sữa chua và kẹo dẻo, thường chứa các thành phần động vật không quen thuộc và vì vậy có thể là mối quan tâm đặc biệt đối với những người ăn chay do khả năng chứa các chất phụ gia như vậy. Cảm giác của những người ăn chay khác nhau liên quan đến những thành phần này. Một số người ăn chay xem xét kỹ nhãn sản phẩm để tìm các thành phần có nguồn gốc động vật, chẳng hạn như pho mát được làm bằng chất rennet, men dịch vị (lấy ở dạ dày bò con dùng làm cho đặc sữa khi chế biến pho mát), trong khi những người ăn chay khác không phản đối việc tiêu thụ chúng hoặc không biết về sự hiện diện của chúng.
Chế độ ăn bán chay bao gồm phần lớn thực phẩm chay nhưng có thể bao gồm cá hoặc thịt gia cầm, hoặc đôi khi các loại thịt khác, không thường xuyên. Những người có chế độ ăn có cá hoặc gia cầm có thể xác định thịt chỉ là thịt của động vật có vú và có thể coi là ăn chay. Chế độ ăn chay theo chủ nghĩa đạo đức được mô tả là "tiêu thụ cá nhưng không bao gồm các loại thịt khác".
Từ nguyên
Trong Luật tạng của Phật giáo quy định các tăng lữ phải ăn không quá giờ ngọ. Hằng tháng vào những ngày trăng rằm và đầu tháng (mùng 1 và 15 âm lịch) gọi là ngày Bố Tát (tiếng Phạn gọi là Uposatha hay Upavasatha), là ngày định kỳ để thuyết giới, cùng nhắc nhở nhau về giới pháp để tu hành. Về sau được các nhà Phật học Đại thừa Trung Quốc dịch là ngày trai giới (zh:齋) và Việt Nam dịch là ăn chay từ chữ trai đó.
Lịch sử
Ghi chép sớm nhất về việc ăn chay có từ thế kỷ thứ 7 trước Công nguyên, khắc sâu lòng khoan dung đối với tất cả chúng sinh. Parshwanatha và Mahavira, các tirthankara thứ 23 & 24 trong Kỳ Na giáo lần lượt phục hưng và ủng hộ việc ăn chay ahimsa và Jain vào thế kỷ thứ 8 đến thứ 6 trước Công nguyên; hình thức ăn chay toàn diện nhất và nghiêm ngặt nhất.
Trong văn hóa Ấn Độ, ăn chay có mối liên hệ chặt chẽ với thái độ không dùng bạo lực đối với động vật (được gọi là  ahimsa  ở Ấn Độ) trong nhiều thiên niên kỷ và được các nhóm tôn giáo và triết gia cổ vũ. Tác phẩm cổ của Ấn Độ về Tirukkural nhấn mạnh một cách rõ ràng và rõ ràng về việc tránh xa thịt và không sát sinh. Chương 26 của Tirukkural, đặc biệt là các câu ghép từ 251–260, chỉ đề cập đến việc ăn chay hoặc ăn thuần chay.
Trong số những người Hy Lạp, Ai Cập và những người khác, ăn chay có mục đích ý tế hoặc thanh tẩy trong nghi lễ. Ăn chay cũng được thực hành ở Hy Lạp cổ đại và bằng chứng đáng tin cậy sớm nhất cho lý thuyết và thực hành ăn chay ở Hy Lạp là từ thế kỷ thứ 6 trước Công nguyên. Orphics, một phong trào tôn giáo lan rộng ở Hy Lạp vào thời điểm đó, cũng thực hành và cổ vũ cho việc ăn chay. Giáo viên người Hy Lạp Pythagoras, người đã cổ vũ học thuyết vị tha về thuyết luân hồi, có thể đã thực hành ăn chay, nhưng cũng được ghi lại là người ăn thịt.
Một chân dung hư cấu của Pythagoras xuất hiện trong  Metamorphoses  của Ovid, trong đó ông ủng hộ hình thức ăn chay nghiêm ngặt. Chính nhờ bức chân dung này mà Pythagoras được người nói tiếng Anh biết đến nhiều nhất trong suốt thời kỳ đầu hiện đại và, trước khi xuất hiện từ "ăn chay", những người ăn chay được gọi bằng tiếng Anh là "Pythagoreans".
