cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Đại Nguyên Nghĩa
Thời Bột Hải Văn Vương
Mối quan hệ song phương giữa nhà Đường và vương quốc Bột Hải ngày càng thân thiện. Từ năm Đại Hưng thứ 29 (năm 766) đến năm Bảo Lịch thứ 6 (năm 779), có 25 đoàn sứ giả từ vương quốc Bột Hải đến nhà Đường để bày tỏ sự tôn trọng của Bột Hải Văn Vương đối với vua Đường Đại Tông.
Năm Bảo Lịch thứ 3 (năm 776), hoàng hậu của Bột Hải Văn Vương là Hiếu Ý hoàng hậu (chị dâu của Đại Nguyên Nghĩa) qua đời.
Năm Bảo Lịch thứ 7 (năm 780) di cốt của Trinh Huệ công chúa được chôn cất ở phía tây Trân Lăng (진릉, 珍陵), Seowon (서원, 西原), ngày nay được biết đến như một phần của Lăng mộ cổ tại núi Long Đầu, Cát Lâm, Trung Quốc, cùng với một tượng đài của Trinh Huệ công chúa được dựng lên ở cùng năm 780 đó. Bia mộ Nhị công chúa của Bột Hải Văn Vương là Trinh Huệ công chúa cũng đã được tìm thấy vào vào tháng 8 năm 1949.
Năm Bảo Lịch thứ 12 (năm 785) Bột Hải Văn Vương dời đô từ Thượng Kinh (nay là Ninh An, Hắc Long Giang) sang Đông Kinh (nay là Hồn Xuân, Cát Lâm).
thumb|250px|Ngôi mộ của [[Trinh Hiếu công chúa (757 - 792), con gái thứ 4 của vua Bột Hải Văn Vương (cai trị từ năm 737 đến năm 793)]] Ngày 6 tháng 7 năm Đại Hưng thứ 45 (năm 792), Tứ công chúa của Bột Hải Văn Vương là Trinh Hiếu công chúa (cháu gái của Đại Nguyên Nghĩa) qua đời, hưởng thọ 35 tuổi. Cô được trao thụy hiệu là "Trinh Hiếu" vì cô ấy là người có đạo đức và hiếu thảo.
Chiến dịch Thung lũng 1862
Trận Winchester thứ nhất
Quân của Jackson được đánh thức vào lúc 4h sáng ngày 25 tháng 5 để tiến hành trận đánh thứ hai diễn ra vào Chủ nhật của chiến dịch. Jackson rất vui mừng khi đích thân đi trinh sát và biết được rằng Banks đã không phòng thủ hợp lý ngọn đồi cao quan trọng ở phía nam thị trấn. Ông lệnh cho lữ đoàn Stonewall của Charles Winder chiếm đồi này, họ đã hoàn thành nhiệm vụ mà không gặp mấy sự kháng cự, nhưng ngay sau đó lại phải chịu hỏa lực pháo binh dữ dội cũng như nhiều vũ khí nhỏ khác bắn từ một điểm cao thứ hai ở hướng tây nam - đồi Bower's Hill, nằm xa nhất trên sườn phải của trận tuyến quân miền Bắc - và cuộc tấn công phải ngừng lại. Jackson liền ra lệnh cho lữ đoàn của Taylor triển khai về phía tây còn quân Louisiana thì phát động một đòn công kích mạnh vào đồi Bower's Hill, tiến lên đoạn dốc và vượt qua bức tường đá. Cùng lúc đó, quân của Ewell bọc đánh cực sườn trái phòng tuyến của đối phương. Tuyến phòng ngự của miền Bắc bị phá vỡ và tướng sĩ phải rút lui trên khắp các đường phố trong thị trấn. Jackson sau này đã viết rằng quân lính của Banks "giữ vững tổ chức tốt một cách đáng ngạc nhiên" khi lui quân qua thị trấn. Họ đã làm được điều đó dưới một áp lực không hề bình thường, khi mà có rất nhiều thường dân - chủ yếu là phụ nữ - bắn hay ném các đồ vật vào họ qua những cửa sổ và cửa ra vào. Jackson quá hăng hái đến mất tự chủ và đã cưỡi ngựa đi khích lệ tinh thần mọi người sau khi quân địch rút lui. Khi một sĩ quan tham mưu phản đối rằng ông đang ở trong tình trạng quá sơ hở, Jackson đã la lên "Trở lại và nói với toàn thể quân đội tiến thẳng tới sông Potomac!"
Cuộc truy kích của miền Nam tỏ ra không hiệu quả vì Ashby đã ra lệnh cho kỵ binh của mình rời khỏi đường chính để truy đuổi một lực lượng độc lập của miền Bắc. Jackson than thở rằng: "Không bao giờ có một cơ hội như vậy cho kỵ binh." Quân miền Bắc rút lui 35 dặm hầu như không bị cản trở trong 14 tiếng đồng hồ, vượt sông Potomac để tiến vào Williamsport, Maryland. Thương vong của miền Bắc là 2.019 người (62 chết, 243 bị thương, 1.714 bị bắt hoặc mất tích), của miền Nam là 400 người (68 chết, 329 bị thương, 3 mất tích).
Quân miền Bắc truy đuổi Jackson
Tin tướng Banks bị đánh đuổi ra khỏi vùng Thung lũng gây kinh hoàng tại Washington trước nguy cơ Jackson có thể tạo báo tiếp tục tiến lên phía bắc và đe dọa thủ đô. Tổng thống Lincoln, lúc này đang thiếu một vị tổng chỉ huy (McClellan đã bị cách chức tổng chỉ huy trong tháng 3 để tập trung điều hành Binh đoàn Potomac), hiện đang nỗ lực ngày đêm để kiểm soát chiến lược toàn bộ các đội quân của mình, đã hành động quyết liệt để đối phó lại. Không chịu để sự hoang mang lấn át mà lập tức rút quân về phòng ngự thủ đô, Lincoln đã lên kế hoạch tiến hành một đòn tấn công phức tạp. Ông hạ lệnh cho Frémont tiến quân từ Franklin tới Harrisonburg để đánh Jackson và Ewell đi "tiến hành chống lại đối phương bằng cách giảm bớt áp lực cho Banks." Ông còn gửi mệnh lệnh cho McDowell ở Fredericksburg:
Ông được chỉ thị phải từ bỏ cuộc hành quân hiện tại đến Richmond để điều hai mươi nghìn người tiến ngay lập tức tới Shenandoah, di chuyển theo hoặc trước tuyến Đường sắt Manassas Gap. Mục tiêu của ông là thu hút các lực lượng của Jackson và Ewell, hoặc phối hợp với tướng Frémont hoặc, trong trường hợp tình trạng thiếu tiếp tế hay vận tải ngăn cản ông ta, thì tin rằng lực lượng đi cùng ông đủ để hoàn thành mục tiêu một mình.
nhỏ|phải|[[Turner Ashby]]
Đại Nguyên Nghĩa
Thời Bột Hải Văn Vương
Năm Đại Hưng thứ 46 (năm 793) Bột Hải Văn Vương bắt đầu tiến hành việc dời đô từ Đông Kinh (nay là Hồn Xuân, Cát Lâm) về lại Thượng Kinh (nay là Ninh An, Hắc Long Giang). Theo sử sách Trung Quốc, Bột Hải có 5 kinh đô, 15 phủ, và 63 huyện.
