cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Subway Surfers
Đón nhận
Subway Surfers nhận được đánh giá tích cực. Các nhà phê bình khen ngợi phong cách hình ảnh và lối chơi giải trí của trò chơi, nhưng chỉ trích nó vì môi trường game ít có sự thay đổi và cách điều khiển đôi khi không nhạy bén. Trang web tổng hợp đánh giá Metacritic đã cho trò chơi 71/100 dựa trên 8 bài đánh giá.
Dan Griliopoulos của Pocket Gamer đã cho trò chơi điểm 5 trên 10, khen ngợi lối chơi thú vị nhưng phê bình cách điều khiển và thiết kế trò chơi phức tạp.
Dant Rambo của Gamezebo đã cho điểm trò chơi là 3,5 trên 5, ông viết "Trò chơi có chút cố gắng để làm mình nổi bật hơn so với những tựa game endless-run khác... Các nút điều khiển nhạy, lối chơi gây nghiện và nó không cố ép bạn chi tiền mặt cho các vật phẩm trong trò chơi. "
Tuy nhiên những người khác không chỉ trích tựa game như vậy, 148Apps và TouchArcade cho trò chơi 4/5.
Subway Surfers: The Animated Series
Vào ngày 1 tháng 6 năm 2018, một seri phim hoạt hình ngắn đã ra mắt trên kênh YouTube của SYBO Games. Loạt phim có 11 tập (với 4 phút cho một tập) do Brent Friedman và Francesca Marie Smith viết kịch bản và Sander Schwartz sản xuất. Chris Bartleman là giám đốc giám sát và Michael Hegner là giám đốc điều hành.
Tham khảo
Thể loại:Trò chơi trên macOS Thể loại:Trò chơi trên iOS Thể loại:Trò chơi điện tử một người chơi Thể loại:Trò chơi Windows Phone Thể loại:Trò chơi trên Android Thể loại:Trò chơi điện tử năm 2012 Thể loại:Bài viết dùng bản mẫu Đánh giá trò chơi điện tử bằng một dạng nền tảng
Freycinetia craterensis
Freycinetia craterensis là một loài thực vật có hoa trong họ Dứa dại. Loài này được Huynh mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Liên kết ngoài
Thể loại:Freycinetia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2000
Creoleon limpida
Creoleon limpida là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Kolbe miêu tả năm 1897.
Tham khảo
Thể loại:Creoleon
Creoleon limpida
Gotha G.VII
Gotha G.VII, hay còn gọi là GL.VII, là một loại máy bay ném bom của Đế quốc Đức trong những tháng cuối cùng của Chiến tranh thế giới I.
Liên kết ngoài
G.VII Thể loại:Máy bay quân sự Đức thập niên 1910 Thể loại:Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất Thể loại:Máy bay chiến đấu Thể loại:Máy bay ném bom Thể loại:Máy bay hai tầng cánh Thể loại:Máy bay hai động cơ cánh quạt
Leoncin
Leoncin là một ngôi làng ở Nowy Dwór Mazowiecki, Masovian Voivodeship, ở miền đông trung bộ Ba Lan. Đó là khu vực hành chính Gmina Leoncin.
Leoncin nằm cách khoảng 40 km về phía tây bắc Warsaw. Nó có một nhà thờ tân cổ điển từ năm 1885, cũng như một nhà nguyện bằng gỗ có từ cuối thế kỷ 18 được đặt tại một nghĩa trang gần đó. Nó cũng nổi tiếng vì là nơi sinh của Ca sĩ Isaac Bashevis.
Thế kỷ 20
Cộng đồng Leoncin của người Do Thái trong các phân vùng của Ba Lan rất nhỏ, tổng cộng có khoảng 30 gia đình kinh doanh, một số vườn trồng trọt, những người khác điều hành quán rượu và sản xuất thủ công. Họ đã bị Đế quốc Nga trục xuất trong Thế chiến I. Chỉ có bảy người được phép mang theo tài sản cá nhân của họ nhờ sự phản kháng của một giáo sĩ New York, những người khác thì không. Người Do Thái trở về Leoncin sau khi Đệ nhị Cộng Hòa Ba Lan (tái sinh chủ quyền Ba Lan). Vào năm 1921, có 149 người Do Thái Ba Lan trong làng theo điều tra dân số, con số này chiếm khoảng 51,7% dân số. Trong những năm sau đó, do một phần khó khăn về kinh tế cũng như sự kích động của Zion, nhiều người đã rời vùng đất này để đi tìm kiếm đồng cỏ xanh hơn, bao gồm cả gia đình Rabbi Pinchas Mendel Zynger, vợ Baszewa và các con của họ, bao gồm cả Icek Hersz Zynger. Trong cuộc tàn sát Holocaust ở Ba Lan, vào mùa đông năm 1940 – 41, những cư dân Do Thái còn lại của Leoncin đã bị trục xuất đến một khu tập trung Do Thái quá cảnh ở Nowy Dwór Mazowiecki và từ đó, đến các trại hủy diệt.
Tham khảo
Thể loại:Địa điểm Holocaust ở Ba Lan Thể loại:Làng Ba Lan
Huân chương Lenin
Huân chương Lenin (tiếng Nga: Орден Ленина, Orden Lenina), được đặt theo tên của lãnh tụ của Cách mạng Tháng Mười Nga Vladimir Ilyich Lenin, là huân chương cao nhất được Liên bang Xô viết trao tặng. Huân chương được trao tặng cho:
Từ năm 1944 đến năm 1957, trước khi có quy định về huy chương cho thời gian phục vụ, Huân chương Lenin cũng được coi như là phần thưởng cho những người có thời gian hoạt động lâu dài, và đã được trao tặng để đánh dấu 25 năm phục vụ trong quân ngũ.
Những người được trao tặng danh hiệu "Anh hùng Liên bang Xô viết" và "Anh hùng lao động xã hội chủ nghĩa" cũng được trao tặng huân chương. Huân chương Lenin cũng được trao tặng cho các thành phố, công ti, xí nghiệp, vùng, đơn vị và tàu quân sự.
Việc trao tặng Huân chương Lenin được Ban Chấp hành Trung ương ra quyết định vào 6 tháng 4 năm 1930.
Thiết kế
Chiếc huân chương Lenin đầu tiên được làm bằng bạc với một vài chi tiết được mạ một chút vàng. Đó là một huy hiệu tròn với một đĩa trung tâm thể hiện hình ảnh Lenin nhìn ngang, bao quanh bởi các ống khói, một chiếc máy cày và một toà nhà, hoặc cũng có thể là một nhà máy điện.Một viền mỏng màu đỏ và một vòng tròn các bông lúa mì bao quanh đĩa. Ở trên cùng là hình ảnh búa liềm mạ vàng, và ở dưới cùng là dòng chữ viết tắt tiếng Nga "CCCP" màu đỏ. Chỉ có khoảng 800 huân chương loại này được làm ra.
Mẫu thứ hai và cũng là cuối cùng được trao tặng từ năm 1934 trở đi. Đây là một huy hiệu bằng vàng đặc, bên trong là một đĩa men có in hình chân dung Lenin. Đĩa được bao quanh bởi hai bông lúa mì vàng và một lá cờ đỏ với chữ "LENIN" bằng chữ Cyrillic (ЛЕНИН). Một ngôi sao vàng được đặt ở bên trái và biểu tượng búa liềm ở dưới cùng, cả hai đều bằng men đỏ.
Huân chương ban đầu được đeo bằng đinh ốc bên ngực trái mà không có dải băng. Sau đó, người ta đeo huân chương bằng một dải băng đỏ với những dải màu vàng ở ngoài rìa (xem hình trên). Thanh ruy băng cũng có cùng thiết kế.
