cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lịch sử Đế quốc La Mã
Vương triều Severus (193-235)
Con trai của Septimius Severus là Marcus Aurelius Antoninus (biệt danh Caracalla) khi lên kế vị đã dẹp bỏ tất cả sự phân biệt giữa người Italy và người ở tỉnh, cho thi hành Constitutio Antoniniana vào năm 212, trong đó mở rộng quyền công dân La Mã cho mọi người sinh sống tại đế chế. Ông cũng dựng lên nhà tắm Caracalla nổi tiếng ở kinh đô La Mã mà kiến trúc của nó đã là mẫu mực cho nhiều công trình công cộng tưởng niệm khác. Caracalla bị ám sát vào năm 217, sau đó thì nhiều người phụ nữ quyền thế đã chi phối triều chính, bao gồm Julia Maesa, Julia Soaemias và Julia Avita Mamaea. Chính họ đã lần lượt đưa Elagabalus và Alexander Severus lên kế vị vào các năm 218 và 222.
Vào cuối vương triều Severus, quyền lực của Viện nguyên lão có vẻ như lại phục hồi và có nhiều cải cách tài chính được ban bố. Mặc dù có những thắng lợi trước Đế chế Sassanid mới nổi lên thay thế Đế chế Parthia ở phương Đông (nhiều sử gia xem Đế chế Achaemenes thời cổ, Đế chế Parthia và Đế chế Sassanid đều là Đế chế Ba Tư nên dù La Mã chiến tranh với Parthia hay Sassanid thì họ đều gọi chung là chiến tranh với Ba Tư) nhưng rồi Alexander Severus lại đánh mất khả năng kiểm soát quân đội và bị ám sát vào năm 235. Cái chết của ông mở đầu cho một thời kỳ của những hoàng đế xuất thân từ quân đội và gần nửa thế kỷ nội chiến và tranh chấp.
Cuộc khủng hoảng của thế kỷ III (235-284)
Sau khi Augustus kết thúc nội chiến (thế kỷ thứ I TCN), Đế chế La Mã đã trải qua một thời đại hòa bình, ít bị ngoại xâm và kinh tế phồn thịnh (Pax Romana). Tuy nhiên, tới thế kỷ III thì Đế chế phải trải qua những cuộc khủng hoảng chính trị, quân sự, kinh tế và bắt đầu suy sụp. Lúc nào cũng có những cuộc xâm lăng của man tộc, nội chiến và lạm phát.
Một phần vấn đề này có gốc rễ từ việc Augustus không định ra những luật lệ cụ thể để xác định người kế vị. Từ thế kỷ I và II, vấn đề kế vị cũng đã gây ra những cuộc nội chiến ngắn, nhưng tới thế kỷ III thì nội chiến xảy ra liên miên khi mà chẳng kẻ giành ngôi nào nhanh chóng trấn áp được đối thủ hoặc ở ngôi được lâu. Trong khoảng thời gian này có không dưới 25 vị hoàng đế đã cai trị La Mã, và trừ ra 2 người thì tất cả họ đều bị ám sát hoặc tử trận trên chiến trường. Trong năm 238, có tới 6 người cùng xưng là hoàng đế (Năm của sáu hoàng đế). Các công dân cũng không còn dự phần nhiều vào việc quản lý ở địa phương như trước. Chuyện này buộc hoàng đế phải can dự vào và từ từ nâng cao vai trò trách nhiệm của chính phủ.
Cuộc khủng hoảng kết thúc nhờ vào Hoàng đế Diocletian. Bằng cả tài năng lẫn vận may, ông đã giải quyết được nhiều vấn đề cấp bách. Thế nhưng, vấn đề cốt lõi của La Mã vẫn còn đó và cuối cùng đã gây nên sự tận diệt của đế chế ở phía Tây.
Diocletian và triều đình Tứ đầu chế (284-301)
nhỏ|upright|Tứ đầu chế, một tác phẩm miêu tả triều đình La Mã thời Tứ đầu chế, được lấy từ một cung điện Byzantine vào năm 1204. Vào tháng 7 năm 285, Hoàng đế Diocletian đánh bại địch thủ là Carinus và trở thành vị hoàng đế duy nhất của La Mã. Ông nhận thấy rằng Đế chế La Mã quá lớn và có quá nhiều áp lực từ bên trong lẫn các mối đe dọa từ bên ngoài, chỉ một vị hoàng đế thì khó lòng cai trị được. Do đó, ông chia Đế chế ra làm hai nửa Đông và Tây (với ranh giới ở vùng Đông Ý). Hai bên sẽ có hai vị hoàng đế ngang quyền nhau cùng mang Đế hiệu Augustus. Sự phân chia này là tiền thân của Đế chế Tây La Mã và Đế chế Đông La Mã.
Hoàng đế Diocletian trở thành Augustus của nửa Đông và bạn ông, Maximian, trở thành Augustus của nửa Tây. Tới năm 293 thì quyền lực tiếp tục được chia nhỏ ra hơn nữa, mỗi Augustus sẽ chọn ra một hoàng đế trẻ hơn gọi là Caesar để giúp mình trị nước. Galerius trở thành Caesar của Diocletian còn Constantius Chlorus là Caesar của Maximian.
Thể chế này được gọi là "Tứ đầu chế" (tiếng Anh: Tetrarchy) bởi các học giả đời sau. Chính quyền này nhằm giúp những cuộc kế vị trở nên êm đẹp hơn: ở mỗi nửa của Đế chế, một Caesar rồi sẽ lên thay một Augutus và chọn ra Caesar mới cho mình. Năm 305, Diocletian và Maximian cùng thoái vị để nhường ngôi cho các Caesar. Tới lượt cháu của Galerius là Maximinus lên làm Caesar ở phía Đông và Flavius Valerius Severus lên làm Caesar ở phía Tây cho Constantius. Sử gia Edward Gibbon nói rằng thể chế này hoạt động trơn tru là vì sự gắn bó của các hoàng đế với nhau.
Bên cạnh việc xây dựng phương pháp cai trị mới, Hoàng đế Diocletian, vốn là một người ngoại đạo và lo lắng khi thấy số lượng tín đồ Thiên chúa giáo đang tăng lên rất nhanh, đã ngược đãi họ với mức độ nặng nề chưa từng thấy kể từ thời Nero.
Constantine và các con trai
Vào năm 307, Maximian trở lại với danh hiệu Augustus và cùng cai trị với con mình. Như vậy tổng cộng thì La Mã có tới 6 người cai trị (5 Augustus: Galerius, Severus, Constantine, Maxentius, Maximian và 1 Casear: Maximinus). Galerius và Severus tấn công hai cha con Maximian ở Italy, nhưng Severus bị bắt giết vào năm 307. Hai vị Augustus ở Italy sau đó kết liên minh với Constantine bằng cách gả con gái của Maximian cho ông. nhỏ|phải|Constantine the Great, hình ghép mảnh ở [[Hagia Sophia. Trong hình có thể thấy được những liên hệ của ông với Thiên chúa giáo.]] Cuộc nội chiến sau đó vẫn tiếp tục và chứng kiến Constantine lần lượt đánh bại các đối thủ khác. Năm 324, ông đánh bại đối thủ cuối cùng là người em rể Licinius để thống nhất Đế chế. Ngoài ra, trong triều đại của mình, Constantine cũng có những thắng lợi trước người Frank, Alamanni, Visigoth và Sarmatia, thậm chí là tổ chức tái định cư lại một phần Dacia (bị bỏ rơi từ thế kỷ III).
