cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Co thắt bao xơ
Co thắt bao xơ là hiện tượng vỏ xơ cứng xuất hiện xung quanh túi đặt ngực trong khoang ngực một thời gian sau phẫu thuật nâng ngực. Đây là phản ứng tự nhiên của hệ miễn dịch cơ thể đối với các vật thể lạ được cấy ghép vào cơ thể. Chúng có thể là đinh, nẹp, vít xương cũng như túi đặt ngực.
Có nhiều mức độ khác nhau của hiện tượng co thắt bao xơ như:
Nguyên nhân gây co thắt bao xơ
Co thắt bao xơ trong nâng ngực xảy ra khi các viên nang sợi collagen thắt chặt và bóp cứng các mô cấy ngực. Co thắt bao xơ là một biến chứng y tế có thể rất đau đớn và bất tiện cho bệnh nhân, và có thể làm mất vẻ đẹp thẩm mỹ của các túi đặt ngực và bầu vú. Mặc dù nguyên nhân của co thắt bao xơ là không rõ ràng, nhưng chủ yếu nguyên nhân hình thành co thắt bao xơ là do nhiễm khuẩn, vỡ  vỏ mô cấy ngực, rò rỉ của silicone-gel trong mô cấy ra ngoài và tụ máu và phản ứng phòng vệ của cơ thể người bệnh.
Giải pháp xử lý khi có co thắt bao xơ
Giải pháp tốt nhất là phẫu thuật cắt bỏ bao xơ xung quanh túi nâng ngực, tháo bỏ túi và đặt lại túi nâng ngực mới. Ngoài ra có thể sử dụng những phương pháp xử lý bao xơ không cần phẫu thuật như: massage, siêu âm ngoài, điều trị bằng thuốc Accolate, Singulair hoặc liệu pháp điện từ trường xung.
Đọc thêm
Thể loại:Vú Thể loại:Phẫu thuật tạo hình
Untereisesheim
Untereisesheim là một thị xã ở huyện Heilbronn trong bang Baden-Württemberg ở nước Đức. Đô thị này có diện tích 3,67 km², dân số thời điểm 31 tháng 6 năm 2006 là 4101 người.
Canadian Open
Canada Open, Canadian Open hay Canada Mở rộng có thể đề cập đến:
Astiphromma granigerum
Astiphromma granigerum là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Astiphromma
Simone Schwarz-Bart
Simone Schwarz-Bart (sinh ra Simone Brumant vào ngày 8 tháng 1 năm 1938) là một tiểu thuyết gia và nhà viết kịch người Pháp gốc Guadeloupe. Bà là một người nhận giải Grand Prix des speechrices de Elle.
Đời sống
Simone Brumant sinh ngày 8 tháng 1 năm 1938 tại Saintes thuộc vùng Charente-Maritime của Pháp. Tuy nhiên, nơi sinh của bà không rõ ràng, vì bà cũng đã tuyên bố rằng bà được sinh ra ở Pointe-à-Pitre, Guadeloupe.
Cha mẹ bà là người gốc Guadeloupe. Cha bà là một người lính trong khi mẹ bà là một giáo viên. Khi chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra, cha bà ở lại Pháp để chiến đấu, còn bà và mẹ của bà trở về Guadeloupe.
Bà học tại Pointe-à-Pitre, tiếp theo là Paris và Dakar.
Vào năm 18 tuổi, khi đang học tại Paris, bà đã gặp người chồng tương lai của mình, André Schwarz-Bart, người khuyến khích bà tiếp tục viết lách như một nghề nghiệp. Họ kết hôn vào năm 1960, và sống ở nhiều thời điểm khác nhau ở Sénégal, Thụy Sĩ, Paris và Guadeloupe.
Schwarz-Bart trong một lần điều hành một doanh nghiệp đồ nội thất Creole cũng như một nhà hàng.
Chồng bà mất năm 2006. Họ có hai con trai, Jacques Schwarz-Bart, một nghệ sĩ saxophone jazz nổi tiếng và Bernard Schwarz-Bart.
Bà hiện đang sống ở Goyave, một ngôi làng nhỏ ở Guadeloupe.
Sự nghiệp
Năm 1967, cùng với chồng, André Schwarz-Bart, bà đã viết Un plat de porc aux bananas vertes, một cuốn tiểu thuyết lịch sử khám phá sự tương đồng trong những cuộc lưu đày của người Caribbea và người Do Thái. Năm 1972, họ đã xuất bản La Mulâtresse Solitude. Năm 1989, họ đã viết một cuốn bách khoa toàn thư gồm sáu tập Hommage à la lady noire (Ca ngợi phụ nữ da đen), để tôn vinh các nữ anh hùng da đen bị mất tích trong lịch sử chính thức.
Mặc dù được nhắc đến với tư cách là cộng tác viên của chồng trong các tác phẩm của họ, các nhà phê bình thường gán quyền tác giả đầy đủ cho André Schwarz-Bart, và chỉ tên của ông xuất hiện trong ấn bản La Mulâtresse Solitude của Pháp. Quyền tác giả của bà được thừa nhận, tuy nhiên, trong bản dịch tiếng Anh của cuốn sách.
Năm 1972, Schwarz-Bart đã viết Pluie et vent sur Télumée Miracle, được coi là một trong những kiệt tác của văn học Caribe. Năm 1979, bà xuất bản Ti jean l'horizon.
Schwarz-Bart cũng đã viết cho nhà hát tác phẩm: Ton beau capitaine là một vở kịch được đón nhận trong một vở diễn.
Chủ đề
Schwarz-Bart, cùng với chồng, cam kết sâu sắc với các vấn đề chính trị, và các vấn đề mà mọi người, đặc biệt là phụ nữ phải đối mặt. Bà đã khám phá các ngôn ngữ và địa điểm của tổ tiên trong các tác phẩm của mình, và kiểm tra sự thống trị của nam giới đối với phụ nữ ở vùng biển Caribe, cũng như các chủ đề về sự tha hóa khi lưu vong.
Giải thưởng và bàng nhận
Vào năm 1973, Pluie et vent sur Télumée Miracle của Schwarz-Bart đã được trao giải Grand Prix des speechrices de Elle. Năm 2006, Schwarz-Bart đã được trao cấp bậc Tư lệnh trong Ordre des Arts et des Lettres. Năm 2008, bà nhận được giải thưởng Carbet de la Caraïbe et du Tout-Monde (cùng với chồng, sau khi chết) trong suốt cuộc đời làm tác phẩm văn học.
Tham khảo
Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1938
Bactrocantharis sohnsteini
Bactrocantharis sohnsteini là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Kazantsev miêu tả khoa học năm 1998.
Danapur, Gangawati
Danapur là một làng thuộc tehsil Gangawati, huyện Koppal, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Koppal (huyện)
Julie Powell
Julie Powell, nhũ danh Foster (20 tháng 4 năm 1973 - 26 tháng 10 năm 2022) là một nhà văn người Mỹ được biết đến với quyển sách Julie & Julia: 365 Days, 524 Recipes, 1 Tiny Apartment Kitchen (tạm dịch: Julie & Julia: 365 ngày, 524 công thức nấu ăn và 1 căn bếp nhỏ), và một bộ phim nói về cô.
Tiểu sử
Powell sinh ra và lớn lên ở Austin, Texas. Cô tốt nghiệp trường Amherst College năm 1995 với hai chuyên ngành sân khấu và nghệ thuật ứng dụng. Cô kết hôn với Eric Powell, một biên tập viên của tờ tạp chí Archaeology.
