cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mại dâm ở Nhật Bản
Pháp luật
Về mặt nam giới, họ thường dẫn đối tác vào các club "đúng chỗ" do doanh nghiệp chi trả; về mặt phụ nữ thì bán dâm được xem là biện pháp thực dụng để có tiền nhanh hơn so với việc làm bình thường. Chủ đề thường xuyên của tranh châm biếm ở Nhật minh họa điều này, khi người cha hay bạn trai gặp chính con gái hay người yêu của mình tại một club có phụ nữ "phục vụ".
Sau khi đến thăm Nhật Bản và chứng kiến sự phát triển của ngành công nghiệp tình dục nước này, Joan Sinclair, tác giả của cuốn sách Pink Box, mỉa mai rằng ngành công nghiệp sex của Nhật Bản "cung cấp mọi thứ có thể tưởng tượng ra trừ việc giao hợp".
Vấn đề trinh tiết đã bị loại bỏ khỏi văn hóa Nhật. Phụ nữ Nhật giờ đây mặc sức chạy theo những đam mê và dục vọng của mình. Một hiện tượng đang nổi lên trong xã hội Nhật mấy năm nay là chuyện các nữ sinh phổ thông sẵn sàng bán dâm để lấy tiền mua quần áo, giày dép. Đây đang là 1 thực trạng có thể xem là khá nhức nhối của xã hội Nhật.
Theo ông Yumi Yamashita, chuyên nhiên cứu về mại dâm ở Nhật Bản, thì trong một xã hội tiêu thụ, con người luôn chạy theo vật chất hào nhoáng bề ngoài. Không ít thiếu nữ coi thân xác tuổi trẻ của họ là một món hàng, cần phải tận dụng trước khi nó trở nên "mất giá" (tức là trước khi họ già đi). Viện trợ giao tế - Enjo kosai, hay còn gọi là "quan hệ xã hội được trợ cấp", "hẹn hò được trả phí", là tiếng lóng được dùng để nói về những vụ mua bán dâm nữ sinh tuổi vị thành niên. Gần đây, số lượng nữ sinh phổ thông ở Nhật Bản bán dâm cho người lớn hoặc "tình một đêm" với bạn bè để lấy tiền tiêu ngày càng tăng. Điều đó khiến nhiều người lo lắng về giá trị đạo đức đang ngày càng đi xuống. Để tránh phạm pháp, nữ sinh thường bán dâm qua deai-kei (nghĩa là "điểm gặp gỡ"). Có trường hợp một nam sinh trung học đã dắt mối một cô bé 13 tuổi với giá 712 USD thông qua bảng tin như vậy. .
Những nữ sinh bán dâm qua dịch vụ này thường được gọi với tên lóng là JC. Một nam sinh trung học đăng thông tin quảng cáo như sau: "Tuyển một JC ở Kanagawa. Bạn có thể kiếm được rất nhiều tiền, nên bất kỳ ai muốn hẹn hò thì hãy đến với tôi". Nam sinh này từng dắt mối một nữ sinh 16 tuổi với giá 475 USD. Nhiều trạm điện thoại gần nhà ga xe lửa dán đầy số điện thoại và ảnh nữ sinh phổ thông. Trong số họ, không ít đến từ gia đình thuộc tầng lớp trung lưu. Một khảo sát của Hiệp hội Giáo viên và Phụ huynh học sinh Nhật Bản đối với 3.600 thiếu niên 14-15 tuổi cho thấy, 1/4 em gái thừa nhận thường xuyên gọi điện tới các câu lạc bộ môi giới Enjo kosai. .
Cảnh sát Nhật Bản vẫn giám sát những địa điểm hẹn hò như vậy. Tuy nhiên, cũng giống mại dâm ở nhiều nước khác, những địa điểm này vẫn hoạt động với nhiều chiêu lách luật. Một điều may mắn là nữ sinh Nhật Bản rất thành thạo việc sử dụng bao cao su từ khi còn rất trẻ. Dù vậy, bao cao su chỉ hạn chế chứ không thể ngăn ngừa hết các nguy cơ lây bệnh, nên các bệnh lây truyền qua đường tình dục ở Nhật Bản đang dần tăng lên.
Ngược lại, các geisha truyền thống Nhật là những phụ nữ được đào tạo chuyên nghiệp để giúp tiêu khiển cho đàn ông nhưng là bằng nghệ thuật và thi ca, họ không bán dâm như nhiều người lầm tưởng (xem bài Geisha).
Xã Clay, Quận Marion, Iowa
Xã Clay (Clay Township) là một xã thuộc quận Marion, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.000 người.
Mại dâm ở Nhật Bản
Pháp luật
Năm 2012, để nâng cao hiệu quả của công tác phòng chống mại dâm, chính phủ Nhật Bản đã ra luật thưởng 900 USD tiền mặt cho những ai cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng về các đường dây mại dâm. Theo hồ sơ của Cục Cảnh sát Quốc gia của Nhật Bản, trong số 85 người mang quốc tịch nước ngoài bị bắt vì các tội liên quan mại dâm năm 2007, có tới 43,5% là người Trung Quốc đại lục, 15,3% là người Thái Lan, hơn 7,2% là người Đài Loan, 7,2% là người Hàn Quốc.
Xã Clay, Quận Marion, Iowa
Tham khảo
Thể loại:Xã của Iowa Thể loại:Quận Marion, Iowa
Mại dâm ở Nhật Bản
Liên kết ngoài
Thể loại:Mại dâm ở Nhật Bản Thể loại:Xã hội Nhật Bản Thể loại:Yakuza
Prosoparia marginata
Prosoparia marginata là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Prosoparia
Giữa hai thế giới
Giữa hai thế giới là một bộ phim kinh dị - tâm lý của Việt Nam do Vũ Thái Hòa làm đạo diễn và Đỗ Minh Viên viết kịch bản, trình chiếu vào ngày 22 tháng 7 năm 2011. Phim có sự tham gia của Dustin Nguyễn, Ngọc Diệp và Tâm Tít.
Nội dung
Phim kể về một cô gái sinh viên nhạc viện trẻ trung, xinh đẹp đã từng tự tử vì mang trong người căn bệnh trầm uất nhưng may mắn thay cô bị Thần Chết từ chối. Khi không bị chết, cô đồng ý kết hôn với anh chủ thầu xây dựng giàu có, cô luôn hi vọng cuộc sống của mình sẽ vui vẻ và hạnh phúc từ đây, sau này cô phát hiện ra rằng có cái gì đó rất kinh dị đang ám ảnh theo mình trong chính căn biệt thự của chồng mình và cô quyết tâm tìm hiểu nó.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim năm 2011 Thể loại:Phim Việt Nam Thể loại:Phim tiếng Việt Thể loại:Phim kinh dị Việt Nam Thể loại:Phim tâm lý Việt Nam Thể loại:Phim ma Thể loại:Phim tâm lý kinh dị Thể loại:Phim của BHD Thể loại:Phim của HKFilm Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở Việt Nam Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở Sài Gòn Thể loại:Phim quay tại Việt Nam Thể loại:Phim kinh dị năm 2011 Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở thập niên 2010
Balpınar, Elâzığ
Balpınar là một xã thuộc thành phố Elâzığ, tỉnh Elâzığ, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 72 người.
Justicia carnea
Justicia carnea là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được Lindl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1831.
Liên kết ngoài
Thể loại:Justicia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1831 Thể loại:Thực vật Brasil
Notylia durandiana
Notylia durandiana là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Cogn. mô tả khoa học đầu tiên năm 1904.