Ăn chay cũng được thực hiện vào khoảng sáu thế kỷ sau, trong một trường hợp khác (30 TCN – 50 CN) ở vùng phía bắc Thracia bởi bộ tộc Moesi (những người sinh sống ở Serbia và Bulgaria ngày nay), họ ăn mật ong, sữa và pho mát..
Ở Nhật Bản vào năm 675, Thiên hoàng Tenmu đã cấm giết và ăn thịt trong thời kỳ nông nghiệp bận rộn từ tháng 4 đến tháng 9 nhưng loại trừ việc ăn thịt chim và thú rừng. Những lệnh cấm này và một số lệnh cấm khác sau nhiều thế kỷ đã bị bãi bỏ vào thế kỷ 19 trong cuộc Duy tân Minh Trị. Ở Trung Quốc, vào thời nhà Tống, ẩm thực Phật giáo đã trở nên phổ biến đến mức các quán ăn chay xuất hiện, nơi các đầu bếp sử dụng các nguyên liệu như đậu, gluten, rau củ và nấm để tạo ra các loại thịt tương tự như thịt lợn, gà, trứng và trứng cua.
Sau khi Cơ đốc giáo hóa thuộc Đế chế La Mã vào cuối thời cổ đại, việc ăn chay trên thực tế đã biến mất khỏi châu Âu, giống như ở những nơi khác, ngoại trừ ở Ấn Độ. Một số lệnh của các nhà tu hành ở châu Âu thời Trung cổ hạn chế hoặc cấm tiêu thụ thịt vì những lý do khổ hạnh, nhưng không ai trong số họ cấm cá. Hơn nữa, định nghĩa thời Trung cổ về "cá" bao gồm các động vật như hải cẩu, cá heo, cá heo, ngỗng barnacle, cá nóc và hải ly. Chủ nghĩa ăn chay tái xuất hiện trong thời kỳ Phục hưng, trở nên phổ biến hơn trong thế kỷ 19 và 20.
Năm 1847, Hiệp hội ăn chay đầu tiên được thành lập tại Vương quốc Anh; Đức, Hà Lan và các nước khác theo sau. Năm 1886, thuộc địa ăn chay Nueva Germania được thành lập ở Paraguay, mặc dù khía cạnh ăn chay của nó sẽ tồn tại trong thời gian ngắn. Liên minh ăn chay quốc tế, một hiệp hội của các xã hội quốc gia, được thành lập vào năm 1908. Ở thế giới phương Tây, việc ăn chay ngày càng phổ biến trong suốt thế kỷ 20 do các mối quan tâm về dinh dưỡng, đạo đức và — gần đây — môi trường và kinh tế.
Hình thức
nhỏ|Những món ăn chay với [[đậu hũ]] nhỏ|Ăn chay không chỉ thực vật mà theo vài tôn giáo và quan niệm, có thể gồm sữa và các phó sản của sữa
Tất cả các hình thức của chế độ ăn chay đều dựa trên thức ăn thực vật, nấm và các sản phẩm từ vi khuẩn. Có một số loại ăn chay trong đó có loại trừ hoặc bao gồm các loại thực phẩm khác nhau:
Đạo đức và chế độ ăn
Nhiều lý do khác nhau về đạo đức đã được đề xuất cho việc lựa chọn ăn chay, thường được xác định trên quyền lợi của những động vật không phải là con người.
Những phản đối về mặt đạo đức thường được chia thành 2 dạng: chống lại hành động giết mổ nói chung, và chống lại một số hình thức chăn nuôi nhất định xung quanh việc sản xuất thịt.
Đạo đức giết mổ
nhỏ|Giáo sư Peter Singer, năm 2007 Peter Singer là giáo sư của đại học Princeton và là người sáng lập của phong trào phóng thích động vật, ông tin rằng nếu tồn tại nhiều phương thức khác nhau để duy trì sự sống, thì người ta phải lựa chọn các cách thức mà không gây ra những thiệt hại không cần thiết cho các động vật. Hầu hết những người ăn chay vì lý do đạo đức cho rằng giết chết con vật để ăn cũng giống như giết người mà ăn vậy. Singer, trong cuốn sách Sự giải phóng động vật (Animal Liberation) năm 1975 đã nêu lên những đặc điểm về tri giác của những sinh vật không phải người, suy xét chúng dưới góc nhìn đạo đức vị lợi, điều này đã được những nhà vận động cho quyền lợi động vật và những người ăn chay dùng làm tham khảo rộng rãi.
