cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bphone B86
Thiết kế
Bphone B86/86s có cụm camera kép phía sau, được sắp xếp trong hình vuông bo góc với camera và đèn flash ở một bên, một bên còn lại là logo của Bphone AI Camera.
Bphone B86 được Bkav tuyên bố là "smartphone đầu tiên không có phím bấm" theo quan điểm của CEO Nguyễn Tử Quảng. Tuy nhiên, tuyên bố này của Bkav đã gây ra tranh cãi, do bên cạnh trái của máy được cho là có một "phím nguồn vật lý".
Bphone B86/B86s được trang bị camera kép có độ phân giải 12 MP (không có chống rung quang học). Tính năng chụp đóng băng khoảnh khắc chuyển động, sNight chụp đêm, sMacro chụp cận cảnh, phóng đại tăng độ sâu trường ảnh, chụp ảnh sản phẩm hay chụp khoảnh khắc, cùng tính năng lấy nét nhanh.
Ngoài ra, máy có tích hợp tính năng chụp góc rộng bằng phần mềm, chụp scan văn bản, v.v. Tuy nhiên, tốc độ xử lý AI còn chậm, đặc biệt là khi chụp ở chế độ Chân dung và Nâng cao.
Các tính năng nổi bật
Bphone B86/B86s trang bị khả năng kháng nước "IP68 Plus" (IP68+) có khả năng hoạt động dưới độ sâu 2m trong khoảng 30 phút cao hơn so với mức 1.5m của chuẩn IP68 (tiêu chuẩn do Bkav công bố và chưa được chuẩn hóa quốc tế). Ủy ban kỹ thuật điện quốc tế không có và không công nhận chuẩn IP68+.
Bphone B86 sử dụng sinh trắc học cảm biến vân tay truyền thống ở mặt lưng.
Bphone B86 chạy nền tảng BOS 8.6 trên nền hệ điều hành Android 9 tích hợp khả năng cử chỉ toàn diện, phần mềm BMS hỗ trợ chống trộm. Theo phản ánh từ người dùng, phần mềm đôi lúc hoạt động không ổn định và xuất hiện lỗi vặt. Theo ghi nhận, Bphone B86, đã được cập nhật lên BOS 8.8 trên nền tảng Android 10 từ năm đầu năm 2021 và cũng đã nhận được chứng chỉ Play Protect.
Bkav cũng phát triển phần mềm hỗ trợ eSIM được thiết kế dưới dạng vật lý có thể tháo rời cho Bphone B86, có thể thêm tối đa 16 tài khoản thuê bao. Hiện tại, các thế hệ Bphone 3 và 3 Pro đã có thể sử dụng tính năng này khi cập nhật lên BOS 8.6 trở lên.
Vấn đề chứng chỉ Google Play Protect
Theo thông tin trên trang web của Google, các thiết bị chưa được chứng nhận Play Protect có thể không an toàn. Những thiết bị này cũng phải đối mặt với nguy cơ không nhận được bản cập nhật hệ thống Android hoặc ứng dụng. Google cũng lưu ý, các ứng dụng và tính năng trên thiết bị chưa được chứng nhận Play Protect có thể không hoạt động bình thường. Dữ liệu trên thiết bị chưa được chứng nhận Play Protect có thể không được sao lưu an toàn. Bphone B86 chạy trên nền tảng hệ điều hành BOS 8.6, đây kỳ thực vẫn là một bản tuỳ biến dựa trên Android 9 của Google.
Chứng chỉ Play Protect của Android hiện có tên của 155 thương hiệu nhà sản xuất. Trong đó, có tên của 3 nhà sản xuất điện thoại tại Việt Nam: Mobiistar, Masstel và Vsmart. Mobiistar, Masstel là những nhà sản xuất theo mô hình có ODM tại Trung Quốc nên dùng bản quyền cấp qua đối tác của Google. Vsmart đã đạt chứng chỉ Play Protect ngay từ khi ra mắt, do trước đó đã mua lại một hãng smartphone của Tây Ban Nha là BQ.
Tuy nhiên, đầu năm 2021, Bkav đã tung ra bản cập nhật BOS 8.7 beta cho Bphone B86 được chứng nhận Play Protect, đã có tên trong danh sách thiết bị hỗ trợ của Google
Đánh giá
Về cấu hình, Bphone B86/86s được trang bị vi xử lý Snapdragon 675, đây là vi xử lý tầm trung được ra mắt năm 2017, đi kèm RAM 4 GB và 64 / 128 GB bộ nhớ trong. Thời điểm Bphone B86 ra mắt vào tháng 5/2020, đây là cấu hình kém hơn so với tầm giá gần 9 - 10 triệu đồng. Bphone B86 được đánh giá có hiệu năng thấp trong phân khúc
Về camera, theo Báo Thanh niên nhận định "Bkav đã nỗ lực “lách qua khe cửa hẹp” để đưa các tính năng mới mẻ và đơn giản hóa một số tính năng nhiếp ảnh quen thuộc như “chụp ảnh đóng băng chuyển động” dựa trên sức mạnh phần cứng và thuật toán phần mềm".
Về khả năng thành công của Bphone B86 không được đánh giá cao, do hạn chế về giá bán.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bkav Thể loại:Điện thoại di động được giới thiệu năm 2019 Thể loại:Thiết bị Android Thể loại:Điện thoại thông minh
Mastacembelus
Mastacembelus là một chi bao gồm các loài trong họ Cá chạch sông. Một số loài khá phổ biến trong nhóm cá cảnh như M. erythrotaenia và M. armatus.
Tham khảo
Thể loại:Họ Cá chạch sông
Sassano
Sassano là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Sassano có diện tích km2, dân số là người (thời điểm ngày).
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Salerno Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Campania
Geranomyia ablusa
Geranomyia ablusa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Geranomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Danh sách quốc gia theo GDP (danh nghĩa) bình quân đầu người
thumb|420x420px|Bản đồ các quốc gia theo GDP bình quân đầu người năm 2021. Nguồn: [[Quỹ Tiền tệ Quốc tế|IMF. ]] Các số liệu được trình bày ở đây không tính đến sự khác biệt về chi phí sinh hoạt ở các quốc gia khác nhau và kết quả thay đổi rất nhiều từ năm này sang năm khác dựa trên sự biến động của tỷ giá hối đoái giữa đồng nội tệ của các quốc gia với đồng Đô la Mỹ. Những biến động như vậy làm thay đổi xếp hạng của một quốc gia từ năm này sang năm khác mặc dù mức sống của người dân tại quốc gia đó là không đổi.
Do đó, các số liệu này nên được sử dụng một cách thận trọng. GDP bình quân đầu người thường được coi là một chỉ số đánh giá mức sống của người dân ở một quốc gia; tuy nhiên, nó không phải là thước đo thu nhập cá nhân.
Sức mua tương đương (PPP) cũng là một tiêu chí để so sánh thu nhập quốc dân do nó đã điều chỉnh sự khác biệt về chi phí sinh hoạt ở các quốc gia khác nhau. (Xem thêm Danh sách quốc gia theo GDP (PPP) bình quân đầu người). Ngoài ra, PPP còn gần như là loại bỏ được vấn đề tỷ giá hối đoái gây cản trở cho công việc so sánh đánh giá; tuy nhiên tiêu chí này không phản ánh giá trị của sản lượng kinh tế trong thương mại quốc tế, nó cũng đòi hỏi ước tính nhiều hơn so với GDP bình quân đầu người. Nhìn chung, số liệu PPP bình quân đầu người có mức chênh lệch ít hơn khi đánh giá và so sánh so với số liệu GDP bình quân đầu người danh nghĩa.