Liên kết ngoài
Thể loại:Notylia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1904
Ypsolopha dentiferella
Ypsolopha dentiferella là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Nó được tìm thấy ở khắp Bắc Mỹ. In Canada, nó xuất hiện ở hầu hết các tỉnh, nhưng xuất hiện nhiều nhát ở British Columbia và Alberta. Nơi sinh sống đa dạng từ rừng gỗ hỗn hợp, rừng bụi bán khô cằn, thảo nguyên.
Sải cánh dài khoảng 20 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 9.
The larvae have been reared on Pinus banksiana.
Lydomorphus bifoveiceps
Lydomorphus bifoveiceps là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1897.
Tham khảo
Thể loại:Lydomorphus
Afrectopius rungweensis
Afrectopius rungweensis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Afrectopius
Nyírlövő
Nyírlövő là một thị trấn thuộc hạt Szabolcs-Szatmár-Bereg, Hungary. Thị trấn này có diện tích 7,91 km², dân số năm 2010 là 691 người, mật độ 87 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Hạt Szabolcs-Szatmár-Bereg Thể loại:Thị trấn của Hungary Thể loại:Khu dân cư ở hạt Szabolcs-Szatmár-Bereg
Herbita aglausaria
Herbita aglausaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Porto Barreiro
Porto Barreiro là một đô thị thuộc bang Paraná, Brasil. Đô thị này có diện tích 361,982 km², dân số năm 2007 là 3812 người, mật độ 14,5 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Paraná
Luzeret
Luzeret là một xã ở tỉnh Indre khu vực trung bộ Pháp. Xã này có diện tích 26,78 km², dân số thời điểm năm 1999 là 160 người. Khu vực này có độ cao trung bình 155 mét trên mực nước biển.
Thị trấn này nằm trong công viên tự nhiên vùng Brenne.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Indre
Ia Trok
Ia Trok là một xã thuộc huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai, Việt Nam.
Xã Ia Trok có diện tích 22,56 km², dân số năm 1999 là 7415 người, mật độ dân số đạt 329 người/km².
Chú thích
Ủy ban nhân dân xã Ia Trôk được thành lập ngày 26 tháng 4 năm 1984. Ủy ban nhân dân xã Ia trôk là xã thuận nông nằm dọc tỉnh lộ 662 vị trí địa hẹp người đồng, Đông giáp xã Chứ Mô, Tây giáp xã sông Ayun, Nam giáp xã Ia MRơn, Bắc giáp Thị xã Ayunpa với tổng diện tích 2.241,13 ha, tổng số hộ 2.106 hộ và 9.906 nhân khẩu
(12273) 1990 TS4
(12273) 1990 TS4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 9 tháng 10 năm 1990.
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1990 Thể loại:Được phát hiện bởi Robert H. McNaught Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Libystica succedens
Libystica succedens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Libystica
Lobivia steinmannii
Lobivia steinmannii là một loài thực vật có hoa trong họ Cactaceae. Loài này được (Solms) Backeb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lobivia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1935
Cacostatia saphira
Cacostatia saphira là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cacostatia
Trifolium barnebyi
Trifolium barnebyi là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Isely) Dorn & Lichvar miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
B
Araneus repetecus
Loài này thuộc chi Araneus. Araneus repetecus được miêu tả năm 1978 bởi Bakhvalov.
Tham khảo
R
Sainte-Eulalie-en-Royans
Sainte-Eulalie-en-Royans  là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam nước Pháp.
Tham khảo
Sainteeulalieenroyans
Kaempferia cuneata
Kaempferia cuneata là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được François Gagnepain mô tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Garry Marshall
Garry Marshall (tên khai sinh Garry Kent Masciarelli; sinh ngày 13 tháng 11 năm 1934 – 19 tháng 7 năm 2016) là một diễn viên, đạo diễn, nhà sản xuất, biên kịch và diễn viên hài người Mỹ. Ông nổi tiếng nhờ sáng lập Happy Days và những phần ngoại truyện khác, phát triển vở kịch The Odd Couple (1965) của Neil Simon trong loạt phim truyền hình cùng tên và đạo diễn Pretty Woman, Runaway Bride, Valentine's Day, New Year's Eve, Mother's Day, The Princess Diaries, và The Princess Diaries 2: Royal Engagement''.
Kaempferia cuneata
Mẫu định danh
Mẫu định danh: MNHN-P-P00686526; là hình vẽ từ các mẫu cây trồng trong nhà kính của Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Pháp thu thập ngày 30 tháng 8 năm 1903 và ngày 26 tháng 6 năm 1905. Mẫu holotype lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Pháp ở Paris (P).
Từ nguyên
Tính từ định danh cuneata (giống đực: cuneatus, giống trung: cuneatum) là tiếng Latinh, nghĩa là hình nêm; ở đây là để nói tới mào bao phấn hình nêm của loài này.
Garry Marshall
Thời thơ ấu và gia đình
Garry Kent Masciarelli sinh tại The Bronx, New York vào ngày 13 tháng 11 năm 1934, trong gia đình của Marjorie Irene (nhũ danh Ward), một giáo viên tap dance và Anthony Wallace Masciarelli, một nhà làm phim. Cha của Marshall mang dòng máu Ý, với gia đình cư ngụ ở San Martino sulla Marrucina, Chieti, Abruzzo, Ý. Mẹ của Marshall có gốc gác từ Đức, Anh và Scotland.
October: Ten Days That Shook the World
thumbtime=2|upright=1.5|thumb|Tháng Mười Tháng Mười (tiếng Nga: Октябрь) là một phim câm của đạo diễn Sergey Eisenstein, quay tại xưởng Mosfilm trong năm 1927 về các sự kiện chính của cuộc Cách mạng Tháng Mười.
Garry Marshall
Thời thơ ấu và gia đình
Họ của gia đình được cha của Marshall đổi từ "Masciarelli" sang "Marshall" sau khi ông chào đời năm 1934. Gia đình còn bao gồm hai người chị gái của Marshall, Penny Marshall và Ronny Hallin. Ông theo học tại Public School 80 và De Witt Clinton High School ở Bronx. Sau khi tốt nghiệp Trung học, ông đăng ký tại Đại học Northwestern, theo ngành báo chí. Marshall viết về thể thao trên báo The Daily Northwestern của trường và Alpha Tau Omega.
Kaempferia cuneata
Mô tả
Cây thảo cao 25-30 cm. Thân rễ lâu năm, tụ lại thành chùm, mập, hình thoi. Lá 2 hoặc hơn, mọc thành chùm; cuống lá dài bằng phiến lá, tới 15 cm, có rãnh, có lông áp ép; phiến lá hình trứng-hình tim, thường hình mác, tới 15 × 7 cm, đáy và đỉnh thon nhỏ dần, mặt trên màu xanh lục sẫm, với các dải nhạt màu hơn, mặt dưới màu tía, cả hai mặt thưa lông. Hoa 3-5 trong cành hoa bông thóc ngắn, cành hoa bông thóc dài 5-6 cm, phần thò ra ngoài cuống cụm hoa dài 3 cm; cuống cụm hoa cho tới giữa có bẹ che khuất, như thò ra từ giữa cuống lá; các lá bắc ngài màu xanh lục, dài 4 cm, có lông gióng như lá bắ con che khuất đài hoa. Hoa màu tím hoa cà, phần giữa màu trắng. Đài hoa hình ống, dài 3 cm, mặt ngoài có lông, đỉnh có răng, các răng dài 6-7 mm, hình tam giác, nhọn. Ống tràng thò ra, dài 4-4,5 cm; các thùy 1,8-2 × 0,2-0,3 cm, màu trắng, hình mác-nhọn sau đó mở ra. Các nhị lép bên 2 × 1,3 cm, với cánh môi tạo thành phễu, hình trứng ngược-hình nêm, đỉnh thuôn tròn, đáy có vuốt. Cánh môi 1,5 × 3 cm, 2 thùy tới đáy, các thùy 1,7 × 1 cm, chia tách đủ để giả lập như nhị lép bên. Nhị hoa dài 1,2 cm. Bao phấn không cuống, các ngăn song song, dài 5 mm; mô liên kết trên đỉnh tạo thành mào dạng phiến, hình nêm, dài 7 mm, đỉnh rộng 3 mm, đáy rộng 1 mm. Nhụy lép 0. Vòi nhụy hình chỉ; đầu nhụy hình cầu, mép có lông rung. Bầu nhụy 3 ngăn, có lông.