Julie & Julia: 365 Days, 524 Recipes, 1 Tiny Apartment Kitchen
Trong khi đang làm việc ở khu Lower Manhattan Development Corporation vào tháng tám, 2002, Powell bắt đầu thực hiện Dự án Julie/Julia (Julie/Julia Project), một blog ghi chép về việc thử nấu tất cả những công thức trong cuốn sách Mastering the Art of French Cooking (tạm dịch: Làm chủ nghệ thuật nấu món Pháp) của Julia Child. Trang blog nhanh chóng nhận được một lượng lớn người theo dõi, và Powell đã ký kết một hợp đồng xuất bản sách với Little, Brown and Company. Kết quả là quyển sách Julie and Julia: 365 Days, 524 Recipes, 1 Tiny Apartment Kitchen, đã được xuất bản vào năm 2005. ấn bản bìa mềm được đổi tên thành Julie and Julia: My Year of Cooking Dangerously (tạm dịch: Julie và Julia: Một năm nấu ăn một cách nguy hiểm của tôi).
Nhưng Child lại không mấy ấn tượng với trang blog của Powell, bà cho rằng quyết định nấu tất cả các công thức trong quyển  Mastering the Art of French Cooking trong một năm giống như một diễn viên đóng thế. Biên tập viên của Child, Judith Jones, đã phát biểu trong một buổi phỏng vấn: "Thốt ra những từ-4-chữ-cái (ý nói văng tục) trong khi đang nấu ăn không hề hấp dẫn, với tôi hay với Julia. Cô ấy không hề muốn thừa nhận điều đó. Những gì qua trang blog đó chỉ là ai đó làm hầu hết những chuyện đó chỉ vì lợi ích của một diễn viên đóng thế. Cô ấy không hề miêu tả thực sự kết quả sau cùng gì cả, món đó ngon như thế nào, và cô ấy học được những gì. Julia không hề thích cái mà cô ấy gọi là 'những miếng giấy bạc.' Bà ấy không hề ngốc, Nếu bạn hiểu tôi đang nói gì."
Năm 2009, Powell nhận được bằng tốt nghiệp danh dự của Le Cordon Bleu, cùng ngôi trường dạy nấu ăn mà Child đã tốt nghiệp năm 1951.
Cleaving: a Story of Marriage, Meat, and Obsession
Quyển sách thứ hai của Powell, Cleaving: a Story of Marriage, Meat, and Obsession (tạm dịch: Tách ra: một câu chuyện về hôn nhân, thịt và nỗi ám ảnh), nói về sự tác động đến hôn nhân của cô của công việc mới mà cô có sau khi xuất bản quyển sách đầu tiên, cũng như kinh nghiệm học bán thịt của cô, quyển sách được xuất bản ngày 30,tháng 11, năm 2009.
Phim ảnh
Một bộ phim dựa theo câu chuyện của cô được đạo diễn bởi Nora Ephron và có tên Julie & Julia, ra mắt ngày 7, tháng tám, năm 2009. Bộ phim dựa trên cả hai quyển sách của Powell và tự truyện của Julia Child, My Life in France (tạm dịch: Cuộc sống của tôi ở Pháp). Amy Adams đóng vai chính là Powell và Meryl Streep đóng vai Julia Child. Chồng của Powell, Eric, do Chris Messina thủ vai. Chồng của Julia  Paul Cushing Child do Stanley Tucci thủ vai.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1973 Thể loại:Người viết blog Mỹ Thể loại:Nữ nhà văn Mỹ Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Người viết hồi ký Mỹ
Đo đạc trong khi khoan
Đo đạc trong khi khoan (Logging while drilling - LWD) là một kỹ thuật của ngành công nghiệp dầu khí, sử dụng các công cụ và thiết bị đo đạc gắn chung với bộ khoan cụ (bottom hole assembly - BHA) đưa vào giếng khoan trong khi khoan, để thu thập các thông tin cần thiết trong giếng, thường là của phần đất đá quanh thành giếng.
Thiết bị đo đạc trong khi khoan, thường làm việc kết hợp với thiết bị định vị trong khi khoan (MWD), sẽ truyền một phần hoặc toàn bộ kết quả đo được lên bề mặt, thông qua những xung trong dung dịch khoan, qua dây cáp hoặc các phương pháp khác. Việc đo đạc được thực hiện cùng lúc với công tác khoan, khi các công cụ này vẫn còn trong giếng khoan, thông tin thu được gọi là "dữ liệu thời gian thực". Phần kết quả đo xuất ra từ các thiết bị này sau khi chúng được kéo ra khỏi giếng, được gọi là "dữ liệu bộ nhớ", thường có độ phân giải và chất lượng cao hơn.
Các phép đo
Đo đạc trong khi khoan ban đầu được phát triển để thay thế việc đo địa vật lý giếng khoan dùng cáp. Với sự phát triển của công nghệ, rất nhiều phép đo mới đã được phát triển cho đo đạc trong khi khoan, thậm chí một số chỉ có thể ứng dụng với phương pháp này, mà không phải là đo địa vật lý giếng khoan dùng cáp. Dưới đây là một số phép đo phổ biến.
Ứng dụng
Hầu như tất cả các giếng khoan trong ngành dầu khí đều có công tác đo đạc trong khi khoan. Tính chất của đất đá quanh giếng khoan là rất quan trọng đối với các kỹ sư khoan và kỹ sư địa chất... Một vài ứng dụng cơ bản của các thông tin này là:
Các công ty cung cấp dịch vụ
Tại Việt Nam, Tổng công ty cổ phần khoan và dịch vụ khoan dầu khí (PetroVietnam Drilling) liên kết với Baker Hughes thành lập nên liên doanh PVD Baker Hughes có cung cấp dịch vụ này.
Tham khảo
Thể loại:Địa chất dầu khí Thể loại:Công nghệ khoan
Octomeria sarthouae
Octomeria sarthouae là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer mô tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Liên kết ngoài
Thể loại:Octomeria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1991
Kesso Barry
Kesso Barry (sinh năm 1948) là một nhà văn tự truyện người Guinea ở Pháp. Cuốn tự truyện của bà, dành riêng cho con gái, kể lại vai trò giới hạn của sự nuôi dưỡng truyền thống của bà với tư cách là một thành viên của giới quý tộc Fulani ở Guinea-Conakry, và bà thoát khỏi cuộc sống phương Tây ở Paris.
Đời sống
Cha của Kesso Barry là Al Hajj Ibrahima Sory-Dara, almamy của Mamou. Bà được giáo dục tại Koranic và các trường tiểu học ở Mamou, trước khi tiếp tục học ở Conakry và Dakar. Bà kết hôn năm 15 tuổi và có hai con. Năm 1966, sau khi ly dị chồng, bà chuyển đến Paris. Ở đó, bà theo đuổi sự nghiệp thành bàng trong thời trang, kết hôn với một người Pháp và viết tiểu thuyết tự truyện.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nữ nhà văn tự truyện Thể loại:Người viết tự truyện Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1948
Babrala
Babrala là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Budaun thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.
Địa lý
Babrala có vị trí Nó có độ cao trung bình là 177 mét (580 foot).
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Babrala có dân số 14.447 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Babrala có tỷ lệ 56% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 63%, và tỷ lệ cho phái nữ là 47%. Tại Babrala, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh
Rui Rêgo
Rui Manuel Castanheira do Rêgo (sinh ngày 5 tháng 7 năm 1980 in Mujães, Viana do Castelo) là một cầu thủ bóng đá người Bồ Đào Nha thi đấu cho Merelinense F.C. ở vị trí thủ môn.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1980 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha Thể loại:Thủ môn bóng đá Thể loại:Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Bồ Đào Nha Thể loại:Cầu thủ bóng đá S.C. Braga B Thể loại:Cầu thủ bóng đá S.C. Braga Thể loại:Cầu thủ bóng đá F.C. Marco Thể loại:Cầu thủ bóng đá F.C. Lixa Thể loại:Cầu thủ bóng đá G.D. Chaves Thể loại:Cầu thủ bóng đá S.C. Beira-Mar
Correbidia calopteridia
Correbidia calopteridia là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Correbidia
Xã Saint Charles, Quận Floyd, Iowa
Xã Saint Charles (Saint Charles Township) là một xã thuộc quận Floyd, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.396 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Iowa Thể loại:Quận Floyd, Iowa
Apostictopterus
Apostictopterus là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.