Lưu ý rằng một số khu vực pháp lý có GDP bình quân đầu người (danh nghĩa) cao hàng đầu có thể được coi là các thiên đường thuế, và dữ liệu GDP của họ có thể bị bóp méo đáng kể bởi các hành vi tránh thuế.
Toàn bộ dữ liệu được tính theo thời giá hiện tại của đồng Đô la Mỹ. Dữ liệu lịch sử có thể được tìm thấy tại đây.
Troyan
Troyan là một thị trấn thuộc tỉnh Lovech, Bungaria. Dân số thời điểm năm 2011 là 21003 người.
Dân số
Dân số trong giai đoạn 2004-2011 được ghi nhận như sau:
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh Lovech Thể loại:Thị trấn Bulgaria Thể loại:Khởi đầu năm 1868
Jerzy Popiełuszko
Jerzy Popiełuszko (14 tháng 9 năm 1947- 19 tháng 10 năm 1984), là một linh mục Công giáo người Ba Lan, người đã cộng tác với phe đối lập là Công đoàn Đoàn kết (Solidarność) trong việc đấu tranh chống độc tài và đòi dân chủ tại Ba Lan thời quốc gia này ở chế độ cộng sản. Ông đã bị ám sát vào năm 1984 bởi Cơ quan Tình báo và An ninh Nội địa Ba Lan (Służba Bezpieczeństwa). Ông đã được công nhận như là một vị tử đạo của Giáo hội Công giáo Rôma, và được tuyên chân phước vào ngày 6 tháng 6 năm 2010 bởi Hồng y Angelo Amato, thay mặt Giáo hoàng Biển Đức XVI. Tiến trình tuyên thánh cho ông đang được xúc tiến và cần một phép lạ nhờ lời cầu bầu của ông.
Thiếu thời và tu tập
Jerzy Popiełuszko sinh ngày 14 tháng 9 năm 1947 trong một gia đình nông dân Công giáo tại miền đông Ba Lan. Năm 1965, sau khi tốt nghiệp phổ thông, Jerzy được chọn vào học tại một chủng viện ở thủ đô Warszawa. Ngày 28 tháng 5 năm 1972, thầy Jerzy Popiełuszko được Hồng y Stefan Wyszynsk, khi đó là Tổng giám mục Warszawa, truyền chức linh mục. Và sau đó vị linh mục trẻ này được giao đảm trách nhiều công việc mục vụ khác nhau. Tháng 8 năm 1980, Công đoàn Đoàn kết bắt đầu tổ chức đình công đòi tăng lương, phản đối các chính sách về chính trị, kinh tế, xã hội bất công và biểu tình chống độc tài và đòi dân chủ lan rộng tại Ba Lan. Trong những ngày đó, linh mục Popiełuszko đã được tòa tổng giám mục cử đến làm chỗ dựa tinh thần cho các công nhân theo như thỉnh nguyện của họ.
Cộng tác với Công đoàn Đoàn kết
Ngày 13 tháng 12 năm 1981, chính quyền cộng sản Ba Lan ban hành thiết quân luật và bắt đầu chiến dịch sách nhiễu, bắt bớ, xử án nhiều thành viên của Công đoàn Đoàn kết. Linh mục Popiełuszko thường tham gia các vụ xử án để an ủi, nâng đỡ và khích lệ những người bị xử cũng như thân nhân, là điểm tựa cho chính những nạn nhân đó và cả gia đình của họ, ông cử hành thánh lễ cầu nguyện cho các nạn nhân bị giam giữ, gia đình của họ và cho đất nước Ba Lan.
Vào thời điểm cao trào cuộc xung đột giữa công nhân Công đoàn Đoàn kết với chính quyền cộng sản, ông trở thành một trong những linh mục được hâm mộ và kính trọng nhất tại Ba Lan. Vì thế, chính quyền cộng sản rắp tâm trù dập ông bằng nhiều hình thức. Chẳng hạn như báo chí của chế độ ra sức thóa mạ ông, công an nhiều lần tra hỏi, khám xét nhà và ngụy tạo bằng chứng, tố cáo là ông tàng trữ chất nổ và mực in. Rồi ông bị quy tội vi phạm các điều 58 và 194 bộ Luật hình sự Cộng hòa Nhân dân Ba Lan với tội danh "lạm dụng tự do tôn giáo để xuyên tạc chính quyền, chống phá nhà nước".
Bị ám sát
Vào mùa thu năm 1983, tướng Wojciech Jaruzelski, thủ tướng Ba Lan khi đó, gửi Hồng y Józef Glemp cũng là tổng giám mục Warszawa khi đó, một danh sách gồm 60 linh mục được cho là những linh mục cực đoan và muốn hồng y buộc những linh mục đó phải im lặng. Linh mục Popiełuszko là một trong những người đứng đầu danh sách đó. Tuy nhiên, chính quyền đã không nhận được kết quả như họ mong đợi.
Một tai nạn xe hơi đã được lên kế hoạch để ám sát linh mục Jerzy Popieluszko vào ngày 13 tháng 10 năm 1984 nhưng ông may mắn thoát được. Kế hoạch đó được chuyển sang ngày 19 tháng 10 năm 1984. Sự việc là ngày hôm đó, linh mục Jerzy Popiełuszko bị mật vụ của chính quyền chặn xe trên đường về Warszawa sau khi dâng thánh lễ tại một nhà thờ ở ngoại ô thành phố. Theo điều tra, ông bị ba công an là Grzegorz Piotrowski, Leszek Pekala và Waldemar Chmielewski bắt cóc, trói và đánh đập dã man trong chiếc xe hơi. Sau đó, ông bị buộc chân vào một tảng đá và vứt xuống đập chứa nước Vistula gần Wrocławek. Mãi tới ngày 30 tháng 10, người ta mới tìm được xác ông. Khám nghiệm tử thi cho thấy trước khi chết, ông bị tra tấn dã man. Cái chết của linh mục Popiełuszko đã gợi nên một nỗi thương tiếc, xúc động lớn trên toàn đất nước Ba Lan. Đã có khoảng 250.000 người tham dự thánh lễ an táng của ông, trong đó có Lech Walesa, người đứng đầu Công đoàn Đoàn kết.
Chú thích
Thể loại:Người chống cộng Ba Lan
Thể loại:Người ủng hộ bất bạo động
Saint Martin
18.06667°N, -63.05°W nhỏ|phải|Đảo Saint Martin Saint Martin là một hòn đảo nhiệt đới, nằm về phía bắc biển Caribê, cách Puerto Rico khoảng 300 km về phía đông. Diện tích toàn đảo là 87 km² được chia theo tỷ lệ 60/40 giữa Pháp (53 km²) và Vương quốc Hà Lan (34 km²);. Đây là hòn đảo trên biển nhỏ nhất được chia đôi bởi hai quốc gia. Nửa phía nam thuộc Hà Lan được gọi là Sint Maarten và là một trong bốn quốc gia cấu thành của Vương quốc Hà Lan. Nửa phía bắc thuộc Pháp gọi là Collectivité de Saint-Martin (Cộng đồng Saint Martin) và là một lãnh thổ hải ngoại của Pháp. Ngày 1 tháng 1 năm 2007 dân số của toàn bộ hòn đảo là 74.852 người, 38.927 người sống ở phần thuộc Hà Lan, và 35.925 ở phần thuộc Pháp.
Vào ngày 23 tháng 3 năm 1648, Pháp và Cộng hòa Hà Lan đã đồng ý phân chia đảo giữa hai quốc gia với việc ký kết Hiệp ước Concordia. Mặc dù một bên sử dụng tiếng Pháp, một bên sử dụng tiếng Hà Lan và tiếng Anh nhưng một ngôn ngữ địa phương được nói trên cả hai mặt của hòn đảo.
