cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trương Vĩnh Thủy
Tiểu sử
Năm 2010, Trương Vĩnh Thủy là Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao (Việt Nam). Ngày 11 tháng 5 năm 2010, Trương Vĩnh Thủy là thẩm phán phiên tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử luật sư Lê Công Định và Trần Huỳnh Duy Thức, là những người bất đồng chính kiến với chính quyền Việt Nam, y án sơ thẩm đối với Lê Công Định (5 năm tù và 3 năm quản chế) và Trần Huỳnh Duy Thức (16 năm tù và 5 năm quản chế tại gia).
Famelica tajourensis
Tham khảo
Thể loại:Famelica
Trương Vĩnh Thủy
Tiểu sử
Từ tháng 6 năm 2014 đến tháng 2 năm 2014, Trương Vĩnh Thủy là Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức Cán bộ phụ trách phía Nam của Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam.
Ngày 7 tháng 9 năm 2015, Trương Vĩnh Thủy được Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh bổ nhiệm giữ chức vụ Chánh tòa Tòa Dân sự Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Chánh tòa Tòa dân sự là ông Phan Thanh Tùng.
Tham khảo
Thể loại:Người họ Trương tại Việt Nam Thể loại:Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam Thể loại:Chánh tòa Tòa dân sự Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh
Nambol
Nambol là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Bishnupur & Imphal West thuộc bang Manipur, Ấn Độ.
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Nambol có dân số 18.117 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Nambol có tỷ lệ 68% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 76%, và tỷ lệ cho phái nữ là 59%. Tại Nambol, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Manipur
Drasterius niger
Drasterius niger là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Laurent miêu tả khoa học năm 1974.
Tham khảo
Thể loại:Drasterius
Dilar sinicus
Dilar sinicus là một loài côn trùng trong họ Dilaridae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Nakahara miêu tả năm 1957.
Tham khảo
Thể loại:Dilar
Eressa syntomoides
Eressa syntomoides là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eressa
Aegiphila lopez-palacii
Aegiphila lopez-palacii là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Moldenke mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aegiphila Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1977
Ozyptila orientalis balkarica
Loài này thuộc chi Ozyptila. Ozyptila orientalis balkarica được Vladimir I. Ovtsharenko miêu tả năm 1979.
Tham khảo
Thể loại:Ozyptila
Ga Tứ Lãng
Ga Tứ Lãng, trước đây là ga Quảng Cương do nằm gần trụ sở Sắt và thép Quảng Châu, là trạm cuối cùng của Tuyến 1 thuộc Tàu điện ngầm Quảng Châu và Tuyến Quảng Phật (FMetro tuyến 1). Nó bắt đầu hoạt động từ ngày 28 tháng 6 năm 1997. Nó ngầm bên dưới Nam Đại lộ Hoa Địa ở Phương Thôn, Lệ Loan.
Anemopaegma setilobum
Anemopaegma setilobum là một loài thực vật có hoa trong họ Chùm ớt. Loài này được A.H.Gentry mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.
Ga Tứ Lãng
Trong suốt lệnh kiểm soát dịch bệnh COVID-19 từ ngày 29 tháng 5 đến ngày 24 tháng 6 năm 2021, dịch vụ của ga Tứ Lãng gặp nhiều hạn chế lớn, tất cả lối ra vào đều bị đóng, hành khách không thể vào nhà ga này, và trong khi tàu trên cả hai tuyến đều có thể dừng tại đây, hành khách chỉ có thể đổi tuyến trong khu vực đã soát vé. Lối vào đã tái mở cửa vào buổi chiều ngày 24 tháng 6.
Tham khảo
Thể loại:Nhà ga tại Trung Quốc mở cửa vào năm 1997 Thể loại:Ga tàu điện ngầm Quảng Châu Thể loại:Ga tàu điện ngầm Phật Sơn
Shenel Crooke
Shenel Drucilla Crooke (sinh ngày 14 tháng 10 năm 1993) là một vận động viên chạy nước rút từ Saint Kitts và Nevis. Cô đã thi đấu ở nội dung 100 mét tại Đại hội Thể thao Khối thịnh vượng chung 2018 để vào bán kết.
Thành tích cá nhân tốt nhất
Ngoài trời
Trong nhà
Tham khảo
Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1993
Musalaryeniköy, Turgutlu
Musalaryeniköy là một xã thuộc huyện Turgutlu, tỉnh Manisa, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 336 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Manisa
Pseudomys apodemoides
Pseudomys apodemoides là một loài động vật có vú trong họ Chuột, bộ Gặm nhấm. Loài này được Finlayson mô tả năm 1932.
Tham khảo
Thể loại:Pseudomys Thể loại:Động vật được mô tả năm 1932
Saint-Fort-sur-le-Né
Saint-Fort-sur-le-Né là một xã ở tỉnh Charente phía tây nước Pháp. Xã này có diện tích 6,8 km², dân số năm 1999 là 386 người. Khu vực này có độ cao trung bình 21 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Saintfortsurlene
Shipman, Illinois
Shipman là một thị trấn thuộc quận Macoupin, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn chưa hợp nhất này là 624 người.
Dân số
Dân số qua các năm:
Phúc Sen
Phúc Sen là một xã thuộc huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng, Việt Nam.
Địa lý
Xã Phúc Sen nằm ở phía tây huyện Quảng Hòa, cách thành phố Cao Bằng khoảng 30 km về phía đông, có vị trí địa lý:
Xã Phúc Sen có diện tích 31,40 km², dân số năm 2019 là 4.107 người, mật độ dân số đạt 131 người/km².
Trên địa bàn xã có các ngọn núi như Cốc Càng, Pàn Làu, Ngàm Luộc. Quốc lộ 3 cũng chạy qua địa bàn xã.
Lịch sử
Ngày 9 tháng 9 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Cao Bằng ban hành Nghị quyết số 27/NQ-HĐND về việc sáp nhập một số xóm thuộc hai xã Phúc Sen và Quốc Dân.
Trước khi sáp nhập, xã Phúc Sen có diện tích 12,85 km² dân số là 1.875 người, mật độ dân số đạt 146 người/km², có 5 xóm: Đâư Cọ, Khào, Pắc Rằng, Phia Chang, Tiến Minh. Xã Quốc Dân có diện tích 18,55 km², dân số là 2.232 người, mật độ dân số đạt 120 người/km², có 6 xóm: Đại Tiến, Đoàn Kết, Lũng Dìa Dưới, Lũng Dìa Trên, Quốc Dân, Quốc Tuấn.
Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 864/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Cao Bằng (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã Quốc Dân vào xã Phúc Sen.
Ngày 1 tháng 3 năm 2020, huyện Quảng Uyên giải thể để tái lập huyện Quảng Hòa. Xã Phúc Sen thuộc huyện Quảng Hòa như hiện nay.
Hành chính
Xã Phúc Sen được chia thành 11 xóm: Đại Tiến, Đâư Cọ, Đoàn Kết, Khào, Lũng Dìa Dưới, Lũng Dìa Trên, Pắc Rằng, Phia Chang, Quốc Dân, Quốc Tuấn, Tiến Minh.
Văn hóa
Người Nùng (cụ thể là người Nùng An - dân tộc Nùng chia ra làm 13 nhánh nhỏ như Nùng An, Nùng Inh, Nùng Lòi...) chiếm đa số ở xã Phúc Sen.
Người Nùng An ở Phúc Sen có truyền thống ở nhà sàn, hiện nay do quá trình hiện đại hóa đã có một số gia đình làm nhà bằng gạch, nhà tầng, nhà cấp 4, nhưng số lượng nhà vẫn chủ yếu là nhà sàn. Trước đây người dân tự dệt thổ cẩm màu chàm để làm trang phục.
Người Nùng có lễ hội Thanh Minh diễn ra vào ngày mùng 3 tháng 3 âm lịch hàng năm.