Chiến dịch Thung lũng 1862
Quân miền Bắc truy đuổi Jackson
Ngày 7 tháng 6, Ewell hành quân nhằm dẫn dụ Frémont tấn công ông ta, nhưng mặc dù đã nhận được một thông điệp từ đồng sự là tướng Shields yêu cầu "giáng sấm sét vào sau lưng [của Jackson]", Frémont vẫn lưỡng lự khi đối mặt với sư đoàn mạnh của Ewell. Vào Chủ nhật ngày 8 tháng 6, Jackson hy vọng có thể tránh được giao chiến trong ngày lễ Sabbath, nhưng một cuộc đột kích của kỵ binh tướng Shields do đại tá Samuel S. Carroll chỉ huy đã suýt chiếm đoàn xe lửa của quân miền Nam tại Port Republic và bản thân Jackson cũng chỉ thoát được trong đường tơ kẽ tóc bằng cách phi ngựa nước đại qua cây cầu bắc ngang sông North River.
Đại Nguyên Nghĩa
Thời Bột Hải Văn Vương
Vào cuối thời đại của Bột Hải Văn Vương trong năm 793, các hoàng tử từ hoàng tộc Bột Hải (con cháu của Bột Hải Cao Vương, Bột Hải Vũ Vương và Bột Hải Văn Vương) đang làm lính canh tại triều đình nhà Đường của vua Đường Đức Tông theo ý muốn của họ. Hòa bình với nhà Đường cho phép vương quốc Bột Hải tiếp tục mở rộng lãnh thổ của mình.
Chiến dịch Thung lũng 1862
Trận Cross Keys
nhỏ|Phác họa chiến trường Cross Keys ngày 8 tháng 6 năm 1862.
Đại Nguyên Nghĩa
Thời Bột Hải Văn Vương
Trước đó thế tử của Bột Hải Văn Vương là Đại Hoành Lâm (Dae Goeng-rim) đã chết, còn Nhị hoàng tử Đại Anh Tuấn, Tam hoàng tử Đại Trinh Oát và Tứ hoàng tử Đại Tung Lân đang làm lính canh ở nhà Đường (đời vua Đường Đức Tông) nên Bột Hải Văn Vương phải chọn em trai của ông ta là Đại Nguyên Nghĩa làm người kế vị của mình.
Chiến dịch Thung lũng 1862
Trận Cross Keys
nhỏ|trái|Chuẩn tướng [[Isaac R. Trimble.]]
Đại Nguyên Nghĩa
Thời Bột Hải Văn Vương
Trong năm Đại Hưng thứ 46 (năm 793), Bột Hải Văn Vương (anh của Đại Nguyên Nghĩa) qua đời khi việc dời đô chưa hoàn thành, hưởng thọ hơn 70 tuổi. Em trai ông ta là Đại Nguyên Nghĩa (khi đó đã hơn 60 tuổi) lên kế vị. Niên hiệu Đại Hưng của Bột Hải Văn Vương vẫn được ông sử dụng.
Chiến dịch Thung lũng 1862
Trận Cross Keys
Cho đến giữa buổi chiều, Frémont mới chỉ tung có 5 trong tổng số 24 trung đoàn của mình vào trận đánh, và Ewell chờ đợi một cuộc tấn công khác của đối phương. Tướng Trimble do thiếu kiên nhẫn nên đã tự động mở cuộc tấn công vào một khẩu đội pháo miền Bắc, khiến cho lữ đoàn của ông tiến ra trước xa cả dặm so với phần còn lại thuộc sư đoàn của Ewell. Ông ta đã cùng với người của mình đóng lại đó cho đến hết buổi chiều, nhưng quân miền Bắc không hề tấn công. Khi Frémont rút quân lui về đường Keezletown Road, Ewell quyết định không phản công vì biết rằng mình bị áp đảo nghiêm trọng về quân số. Trimble đã đề xuất với cả Ewell và Jackson ý kiến cho tấn công ban đêm, nhưng không được ai tán đồng. Quân miền Nam chỉ đơn giản tiến đến trước vị trí của miền Bắc, và trận chiến có tỷ lệ quân số tham chiến ít hơn cả một trận đánh lẻ này đã kết thúc. Thương vong của miền Bắc là 684 người, của miền Nam chỉ có 288, tuy nhiên 2 viên tư lệnh lữ đoàn của Ewell là Arnold Elzey và George H. Steuart đã bị trọng thương.
Đại Nguyên Nghĩa
Trị vì
Vua Đại Nguyên Nghĩa cho dừng việc dời đô từ Đông Kinh (nay là Hồn Xuân, Cát Lâm) về lại Thượng Kinh (nay là Ninh An, Hắc Long Giang). Ông tuyên bố đô thành của vương quốc Bột Hải vẫn tiếp tục ở Đông Kinh (nay là Hồn Xuân, Cát Lâm).
Chiến dịch Thung lũng 1862
Trận Cross Keys
Kế hoạch của Stonewall Jackson cho ngày 9 tháng 6 là tập trung toàn bộ lực lượng nhằm áp đảo và đánh tan quân của Shields tại Port Republic. Ông đã giả định đúng đắn rằng Frémont đang hoang mang sẽ không thể mở một cuộc tấn công lớn và rằng ông có thể giữ an toàn theo hướng đó chỉ bằng một lực lượng nhỏ tượng trưng, nên đã ra lệnh cho phần lớn sư đoàn của Ewell rút đi trong đêm. Họ rời khỏi Frémont và vượt qua cầu sông North River. Một cây cầu khác được cấp tốc xây dựng trên sông South River cho phép quân miền Nam di chuyển vào khoảng đất phù sa bằng phẳng đầy sương mù trên bờ nam nhánh South Fork của sông Shenandoah. Lữ đoàn Stonewall đi tiên phong trên đường tới Conrad's Store, đây là hướng tiếp cận của Shields. Cũng trong sáng hôm đó, Jackson lệnh cho cho các đoàn tàu của mình bắt đầu tiến vào Brown's Gap.
Đại Nguyên Nghĩa
Trị vì
Tuy nhiên, khi bước lên ngai vàng vào năm 793, nhà vua đã bộc lộ là một kẻ đố kỵ và tâm tính hung dữ, tàn bạo hiếu sát. Những đại thần có tài trong triều đình Bột Hải đều bị vua Đại Nguyên Nghĩa (Dae Won-ui) đố kỵ. Đại Nguyên Nghĩa tiến hành vu oan cho bọn họ tội mưu phản và giết hại các đại thần đó. Ông còn tàn sát hết gia quyến của những đại thần đó.
Chiến dịch Thung lũng 1862
Trận Port Republic
7h sáng ngày 9 tháng 6, Jackson được biết rằng quân miền Bắc đang tiến đến gần. Không cần cho quân đi trinh sát thẩm định lại, cũng không chờ quân chủ lực tới nơi, ông đã ra lệnh cho Lữ đoàn Stonewall của Winder tấn công trong điều kiện sương mù còn đang mỏng. Lữ đoàn này đã bị kẹp giữa đạn pháo bên sườn và những loạt súng trường phía chính diện và phải rút lui trong hỗn loạn. Họ tiến thẳng vào giữa 2 lữ đoàn tiên phong của Shields, với 3.000 quân do chuẩn tướng Erastus B. Tyler chỉ huy. Trong khi cố gắng để tự giải thoát khỏi nguy cơ gặp thảm họa, Jackson nhận ra rằng hỏa lực pháo binh bắn từ một mũi núi của dãy Blue Ridge có tên địa phương là Coaling ("khai thác than"), do đó là nơi một gia đình làm than củi cho cửa hàng rèn của họ. Jackson và Winder phái các trung đoàn bộ binh số 2 và 4 tiến qua những bụi cây rậm rạp để lên ngọn đồi đó, nhưng lại chạm trán với 3 trung đoàn bộ binh miền Bắc làm nhiệm vụ yểm trợ pháo binh và bị đánh lui.
