cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hãn quốc Krym
Ottoman bảo hộ
Các con trai của Hacı I Giray tranh nhau để kế vị ông. Người Ottoman đã can thiệp và đưa một người con trai là Meñli I Giray lên ngôi. Menli I Giray lấy tước hiệu hoàng gia là "quân chủ của hai lục địa và hãn của các hãn hai biển".
Năm 1475, quân Ottoman dưới quyền chỉ huy của Gedik Ahmet Pasha đã chinh phục Thân vương quốc Theodoro của người Hy Lạp và các thuộc địa của người Genova tại Cembalo, Soldaia, và Caffa (Feodosiya hiện nay). Kể từ đó, hãn quốc là một xứ bảo hộ của Đế quốc Ottoman. Sultan Ottoman có quyền phủ quyết đối với việc lựa chọn các hãn Krym mới. Đế quốc này sáp nhập vùng bờ biển Krym nhưng công nhận hãn quốc có quyền lực hợp pháp đối với thảo nguyên, vì các hãn là hậu duệ của Thành Cát Tư Hãn.
Năm 1475, quân Ottoman giam cầm Meñli I Giray trong ba năm vì tội chống lại cuộc xâm lược. Sau khi trở về từ nơi giam cầm ở Constantinople, ông chấp nhận quyền tôn chủ của Đế quốc Ottoman. Tuy nhiên, các sultan Ottoman đối đãi với các hãn như đồng minh hơn là thần tử. Các hãn tiếp tục có chính sách đối ngoại độc lập với Ottoman trên thảo nguyên Tiểu Tartary. Các hãn tiếp tục đúc tiền và sử dụng tên của họ trong các buổi cầu nguyện vào thứ Sáu, hai dấu hiệu quan trọng của chủ quyền. Họ không cống nạp cho Đế quốc Ottoman; thay vào đó người Ottoman trả công để đổi lấy sự phục vụ của các binh sĩ cưỡi ngựa mở đường và kỵ binh tiền tuyến Krym có kỹ năng trong các chiến dịch. Sau đó, Krym mất quyền lực trong mối quan hệ này do hậu quả từ một cuộc khủng hoảng vào năm 1523, dưới thời trị vì của người kế vị Meñli là Mehmed I Giray. Ông qua đời vào năm đó và bắt đầu với người kế vị, và từ năm 1524 trở đi các hãn Krym được Sultan bổ nhiệm. Liên minh của người Tatar Krym và người Ottoman có thể so sánh với liên minh Ba Lan-Litva về tầm quan trọng và tính bền vững. Kị binh Krym trở nên không thể thiếu trong các chiến dịch của Ottoman chống lại Ba Lan, Hungary và Ba Tư.
Năm 1502, Meñli I Giray đánh bại khả hãn cuối cùng của Hãn quốc Đại Trướng, chấm dứt yêu sách của hãn quốc này đối với Krym. Ban đầu, Hãn quốc chọn thủ đô là Salaçıq gần thành trì Qırq Yer. Sau đó, thủ đô được chuyển đến Bahçeseray một giai đoạn ngắn, là nơi được Sahib I Giray thành lập vào năm 1532. Cả Salaçıq và thành Qırq Yer ngày nay đều là một phần của thành phố Bahçeseray mở rộng.
Buôn bán nô lệ
Buôn bán nô lệ là xương sống của nền kinh tế của Hãn quốc Krym. Người Krym thường xuyên tổ chức các cuộc đột kích vào các thân vương quốc Danube, Ba Lan–Litva và Muscovy để nô lệ hóa những người họ bắt được; đối với mỗi người bị bắt, hãn nhận được một phần cố định (savğa) là 10% hoặc 20%. Các chiến dịch này của quân Krym hoặc là sefers ("tạm trú"), tức các hoạt động quân sự được tuyên bố chính thức do chính các khả hãn lãnh đạo, hoặc çapuls ("cướp đoạt"), tức các cuộc đột kích do các nhóm quý tộc thực hiện, đôi khi là bất hợp pháp vì chúng vi phạm các hiệp ước mà hãn từng ký kết với các quân chủ láng giềng.
Trong một thời gian dài, cho đến đầu thế kỷ 18, hãn quốc duy trì hoạt động buôn bán nô lệ quy mô lớn với Đế quốc Ottoman và Trung Đông, xuất khẩu khoảng 2 triệu nô lệ từ Nga và Ba Lan–Litva trong giai đoạn 1500–1700, chủ yếu sang Đế quốc Ottoman, Caffa là một thành phố của Ottoman trên bán đảo Krym (và do đó không phải là một phần của Hãn quốc), đây là một trong những thương cảng và chợ nô lệ quan trọng và nổi tiếng nhất. Năm 1769, một cuộc đột kích lớn cuối cùng của người Tatar đã dẫn đến việc bắt giữ 20.000 nô lệ người Nga và Ruthenia.