Chú thích
Thể loại:Vùng phân chia  Thể loại:Đảo quốc tế Thể loại:Quần đảo Leeward Thể loại:Bãi biển khỏa thân
Huperzia subulata
Huperzia subulata là một loài thực vật có mạch trong Họ Thạch tùng. Loài này được (Desv. ex Poir.) Holub mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.
Liên kết ngoài
Thể loại:Huperzia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1985
Psaenythia scalae
Tham khảo
Thể loại:Psaenythia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1921
Acmella ciliata
Acmella ciliata là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Kunth) Cass. mô tả khoa học đầu tiên năm 1822.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acmella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1822
Cockerelliella dehradunensis
Cockerelliella dehradunensis được Jesudasan & David miêu tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Tham khảo
Thể loại:Cockerelliella
Eria arunachalensis
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Dušejov
Dušejov là một làng thuộc huyện Jihlava, vùng Vysočina, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Làng ở huyện Jihlava
Euxoa abdita
Euxoa abdita là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Euxoa
Teyloides
Teyloides là một chi nhện trong họ Nemesiidae.
Teyloides được miêu tả năm 1985 bởi Main.
Soort
Teyloides có các loài sau:
Tham khảo
Thể loại:Nemesiidae
Medicago monantha
Medicago monantha là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (C.A.Mey.) Trautv. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Linh lăng
Vibonati
Vibonati là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Vibonati có diện tích km2, dân số là người (thời điểm ngày).
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Salerno Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Campania
Dichelia
Dichelia là một chi bướm đêm thuộc tông Archipini, họ Tortricidae.
Tham khảo
Thể loại:Archipini
Stetteldorf am Wagram
Stetteldorf am Wagram là một thị trấn ở huyện Korneuburg thuộc bang Niederösterreich nước Áo. Đô thị có diện tích 25,74 km², dân số năm 2001 là 1021 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị của Niederösterreich
Phyllanthus mananarensis
Phyllanthus mananarensis là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được Leandri miêu tả khoa học đầu tiên năm 1957.
Trĩ hoàng đế
Trĩ hoàng đế (Syrmaticus reevesii) là một loài chim trong họ Phasianidae.
Phyllanthus mananarensis
Liên kết ngoài
M Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1957
Trĩ hoàng đế
Liên kết ngoài
R Thể loại:Chim Trung Quốc Thể loại:Động vật được mô tả năm 1829
Oxathres scriptus
Oxathres scriptus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Oxathres
Dicranoweisia alpina
Dicranoweisia alpina là một loài rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được Mitt. Paris mô tả khoa học đầu tiên năm 1896.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dicranoweisia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1896
Microsteira argyrophylla
Microsteira argyrophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Malpighiaceae. Loài này được (A. Juss.) Dubard & Dop mô tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Liên kết ngoài
Thể loại:Microsteira Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1908
Geranomyia advena
Geranomyia advena là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Geranomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Australasia
Psaenythia scutellaris
Psaenythia scutellaris là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1921.
Tham khảo
Thể loại:Psaenythia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1921
Neemuch (huyện)
Huyện Neemuch là một huyện thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ. Thủ phủ huyện Neemuch đóng ở Neemuch. Huyện Neemuch có diện tích 4267 ki lô mét vuông. Đến thời điểm năm 2001, huyện Neemuch có dân số 725457 người.
Tham khảo
Thể loại:Madhya Pradesh Thể loại:Huyện của Ấn Độ
Teyloides bakeri
Teyloides bakeri là một loài nhện trong họ Nemesiidae.
Teyloides bakeri được miêu tả năm 1985 bởi Main.
Tham khảo
Thể loại:Teyloides
Acmella darwinii
Acmella darwinii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (D.M.Porter) R.K.Jansen mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acmella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1985
Crenidorsum binkae
Crenidorsum binkae là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.
Crenidorsum binkae được Jesudasan & David miêu tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Tham khảo
Thể loại:Crenidorsum
Diethylcarbamazine
Diethylcarbamazine (DEC) là một loại thuốc được sử dụng trong điều trị nhiễm giun chỉ bao gồm nhiễm giun chỉ bạch huyết, bạch cầu ưa eosin phổi, và bệnh loét. chúng cũng có thể được sử dụng để phòng ngừa bệnh loét ở những người có nguy cơ cao mắc bệnh. Thuốc này cũng có thể được sử dụng để điều trị cho bệnh onchocerciasis (bệnh mù sông), dù vậy nhưng invermectin được ưa chuộng hơn. Thuốc được dùng qua đường uống.
Các tác dụng phụ thường gặp có thể kể đến như ngứa, sưng mặt, đau đầu và cảm thấy mệt mỏi. Các tác dụng phụ khác có thể có như mất thị lực và chóng mặt. Đây là một phương pháp điều trị được khuyến cáo trong thai kỳ và có vẻ an toàn cho em bé.. Tuy vậy, Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo nên đợi cho đến sau khi mang thai để điều trị khi khả thi. Dược phẩm này được làm từ piperazine.
Diethylcarbamazine được phát hiện vào năm 1947. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển ít hơn 0,01 USD / liều. Chúng không có sẵn để mua tại Hoa Kỳ nhưng có thể được lấy từ Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật.
Chú thích
Thể loại:Thuốc thiết yếu của WHO Thể loại:Thuốc chống giun sán Thể loại:RTT
Novi Velia
Novi Velia là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Novi Velia có diện tích km2, dân số là người (thời điểm ngày).
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Salerno Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Campania
Tam quốc diễn nghĩa
Tam quốc diễn nghĩa (giản thể: 三国演义; phồn thể: 三國演義, Pinyin: sān guó yǎn yì), nguyên tên là Tam quốc chí thông tục diễn nghĩa, là một cuốn tiểu thuyết dã sử về Lịch sử Trung Quốc được nhà văn La Quán Trung viết vào thế kỷ 14. Tiểu thuyết có nội dung kể về một thời kỳ hỗn loạn trong lịch sử Trung Hoa là thời Tam Quốc (190–280) với 120 chương hồi, theo phương pháp bảy phần thực, ba phần hư (bảy phần thực tế, ba phần hư cấu). Tiểu thuyết này được xem là một tác phẩm văn học kinh điển, và là một trong Tứ đại danh tác của văn học Trung Quốc.
Nguồn gốc
Tam quốc diễn nghĩa về phương diện biên soạn chủ yếu là công lao của La Quán Trung, nhưng thực ra bộ tiểu thuyết này trước sau đã trải qua một quá trình tập thể sáng tác lâu dài của rất nhiều người.
Truyện Tam quốc của La Quán Trung so với bản truyện kể của đời nhà Nguyên, đại khái có mấy đặc điểm như sau:
Nói tóm lại, La Quán Trung đã đem những phần phong phú trong truyện Tam quốc mà nhân dân quần chúng và những nghệ nhân kể chuyện đã sáng tác ra, nâng cao lên thành một tác phẩm văn học lớn lao nổi tiếng.