Đại Nguyên Nghĩa
Trị vì
Năm Đại Hưng thứ 47 (năm 794), vua Đại Nguyên Nghĩa bị những đại thần Bột Hải còn lại hợp mưu giết chết, hưởng thọ hơn 60 tuổi. Đích tôn của Bột Hải Văn Vương là Đại Hoa Dư (con của cố thế tử Đại Hoành Lâm) được chọn làm người kế vị, trở thành vua Bột Hải Thành Vương.
Chiến dịch Thung lũng 1862
Trận Port Republic
Sau cuộc tấn công lên đồi Coaling thất bại, Jackson lệnh cho phần còn lại thuộc sư đoàn của Ewell, gồm chủ yếu là lữ đoàn của Trimble, vượt qua North River rồi đốt cầu, nhằm cô lập quân của Frémont trên bờ bắc con sông này. Trong khi đợi đội quân này tới nơi, Jackson đã tăng cường cho trận tuyến bằng trung đoàn bộ binh Louisiana số 7 thuộc lữ đoàn của Taylor và lệnh cho Taylor thử tấn công các khẩu đội pháo miền Bắc một lần nữa. Cùng lúc đó, Winder nhận thấy quân miền Bắc sắp tấn công, nên đã ra lệnh mở một cuộc tấn công trước, nhưng trước những loạt đạn trực tiếp của đối phương và lại thua kém về đạn dược, Lữ đoàn Stonewall đã bị đánh tan. Vào thời điểm này, Ewell đã tiếp cận chiến trường và lệnh cho các trung đoàn bộ binh Virginia 44 và 58 đánh vào sườn trái quân miền Bắc đang tiến đến. Quân của Tyler phải rút chạy nhưng sau đó ổn định lại được và đẩy lùi Ewell vào khu rừng ở phía nam đồi Coaling.
Đại Nguyên Nghĩa
Tham khảo
Thể loại:Vua Bột Hải Thể loại:Năm sinh không rõ Thể loại:Mất năm 793
Chiến dịch Thung lũng 1862
Trận Port Republic
Taylor đã 3 lần tấn công vào lực lượng bộ binh và pháo binh của miền Bắc trên đồi Coaling trước khi giành thắng lợi, nhưng khi vừa chiếm được mục tiêu thì lại phải đối mặt với cuộc tấn công mới của 3 trung đoàn người Ohio. May nhờ có sự xuất hiện bất ngờ của đội quân của Ewell mà Tyler đã phải rút lui. Quân miền Nam bắt đầu pháo kích quân miền Bắc trên khu đất bằng, đích thân Ewell cũng hăng hái điều khiển một khẩu pháo. Bắt đầu có thêm nhiều lực lượng tăng viện của miền Nam tới nơi, trong đó có lữ đoàn của chuẩn tướng William B. Taliaferro, và quân miền Bắc phải miễn cưỡng rút lui. Jackson đã nhận xét với Ewell, "Tướng quân, ai mà không nhìn thấy bàn tay của Chúa trong trận này là mù quáng, thưa ngài, mù quáng."
Hậu quả
Sau thất bại tại Cross Keys và Port Republic, quân Liên bang miền Bắc rút lui. Frémont đưa quân trở lại Harrisonburg, và đã rất thất vọng khi được biết về những mệnh lệnh của Lincoln mà ông đã không nhận được đúng lúc, yêu cầu ông không được tiến quân quá thị trấn đó để tấn công Jackson. Khi thời tiết trở nên quang đãng hơn, kỵ binh của Jackson dưới quyền đại tá Thomas T. Munford liền quấy rối cuộc rút lui của Frémont. Ông ta tới Mount Jackson ngày 11 và sau đó về đến Middletown không bị cản trở vào ngày 14 tháng 6, tại đây Frémont hội quân với Banks và chuẩn tướng Franz Sigel. Shields, người đã than phiền một cách chua chát về sự kiệt quệ của sư đoàn mình, hành quân chậm chạp đến Front Royal vào 21 tháng 6 thì tiến qua dãy Blue Ridge để tập hợp với thiếu tướng Irvin McDowell.
Jackson đã gửi điện đến Richmond yêu cầu tăng viện thêm cho mình lên 40.000 quân để ông có thể tiến hành một cuộc tấn công xuống vùng Thung lũng và băng qua sông Potomac. Lee đã gửi cho ông khoảng 14.000 quân tiếp viện, nhưng sau đó lại tiết lộ kế hoạch của mình nhằm triệu Jackson về Richmond để phản công vào binh đoàn Potomac của McClellan và đẩy lui nó ra xa khỏi Richmond. Tướng Lee cần có toàn bộ sức mạnh chiến đấu có thể tập hợp được và muốn Jackson mở cuộc tấn công vừa phải vào sườn phải không được bảo vệ của McClellan, nằm tại bờ bắc sông Chickahominy. Ngay sau nửa đêm ngày 18 tháng 6, quân của Jackson đã bắt đầu tiến về bán đảo Virginia. Họ đã cùng với Lee đánh Chuỗi trận Bảy ngày (25 tháng 6 - 1 tháng 7). Tại đó, Jackson đã thể hiện một sự lãnh đạo khá lờ đờ hiếm thấy ở ông trong nhiều trận đánh, có thể là do những căng thẳng ở Chiến dịch Thung lũng và cuộc hành quân kiệt sức để tới Richmond.
Với thắng lợi của Chiến dịch Thung lũng, Stonewall Jackson đã trở thành vị tướng nổi tiếng nhất của quân miền Nam lúc bấy giờ (cho đến khi bị lu mờ bởi tướng Lee), và những chiến thắng này đã giúp vực dậy nhuệ khí của công chúng miền Nam. Trong một chiến dịch quân sự kinh điển đầy tính bất ngờ và cơ động, ông đã đưa quân đội của mình vượt qua 1.040 km trong 48 ngày tiến quân và giành được 5 chiến thắng đáng kể với lực lượng chỉ khoảng 17.000 người chống lại hơn 50.000 quân đối phương. Jackson đã hoàn thành được nhiệm vụ khó khăn của mình, khiến cho Washington phải giữ lại hơn 40.000 không thể chi viện cho chiến dịch tấn công của McClellan. Các sử gia Herman Hattaway và Archer Jones đã tóm lược chiến dịch này như sau:
Luôn luôn bị áp đảo với tỉ lệ bảy chọi ba, nhưng mỗi lần Jackson giao chiến ông đều đánh với tỉ lệ khoảng bốn chọi ba với lợi thế thuộc về ông ta—bởi vì, khi hành quân mau lẹ trên những tuyến đường nội bộ, ông ta đánh vào các phần nhỏ của đối phương bằng phần lớn lực lượng của mình.... Jackson hưởng lợi thế to lớn là những người miền Bắc vẫn phân tán rộng khắp trên một chu vi mà trong đó đội quân của ông có thể cơ động để tập trung chống lại từ lực lượng này đến lực lượng khác của miền Bắc. Lincoln đã đích thân điều khiển rất tốt những đội quân miền Bắc bị phân tán. Kể từ lúc Lincoln lẫn các cố vấn của ông ta đều không cảm thấy rằng lực lượng nhỏ bé của Jackson có thể thực sự đe dọa Washington, họ đã chọn phương án đối phó tấn công khi tìm cách khai thác những lực lượng áp đảo của mình và vị thế bên ngoài để đè bẹp quân đội của ông. Nhưng khả năng tuyệt vời của Jackson, sự mau lẹ trong việc hành quân và, những chuỗi trận nhỏ thắng lợi đã quyết định kết cục.