Terra de Areia
Terra de Areia là một đô thị thuộc bang Rio Grande do Sul, Brasil. Đô thị này có diện tích 135 km², dân số năm 2007 là 9793 người, mật độ 72,54 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Rio Grande do Sul
Tá lĩnh
Ngưu lục (chữ Hán: 牛錄; ), cũng gọi Tá lĩnh (佐领), là một đơn vị của Bát Kỳ thời nhà Thanh. Thời Nỗ Nhĩ Cáp Xích kiến lập quân sự Kiến Châu Nữ Chân (1601), Tá lĩnh hình thành nên bởi 300 người.
Chức quan chưởng quản Tá lĩnh, Mãn văn gọi Ngưu lục ngạch chân (牛彔額真; ). Từ thời Thuận Trị trở về sau, đổi gọi Ngưu lục ngạch chân thành Ngưu lục chương kinh (牛彔章京), dần về sau thì Hán văn đều dùng cách gọi [Tá lĩnh] để chỉ chưởng quan. Năm Càn Long, quy định quan Tá lĩnh của Kỳ phân Tá lĩnh sẽ hàm Chính tứ phẩm, còn Tá lĩnh của Bao y sẽ bậc Tòng tứ phẩm.
Khái quát
Từ xã hội xưa của người Nữ Chân, hình thành nên chế độ ["Binh nông hợp nhất"; 兵农合一]. Sách Mãn Châu thực lục ghi lại, khi người Mãn săn thú, đem mỗi 10 người biên làm một Tiểu tổ, mỗi tổ ấy lại tuyển ra một thủ lĩnh, còn 9 người kia đều phải đưa một mũi tên cho thủ lĩnh, các Tiểu tổ ấy xưng gọi ["Ngưu lục"] - trong Mãn văn ý là "Đại tiễn". Từ đó, "Ngưu lục" trở thành một đơn vị cơ bản trong quân đội người Mãn Châu, thủ lĩnh gọi ["Ngạch chân"].
Dachsberg
Dachsberg là một xã thuộc huyện Waldshut trong bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức.
Tá lĩnh
Khái quát
Năm Vạn Lịch thứ 11 (1583), Nỗ Nhĩ Cáp Xích vì đẩy mạnh quân sự Kiến Châu Nữ Chân, khuếch trương chế độ Ngưu lục, gia tăng thêm hình phạt và nâng cao kỷ luật. Hễ khi các bộ Nữ Chân lân cận quy phục, cũng theo lệ mà đem biên thành Ngưu lục. Chế độ Ngưu lục theo đó ngày càng cải biên, không chỉ số lượng, mà còn như một dạng sổ định hộ khẩu dân số của người Mãn Châu, cứ 300 người (hay hộ) làm thành Ngưu lục. Sau khi chế độ Bát kỳ hình thành, toàn bộ 8 kỳ đều có Ngưu lục, tùy vào biên chế mà nhiều hay ít.
Năm Thuận Trị thứ 17 (1660), Ngưu lục trong hán văn dịch thành "Tá", do đó Ngưu lục ngạch chân dịch thành ["Tá lĩnh"], lâu dần thì cụm từ Ngưu lục chỉ đơn vị hộ khẩu cũng đổi hết thành Tá lĩnh, và Tá lĩnh đồng thời cũng là tên chức quan hàm Tứ phẩm quản hạt Tá lĩnh ấy. Tá lĩnh của Mãn Châu kỳ phân, suốt thời Thanh có 319 cái, trong đó có 14 cái Bán phân. Tá lĩnh của Mông Cổ là 130 cái, Hán Quân là 206 cái, trong đó Bán phân của cả hai Kỳ phân này là ba cái. Bát kỳ Tá lĩnh tổng cộng thống kê có 664 cái.
Chế độ
Quản hạt của Tá lĩnh trong Bát kỳ là các quan Tá lĩnh hàm Tứ phẩm, lo về vấn đề hộ khẩu, công việc và thu nhập của những hộ gia đình có trong Tá lĩnh mà mình quản lý. Tuy nhiên, chế độ Bát kỳ có quan niệm "tài sản riêng" của hoàng tộc, tức là mỗi cá thể hoặc một nhóm Tá lĩnh đều sẽ có một "Chủ nhân", mà các chủ nhân này đều là Tông thất vương công. Các chủ nhân này đều xuất thân hoàng thất, và bắt buộc đều phải thuộc diện Nhập bát phân công, gồm 6 tước bậc là Thân vương, Quận vương, Bối lặc, Bối tử, Trấn Quốc công cùng Phụ Quốc công.
Việc phân Tá lĩnh cho các Tông thất vương công đều là khi họ được thụ tước và phong phân kỳ tịch, thuộc Hạ ngũ kỳ, số lượng Tá lĩnh họ được ban đều không cố định, tuy nhiên đều phải là số hiện hữu trong một kỳ ấy. Ví dụ như, ở Chính Hồng kỳ khi ấy có 20 cái Tá lĩnh; Hoàng đế quyết định sẽ phân cho A Thân vương quản 10 cái, B Quận vương quản 5 cái, C Bối lặc quản 3 cái và D Trấn Quốc công quản 2 cái. Như vậy, A Thân vương cùng B Quận vương, C Bối lặc và D Trấn Quốc công đều là các ["Lĩnh chủ"; 领主] của Chính Hồng kỳ, trong đó A là Lĩnh chủ lớn nhất, cũng gọi ["Kỳ chủ"; 旗主]. Hoàng tộc đời Thanh khác với đời Hán chính là vì không có đất phong. Nhưng thay vào đó, bọn họ lại có quyền sở hữu nhân lực Tá lĩnh, tức là là chủ nhân của toàn bộ thuộc hạ trong một Kỳ của mình. Đầu đời Thanh, thế lực Vương công đều rất khuếch đại, hơn hẳn từ thời Thuận Trị về sau, chính là thời kỳ đầu thì các Vương công đều đã quản lý một số lượng lớn thuộc hạ như vậy.
Đối với Tá lĩnh, có một loại khá đặc trưng gọi là ["Thế quản Tá lĩnh"; 世管佐领]. Đây là ân ban của hoàng thất Mãn Thanh cho một người, cho phép người đó giữ chức vụ Tá lĩnh này truyền cho hậu duệ vĩnh viễn. Có được Thế quản Tá lĩnh thường chỉ có 2 trường hợp, thứ nhất là người đó có quân công hoặc ngoại thích, và thứ hai là hậu duệ của Bộ trưởng một bộ tộc. Điển hình nhất là nhà Sa Tế Phú Sát thị của Hiếu Hiền Thuần Hoàng hậu, có quân công mà có Thế quản Tá lĩnh, trong khi đó nhà của Kế Hoàng hậu Na Lạp thị có được Thế quản Tá lĩnh do là hậu duệ của các Bối lặc Huy Phát.
Tham khảo
Thể loại:Bát Kỳ Thể loại:Quân đội nhà Thanh Thể loại:Văn hóa triều Thanh
Raparna crocophara
Raparna crocophara là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Raparna
Pronous beatus
Pronous beatus là một loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Pronous. Pronous beatus được Octavius Pickard-Cambridge miêu tả năm 1893.
