cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tim Cook
An ninh Mạng
Sau vụ tấn công khủng bố tại San Bernardino, California vào tháng 12 năm 2015, khiến 14 người bị sát hại bởi Rizwan Farook và Tashfeen Malik, Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đã yêu cầu Apple giúp đỡ trong việc "mở khóa" một chiếc iPhone 5C được dùng bởi Farook. Vào ngày 16 tháng 2 năm 2016, phản hồi yêu cầu của Bộ Tư pháp Hoa Kỳ, một tòa án liên bang đã yêu cầu Apple tạo ra một phiên bản iOS firmware tùy chỉnh, cái mà sẽ cho phép các nhà điều tra phá vỡ các tính năng bảo mật của điện thoại. Cook đã phản hồi trong một bức thư ngỏ, trong đó ông đã cáo buộc các yêu cầu của chính phủ là "vi phạm quyền riêng tư" và có thể để lại những hậu quả khôn lường về sau.
Ai là triệu phú
Vòng bấm phím nhanh (2005 - 2017)
Trong những năm từ cuối 2014 đến hết 2017, vòng chơi này thường không xuất hiện trong các chương trình đặc biệt (trừ một vài ngoại lệ); từ 2018 đến nay thì phần chơi đã chính thức được loại bỏ (kể cả các số đặc biệt). Thay vào đó người chơi sẽ được MC gọi lần lượt lên trường quay.
Tim Cook
Phong cách lãnh đạo
Coi trọng sự đa dạng
Ai là triệu phú
Vòng chơi chính
Người chơi phải trả lời 15 câu hỏi với độ khó tăng dần (không giới hạn thời gian). Mỗi câu hỏi có một mức tiền thưởng đi kèm, tăng dần theo thứ tự. Có ba mốc quan trọng là câu số 5 (mốc thứ nhất), câu số 10 (mốc thứ hai) và câu số 15 (mốc "TRIỆU PHÚ"). Vượt qua tất cả các mốc này, họ chắc chắn có được số tiền thưởng tương ứng của các câu hỏi đó.
Tim Cook
Phong cách lãnh đạo
Đa dạng không chỉ là một thuật ngữ thông dụng. Thực tế, sự đa dạng về chuyên môn giữa các nhân viên có thể làm tăng doanh thu của công ty. Ý tưởng ẩn sau triết lý này là mọi người có thể có những kinh nghiệm khác nhau và công ty có thể tận dụng lợi thế từ các kinh nghiệm quý báu của mỗi cá thể để đạt được thành công. Cook thấu hiểu điều này và coi đa dạng là một nền tảng trong triết lý quản lý của mình.
Ai là triệu phú
Vòng chơi chính
Kể từ câu số 10 trở đi, mỗi khi người chơi trả lời đúng một câu hỏi, người dẫn chương trình sẽ ký một tấm séc cho người chơi có trị giá giải thưởng tương ứng với câu hỏi mà người chơi trả lời đúng.
Tim Cook
Phong cách lãnh đạo
Ông từng nói: "Chúng tôi muốn sự đa dạng trong suy nghĩ. Chúng tôi muốn sự đa dạng trong phong cách. Chúng tôi muốn mọi người hãy là chính họ. Và đó chính là một điều tuyệt vời ở Apple. Bạn không cần phải là một ai khác. Bạn không cần phải đeo mặt nạ khi đến văn phòng. Những điều trói buộc chúng tôi lại với nhau là những giá trị. Chúng tôi muốn làm những điều đúng đắn. Chúng tôi muốn thẳng thắn và khiêm tôn. Chúng tôi cần phải biết thú nhận sai lầm và có dũng khí để thay đổi."
Ai là triệu phú
Vòng chơi chính
Người chơi có quyền chơi tiếp hoặc dừng cuộc chơi. Nếu dừng cuộc chơi, họ sẽ nhận số tiền tương ứng với câu hỏi đã trả lời đúng gần nhất. Nếu chơi tiếp mà trả lời sai, số tiền thưởng bị đi xuống mốc quan trọng trước đó và người chơi phải ra về với số tiền này. Nếu trả lời sai khi chưa qua câu số 5, người chơi sẽ không nhận được tiền thưởng. Trả lời đúng tất cả các câu hỏi, người chơi sẽ trở thành "TRIỆU PHÚ" và nhận được tiền thưởng tương ứng với câu hỏi cuối cùng.
Tim Cook
Phong cách lãnh đạo
Sự minh bạch là chìa khóa
Ai là triệu phú
Vòng chơi chính
Sau khi người chơi trước đã hết lượt chơi, nếu thời gian vẫn còn, MC sẽ mời người chơi khác (trước năm 2018 là các ứng viên còn lại sẽ tiếp tục tham gia trả lời câu hỏi nhanh khác) cho đến khi hết thời lượng chương trình. Nếu người chơi chưa hoàn thành lượt chơi mà thời lượng chương trình đã hết, họ sẽ tiếp tục lượt chơi của mình trong chương trình tiếp theo.
Tim Cook
Phong cách lãnh đạo
"Sự minh bạch của chúng tôi trong trách nhiệm với nhà cung ứng là ví dụ cho thấy giá trị của chúng tôi, và chúng tôi có thể tạo ra những điều khác biệt lớn hơn nữa. Chúng tôi muốn sự sáng tạo trong trách nhiệm với nhân viên cũng như trong các sản phẩm của mình", Tim Cook phát biểu.
Ai là triệu phú
Các quyền trợ giúp
Người chơi có 4 quyền trợ giúp sau và có thể sử dụng bất cứ lúc nào nếu không biết câu trả lời hoặc chưa chắc chắn với suy nghĩ của mình. Trong một câu hỏi, người chơi có quyền dùng nhiều quyền trợ giúp, nhưng tất cả quyền trợ giúp chỉ được sử dụng một lần duy nhất.
Tim Cook
Phong cách lãnh đạo
Đọc thư của khách hàng
Ai là triệu phú
Trước đây
Hai quyền trợ giúp này đã chính thức hủy bỏ kể từ số phát sóng ngày 5 tháng 5 năm 2020, khi chương trình không đón khán giả vì lý do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, kể cả sau này khi đón khán giả trở lại.
Tim Cook
Phong cách lãnh đạo
Ông cho biết: "Tôi ghé thăm các cửa hàng của chúng tôi. Bạn có thể học hỏi được nhiều điều trong một cửa hàng. Tôi nhận được rất nhiều thư điện tử, nhưng rất khác biệt khi bạn vào cửa hàng và nói chuyện trực tiếp với khách hàng. Không để bản thân tách biệt ra khỏi các vấn đề chung là rất quan trọng - có lẽ đây là điều quan trọng nhất của một CEO".
Ai là triệu phú
Thang tiền thưởng
Phiên bản mới kể từ năm 2021 có sự thay đổi về thang tiền thưởng: Số tiền được viết đầy đủ và tính bằng đơn vị đồng (giống như các phiên bản quốc tế), thay vì được rút gọn bằng cách loại bỏ 3 chữ số 0 ở cuối và tính bằng nghìn đồng.
Tim Cook
Phong cách lãnh đạo
Bạn có thể chỉ làm được một vài điều tuyệt vời
Ai là triệu phú
Thang tiền thưởng
Từ năm 2022, thang tiền thưởng có sự thay đổi ở 3 câu cuối: mức tiền thưởng được tăng lên lần lượt là 80.000.000 đồng (câu 13), 150.000.000 đồng (câu 14) và 250.000.000 đồng (câu 15), các câu còn lại giữ nguyên mức tiền thưởng. Đây là mức tiền thưởng cao nhất kể từ năm phát sóng đầu tiên (2005).
