cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nagasaki
Lịch sử
Thương gia Glover cũng ủng hộ Cải cách Minh Trị bằng cách bán vũ khí cho các Samurai trẻ cũng như giúp họ đi du học. Một trong số họ sau đó đã trở thành thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản sau khi thời đại Samurai kết thúc. Dinh thự của Glover là công trình lâu đời nhất về kiến trúc gỗ kiểu phương Tây hiện còn sót lại ở Nhật Bản. Khu vực Unzen cũng trở thành một trong những khu nghỉ mát phổ biến nhất trong các nước Đông Á mà các du khách người phương Tây thường tìm đến vào thời điểm đó, trong đó có nữ văn sỹ người Mỹ Pearl S. Buck và Helen Adams Keller.
Vào ngày 9 tháng 8 năm 1945, khi Chiến tranh thế giới thứ hai sắp kết thúc, Nagasaki trở thành mục tiêu thứ hai và cũng là mục tiêu cuối cùng của vụ ném bom nguyên tử khiến 73.884 người thiệt mạng và 74.909 người khác bị thương. Người dân Nagasaki đã đoàn kết để khôi phục thành phố và hệ sinh thái xung quanh. Ngày nay, thành phố xinh đẹp này đã được công nhận là một trong những nơi có cảnh đêm đẹp nhất thế giới.
Trong suốt chiều dài lịch sử của mình, Nagasaki đã trải qua nhiều sự kiện lịch sử trọng đại như là tuyến đầu phòng thủ của Nhật Bản; là nơi đón nhận sự giao thoa giữa các nền văn hóa và công nghệ hiện đại; hay sự hồi phục kỳ diệu sau một loạt các sự kiện bi thảm. Không quá lời khi nói rằng mỗi địa điểm trong tỉnh đều có một câu chuyện hấp dẫn để kể lại. Người dân Nagasaki cũng nổi tiếng là thân thiện, luôn tiếp đón các du khách đến đây bằng lòng hiếu khách cùng tinh thần hào sảng khi nhắc đến nền văn hóa, lịch sử và nền ẩm thực của họ.
Hành chính
Tỉnh Nagasaki có 13 thành phồ, 4 quận và 10 thị trấn.
Các thành phố
Kinh tế
Cảng Nagasaki là nơi buôn bán sầm uất và là một cảng trọng yếu của Nhật Bản.
Lễ hội Nagasaki Kunchi (長崎くんち)
trái|nhỏ|400x400px|Khung cảnh rước Chu Ấn Thuyền trong lễ hội Nagasaki Kunchi. Nagasaki Kunchi là một lễ hội truyền thống thường niên của ngôi đền Suwa ở thành phố Nagasaki, tỉnh Nagasaki. Lễ hội này được tổ chức trong 3 ngày, kéo dài từ ngày 7 đến ngày 9 tháng 10 hằng năm. Năm 1979, tỉnh Nagasaki đón nhận danh hiệu “Tài sản văn hóa dân gian phi vật thể quan trọng của quốc gia” đầu tiên dành cho nghi thức rước lễ có tên gọi “Nagasaki Kunchi no Hono-odori (長崎くんちの奉納踊)”, vốn được xem là tiết mục đặc sắc nhất không thể bỏ qua của lễ hội truyền thống này.
Lễ hội Nagasaki Kunchi mang nhiều nét tương đồng không chỉ với những lễ hội đến từ các quốc gia thuộc nền “Văn hóa Tóc đỏ” như Bồ Đào Nha và Hà Lan, mà còn chịu ảnh hưởng từ các nước Trung Quốc và Việt Nam. Sự giao thoa văn hóa này thể hiện qua các điệu Múa Rồng (Ja odori – 龍踊), Lễ rước cá ông (Kujira no Shiofuki – 鯨の潮吹き), Lễ tung kiệu trống “Taikoyama/Kokkodesho” – 太鼓山 (コッコデショ), hài kịch Oranda Manzai (阿蘭陀万才) hay Lễ rước Chu Ấn Thuyền (Go-shuinsen –御朱印船). Trong đó, tâm điểm của lễ hội – nghi thức “Hono-odori” – lại mang ảnh hưởng của cố đô Kyoto và vùng Sakai qua các lọng che rực rỡ hay các cỗ xe kéo và kiệu rước hoành tráng.
Mối lương duyên giữa Việt Nam và Nhật Bản từng được đề cập trong diễn văn của Nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang khi ông tham dự Quốc yến của nhà vua nhật bản Akihito được tổ chức tại Tokyo vào ngày 14 tháng 3 năm 2014. Nguyên văn như sau: “Tại đô thị cổ Hội An của Việt Nam, dấu ấn của những thương nhân Nhật Bản vượt biển bằng thuyền đến giao thương cách đây hơn 400 năm vẫn còn hiện diện qua nhiều di tích như cây cầu Nhật Bản, khu mộ người Nhật Bản... Mối nhân duyên giữa một nàng công chúa Việt Nam với thương nhân Sô-ta-rô A-ra-ki trong thời kỳ này cho đến ngày nay vẫn tiếp tục được tái hiện qua lễ hội Cưn-chi tại tỉnh Na-ga-sa-ki.” Điều này càng làm củng cố mối quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Nhật Bản, vốn khởi đầu từ giai thoại về Công Nữ Ngọc Hoa và thương nhân người Nhật Bản Sotaro Araki thời xa xưa.
Đồ gốm Hasami
Gốm Hasami đã có khoảng 400 năm hình thành và phát triển. Người ta cho rằng, gốm Hasami xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1599, khi các lò nung được dựng nên tại 3 khu vực thuộc thị trấn Hasami. Chén gốm “Kurawanka” ra đời vào thời Edo với lớp màu nhuộm đơn giản nhưng lại có độ bền cao và khó nứt vỡ đã xóa bỏ định kiến “gốm sứ là đồ cao cấp khó có thể sở hữu” của người Nhật thời bấy giờ, từ đó trở thành vật dụng bàn ăn thường ngày đóng vai trò quan trọng trong văn hóa ẩm thực của người bình dân. Cho đến ngày nay, Hasami vẫn tiếp tục cho ra đời các mẫu gốm sứ hiện đại, mới lạ với giá cả hợp lý.
Đồ gốm Hirado
Người ta kể rằng khởi nguồn của làng gốm Hirado là khi lãnh chúa của Shigenobu Matsura của phiên Hirado đã cho vận hành một lò nung ngay tại địa phương vào năm 1598. Sau đó, nhằm tìm kiếm các nguyên liệu hảo hạng hơn, ông tiếp tục đi xa hơn về phía đông và chính thức dừng cuộc hành trình vào năm 1637 tại thị trấn Mikawachi ngày nay, sau đó lập nên các lò nung dành riêng cho gốm Hirado. Kể từ khi đi vào hoạt động, các lò gốm Hirado luôn đòi hỏi những người thợ phải có tay nghề cao, từ đó cho ra đời nhiều mẫu mã đa dạng, từ vật dụng bàn ăn dành cho tầng lớp bình dân cho đến cống phẩm dâng lên triều đình và Mạc phủ. Gốm Hirado nổi tiếng là những sản phẩm gốm sứ độc đáo mà không có nơi nào sản xuất ra được, thể hiện ở những nét cọ tỉ mỉ, tinh tế hay lớp phủ trong suốt của loại sứ thấu quang đặc trưng thời Minh Trị.
Thủ công mỹ nghệ Nagasaki
Tỉnh Nagasaki có những ngành nghề thủ công truyền thống được lưu truyền từ xa xưa. Vốn là cửa ngõ giao thương với thế giới nên ở Nagasaki hình thành nên một nền văn hóa phồn thịnh và đa màu sắc, từ đó góp phần mài giũa các kỹ năng thủ công mỹ nghệ độc đáo làm nên tên tuổi của địa phương.