Tham khảo
Thể loại:Pronous
Vöröstó
Vöröstó là một thị trấn thuộc hạt Veszprém, Hungary. Thị trấn này có diện tích 6,19 km², dân số năm 2010 là 96 người, mật độ 16 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Hạt Veszprém Thể loại:Thị trấn của Hungary Thể loại:Khu dân cư ở hạt Veszprém
Ampedus babaulti
Tham khảo
Thể loại:Ampedus
Armeniaca hypotrichodes
Armeniaca hypotrichodes là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được (Cardot) C.L. Li & S.Y. Jiang mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Liên kết ngoài
Thể loại:Armeniaca Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1998
Appia (bướm nhảy)
Appia là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.
Tham khảo
Thể loại:Hesperiini
Bactronycha tamerlan
Bactronycha tamerlan là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Kazantsev miêu tả khoa học năm 2001.
Tham khảo
Thể loại:Bactronycha
Byttneria guineensis
Byttneria guineensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Keay & Milne-Redh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1954.
Liên kết ngoài
Thể loại:Byttneria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1954
Gölpınar, Akçadağ
Gölpınar là một xã thuộc huyện Akçadağ, tỉnh Malatya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 312 người.
Königheim
Königheim là một thị xã ở huyện Main-Tauber trong bang Baden-Württemberg ở nước Đức. Đô thị này có diện tích 61,23 km², dân số thời điểm 31 tháng 6 năm 2006 là 3286 người.
Macristis flavipennis
Macristis flavipennis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Macristis
Người Gia Rai
Người Gia Rai, còn gọi là Jarai (Jrai) hay Ană Krai (con của rồng), là một dân tộc cư trú ở vùng Tây Nguyên của Việt Nam, đa số là tại Gia Lai và một ít ở Campuchia. Người Gia Rai còn có tên gọi khác là người Jrai (hay Ană Pô Grei, Anak Drai hay Jarai-từ gốc: con cái của Ga Rai, người Gia Rai, Gia Lai theo phiên âm tiếng Việt), có các nhóm phương ngữ Jrai Chor, Jrai Mơthur, Jrai Hdrung, Jrai Tơbuan, Jrai Arap. Người Gia Rai nói tiếng Gia Rai, một ngôn ngữ thuộc phân nhóm ngôn ngữ Chăm của ngữ tộc Malay-Polynesia trong ngữ hệ Nam Đảo. Người Gia Rai thuộc nhóm chủng tộc Austronesia. Tại Việt Nam, họ là một dân tộc trong số 54 dân tộc tại Việt Nam. Dân số của người Gia Rai là 513.930 (năm 2019), 411.275 người (năm 2009), và 317.557 (năm 1999). Tại Campuchia, họ sống ở tỉnh Ratanakiri với dân số cỡ 20.800 và được xếp vào nhóm Khmer Loeu.
Khái quát
Người Gia Rai là một nhánh lớn của tộc người Rang Đê cổ (Rang Đê gồm hai dân tộc Êđê và Gia Rai ngày nay) được ghi chép khá nhiều trong các bia ký Chăm Pa, sự tấn công của đế quốc Mông Cổ, sau này là nam tiến của người Việt đã đẩy bộ phận người Chăm Pa lên vùng bình nguyên Cheo Reo, hòa hợp với người Êđê cổ tạo ra nhóm tộc người tự gọi là Ană Jrai Hơbai, tức con cái của Gia Rai.Trong văn hóa và tính cách của người Gia Rai có nhiều yếu tố Chăm Pa trung đại hơn so với người Êđê vốn chịu ảnh hưởng đứt gãy của yếu tố Lâm Ấp Chăm Pa cổ đại. Người Gia Rai còn giữ được yếu tố ngôn ngữ Rang Đê cổ đó là ngôn ngữ đa âm hơn so với người Êđê.
Dân số và địa bàn
Người Gia Rai sinh sống và cư trú chủ yếu tập trung ở tỉnh Gia Lai (90%), một bộ phận ở tỉnh Kon Tum (5%) và phía bắc tỉnh Đắk Lắk (4%). Khoảng vài ngàn người Gia Rai sinh sống tại khu vực Ratanakiri, Campuchia nhưng chưa có số liệu chính thức từ Viện thống kê quốc gia Campuchia.
Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019, người Gia Rai ở Việt Nam có dân số 513.930 người, cư trú tại 47 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người Gia Rai cư trú tập trung tại các tỉnh: Gia Lai (459.738 người, chiếm 29,2% dân số toàn tỉnh và 90,5% tổng số người Gia Rai tại Việt Nam), ngoài ra còn có ở Kon Tum (25.883 người), Đắk Lắk (20.495 người). Đây là dân tộc bản địa có số dân đông nhất Tây Nguyên.
Lịch sử và tên gọi
Vào năm 1471, Đại Việt sử ký toàn thư có ghi chép về sự kiện người Chăm đầu hàng quân Đại Việt của vua Lê Thánh Tông như sau: ''Một lúc sau, đứng xa trông thấy toán quân đi trước đã trèo lên được chỗ tường thấp trên mặt thành, bèn bắn luôn ba tiếng pháo để tiếp ứng, lại hạ lệnh cho vệ quân thần võ phá cửa đông thành tiến vào. Thành Chà Bàn bị phá vỡ. Quân Đại Việt bắt được hơn ba vạn tù binh và chém được hơn bốn vạn thủ cấp. Ngô Nhạn dẫn tướng đầu hàng là bác ruột Trà Toàn tên là Bô Sản Ha Ma. Lê Thánh Tông sai trưng bày những thứ người Chiêm dùng làm lễ vật đem đến xin hàng mà ở Đại Việt không có, sai viên quan đô úy Đỗ Hoàn chỉ tên từng thứ một. Có cái hộp bạc, hình như thanh kiếm, vua hỏi vật gì. Hoàn trả lời rằng đó là đồ của nước Chiêm từ xưa, người làm quốc vương phải có vật đó để truyền cho con cháu. Quân Thuận Hóa bắt sống Trà Toàn dẫn đến trước vua Lê Thánh Tông, nhà vua cho Trà Toàn được sống. Hôm ấy là ngày mồng 1 tháng 3 âm lịch (1471)''.
Cuộc nam tiến của người Việt xuống Chăm Pa tạo ra các làn sóng người Chăm Pa vùng ven biển Trung, Nam Trung Bộ liên tục chuyển cư lên vùng bình nguyên Cheo Reo, hỗn dung với cộng đồng Rang Đê có trước, từ đó hình thành ra nhóm tộc người mới Anak Jrai. Nhóm Rang Đê vùng thung lũng sông Ba tự gọi mình là Ană Jrai. Ană Jrai chính là cụm danh xưng Pô Krung Jrai (Pô Krung Jrai là cách gọi tôn xưng thái tử Chăm Pa là Harijit (R'cam Mal, Chế Mân) lãnh đạo người Rang Đê đánh đuổi Mông Cổ. Krung hay Kurung trong ngôn ngữ Rang Đê và Mã Lai cổ có nghĩa là thủ lĩnh. Dần dần, Pô Krung Jrai hay Pô KLong Jrai phiên âm thành Jarai. Jrai tách khỏi khối bộ tộc Rang Đê để tự nhận mình là Ană Jrai, với ý nghĩa là những đứa con của Vua Chế Mân (Pô Krung Jrai, Pô Klong Jrai hay Ană).
Tiểu quốc J'rai (còn gọi là Ala Car P'tao Degar, Dhung Vijaya, Nam Vijaya, Nam Bàn, Nam Phan, Nam Phiên, Chăm Pa Thượng) là một tiểu quốc cổ của các bộ tộc Nam Đảo ở Tây Nguyên, Việt Nam với bộ tộc nòng cốt là người Gia Rai và người Êđê hình thành từ khoảng cuối thế kỷ 15 và chấm dứt sự tồn tại sau khi phân rã ra thành các bộ tộc độc lập vào khoảng cuối thế kỷ 19. Tiểu quốc này được cai trị dưới quyền các vị tiểu vương mà người Việt gọi là Thủy Xá - Hỏa Xá, tức là Pơtao Apui-Pơtao Ia.