Tim Cook
Phong cách lãnh đạo
Hãy xem xét đến quy mô của Apple! Công ty chỉ tạo ra một vài sản phẩm.
Ai là triệu phú
Đối tượng tham gia
Người tham gia chương trình phải có độ tuổi từ đủ 23 tuổi trở lên, ngoại trừ một vài số phát sóng đặc biệt liên quan đến người dưới 23 tuổi.
Tim Cook
Phong cách lãnh đạo
Ông chia sẻ: "Nếu bạn thực sự quan tâm đến Apple, bạn sẽ thấy chúng tôi có bốn loại iPod. Chúng tôi có hai loại iPhone chính. Chúng tôi có hai loại iPad và một vài máy tính Mac.  Và đó là tất cả". Vấn đề nằm ở chỗ: tập trung vào việc bạn làm tốt nhất và làm nó trong hết khả năng của bạn. Chúng tôi đã tranh luận rất nhiều về việc chúng tôi sẽ làm cái gì vì biết rằng chúng tôi chỉ có thể làm một vài thứ tuyệt vời. Cùng lúc đó, chúng tôi tiếp tục tìm tòi và khám phá một vài thứ mởi mẻ đáp ứng nhu cầu của con người trong tương lai."
Thú nhận sai lầm
"Tôi nghĩ rất nhiều người, các CEO hay các nhà quản lý cấp cao, họ luôn mắc kẹt với các ý tưởng cũ nên họ từ chối hoặc không đủ dũng cảm để thừa nhận rằng những ý tưởng đó không còn phù hợp với hiện tại. Có thể một điều tuyệt vời nhất về Steve Jobs là ông ấy có đủ dũng khí để thay đổi quyết định và suy nghĩ. Và các bạn biết đấy- đó chính là Tài Năng", Cook cho biết.
Ai là triệu phú
Ai là triệu phú - Ghế nóng
Đã có một số người chơi giành giải cao ở phiên bản này như Lê Văn Tuân (80.000.000 đồng, 12 tháng 4 năm 2011),...
Tim Cook
Đời tư
Cook là một người đam mê thể dục, đi bộ đường dài, đi xe đạp, và thường đến phòng tập gym. Cook được biết đến là một người đơn độc, ông sử dụng trung tâm thể dục tách biệt để đảm bảo sự riêng tư và rất ít tiết lộ công chúng biết về cuộc sống cá nhân của mình. Ông giải thích trong Tháng 10 năm 2014 rằng ông đã tìm cách để đạt được một "mức độ cơ bản của sự riêng tư"
Ai là triệu phú
Đồ họa
Từ khi chương trình bắt đầu đến 13 tháng 5 năm 2008, chương trình sử dụng giao diện màu đen như các phiên bản trên thế giới, tuy nhiên khung câu hỏi có kích thước nhỏ hơn so với các phiên bản khác (giao diện câu hỏi của Serbia). Từ ngày 20 tháng 5 năm 2008, chương trình chuyển sang phiên bản mới với giao diện câu hỏi màu xanh của Úc hiện đại hơn so với giao diện màu đen trước đó. Đến số ngày 5 tháng 7 năm 2011, giao diện câu hỏi của Na Uy đã được sử dụng.
Tim Cook
Đời tư
Cook từng bị chẩn đoán nhầm là bị bệnh đa xơ cứng vào năm 1996, một sự cố khiến ông "nhìn thế giới theo một cách khác". Kể từ đó, ông tham gia gây quỹ từ thiện đều đặn để quyên tiền cho căn bệnh này. Cook sau đó nói với một tạp chí cựu sinh viên Auburn rằng các triệu chứng của ông đến từ việc " mang theo rất nhiều hành lý vô cùng nặng nề xung quanh".
Ai là triệu phú
Đồ họa
Từ năm 2021, Ai là triệu phú có hàng loạt thay đổi về giao diện. 2021 là năm đầu tiên chương trình sử dụng giao diện được dựa trên bộ giao diện của nhà thiết kế đồ họa người Hà Lan Olga van den Brandt (được sử dụng lần đầu tại Hà Lan) và một số yếu tố của phiên bản Vương quốc Anh (giao diện câu hỏi từ năm 2018, đồng hồ của sự trợ giúp Gọi điện thoại cho người thân và Hỏi ý kiến những nhà thông thái, ảnh hưởng từ đồng hồ Big Bad Clock thời điểm 2010 - 2014). Khung câu hỏi được mở rộng đến hết màn hình thay vì hẹp như các phiên bản trước.
Tim Cook
Đời tư
Trong bài phát biểu năm 2010 tại Đại học Auburn, Cook nhấn mạnh tầm quan trọng đáng kể của trực giác trong quá trình ra quyết định trong cuộc sống của mình, và giải thích thêm rằng việc chuẩn bị và công việc khó khăn cũng là cần thiết để thực hiện theo trực giác.
Ai là triệu phú
Nhạc hiệu và âm thanh
Bộ nhạc hiệu và nhạc nền (bao gồm nhạc nền câu hỏi, nhạc tính giờ, trả lời đúng,...) của chương trình do ba nhà soạn nhạc của Vương quốc Anh là cặp cha con Keith và Matthew Strachan và Ramon Covalo đồng sáng tác, biên soạn và hoà âm phối khí. Không giống như các chương trình truyền hình trước kia, nhạc hiệu Ai là triệu phú được phát đi trong suốt chương trình để tạo thêm tính hồi hộp cho thí sinh khi tham gia chương trình.
Tim Cook
Tham khảo
Thể loại:Apple Thể loại:Tổng giám đốc điều hành Thể loại:Đại học Auburn Thể loại:Đại học Duke Thể loại:Người Alabama Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1960 Thể loại:Người đồng tính nam Thể loại:Người LGBT Alabama Thể loại:Nhà hoạt động quyền LGBT Mỹ Thể loại:Doanh nhân Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Doanh nhân LGBT Hoa Kỳ Thể loại:Doanh nhân Mỹ thế kỷ 21 Thể loại:Time 100 năm 2022
Ai là triệu phú
Xuất hiện trong các chương trình, sản phẩm khác
Ai là triệu phú đã từng xuất hiện trong nhiều chương trình, sự kiện đặc biệt của VTV, điển hình như:
Bên cạnh chương trình phát sóng trên truyền hình, khán giả còn có thể tham gia chơi thông qua ứng dụng, phần mềm xem và chơi online miễn phí của các đơn vị tư nhân khác qua nhiều nền tảng. Trước đây, VTV cũng từng phát hành một ứng dụng riêng lấy tên của chuơng trình, cho phép người dùng trải nghiệm cách chơi giống như trên truyền hình, nhưng đã không còn khả dụng từ năm 2016.
Các phiên bản khác
Trước khi Ai là triệu phú lên sóng, một chương trình tương tự với tên gọi Rồng vàng được sản xuất dưới sự hợp tác của Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh và công ty Lasta Multimedia. Chương trình lên sóng từ năm 2003 đến 2007 và có bản quyền từ phiên bản Thái Lan, một phiên bản không chính thức của Ai là triệu phú. Người chơi trả lời đúng cả 15 câu hỏi sẽ nhận được giải thưởng 50.000.000 VNĐ.
