cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rheni điborua
Hợp chất được tạo thành từ hỗn hợp của rheni, đáng chú ý vì khả năng chịu áp suất cao của nó, với bo để tạo ra các liên kết cộng hóa trị mạnh và ngắn với rheni. Vật liệu tạo ra là đủ cứng để rạch được kim cương theo một số hướng nhất định.
Yohkoh
Vào ngày 12 tháng 9 năm 2005 phi thuyền bốc cháy khi quay lại Trái Đất trên bầu trời Nam Á. Theo Mạng lưới giám sát không gian Hoa Kỳ, thời điểm phi thuyền rời vị trí là 6:16 chiều giờ tiêu chuẩn Nhật Bản (JST).
Rheni điborua
Tổng hợp
ReB2 có thể được tổng hợp bằng ít nhất là ba phương thức khác nhau ở điều kiện áp suất khí quyển: phản ứng trao đổi trạng thái rắn, nung chảy trong hồ quang và nung nóng trực tiếp hai nguyên tố.
Yohkoh
Liên kết ngoài
Thể loại:Du hành không gian năm 1991 Thể loại:Vệ tinh nhân tạo từng quay quanh Trái Đất Thể loại:Vệ tinh Nhật Bản Thể loại:Kính viễn vọng Mặt Trời Thể loại:Đài thiên văn không gian Thể loại:Kính viễn vọng tia X Thể loại:Du hành không gian năm 2005 Thể loại:Nhật Bản năm 1991 Thể loại:Phát minh của Nhật Bản
Rheni điborua
Tổng hợp
Trong phản ứng trao đổi, trichloride rheni và diborua magiê được trộn lẫn và nung trong môi trường khí trơ và sau đó phụ phẩm chloride magiê bị loại bỏ. Cần phải ngăn ngừa lượng bo dư thừa để không cho hình thành các pha khác như Re7B3 hay Re3B.
Trong phương pháp nung chảy bằng hồ quang, bột rheni và bo được trộn lẫn và dòng điện lớn (80 ampe) được truyền qua hỗn hợp, cũng nằm trong môi trường khí trơ.
Trong phương pháp phản ứng trực tiếp, hỗn hợp rheni-bo được bịt kín trong chân không và duy trì nhiệt độ cao trong một khoảng thời gian dài (1000 °C trong 5 ngày).
Ít nhất là hai phương pháp cuối có khả năng sản sinh ra ReB2 tinh khiết mà không bị lẫn với các pha khác, như được xác nhận bằng tinh thể học tia X.
Tính chất
Mặc dù ReB2 là cứng hơn kim cương theo một số hướng nhất định, nhưng nó thể hiện tính dị hướng đáng kể do cấu trúc lớp lục giác của nó.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hợp chất rheni Rheni Thể loại:Vật liệu siêu cứng
Tô Ánh Nguyệt
Tô Ánh Nguyệt là tác phẩm cải lương nổi tiếng của soạn giả Trần Hữu Trang, soạn khoảng năm 1935–1936. Tác phẩm gắn liền với tên tuổi của NSND Lệ Thủy với vai chính là Tô Ánh Nguyệt.
Nội dung
Tô Ánh Nguyệt, cô gái quê lên tỉnh học, yêu Minh, chàng trai thành thị. Cô vốn là con gái của ông Cả trong làng và vì bị tư tưởng "áo mặc không qua khỏi đầu", Nguyệt bị ép duyên cùng một trai làng khác. Không dám cãi lời cha, nhưng vì lỡ mang thai, nên Nguyệt trốn nhà ra đi "đói lạnh giữa chợ đời", hoàn cảnh neo đơn thân gái một mình... đến khi sanh con trong cảnh cơ hàn nghèo khó. Ở nhà, bà Cả nhớ thương con gái nên lâm bệnh nặng và mong muốn được sống gần con nên ông Cả tìm Nguyệt đem về cho bà. Nguyệt đành đem con trao cho Minh để trở về báo hiếu người mẹ đang bị bệnh nặng, Nguyệt đã đau đớn: "Ba nói ba thương con, sao ba lại không cho con được thương con của con?".
Đau đớn tột cùng. Nguyệt vẫn câm nín nghẹn ngào nhìn con mình đã vô tình bất hiếu. Đám cưới chưa đến, Minh lại bệnh nặng. Trước phút lâm chung, Minh kể rõ ngọn ngành cho Dung, vợ chàng và Tâm nghe, vừa hiểu ra sự thật thì Minh trút hơi tàn kịp lúc Nguyệt đến gặp mặt lần sau cuối...
Tham khảo
Thể loại:Tuồng cải lương Thể loại:Văn hóa Việt Nam
Hawker Siddeley Harrier
Harrier được dùng để phát triển lại cho các thiết kế khác rộng rãi, dẫn tới các phương án khác là BAE Harrier II và AV-8B Harrier II, chúng được chế tạo bởi hãng British Aerospace/BAE Systems và McDonnell Douglas.
Bối cảnh
Hawker P.1127 và Hawker Siddeley Kestrel FGA.1 là những máy bay được phát triển đầu tiên đã dẫn đến loại máy bay Hawker Siddeley Harrier sau này.
P.1127
Dòng máy bay Harier bắt đầu với mẫu máy bay Hawker P.1127. Việc thiết kế bắt đầu vào năm 1957 bởi Ngài Sydney Camm, Ralph Hooper của công ty Hawker Aviation và Stanley Hooker (sau này là Ngài Stanley) của công ty Bristol Engine Company. Thiết kế này sử dụng một động cơ phản lực chỉnh hướng phụt có tính chất đổi mới nhiều hơn là sử dụng động cơ roto hay một động cơ phản lực đẩy trực tiếp, chuyến bay cất cánh thẳng đứng đầu tiên của nó diễn ra vào ngày 21 tháng 10-1960. 6 mẫu thử nghiệm đã được chế tạo trong tổng số những chiếc được chế tạo, một trong số những chiếc thử nghiệm đã mất trong một triển lãm hàng không.
Kestrel FGA.1
nhỏ|Một chiếc Harrier GR. Mark 3 của RAF trong triển lãm hàng không Air Fete '84 tại [[RAF Mildenhall.]]
Chúng được trang bị cho Phi đội đánh giá ba bên được hình thành tại RAF West Raynham ở Norfolk với 10 phi công thử nghiệm đến từ RAF, Hoa Kỳ và Tây Đức. Một chiếc máy bay đã bị mất nhưng những chiếc còn lại đã được chuyển cho Mỹ để được đánh giá bởi Lục quân, Không quân và Hải quân dưới tên gọi XV-6A Kestrel.
60 chiếc máy bay đã được Không quân Hoàng gia Anh đặt chế tạo vào năm 1966, và những chiếc Harrier sản xuất đầu tiên, được biết đến với tên gọi P.1127(RAF) bay vào giữa năm 1967.
P.1127(RAF)
Vào thời điểm phát triển P.1127, Hawker cũng bắt đầu thiết kế một phiên bản siêu âm mang tên Hawker P.1154. Sau đó nó đã bị hủy bỏ vào năm 1965, RAF bắt đầu quan tâm đến một sự nâng cấp đơn giản đối với Kestrel thành P.1127(RAF).
Trong giữa năm 1966, P.1127(RAF) đã được đặt hàng bởi RAF với tên gọi Harrier GR.1, với chiếc đầu tiên bay vào năm 1967.