Cốt truyện
Một trong những thành công lớn nhất của Tam quốc diễn nghĩa là tính chất quy mô, hoành tráng của cốt truyện và nhân vật. Do vậy mà phần sau đây chỉ cố gắng tóm tắt hết sức sơ lược toàn bộ truyện theo những nét chính yếu mà không đi vào chi tiết nhân vật và sự kiện:
Nhà Đông Hán suy yếu
thumb|220px|left|Một hình minh họa cảnh Kết nghĩa vườn đào của bản Tam quốc diễn nghĩa được in vào thời [[nhà Minh năm 1591, thuộc bộ sưu tập của Đại học Bắc Kinh.]] Truyện lấy bối cảnh vào thời kỳ suy vi của nhà Hán khi mà những hoàng đế cuối cùng của triều đại này quá tin dùng giới hoạn quan mà gạt bỏ những bề tôi trung trực. Triều chính ngày càng bê tha, hư nát, khiến kinh tế khủng hoảng và đời sống người dân trở nên cơ cực. Đến đời Hán Linh Đế, loạn giặc Khăn Vàng nổ ra do Trương Giác, một người đã học được nhiều ma thuật và bùa phép chữa bệnh, cầm đầu. Sau đó là cuộc hội ngộ giữa ba nhân vật Lưu Bị, Quan Vũ và Trương Phi, cả ba người đều muốn dẹp loạn yên dân nên đã kết nghĩa huynh đệ với nhau ở vườn đào.
Tin sinh học
Tin sinh học (bioinformatics) là một lĩnh vực khoa học sử dụng các công nghệ của các ngành toán học ứng dụng, tin học, thống kê, khoa học máy tính, trí tuệ nhân tạo, hóa học và hóa sinh (biochemistry) để giải quyết các vấn đề sinh học. Một thuật ngữ thường được dùng thay thế cho tin sinh học là sinh học tính toán (computational biology). Tuy nhiên, tin sinh học thiên về việc phát triển các giải thuật, lý thuyết và các kĩ thuật thống kê và tính toán để giải quyết các bài toán bắt nguồn từ nhu cầu quản lý và phân tích dữ liệu sinh học. Trong khi đó, sinh học tính toán thiên về kiểm định các giả thuyết (hypothesis) được đặt ra của một vấn đề trong sinh học nhờ máy tính thực nghiệm trên dữ liệu mô phỏng, với mục đích chính là phát hiện và nâng cao tri thức về sinh học (ví dụ: dự đoán mối quan hệ tương tác giữa các protein, dự đoán cấu trúc bậc 2 phân tử của protein, v.v.).
Tam quốc diễn nghĩa
Nhà Đông Hán suy yếu
Hà Tiến chỉ huy các quan đại thần đi trấn áp chẳng mấy chốc dập tắt được cuộc khởi nghĩa Khăn Vàng. Nhờ là anh rể vua, ông được nhậm chức đại tướng quân của triều đình. Sau khi Hán Linh Đế mất, Hà Tiến lập con trưởng của vua là Hán Thiếu Đế lên kế vị. Lúc đó ông có mâu thuẫn với bọn hoạn quan Thập thường thị nên muốn trừ bỏ bọn chúng. Thủ hạ của Hà Tiến là Viên Thiệu khuyên ông kêu gọi quân các trấn trên cả nước vào Lạc Dương diệt hoạn quan, Tiến nghe theo ngay. Khi mà mưu đồ diệt hoạn quan của Hà Tiến chưa thành thì ông lại mắc mưu của đám hoạn quan, bị chúng lừa vào cung Trường Lạc và giết chết. Ngay sau đó các đại thần do Viên Thiệu, Tào Tháo cầm đầu đem quân vào cung giết sạch đám hoạn quan này.
Tin sinh học
Do đó, các nghiên cứu trong ngành sinh học tính toán (computational biology) thường trùng lặp với sinh học hệ thống (systems biology). Những lĩnh vực nghiên cứu chính của nó bao gồm bắt cặp trình tự (sequence alignment), bắt cặp cấu trúc protein (protein structural alignment), dự đoán cấu trúc protein (protein structure prediction), dự đoán biểu hiện gene (gene expression) và tương tác protein - protein (protein-protein interactions), và mô hình hóa quá trình tiến hoá. Thuật ngữ tin sinh học và sinh học tính toán thường được dùng hoán đổi cho nhau, mặc dù cái trước, nói một cách nghiêm túc, là tập con của cái sau. Những mối quan tâm chính trong các dự án tin sinh học và sinh học tính toán là việc sử dụng các công cụ toán học để trích rút các thông tin hữu ích từ các dữ liệu hỗn độn được thu nhận từ các kĩ thuật sinh học với lưu lượng mức độ lớn. (Lĩnh vực khai phá dữ liệu (data mining) trùng lắp với sinh học tính toán về phương diện này.) Những bài toán đặc trưng trong sinh học tính toán bao gồm việc lắp ráp (assembly) những trình tự DNA chất lượng cao từ các đoạn ngắn DNA được thu nhận từ kỹ thuật xác định trình tự DNA (shotgun sequencing), và việc dự đoán quy luật điều hòa gene (gene regulation) với dữ liệu từ các mRNA, microarray hay khối phổ (mass spectrometry).
Otophryne pyburni
Otophryne pyburni là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Nó được tìm thấy ở Brasil, Colombia, Guyane thuộc Pháp, Guyana, Suriname, và Venezuela. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Tin sinh học
nhỏ|phải|150px|Lý giải những thông tin thu được từ các nguồn cơ sở dữ liệu khổng lồ về DNA chỉ là một trong nhiều bài toán mà các nhà tin sinh học phải giải quyết
Tam quốc diễn nghĩa
Nhà Đông Hán suy yếu
Trong số các quan lại nhận lệnh Hà Tiến để vào kinh diệt hoạn quan có Đổng Trác là thứ sử Tây Lương. Đổng Trác nhân cơ hội cả Hà Tiến và đám hoạn quan đều đã chết, liền vào Lạc Dương làm loạn triều đình. Ông ta phế truất Hán Thiếu Đế và lập Trần Lưu Vương lên làm hoàng đế, rồi tự phong mình làm tướng quốc, thâu tóm triều chính. Chỉ mỗi thứ sử Tinh Châu Đinh Nguyên là dám phản đối sự lộng quyền của Trác, nhưng Trác không thể hại được ông do Đinh Nguyên có người con nuôi là Lã Bố rất dũng mãnh, hộ vệ. Tuy nhiên, Đổng Trác dùng kế mua chuộc Lã Bố, sai Lý Túc đem tặng cho Lã Bố vàng bạc và con ngựa Xích Thố của mình. Lã Bố nổi lòng tham, làm phản giết Đinh Nguyên ngay trong đêm hôm đó để quay sang quy phục Đổng Trác.
Otophryne pyburni
Liên kết ngoài
Thể loại:Otophryne Thể loại:Động vật lưỡng cư Brasil Thể loại:Động vật lưỡng cư Colombia Thể loại:Động vật lưỡng cư Guyane thuộc Pháp Thể loại:Động vật lưỡng cư Guyana Thể loại:Động vật lưỡng cư Suriname Thể loại:Động vật lưỡng cư Venezuela
Tam quốc diễn nghĩa
Cái chết của Đổng Trác và sự nổi dậy của Lý Thôi-Quách Dĩ
thumb|Hình ảnh Tam anh chiến Lã Bố được khắc họa trên một bức tranh hành lang dài ở [[Di hòa viên, mô tả cảnh một mình Lã Bố chiến đấu với ba anh em Lưu Bị.]] Hành vi tàn bạo, lộng quyền của Đổng Trác khiến các chư hầu vô cùng phẫn nộ, họ hội quân với Viên Thiệu để cùng diệt Đổng Trác. Lưu Bị, Quan Vũ và Trương Phi cũng đi theo liên quân diệt gian tặc. Lã Bố thường xuyên được Đổng Trác sai đi trấn áp, từng một mình giao chiến với cả ba anh em Lưu Bị, nhưng liên tục thất bại. Sau nhiều chiến thắng liên tiếp, liên quân Viên Thiệu tiến thẳng đến Lạc Dương. Đổng Trác hoảng sợ, liền bắt vua Hán dời đô về Trường An lánh nạn.