Bị truy nã vẫn tham gia chương trình
Trong khi xem số phát sóng ngày 31 tháng 7 năm 2007, trinh sát của cục C16 đã phát hiện người chơi Lê Thị Cơ (đã giành được phần thưởng là 15.000.000 đồng) rất giống người đang bị truy nã Lê Thị Hồng (sinh năm 1968). Lê Thị Hồng bị Công an Thành phố Hà Nội truy nã toàn quốc vào ngày 23 tháng 01 năm 1996. Theo hồ sơ, Lê Thị Hồng tham gia chương trình với tên Lê Thị Cơ (sinh ngày 28 tháng 05 năm 1968), thường trú Đồng Nai. Sau khi xem chương trình, trinh sát của Cục C16 đã liên hệ với Ban Tổ chức, lấy hồ sơ tham gia chương trình của Lê Thị Cơ. Sau đó các trinh sát đã xác định, đối chiếu mẫu vân tay của Lê Thị Cơ và Lê Thị Hồng, khẳng định Lê Thị Cơ chính là Lê Thị Hồng. Trưa ngày 15 tháng 12 năm 2008, Lê Thị Hồng đã bị lực lượng chức năng bắt giữ tại Thành phố Hồ Chí Minh sau gần 13 năm trốn truy nã. Toàn bộ số tiền kiếm được từ chương trình đã bị tước.
Câu hỏi nhạy cảm
Trong số kỉ niệm 10 năm phát sóng chương trình vào ngày 30 tháng 12 năm 2014, chương trình đã đưa ra câu hỏi là: "''Trong một câu hát thì: "Ba thương con vì con giống mẹ. Mẹ thương con vì con giống...ai?" với các phương án trả lời là Ông hàng xóm, Chú cạnh nhà, Ba, Bác đầu ngõ''. Sau khi phát sóng chương trình đã vướng phải nhiều chỉ trích từ cư dân mạng vì câu hỏi mang phần nhạy cảm này.
Câu hỏi sai
Số phát sóng ngày 24 tháng 12 năm 2019, người chơi Cee Jay nhận được hỏi câu hỏi số 6 với nội dung: "Câu lạc bộ bóng đá nào của nước Anh có biểu tượng là chú gà chọi?" và các đáp án: Everton, Leicester City, Leeds United và Tottenham Hotspur. Khi nghe câu hỏi, người chơi bối rối và hỏi "Gà chọi có phải là gà trống không?" thì được MC Phan Đăng gợi ý: "Gà chọi là loại gà người ta mang ra cho hai con chọi nhau, đấu nhau xem con nào thắng con nào". Lúc này, người chơi hoang mang và cho biết đã ở Anh và xem bóng đá rất nhiều. Anh loại bỏ từng đáp án nhưng cuối cùng cũng không đưa ra câu trả lời mà lại xin quyền hỏi khán giả và được 75% khán giả trợ giúp chọn đáp án Tottenham Hotspur.
Sau khi chương trình được phát sóng đã nhận rất nhiều sự chỉ trích về cách đưa ra câu hỏi của chương trình đã khiến người chơi mất oan một quyền trợ giúp. Bởi theo họ, linh vật của Tottenham Hotspur là một chú gà trống chứ không phải gà chọi như cách chương trình đưa ra.
Không chỉ riêng trường hợp này, trong suốt 16 năm phát sóng chương trình, có nhiều trường hợp câu hỏi, đáp án chương trình đưa ra sai làm người chơi thiệt thòi, sau đó chương trình mời người chơi quay trở lại thi tiếp để xác minh lại, như một trường hợp năm 2005.
Tạm ngừng ghi hình và phát sóng
Ai là triệu phú đã có một số lần phải tạm ngừng hoặc thay đổi việc ghi hình và phát sóng theo kế hoạch do trùng với các sự kiện đặc biệt. Các chương trình bị hoãn đã được phát sóng trở lại vào 1 tuần sau đó. Cụ thể:
Liên kết ngoài
Thể loại:Trò chơi truyền hình Việt Nam Thể loại:Chương trình trò chơi truyền hình trên VTV Thể loại:Who Wants to Be a Millionaire? Thể loại:Chương trình truyền hình Thể loại:Chương trình kiến thức
Bruchidius anusurindrii
Bruchidius anusurindrii là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Hayden miêu tả khoa học năm 1892.
Browntown, Wisconsin
Browntown là một làng thuộc quận Green, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2006, dân số của làng này là 252 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng của Wisconsin Thể loại:Quận Green, Wisconsin Thể loại:Làng ở quận Green, Wisconsin
Microdinodes troilus
Microdinodes troilus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elmidae. Loài này được Hinton miêu tả khoa học năm 1940.
Tham khảo
Thể loại:Microdinodes
Microdinodes vaalensis
Microdinodes vaalensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elmidae. Loài này được Delève miêu tả khoa học năm 1965.
TOI 1338
TOI 1338 là một hệ sao đôi nằm trong chòm sao Hội Giá, khoảng 1.300 năm ánh sáng từ Trái Đất. Nó được phát hiện bởi TESS và được quay quanh bởi một hành tinh circumbinary tên là TOI 1338 b. Hai ngôi sao với khối lượng khoảng 1,2 và 0,325 M☉ xoay quanh nhau mỗi 14,6 ngày.
Microdinodes vaalensis
Tham khảo
Thể loại:Microdinodes
TOI 1338
Danh pháp và lịch sử
Từ viết tắt  "TOI"  dùng để chỉ các ngôi sao và ngoại hành tinh được nghiên cứu bởi TESS, và viết tắt của: "  T ransating Exoplanet Survey Satellite  O bject of  I nterest". Hành tinh được tìm thấy bởi một học sinh trung học, người đã tham gia Trung tâm bay không gian Goddard với tư cách là một thực tập sinh mùa hè. Anh nhìn qua những đường cong ánh sáng được đánh dấu là sao đôi bởi những tình nguyện viên của dự án khoa học công dân Planet Hunters.
Fortanete
nhỏ|Fortanete (Teruel) Fortanete là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 202 người.
nhỏ|Fortanete (Teruel, Aragón) nhỏ|Fortanete (Teruel, Aragón)
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Teruel
Bruchidius arabicus
Bruchidius arabicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Decelle miêu tả khoa học năm 1979.
Tham khảo
A
Polyergus samurai
Polyergus samurai là một loài kiến trong họ Formicidae. Nó là loài đặc hữu của Nhật Bản. Kiến chúa và thợ có màu nâu đen hoặc đen không giống với các loài phương tây.
Tham khảo
Thể loại:Polyergus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1911
Hohenkirchen, Gotha
Hohenkirchen là một đô thị ở huyện Gotha, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 6,8 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 742 người.
Foz-Calanda
Foz Calanda là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 277 người.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị ở Teruel
Bruce, Wisconsin
Bruce là một làng thuộc quận Rusk, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2006, dân số của làng này là 787 người.
Hörselgau
Tham khảo
Thể loại:Sachsen-Coburg và Gotha Thể loại:Làng ở Thüringen
Bruchidius arcuatipes
Tham khảo
A
Microdinodes venustus
Microdinodes venustus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elmidae. Loài này được Delève miêu tả khoa học năm 1965.
Tham khảo
Thể loại:Microdinodes
Viện Toán học (Việt Nam)
Nhiệm vụ của Viện Toán học là nghiên cứu cơ bản trong lĩnh vực toán học, hợp tác nghiên cứu khoa học với các Viện khác ở trong nước và quốc tế. Từ khi thành lập đến nay, Viện luôn chú trọng nghiên cứu những vấn đề toán học ứng dụng. Nhiệm vụ thứ ba của Viện là luôn luôn cộng tác với các Viện chuyên ngành khác trong việc ứng dụng toán học vào quản lý và phát triển sản xuất. Viện cũng rất quan tâm đến việc nâng cao chất lượng giảng dạy toán học ở bậc cao. Trung tâm đào tạo của Viện thành lập năm 1994 với mục đích đào tạo các tài năng nghiên cứu trẻ trong lĩnh vực toán học.
Liên kết ngoài
Toán học Thể loại:Viện Toán học
Luisenthal
Luisenthal là một đô thị ở huyện Gotha, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 30,59 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1388 người.