Các phiên bản
nhỏ|250px|phải|AV-8A của phi đội VMA-231 với vỏ ngụy trang trong các chuyến bay hoạt động. Harrier có 2 quả [[bom napan ở cánh phải.]] Hawker Siddeley Harrier GR.1 là kiểu được sản xuất đầu tiên xuất phát từ Kestrel, nó bay lần đầu tiên vào 28 tháng 12-1967, và bắt đầu phục vụ trong biên chế RAF vào 1 tháng 4-1969. Những chiếc máy bay này được chế tạo tại những nhà máy ở Kingston trên sông Thames phía tây nam London và ở Dunsfold, Surrey. Những nhà máy chế tạo máy bay này nằm cạnh một sân bay được dùng để bay thử nghiệm; cả hai nhà máy hiện đã đóng cửa.
Kỹ thuật nhảy ski cho kiểu cất cánh STOVL dùng cho Harrier sử dụng để phóng đi từ các tàu sân bay của Hải quân Hoàng gia Anh được kiểm tra tại sân bay của hải quân hoàng gia là RNAS Yeovilton (HMS Heron), Somerset. Những boong tàu dùng để máy bay cất cánh đã được chế tạo với một đường cong hướng lên tới mũi tàu sau những kết luận về thành công của những cuộc thử nghiệm cất cánh.
Kỹ thuật không chiến điều khiển máy bay có hướng trong chuyến bay về phía trước, hay viffing, đã được phát triển bởi USMC trên dòng máy bay Harrier với chiến thuật vượt trội hơn so với máy bay quân địch hay với những vũ khí khác.
nhỏ|250px|phải|TAV-8A Harrier thuộc Phi đội tấn công (Huấn luyện) 203 (VMAT-203) đang đỗ trên đường băng. GR.1A là một phiên bản nâng cấp của GR.1, thay đổi chính là nâng cấp động cơ Pegasus Mk 102. 58 chiếc GR.1A đã được chế tạo cho RAF, 17 chiếc GR.1A đã được chế tạo và 41 chiếc khác sẽ được nâng cấp.
Harrier GR.3 được đề cao với những cảm biến cải tiến (như một bộ theo dõi bằng laser trong phần mũi được kéo dài) cũng như biện pháp đối phó và một động cơ Pegasus Mk 103 được nâng cấp mạnh hơn và sẽ là sự phát triển cuối cùng thế hệ Harrier thứ nhất. Kiểu Harrier này đã được sử dụng trong Chiến tranh Falklands.
RAF đã đặt chế tạo 118 chiếc GR.1/GR.3 series Harrier.
Phiên bản huấn luyện 2 chỗ của RAF (không quân hoàng gia Anh).
Harrier T.2A là một phiên bản nâng cấp của T.2. T.2A được trang bị 1 động cơ phản lực Rolls-Royce Pegasus Mk 102.
Phiên bản huấn luyện 2 chỗ của RAF.
Phiên bản huấn luyện 2 chỗ cho hải quân hoàng gia Anh.
Máy bay thao diễn 2 chỗ. Chỉ có 1 chiếc được chế tạo.
Phiên bản tấn công mặt đất một chỗ, hỗ trợ mặt đất, tiêm kích trinh sát. Những chiếc AV-8 của Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ rất giống với phiên bản GR.1 đầu tiên, nhưng với động cơ của GR.3. 113 chiếc đã được Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ và Hải quân Tây Ban Nha đặt mua. AV-8A được trang bị với 2 pháo ADEN 30 mm ở dưới thân, và 2 tên lửa không đối không AIM-9 Sidewinder. Máy bay được trang bị động cơ phản lực Roll-Royce Pegasus Mk 103 lực đẩy 21.500 lbf (95.6 kN). Nó cũng có khả năng thao diễn và là một máy bay tiêm kích trên không đầy sức mạnh, nó có khả năng vượt trội hơn một số máy bay chiến đầu khác. Tên gọi khác của nó là Harrier Mk 50.
Phiên bản nâng cấp AV-8A cho thủy quân lục chiến Mỹ.
Phiên bản xuất khẩu của AV-8A Harrier cho Hải quân Tây Ban Nha. Sau đó cũng được bán cho Hải quân Hoàng gia Thái Lan. Hải quân Tây Ban Nha gọi loại máy bay này với tên gọi VA-1 Matador. Tên gọi khác là Harrier Mk 53 cho đợt sản xuất đầu tiên và Harrier Mk 55 cho đợt sản xuất thứ hai.
Phiên bản huấn luyện xuất khẩu của TAV-8A Harrier cho Hải quân Tây Ban Nha. Sau đó bán cho Hải quân Hoàng gia Thái Lan. Hải quân Tây Ban Nha VAE-1 Matador. Tên gọi khác của nó là Harrier Mk 54.
Lịch sử hoạt động
Kinh nghiệm chiến đấu chính của Harrier trong biên chế hoạt động ở Anh được tích lũy trong Chiến tranh Falklands, trong cuộc chiến này cả Sea Harrier và Harrier GR.3 đều được sử dụng. Sea Harrier, dựa vào GR3, đã có vai trò quan trọng đối với những hoạt động của hải quân. 20 chiếc Sea Harrier đã hoạt động trên các tàu sân bay HMS Hermes và Invincible chủ yếu với nhiệm vụ phòng không. Mặc dù chúng đã phá hủy 21 máy bay Argentina trong các trận không chiến (một phần vì việc những chiếc Harrier sử dụng phiên bản mới nhất của tên lửa Sidewinder do Mỹ cung cấp và các hoạt động của máy bay Argentina có giới hạn) nhưng chúng không thể chứng minh sức mạnh vượt trội trên không và ngăn chặn các cuộc tấn công của Argentina trong thời gian ban ngày lẫn ban đêm và cũng không thể chặn đứng được những chuyến bay hàng ngày của máy bay vận tải C-130 Hercules đến quần đảo. 2 chiếc Sea Harrier đã bị mất do hỏa lực mặt đất và 4 chiếc khác gặp rủi ro tai nạn khi hoạt động, không phải do máy bay của Argentina gây ra.
Harrier GR.3 được sử dụng bởi RAF và đã cung cấp những hỗ trợ cho lực lượng dưới mặt đất và tấn công những vị trí của quân Argentina nhưng chúng không thể phá hủy được đường băng của sân bay trên đảo Port Stanley. Nếu những chiếc Sea Harrier bị thiệt hại nhiều hơn thì chúng sẽ bị thay thế trong các nhiệm vụ tuần tra trên không.
Những chiếc Harrier thuộc RAF không được nhìn thấy trong các trận chiến khác, Hawker Siddeley đã được thay thế bởi loại Harrier II lớn hơn được McDonnell Douglas phát triển chế tạo.
Các quốc gia sử dụng
nhỏ|Một chiếc Harrier GR3 thuộc RAF trưng bày tại Bletchley Park, Anh.
Văn hóa đại chúng
Một số chiếc Harrier đã xuất hiện trong một số bộ phim và trò chơi điện tử.
Xem thêm
Harrier Thể loại:Máy bay tiêm kích Anh 1960–1969 Thể loại:Máy bay cường kích Anh 1960–1969 Thể loại:Máy bay huấn luyện quân sự Anh 1960–1969 Thể loại:Máy bay VTOL Thể loại:Máy bay chiến đấu Thể loại:Máy bay quân sự Thể loại:Máy bay tiêm kích Thể loại:Máy bay cường kích Thể loại:Máy bay huấn luyện Thể loại:Máy bay một động cơ Thể loại:Máy bay phản lực Thể loại:Máy bay cánh trên Thể loại:Harrier Jump Jet Thể loại:Máy bay chiến đấu thời kỳ chiến tranh lạnh Thể loại:Máy bay một động cơ phản lực
Eilema formosa
Eilema formosa là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Plateros wittmerianus
Plateros wittmerianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Lycidae. Loài này được Kazantsev miêu tả khoa học năm 1991.