Hai việc làm đáng nhớ nhất dưới thời Constantine là cải sang đạo Thiên chúa và phát triển thành phố Constantinopolis. Năm 313, Constantine công bố chấp nhận Thiên chúa giáo trong Sắc lệnh Milan. Sắc lệnh này cho phép những người đạo Thiên chúa giáo có quyền theo đuổi đức tin của họ. Hệ quả của sắc lệnh này là việc bãi bỏ những trừng phạt đối với những người theo Thiên chúa giáo và trả lại các tài sản đã bị tịch thu của Giáo hội. Sau đó ông tuyên bố chính mình cũng là một tín đồ của Thiên chúa giáo. Sự chuyển đổi của ông và sự bảo trợ Giáo hội của ông đã thiết lập lại vị thế mới của Thiên chúa giáo trong toàn đế chế. Những người Thiên chúa giáo theo Chính thống giáo Đông phương xem ông như là Thánh Constantine.
Năm 324, Constantine tuyên bố quyết định biến Byzantium thành Nova Roma (Tân La Mã) và vào 11 tháng 5, 330, ông dời đô từ thành La Mã về Tân La Mã. Thành phố được đặt tên lại là Constantinopolis (Thành phố của Constantine) sau khi Constantine mất năm 337. Từ đó bắt đầu vai trò của Đông La Mã như là một trung tâm của sự giáo dục, thịnh vượng và văn hóa ở châu Âu. Constantinople vẫn là kinh thành của Đế quốc Byzantine trên hơn một ngàn năm, chỉ bị ngắt quãng tạm thời bởi sự đốt phá và chiếm đóng của quân Thập tự chinh lần 4 năm 1204, cho đến khi rơi vào tay Đế quốc Ottoman năm 1453 (hiện nay thành phố này là Istanbul của Thổ Nhĩ Kỳ).
Sau khi Constantine I qua đời, Đế chế lại bị chia ba bởi ba người con của ông. Tây La Mã bị chia đôi giữa con trưởng là Constantine II và con út là Constans. Đông La Mã cùng Constantinople thuộc về con thứ, Constantius II. Cuồi cùng thì Constantius II đánh bại được các anh em mình, thế nhưng tới năm 360 thì sự thống trị của ông lại bị lung lay. Trước đó ông đã phong cho Julian (Flavius Claudius Julianus) làm Caesar ở Tây La Mã vào năm 355. Trong 5 năm sau đó, Julian giành nhiều thắng lợi trên chiến trường trước các tộc German, bao gồm cả người Alamanni. Khi Constantius hạ lệnh cho các quân đoàn xứ Gaul phải sang phía đông để tiếp viện cho cuộc chiến với Ba Tư, họ đã nổi dậy và tôn chỉ huy của mình là Julian lên làm Augustus. Vào lúc hai vị hoàng đế đều chưa muốn tiến quân đánh nhau thì Constantius đã qua đời vì bệnh vào tháng 11 năm 361, khiến đất nước tránh được một cuộc nội chiến.
Julianus và Jovianus (361–364)
Dưới triều Hoàng đế Julianus, triều đình La Mã cổ súy trở lại cho các tôn giáo đa thần và tiến hành đàn áp Ki-tô giáo (mặc dù bản thân ông không phải là một tín đồ ngoại giáo). Những chính sách này làm nhận định về ông trong các tài liệu thời đó rất mâu thuẫn: những người ngoại giáo thì xem ông như một vị anh hùng, còn các Ki-tô hữu thì lại cho ông là một tên vua xấu xa. Thế nhưng dù sao đi nữa thì sự phục hưng ngoại giáo này cũng kéo dài chẳng được bao lâu. Nó đã chết yểu khi ông qua đời trên chiến trường trong các cuộc chiến tranh chống lại Đế quốc Sassanid (năm 363).
Là một thiên tài quân sự vĩ đại nhất thời đại đó, Hoàng đế Julianus đã thân chinh xuất quân đại phá tan nát quân Sassanid do Hoàng đế Shapur II thống lĩnh trong trận đánh gần kinh đô Ctesiphon của Đế quốc Sassanid, làm vua Shapur II cùng đám tùy tùng phải bỏ chạy. Không những thế, ông cũng là một nhà bảo trợ của triết học và khoa học, nên ông được gọi là vị vua-triết gia. Khi Hoàng đế Julianus đột ngột qua đời, Hoàng đế Shapur II cũng giành lại thế thượng phong. Vì Hoàng đế Julianus không có con và không chỉ định người thừa kế nên quân đội tôn Jovianus, lúc bấy giờ là một viên tướng khá vô danh, lên làm hoàng đế. Hoàng đế Jovian phải ký một hòa ước bất lợi với Đế quốc Sassanid (bao gồm việc phải trao trả lại các vùng đất đã giành được từ tận thời Hoàng đế Traianus, trong đó có vương quốc Armenia). Dưới thời của mình, Jovianus cũng hồi phục lại địa vị cho Thiên chúa giáo.
Valentinian và Valens
Sau khi Jovian mất vào năm 364, việc chọn ra Augustus mới lại rơi vào tay quân đội. Vào tháng 2 năm 364, viên tướng Pannonia là Valentinian I được tôn lên làm hoàng đế ở Nicaea, Bithynia. Ông lập ra vương triều Valentinian (364-392). Dưới sự yêu cầu của các tướng lĩnh, Valentinian chọn ra một người đồng cai trị. Valens, em trai của ông, sẽ cai trị Đế chế Đông La Mã, còn ông sẽ cai trị Đế chế Tây La Mã.
Sự lựa chọn Valens nhanh chóng gây bất đồng. Procopius (một người anh em họ của Julian tưởng như trước đó sẽ được kế vị nhưng cuối cùng lại không được) đánh chiếm Constantinople vào năm 365 và tuyên bố là hoàng đế của Đông La Mã. Chiến tranh nổ ra giữa Valens và Procopius, cho đến năm 366 thì Procopius bị đánh bại.
Vào tháng 4 năm 367, Valentinian và Valens phong cho đứa con mới 8 tuổi của Valentinian là Gratian thành một Augustus đồng cai trị hữu danh vô thực. Điều này nhằm giúp bảo vệ sự kế vị sau này.
Tháng 4 năm 375, khi đang dẫn quân đánh người Quadi ở Pannonia thì Valentinian I bị vỡ mạch máo não do quát tháo. Chấn thương này làm ông mất vào tháng 11 năm 375. Sự kế vị diễn ra không theo kế hoạch ban đầu. Gratian lúc này đã 16 tuổi, nhưng binh sĩ ở Pannonia lại tôn người em sơ sinh cùng cha khác mẹ của ông lên thành Valentinian II.
Gratian chấp nhận chuyện này. Trên danh nghĩa thì ông sẽ quản lý xứ Gaul, còn Italy, Illyria và châu Phi sẽ thuộc về em ông và mẹ của ấu chúa là Justina, nhưng thực ra thì quyền hành vẫn trong tay ông.
Đông La Mã và trận Adrianople (378)
Trong cùng lúc đó, Đế chế Đông La Mã phải đối mặt với mối đe dọa từ các tộc German. Bị người Hung dồn ép từ phía sau, những người Goth thuộc tộc Thervingi đã chạy vào Đế chế Đông La Mã để trú ẩn. Valens cho họ tạm định cư ở bờ nam sông Danube vào năm 376, thế nhưng những người di cư này lại gặp rắc rối từ những sự ngược đãi và những kẻ lãnh đạo suy đồi ở đây. Sự bất mãn khiến họ nổi loạn chống lại La Mã.