Microdinodes villiersi
Microdinodes villiersi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elmidae. Loài này được Delève miêu tả khoa học năm 1967.
Tham khảo
Thể loại:Microdinodes
Tiểu bộ Cá voi cổ
Tiểu bộ Cá voi cổ (danh pháp khoa học: Archaeoceti) là một nhóm cận ngành chứa các dạng cá voi cổ đã phát sinh ra các dạng cá voi hiện đại (Autoceta). Từng có thời người ta cho rằng cá voi cổ đã tiến hóa từ Mesonychia, dựa trên các đặc trưng bộ răng. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây về di truyền học phân tử và hình thái học phi-răng chỉ ra rằng các dạng cá voi đầu tiên của phân bộ Archaeoceti rất có thể đã tiến hóa từ Artiodactyla (có lẽ từ họ Hippopotamidae, trong đó bao gồm các loài hà mã hiện đại). Các tổ tiên của Archaeoceti có lẽ đã rẽ nhánh ra khỏi Artiodactyla vào khoảng thời gian diễn ra sự kiện tuyệt chủng kỷ Creta–phân đại Đệ Tam. Phần lớn các dạng cá voi cổ có các chi sau, gợi ý rằng chúng là động vật hoàn toàn sống trên đất liền. Khi thế Eocen trôi đi thì Archaeoceti ngày càng trở nên ít thích hợp với cuộc sống trên mặt đất và trở nên thích hợp hơn với cuộc sống thủy sinh. Trước khi thế Eocen kết thúc, từ một nhóm cá voi cổ, có lẽ thuộc chi Dorudon của họ Basilosauridae, đã phát sinh ra cá voi hiện đại. Archaeoceti chịu tổn thất nặng nề (về số lượng chi) trong thời kỳ sự kiện tuyệt chủng thế Eocen-thế Oligocen, nhưng một số ít loài có thể còn sống sót trong thế Oligocen. Dạng cá voi cổ cuối cùng, có lẽ cũng thuộc họ Basilosauridae, bị tuyệt chủng trong thế Oligocen. Chúng có thể bị tuyệt chủng (hay "giả tuyệt chủng" nếu tính tới các hậu duệ là cá voi hiện đại) do sự kết hợp của 2 yếu tố: cạnh tranh và thay đổi khí hậu.
nhỏ|phải|200px|[[Basilosaurus thích nghi hơn với cuộc sống thủy sinh.]]
Phân loại
thumb|[[Rodhocetus (Protocetidae)]] thumb|[[Basilosaurus (Basilosauridae)]] thumb|upright=1.5|Maiacetus thumb|upright=1.5|Basilosaurus
Archaeoceti gồm năm họ được công nhận: Sự hiện diện Kekenodontidae vẫn chưa được giải quyết, và có để được đặt trong cả Archaeoceti hay Mysticeti, hoặc thậm chí Delphinoidea.
Phát sinh loài
Cetartiodactyla |--Cetacea | |--Pakicetidae | `--+--Ambulocetidae | `--+--Remingtonocetidae | `--Protocetidae | |--Georgiacetus | `--Basilosauridae | |--Basilosaurus | `--+--Dorudon | `--Autoceta | |--Odontoceti | | |--Squalodontoidea | | | |--Squalodontidae | | | `--Rhabdosteidae | | `--Physeteroidea | `--Mysticeti `--Artiodactyla
Liên kết ngoài
Thể loại:Cá voi tiền sử Thể loại:Tuyệt chủng thế Miocen Thể loại:Tiểu bộ Cá voi cổ Thể loại:Thú kỷ Paleogen
Bruchidius armeniacus
Bruchidius armeniacus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Ter-Minassian miêu tả khoa học năm 1969.
Tham khảo
A
Pies Descalzos
Pies Descalzos (Chân Trần) là album bằng tiếng Tây Ban Nha của ca sĩ, nhạc sĩ Latin pop người Colombia Shakira, phát hành vào năm 1996. Album này bán được hơn 5 triệu bản trên toàn thế giới.
Danh sách bài hát
Tất cả các bài hát đều được sáng tác bởi Shakira Mebarak.
Phiên bản tái bản Brazil:
Liên kết ngoài
Thể loại:Album năm 1996 Thể loại:Album của Shakira Thể loại:Album tiếng Tây Ban Nha Thể loại:Album năm 1995
Leinatal
Leinatal là một đô thị ở huyện Gotha, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 35,95 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 3896 người.
Brule, Wisconsin
Brule là một thị trấn thuộc quận Douglas, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 633 người.
Tham khảo
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin Thể loại:Quận Douglas, Wisconsin
Polyergus nigerrimus
Polyergus nigerrimus là một loài côn trùng thuộc họ Formicidae. Đây là loài đặc hữu của Nga.
Tham khảo
Thể loại:Polyergus Thể loại:Động vật đặc hữu Nga Thể loại:Động vật cánh màng châu Á
Frías de Albarracín
Frías de Albarracín là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 164 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Teruel
Bruchidius asiricus
Bruchidius asiricus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Decelle miêu tả khoa học năm 1979.
Lỗ đen siêu khối lượng
thumb|350px|[[Đĩa bồi tụ bao quanh lỗ đen siêu khối lượng ở trung tâm của thiên hà elip khổng lồ Messier 87 trong chòm sao Xử Nữ. Khối lượng của nó ước tính bằng 6.5 ± 0.7 ×  vào năm 2019. Đây là hình ảnh thu được đầu tiên của dự án Kính thiên văn Chân trời sự kiện, công bố ngày 10 tháng 4 năm 2019. ]] Lỗ đen siêu khối lượng, lỗ đen siêu trọng hoặc lỗ đen siêu nặng là loại lỗ đen lớn nhất, có khối lượng từ hàng trăm nghìn đến hàng tỷ lần khối lượng Mặt Trời (105 đến 1,8 × 1010 ). Phần lớn các thiên hà, kể cả Ngân Hà, có chứa trong vùng nhân của mình một lỗ đen siêu khối lượng. So với các lỗ đen nhỏ, các lỗ đen siêu khối lượng có khối lượng riêng nhỏ hơn. Bán kính lỗ đen tỉ lệ thuận với khối lượng của nó. Lỗ đen là thiên thể dạng cầu được giới hạn bởi chân trời sự kiện, thể tích của nó tỉ lệ thuận với bán kính lũy thừa ba. Vì thế, khi khối lượng tăng, khối lượng riêng của lỗ đen giảm.
Lực thủy triều của lỗ đen siêu khối lượng ở vùng cận chân trời sự kiện nhỏ hơn nhiều so với các lỗ đen nhỏ hơn. Người quan sát trên chân trời sự kiện sẽ đứng xa điểm kỳ dị hơn so với lỗ đen nhẹ, vì thế lực triều sẽ nhỏ hơn. Lỗ đen siêu khối lượng có ảnh hưởng đến các vật thể quanh mình do khối lượng lớn của mình.
Một trong những lỗ đen siêu khối lượng gần nhất là ở trung tâm Ngân Hà của chúng ta, lỗ đen Nhân Mã A*.
Lỗ đen lớn nhất từng được phát hiện là Phoenix A.
thumb|[[Sagittarius A*|Nhân Mã A* chụp bởi kính thiên văn Chân trời sự kiện, công bố ngày 12 tháng 5 năm 2022.]]
Liên kết ngoài
Thể loại:Lỗ đen Thể loại:Thiên hà
Microdinodes vittatus
Microdinodes vittatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elmidae. Loài này được Delève miêu tả khoa học năm 1938.