Nghề rèn của người Nùng ở xã Phúc Sen đã xuất hiện ở xã Phúc Sen cách đây từ lâu. Nhờ có nghề rèn độc đáo này mà hàng năm lượng khách du lịch đến với xã Phúc Sen tương đối lớn, nâng cao thu nhập cho người dân trên địa bàn xã.
Luziola
Luziola là một chi thực vật có hoa trong họ Hòa thảo (Poaceae).
Loài
Chi Luziola gồm các loài:
Adrian Edqvist
Adrian Edqvist (sinh ngày 20 tháng 5 năm 1999) là một cầu thủ bóng đá người Thụy Điển thi đấu ở vị trí tiền đạo cho Kalmar FF ở Allsvenskan.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1999 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Tiền đạo bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Thụy Điển Thể loại:Cầu thủ bóng đá Kalmar FF Thể loại:Cầu thủ bóng đá Allsvenskan Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Hà Lan
Cryptus fuscatus
Cryptus fuscatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cryptus
Ronnbergia maidifolia
Ronnbergia maidifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được Mez miêu tả khoa học đầu tiên năm 1896.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ronnbergia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1896
Diane Francis (vận động viên)
Tham khảo
Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1968
Famelica pacifica
Famelica pacifica là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.
Tham khảo
Thể loại:Famelica
Vĩnh Hòa (phường)
Vĩnh Hòa là một phường thuộc thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam.
Phường Vĩnh Hòa có diện tích 11,56 km², dân số năm 2002 là 9.369 người, mật độ dân số đạt 810 người/km².
Simplicia siamensis
Simplicia siamensis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Simplicia
Bactris coloniata
Bactris coloniata là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được L.H.Bailey mô tả khoa học đầu tiên năm 1933.
Gundur, Savanur
Gundur là một làng thuộc tehsil Savanur, huyện Haveri, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Haveri (huyện)
Gundur
6750 Katgert
6750 Katgert (1078 T-1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 3 năm 1971 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1971 Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Władysław IV Vasa
Władysław IV Vasa (Władysław IV Waza; Vladislovas Vaza; Владислав IV Ваза; Vladislaus IV Vasa hoặc Ladislaus IV Vasa; 9 tháng 6 năm 1595 - 20 tháng 5 năm 1648) là một hoàng tử Ba Lan của dòng họ Vasa. Ông trị vì như là Vua Ba Lan và Công tước xứ Lithuania từ ngày 8 tháng 11 năm 1632 cho đến năm 1648.
Władysław IV là con trai của Zygmunt III Waza (Ba Lan: Zygmunt III Waza) và vợ của ông, Anna xứ Áo (còn được gọi là Anna xứ Habsburg). Năm 1610, Władysław IV được Hội đồng bảy boyars chọn làm vua Nga nhưng không thừa nhận ngai vàng của Nga do sự phản đối của cha mình. Tuy nhiên, cho đến năm 1634 ông đã sử dụng danh hiệu Đại công tước Moscow.
Được bầu làm vua Ba Lan năm 1632, Władysław khá thành công trong việc bảo vệ Thịnh vượng chung Ba Lan - Lietuva chống lại cuộc xâm lược, đáng chú ý nhất là cuộc Chiến tranh Smolensk năm 1632–34. Ông ủng hộ sự khoan dung tôn giáo và thực hiện các cải cách quân sự, chẳng hạn như việc thành lập Hải quân Liên bang. Ông cũng là một người bảo trợ nổi tiếng về nghệ thuật và âm nhạc. Mặc dù thất bại trong việc giành lại ngai vàng ở Thụy Điển, nhưng ông cũng thành công trong việc đánh bại Đế quốc Ottoman, tăng cường quyền lực hoàng gia và cải cách Thịnh vượng chung.
Ông đã chết mà không có một người thừa kế hợp pháp và ngai vàng Ba Lan được kế thừa thành công bởi người em cùng cha khác mẹ của ông, Jan II Kazimierz Waza (Jan Kazimierz Waza). Cái chết của Władysław đánh dấu sự kết thúc của sự ổn định tương đối trong Thịnh vượng chung Ba Lan - Lietuva, khi các cuộc xung đột và căng thẳng đã phát triển qua nhiều thập kỷ đã đến đầu với những hậu quả tàn phá, đáng chú ý là cuộc nổi dậy lớn nhất của người Cossack -Cuộc nổi dậy Khmelnytsky (1648) - và cuộc xâm lược của Thụy Điển ("the Deluge", 1655–60).
Cuộc đời
Cha của Władysław, Zygmunt III Waza, cháu trai của vua Gustav I của Thụy Điển, đã kế vị cha mình lên ngôi Thụy Điển năm 1592, nhưng lại để mất ngôi vào năm 1599 bởi chú của ông là vua Karl IX của Thụy Điển. Điều này dẫn đến một mối thù lâu năm, khi các vị vua nhà Vasa tuyên bố minh là người kế thừa ngai vàng ở Thụy Điển. Điều này dẫn đến cuộc Chiến tranh Ba Lan - Thụy Điển từ 1600–29 và sau đó đến Chiến tranh phương Bắc năm 1655.
Thiếu niên
trái|nhỏ|Chân dung của Władysław IV lúc 1 tuổi. Cuộc hôn nhân của Anne của Austria với Sigismund III là một cuộc hôn nhân truyền thống, có động cơ chính trị, nhằm kết nối nhà vua họ Vasa với vương triều Habsburg danh tiếng. Władysław sinh ngày 9 tháng 6 năm 1595 tại dinh thự mùa hè của nhà vua ở Łobzów, gần Kraków, một vài tháng sau khi lâu đài Wawel bị lửa thiêu rụi.
Mẹ của Władysław mất ngày 10 tháng 2 năm 1598, chưa đầy ba năm sau khi sinh ra ông. Ông được nuôi dưỡng bởi người hầu của mẹ mình, bà Urszula Meierin, người cuối cùng đã trở thành một người có uy tín mạnh mẽ tại triều đình, với nhiều ảnh hưởng lớn đến ông. Khoảng đầu thế kỷ 17 Urszula mất dần ảnh hưởng của mình, vì Władysław đã có được những giáo viên và cố vấn mới, như linh mục Gabriel Prowancjusz, Andrzej Szołdrski và Marek Łętkowski, và trong các vấn đề quân sự, Zygmunt Kazanowski. Phần lớn chương trình học của ông được thiết kế bởi linh mục Piotr Skarga, được quý trọng bởi Sigmismund III. Władysław học nhiều năm tại Học viện Kraków, và trong hai năm, ở Rome
Ở tuổi 10 Władysław được phong là hoàng tử. Władysław thành lập một tình bạn với Adam Kazanowski và anh trai của ông, Stanisław. Đó là thông báo rằng Władysław trẻ quan tâm đến nghệ thuật; sau này điều này đã khiến ông trở thành một người bảo trợ quan trọng của nghệ thuật. Ông đã nói và viết bằng tiếng Đức, tiếng Ý và tiếng Latinh. Władysław đã được yêu thích bởi các szlachta (quý tộc Ba Lan), nhưng kế hoạch của cha mình để đảm bảo cho ông có ngai vàng của Ba Lan (vivente rege) đã không được thực hiện do sự chống đối của quý tộc - sau này quý tộc nổi loạn nhưng bị nhà vua dập tắt.