Valens thân chinh cầm quân đánh họ vào năm 378, và Gratian cũng đang trên đường đem viện binh từ Tây La Mã tới giúp. Nhưng do quá nôn nóng, Valens đã không chờ Gratian mà dẫn quân xông lên trước và thua tan tác trong trận Adrianople. Gần hai phần ba quân La Mã tử trận, trong số đó có cả hoàng đế Valens cùng rất nhiều những viên chức và các tướng lĩnh quan trọng. Điều này dẫn đến những hậu quả lâu dài cho Đế chế về sau khi họ thiếu hụt về nhân sự. Phần lớn quân đội La Mã về sau này được tuyển mộ từ người German đánh thuê.
Sau cái chết của Valens, Gratian đưa Theodosius I lên làm Augustus của Đông La Mã vào tháng 1 năm 379. phải|nhỏ|250px|Đế chế La Mã sau cái chết của Theodosius I. Các đường trắng là biên giới của các quốc gia ngày nay. {{legend|#B53637|Đế chế Tây La Mã}} {{legend|#8F36B5|Đế chế Đông La Mã}}
Nội chiến ở Tây La Mã
Sau một vài thành công trong việc cai trị thì Gratian ở Tây La Mã trở nên lười biếng. Có vẻ như ông đã bị viên tướng người Frank là Merobaudes và vị giám mục Milan là Ambrose thao túng từ phía sau. Gratian cũng mất đi sự yêu mến sau các xung đột với Viện nguyên lão. Trong lúc đó, Theodosius phong cho con mình là Arcadius thành Augustus vào năm 383, một bước chuẩn bị cho sự kế vị sau này.
Cùng năm 383, việc Gratian mất đi sự ủng hộ đã dọn đường cho viên tướng Magnus Maximus làm phản. Magnus Maximus tự xưng hoàng đế rồi đem quân từ Anh tấn công xứ Gaul, khiến Gratian phải trốn chạy và cuối cùng bị ám sát (tháng 8/383). Vào năm 387, Maximus quyết định trừ bỏ luôn Valentinian II (lúc này vẫn ở Italy). Mẹ con Valentinian phải bỏ chạy và cầu cứu Theodosius. Theodosius đánh bại và xử tử Maximus vào năm 388, sau đó cho người đi giết luôn con trai của Maximus là Flavius Victor. Theodosius phục hồi vương vị cho Valentinian và tiếp tục ủng hộ vị vua hữu danh vô thực này.
Sự phân chia cuối cùng của La Mã
Valentinian II bị ám sát ở Viên vào năm 392. Tướng Arbogast đưa Eugenius lên ngôi nhưng Theodosius không công nhận vua này. Sau đó thì ông giết sạch cả hai trong trận Frigidus (tháng 9 năm 394) rồi thống nhất Đế chế La Mã dưới quyền mình. Sau khi nắm quyền, Theodosius I Đại Đế thẳng tay bài trừ ngoại giáo và hoàn tất việc đưa Thiên chúa giáo trở thành quốc giáo của đế chế La Mã. Sau này, Chính thống giáo Đông phương tôn ông thành Thánh Theodosius.
Theodosius I Đại Đế đi vào lịch sử như là vị hoàng đế cuối cùng thống trị một Đế chế La Mã nguyên vẹn. Sau cái chết của Theodosius vào năm 395, hai con trai của ông là Arcadius và Honorius chia nhau cai trị Đông La Mã (đóng đô tại thành Constantinople) và Tây La Mã (định đô tại Milan, sau đó dời đô về Ravenna). Từ đây hai Đế chế La Mã hoạt động độc lập về mặt chính trị với các vị hoàng đế khác nhau.
Sự sụp đổ của Đế chế Tây La Mã (395-476)
trái|260px|nhỏ|Các chiến binh Hung ở trận những cánh đồng Catalaunian. 210px|phải|nhỏ|Tranh vẽ cuộc cướp phá cố đô La Mã vào năm 410. Sau năm 395, các vị hoàng đế ở Tây La Mã hầu như chỉ còn là bù nhìn. Quyền hành thực sự rơi vào tay những người thống lĩnh quân đội như Stilicho (từ 395 tới 408), Constantius (từ 411 tới 421), Aëtius (từ 433 tới 454) và Ricimer (từ 457 tới 472). Vốn ít tài nguyên hơn Đông La Mã, Tây La Mã cũng suy sụp nhanh chóng về mặt kinh tế, đi kèm với nó là sự cai trị thiếu hiệu quả ở các tỉnh vùng biên giới.
Ở bên ngoài, sự yếu kém của các quân đoàn La Mã đã dẫn tới những cuộc xâm lăng liên tục của các man tộc. Dưới áp lực của người Visigoth, hoàng đế Honorius phải dời đô từ Mediolanum (nay là Milan) về Ravenna, nơi có địa thế và khả năng phòng thủ tốt hơn. Năm 410, người Visigoth do Alaric I dẫn đầu đã đánh chiếm và cướp phá thành La Mã (lần đầu tiên sau 800 năm, kể từ thế kỷ IV TCN, kinh thành La Mã mới lại bị chiếm đóng bởi một quân đội ngoại lai). Sau đó, dưới thời các hậu duệ của Alaric, người Visigoth tới bán đảo Iberia và xây dựng một vương quốc cho riêng mình tồn tại 200 năm. Cũng cùng năm 410, quân La Mã rút khỏi đảo Anh, để mặc nơi đây trở thành tâm điểm cho những cuộc xâm lược của người Pict và Anglo-Saxon trong thế kỷ V.
Mặc dù La Mã từng phải đối mặt với nhiều kẻ thù, nhưng có lẽ không thế lực nào hung hãn và đáng sợ hơn người Hung. Dưới sự chỉ huy của vua Attila, người Hung đã nhiều lần vượt sông Danube cướp phá Đông La Mã, buộc các hoàng đế ở Constantinople phải cống nạp cho họ rất nhiều của cải. Năm 450, Honoria, nguyên là chị gái của hoàng đế Tây La Mã Valentinian III, tự ý gửi nhẫn đính hôn cho Attila. Ông ta đòi một nửa Tây La Mã làm của hồi môn, và khi bị từ chối, Attila đã lấy cớ này để dẫn quân tràn sang phía Tây. Quân Hung tàn phá xứ Gaul, đe dọa chiếm cả Tây Âu và chỉ bị chặn lại sau trận những cánh đồng Catalaunian trước liên quân La Mã và Visigoth do tướng Aetius lãnh đạo. Trận chiến này được ghi nhận như một trong những trận chiến khốc liệt nhất trong lịch sử với những tổn thất thương vong ghê gớm cho cả hai bên. Sang năm sau, Attila lại một lần nữa kéo quân vào Tây La Mã, lần này thì tấn công Italy và dự định tiến thẳng vào cố đô La Mã. Thế nhưng khi đã tiến tới gần thành La Mã thì Attila lại dừng lại và rút quân trở về. Nguyên do của việc này có thể là do sự kết hợp giữa dịch bệnh đang hoành hành trong nội bộ quân Hung, cuộc đàm phán của giáo hoàng Leo I và việc quân Đông La Mã tấn công vùng đất của ông ta từ phía sau. Mối nguy hiểm từ người Hung chỉ kết thúc sau cái chết của Attila vào năm 453.