Búp bê Koga
Búp bê Koga là một trong 3 loại búp bê đất sét nổi tiếng nhất ở Nhật Bản đã có tuổi đời hơn 400 năm. Búp bê Koga bắt đầu xuất hiện vào năm 1592 và mang dáng dấp của nhiều yếu tổ ngoại quốc đặc trưng của một địa phương mở cửa giao thương với nước ngoài, từ cách phối màu tươi sáng, rực rỡ cho đến cách thiết kế nhân vật, chẳng hạn như nhân vật “Acha-san” (cách gọi người Trung Quốc theo tiếng địa phương) hay quý bà trong trang phục Tây phương. Có khoảng 90 loại búp bê Koga khác nhau với kỹ thuật và mẫu mã vẫn được gìn giữ nguyên vẹn kể từ thời Edo. Hiện tại, nghệ nhân Kenichi Ogawa – hậu duệ thứ 19 của gia tộc – là người duy nhất kế thừa và tiếp tục ngành nghề chế tạo búp bê Koga truyền thống này. Từ công đoạn nhào nặn đất sét để tạo hình cho đến khi bỏ vào lò nung và lên màu đều được ông thực hiện hoàn toàn bằng phương pháp thủ công một cách tỉ mỉ.
Con quay Sasebo
Con quay của thành phố Sasebo, tỉnh Nagasaki có đặc trưng là hình dáng củ kiệu mềm mại cùng màu sắc nổi bật hiếm, là sản phẩm nổi tiếng toàn Nhật Bản. Hình dạng con quay được cho là du nhập vào Nagasaki từ các nước phía Nam, cùng với việc sử dụng 5 màu sắc xanh lam/xanh lá cây, đỏ, vàng, trắng (màu của nguyên liệu gốc) và đen cũng được cho là áp dụng thuyết Ngũ hành của Trung Quốc. Cách chơi cũng vô cùng đơn giản. Người chơi sẽ điều khiển con quay của mình và cố gắng đánh bại đối thủ bằng cách giật sợi dây được buộc vào chiếc kim nhọn ở đuôi.
Các ngành đào tạo
Tại Nagasaki đào tạo đa dạng từ khối ngành Tự nhiên với các môn như Y học nhiệt đới châu Á hay Hóa học, Kĩ thuật, cho đến khối ngành Xã hội với các môn như Ngôn ngữ học, Lịch sử, Kinh tế và Giáo dục.
Thể thao
Nagasaki thường chơi bóng đá và tennis rất nhiều
Du lịch
trái|nhỏ|400x400px|Cảnh đêm Nagasaki Tỉnh Nagasaki nằm ở phía Tây Bắc của Kyushu –  vùng địa lý thuộc phần cực tây của Nhật Bản, cách Tokyo khoảng 2 giờ di chuyển bằng máy bay. Với ba mặt đều giáp biển nên tỉnh Nagasaki có hệ sinh thái vô cùng phong phú với nhiều hòn đảo và bán đảo tuyệt đẹp. Đây cũng là địa phương sở hữu nhiều hòn đảo nhất ở Nhật Bản với số lượng lên đến 594 đảo, bao gồm quần đảo Goto, quần đảo Iki và đảo Tsushima. Không chỉ được bao quanh bởi làn nước biển trong vắt, những hòn đảo xinh đẹp này còn mang đậm dấu ấn lịch sử với cảnh vật thiên nhiên trù phú, nguồn tài nguyên hải sản đa dạng và nhiều địa danh du lịch hấp dẫn.
Để đến được quần đảo Goto, quần đảo Iki và đảo Tsushima, bạn có thể đi thuyền từ cảng Nagasaki, cảng Sasebo và cảng Hakata (tỉnh Fukuoka), hoặc cũng có thể đi bằng máy bay từ sân bay Nagasaki hoặc sân bay Fukuoka tùy theo khu vực. Việc di chuyển đến các đảo này khá tiện lợi vì lịch vận hành của các chuyến tàu và chuyến bay được thiết kế khá dày đặc trong điều kiện thời tiết tốt.
Các Di sản Văn hóa ở Nagasaki
nhỏ|Đảo "chiến hạm" Gunkajima nhỏ|Nhà thờ chính tòa Oura là kiến trúc Thiên chúa giáo cổ nhất Nhật Bản. Tỉnh Nagasaki có 2 địa danh được công nhận là Di sản văn hóa Thế giới, cùng với các di tích cấu thành nằm rải rác đó đây.
Các nhà thờ và địa điểm Cơ đốc giáo tại Nagasaki
Kitô giáo ở Nhật Bản đã có lịch sử hơn 450 năm. Nhóm di tích này được đăng ký là Di sản Văn hóa Thế giới vào năm 2018, là một minh chứng quý giá về quá trình hình thành và truyền bá của Kitô giáo tại Nhật Bản.
Các địa điểm của Cải cách Công nghiệp Minh Trị tại Nhật Bản: Sắt thép, Đóng tàu và Khai mỏ
Tỉnh Nagasaki – nơi tiếp xúc duy nhất với phương Tây – đã nhanh chóng tiếp nhận công nghệ từ nước ngoài và áp dụng vào công cuộc hiện đại hóa Nhật Bản. Có tất cả 8 địa điểm (trong đó có cả những địa điểm du lịch nổi tiếng như đảo Chiến hạm – Gunkan-jima) đã được đăng ký là Di sản Văn hóa Thế giới vào năm 2015 với tư cách là các di sản cấu thành của "Di sản Cải cách Công nghiệp Minh Trị tại Nhật Bản: Sắt thép, Đóng tàu và Khai mỏ".
Thành phố Nagasaki – nơi có nền văn hóa “Wakaran” đặc thù
Ngay cả trong thời kỳ bế quan tỏa cảng, Nagasaki vẫn luôn nuôi dưỡng nền văn hóa độc đáo chịu ảnh hưởng của cả phương Tây và Trung Quốc gọi là “Wakaran” (和華蘭). Trong đó, “和 – Wa” (Hòa) là Nhật Bản, “華 – Ka” (Hoa) là Trung Hoa, và “蘭 – Ran” (Lan) là Hà Lan. Tóm lại, văn hóa Wakaran là sự pha trộn giữa Nhật Bản, Trung Quốc và Hà Lan, cho đến hiện nay vẫn còn hiện diện rõ rệt trong cuộc sống hằng ngày, thể hiện qua kiến trúc, ẩm thực cho đến lễ hội địa phương. Trong đó có thể kể đến sự kiện thường niên trọng yếu được tổ chức vào mùa đông –  “Lễ hội lồng đèn Nagasaki” – vốn được cho là bắt nguồn từ lễ hội đón năm mới của Trung Quốc, hay lễ hội mùa thu truyền thống đã có 380 năm tuổi – “Nagasaki Kunchi”. Những lễ hội này đều mang màu sắc của sự giao thoa văn hóa, góp phần làm nên chất riêng khó có thể lẫn vào đâu của Nagasaki.
Ngoài ra, Nagasaki cùng với Hồng Kông và Monaco là 3 địa phương được công nhận là những nơi có cảnh đẹp lộng lẫy nhất thế giới, làm nên tên tuổi của “Thế giới Tân Tam đại dạ cảnh” nức tiếng khắp năm châu.
