cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Việt Nam hóa chiến tranh
Ngoại giao quốc tế
1. Trung Quốc cam kết không can thiệp quân sự vào Đông Dương; đổi lại, Hoa Kỳ cam kết cùng Trung Quốc phối hợp chống "bá quyền" Liên Xô.
2. Trung Quốc chấp nhận kiềm chế Việt Nam, không tiếp tục viện trợ hay ủng hộ sự thống nhất của Việt Nam; đổi lại, Hoa Kỳ giảm dần đi đến triệt thoái các căn cứ quân sự và quân đội Hoa Kỳ ở Đài Loan.
3. Trung Quốc đồng ý công nhận Việt Nam Cộng hoà; không ủng hộ các hành động quân sự của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam; không chấp nhận thành lập chính phủ liên hiệp ở miền Nam sau khi có hiệp định hòa bình; đổi lại, Hoa Kỳ ủng hộ Trung Quốc giữ ghế Thành viên cố định tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc thay thế Đài Loan (Trung Hoa Dân quốc).
Sau khi bản thông cáo được chấp thuận, Trung Quốc đã ngừng cung cấp viện trợ mới cho Việt Nam Dân chủ Cộng hòa kể từ sau 1972. Phía Liên Xô do không muốn đẩy cao căng thẳng với Trung Quốc, đồng thời đang trong quá trình đàm phán với Hoa Kỳ về vấn đề hạn chế vũ khí hạt nhân chiến lược giai đoạn 1 (SALT I). Do đó từ cuối năm 1971, người Nga đã giảm bớt cung cấp vũ khí hạng nặng cho Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đạn tên lửa SA-2 giảm từ 45 cơ số/năm xuống 12 cơ số/năm. Phụ tùng MiG-21 từ 50 đơn vị/năm xuống còn 20 đơn vị/năm. Các loại vũ khí mới hơn như: Xe tăng T-62, tên lửa SA-3, máy bay MiG-23... không được viện trợ cho Việt Nam, dù những vũ khí này đã không còn mới mẻ và đã được Liên Xô viện trợ cho khối Ả Rập Tổng hợp lại, lượng viện trợ mà Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nhận được từ sau 1972 đã giảm 60% so với trước.
Suy yếu và phá sản
Trước tình hình mới, tháng 1 năm 1969, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam họp bàn biện pháp tháo gỡ khó khăn. Bộ Chính trị nhận định: "Lợi dụng lúc ta có khó khăn địch tập trung lực lượng phản kích quyết liệt trên nhiều hướng làm cho lực lượng vũ trang, chính trị của ta bị tiêu hao, vùng giải phóng bị thu hẹp. Tuy vậy, địch không mạnh mà là hành động điên cuồng trong thế thua, vì thất bại, suy yếu buộc phải xuống thang chiến tranh, nhưng lại muốn xuống thang trên thế mạnh, thế chủ động là một mâu thuẫn vốn có trong chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" của Mỹ".
Tại Hà Nội, tháng 5 năm 1969, Hội nghị cán bộ cao cấp toàn quân được tổ chức. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói chuyện thân mật với các đại biểu dự hội nghị và chỉ thị cho quân đội: "Phải xây dựng lực lượng thật tốt, chất lượng thật cao. Luôn luôn cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu giỏi, bảo vệ tốt miền Bắc xã hội chủ nghĩa. Chú ý tiết kiệm sức người và sức của, giữ gìn thật tốt vũ khí trang bị".
Tình hình chung sau sự kiện Tết Mậu Thân, quân Giải phóng bị tổn thất rất lớn, mất đi 1 thế hệ quân kháng chiến, mất đa phần khí tài chiến tranh, cũng như nhiều đơn vị du kích bị suy yếu trầm trọng. Một số đơn vị cấp sư đoàn, trung đoàn phải phân tán tạm thời hoặc rút bộ chỉ huy khỏi địa bàn. Các đơn vị chính quy còn "sống sót" (thật ra là bị tan rã và cố sức tập hợp lại được) phải co cụm về căn cứ cũ cố thủ để bảo vệ các sở chỉ huy và đội cán bộ, trong khi các đơn vị ở vùng biên giới đều rút hẳn ra để bảo toàn lực lượng. Họ phải mất một thời gian dài đưa thêm quân bổ sung từ miền bắc vào để trám chỗ trống, hồi phục chậm chạp trong nhiều điều kiện ngặt nghèo nên sức tiến công không đủ mạnh. Thời gian năm 1969 quân đội Mỹ tiếp tục tăng cường quân số để yểm trợ, còn QLVNCH đã tích cực tuyển thêm lính và hồi phục lực lượng tương đối nhanh. Cán cân lực lượng trở nên bất lợi đối với QGP.
Về tổ chức chiến trường, Trung ương Cục miền Nam quyết định lập lại Khu 7 gồm phân khu 4, tỉnh Biên Hoà, Bà Rịa, Long Khánh và Đặc khu rừng Sác. Các quận nội thành Sài Gòn trước kia tách về các phân khu, nay nhập lại như cũ. Nguyễn Văn Linh, Phó bí thư Trung ương Cục kiêm Bí thư Thành ủy Sài Gòn. Miền Tây Nam Bộ cũng được tăng cường lãnh đạo chỉ huy. Võ Văn Kiệt được cử làm Bí thư Khu ủy, Lê Đức Anh làm Tư lệnh Quân khu 9.
Tại Khu 5, tháng 9 năm 1969, Quân khu ủy cũng họp và chỉ rõ nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu của quân khu là: "Diệt kẹp, giành dân". Mọi hoạt động tác chiến của bộ đội chủ lực cũng như bộ đội địa phương đều phải nhằm đạt được mục tiêu này. Muốn vậy, cùng với phát triển lực lượng vũ trang địa phương phải tập trung củng cố các đơn vị chủ lực, phải đánh được những trận lớn làm chuyển biến tình hình.
Tháng 1 năm 1970, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động lần thứ 18 được triệu tập. Hội nghị ra Nghị quyết khẳng định: "Sang năm 1969, quân và dân ta đã nỗ lực vượt bậc, tiếp tục phát huy thế chiến lược tiến công… Mặc dầu địch ra sức giành giật quyết liệt với ta, gây cho ta một số khó khăn, đồng thời ta cũng có những thiếu sót và những chỗ yếu, song về căn bản địch không sao gỡ được khỏi thế phòng ngự, xuống thang và thất bại".
Trên mặt trận ngoại giao
Theo tác giả Hà Minh Hồng trong bài viết Năm 1972 trong Lịch sử Kháng chiến chống Mỹ cứu nước thì mưu đồ của Mỹ trong chính sách ngoại giao nước lớn là: Buộc Trung Quốc cắt giảm viện trợ cho Việt Nam (tức Việt Nam Dân chủ Cộng hòa-Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam), hòng ngăn chặn cuộc chiến tranh cách mạng của nhân dân ta (tức Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam) ở miền Nam.
Năm ngày sau khi đoàn Mỹ rời Bắc Kinh, Chu Ân Lai bay đi Hà Nội, cam đoan là ông ta không bán rẻ họ trong cuộc họp cấp cao với Nixon. Nhưng trên thực tế, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa-Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam luôn theo dõi những cuộc gặp gỡ thân tình ở Bắc Kinh với lòng lo ngại và cảnh giác. Theo đánh giá của tác giả Lưu Văn Lợi, bằng kinh nghiệm lịch sử của bản thân, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa-Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam hiểu rằng đồng minh Trung Quốc đã bán đứng mình Họ cũng biết chắc chắn rằng cả Liên Xô cũng sẽ không đặt họ lên trên lợi ích quốc gia của mình, do đó không thể trông chờ ở Bắc Kinh hay Moskva nữa mà phải tự dựa vào sức mình.
Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã bày tỏ quan điểm của mình nhân dịp Đoàn Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tham dự Hội nghị Phong trào Không Liên kết năm 1973 (Hội nghị Cấp cao 4 Alger, Algérie 1973) - Tại Hội nghị này, Cộng hòa miền Nam Việt Nam trở thành Thành viên Chính thức của Phong trào Không Liên kết; từ năm 1970 đến năm 1973, Cộng hòa miền Nam Việt Nam là Quan sát viên của Phong trào Không Liên kết. Nhân sự kiện này, Báo Nhân dân đã ra Bài Xã luận quan trọng "Thắng lợi của Xu thế Cách mạng" - Bài Xã luận này được các nước lớn trên Thế giới (Liên Xô, Trung Quốc, Hoa Kỳ,...) quan tâm đặc biệt - Bài Xã luận tỏ rõ Quan điểm của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa miền Nam Việt Nam là "Thời kỳ của các nước lớn tập trung lại để đè bẹp các nước nhỏ đã vĩnh viễn qua rồi". Qua Bài Xã luận này, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã thể hiện thái độ không khuất phục của mình trước sức ép của các nước lớn (Cụ thể là Hoa Kỳ và Trung Quốc). .
Như vậy dù Hoa Kỳ giành được nhiều kết quả trên mặt trận ngoại giao, nhưng hiệu quả thu được không như mong đợi. Cả Liên Xô và Trung Quốc đều không có ảnh hưởng nhiều tới Việt Nam Dân chủ Cộng hòa-Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam như Hoa Kỳ nghĩ. Cho dù có bị các đồng minh cắt viện trợ hay gây sức ép, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa-Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam vẫn quyết tâm tiếp tục chiến tranh cho tới thắng lợi cuối cùng.
Trên mặt trận quân sự
Để tiếp tục thực hiện các mục tiêu của Việt Nam hóa chiến tranh, trước mắt Mỹ phải củng cố tình hình ở Campuchia không xấu thêm và giằng co đất ở Lào. Để đạt được mục tiêu trên, Mỹ cho rằng phải cắt đứt được hoàn toàn tuyến vận tải chiến lược làm cho các lực lượng chiến đấu của quân Giải phóng ở chiến trường không còn nguồn chi viện về người và vật chất kỹ thuật. Lúc đó quân Giải phóng miền Nam sẽ tan rã, Việt Nam hóa chiến tranh sẽ thành công.
Một trong những trọng điểm mà Mỹ nhằm vào là khu vực Đường 9 - Nam Lào để cắt đứt tuyến Đường mòn Hồ Chí Minh. Vì vậy, Mỹ sử dụng một lực lượng lớn mở cuộc hành quân lớn mang tên chiến dịch Lam Sơn 719 đánh vào khu vực này, huy động 30.000 quân Việt Nam Cộng hòa được yểm trợ hỏa lực bởi hàng trăm trực thăng, phi cơ và hơn 15.000 quân Mỹ. Cùng với cuộc hành quân Lam Sơn 719, Mỹ còn mở cuộc hành quân "Toàn thắng 1-1971" đánh sang vùng đông bắc Campuchia và cuộc hành quân "Quang Trung 4" đánh ra Vùng 3 biên giới tại tỉnh Kon Tum. Cùng một lúc mở 3 cuộc hành quân tại 3 địa điểm trên tuyến hành lang chiến lược Bắc - Nam, mục tiêu của Mỹ là phân tán lực lượng chủ lực quân Giải phóng để tập trung đánh sang Nam Lào; đồng thời thực hiện chia cắt "kép" tuyến hành lang chiến lược ở điểm Sê Pôn, A-tô-pơ, Mỏ Vẹt - Lưỡi Câu, trọng điểm là Sê Pôn.
Tuy nhiên thông tin về cuộc hành quân Lam Sơn 719 đã bị đoán biết ngay từ đầu. Nhờ chủ động chuẩn bị trước một bước về lực lượng và vật chất nên ngay sau khi cuộc hành quân mở màn (30-1-1971), Bộ Chính trị Đảng Lao động đã chỉ thị cho Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng: "Nhất thiết phải đánh thắng trận này vì đây là một trong những trận có ý nghĩa chiến lược, thắng trận này, không những ta giữ được tuyến vận tải chiến lược, tiêu diệt được một bộ phận quan trọng quân chủ lực địch, làm thất bại cố gắng cao nhất trong quá trình thực hiện "Việt Nam hóa chiến tranh", tạo chuyển biến căn bản có tính chiến lược cho phong trào cách mạng ba nước Đông Dương".
Kết quả, quân lực Việt Nam Cộng hòa bị sa vào thế trận mà Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam bố trí sẵn và bị thiệt hại nặng. Đến ngày 23-3 năm 1971, toàn bộ quân Mỹ - VNCH bị đánh bật trở về biên giới với thương vong lên tới trên 20.000 quân. Số phương tiện bị mất cũng rất lớn: 108 trực thăng bị bắn rơi và 618 chiếc bị bắn hỏng, 1.138 xe quân sự (có 528 xe tăng và xe bọc thép), 112 khẩu pháo và súng cối cỡ lớn bị mất. Việc các đơn vị tinh nhuệ nhất của quân đội Việt Nam Cộng hòa thất bại nhanh chóng ở Nam Lào đã báo hiệu sự thất bại trong nỗ lực hiện đại hóa quân đội này để thay thế cho quân viễn chinh Mỹ.
Cùng với đánh bại cuộc hành quân Lam Sơn 719 ở Lào, trên hướng Campuchia, cuộc hành quân "Toàn thắng 1-1971" cũng bị đánh bại. Sau thất bại của cuộc hành quân "Toàn thắng 1-1971", quân lực Việt Nam Cộng hòa tập trung lực lượng cố giữ cho được Snun hòng duy trì bàn đạp tiến công lấn chiếm vùng căn cứ quân Giải phóng, hạn chế mọi hoạt động của lực lượng vũ trang quân Giải phóng trong mùa mưa năm 1971. Tuy nhiên, sau khi liên tục bị công kích, trưa 30 tháng 5 năm 1971, quân Việt Nam Cộng hòa cũng phải bỏ Snun, theo đường 13 rút về Việt Nam. Khu căn cứ ở Mỏ Vẹt - Lưỡi Câu của quân Giải phóng được củng cố vững chắc.
Cuộc hành quân Quang Trung 4 trên địa bàn Tây Nguyên bắt đầu từ ngày 27 tháng 2 năm 1971. Song vừa ra quân đã bị tổn thất nặng, quân lực Việt Nam Cộng hòa phải rút khỏi Ngọc Tô Ba về phòng ngự trên tuyến Plây-cu - Đắc Mót - Tân Cảnh. Quân đoàn 2 Việt Nam Cộng hòa vội mở cuộc hành quân "Quang Trung 6" nhằm giải toả khu vực này. Liên tục từ ngày 1 đến ngày 16 tháng 4 năm 1971, 20 tiểu đoàn thuộc các Sư đoàn 22, 23, liên đoàn 2 biệt động quân, lữ đoàn 2 dù ra phản kích song không chiếm lại được vị trí đã mất, ngược lại còn bị diệt thêm 3 tiểu đoàn, 9 tiểu đoàn khác bị đánh thiệt hại nặng.