Eilema formosa
Liên kết ngoài
Thể loại:Eilema
Plateros wittmerianus
Tham khảo
Thể loại:Plateros
Corymbitodes epipedus
Corymbitodes epipedus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gurjeva miêu tả khoa học năm 1985.
Tham khảo
Thể loại:Corymbitodes
Corydalis atuntsuensis
Corydalis atuntsuensis là một loài thực vật có hoa trong họ Anh túc. Loài này được W.W.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1916.
Liên kết ngoài
Thể loại:Corydalis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1916
Quận Presque Isle, Michigan
Quận Presque Isle một quận thuộc tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Rogers City. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 14.411 người.
Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 6663 km2, trong đó có 4954 km2 là diện tích mặt nước.
Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2000, quận đã có dân số 14.411 người, 6.155 hộ gia đình, và 4.203 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 22 người trên một dặm vuông (8/km ²). Có 9.910 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 15 trên một dặm vuông (6/km ²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư quận đã được 98,07% người da trắng, 0,26% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,59% người Mỹ bản xứ, 0,16% châu Á, Thái Bình Dương 0,01%, 0,09% từ các chủng tộc khác, và 0,82% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,55% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 28,5% là gốc Đức, gốc Ba Lan 28,2%, 7,9% gốc Anh, Mỹ 6,3%, Pháp 5,6% và 5,6% gốc Ailen theo điều tra dân số năm 2000. 95,7% nói tiếng Anh và 3,1% người nói tiếng Ba Lan như là ngôn ngữ đầu tiên của họ.
Trong dân số quận, cơ cấu độ tuổi trải ra với 20,90% dưới độ tuổi 18, 6,50% 18-24, 22,40% 25-44, 27,80% từ 45 đến 64, và 22,30% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 45 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 99,20 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 97,10 nam giới.
Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã được $ 31.656, và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 37.426. Phái nam có thu nhập trung bình $ 31.275 so với 20.625 USD cho phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 17.363 Mỹ mik. Có 6,80% gia đình và 10,30% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 13,10% những người dưới 18 tuổi và 9,20% của những người 65 tuổi hoặc hơn.
Tham khảo
Thể loại:Quận của Michigan
Guichenotia impudica
Guichenotia impudica là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được C.F.Wilkins mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Liên kết ngoài
Thể loại:Guichenotia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Neckera madagascariensis
Neckera madagascariensis là một loài rêu trong họ Neckeraceae. Loài này được (Brid.) Müll. Hal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1850.
Liên kết ngoài
Thể loại:Neckera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1850
Quận Newberry, South Carolina
Quận Newberry là một quận trong tiểu bang Nam Carolina. Theo điều tra dân số năm 2000, quận có dân số 36.108 người, năm 2005, ước tính dân số quận là 37.250 người, Quận lỵ đóng ở Newberry.
Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 647 dặm Anh vuông (1.676 km²), trong đó, 631 dặm Anh vuông (1.634 km²) là diện tích đất và 17 dặm Anh vuông (43 km²) trong tổng diện tích (2,55%) là diện tích mặt nước.
Thông tin nhân khẩu
Theo cuộc điều tra dân số tiến hành năm 2000, quận này có dân số 36.108 người, 14.026 hộ, và 9.804 gia đình sinh sống trong quận này. Mật độ dân số là 57 người trên mỗi dặm Anh vuông (22/km²). Đã có 16.805 đơn vị nhà ở với một mật độ bình quân là 27 trên mỗi dặm Anh vuông (10/km²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống tại quận này gồm 64,02% người da trắng, 33,12% người da đen hoặc người Mỹ gốc Phi, 0,28% người thổ dân châu Mỹ, 0,29% người gốc châu Á, 0,09% người các đảo Thái Bình Dương, 1,30% từ các chủng tộc khác, và 0,90% từ hai hay nhiều chủng tộc. 4,25% dân số là người Hispanic hoặc người Latin thuộc bất cứ chủng tộc nào.
Cơ cấu độ tuổi dân cư quận này như sau 24,10% dưới độ tuổi 18, 9,80% từ 18 đến 24, 27,60% từ 25 đến 44, 23,70% từ 45 đến 64, và 14,70% người có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn. Độ tuổi trung bình là 37 tuổi. Cứ mỗi 100 nữ giới thì có 93,20 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ giới có độ tuổi 18 và lớn hơn thì, có 89,80 nam giới.
Thu nhập bình quân của một hộ ở quận này là $32.867, và thu nhập bình quân của một gia đình ở quận này là $40.580, Nam giới có thu nhập bình quân $29.871 so với mức thu nhập $21.274 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là $16.045, Khoảng 13,60% gia đình và 17,00% dân số sống dưới ngưỡng nghèo, bao gồm 23,80% những người có độ tuổi 18 và 16,00% là những người 65 tuổi hoặc già hơn.
Tham khảo
N
Raddia distichophylla
Raddia distichophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (Steud. ex Nees) Chase miêu tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Liên kết ngoài
Thể loại:Raddia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1908
Luciano Silva da Silva
Luciano Silva da Silva (sinh ngày 13 tháng 6 năm 1987), tên gọi tắt là Luciano Silva là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Brazil thi đấu cho Nguyên Lang ở giải bóng đá hạng nhất Hồng Kông với vị trí trung vệ.
Sự nghiệp cầu thủ
Sau khi thi đấu cho một số câu lạc bộ ở các giải đấu thấp hơn của bóng đá Brazil, Silva ký hợp đồng với Hùng Vương An Giang. Anh thi đấu cho đội bóng với số áo 17. Anh có trận ra mắt đầu tiên trong trận hòa 1-1 trước XSKT Lâm Đồng trên sân nhà. Ở vòng đấu thứ 15 giải bóng đá hạng nhất quốc gia, anh đã phải nhận thẻ vàng ở phút thứ 37 sau trận thua 1-2 trước XSKT Lâm Đồng trên sân khách. Anh được bình chọn là cầu thủ xuất sắc nhất câu lạc bộ tại mùa giải 2012. Sau đó, anh thi đấu cho Tiêu chuẩn Rangers ở giải bóng đá hạng nhất Hồng Kông vào năm 2013 từ Hùng Vương An Giang. Anh có trận ra mắt cho câu lạc bộ trong một chiến thắng 1-2 trên sân của Kitchee. Anh ghi bàn thắng đầu tiên của mình trong trận đấu gặp Yokohama FC Hồng Kông.
Tham khảo
Thể loại:Người Brasil Thể loại:Cầu thủ bóng đá Brasil Thể loại:Cầu thủ bóng đá Internacional Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bragantino Thể loại:Cầu thủ bóng đá CA Taquaritinga Thể loại:Cầu thủ bóng đá América Futebol Clube (SP) Thể loại:Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá An Giang Thể loại:Cầu thủ bóng đá Hồng Kông Rangers Thể loại:Hậu vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Sport Club Internacional Thể loại:Nhân vật thể thao từ São Paulo Thể loại:Cầu thủ bóng đá Grêmio Esportivo Brasil Thể loại:Cầu thủ giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam
Polyanthina
Polyanthina là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae).