Tin sinh học
Phân tích trình tự
Bài chính: Bắt cặp trình tự, CSDL trình tự
Tam quốc diễn nghĩa
Cái chết của Đổng Trác và sự nổi dậy của Lý Thôi-Quách Dĩ
Trong thời kì Đổng Trác nắm quyền, vẫn còn nhiều trung thần như Vương Doãn luôn tìm cách diệt trừ Trác. Một lần, Vương Doãn đã sử dụng liên hoàn kế, ban đầu hứa gả con gái Điêu Thuyền cho Lã Bố, nhưng sau đó lại dâng cho Đổng Trác, khiến Lã Bố tức giận chất vấn Vương Doãn. Vương Doãn nói thác rằng Trác muốn giữ Điêu Thuyền trước để chọn ngày tốt mà gả lại cho Bố, nhưng sau đó Bố thấy Trác ăn ngủ với Điêu Thuyền như vợ chồng thì vô cùng tức giận. Có lần Lã Bố nhân lúc Đổng Trác đang cùng vua Hán bàn chính sự, lén tới đình Phượng Nghi để gặp Điêu Thuyền. Điêu Thuyền nghe lời Vương Doãn, đã nói khích vài câu để ly gián Đổng Trác với Lã Bố. Khi Đổng Trác về điện, thấy Lã Bố đang ôm Điêu Thuyền, nổi giận ném long kích vào Lã Bố nhưng ông đã may mắn tránh được. Từ đó, Lã Bố hận thù Đổng Trác, Vương Doãn thấy vậy liền nói khích ông nhiều hơn, khiến Lã Bố càng quyết tâm giết Đổng Trác để trả thù. Cả hai đã bày mưu lừa Đổng Trác vào kinh thành để rồi đích thân Lã Bố vác họa kích lao đến đâm chết ông.
Tin sinh học
Phân tích trình tự
Kể từ khi bộ gene của Phage Φ-X174 được xác định trình tự (1977) cho đến nay, trình tự DNA của rất nhiều loài sinh vật đã được lưu trữ trong các ngân hàng cơ sở dữ liệu gene. Những dữ liệu này sẽ được phân tích để tìm ra những gene cấu trúc (gene mã hoá cho một protein nào đó), cũng như tìm ra quy luật của những trình tự tương đồng giữa các protein). Việc so sánh các gene trong cùng một loài hay giữa các loài khác nhau có thể cho thấy sự tương đồng về chức năng của protein, hay mối quan hệ phát sinh chủng loài giữa những loài này (thể hiện trên cây phát sinh chủng loài (phylogenetic tree)). Với sự tăng trưởng khổng lồ của dữ liệu loại này, việc phân tích trình tự DNA một cách thủ công trở nên không thể thực hiện nổi.
Ngày nay, các chương trình máy tính được sử dụng để giúp tìm các trình tự tương đồng trong bản đồ gen (genome) của hàng loạt sinh vật, với số lượng nucleotide trong trình tự lên đến hàng tỉ. Những chương trình này có thể tìm kiếm những trình tự DNA không giống nhau hoàn toàn do các đột biến nucleotide (thay thế, mất hay thêm các gốc base). Những giải thuật bắt cặp trình tự (sequence alignment) cũng được áp dụng ngay cả trong quá trình xác định trình tự DNA, là kỹ thuật xác định trình tự đoạn nhỏ (shotgun sequencing). (Kỹ thuật này đã được công ty Celera Genomics sử dụng để xác định trình tự genome của vi khuẩn Haemophilus influenza.) Kỹ thuật xác định trình tự hiện nay không thể tiến hành với cả đoạn trình tự DNA lớn (cỡ vài chục nghìn nucleotide trở lên) nên người ta sử dụng xác định trình tự nhỏ để giải mã hàng nghìn đoạn trình tự với kích thước khoảng 600 - 800 nucleotide. Sau đó, những đoạn trình tự nhỏ này sẽ được sắp xếp thứ tự và nối lại với nhau (thông qua việc bắt cặp trình tự ở những đầu gối lên nhau (overlap)) tạo thành một trình tự genome hoàn chỉnh.
Tam quốc diễn nghĩa
Cái chết của Đổng Trác và sự nổi dậy của Lý Thôi-Quách Dĩ
Không lâu sau khi Đổng Trác bị giết chết, các thuộc hạ của hắn là Lý Thôi và Quách Dĩ cùng nhau nổi dậy làm loạn, báo thù cho chủ sau khi bọn chúng không được Vương Doãn xá tội. Lã Bố chống cự không nổi bèn bỏ thành mà chạy. Chẳng bao lâu sau, bọn Thôi, Dĩ chiếm được Trường An, giết được Vương Doãn, rồi nắm vua Hiến Đế thay Đổng Trác. Vua Hán không chịu nổi sự quản thúc của chúng, bèn liên kết với chư hầu ở Tây Lương là Mã Đằng, Hàn Toại, âm mưu đem quân vào Trường An tiêu diệt bọn Lý Thôi, nhưng thất bại nặng nề. Cả hai may mắn chạy thoát nạn.
Tin sinh học
Phân tích trình tự
Kỹ thuật xác định trình tự đoạn nhỏ tạo ra chuỗi dữ liệu một cách nhanh chóng, nhưng nhiệm vụ sắp xếp lại các mảnh DNA có thể là khá phức tạp cho các genome lớn. Trong trường hợp dự án bản đồ gen người (Human Genome Project), các nhà tin sinh học phải mất cả hàng tháng đồng thời sử dụng hàng loạt siêu máy tính (các máy DEC Alpha ra đời năm 2000) để sắp xếp đúng trình tự ngắn lại. Xác định trình tự đoạn nhỏ là kỹ thuật ưu tiên sử dụng trong hầu hết các dự án giải mã genome hiện nay và giải thuật lắp ráp genome (genome assembly algorithms) là một trong những lĩnh vực nóng của tin sinh học.
Tam quốc diễn nghĩa
Liên minh chư hầu tan rã
nhỏ|173px|trái|Lã Bố biểu diễn bắn kích viên môn cứu Lưu Bị, ảnh minh họa đời [[nhà Thanh.]] Trong lúc đó, các chư hầu trong liên quân chống Đổng Trác như Tào Tháo và Viên Thiệu lại lục đục với nhau. Tôn Kiên, cha của Tôn Sách và Tôn Quyền, lợi dụng lúc lộn xộn, đã lấy được ngọc tỷ truyền quốc rồi bỏ trốn về Giang Đông. Viên Thiệu nghi ngờ, lệnh cho thái thú Lưu Biểu ở Kinh Châu đem quân đánh úp Tôn Kiên để đòi lại ngọc tỉ. Từ đó Tôn Kiên hận thù Lưu Biểu, không lâu sau dẫn quân đánh Kinh Châu báo thù nhưng bị Lưu Biểu đánh bại, bản thân ông cũng bị tử trận. Con của Tôn Kiên là Tôn Sách phải đem ngọc tỷ cùng các tướng dưới trướng bỏ Giang Đông, chạy sang Hoài Nam nương nhờ Viên Thuật. Lúc đó liên quân chống Đổng Trác đã bị tan rã, các chư hầu quay về địa phương của mình và bắt đầu giao chiến với nhau. Nhiều anh hùng như Tào Tháo và Lưu Bị, mặc dù chưa chính thức được ban tước và quân, cũng bắt đầu xây dựng lực lượng riêng.