Khu vực gồm có cảng Nagasaki nằm ở trung tâm với xung quanh là các ngọn núi bao bọc còn có tên gọi mỹ miều khác là “Vịnh Cánh Hạc”. Đây còn là nơi tập trung các địa danh du lịch nổi tiếng bởi cảnh đêm lộng lẫy như núi Inasa, núi Nabekanmuri, núi Kazagashira hay vườn Glover vốn được rất nhiều du khách yêu thích. trái|nhỏ|Rặng đảo Kujuku
Sasebo – Thành phố đảo xinh đẹp mang hơi thở của nền văn hóa Hoa Kỳ
Sasebo là một thành phố cảng mang không khí của nền văn hóa nước ngoài với những khu căn cứ quân sự của Hoa Kỳ. Trong phạm vi 25km về phía Bắc từ cảng Sasebo có đến 208 hòn đảo nằm rải rác khắp nơi, tạo thành một quần đảo gọi là “Kujuku-shima” với “Kujuku – 九十九” có nghĩa là “99”, mang hàm ý chỉ số lượng rất nhiều trong tiếng Nhật. Bạn có thể tham quan quần đảo này bằng du thuyền và cảm nhận vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên nơi đây. Đặc sản địa phương của thành phố Sasebo không gì khác ngoài ẩm thực Mỹ! Bạn có thể tìm thấy những chiếc bánh hamburger khổng lồ và đầy ắp nhân thịt tại Sasebo. Thậm chí có những người tìm đến đây chỉ để thưởng thức món ăn này. Khi thành phố đã lên đèn cũng là lúc những quán bar nhạc Jazz và quán bar của người nước ngoài bắt đầu hoạt động. Bạn có thể cảm nhận không khí ngoại quốc đặc trưng của Sasebo một cách rõ rệt nhất qua các chuyến thăm thú thành phố vào buổi đêm như thế này.
Hirado – Thành phố của các thắng cảnh đền chùa và nhà thờ, thể hiện sự giao thoa văn hóa tôn giáo độc đáo giữa Nhật Bản và phương Tây
Thành phố Hirado là nơi có sự hiện diện cùng lúc của cả nền văn hóa Nhật Bản và phương Tây, mang đến cho du khách khung cảnh và bầu không khí mới mẻ, lạ kỳ mà không kém phần quyến rũ. Chỉ cần leo lên con đường dốc đá ven biển, bạn có thể nhìn thấy ngọn tháp và cây thánh giá của "Nhà thờ tưởng niệm Hirado Xavier" trên ngọn đồi gần thành phố, với thấp thoáng xung quanh là mái ngói của những ngôi đền và chùa chiềng, tạo nên một khung cảnh vừa Nhật Bản vừa Tây phương vô cùng đặc sắc.
Thành phố Unzen – nơi có khu nghỉ dưỡng suối nước nóng tốt nhất địa phương với phong cảnh ngoạn mục của “địa ngục” Unzen Jigoku
Unzen Onsen là một khu nghỉ mát suối nước nóng đại diện cho tỉnh Nagasaki, vốn phổ biến như một khu nghỉ mát mùa hè dành cho người nước ngoài vào thời Minh Trị. Nơi đây cũng được chỉ định là công viên quốc gia đầu tiên của Nhật Bản vào năm 1934, trở thành khu nghỉ dưỡng tiên phong hàng đầu của Nhật Bản. Những hồ suối nước nóng thoang thoảng mùi lưu huỳnh được bao quanh bởi phong cảnh thiên nhiên bao la tạo nên khung cảnh đẹp tuyệt vời mà bạn khó có thể nào quên. Tại địa danh du lịch trọng yếu của thành phố Unzen có tên gọi “địa ngục Unzen (Unzen Jigoku), bạn sẽ được tham quan hơn 30 hồ suối khoáng nóng mô phỏng hình ảnh của những địa ngục với hơi nóng hừng hục và các cột khói trắng mịt mù trong không khí, dù đáng sợ nhưng cũng không kém phần hùng vĩ.nhỏ|trái|200px| Thành Shimabara ở thành phố Shimabara, Nagasaki
Thành phố Simabara – Nơi được mệnh danh là “Thủ phủ nước” với những mạch nước tinh khiết
Từ lâu, thành phố Shimabara đã được thiên nhiên ưu đãi với nguồn nước suối dồi dào và tinh khiết. Với khoảng 60 con suối nằm rải rác khắp thành phố, Shimabara còn được mệnh danh là “Thủ phủ nước”. Những con cá chép Nhật Bản Nishikigoi đủ màu sắc thong thả bơi lội trong làn nước trong ngần của những con kênh chảy khắp thành phố cổ kính chính là hình ảnh tiêu biểu nhất khi nhắc đến Shimabara. Một trong những điểm du lịch liên quan đến nguồn nước địa phương này là một khu vườn thượng uyển có tên Shimeiso – nơi tọa lạc của một tòa dinh thự cổ soi bóng xuống hồ nước tuyệt đẹp.
Văn hóa ẩm thực
nhỏ|Mì Champon Tỉnh Nagasaki tự hào với vùng biển có số loài cá được đánh bắt đứng hàng đầu Nhật Bản. Cá tráp, cá sòng, hàu, tôm,... bạn có thể thưởng thức nhiều loại hải sản tươi sống vào mỗi mùa trong năm. Cũng không thể bỏ qua thương hiệu thịt bò Nhật Bản Wagyu của tỉnh Nagasaki, vùng đất được cho là nơi khai sinh của bò Wagyu. Được chăn nuôi trên đồng cỏ giàu khoáng chất, thịt bò Wagyu rất mềm và có hương vị thơm ngon đặc biệt. Mì Champon chính là con đường ngắn nhất đưa bạn đến với ẩm thực Nagasaki. Đây là một trong những đặc sản tiêu biểu của tỉnh, bao gồm mì và nhiều nguyên liệu được thêm vào nước súp đậm đà. Hãy thử món mì Sara Udon với những sợi mì dẹt giòn giòn hoặc sợi mì dày mềm mại được phủ bên trên bởi phần topping phong phú. Ngoài ra, có rất nhiều món ăn địa phương độc đáo chịu ảnh hưởng của văn hóa và phong tục nước ngoài, chẳng hạn như cơm Thổ Nhĩ Kỳ, bít tết chanh (lemon steak) và hamburger Sasebo.
Liên kết ngoài
Thể loại:Kyushu Thể loại:Tỉnh của Nhật Bản Thể loại:Khu định cư cảng Nhật Bản
Phyllonorycter loniceriphaga
Ấu trùng ăn Lonicera korolkowii. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.
Tham khảo
Thể loại:Phyllonorycter
Andrena ferrugineipes
Andrena ferrugineipes là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được LaBerge mô tả khoa học năm 1977.
Tham khảo
F Thể loại:Động vật được mô tả năm 1977
Leptopelis barbouri
Leptopelis barbouri là một loài ếch thuộc họ Hyperoliidae. Đây là loài đặc hữu của Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Liên kết ngoài
Thể loại:Leptopelis
1591
Năm 1591 (số La Mã: MDXCI) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ sáu của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
Tham khảo
Thể loại:Năm 1591
Stary Kraków
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Ctenolimnophila decisa
Ctenolimnophila decisa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Ctenolimnophila Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Leptopelis bequaerti
Leptopelis bequaerti là một loài ếch thuộc họ Hyperoliidae. Loài này có ở Liberia và có thể có ở Guinée. Môi trường sống tự nhiên của chúng là đầm nước ngọt có nước theo mùa.
Tham khảo
Thể loại:Leptopelis
1590
Năm 1590 (số La Mã: MDXC) là một năm thường bắt đầu vào thứ hai trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ năm của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
Tham khảo
Thể loại:Năm 1590
Sông Nghinh Tường
Sông Nghinh Tường là một phụ lưu của sông Cầu thuộc tỉnh Thái Nguyên tại miền bắc Việt Nam.
Sông Nghinh Tường có chiều dài 46 km, bắt nguồn từ những dãy núi của vòng cung dãy núi Bắc Sơn (Lạng Sơn), chảy qua các xã Nghinh Tường, Sảng Mộc, Thượng Nung, Thần Sa thuộc huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên rồi đổ ra sông Cầu tại địa bàn xã Văn Lăng thuộc huyện Đồng Hỷ. Ngoài ra trong lưu vực sông còn có các suối chảy qua địa bàn các xa khác trong huyện Võ Nhai như Vũ Chấn và Cúc Đường. Sông Nghinh Tường có hướng đông bắc – tây nam.