Như vậy, trên cả ba hướng mở các cuộc hành quân lớn là đông bắc Campuchia, Đường 9 - Nam Lào và Vùng 3 biên giới đều bị đánh bại. Kế hoạch cắt Đường mòn Hồ Chí Minh, yếu tố then chốt trong chiến lược Việt Nam hóa đã thất bại.
Khu vực Cánh Đồng Chum - một vùng chiến lược quan trọng nhằm giữ lợi thế về quân sự và chính trị ở Lào. Tháng 12 năm 1971, quân Giải phóng mở chiến dịch tiến công khôi phục lại Cánh Đồng Chum. Ngày 18 tháng l năm 1971, chiến dịch mở màn, chỉ sau 3 ngày (từ 18 đến 20-12-1971), quân Giải phóng phá vỡ toàn bộ tập đoàn phòng ngự vòng ngoài của từ Cánh Đồng Chum đến Mường Sủi gồm các cụm phòng ngự Phu Tâng - Phu Tợn - Phu Keng, quân Thái Lan chỗ dựa của quân Hoàng gia Lào bị giáng một đòn nặng.
Từ cuối năm 1971, quân Việt Nam Cộng hòa đã bị đẩy về thế phòng ngự bị động, quân Giải phóng chuyển sang thế chủ động tấn công. Một loạt chiến dịch thất bại cho thấy quân Việt Nam Cộng hòa dù được tăng cường trang bị hiện đại nhưng vẫn không đương đầu được với chủ lực quân Giải phóng, lực lượng trụ cột thực hiện chiến lược Việt Nam hóa đã không thực hiện được nhiệm vụ đề ra.
Trên mặt trận chống bình định
Theo nhận định của Bộ Chính trị năm 1971, quân Việt Nam Cộng hòa tập trung lực lượng đánh sang Lào và Campuchia, ở trong nước, quân chủ lực còn lại mỏng và sơ hở. Đây là điều kiện thuận lợi để phá chương trình bình định. Bộ Chính trị đã điện cho Trung ương Cục miền Nam, Quân ủy Miền và các khu ủy miền Nam "đẩy mạnh tiến công và nổi dậy, đập tan kế hoạch bình định của địch".
Ở Trị Thiên, đến cuối năm 1971, quân Giải phóng kiểm soát thêm 40 thôn xã vùng giáp ranh và tranh chấp, làm chủ về ban đêm 117 thôn, xây dựng được cơ sở cách mạng ở 472 thôn trong tổng số 841 thôn. Kế hoạch bình định của Việt Nam Cộng hòa bị đẩy lùi một bước.
Phong trào chống bình định ở đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là vùng căn cứ U Minh diễn ra suốt 1971. Từ đầu năm 1969, Việt Nam Cộng hòa nhiều lần tổ chức những cuộc hành quân lớn nhằm bình định lấn chiếm U Minh nhưng đều thất bại. Cuối năm 1970, Việt Nam Cộng hòa tổ chức Sư đoàn 9 và Sư 21 bộ binh, liên đoàn biệt động quân, lữ đoàn B thủy quân lục chiến, thiết đoàn 9 và nhiều giang đoàn có sự yểm trợ của không quân tấn công U Minh, song cũng bị thất bại. Chương trình bình định ở miền Tây Nam Bộ bị chững lại. Căn cứ U Minh của quân Giải phóng được giữ vững, củng cố và mở rộng.
Trên toàn miền Nam, năm 1970, Việt Nam Cộng hòa kiểm soát được 7.200 ấp và khu dồn, thì đến năm 1971 chỉ còn kiểm soát được 4.860 ấp, khu dồn. Chương trình bình định thụt lùi một bước nghiêm trọng. Thompson, chuyên gia về bình định trong một báo cáo mật gửi cho Nixon thừa nhận: "Tình hình bình định nông thôn đang suy sụp. Lực lượng làm nhiệm vụ an ninh yếu. Chủ lực buộc phải đối phó ở vòng ngoài không thể rút về được. Tinh thần quân địa phương kém, nhất là sau Nam Lào và Snun. Do đó nếu Việt cộng đánh mạnh, chương trình bình định có thể thất bại".
Những chương trình phát triển kinh tế trong khuôn khổ Việt Nam hoá chỉ đạt những kết quả rất hạn chế vì những trận ném bom, bắn pháo vào xóm làng, các cuộc hành quân càn quét, dồn dân diễn ra liên miên. Trong những điều kiện đó, để lấp vào chỗ trống thiếu hụt của nền kinh tế Việt Nam Cộng hòa, hàng hoá Mỹ nhập vào miền Nam ngày càng nhiều, biến miền Nam thành một thị trường tiêu thụ hàng Mỹ. Kết quả là kinh tế Việt Nam Cộng hòa càng phụ thuộc nặng nề vào viện trợ của Mỹ, làm thui chột sức sản xuất nội bộ.
Về "Việt Nam hoá chiến tranh", Bộ Quốc phòng Mỹ nhận xét, "Mục tiêu của Mỹ nhằm tăng cường các lực lượng quân sự Việt Nam Cộng hòa và khả năng đẩy lùi kẻ địch thông qua chương trình Việt Nam hoá, cuối cùng đã bị thất bại, vì quân đội Việt Nam Cộng hòa ngày càng phụ thuộc vào viện trợ quân sự và giúp đỡ kỹ thuật của Mỹ"; "Những cố gắng ban đầu của chính phủ Việt Nam Cộng hòa nhằm định ra chương trình bình định và phát triển nông thôn đã thất bại, vì đó là những chương trình đầu đuôi lẫn lộn được vạch ra một cách vụng về"
Thất bại
Quá trình sụp đổ của chiến lược Việt Nam hóa chiến tranh được thể hiện của việc Quân lực Việt Nam Cộng hòa thất bại trong Chiến dịch Lam Sơn 719. Trong chiến dịch này, Quân lực Việt Nam Cộng hòa không những không đạt được những mục tiêu đã đề ra mà còn bị thất bại nặng nề. Điểm yếu về tinh thần và khả năng tác chiến của Quân lực Việt Nam Cộng hòa đã được bộc lộ hết qua kết quả trận đánh. Bất chấp được trang bị vượt trội về số lượng và chất lượng vũ khí, quân số đông hơn nhưng quân lực Việt Nam Cộng hòa vẫn bị đánh bại.
Sau khi giành lại thế chủ động chiến lược, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tập trung lực lượng rồi tung ra đòn tổng tấn công năm 1972, huy động 14 sư đoàn và 26 trung đoàn độc lập. Do đã bảo vệ được hành lang Đường mòn Hồ Chí Minh, lượng hàng tiếp tế tăng, nên Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam lần đầu tiên đã được cung cấp những trang bị hạng nặng như xe tăng và pháo xe kéo. Phương thức tác chiến cũng thay đổi, từ bộ binh vận động chiến như trước kia chuyển sang hiệp đồng binh chủng quy mô lớn.
Quy mô đòn tấn công khiến chính quyền Mỹ cũng như quân lực Việt Nam Cộng hòa kinh ngạc. Chỉ trong thời gian ngắn, 3 tuyến phòng thủ được dày công chuẩn bị ở Quảng Trị, Bắc Tây Nguyên và Đông Nam Bộ bị chọc thủng. Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã kiểm soát Quảng Trị và Lộc Ninh, uy hiếp 3 khu vực quan trọng là An Lộc, Kon Tum và Huế.