October: Ten Days That Shook the World
Nội dung
Dựa trên những câu chuyện được viết trong tập hồi ký "Mười ngày rung chuyển thế giới" của nhà văn - nhà báo John Reed, một người Cộng sản Mỹ chân chính đã may mắn được sống giữa những thời khắc vinh quang nhất của lịch sử nước Nga và nhân loại trong thế kỷ XX.
Garry Marshall
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1934 Thể loại:Mất năm 2016 Thể loại:Nhà văn Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Nam diễn viên điện ảnh Mỹ Thể loại:Nhà sản xuất phim Mỹ Thể loại:Nam diễn viên truyền hình Mỹ Thể loại:Người Mỹ gốc Anh Thể loại:Người Mỹ gốc Đức Thể loại:Người Mỹ gốc Ý Thể loại:Người Mỹ gốc Scotland Thể loại:Đạo diễn truyền hình Mỹ Thể loại:Nhà biên kịch truyền hình Mỹ Thể loại:Nam diễn viên lồng tiếng Mỹ Thể loại:Nam diễn viên đến từ thành phố New York Thể loại:Nhà văn truyền hình nam Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Northwestern Thể loại:Nhà văn thế kỷ 20 Thể loại:Nam biên kịch Mỹ
October: Ten Days That Shook the World
Nội dung
Tài năng sáng tạo của hai nhà điện ảnh Sergey Eisenstein, Grigory Aleksandrov được thể hiện một cách ấn tượng trong việc tái hiện lịch sử và tôn vinh những giá trị đúng đắn của một trong những sự kiện đã góp phần làm thay đổi thế giới.
Kaempferia cuneata
Chú thích
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1905 Thể loại:Thực vật Việt Nam
October: Ten Days That Shook the World
Tham khảo
Thể loại:Sergey Eisenstein Thể loại:Phim của Mosfilm Thể loại:Phim Liên Xô Thể loại:Phim về Cách mạng Tháng Mười Thể loại:Phim lịch sử Thể loại:Phim câm Thể loại:Phim tuyên truyền Liên Xô Thể loại:Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn Thể loại:Phim năm 1928 Thể loại:Phim sử thi Thể loại:Phim trắng đen
Danh sách loài guốc lẻ theo số lượng
Danh sách này không phải là toàn diện, không phải tất cả động vật móng guốc có số lượng chính xác.
Coccoloba portuguesana
Coccoloba portuguesana là một loài thực vật có hoa trong họ Rau răm. Loài này được R.A.Howard mô tả khoa học đầu tiên năm 1961.
Kobresia vidua
Kobresia vidua là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được (Boott ex C.B.Clarke) Kük. mô tả khoa học đầu tiên năm 1909.
Coccoloba portuguesana
Liên kết ngoài
Thể loại:Coccoloba Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1961
Kobresia vidua
Liên kết ngoài
Thể loại:Kobresia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1909
Danh sách loài guốc lẻ theo số lượng
Tham khảo
Thể loại:Danh sách các động vật có vú theo dân số Thể loại:Danh sách động vật có vú Thể loại:Bộ Guốc lẻ
Lydomorphus braeti
Lydomorphus braeti là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1894.
Tham khảo
Thể loại:Lydomorphus
Justicia carthaginensis
Justicia carthaginensis là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được Jacq. mô tả khoa học đầu tiên năm 1760.
Chú thích
Thể loại:Justicia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1760
Ypsolopha senex
Ypsolopha senex là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Loài này có ở khắp Bắc Mỹ. In Canada nó xuất hiện ở phần lớn các tỉnh, từ British Columbia và Alberta to Manitoba. Nó xuất hiện ở phần lớn Hoa Kỳ lục địa. Nơi sinh sống đa dạng. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 9. Có thể có một lứa một năm.
Tham khảo
Thể loại:Ypsolopha
Người Khương
Người Khương (, Hán-Việt: Khương tộc) là một nhóm sắc tộc tại Trung Quốc. Họ tạo thành một trong số 56 dân tộc tại Trung Quốc, được Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa chính thức công nhận, với dân số khoảng 306.000 người (ước tính năm 2002), sinh sống chủ yếu tại miền tây tỉnh Tứ Xuyên, bao gồm miền đông châu tự trị dân tộc Tạng-Khương A Bá, địa cấp thị Miên Dương (các huyện Bắc Xuyên, Bình Vũ). Hiện nay, người Khương chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ của dân cư Trung Quốc, nhưng nói chung người ta tin rằng dân tộc này rất cổ đại, từng có thời đủ mạnh và đông đúc, với lịch sử có thể dò vết ít nhất là từ thời kỳ nhà Thương và các hậu duệ của họ được cho là tạo thành một bộ phận nhất định của người Tạng hiện đại, một bộ phận nhất định của người Hán hiện đại và nhiều sắc tộc thiểu số tại Miền Tây Trung Quốc.
Sơ kỳ
Trong các thư tịch Trung Hoa cổ đại, các cụm từ như người Khương, Tây Khương, rợ Khương thường được sử dụng như là thuật ngữ chung để chỉ các sắc tộc không phải người Hoa Hạ tại miền tây Trung Quốc ngày nay. Các dân tộc này thường xuyên gây chiến với các cư dân trong lưu vực sông Hoàng Hà. Phải cho đến thời Tần Mục công khi nước Tần nổi lên thì sự bành trướng lãnh thổ của người Khương mới bị ngăn chặn có hiệu quả.
Vào thời Tam quốc người Khương cũng đã nổi lên như một thế lực biên cương hùng hậu và gây áp lực cho nhà Hán, họ thường liên kết với các thế lực quân phiệt cát cứ ở phía Tây Bắc để tạo thêm thế lực. Đặc biệt, họ đã từng hưởng ứng và tham chiến trong hàng ngũ thuộc lực lượng quân sự của Mã Siêu trong các trận Đồng Quan và trận Ký Thành để chống lại triều đình.
Một thủ lĩnh của người Khương là Diêu Trường sau này lập ra vương quốc Hậu Tần (384-417) trong thời kỳ Thập lục quốc tại Trung Quốc. Nhưng một điều cần lưu ý là người Khương không phải một dân tộc riêng biệt cho tới khoảng 20-30 năm trước đây. Thuật ngữ "Khương" (羌, chữ Hán gợi ý đó là những người chăn cừu) được sử dụng trong các thư tịch cổ Trung Hoa để nói chung tới các sắc tộc du mục khác nhau sinh sống tại miền tây và không có liên quan trực tiếp gì tới người Khương ngày nay. Chỉ trong vài thập niên gần đây thì các sắc tộc này mới tự nhận chính mình là người Khương.