Về phía Liên bang miền Bắc, sau những thất bại đáng xấu hổ trước một lực lượng nhỏ hơn trong chiến dịch Thung lũng 1862, đã phải tiến hành cải tổ bộ máy chỉ huy, thay đổi tướng tá, hàng ngũ. Quân đoàn của tướng McDowell được cho ở lại phòng thủ Washington, chỉ có một sư đoàn của chuẩn tướng George A. McCall được đưa về theo quân của McClellan tại vùng Bán đảo. Tổng thống Abraham Lincoln mất niềm tin trước những khó khăn trong việc kiểm soát cùng lúc nhiều lực lượng trong chiến dịch này và quyết định gộp các lực lượng lại để thành lập một binh đoàn mới mang tên Binh đoàn Virginia, và cho John Pope cầm đầu, dưới tay là các đội quân của Banks, Frémont, McDowell, và nhiều đội quân nhỏ khác đang trú đóng tại Washington và tây Virginia. Binh đoàn này sau đó cũng đã bị quân miền Nam của tướng Lee và Jackson đánh bại trong Chiến dịch Bắc Virginia và trận Bull Run thứ hai vào tháng 8 cùng năm.
Liên kết ngoài
Thể loại:Các chiến dịch trong Nội chiến Hoa Kỳ
Khất Khất Trọng Tượng
Bối cảnh
Mặc dù Dae Jung-sang sinh ra tại Cao Câu Ly (Goguryeo), các thư tịch cổ Trung Hoa ghi rằng ông có nguồn gốc Mạt Hạt (Malgal). Theo hướng ngược lại, nhiều nguồn thư tịch Triều Tiên và Cựu Đường thư cho rằng ông là người thuộc sắc tộc Cao Câu Ly, và xuất thân từ một gia đình quý tộc đã tồn tại từ khi thành lập Cao Câu Ly.
Nhà Đường đã xâm lược Cao Câu Ly với cuộc chiến vào năm 645. Tướng Dae Jung-sang là một người tham gia trong cuộc chiến này tại thành An Thị và góp công đánh bại quân Đường. Năm 647 - 648 quân đội nhà Đường liên tục vượt biển tấn công các thành trì biên giới Cao Câu Ly. Năm 661 - 662 Dae Jung-sang tiếp tục cùng Yang Manchun và Uyên Cái Tô Văn đánh bại quân Đường xâm lược lần 2. Sau cái chết của Uyên Cái Tô Văn (Yeon Gaesomun) năm 666, quân đội nhà Đường do Lý Tích chỉ huy xâm lược Cao Câu Ly lần thứ 3 cùng quân Khiết Đan (do Tiết Nhân Quý, Lý Tận Trung, Tôn Vạn Vinh chỉ huy), quân Tân La (do Kim Yu-shin chỉ huy), quân Cao Câu Ly trung thành với Uyên Nam Sinh (do Uyên Nam Sinh chỉ huy) và chinh phục thành công Bình Nhưỡng năm 668. Bảo Tạng Vương và Đại ma li chi Uyên Nam Kiến bị quân Đường bắt giải sang nhà Đường. Mặc dù thất thủ Bình Nhưỡng, hầu hết lãnh thổ Cao Câu Ly không được bình định hoàn toàn và nằm dưới sự ảnh hưởng của Đường. Do vậy, rất nhiều phong trào phục quốc đã nổ ra nhằm chống lại nhà Đường.
Phong trào phục hồi Cao Câu Ly
Đường Cao Tông phong Tiết Nhân Quý làm An Đông đô hộ ở An Đông đô hộ phủ tại Bình Nhưỡng. Dae Jung-sang tiếp tục xây dựng lực lượng và tham gia nghĩa quân của Kiếm Mưu Sầm đưa Cao An Thắng lên ngôi vua, tái lập Cao Câu Ly ở Hán Thành (nay là Seoul), nước Tân La cũng gửi quân hỗ trợ nghĩa quân Cao Câu Ly. Năm 674 nước Tân La thất bại trước quân Đường thì móc nối Cao An Thắng giết Kiếm Mưu Sầm, rồi Cao An Thắng hàng Tân La, nghĩa quân tan rã.
Năm 676 Đường Cao Tông dời An Đông đô hộ phủ từ Bình Nhưỡng sang Liêu Đông, nước Tân La liền xua quân chiếm gần hết báo đảo Triều Tiên. Năm 677 Đường Cao Tông phong Bảo Tạng Vương làm Triều Tiên vương và đô đốc Liêu Đông châu (Hangul: 요동주도독 조선왕 Hanja:遼東州都督朝鮮王, Hán Việt: Liêu Đông châu đô đốc Triều Tiên Vương) của An Đông đô hộ phủ, rồi cử ổng ấy sang An Đông đô hộ phủ ở Liêu Đông để trấn an lòng dân Cao Câu Ly. Tuy nhiên Bảo Tạng Vương lại thành lập hội Đông Minh Thiên Khí Cái Thế (東明天氣盖世) (Dae Jung-sang cũng tham gia hội này) và liên minh với các bộ tộc Mạt Hạt (tổ tiên của người Nữ Chân) do Khất Tứ Bỉ Vũ (Gulsabiwu) cầm đầu tiến hành ám sát các quan lại nhà Đường ở An Đông đô hộ phủ. Năm 681 Tiết Nhân Quý phát hiện Bảo Tạng Vương là thủ lĩnh Đông Minh Thiên hội thì tiến hành bắt Bảo Tạng Vương và đàn áp Đông Minh Thiên hội, bắt cả Dae Jung-sang và giải sang nhà Đường.
Hầu hết các quý tộc Cao Câu Ly, bao gồm cả Dae Jung-sang đã bị đưa tới Doanh Châu (營州), quê hương của người Khiết Đan. Doanh Châu khi đó đã trở thành một phần của An Đông đô hộ phủ của nhà Đường, và điều này khiến người Khiết Đan nổi giận. Dae Jung-sang sau đó thoát khỏi Doanh Châu, còn Bảo Tạng Vương bị lưu đày sang Tứ Xuyên và qua đời ở đó năm 682.
Năm 696, người Khiết Đan của Lý Tận Trung và Tôn Vạn Vinh, Lý Giai Cố đã nổi dậy, giết chết An Đông đô hộ Triệu Văn Hối và đưa Doanh Châu trở lại quyền kiểm soát của mình. Dae Jung-sang cùng con trai Đại Tộ Vinh (Dae Jo-Young) đã liên minh với thủ lĩnh Bạch Sơn Mạt Hạt là Khất Tứ Bỉ Vũ (걸사비우, 乞四比羽 bính âm: Qǐsì bǐyǔ) hỗ trợ cho người Khiết Đan lập quốc Đại Khiết Đan quốc. Đến năm 697 Đại Khiết Đan quốc sụp đổ. Hai tướng của Đại Khiết Đan quốc là Lý Giai Cố (李楷固) và Lạc Vũ Chỉnh (駱務整) quy hàng Võ Tắc Thiên.
Sau đó Dae Jung-sang và Khất Tứ Bỉ Vũ tiếp tục cùng chống lại Đường vào năm 698. Theo Tân Đường thư, Võ Tắc Thiên đã phái sứ giả sắc phong cho Đại Trọng Tượng là Chấn Quốc công và phong cho Khất Tứ Bỉ Vũ là Hứa Quốc công để yên lòng họ. Khất Tứ Bỉ Vũ đã từ chối chức danh Hứa Quốc công này. Võ Tắc Thiên phái Lý Giai Cố dẫn quân Chu tấn công Đại Trọng Tượng và Khất Tứ Bỉ Vũ. Hai lãnh đạo đã chống lại cuộc tấn công của Đường nhưng đành phải rút lui. Cả Khất Tứ Bỉ Vũ và Đại Trọng Tượng đều chết trong cuộc chiến, nhưng Đại Tộ Vinh đã lãnh đạo những quân lính Cao Câu Ly và Mạt Hạt còn lại đã đánh bại quân Chu trong Trận Thiên Môn Lĩnh năm 698, lập nước Đại Chấn, rồi đổi quốc hiệu Đại Chấn sang Bột Hải năm 712.