Trước nguy cơ sụp đổ của quân lực Việt Nam Cộng hòa, Hoa Kỳ phát động chiến dịch Linebacker I để cứu nguy, dùng không quân oanh kích các vị trí của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, đánh phá miền Bắc, đồng thời tăng cường viện trợ vũ khí cho quân Việt Nam Cộng hòa để quân đội này phản công trở lại. Chiến sự diễn ra ác liệt tới cuối năm, quân Việt Nam Cộng hòa được sự yểm trợ của Mỹ về hỏa lực và đã giữ An Lộc, Kon Tum và phần còn lại của Quảng Trị, còn Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam cũng đã cài được thế "da báo" ở ven phần lãnh thổ mới kiểm soát được. Đầu năm 1973, hai bên đều kiệt sức và quay về thế cầm cự.
Đại hội Đảng Dân chủ Mỹ diễn ra vào tháng 7-1972 đã ghi vào cương lĩnh "Sự trống rỗng của "Việt Nam hóa": ''"Chính phủ Sài Gòn, mặc dù đã được Mỹ ủng hộ ồ ạt vẫn không có sức sống. Nó không có hiệu lực về quân sự, chia rẽ về chính trị và gần như suy sụp về kinh tế". Các tướng lĩnh Mỹ nhận xét: "Hiệu quả chiến đấu của Quân lực Việt Nam Cộng hòa không đều, họ đứng vững được bởi sự trợ giúp của các cố vấn Mỹ và hỏa lực yểm trợ mạnh mẽ của Mỹ từ trên không" và: "Các điểm yếu nội tại trong cấu trúc chỉ huy của Việt Nam Cộng hòa đã xuất hiện trở lại, khi họ tỏ ra quá phụ thuộc vào yểm trợ hỏa lực của Mỹ"''.
Tổng Tham mưu trưởng quân đội Việt Nam Cộng hòa, tướng Cao Văn Viên viết: "Cuộc tiến công 1972 của đối phương đã làm nổi bật lên một cách bi thảm nhất sự yếu kém cơ bản của quá trình Việt Nam hóa"
Kết thúc chiến cục năm năm 1972, quân Giải phóng kiểm soát thêm 10% lãnh thổ miền Nam, một thành công khiêm tốn về quân sự. Nhưng kết quả chính trị, ngoại giao lại rất khả quan: dư luận Hoa Kỳ trở nên quá mệt mỏi, đòi chấm dứt mọi dính líu đến Việt Nam. Trong bản ghi âm được giải mật sau này về cuộc trao đổi giữa Tổng thống Mỹ Richard Nixon và ngoại trưởng Henry Kissinger, Nixon nói rõ việc ông đã quyết định sẽ bỏ mặc "đứa con" Việt Nam Cộng hòa để có thể thoát khỏi cuộc chiến ở Việt Nam
Những thất bại về quân sự đã khiến thế thượng phong trên bàn đàm phán chuyển từ phái đoàn Hoa Kỳ sang phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa-Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Tháng 1/1973, Hiệp định Paris được ký kết, trong đó điều khoản quan trọng nhất là quân Mỹ rút hết khỏi miền Nam, trong khi Quân đội Nhân dân Việt Nam được phép ở lại các vị trí tại miền Nam, điều mà Hoa Kỳ trước đó từ chối ký kết.
Nhượng bộ này được chính phủ Mỹ chấp nhận bất chấp việc chính quyền Sài Gòn ra sức phản đối, có thể coi là dấu chấm hết cho các mục tiêu Việt Nam hóa chiến tranh. Mỹ đã tìm được lối thoát danh dự khỏi Việt Nam. Do trách nhiệm với đồng minh Việt Nam Cộng hòa, Mỹ vẫn duy trì viện trợ và cố vấn quân sự, song sự tồn vong của chính phủ này chủ yếu là do khả năng của họ tự quyết định, bởi Mỹ sẽ không cử quân viễn chinh sang tham chiến nữa. Tuy nhiên, đây vẫn là sự "lách luật" để vi phạm Hiệp định bởi Hiệp định nghiêm cấm Mỹ tiếp tục cung cấp vũ khí vào miền Nam Việt Nam.
Việt Nam sau đó
Sau khi Hiệp định Paris được ký kết, ngay trong đêm 27 rạng sáng 28/01/1973, chính quyền Nguyễn Văn Thiệu đã tổ chức chiến dịch Tràn ngập lãnh thổ nhằm lấn đất, chiếm dân của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Đây là chiến dịch cuối cùng của chiến lược Việt Nam hóa, và thất bại vì không thể giữ được lãnh thổ cho đến khi hiệp định Paris có hiệu lực. Thế trận tạm lắng xuống với các xung đột lẻ tẻ. Tới giữa tháng 10/1973, sau khi có nhiều nỗ lực chính trị không đạt được thành công trong việc yêu cầu chính quyền Nguyễn Văn Thiệu thực thi nghiêm chỉnh Hiệp định Paris, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam chuyển hướng sang phản kích. Một biến cố nghiêm trọng xảy ra, đầu năm 1974 Trung Quốc chiếm đoạt quần đảo Hoàng Sa và làm 74 binh sĩ Quân lực VNCH thiệt mạng, Nguyễn Văn Thiệu không có khả năng tái chiếm nên đã yêu cầu quân đội tràn ngập lãnh thổ, lấn chiếm các vùng kiểm soát của Mặt Trận Dân Tộc Giải Phóng. Tình hình chiến sự rơi vào trạng thái giằng co trong năm 1974 nhưng cho tới cuối năm 1974 mới có những trận đánh lớn xảy ra.
Tới tháng 7/1974, để phản kích trước việc Hiệp định liên tục bị vi phạm tại khu vực Quảng Nam - Đà Nẵng, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tiến hành tấn công và kiểm soát toàn bộ căn cứ Thượng Đức của Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Tới tháng 12/1974, với lý do buộc phải có hành động vũ trang để buộc chính quyền Nguyễn Văn Thiệu thực thi Hiệp định, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tiến hành Chiến dịch Đường 14 - Phước Long. Chiến dịch này đã giúp QGP đánh giá tương quan lực lượng hai bên và cho thấy Mỹ sẽ không can thiệp trở lại vào Việt Nam.
Tháng 3 năm 1975, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tiến hành Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân 1975 với mục đích ban đầu là tạo điều kiện để thành lập Chính phủ liên hiệp ba thành phần ở miền Nam, để ép Việt Nam Cộng hòa về khuôn khổ bản hiệp định. Nhưng tới nửa cuối chiến dịch Tây Nguyên, mục tiêu chuyển sang là buộc chính quyền Sài Gòn đầu hàng vô điều kiện để tránh thương vong và cũng do không còn tin tưởng vào thái độ của chính quyền Sài Gòn. Phía Tổng thống Dương Văn Minh của Việt Nam Cộng hòa cũng nhanh chóng chấp nhận đầu hàng để loại bỏ khả năng các cường quốc can thiệp vào quá trình tái thống nhất của Việt Nam. . Tới tháng 4/1976, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tiến hành Tổng tuyển cử năm 1976 trên phạm vi cả nước để tiến hành thống nhất hai miền.
Đánh giá
Theo Ngoại trưởng Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, sau này là Phó Chủ tịch nước của nước Việt Nam thống nhất cho rằng:
"Nói về cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước vừa qua, mọi người đều hiểu đó là cuộc chiến đấu của nhân dân Việt Nam từ Nam chí Bắc chống sự xâm lược của Mỹ, để giải phóng dân tộc, giành độc lập và thống nhất đất nước. Cũng có người cho rằng cuộc chiến tranh có yếu tố nội chiến là do chính sách "Việt Nam hóa chiến tranh" của Mỹ đã đẩy một số người Việt Nam chống lại nhân dân của mình ".