Những người ăn chay vì đạo đức cũng tin rằng việc giết một con vật cũng như giết một con người, vì theo nguyên lý bình đẳng của Singer đối với các động vật không phải người, thì những con vật cũng giống như những người không cùng màu da, sắc tộc, giới tính hay tôn giáo. Do đó, việc giết hại này chỉ có thể được biện minh nếu trong những hoàn cảnh vô cùng khắt khe, còn việc giết một vật thể sống vì mùi vị thơm ngon, sự tiện lợi hay giá trị dinh dưỡng của nó đều không phải là nguyên nhân chính đáng. Một quan điểm phổ biến khác cho rằng con người có thể ý thức được về hành vi của mình theo một cách khác với động vật, vì vậy con người không thể hành xử như con vật được.
Những người đối lập với trường phái ăn chay vì đạo đức lập luận rằng động vật không ngang hàng với con người, vì thế so sánh việc ăn thịt động vật với giết người là một hành động khập khiễng. Lý luận này không bào chữa cho hành vi tàn ác, nhưng nó cho rằng động vật không ngang hàng với loài người, và không sở hữu những quyền cơ bản giống như con người.
Tôn giáo
Ăn chay có truyền thống lâu đời tại Ấn Độ. Kì Na giáo và một số giáo phái chính của Ấn Độ giáo xem ăn chay như là một hành vi đạo đức. Đối với các tôn giáo này thì ăn chay chủ yếu dựa trên các luật về không hành hạ, không gây thương tích hay giết chết các loài vật.
Phật giáo nhìn chung không cấm ăn thịt tuy nhiên chỉ được ăn những thứ thịt thỏa mãn điều kiện tam tịnh nhục, Phật giáo đại thừa khuyến khích ăn chay để mang lại lợi ích cho sự phát triển của lòng từ bi. Những tôn giáo khác ủng hộ một chế độ ăn chay bao gồm Cơ Đốc Phục Lâm An Thất Nhật, phong trào Rastafari, phong trào Ananda Marga và ý thức Krishna (Krishnas Hare). Tích-khắc giáo  không đánh đồng tâm linh với chế độ ăn uống và không chỉ định một chế độ ăn chay hoặc thịt.
Phật giáo
nhỏ|Món "Phật Quang" một món ăn truyền thống của [[Phật giáo Trung Hoa.|272x272px]] Trong giới luật của Phật giáo, giới đầu là giới tránh sát sinh, hơn thế nữa phật tử còn thực hành tránh gây khổ đau cho chúng sinh, cho nên trên căn bản Phật giáo khuyến khích việc ăn chay nhưng cũng không cấm đoán ăn mặn.
Phật giáo Nam Tông (Thượng tọa bộ) thường không ăn chay. Tuy nhiên, những người xuất gia (tì kheo) nếu nghe tiếng con vật bị giết, thấy con vật bị giết hoặc nghi con vật đó bị giết để thết đãi mình thì không được ăn, nếu ăn thì sẽ phạm vào giới luật.
Mỗi tông phái của Phật giáo Đại thừa lựa chọn những kinh điển khác nhau để làm theo, cho nên một số tông phái, bao gồm cả phần lớn các tông phái của Phật giáo Tây Tạng và Phật giáo Nhật Bản đều ăn thịt, trong khi nhiều tông phái khác của Phật giáo Trung Quốc, Việt Nam và Hàn Quốc thực hành ăn chay.
Ở Việt Nam, do sự du nhập của Phật giáo Đại thừa từ Trung Quốc vào rất sớm cho nên ăn chay đã có từ thời trước Công nguyên và thịnh hành từ đời nhà Lý, nhà Trần vì Phật giáo phát triển vào những thời này.