Tác giả và nhà sử học Brian Glyn Williams viết: "Fisher ước tính rằng trong thế kỷ 16, Thịnh vượng chung Ba Lan-Litva mất khoảng 20.000 người mỗi năm và từ năm 1474 đến năm 1694, có tới một triệu công dân Thịnh vượng chung đã bị bắt làm nô lệ của Krym."
Các nguồn cận đại có đầy đủ các mô tả về sự đau khổ của những nô lệ Cơ đốc giáo bị người Tatar Krym bắt giữ trong quá trình họ đột kích: "Có vẻ như vị thế và điều kiện hàng ngày của nô lệ phụ thuộc phần lớn vào chủ nhân của anh ta/cô ta. Một số nô lệ thực sự có thể dành thời gian còn lại trong ngày để lao động kiệt sức: như vizir (bộ trưởng) Krym Sefer Gazi Aga từng đề cập trong một bức thư của mình, những nô lệ thường là “cái cày và lưỡi hái” của chủ nhân. Có lẽ khủng khiếp nhất là số phận của những người đã trở thành nô lệ trên tàu (galley), những người mà những đau khổ của họ được thi vị hóa trong nhiều duma (bài hát) của Ukraina. ... Cả nô lệ nữ và nam thường được sử dụng cho mục đích tình dục."
Liên minh và xung đột với Ba Lan và Cossack
Người Krym có mối quan hệ phức tạp với người Cossack Zaporozhia sống ở phía bắc của hãn quốc thuộc Ukraina hiện đại. Đối với Ba Lan-Litva, người Cossack cung cấp một biện pháp bảo vệ chống lại các cuộc tấn công của người Tatar, và nhận được trợ cấp cho sự phục vụ này. Họ cũng đột kích vào các thuộc địa của Krym và Ottoman trong khu vực. Đôi khi Hãn quốc Krym liên minh với Thịnh vượng chung Ba Lan-Litva và Sich Zaporizhia. Sự hỗ trợ của İslâm III Giray trong Khởi nghĩa Khmelnytsky năm 1648 đã góp phần rất lớn vào đà thành công quân sự ban đầu của quân Cossack. Mối quan hệ với Thịnh vượng chung Ba Lan-Litva cũng mang tính độc nhất, vì đây là quê hương của Nhà Giray, họ từng lánh nạn tại Litva vào thế kỷ 15 trước khi tự lập trên bán đảo Krym.
Đấu tranh với Muscovy
Vào giữa thế kỷ 16, Hãn quốc Krym khẳng định yêu sách là thể chế tiếp nối Hãn quốc Kim Trướng, kéo theo việc khẳng định quyền cai trị đối với các hãn quốc Tatar ở vùng Caspi-Volga, đặc biệt là Hãn quốc Kazan và Hãn quốc Astrakhan. Yêu sách này đặt hãn quốc đọ sức với nước Nga Sa hoàng (Muscovy) để giành quyền thống trị trong khu vực. Một chiến dịch thành công của Devlet I Giray vào thủ đô Nga năm 1571 lên đến đỉnh điểm là sự kiện đốt cháy Moskva, và nhờ đó ông giành được biệt hiệu That Alğan (người đoạt vị). Tuy nhiên, vào năm sau Hãn quốc Krym vĩnh viễn mất quyền tiếp cận sông Volga do thất bại thảm hại trong Trận Molod.
Người Cossack Don đã đến vùng hạ du sông Don, Donets và Azov vào những năm 1580 và do đó trở thành láng giềng phía đông bắc của hãn quốc. Họ thu hút nông dân, nông nô và quý tộc chạy trốn khỏi những xung đột nội bộ, hoặc quá tải dân số hoặc bị tăng cường bóc lột. Giống như người Cossack Zaporozhia bảo vệ biên giới phía nam của Thịnh vượng chung, người Cossack Don bảo vệ Muscovy và bản thân họ từng tấn công các thành trì của hãn quốc và Ottoman.