Chú thích
Thể loại:Chiến tranh Việt Nam Thể loại:Lịch sử Việt Nam Cộng hòa Thể loại:Quan hệ Hoa Kỳ – Việt Nam Thể loại:Việt Nam năm 1970 Thể loại:Việt Nam năm 1969 Thể loại:Lịch sử quân sự Hoa Kỳ trong Chiến tranh Việt Nam Thể loại:Việt Nam năm 1973 Thể loại:Việt Nam năm 1971 Thể loại:Hoa Kỳ trong Chiến tranh Việt Nam
Pangrapta ingrata
Pangrapta ingrata là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pangrapta
Rehweiler
Rehweiler là một đô thị ở huyện Kusel, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Rehweiler có diện tích 6,74 km².
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Kusel
Sphecodes levis
Sphecodes levis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Lovell & Cockerell mô tả khoa học năm 1907.
Tham khảo
Thể loại:Sphecodes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1907
Spořice
Spořice là một làng thuộc huyện Chomutov, vùng Ústecký, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Chomutov Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Nhạc Celtic
Âm nhạc Celtic có 2 ý nghĩa chính. Thứ nhất là âm nhạc của các dân tộc tự xưng là người Celt. Thứ hai, nó đề cập đến bất cứ phẩm chất nào có liên quan duy nhất đến âm nhạc của người Celtic.
Thông thường, âm nhạc Celtic ám chỉ âm nhạc của Ireland và Scotland. Âm nhạc của xứ Wales, Cornwall, Isle of Man, Brittany, Galicia, Cantabria và Asturias (Tây Ban Nha) và Bồ Đào Nha cũng được coi là âm nhạc Celtic.
Liên kết ngoài
Celt Thể loại:Văn hóa Ireland
Lula Ali Ismail
Lula Ali Ismail (sinh năm 1978) là một đạo diễn và nhà biên kịch đến từ Djibouti sống và làm việc tại Canada. Cô là người phụ nữ đầu tiên từ đất nước của mình sản xuất một bộ phim. Cô được gọi "đệ nhất phu nhân của điện ảnh Djibouti." vì những đóng góp của cô cho nền điện ảnh Djibouti.
Tiểu sử
Ali Ismail được sinh ra ở Djibouti vào năm 1978 trong một gia đình người Issa, và vào năm 1992 định cư tại Montreal, Canada, cùng với làn sóng người nhập cư rời khỏi đất nước châu Phi nghèo khó và bất ổn về chính trị. Cô là con út trong số tám đứa trẻ, cô học tự động hóa văn phòng, nhưng đã có hứng thú với thế giới diễn xuất và điện ảnh, và bắt đầu tham gia các khóa học về chủ đề này. Lúc đầu, cô đóng vai phụ trong một số phim truyền hình ở Quebec, nhưng thấy hứng thú hơn với việc làm phim.
Tác phẩm
Năm 2012, Ali Ismail đã tạo ra vở opera prima của cô, một bộ phim ngắn (27 phút) được gọi là "Laan" (Người bạn),. Ali Ismail đóng một trong những vai chính đó. Bộ phim mô tả cuộc sống hàng ngày ở đất nước của cô, đó là câu chuyện về Souad, Oubah và Ayane, ba phụ nữ trẻ ở Djibouti, những người sinh sống ở Qat và đang tìm kiếm tình yêu. Đây là bộ phim đầu tiên của một đạo diễn nữ đến từ Djibouti. Kinh phí của bộ phim được huy động chủ yếu bởi sự giúp đỡ của gia đình và bạn bè của Ali. Khi đến Djibouti, cô đã liên lạc với Bộ Văn hóa để được hỗ trợ, nhưng chính phủ không có ngân sách cho các dự án đó. Tuy nhiên, cô đã tiếp tục với dự án. Cô đã đặt nền tảng của ngành công nghiệp điện ảnh trong nước. Bộ phim đã được trình chiếu tại các liên hoan khác nhau ở Châu Phi, Châu Âu và Bắc Mỹ, và đã được các nhà phê bình đón nhận.
Vào năm 2014, Ali Ismail đã quay bộ phim đầy đủ đầu tiên của cô, "Dhalinyaro" (Tuổi trẻ). Bộ phim theo chân ba phụ nữ trẻ từ các nền kinh tế xã hội khác nhau. Bộ phim được hỗ trợ bởi Tổ chức internationale de la Francophonie, và được đồng sản xuất ở Canada, Somalia, Pháp và Djibouti. Bộ phim được công chiếu vào năm 2017 tại Djibouti, và có sự tham gia của các bộ trưởng Bộ Giáo dục, Truyền thông và Văn hóa.
Liên kết mở rộng
Thể loại:Người Djibouti
Poltava (huyện)
Huyện Poltava (Полтавський район, chuyển tự: Poltavas’kyi raion) là một huyện của tỉnh Poltava thuộc Ukraina. Huyện Poltava có diện tích 1260 km², dân số theo điều tra dân số ngày 5 tháng 12 năm 2001 là 66351 người với mật độ 53 người/km2. Trung tâm huyện nằm ở Poltava.
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Ukraina Thể loại:Tỉnh Poltava
1903 Adzhimushkaj
1903 Adzhimushkaj (1972 JL) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 5 năm 1972 bởi T.M. Smirnova ở Nauchnyj.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Được phát hiện bởi Tamara Mikhaylovna Smirnova Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1972
Hạ phu nhân (Tống Thái Tổ)
Hiếu Huệ Hoàng hậu (chữ Hán: 孝惠皇后, 929 - 958), là nguyên phối thê tử của Tống Thái Tổ Triệu Khuông Dẫn, Hoàng đế khai quốc của triều đại nhà Tống trong lịch sử Trung Quốc.
Bà qua đời trước khi Triệu Khuông Dẫn làm Hoàng đế, vì vậy bà chưa bao giờ được làm Hoàng hậu khi còn sống. Thụy hiệu Hoàng hậu của bà được truy phong sau khi Triệu Khuông Dẫn đã lên ngôi.
Tiểu sử
Hiếu Huệ Hoàng hậu Hạ thị, nguyên quán ở Khai Phong, là con gái lớn của Vệ suý Hạ Cảnh Tư (贺景思). Từ nhỏ, Hạ thị có tiếng hiền, Triệu Hoằng Ân cùng Hạ Cảnh Tư là đồng liêu, cơ duyên gặp được Hạ thị và quyết định chọn làm con dâu.
Năm Khai Vận nguyên niên (944) thời Hậu Tấn, Hạ thị được gả cho con trai cả của Triệu Hoằng Ân là Triệu Khuông Dẫn. Năm Hiện Đức thứ 3 (956), Triệu Khuông Dẫn được phong chức Tiết độ sứ của Định Quốc Quân (定國軍), bà được phong Cối Kê Quận Phu nhân (會稽郡夫人). Năm Hiện Đức thứ 5 (958), Hạ thị qua đời, khi tầm 30 tuổi.
Năm 960, Triệu Khuông Dẫn sáng lập nhà Tống, trở thành Hoàng đế đầu tiên, tức Tống Thái Tổ. Tống Thái Tổ truy phong Hạ Phu nhân làm Hoàng hậu, chưa định thụy hiệu. Năm Càn Đức thứ 2 (964), Tống Thái Tổ mới quyết định ban thụy hiệu cho bà là Hiếu Huệ Hoàng hậu (孝惠皇后), an táng ở phía Tây Bắc của An lăng (安陵). Vào thời Tống Thần Tông, bà cùng Hiếu Chương Hoàng hậu của Tống Thái Tổ, Thục Đức Hoàng hậu của Tống Thái Tông và Chương Hoài Hoàng hậu của Tống Chân Tông được đồng thờ ở Thái Miếu.