Tham khảo
Thể loại:Microdinodes
Metebach
Metebach là một đô thị ở huyện Gotha, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 5,63 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 191 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng ở Thüringen Thể loại:Sachsen-Coburg và Gotha
Microdinodes zambesinus
Microdinodes zambesinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elmidae. Loài này được Brancsik miêu tả khoa học năm 1914.
Tham khảo
Thể loại:Microdinodes
Max Planck
Max Karl Ernst Ludwig Planck (23 tháng 4 năm 1858 – 4 tháng 10 năm 1947) là một nhà vật lý người Đức, được xem là người sáng lập cơ học lượng tử và do đó là một trong những nhà vật lý quan trọng nhất của thế kỷ 20. Ông đạt giải Nobel vật lý năm 1918.
Gia thế và niên thiếu
nhỏ|trái|Chữ ký của Max Planck năm 10 tuổi. Max Planck xuất thân từ một gia đình có truyền thống học thuật. Ông cố Heinrich Ludwig Planck (1785–1831) và ông nội Heinrich Ludwig Planck (1785–1831) là giáo sư ngành Thần học tại Göttingen. Bố của ông, Wilhelm Johann Julius Planck (1817–1900), là giáo sư ngành luật tại Kiel và München; người chú Gottlieb Planck (1824–1907) cũng là một luật sư, là một trong những người góp phần chủ yếu lập bộ Công dân luật (Bürgerliches Gesetzbuch, viết tắt BGB).
Ông ra đời ngày 23 tháng 4 năm 1858 tại Kiel, là con của Johann Julius Wilhelm Planck và người vợ thứ hai là Emma Patzig (1821–1914); ông có bốn anh chị em ruột (Hermann, Hildegard, Adalbert và Otto), cũng như hai anh chị cùng cha khác mẹ (Hugo và Emma) đời vợ trước của Johann Julius Wilhelm Planck. Ông sống những năm đầu tại Kiel cho đến khi gia đình chuyển về München. Nơi đây, ông đi học ở trường trung học Maximilian; một trong những người bạn học của ông là người sáng lập Viện bảo tàng Đức (Deutsches Museum) Oskar von Miller. Ông tốt nghiệp phổ thông năm 17 tuổi.
Học tập
nhỏ|trái|Planck thời trẻ, 1878 Planck rất có khiếu về âm nhạc. Ông chơi đàn dương cầm, phong cầm, cello và được đào tạo giọng hát. Ông sáng tác bài ca và một ca kịch nhỏ (Operette, 1876) cho hội sinh viên của ông, Câu lạc bộ ca nhạc München. Nhưng thay vì học âm nhạc, ông quyết định học vật lý.
Giáo sư vật lý tại München, Philipp von Jolly, khuyên ông không nên học bộ môn này vì "trong ngành này hầu như tất cả đã được nghiên cứu, và công việc còn lại chỉ là việc trám vá một vài chỗ thiếu sót không quan trọng" ("in dieser Wissenschaft schon fast alles erforscht sei, und es gelte, nur noch einige unbedeutende Lücken zu schließen") – một quan điểm được nhiều nhà vật lý thời đó đại diện. Planck ứng đáp rằng: "Tôi không ôm ấp nguyện vọng khai phá đất mới mà chỉ muốn hiểu những cơ sở đã có của khoa học vật lý, và nếu có thể, đi sâu thêm nữa" ("Ich hege nicht den Wunsch, Neuland zu entdecken, sondern lediglich, die bereits bestehenden Fundamente der physikalischen Wissenschaft zu verstehen, vielleicht auch noch zu vertiefen"). Và ông bắt đầu học ngành vật lý vào năm 1874 tại Đại học München.
Planck đến Berlin học một năm (1877-1878) để học tập với những nhà vật lý học nổi danh là Hermann von Helmholtz và Gustav Kirchhoff cũng như nhà toán học Karl Weierstraß. Planck ghi như sau về Helmholtz: "... chẳng bao giờ chuẩn bị tốt, nói lắp bắp, luôn tính sai và làm người nghe nhàm chán", và nói về Kirchhoff: "... chuẩn bị bài dạy kĩ lưỡng, tuy nhiên, khô khan và đơn điệu". Mặc dù vậy, ông kết bạn rất thân với Helmholtz. Phần lớn ông tự học từ những bài viết của Rudolf Clausius. Qua ảnh hưởng này mà lĩnh vực nghiên cứu của ông sau này trở thành lý thuyết nhiệt học.
Tháng 10 năm 1878, ông kết thúc chương trình cao học (Lehramtsexamen), và trình luận án tiến sĩ tháng 3 năm 1879 mang tên "Luận về nguyên tắc thứ hai của nhiệt động lực học" (Über den zweiten Hauptsatz der mechanischen Wärmetheorie). Tháng 6 năm 1880, ông trình luận án hậu tiến sĩ (Habilitationsschrift) với tựa đề "Trạng thái quân bình của các vật đẳng hướng ở các nhiệt độ khác nhau" (Gleichgewichtszustände isotroper Körper in verschiedenen Temperaturen).
Sự nghiệp học thuật
Sau khi trình luận án hậu tiến sĩ, ông làm giảng sư không công tại München để chờ ứng cử giáo sư. Mặc dù các chuyên gia thời đó không lưu tâm đến ông, Max Planck vẫn tiếp tục công trình nghiên cứu trong lĩnh vực lý thuyết nhiệt học, dần dần phát triển một dạng hình thức của nhiệt động học như Josiah Willard Gibbs nhưng không biết về điểm này. Khái niệm entropy – vốn được Clausius đề nhập – giữ vai trò trung tâm trong công trình của ông.
Tháng 4 năm 1885, Đại học Christian-Albrecht ở Kiel cử Planck làm phó giáo sư (Extraordinarius) môn Vật lý lý thuyết. Lương một năm của ông lúc đó là 2000 RM (Reichsmark). Các công trình nghiên cứu về entropy và cách ứng dụng nó – phần lớn để đáp ứng những vấn đề vật lý hóa học – được tiến triển. Ông đưa ra lời giải thích từ phía nhiệt động học cho thuyết phân chế điện giải (elektrolytische Dissoziationstheorie) của Svante Arrhenius. Nhưng Svante Arrhenius lại tỏ vẻ khước từ quan điểm này. Trong thời kì dạy ở Kiel này, Planck đã bắt đầu công trình nghiên cứu phân tích giả thiết nguyên tử (Atomhypothese).
Tháng 4 năm 1889, Planck được bổ nhiệm kế thừa Kirchhoff tại Berlin (người ta cho là qua sự giới thiệu của Helmholtz); từ 1892 trở đi, ông là giáo sư chính vị (Ordinarius). Lương năm của ông giờ đây là 6200 RM (cộng thêm khoảng 1000 RM cho phí dụng và bản quyền).
Gia đình
Tháng 3 năm 1887, Planck cưới em gái của một người bạn học trung học, bà Marie Merck (1861–1909). Gia đình sống tại Kiel, đường Wilhelminenstraße 43, trọ cùng nhà với một gia đình thợ mộc. Ông có bốn người con với đời vợ này: Karl (1888–1916), hai chị em song sinh Emma (1889–1919) và Grete (1889–1917) cũng như Erwin (1893–1945).
Sau khi nhậm chức tại Berlin, gia đình Planck trú tại một villa đường Wangenheim 21, Berlin-Grunewald. Nhiều giáo sư đại học Berlin sống xung quanh và nhà của Planck trở thành trung tâm hoạt động xã hội và âm nhạc. Thuộc về những người khách thường lai vãng là những nhà khoa học nổi danh như Albert Einstein, Otto Hahn và Lise Meitner. Truyền thống tấu nhạc với nhau vốn bắt nguồn từ gia đình của Helmholtz.