Chân dung của Lenin ban đầu được làm bằng bạc ghép vào bằng đinh tán. Sau một thời gian nó được gắn luôn vào một huy hiệu vàng. Nhưng cuối cùng nó lại được làm bằng platin tách rời ra cho đến khi Liên bang Xô viết tan rã vào năm 1991.
Người và đơn vị được trao tặng
Huân chương Lenin đầu tiên được trao tặng cho báo Sự thật của Đoàn Thanh niên Cộng sản (Komsomolskaya Pravda) vào ngày 23 tháng 5 năm 1930. Trong mười đơn vị và người đầu tiên được trao tặng có 5 công ty công nghiệp, 3 phi công, và Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Avel Enukidze. Người đầu tiên được trao tặng chiếc Huân chương Lenin thứ hai là phi công Valery Chkalov vào năm 1936. Một phi công khác là Vladimir Kokkinaki, trở thành người đầu tiên được nhận Huân chương thứ 3 vào năm 1939.
Năm người nước ngoài đầu tiên được nhân gồm một người Đức và bốn người Mỹ (một trong số người Mỹ đó là Frank Bruno Honey —vào ngày 17 tháng 5 năm 1932 được nhận phần thưởng vì đã góp sức kiến thiết nền công nghiệp và nông nghiệp Xô viết từ năm 1931-1934.
Kỉ lục người được nhận nhiều Huân chương Lenin nhất thuộc về Nikolay Patolichev, Bộ trưởng Thương mại Xô viết. Ông đã được trao tặng 12 lần. Những người khác cũng nhiều lần nhận huân chương là:
Trong số các tổ chức và khu vực địa lý, 3 Huân chương Lenin được trao cho:
Huân chương Lenin cuối cùng được trao tặng vào ngày 21 tháng 12 năm 1991.
Liên hệ với văn hoá
Trong bộ phim "Cuộc săn tìm Tháng Mười Đỏ" (The Hunt for Red October), bác sĩ trên Tháng Mười Đỏ kể với thuyền trưởng con tàu, Marko Ramius (Sean Connery) rằng kế hoạch phá huỷ con tàu (và chết cùng các thủy thủ khác trên tàu) chứ không chịu để cho người Mỹ bắt được con tàu và công nghệ bí mật trên tàu, sẽ khiến ông được nhận huân chương.
Trong trò chơi điện tử Metal Gear Solid 3: Snake Eater, nhà khoa học Xô viết Aleksandr Leonovitch Granin mang ra các phần thưởng của mình, trong đó có Huân chương Lenin và kiêu hãnh nói rằng ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng xã hội chủ nghĩa vì đã phát triển hệ thống tên lửa đạn đạo di động với tên gọi SS-1C (hay còn được biết đến với tên Scud).
James Bond nhận được huân chương trong bộ phim A View to Kill sản xuất năm 1985. Huân chương đó được tướng Anatol Gogol trao tặng vì đã cứu nguy cho ngành công nghiệp vi xử lý của nước Mĩ (và do đó, bằng việc phản gián, là ngành công nghiệp vi xử lý Xô viết), sắp bị huỷ hoại bởi tên hung ác Max Zorin. Bộ phim có nói rằng Jame Bond là công dân nước ngoài đầu tiên được trao tặng huy chương, mặc dù lịch sử thì không đúng như vậy. Các nhân vật khác trong phim Jame Bond thường đeo huân chương trên đồng phục.
Trong phim The West Wing, phần Somebody's Going to Emergency, Somebody's Going to Jail, Sam Seaborn, trong khi điều tra một vụ vu cáo điệp viên Xô viết, được Cố vấn An ninh Quốc gia, tiến sĩ Nancy McNally, thông báo về người vị cáo buộc đã được nhận Huân chương Lenin.
Trong bộ phim Indiana Jones và vương quốc sọ người (Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull), đại tá bác sĩ Irina Spalko nói rằng bà đã nhận được 3 huân chương Lenin vì biết mọi thứ trước tất cả những người khác.
Tham khảo
Thể loại:Huân chương và huy chương Liên Xô
Siêu cúp Anh 2016
Siêu cúp Anh 2016 (với tên gọi tiếng Anh: 2016 FA Community Shield được tài trợ bởi McDonald) được diễn ra lần thứ 94 của Siêu cúp Anh, là trận đấu bóng đá diễn ra giữa nhà vô địch Giải bóng đá Ngoại hạng Anh đó là Leicester City và nhà vô địch Cúp FA đó là Manchester United ở mùa bóng 2015/16. Nó được xem là trận đấu khai màn mùa giải EPL mới bắt đầu. Manchester United giành chiến thắng trận đấu với tỷ số 2–1 trên Sân Wembley bằng pha lập công của Jesse Lingard và Zlatan Ibrahimovic, bàn còn lại được ghi bởi tiền đạo Leicester City Jamie Vardy.
Trước trận đấu
Leicester City đủ điều kiện tham dự trận tranh cúp này bởi họ là nhà vô địch Premier League 2015–16. Họ chính thức trở thành nhà vô địch sau khi đối thủ cạnh tranh trực tiếp khi đó là Tottenham Hotspur bị Chelsea cầm hòa với tỷ số 2–2 trên sân Stamford Bridge vào ngày 2 tháng 5 năm 2016. Đây là lần thứ 2, đội bóng này tham dự trận Siêu cúp Anh khi đó với tên gọi FA Charity năm 1971. Ở trận đấu Siêu cúp Anh 1971, họ đã đánh bại Liverpool với tỷ số 1–0.
Manchester United đủ điều kiện tham dự trận tranh cúp này bởi họ là nhà vô địch Cúp FA 2015–16. Họ đã đánh bại Crystal Palace trong trận chung kết Cúp FA vào ngày 21 tháng 5 năm 2016 và qua đó thiết lập kỷ lục số lần vô địch với 12 lần (cùng với Arsenal). Họ tham dự trận đấu Siêu Cúp Anh đây là lần thứ 30 trong lịch sử của đội bóng và đã vô địch kỷ lục 20 lần.
Huấn luyện viên José Mourinho của Manchester United đã tham dự trận Siêu cúp Anh 2 năm liên tiếp trước đó cùng với Chelsea ở trận tranh Siêu cúp Anh 2015.
Liên kết ngoài
2016 Thể loại:Trận đấu của Leicester City F.C. Thể loại:Trận đấu của Manchester United F.C. Thể loại:Bóng đá Anh 2016–17 Thể loại:Luân Đôn năm 2016 Thể loại:Sự kiện tại Sân vận động Wembley
Metalectra mesoscia
Metalectra mesoscia là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Metalectra
Rubus zhaogoshanensis
Liên kết ngoài
Z Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1982
Eilema hova
Eilema hova là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eilema
Anthyllis hegetschweileri
Anthyllis hegetschweileri là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Hegetschweiler-Bodmer) Brügger miêu tả khoa học đầu tiên năm 1888.
Liên kết ngoài
Thể loại:Anthyllis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1888
Anthyllis hegetschweileri
San Jerónimo Zacualpan
San Jerónimo Zacualpan là một đô thị thuộc bang Tlaxcala, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 3066 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang Tlaxcala
Coelichneumon bodmanorum
Coelichneumon bodmanorum là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Coelichneumon
Müslih, Manisa
Müslih là một xã thuộc huyện Manisa, tỉnh Manisa, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 187 người.