Di sản
Việc thiết lập một nhà nước kế thừa Cao Câu Ly của ông đã đặt nền móng cho việc thành lập một vương quốc hùng mạnh hơn là Bột Hải. Mặc dù ông đã từng trải qua nhiều thử thách và khó khăn song hầu hết mọi người đều nhớ đến con trai ông, Đại Tộ Vinh như là người sáng lập nên Bột Hải. Các hậu duệ của ông tiếp tục nắm quyền điều hành đất nước trong hàng thế kỷ sau.
Mặc dù Bột Hải cuối cùng sụp đổ, nó cũng đã để lại một di sản nữa. Thế tử cuối cùng của Bột Hải đã nhanh chóng tập hợp các quý tốc của vương quốc và đào thoát sang Cao Ly để ẩn náu. Cao Ly Thái Tổ sẵn sàng tiếp đón họ và gia tộc Đại (Dae) tiếp tục tồn tại cho đến ngày nay với tên gia tộc Tae ở Hyeop-gye (협계 태씨).
Tham khảo
Thể loại:Vua Bột Hải Thể loại:Cao Câu Ly
Lịch sử dịch máy
Dịch máy nói chung bắt đầu từ thập niên 50, mặc dù một số công việc có thể tìm thấy ở thời kỳ trước đó. Thí nghiệm Georgetown-IBM năm 1954 liên quan hoàn toàn đến quá trình dịch máy của hơn 60 câu tiếng Nga sang tiếng Anh. Thí nghiệm là một thành công lớn và mở ra kỷ nguyên với kinh phí ấn tượng cho nghiên cứu dịch máy ở Hoa Kỳ. Các tác giả tuyên bố rằng trong vòng 3 hay 5 năm, dịch máy có thể giải quyết được vấn đề. Ở Liên Xô, một số thí nghiệm tương tự cũng được thực hiện sau đó.
Thời kì sơ khai
Con người đã mong ước dùng máy móc để dịch từ rất lâu. Vào thế kỷ mười bảy, các nhà triết học Leibniz và Descartes đã đề xuất những hệ mã có thể kết nối các ngôn ngữ khác nhau, mặc dù với mục đích nghiên cứu triết học.
Những bằng sáng chế đầu tiên cho "máy dịch tự động" được cấp vào giữa những năm 1930. Một đề xuất, của Georges Artsrouni đơn giản là một từ điển song ngữ tự động sử dụng bìa đục lỗ. Một đề xuất khác, của Peter Troyanskii, bao gồm từ điển song ngữ kết hợp với một phương pháp xử lý các vai trò ngữ pháp của các ngôn ngữ, dựa trên tiếng Esperanto.
Những năm đầu tiên
Sang kỷ nguyên máy tính, dịch máy trở thành một lĩnh vực được đầu tư lớn và nghiên cứu sôi nổi. Những đề xuất đầu tiên của chương trình dịch tự động bằng máy tính được đưa ra bởi Warren Weaver vào tháng 7 năm 1949. Những đề xuất ban đầu này dựa trên lý thuyết thông tin và các phán đoán về nguyên lý cơ bản của mọi ngôn ngữ tự nhiên.
Một vài năm sau những đề xuất này, các nghiên cứu nghiêm chỉnh bắt đầu ở nhiều trường đại học trong nước Mỹ. Ngày 7 tháng 1 năm 1954, thử nghiệm Georgetown-IBM, lần trình diễn công khai đầu tiên của một hệ thống dịch máy, được tổ chức ở văn phòng của IBM ở New York. Thử nghiệm đã được giới truyền thông đón nhận và thu hút nhiều sự quan tâm của công chúng. Mặc dù còn rất đơn giản, nó động viên khuyến khích những dự cảm tốt đẹp về dịch máy và kích thích dòng tiền đổ vào nghiên cứu, không chỉ trong nước Mỹ mà trên toàn thế giới. Kết quả là trong những năm 1950 và 1960, nhiều hệ thống đã được cài đặt và hoạt động.
Những năm 1960, bản báo cáo ALPAC và những năm 70
Tuy nhiên bản báo cáo khuyến nghị rằng nên phát triển các công cụ trợ giúp người dịch—ví dụ như từ điển tự động—và một số nghiên cứu về ngôn ngữ học tính toán nên tiếp tục được hỗ trợ.
Sự xuất hiện của bản báo cáo ngay lập tức ảnh hưởng nghiêm trọng đến các nghiên cứu về dịch máy trong Hoa Kỳ và ít hơn đối với Liên Xô và Anh Quốc. Ở Mỹ, các nghiên cứu hầu như hoàn toàn bị bỏ rơi trong một thập kỷ. Tuy nhiên ở Canada, Pháp và Đức, nghiên cứu vẫn tiếp diễn. Trong những năm 1970, một số hệ thống dịch máy đáng chú ý đã ra đời và đi vào hoạt động như Systran, Logos và METEO.
Trong khi các nghiên cứu trong những năm 1960 tập trung vào các cặp ngôn ngữ và đầu vào giới hạn thì trong những năm 1970 là các hệ thống giá rẻ có thể dịch một số tài liệu kỹ thuật và thương mại.
Những năm 1980 và đầu 1990
Sang đến thập niên 80 và đầu 90 của thế kỷ trước, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của máy tính lớn và sau đó là vi tính, các hệ thống dịch máy ngày càng phát triển đa dạng. Các nghiên cứu được diễn ra ở nhiều nước khắp nơi trên thế giới, đặc biệt là Nhật Bản với dự án máy tính thế hệ thứ năm.
Nghiên cứu trong những năm 1980 thường dựa vào dạng biểu diễn ngôn ngữ trung gian đa dạng bao gồm hình thái, ngữ pháp và ngữ nghĩa. Cuối thập kỷ này, một làn sóng các phương pháp mới đã nổi lên. Một hệ thống được phát triển ở IBM dựa trên các phương pháp thống kê. Makoto Nagao và nhóm của ông sử dụng lượng lớn các bản dịch ví dụ, phương pháp này hiện nay được gọi là dịch dựa trên ví dụ. Đặc điểm chung của cả hai cách tiếp cận là sự thiếu vắng các luật ngữ pháp và ngữ nghĩa mà thay vào đó là việc xử lý những bộ ngữ liệu lớn.
Cũng trong thời gian này, được khích lệ bởi những thành công trong nhận dạng và tổng hợp tiếng nói, các nghiên cứu bắt đầu thâm nhập lãnh địa dịch tiếng nói với dự án Verbmobil của Đức.
Hiện nay
Lĩnh vực dịch máy đã chứng kiến những thay đổi căn bản trong vài năm lại đây. Hiện nay một lượng lớn nghiên cứu được tiến hành về dịch máy thống kê và dịch máy dựa trên ví dụ. Trong lĩnh vực dịch tiếng nói, các nghiên cứu tập trung vào việc chuyển từ các hệ thống giới hạn lĩnh vực sang không giới hạn lĩnh vực. Trong các dự án nghiên cứu khác nhau của châu Âu (như TC-Star) và Hoa Kỳ (như STR-DUST và U.S.-DARPA-GALE), các giải pháp dịch tự động các bài phát biểu trước quốc hội và bản tin đã được phát triển. Trong những tình huống này, nội dung không còn bị giới hạn trong bất cứ lĩnh vực cụ thể nào nữa mà các bài phát biểu bao trùm những chủ đề đa dạng. Mới đây, dự án kết hợp Pháp-Đức Quaero khảo sát khả năng sử dụng dịch máy cho một mạng internet đa ngôn ngữ. Dự án mong muốn dịch không chỉ các trang mạng mà còn cả các tệp phim, âm thanh có trên mạng internet.