Khoảng 40% chiều dài dòng chảy sông Nghinh Tường là vùng đá vôi, thung lũng thường hẹp và sâu, vách đá dựng đứng.
Sông Nghinh Tường chảy qua khu di tích khảo cổ học Thần Sa, Khu bảo tồn còn có hệ thống hang động, di tích lịch sử - khảo cổ học đặc biệt của Việt Nam, là cái nôi của người Việt cổ. Tuy nhiên việc khai thác cát sỏi, vàng và khai thác lâm sản trái phép tại khu vực có thể ảnh hưởng xấu đến chất lượng nguồn nước của sông.
Liên kết ngoài
Nghinh Tường Nghinh Tường
Chiến dịch tấn công Rzhev-Vyazma (1943)
Chiến dịch tấn công Rzhev-Vyazma lần thứ hai là một chiến dịch quân sự do Hồng quân Liên Xô tổ chức nhằm vào quân đội Đức Quốc xã từ ngày 2 tháng 3 đến 31 tháng 3 năm 1943. Lực lượng tham chiến của quân đội Liên Xô là các Phương diện quân Kalinin và Phương diện quân Tây với nhiệm vụ quét sạch quân Đức khỏi "chỗ lồi" Rzhev-Vyazma mà quân Đức đã đánh chiếm ở đây từ hồi năm 1941. Trong thời gian này, quân Đức cũng bắt đầu cuộc triệt thoái khỏi chỗ lồi Rzhev.
Chỗ lồi Rzhev-Vyazma "tọa lạc" ở khu vực phía Tây của mặt trận Xô-Đức và trong một thời gian dài tạo ra mối nguy hiểm đe dọa thủ đô Moskva của Liên Xô. Tại chỗ lồi sâu 160 cây số và dài 200 cây số này, tập trung tới 2 phần 3 binh lực của Cụm Tập đoàn quân Trung tâm. Điều này khiến nó cũng trở thành một nơi tập trung binh lực rất lớn của quân đội Liên Xô với 12 tập đoàn quân và 2 tập đoàn quân không quân của các Phương diện quân Kalinin, Tây và một phần Phương diện quân Bryansk. Trong suốt năm 1942, đây là nơi xảy ra nhiều chiến dịch và trận đánh đẫm máu giữa quân đội Liên Xô và quân phát xít Đức với tổn thất hết sức nặng nề cho cả hai bên - điều này đã khiến khu vực này mang biệt hiệu "Cối xay thịt Rzhev". Mặc dù đã nhiều lần tấn công quyết liệt và chịu nhiều thương vong nhưng về cơ bản quân đội Liên Xô vẫn chưa trục được quân Đức khỏi khu bàn đạp lợi hại này.
Bối cảnh và tình huống mặt trận
Ngày 2 tháng 2 năm 1943, Tập đoàn quân 6 và một phần Tập đoàn xe tăng 4 (Đức) bị tiêu diệt và bắt là tù binh trong trận đánh cuối cùng của Chiến dịch Stalingrad. Ngày 30 tháng 1 năm 1943, Phương diện quân Leningrad và Phương diện quân Volkhov (Liên Xô) phối hợp tác chiến đập tan cái "cổ chai" Shlisselburg, phá vỡ vòng phong tỏa Leningrad. Trong tháng 1, tháng 2 năm 1942, các "bản sao của Stalingrad" đã diễn ra tại Ostrogozhsk-Rossosh và Voronezh-Kastornoye ở phía Nam; tại Velikiye Luki ở phía Bắc đã đặt quân Đức vào tình thế hầu như không còn lực lượng dự bị tại các chiến trường trọng yếu. Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) cũng bị thiệt hại đáng kể sau hơn một năm bám giữ chỗ lồi Rzhev - Vyazma.
Quân đội Liên Xô tuy chưa xóa bỏ được bàn đạp Rzhev - Vyazma của quân Đức nhưng cũng lấn thêm được một số vị trí tại phía Tây và phía Bắc Rzhev và giữ được chỗ lồi Sukhinichi. Chiến tranh du kích phát triển mạnh trong các khu tam giác chiến lược Smolensk - Rzhev - Yartsevo và Smolensk - Vyazma - Spas-Demensk đã gây nhiều tổn thất về người và vật chất cho Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) ngay tại hậu tuyến của nó. Quân đội Liên Xô vẫn duy trì tại mặt trận phía Tây Moskva hai phương diện quân mạnh với từ 10 đến 12 tập đoàn quân (tùy theo tình hình chiến sự). Thế chủ động chiến lược trên chiến trường đã chuyển sang tay quân đội Liên Xô.
Globalbeauties
Globalbeauties (địa chỉ Globalbeauties.com) là một website nổi tiếng và uy tín hàng đầu thế giới chuyên tổng hợp tin tức, phản ánh, phân tích, dự đoán kết quả về các cuộc thi sắc đẹp (hoa hậu) quốc tế.
Chiến dịch tấn công Rzhev-Vyazma (1943)
Bối cảnh và tình huống mặt trận
Tháng 3 năm 1943, Adolf Hitler lệnh cho Bộ Tổng tham mưu quân đội Đức Quốc xã chuẩn bị kế hoạch tấn công trong mùa hè nhằm giành lại quyền chủ động chiến lược. Kế hoạch Thành Trì được thai nghén. Tuy nhiên, để đảm bảo tấn công thắng lợi trên hướng Kursk, Tổng hành dinh quân đội Đức Quốc xã ở mặt trận phía Đông cần đến một khối lượng binh lực và phương tiện rất lớn, lên đến vài chục sư đoàn. Trong khi tại thời điểm đó, quân Đức vẫn chưa thể phục hồi sau thất bại Stalingrad. Số quân mới động viên từ những công dân Đức sinh trước năm 1926 còn quá mới mẻ. Cần có những người lính, những sĩ quan, những đơn vị đã dày dạn trận mạc. Giải pháp tối ưu đối với quân đội Đức Quốc xã là rút quân khỏi các mặt trận xa, những chỗ lồi để có thể dành ra một số lực lượng dự bị đủ mạnh.
Quân đội Liên Xô
Đầu năm 1943, Bộ Tổng tư lệnh Tối cao Liên Xô bắt đầu lập kế hoạch giải quyết một lần và vĩnh viễn vấn đề Rzhev. Lưc lượng tham gia gồm cánh trái của Phương diện quân Kalinin (bao gồm các Tập đoàn quân số 22, 39, 41, 43 và Tập đoàn quân không quân số 3) và Phương diện quân Tây (Tập đoàn quân số 5, 10, 20, 31, 33, 49, 50 và Tập đoàn quân không quân số 1). Ngày 6 tháng 2 năm 1943, tư lệnh Phương diện quân Kalinin, tướng M. A. Pukaryev và tư lệnh Phương diện quân Tây, tướng V. D. Sokolovsky nhận chỉ thị từ Bộ Tổng tư lệnh Tối cao về việc chuẩn bị một đợt tấn công mới. Mục tiêu chiến dịch này cũng tương tự như các chiến dịch trước đó: bao vây và tiêu diệt chủ lực của Cụm Tập đoàn quân Trung tâm (Đức).
Globalbeauties
Globalbeauties từng đánh giá Hoa hậu hoàn vũ là một cuộc thi sắc đẹp quốc tế lớn nhất hành tinh và khốc liệt nhất thế giới vào năm 2012.