Theo tương truyền, các vị vua là hiện thân của thần Gươm Y Thih (nhân vật trong các truyền thuyết của người người Êđê và Gia Rai. Một tài liệu khác ghi là 20 "đời vua" tiểu quốc J'rai, là người kế tục giữ gươm thần do chàng Y Thih để lại. Có ý kiến khác cho rằng gươm thần của các Pơtao thực ra là các bảo vật truyền ngôi của hoàng gia Chăm Pa sau khi Lê Thánh Tông tiêu diệt thành Vijaya (Đồ Bàn, Bình Định). Xét về hình thái, tộc người Rhade (Êđê) lui về phía nam và cùng các nhóm Gia Rai thực ra là một dân tộc Rang Đê, hai nhóm tộc người này bị phân ly do nguyên nhân lịch sử mà trong tiếng Gia Rai gọi là thời kỳ Pha ra, nghĩa là cuộc chia ly anh em.
Đặc điểm kinh tế
Người Gia Rai sống chủ yếu bằng nghề trồng trọt nương rẫy; lúa tẻ là cây lương thực chính. Công cụ canh tác của người Gia Rai giản đơn, chủ yếu là con dao chặt cây, phát rừng, cái cuốc xới đất và cây gậy chọc lỗ khi tra hạt giống. Chăn nuôi trâu, bò, lợn, chó, gà phát triển. Xưa kia, người Gia Rai có đàn ngựa khá đông. Người Gia Rai còn thuần dưỡng và nuôi cả voi. Đàn ông thạo đan lát các loại gùi, giỏ, đàn bà giỏi dệt khố, váy, mền đắp, vải may áo cho gia đình. Săn bắn, hái lượm, đánh cá là những hoạt động kinh tế phụ khác có ý nghĩa đáng kể đối với đời sống của họ xưa và nay.
Tổ chức cộng đồng
nhỏ|250px|trái|[[Tháp Bánh Ít tại Bình Định. Trong tiếng Gia Rai, nó được gọi là tháp Yang Mtian (theo cuốn "Pays Jorai" của nhà dân tộc học Jacques Dournes).]] nhỏ|250px|trái|[[Tháp Nhạn tại Phú Yên. Trong tiếng Gia Rai, nó được gọi là tháp KơHmeng (theo cuốn "Pays Jorai" của nhà dân tộc học Jacques Dournes).]] Người Gia Rai sống thành từng làng (plei, plơi hay bôn). Trong làng, ông chủ làng cùng các bô lão có uy tín lớn và giữ vai trò điều hành mọi sinh hoạt tập thể, ai nấy đều nghe và làm theo. Tuỳ từng nhóm Gia Rai, mỗi làng đều có nhà rông. Đây tộc người duy nhất thuộc hệ ngôn ngữ Nam Đảo có nhà rông, có thể do ảnh hưởng của cư dân Ba Na thuộc ngữ tộc Môn-Khmer. Có nhóm Arap của người Gia Rai thực ra là người gốc Ba Na đã bị Gia Rai hóa. Đây là tộc người duy nhất ở Tây Nguyên đã có một tổ chức xã hội tiền nhà nước với hai vua (Ptao): vua Nước và vua Lửa, còn được gọi là Tiểu quốc J'rai.
Hôn nhân gia đình
Dân tộc Gia Rai theo truyền thống mẫu hệ, phụ nữ tự do lựa chọn người yêu và chủ động việc hôn nhân. Sau lễ cưới, chàng trai về ở nhà vợ, không được thừa kế tài sản. Trái lại, con gái lấy chồng lần lượt tách khỏi cha mẹ ra ở riêng, được phân chia một phần tài sản. Con cái đều theo họ mẹ. Ngoài xã hội, đàn ông đóng vai trò quan trọng hơn, nhưng trong nhà, phụ nữ có ưu thế hơn. Ngày xưa, có tục những người cùng dòng họ (theo phía mẹ), khi chết chôn chung một hố, nay tục này đã giảm. Kèm theo đó là tục nối hôn, nếu người vợ chết đi mà có em gái hoặc chị gái chưa lấy chồng thì người này tiếp tục chung sống với chồng của người đã chết.
Nhà cửa
Có nơi ở nhà dài, có nơi làm nhà nhỏ, nhưng đều chung tập quán ở nhà sàn, đều theo truyền thống mở cửa chính nhìn về hướng bắc.
Trang phục
nhỏ|250px|phải|Trang phục nam nữ dân tộc Gia Rai, trưng bày tại [[Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam.|liên_kết=Special:FilePath/Trang_phuc_Bahnar.jpg]] nhỏ|250px|trái|Trang phục phụ nữ Gia Rai.|liên_kết=Special:FilePath/Costume,_Jrai,_Kon_Tum,_1980,_view_1,_handmade_cotton,_natural_dyes_-_Vietnamese_Women's_Museum_-_Hanoi,_Vietnam_-_DSC04075.JPG Người Gia Rai ít nhiều gần với trang phục của người Êđê, nhưng có nét riêng trong phong cách tạo hình và trang trí. Mặc dù hoa văn trang trí cụ thể các nhóm khác nhau nhưng có thông số chung của tộc người.
Trang phục nam
Thường nhật, nam đội khăn, theo lối quấn nhiều vòng trên đầu rồi buông sang một bên tai, hoặc quấn gọn ghẽ như khăn xếp của người Kinh. Khăn màu chàm. Nhìn chung, nam giới Gia Rai đóng khố. Khố này thường ngắn hơn khố ngày hội, là loại vải trắng có kẻ sọc.
Ngày lễ họ mang khố màu chàm 410 ×, khố loại này được trang trí hoa văn màu trắng, đỏ thành các đường viền ở mép khố, đặc biệt hai đầu với các tua trên nền chàm. Có nhóm ở trần, có nhóm mang áo (loại cộc tay và loại dài tay màu chàm, khoét cổ chui đầu). Loại ngắn tay thường có đường viền chỉ màu trắng bên sườn. Loại dài tay giống phong cách áo dài nam Êđê hay M'Nông.
Cũng giống như mọi dân tộc nào biết dệt vải, may trang phục, người Gia Rai chế tác sợi từ quả cây bông và giữ nguyên màu sợi là màu trắng. Việc tạo ra các sắc màu cho sợi là cả một quá trình kinh nghiệm của người Gia Rai. Họ có truyền thống chế "thuốc nhuộm" từ các thảo mộc có trong thiên nhiên mà trong quá trình sinh sống họ đã thuộc tính nết và công dụng của từng loài. Để tạo ra màu đen hay màu xanh thẫm, họ dùng cây chàm. Các bước thao tác được tiến hành như sau: đầu tiên, người Gia Rai đi bắt một loại ốc suối có tên là Brang, đem giã nhỏ, đổ nước vào lọc, lấy thứ nước đó đổ vào ché ngâm khoảng một tháng. Tiếp theo, dùng đọt chuối, vỏ chuối và rễ cây akha krông, akha chót bỏ chung vào cối giã cho thật kỹ, trộn tất cả với Có nét riêng trong phong cách tạo hình và trang trí. Mặc dù hoa văn trang trí cụ thể các nhóm khác nhau nhưng có thông số chung của tộc người.