Sa hoàng Nga
Để tăng cường can thiệp vào nội tình nước Nga, năm 1609 vua Ba Lan chuyển triều đình ra Vilnius (thủ đô của Đại vương công Lietuva). Nhưng Vilnius bị phóng hỏa làm triều đình Ba Lan phải rút vào lâu đài Vilnius. Ngay sau đó, Władysław, 15 tuổi, được bầu làm Sa hoàng bởi hội đồng quý tộc Moscow sau khi lật đổ Sa hoàng Vasily Shuysky trong Chiến tranh Ba Lan-Muscovite. Cuộc bầu cử ở Nga đã bị phá hoại bởi cha ông, Sigismund, người nhằm mục đích chuyển đổi dân số của Moscow từ Chính thống giáo sang Công giáo. Thay vào đó, Sigismund muốn con trai phải làm Nhiếp chính, điều này làm cha con bất đồng sâu sắc. Một thời gian ngắn sau, bắt đầu vào năm 1610, Władysław đem quân đánh vào nước Nga và tự tuyên bố là Đại công tước Moscow.
Bị quân dân Nga đánh bại ở nhiều nơi, quân Ba Lan của cựu Sa hoàng Władysław cố gắng chống trả nhưng không thể chiếm được Moscow. Cuối cùng, Khối thịnh vượng chung đã đạt được một số lãnh thổ tranh chấp trong Hòa ước Deulino, nhưng Władysław không bao giờ có thể trị vì ở Nga - người thay thế làm Sa hoàng Nga mới là Mikhail I của Nga. Władysław giữ được danh hiệu Đại công tước Moscow, nhưng không bao giờ cai trị thực tế ở nước Nga cho đến năm 1634. Nguyên nhân của thất bại này là: các chỉ huy Ba Lan ở Nga lạm quyền, Quốc hội Ba Lan không cấp tiền cho cuộc chiến vì quá tốn kém.
Hoàng tử nhà Vasa
nhỏ|Chân dung Vương tử Władysław vào năm 1623
Tham gia chiến tranh Ba mươi năm
Trước khi ông được bầu làm vua của Khối thịnh vượng chung, Władysław đã chiến đấu trong nhiều chiến dịch để tìm kiếm vinh quang cá nhân. Sau chiến dịch cuối cùng chống lại người Nga vào năm 1617-1618 (cuối thời kỳ Dymitriads), năm 1619 ông tới Silesia, tìm kiếm cơ hội để giúp Habsburgs trong cuộc chiến chống lại người Hussites của Séc trong cuộc chiến ba mươi năm. Cơ hội đó chưa bao giờ đến, nhưng từ thời điểm đó trở đi, Władysław có mối quan hệ tốt với George William, Tuyển hầu tước Brandenburg.
Năm sau Władysław tham gia vào giai đoạn thứ hai của Chiến tranh Ba Lan - Ottoman, hậu quả của một loạt các cuộc đấu tranh kéo dài giữa Ba Lan và Ottoman trên đất Moldavia. Năm 1621 Władysław là một trong những chỉ huy Ba Lan trong Trận Chocim; giữa trận thì ông bị bệnh nhưng đã dùng tiếng nói của lý trí, thuyết phục các chỉ huy Ba Lan khác ở lại và chiến đấu. Lời khuyên của ông là chính xác, và trận chiến cuối cùng kết thúc với một hiệp ước hòa bình đã đưa Ba Lan trở lại nguyên trạng từ trước cuộc xâm lăng Ottoman. Hiệp ước hòa bình này cũng đã giúp cho Władysław một danh tiếng quốc tế như là một "người bảo vệ đức tin Kitô giáo", và gia tăng sự nổi tiếng của ông trong chính Khối thịnh vượng chung.
Học hỏi phương Tây vả cải cách đất nước
Năm 1623, trong khi gần Gdańsk (Danzig), ông chứng kiến ​​thái độ kiêu ngạo của Gustav II Adolf khi Gustav tuyên bố hải quân Thụy Điển có nhiều ưu thế trên biển và yêu cầu lấy Gdańsk (Khối thịnh vượng chung không có hải quân). Năm 1624, vua Sigismund quyết định cho Władysław để đi du lịch đến Tây Âu. Vì lý do an ninh, Władysław du hành dưới cái tên giả, Snopkowski (từ Snopek của Ba Lan nghĩa là "trong vòng tay của nhà Vasa"). Trong chuyến hành trình của mình (1624–1625), ngài được Albrycht Stanisław Radziwiłł đi cùng và các cận thần theo. Đầu tiên, ông tới Wrocław (Breslau), rồi đến Munich, nơi ông gặp Maximilian I, Tuyển hầu tước Bavaria. Tại Brussels, ông gặp Infanta Isabella Clara Eugenia của Tây Ban Nha; ở Antwerp thì gặp Rubens. Gần Breda, ông gặp Ambrosio Spinola. Trong thời gian ở lại với Spinola, ông đã bị ấn tượng bởi các kỹ thuật quân sự phương Tây; điều này sau này được phản ánh khi ông trở thành vua, vì các vấn đề quân sự luôn quan trọng đối với ông. Trong khi không phải là một thiên tài quân sự, và được vượt qua bởi vị tướng lĩnh Ba Lan đương thời của ông, Stanisław Koniecpolski, Władysław được biết đến như một chỉ huy quân sự khá khéo léo. Tại Rome, ông được Giáo hoàng Urbanô VIII chào đón, người đã chúc mừng ông về cuộc chiến chống lại người Ottoman. Trong thời gian lưu trú tại Florence, ông đã rất ấn tượng với opera, và quyết định mang hình thức nghệ thuật này đến Thịnh vượng chung, nơi mà trước đây nó chưa được biết đến. Ở Genoa và Venice, ông rất ấn tượng với các xưởng đóng tàu địa phương, và ở Pisa, ông đã chứng kiến ​​một cuộc chiến hải quân được tổ chức đặc biệt, những kinh nghiệm dẫn đến nỗ lực sau này của ông để tạo ra Hải quân Liên bang Ba Lan – Litva
Trở về Ba Lan và kế thừa ngôi vua
Sau khi trở về Ba Lan, ông đã chiến đấu năm 1626 chống lại người Thụy Điển trong giai đoạn cuối của Chiến tranh Ba Lan - Thụy Điển, nơi ông tham gia vào trận chiến Gniew. Sự tham gia của ông trong cuộc xung đột này, kéo dài cho đến khi ký kết Hòa ước Altmark năm 1629 mà không giành được thắng lợi nào. Trở về nước, Władysław được cha vận động các quý tộc bầu lên ngôi vua Ba Lan bất chấp các khó khăn trước mắt. Sau khi Sigismund qua đời vì đột quỵ sáng 30/4/1632, vấn đề bầu cử ngai vàng Ba Lan được đặt ra lần nữa
Vua
nhỏ|Chân dung Wladyslaw IV, khoàng năm 1635. Cuộc bầu cử Sejm năm 1632 kết thúc với chiến thắng thuộc về Wladyslaw mà không có những ứng cử viên nghiêm túc nào khác. Quyết định về ai sẽ là vị vua kế tiếp của Khối thịnh vượng chung cũng được đặt ra tại Hội nghị kế tiếp vào ngày 13/11/1632, và Wladyslaw là ứng cử viên sáng giá cho ngôi vua Ba Lan. Trong hội nghị, Wladyslaw cam kết tự tài trợ cho một trường quân sự và trang thiết bị; tìm cách tài trợ cho một hạm đội hải quân; để duy trì liên minh hiện tại; không hỗ trợ nhiều về nơi ở cho người nước ngoài cư trú; không đàm phán hiệp ước hòa bình hoặc tuyên chiến mà không có sự chấp thuận của Sejm; không lấy vợ mà không có sự chấp thuận của Thượng viện. Khi kết quả bầu cử được công bố bởi Thái Đại Nguyên soái, Łukasz Opaliński, giới quý tộc (szlachta), người đã tham gia cuộc bầu cử, đã bắt đầu lễ hội để vinh danh vị vua mới, kéo dài ba tiếng đồng hồ. Władysław được trao vương miện tại Nhà thờ Wawel, tại Kraków vào ngày 6 tháng 2 năm sau (năm 1633).