Loài
Chi Polyanthina gồm các loài:
Liên kết ngoài
Thể loại:Eupatorieae
Ngô Thế Lân
Ngô Thế Lân (吳世鄰, ? - ?), tự: Hoàn Phác(完璞); hiệu: Ái Trúc Trai; là một dật sĩ xứ Thuận Hóa thời Lê mạt và Tây Sơn (Việt Nam).
Cuộc đời
Ngô Thế Lân người làng Vu Lai, huyện Quảng Điền, phủ Triệu Phong, nay thuộc huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên-Huế.
Ông là người học rộng, giỏi thơ văn, tinh thông đạo học, có tinh thần yêu nước, muốn ra cứu đời. Nhưng gặp lúc nước nhà lâm cảnh rối ren, đen tối, nên ông không đi thi, không ra làm quan cho chúa Nguyễn, mà sống ẩn dật tại Vu Lai.
Năm 1770, ông cũng dâng lên Chúa Nguyễn Phúc Thuần những phương sách trị bình về các phương diện binh bị, khẩn hoang, kinh tế, theo ông khả dĩ cứu dân ra khỏi cảnh nước lửa.
Ngô Thế Lân rất sáng suốt và am tường tâm lý dân chúng, những phương sách cải tổ của ông đều dựa vào quyền lợi số đông. Chẳng hạn về phương diện kinh tế, lúc đó dân chúng lén đúc tiền kẽm, với tiền nầy, họ mua thóc khiến giá thóc lên cao, nhiều người nghèo đói, giặc giã nổi lên, cách của ông nhằm trị tận căn nguyên, không chủ trương trừng phạt người lỡ đúc tiền kẽm, nhưng lập kho “Thường bình” (kho an toàn) để khi cần, bán rẻ cho dân chúng.
Thế nhưng lòng lo lắng của ông không được đáp ứng; sáng kiến ông đưa ra, Duệ Tông Nguyễn Phúc Thuần không đủ khả năng nhìn thấy chân giá trị để áp dụng nên tệ hại vẫn tiếp tục.
Đầu năm Ất Mùi (1775), Phú Xuân lọt vào tay quân Trịnh.
Năm 1776, Lê Quý Đôn được cử vào giữ chức Hiệp trấn tham tán quân cơ ở Thuận Hóa, có viết thư mời. Ngô Thế Lân lúc này đã khoảng hơn 50 tuổi, ông từ tạ đại ý nói lại chơi để cầu tiến thì không dám đến. Ông "chỉ gửi thư cảm tạ và nói lấy sự xu thời cầu cạnh làm hổ thẹn" mà từ chối.
Theo Đại Nam thực tiền biên thì mãi sau khi Nguyễn Huệ đánh lấy Phú Xuân (1786), ông mới ra làm quan cho nhà Tây Sơn.
Tác phẩm
Tác phẩm của Ngô Thế Lân có: Tuy nhiên, nhờ trong Nam hành ký đắc tập (Phạm Nguyễn Du), Phủ biên tạp lục (Lê Quý Đôn) và Lịch triều hiến chương loại chí (Phan Huy Chú), Nam Hà kỷ văn (không rõ người soạn), Lục chiến cổ đường thập thiên tổng lục (Nguyễn Mỹ Hạo và Lan Anh) có chép một số thơ văn của Ngô Thế Lân, nên người ta biết được phần nào tư tưởng, tâm hồn và nhân cách của ông.
Nhận xét
Mặc dù sáng tác của Ngô Thế Lân bị mất mát khá nhiều, nhưng qua những bài thơ văn còn lại, vẫn có thể thấy được ông là một người rất quan tâm đến đời sống của nhân dân và có cái nhìn sâu sắc đối với xã hội lúc bấy giờ.
Như năm Canh Dần (1770), ông đã gửi cho chúa Nguyễn Phúc Thuần bài biểu "Luận tiền tệ", nêu rõ nạn lạm phát và nỗi khổ của dân. Trong một bức thư gửi bạn, ông cũng đã viết: (Tôi)...đêm đọc Hán sử, đến thời vua Hoàn Linh, ngoại thích lộng quyền, nội thân buông ác, bậc danh hiền thì lo yên nhàn, kẻ xử sĩ thì lo ẩn náu, bất giác xếp sách mà thở dài... Buồn vì không được chúa nghe theo, vì bất lực trước cảnh vô phương cứu vãn ấy, ông không ra làm quan mà chọn con đường ở ẩn. Nhìn chung, qua thơ, người ta thấy Ngô Thế Lân là một con người có chí lớn có tấm lòng ưu ái đối với cảnh vật thiên nhiên (như các bài: Tự thuật [Thuật chuyện mình], Vu Lai ổ [Xóm Vu Lai], Dã tọa [Ngồi ngoài cánh đồng], Lạc Phố triêu canh [Buổi mai, cày ở Lạc Phố], Sa Phố vãn hành [Buổi chiều đi qua bến cát]…), có tình cảm sâu đậm đối với tầng lớp dân nghèo (như các bài: Vịnh hoài [Tỏ nỗi nhớ], Trư điểu đề [Tiếng chim lợn kêu], Hữu cảm [Có cảm xúc]…) và mang nặng phong vị Thiền tông (như các bài: Thư hoài [Thơ tâm sự], Hiểu khởi [Dậy sớm], Sơn cư tức sự [Tức cảnh chỗ ở trên núi]…).
Về quan niệm sáng tác, theo ông thì làm thơ không phải là một thú vui như một số người xưa, mà là một trách nhiệm của một người có cảm xúc với cuộc đời. Với quan niệm như vậy, nên thơ ông rất phong phú về nội dung và đẹp đẽ về hình thức nghệ thuật.
Đặc điểm thơ Ngô Thế Lân, thường thấy ông dùng hình thức ẩn dụ, ngụ ngôn, để nghiêm khắc lên án giới thống trị, như bài: "Trư điểu đề" (Tiếng chim lợn kê), "Thiệp thế ngâm" (Bài ngâm trải đời). Giải thích cho lối viết này, trong bài đề từ "Phong trúc tập", ông nói (làm thơ) chẳng qua mượn một vật gì đó để giãi bày một ý nghĩ thấm kín mà thôi. Kết lại, là một trong những nhà thơ mở đầu cho trào lưu nhân đạo chủ nghĩa, Ngô Thế Lân đã dùng thơ của mình để tố cáo chế độ phong kiến thối nát, để phơi bày toàn cảnh cái xã hội tăm tối của một thời; nhưng nó cũng là những dòng suối làm mát lòng bao kiếp người đói cơm rách áo. Bởi các giá trị này, mà Phong trúc tập của ông, được Phan Huy Chú khen rằng: Thơ trong tập này đều êm ái, tao nhã, có tình tứ, và cũng được Lê Quý Đôn khen rằng thơ ông thanh nhã và mang nhiều tình tứ sâu sắc.
Trích tác phẩm
Ở bài thơ Vịnh hoài, Ngô Thế Lân đã tự nói về mình. Ở bài thơ Trư điểu đề, cho người ta thấy xã hội thời Lê mạt, nhuộm một màu đen tối thê lương. Với người dân đen, cái chết (vì đói nghèo, chính sách hà khắc và nạn đục khoét) cứ đeo đảng bên mình trong lúc bọn thống trị ngày càng ung dung tự đắc. Ở bài Thiệp thế ngâm cũng đã phơi bày được phấn nào cái không khí ngột ngạt của một xã hội, mà ở đó người dân lành như đã bị giam cầm hoàn toàn.