Tin sinh học
Phân tích trình tự
Một khía cạnh khác của tin sinh học trong việc phân tích trình tự là việc tìm kiếm tự động các gen và những trình tự điều khiển bên trong một genome. Không phải là tất cả nucleotides bên trong một genome đều là gene. Phần lớn các DNA bên trong genome của các sinh vật bậc cao là các đoạn DNA không phục vụ cho một nhiệm vụ cụ thể nào (hoặc do khoa học hiện nay chưa nhận ra) được gọi là những đoạn DNA rác (junk DNA). Tin sinh học còn giúp kết nối dữ liệu giữa các dự án genomics và proteomics, ví dụ việc sử dụng trình tự DNA để nhận dạng protein.
Xem thêm: phân tích trình tự, công cụ định danh chuỗi (sequence profiling tool), trình tự motif.
Chỉ định Genome
Bài chính: Tìm kiếm gene
Về phía lĩnh vực gen chuyên về nghiên cứu bản đồ gen (genomics), annotation là quá trình đánh dấu các gen và các đặc tính sinh học (biological features) khác trong một chuỗi DNA. Hệ thống phần mềm làm nhiệm vụ "genome annotation" đầu tiên đã được thiết kế vào năm 1995 bởi Owen White, anh thuộc nhóm đảm nhiệm việc sắp xếp trình tự và phân tích bản đồ gen đầu tiên của các sinh vật tự do ('free-living organism) để giải mã, khuẩn Haemophilus influenzae. Dr. White đã xây dựng hệ thống phần mềm này để tìm kiếm các gen (nằm trong chuỗi DNA nhằm nhiệm vụ mã hóa các proteine), RNA chuyển vận (transfer RNA), và các chức năng khác, và để tạo các chức năng đầu tiên cho các gen đó. Hầu hết các hệ thống genome annotation hiện nay đều hoạt động tương tự, nhưng các chương trình nhằm để phân tích lãnh vực nghiên cứu bản đồ gen DNA (genomic DNA) thì thường xuyên thay đổi và được cải tiến. Hệ thống Ensembl là hệ thống genome annotation pipeline cho bản đồ gen người được phát triển bởi Ewan Birney tại viện Sanger (The Sanger Institute) gần Cambridge, Anh.
Dò tìm đột biến và SNP
Rất nhiều các nghiên cứu xác định trình tự (sequencing) hiện nay là nhằm tìm ra các đột biến điểm (point mutation) xảy ra trên các gene khác nhau trong ung thư. Tập sơ khởi (sheer volume) các dữ liệu được tạo ra đòi hỏi các hệ thống tự động đọc những dữ liệu kiểu chuỗi này (sequence data), rồi so sánh trình tự kết quả với các trình tự đã biết trên genome người, bao gồm cả những điểm đa hình trên tế bào dòng tinh (germline) đã biết.
Những hệ thống oligonucleotide microarray, bao gồm những hệ thống dùng để phát hiện điểm đa hình đơn nucleotide (single nucleotide polymorphism) hoặc khảo sát tính dị biệt so sánh genome (comparative genomic hybridization), với khả năng cho phép nghiên cứu đồng thời hàng trăm ngàn vị trí trên toàn bản đồ gen đang được sử dụng để xác định những đột biến thêm và mất đoạn nhiễm sắc thể trong quá trình hình thành ung thư. Mô hình chuỗi Markov ẩn (Hidden Markov Model) và phương pháp phân tích điểm thay đổi (change-point analysis) đang được phát triển để có thể suy ra số lượng thực của những thay đổi từ các dữ liệu hỗn độn (noisy data). Các phương pháp tiếp cận thông tin vẫn đang được phát triển để có thể phát hiện những thương tổn DNA đã trùng hợp xảy ra trên nhiều dạng ung thư.
Phân loại học phân tử
Sinh học tiến hoá (Evolutionary biology) là ngành học nghiên cứu tổ tiên, hậu duệ cũng như quá trình phát triển của các chủng loài theo thời gian. Những phát triển gần đây trong lĩnh vực xác định trình tự gen và sự phổ biến các máy tính tốc độ cao cho phép các nhà nghiên cứu theo dõi sự tiến hoá của các loài dựa trên những thay đổi trong trình tự DNA. Tiến hóa học máy tính (Computational Evolutionary Biology, CEB) đã ra đời trước kỷ nguyên hệ gene học (genomics) nghiên cứu xây dựng các mô hình tính toán quần thể và sự biến thiên của chúng theo thời gian.
Tiếp cận vấn đề theo chiều hướng ngược lại với CEB --- thay vì sử dụng các chương trình máy tính để điều tra quá trình tiến hoá, lĩnh vực giải thuật di truyền (genetic algorithm) tìm cách tối ưu hóa những chương trình máy tính thông qua các nguyên lý tiến hoá (evolutionary principles).
Bảo tồn đa dạng sinh học
Tin sinh học thường áp dụng trong lĩnh vực bảo tồn đa dạng sinh học (biodiversity). Thông tin quan trọng nhất được thu thập chính là tên, miêu tả, sự phân bố, trạng thái và kích thước dân số của các chủng loài (species), nhu cầu thói quen (habitat) và cách mà mỗi tổ chức tương tác với các chủng loài khác. Thông tin này được lưu trữ vào trong cơ sở dữ liệu các máy tính, được truy xuất bởi các chương trình phần mềm để tìm kiếm, hiển thị, phân tích các thông tin đó một cách tự động, và quan trọng nhất, là để giao tiếp được với con người, đặc biệt qua internet. Các chuỗi DNA của các loài sắp tuyệt chủng có thể được bảo quản, và tên cùng miêu tả của mỗi loài đang bị giam giữ được lưu lại để có thể cho phép truy xuất tối đa đến các thông tin cần cho việc bảo tồn đa dạng sinh học.
Một ví dụ của ứng dụng này là dự án Species 2000. Nó là một dự án nghiên cứu toàn cầu dựa vào internet để giúp cung cấp thông tin về mỗi chủng loài được biết đến của cây, động vật, nấm (fungus), và vi khuẩn (microbe) còn tồn tại để làm nền tảng cho việc nghiên cứu đa dạng sinh học toàn cầu. Bất cứ ai trên thế giới cũng có thể tìm thấy lượng lớn thông tin về bất kì chủng loài nào từ các cơ sở dữ liệu cung cấp.
Mức độ biểu hiện gene
Nhà sinh học phân tử có thể đánh giá mức độ biểu hiện của một gene bằng cách xác định lượng mRNA được tạo ra từ gene đó thông qua các kỹ thuật như microarray, EST (expressed sequence tag), SAGE (Serial Analysis of Gene Expression), MPSS (massively parallel signature sequencing), hay khối phổ (định lượng protein). Tất cả những kĩ thuật trên đều tạo ra những dữ liệu chứa thông tin nhiễu (noise-prone) làm việc tính toán, phân tích trở nên phức tạp. Yêu cầu thực tế đó đã cho ra đời một lĩnh vực mới trong sinh học tính toán là phát triển các công cụ thống kê để lọc tín hiệu xác đáng khỏi thông tin nhiễu trong những nghiên cứu biểu hiện gene đa lượng (high-throughput gene expression). Các nghiên cứu này thường dùng để xác định các gene liên quan đến một bệnh lý nhất định, người ta có thể so sánh dữ liệu microarray từ những tế bào bị ung thư với tế bào bình thường để xác định những protein nào được tăng cường hay giảm thiểu do ung thư.