Quan hệ với người Circassia
Dưới ảnh hưởng của người Tatar Krym và của Đế quốc Ottoman, một số lượng lớn người Circassia đã chuyển sang đạo Hồi. Lính đánh thuê và tân binh Circassia đóng một vai trò quan trọng trong quân đội của hãn quốc, và hãn thường kết hôn với phụ nữ Circassia và theo phong tục thì các vương tử trẻ Krym dành thời gian ở Circassia để huấn luyện binh pháp. Một số cuộc xung đột đã xảy ra giữa người Circassia và người Tatar Krym trong thế kỷ 18, khi dân tộc này đánh bại đội quân của hãn Kaplan Giray và viện binh Ottoman trong trận Kanzhal.
Suy thoái
Nhà văn du ngoạn người Thổ Nhĩ Kỳ Evliya Çelebi đề cập đến tác động từ các cuộc đột kích của người Cossack từ Azak lên lãnh thổ của Hãn quốc Krym. Những cuộc đột kích này phá hỏng các tuyến mậu dịch và khiến nhiều khu vực quan trọng bị suy giảm dân số nghiêm trọng. Vào thời điểm Evliya Çelebi đến, hầu như toàn bộ các thị trấn mà ông đến thăm đều bị ảnh hưởng từ các cuộc đột kích của người Cossack. Trên thực tế, nơi duy nhất mà Evliya Çelebi cho là an toàn trước quân Cossack là công sự phòng thủ của Ottoman tại Arabat. Sự suy tàn của Hãn quốc Krym là hậu quả từ sự suy yếu của Đế quốc Ottoman và sự thay đổi trong cán cân quyền lực của Đông Âu theo hướng có lợi cho các nước láng giềng. Người Tatar Krym thường trở về từ các chiến dịch của Ottoman mà không có chiến lợi phẩm nào, và các khoản trợ cấp của Ottoman ít có khả năng được trao một khi các chiến dịch không thành công. Không có đủ súng, kỵ binh Tatar chịu tổn thất đáng kể trước quân đội châu Âu và Nga vốn có trang bị hiện đại. Đến cuối thế kỷ 17, Nga trở nên quá mạnh để Khả hãn Krym có thể cướp bóc và Hiệp định Karlowitz (1699) cấm các cuộc đột kích tiếp diễn. Kỷ nguyên có những cuộc đột kích bắt nô lệ lớn tại Nga và Ukraina đã kết thúc, tuy vậy các băng cướp và những kẻ cướp Nogai vẫn tiếp tục các cuộc đột kích, và do đó lòng căm thù của Nga đối với Hãn quốc Krym không giảm. Những tổn thất kinh tế-chính trị này dẫn đến xói mòn sự ủng hộ cho hãn trong các gia tộc quý tộc, và xung đột nội bộ giành quyền lực xảy ra sau đó. Người Nogai là những người cung cấp một phần đáng kể cho lực lượng quân sự Krym, cũng quay lưng không còn ủng hộ cho các hãn vào giai đoạn cuối của đế quốc. Trong nửa đầu thế kỷ 17, người Kalmyk thành lập Hãn quốc Kalmyk ở hạ du sông Volga, dưới quyền Ayuka Khan họ tiến hành nhiều cuộc viễn chinh quân sự chống lại Hãn quốc Krym và người Nogai. Hãn quốc Kalmyk trở thành một đồng minh quan trọng và sau đó là một phần của Đế quốc Nga và tuyên thệ bảo vệ biên giới phía đông nam của Nga, họ tham gia tích cực vào tất cả các chiến dịch chiến tranh của Nga trong thế kỷ 17 và 18, cung cấp tới 40.000 kỵ binh được trang bị đầy đủ.
Liên quân của Nga và Ukraina tấn công Hãn quốc Krym trong các chiến dịch Chigirin và các chiến dịch Krym. Trong Chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ (1735–1739), quân Nga dưới quyền chỉ huy của Thống chế Münnich xâm nhập bán đảo Krym, đốt cháy và phá hủy mọi thứ tại đây.
Nhiều cuộc chiến xảy ra sau đó dưới triều đại của Yekaterina II của Nga. Chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ (1768–1774) dẫn đến Hiệp định Kuchuk-Kainarji, khiến Hãn quốc Krym độc lập khỏi Đế quốc Ottoman và phải liên kết với Đế quốc Nga.
Thời kỳ của hãn Krym cuối cùng Şahin Giray có dấu ấn là gia tăng ảnh hưởng của Nga và bạo lực bộc phát từ chính quyền hãn quốc đối với phe đối lập nội bộ. Vào ngày 8 tháng 4 năm 1783, vi phạm hiệp ước (sau khi một số phần của hiệp ước đã bị người Krym và người Ottoman vi phạm), Yekaterina II đã can thiệp vào cuộc nội chiến, sáp nhập trên thực tế toàn bộ bán đảo với tên gọi tỉnh Taurida. Năm 1787, Şahin Giray đi lánh nạn ở Đế quốc Ottoman, và cuối cùng bị chính quyền Ottoman xử tử tại Rhodes vì ​​tội phản bội. ​​Gia tộc Giray tồn tại cho đến ngày nay.