Coronidia orithea
Coronidia orithea là một loài bướm đêm thuộc họ Sematuridae. Nó được tìm thấy ở Neotropics, bao gồm Surinam, Guyane thuộc Pháp và Peru.
Ấu trùng ăn Phoradendron quadrangulare.
Liên kết ngoài
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1780 Thể loại:Coronidia
Cuphea hyssopoides
Liên kết ngoài
Thể loại:Cuphea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1833
Bulbophyllum striatellum
Bulbophyllum striatellum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.
Tham khảo
striatellum]]
S
Sắp xếp theo cơ số
Trong khoa học máy tính, thuật toán sắp xếp theo cơ số là một thuật toán sắp xếp không so sánh. Thuật toán này được thực hiện dựa trên ý tưởng nếu một dãy số đã được sắp xếp hoàn chỉnh thì từng chữ số cũng sẽ được sắp xếp hoàn chỉnh dựa trên giá trị của các chữ số đó. Thuật toán này yêu cầu dãy cần được sắp xếp có thể so sánh thứ tự các vị trí vì thế sắp xếp theo cơ số không giới hạn ở tập số nguyên (ta có thể dễ dàng đưa dạng xâu về cơ số nhị phân).
Sắp xếp theo cơ số nhị phân
Trong bài này chỉ giới thiệu giải thuât Sắp xếp theo cơ số nhị phân. Giả sử chúng ta cần sắp xếp danh sách a[1..n], trong đó các phần tử là các số tự nhiên biểu diễn bằng 31 bit. Các bit được đánh số thứ tự từ phải sang trái bằng các số 0..30. Để đọc được bit thứ k của số tự nhiên x cần có một hàm GetBit(x,k). Hàm này có thể có sẵn trong ngôn ngữ lập trình, trong trường hợp không có sẵn nó có thể viết nhờ toán tử LShift (dịch trái) và toán tử AndBit. (Trong nhiều ngôn ngữ lập trình, từ khóa của toán tử AndBit trùng từ khóa với toán tử and theo nghĩa toán tử logic).
Để sắp xếp (phân chia) danh sách theo bit thứ k của danh sách, ta tìm phần tử đầu tiên bên trái của danh sách có bit thứ k là 1 và phần tử đầu tiên bên phải có bit thứ k là 0 rồi đổi chỗ (Swap) cho nhau. Quá trình tiếp tục cho đến khi con trỏ hai đầu gặp nhau. Khi đó vị trí của hai con trỏ gặp nhau chia danh sách thành hai danh sách con: đanh sách đầu chứa các phần tử có bit thứ k bằng 0, danh sách sau chứa các phần tử có bit thứ k bằng 1. Bằng lời giải đệ quy, tiếp tục phân chia các danh sách con này theo bit thứ k-1.. cho đến bit thứ 0.
Mã giả
Lời gọi RadixSort(a,1,n,30) sẽ sắp xếp toàn bộ danh sách a[1..n].
Ví dụ
Xét ví dụ sau đây.
Các số trong danh sách đều có thể biểu diễn bằng số nhị phân 3 bit. Bảng sau đây cho biểu diễn nhị phân của từng số trong danh sách Với k = 2 việc phân chia theo bit thứ 2 tiến hành đổi chỗ a[2]=6 cho a[7]=1, và phân chia danh sách a thành hai danh sách a[1..3] và a[4..7] Sau đó thuật toán đưa danh sách a[4..7] vào stack và tiến hành phân chia danh sách a[1..3] theo bit thứ k = 1, bằng cách đổi chỗ a[1] = 2 cho a[2] = 1,thành a[1..1] và a[2..3] <Center> Tiếp theo là phân chia danh sách a[2..3] theo bit thứ 0 thành a[2..2] và a[3..3] <Center> </Center> Đến đây việc sắp xếp danh sách a[1..3] hoàn thành. Thuật toán tiếp lấy a[4..7] từ trong stack ra để sắp xếp theo cách phân chia như trên, lần lượt là quá trình phân chia như sau: <Center>
</Center>
Tham khảo
Thể loại:Thuật toán sắp xếp Thể loại:Sắp xếp ổn định
Sorteringsalgoritme
Pitogo, Quezon
Các đơn vị hành chính
Pitogo, về mặt hành chính, được chia thành 39 khu phố (barangay).
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị của Quezon
Ochthoeca jelskii
Ochthoeca jelskii là một loài chim trong họ Tyrannidae.
Tham khảo
Thể loại:Ochthoeca Thể loại:Chim Peru Thể loại:Chim Ecuador Thể loại:Chim Nam Mỹ Thể loại:Động vật được mô tả năm 1883
Trentepohlia pamela
Trentepohlia pamela là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tham khảo
Thể loại:Trentepohlia Thể loại:Limoniidae ở vùng Afrotropic
Odajima Takayuki
Takayuki Odajima (sinh ngày 15 tháng 9 năm 1977) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1977 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản
Ectropothecium burmense
Liên kết ngoài
Thể loại:Ectropothecium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1954
Pterolophia tugelensis
Pterolophia tugelensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Pterolophia
Olearia gardneri
Liên kết ngoài
Thể loại:Olearia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1998
Linyphia decorata
Linyphia decorata là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Linyphia. Linyphia decorata được Eugen von Keyserling miêu tả năm 1891.
Tham khảo
Thể loại:Linyphia
Sphecodes libericus
Sphecodes libericus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1936.
Tham khảo
Thể loại:Sphecodes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1936
Syzygium sarmentosum
Syzygium sarmentosum là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được J.W.Dawson miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1999
Azaklı, Kavak
Azaklı là một xã thuộc huyện Kavak, tỉnh Samsun, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 284 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Samsun
Methyltestosterone
Tác dụng phụ của methyltestosterone bao gồm các triệu chứng nam tính như mụn trứng cá, tăng trưởng tóc, thay đổi giọng nói và tăng ham muốn tình dục. Nó cũng có thể gây ra các hiệu ứng estrogen như giữ nước, đau vú và nở vú ở nam giới và tổn thương gan. Thuốc là một steroid tổng hợp androgen và đồng hóa và do đó là một chất chủ vận của thụ thể androgen (AR), mục tiêu sinh học của androgen như testosterone và dihydrotestosterone (DHT). Nó có tác dụng androgen vừa phải và hiệu ứng đồng hóa vừa phải, làm cho nó hữu ích cho việc tạo ra chất nam tính.
Methyltestosterone được phát hiện vào năm 1935 và được giới thiệu sử dụng trong y tế vào năm 1936. Nó được tổng hợp ngay sau khi phát hiện ra testosterone và là một trong những AAS tổng hợp đầu tiên được phát triển. Ngoài việc sử dụng trong y tế, methyltestosterone được sử dụng để cải thiện vóc dáng và hiệu suất, mặc dù nó không được sử dụng phổ biến như các AAS khác cho các mục đích như vậy do tác dụng androgenic, tác dụng estrogen và nguy cơ tổn thương gan. Thuốc này là một chất được kiểm soát ở nhiều quốc gia và vì vậy sử dụng phi y tế nói chung là bất hợp pháp.