Sonchamp
Sonchamp là một xã thuộc tỉnh Yvelines, trong vùng Île-de-France, Pháp, có cự ly khoảng 9 km về phía nam của Rambouillet. Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Sonchampois. Đây là một khu vực nông nghiệp. Các đơn vị giáp ranh là: Orcemont và Prunay-en-Yvelines về phía tây, Ablis về phía nam, Clairefontaine-en-Yvelines, Saint-Arnoult-en-Yvelines và Ponthévrard về phía đông và Rambouillet về phía bắc.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Yvelines
Neckera striata
Liên kết ngoài
Thể loại:Neckera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1828
Lee Seo-jin
Lee Seo Jin (sinh ngày 30 tháng 1 năm 1973) là một diễn viên và chủ trì một vài show truyền hình Hàn Quốc. Anh được biết đến nhiều nhất qua các chương trình thực tế Three Meals a Day và Grandpa Over Flowers. Anh trở nên nổi tiếng khi đóng vai chính trong các bộ phim Damo (2003), Yi San (2007), Gyebaek (2011), và Marriage Contract (2016).
Sự nghiệp
Lee Seo Jin xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1999 trong bộ phim truyền hình House Inside the Waves. Sau một vài vai phụ trên TV, anh đã trở nên nổi tiếng nhờ đóng chính bộ phim truyền hình ăn khách Damo năm 2003, sau đó anh tiếp tục đảm nhận vai chính trong bộ phim truyền hình Phoenix năm 2004 và gặt hái được nhiều thành công khác. Năm 2005, Lee Seo Jin lần đầu giành được vai chính trên màn ảnh rộng trong bộ phim bom tấn hành động năm 2005 Shadowless Sword.
Lee Seo Jin tiếp tục thử sức với các dạng nhân vật khác như một ma cà rồng trong sê-ri phim Freeze (2006), một tay xã hội đen trong Lovers (2006), và một kẻ lừa đảo hình sự trong Soul (2009). Nhưng những vai diễn nhân vật lịch sử vẫn đem lại cho anh nhiều thành công vang dội như Vua Jeongjo của triều đại Joseon trong Yi San (2007), và Tướng Gyebaek của Baekje trong Gyebaek (2011).
Các hoạt động khác
Lee Seo Jin xuất thân từ một gia đình liên quan chặt chẽ đến lĩnh vực tài chính, ngành ngân hàng, vận tải và du lịch. Cả ông nội và bố anh đều là những nhà điều hành tài chính có tầm ảnh hưởng lớn. Seo Jin từng có thời gian du học và nhận được bằng Quản trị kinh doanh của trường Đại học New York. Năm 2011, anh gia nhập công ty Ask Veritas Assets Management, chuyên về sở hữu trí tuệ và đầu tư bất động sản. Lee Seo Jin được bổ nhiệm làm giám đốc điều hành cho bộ phận nội dung toàn cầu của công ty.
Là tình nguyện viên thường xuyên của Habitat for Humanity từ năm 2006, anh được bổ nhiệm làm Đại sứ thiện chí tại Hàn Quốc vào năm 2008 Cùng với Quỹ Nippon  và nhượng quyền thương mại thực phẩm Hàn Quốc - Genesis, Lee Seo Jin đã thành lập "Quỹ Cây Xanh" vào năm 2010, tiến hành các hoạt động trồng lại rừng. Năm 2011, Lee Seo Jin tham gia nỗ lực cứu trợ cho các nạn nhân của trận động đất và sóng thần Nhật Bản. Giống như nhiều người nổi tiếng khác, anh cũng công khai phản đối việc hồi hương cưỡng bức những người đào thoát Bắc Triều Tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học New York Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1973 Thể loại:Nam diễn viên truyền hình Hàn Quốc
Corydalis chrysosphaera
Corydalis chrysosphaera là một loài thực vật có hoa trong họ Anh túc. Loài này được Marquand & Airy Shaw mô tả khoa học đầu tiên năm 192c.
Thiên Hương
Thiên Hương là một xã thuộc huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng, Việt Nam.
Corydalis chrysosphaera
Liên kết ngoài
Thể loại:Corydalis Thể loại:Thực vật được miêu tả năm 192c
Thiên Hương
Xã Thiên Hương có diện tích 5,73 km², dân số năm 1999 là 8800 người, mật độ dân số đạt 1536 người/km².
Bảo tàng Báo chí Việt Nam
Bảo tàng Báo chí Việt Nam (Vietnam Press Museum) nằm trong hệ thống bảo tàng quốc gia, trực thuộc Hội Nhà báo Việt Nam, được Thủ tướng Chính phủ ký quyết định thành lập ngày 28/07/2017. Lễ công bố Quyết định và ra mắt Bảo tàng được tổ chức ngày 16/08/2017. Ngày 19/06/2020, Bảo tàng Báo chí Việt Nam đã hoàn thành không gian trưng bày cố định và chính thức mở cửa đón khách tham quan.
Bảo tàng Báo chí Việt Nam có địa chỉ tại tầng 1-2-3, tòa nhà Hội Nhà báo Việt Nam, đường Dương Đình Nghệ, phường Yên Hòa, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.
Thành lập
Bảo tàng Báo chí Việt Nam hình thành từ ý tưởng, tâm huyết gìn giữ, tôn vinh và phát huy mạnh mẽ truyền thống tốt đẹp của báo chí Việt Nam từ khi ra đời đến nay mà nòng cốt là báo chí cách mạng. Ngày 21.8.2014, Đề án xây dựng Bảo tàng Báo chí Việt Nam do Hội Nhà báo Việt Nam triển khai hoàn thiện đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, trở thành bảo tàng chuyên ngành do Hội Nhà báo Việt Nam quản lý và được bổ sung vào “Quy hoạch tổng thể hệ thống bảo tàng Việt Nam đến năm 2020”.
Từ tháng 8.2014 đến tháng 7.2017, Ban quản lý các dự án thành phần Đề án xây dựng Bảo tàng Báo chí Việt Nam đã triển khai đồng thời các hoạt động nghiên cứu, sưu tầm, xây dựng các bộ sưu tập hiện vật, tài liệu về báo chí và bước đầu xác lập Kho cơ sở, hình thành bộ máy nhân sự, đáp ứng các điều kiện quy định của Luật Di sản và được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xác nhận đủ điều kiện thành lập bảo tàng.
Ngày 28.7.2017, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định thành lập Bảo tàng; Lễ công bố Quyết định và ra mắt Bảo tàng được tổ chức vào ngày 16.8.2017. Ngày 19.6.2020, Bảo tàng Báo chí Việt Nam khánh thành Hệ thống trưng bày thường xuyên và chính thức mở cửa đón khách tham quan.