Cấu trúc của ký tự 羌 cũng phản ánh quan điểm này. Nó bao gồm 2 thành phần: 人 (nhân: người) và 羊 (dương: dê, cừu), gợi ý rằng họ là những người chăn dê, cừu. Trong thời kỳ Đông Hán (25-220) và Ngụy-Tấn (220-420), người Khương sinh sống rộng khắp dọc theo các sườn núi ở miền bắc và đông cao nguyên Thanh Tạng, từ khu vực dãy núi Côn Lôn (崑崙山) trong tỉnh Tân Cương và miền đông Thanh Hải, tới miền nam tỉnh Cam Túc, miền tây tỉnh Tứ Xuyên và miền bắc tỉnh Vân Nam, tạo ra cái gọi là vành đai người Khương, theo thứ tự từ bắc xuống nam là Tham Lang Khương, Bạch Mã Khương, Bạch Cẩu Khương, Bạch Lang Khương, Thanh Y Khương, Mao Ngưu Khương v.v. Thời kỳ này, các thư tịch Trung Hoa cũng có các cố gắng nhằm tách một số sắc tộc ra khỏi khái niệm chung này. Vì thế mà có các tộc người như Hồ, Đê, Di v.v. Tuy nhiên, sự phân biệt không phải luôn rõ ràng. Cũng trong thời kỳ này những cuộc nổi dậy của người Khương dọc theo biên giới với Trung Quốc đã dẫn tới sự xâm nhập quy mô lớn của họ vào lãnh thổ Trung Quốc. Đây cũng là một yếu tố quan trọng trong việc phân rã cuối cùng của triều đại Đông Hán.
Trong thời kỳ từ Nam Bắc triều (420-589), tới nhà Tùy (589-619) và nhà Đường (620-907), một vài thể chế chính trị tương đối lớn đã xuất hiện tại miền tây Trung Quốc, như các liên minh bộ lạc Đãng Xương, Đặng Chí, Đảng Hạng, Thổ Cốc Hồn và Thổ Phồn. Trong sử sách Trung Hoa, phần lớn dân của các chế độ này là người Khương hay chư Khương.
Sự nổi lên của Thổ Phồn trong thế kỷ 7 đặc biệt đáng chú ý. Sự bành trướng nhanh chóng sang hướng đông của vương quốc này đã gây ra một loạt vụ đối đầu với nhà Đường dọc theo sườn đông cao nguyên Thanh Tạng; một vành đai kéo dài từ miền nam Cam Túc về phía nam tới bắc Vân Nam, với dân cư của vành đai này được người Hán gọi là Khương. Từ giữa thế kỷ 7 tới thế kỷ 8, Thổ Phồn xâm chiếm gần như toàn bộ vành đai này và nhiều liên minh bộ lạc của người Khương, như Đảng Hạng, Dương Đồng, Đãng Xương và Đặng Chí trở thành nạn nhân của vương quốc này.
Sau sự sụp đổ của Thổ Phồn trong thế kỷ 9 và ngay cả sau khi nổi lên cũng như sụp đổ của vương quốc Tây Hạ (1038-1227) với cư dân của nó chủ yếu là người Đảng Hạng Khương, thì ảnh hưởng của văn hóa Tạng vẫn còn tồn tại trong vành đai ngoại biên này. Điều này không chỉ do phần lớn khu vực này vẫn còn được các thủ lĩnh địa phương, các hậu duệ của giới quý tộc hay tướng lĩnh Thổ Phồn, kiểm soát và cai trị mà còn do Lạt ma giáo đã trải rộng khắp khu vực ngoại biên này trong thời kỳ nhà Nguyên (1271-1368) và nhà Minh (1368-1644). Kết quả là, từ nhà Tống (960-1279) trở đi, đặc biệt là thời Minh-Thanh, nhãn sắc tộc phổ biến nhất mà người Hán gán cho các cư dân bản địa của khu vực này đã trở thành Phiên (番). Nhãn sắc tộc này được gán cho cư dân của Thổ Phồn trước kia cũng như của các dân tộc "man di mọi rợ" miền tây.
Từ thế kỷ 14 tới thế kỷ 19, trong các trường hợp hiếm hơn thì các thuật ngữ Khương Nhung (rợ Khương), chư Khương (các bộ lạc Khương), và thường xuyên hơn là các thuật ngữ Phiên và Di, vẫn được áp dụng cho một phạm vi rộng các sắc tộc phi Hán ở miền tây theo ý nghĩa chung, nhưng chỉ có người Phiên sống tại thượng nguồn sông Dân và khu vực Bắc Xuyên cận kề mới được ghi chép là Khương, Khương dân. Đáng chú ý là trong thời kỳ này người Hán luôn dùng thuật ngữ Khương dân để chỉ cư dân bản địa đã Hán hóa nhiều hơn từ châu Mậu tới huyện Quán, những người đã đăng ký các quyền công dân với chính quyền của người Hán địa phương, trong khi họ sử dụng các thuật ngữ Phiên, Sinh Phiên và Phiên Khương để chỉ những người ít Hán hóa hơn tại Tùng Phan, Điệp Khê và Hắc Thủy cận kề. Tuy nhiên, trong các sử liệu Minh-Thanh thì Phiên chắc chắn là sự nhận dạng phổ biến nhất đối với các sắc tộc sống tại thượng nguồn sông Dân và khu vực Bắc Xuyên.
Gần đây
Từ quan điểm của ngôn ngữ học, mọi người Khương hiện đại đều nói một trong hai thứ tiếng của ngữ chi Khương, các thứ tiếng của ngữ tộc Tạng-Miến trong ngữ hệ Hán-Tạng. Tuy nhiên, các phương ngữ này là quá khác biệt đến mức giao tiếp giữa các nhóm Khương khác nhau thường sử dụng tiếng Trung làm ngôn ngữ giao tiếp trung gian. Do không có chữ viết riêng nên người Khương cũng sử dụng chữ Hán trong các giao dịch. Bắt đầu từ thập niên 1980, những người Khương có học thức đã bắt đầu xây dựng hệ thống chữ viết riêng (sử dụng bảng chữ cái Latinh) và soạn từ điển tiếng Khương, dựa trên phương ngữ Khúc Cốc (曲谷) chuẩn hóa. Từ năm 1994, có thêm nhiều giáo viên biết tiếng Khương và hệ thống chữ viết này đã được gửi tới các vùng làng quê để giảng dạy.
Tập quán
Xã hội Khương theo chế độ mẫu hệ thông thường chủ yếu có quan hệ một vợ-một chồng, mặc dù tập quan đa phu và các cuộc hôn nhân anh em con bác-con cô hay con bá-con cậu cũng được chấp nhận. Do phần lớn những người phụ nữ già hơn chồng của họ và điều phối các công việc nhà nông nên họ thường cũng đóng vai trò chủ gia đình và xã hội.
Tình yêu lãng mạn được coi là quan trọng và tự do tình dục thì thịnh hành. Người Khương coi hôn nhân là quan trọng. Trong quá khứ, các cuộc hôn nhân do cha mẹ sắp xếp tổ chức, với sự chấp thuận của những người sẽ trở thành vợ chồng này. Điều bất thường là các cô dâu sống tại nhà cha mẹ họ trong một năm hay hơn thế sau lễ cưới. Trong quá khứ, con cái thường ra ở riêng sau lễ cưới, ngoại trừ người con trai cả. Tuy nhiên, thói quen này đã dần dần bị loại bỏ từ năm 1949, khi Trung Quốc trở thành một nước theo con đường xã hội chủ nghĩa.
Người Khương cũng có hệ thống cấm kỵ cứng nhắc liên quan tới sinh và tử. Trước khi sinh đứa trẻ, người phụ nữ mang thai không được ra bờ sông hay bờ giếng, không được tới các lễ cưới hay đứng trong tháp canh.
Những đứa trẻ chết lưu hay chết non không được người Khương coi là con người. Thay vì thế, những đứa trẻ bất hạnh này bị coi là ma quỷ làm cho người phụ nữ mang thai để gây tai họa cho gia đình. Thi thể chúng được ném vào trong các hốc trong lòng đất và phủ đất lên.