Y khoa
Methyltestosterone đã hoặc đang sử dụng trong điều trị dậy thì chậm, thiểu năng sinh dục, và rối loạn chức năng cương dương ở nam giới, khi sử dụng ở liều thấp có tác dụng điều trị các triệu chứng mãn kinh (đặc biệt cho bệnh loãng xương, cơn bốc hỏa, và để tăng ham muốn tình dục và năng lượng), đau vú sau sinh căng thẳng sau sinh, và ung thư vú ở phụ nữ. Thuốc này được phê duyệt đặc biệt tại Hoa Kỳ để điều trị chứng suy sinh dục và dậy thì muộn ở nam giới và điều trị ung thư vú không thể phẫu thuật tiên tiến ở nữ giới. Nó cũng được chấp thuận với liều thấp kết hợp với estrogen được ester hóa để điều trị các triệu chứng vận mạch từ trung bình đến nặng liên quan đến mãn kinh ở phụ nữ ở Hoa Kỳ, nhưng công thức này đã bị ngưng và do đó không còn được sử dụng.
Tham khảo
Thể loại:Testosterone Thể loại:Doping Thể loại:Thể dục thể hình
Blumea sinuata
Blumea sinuata là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Lour.) Merr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Đại bi Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1935
Rathsweiler
Rathsweiler là một đô thị ở huyện Kusel, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Rathsweiler có diện tích 4,24 km².
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Kusel
Bryum sacrum
Bryum sacrum là một loài Rêu trong họ Bryaceae. Loài này được (Lorentz) Müll. Hal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bryum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1900
Herminia nakatomii
Herminia nakatomii là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Herminia
Sphecodes longuloides
Sphecodes longuloides là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1923.
Tham khảo
Thể loại:Sphecodes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1923
Allapatna, Shrirangapattana
Allapatna là một làng thuộc tehsil Shrirangapattana, huyện Mandya, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Mandya (huyện)
Trentepohlia percelestis
Tham khảo
Thể loại:Trentepohlia Thể loại:Limoniidae ở vùng Afrotropic
Lỗ sâu
Trong vật lý, một lỗ sâu (tiếng Anh: wormhole), lỗ giun, hay Cầu Einstein-Rosen là một không-thời gian được giả định là có cấu trúc tô pô đặc biệt tạo nên đường đi tắt trong không thời gian. Chúng nối thông từ một vùng không-thời gian này đến vùng kia và đôi khi, vật chất đi từ vùng này sang vùng kia bằng cách chui qua hố này.
Trong không thời gian, một hố giun có thể giúp đi qua các khoảng cách rất lớn, thậm chí đi tới một "vũ trụ khác". Có thể sự tồn tại của hố giun trải dọc chiều thời gian, đi qua quá khứ, vì thế có thể đi ngược thời gian bằng cách đi qua nó.
Một ví dụ về cơ chế sinh ra lỗ sâu đã được tưởng tượng cho bên trong lòng các lỗ đen tích điện và quay (có mô men động lượng). Tuy nhiên, chưa có bằng chứng thực nghiệm về sự tồn tại của các lỗ sâu, các lỗ sâu hầu như không tồn tại. Ngay cả khi một lỗ sâu có thể được hình thành, như theo cơ chế ở trên, nó sẽ không ổn định; chỉ một tác động nhỏ, bao gồm việc vật chất chui qua nó, cũng làm nó sụp đổ. Thậm chí nếu các lỗ sâu tồn tại và ổn định, việc con người có thể đi qua chúng cũng rất khó khăn, do bức xạ điện từ đổ vào trong lỗ sâu (từ các ngôi sao, màn vi sóng vũ trụ,...) sẽ dịch chuyển sang tần số cực cao với năng lượng tập trung lớn, phá hủy sự sống.
Hình dạng
viền|nhỏ|215x215px|Lỗ sâu được hình dung ở 2D Để đơn giản hóa khái niệm của lỗ sâu, không gian có thể được hình dung như một mặt phẳng 2D. Lúc này, lỗ sâu sẽ xuất hiện như một cái hố ở trong mặt phẳng ấy, tạo ra một cái ống 3D (mặt phẳng bên trong là của ống hình trụ), sau đó nối lại với một vị trí khác ở trên mặt phẳng 2D đó bằng một cái hố cũng tương tự như vậy ở lối vào. Một cái lỗ sâu thực sự sẽ giống như vậy, nhưng chỉ được dựng với một chiều không gian. Ví dụ như thay vì một cái hố hình tròn trên mặt phẳng 2D, những điểm vào hoặc ra có thể được hình dung như những cái hố hình cầu ở trong không gian 3D.
Một cách khác để tưởng tượng một lỗ sâu là lấy một tờ giấy và vẽ hai điểm bất kỳ cách xa nhau trên một mặt của tờ giấy. Tờ giấy lúc này đại diện cho mặt phẳng không-thời gian, và hai điểm đại diện cho một khoảng cách cần di chuyển, nhưng về lý thuyết thì lỗ sâu có thể kết nối hai điểm này bằng cách gập mặt phẳng (trong trường hợp này là tờ giấy) để cho hai điểm gặp nhau. Bằng cách này, ta sẽ dễ dàng di chuyển qua khoảng cách này bởi vì hai điểm lúc này đã gặp nhau.
Định nghĩa
Cho một không gian compact thuộc không-thời gian (spacetime), với giới hạn tô pô tầm thường, nhưng bên trong không đơn giản liên thông. Chuẩn hóa ý tưởng này có được giả thiết sau, nằm trong Lỗ sâu Lorentz của Matt Visser.
Miêu tả về một lỗ sâu liên vũ trụ (inter-universe wormholes) có phần khó hơn. Chúng ta có thể tưởng tượng có một vũ trụ 'con' được nối với một vũ trụ 'cha' thông qua một 'điểm rốn'. Có thể coi điểm rốn là miệng của lỗ sâu nhưng không-thời gian là liên tục nên điều đó không hoàn toàn đúng.
Các dạng lỗ sâu
Lỗ sâu liên vũ trụ nối một vị trí này với một vị trí khác trong cùng vũ trụ. Một lỗ sâu có thể kết nối những vị trí cách xa nhau trong vũ trụ bằng cách bẻ cong không-thời gian, cho phép di chuyển giữa các vị trí đó nhanh hơn di chuyển trong không gian bình thường. Điều này được minh họa bởi hình bên. Lỗ sâu liên vũ trụ Một lớp chung của các giải pháp thu được mô tả một hệ thống lỗ sâu đối xứng hình cầu. Sự hiện diện của các hàm tùy ý cho phép người ta mô tả vô hạn nhiều hệ thống lỗ sâu loại này. Nguồn năng lượng ứng suất hỗ trợ cấu trúc bao gồm một sao lùn nâu dị hướng  sao  kết hợp trơn tru với chân không và có thể có hằng số vũ trụ tùy ý. Nó đã được chứng minh làm thế nào tập hợp các giải pháp này cho phép mật độ năng lượng khác không và do đó cho phép khối lượng sao tích cực cũng như cách vi phạm các điều kiện năng lượng có thể được giảm thiểu. Không giống như các ví dụ được xem xét cho đến nay, sự nhấn mạnh ở đây được đặt vào việc xây dựng bằng cách thao túng trường vật chất trái ngược với số liệu. Sơ đồ này thường là vật lý hơn phương pháp hình học thuần túy. Cuối cùng, các ví dụ rõ ràng được xây dựng bao gồm một ví dụ cho thấy có thể kết nối nhiều vũ trụ kín bằng các lỗ sâu như vậy. Số lượng vũ trụ được kết nối có thể là hữu hạn hoặc vô hạn,Trong bài báo này tôi trình bày một không thời gian của hai vũ trụ mở được kết nối bởi một lỗ giun Lorentzian. Không thời gian có các tính năng sau: (1) Nó có thể giải chính xác các phương trình Einstein; (2) Điều kiện năng lượng yếu được thỏa mãn ở mọi nơi; (3) Nó có cấu trúc liên kết R ^ 2 \ lần T_g (g \ ge 2); (4) Nó không có chân trời sự kiện. Điều này đặt ra câu hỏi liệu có loại lỗ sâu cho phép di chuyển từ một vũ trụ này sang một vũ trụ khác hay không. Một lỗ sâu nối giữa những vũ trụ đóng gọi là lỗ sâu Schwarzschild wormhole. Một ứng dụng có thể khác của lỗ sâu là du hành xuyên thời gian, trong đó, hố giun nối một điểm trong không-thời gian với một điểm khác. Trong lý thuyết dây, lỗ sâu được mường tượng là nhân tố nối hai D-brane với hai miệng nằm trên mỗi brane mà được nối bới một ống từ (flux tube). Ngoài ra, lỗ sâu còn được coi là một phần của spacetime foam. Có hai loại lỗ sâu chính: lỗ sâu Lorentz và lỗ sâu Euclid. Lỗ sâu Lorentz được nghiên cứu bởi ngành trọng lực học bán cổ điển (semiclassical gravity) còn lỗ sâu Euclid được nghiên cứu trong vật lý phân tử. Lỗ sâu khả chuyển (traversible wormholes) là một loại lỗ sâu Lorentz đặc biệt cho phép con người đi từ phía này đến phía kia. Sergey Krasnikov đã đề ra thuật ngữ lối tắt không-thời gian (spacetime shortcut) làm định nghĩa chung cho lỗ sâu (khả chuyển) và các hệ thống đẩy cho phép di chuyển những khoảng cách cực xa trong những khoảng thời gian cực ngắn như động cơ Alcubierre và ống Krasnikov.