Tuy nhiên, sau những năm hạnh phúc này thì gia đình Planck phải chịu nhiều hoạ nạn: Marie Planck chết ngày 17 tháng 10 năm 1909, có lẽ vì bệnh lao. Tháng 3 năm 1911, Planck cưới Marga von Hoesslin (1882–1948) và người con trai thứ ba của ông, Herrmann, sinh ra vào tháng 12.
Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, con trai Karl của ông chết tại Verdun (Pháp), Erwin bị lính Pháp bắt giam năm 1914. Năm 1917, Grete chết trong khi sinh đứa con đầu. Chồng cô sau cưới cô em là Emma, là người sau hai năm chết cũng dưới những hoàn cảnh như vậy. Max Planck kham chịu những thảm hoạ này với một sự điềm tĩnh bất động. Hai đứa cháu gái sau mang tên của mẹ là Grete và Emma.
Cuối cùng, vào tháng 1 năm 1945, Erwin Planck bị buộc tội tham dự cuộc ám sát Hitler không thành công và xử tử hình.Vào ngày hôm đó, ông ngồi bên chiếc đàn dương cầm và đánh lên những giai điệu mà đứa con trai ông yêu thích
Giáo sư tại Berlin
Tại Berlin, Planck gia nhập Hiệp hội Vật lý Berlin và ghi lại như sau về thời gian này: "Lúc đó, tôi là nhà lý thuyết độc nhất và vì vậy, môi trường xung quanh không dễ mấy chính vì tôi đề xuất thuyết entropy, một thuyết đương thời không được ưa chuộng vì là một quái vật toán học". Qua sự đề nghị của ông mà Hội Vật lý tự đổi tên là Hiệp hội Vật lý Đức (Deutsche Physikalische Gesellschaft, DPG) vào năm 1898.
Planck dạy môn vật lý lý thuyết trong sáu học kỳ. Lise Meitner ghi lại là "lãnh đạm, hơi bàng quan". Một người dự thính người Anh khác nhắc lại là Planck "không cần giấy ghi chú, không bao giờ phạm lỗi, không bao giờ ngập ngừng; người thuyết giảng hay nhất mà tôi đã chứng kiến" (James R. Partington). Số người tham dự những buổi dạy của ông lên từ 18 (1890) đến 143 (1909). Thính giả người Anh còn ghi thêm: "Lúc nào cũng có người đứng quanh giảng đường. Vì giảng đường khá nóng và chật nên một vài người tham dự thỉnh thoảng ra ngoài hành lang, nhưng sự việc này không quấy nhiễu buổi dạy". Planck không lập trường phái nào và tổng cộng có được 20 nghiên cứu sinh với những tên tiêu biểu sau đây:
Định luật bức xạ
Vào khoảng thời gian 1894, Planck bắt đầu chú ý đến vấn đề bức xạ của hắc thể hay vật đen vốn đã được Kirchhoff dùng công thức để trình bày vào năm 1859: Cường độ của sự bức xạ điện từ mà một hắc thể (được xem là một vật hấp thu lý tưởng, cũng được gọi là lỗ hổng bức xạ) phát ra trong trạng thái bình hoành nhiệt động lực liên quan như thế nào với tần số của sự bức xạ (ví dụ như màu của ánh sáng) và nhiệt độ của vật thể? Vấn đề này được nghiên cứu trong viện vật lý và kĩ thuật, nhưng định luật Rayleigh-Jeans không thể được áp dụng để giải thích những kết quả thí nghiệm với tần số cao. Wilhelm Wien lập công thức xử lý được các kết quả thí nghiệm ở tần số cao, nhưng lại bó tay trước kết quả ở tần số thấp (định luật bức xạ Wien).
Planck sáp nhập hai định luật và qua sự tiếp cận bằng thuyết entropy, ông tìm ra định luật miêu tả rất tốt kết quả thí nghiệm, định luật bức xạ Planck; định luật này được trình bày lần đầu trong một cuộc họp của DPG ngày 19 tháng 10 năm 1900.
Ngày 14 tháng 12 năm 1900, ông đã trình bày lý thuyết của định luật bức xạ; nhưng vì thế mà ông áp dụng cơ học thống kê của nhà vật lý học Ludwig Boltzmann, vốn bị ông phản bác. Ông cự tuyệt mọi quan niệm thống kê thuần tuý về định luật hai nhiệt động lực học (theo nó, entropy không bao giờ giảm với thời gian), bởi vì ông xem xét nó dưới khía cạnh tự minh bạch: "... một hành động của tuyệt vọng... tôi đã sẵn sàng hi sinh những gì xưa nay tôi tin chắc trong vật lý" ("... ein Akt der Verzweiflung... ich war zu jedem Opfer an meinen bisherigen physikalischen Überzeugungen bereit..."). So sánh với nó thì giả định năng lượng chỉ được phóng ra ở dưới dạng lượng tử
(với h là hằng số Planck và ν tần số của sự bức xạ) gần như là việc bên lề, "một giả định hình thức thuần tuý. Tôi chẳng suy nghĩ gì nhiều khi ấy" ("... eine rein formale Annahme, ich dachte mir eigentlich nicht viel dabei...").
nhỏ|trái|Planck năm 1918, năm ông nhận [[giải Nobel Vật lý cho công trình về cơ học lượng tử.]] Ngày nay, giả định có tính mâu thuẫn với vật lý cổ điển này được xem là điểm khởi phát của ngành vật lý lượng tử và là thành tựu khoa học lớn nhất của Max Planck. (Tuy nhiên cần nên biết là trong những công trình lý thuyết ở những năm 1877, Ludwig Boltzmann đã có lập trường một cách rất tự nhiên là mức năng lượng của một hệ thống vật lý có thể là không liên tục).
Các nhà vật lý học khác như John Strutt Nam tước Rayleigh, James Jeans và Hendrik Antoon Lorentz sau đó nhiều năm vẫn đặt thường số này bằng 0 để không bị xung đột với vật lý cổ điển. Nhưng Planck biết rõ là thường số này có một giá trị chính xác khác 0. Ông nhắc lại như sau: "Tôi không hiểu được sự ngoan cố của Jeans. Ông ta là một ví dụ thế nào một nhà lý thuyết không nên là, tương tự trường hợp Hegel trong triết học, và sự việc còn tệ hơn nhiều cho những sự kiện nếu chúng không đúng."
Quan hệ với Einstein
Năm 1905, ba công trình nghiên cứu xướng đạo của Albert Einstein – một nhà vật lý chưa từng ai biết cho đến lúc đó – xuất hiện trong Niên báo vật lý (Annalen der Physik). Planck là một trong những người hiếm hoi nhận ra ý nghĩa của lý thuyết tương đối hẹp. Nhờ ảnh hưởng của ông mà lý thuyết tương đối được công nhận và phổ biến tại nước Đức. Chính Planck cũng đã góp phần lớn trong việc khởi thảo thuyết tương đối đặc thù này.
Tuy nhiên, ban đầu giả định của Einstein về quang tử – để giải thích hiện tượng hiệu ứng quang điện do Philipp Lenard phát hiện năm 1902 – đã bị Planck từ khước; ông không chịu gác qua một bên thuyết điện động lực học của Maxwell và nói rằng: "Lý thuyết về ánh sáng sẽ không bị đẩy lùi vài thập niên, mà là vài thế kỉ cho đến thời điểm Christian Huygens phản đối thuyết phát xạ mãnh liệt của Newton...".