Văn hóa và lối sống
Do sự đa dạng sắc tộc của mình nên văn hóa Khương có ảnh hưởng tới các nền văn hóa khác và chịu ảnh hưởng từ các nền văn hóa này. Nói chung, những người sống gần người Tạng thì chịu ảnh hưởng của văn hóa Tạng, trong khi phần lớn người Khương chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ phía người Hán, với các liên kết chặt chẽ với lịch sử sắc tộc của dân tộc này.
Cả đàn ông và đàn bà đều mặc áo choàng làm từ vải đay, bông hay lụa với áo vét bằng len không tay. Tuân theo các truyền thống lâu đời, tay và chân của họ được bó. Phụ nữ mặc quần áo có dây buộc với cổ áo trang trí, bao gồm các đồ trang trí màu bạc hình quả mận. Giày thêu nhọn mũi, thắt lưng thêu và khuyên tai, vòng cổ, trâm cài đầu và phù hiệu bằng bạc cũng phổ biến.
Kê, đại mạch cao nguyên, khoai tây, lúa mì và kiều mạch là các nguồn lương thực ổn định của người Khương. Việc tiêu dùng rượu vang và hút thuốc làm từ lá lan cũng phổ biến trong số những người Khương.
Người Khương sống trong các ngôi nhà xây cất bằng đá granit và gỗ, nói chung có 2-3 tầng. Tầng một dùng làm nơi nhốt gia súc và gia cầm, trong khi tầng hai làm nơi ngủ nghỉ và tầng ba là nơi lưu giữ thóc lúa. Nếu không có tầng ba thì lương thực được lưu giữ tại tầng một hay tầng hai.
Khéo tay trong việc xây dựng đường sá và cầu cống bằng tre nên người Khương có thể xây dựng chúng trên các vách núi đá và trên các con sông hay suối chảy nhanh. Chỉ sử dụng các cột trụ và các bản bằng gỗ, những cây cầu này có thể kéo dài tới 100 m. Những người Khương khác lại là các thợ nề giỏi việc đào giếng. Những khi mùa màng thất bát, họ thường đi nhiều nơi để đào giếng hay chạm trổ.
Thêu thùa được thực hiện tùy hứng mà không có các mẫu thiết kế. Các bài dân ca liên quan tới các chủ đề như rượu vang và núi đồi luôn được kèm theo là các điệu nhảy và âm nhạc từ các nhạc cụ truyền thống, như trống.
Tôn giáo, tín ngưỡng
Phần lớn người Khương theo tín ngưỡng đa thần, gọi là Ruism, một tín ngưỡng với niềm tin vào các viên đá trắng, được thờ phụng như là tượng trưng cho thần Mặt Trời sẽ đem lại điều may mắn cho các mặt của cuộc sống thường nhật của người Khương. Những người sống gần người Tạng thì theo Phật giáo Tây Tạng (Lạt ma giáo). Cũng có các nhóm nhỏ theo Hồi giáo và Đạo giáo.
Người Khương thờ phụng 5 vị đại thần, 12 vị tiểu thần, một số vị thần cây, và nhiều viên đá được thờ phụng trong vai trò đại diện cho các vị thần. Một vị thần đặc biệt được thờ phụng tại mỗi làng, được nói tới bằng tên gọi trong các bài thánh ca của các tu sĩ người Khương. Mubyasei hay Abba Chi là vị thần trên trời và được coi là vị thần tối cao. Thuật ngữ này cũng được sử dụng để nói tới vị thần tổ tiên của đàn ông, Abba Sei. Tại một số nơi, Sơn vương, vị thần núi, lại được coi là vị thần tối cao. Người Khương cũng tuân theo nhiều thực tiễn của Đạo giáo.
Đối với một số người Khương, phần lớn viên đá trắng được đặt tại các góc của mái nhà hay trên các tháp chùa, như là biểu tượng may mắn của mặt trời. Tại mỗi làng đều có một tháp chùa bằng đá nằm tại rìa làng trên đỉnh đồi cận kề. Tháp chùa này thường cao trên 2 m và phần trên cùng nhất của nó được dát bằng một vòng tròn các viên đá trắng nhỏ. Các viên đá trắng lớn hơn cũng được đặt trên chóp nhọn.
Các tháp nhỏ đôi khi cũng được xây dựng trên mái nhà, với bình gốm sứ chứa ngũ cốc được đặt trong tháp. Trên đỉnh tháp, một viên đá trắng được đặt cùng sừng bò và cừu. Theo truyền thống, của nhà của người Khương quay mặt về phía nam và tháp nhỏ này được xây ở mặt bắc của mái nhà, thẳng hàng với của nhà. Mỗi buổi sáng, gia đình người Khương sẽ đốt hương trong tháp và khấu đầu trước tháp, cầu nguyện thần đá trắng che chở cho gia đình.
Tuy nhiên, với quá trình hiện đại hóa, việc thờ phụng thần đá trắng gần như không còn phổ biến như trước kia.
Liên kết ngoài
Thể loại:Văn hóa Tứ Xuyên  Thể loại:Nhóm sắc tộc được Trung Quốc chính thức công nhận Thể loại:Văn hóa ở Tứ Xuyên
Jorge Martín
Jorge Martín Almoguera (sinh ngày 29 tháng 1 năm 1998) là một tay đua MotoGP người Tây Ban Nha. Anh từng đoạt chức vô địch thể thức Moto3 năm 2018. Ở thể thức MotoGP, Martin cũng đã giành chiến thắng và nhiều lần lên podium. Mùa giải 2021, Martín thi đấu cho đội đua Pramac-Ducati.
Sự nghiệp
Năm 2015-2018: Martin thi đấu thể thức Moto3. Anh đã giành được chức vô địch ở mùa giải 2018.
Năm 2019-2020: Martin thi đấu thể thức Moto2. Anh có được 2 chiến thắng trong giai đoạn này. Kết quả cao nhất là vị trí thứ 5 chung cuộc ở mùa giải 2020. Đây cũng là mùa giải mà Martin phải nghỉ thi đấu 2 chặng do bị nhiễm COVID-19.
Mùa giải MotoGP 2021: Martin chuyển lên thi đấu thể thức MotoGP ở đội đua Pramac, một vệ tinh của Ducati và làm đồng đội với Johann Zarco. Ngay ở chặng đua thứ hai GP Doha, anh đã bất ngờ giành được pole và có lần đầu tiên lên podium thể thức MotoGP. Không may là ở chặng đua ngay sau đó, GP Bồ Đào Nha, anh lại bị chấn thương nặng phải nghỉ thi đấu nhiều chặng. Ở chặng đua GP Styria, Martin lần thứ 2 giành pole, lần này thì anh không bỏ lỡ cơ hội để giành được chiến thắng thể thức MotoGP đầu tiên trong sự nghiệp.
Xã Clay, Quận Polk, Iowa
Tham khảo
Thể loại:Xã của Iowa Thể loại:Quận Polk, Iowa
Jorge Martín
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1998 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Vận động viên Madrid Thể loại:Tay đua MotoGP
Lịch sử quân sự Việt Nam
Lịch sử quân sự Việt Nam hay Quân sử Việt Nam là quá trình hình thành và phát triển các hoạt động quân sự trong suốt chiều dài lịch sử của Việt Nam, bắt đầu từ thời kỳ Văn Lang cho đến nay. Lịch sử quân sự Việt Nam bao gồm các cuộc chiến tranh với các quốc gia bên ngoài, bao gồm các nước láng giềng, các cuộc nội chiến và các cuộc nội chiến có sự can thiệp từ bên ngoài.