Lỗ sâu và vấn đề đi ngược thời gian
300px
Metrics của lỗ sâu
Lỗ sâu là một đa tạp ba chiều topo dị thường (tiếng Anh: three-manifold of nontrivial topology)
Lỗ sâu trong tiểu thuyết, phim ảnh
nhỏ|liên_kết=Special:FilePath/Crysis3_2013-03-29_16-25-43-53.jpg
Grevillea parvula
Grevillea parvula là một loài thực vật có hoa trong họ Quắn hoa. Loài này được Molyneux & Stajsic mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Liên kết ngoài
Thể loại:Grevillea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2000 Thể loại:Thực vật New South Wales
Lỗ sâu
Liên kết ngoài
Thể loại:Vũ trụ học Thể loại:Không gian Thể loại:Khoa học viễn tưởng Thể loại:Lỗ đen Thể loại:Thiên thể giả thuyết Thể loại:Thuyết tương đối rộng Thể loại:Albert Einstein Thể loại:Phỏng đoán Thể loại:Lực hấp dẫn Thể loại:Thuyết tương đối Thể loại:Du hành thời gian Thể loại:Đi nhanh hơn ánh sáng
Hiếu Minh Hoàng hậu
Hiếu Minh Hoàng hậu (chữ Hán: 孝明皇后; 942 - 963), tuy là kế thất nhưng là Hoàng hậu tại vị đầu tiên của Tống Thái Tổ Triệu Khuông Dẫn. Đồng thời, bà là vị Hoàng hậu đầu tiên của triều đại nhà Tống trong lịch sử Trung Quốc.
Tiểu sử
Hiếu Minh Hoàng hậu có họ Vương (王氏), nguyên quán ở huyện Tân Bình, Bân Châu (nay là huyện Bân, Thiểm Tây). Bà là con gái thứ ba của Chương Đức quân Tiết độ sứ Vương Nhiêu (王饶), có em trai cùng mẹ tên Vương Kế Huân (王繼勳), một chị gái thụ phong làm Thái Nguyên Quận Phu nhân (太原郡夫人).
Năm Hiện Đức thứ 5 (958) triều Hậu Chu, nguyên phối của Triệu Khuông Dẫn là Hạ Phu nhân qua đời. Vương thị được gả làm kế thất, khi đó Triệu Khuông Dẫn đang giữ chức Điện tiền kiểm điểm giáo (殿前檢點校), bà được Hậu Chu Thế Tông đặc biệt cấp cho quan phục ["Phượng quan hà bí"; 鳳冠霞帔], ban cáo mệnh Lang Tà Quận Phu nhân (琅邪郡夫人). Về tính cách, Vương thị được miêu tả là "Cung cần bất giải, Nhân từ ngự hạ" (Nguyên văn: 恭勤不懈，仁慈御下).
Năm Kiến Long nguyên niên (960), Triệu Khuông Dẫn lên ngôi, lập ra nhà Tống. Tháng 8 cùng năm, Vương Phu nhân sách lập Hoàng hậu, trở thành vị Hoàng hậu tại vị đầu tiên trong lịch sử triều đại này. Bà được Tống sử ghi lại hành trạng rất tốt, ngày thường vận trang phục thanh nhã, không cầu kỳ, đi đứng phép tắc đều đúng lễ nghi, làm chủ lục cung, phụng dưỡng Chiêu Hiến Đỗ Thái hậu rất đúng lễ giáo, là bậc mẫu nghi gương mẫu cho đời. Tuy nhiên bà không sinh hạ người con trưởng thành nào cho Tống Thái Tổ, cả ba người con đều chết yểu.
Năm Càn Đức nguyên niên (964), tháng 12, ngày Giáp Thân, Hoàng hậu Vương thị băng, khi 22 tuổi, thụy hiệu là Hiếu Minh Hoàng hậu (孝明皇后). Sang năm sau, kim quan của bà được an táng ở phía Bắc của An lăng (安陵). Năm thứ 2 niên hiệu Thái Bình Hưng Quốc (977), thần vị của bà được phụng thờ ở Thái miếu.
Tham khảo
Thể loại:Người Thiểm Tây Thể loại:Hoàng hậu nhà Tống Thể loại:Sinh năm 942 Thể loại:Mất năm 963
Ectropothecium calodictyon
Ectropothecium calodictyon là một loài Rêu trong họ Hypnaceae. Loài này được (Müll. Hal.) A. Jaeger mô tả khoa học đầu tiên năm 1880.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ectropothecium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1880
Cừu Dolly
Cừu Dolly (hay còn gọi là Cừu nhân bản; 5 tháng 7 năm 1996 – 14 tháng 2 năm 2003) là một con cừu Dorset Phần Lan cái và là động vật có vú đầu tiên được nhân bản vô tính trên thế giới. Nó được tạo ra bởi Ian Wilmut, Keith Campbell và các cộng sự tại Viện Roslin ở Edinburgh, Scotland.
Dolly là động vật có vú được nhân bản vô tính đầu tiên vàn được tạo ra từ tế bào sinh dưỡng trưởng thành nhờ áp dụng phương pháp chuyển nhân. Việc tạo ra Dolly đã chứng tỏ rằng một tế bào được lấy từ những bộ phận cơ thể đặc biệt có thể tái tạo được cả một cơ thể hoàn chỉnh. Đặc biệt hơn, điều này chỉ ra, những tế bào xôma đã biệt hóa và trưởng thành từ cơ thể động vật dưới một số điều kiện nhất định có thể chuyển thành những dạng toàn năng (pluripotent) chưa biệt hóa và sau đó có thể phát triển thành những bộ phận của cơ thể con vật. Cái tên Dolly bắt nguồn từ việc nó được tạo ra từ tuyến vú của một con cừu cái, do đó nó được đặt theo tên của Dolly Parton, nữ ca sĩ nhạc đồng quê nổi tiếng.