Dữ liệu biểu hiện gene cũng được dùng để nghiên cứu điều hòa gen, người ta có thể so sánh dữ liệu microarray của một sinh vật ở những trạng thái sinh lý khác nhau từ đó kết luận về vài trò của từng gen tham gia vào mỗi trạng thái. Đối với sinh vật đơn bào, ta có thể so sánh các giai đoạn khác nhau của chu kỳ tế bào (cell cycle), hay phản ứng của cơ thể ở những điều kiện stress (stress sốc nhiệt, stress đói dinh dưỡng,.v.v.). Người ta cũng có thể áp dụng giải thuật phân nhóm (clustering algorithms) đối với những dữ liệu biểu hiện để xác định những nhóm gene đồng biểu hiện, hay đơn vị điều hòa (regulon). Những phân tích tiếp theo có thể triển khai theo nhiều hướng, ví dụ phân tích trình tự promoter của những nhóm gene để xác định nhân tố điều hòa chung hoặc sử dụng các công cụ máy tính để dự đoán những promoter liên quan đến cơ chế điều hòa từng nhóm gene (tham khảo ).
Nhận diện protein
Bài chính: Nhận diện chuỗi polypeptide
Protein microarray và hệ thống khối phổ cao năng (high throughput mass spectrometry) có thể cung cấp hình ảnh (snapshot) tổng thể của các protein hiện có trong một mẫu sinh học (biological sample). Các ứng dụng tin sinh học có liên quan rất nhiều đến việc lý giải các dữ liệu thu được từ những hệ thống này. Đối với protein microarray, những nhà tin sinh học cần chuyển kiểm tra dữ liệu mRNA gắn trên array. Trong khi đó, những vấn đề tin sinh học liên quan đến việc so trùng (matching) dữ liệu khối phổ với cơ sở dữ liệu về trình tự protein.
Dự đoán cấu trúc protein
Bài chính: Dự đoán cấu trúc protein
Tam quốc diễn nghĩa
Liên minh chư hầu tan rã
Tào Tháo cho đón cha mình từ quê nhà tới căn cứ của mình, có đi qua nghỉ đêm ở Từ Châu. Thứ sử Từ Châu là Đào Khiêm lệnh cho bộ tướng Trương Khải tiếp tục hộ tống ông ta về chỗ Tào Tháo. Nhưng Trương Khải thấy cha Tào Tháo mang nhiều vàng bạc của cải nên nổi lòng tham, đã giết ông ta trong đêm để cướp sạch. Tào Tháo nghe tin thì vô cùng tức giận, đem đại quân đánh Từ Châu báo thù. Quân đội của Đào Khiêm yếu thế, phải liên thủ với Lưu Bị lúc đó đang theo Công Tôn Toản, mới đẩy lui được quân Tào. Sau đó, Đào Khiêm ốm chết, Lưu Bị thay Đào Khiêm cai quản Từ Châu.
Tin sinh học
Dự đoán cấu trúc protein
Dự đoán cấu trúc là một ứng dụng quan trọng nữa của tin sinh học. Có thể dễ dàng xác định trình tự amino acid hay còn gọi là cấu trúc bậc một của protein từ trình tự gene mã hóa cho nó. Nhưng, protein chỉ có chức năng vốn có khi nó cuộn gấp thành hình dạng chính xác (nếu điều này xảy ra ta có cấu trúc bậc hai, cấu trúc bậc ba và cấu trúc bậc bốn). Tuy nhiên, sẽ là vô cùng khó khăn nếu chỉ dự đoán các cấu trúc gấp nếp này từ trình tự amino acid. Một số phương pháp dự đoán cấu trúc bằng máy tính hiện đang phát triển.
Một trong các ý tưởng quan trọng trong nghiên cứu tin sinh học là quan điểm tương đồng. Trong một nhánh genomic của tin sinh học, tính tương đồng được sử dụng để dự đoán cấu trúc của gene: nếu biết trình tự và chức năng của gene A và trình tự này tương đồng với trình tự của gene B chưa biết chức năng thì có thể kết luận là A và B có cùng chức năng. Trong nhánh cấu trúc của tin sinh học, tính tương đồng được dùng để xác định những hợp phần quan trọng trong cấu trúc của protein cũng như tương tác của nó với các protein khác. Với kỹ thuật mô phỏng tính tương đồng (homology modelling), thông tin này được dùng để dự đoán cấu trúc của một protein khi đã biết cấu trúc của một protein khác tương đồng với nó. Hiện tại đây là cách dự đoán cấu trúc protein đáng tin cậy nhất.
Tam quốc diễn nghĩa
Liên minh chư hầu tan rã
Sau khi bị Lý Thôi và Quách Dĩ đánh bại, Lã Bố tạm thời chạy trốn, phiêu bạt qua nhiều nơi và nương tựa các chư hầu khác nhau. Sau này, Lã Bố thấy Tào Tháo lơi lỏng phòng bị, nên đã tập hợp quân đội cùng các thuộc hạ như Cao Thuận, Trương Liêu, Tang Bá đánh chiếm địa bàn Duyện Châu. Lã Bố cũng thu phục được mưu sĩ Trần Cung, người vốn muốn theo Tào Tháo nhưng bất mãn trước việc ông ta tàn sát dân Từ Châu khi đánh Đào Khiêm. Với tài túc trí đa mưu, Trần Cung giúp Lã Bố thắng Tào Tháo nhiều trận, thậm chí suýt bắt sống được ông. Tuy nhiên, Lã Bố sau đó đã trúng kế của Tào Tháo nên thất bại trong việc giữ địa bàn, cùng đường đành phải nương nhờ anh em Lưu Bị ở Từ Châu, nhưng phải tạm đóng quân ở quận Tiểu Bái. Tận dụng sự lơ là của Trương Phi khi được Lưu Bị giao việc giữ Từ Châu, Lã Bố bất ngờ đánh úp Từ Châu. Để chuộc lỗi với Lưu Bị, Lã Bố vẫn cho ông ta đóng quân ở Tiểu Bái, nói thác là chỉ muốn thay Trương Phi giữ Từ Châu. Khi Viên Thuật vây đánh căn cứ Tiểu Bái của Lưu Bị, Lã Bố đã bắn kích viên môn cứu ông, buộc Viên Thuật phải giải vây rút về. Tuy nhiên, Lã Bố sau đó lại trở mặt đánh Lưu Bị và chiếm được Tiểu Bái. Lưu Bị phải dẫn quân về hàng Tào Tháo làm thế lực của Tào Tháo càng trở nên lớn mạnh.
Viên Thuật xưng đế
Lúc này ở Hoài Nam, Tôn Sách không muốn ở với Viên Thuật nữa, cùng Trương Chiêu và các thuộc hạ thân tín ra sức tự lập. Tôn Sách lấy cớ đi đánh chư hầu nguy hiểm là Lưu Do để bảo vệ gia quyến, đồng thời để ngọc tỷ lại làm tin. Viên Thuật chấp thuận. Sau khi đánh bại được Lưu Do ở Dương châu, Tôn Sách thừa thắng chinh phục Ngô quận và Cối Kê, đánh bại được các chư hầu Nghiêm Bạch Hổ và Vương Lãng. Nhờ đó Sách chính thức làm chủ Giang Đông, li khai với Viên Thuật và gửi thư yêu cầu ông ta trả lại ngọc tỉ. Viên Thuật thấy Tôn Sách làm phản mình thì vô cùng giận dữ, nên không chịu trả ngọc tỉ. Có ngọc tỉ truyền quốc, Viên Thuật đã tự xưng đế không lâu sau đó, dù nhà Hán vẫn còn. Hành động này của Thuật bị Tào Tháo và các chư hầu xem là tội phản nghịch, nên họ đã cùng liên minh với nhau để đánh ông.