Truyền thống quân sự là nét nổi bật nhất của lịch sử Việt Nam. Lịch sử quân sự Việt Nam xuất hiện từ buổi đầu dựng nước, có một quá trình phát triển liên tục, chủ yếu do nhu cầu chống ngoại xâm, luôn gắn liền trong mối quan hệ giữa chiến tranh và hoà bình, giữa dựng nước và giữ nước. Lịch sử quân sự là nội dung biểu hiện đậm nét nhất trong lịch sử Việt Nam.
Tổng quan
Lịch sử quân sự Việt Nam gồm 4 giai đoạn chủ yếu:
Vị trí địa lý của Việt Nam nằm tiếp cận với các láng giềng Trung Quốc và vùng Đông Nam Á nên các mối quan hệ diễn ra trong lịch sử bao gồm các cuộc chiến tranh hầu hết liên quan khu vực này. Đến thế kỷ 19, cũng như các nước châu Á khác, Việt Nam trở thành mục tiêu xâm lược của chủ nghĩa đế quốc phương Tây, về sau trở thành địa bàn tranh chấp địa-chính trị của các nước lớn. Lịch sử quân sự Việt Nam tập trung vào việc giải phóng dân tộc, và hiện nay tập trung vào mục tiêu bảo đảm độc lập, thống nhất, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia.
Sự kiện quân sự đầu tiên được mô tả trong lịch sử là truyền thuyết Thánh Gióng "đánh giặc Ân", được xem là sự kiện chống ngoại xâm đầu tiên của Việt Nam. Sự kiện này diễn ra trong thời kỳ Văn Lang.
Các sự kiện được xem là xác tín hơn về mặt lịch sử là cuộc Chiến tranh Tần-Việt diễn ra giữa nhà Tần và các tộc Bách Việt, trong đó có liên quan đến bộ phận Lạc Việt và Âu Việt. Trong khi nhà Tần hoàn thành chinh phục vùng phía Nam sông Trường Giang thì lịch sử Việt Nam mô tả thắng lợi của tộc Lạc Việt và Âu Việt ở phần cực nam xa nhất mà quân Tần bành trướng.
Cuộc đụng độ và thử thách sống còn đầu tiên của người Việt với quân xâm lược nhà Tần được thư tịch của chính người Trung Hoa ghi lại cho thấy ý chí chiến đấu kiên cường và tài thao lược của người Việt, họ đã bỏ vào rừng, họp nhau chọn bầu người tuấn kiệt làm thủ lĩnh, đêm đêm xuất quân tấn công bất ngờ vào đồn giặc, thể hiện nghệ thuật lấy nhỏ thắng lớn, tập trung sức mạnh tối đa và lợi dụng yếu tố bất ngờ để giành thắng lợi trong một trận đánh cụ thể.
Về sau, nước Âu Lạc của An Dương Vương đối mặt với cuộc tấn công của Nam Việt, thất bại trong Trận thành Cổ Loa năm 179 TCN, và tiếp sau đó là Nam Việt bị nhà Hán tiêu diệt vào năm 111 TCN, Âu Lạc rơi vào tay nhà Hán, đánh dấu lịch sử Việt Nam bước sang thời kỳ Bắc thuộc kéo dài hơn 1.000 năm.
Giai đoạn Văn Lang - Âu Lạc là thời kỳ hình thành nhà nước sơ khai, chính trong thời kỳ này nhiều giá trì văn hoá, nhiều yếu tố văn hoá tạo thành truyền thống và bản sắc văn hoá Việt Nam được hình thành, đồng thời diễn ra quá trình hình thành ý thức dân tộc, cơ sở cho người Việt đấu tranh chống nền thống trị bên ngoài.
Cơ sở
Cư dân Văn Lang - Âu Lạc đã thường xuyên chú ý rèn luyện thể lực, ý chí và trí tuệ qua các môn đấu cổ truyền như: vật cổ truyền, đua thuyền, bắn súng, nỏ, đâm trâu... được lưu ảnh lại qua những bộ lẫy nỏ bằng đồng, kho mũi tên đồng hàng vạn chiếc, qua hình khắc thuyền đua lướt nhẹ, người chèo khẩn trương sôi nổi trên các trống đồng Đồi Ro, Làng Vạc... Cảnh người đang vung rìu xéo đồng chém vào đầu con trâu bị buộc vào một cột được khắc hoạ trên thân trống đồng Đông Sơn dòng núi tìm thấy ở A Chương Trại (huyện Quảng Nam, Vân Nam), tục này còn tồn tại ở đồng bào Tây Nguyên và còn bảo lưu trong tục cướp búa đánh đầu trâu của người dân xã Chí Tiên (huyện Thanh Ba - Phú Thọ). Những lễ hội vũ trang mừng chiến thắng của người Đông Sơn được khắc hoạ trên nhiều trống đồng. Rồi chuyện về nồi Hầu, một đô vật nổi tiếng, một tướng giỏi của Vua Thục, đã giật giải nhất về thi võ. Và đẹp đẽ xiết bao hình ảnh người dũng sĩ làng Gióng có sức khoẻ vô biên nhổ phăng từng đám tre ngà quất xuống đầu giặc Ân... Kiếm sống và bảo vệ cuộc sống, săn bắt thú rừng và đánh giặc trong điều kiện núi non hiểm trở, khe vực cheo leo, di chuyển khó khăn... Tận dụng hoàn cảnh đó, người dân sống ở vùng cao đã phát huy sở trường mai phục, dùng cung nỏ tấn công bất ngờ kẻ địch.
Truyền thống toàn dân đánh giặc, trẻ già, trai gái đều vũ trang, biến công cụ ngày thường thành vũ khí chiến đấu. Truyền thống này được khắc hoạ rõ nét, như một hiện tượng phổ biến qua tục mai táng của người Đông Sơn: người chết không kể là người giàu sang hay nghèo khổ, già hay trẻ, nam hay nữ đều thường được chôn theo các vũ khí tuỳ thân. Hình ảnh toàn dân tham gia đánh giặc hay nói bằng ngôn ngữ hiện đại "chiến tranh nhân dân" được minh hoạ bằng thành phần đội quân của Gióng từ người nông dân cầm vồ, người kiếm cá vác cần câu, trẻ mục đồng cưỡi trâu cầm khăng... Truyền thống thạo thủy chiến, giỏi dùng thuyền, tài bơi lội của người Việt cũng được hun đúc từ thời Hùng Vương. Có thể nhận biết qua hình ảnh các thuyền chiến, chở các chiến binh vũ trang, từng đoàn lướt trên sông nước, có cội rễ từ tập quán sống của người Việt vốn là "dân quen ở nước", đóng khố không mặc quần, để tiện bơi lội, tay áo ngắn mà xắn lên để tiện việc chèo thuyền. "Người Việt còn dùng thuyền trong việc săn bắt thú rừng qua hình ảnh con chó chạy đón đầu đàn hươu và đoàn người đứng trên thuyền giơ cao tay hò reo xua đuổi được khắc trên nhiều chiếc rìu đồng Đông Sơn. Hoài Nam Vương Lưu An (thế kỷ II Tr.CN) còn ca ngợi "Người Việt thạo thủy chiến, giỏi dùng thuyền". Phương tiện chiến đấu như thuyền bọc đồng, thuyền đồng của Lạc Vương và bộ vũ khí chiến đẩu gồm nỏ tên, lao đồng với số lượng lớn và vượt trội các loại hình vũ khí khác như giáo mác, dao, kiếm...  cũng mách chỉ về sở trường đánh thủy của người Việt thời Hùng.