Năm 1910, Einstein nói về ứng xử dị thường của nhiệt dung riêng ở nhiệt độ thấp như một hiện tượng không được giải thích bởi vật lý cổ điển. Để giải đáp những mâu thuẫn, Planck và Walther Nernst tổ chức cuộc hội thảo Solvay đầu tiên (Brussels 1911), và ở đây, Einstein đã thuyết phục được Max Planck về sự tồn tại của quang tử.
Trong lúc này, Planck đã nắm chức chủ nhiệm tại Đại học Berlin và cũng qua đó có khả năng gọi Einstein đến Berlin và lập cho ông một bộ môn mới (1914). Ông kết bạn thân với vị này và họ thường hoà nhạc cùng nhau.
Chiến tranh thế giới thứ nhất và Cộng hoà Weimar
Mặc dù khước từ tất cả các dạng chủ nghĩa dân tộc thái quá, ví như trường hợp Học viện khoa học Preußen đã trao giải thưởng cho một công trình nghiên cứu Ý dưới ảnh hưởng của ông (Planck giữ một trong bốn ghế chủ tịch hội) mặc dù Ý vừa chuyển sang phía địch thủ. Mặc dù vậy, tờ "Biểu minh của 93 nhà trí thức" (Manifest der 93 Intellektuellen), một quyển sách nhỏ tuyên truyền chiến tranh mang chữ ký của ông, trong khi thái độ chủ trương hòa bình khắt khe của Einstein gần như đã đưa ông vào tù (Einstein chỉ thoát nạn vì lúc đó mang quốc tịch Thuỵ Sĩ). Năm 1915, sau nhiều cuộc hội ngộ với Lorentz, Planck đã thu hồi các thành phần của biểu minh này và 1916, ông ký tên chống chủ nghĩa thôn tính của nước Đức.
Trong thời hỗn loạn sau chiến tranh, Planck – lúc này đã là người có thẩm quyền bậc nhất trong lĩnh vực vật lý tại Đức – ra khẩu lệnh cho các bạn đồng nghiệp là "chịu đựng và tiếp tục làm việc" (Durchhalten und weiterarbeiten). Tháng 10 năm 1920, Fritz Haber và Planck lập "Hội cấp cứu khoa học Đức" (Notgemeinschaft der Deutschen Wissenschaft) với mục đích tương trợ các công trình nghiên cứu đang trong hoàn cảnh khốn cùng. Phần lớn những nguồn tài trợ có nguồn từ ngoại quốc. Planck lúc này giữ nhiều chức vụ lớn tại Đại học Berlin, Học viện khoa học Preußen (Preußische Akademie der Wissenschaften), Hội Vật lý Đức (Deutsche Physikalische Gesellschaft) cũng như Hội Kaiser-Wilhelm (Kaiser-Wilhelm-Gesellschaft, viết tắt KWG, sau này đổi thành hội Max Planck); dưới những hoàn cảnh như thế thì việc nghiên cứu cá nhân là một việc bất khả thi.
Planck gia nhập đảng DVP, đảng của Stresemann, theo đuổi những mục đích tự do về mặt nội chính, nhưng có vẻ theo chủ nghĩa tu chính về phía ngoại giao. Ông từ khước quyền bầu cử phổ thông và quan niệm rằng chế độ Đức quốc xã sau này bắt nguồn từ sự "Bùng dậy của chính quyền số đông".
Cơ học lượng tử
Cách diễn giảng cơ học lượng tử theo trường phái Kopnenhagen của Bohr, Heisenberg và Pauli trong những năm cuối thập niên 1920 không được Planck tán thành. Cùng với ông, Schrödinger, Laue và Einstein giờ đây cũng được xếp vào hạng bảo thủ. Planck quan niệm thuyết cơ học ma trận của Heisenberg là một học thuyết kinh dị và đón chào phương trình Schrödinger như một sự giải thoát. Ông cho rằng, cơ học sóng sẽ thế chỗ cơ học lượng tử, đứa con của ông. Tuy nhiên, khoa học đã vượt qua những nghi vấn của Planck. Và định luật Planck vốn là phát kiến trong thời nghiên cứu trẻ tuổi của Planck giờ đây có giá trị cho chính ông khi nhìn nhận các phát kiến khác của giới trẻ:
Chế độ độc tài Đức quốc xã và Chiến tranh thế giới thứ hai
Hahn hỏi Planck là có thể nào tụ hợp một số giáo sư được công nhận để làm một kháng thư chống lại việc đối xử các nhà vật lý gốc Do Thái, và Planck ứng đáp như sau: "Nếu ông tụ họp 30 người như vậy thì hôm sau 150 người khác đến phản đối, vì họ muốn có chỗ làm của những người kia." Trong trường hợp Fritz Haber Planck thậm chí đến nơi Hitler để can thiệp – dĩ nhiên là hoàn toàn vô ích. Haber mất năm 1934 tại hải ngoại.
Một năm sau, với tư cách là chủ tịch hội KWG (từ năm 1930), Planck tổ chức một buổi tưởng niệm Haber một cách thách thức. Ông cũng tạo điều kiện cho một loạt khoa học gia gốc Do Thái làm việc trong các học viện của KWG.
Năm 1936, nhiệm kì chủ tịch KWG của Planck chấm dứt, và vì sự thúc đẩy của chế độ Đức quốc xã nên ông từ khước việc ra ứng cử một lần nữa.
Dần dần, bầu không khí chính trị ngày càng gắt gao. Johannes Stark, đại biểu của nhánh Vật lý Aryan (Arische Physik) và chủ tịch viện Vật lý kĩ thuật đế quốc (Physikalisch-Technische Reichsanstalt) lăng mạ Planck trong một tờ báo của SS; Sommerfeld và Heisenberg bị gọi là "Do Thái trắng" ("weiße Juden") và ông gây nhiều điểm bất đồng trong toàn ngành Vật lý lý thuyết. "Văn phòng khoa học trung ương" tìm hiểu về gia phả của Planck nhưng chỉ đạt được một kết quả vô vị là ông chỉ có 1/16 máu Do Thái.
Năm 1938, Planck ăn mừng sinh nhật 80 tuổi. Trong khi cuộc tổ chức long trọng của DPG đang diễn biến thì nhà vật lý học ngưiời Pháp Louis de Broglie được nhận mề đai Max Planck - ngay trước khi thế chiến bắt đầu. Planck nhận được hơn 900 lời chúc mừng và ông đã đích thân hồi đáp từng lá thư.
Cuối năm 1938, học viện vật lý bị kiểm soát theo kiểu Gleichschaltung, Planck từ chức vì phản đối. Mặc dù tuổi đã cao nhưng ông vẫn thường đi thuyết giảng, ví dụ như năm 1937 đi các nước ở Biển Đông châu Âu (Baltic States) với bài thuyết nổi danh là "Tôn giáo và khoa học tự nhiên" ("Religion und Naturwissenschaft") và vào năm 1943, ông còn chinh phục nổi vài ngọn núi trên 3000m ở rặng Alps.
Trong thế chiến thứ hai, quân Đồng Minh liên tục tiến hành các chiến dịch ném bom khiến Planck và vợ ông phải rời Berlin đến chỗ ở riêng bên sông Elbe. Ông viết năm 1942: "Tôi khát khao trải qua hoạn nạn và được sống cho đến khi chứng kiến bước ngoặt, khởi điểm của sự thăng tiến". Năm 1942, căn nhà của ông tại Berlin bị bom đạn tàn phá. Trong những tuần cuối của cuộc chiến, gia đình ông sa vào biên giới của phe Đồng Minh. Cuối cùng, sau chiến tranh, ông được đưa về nhà của cô cháu tại Göttingen.