Sợi trắng tự nhiên, rồi bỏ vào ché ngâm. Khi sợi đã ngả màu đen thì đem phơi khô. Nước nhuộm còn lại được cất giữ trong ghè và khi cần lại có thể sử dụng với các bước như vừa mô tả. Màu đỏ trong trang phục của người Gia Rai chiếm một tỉ lệ khá đậm đặc. Trong cuốn Hoa văn các dân tộc Jrai, Bahnar, Nguyễn Từ Chi, một nhà nghiên cứu dân tộc học ở Việt Nam, có giới thiệu: Để tạo ra màu đỏ, người Jrai tìm nguyên liệu thực vật "là một loại quả không có lông" là nguyên liệu chính, ngoài ra còn có một loại vỏ là cây Tơnung. Trong khi đi điền dã Dân tộc học, tôi được biết thêm người Jrai ở vùng Chư Pah còn tạo ra màu đỏ bằng cách dùng một loại cây có tên là Nhau trộn với mỡ dê rôì đem đun thật sôi, sau đó lấy sợi tự nhiên màu trắng nhúng vào đó, nhấc ra và nhúng vào loại nước xa bon (một loại thuốc màu của người Lào). Thao tác đó được lặp đi lặp lại vài lần cho đến khi sợi vải có màu đỏ tươi thì đem phơi khô. Trong y phục của người Gia Rai, màu vàng thường được coi như nét điểm xuyết, tạo nên sắc thái hài hoà theo thẩm mỹ của họ. Một số hoa văn như hoa cây mai, hoa Blang được dệt bằng loại sợi màu vàng. Để tạo ra màu vàng, người Jrai thường dùng củ Kơnhit (nghệ) như các nhà nghiên cứu đã tìm hiểu. ở vùng Jrai Arap có một loài thực vật nữa được dùng để tạo ra màu vàng nhuộm sợi. Đó là loại lá Popẹ. Phụ nữ Jrai thường đốt lá rồi trộn với nghệ, sau đó giã nhỏ hoà với nước suối để nhuộm. Cách làm này tạo cho sợi có màu vàng tươi hơn nhiều so với màu từ nghệ. Duy nhất chỉ có sợi màu xanh là người Jrai khi nhuộm vẫn phải dùng thứ phẩm hoá học được bán ngoài chợ. Ưu điểm của thứ sợi được nhuộm bằng các thảo mộc tự nhiên là sợi giữ được màu tươi rất lâu, qua thời gian năm tháng thứ màu đó không bị phai, bị nhạt. Từ các sợi với đủ thứ màu sắc, người Jrai với bộ khung dệt bằng tay đã tạo ra trang phục của mình như: váy, khố, áo, khăn... Đặc biệt, người Jrai rất thích màu đỏ, lấy màu đỏ làm trọng tâm, làm chính trong y phục của mình. Màu đỏ được đặc tả ở hai đầu khố nam với hoa văn lá đót buông dài bằng sợi, ở váy của phụ nữ thì phần chân váy và miếng đắp ở đằng sau mông cũng được bừng lên sắc đỏ. Trong các lễ hội lớn như lễ bỏ mả (Huă lui pơsat), lễ cúng hồn lúa (mụ Giạ), lễ cúng yang, lễ cúng thần nước (Yang Ia), lễ cúng thần lửa (Yang Apui), dân làng Jrai trong váy mới, khố mới, áo mới với sắc đỏ rực rỡ say sưa trong nhịp cồng chiêng với điệu múa Xoang truyền thống của dân tộc mình.
Trang phục nữ
Phụ nữ để tóc dài búi sau gáy hoặc quấn gọn trên đỉnh đầu. Áo là loại áo ngắn, chui đầu, phổ biến là kiểu chui đầu cổ "hình thuyền", riêng nhóm Jrai Mơthur lại có kiểu cổ thấp hình chữ V và các loại cổ phổ biến. Trên nền chàm áo được trang trí các sọc hoa văn theo bố cục ngang thân áo ở cổ, vai, ống tay, giữa ngực, gấu áo và hai cổ tay áo. Đó là các sọc màu đỏ xen trắng và vàng trên nền chàm hoặc màu xanh nhạt diệp và màu chàm. Váy là loại váy hở quấn vào thân (kích thước trên dưới 140 cm x 100 cm). Phong cách trang trí trên váy cũng thiên về lối bố cục ngang với các đường sọc màu (như áo là chính). Có nhóm ở Plei Ku với nguyên tắc trên nhưng được mở rộng thành các mảng hoa văn ở giữa thân váy, nửa thân dưới áo và hai ống tay. Trang sức có vòng cổ, vòng tay.
Biltmore Estate
Biltmore Estate là một khu dinh thự tọa lạc tại Ashville, Bắc Carolina, Hoa Kỳ. Đây là là dinh thự tư nhân rộng nhất Hoa Kỳ với diện tích hơn 16 hecta. Nó được biết đến như là tòa nhà nổi tiếng nhất tại Hoa Kỳ khi đón hàng triệu lượt khách đến tham quan mỗi năm. Biltmore có thiết kế đặc trưng cùng những món đồ nội thất xa xỉ được đem về từ khắp mọi nơi trên thế giới. Dinh thự rộng lớn này được Washington Vanderbit II cho xây dựng từ năm 1889 đến năm 1895. Thời điểm đó gia đình Vanderbit là một trong những gia đình giàu nhất nước Mỹ với nguồn thu khổng lồ đến từ ngành đường sắt và cảng biển.
Phong cách kiến trúc Dinh thự Biltmore được xây dựng mô phỏng các tòa lâu đài ở châu Âu vì vậy nó thường được du khách gọi với cái tên "tòa lâu đài Mỹ".
Aglaia brassii
Aglaia brassii là một loài thực vật thuộc họ Meliaceae. Loài này có ở Úc, Indonesia, Papua New Guinea, và quần đảo Solomon.
Tham khảo
brassii Thể loại:Thực vật Indonesia Thể loại:Thực vật Papua New Guinea Thể loại:Thực vật quần đảo Solomon Thể loại:Thực vật Queensland Thể loại:Thực vật Tây New Guinea
Danapura, Hospet
Danapura là một làng thuộc tehsil Hospet, huyện Bellary, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Làng ở huyện Bellary
Ruellia kleinii
Ruellia kleinii là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được C.Ezcurra & Wassh. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1992.
Chú thích
Thể loại:Ruellia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1992
Lư Thực
Lư Thực (chữ Hán: 卢植, ? – 193), tên tự là Tử Cán, người huyện Trác, quận Trác (thuộc U châu), là nhà chính trị, nhà quân sự, nhà giáo dục, học giả Kinh học cuối đời Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc.
Thời trẻ
Ban đầu, Thực cùng Trịnh Huyền theo học Mã Dung, biết rộng khắp cổ kim, thích nghiên cứu tỉ mỉ nhưng không xem trọng văn vẻ. Mã Dung là ngoại thích giàu có, thường cho ca nữ biểu diễn ca vũ. Thực nghe giảng hàng năm, chưa từng quay đầu, Dung lấy làm kính phục ông. Thực học xong về nhà, mở lớp dạy học, trong đám môn hạ có Lưu Bị, Công Tôn Toản,... .
Khi ấy cha của hoàng hậu là Đại tướng quân Đậu Vũ vin lập Hán Linh đế (168), mới nắm quyền chánh, triều đình muốn gia phong tước. Thực tuy áo vải, cho rằng Vũ vốn có tiếng trong sạch, bèn dâng thư để khuyên ông ta từ chối, Vũ không theo. Cùng năm, Vũ chống lại hoạn quan thất bại rồi tự sát.
Dettighofen, Waldshut
Dettighofen là một xã ở huyện Waldshut trong bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị này có đường biên với Thụy SĨ. Diện tích đô thị này là 14,39 km2.
Lư Thực
Văn võ toàn tài
Châu quận mấy lần gọi, Thực đều không đến. Giữa những năm Kiến Ninh (168 – 172), được vời làm bác sĩ, mới bắt đầu gia nhập quan trường. Năm Hi Bình thứ 4 (175), người Man ở Cửu Giang khởi nghĩa, tứ phủ cho rằng Thực có tài kiêm văn võ, bái làm Cửu Giang thái thú; ông nhanh chóng bình định nghĩa quân. Sau đó Thực nhân bệnh rời chức.