Ý thức cộng đồng và ý thức bảo vệ cộng đồng đã nảy nở sớm trong những hoàn cảnh đặc thù của đấu tranh khắc phục tự nhiên và đấu tranh xã hội, là nhân tố quan trọng thúc đẩy hình thành sớm quốc gia, dân tộc. Và Nhà nước Văn Lang - Âu Lạc đã ra đời thể hiện ý thức dân tộc đã phát triển ở mức độ cao, đồng thời ý thức bảo vệ độc lập dân tộc và chủ quyền quốc gia của người Việt. Điều này có thể tìm thấy trong Đại Việt sử lược - tác phẩm sử học xưa nhất của Việt Nam - đoạn nói về quan hệ của Văn Lang với nước Việt của Câu Tiễn (505 - 465 trước Công nguyên) cho biết chính Câu Tiễn đã có lần sai sứ giả xuống dụ vua Hùng thần phục, nhưng bị vua Hùng cự tuyệt. Thái độ kiên quyết chối bỏ ách thống trị ràng buộc của ngoại bang, không chấp nhận bộ máy cai trị áp đặt từ ngoài, không cam chịu để lãnh thổ bị sáp nhập... được thể hiện trong cuộc kháng chiến chống Tần của người Tây Âu, Lạc Việt, rồi chống Triệu của nhân dân Âu Lạc và được tiếp nối ở những thế hệ người Việt tiếp theo như cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng.
Tổ chức quân sự thời Văn Lang - Âu Lạc
Đội quân thường trực Nhà nước Văn Lang chính là đội thân binh của thủ lĩnh bộ Văn Lang, đã giúp Hùng Vương áp phục 14 bộ lạc khác (các bộ sách sử Việt Nam và Lĩnh Nam chích quái đều chép rằng nước Văn Lang gồm 15 bộ, bộ Văn Lang là đô của nước Văn Lang). Sau khi đã làm chủ liên minh bộ lạc nhà nước Văn Lang, Hùng Vương đương nhiên phải duy trì đội quân thường trực này, dùng nó làm công cụ bạo lực bảo vệ chính thể non nớt của mình, chống lại mọi sự chống đối của các bộ lạc thua trận. Sự chống đối này có lẽ là không ít bằng chứng, như đã thấy, là sự gia tăng đột biến lên gấp hai, thậm chí đến ba lần giai đoạn hai của số lượng và loại hình vũ khí trong hầu hết các di tích Đông Sơn vùng sông Hồng, sông Mã. Vào thời gian này, tồn tại song song với lực lượng quân thường trực ở bộ Văn Lang - đô của Hùng Vương mà bây giờ không chỉ đóng vai trò đội quân của bộ lạc như trước, mà còn có vai trò của quân đội nhà nước trung ương, là những đội thân binh của thủ lĩnh các bộ (lạc) khác. Những đội quân này hẳn không đông. Bởi vì: Thứ nhất, do phân hóa xã hội và đấu tranh giai cấp trong nội bộ xã hội không sâu sắc. Tầng lớp thống trị ở cả trung ương và địa phương không cần thường xuyên nắm trong tay một lực lượng quân sự quá lớn. Thứ hai, đối với địa phương - các bộ (lạc) trong liên minh, nhà nước trung ương hẳn không khuyến khích, thậm chí phải ngăn chặn, hạn chế sự phát triển của chúng, đề phòng sự chống đối. Về nguyên tắc, đội quân thường trực trung ương (ở thành Phong Châu) cũng như ở các bộ, đều được đặt dưới quyền thống lĩnh tối cao của Hùng Vương. Nhưng thực tế, lúc đầu có lẽ Hùng Vương chỉ nắm chắc được đội quân ở bộ Văn Lang của mình, quân các bộ do thủ lĩnh, các Lạc tướng nắm quyền chỉ huy, có thể dưới danh nghĩa "nhà nước" đại diện cho "nhà nước". Khi có chiến tranh những đội quân này mới có thể được đặt dưới sự chỉ huy chung, thực sự của quân trưởng - Hùng Vương.
Dần dần, một mặt, nhờ sự liên minh giữa các bộ lạc đã đem đến những kết quả phát triển khả quan trong mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội, mặt khác cũng nhờ vào những nỗ lực củng cố Nhà nước tập quyền của Hùng Vương: truyện Bánh Chưng ở Lĩnh Nam chích quái kể chuyện Hùng Vương nhường ngôi cho con út Lang Liêu, "anh em 21 người đều được chia giữ các nơi phiên trấn, tụ tập bộ đảng mà thành phiên quốc". Hay trong chuyện Họ Hồng Bàng cũng nhắc tới chính sách "chia các em ra cai trị, lại đặt các em làm tướng văn, tướng võ"... (nghĩa là dùng người họ hàng dòng tộc trấn giữ các địa phương để dễ bề cai trị), mà liên minh các bộ (lạc) trở nên cố kết chặt chẽ, nhà nước Văn Lang ngày càng được củng cố vững vàng. Đồng thời do nhu cầu chống ngoại xâm ngày càng trở nên bức thiết, nhất là ở thời kỳ cuối (những thế kỷ IV-III Tr.CN), đội quân thường trực của nhà nước sơ khai này đương nhiên phải được gia tăng về số lượng và mở rộng thành phần. Lúc này, lực lượng vũ trang thường trực của nhà nước Văn Lang trấn giữ ở thành Phong Châu, ngoài những trai đinh bộ Văn Lang, còn có trai đinh từ các bộ khác nữa. Trong khi đó, ở các trung tâm của từng bộ hay khu vực (như trung tâm Vinh Quang ở khu vực đồng bằng cao lưu vực sông Hồng, trung tâm Đông Sơn, Thiệu Dương ở lưu vực sông Mã...), cũng có mặt những đội quân thường trực có quy mô nhỏ hơn, thành phần binh lính có thể hẹp hơn - tuyên từ chính các trang ấp quanh vùng, đặt dưới quyền của thủ lĩnh quân sự khu vực. Đây là lực lượng rất quan trọng: khi có chiến tranh họ sẽ là những người trực tiếp lãnh đạo dân binh đánh giặc.
Các nhà nghiên cứu đã xác định cư cấu ba cấp của bộ máy chính quyền nhà nước Văn Lang. Cơ cấu tổ chức quân sự thời này cũng có những cấp bậc tương đươngː
Sức mạnh của quân đội Văn Lang là sự kết hợp giữa một bên là lực lượng quân thường trực số lượng ít nhưng được trang bị vũ khí đồng thau sắc bén và có kinh nghiệm chiến đấu với một bên là lực lượng dân binh trang bị vũ khí thô sơ, không quen chiến đấu, nhưng lại có số lượng đông đảo, đầy dũng cảm và quyết tâm chống kẻ thù, bảo vệ cuộc sống, những thành quả lao động của mình, gia đình và làng xóm quê hương. Tổ chức đơn vị chiến đấu gồm đa số là dân binh với một số ít quân thường trực làm nòng cốt có vai trò chỉ huy, hướng dẫn là tổ chức đơn vị chiến đấu phổ biến ở thời Hùng Vương. Trong thư tịch, truyền thuyết khó tìm ra hình ảnh của đội quân thường trực thiện chiến, "đánh đông dẹp bắc", nhưng lại thường gặp những đội quân dân binh do một vài tướng tài chỉ huy. Lực lượng vũ trang Văn Lang dường như từ rất sớm đã hình thành hai bộ phận cơ bản là quân bộ và quân thủy. Về các tổ chức quân sự giai đoạn Hùng Vương dựng nước còn rất nhiều vấn đề phải bàn, phải tranh luận, nhưng riêng sự hiện diện của lính đánh bộ và lính đánh thủy thì hầu như được khẳng định rồi.