Những năm cuối
Ngay sau chiến tranh, Hiệp hội Kaiser-Wilhelm (Kaiser-Wilhelm-Gesellschaft) được lập lại với sự chỉ đạo từ Göttingen; chính quyền chiếm đóng Anh bắt đặt tên khác và vì vậy, Hiệp hội Max-Planck (Max-Planck-Gesellschaft) được kiến lập (kể từ tháng 2 năm 1948). Planck lại giữ ghế chủ tịch hội về mặt hình thức.
Mặc dù các vấn đề sức khoẻ ngày càng tăng nhưng Planck vẫn tiếp tục đi thuyết giảng. Năm 1946, ông tham dự các buổi lễ của Hiệp hội hoàng gia (Royal Society) nhân dịp kỉ niệm ngày sinh nhật thứ 300 của Newton với tư cách là người Đức duy nhất được mời. Ngày 4 tháng 10 năm 1947, Planck qua đời sau khi bị té và nhiều cơn tai biến mạch máu não khác.
Quan điểm tôn giáo
Planck tận tụy và bền bỉ trung thành với đạo Thiên chúa từ thời thơ ấu cho đến khi mất nhưng ông cũng rất rộng mở với những quan điểm và tôn giáo khác và không hài lòng với những đòi hỏi về niềm tin không được thắc mắc của các tổ chức của nhà thờ Đức quốc xã.
Thiên Chúa mà Planck tin là một đấng toàn năng, biết tất cả, nhân từ nhưng không thể hiểu được, ngập tràn tất cả mọi thứ, biểu hiện bằng các biểu tượng, bao gồm các định luật vật lý. Quan điểm của ông có thể đã được thúc đẩy bởi một cách nhìn trái ngược của Einstein và Schrödinger - chống lại những nhà thực chứng, tổng kết chủ quan thế giới của cơ học lượng tử vũ trụ của Bohr, Heisenberg và những người khác. Planck quan tâm đến chân lý và vũ trụ ngoài tầm quan sát, và phản đối chủ nghĩa vô thần như là một nỗi ám ảnh với các biểu tượng.
Liên kết ngoài
Planck, Max Planck, Max Thể loại:Người Đức đoạt giải Nobel Thể loại:Bài cơ bản dài Thể loại:Nhà vật lý lý thuyết Thể loại:Max Planck
Protomognathus americanus
Tham khảo
Thể loại:Protomognathus Thể loại:Động vật Mỹ Thể loại:Động vật được mô tả năm 1895
Brunswick, Wisconsin
Brunswick là một thị trấn thuộc quận Eau Claire, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 1.594 người.
Tham khảo
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin Thể loại:Quận Eau Claire, Wisconsin
Ambulocetidae
Ambulocetidae là một họ cá voi tiền sử mà khi sinh tồn vẫn còn khả năng đi lại trên mặt đất. Chi Ambulocetus, mà tên gọi của họ này được đặt theo, là chi có hóa thạch được bảo tồn hoàn hảo nhất và biết rõ nhất từ các phát hiện của Thewissen và ctv. với mẫu vật hoàn hảo nhất thuộc về loài Ambulocetus natans. Các chi khác trong họ này, như Gandakasia, chỉ được biết đến từ một mảnh quai hàm duy nhất.
Le hôi cổ đen
Le hôi cổ đen (danh pháp hai phần: Podiceps nigricollis) là một loài chim nước thuộc họ Chim lặn. Loài này có tại khắp các lục địa, trừ châu Úc và Nam Cực.
Khóa phân loại
Le hôi cổ đen có 3 phân loài:
Tham khảo
Joournal Article: Optimizing Migration in a reluctant and inefficient flier: The eared grebe
Ambulocetidae
Tham khảo
Thể loại:Cá voi tiền sử Thể loại:Họ động vật  Thể loại:Thú kỷ Paleogen
Le hôi cổ đen
Liên kết ngoài
Thể loại:Chim Bắc Mỹ Thể loại:Chim châu Á Thể loại:Chim châu Âu Thể loại:Chim châu Phi Thể loại:Động vật được mô tả năm 1831 N Thể loại:Chim Việt Nam
Microlara mahensis
Microlara mahensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elmidae. Loài này được Jäch miêu tả khoa học năm 1993.
Tham khảo
Thể loại:Microlara
Narpus angustus
Narpus angustus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elmidae. Loài này được Casey miêu tả khoa học năm 1893.
Tham khảo
Thể loại:Narpus
Đảo Quang Hòa
Đảo Quang Hòa là một đảo san hô thuộc nhóm đảo Lưỡi Liềm của quần đảo Hoàng Sa. Đảo này nằm cách đảo Duy Mộng khoảng 1,55 hải lý (2,87 km) về phía tây nam. Đây là đảo lớn nhất khu trung tâm nhóm Lưỡi Liềm.
Đảo Quang Hòa là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan và Trung Quốc. Hiện nay, Trung Quốc đang kiểm soát đảo này.
Địa lý
thumb|250px|left|Vị trí của đảo Quang Hòa trong quần đảo Hoàng Sa nhỏ|trái|Bản đồ đảo Quang Hòa (Duncan Island, Palm Island) quần đảo Hoàng Sa (Paracel Islands). Thực chất, đảo Quang Hòa gồm một đảo lớn nối với một đảo nhỏ bởi một dải cát. Đảo lớn được gọi là Quang Hòa Đông hay Quang Hòa (tiếng Anh: Duncan Island;, Hán-Việt: Sâm Hàng đảo); đảo nhỏ được gọi là Quang Hòa Tây (tiếng Anh: Palm Island; , Hán-Việt: Quảng Kim đảo).
Đảo lớn có chiều dài tối đa 1260 m, chiều rộng tối đa 880 m, chu vi 3.500 m, diện tích khoảng 0,55 km²; đảo nhỏ có chiều dài 550 m, chiều rộng 270 m, chu vi 1.600 m, diện tích khoảng 0,12 km². Hai đảo Đông và Tây trước đây chỉ cách nhau một lạch nước rộng khoảng 800 m khi thủy triều lên và khoảng 500 m khi thủy triều xuống. Hiện nay hai đảo được nối với nhau bằng một dải cát dài 560 m. Đảo được bao quanh bởi bãi cát vàng và rạn san hô viền bờ rất rộng.
Môi trường
Theo báo cáo khảo sát của kỹ sư Trần Hữu Châu (Việt Nam Cộng hòa) vào năm 1973 thì ở phía tây đảo lớn có rừng cây nhàu và cây mọc trên đất giàu phosphat; nhiều cây cao tới 4 m. Phía đông đảo lớn là những mảnh vụn san hô với đá rồi tới một khu đất chỉ có dây leo bò sát mặt đất. Trên đảo bé chủ yếu là những cây mọc trên đất giàu phosphat và một số ít cây nhàu cao khoảng 3 m. Đến nay, Trung Quốc đã xây đường trên dải cát nối hai đảo Đông-Tây và rất nhiều công trình khác trên đảo Quang Hoà.
Lịch sử
Trận Hải chiến Hoàng Sa giữa Hải quân Việt Nam Cộng hòa và Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đã diễn ra trong vòng 3 đến 7 hải lý (5,6–13 km) quanh đảo này.
Hình ảnh khác
Quang Hòa
Molschleben
Molschleben là một đô thị ở huyện Gotha, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 15,24 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1128 người.
Bruchidius astragali
Bruchidius astragali là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1829.
Tham khảo
A
Protomognathus
Tham khảo
Thể loại:Crematogastrini Thể loại:Động vật Mỹ Thể loại:Loài dễ thương tổn
Mechterstädt
Mechterstädt là một đô thị ở huyện Gotha, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 12,42 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1132 người.
Tham khảo
Thể loại:Sachsen-Coburg và Gotha Thể loại:Làng ở Thüringen