Thông tin
Globalbeauties được thành lập năm 1998, có trụ sở tại Sao Paulo (Brasil). Trang web này là nơi cập nhật thông tin khá đầy đủ, nhanh chóng về các cuộc thi hoa hậu tổ chức tại các quốc gia và trên thế giới. Globalbeauties chú trọng đến 5 cuộc thi sắc đẹp lớn nhất toàn cầu là: Hoa hậu Hoàn vũ, Hoa hậu Thế giới, Hoa hậu Hòa bình Quốc tế, Hoa hậu Quốc tế, Hoa hậu Siêu quốc gia. Trang web này có bảng xếp thứ hạng các quốc gia trên đấu trường sắc đẹp quốc tế được tổng kết từ thành tích đạt được của quốc gia đó tại 5 cuộc thi lớn nhất này. Trước đây, trang web này quan tâm thêm đến hai cuộc thi sắc đẹp khác là Hoa hậu Trái Đất và Nữ hoàng Du lịch Quốc tế. Nhưng vào năm 2012, scandal mua bán giải thưởng của Hoa hậu Trái Đất gây rúng động thế giới. Sau đó, Globalbeauties đã quyết định loại cuộc thi ra khỏi hệ thống xét giải. Trường hợp tương tự với Nữ hoàng Du lịch Quốc tế cũng xảy ra vào năm 2014.
Chiến dịch tấn công Rzhev-Vyazma (1943)
Quân đội Liên Xô
Tuy nhiên, quân đội Đức Quốc xã cũng đã có kế hoạch rút quân khỏi chỗ lồi Rzhev - Vyazma. Ngày 1 tháng 3, phát hiện quân Đức bắt đầu rút bỏ nhiều chốt tiền tiêu trên khu vực phía bắc Rzhev, phía đông Sychyovka, Gzhatsk, Vyazma và phía Tây Yukhnov, Mosalsk, chủ lực Phương diện quân Tây và cánh trái của Phương diện quân Kalinin (Liên Xô) đã phải vội vã chuyển sang chiến thuật tấn công truy kích mà không kịp điều chỉnh kế hoạch.
Globalbeauties
Thông tin
Globalbeauties ngoài cập nhật diễn biến các cuộc thi hoa hậu quốc tế còn là nơi phân tích, dự đoán kết quả các cuộc thi bởi các chuyên gia sắc đẹp có uy tín và nhiều kinh nghiệm. Do đó, trang web này là nơi tham khảo quan trọng của giới cá cược - các nhà cái của các cuộc thi sắc đẹp. Globalbeauties cũng là đối tác trực tuyến hàng đầu cho các tạp chí quốc tế về sắc đẹp.
Chiến dịch tấn công Rzhev-Vyazma (1943)
Quân đội Liên Xô
Quân đội Liên Xô tham gia chiến dịch gồm có:
Globalbeauties
Thông tin
Ngoài ra, Globalbeauties cũng có hệ thống các giải thưởng theo bình chọn riêng của trang web độc lập với kết quả chính thức của các cuộc thi sắc đẹp. Định kỳ hàng năm, Globalbeauties cũng tổ chức bình chọn các giải thưởng lớn như: Hoa hậu của năm, Hoa hậu gợi cảm nhất ...Bình chọn được thực hiện bởi các thành viên Ban giám khảo mạng làm việc tại Globalbeauties, danh sách bình chọn là các người đẹp đã từng tham dự các cuộc thi sắc đẹp trên thế giới diễn ra trong năm.
Chiến dịch tấn công Rzhev-Vyazma (1943)
Quân đội Đức Quốc xã
Mặc dù Rzhev - Vyazma được coi là nền tảng của mặt trận phía Đông của quân đội Đức Quốc xã nhưng đến mùa xuân năm 1943 thì quân đội Đức không còn đủ lực lượng để duy trì "nền tảng" ấy nữa. Các cuộc chiến ở phía Nam mặt trận Xô - Đức trong các chiến dịch tại khu vực Stalingrad, khu vực trung lưu sông Đông đã làm tiêu hao nhiều sinh lực của cả quân Đức và quân đồng minh của nước Đức Quốc xã. Để phục vụ cho Kế hoạch "Thành trì", Bộ Tổng tư lệnh lục quân Đức buộc phải rút quân tại khu vực Rzhev - Vyazma để tăng cường cho cánh quân phía Bắc Kursk. Quân đội Đức Quốc xã đã có 9 biện pháp trong kế hoạch hành quân mang tên "Con Trâu" để chuẩn bị cho việc rút quân từ tháng 2 năm 1943:
Globalbeauties
Thông tin
Ngoài các cuộc thi hoa hậu dành cho nữ, Globalbeauties cũng tổng hợp tin tức về các cuộc thi sắc đẹp dành cho nam như Mr World, Manhunt International...
Chú thích
Thể loại:Hoa hậu Thể loại:Cuộc thi sắc đẹp
Chiến dịch tấn công Rzhev-Vyazma (1943)
Diễn biến
nhỏ|phải|256px|Tình hình mặt trận phía Bắc Rzhev trước chiến dịch (tháng 1 năm 1943)
Ngày 3 tháng 3, các cuộc truy kích của Phương diện quân Kalinin diễn ra trên hướng Rzhev. Bùn lầy mùa xuân (raputista) cùng với điều kiện địa hình phức tạp nhiều rừng và đầm lầy cũng như hệ thống chướng ngại vật, các bãi mìn dày đặc của quân Đức trên phòng tuyến phía Bắc và phía Tây Rzhev đã gây nhiều khó khăn cho quân đội Liên Xô. Nhiều mũi truy kích phải chờ đợi công binh gỡ mìn, dọn vật cản mới có thể tiếp tục tấn công với tốc độ hành tiến chỉ 6 đến 7 km/ngày. Do các tập đoàn quân 43 và 50 (Liên Xô) bố trí tại hai bên sườn xa nhất của chỗ lồi Rzhev - Vyazma đã suy yếu, số lượng pháo chỉ có 11 trung đoàn, xe tăng chỉ có 3 lữ đoàn, lại không có kế hoạch tấn công và tích lũy nhiên liệu, đạn dược từ trước nên không thể tạo được các mũi đột kích mạnh và sâu, không thể tấn công vào hậu phương Cụm Tập đoàn quân Trung tâm để bao vây nó.
nhỏ|trái|200px|Lược đồ các tuyến rút quân của Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) trong chiến dịch "Con Trâu".
Ngày 3 tháng 3, Tập đoàn quân 39 từ Molodoy Tud tấn công xuống phía Nam, đánh chiếm Olenino ngày 4 tháng 3 và phát triển đến tuyến sông Orsha. Tập đoàn quân 22 cũng mở cuộc tấn công từ khu vực đông Nam Nelidovo tiến sát đến phía bắc Bely. Tại Phương diện quân Tây, Tập đoàn quân 30 đánh chiếm Rzhev ngày 3 tháng 3. Tập đoàn quân 31 từ bàn đạp Zubtsov tấn công Sychyovka. Tập đoàn quân 5 từ Karmanovo tiến ra đánh chiếm Gzhatsk ngày 6 tháng 3. Cùng ngày, Tập đoàn quân 33 đánh chiếm Tokarevo. Các đơn vị chặn hậu của Tập đoàn quân 9 và Tập đoàn quân xe tăng 3 (Đức) cố gắng kìm hãm đà tiến công của hai phương diện quân Liên Xô bằng cách thiết lập tuyến phòng ngự lâm thời tại Bely, Sychyovka, Vyazma nhưng không thành công. Ngày 8 tháng 3, Tập đoàn quân 31 đánh chiếm Sychyovka. Ngày 10 tháng 3, Tập đoàn quân 30 đánh chiếm Nikitinka. Cùng ngày, Tập đoàn quân 41 và Tập đoàn quân 22 phối hợp đánh chiếm Bely và tiến xuống phía Nam. Ngày 12 tháng 3, Tập đoàn quân 33 và Tập đoàn quân 5 phối hợp đánh chiếm Vyazma. Cùng ngày, các tập đoàn quân 49 và 50 từ các khu vực Yukhnov và Mosalsk cũng phát động tấn công dọc theo tuyến sông Ugra và tiến sát đến Đông Bắc Spas-Demensk.