Tóm lại, ở vào giai đoạn hình thành Nhà nước sơ khai Văn Lang, quân đội Văn Lang đã dần dần thành hình. Đây là một quá trình phát triển từ thấp đến cao kéo dài trong khoảng 400 - 500 năm, nếu không tính đến những tiền đề đã xuất hiện từ những giai đoạn trước đó. Cơ cấu tổ chức quân sự Nhà nước Văn Lang bao gồm hai thứ quân cơ bản: quân thường trực và dân binh. Xu hướng phát triển chung của lực lượng vũ trang Văn Lang là ngày càng gia tăng số lượng và chất lượng đội quân chuyên nghiệp. Bên cạnh đó, tiếp tục duy trì và phát triển lực lượng dân binh. Sự kết hợp, có lẽ mang tính tự nhiên, tự phát là chính giữa lực lượng dân binh có ưu thế tuyệt đối về số lượng và quân thường trực có ưu thế về vũ khí trang bị và kinh nghiệm chiến đấu, đã phát huy được thế mạnh của cả hai thứ quân, tạo ra sức mạnh chung cho lực lượng vũ trang Văn Lang. Cơ cấu quân đội quốc gia Văn Lang tuy có phân thành hai bộ phận: quân bộ và quân thủy, nhưng thực chất không hình thành hai binh chủng lục quân và thủy quân độc lập. Nói đến quân thủy là chủ yếu nói đến một hình thức chiến đấu đặc biệt của quân bộ: đánh bằng thuyền, có khi chỉ hành quân bằng thuyền và chỉ là một mảnh, một cuộc giữa trận chiến chung diễn ra chủ yếu ở trên bộ. Tuy nhiên, tài liệu cho thấy, những chiến binh trên thuyền, nhất là những thuyền lớn thường mang tính chất chuyên nghiệp rõ rệt hơn, đông đảo hơn chiến binh chỉ thuần túy đánh bộ. Nhìn chung, trình độ quân sự - về cả tính chuyên nghiệp của đội quân thường trực, về cả vũ khí trang bị... của lực lượng vũ trang Văn Lang ở giai đoạn cuối (thế kỷ III Tr.CN) không khác lắm so với lực lượng quân đội của An Dương Vương. Sự thay thế Hùng Vương bằng An Dương Vương, nước Văn Lang thành nước Âu Lạc, chủ yếu là sự thay thế bộ máy chính quyền trung ương, còn ở cư tầng kinh tế - xã hội, thành phần dân cư dường như không có sự đột phá nào. Tài liệu khảo cổ học khu vực Cổ Loa, từ dấu tích của ba lớp tường thành xây đắp kiên cố, cho thấy rõ điều đó. Các nhà nghiên cứu đã có lý khi gọi An Dương Vương là "Hùng Vương thứ 19". Điều làm cho một số nhà nghiên cứu yên tâm khi nói đến lực lượng vũ trang thường trực - quân đội quốc gia ở thời nước Âu Lạc hơn là ở thời nước Văn Lang, dù là ở giai đoạn cuối trước hết là sự hiện diện của di tích thành Cổ Loa, bên cạnh đó là kho mũi tên đồng Cầu Vực, là những tài nếu thư tịch và truyền thuyết đã trình bày ở trên. Sẽ rất đúng khi đánh giá cao lực lượng quân đội quốc gia Âu Lạc hơn quân đội quốc gia Văn Lang, nhưng lại chưa thỏa đáng khi hạ thấp quá lực lượng quân đội thường trực của Hùng Vương 18, cho rằng ở thời Nhà nước Văn Lang, chưa ra đời một lực lượng quân sự chuyên nghiệp thực sự nào.
Tất nhiên, so với đội quân thường trực Văn Lang, thì quân đội quốc gia Âu Lạc có những bước tiến nhất định. Trước hết là ở phương diện số lượng. Theo những sách sử cổ Trung quốc như Giao Châu ngoại vực ký dẫn trong Thủy kinh chú, hoặc Nam Việt chí dẫn trong Cựu Đường thư, riêng đội quân kéo vào đất Văn Lang đánh bại Lạc Vương, Lạc hầu đã đông tới 3 vạn. Đội quân này lại nổi tiếng về tài dùng cung nỏ - tính chuyên nghiệp cao. Và cái hơn thấy rõ hơn cả là tòa thành xây kiên cố, loại hình kiến trúc quân sự thời Văn Lang chưa có. Song cũng cần tính đến yếu tố truyền thống địa phương khi so sánh trình độ phát triển nói chung, trình độ quân sự nói riêng giữa các tộc người khác nhau. Rất có thể người Lạc Việt không có truyền thống xây thành đất đắp kiên cố mà chỉ dùng lũy tre, rào gỗ để "rào làng chiến đấu" hơn nữa, người Lạc Việt lại thường chọn lối "đánh du kích" bỏ ruộng vườn nhà cửa trốn vào rừng, "đêm ra đánh" như Hoài Nam Tử đã nhận xét chứ không thường dùng lối đánh dàn trận, giữ thành như dân tộc Hán ở Trung Nguyên (Trung Quốc). Cách đánh của người Lạc Việt thực tế là rất hiệu quả, do vậy mà đã được dân tộc Việt giữ gìn và phát huy từ đời này sang dời khác trải qua mấy nghìn năm, góp phần vào vô vàn những thắng lợi phi thường trong lịch sử giữ nước của dân tộc Việt Nam.
Vũ khí trang bị thời Văn Lang - Âu Lạc
Vũ khí thời Hùng Vương - An Dương Vương khá phong phú và đa dạng. Ở giai đoạn đầu (ứng với văn hóa Phùng Nguyên) nếu không kể những vũ khí bằng tre, gỗ là chủ yếu mà cho đến nay, do điều kiện tự nhiên không còn được bảo lưu trong các di tích khảo cổ học, có thể nhận thấy vũ khí còn hiếm và chỉ được làm bằng đá. Giai đoạn thứ hai (ứng với văn hóa Đồng Đậu - Gò Mun) xuất hiện vũ khí làm bằng xương và đặc biệt là vũ khí đồng thau. Về số lượng và loại hình, vũ khí giai đoạn này là một bước tiến xa so với giai đoạn đầu.
Nhưng chỉ tới giai đoạn ba (văn hóa Đông Sơn) mới diễn ra sự bùng nổ thực sự trong lĩnh vực sản xuất và sử dụng vũ khí. Vũ khí đồng thau phát triển vượt bậc, thay thế gần như hoàn toàn vũ khí đá và xương. Đến giai đoạn phát triển cao của văn hóa Đông Sơn đã xuất hiện thêm một ít vũ khí bằng sắt.
Về cơ bản, thời đại Hùng Vương - An Dương Vương là một tiến trình phát triển nội sinh liên tục từ thấp lên cao kết hợp những yếu tố giao lưu văn hóa xa gần ở những mức độ khác nhau. Điều này được phản ánh qua lịch sử phát triển vũ khí. Dưới đây là các loại hình vũ khí được sản xuất và sử dụng ở thời đại Hùng Vương - An Dương Vương được phân loại theo khoảng cách tác động:
Trong các vũ khí đánh gần, người Việt thời bấy giờ ưa dùng nhất là giáo, rìu và dao găm. Tùy từng vùng, từng khu vực (tương đương với bộ, liên bộ) mà loại này hay loại khác chiếm ưu thế hơn. Ví như người ở lưu vực sông Hồng, sông Mã chọn giáo, rìu xéo, còn người lưu vực sông Cả lại chọn dao găm. Dấu ấn địa phương còn bộc lộ ở sự lựa chọn sử dụng các kiểu loại khác nhau trong cùng một chủng loại vũ khí.