Lindmania steyermarkii
Lindmania steyermarkii là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được L.B.Sm mô tả khoa học đầu tiên năm 1957.
Ngô Thế Lân
Ghi danh
Tháng 6 năm 1996, UBND thành phố Huế đã ra quyết định lấy đường Thủy Quan (được hình thành từ đầu thế kỷ 19, cùng thời với việc đào sông Ngự Hà, xây dựng Kinh thành Huế) đặt tên mới là đường Ngô Thế Lân.
Lindmania steyermarkii
Liên kết ngoài
Thể loại:Lindmania Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1957 Thể loại:Thực vật Venezuela
Ngô Thế Lân
Nguồn tham khảo
Thể loại:Quan lại nhà Tây Sơn Thể loại:Nhà thơ Việt Nam Thể loại:Nhân vật thời Lê - Trịnh
Rubus spananthus
Rubus spananthus là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được Ze-min Wu & Z.L. Cheng miêu tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Anila arabica
Anila arabica là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Jaub. & Spach) Kuntze mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Liên kết ngoài
Thể loại:Anila Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891
Anila arabica
Peromyscus eva
Peromyscus eva là một loài động vật có vú trong họ Cricetidae, bộ Gặm nhấm. Loài này được Thomas mô tả năm 1898.
Tham khảo
Thể loại:Peromyscus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1898 Thể loại:Động vật đặc hữu México Thể loại:Động vật có vú México Thể loại:Lịch sử tự nhiên Baja California Sur
Sarınasuhlar, Manisa
Sarınasuhlar là một xã thuộc huyện Manisa, tỉnh Manisa, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 77 người.
Plateros yaku
Plateros yaku là một loài bọ cánh cứng trong họ Lycidae. Loài này được Nakane miêu tả khoa học năm 1970.
Sarınasuhlar, Manisa
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Manisa
Corydalus flavicornis
Tham khảo
Thể loại:Corydalus
Goddanapura, Nanjangud
Goddanapura là một làng thuộc tehsil Nanjangud, huyện Mysore, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Làng ở huyện Mysore
Clydonium madrigali
Clydonium madrigali là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Clydonium
Kambainallur
Kambainallur là một thị xã panchayat của quận Dharmapuri thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kambainallur có dân số 10.847 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Kambainallur có tỷ lệ 54% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 62%, và tỷ lệ cho phái nữ là 45%. Tại Kambainallur, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Tamil Nadu
Itame dealbaria
Itame dealbaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Itame
Elmwood Park, Illinois
Elmwood Park là một làng thuộc quận Cook, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của làng này là 24883 người.
Dân số
Dân số qua các năm:
Xem thêm
Thể loại:Làng của Illinois Thể loại:Làng ở quận Cook, Illinois
Metalectra diabolica
Metalectra diabolica là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Metalectra Thể loại:Động vật được mô tả năm 1924
Corymbitodes excellens
Corymbitodes excellens là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gurjeva miêu tả khoa học năm 1962.
Nguyễn Hữu Cơ
Nguyễn Hữu Cơ (Hán tự: 阮有機; 1804-?) là một danh sĩ và đại thần triều Nguyễn. Ông đỗ Đình nguyên Hoàng giáp khoa thi Hội năm Ất Mùi 1835, quan trường đến chức Tổng đốc An Hà, nhưng do để quân Pháp chiếm thành Châu Đốc, bị triều đình biếm truất.
Thân thế sự nghiệp
Sau khi thi đỗ, ông được triều đình bổ dụng làm Hàn lâm viện Kiểm thảo. Cuối năm 1842, ông thự Viên ngoại lang bộ Hộ, do có công tố giác Thư lại bộ Hộ Trần Đình Hưng làm giả giấy tờ, mạo lĩnh tiền công, được đặc cách cho thực thụ đường thuộc bộ Hộ, sau thăng lên quyền Lang trung ty Kinh trực bộ Hộ. Năm 1845, ông được bổ làm quyền Án sát Phú Yên, năm sau thăng Án sát, sau thăng Bố chính Quảng Bình, rồi Tuần phủ Thuận Khánh, kiêm lĩnh chức Bố chính.
Khi quân Pháp đánh thành Gia Định, ông bấy giờ là Tuần phủ Thuận Khánh, phái người đem quân đến tiếp ứng và cho tổ chức huấn luyện dân dũng để dự bị, nhưng triều đình không chấp nhận. Ông được đổi về làm Hữu tham tri bộ Hộ, không lâu sung làm Tuần phủ Quảng Ngãi, rồi lại bổ lại làm Tuần phủ Thuận Khánh, sau đó đổi về thự Thượng thư bộ Lễ, rồi lại lĩnh chức Tuần phủ Thuận Khánh, thăng thự Thượng thư bộ Binh.
Năm 1866, ông được triều đình thăng hàm thực thụ Thượng thư bộ Binh, đổi bổ làm Tổng đốc An Hà. Trong lúc vào nhậm chức, nhân có việc Tổng đốc An Hà mới bị cách chức là Phan Khắc Thận đánh úp Acha Xoa ở núi Tốn thuộc An Giang, đem giải giao cho quân Pháp. Trên đường đi gặp Nguyễn Hữu Cơ, ông bảo đem trở lại, nhưng Tổng đốc Trương Văn Uyển sợ sinh ra trở ngại khác, nên hai ba lần giục, (Khắc Thận) bèn giải giao cho Pháp . Khi vào đến Gia Định, bấy giờ đã được triều đình nhượng cho Pháp, nhân việc người Pháp trách cứ về việc triều đình không quyết liệt trong việc truy bắt Võ Duy Dương, ông lựa lời bao che, khi vào đến Vĩnh Long, ông bàn với Phan Thanh Giản tìm cách đưa các nghĩa quân của Thiên hộ Dương sung vào lính thú thay vì giao nộp cho quân Pháp. Vì việc này, về sau ông bị đàn hặc, phải bị giáng 2 cấp, nhưng vẫn lưu chức.
Khi triều đình bàn luận việc thương thuyết chuộc 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ, có triều thần xin phái ông cùng với Phan Thanh Giản vào Gia Định hội bàn, vua Tự Đức chê rằng: "Các ông cũng chưa biết hay sao? Nguyễn Hữu Cơ là người thế nào, mà có thể chống với tướng Pháp được, xem tờ tâu gần đây, trước thì sơ suất, sau thì cuống quít đã có thể biết, lại cùng Phan Thanh Giản không hợp, sao được việc được?"
Sự việc càng tồi tệ hơn, khi quân Pháp dùng quỷ kế đoạt 3 tỉnh miền Tây Nam Kỳ. Nửa đêm 19 tháng 6 năm 1867, Đô đốc Pháp là De Lagrandière đem binh thuyền từ Định Tường đến Vĩnh Long, đưa tối hậu thơ cho Phan Thanh Giản bảo phải nhường ba tỉnh miền Tây. Khi Phan Thanh Giản cùng với Án sát Võ Đoãn Thanh, xuống tàu L’Ondine thương thuyết, De Lagrandière buộc ông phải nhường ba tỉnh miền Tây cho Pháp và phải giao tỉnh Vĩnh Long nội trong 2 tiếng đồng hồ. Trước tình hình đó, Phan Thanh Giản bằng lòng và yêu cầu đừng nhiễu hại dân lành, rồi ông trở vào thành viết văn thư gửi cho Tổng đốc An Hà Nguyễn Hữu Cơ để giao thành An Giang và Hà Tiên cho Pháp. Đêm 21 tháng 6 năm 1867 (21 tháng Năm Đinh Mão), quân Pháp tiến đến thành Châu Đốc, cũng dùng thủ đoạn cũ, gọi Tổng đốc Nguyễn Hữu Cơ xuống tàu nhận thư của Kinh lược Phan Thanh Giản sau đó tiến vào thành mà không phải nổ một phát súng.