Ở phía nam, người Vandal đánh chiếm Carthage vào năm 439 và xây dựng một hạm đội hùng mạnh để quấy nhiễu vùng biển phía Tây và Nam của Địa Trung Hải. Valentinian III giết Aetius vào năm 454 để rồi một năm sau ông cũng bị ám sát chết bởi những người ủng hộ viên tướng này. Người Vandal nhân cơ hội đó để tiến vào cướp phá thành La Mã (năm 455).
Năm 476, một viên tướng người German là Odoacer nổi dậy làm chính biến lật đổ hoàng đế cuối cùng của Tây La Mã là Romulus Augustus. Đế chế Tây La Mã diệt vong ở đây. Về danh nghĩa thì Odoacer là chư hầu của Đông La Mã nhưng thực tế thì chính ông mới là người trị vì Italy. Trên đất đai cũ của Tây La Mã, ba vương quốc mới dần được thành lập gồm vương quốc Ostrogoth, vương quốc Lombard và vương quốc Frank.
550px|giữa|nhỏ|Bản đồ châu Âu vào năm 476.
Đế chế Đông La Mã (476-1453)
nhỏ|250px|Đế chế Đông La Mã ở đỉnh cao vào năm 550.
Sau khi Tây La Mã diệt vong vào thế kỷ thứ V, Đế chế Đông La Mã (thường gọi là Đế chế Byzantine), vốn giàu có hơn, đã tồn tại và phục hồi được sức mạnh của mình. Vào giữa thế kỷ thứ VI, hoàng đế Justinian I đánh chiếm lại Italy và một phần Illyria từ tay người Ostrogoth, Bắc Phi từ tay người Vandal, và một phần Hispania từ tay người Visigoth.
Hoàng đế Heraclius thực hiện các cải cách vào năm 610, đưa đến những thay đổi to lớn cả về bề ngoài lẫn bản chất của Đế chế. Nền văn hóa của người Byzantine từ đó gắn liền với văn hóa Hy Lạp, nhưng những cái tên mà họ tự gọi mình luôn nhắc nhở rằng họ là sự tiếp nối của Đế chế La Mã.
Về quân sự và chính trị, Đế chế Byzantine từng là một thế lực to lớn ở phía Đông châu Âu trong hơn 1000 năm. Thế nhưng sau nhiều cuộc chiến tranh, lãnh thổ của Đế chế bị thu hẹp dần và cuối cùng đã sụp đổ vào năm 1453 khi Mehmed II của Đế chế Ottoman chinh phục thành Constantinople.
Chú thích
Thể loại:Đế quốc La Mã Thể loại:Lịch sử châu Âu Thể loại:Lịch sử đế chế Thể loại:Lịch sử Đế quốc La Mã Thể loại:Cựu quốc gia châu Á Thể loại:Cựu quốc gia châu Âu
Grammatophyllum
Grammatophyllum là một chi thực vật có hoa trong họ Lan.
Camptotypus plumator
Camptotypus plumator là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Camptotypus
Xyris longibracteata
Xyris longibracteata là một loài thực vật hạt kín trong họ Hoàng đầu. Loài này được Britton & P.Wilson miêu tả khoa học đầu tiên năm 1916.
Aphodius putridus
Aphodius putridus là một loài bọ cánh cứng trong họ Scarabaeidae. Loài này được Herbst miêu tả khoa học năm 1789.
Xyris longibracteata
Liên kết ngoài
Thể loại:Xyris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1916
Aphodius putridus
Tham khảo
Thể loại:Aphodius Thể loại:Động vật được mô tả năm 1785
Dysschema damon
Dysschema damon là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dysschema
Brevibarbis dyscrita
Brevibarbis dyscrita là một loài côn trùng trong họ Ascalaphidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Tjeder & Hansson miêu tả năm 1992.
Tham khảo
Thể loại:Brevibarbis
Khi nàng say giấc
Khi nàng say giấc  là một bộ phim truyền hình Hàn Quốc với dàn diễn viên chính Lee Jong-suk và Bae Suzy. Bộ phim được phát sóng trên kênh SBS lúc 22:00 (KST) thứ Tư thứ Năm hàng tuần, bắt đầu vào ngày 27 tháng 9 năm 2017.
Nội dung
Bộ phim kể về một người phụ nữ mang tên Hong-joo (Bae Suzy), cô có khả năng nhìn thấy những điều không may sẽ xảy ra thông qua những giấc mơ. Cùng với đó là một chàng công tố tận tâm với nghề, Jae-chan (Lee Jong-suk) làm mọi cách để ngăn chặn những sự việc trong mơ của Hong-joo trở thành sự thật.
Sản xuất
Đạo diễn đảm nhiệm là Oh Choong-hwan, người đã đảm nhiệm các bộ phim thành công như: Doctors và'' My Love from the Star. Biên kịch của bộ phim là Park Hye-ryun, người đã viết nên nhưng bộ phim như: Pinocchio, I Can Hear Your Voice và Dream High''.
Buổi đọc kịch bản đầu tiên được tổ chức vào ngày 20 tháng 1 năm 2017 tại Mokdong, Seoul, Hàn Quốc. Bộ phim được bấm máy vào tháng 2, trong khi Lee Jong-suk bắt đầu vai diễn của mình vào ngày 2 tháng 3. Phim đóng máy vào ngày 27 tháng 7 tại phim trường Wonbang, Paju sau 5 tháng quay.
Tỷ suất người xem
Trong bảng dưới,  số màu xanh  chỉ tỷ suất người xem thấp nhất,  số màu đỏ chỉ tỷ suất người xem cao nhất.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim truyền hình SBS, Hàn Quốc Thể loại:Phim truyền hình Hàn Quốc ra mắt năm 2017 Thể loại:Chương trình truyền hình tiếng Triều Tiên Thể loại:Phim truyền hình pháp lý Hàn Quốc Thể loại:Phim truyền hình lãng mạn Hàn Quốc
Tân Long, Mỹ Tho
Tân Long là một phường thuộc thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang, Việt Nam.
Địa lý
Phường có diện tích 2,73 km², dân số là 3.456 người, mật độ dân số đạt 1.267 người/km². Phường này nằm trọn trên cù lao Tân Long.
Cù lao Tân Long còn được gọi là cồn Rồng hay cồn Long, nằm trên sông Mỹ Tho (là một đoạn của sông Tiền), thuộc phường Tân Long, thành phố Mỹ Tho.
Giới thiệu sơ lược
Vào khoảng năm 1788, giữa sông Mỹ Tho đã nổi lên một gò ban đầu còn nhỏ nhưng nhờ dòng nước bồi đắp nên ngày càng lớn hơn. Đến năm 1872 thì gò đất ấy đã nổi cao lên khỏi mặt nước thành cồn với loại cây bần, mắm... mọc um tùm. Lúc này Đốc phủ Mầu là một đại địa chủ có tiếng giàu nhất xứ Định Tường (tên gọi của Mỹ Tho trước đây) đã cho người qua thăm dò, rồi tuyên bố rằng đây là đất do ông khai phá. Sau đó, ông đã cho mang những loại cây đặc sản của đất liền lúc bây giờ như roi, nhãn... qua trồng ở cồn này và phân công người gìn giữ...
Cardiorhinus apicalis
Cardiorhinus apicalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Golbach miêu tả khoa học năm 1979.