Chiến dịch Smolensk (1632 - 1633)
nhỏ|Vua Władysław IV tiếp nhận sự đầu hàng của quân Nga tại thành Smolensk vào năm 1634. Trong một nỗ lực để đánh bật ảnh hưởng của Ba Lan ở nước Nga ngay khi tân vương Wladyslaw IV vừa lên ngôi, Sa hoàng Mikhail I của Nga đã ra lệnh tấn công vào Khối thịnh vượng chung. Tháng 10/1632, một đội quân Nga bất ngờ vượt biên giới phía đông để vào Khối thịnh vương chung, vây hãm đội quân Khối thịnh vượng chung ở Smolensk gồm 1.600 binh sĩ với 170 quân pháo binh dưới sự chỉ huy của Voivensk của Smolensk, Aleksander Korwin Gosiewski vào tháng 12/1632. Đến Smolensk, quân Nga nã đại bác vào thành và lính Nga tấn công mãnh liệt làm quân của Khối thịnh vương chung bị thiệt hại một số. Để cứu nguy, tân vương Ba Lan đã đề nghị Quốc hội cho viện binh ra cứu thành Smolensk. Đề nghị nhanh chóng được chấp thuận và Quốc hội chuẩn y một khoảng chiến phí 6,5 triệu zlotys, 21.500 quân và khoảng 10.000 ngựa chiến. Đến mùa hè năm 1633, viện binh của vua Ba Lan sang Smolensk với 25.000 người và tiếp tục đến tháng 9 thì tăng lên thêm 14.000 người nữa, nâng tổng số quân Khối thịnh vượng chung là 36.000 người. Phòng ngừa sự phản công của Khối thịnh vượng chung, vua Nga điều thêm 25.000 quân nữa sang Smolensk; tiếp đó quân Cossak với khoảng 20.000 người nữa ra hỗ trợ quân triều đình Nga, đã đồng loạt tấn công vào Smolensk. Quân đội của Khối thịnh vượng chung ra sức chống trả quyết liệt. Ở trong Ba Lan, nhà vua đưa ra chiến trường lực lượng pháo binh mạnh mẽ (đưa lính ngự lâm vào bắn pháo), phổ biến toàn quân cách xây dựng pháo đài theo ý tưởng phương Tây để quân đội thực hành. Kết quả, kỵ binh của Khối thịnh vượng chung ở Smolensk đã đẩy lùi hiệu quả cuộc tấn công của quân Nga, buộc họ phải ở trong chiến hào. Trong một loạt các cuộc đụng độ dữ dội, các lực lượng Thịnh vượng chung dần dần đánh chiếm các pháo đài của Nga, và cuộc vây hãm đã đến giai đoạn cuối cùng của nó vào cuối tháng Chín. Bị vây hãm lâu ngày và không có viện trợ từ triều đình Nga, quân Nga ở Smolensk đầu hàng. Tướng Nga là Shein khởi sự đàm phán với Khối thịnh vượng chung ở Smolensk, ký Hòa ước Polyanovka (30/4/1634). Theo Hòa ước, Nga phải bồi thường chiến phí là 20.000 ruble và phải giải tán phần lớn lực lượng pháo binh, đổi lại vua Ba Lan từ bỏ các danh hiệu Đại công ở Nga.
Chiến dịch với Ottoman
nhỏ|Mề đay 12 ducat được đúc năm 1637 kỉ niệm chiến thắng của Władysław IV trước người Nga, Ottoman và Thụy Điển. Sau chiến dịch Smolensk, Khối thịnh vượng chung đã bị đe dọa bởi một cuộc tấn công khác của Đế chế Ottoman. Khi đang chiến tranh với Nga, vua Ba Lan cử một đội quân dưới sự chỉ huy của hetman Stanisław Koniecpolski để tiến về biên giới phía nam để ngăn chặn Ottoman tấn công. Kết quả, hiệp ước hòa bình được ký kết với nội dung là kiềm chế các cuộc tấn công biên giới bởi Cossacks và Tatars, Ottoman thừa nhận Khối thịnh vượng chung là quốc gia độc lập có chủ quyền.
Chiến dịch với Thụy Điển
Kết thúc chiến dịch phía nam, vua Ba Lan quay sang Thụy Điển. Lợi dụng vua Thụy Điển Gustav II Adolf vừa mất và chính quyền Thụy Điển đang lục đục, Hiệp ước của chiến tranh Ba Lan - Thụy Điển vừa hết hạn, vua Ba Lan khởi sự chiến tranh với Thụy Điển nhằm mục đích: chiếm lại ngôi vua Thụy Điển (Wladyslaw IV ngay từ lúc lên ngôi đã muốn chiếm ngai vàng Thụy Điển, song bị Tể tướng Thụy Điển Axel Oxenstierna bác bỏ )., cướp đoạt một số vùng đất của Thụy Điển chiếm đóng để mở rộng lãnh thổ. Thụy Điển, bị suy yếu bởi sự tham gia trong Chiến tranh Ba mươi năm, tuy nhiên đã mở ra một giải pháp hòa bình. Władysław không thể chống lại quyết định của Sejm và Thượng viện, và đồng ý ủng hộ hiệp ước. Vì vậy, cả hai bên đã nhất trí ký Hiệp ước Stuhmsdorf (Sztumska Wieś) vào ngày 12 tháng 9 năm 1635, thuận lợi cho Khối thịnh vượng chung, giành lại lãnh thổ Phổ, và kêu gọi Thụy Điển giảm thuế quan đối với thương mại hàng hải
Chính trị
Sau khi lên ngôi, Wladyslaw IV tính đến việc chiếm lấy ngai vàng Thụy Điển sau khi vua Gustav II Adolf qua đời. Vua Ba Lan tìm cách hòa giải với Thụy Điển để phục vụ mưu đồ trên, nhưng bị Tể tướng Thụy Điển bác bỏ thẳng thừng.
Dầu vậy, Wladyslaw vẫn cố gắng giữ vai trò dẫn đầu hệ thống chính trị châu Âu, người trung gian hòa bình cho Chiến tranh Ba Mươi Năm. Sau cuộc đình chiến của Stuhmsdorf, Władysław ngày càng nhận ra rằng triển vọng của mình để lấy lại ngai vàng Thụy Điển là mờ nhạt. Trong những năm 1636-1638, Wladyslaw đề ra nhiều cải cách mới: (1) bảo vệ một vùng đất có di sản để ngăn ngừa thay đổi chính quyền về sau; (2) thiết lập một cấu trúc xã hội mới nhằm giảm quyền lực của quý tộc; (3) tăng mức thuế trong thương mại nhằm phá vỡ độc quyền của quý tộc tư sản và thương gia. Nhưng cải cách này bị thất bại do sự chống đối quyết liệt của các đại quý tộc, những đạo luật hạn chế quyền lực của vua tại Quốc hội.
Hôn nhân
Sau khi lên ngôi, Wladyslaw được sắp đặt hôn nhân với Công chúa Elisabeth của Bohemia (con gái của Frederick V, tuyển hầu Palatine). Nhưng các quý tộc Ba Lan theo Công giáo đã bác bỏ cuộc hôn nhân này, vì sợ nhà vua sẽ nghe vợ để theo Tin lành.