Ngày nay, chỉ một vài công ty sử dụng hệ dịch máy thống kê thương mại, ví dụ như Asia Online, SDL international / Language Weaver (bán các sản phẩm và dịch vụ dịch thuật), Google (sử dụng hệ thống dịch máy độc quyền cho một số sự kết hợp ngôn ngữ trong Google's language tools), Microsoft (sử dụng hệ dịch máy thống kê độc quyền để dịch các bài viết cơ sở tri thức) và Ta with you (cung cấp giải pháp dịch máy thích ứng với phạm vi sử dụng với một số tri thức về ngôn ngữ). Người ta đang quan tâm trở lại đến sự lai hóa khi các nhà nghiên cứu kết hợp tri thức ngữ pháp và hình thái học (nghĩa là tri thức ngôn ngữ) với các hệ thống thống kê cũng như kết hợp thống kê với các hệ thống dựa trên luật hiện có.
Đọc thêm
Thể loại:Dịch tự động Thể loại:Lịch sử ngành trí tuệ nhân tạo Thể loại:Xử lý ngôn ngữ tự nhiên Thể loại:Lịch sử ngôn ngữ học Thể loại:Lịch sử phần mềm
Barentin
Barentin là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Seine-Maritime
Laccoptera nunbergi
Laccoptera nunbergi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1994.
Tham khảo
Thể loại:Laccoptera
Abyssarcturella panope
Abyssarcturella panope là một loài chân đều trong họ Austrarcturellidae. Loài này được Poore & Bardsley miêu tả khoa học năm 1992.
Tham khảo
Thể loại:Abyssarcturella
Chimarra obscura
Chimarra obscura là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Tân bắc Thể loại:Chimarra
Chimarra obscurella
Chimarra obscurella là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Chimarra
Thác Niagara
Thác Niagara (tiếng Anh: Niagara Falls; tiếng Pháp: les Chutes du Niagara) ở sông Niagara tại Bắc Mỹ, nằm ở đường biên giới của Hoa Kỳ và Canada. Thác Niagara bao gồm 3 thác riêng biệt: thác Horseshoe (Canada) (đôi lúc gọi là thác Canada), thác Mỹ và một thác nhỏ hơn gần đó là thác Bridal Veil. Dù thác không cao nhưng các thác Niagara rất rộng. Với hơn 168.000 m³ nước rơi xuống mỗi phút vào thời điểm nhiều nhất, và trung bình gần 110.000 m³ mỗi phút, đây là thác nước mạnh nhất ở Bắc Mỹ. Thác Niagara tọa lạc khoảng 20 phút đi từ thành phố Buffalo của Hoa Kỳ và Toronto của Canada. thumb|550px|Xem từ [[Tháp Skylon đến Thác Niagara]] 275px|nhỏ|phải|Niagara Falls nhìn từ không trung
Các thác Niagra nổi tiếng vì vẻ đẹp và nguồn giá trị cho thủy điện và một dự án gây thách thức cho bảo vệ môi trường. Là một địa điểm du lịch nổi tiếng một thế kỷ, kỳ quan thiên nhiên này nằm giữa hai thành phố kết nghĩa Niagara Falls, Ontario và Niagara Falls, New York. Thác Niagara gồm Thác Móng Ngựa (Horseshoe Falls-thuộc Canada) và Thác Mỹ. Thác Horseshoe Falls cao khoảng 173 feet (53m). Chiều cao thác Mỹ thay đổi từ 70–100 feet (21m) do khối đá lớn nằm dưới chân thác. Thác Horseshoe Falls rộng khoảng 2600 feet (792 m), còn Thác Mỹ American Falls rộng 1.060 feet (323 m). Thể tích nước của thác vào mùa nước lớn có thể đạt tới 202.000 cubic feet mỗi giây (5.720 m³/s). Suốt mùa hè, mỗi giây khoảng 2.832 m³ nước chảy qua thác, trong đó tới 90% là qua thác Horseshoe Falls.
Vượt thác
Tháng 10 năm 1858, Sam Patch –nhảy thác và sống sót, mở ra ‘truyền thống’ daredevils vượt thác. Vào ngày 24 tháng 10 năm 1901, cô giáo 63 tuổi ở bang Michigan tên là Annie Edson Taylor đã là người đầu tiên vượt thác trong một cái thùng; Bà này cũng sống sót, tuy bị xây xước một chút nhưng hầu như bình yên vô sự. Sau bà Taylor, 14 người khác cũng muốn vượt thác trong hoặc trên một phương tiện nào đó. Một vài người không hề hấn gì nhưng đa số bị thương nặng. Những người sống sót sau những trò phô trương này đều bị buộc tội và bị phạt bởi vì luật cấm nhảy thác đã được đưa ra ở cả hai nước.
Điều kỳ diệu ở Niagara "Miracle at Niagara" xảy ra ngày 9 tháng 7 năm 1960, một cậu bé 5 tuổi người Mỹ tên là Roger Woodward đã sống sót khi rơi từ trên đỉnh thác Horseshoe Fall xuống mà chỉ được bảo vệ bởi một chiếc áo phao. Cô chị gái của cậu, Deanne, được cứu khi chỉ còn cách miệng thác chừng 20 feet (6m). Vài phút sau, Roger được cứu ở phía dưới chân thác bởi những người trên tàu Maid of the Mist (Tàu du lịch ở thác Niagara). Sự sống sót khó tin của cậu đã được đưa tin khắp thế giới.
Abyssarcturus averincevi
Abyssarcturus averincevi là một loài chân đều trong họ Antarcturidae. Loài này được Kussakin & Vasina miêu tả khoa học năm 1995.
Thác Niagara
Liên kết ngoài
Thể loại:Thác nước Canada Thể loại:Thác nước Hoa Kỳ Thể loại:Thác nước quốc tế Thể loại:Điểm tham quan ở quận Niagara, New York Thể loại:Điểm tham quan ở Niagara Falls, Ontario Thể loại:Thắng cảnh New York Thể loại:Sông Niagara Thể loại:Thác nước Ontario Thể loại:Thác nước New York Thể loại:Niagara Falls, New York Thể loại:Địa mạo vùng Niagara, Ontario Thể loại:Biên giới Canada-Hoa Kỳ Thể loại:Địa mạo quận Niagara, New York
Abyssarcturus averincevi
Tham khảo
Thể loại:Abyssarcturus
Chevannes, Essonne
Chevannes là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.
Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là 1,400 người. Ước tính dân số năm 2007 là 1,655.
Danh xưng cư dân địa phương Chevannes trong tiếng Pháp là Chevannais.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Essonne
Spilopyrinae
Spilopyrinae là một phân họ nhỏ bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae, tách ra từ phân họ Eumolpinae bởi Reid (2000). They occur in Australia, New Guinea, New Caledonia and Chile.
Tham khảo
Thể loại:Họ Ánh kim
Oxford, Wisconsin
Oxford là một làng thuộc quận Marquette, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2006, dân số của làng này là 536 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng của Wisconsin Thể loại:Quận Marquette, Wisconsin Thể loại:Làng ở quận Marquette, Wisconsin
Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên
Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên nằm ở vùng rừng thượng nguồn sông Chu thuộc huyện Thường Xuân, nằm ở phía Tây tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam, cách thành phố Thanh Hóa 130 km về phía tây bắc.