Thông qua Hiệp định Jassy (Iaşi) năm 1792, biên giới Nga được mở rộng đến sông Dniester và việc tiếp quản Yedisan đã hoàn tất. Hiệp định Bucharest năm 1812 chuyển giao Bessarabia cho Nga kiểm soát.
Chính phủ
Tất cả các hãn đều thuộc gia tộc Giray, họ hợp pháp hóa quyền cai trị từ việc thuộc dòng dõi Thành Cát Tư Hãn. Theo truyền thống của thảo nguyên, người cai trị chỉ hợp pháp nếu ông thuộc dòng dõi hoàng tộc Thành Cát Tư Hãn (tức là "ak süyek"). Mặc dù triều đại Giray là biểu tượng của chính phủ, nhưng hãn quốc thực sự có các bey Qaraçı tham gia cai trị, tức thủ lĩnh của các thị tộc quý tộc như Şirin, Barın, Arğın, Qıpçaq, và trong thời kỳ sau đó là Mansuroğlu và Sicavut. Sau khi Hãn quốc Astrakhan sụp đổ vào năm 1556, một thành phần quan trọng của Hãn quốc Krym là người Nogai, hầu hết họ đã chuyển lòng trung thành từ Astrakhan sang Krym. Người Circassia (Atteghei) và người Cossack thỉnh thoảng cũng giữ vai trò trong chính trị Krym, xen kẽ lòng trung thành của họ giữa hãn và các bey. Những người du mục đồng cỏ Nogai ở phía bắc biển Đen trên danh nghĩa phải chịu sự phục tùng của hãn Krym. Họ được chia thành các nhóm sau: Budjak (từ Danube đến Dniester), Yedisan (từ Dniester đến Bug), Jamboyluk (Bug đến Krym), Yedickul (phía bắc Krym) và Kuban.
Nội vụ
Trong nội bộ, lãnh thổ của hãn quốc được chia cho các bey, và bên dưới bey là các mirza từ các gia đình quý tộc. Mối quan hệ của nông dân hoặc người chăn gia súc với mirza của họ không phải là phong kiến. Họ được tự do và luật Hồi giáo bảo vệ họ không bị mất quyền lợi. Đất đai được chia theo làng, được sử dụng chung và thuế được quy cho cả làng. Thuế là một phần mười của một sản phẩm nông nghiệp, một phần hai mươi của một gia súc, và một lượng lao động biến thiên không được trả công. Trong cuộc cải cách của hãn cuối cùng Şahin Giray, cấu trúc bên trong được thay đổi theo mô hình Thổ Nhĩ Kỳ: đất đai của các quý tộc được tuyên bố là lãnh địa của hãn và được tổ chức lại thành qadılıq (các tỉnh do đại diện của khan cai quản).
Pháp luật Krym
Pháp luật Krym dựa trên luật Tatar, luật Hồi giáo, và trong một số trường hợp hạn chế là luật Ottoman. Người lãnh đạo tổ chức Hồi giáo là mufti, được chọn trong số các giáo sĩ Hồi giáo địa phương. Nhiệm vụ chính của ông không phải là tư pháp hay thần học, mà là tài chính. Cơ quan quản lý của mufti kiểm soát tất cả các vùng đất vakif và nguồn thu khổng lồ của chúng. Một quan chức Hồi giáo khác không phải do giáo sĩ mà là sultan Ottoman bổ nhiệm, là kadıasker, người giám sát các khu vực tư pháp của hãn quốc, mỗi khu vực dưới quyền tài phán của một kadi. Về lý thuyết, kadi chịu trách nhiệm dưới kadiasker, nhưng trên thực tế họ chịu trách nhiệm với các thủ lĩnh thị tộc và hãn. Kadi xác định hành vi hợp pháp hàng ngày của người Hồi giáo trong hãn quốc.