Năm 1636, Wladyslaw được Hoàng đế La Mã thần thánh Ferdinand II mai mối làm quen với Nữ Tổng giám mục Cecilia Renata của Áo (em gái của Hoàng đế Ferdinand III trong tương lai). Sau chuyến thăm của Hoàng đế và Nữ Tổng giám mục Cecilia đến Warsaw, Wladyslaw cử sứ giả Jerzy Ossoliński đến gặp Hoàng đế La Mã thần thánh để bàn việc hôn nhân. Được sự hậu thuẫn của cha dòng Phanxicô là Walerian Magni và Kasper Doenhoff, Hoàng đế chấp thuận. Hoàng đế La Mã thần thánh Ferdinand II gửi hồi môn 100.000 złoty, chi tiền cấp dưỡng cho hai người mẹ của vua Ba Lan: Anna và Konstance; chấp nhận luôn phong cho con trai của cặp vợ chồng Władysław và Nữ Tổng Giám mục Cecilia Renata được làm công tước Opole và Racibórz ở Silesia. Sau cái chết bất ngờ của cha mình, Thái tử lên ngôi là Ferdinand III của Thánh chế La Mã xúc tiến và hai nước Ba Lan - La Mã thần thánh chính thức ký một văn bản "liên minh chính trị". Theo văn bản này, Ba Lan (Khối thịnh vượng chung) không ký bất kỳ hiệp ước nào với kẻ thù để chống lại Habsburgs, chuyển giao quyền của mình cho ngai vàng Thụy Điển trong trường hợp hai vợ chồng không có con thừa kế. Đổi lại, Habsburg hứa sẽ hỗ trợ những nỗ lực của ông để lấy lại vương miện Thụy Điển, và chuyển giao cho ông một số lãnh thổ trong trường hợp có lợi trong cuộc chiến chống lại người Ottoman. Cuộc hôn nhân được tổ chức hoành tráng vào ngày 12/9/1637. nhỏ|Chân dung Władysław IV khoảng năm 1644. Họa phẩm được cho là của [[Pieter Soutman|Pieter Claesz Soutman.]] Sau cuộc hôn nhân, tình hình Khối thịnh vượng chung đang xuống dốc thảm hại: Wladyslaw dự tính đem quân sang giúp Hoàng đế La Mã thần thánh đánh Inflanty vào năm 1639; lại lập liên minh với Tây Ban Nha chống lại Pháp trong 1640-1641 và 1641-1643, với Đan Mạch chống lại Thụy Điển. Wladyslaw cũng tìm cách hòa giải giữa Công giáo và Tin lành, nhưng không thành công. Ông cố gắng tổ chức một hội nghị tại Toruń (Thorn) bắt đầu vào ngày 28 tháng 1 năm 1645, nhưng nó không đạt được bất kỳ kết luận nào.
Sau cái chết của Cecilia vào năm 1644, mối quan hệ giữa Władysław và Habsburgs phần nào bị nới lỏng. Đổi lại, quan hệ với Pháp được cải thiện, và cuối cùng Władysław kết hôn với công chúa Pháp Ludwika Maria Gonzaga de Nevers, con gái của Karol I Gonzaga, hoàng tử de Nevers, năm 1646
Đến cuối đời, Władysław khởi sự chiến tranh với Ottoman bất chấp sức khỏe bị suy sụp khi biết tin quân Ottoman bất ngờ tấn công làm 30.000 người dân ở Khối thịnh vương chung bị chết. Lúc đầu, nhà vua tìm cách chiêu mộ quân Cossack và thuyết phục các quý tộc ở Quốc hội chấp thuận cuộc viễn chinh này, nhưng bị Quốc hội từ chối. Lần khác, nhà vua vận động được ông trùm Jeremi Wiśniowiecki (người tổ chức các cuộc tập trận quân sự gần biên giới Ottoman) hỗ trợ chiến phí. Nhưng cái chết bất ngờ của con trai mới 7 tuổi là Sigismund Casimir (con của Cecilia) làm nhà vua suy sụp hẳn (ông còn một con trai nữa là Władysław Konstanty, đã sang làm tướng ở Thụy Điển thời nữ hoàng Christina)
Băng hà
Trong khi săn bắn gần Merkinė (Merecz) vào đầu năm 1648, Władysław bị bệnh sỏi mật hoặc sỏi thận. Tình trạng của ông trở nên xấu đi vì uống sai thuốc điều trị. Ông được yêu cầu trở về hoàng cung và qua đời khoảng 2 giờ sáng trong đêm 20 tháng 5 năm 1648.
Chú thích
b Władysław had no children with his second wife, and his first wife bore him only two children (Maria Anna Izabela and Zygmunt Kazimierz), both of them died in their youth. He had at least one known illegitimate son, Władysław Konstanty Vasa, but he played no significant role in the Polish politics.
c The confusion stems from an undisambiguated use of the Polish medical term kamica in the cited reference work (Czapliński 1976). Czapliński also mentions that Władysław suffered from ill health throughout his life, related to obesity, rheumatism và thận issues. There were months-long periods, particularly in 1635 and 1639, when he could not walk.
Plagiochila oresitropha
Plagiochila oresitropha là một loài rêu trong họ Plagiochilaceae. Loài này được Spruce mô tả khoa học đầu tiên năm 1885.
Liên kết ngoài
Thể loại:Plagiochila Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1885
Herman Hallberg
Herman Hallberg (sinh ngày 22 tháng 5 năm 1997) là một cầu thủ bóng đá người Thụy Điển thi đấu cho Kalmar FF.
Scorzonera albertoregelia
Scorzonera albertoregelia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được C.Winkl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1890.
Herman Hallberg
Tham khảo
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Thụy Điển Thể loại:Cầu thủ bóng đá Allsvenskan Thể loại:Sinh năm 1997 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Kalmar FF
Scorzonera albertoregelia
Liên kết ngoài
Thể loại:Scorzonera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1890
Chiến dịch Lộc Ninh (1967)
Tham khảo
Thể loại:Chiến tranh Việt Nam Thể loại:Trận đánh liên quan tới Việt Nam Thể loại:Trận đánh và chiến dịch trong Chiến tranh Việt Nam Thể loại:Việt Nam năm 1967 Thể loại:Lịch sử Bình Phước Thể loại:Xung đột năm 1967 Thể loại:Chiến dịch quân sự liên quan tới Việt Nam
P1Harmony
P1Harmony (피원하모니) là một nhóm nhạc nam Hàn Quốc được quản lý bởi FNC Entertainment. Nhóm gồm 6 thành viên: Keeho, Theo, Jiung, Intak, Soul và Jongseob
2020: Debut
Vào ngày 21 tháng 11 năm 2019, FNC đã tiết lộ kế hoạch tương lai của họ bao gồm việc ra mắt một nhóm nhạc nam tân binh mới vào năm 2020
Vào ngày 27 tháng 8 năm 2020, một teaser poster có tựa đề 피원 에이치 (P1H): 새로운 세계 의 시작 đã được phát hành. Bộ phim được mô tả là dự án kết hợp giữa K-pop và K-movie và sẽ ra mắt vào tháng 10 năm 2020.
Vào lúc 12 giờ sáng ngày 1 tháng 9 năm 2020, một video về logo của nhóm đã được phát hành trên kênh YouTube của họ, tiết lộ tên nhóm là P1Harmony.
Vào ngày 12 tháng 10 năm 2020, FNC thông báo rằng nhóm sẽ ra mắt với mini album đầu tiên, Disharmony: Stand Out, vào ngày 28 tháng 10.
Vào 28 tháng 10, P1Harmony đã chính thức debut.
Chú thích
Thể loại:Nhóm nhạc K-pop Thể loại:Ban nhạc từ Seoul Thể loại:Nhóm nhạc nam Hàn Quốc Thể loại:Nhóm nhạc dance Hàn Quốc Thể loại:Nhóm nhạc pop Hàn Quốc Thể loại:Khởi đầu năm 2020 ở Hàn Quốc
Xylena exsoleta
Xylena exsoleta là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở quần đảo Canaria và tây bắc Châu Phi qua châu Âu, the Cận Đông và Trung Á tới Thái Bình Dương và Nhật Bản. nhỏ|trái|200px nhỏ|trái|200px|Hình minh họa của John Curtis's British Entomology Volume 5
Sải cánh dài 58–68 mm. Chiều dài cánh trước là 24–29 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 9 đến tháng 7 tùy theo địa điểm.