Tân Long, Mỹ Tho
Giới thiệu sơ lược
Mãi đến khi chiếm xong Nam Kỳ lục tỉnh (tức sau năm 1867), thực dân Pháp thiết lập bộ máy đô hộ và bắt buộc địa chủ Mầu giao cồn Rồng lại cho chính quyền. Sau đó, họ đem những bệnh nhân bệnh phong qua ở cồn Rồng vào năm 1958. Trại phong lúc này được xem như là một ấp của xã Bình Đức, được quản lý bởi một bộ máy chính quyền do người Pháp lập ra. Đến 1971 thì trại phong ấy được dời ra Quy Hòa (Quy Nhơn ngày nay). Vì lý do này mà cồn Rồng còn được gọi là cồn Cùi (hay cồn Phong).
Cardiorhinus apicalis
Tham khảo
Thể loại:Cardiorhinus
Tân Long, Mỹ Tho
Giới thiệu sơ lược
Mãi đến vài năm sau thì người dân nghèo không có đất đai ở đất liền bắt đầu ra cồn Rồng để sinh sống và lập thành một làng sống bằng nghề đánh bắt thủy sản và trồng cây ăn trái. Đất cồn được bồi đắp chủ yếu từ phù sa nên rất tốt để trồng cây ăn trái, dần dần thu hút nhiều cư dân ở đất liền qua sinh sống và định cư ở đây.
Cồn Rồng có diện mạo mới từ năm 2003 khi không còn là một xã vùng ven nữa, mà trở thành một phường trực thuộc thành phố Mỹ Tho với tên gọi là Tân Long.
Tân Long ngày nay
Nằm giữa bốn bề sông nước mênh mông, phường Tân Long được bao bọc xung quanh là những rặng cây bần và vườn cây ăn trái (nhiều nhất là cây nhãn và dừa). Nổi bật trên nền xanh của cây lá là những căn nhà lầu và nhà ngói đỏ tươi... Toàn bộ hệ thống giao thông trên địa bàn phường đã được bê tông hóa. Tuy nhiên, người dân ở phường muốn qua thành phố và ngược lại vẫn còn phải đi đò (hay phà)...
Karaköy, Elmalı
Karaköy là một xã thuộc huyện Elmalı, tỉnh Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 59 người.
Tân Long, Mỹ Tho
Tân Long ngày nay
Theo thông tin trên website Tiền Giang, thì hiện nay ngành nghề chính của người dân trong phường chủ yếu là làm nông nghiệp, đánh bắt hải sản, đóng sửa ghe tàu; nghề phụ: dịch vụ du lịch, vận chuyển hàng hóa,... Theo quy hoạch phát triển du lịch của tỉnh Tiền Giang, thì cù lao Tân Long nằm trong tổng thể phát triển du lịch của tỉnh và sẽ gắn kết để hình thành tam giác du lịch: thành phố Mỹ Tho - cù lao Thới Sơn - cù lao Tân Long. Trên cơ sở đó, cù lao Tân Long sẽ phát triển các dịch vụ du lịch với việc tận dụng điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất hiện có nhằm xây dựng các sản phẩm mang nét riêng biệt, nâng cao sức cạnh tranh, gắn kết với khu du lịch cù lao Thới Sơn để trở thành trung tâm thu hút khách du lịch của Tiền Giang.
Lịch sử hành chính
Vào thời nhà Nguyễn độc lập, cù lao Rồng thuộc thôn Bình Tạo, tổng Thuận Trị, huyện Kiến Hưng, phủ Kiến An, tỉnh Định Tường.
Sau khi chiếm hết được ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ vào năm 1862, thực dân Pháp dần xóa bỏ tên gọi tỉnh Định Tường cùng hệ thống hành chính phủ huyện cũ thời nhà Nguyễn, đồng thời đặt ra các hạt Thanh tra. Thôn Bình Tạo lúc này thuộc hạt Thanh tra Mỹ Tho. Ngày 5 tháng 1 năm 1876, hạt Thanh tra Mỹ Tho đổi thành hạt tham biện Mỹ Tho, thôn đổi thành làng.
Ngày 1 tháng 1 năm 1900, tất cả các đơn vị hành chính cấp tỉnh ở Đông Dương điều thống nhất gọi là "tỉnh", trong đó có tỉnh Mỹ Tho. Làng Bình Tạo thuộc tổng Thuận Trị, tỉnh Mỹ Tho. Ngày 22 tháng 3 năm 1912, làng Bình Tạo thuộc tổng Thuận Trị, quận Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho. Sau này, chính quyền thực dân Pháp hợp nhất ba làng Bình Tạo, Tân Thuận và An Đức thành một làng mới lấy tên là làng Bình Đức. Từ đó, cù lao Rồng thuộc làng Bình Đức, tổng Thuận Trị, quận Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho.
Sau Cách mạng tháng Tám 1945, Ủy ban Kháng chiến Hành chánh Nam bộ chủ trương bỏ cấp tổng, bỏ đơn vị làng, thống nhất gọi là xã, đồng thời bỏ danh xưng quận, gọi thay thế bằng huyện. Chính quyền Việt Nam Cộng hòa đến năm 1956 cũng thống nhất dùng danh xưng là xã, tuy nhiên vẫn gọi là quận cho đến năm 1975. Lúc này, cù lao Rồng nằm trong xã Bình Đức thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho.
Sau năm 1956, các làng gọi là xã. Từ năm 1957, chính quyền Việt Nam Cộng hòa đặt xã Bình Đức thuộc tổng Thuận Trị, quận Châu Thành, tỉnh Định Tường. Ngày 31 tháng 1 năm 1958, thành lập xã Tân Long trên địa phận cù lao Rồng tách ra từ xã Bình Đức. Ngày 8 tháng 11 năm 1960, quận Châu Thành đổi tên thành quận Long Định. Lúc này, xã Tân Long thuộc quận Long Định, tỉnh Định Tường. Ngày 23 tháng 5 năm 1964, chính quyền Việt Nam Cộng hòa chia quận Long Định thành quận Châu Thành và quận Long Định. Sau năm 1965, cấp tổng bị giải thể, các xã trực thuộc quận. Khi đó, xã Tân Long trở lại thuộc quận Châu Thành, tỉnh Định Tường cho đến năm 1975.
Tuy nhiên chính quyền Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam (sau này là Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam) lại đặt xã Tân Long thuộc thị xã Mỹ Tho, tỉnh Mỹ Tho trong giai đoạn 1956–1967. Từ ngày 24 tháng 8 năm 1967, Trung ương Cục miền Nam nâng cấp thị xã lên thành thành phố Mỹ Tho, là đơn vị hành chính cấp tỉnh trực thuộc Khu 8, tồn tại ngang bằng với tỉnh Mỹ Tho cho đến đầu năm 1976. Lúc này, xã Tân Long thuộc quận 4, thành phố Mỹ Tho.
Tháng 2 năm 1976, Chính phủ Việt Nam quyết định hợp nhất tỉnh Mỹ Tho, tỉnh Gò Công và thành phố Mỹ Tho để thành lập tỉnh mới có tên là tỉnh Tiền Giang. Khi đó, xã Tân Long (tức cù lao Rồng) thuộc thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang.
Ngày 9 tháng 12 năm 2003, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 154/2003/NĐ-CP về việc thành lập phường Tân Long thuộc thành phố Mỹ Tho trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của xã Tân Long.