Trong khi truy đuổi quân Đức, các tập đoàn quân Liên Xô đã cố gắng tổ chức các mũi thọc sâu, chủ yếu sử dụng bộ binh nhẹ, bộ binh trượt tuyết và kỵ binh để đột kích vào hai bên sườn các cánh quân Đức đang rút lui. Theo ghi nhận của các tướng lĩnh Đức Quốc xã, từ ngày 5 đến ngày 7 tháng 3 đã có 8 trận tập kích như vậy. Tuy nhiên, do không có pháo binh và xe tăng yểm hộ, các trận tập kích, phục kích của quân đội Liên Xô diễn ra với binh lực thọc sâu mỏng yếu nên không thể tiêu diệt hoặc gây thiệt hại nặng cho các sư đoàn bộ binh Đức được "bao bọc trong những cái kén" được tạo ra bởi các tiểu đoàn xe tăng. Ngược lại, các đội du kích Liên Xô mà tướng Gotthard Heinrici cho rằng đã bị tiêu diệt trong Chiến dịch Hannover hồi đầu mùa hè năm 1942 đã bất thần "sống lại". Trong tháng 3 năm 1943, 11 đội du kích hoạt động trong vùng đã lật đổ 7 đoàn tàu hỏa chở người và phương tiện quân sự của Đức, tiêu diệt hơn 20 toán công binh Đức đặt mìn phá hoại, bảo vệ 18 cây cầu và hơn 800 km đường sắt. Họ cũng tổ chức các trận đánh tập kích, phục kích như quân đội chính quy, gây thương vong cho hàng nghìn binh lính và sĩ quan Đức trên suốt dọc đường rút quân. Một số đơn vị du kích Liên Xô đã thọc sâu về hướng Yartsevo, Yelnya và Smolensk, phá hủy kho tàng, đường sắt, cầu cống và các tuyến dây điện thoại.
nhỏ|phải|256px|Pháo binh của Sư đoàn bộ binh 144 (Liên X00) di chuyển bằng ngực kéo trên hướng Vyazma, tháng 3 năm 1943
Trong khi đó, quân Đức rút lui theo kế hoạch và có trật tự với tốc độ chậm dần đều và tăng cường chặn kích trên các tuyến rút lui phía sau. Ngày 1 tháng 3, 5 sư đoàn bộ binh và 2 sư đoàn xe tăng của Tập đoàn quân 9 (Đức) ở Rzhev lùi về phía sau 10 km. Ngày 7 tháng 3, 7 sư đoàn nói trên và 3 sư đoàn cánh trái của Tập đoàn quân 9 (Đức) đã rút thêm 35 km. Cùng thời điểm, 7 sư đoàn bộ binh và 5 sư đoàn xe tăng của Tập đoàn quân xe tăng 3 bắt đầu rút khỏi phòng tuyến Gzhatsk - Sychyovka về phía sau 25 km. Ngày 12 tháng 3, đến lượt 1 sư đoàn bộ binh của Tập đoàn quân 9 (Đức) bên cánh trái, 2 sư đoàn xe tăng và 4 sư đoàn bộ binh của Tập đoàn quân 4 (Đức) trên cánh phải lùi về phía sau 10 km đến tuyến Bely - Vyazma. Ngày 20 tháng 3, các sư đoàn Đức bắt đầu gia tăng sức kháng cự khi còn cách tuyến phòng ngự cuối cùng 12 km. Ngày 22 tháng 3, các tập đoàn quân 9, xe tăng 3 và cánh Bắc của Tập đoàn quân 4 (Đức) chặn đánh quyết liệt quân đội Liên Xô trên tuyến phòng thủ mới từ Demidov qua Ripshevo, Dukhovshchina, Yartsevo, Safonovo, Dorogobuzh, Yelnya, Spas-Demensk đến Milyatino. Do tiếp tục áp dụng chiến thuật truy kích nên các tướng V. D. Sokolovsky và M. A. Purkayev (Liên Xô) đã dàn đều quân trên toàn bộ chính diện mặt trận. Trong số 9 tập đoàn quân tấn công theo hướng chung đến Yartsevo và Dukhovshchina, không thể thấy được đâu là cánh quân đột kích chủ yếu. Việc áp dụng chiến thuật "đánh bóc vỏ" đã làm cho các tập đoàn quân Liên Xô không thể đột phá qua tuyến phòng thủ của quân Đức trong suốt một tuần giao chiến. Ngày 31 tháng 3 năm 1943, Đại bản doanh Bộ Tổng tư lệnh tối cao Liên Xô lệnh cho các Phương diện quân Tây và Kalinin ngừng tiến công, chuyển sang tư thế phòng ngự.
Kết quả và đánh giá
Sau chiến dịch, quân đội Liên Xô đã hoàn toàn xóa bỏ chỗ lồi Rzhev-Vyazma, đẩy trận tuyến ra xa khỏi thủ đô Moskva 130-160 cây số, giải phóng các thành phố quan trọng như Rzhev, Gzhatsk, Sychyovka, Bely, Vyazma. Tuy nhiên, những thành phố này, trải qua hàng trăm trận đánh và hàng chục chiến dịch lớn nhỏ, hầu hết chỉ còn lại những tòa nhà đổ nát và những đống gạch vụn.
Như các chiến dịch trước đó,trên khu vực Rzhev-Vyazma, quân đội Liên Xô vẫn tiếp tục chịu những thiệt hại nặng hơn. Tại chiến dịch này, tỷ lệ số người chết của quân đội Liên Xô lên đến 12,7%, cao hơn Chiến dịch Sao Hỏa và Chiến dịch phản công chiến lược Rzhev-Sychyovka. Trong đó, có đến hơn 30% số thương vong là do mìn và chất nổ của quân Đức cài lại gây ra. Đây là bài học rất lớn cho quân đội Liên Xô khi chiếm lại những khu vực do quân Đức chủ động rút lui bỏ lại.
Chiến dịch tấn công Rzhev-Vyazma (1943) cũng như Chiến dịch Sao Hỏa đều dược tổ chức một cách vội vàng. Một số chỉ huy Liên Xô đã xuất hiện tư tưởng "lạc quan tếu". Họ cho rằng, sau thắng lợi của quân đội Liên Xô trên Mặt trận Stalingrad, quân đội Liên Xô có thể dễ dàng đánh đuổi quân Đức xâm lược ra khỏi đất nước của họ giống như những gì đã đạt được trong mùa đông 1942-1943. Trên thực tế, quân Đức vẫn còn nhiều nguồn lực dự trữ được huy động từ nước Đức và các nước chư hầu của Đức để mưu tính phục thù cho trận Stalingrad. Trong bức điện số 95 ngày 1 tháng 4 gửi các phương diện quân Tây và Kalinin, Tổng tư lệnh tối cao I. V. Stalin cảnh báo rằng: "thắng lợi của các đồng chí tuy to lớn nhưng thực chất, các đồng chí vẫn chưa hoàn thành nhiệm vụ đặt ra. Các đồng chí vẫn chỉ có thể đuổi theo quân Đức chứ chưa tiêu diệt được chúng."