Thiểu số phi Hồi giáo
Hãn quốc Krym có thành phần cư dân thiểu số đáng kể không theo Hồi giáo, gồm người Hy Lạp, Armenia, Goth Krym, Adyghe (Circassia), Venezia, Genova, Karaim Krym và Do Thái Qırımçaq. Họ sống chủ yếu ở các thành phố, chủ yếu ở các quận hoặc vùng ngoại ô riêng biệt. Dưới hệ thống millet, họ có các tổ chức tôn giáo và tư pháp của riêng mình. Họ phải chịu thuế phụ để đổi lấy việc miễn nghĩa vụ quân sự, sống như người Tatar Krym và nói các phương ngữ của người Tatar Krym. Mikhail Kizilov viết: "Theo Marcin Broniewski (1578), người Tatar hiếm khi tự mình canh tác đất đai, với phần lớn đất đai của họ do nô lệ Ba Lan, Ruthenia, Nga và Walachia (Moldavia) canh tác."
Kinh tế
Bộ phận du mục của người Tatar Krym và tất cả người Nogai là những người chăn nuôi gia súc. Krym có các cảng thương mại quan trọng, nơi hàng hóa đến qua Con đường tơ lụa được xuất khẩu sang Đế quốc Ottoman và châu Âu. Hãn quốc Krym có nhiều thành phố lớn như thủ đô Bahçeseray, Gözleve (Yevpatoria), Karasu Bazaar (Karasu-market) và Aqmescit (thánh đường trắng) có nhiều hans (dịch trạm thương đoàn và khu buôn bán), thợ thuộc da và máy xay. Nhiều công trình lớn được xây dựng dưới thời Hãn quốc Krym đã bị phá hủy hoặc bị bỏ rơi trong đổ nát sau cuộc xâm lược của Nga. Các thánh đường Hồi giáo bị phá hủy hoặc cải tạo thành các nhà thờ Chính thống giáo. Những người Tatar Krym sống định cư cũng tham gia vào thương mại, nông nghiệp và thủ công nghiệp. Krym là một trung tâm rượu vang, thuốc lá và trái cây. Các kilim Bahçeseray (thảm phương Đông) được xuất khẩu sang Ba Lan, và những con dao do thợ thủ công người Tatar Krym làm ra được các bộ lạc Kavkaz cho là tốt nhất. Krym cũng nổi tiếng về sản xuất lụa và mật ong.
Việc buôn bán nô lệ (thế kỷ 15–17) từ những người Ukraina và người Nga bị bắt giữ là một trong những nguồn thu nhập chính của giới quý tộc Tartar Krym và Nogai. Trong quá trình này, được gọi là "thu hoạch thảo nguyên", các nhóm đột kích sẽ ra ngoài và bắt giữ, sau đó nô lệ hóa những người nông dân địa phương theo đạo Cơ Đốc sống ở nông thôn. Bất chấp nguy hiểm, nông nô Ba Lan và Nga bị thu hút bởi sự tự do của thảo nguyên trống trải của Ukraine. Các cuộc đột kích bắt nô lệ đi vào văn hóa dân gian Nga và Cossack và nhiều duma (sử thi) được viết để hoài niệm số phận của các nạn nhân. Điều này góp phần tạo nên lòng căm thù đối với Hãn quốc, vượt qua các mối quan tâm chính trị hoặc quân sự. Nhưng trên thực tế, luôn có những cuộc đột kích nhỏ do cả người Tatar và người Cossack thực hiện, theo cả hai hướng. Cuộc đột kích lớn cuối cùng từ Krym được ghi nhận diễn ra dưới triều đại của Pyotr I (1682–1725), nếu không tính đột kích trong Chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ (1768–1774).
Kiến trúc
Một trong những nhà xây dựng đáng chú ý của nghệ thuật và kiến ​​trúc Krym là Qırım Giray, người này vào năm 1764 đã ủy quyền cho bậc thầy đài phun nước Omer từ Ba Tư xây dựng Đài phun nước Bakhchisaray. Đài phun nước Bakhchisaray hay "Đài phun nước Nước mắt" là một trường hợp hiện thực của nghệ thuật mô phỏng cuộc sống. Đài phun nước được biết đến là hiện thân của tình yêu của một trong những hãn Krym cuối cùng là Qırım Giray dành cho người vợ trẻ và nỗi đau của anh sau cái chết trẻ của bà. Hãn được cho là đã yêu một cô gái Ba Lan trong hậu cung của mình. Bất chấp tính cục cằn lãnh đạm trận mạc của mình, ông rất đau buồn và khóc khi bà qua đời, khiến tất cả những người biết ông đều kinh ngạc. Ông đặt làm một đài phun nước bằng đá cẩm thạch, để tảng đá sẽ khóc mãi giống như ông.