Phường Tân Long có 330 ha diện tích tự nhiên và 4.723 nhân khẩu.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cù lao
Idaea sillemi
Idaea sillemi là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
S
Safia obscura
Safia obscura là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Safia
Neotamias ochrogenys
Neotamias ochrogenys là một loài động vật có vú trong họ Sóc, bộ Gặm nhấm. Loài này được Merriam mô tả năm 1897. Đây là loài đặc hữu của khu vực gần bờ biển phía bắc California ở Hoa Kỳ, nơi nó sống ở rừng lá kim ven biển. Nó là loài lớn nhất trong chi Neotamias và có tổng chiều dài 233–297 mm bao gồm đuôi dài 97–130 mm.
Tham khảo
O Thể loại:Động vật được mô tả năm 1897 Thể loại:Động vật Mỹ
Prosipho spiralis
Prosipho spiralis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.
Tham khảo
Thể loại:Prosipho
Orthotrichum longipes
Orthotrichum longipes là một loài rêu trong họ Orthotrichaceae. Loài này được Hook. mô tả khoa học đầu tiên năm 1818.
Liên kết ngoài
Thể loại:Orthotrichum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1818
Tân Long, Yên Sơn
Tân Long là một xã thuộc huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, Việt Nam.
Xã có diện tích 35,66 km², dân số năm 1999 là 4823 người, mật độ dân số đạt 135 người/km².
Cardiorhinus aristatus
Cardiorhinus aristatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Golbach miêu tả khoa học năm 1979.
Tham khảo
Thể loại:Cardiorhinus
Guledgudda
Guledgudda là một thị xã của quận Bagalkot thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Guledgudda có dân số 33.991 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Guledgudda có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 76%, và tỷ lệ cho phái nữ là 55%. Tại Guledgudda, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thị trấn thuộc huyện Bagalkot
Quần đảo Ōsumi
nhỏ|Quần đảo Ōsumi thumb|Bản đồ tổng quan tỉnh Kagoshima thumb|Trung tâm không gian Tanega-shima Quần đảo Ōsumi (大隅諸島) tạo thành phần phía bắc của quần đảo Satsunan, Nhật Bản. Quần đảo cách phía nam của bán đảo Osumi ở Kyūshū khoảng 60 km về phía nam.
Các đảo trong quần đảo có nguồn gốc núi lửa và có tổng diện tích 1.030 km². Quần đảo có khí hậu cận nhiệt đới. Đỉnh cao nhất của quần đảo Ōsumi là Miyanoura-dake với cao độ 1.935 mét thuộc đảo Yakushima.
Quần đảo gồm 3 đảo chính: và các đảo nhỏ như:
Dân số quần đỏ khỏng 50.000 người và trong đó có 19.000 sống ở thành phố Nishinoomote ở bờ biển tây bắc của đảo Tanegashima. Quần đảo là một phần của tỉnh Kagoshima.
Lịch sử
Không rõ là quần đảo đã được khám phá khi nào. Các đề cập đầu tiên về nó được ghi trong Nihon Shoki (Nhật Bản thư kỷ) từ năm 720. Năm 1543 một tàu của Trung Hoa cùng với một người Bồ Đào Nha tên là Mendes Pinto đã bị mắc cạn trên đảo và do vậy đã đem mía và súng cầm tay đến Nhật Bản. Cho đến thời nay, súng cầm tay còn được gọi một cách thông tục tại Nhật Bản là "Tanega-shima,". Tên thực tế, Pinto không phải là người Bồ Đào Nha đầu tiên tiếp xúc với Nhật Bản, mặc dù ông đã ghé thăm Tanegashima ngay sau đó và truyền thuyết kể rằng ông đã kết hôn với một phụ nữ bản địa và có một con trai. Những người châu Âu đến giao thương không chỉ có súng mà còn có xà phòng, thuốc là và các hàng hóa khác.
Năm 1969 "Trung tâm Không gian Tanegashima" (TNSC) bao gồm một sân bay vũ trụ đã được Cơ quan nghiên cứu và phát triển hàng không vũ trụ Nhật Bản mở. TNSC nằm ở cực đông nam của đảo Tanegashima.
Liên kết ngoài
Thể loại:Quần đảo Satsunan Thể loại:Đảo Kagoshima  Thể loại:Quần đảo Thái Bình Dương Thể loại:Quần đảo của Nhật Bản
Uracanthus corrugicollis
Uracanthus corrugicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Uracanthus
Echinops cyanocephalus
Echinops cyanocephalus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Boiss. & Hausskn. mô tả khoa học đầu tiên năm 1875.
Liên kết ngoài
Thể loại:Echinops Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1875
Camptotypus pseudostigmaticus
Camptotypus pseudostigmaticus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Camptotypus
Quần đảo Tokara
right|thumb|Miệng núi lửa tại đỉnh cao nhất (Otake) thuộc đảo Nakanoshima Quần đảo Tokara (吐噶喇列島) là một nhóm đảo thuộc quần đảo Satsunan, một phần của quần đảo Nansei (hay quần đảo Ryukyu). Toàn bộ quần đảo thuộc Làng Toshima, tỉnh Kagoshima, Nhật Bản.
Liên kết ngoài
Thể loại:Quần đảo Satsunan Thể loại:Quần đảo Thái Bình Dương Thể loại:Đảo Kagoshima Thể loại:Quần đảo của Nhật Bản Thể loại:Quần đảo Tokara
Leslie Kean
Sự nghiệp
Trong vai trò là nhà báo điều tra độc lập và tác giả của cuốn Surviving Death: A Journalist Investigates Evidence for an Afterlife, được Crown Publishing Group xuất bản năm 2017, một câu chuyện cá nhân về nghiên cứu thông tin đáng kinh ngạc và kích thích tư duy gợi đến sự sống sót qua cái chết. Vào năm 2010, cuốn UFOs: Generals, Pilots, and Government Officials Go on the Record được Penguin Random House xuất bản, là một cuốn sách bán chạy nhất của New York Times. Ba người nổi tiếng đã viết các tài liệu trực tiếp về các sự cố UFO cho cuốn sách của Kean. Với sự tham gia của các tướng lĩnh Không quân và một loạt các nguồn cấp cao – bao gồm cả Fife Symington III, cựu thống đốc bang Arizona và Nick Pope, cựu lãnh đạo Đơn vị Điều tra UFO của Bộ Quốc phòng Anh. Cuốn sách của cô đã được dịch và xuất bản tại Trung Quốc, Pháp, Đài Loan, Brasil, Đức, România, Croatia, Việt Nam, Bulgaria và Serbia. Một phiên bản tiếng Tây Ban Nha đã được phát hành vào năm 2017.
Cô đã giúp sản xuất một bộ phim tài liệu năm 2011 dựa trên UFO cho kênh History Channel, do hãng Breakthru Films thực hiện, một công ty phim độc lập từng đoạt giải thưởng. Kean từng được giới thiệu trên CNN, MSNBC, FOX, The Colbert Report, NPR và USA Today, Vanity Fair, US News & World Report, và Columbia Journalism Review, trong số các hãng truyền thông khác. Bắt đầu từ năm 2012, cô đã đóng góp một loạt bài viết cho Huffington Post và vào năm 2017, cô là đồng tác giả của một câu chuyện trên trang nhất cho tờ New York Times về một chương trình bí mật nghiên cứu về UFO của Lầu Năm Góc trước đây.