Thế là thành Vĩnh Long mất vào sáng ngày 20 tháng 6 năm, thành Châu Đốc mất đêm 21 rạng 22 và thành Hà Tiên mất sáng sớm ngày 24. Phan Thanh Giản sau đó tự sát. Các quan lại ba tỉnh miền Tây, trong đó có Nguyễn Hữu Cơ, bị quân Pháp bắt xuống tàu chở về Vĩnh Long, sau đó đưa ra Bình Thuận giao trả lại cho triều đình Huế.
Triều đình đổ hết mọi tội lỗi lên đầu các quan lại của ba tỉnh miền Tây. Nguyễn Hữu Cơ bị kết tội đánh 100 trượng, đồ 3 năm, nhưng vì già yếu, nên cho chiểu lệ nộp tiền chuộc tội.
Tài liệu sau đó không ghi chép thêm về việc ông làm Bang biện tỉnh vụ Hải Dương khi nào. Ông qua đời khi nào cũng không rõ.
Tham khảo
Thể loại:Người Hải Dương Thể loại:Hoàng giáp Việt Nam Thể loại:Quan lại nhà Nguyễn Thể loại:Thủ khoa Nho học Việt Nam
Thanh Sơn, Nghi Sơn
Thanh Sơn là một xã thuộc thị xã Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.
Lịch sử
Trước đây, Thanh Sơn là một xã thuộc huyện Tĩnh Gia.
Ngày 22 tháng 4 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 933/NQ-UBTVQH14 thành lập thị xã Nghi Sơn trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của huyện Tĩnh Gia. Xã Thanh Sơn thuộc thị xã Nghi Sơn như hiện nay.
Polyarrhena
Polyarrhena là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae).
Xeranoplium bicolor
Xeranoplium bicolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Xeranoplium
Polyarrhena
Loài
Chi Polyarrhena gồm các loài:
Emilia gossweileri
Emilia gossweileri là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (S.Moore) C.Jeffrey mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
San Francisco de Conchos
San Francisco de Conchos là một đô thị thuộc bang Chihuahua, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 2669 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang Chihuahua
Ophrys waldmanniana
Ophrys waldmanniana là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Soó mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ophrys Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1979
Anila arenaria
Liên kết ngoài
Thể loại:Anila Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891
Peromyscus fraterculus
Peromyscus fraterculus là một loài động vật có vú trong họ Cricetidae, bộ Gặm nhấm. Loài này được Miller mô tả năm 1892.
Tham khảo
Thể loại:Peromyscus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1892
Neckera madecassa
Neckera madecassa là một loài rêu trong họ Neckeraceae. Loài này được Besch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1880.
Liên kết ngoài
Thể loại:Neckera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1880
Lindmania subsimplex
Lindmania subsimplex là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được L.B.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1957.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lindmania Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1957 Thể loại:Thực vật Venezuela
Quận Montmorency, Michigan
Tham khảo
Thể loại:Quận của Michigan
Goddavalahalli, Gauribidanur
Goddavalahalli là một làng thuộc tehsil Gauribidanur, huyện Kolar, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Kolar (huyện)
Corydalis aurantiaca
Corydalis aurantiaca là một loài thực vật có hoa trong họ Anh túc. Loài này được Ludlow & Stearn mô tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Clydonium moragai
Clydonium moragai là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Corydalis aurantiaca
Liên kết ngoài
Thể loại:Corydalis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1975
Clydonium moragai
Liên kết ngoài
Thể loại:Clydonium
Corydalus flinti
Corydalus flinti là một loài côn trùng trong họ Corydalidae thuộc bộ Megaloptera. Loài này được Contreras-Ramos miêu tả năm 1998.
Tham khảo
Thể loại:Corydalus
Platycis consobrina
Platycis consobrina là một loài bọ cánh cứng trong họ Lycidae. Loài này được Bourgeois miêu tả khoa học năm 1902.
Tham khảo
Thể loại:Platycis
Leeds
Leeds là thành phố lớn của West Yorkshire, Anh. Thành phố nằm bên Sông Aire và là trung tâm lõi của Vùng đô thị Leeds. Theo thống kê dân số của Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland năm 2001, Nội thành Leeds có 443.247 dân trong khi Vùng đô thị Leeds có 787.700 dân, , là thành phố lớn thứ 30 trong Liên minh châu Âu. Leeds là trung tâm văn hóa, tài chính và thương mại của khu vực đô thị West Yorkshire,  với dân số năm 2001 là 1,5 triệu người, và khu vực thành phố Leeds, một khu vực kinh tế với Leeds là lõi, có dân số 2,9 triệu dân. Leeds là trung tâm lớn thứ nhì về kinh doanh, dịch vụ tài chính tại Vương quốc Anh sau thủ đô London,  và thị trường văn phòng tốt nhất châu Âu về giá trị. Leeds toạ lạc giữa một vùng nông nghiệp nằm về phía Bắc và phía Đông và vùng công nghiệp chế tạo ở phía Nam và phía Tây của thành phố. Thành phố Leeds là trung tâm công nghiệp và thương mại của khu vực này. Nhờ có hệ thống đường sắt, đường bộ và các hệ thống kênh đào hoàn hảo đã khiến cho thành phố là một điểm phân phối quan trọng. Thành phố Leeds cũng là một trung tâm sản xuất và bán sỹ hàng quần áo lớn. Các sản phẩm chế tạo của Leeds gồm có: thiết bị điện tử, các sản phẩm giấy, các mặt hàng kim loại. Thành phố có một nhà hát, gallery nghệ thuật thành phố (1888) và bảo tàng thành phố (1820). Các địa điểm lịch sử có: Tudor-Stuart Temple Newsom House, ngày nay là một viện bảo tàng, phế tích của Kirkstall Abbey thế kỷ 12. Leeds có các đại học: Đại học Leeds (1904), Đại học Leeds Metropolitan (1992, trước đây là một trường cao đẳng bách khoa), và một trường trung học (grammar school) (1552).
Lịch sử
Trong thời kỳ Trung Cổ, Leeds là một phố thị nông nghiệp. Thành phố nhận hiến chương đầu tiên năm 1207. Trong thế kỷ 14, ngành sản xuất len lông cừu đã được du nhập vào đây bởi những người nhập cư Fleming. Sự phát triển công nghiệp của thành phố đã được tăng tốc nhờ sự khai thông Kênh đào Leeds và Liverpool năm 1816 và tiếp sau đó là tuyến đường sắt đầu tiên nối đến đây vào năm 1848.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố của Anh
Schrankia nesiota
Schrankia nesiota là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Schrankia
Rubus sparsiflorus
Rubus sparsiflorus là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được J.F. Macbr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1930.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1930
Corymbitodes fuscipes
Corymbitodes fuscipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Miwa miêu tả khoa học năm 1931.
Şamar, Manisa
Şamar là một xã thuộc huyện Manisa, tỉnh Manisa, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 106 người.
Itame deceptrix
Itame deceptrix là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Kambam
Kambam là một thành phố và khu đô thị của quận Theni thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.