Khi ấy triều đình bắt đầu lập Thái học Thạch kinh, để chỉnh lý văn tự Ngũ kinh, Thực bèn dâng thư tự tiến.
Gặp lúc người Nam Di nổi dậy, triều đình cho rằng Thực có ân tín ở Cửu Giang, bái làm Lư Giang thái thú. Thực nắm rõ tình hình, cốt giữ thanh tĩnh, xử lý đại thể mà thôi.
Hơn năm sau, được gọi về bái làm Nghị lang, cùng bọn Gián nghị đại phu Mã Nhật Đê, Nghị lang Thái Ung, Dương Bưu, Hàn Thuyết ở Đông quán hiệu khám Ngũ kinh, ký truyện trong Trung thư, bổ tục Hán ký. Linh đế cho rằng đó không phải là việc gấp, chuyển Thực làm Thị trung, thăng Thượng thư. Năm Quang Hòa đầu tiên (178), xảy ra nhật thực, Thực dâng thư can gián, đế không xét.
Trấn áp Khăn Vàng
Năm Trung Bình đầu tiên (184), khởi nghĩa Khăn Vàng nổ ra, tứ phủ đề cử Lư Thực, ông được phong làm Trung lang tướng, Trì tiết, lấy Hộ Ô Hoàn trung lang tướng Tông Viên làm phó, đem theo tướng sĩ Bắc quân ngũ hiệu, phát động quân đội các quận cùng đánh dẹp nghĩa quân.
Lư Thực liên tiếp đánh bại thủ lĩnh nghĩa quân là Trương Giác, chém giết hơn vạn người. Trương Giác chạy về giữ Quảng Tông, Thực đắp lũy đào hào, chế tạo vân thê, sắp sửa hạ thành. Hán Linh Đế sai Tiểu hoàng môn Tả Phong đến xem xét tình hình. Vì Lư Thực không chịu hối lộ, Phong về nói với vua Hán rằng: "Giặc ở Quảng Tông dễ phá thôi. Lư trung lang giữ lũy dừng quân, để đợi trời diệt." Vua Hán nổi giận, bắt ông bỏ xe tù triệu về, giảm 1 đẳng so với tử tội.
Đến khi Xa kỵ tướng quân Hoàng Phủ Tung dẹp xong nghĩa quân Khăn Vàng, ca ngợi phương lược hành quân của Lư Thực, đem hết công lao quy cho ông. Trong năm ấy ông được phục chức Thượng thư.
Phản đối Đổng Trác
Năm 189, Hán Linh Đế mất, con nhỏ là Hán Thiếu Đế lên nối ngôi. Đại tướng quân Hà Tiến làm phụ chính, tính kế giết hoạn quan, bèn triệu Tịnh Châu mục Đổng Trác, để dọa Hà thái hậu. Lư Thực biết Trác hung hãn khó chế ngự, ắt sinh hậu hoạn, cố can ngăn việc ấy. Hà Tiến không theo. Khi Trác đến (Hà Tiến đã bị hoạn quan giết), quả nhiên hiếp đáp triều đình, đại hội bách quan ở triều đường, bàn việc phế Thiếu Đế lập Trần Lưu vương.
Không ai dám nói, Lư Thực một mình kháng nghị không đồng ý. Đổng Trác giận dữ bãi hội, muốn giết ông. Khi ấy Sái Ung được Trác kính trọng, trước đây Ung bị đày đi Sóc Phương, chỉ có Lư Thực một mình dâng thư cầu xin cho. Đến nay Ung hết sức cầu xin cho Thực, lại có Nghị lang Bành Bá can Trác rằng:
Đổng Trác bèn thôi, nhưng miễn quan của ông.
Lư Thực lấy cớ già bệnh xin về, sợ không tránh được vạ, bèn theo Hoàn Viên đạo bỏ trốn. Đổng Trác quả nhiên sai người đuổi theo, đến sông Hoài, không bắt kịp.
Qua đời
Lư Thực ẩn cư ở quận Thượng Cốc, không hỏi thế sự. Năm Sơ Bình thứ 2 (191), Viên Thiệu chiếm được Ký Châu, mời ông làm quân sư.
Năm Sơ Bình thứ 3 (192), ông mất. Vào lúc lâm chung, ông dặn dò con trai là Lư Dục không dùng quan tài, chỉ có một tấm áo đơn sơ là được.
Năm Kiến An thứ 12 (207), Tào Tháo lên bắc đánh Ô Hoàn, đi qua Trác Quận, làm cáo thủ lệnh ca ngợi công tích của Lư Thực.
Lư Dục làm đến Tư không nhà Tào Ngụy, Tam quốc chí có truyện.
Trước tác
Sau khi Thực rời Cửu Giang, có trước tác Thượng thư chương cú, Tam lễ giải cổ; nay đều không còn. Thực mất, để lại 6 thiên bi, lụy, biểu, ký; Toàn Hậu Hán Văn lưu giữ được các bài ngôn luận Thủy lập Thái học thạch kinh thượng thư, Nhật thực thượng phong sự, Tấu sự, Hiến thư quy Đậu Vũ, Li văn thắng lụy,...
Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, Lư Thực xuất hiện tại hồi 1 khi đang tham gia đánh Khăn Vàng và bị gièm pha, bị bắt về triều, giữa đường gặp ba anh em người học trò cũ Lưu Bị, Quan Vũ, Trương Phi. Hình ảnh Lư Thực lột tả rõ bộ máy triều đình hôn ám của Hán Linh Đế tin dùng gian thần, hãm hại người hiền tài.
Chú thích
Thể loại:Nhân vật chính trị Đông Hán Thể loại:Nhân vật quân sự Đông Hán Thể loại:Người Hà Bắc Thể loại:Năm sinh không rõ Thể loại:Mất năm 193 Thể loại:Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa Thể loại:Mất năm 192 Thể loại:Sinh thế kỷ 2 Thể loại:Nhân vật chính trị Tam Quốc
Nguyễn Trãi, thành phố Hải Dương
Nguyễn Trãi là một phường thuộc thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương, Việt Nam.
Địa lý
Phường có diện tích 0,55 km², dân số năm 2018 là 25.310 người, mật độ dân số đạt 46.018 người/km².
Lịch sử
Ngày 16 tháng 10 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 788/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Hải Dương (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 12 năm 2019). Theo đó, điều chỉnh 0,11 ha diện tích tự nhiên và 32 người của phường Nguyễn Trãi về phường Phạm Ngũ Lão.
Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, phường Nguyễn Trãi còn lại 55,90 ha diện tích tự nhiên và 25.310 người.
Xem thêm
Thể loại:Đơn vị hành chính Việt Nam đặt tên theo tên người
Pronous colon
Pronous colon là một loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Pronous. Pronous colon được Herbert Walter Levi miêu tả năm 1995.
Tham khảo
Thể loại:Pronous
Pennisetum weberbaueri
Pennisetum weberbaueri là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Mez mô tả khoa học đầu tiên năm 1917.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pennisetum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1917
Maranta gibba
Maranta gibba là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1812.
Liên kết ngoài
Thể loại:Maranta Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1812 Thể loại:Thực vật Brasil Thể loại:Thực vật Colombia Thể loại:Thực vật Guyana Thể loại:Thực vật México Thể loại:Thực vật Peru Thể loại:Thực vật Suriname Thể loại:Thực vật Trinidad và Tobago Thể loại:Thực vật Venezuela Thể loại:Thực vật quần đảo Leeward Thể loại:Thực vật quần đảo Windward
Astiphromma hamulum
Astiphromma hamulum là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Astiphromma
Tmesisternus froggatti
Tmesisternus froggatti là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Tmesisternus
Teutônia
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Rio Grande do Sul
Babugarh
Địa lý
Babugarh có vị trí Nó có độ cao trung bình là 200 mét (656 foot).