Trước khi viết UFO, Kean đã đồng sáng lập Liên minh Tự do Thông tin, một liên minh độc lập ủng hộ sự cởi mở của chính phủ đối với thông tin về UFO. Trong khả năng này, cô là nguyên đơn trong một vụ kiện liên bang theo Đạo luật Thông tin Tự do kéo dài tới năm năm đạt được thành công chống lại NASA, đã giữ kín thông tin liên quan đến vụ tai nạn của một vật thể lạ ở Kecksburg, Pennsylvania năm 1965. Năm 2007, Kean đồng tổ chức một cột mốc Cuộc họp báo quốc tế của Washington, D.C. về các cuộc điều tra UFO chính thức, đã nhận được sự đưa tin của giới truyền thông trên toàn thế giới. Cô cũng là nhà sản xuất cho bộ phim tài liệu độc lập năm 2009 mang tên I know What I Saw của đạo diễn James Fox. Cô đồng tổ chức một hội nghị quốc tế năm 2013 cung cấp một nền tảng cho các nhà khoa học, quan chức chính phủ và nhà báo nghiên cứu UFO để trình bày dữ liệu, và cô còn phụ trách công việc giảng dạy tại Đại học Mỹ năm 2014.
Trước đây, Kean từng làm nhà văn tự do và nhà sản xuất đài phát thanh. Vào năm 1990, cô là người dẫn chương trình trực tuyến cho một chương trình tin tức điều tra hàng ngày trên đài phát thanh KPFA, đài Pacifica ở California. Cô đã đóng góp bài viết cho hàng chục ấn phẩm trong và ngoài nước bao gồm Boston Globe, Philadelphia Inquirer, Atlanta Journal-Constitution, Providence Journal, International Herald Tribune, Globe and Mail, Sydney Morning Herald, The Nation và Journal for Scientific Exploration... Câu chuyện của cô được cung cấp thông qua hãng thông tấn Knight Ridder/Tribune, Scripps-Howard, New York Times, Pacific News Service và National Publishers Association. Trong khi dành nhiều năm để báo cáo về Miến Điện, Kean là đồng tác giả cuốn Burma’s Revolution of the Spirit: The Struggle for Democratic Freedom and Dignity, được Aperture xuất bản vào năm 1994. Cô đã đóng góp các bài tiểu luận cho một số tuyển tập được xuất bản từ năm 1998 đến 2009.
Ngày 16 tháng 12 năm 2017, tờ New York Times đã đăng một bài báo được viết bởi Helene Cooper, Ralph Blumenthal và Kean, tiết lộ sự thực rằng Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ đã chi 22,5 triệu đô la cho một chương trình bí mật có tên Chương trình Nhận dạng Hiểm họa Hàng không Tiên tiến nhằm tiến hành điều tra UFO.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nhà văn Mỹ Thể loại:Nhà văn UFO Thể loại:Nhà văn UFO Mỹ
Melipotis jucunda
Liên kết ngoài
Thể loại:Melipotis
Acacia purpusii
Acacia purpusii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Brandegee miêu tả khoa học đầu tiên năm 1909.
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1909
Brevibarbis waterstoni
Brevibarbis waterstoni là một loài côn trùng trong họ Ascalaphidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Tjeder & Hansson miêu tả năm 1992.
Tham khảo
Thể loại:Brevibarbis
Idaea similata
Idaea similata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
S
Firfol
Firfol là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Calvados
Cardiorhinus baeri
Cardiorhinus baeri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1940.
Aphodius quadriguttatus
Aphodius quadriguttatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Scarabaeidae. Loài này được Herbst miêu tả khoa học năm 1783.
Orthotrichum longirostre
Orthotrichum longirostre là một loài rêu trong họ Orthotrichaceae. Loài này được Hook. mô tả khoa học đầu tiên năm 1818.
Aphodius quadriguttatus
Tham khảo
Thể loại:Aphodius Thể loại:Động vật được mô tả năm 1783
Ganadalu, Dod Ballapur
Ganadalu là một làng thuộc tehsil Dod Ballapur, huyện Bangalore Rural, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Bangalore Rural
Orthotrichum longirostre
Liên kết ngoài
Thể loại:Orthotrichum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1818
Graphorchis
Graphorchis là một chi thực vật có hoa trong họ Lan.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi thực vật
Trường phái nguyên tử
Trường phái nguyên tử  (tiếng Hy Lạp: ἄτομον, atomon, dịch ra tiếng Việt có nghĩa là "không thể cắt được", "không thể chia tách được""  ) là một trường phái triết học cổ đại. Nó phát triển ở Ấn Độ và Hy Lạp. Ở Ấn Đọ là các trường phái của Jaina giáo, Ājīvika và Charvaka. Những trường phái này có thể tồn tại vào thế kỷ 4 TCN. Còn ở Hy Lạp, đây là một trong những trường phái triết học quan trọng thời kỳ Tiển Socrates. Trường phái nguyên tử ở phương Tây này phát triển vào thế kỷ 5 TCN và nó nổi bật hơn so với các trường phái ở Ấn Độ. Có một sự hoài nghi giữa các trường phái này: Liệu người Ấn Độ có ảnh hưởng đến người Hy Lạp hay họ phát triển độc lập với nhau?.
Phát triển
Trường phái nguyên tử đã đạt đến đỉnh cao của chủ nghĩa duy vật cổ đại. Sở dĩ có thể nói như vậy vì khái niệm nguyên tử mà họ đưa ra mang tính khái quát cao nhất. Nếu như từ Thales, Anaximenes cho đến Heraclitus đều lấy một sự vật cụ thể nào đó để nói lên nguồn gốc của thế giới như nước, không khí hay lửa thì trường phái nguyên tử đã nêu lên rằng nguồn gốc của sự vật là nguyên tử, những hạt không thể nào phân chia được nữa, theo họ. Nguyên tử là các hạt cấu tạo nên moi sự vật khác nhau. Sự đa dạng của sự vật là nhờ cách kết hợp của chúng. Còn đối với những khái niêm kia, những người tiền bối của trường phái nguyên tử luôn có tư tưởng kiểu mọi thứ sinh ra từ cái gì đó và trở về với cái đó. Suy luận vây không thể hiện đầy đủ bản chất của vấn đề.
Tư tưởng của các nhà triết học thuộc trường phái nguyên tử có điểm tương đồng với lời phê phán trước đó của Parmenides với các nhà triết học đi trước khi ông cho rằng nếu lấy sự vật cụ thể để nói lên nguồn gốc của thế giới thì "đó là bản chất đơn điệu nhất", không giải thích sự phong phú của thế giới. Và nó cũng tương đồng với cái gọi là homeomerie của nhà triết học này. Nhưng thay vì dùng lập luận vật có thể được sinh ra từ những cái tương tự của Parmenides, trường phái nguyên tử đã đào sâu vấn đề hơn khi giải thích sự đa dạng của vật chất cụ thể.
Hạn chế
Tuy nhiên, Aristotle có lời phê bình như sau về trường phái nguyên tử: Khi khẳng định rằng các vật thể đầu tiên vận động vĩnh cửu trong không gian vô hạn, lẽ ra Leucippus và Democritus cần phải chỉ rõ chúng vận động bằng thứ vận động nào, và vận động nào là vận động tự nhiên của chúng. Bởi lẽ ngay cả nếu như mỗi phân tử trong số chúng được một phân tử khác khởi động cưỡng chế, thì tuy vậy ở mỗi trong số chúng cần có vận động tự nhiên nào đáp trả lại cái cưỡng chế. Thêm nữa, nguyên nhân khởi động đầu tiên cần khởi động không có tính chất cưỡng chế mà có tính chất tự nhiên, vì nếu như không có động cơ đầu tiên thì sẽ có xu hướng dẫn tới vô cùng. Nói một cách đơn giản, các nhà triết học thuộc trường phái nguyên tử không nêu lên nguồn gốc của vận động. Và một lẽ đương nhiên đó là lý thuyết của họ về vận động không mang tính thuyết phục cao.