Vị trí và đặc điểm
Sau khi các xã Xuân Mỹ, Xuân Liên và Xuân Khao (vùng lòng hồ chứa nước Cửa Đặt) được giải thể năm 2008, Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên thuộc địa bàn các xã Bát Mọt, Yên Nhân, Vạn Xuân, huyện Thường Xuân.
Khu bảo tồn nằm gần biên giới Việt - Lào, được giới hạn bởi sông Cao ở phía bắc, ranh giới với tỉnh Nghệ An ở phía tây và phía nam.
Độ từ khuynh
phải|150px|nhỏ|Minh họa độ từ khuynh trong sách của Norman, The Newe Attractive Độ từ khuynh là góc tạo thành bởi véc tơ từ trường Trái Đất với mặt phẳng nằm ngang tại điểm khảo sát.
Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên
Vị trí và đặc điểm
Khu bảo tồn nằm trên một dãy núi chạy từ Sầm Nưa ở Lào đến các huyện Thường Xuân và Như Xuân của tỉnh Thanh Hoá với nhiều đỉnh cao như núi Tà Leo (1.400 m), núi Bù Chó (1.563 m), Bù Hòn Hàn (1.208 m) và một ngọn núi không có tên cao đến 1.605 là đỉnh cao nhất. Nền địa chất của vùng rất đa dạng bao gồm cả đá trầm tích, đá phiến, spilite, aldezite, và nhiều loại đá biến chất khác như đá lửa và đá kính.
Độ từ khuynh
hoặc là (góc hợp bởi kim nam châm của la bàn từ khuynh và mặt phẳng nằm ngang gọi là độ từ khuynh hay (góc từ khuynh).)
Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên
Vị trí và đặc điểm
Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên tiếp giáp với Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt của tỉnh Nghệ An với đường ranh giới chung dài đến 20 km và nếu được bảo vệ, tổng diện tích của hai khu này sẽ lên đến 90.000 ha. Rừng ở Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ đầu nguồn sông Chu.
Độ từ khuynh
Giải thích
nhỏ|trái|Đường sức từ năm 1860 Độ từ khuynh là do kim nam châm hướng theo đường sức từ do tác động của lực từ. Do lực của các đường sức trên Trái Đất không song song với bề mặt đất nên đầu bắc của kim la bàn sẽ chúi xuống ở bắc bán cầu (giá trị dương) và hướng lên ở nam bán cầu (giá trị âm). Các đường đồng giá trị từ khuynh trên bề mặt Trái Đất được gọi là "đường đẳng khuynh". Tập hợp các điểm có giá trị từ khuynh bằng 0 thì được gọi là xích đạo từ. Giá trị này dao động từ -90⁰ đến +90⁰.
Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên
Hệ thực vật
Bốn kiểu rừng chính ở Xuân Liên là rừng lá kim hỗn giao và rừng lá rộng thường xanh trên núi thấp chiếm khoảng 18% tổng diện tích khu bảo tồn, ở các đai cao trên 800 m, với các loài cây gỗ lá rộng của họ Dẻ, họ Long não và họ Dầu (Dipterocarpaceae), ngoài ra một số loài hạt trần như thông nàng (Podocarpus imbricatus), sa mu (Cunninghamia konishii) và pơ mu (Fokienia hodginsii) cũng xuất hiện rải rác trên các đai cao trên 1000m trong kiểu rừng này. Kiểu rừng chính thứ hai là rừng thường xanh trên đất thấp xuất hiện ở độ cao dưới 800 m. Kiểu rừng này đã bị chặt phá và suy thoái nghiêm trọng và chỉ chiếm 3% tổng diện tích tự nhiên của vùng. Các kiểu rừng thứ sinh có rừng hỗn giao tre nứa, cây gỗ và rừng thường xanh phục hồi, cả hai đều là dạng thảm thực vật thứ sinh phát triển từ rừng sau khai thác hoặc sau nương rẫy. Các kiểu thảm thực vật còn lại là rừng tre nứa thuần loại, trảng cỏ và trảng cây bụi (Lê Trọng Trải et al. 1999).
Độ từ khuynh
Tầm quan trọng
Đây là hiện tượng quan trọng trong hàng không, vì nó làm cho la bàn của máy bay chỉ ra các giá trị sai trong quá trình định vị và thay đổi tốc độ bay.
Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên
Hệ thực vật
Theo thống kê sơ bộ, khu bảo tồn hiện có hơn 6.000 ha rừng nguyên sinh, 572 loài thực vật, trong đó có 156 cây thuốc quý, hơn 40 loài cây ăn quả, hơn 300 loài cây lấy gỗ, 23 loài cây lấy nhựa và dầu như trầm gió, bời lời, quế và hàng trăm cây thuốc quý, cây đan lát, hàng chục họ lan. Đặc biệt, ở đây còn có loài cọ Bắc Sơn quanh năm tốt tươi, tán lá mọc chụm ở ngọn, dáng to cao, tạo nên vẻ đẹp uy nghi, hùng vĩ...
Trong số 560 loài thực vật ghi nhận được tại Xuân Liên năm 1998, có 4 loài là các loài đặc hữu Việt Nam là cây vù hương (Cinnamomum balansae), Cọ mai nháp lá nhỏ (Colona poilanei), loài Croton boniana và cây lá nến không gai (Macaranga balansae).
Độ từ khuynh
Tham khảo
Thể loại:Góc Thể loại:Định hướng Thể loại:Địa từ Thể loại:Hướng
Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên
Hệ động vật
Tính đa dạng động vật của khu vực này còn tương đối cao so với các khu bảo vệ khác ở miền Bắc và miền Trung Việt Nam. Tổng số có 38 loài thú được ghi nhận, mười trong số đó là các loài bị đe dọa trên toàn cầu. Các loài thú được ghi nhận có tầm quan trọng đặc biệt đối với công tác bảo tồn bao bồm bò tót, voọc xám, vượn đen má trắng và mang Roosevelt (Muntiacus rooseveltorum). Đây là ghi nhận đầu tiên về mang Roosevelt kể từ khi loài này được phát hiện tại Lào 69 năm trước, đây cũng là ghi nhận đầu tiên của loài này ở Việt Nam. Tổng số có 134 loài chim được ghi nhận trong quá trình điều tra trong đó có một loài phân bố hẹp là khướu mỏ dài(Lê Trọng Trải et al. 1999).
Theo thống kê sơ bộ, khu bảo tồn có 136 loài chim thuộc 11 bộ 29 họ điển hình, một số loài có số lượng lớn như gà rừng, hồng hoàng; 53 loài bò sát và lưỡng cư, 143 loài bướm...
Di tích, danh lam thắng cảnh
Cùng nằm trong Khu Bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên có đền thờ Cầm Bá Thước, người lãnh đạo phong trào Cần vương ở phía Tây Thanh Hóa. Đền thờ nằm ở ngã ba Cửa Đạt bên hữu ngạn sông Chu, thuộc xã Xuân Mỹ trước đây. Cách công trình Thủy lợi, Thủy điện Cửa Đạt hơn 1 km về phía Đông là đền Cô, đây là đền trình trước khi du khách vào lễ, thăm viếng đền Cầm Bá Thước và đền Bà Chúa Thượng Ngàn.
Nguồn
Xuân Liên
Bardouville
Bardouville là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Seine-Maritime
Laccoptera parallelipennis
Laccoptera parallelipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Spaeth miêu tả khoa học năm 1903.
Tham khảo
Thể loại:Laccoptera
Abyssianira acutiloba
Abyssianira acutiloba là một loài chân đều trong họ Paramunnidae. Loài này được Doti & Roccatagliata miêu tả khoa học năm 2006.