Nội dung
nhỏ|200px|Biểu tượng ngòi bút và cánh sen trưng bày tại gian Khánh tiết Các không gian trưng bày thường xuyên của Bảo tàng nhằm tái hiện lịch sử ra đời và phát triển của báo chí Việt Nam gắn với lịch sử đất nước và dân tộc; khẳng định những đóng góp to lớn trong các thời kỳ lịch sử từ 1865 đến nay của báo chí, đặc biệt là báo chí yêu nước và cách mạng. Các hiện vật, tài liệu được trưng bày có mục tiêu làm nổi bật sứ mệnh tiên phong của người làm báo Việt Nam các thế hệ, ở các vùng miền từ Nam đến Bắc; cho thấy vai trò xung kích của báo chí - một công cụ hữu hiệu để mở mang dân trí, chấn hưng dân khí, cổ vũ tự cường dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội; là vũ khí sắc bén trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; là nhân tố quan trọng góp phần xây dựng con người và văn hóa Việt Nam hôm nay. nhỏ|200px|Loa bờ bắc sông Bến Hải trưng bày tại gian 1954-1975
Trưng bày gồm 05 phần:
Phần 1: Báo chí Việt Nam giai đoạn 1865-1925
Phần 2: Báo chí Việt Nam giai đoạn 1925-1945
Phần 3: Báo chí Việt Nam giai đoạn 1945-1954
Phần 4: Báo chí Việt Nam giai đoạn 1954-1975
Phần 5: Báo chí Việt Nam giai đoạn 1975 đến nay (Ngoài phần trưng bày cố định còn có các phần trưng bày cập nhật thường xuyên, bao gồm các nội dung chính: Báo chí Việt Nam 1975 - nay; Khám phá và trải nghiệm; Khu vực tra cứu; Khu vực Tưởng niệm; Khu vực trưng bày chuyên đề…)
Các không gian trưng bày của Bảo tàng sau khi đi vào hoạt động đã sớm phát huy công năng, phục vụ ngày càng hiệu quả các nhiệm vụ nghiên cứu, khai thác, giới thiệu và phát huy giá trị di sản báo chí, thu hút ngày càng nhiều khách trong và ngoài nước đến tham quan. Một số sự kiện do Bảo tàng tổ chức đã thu hút được sự quan tâm của đông đảo công chúng các giới, được các cơ quan báo chí đánh giá cao, điển hình là các cuộc Gặp gỡ, Tọa đàm, Trưng bày chuyên đề: “Báo chí Việt Nam - Một thế kỷ đề tài nữ, tác giả nữ”; “Gặp gỡ một số nhà báo tuổi 90”; “Wilfred Burchett - Ấn tượng Hồ Chí Minh và câu chuyện nhà báo chiến trường”; “Nhà báo Đỗ Đức Dục, một tấm lòng tha thiết yêu nghề”; “Nhà báo Quang Đạm: Ngọn bút vinh quang, cuộc đời thanh đạm”; “Nhà báo Trương Vĩnh Ký”; “Nghệ thuật tuyên truyền và đời sống đất nước trong tranh cổ động”; “Báo chí Việt Nam 1865-2020: Những ấn phẩm đầu tiên”, "Báo chí Việt Nam 1946-1954: Từ Thủ đô Hà Nội đến Chiến khu Việt Bắc"…
Bảo tàng đã tổ chức thành công 02 đề tài nghiên cứu khoa học “Phát huy giá trị di sản trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng”, “Bước đầu nghiên cứu, phân loại nhóm hiện vật của Nhà báo Wilfred Burchett tại Bảo tàng Báo chí Việt Nam” và xuất bản 01 đầu sách mang tên “Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng”.
Khen thưởng
Ngày 14 tháng 01 năm 2021, Bảo tàng Báo chí Việt Nam được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen vì có thành tích trong công tác bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa Báo chí cách mạng Việt Nam.
Reithrodontomys paradoxus
Tham khảo
Thể loại:Reithrodontomys Thể loại:Động vật được mô tả năm 1970 Thể loại:Động vật có vú Costa Rica
Bảo tàng Báo chí Việt Nam
Liên kết ngoài
Thể loại:Bảo tàng tại Việt Nam Thể loại:Báo chí Việt Nam
Reichardia
Loài
Chi Reichardia gồm các loài:
Navia huberiana
Navia huberiana là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được L.B.Sm., Steyerm. & H.Rob. mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Paolo Montagna
Paolo Montagna (sinh ngày 28 tháng 5 năm 1976) là một cầu thủ bóng đá người San Marino hiện tại thi đấu cho Cosmos.
Anh ra sân cho Đội tuyển bóng đá quốc gia San Marino trên 40 lần và ra mắt quốc tế năm 1995.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1976 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá San Marino Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia San Marino
Ararat Mirzoyan
Ararat Mirzoyan (Armenian: Արարատ Միրզոյան; sinh ngày 23 tháng 11 năm 1979) là một nhà chính trị người Armenia và hiện đang là Chủ tịch hội đồng an ninh quốc gia Armenia. Với tư cách là một thành viên sáng lập của Đảng Cival Contract, ông đã tranh cử dưới một liên minh chính trị tên là Way Out Allicane trong thời gian bầu cử nghị viện 2017 và được bầu làm đại diện của 1/3 khu vực bầu cử, bao gồm hai thị trấn Malatia-Sebastia và Shengavit vùng lân cận của thành phố Yerevan.
Là một đối thủ mạnh của Serzh Sargsyan, Mirzoyan là một phần nguyên nhân trong cuộc cách mang nhung Armenia năm 2018 chống lại sự chuyển tiếp của Sargsyan từ Tổng thống tới Thủ tướng. Đặc biệt, vào 11 tháng 4 năm 2018, ông đã đốt pháo sáng trong một phát biểu ở Hội đồng an ninh quốc gia để kêu gọi sự chú ý vào những kế hoạch kháng nghị, thứ cuối cùng đã làm cho Sargsyan phải từ chức.
Vào tháng 5 năm 2018, sau khi Nikol Pashinyan thay Sargsyan làm Thủ tướng, Mirzoyan đã được bổ nhiệm làm Phó thủ tướng thứ nhất dưới chính quyền mới, với vị trí này ông đã phải từ bỏ chức vụ của ông ở Nghị viện.
Vào 10 tháng 11 năm 2020, những người biểu tình đã chiếm tòa nhà Nghị viện và lôi Mirzoyan từ một chiếc xe hơi, yêu cầu để biết chỗ ở của Thủ tướng Nikol Pashinyan, người đã tuyên bố một hiệp định hòa bình với Azerbaijan  chỉ vài giờ để kết thúc chiến tranh Nagorno-Karabakh. Mirzoyan đã bị đánh bởi một đám đông và sau đó được đưa vào bệnh viện, nơi ông đã trải qua phẫu thuật và được cho là trong tình trạng tốt.
Helicteres isora
Helicteres isora là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Liên kết ngoài
Thể loại:Helicteres Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Itame pinetaria
Itame pinetaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Itame
Wakarumbia pallescens
Tham khảo
Thể loại:Wakarumbia
Scotland
Tô Cách Lan hay Scotland (phiên âm tiếng Việt: Xcốt-len, phát âm tiếng Anh:, Alba ) là một quốc gia thuộc Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland. Scotland chiếm một phần ba diện tích phía bắc của đảo Anh, có biên giới với Anh ở phía nam, Đại Tây Dương bao quanh các mặt còn lại: trong đó biển Bắc ở phía đông, và eo biển Bắc cùng biển Ireland ở phía tây-nam. Ngoài phần đại lục trên đảo Anh, quốc gia còn có hơn 790 đảo, trong đó có quần đảo Phương Bắc và Hebrides.
Edinburgh là thủ đô và thành phố lớn thứ nhì của Scotland, và là trung tâm của vận động Khai sáng Scotland trong thế kỷ XVIII, cuộc vận động này biến đổi Scotland thành một trong các cường quốc thương nghiệp, tri thức, và công nghiệp của châu Âu. Glasgow là thành phố lớn nhất của Scotland, từng là một trong các thành thị công nghiệp hàng đầu thế giới và hiện là trung tâm của vùng đô thị Đại Glasgow. Vùng biển của Scotland gồm một khu vực lớn trên Bắc Đại Tây Dương và biển Bắc, có các trữ lượng dầu thô lớn nhất trong Liên minh châu Âu. Điều này giúp cho thành phố lớn thứ ba của Scotland là Aberdeen được nhận danh hiệu là thủ đô dầu thô châu Âu.