Địa lý
Kambam có vị trí Nó có độ cao trung bình là 391 mét (1282 feet).
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kambam có dân số 58.713 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Kambam có tỷ lệ 68% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 61%. Tại Kambam, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Tamil Nadu
Tân nhạc Việt Nam
Tân nhạc, nhạc tân thời, nhạc cải cách hay nhạc nhẹ là tên gọi thông dụng của dòng nhạc xuất hiện tại Việt Nam vào khoảng năm 1928. Tân nhạc là một phần của âm nhạc Việt Nam. Đây là một thể nhạc lấy nhạc ngữ Tây phương làm nền tảng (thang âm thất cung, hòa âm phối khí bằng nhạc khí Tây phương). Các sáng tác có thể chia làm thanh nhạc và khí nhạc, theo phong cách thính phòng, dân gian và nhạc nhẹ, hoặc cũng có thể chia theo các giai đoạn lịch sử với những đặc điểm khác nhau.
Cách phân chia phổ biến là theo giai đoạn lịch sử. Phân chia có tính đại chúng nhất là theo giai đoạn lịch sử. Lịch sử tân nhạc Việt Nam có thể chia thành năm giai đoạn.
Giai đoạn tượng hình
Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, ở Việt Nam xuất hiện một giai cấp mới, đó là giai cấp tư sản. Chủ nghĩa tư bản của người Pháp cùng với nền văn hóa phương Tây du nhập vào Việt Nam gây nên xáo trộn lớn trong xã hội. Nhiều giá trị tư tưởng bền vững mấy ngàn năm trước đó lại bị giới trẻ có Tây học xem thường, thậm chí trở thành đối tượng để mỉa mai của nhiều người. Một tầng lớp tiểu tư sản ở thành thị hình thành. Giai cấp tư sản và một bộ phận tiểu tư sản lớp trên (trí thức, viên chức cao cấp) đã có lối sinh hoạt thành thị mới với nhiều tiện nghi theo văn minh Tây phương. Họ ở nhà lầu, đi ô tô, dùng quạt điện, đi nghe hòa nhạc. Sinh hoạt của tư sản và tiểu tư sản thành thị cũng thể hiện ngay cả trong cách ăn mặc của thanh niên, mốt quần áo thay đổi mỗi năm. Những đổi thay về sinh hoạt cũng đồng thời với sự thay đổi về ý nghĩ và cảm xúc. Những thay đổi đó cũng do sự tiếp xúc với văn hóa lãng mạn Pháp.
Bối cảnh ra đời của tân nhạc là Việt Nam những năm đầu thế kỷ XX. Đây là giai đoạn có nhiều thay đổi trong nghệ thuật văn học Việt Nam nói chung. Tân nhạc xuất hiện sau Phong trào Thơ mới và dòng văn học lãng mạn vài năm. Giống như những nhà văn lãng mạn, thi sĩ của phong trào thơ mới chịu ảnh hưởng bởi văn học lãng mạn Pháp, các nhạc sĩ tiền chiến chịu ảnh hưởng bởi âm nhạc phương Tây.
Giai đoạn trước 1937 được xem là giai đoạn chuẩn bị của Tân nhạc. Trong bài Lịch sử Tân nhạc Việt Nam, nhạc sĩ Trần Quang Hải gọi đây là "giai đoạn tượng hình". Còn Phạm Duy cho rằng, những năm đầu thập niên 1930 là "thời kỳ đi tìm nhạc ngữ mới".
Âm nhạc phương Tây được giới thiệu vào Việt Nam bởi Giáo hội Công giáo. Đầu tiên chính là những bài thánh ca trong các thánh đường. Các chủng sinh Việt Nam cũng được dạy về âm nhạc trong phụng vụ và á phụng vụ. Nhiều nhạc sĩ kỳ cựu của nền tân nhạc Việt Nam (nhạc tiền chiến, nhạc vàng, nhạc đỏ), dù có đạo hay không, từng được học nhạc trong các trường dòng. Chẳng hạn như nhạc sĩ Văn Cao bắt đầu học âm nhạc là ở trường Trung học Saint-Joseph của các sư huynh La San tại Hải Phòng. Những nhạc sĩ Công giáo tên tuổi có thể kể đến Hải Linh, Hùng Lân, Nguyễn Ánh 9 v.v. Dòng nhạc cách mạng cũng có những nhạc sĩ Công giáo nổi tiếng như Nguyễn Xuân Khoát, Đinh Ngọc Liên, Lương Ngọc Trác, Đỗ Minh. Bên cạnh đó lại có những nhạc sĩ sau này cải sang Công giáo, nổi bật là Văn Phụng, Vũ Thành An, Tô Hải, và Nguyễn Văn Tý. Theo nhạc sĩ Văn Cao, giới trí thức và văn nghệ sĩ thế hệ ông "đã được đào tạo, nhờ đức tin và âm nhạc Kitô giáo."
Tiếp đó người dân được làm quen với "nhạc nhà binh" qua các đội kèn đồng. Tầng lớp giàu có ở thành thị được tiếp xúc với nhạc khiêu vũ, nhạc cổ điển phương Tây. Sang đầu thế kỷ XX, các bài hát châu Âu, Mỹ được phổ biến mạnh mẽ ở Việt Nam với các đĩa hát 78 vòng rồi qua những bộ phim nói. Những thanh niên yêu âm nhạc thời kỳ đó bắt đầu chơi mandoline, ghita và cả vĩ cầm, dương cầm. 200px|nhỏ|phải|Nhạc sĩ Doãn Mẫn Thời kỳ này, một số nhạc sĩ cải lương bắt đầu soạn các nhạc phẩm, thường được gọi là "bài Tây theo điệu ta". Người tiêu biểu cho số đó là nghệ sĩ cải lương Tư Chơi, tức Huỳnh Thủ Trung. Ông đã viết các bài Tiếng nhạn trong sương, Hòa duyên và soạn lời Việt cho một vài ca khúc châu Âu thịnh hành khi đó để sử dụng trong các vở sân khấu như: Marinella trong vở Phũ phàng, Pouet Pouet trong Tiếng nói trái tim, Tango mystérieux trong Đóa hoa rừng, La Madelon trong Giọt lệ chung tình... Nghệ sĩ Bảy Nhiêu cũng có một nhạc phẩm là Hoài tình rất được ưu chuộng.
Không chỉ các nghệ sĩ, trong giới thanh niên yêu nhạc cũng có phong trào chuyển ngữ các bài hát của Tino Rossi, Rina Ketty, Albert Préjean, Georges Milton... mà họ yêu thích. Những nghệ sĩ sân khấu như Ái Liên, Kim Thoa đã được các hãng đĩa của người Pháp như Odéon, Béka mới thu âm các bài ta theo điệu tây. Khoảng thời gian từ 1935 tới 1938, rất nhiều các bài hát của Pháp như Marinella, C'est à Capri, Tant qu'il y aura des étoiles, Un jour loin de toi, Celle que j'aime éperdument, Les gars de la marine, L'Oncle de Pékin, Guitare d'amour, Créola, Signorina, Sous les ponts de Paris, Le plus beau tango du monde, Colombella... mà phần lớn là sáng tác của nhạc sĩ người Pháp Vincent Scotto và của Mỹ như Goodbye Hawaii, South of The Border... đã được phổ biến mạnh mẽ với lời ca tiếng Việt, soạn bởi một nhà báo trẻ tên là Mai Lâm và bởi những tác giả vô danh khác. Ca sĩ Tino Rossi đặc biệt được giới trẻ yêu thích, đã có những hội Ái Tino được thành lập ở Hà Nội, Hải Phòng.