Kitô giáo
nhỏ|Minh họa cho sự tồn tại của thế giới. Thiên Chúa ngự trị trên cùng, phía dưới có các cấp bậc khác nhau, trong đó có con người, và cả các loài thực vật, các loài động vật không phải người, vẽ năm 1579 bởi Didacus Valades Những tín đồ Kitô giáo mà ủng hộ việc ăn chay thì cho rằng ăn chay là ý của Thiên Chúa, họ dựa trên những tranh luận về nội dung trong Kinh thánh, như trong Sách Isaia 11:6-9 cho thấy một cuộc sống hòa bình giữa người và loài vật, hay trong Sáng thế ký 1:29, Thiên Chúa nói với Adam, Eva và loài người rằng cây cỏ, trái và hạt như là lương thực dành cho con người và mọi sinh vật có sinh khí; và không nói đến động vật là lương thực. Tuy nhiên, trong Sáng thế ký 9:2-3, trước khi làm Đại hồng thủy thì Chúa Trời có dặn ông Nô-ê rằng mọi loài vật di chuyển được và có sinh khí lẫn cây cỏ đều có thể là lương thực. Thánh Giêrônimô kết luận rằng chế độ ăn thịt chỉ xuất hiện từ khi có đại hồng thủy, và do đó nó được coi là thấp kém hơn ăn chay. Từ Nô-ê trở về sau thì trong kinh Cựu Ước không còn đề cập đến bất cứ điều luật nào chống lại việc ăn thịt cả. Nhưng người 14 tuổi hay lớn tuổi phải ăn chay và kiêng thịt vào ngày ấn định, và người 13 tuổi hay nhỏ hơn không cần ăn chay hay kiêng thịt, có thể ăn thịt vào ngày ấn định.
Trong Tân Ước không cấm các loại thực phẩm nhất định nào ngoài việc cấm ăn máu (Sách Công vụ Tông đồ, 15:28-29). Trong Phúc âm Matthew 15:11, Đức Jesus nói: "Không phải cái vào miệng làm cho con người ra ô uế, nhưng cái từ miệng xuất ra, cái đó mới làm cho con người ra ô uế" (tương tự như trong Phúc âm Mark, 7:15). Điều này thường được giải thích trong Kitô giáo như là từ bỏ tất cả các luật định về chế độ ăn uống. Tuy nhiên, trong các nhà thờ thời Trung cổ, nhiều tu sĩ và ẩn sĩ trong các bối cảnh tu khổ hạnh từ bỏ việc tiêu thụ thịt, họ quan niệm ăn chay là rèn luyện cho bản thân cách chống lại những ham muốn xác thịt và tỏ lòng sám hối tội lỗi đối với Thiên Chúa. Thế kỷ 16, Leonardo da Vinci và Pierre Gassendi cổ xúy việc ăn chay vì lý do đạo đức, tránh giết hại động vật. Và đối với người ăn chay thuộc Kitô giáo hiện đại, trong số đó là Ellen G. White, đồng sáng lập của Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm, lý do ăn chay là thuộc về thiên đường cho nên giáo lý của Cơ Đốc Phục Lâm khuyến khích việc ăn chay.
Trong Kitô giáo Tây phương, Mùa Chay là thời gian bốn mươi ngày trước Lễ Phục Sinh kéo dài từ ngày Thứ tư Lễ Tro đến Thứ bảy Tuần Thánh, bốn mươi ngày trong Mùa Chay được đánh dấu bởi việc ăn kiêng, làm từ thiện và hạn chế những thú vui.
Spanglish
Spanglish là một thuật ngữ tiếng lóng được sử dụng để mô tả sự kết hợp của ngôn ngữ tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha. Điều này đã trở thành một thuật ngữ phổ biến cho người nhập cư từ México sống tại Hoa Kỳ.
Ăn chay
Kitô giáo
Thời cận đại, theo quy định của Công giáo Rôma đề cao tinh thần của việc ăn chay thì ngày Thứ tư Lễ Tro, ngày Thứ sáu Tuần Thánh và tất cả các ngày thứ sáu trong tuần buộc các tín đồ từ 14 đến 60 tuổi phải giữ chay và kiêng thịt. Nhưng ngày nay, luật này được nới lỏng và chỉ buộc giữ chay - kiêng thịt vào Thứ tư Lễ Tro và Thứ sáu Tuần Thánh, những ngày khác tín hữu được khuyến khích ăn ít đi (ăn kiêng, nhịn ăn). Đôi khi, ăn ít hơn hoặc ăn đạm bạc hơn bình thường cũng được cho là một hình thức ăn chay, ăn kiêng.
Spanglish
Lịch sử
Trong cuối những năm 1940, các nhà báo đến từ Puerto Rico, nhà thơ và nhà viết tiểu luận Salvador Tió đặt ra các điều khoản Espanglish (sau này rút ngắn Spanglish) cho tiếng giao tiếp Tây Ban Nha với một số thuật ngữ tiếng Anh, và Inglañol ít được sử dụng (tiếng Anh nói chuyện với một số thuật ngữ tiếng Tây Ban Nha).