Trong Sơ kỳ Trung Cổ, Vương quốc Scotland xuất hiện với vị thế một quốc gia độc lập có chủ quyền. Sau khi Quốc vương James VI của Scotland kế vị vương vị của Anh và Ireland vào năm 1603, Scotland tham gia một liên minh cá nhân với hai vương quốc này. Đến ngày 1 tháng 5 năm 1707, Scotland tham gia một liên minh chính trị với Anh để hình thành một Vương quốc Đại Anh. Liên minh này là kết quả từ Hiệp ước Liên hiệp được thỏa thuận vào năm 1706 và được ban hành theo hai Đạo luật Liên hiệp được Nghị viện của hai quốc gia thông qua, bất chấp phản đối đại chúng và những vụ bạo động chống liên hiệp tại Edinburgh, Glasgow, và các nơi khác. Đại Anh sau đó tham gia một liên minh chính trị với Ireland vào ngày 1 tháng 1 năm 1801 để hình thành Vương quốc Liên hiệp Đại Anh và Ireland.
Hệ thống tư pháp của Scotland vẫn tách biệt với các hệ thống tư pháp của Anh và Wales hay Bắc Ireland, và Scotland thiết lập các quyền hạn riêng biệt trong pháp luật công cộng và cá nhân. Việc tiếp tục tồn tại những thể chế tư pháp, giáo dục và tôn giáo riêng biệt với phần còn lại của Vương quốc Liên hiệp góp phần vào tính liên tục của văn hóa Scotland và bản sắc dân tộc kể từ khi Liên hiệp vào năm 1707. Sau một cuộc trưng cầu dân ý vào năm 1997, Nghị viện Scotland được tái triệu tập vào năm 1999, có quyền lực trên nhiều lĩnh vực nội vụ. Đến tháng 5 năm 2011, Đảng Dân tộc Scotland giành đa số quá bán trong Nghị viện Scotland. Sau đó, một cuộc trưng cầu dân ý được tổ chức vào năm 2014. Scotland có đại diện trong Liên minh châu Âu và được phân sáu ghế trong Nghị viện châu Âu.
Từ nguyên
Nguồn gốc địa danh "Scotland" xuất xứ từ danh từ Scoti, vốn là tên người La Mã đặt cho thổ dân người Gael. Scotia tức "đất của người Gael" ban đầu được dùng để chỉ Ireland nhưng đến thế kỷ 11 thì Scotia được dùng để chỉ riêng vùng đất của người Gael phía bắc sông Forth tức là Scotland ngày nay.
Ngoài ra địa danh Albania hay Albany cũng được dùng một thời để chỉ Scotland, rút từ chữ Alba trong tiếng Gael. Từ thời Hậu kỳ Trung Cổ trở đi thì danh từ Scotland (chỉ địa vực) và Scots (chỉ dân tộc) mới trở nên phổ biến.
Trong tiếng Việt, nước này còn được gọi là Tô Cách Lan và Ê-cốt. Tức phiên âm chữ Nho "蘇格蘭". Người Việt cũng dùng danh hiệu Ê-cốt, tức gọi theo tiếng Pháp: Écosse /ekɔs/.
Địa lý
thumb|Bãi biển Traigh Seilebost trên đảo Harris phía tây bắc Scotland
Đại lục Scotland nằm về phía bắc và chiếm một phần ba diện tích của đảo Anh, đảo này nằm ngoài khơi bờ biển tây bắc châu Âu lục địa. Tổng diện tích của Scotland là 78.772 km². Biên giới trên bộ duy nhất của Scotland là với Anh, có chiều dài 96 km và nằm giữa lưu vực sông Tweed trên bờ biển phía đông và vịnh Solway tại phía tây. Scotland giáp Đại Tây Dương trên bờ biển phía tây và giáp biển Bắc trên bờ biển phía đông. Đảo Ireland chỉ cách 21 km tính từ bán đảo Kintyre phía tây nam Scotland; Na Uy nằm cách 305 km về phía đông và quần đảo Faroe nằm cách 270 km về phía bắc.
Phạm vi lãnh thổ của Scotland về tổng thể được lập ra theo Hiệp định York năm 1237 giữa hai vương quốc Scotland và Anh và Hiệp định Perth năm 1266 giữa Scotland và Na Uy. Các ngoại lệ quan trọng gồm đảo Man để mất vào tay Anh trong thế kỷ XIV; các nhóm đảo Orkney và Shetland thu được từ Na Uy vào năm 1472; và Berwick-upon-Tweed để mất cho Anh vào năm 1482.
Trung tâm địa lý của Scotland nằm cách vài km tính từ làng Newtonmore thuộc Badenoch. Điểm cao nhất Scotland là đỉnh của Ben Nevis với độ cao 1.344 m trên mực nước biển, còn sông dài nhất Scotland là sông Tay với chiều dài 190 km.
Địa chất và địa mạo
left|thumb|upright|Bản đồ địa hình Scotland Toàn bộ Scotland bị các phiến băng bao phủ trong các kỷ băng hà thế Pleistocen và cảnh quan chịu tác động nhiều từ việc đóng băng. Theo quan điểm địa chất, Scotland có ba phân vùng chính. Highlands and Islands (vùng cao và đảo) nằm về phía bắc và phía tây của đứt đoạn ranh giới Highland chạy từ Arran đến Stonehaven. Bộ phận này phần lớn gồm các đá cổ từ kỷ Cambri và tiền Cambri, nó được nâng lên trong kiến tạo sơn Caledonia muộn. Xen kẽ là đá mác ma xâm nhập thuộc kỷ nguyên gần đây hơn, tàn dư của nó hình thành các khối núi như Cairngorms và Cuillins trên đảo Skye.
Một ngoại lệ đáng kể ở trên là thành lớp chứa hoá thạch của đá cát kết đỏ cũ, phát hiện chủ yếu dọc bờ biển vịnh Moray. Highlands nhìn chung có địa hình nhiều núi và có các điểm cao nhất của quần đảo Anh. Scotland có trên 790 đảo, được phân thành bốn nhóm chính: Shetland, Orkney, Nội Hebrides và Ngoại Hebrides. Scotland có một số thực thể nước gồm Loch Lomond và Loch Ness. Một số phần của đường bờ biển gồm có machair, một loại đất đồng cỏ đụn cát thấp.
Central Lowlands (miền trung đất thấp) là một thung lũng tách giãn chủ yếu gồm các thành hệ Đại Cổ sinh. Nhiều trầm tích này có tầm quan trọng về kinh tế do tại đó có đá chứa than và sắt, cung ứng cho cách mạng công nghiệp tại Scotland. Khu vực này cũng trải qua hiện tượng núi lửa mạnh, đỉnh Arthur's Seat tại Edinburgh là tàn dư của một núi lửa từng lớn hơn nhiều. Khu vực này tương đối thấp, song các ngọn đồi như Ochil và Campsie Fells hiếm khi xa khỏi tầm mắt.
Southern Uplands (vùng cao miền nam) là một dãy các ngọn đồi chạy dài khoảng 200 km, giao cắt với nhiều thung lũng rộng. Chúng nằm tại phía nam của đường đứt đoạn thứ nhì (đứt đoạn vùng cao miền nam) chạy từ Girvan đến Dunbar. Nền địa chất phần lớn gồm trầm tích kỷ Silur nằm cách nay 4–500 triệu năm trước. Điểm cao nhất Southern Uplands là Merrick với 843 m.  Southern Uplands có ngôi làng nằm ở độ cao lớn nhất tại Anh Quốc, đó là Wanlockhead với độ cao 430 m trên mực nước biển.