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Babugarh có dân số 5938 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Babugarh có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 74%, và tỷ lệ cho phái nữ là 53%. Tại Babugarh, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh
Hydriomena pluviata
Hydriomena pluviata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hydriomena
Pronous felipe
Pronous felipe là một loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Pronous. Pronous felipe được Herbert Walter Levi miêu tả năm 1995.
Tham khảo
Thể loại:Pronous
Vörs
Vörs là một thị trấn thuộc hạt Somogy, Hungary. Thị trấn này có diện tích 22,65 km², dân số năm 2010 là 468 người, mật độ 21 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Hạt Somogy Thể loại:Thị trấn của Hungary
Hình chiếu phối cảnh góc nhìn cao
Hình chiếu phối cảnh góc nhìn cao là hình chiếu phối cảnh thể hiện vật thể, đối tượng với góc nhìn từ một điểm trên cao xuống, ngược lại góc nhìn từ dưới thấp nhìn lên thì có hình chiếu phối cảnh góc nhìn thấp.
Cần phân biệt Hình chiếu phối cảnh góc nhìn cao với hình chiếu bằng của phép chiếu thẳng góc hoặc hình chiếu trục đo.
Tham khảo
Thể loại:Vẽ kỹ thuật
Kiến trúc Ba Lan
Kiến trúc Ba Lan bao gồm các công trình kiến trúc trong quá khứ và hiện tại, có sự ảnh hưởng to lớn đến lịch sử kiến trúc Ba Lan.
Một số công trình quan trọng đối với kiến trúc phương Tây, như Đồi Wawel, lâu đài Książ và Malbork, cảnh quan thành phố Toruń, Zamość và Kraków được đặt tại quốc gia này. Một số trong số đó được công nhận là Di sản Thế giới của UNESCO. Hiện nay, kiến trúc Ba Lan đang dần phát triển với những góc nhìn mới mẻ trong thiết kế với các kiến trúc sư như Daniel Libeskind, Karol Zurawski và Krzysztof Ingarden.
Kiến trúc Gothic
Kiến trúc Gothic ở vùng đất Ba Lan đã phát triển toàn diện vào thế kỷ XIV, khi đất nước chấm dứt sự phân chia phong kiến và trở thành một quốc gia thống nhất. Sự phát triển của kiến trúc Gothic bị ảnh hưởng bởi sự tăng trưởng mạnh mẽ của các thành phố, sự phát triển về nền kinh tế cũng như khoa học công nghệ và giáo dục.
Kiến trúc Phục hưng
nhỏ| [[Zamość được xây dựng như một thành phố Phục hưng có quy hoạch]] Kiến trúc thời đại Phục hưng đến với Ba Lan nhờ Vua Sigismund. Ông đã quen thuộc với phong cách này ở Buda, tại tòa án của người chú Hungary của ông. Sigismund đã mời các thợ thủ công người Ý từ Buda đến Kraków, ở đó họ đã tạo ra tác phẩm Phục hưng mang phong cách Ý đầu tiên ở Ba Lan, Lăng mộ John I Albert ở Wawel (giữa năm 1502 và năm 1506). Tuy nhiên, trong những công trình liên quan đến tôn giáo, theo truyền thống Gothic, ảnh hưởng Phục hưng hầu như không đáng nhắc đến. Kiến trúc Phục hưng ở Ba Lan khi đó chỉ là một kiểu kiến trúc thường dân.
Chủ nghĩa cổ điển
nhỏ|Nhà thờ thánh Alexandre, Warsaw Chủ nghĩa cổ điển thống trị kiến trúc Ba Lan trong nửa sau của thế kỷ 18 và đầu thế kỷ 19 như một biểu hiện của chủ nghĩa duy lý Khai sáng. Phong cách trong kiến trúc mới đến từ Pháp, Ý và một phần từ Đức chỉ dành cho thời cổ đại Hy-La mới được phát hiện.
Chủ nghĩa tân cổ điển, theo trình tự thời gian với sự kết thúc của Chiến tranh Napoléon và việc bắt giữ cựu Công tước Warszawa của Đế quốc Nga vào năm 1815, với đặc trưng bởi mặt tiền đồ sộ, các tòa nhà đại diện lớn, tạo ra những ô vuông quy hoạch mới trên đường phố Warsaw và các thành phố khác. Kiến trúc sư hàng đầu của chủ nghĩa tân cổ điển ở Ba Lan là người Ý Antonio Corazzi. Các công trình kiến trúc chính của ông ở Warsaw bao gồm Cung điện Staszic, Kho bạc (1824), Ngân hàng Ba Lan (1825) và Nhà hát Wielki.
Sự trỗi dậy của các phong cách khác
Trong quá khứ, lãnh thổ của Ba Lan bị chia cắt bởi Phổ (Đức), Nga và Đế quốc Áo (Áo-Hung), khiến từng vùng phát triển không đồng đều. trái|nhỏ|./Special:FilePath/Willa_„Oksza",_Zakopane,_A-68_M_02.jpg|./Special:FilePath/Willa_„Oksza",_Zakopane,_A-68_M_02.jpg nhỏ|Nhà thờ Thánh Joseph, Kraków Kinh nghiệm của Vienna Ring Road đã được áp dụng thành công tại Kraków, nơi Planty Park được tạo ra. Kiến trúc của Kraków tại thời điểm đó được định hướng theo mô hình của Viên, được gọi là phong cách Ringstr. Về mặt phong cách, đó là chủ nghĩa Chiết trung được thống trị bởi Tân Gôthic (Collegium Novum) và Tân Phục hưng (Nhà hát Słowacki). Phong cách tương tự cực kì phổ biến ở các vùng đất Ba Lan khác.
Theo phong cách Tân Gôthic của Đức, Karl Friedrich Schinkel đã thiết kế Cung điện Kamieniec Ząbkowicki và Lâu đài Kórnik, trong khi đó S. Stompf thiết kế lại Lâu đài Lublin. Các di tích thời Phục hưng bao gồm tòa nhà chính của Đại học Công nghệ Warsaw (1889-1901) và Khách sạn Bristol ở Warsaw (1900, Władysław Marconi). Các kiến trúc sư nổi tiếng bao gồm Friedrich August Stüler (Wielkopolska), Alexis Langer, Ludwig Schneider (Sląsk), Józef Pius Dziekoński, Konstanty Wojciechowski, Feliks Księżarski, Teodor Talowski, Jan Sas-Zubrzycki.
Trong kỷ nguyên của chủ nghĩa tư bản, nhiều biệt thự và cung điện của chủ nhà máy được xây dựng cũng như nhiều khu nhà ở của công nhân và các tòa nhà công nghiệp.
Trường phái kiến trúc Tân Nghệ thuật và kiến trúc Dân gian
Trường phái Tân Nghệ thuật nổi lên như một nỗ lực từ bỏ sự cách điệu và chủ nghĩa chiết trung, từ đó phát minh ra một phong cách kiến trúc mới sẽ đáp ứng tinh thần của thời đại. Các kiến trúc sư Ba Lan từ những năm 1890 cũng đã khám phá ra các góc nhìn mới lạ từ kiến trúc dân gian. Kiến trúc sư đi đầu xu hướng này là Stanisław Witkiewicz, người sáng lập Phong cách Zakopane.
Lái xe khi say rượu
right|thumb|265px|Đã uống rượu bia thì không lái xe thumb|right|Biển báo tại căn cứ quân sự
Kiến trúc Ba Lan
Trường phái kiến trúc Tân Nghệ thuật và kiến trúc Dân gian
Ben cạnh đó, Teodor Talowski, Franciszek Mączyński và Mikołaj Tołwiński đại diện cho phong trào Ba Lan trẻ.