Trước đó, trong bản nhật lệnh nhân ngày 23 tháng 2 năm 1943, ngày truyền thống của quân đội và hải quân Liên Xô, Đại bản doanh Bộ Tổng tư lệnh tối cao Liên Xô cũng vạch rõ:
Sau 20 tháng chiến tranh, Hồng quân đã trở thành một quân đội chính quy hơn. Nó đã học được cách đánh địch chắc thắng, tính đến mặt yếu và mặt mạnh của địch theo đúng yêu cầu của khoa học quân sự hiện đại. Nhưng như vậy không có nghĩa là quân đội của Hitler đã đến ngày tận số và Hồng quân chỉ còn việc đuổi đánh chúng đến biên giới phía Tây Liên Xô, Suy nghĩ như vậy là tự lừa dối mình một cách ngu ngốc và nguy hiểm... Quân Đức thua trận nhưng chưa bị đánh cho thất bại hẳn. Nó đang trải qua cuộc khủng hoảng do các cuộc tấn công của Hồng quân nhưng điều đó chưa có nghĩa là nó không thể phục hồi... Thật là ngu ngốc nếu cho rằng bọn Đức sẽ bỏ lại đất đai của ta, dù chỉ một ki lô mét mà không chiến đấu gì cả
Những nhận xét có phần nặng nề nhưng có tính tổng kết và phòng ngừa cao đó dành cho các chỉ huy Liên Xô trong các chiến dịch không thành công tại khu vực Rzhev - Vyazma nói riêng và một số khu vực khác của mặt trận Xô-Đức nói chung. Đáng tiếc, nó đã không được các tướng lĩnh chỉ huy của Phương diện quân Tây, Phương diện quân Kalinin và Phương diện quân Tây Nam (trong Chiến dịch "Bước nhảy vọt" trước đó) coi trọng. Sau chiến dịch thu hồi khu vực Rzhev - Vyazma, thượng tướng M. A. Purkayev được điều sang Viễn Đông, tướng A. I. Yeryomenko nhận trách nhiệm chỉ huy Phương diện quân Kalinin. Tướng V. D. Sokolovsky vẫn được giữ lại làm tư lệnh Phương diện quân Tây.
Ngược lại, cuộc hành quân "Con Trâu" của Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) được coi là thành công với những thiệt hại được cho là tất yếu trong quá trình rút quân. Mặc dù bị đẩy xa mục tiêu ban đầu (Moskva) thêm 130 đến 160 km nhưng quân Đức đã thu hẹp tuyến mặt trận từ gần 750 km xuống còn hơn 300 km. Nhờ đó, Bộ Tổng tư lệnh tối cao quân đội Đức Quốc xã rút ra được 16 sư đoàn trong đó có 4 sư đoàn xe tăng và 1 sư đoàn cơ giới để góp quân hình thành cánh phía Bắc của quân Đức tại vòng cung Kursk trong quá trình chuẩn bị thực hiện Kế hoạch Thành trì. Tuy nhiên, nếu xét toàn cục mặt trận Xô-Đức thì dù một số sử gia Đức cho rằng "quân đội Đức Quốc xã ở khu vực Rzhev - Vyazma là bất khả chiến bại" thì thắng lợi đó cũng chỉ có tính chiến thuật. Việc phải từ bỏ "nền tảng của mặt trận phía Đông" chính là một thất bại có tính chiến lược của quân đội Đức Quốc xã. Thượng tướng xe tăng, tổng thanh tra các lực lượng xe tăng Đức Quốc xã Heinz Guderian đã có lý khi đặt vấn đề nghi ngại với Hitler về việc bỏ "chỗ lồi" Rzhev - Vyazma để đem quân đánh chiếm một "mẩu đất" ở Kursk là nơi mà cả địa cầu này không ai cần biết đến nó.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mặt trận Rzhev-Sychyovka-Vyazma
Ptilodactyla castaneonotata
Ptilodactyla castaneonotata là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptilodactylidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1924.
Tham khảo
Thể loại:Ptilodactyla
Andrena fertoni
Andrena fertoni là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1895.
Tham khảo
F Thể loại:Động vật được mô tả năm 1895
Võ Trọng Hệ
Võ Trọng Hệ (10 tháng 12 năm 1958 – 16 tháng 6 năm 2017) là một sĩ quan cấp cao của Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Thiếu tướng, nguyên Phó Giám đốc Học viện Quốc phòng, Tư lệnh Quân đoàn 4.
Tiểu sử
Võ Trọng Hệ sinh ngày 10 tháng 12 năm 1958 tại xã Đức Lạng, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Tháng 8 năm 1976, ông nhập ngũ và trở thành chiến sĩ Tiểu đoàn 72, Trung đoàn 96, Quân khu 5; bắt đầu học tại Trường Quân sự Quân khu 5. Đến tháng 10 năm 1978, ông được bổ nhiệm làm Trung đội trưởng, Phó đại đội trưởng Quân sự Đại đội 16, Trung đoàn 96, Sư đoàn 309, Mặt trận 479. Ngày 22 tháng 1 năm 1980, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Đến tháng 6 cùng năm thì ông đảm nhiệm Trợ lý Pháo binh, quyền Đại đội trưởng Tiểu đoàn 5 của Trung đoàn 96. Tháng 7 năm 1985, ông được thăng làm Phó Tham mưu trưởng của Trung đoàn. Tháng 9 năm sau, ông được cử đi học chỉ huy tham mưu tại Học viện Lục quân.
Tháng 3 năm 2010, ông được bổ nhiệm làm Phó tư lệnh Quân đoàn 4 và được thăng làm Tư lệnh vào tháng 7 năm 2013. Đến tháng 10 năm 2016, ông được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Học viện Quốc phòng. Ngày 16 tháng 6 năm 2017, ông mất tại Thành phố Hồ Chí Minh do bị bệnh hiểm nghèo.
Tham khảo
Thể loại:Người Hà Tĩnh Thể loại:Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong năm 2013 Thể loại:Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam đã mất Thể loại:Huân chương Chiến công hạng Nhất Thể loại:Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất
1589
Năm 1589 (số La Mã: MDLXXXIX) là một năm thường bắt đầu vào ngày Chủ nhật trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Julius chậm hơn 10 ngày).
Tham khảo
Thể loại:Năm 1589
Ctenolimnophila fuscoanalis
Ctenolimnophila fuscoanalis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Ctenolimnophila Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Phyllonorycter lucetiella
Phyllonorycter lucetiella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Québec và Hoa Kỳ (bao gồm Illinois, Kentucky, Pennsylvania, Florida, Georgia, Maine, Maryland, Michigan, New York, Vermont, Connecticut và Massachusetts).
Sải cánh dài 6–7 mm.
Ấu trùng ăn Ostrya virginiana và Tilia species (bao gồm Tilia americana, Tilia x vulgaris và Tilia × europaea). Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phyllonorycter
Neutrino electron
Hạt neutrino electron, hay còn được gọi là electron neutrino, là một hạt cơ bản không có điện tích và spin bằng ½. Cùng với electron, nó tạo thành thế hệ lepton đầu tiên nên được gọi là neutrino electron. Wolfgang Pauli đưa ra giả thuyết về sự tồn tại của nó lần đầu tiên vào năm 1930 để giải thích cho sự thiếu động lượng lẫn năng lượng trong quá trình phân rã beta. Nó được phát hiện vào năm 1956 bởi một nhóm khoa học dưới sự chỉ đạo của Clyde Cowan và Frederick Reines.
Đề nghị
Vào đầu những năm 1900, các lý thuyết dự đoán rằng các electron sinh ra từ sự phân rã beta đáng lẽ phải được phát ra ở một năng lượng cụ thể. Tuy nhiên, vào năm 1914, James Chadwick đã chỉ ra rằng thay vào đó, các electron được phát ra trong một quang phổ liên tục.
Năm 1930, Wolfgang Pauli đưa ra giả thuyết rằng một hạt chưa được phát hiện đã mang đi sự khác biệt quan sát được giữa năng lượng, động lượng và mômen động lượng của hạt ban đầu và hạt cuối cùng.
Phát hiện
Neutrino electron được phát hiện bởi Clyde Cowan và Frederick Reines vào năm 1956.