Khí hậu
thumb|right|Đảo [[Tiree ở phía tây là một trong những nơi nhiều nắng nhất tại Scotland]] Khí hậu Scotland có tính ôn hoà và đại dương, có xu hướng rất hay thay đổi. Do có hơi ấm từ hải lưu Gulf Stream từ Đại Tây Dương, Scotland có mùa đông dịu hơn nhiều (song mùa hè mát hơn và mưa nhiều hơn) so với các khu vực có vĩ độ tương tự, như Labrador, miền nam Scandinavia, hay bán đảo Kamchatka bên bờ kia lục địa Á-Âu. Tuy nhiên, nhiệt độ tại Scotland nhìn chung là thấp hơn so với phần còn lại của Anh Quốc, nhiệt độ thấp nhất từng ghi nhận được tại Anh Quốc là -27,2 °C đo tại Braemar trên dãy Grampian vào ngày 11 tháng 2 năm 1895. Nhiệt độ trung bình cao nhất trong ngày vào mùa đông là 6 °C tại Lowlands, còn trung bình cao nhất trong ngày vào mùa hè là 18 °C. Nhiệt độ cao nhất từng ghi nhận được là 32,9 °C tại Greycrook, Scottish Borders vào ngày 9 tháng 8 năm 2003.
Miền tây Scotland thường ấm hơn so với miền đông nhờ ảnh hưởng của các dòng hải lưu trên Đại Tây Dương và nhiệt độ mặt nước biển thấp hơn trên biển Bắc. Tiree thuộc nhóm đảo Nội Hebrides là một trong những nơi nhiều nắng nhất Scotland, với trên 300 giờ nắng trong tháng 5 năm 1975. Lượng mưa tại Scotland khác biệt theo vùng, cao nguyên miền tây Scotland là nơi có mưa nhiều nhất, với lượng hàng năm tại một vài nơi vượt trên 3.000 mm. Phần lớn vùng thấp của Scotland có lượng mưa dưới 800 mm mỗi năm. Tuyết lớn ít khi xuất hiện tại vùng thấp, song phổ biến dần theo độ cao. Braemar trung bình mỗi năm có 59 ngày có tuyết rơi, trong khi nhiều khu vực ven biển trung bình mỗi năm có ít hơn 10 ngày có tuyết rơi.
Động thực vật
left|thumb|Một cá thể [[thỏ núi (Lepus timidus) tại làng Findhorn]] Sinh vật hoang dã của Scotland mang đặc trưng của vùng tây-bắc châu Âu, song một vài loài thú lớn như linh miêu, gấu nâu, sói, nai, moóc bị săn bắn đến tuyệt chủng từ thời kỳ trước đây. Scotland có nhiều cá thể hải cẩu và các khu làm tổ quan trọng quốc tế của nhiều loại chim biển như ó biển. Đại bàng vàng có tầm quan trọng của một biểu trưng quốc gia.
Trên các đỉnh núi cao, có thể trông thấy các loài như gà gô trắng, thỏ núi và chồn ecmin. Tàn dư của rừng thông Scot bản địa vẫn tồn tại và trong các khu vực này có chim mỏ chéo Scotland, là loài chim đặc hữu và có xương sống duy nhất của Anh Quốc, ngoài ra còn có các loài capercaillie, mèo hoang Scotland, sóc đỏ và chồn thông. Nhiều loài động vật được đưa lại vào Scotland, như đại bàng biển đuôi trắng vào năm 1975, và diều hâu đỏ trong thập niên 1980, và có các dự án thử nghiệm liên quan đến hải ly và lợn rừng. Ngày nay, phần lớn rừng Caledonia bản địa còn lại nằm trong vườn quốc gia Cairngorms, và tàn dư của rừng còn lại trong 84 địa điểm khắp Scotland. Trên bờ biển phía tây, tàn dư của rừng mưa Celt cổ đại vẫn còn, đặc biệt là trên bán đảo Taynish, các rừng này đặc biệt hiếm do mức độ phá rừng cao trong suốt lịch sử Scotland.
Lịch sử sơ khởi
Lãnh thổ Scotland hiện nay từng nhiều lần bị băng hà bao phủ, do vậy làm mất đi bất kỳ vết tích về việc loài người định cư có thể có trước thời đại đồ đá giữa. Người ta cho rằng sau thời băng hà, nhóm người săn bắn hái lượm đầu tiên đến Scotland là vào khoảng 12.800 năm trước, do vỉa băng rút đi sau kỷ băng hà cuối.
Các nhóm người định cư bắt đầu xây dựng những ngôi nhà cố định đầu tiên được biết đến trên đất Scotland vào khoảng 9.500 năm trước, và các ngôi làng đầu tiên xuất hiện vào khoảng 6.000 năm trước. Ngôi làng Skara Brae được bảo tồn tốt trên đảo chính Orkney có niên đại từ thời kỳ này. Các di chỉ cư trú, mộ táng và nghi lễ đồ đá mới đặc biệt phổ biến và được bảo tồn tốt tại quần đảo phía Bắc và quần đảo phía Tây, những nơi đó thiếu cây nên hầu hết công trình được xây bằng đá tại địa phương.
Scotland có thể là bộ phận của một văn hóa mậu dịch hàng hải thời kỳ đồ đồng muộn gọi là Thời kỳ đồ đồng Đại Tây Dương, bao gồm các quốc gia Celt, và các khu vực nay thuộc Anh, Pháp, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha.
Ảnh hưởng của La Mã
thumb|left|Phiến đá phát hiện tại [[Bo'ness có niên đại khoảng năm 142, miêu tả kỵ binh La Mã giẫm đạp người Pict.]]
Thời sơ sử thành văn của Scotland bắt đầu khi thế lực của Đế quốc La Mã lan đến miền nam và miền trung đảo Anh, người La Mã chiếm đóng lãnh thổ nay là Anh và Wales, quản lý nơi đó với vị thế là tỉnh Britannia. Người La Mã xâm chiếm và chiếm đóng miền nam Scotland trong nhiều giai đoạn ngắn.
Theo sử gia La Mã Tacitus, người Caledonia "chuyển sang kháng cự vũ trang với quy mô lớn", tấn công các pháo đài La Mã và chạm trán lẻ tẻ với các quân đoàn. Trong một cuộc tấn công bất ngờ vào ban đêm, người Caledonia gần như quét sạch toàn bộ quân đoàn 9 cho đến khi họ được các kỵ binh của Agricolia ứng cứu. Năm 83–84, Tướng quân Gnaeus Julius Agricola đánh bại người Caledonia trong trận Mons Graupius. Sau khi người La Mã chiến thắng, các pháo đài của họ được lập nên trong thời gian ngắn dọc Gask Ridge gần đứt đoạn ranh giới Highland. Ba năm sau trận đánh, quân La Mã triệt thoái đến Southern Uplands (vùng cực nam Scotland).
Người La Mã chiếm đóng quân sự một bộ phận đáng kể của miền bắc Scotland chỉ trong khoảng 40 năm; song ảnh hưởng của họ tại miền nam là điều đáng kể từ giữa thế kỷ I đến thế kỷ V, đó là nơi cư trú của các bộ lạc Briton như Votadini và Damnonii. Thuật ngữ tiếng Wales Hen Ogledd ("bắc cũ") được các học giả sử dụng để miêu tả khu vực nay là miền bắc Anh và miền nam Scotland trong giai đoạn người nói tiếng Briton cư trú khoảng năm 500 đến năm 800. Theo các văn bản từ thế kỷ IX và X, vương quốc Dál Riata của người Gael được thành lập trong thế kỷ VI tại miền tây Scotland. Quan điểm 'truyền thống' là những người định cư từ Ireland lập nên vương quốc này, họ đem theo ngôn ngữ và văn hóa Gael. Tuy nhiên một số nhà khảo cổ học thì cho rằng không có bằng chứng khảo cổ học hay địa danh học về một cuộc di cư hay tiếp quản bởi một nhóm nhỏ tinh hoa.