Chú thích
Thể loại:Trường phái triết học Thể loại:Triết học Tiền Socrates Thể loại:Chủ nghĩa kinh nghiệm Thể loại:Lịch sử triết học Thể loại:Triết học Ấn Độ Thể loại:Lý thuyết siêu hình Thể loại:Phong trào triết học Thể loại:Triết học khoa học
Prunus wurdackii
Prunus wurdackii là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được C.L. Li miêu tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Liên kết ngoài
W Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Thiết kế trò chơi
Trò chơi thiết kế tạo ra các mục tiêu, nguyên tắc và những thách thức để xác định một trò chơi hội đồng quản trị, thẻ trò chơi, trò chơi xúc xắc, trò chơi casino, nhập vai, thể thao, trò chơi video, trò chơi chiến tranh hoặc trò chơi mô phỏng sản xuất tương tác hấp dẫn giữa các thành viên của nó và có thể là khán giả.
Lịch sử
Thể thao (xem lịch sử thể thao), cờ bạc và các trò chơi trên bàn tương ứng được biết đến đã tồn tại ít nhất chín nghìn, sáu nghìn, và bốn nghìn năm.
Quy trình dân gian
Trò chơi bàn chơi hiện nay có gốc có thể được bắt nguồn từ thời cổ đại bao gồm cờ vua, cờ vây, Pachisi, backgammon, mạt chược, mancala, và trò chơi chuyền (bắt que). Các quy tắc của các trò chơi này không được mã hóa cho đến thời hiện đại đầu tiên và các tính năng của chúng dần dần phát triển và thay đổi theo thời gian, thông qua quy trình dân gian. Vì điều này, những trò chơi này không được coi là có một nhà thiết kế thực thụ hoặc là kết quả của một quá trình thiết kế theo nghĩa hiện đại.
Sau sự nổi lên của xuất bản trò chơi thương mại vào cuối thế kỷ 19, nhiều trò chơi trước đây đã phát triển qua các quy trình dân gian đã trở thành tài sản thương mại, thường là các bảng ghi điểm tùy chỉnh hoặc tài liệu chuẩn bị sẵn. Ví dụ, các trò chơi phạm vi công cộng tương tự Generala, Yacht và Yatzy đã dẫn đến trò chơi thương mại Yahtzee vào giữa những năm 1950.
Ngày nay, nhiều trò chơi thương mại, chẳng hạn như Taboo, Balderdash, Pictionary, hoặc Time Up!, được truyền lại từ các trò chơi truyền thống. Điều chỉnh các trò chơi truyền thống để trở thành tài sản thương mại tư nhân là một ví dụ về thiết kế trò chơi.
Tương tự, nhiều môn thể thao, như bóng đá và bóng chày, là kết quả của các quá trình dân gian, trong khi những môn thể thao khác được thiết kế, như bóng rổ, được James Naismith phát minh vào năm 1891.
Phương tiện mới
Tiến bộ công nghệ đã dẫn đến nhiều phương tiện mới cho trò chơi trong suốt lịch sử.
Máy in có thể in ra nhiều xấp để chơi bài, phỏng theo các ô Mạt chược được sản xuất hàng loạt, dẫn đến nhiều trò chơi bài mới. Các bản đồ mô tả địa hình chính xác được sản xuất dưới dạng thạch bản và tặng miễn phí cho các sĩ quan Phổ đã giúp phổ biến trò chơi chiến tranh. Đóng sách giá rẻ (nhãn in bọc xung quanh bìa cứng) dẫn đến nhiều board game có thể sản xuất hàng loạt với nhiều bảng tùy chỉnh. Đúc tượng bằng chì không tốn kém (đúc rỗng) đã góp phần vào sự phát triển của trò chơi chiến tranh thu nhỏ. Xúc xắc có thể tùy chỉnh, giá rẻ, dẫn đến trò chơi xúc xắc poker. Đĩa bay đem đến đĩa gôn và Ultimate. Máy tính cá nhân đã góp phần vào sự phổ biến của trò chơi máy tính, dẫn đến tính khả dụng rộng rãi của máy chơi trò chơi điện tử và trò chơi điện tử. Điện thoại thông minh đã dẫn đến sự gia tăng của trò chơi di động.
Lý thuyết
Nghiên cứu trò chơi hoặc lý thuyết trò chơi là một ngành học liên quan đến nghiên cứu quan trọng về trò chơi, thiết kế trò chơi, người chơi và vai trò của họ trong xã hội và văn hóa. Trước cuối thế kỷ 20, việc nghiên cứu học thuật về trò chơi rất hiếm và chỉ giới hạn trong các lĩnh vực như lịch sử và nhân học. Khi cuộc cách mạng trò chơi điện tử bắt đầu vào đầu những năm 1980, mức quan tâm học thuật đối với trò chơi cũng tăng theo, dẫn đến một lĩnh vực dựa trên các phương pháp luận và trường phái tư tưởng đa dạng. Những ảnh hưởng này có thể được đặc trưng rộng rãi theo ba cách: cách tiếp cận khoa học xã hội, cách tiếp cận khoa học nhân văn, và cách tiếp cận công nghiệp và kỹ thuật.
Ra quyết định chiến lược
Lý thuyết trò chơi là một nghiên cứu về cách ra quyết định chiến lược. Cụ thể, nó là "nghiên cứu mô hình toán học xung đột và hợp tác giữa những người ra quyết định hợp lý thông minh". Một thuật ngữ thay thế được đề xuất "như một cái tên mô tả rộng hơn cho ngành học" là lý thuyết quyết định tương tác. Đầu tiên, chủ đề đề cập đến trò chơi có tổng bằng không, sao cho một người nhận được chính xác số lỗ ròng của người tham gia khác hoặc những người tham gia. Tuy nhiên, ngày nay, lý thuyết trò chơi áp dụng cho một loạt các quan hệ hành vi và đã phát triển thành một thuật ngữ ô cho khía cạnh logic của khoa học quyết định.
Đọc thêm
Thể loại:Hoạt động giải trí Thể loại:Thiết kế trò chơi Thể loại:Lý thuyết trò chơi
Sóc chuột Palmer
Neotamias palmeri là một loài động vật có vú trong họ Sóc, bộ Gặm nhấm. Loài này được Merriam mô tả năm 1897.
Tham khảo
P Thể loại:Động vật được mô tả năm 1897 Thể loại:Động vật có vú Mỹ
Andrei Cerlincă
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1995 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá România Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá ACS Foresta Suceava Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Rapid București Thể loại:Cầu thủ bóng đá SR Brașov Thể loại:Cầu thủ bóng đá Liga I Thể loại:Cầu thủ bóng đá Liga II
Polypogon monspeliensis
Polypogon monspeliensis, trong tiếng Anh gọi là annual beard-grass hay annual rabbitsfoot grass, là một loài cỏ. Đây là loài bản địa Nam Âu, nhưng ngày nay nó có mặt khắp nơi như một loài du nhập, và lắm khi là cỏ hại. Chúng là cây hàng năm, phát triển đến chiều cao tận một mét. Cụm bông mềm, mịn, dày, màu xanh lá, đôi khi chia thành thùy. Bông con có râu dài, trắng, mảnh.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polypogon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1798 Thể loại:Thực vật Liban