Từ giữa thập niên 1930, nhiều nhóm thanh niên yêu âm nhạc ở Hà Nội đã tập trung cùng sáng tác. Văn Chung, Lê Yên, Doãn Mẫn, ba thành viên của nhóm Tricéa đã viết nhiều ca khúc như Bẽ bàng (1935), Nghệ sĩ hành khúc (1936) của Lê Yên; Tiếng sáo chăn trâu (1935), Bên hồ liễu (1936), Bóng ai qua thềm (1937) của Văn Chung. Tại Huế, Nguyễn Văn Thương viết bản Trên sông Hương năm 1936. Lê Thương ở Hải Phòng cũng có Xuân năm xưa năm 1936.
Giai đoạn từ 1935 tới 1938 được nhạc sĩ Phạm Duy gọi là "thời kỳ chuẩn bị của Tân nhạc Việt Nam".
Giai đoạn 1938–1945
nhỏ|[[Đặng Thế Phong, chỉ với ba ca khúc về mùa thu, nhưng sự thành công của chúng đã khiến ông luôn được coi như một trong những nhạc sĩ xuất sắc nhất trong giai đoạn sơ khai của nền tân nhạc Việt Nam.]] Năm 1938 được coi là điểm mốc đánh dấu sự hình thành của Tân nhạc Việt Nam với những buổi biểu diễn và thuyết trình của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tuyên tại Hà Nội.
Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tuyên khi đó ở Sài Gòn, là người Việt duy nhất tham gia hội Hiếu nhạc (Philharmonique). Ông bắt đầu hát nhạc Tây và đoạt được cảm tình của báo chí và radio. Năm 1937, ông phổ một bài thơ của người bạn và viết thành ca khúc đầu tiên của mình. Nhà thơ Nguyễn Văn Cổn, khi đó làm việc cho đài Radio Indochine, có đưa thơ cho Nguyễn Văn Tuyên và giúp ông soạn lời ca. Nguyễn Văn Cổn còn giới thiệu ông với Thống đốc Nam Kỳ. Viên Thống đốc Nam Kỳ lúc bấy giờ là Pagès nghe ông hát và mời ông du lịch sang Pháp để tiếp tục học nhạc nhưng Nguyễn Văn Tuyên từ chối vì lý do gia đình. Ngược lại ông lại đề nghị và được thống đốc Pagès tài trợ cho đi một vòng Việt Nam ra Huế, Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định để quảng bá những bài nhạc mới này. Chính Nguyễn Văn Cổn là người đặt tên cho loại nhạc mới là "âm nhạc cải cách" (musique renovée).
Tới Hà Nội vào tháng 3 năm 1938, Nguyễn Văn Tuyên nói chuyện tại Hội Trí Tri. Nhưng trong cuộc vận động cải cách, ông đã gặp một cử tọa đông đảo, ồn ào không trật tự. Một phần thất bại buổi đó do giọng nói địa phương của ông được ít người hiểu. Hơn nữa, có thể nhiều thanh niên Hà Nội lúc đó như đã cho việc hô hào của ông là thừa, vì bài hát cải cách đã có sẵn ở đây.
Tại hội Trí Tri Hải Phòng, Nguyễn Văn Tuyên đã may mắn hơn. Tuy số khán giả chỉ độ 20 người, nhưng Nguyễn Văn Tuyên đã có người thông cảm. Trong buổi nói chuyện này, một vài nhạc sĩ của Hải Phòng cũng trình một bản nhạc mới của miền Bắc. Sau đó nhân kỳ hội của trường Nữ học Hoài Đức, Nguyễn Văn Tuyên còn trình bày tại rạp chiếu bóng Palace một lần nữa. Lần này cử tọa rất tán thưởng giọng hát của ông trong bài "Bông cúc vàng".
Tiếp đó tờ Ngày nay số 121 ra ngày 31 tháng 7 năm 1938 của Nhất Linh, một tờ báo uy tín khi ấy, cho đăng những bản nhạc đầu tiên "Bình minh" của Nguyễn Xuân Khoát lời ca của Thế Lữ, số 122 ra ngày 7 tháng 8 năm 1938 đăng bài "Một kiếp hoa" của Nguyễn Văn Tuyên, rồi Bản đàn xuân của Lê Thương, "Khúc yêu đương" của Thẩm Oánh, "Đám mây hàng", "Cám dỗ" của Phạm Đăng Hinh, "Đường trường" của Trần Quang Ngọc,...
Nhiều ca khúc sáng tác từ trước được các nhạc sĩ phát hành. Từ đầu 1939, các bản nhạc của được bán tại các hiệu sách. Tân nhạc Việt Nam chính thức hình thành.
Nhạc tiền chiến
200px|nhỏ|phải|Nhạc sĩ Văn Cao, tác giả quốc ca Việt Nam, là nhạc sĩ tiêu biểu của dòng nhạc tiền chiến Sau thành công của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tuyên và được sự ủng hộ của báo chí, nhiều nhóm nhạc được thành lập và các nhạc sĩ phổ biến rộng rãi những tác phẩm của mình. Và ngay từ thời kỳ này, nhiều nhạc sĩ tài năng đã ghi dấu ấn với các nhạc phẩm trữ tình lãng mạn. Một số thuật ngữ được dùng để chỉ nền tân nhạc Việt Nam giai đoạn này, phổ biến nhất là "nhạc tiền chiến". Dòng nhạc tiến chiến còn kéo dài tới năm 1954 và cả sau 1954 ở miền Nam.
Những bài hát cải cách nhanh chóng được giới trẻ sinh viên, trí thức ái mộ đón nhận, tuy vậy nó cũng gây nên nhiều ý kiến khác nhau. Các trí thức phong kiến thì chỉ trích còn giới dân nghèo thì thờ ơ. Với phong cách trữ tình lãng mạn, các ca khúc tiền chiến có lời ca mang tính văn học cao. Ngoài các ca khúc về tình yêu, chủ đề lịch sử, yêu nước là những đề tài chính của nhạc tiền chiến.
Các nhóm nhạc
Vì nhà cầm quyền Pháp không cho mở lại trường dạy nhạc Conservatoire français d'Extrême-orient, nên trước sự phát triển của phong trào âm nhạc cải cách, có hai tổ chức đào tạo nhạc sĩ ra đời. Đó là Hội Khuyến Nhạc với người đứng đầu là Nguyễn Văn Giệp và Nhạc Đường Học Xá của Lưu Quang Duyệt.
Mặt khác, có những thanh niên tự học nhạc phương Tây rồi tập trung để cũng thảo luận về âm nhạc, với những sinh hoạt văn nghệ có tình chất "salon". Trong số này có hai nhóm nổi danh nhất là Tricéa và nhóm Myosotis.
Nhóm Tricéa được thành lập từ rất sớm với ba thành viên Lê Yên, Văn Chung và Doãn Mẫn. Họ đã có những sáng tác từ trước khi Nguyễn Văn Tuyên ra Hà Nội quảng bá nhạc cải cách. Nhóm đã để lại nhiều ca khúc giá trị như Văn Chung với Bóng ai qua thềm, Lê Yên với Bẽ bàng, Ngựa phi đường xa, Xuân nghệ sĩ hành khúc và thành công hơn cả là Doãn Mẫn với Biệt ly, Hương cố nhân.