Chú thích
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758 Thể loại:Xylena Thể loại:Côn trùng châu Âu Thể loại:Cuculliinae
Jazz trong tàn tích
nhỏ|Biểu trưng của Liên hoan nhạc Jazz quốc tế|liên_kết=Special:FilePath/Jaz_w_Ruinach.pngJazz trong tàn tích (Tiếng Ba Lan: Jazz w ruinach; tiếng Anh: Jazz in ruins) là một sư kiện liên hoan nhạc Jazz Quốc tế, được khởi xướng và tổ chức bởi Hiệp hội âm nhạc Câu lạc bộ Jazz Śląski, đây là hiệp hội nhạc Jazz lâu đời nhất ở Ba Lan. Lễ hội luôn diễn ra vào hai ngày cuối tuần đầu tiên của tháng Tám hàng năm.
Nguồn gốc tên của lễ hội
Tên của lễ hội này liên quan đến Nhà hát Tàn tích Victoria ở Gliwice (Ruin Teatru Victoria w Gliwicach), là địa điểm đầu tiên tổ chức lễ hội này. Sau này, khi các chương trình lễ hội phát triển và mở rộng quy mô, cũng như sau khi thay đổi địa điểm, cái tên "Jazz trong tàn tích" đề cập đến chính thông điệp của lễ hội, đó là sự xuất hiện các hiện tượng trong âm nhạc và đồ họa mới là một bước tiếp theo hay kế cận của những cái cũ hơn. Do đó cái gọi là "tàn tích" của thời đại cũ, hay phong cách, thể loại cũ là một bước đệm hoàn hảo cho việc bắt đầu một cái mới mẽ hơn, hay còn nói cách khác "kết thúc của cái này thì sẽ bắt đầu của cái kia". Ngoài ra ý tưởng đặt tên của lễ hội cũng có một ý nghĩa khác đó là động viên khích lệ thế hệ trẻ để họ không ngừng phấn đấu, tạo ra những cái mới mẻ, vượt trội trên sự kế thừa những cái cũ.
Thông tin chung
Từ năm 2004 đến 2018, lễ hội diễn ra trong không gian của Nhà hát Tàn tích Victoria ở Gliwice. Từ năm 2019 đến nay, lễ hội đã được tổ chức tại Hội trường Modeli GZUT.
Jazz trong tàn tích là một lễ hội của những ngôi sao nhạc Jazz mới nổi, liên quan đến nhạc Jazz và ngẫu hứng, cũng liên quan đến những nghệ sĩ đồ họa trẻ tuổi từ khắp nơi trên thế giới. Ý tưởng của lễ hội là kết hợp nghệ thuật, giữa sự ngẫu hứng của nhạc Jazz, cũng như trong nghệ thuật đồ họa, nghệ thuật thị giác.
Tham khảo
Thể loại:Lễ hội Ba Lan
Ozyptila orientalis basegica
Ozyptila orientalis là một phân loài nhện trong họ Thomisidae.
Tham khảo
Thể loại:Ozyptila
Dilar stenopterus
Dilar stenopterus là một loài côn trùng trong họ Dilaridae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được C.-k. Yang miêu tả năm 1999.
Tham khảo
Thể loại:Dilar
Pseudomys australis
Pseudomys australis là một loài động vật có vú trong họ Chuột, bộ Gặm nhấm. Loài này được Gray mô tả năm 1832.
Tham khảo
Thể loại:Pseudomys Thể loại:Động vật được mô tả năm 1832
Pandanus beccarii
Pandanus beccarii là một loài thực vật có hoa trong họ Dứa dại. Loài này được Solms miêu tả khoa học đầu tiên năm 1883.
Tham khảo
B Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1883
Eressa vespa
Eressa vespa là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eressa
Saint-Fraigne
Saint-Fraigne  là một xã ở tỉnh Charente phía tây nước Pháp. Xã này có diện tích 21,1 km², dân số năm 1999 là 426 người. Khu vực này có độ cao trung bình 75 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Saintfraigne
Elricia Francis
Elricia Francis (sinh ngày 11 tháng 10 năm 1975), cô là một vận động viên Saint Kitts và Nevis.
Bản đồ Hồng Đức
nhỏ|200px|Địa đồ sơn xuyên phủ Quảng Ngãi trong tập Hồng Đức Bản Đồ Bản đồ Hồng Đức, tức Hồng Đức bản đồ sách (chữ Hán: 洪德版圖冊), đôi khi được gọi là Hồng Đức địa dư là một bộ bản đồ địa lý của Đại Việt được ban hành vào đời vua Lê Thánh Tông, năm Hồng Đức thứ 21 (tức năm 1490). Đây được coi là bộ bản đồ địa lý đầu tiên do nhà nước phong kiến của Việt Nam thực hiện. Bản đồ Hồng Đức được thực hiện vào năm Quang Thuận thứ 7 (1467) khi vua Lê Thánh Tông ra lệnh các thừa tuyên vẽ bản đồ từng thừa tuyên gửi về Bộ Hộ. Bản đồ được hoàn tất và ban hành vào năm Hồng Đức thứ 21 (1490).
Elricia Francis
Cô là thành viên của đội đầu tiên đại diện cho Saint Kitts và Nevis tại Thế vận hội Olympic khi cô thi đấu tại Thế vận hội Olympic mùa hè 1996 ở nội dung tiếp sức 4 x 100 mét, nhưng đội không hoàn thành nên không đủ điều kiện cho vòng tiếp theo.
Bản đồ Hồng Đức
Bộ bản đồ đã thể hiện phạm vi cương giới và hệ thống hành chính của nước Đại Việt vào nửa cuối thế kỷ 15. Đây là tập bản đồ quốc gia sớm nhất còn lại đến nay trong đó vẽ rõ Hoàng Sa và Trường Sa. Trên cơ sở Hồng Đức bản đồ, bộ sách Toản tập thiên nam tứ chí lộ đồ thư (khoảng giữa thế kỷ 17) trong quyển 1 ghi: “Giữa biển có một dải cát dài, gọi là Bãi Cát Vàng, dài độ 400 dặm, rộng 20 dặm, dựng đứng giữa biển”. Cùng với đó là một bản đồ vẽ nhóm đảo thuộc Quảng Ngãi, phủ Thăng Hoa với chú thích chữ Nôm là “Bãi Cát vàng”. Điều này tiếp tục được kế thừa trong nhiều bản đồ và sách của các đời sau.
Elricia Francis
Tham khảo
Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1975
Bản đồ Hồng Đức
nhỏ|400px|[[An Nam quốc đồ thời Hồng Đức (1490). Các xứ (13 xứ)ːQuảng Nam (廣南), Thuận Hóa (順化), Nghệ An (乂安), Thanh Hoa (清華), Sơn Nam (山南), Hải Dương (海陽), An Bang (安邦), Lạng Sơn (諒山), Thái Nguyên (太原), Tuyên Quang (宣光), Hưng Hóa (興化), Sơn Tây (山西), Kinh Bắc (京北), và phủ Trung Đô (中都府).]]
Erigeron mohinorensis
Erigeron mohinorensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được G.L.Nesom mô tả khoa học đầu tiên năm 1989.
Bản đồ Hồng Đức
Nội dung chính
Nhiều tài liệu cho biết, bản đồ thời Hồng Đức được biên soạn thành 5 tập.