Trung Cổ
thumb|right|upright|Phiến đá Pict hạng I tại Aberlemno, gọi là Aberlemno 1 Vương quốc của người Pict (có căn cứ tại Fortriu đến thế kỷ VI) là nhà nước phát triển thành "Alba" hay "Scotland". Quá trình phát triển của "Pictland" theo lời sử gia Peter Heather là một phản ứng tự nhiên trước chủ nghĩa đế quốc La Mã. Quan điểm khác nhấn mạnh vào trận Dun Nechtain năm 685 giữa người Pict và Northumbria, và thời gian cai trị của Bridei m. Beli (671–693), cùng giai đoạn củng cố khác dưới quyền cai trị của Óengus mac Fergusa (732–761).
Từ căn cứ lãnh thổ tại miền đông Scotland phía bắc sông Forth và phía nam sông Oykel, vương quốc giành được quyền kiểm soát các vùng đất nằm về phía bắc và nam. Đến thế kỷ XII, các quốc vương của Alba sáp nhập vào lãnh thổ của mình vùng đất nói tiếng Anh tại phía đông nam và giành được quyền bá chủ đối với các khu vực Galloway nói tiếng Gael và Caithness nói tiếng Norse; đến cuối thế kỷ XIII, vương quốc đạt đến biên giới tương tự Scotland hiện tại. Tuy nhiên, các quá trình biến đổi văn hóa và kinh tế bắt đầu từ thế kỷ XII khiến Scotland có diện mạo rất khác biệt vào Hậu kỳ Trung Cổ. Lực đẩy cho thay đổi này là thời kỳ cai trị của David I và cách mạng David. Chế độ phong kiến, tái tổ chức chính quyền và các thị trấn được công nhận pháp lý đầu tiên được bắt đầu trong giai đoạn này. Những điều này cùng với sự nhập cư của các hiệp sĩ và giáo sĩ người Pháp và người Anh gốc Pháp tạo thuận lợi cho thẩm thấu văn hóa, do đó vùng thấp và ven biển của lãnh thổ gốc của vương quốc tại phía đông chuyển sang nói tiếng Anh giống vùng đông nam mới giành được, trong khi phần còn lại của quốc gia vẫn nói tiếng Gael, ngoại trừ các quần đảo Orkney và Shetland tại phía bắc, hai quần đảo này nằm dưới quyền cai trị của người Norse cho đến năm 1468. Nhà nước Scotland bước vào một giai đoạn phần lớn là thành công và ổn định từ thế kỷ XII đến thế kỷ XIV, có hòa bình tương đối với Anh, các liên kết mậu dịch và giáo dục phát triển tốt với châu Âu lục địa và tài năng văn hóa John Duns Scotus trở thành một trong các triết gia quan trọng và có ảnh hưởng nhất châu Âu.
thumb|upright|left|Đài tưởng niệm Wallace dành cho [[William Wallace, anh hùng Scotland thế kỷ XIII.]] Quốc vương Alexander III mất vào tháng 3 năm 1286, cháu ngoại của ông là Công chúa Margaret của Na Uy kế vị song chết yểu, phá vỡ dòng kế vị nhiều thế kỷ của các quốc vương Scotland và làm tiêu tan 200 năm hoàng kim. Edward I của Anh được mời phân xử giữa những người yêu sách vương vị Scotland. John Balliol được tuyên bố là quốc vương vào cuối năm 1292, Edward I được công nhận là Chúa tể tối cao của Scotland và dần phá hoại quyền uy của John Balliol. Năm 1294, Balliol và các lãnh chúa Scotland khác từ chối yêu cầu của Edward I về việc phục vụ trong quân đội của ông chống lại Pháp. Thay vào đó, nghị viện của Scotland phái sứ giả đến Pháp để đàm phán về một liên minh. Scotland và Pháp ký kết một hiệp định vào ngày 23 tháng 10 năm 1295, khởi đầu một liên minh lâu dài. Chiến tranh xảy ra và Quốc vương John Balliol bị Edward I phế truất, Edward I nắm quyền kiểm soát cá nhân đối với Scotland. Andrew Moray và William Wallace ban đầu nổi lên thành các thủ lĩnh chính của phong trào kháng Anh gọi là Chiến tranh độc lập Scotland (1296–1328).
Tính chất của cuộc đấu tranh thay đổi đáng kể khi Bá tước Robert the Bruce của Carrick giết kình địch của mình là John Comyn vào năm 1306. Ông sau đó đăng cơ làm quốc vương (với hiệu Robert I). Robert I chiến đấu nhằm khôi phục độc lập của Scotland trong vòng hơn 20 năm, chiến thắng trong trận Bannockburn vào năm 1314 chứng minh người Scot đã giành lại quyền kiểm soát vương quốc của họ. Năm 1315, em trai của Robert I là Edward Bruce trong một giai đoạn ngắn được bổ nhiệm làm Thượng vương Ireland khi Scotland xâm chiếm bất thành Ireland nhằm tăng cường vị thế của Scotland trong chiến tranh với Anh. Năm 1320, tuyên bố độc lập thành văn đầu tiên của thế giới là Tuyên ngôn Arbroath nhận được ủng hộ của Giáo hoàng Gioan XXII, khiến quân vương của Anh công nhận pháp lý đối với chủ quyền của Scotland.
Tuy nhiên, chiến tranh với Anh tiếp tục trong vài thập niên sau khi Robert I mất. Một cuộc nội chiến giữa triều đại Bruce và các kình địch trường kỳ Comyn-Balliol kéo dài cho đến giữa thế kỷ XIV. Mặc dù triều đại Bruce thắng lợi, nhưng do David II không có người kế tự nên người cháu họ con em gái của ông là Robert II lên ngôi và lập ra triều đại Stewart. Triều đại Stewart cai trị Scotland trong phần còn lại của thời kỳ Trung Cổ. Scotland dưới quyền nhà Stewart trải qua thịnh vượng lớn từ cuối thế kỷ XIV qua Phục hưng Scotland đến Cải cách tôn giáo. Điều này đạt được bất chấp chiến tranh liên miên với Anh, phân ly gia tăng giữa vùng Highlands và Lowlands, và một lượng lớn thành viên vương tộc.
Thời kỳ cận đại
thumb|right|upright|[[James I của Anh|James VI kế thừa vương vị Anh và Ireland vào năm 1603.]] Năm 1502, James IV của Scotland ký kết hiệp định hòa bình vĩnh viễn với Henry VII của Anh. James IV cưới con gái của Henry VII là Margaret Tudor, tạo cơ sở cho liên minh các vương quốc sau này. Đối với Henry, liên hôn với một trong các nền quân chủ uy tín nhất châu Âu tạo tính hợp pháp cho dòng Tudor mới nắm quyền tại Anh. Một thập niên sau, James IV đưa ra quyết định gây họa là xâm chiếm Anh nhằm ủng hộ Pháp theo liên minh giữa hai bên. Ông là quân chủ cuối cùng tại Anh Quốc tử chiến, đó là trong trận Flodden. Trong vòng một thế hệ, liên minh giữa Scotland và Pháp kết thúc theo Hiệp định Edinburgh. Pháp chấp thuận rút toàn bộ lực lượng trên bộ và trên biển. Cũng trong năm 1560, John Knox thực hiện mục tiêu đưa Scotland trở thành quốc gia Tin Lành, và nghị viện của Scotland hủy bỏ quyền uy của giáo hoàng tại Scotland. Nữ vương Mary của Scotland là một tín đồ Công giáo và từng là vương hậu nước Pháp, bà bị buộc thoái vị vào năm 1567.