Để đối phó với các chư hầu, Viên Thuật muốn liên minh với Lã Bố, thậm chí cho sứ giả đến xin kết nghĩa thông gia. Nhưng Lã Bố đã khước từ yêu cầu này, quyết định đi theo liên minh các chư hầu để thảo phạt Viên Thuật. Viên Thuật thua to nhiều trận liền, lực lượng trở nên suy yếu, đành phải an phận ở Hoài Nam để cố thủ.
Tào Tháo nắm thiên tử
Quyền lực của Tào Tháo mạnh lên sau khi sở hữu được thiên tử. Ông lấy danh nghĩa giúp Lưu Bị, cất quân chinh phạt Lã Bố ở Từ Châu. Lã Bố thua trận liên tiếp, Tiêu Quan, Tiểu Bái và cả Từ Châu đều thất thủ, cuối cùng bị vây khốn ở Hạ Phì, cùng đường đành xin kết nghĩa thông gia với Viên Thuật để được ông ta gửi quân chi viện. Viên Thuật không tin ông, đòi Lã Bố phải đem con gái mình qua trước rồi mới xuất binh. Do bị quân Tào vây chặt thành, kế hoạch này đã thất bại. Lã Bố sau đó bị các thủ hạ làm phản, trói lại nộp cho Tào Tháo và cuối cùng bị xử tử. Tuy lấy được Từ Châu, Tào Tháo đã không trao lại châu này cho Lưu Bị như đã hứa, mà quyết định giữ ông ta ở lại Hứa Xương để dễ bề kiểm soát.
Tin sinh học
Các hệ thống sinh học kiểu mẫu
Bài chính: sinh học hệ thống
Tam quốc diễn nghĩa
Tào Tháo nắm thiên tử
Khi Tào Tháo nắm vua Hán, trở nên lộng quyền ngang ngược, khi quân phạm thượng. Hán Hiến Đế không cam chịu thân phận đó, lập tức viết một mật chiếu cho Đổng Thừa, khuyên Thừa trừ giặc. Đổng Thừa lập ra hội Nghĩa trạng, tức là hội chống Tào Tháo. Ít lâu sau có bảy người tham dự, trong đó có Mã Đằng và Lưu Bị. Về sau, Mã Đằng về Tây Lương, Lưu Bị về Từ Châu, Đổng Thừa giận họ nên phát bệnh. Khi chữa bệnh cho Đổng Thừa, thái y Cát Bình phát hiện Thừa muốn diệt Tào Tháo, xin tham gia vào Nghĩa trạng. Nhưng ngay sau đó kế hoạch đã bị bại lộ khi người đầy tớ của Đổng Thừa, do bị chủ trách phạt nên oán giận, bí mật tố giác vụ hội Nghĩa trạng cho Tào Tháo biết. Tào Tháo bèn cho bắt Cát Bình đem tra tấn để lấy lời khai nhưng Cát Bình đã tự sát. Sau một hồi điều tra, vụ việc đã bị phát hiện, và cả năm người bọn Đổng Thừa đều bị Tào Tháo tru di.
Tin sinh học
Các hệ thống sinh học kiểu mẫu
Sinh học hệ thống bao gồm việc sử dụng khả năng mô phỏng bằng máy tính (computer simulation) các hệ cơ quan tế bào cellular (như mạng các metabolites và enzyme, chúng bao gồm các metabolism, signal transduction pathways và gene regulatory networks) để có thể phân tích và hiển thị hoá (visualize) việc kết nối phức tạp của các quá trình tế bào này. Sự sống nhân tạo (Artificial life) hay tiến hoá ảo nỗ lực nhằm tìm hiểu quá trình tiến hoá thông qua việc mô phỏng bằng máy tính các dạng sự sống (nhân tạo) đơn giản.
Phân tích hình ảnh mức độ cao
Các kĩ thuật tính toán cũng được dùng để tăng tốc độ hoặc giúp tự động hoàn toàn quá trình xử lý, định lượng và phân tích một lượng lớn các hình ảnh sinh học có chứa-thông-tin-cao. Các hệ thống xử lý ảnh hiện đại tăng cường khả năng quan sát để giúp cho việc tính toán từ một tập lớn và phức tạp các hình ảnh, bằng cách cải tiến độ chính xác, tính khách quan, hay tốc độ. Một hệ thống phân tích được phát triển hoàn thiện có thể hoàn toàn thay thế người quan sát. Trong khi những hệ thống này không chỉ duy nhất phục vụ cho các ảnh liên quan đến sinh học, ứng dụng của chúng đối với các vấn đề sinh học vẫn tiếp tục tìm các giải pháp và là một thách thức, nhằm đưa nhiều ứng dụng xử lý ảnh về cùng thuộc lĩnh vực tin sinh học. Những hệ thống này đang dần trở thành quan trọng đối với cả chẩn đoán và nghiên cứu. Một vài ví dụ là:
Tam quốc diễn nghĩa
Tào Tháo nắm thiên tử
Lưu Bị sau khi tiêu diệt Viên Thuật đã không thu quân về Hứa Đô theo lệnh của Tào Tháo mà giết thái thú Từ Châu là Xa Trụ và đóng quân tại đây để ngầm củng cố thế lực, dù chưa chính thức li khai. Tào Tháo nghi ngờ, đã sai người đem quân tới Từ Châu giám sát Lưu Bị, nhưng họ bị ông bức đuổi về Hứa Đô. Biết Lưu Bị nằm trong hội Nghĩa trạng nên ngay sau khi trừ Đổng Thừa, Tào Tháo dẫn quân đánh Từ Châu, Lưu Bị không chống cự nổi phải chạy sang Viên Thiệu, Trương Phi trốn về Nhữ Nam còn Quan Vũ do cùng đường nên phải tạm hàng Tào Tháo. Về sau, Quan Vũ từ chối mọi chiêu dụ của Tào Tháo, tự mình cưỡi ngựa qua năm ải chém sáu tướng để về với Lưu Bị.
Tin sinh học
Công cụ phần mềm
Một trong các công cụ dùng trong sinh học tính toán (computational biology) nổi tiếng nhất là BLAST, một giải thuật để tìm kiếm những trình tự nucleic acid hoặc protein tương đồng lưu trữ trên các cơ sở dữ liệu. Ba nguồn cơ sở dữ liệu công cộng lớn nhất về trình tự DNA và protein (thường được gọi là ngân hàng gene (ngân hàng cơ sở dữ liệu gene) là NCBI, EMBL và DDBJ.
Tam quốc diễn nghĩa
Chiến tranh Viên-Tào
Viên Thiệu sau khi tiêu diệt được kẻ thù phía bắc của mình là Công Tôn Toản đã trở thành một thế lực quân phiệt hùng mạnh ở Hà Bắc mà ngay cả Tào Tháo cũng phải e ngại. Do đó Lưu Bị sau khi li khai Tào Tháo ban đầu đã quyết định sang Ký Châu với Viên Thiệu để cùng đánh Tào, song do nhận thấy Viên Thiệu không có khả năng bình định thiên hạ nên ông đành bỏ đi. Và trong chiến dịch quân sự đánh Viên Thiệu, Tào Tháo với chiến thuật "lấy ít địch nhiều" cùng tài mưu lược của mình, đã giành được thắng lợi ban đầu ở trận Bạch Mã - Diên Tân và chiến thắng quyết định của Tào Tháo là tại trận Quan Độ. Nỗ lực báo thù của Viên Thiệu sau đó đã bị phá sản hoàn toàn khi ông lại để thua tiếp một trận đánh lớn khác với Tào Tháo ở Thương Đình nên từ đó sức khỏe bắt đầu suy sụp, lực lượng cũng trở nên kiệt quệ.