Erigeron mohinorensis
Liên kết ngoài
Thể loại:Erigeron Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1989
Bản đồ Hồng Đức
Nội dung chính
Bản đồ Hồng Đức được xem là bản đồ địa lý và hành chính đầu tiên do nhà nước phong kiến ở Việt Nam thực hiện và vẽ trên giấy một cách hoàn chỉnh và khoa học. Thế nhưng, bản đồ đầu tiên có thể nói đến là Nam Bắc phân giới địa đồ dưới thời vua Lý Anh Tông năm 1172, tuy nhiên nó chỉ là một bản vẽ tay trên giấy, và không được phổ biến rộng rãi như một bản đồ chính thức.
Tập thứ nhất
Tên đầy đủ là Hồng Đức nhị thập nhất niên tứ nguyệt sơ lục nhật (chữ Hán: 洪德貳拾壹年肆月初陸日 (ngày mùng sáu tháng tư năm Hồng Đức 20, tức ngày 25 tháng 4 năm 1490 )), thường được xem là tư liệu chính khi nói về bản đồ Hồng Đức, gồm 15 bản đồ:
Có thể thấy, tập này nói về các địa giới hành chính và địa lý vào thời điểm đó.
Tập thứ 2
Tên đầy đủ là Thiên Nam Tứ Chí Lộ Đồ Thư (chữ Hán: 天南四至 路圖書), gồm:
Như vậy, tập thứ 2 này hướng đến việc hướng dẫn đường đi lối lại đến các nước xung quanh.
Tập thứ 3
Tên đầy đủ là Giáp Ngọ niên bình Nam Đồ (甲午年平南圖), gồm 15 bản đồ Đoan Quận Công Bùi Thế Đạt vẽ (Cảnh Hưng năm thứ 35 - 1774):
Tập thứ 3 đề cập đến các vùng mới được mở rộng thêm cho đến thời vua Lê Thánh Tông (cho đến núi Đá Bia) đồng thời có đường đi của nước Chăm Pa.
Tập thứ 4
Tên đầy đủ là Cảnh Thịnh tân đồ Đại Man quốc (景盛新圖大蠻國), do Quan trấn thủ Hưng Hóa Nguyễn Án vẽ, gồm:
Vậy, tập thứ 4 này đề cập đến 2 nước khác gần với Đại Việt.
Tập thứ 5
Tên đầy đủ là Cao Bằng phủ toàn đồ (高平府全圖), gồm:
Các dị bản
Hiện nay, bản gốc của Bản đồ Hồng Đức đã thất truyền. Trong các bản văn lưu trữ tại Viện nghiên cứu Hán Nôm, có tới 10 bản văn cùng đề cập đến bản đồ Hồng Đức này, là:
Drasterius nigricollis
Drasterius nigricollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1918.
Bản đồ Hồng Đức
Các dị bản
Về niên đại, có 2 cuốn hoàn thành vào cuối thế kỷ 18, 5 cuốn vào nửa đầu thế kỷ 19, 3 cuốn không ghi niên đại. Nên có thể các bản đồ này không giống với bản gốc, và cũng có thể dựa vào bản gốc của Bản đồ Hồng Đức mà sao chép lại.
Drasterius nigricollis
Tham khảo
Thể loại:Drasterius
Bản đồ Hồng Đức
Các dị bản
Về nội dung, cả 10 cuốn đều giống nhau về đại thể (phạm vi cương giới, hệ thống hành chính, địa hình, và các địa vật). Tuy nhiên, sự thể hiện chi tiết các cấu trúc có nhiều phần khác nhau (do nhiều địa danh đã đổi tên qua các thời kỳ). Việc các bản đồ trên giống nhau, khiến người ta cho rằng các bản đồ này phải chăng là được sao chép lại từ bản gốc là Bản đồ Hồng Đức năm 1490. Tuy cho đến nay, các nhà sử học vẫn chưa thể khẳng định việc này.
Liên kết ngoài
Thể loại:Địa chí Thể loại:Bản đồ Việt Nam Thể loại:Sách địa lý Việt Nam Thể loại:Hành chính Việt Nam thời Lê sơ
Tassarolo
Tassarolo là một đô thị ở tỉnh Alessandria trong vùng Piedmont của Ý|Italia, có vị trí cách khoảng 90 km về phía đông nam của Torino và khoảng 25 km về phía đông nam của Alessandria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 598 người và diện tích là 7,1 km².
Tassarolo giáp các đô thị: Francavilla Bisio, Gavi, Novi Ligure, và Pasturana.
Lycochloa
Lycochloa là một chi thực vật có hoa trong họ Hòa thảo (Poaceae).
Loài
Chi Lycochloa gồm các loài:
Famelica nitida
Famelica nitida là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.
Anemopaegma velutinum
Anemopaegma velutinum là một loài thực vật có hoa trong họ Chùm ớt. Loài này được Mart. ex DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1845.
Shorewood, Illinois
Shorewood là một làng thuộc quận Will, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của làng này là 15615 người.
Dân số
Dân số qua các năm:
Xem thêm
Thể loại:Làng của Illinois Thể loại:Làng ở quận Will, Illinois
Mixomelia formosensis
Mixomelia formosensis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mixomelia
Burundi
Lịch sử
Vào thế kỷ XV, những người du mục Tutsi (còn gọi là người Watutsi), được xem là một dân tộc từ Ethiopia đến, bắt đầu cuộc chinh phục người Hutu. Họ thành lập vương quốc Mwami và thống trị theo thể chế quân chủ chuyên chế. Những người châu Âu đầu tiên đến thám hiểm vùng hồ Tanganyika từ năm 1858.
Vùng lãnh thổ này bị sáp nhập vào Đông Phi thuộc Đức năm 1891 và cùng nước láng giềng tạo thành lãnh thổ Rwanda-Urundi đặt dưới sự ủy trị của Bỉ từ sau Chiến tranh thế giới thứ I.
Tiến trình dân chủ hóa được xúc tiến từ năm 1988, cán cân quyền lực giữa người Hutu và người Tutsi được quân bình.
Hiến pháp năm 1992 thông qua thể chế đa đảng. Năm 1993, Melchi N'Dadaye, đại diện đầu tiên của người Hutu đắc cử Tổng thống, nhưng N'Dadaye bị quân đội thuộc nhóm người Tutsi ám sát. Người kế nhiệm là Tổng thống C. Ntaryamira cùng Tổng thống Juvénal Habyarimana của Rwanda bị chết trong vụ nổ máy bay tại thủ đô Kigali (Rwanda) năm 1994. Bạo lực lại bùng nổ giữa quân đội người Tutsi và người Hutu.
Năm 1996, quân đội tiến hành cuộc đảo chính và đưa Tổng thống P. Buyoya trở lại cầm quyền. Hơn 200.000 người bị giết kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu, cả quân đội người Tutsi và lực lượng nổi loạn người Hutu phải chịu trách nhiệm cuộc tàn sát này. Ông Nelson Mandela được chỉ định làm người trung gian hòa giải cho cuộc chiến này vào đầu năm 2000. Tháng 7 năm 2001, một Hiệp định hòa bình mong manh và thỏa thuận chia sẻ quyền lực được ký kết giữa Chính phủ và 18 phe nhóm chính trị, nhưng phe nổi loạn Hutu đấu tranh chống Chính phủ không đồng ý tham dự. Nội chiến lại tiếp tục trong năm 2002, những cố gắng nhằm ký một hiệp định ngừng bắn không đạt được thành công nào.
Tháng 7 năm 2005, Burundi đã bầu Hạ viện và Thượng viện theo chế độ đa đảng. Ngày 19 tháng 8 năm 2005, Hạ viện đã bầu ông Pierre Nkurunziza làm Tổng thống.
Chính trị
Chính trị của Burundi diễn ra trong khuôn khổ của một nước cộng hòa tổng thống, với một hệ thống chính trị đa đảng.