Đặt tên
Pauli ban đầu đặt tên cho hạt khối lượng nhẹ được đề xuất của mình là neutron. Khi James Chadwick phát hiện ra một hạt nhân có khối lượng lớn hơn nhiều vào năm 1932 và cũng đặt tên cho nó là neutron, điều này khiến hai hạt có cùng tên. Enrico Fermi, người phát triển lý thuyết phân rã beta, đã đưa ra thuật ngữ neutrino vào năm 1934 (nó được đặt ra bởi Edoardo Amaldi một cách đùa cợt trong cuộc trò chuyện với Fermi tại Viện vật lý qua Panisperna ở Rome, để phân biệt hạt trung tính nhẹ này với Neutron của Chadwick) để giải quyết sự nhầm lẫn. Đó là một cách chơi chữ của neutrone, nghĩa tương đương với neutron trong tiếng Ý: phần cuối -one có thể là một phép bổ sung trong tiếng Ý, vì vậy neutrone có thể được đọc là "vật trung tính lớn"; -ino thay thế hậu tố tăng thêm bằng một hậu tố nhỏ hơn.
Sau khi dự đoán và phát hiện ra neutrino thứ hai, điều quan trọng là phải phân biệt giữa các loại neutrino khác nhau. Neutrino của Pauli hiện được xác định là neutrino electron, trong khi neutrino thứ hai được xác định là neutrino muon.
Phản neutrino electron
Neutrino electron có một phản hạt tương ứng là phản neutrino electron, thuộc tính của chúng như nhau nhưng đảo dấu. Một câu hỏi mở của vật lý hạt là liệu neutrino và phản neutrino có phải là cùng một hạt hay không. Nếu cùng là một hạt thì chúng là fermion Majorana còn không thì chúng là fermion Dirac. Chúng được tạo ra trong quá trình phân rã beta và các dạng tương tác yếu khác.
Đọc thêm
E
Băng Cốc
Băng Cốc (tiếng Anh: Bangkok, tiếng Thái: กรุงเทพมหานคร Krung Thep Maha Nakhon, phiên âm: Cơ-lung Thép Ma-Ha Na-Khon, tên đầy đủ là "Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit") là thủ đô và đồng thời là thành phố đông dân nhất của Thái Lan. Bangkok có diện tích 1568,7 km² và nằm trong châu thổ sông Chao Phraya ở miền Trung Thái Lan với dân số khoảng 8 triệu người. Nếu tính cả vùng đô thị Bangkok thì dân số của thành phố lên đến hơn 14 triệu, chiếm hơn 1/5 dân số cả nước và vượt trội hơn tất cả những vùng đô thị khác ở Thái Lan. Bangkok cũng là một trong những thành phố lớn nhất trong khu vực Đông Nam Á và châu Á.
Từ một thị trấn nhỏ trong vương quốc Ayutthaya vào thế kỉ 15, Bangkok nhanh chóng mở rộng nhờ thương mại và trở thành nơi tọa lạc của 2 thủ đô là Thonburi vào năm 1768 và Rattanakosin năm 1782. Với vai trò thủ đô vương quốc Xiêm, Bangkok chứng kiến sự hiện đại hóa nhanh chóng của đất nước cùng những biến động chính trị lớn của Thái Lan từ thế kỉ 19 cho đến nay. Thành phố phát triển mạnh mẽ từ những năm 1960 đến 1980 và ngày nay đóng vai trò quan trọng hàng đầu về chính trị, kinh tế, giáo dục và truyền thông của nước Thái Lan hiện đại. Sự bùng nổ kinh tế của khu vực Đông Nam Á những năm 1980 và 1990 đã thúc đẩy nhiều công ty đa quốc gia đặt trụ sở khu vực tại Bangkok. Bangkok hiện là một trung tâm kinh tế và tài chính trong khu vực. Thành phố đóng vai trò một điểm trung chuyển trong giao thông quốc tế và nổi lên như một đầu tàu trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, nghệ thuật, thời trang và giải trí. Về du lịch, Bangkok nổi tiếng với nhịp sống về đêm sôi động và nhiều di tích lịch sử văn hóa.
Sự phát triển nhanh chóng của Bangkok trong quá trình phát triển và quy hoạch đô thị đã dẫn đến một cảnh quan đô thị không đồng nhất và các hệ thống cơ sở hạ tầng không đầy đủ. Các tuyến đường hạn chế, mặc dù có mạng lưới đường cao tốc rộng rãi, cùng với việc sử dụng xe hơi cá nhân cao, đã dẫn đến tắc nghẽn giao thông thường xuyên, gây ô nhiễm không khí trầm trọng vào những năm 1990. Kể từ đó Bangkok chuyển sang phương tiện giao thông công cộng nhằm nỗ lực giải quyết vấn đề lớn này. Năm tuyến đường vận chuyển nhanh hiện đang hoạt động, với nhiều hệ thống giao thông đang được chính phủ quốc gia và Cục Quản lý đô thị Bangkok xây dựng hoặc lên kế hoạch.
Tên gọi
Lúc đầu, nơi này chỉ là một nơi buôn bán và cộng đồng dân cư cảng nhỏ, gọi là Bang Makok, để từ đó phục vụ cho Ayutthaya. Bởi vì vị trí chiến lược gần cửa sông, thị trấn này dần dần gia tăng tầm quan trọng. Bangkok ban đầu đóng vai trò như là một cảng tiền đồn với pháo đài ở cả hai bên bờ sông, và trở thành nơi bị bao vây vào năm 1688, với việc người Pháp bị đánh bật khỏi Xiêm. Tới khi Ayuttaya bị Miến Điện xâm chiếm năm 1767, vị vua mới Taksin đã xây dựng một thủ đô mới ở Thonburi (hiện nay là một phần của Bangkok) trên bờ tây sông Chao Phraya. Vua Rama I đã xây dựng cung điện trên bờ sông phía đông năm 1782 và đổi tên thành phố thành Krung Thep, nghĩa là "thành phố của các vị thần". Cái tên Bangkok thường chỉ được dùng để chỉ quận Thonburi, nhưng lại được đa số người nước ngoài dùng để chỉ cả thành phố.
Krung Thep, hay Krung Thep Maha Nakhon (กรุงเทพมหานคร), là viết tắt của tên chính rất dài, được liệt kê trong Kỷ lục thế giới Guinness là tên địa điểm dài nhất thế giới, với tổng cộng 168 chữ cái: Krung Thep Maha Nakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayutthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udom Ratchaniwet Mahasathan Amon Phiman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanu Kamprasit (กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุธยามหาดิลก ภพนพรัตน์ ราชธานีบุรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์ มหาสถาน อมรพิมาน อวตารสถิต สักกะทัตติยะ วิษณุกรรมประสิทธิ์) Dịch nghĩa là: "Thành phố của các thánh thần, thành phố vĩ đại của những vị thần bất tử, thành phố châu báu tráng lệ của thần Indra, chiếc ngai vàng của đức vua Ayutthaya, thành phố của đền đài tráng lệ, thành phố của cung điện và lãnh địa hoành tráng nhất của Hoàng gia, ngôi nhà của thần Vishnu và tất cả các vị thần." Ngày 15 tháng 2 năm 2022, Hội Hoàng gia Thái Lan tuyên bố sẽ đổi tên gọi chính thức của thủ đô trong các văn bản tiếng nước ngoài từ Bangkok (hay Băng Cốc) thành Krung Thep Maha Nakhon giống như tên gọi trong tiếng Thái. Tên gọi phổ biến ngoài Thái Lan hiện nay là Bangkok vẫn tiếp tục được công nhận, song không chính thức và được viết trong dấu ngoặc đơn sau tên chính thức "Krung Thep Maha Nakhon (Bangkok)".
Thành phố hiện được biết đến chính thức bằng tiếng Thái dưới dạng rút gọn của tên nghi lễ đầy đủ, Krung Thep Maha Nakhon, được rút ngắn một cách thông tục thành Krung Thep (thành phố của các vị thần). Krung, กรุง là một từ tiếng Thái có nguồn gốc Môn–Khmer, có nghĩa là 'kinh đô, vua', trong khi thep, เทพ là từ tiếng Pali/tiếng Phạn, có nghĩa là 'vị thần' hoặc 'thần thánh' và tương ứng deva.