Khu vực và hành chính
Chín khu vực bên ngoài Qirim yurt (bán đảo) là:
Bản thân bán đảo bị chia cắt bởi gia tộc của hãn và một số bey. Một điền trang do bey kiểm soát được gọi là beylik. Các bey trong hãn quốc cũng quan trọng như các magnat của Ba Lan. Trực tiếp thuộc về hãn là Cufut-Qale, Bakhchisaray và Staryi Krym (Eski Qirim). Hãn cũng sở hữu tất cả các hồ muối và các ngôi làng xung quanh chúng, cũng như các khu rừng xung quanh các sông Alma, Kacha và Salgir. Một phần tài sản riêng của ông bao gồm các vùng đất hoang với các khu định cư mới được thành lập tại đó.
Một phần tài sản chính của hãn chính là vùng đất của Kalga, người tiếp theo trong hàng kế vị của gia tộc hãn. Kalga thường quản lý phần phía đông của bán đảo. Kalga cũng là Tổng tư lệnh của Quân đội Krym khi hãn vắng mặt. Vị trí hành chính tiếp theo, được gọi là Nureddin, cũng được giao cho gia tộc của hãn. Người này quản lý khu vực phía tây của bán đảo. Cũng có một vị trí được chỉ định cụ thể cho mẹ hoặc em gái của hãn - Ana-beim - tương tự như tước hiệu Valide Sultan của Ottoman. Chính thất của hãn mang cấp bậc Ulu-beim và có tầm quan trọng tiếp sau Nureddin.
Vào thời kỳ cuối của hãn quốc, quan chức khu vực kaimakan được tạo ra, họ là người quản lý các vùng nhỏ của Hãn quốc Krym.
Đọc thêm
Thể loại:Lịch sử Krym Thể loại:Lịch sử Đế quốc Ottoman ở châu Âu Thể loại:Hồi giáo Ukraina Thể loại:Nhà nước Tatar Thể loại:Sa quốc Nga Thể loại:Cựu quốc gia quân chủ Thể loại:Khởi đầu năm 1441 Thể loại:Chấm dứt năm 1783 Thể loại:Tatar Krym Thể loại:Lịch sử cận đại Ukraina Thể loại:Cựu quốc gia Hồi giáo châu Âu Thể loại:Hồi giáo ở Krym Thể loại:Hãn quốc Thể loại:Quốc gia chư hầu của Đế quốc Ottoman
Khử nitơ
nhỏ|320x320px|Chu trình nitơ. Khử nitơ là một quá trình tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật, trong đó nitrat được phân giải và cuối cùng tạo ra nitơ phân tử (N2) thông qua một loạt các sản phẩm khí nitơ oxit trung gian. Vi khuẩn kỵ khí tùy ý thực hiện khử nitơ như là một loại hô hấp làm oxy hóa nitơ để đáp ứng với quá trình khử của một chất chẳng hạn như chất hữu cơ. Các chất hợp chất nitơ nhận điện tử ưu tiên theo thứ tự về nhiệt động lực học bao gồm nitrat (NO3−), nitrit (NO2−), nitơ monoxit (NO), dinitơ monoxit (N2O) cuối cùng dẫn đến việc tạo ra khí nitơ (N2) hoàn thành chu trình nitơ. Vi khuẩn khử nitơ đòi hỏi nồng độ oxy rất thấp dưới 10%, cũng như hợp chất hữu cơ cho năng lượng. Kể từ khi biết khử qua trình nitơ có thể loại bỏ NO3−, giảm khả năng leaching xuống nước ngầm, quá trình này có thể được sử dụng hiệu quả để xử lý nước thải hoặc dư lượng chất thải động vật có hàm lượng hợp chất nitơ cao. Sự khử nitơ có thể làm rò rỉ N2O, một chất làm suy giảm tầng ozon và là  một khí nhà kính có thể ảnh hưởng đến sự nóng lên toàn cầu.
Quá trình này được thực hiện chủ yếu bởi vi khuẩn dị dưỡng (như Paracoccus denitrificans và các loài thuộc pseudomonads khác nhau),   mặc dù các nhóm khử nitơ tự dưỡng cũng đã được xác định (ví dụ, Thiobacillus denitrificans). Các sinh vật này được đại diện trong tất cả các nhóm phát sinh loài chính. Nói chung một số loài vi khuẩn tham gia vào việc khử hoàn toàn nitrat thành N2, và có nhiều hơn một con đường enzym đã được xác định trong quá trình khử.