Tham khảo
Thể loại:Abyssianira
Chimarra odonta
Chimarra odonta là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Chimarra
Laccoptera rotundicollis
Laccoptera rotundicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1997.
Tham khảo
Thể loại:Laccoptera
Chimarra oinone
Chimarra oinone là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Chimarra
Abyssianira argentenensis
Abyssianira argentenensis là một loài chân đều trong họ Paramunnidae. Loài này được Menzies miêu tả khoa học năm 1962.
Tham khảo
Thể loại:Abyssianira
Laccoptera schawalleri
Laccoptera schawalleri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev in Medvedev & Zaitsev miêu tả khoa học năm 1993.
Pacific, Wisconsin
Pacific là một thị trấn thuộc quận Columbia, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 2.644 người.
Laccoptera schawalleri
Tham khảo
Thể loại:Laccoptera
Pacific, Wisconsin
Tham khảo
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin Thể loại:Quận Columbia, Wisconsin
Chimarra okuihorum
Chimarra okuihorum là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Chimarra
Lajatico
Lajatico là một đô thị ở tỉnh Pisa trong vùng Toscana thuộc Ý, có cự ly khoảng 50 km về phía tây nam của Florence và khoảng 40 km về phía đông nam của Pisa. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.353 người và diện tích là 72,3 km².
Lajatico giáp các đô thị: Chianni, Montecatini Val di Cecina, Peccioli, Riparbella, Terricciola, Volterra.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị tỉnh Pisa
Chilly-Mazarin
Chilly-Mazarin là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.
Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là 17,737 người. Ước tính dân số năm 2005 là 18,700.
Danh xưng cư dân địa phương Chilly-Mazarin trong tiếng Pháp là Chiroquois.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Essonne
Baons-le-Comte
Baons-le-Comte là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Seine-Maritime
Abyssianira bathyalis
Abyssianira bathyalis là một loài chân đều trong họ Paramunnidae. Loài này được Just miêu tả khoa học năm 1990.
Tham khảo
Thể loại:Abyssianira
Black Lives Matter
thế=Protesters lying down over rail tracks with a "Black Lives Matter" banner|nhỏ| Giả chết phản đối [[sự tàn bạo của cảnh sát do Black Lives Matter tổ chức ở Saint Paul, Minnesota, ngày 20 tháng 9 năm 2015 ]] Black Lives Matter (BLM, nghĩa đen: Mạng sống của người da đen cũng đáng giá) là một hoạt động xã hội quốc tế, bắt nguồn từ cộng đồng người Mỹ gốc Phi, chiến dịch chống lại bạo lực và phân biệt chủng tộc có hệ thống đối với người da đen. BLM thường xuyên tổ chức các cuộc biểu tình lên tiếng chống lại cảnh sát giết người da đen, và các vấn đề rộng lớn hơn như phân biệt chủng tộc, sự tàn bạo của cảnh sát và bất bình đẳng chủng tộc trong hệ thống tư pháp hình sự Hoa Kỳ.
Vào năm 2013, phong trào bắt đầu với việc sử dụng hashtag #BlackLivesMatter trên phương tiện truyền thông xã hội sau khi George Zimmerman được tha bổng trong vụ bắn chết thiếu niên người Mỹ gốc Phi Trayvon Martin vào tháng 2/2012. Phong trào này đã được công nhận trên toàn Hoa Kỳ cùng với các cuộc biểu tình trên đường phố sau cái chết năm 2014 của hai người Mỹ gốc Phi: Michael Brown, dẫn đến các cuộc biểu tình và tình trạng bất ổn ở Ferguson, một thành phố gần St. Louis Muffand, và cái chết của Eric Garner ở thành phố New York. Kể từ các cuộc biểu tình của tại Ferguson, những người tham gia phong trào đã đi biểu tình chống lại cái chết của nhiều người Mỹ gốc Phi khác bằng các hành động của cảnh sát hoặc trong khi bị cảnh sát giam giữ. Vào mùa hè năm 2015, các nhà hoạt động Black Lives Matter đã tham gia vào cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2016. Người khởi xướng hashtag và kêu gọi hành động, Alicia Garza, Patrisse Cullors và Opal Tometi, đã mở rộng dự án của họ thành một mạng lưới quốc gia gồm hơn 30 chi nhánh địa phương từ 2014 đến 2016. Tuy nhiên, phong trào Black Lives Matter tổng thể là một mạng lưới phi tập trung và không có hệ thống phân cấp chính thức.
Đã có nhiều phản ứng đối với phong trào Cuộc sống đen tối. Nhận thức của người dân Hoa Kỳ về Black Lives Matter thay đổi đáng kể theo chủng tộc. Cụm từ "All Lives Matter" xuất hiện như một phản ứng với phong trào Black Lives Matter, nhưng đã bị chỉ trích vì gạt bỏ hoặc hiểu sai thông điệp của "Black Lives Matter". Sau vụ bắn chết hai nhân viên cảnh sát ở Ferguson, hashtag Blue Lives Matter được tạo ra bởi những người ủng hộ cảnh sát. Một số nhà lãnh đạo dân quyền da đen đã không đồng ý với các chiến thuật được sử dụng bởi các nhà hoạt động Black Lives Matter. Vào mùa hè năm 2017, phong trào đã nhận được ít sự chú ý hơn, và một số người cho rằng sự ít chú ý này do thông tin về nhiệm kỳ tổng thống của Donald Trump đã tràn ngập các trang nhất trên các báo chí trên toàn Hoa Kỳ.
Tham khảo
Thể loại:Chủng tộc và tội phạm ở Hoa Kỳ Thể loại:Tổ chức thành lập năm 2013 Thể loại:Hoạt động xã hội cánh tả Thể loại:Lịch sử dân quyền của người Mỹ gốc Phi Thể loại:Chống phân biệt chủng tộc Thể loại:Phân biệt chủng tộc chống người da đen ở Hoa Kỳ Thể loại:Lịch sử người Mỹ gốc Phi Thể loại:Khởi đầu năm 2013 ở Hoa Kỳ Thể loại:Hoa Kỳ thập niên 2020 Thể loại:Hoa Kỳ thập niên 2010
Chimarra onima
Chimarra onima là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Chimarra
Congerville-Thionville
Congerville-Thionville là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.
Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là 225 người. Ước tính dân số năm 2007 là 221.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Essonne
Laccoptera sedecimmaculata
Laccoptera sedecimmaculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1856.
Tham khảo
Thể loại:Laccoptera
Đại học Virginia
Viện Đại học Virginia hay Đại học Virginia (tiếng Anh: University of Virginia; gọi tắt: U.Va hoặc UVA) là một trường đại học nghiên cứu công lập hàng đầu tại Thành phố Charlottesville, bang Virginia. Trường được thành lập năm 1819 bởi Thomas Jefferson - tác giả bản Tuyên ngôn Độc lập Hoa Kỳ là. Ngôi trường nằm trong khu vực Làng Đại học (Academical Village) - một trong những Di sản Thế giới được công nhận và gìn giữ bởi Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO). Đồng thời, khuôn viên của Đại học Virginia này cũng được xem là một trong những khuôn viên đại học đẹp nhất Hoa Kỳ. Đại học Virginia được biết đến là một trong các trường thuộc nhóm Public Ivy - một nhóm các trường công lập với chương trình giáo dục tương tự như các trường tư thục hàng đầu của nhóm Ivy League. Các kỳ tuyển sinh vào Đại học Virginia được đánh giá là có tính cạnh tranh cực kỳ cao. Ngôi trường này một phần được nhiều người biết đến bởi các tính riêng biệt trong giá trị lịch sử, sự danh giá của sinh viên, và những hội kín lâu đời.