Tổng thống vừa là nguyên thủ quốc gia và vừa lãnh đạo Chính phủ. Tổng thống được bầu trực tiếp bởi người dân theo một nhiệm kỳ 7 năm và có quyền tái cử 1 lần. Tổng thống bổ nhiệm Phó Tổng thống và Thủ tướng để giúp mình lãnh đạo các công việc hằng ngày của Chính phủ. Quyền hành pháp được trao cho chính phủ. Quyền lập pháp được cả chính phủ và lưỡng viện Quốc hội nắm giữ.
Tình hình chính trị xã hội của Burundi nhiều năm không ổn định do tranh giành quyền lực giữa hai bộ tộc chính người Hutu và Tutsi. Sau cuộc bầu cử năm 2005 đến nay, tình hình Burundi được cải thiện nhưng vẫn còn tồn tại những thách thức về an ninh và phát triển.
Hành chính
nhỏ|Bản đồ hành chính Burundi
Burundi được chia thành 17 tỉnh, 117 xã và 2.638 làng. Chính quyền cấp tỉnh được cấu trúc theo những ranh giới. Năm 2000, tỉnh Bujumbura được tách thành hai tỉnh, Bujumbura và Bunjumbura Mairie.
Các tỉnh là:
Khí hậu
Burundi nằm trong vùng khí hậu xích đạo. Các vùng thấp ở rìa phía Bắc và phía Đông nóng ẩm, vùng cao nguyên và núi có khí hậu ôn hòa hơn. Nhiệt độ trung bình hàng năm từ 17 độ C đến 23 độ C. Lượng mưa trung bình khoảng 1.500 mm/năm, mùa mưa từ tháng 2 đến tháng 5 và từ tháng 9 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 6 đến tháng 8 và từ tháng 12 đến tháng 1.
Môi trường
Đất bị xói mòn do chăn thả quá mức và mở rộng nông nghiệp; nạn phá rừng (diện tích rừng bị thu hẹp do không kiểm soát được tình trạng khai thác gỗ bừa bãi); nguy cơ thú rừng bị tuyệt chủng do mất nơi cư trú.
Kinh tế
Trong giai đoạn năm 1993 – 1999, do các cuộc nội chiến liên miên và lệnh cấm vận của nước ngoài (1996), GDP của Burundi giảm đi 20%, tỷ lệ vốn đầu tư giảm từ 18% xuống còn 6% và lạm phát năm 1999 lên tới 21%. Cuộc nội chiến kết thúc cùng với tình hình chính trị ổn định đã thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế và sự giúp đỡ từ bên ngoài. Tuy nhiên, nước này vẫn phải đối mặt với rất nhiều khó khăn do tình trạng nghèo đói, thất học, sự yếu kém trong quản lý hành chính và hệ thống luật pháp còn lỏng lẻo.
Burundi là một nước nông nghiệp lạc hậu. Ngành kinh tế lớn nhất là nông nghiệp với trên 90% dân số sống bằng nghề nông. Burundi có các loại khoáng sản quý như kim cương, vàng, niken, coban, platin, urani, wolfram... thu nhập từ kim cương chiếm 10% tổng giá trị hàng xuất khẩu.
Burundi là một trong những nước nghèo nhất thế giới. Công nghiệp kém phát triển chủ yếu là chế biến các sản phẩm nông nghiệp. Nền kinh tế chủ yếu là nông nghiệp chiếm khoảng 35% GDP và sử dụng hơn 90% dân số. Burundi xuất khẩu chính là cà phê và chè, chiếm 90% thu nhập ngoại tệ. Mặc dù GDP Burundi tăng khoảng 4% hàng năm từ 2006 đến nay, nhưng hiện tại, đang tiềm ẩn những yếu kém (tỷ lệ đói nghèo cao, hệ thống pháp luật yếu, mạng lưới giao thông kém, các tiện ích quá tải, và năng lực hành chính thấp…) mang đến nguy cơ phá hoại kế hoạch cải cách kinh tế của Chính phủ Burundi. Burundi đang phụ thuộc nhiều vào viện trợ từ các nhà tài trợ song phương và đa phương.
Burundi là nước nghèo tài nguyên, công nghiệp kém phát triển. Kinh tế chủ yếu dựa vào trồng trọt (cà phê, ngô, đậu, lúa miến, chè, bông vải, dầu cọ) và chăn nuôi (dê, cừu, bò). Khoảng 90% dân số sống nhờ vào nông nghiệp. Các mặt hàng xuất khẩu gồm cà phê, chè và chuối. Kinh tế phụ thuộc rất nhiều vào xuất khẩu cà phê (chiếm đến 80% ngoại tệ thu được) Vì vậy khả năng thanh toán hàng hóa nhập khẩu không ổn định, tùy vào thị trường cà phê thế giới. Từ tháng 10 năm 1993, đất nước này trải qua những cuộc bạo động, xung đột lớn về sắc tộc làm khoảng 250.000 người chết và 800.000 người mất nhà cửa. Thực phẩm, thuốc men, điện nước không đủ đáp ứng.
- Tài nguyên thiên nhiên có kim cương, vàng, nikel, uranium, platinum, wolfram... - Cơ cấu kinh tế: Nông nghiệp 33,3%, Công nghiệp 21%, Dịch vụ 45,8% - Mặt hàng xuất khẩu: chủ yếu là cà phê, chè, bông và đường. - Mặt hàng nhập khẩu: gạo, vải vóc, xăng dầu, thực phẩm. - Bạn hàng nhập khẩu: Ả Rập Xê Út, Kenya, Nhật Bản, Trung Quốc, Nga. - Bạn hàng xuất khẩu: Thụy Sĩ, EU, Pakistan, Rwanda, Ai Cập.
- Burundi hiện là thành viên các tổ chức kinh tế IMF, WTO, COMESA.
GDP: 1,469 tỉ USD (2010)
Dân số
Dân số Burundi hiện nay khoảng 10.216.190 (2010). Dân số Burundi chủ yếu sống ở nông thôn, trong khi 11% dân số sống ở khu vực đô thị vào năm 2010. Mật độ dân số khoảng 315 người trên mỗi km vuông, là nước có mật độ dân số cao thứ hai trong tiểu vùng Sahara. Khoảng 85% dân số là người Hutu, 15% là người Tutsi, và ít hơn 1% là người Pygmy. Burundi có mức sinh cao thứ năm trên thế giới, tại 6,08 con sinh ra / người phụ nữ (2012 ước tính).
Tôn giáo
Ước tính Kitô giáo chiếm 75% dân sô trong đó Công giáo La Mã là nhóm lớn nhất chiếm 60%. Tin Lành và Anh giáo chiếm 15% còn lại. Ước tính có khoảng 20% ​​dân số tuân thủ các niềm tin tôn giáo bản địa truyền thống. Dân số Hồi giáo được ước tính ở mức 5%, đa số sống ở các vùng đô thị. Người Sunni chiếm đa số dân số Hồi giáo, còn lại là Shi'a.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cộng hòa Thể loại:Quốc gia châu Phi Thể loại:Quốc gia nội lục Thể loại:Quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc Thể loại:Quốc gia thành viên Cộng đồng Pháp ngữ Thể loại:Quốc gia Đông Nam Phi Thể loại:Nước kém phát triển Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Pháp Thể loại:Quốc gia thành viên Liên minh châu Phi Thể loại:Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Swahili Thể loại:Quốc gia Trung Phi
John Shelby Spong
John Shelby "Jack" Spong (sinh ngày 16 tháng 6 năm 1931 - 2021) là một Giám mục đã về hưu của Giáo hội Giám nhiệm Hoa Kỳ. Từ năm 1979 đến năm 2000 ông là Giám mục của Giáo phận Newark (nằm tại Newark thuộc New Jersey). Ông là một nhà thần học theo chủ nghĩa tự do và là người kêu gọi một sự tái xem xét triệt để niềm tin Kitô giáo khỏi thuyết hữu thần và các giáo thuyết bảo thủ.