Khử trực tiếp nitrat thành amoni là một quá trình được gọi là khử nitrate không hòa tan thành amoni (Dissimilatory nitrate reduction to ammonium) hoặc DNRA, điều cũng có thể với các sinh vật có gen nrf. Điều này ít phổ biến hơn so với khử nitơ trong hầu hết các hệ sinh thái như một phương pháp khử nitrat. Các gen khác được biết đến trong các vi sinh vật phá vỡ hợp chất nitơ-oxy bao gồm nir (men khử nitrit) và nos (men khử diniơ monoxit) trong số những sinh vật khác; sinh vật được xác định là có các gen này bao gồm Alcaligenes faecalis, Alcaligenes xylosoxidans, có nhiều trong chi Pseudomonas, Bradyrhizobium japonicum, và Blastobacter denitrificans.
Một nửa phản ứng
Khử nitơ thường tiến hành thông qua một số kết hợp của một nửa các phản ứng sau, với enzym xúc tác phản ứng trong dấu ngoặc đơn:
Quá trình hoàn chỉnh có thể được biểu diễn dưới dạng phản ứng khử oxy hóa cân bằng, trong đó nitrat (NO3−) được khử hoàn toàn thành nitơ (N2):
Điều kiện khử nitơ
Hơn nữa, khử nitơ có thể xảy ra trong môi trường có oxy. Có thể quan sát thấy các hoạt động của sinh vật khử ở các vùng bãi triều, nơi các chu kỳ thủy triều gây ra sự biến động nồng độ oxy trong trầm tích ven biển cát. Ví dụ, các loài vi khuẩn Paracoccus denitrificans tham gia vào quá trình khử nitơ trong cả hai điều kiện oxy và anoxic đồng thời. Khi tiếp xúc với oxy, vi khuẩn có thể sử dụng men khử dinitơ monoxit, một loại enzym xúc tác cho bước khử nitrat cuối cùng. Sinh vật khử hiếu khí chủ yếu là vi khuẩn Gram âm trong ngành Proteobacteria. Các enzym NapAB, NirS, NirK và NosZ nằm trong periplasm, một không gian rộng giáp với tế bào chất và màng ngoài trong vi khuẩn Gram âm.
Khử nitơ có thể dẫn đến một tình trạng gọi là phân đoạn đẳng hướng trong môi trường đất. Hai đồng vị ổn định của nitơ, N14 và N15 đều được tìm thấy trong các trầm tích. Đồng vị nhẹ hơn của nitơ, N14, được ưu tiên trong quá trình khử nitơ, để lại đồng vị nitơ nặng hơn, N15 trong chất còn lại. Lựa chọn này dẫn đến sự phổ biến N14 trong sinh khối hơn so với N15. Hơn nữa, sự phong phú tương đối của N14 có thể được phân tích để phân biệt sự khử nitơ ngoài các quá trình khác trong tự nhiên.
Sử dụng trong xử lý nước thải
Khử nitơ thường được sử dụng để loại bỏ nitơ từ nước thải. Nó cũng góp phần quá trình được xây dựng trong vùng đất ngập nước và các khu vực ven sông để ngăn ngừa ô nhiễm nước ngầm với nitrat do sử dụng phân bón hóa học nông nghiệp quá mức. Các lò phản ứng sinh học bằng gỗ đã được nghiên cứu từ những năm 2000 và có hiệu quả trong việc loại bỏ nitrat ra khỏi nông nghiệp và thậm chí cả phân chuồng.
Trong một số nhà máy xử lý nước thải, một lượng nhỏ methanol, ethanol, axetat, glycerin, hoặc các sản phẩm độc quyền được thêm vào nước thải để cung cấp nguồn cacbon cho vi khuẩn khử nitơ. Quá trình khử nitơ cũng được sử dụng trong xử lý nước thải công nghiệp. Nhiều loại thiết bị và kiểu lò phản ứng khử nitơ có sẵn trong thương mại cho các ứng dụng công nghiệp, bao gồm lò phản ứng sinh hóa điện (EBRs), lò phản ứng sinh học màng (MBRs) và các lò phản ứng sinh học đất (MBBRs).
Khử nitơ hiếu khí, được thực hiện bởi các sinh vật khử hiếu khí, có thể cung cấp khả năng loại bỏ nhu cầu cho các bình chứa riêng biệt và giảm năng suất bùn. Có ít yêu cầu độ kiềm nghiêm ngặt hơn vì độ kiềm tạo ra trong quá trình khử nitơ có thể bù đắp một phần cho mức tiêu thụ kiềm trong quá trình nitrat hóa.
Tham khảo
Thể loại:Chu trình nitơ
Garcinia forbesii
Garcinia forbesii là một loài thực vật có hoa trong họ Bứa. Loài này được King mô tả khoa học đầu tiên năm 1890.