Năm 1603, James VI của Scotland kế thừa vương vị của Vương quốc Anh và Vương quốc Ireland, trở thành Quốc vương James I của Anh và Ireland, ông rời Edinburgh đến Luân Đôn. Ngoại trừ một giai đoạn ngắn thời Bảo hộ công Cromwell, Scotland duy trì là một quốc gia riêng biệt, song có xung đột đáng kể giữa quân chủ và những người Minh ước (Covenanter) về hình thức cai quản giáo hội. Trong Cách mạng Vinh Quang 1688–89, Quốc vương James VII của Scotland và II của Anh bị Quốc hội Anh phế truất để ủng hộ William và Mary.
Giống một số quốc gia khác như Pháp, Na Uy, Thụy Điển và Phần Lan, Scotland hứng chịu các nạn đói trong thập niên 1690. Tử vong, sinh sản giảm và xuất cư tăng khiến dân số nhiều nơi trong nước giảm từ 10-15%.
Năm 1698, Công ty Scotland thử nghiệm dự án chiếm lấy một thuộc địa mậu dịch trên eo đất Panama. Hầu như mọi địa chủ Scotland có tiền nhàn rỗi đều được cho là đầu tư vào kế hoạch Darien. Kế hoạch thất bại khiến các địa chủ này phá sản, song các thị trấn thì không. Tuy thế, việc giới địa chủ phá sản, cùng với mối đe dọa Anh xâm chiếm, giữ vai trò hàng đầu trong việc thuyết phục giới tinh hoa Scotland ủng hộ liên hiệp với Anh. Ngày 22 tháng 7 năm 1706, Hiệp định Liên hiệp được đại biểu của quốc hội hai bên tán thành, và đến năm sau hai đạo luật liên hiệp được hai quốc hội thông qua để lập nên Vương quốc Anh thống nhất có hiệu lực từ 1 tháng 5 năm 1707; tồn tại phản đối trong quần chúng và các cuộc bạo loạn chống liên hiệp tại Edinburgh, Glasgow, và những nơi khác.
Thế kỷ XVIII
thumb|left|Miêu tả của David Morier về [[trận Culloden]] Do thuế quan mậu dịch với Anh bị bãi bỏ, mậu dịch của Scotland bùng nổ, đặc biệt là với các thuộc địa của Anh tại châu Mỹ. Tàu tốc hành của các thương nhân Tobacco Lords (vua thuốc lá) tại Glasgow là tàu nhanh nhất trên hành trình đến Virginia. Cho đến trước Cách mạng Mỹ vào năm 1776, Glasgow là cảng thuốc lá đứng đầu thế giới, chi phối mậu dịch thế giới. Cách biệt về của cải giữa tầng lớp thương nhân vùng Lowlands và những gia tộc xưa tại vùng Highlands tăng lên, mở rộng nhiều thế kỷ chia rẽ.
Phong trào phục hồi vương vị cho dòng Stuart bị phế truất (phong trào Jacobite) được nhiều ủng hộ tại vùng Highlands và đông bắc của Scotland, đặc biệt là trong các tín đồ ngoài phái Trưởng Lão như Công giáo La Mã và Thánh Công Hội. Tuy nhiên, hai cuộc khởi nghĩa của phong trào Jacobite vào năm 1715 và 1745 bị thất bại trong mục tiêu loại bỏ vương vị Anh Quốc của gia tộc Hanover. Mối đe dọa của phong trào Jacobite đối với Anh Quốc và các quân chủ nước này kết thúc trên thực tế trong trận Culloden năm 1746, đây là hội chiến cuối cùng của Anh Quốc. Kết quả này mở đường cho hành động loại bỏ quy mô lớn cư dân bản địa của vùng Highlands và Islands, được gọi là Highland Clearances (dọn quang cao nguyên).
Khai sáng Scotland và cách mạng công nghiệp biến Scotland thành một cỗ máy trí thức, thương nghiệp và công nghiệp Do phong trào Jacobite kết thúc và liên hiệp với Anh, hàng nghìn người Scots mà chủ yếu là từ vùng Lowlands đã nắm giữ nhiều chức vụ quyền lực trong chính trị, công vụ, quân đội, kinh tế, doanh nghiệp thuộc địa và các lĩnh vực khác khắp Đế quốc Anh mới hình thành. Sử gia Neil Davidson viết rằng "sau năm 1746 người Scot tham gia sinh hoạt chính trị với mức độ hoàn toàn mới, đặc biệt là bên ngoài Scotland." Davidson cũng nói "trái với việc là 'ngoại vi' đối với kinh tế Anh Quốc, Scotland mà chính xác hơn là Lowlands nằm tại nòng cốt của nó."
Thế kỷ XIX
thumb|right|Shipping on the Clyde, by [[John Atkinson Grimshaw, 1881]] Đạo luật Cải cách Scotland 1832 gia tăng số nghị sĩ Scotland trong Quốc hội Anh Quốc và mở rộng quyền bầu cử cho nhiều người hơn thuộc tầng lớp trung lưu. Từ giữa thế kỷ XIX, ngày càng có nhiều yêu cầu về quyền tự quản cho Scotland và chức vụ bộ trưởng phụ trách Scotland được khôi phục. Đến cuối thế kỷ XIX, các thủ tướng của Anh Quốc có nguồn gốc từ Scotland gồm có William Gladstone, và Bá tước xứ Rosebery. Vào cuối thế kỷ này, tầng lớp lao động gia tăng tầm quan trọng với dấu mốc là chiến thắng của Keir Hardie trong bầu cử năm 1888, dẫn đến hình thành Công đảng Scotland, đảng này sáp nhập vào Công đảng Độc lập vào năm 1895, có thủ lĩnh là Hardie.
Glasgow trở thành một trong các thành thị lớn nhất thế giới, mang danh "thành phố thứ nhì của Đế quốc" sau Luân Đôn. Sau năm 1860, các xưởng đóng tàu Clydeside tại Glasgow chuyên đóng tàu hơi nước làm từ sắt (từ thép sau năm 1870), chúng nhanh chóng thay thế các tàu gỗ của các đội tàu thương nghiệp và quân sự trên thế giới. Thành phố này trở thành trung tâm đóng tàu vượt trội trên thế giới. Phát triển công nghiệp mang đến việc làm và của cải, song nhà ở, quy hoạch đô thị và điều kiện y tế công cộng không theo kịp tốc độ của nó, và trong một khoảng thời gian điều kiện sinh hoạt tại một số thành thị trở nên tồi tệ khi có quá đông người, mức tử vong trẻ sơ sinh cao, và tỷ lệ mắc lao tăng.
thumb|left|upright|[[Walter Scott, loạt tiểu thuyết của ông giúp xác định bản sắc Scotland trong thế kỷ XIX.]] Khai sáng Scotland theo truyền thống được nhìn nhận là kết thúc vào cuối thế kỷ XVIII, song việc Scotland có đóng góp lớn hơn tỷ lệ dân số cho khoa học và văn học Anh Quốc tiếp tục trong 50 năm nữa hoặc hơn thế, nhờ công của các nhân vật như các nhà vật lý học James Clerk Maxwell và Huân tước Kelvin, cùng các kỹ sư và nhà phát minh James Watt và William Murdoch, công việc của họ có tính quyết định đối với phát triển kỹ thuật trong cách mạng công nghiệp trên toàn Anh Quốc. Về văn học, nhân vật thành công nhất vào giữa thế kỷ XIX là Walter Scott. Tác phẩm văn xuôi đầu tiên của ông là Waverley được xuất bản vào năm 1814, nó thường được cho là tiểu thuyết lịch sử đầu tiên. Sự nghiệp thành công của Walter Scott giúp định nghĩa và truyền bá bản sắc văn hoá Scotland.