Liên kết ngoài
F Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1890
Sphenomorphus louisiadensis
Sphenomorphus louisiadensis là một loài thằn lằn trong họ Scincidae. Loài này được Boulenger mô tả khoa học đầu tiên năm 1903.
Tham khảo
Thể loại:Sphenomorphus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1903
Dolichometra leucantha
Dolichometra leucantha là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được K.Schum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1904.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dolichometra Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1904
Acanthodelta externesignata
Acanthodelta externesignata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acanthodelta
Lomaria polypodioides
Lomaria polypodioides là một loài dương xỉ trong họ Blechnaceae. Loài này được Gaudich. mô tả khoa học đầu tiên năm 1825. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lomaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1825 Thể loại:Unresolved names
Lomaria polypodioides
Dendrobium aciculare
Dendrobium aciculare là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Lindl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1840.
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1840
Örenyurt
Örenyurt là một xã thuộc huyện Gemerek, tỉnh Sivas, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 93 người.
Chú thích
Thể loại:Làng thuộc tỉnh Sivas
Rhynchostegium celebicum
Rhynchostegium celebicum là một loài Rêu trong họ Brachytheciaceae. Loài này được (Sande Lac.) A. Jaeger miêu tả khoa học đầu tiên năm 1878.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhynchostegium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1878
Pyrausta continentalis
Pyrausta continentalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pyrausta
Yangpyeong-dong
Yangpyeong-dong là một dong, phường của Yeongdeungpo-gu ở Seoul, Hàn Quốc.
Liên kết
Thể loại:Quận Yeongdeungpo
Garcinia fruticosa
Liên kết ngoài
F Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1922
Towanda, Kansas
Towanda là một thành phố thuộc quận Butler, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1450 người.
Dân số
Dân số các năm:
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Kansas Thể loại:Quận Butler, Kansas
Dalbergia altissima
Dalbergia altissima là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Baker f. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
A
Ascolepis trigona
Ascolepis trigona là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Goetgh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ascolepis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1980
Erica triflora
Erica triflora là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Thạch nam Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Pyrausta contristalis
Pyrausta contristalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Sphenomorphus maculatus
Sphenomorphus maculatus là một loài thằn lằn trong họ Scincidae. Loài này được Blyth mô tả khoa học đầu tiên năm 1853.
Tham khảo
Thể loại:Sphenomorphus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1853 Thể loại:Động vật bò sát Việt Nam
Pyrausta contristalis
Liên kết ngoài
Thể loại:Pyrausta
Aiphanes macroloba
Aiphanes macroloba là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được Burret mô tả khoa học đầu tiên năm 1932.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aiphanes Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1932
Yanghwa-dong
Yanghwa-dong là một dong, phường của Yeongdeungpo-gu ở Seoul, Hàn Quốc. Nó là một dong pháp lý (법정동 ) quản lý bởi dong hành chính (행정동 ), Yangpyeong 2-dong
Liên kết
Thể loại:Quận Yeongdeungpo
Sphenomorphus maculicollus
Sphenomorphus maculicollus là một loài thằn lằn trong họ Scincidae. Loài này được Bacon mô tả khoa học đầu tiên năm 1967.
Tham khảo
Thể loại:Sphenomorphus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1967
Öziçi, Gemerek
Öziçi là một xã thuộc huyện Gemerek, tỉnh Sivas, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 199 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tỉnh Sivas
Lomaria punctata
Lomaria punctata là một loài dương xỉ trong họ Blechnaceae. Loài này được Blume mô tả khoa học đầu tiên năm 1828. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lomaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1828 Thể loại:Unresolved names
Lomaria propinqua
Lomaria propinqua là một loài dương xỉ trong họ Blechnaceae. Loài này được A.Cunn.in Hk. mô tả khoa học đầu tiên năm 1837. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lomaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1837 Thể loại:Unresolved names
Lomaria propinqua
Rhynchostegium chrysophylloides
Rhynchostegium chrysophylloides là một loài Rêu trong họ Brachytheciaceae. Loài này được A. Jaeger miêu tả khoa học đầu tiên năm 1878.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhynchostegium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1878
Pyrausta conversalis
Pyrausta conversalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pyrausta
Becquerelia bullata
Becquerelia bullata là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được C.B.Clarke & H.Pfeiff. mô tả khoa học đầu tiên năm 1922.
Liên kết ngoài
Thể loại:Becquerelia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1922
Becquerelia bullata
Garcinia fusca
Garcinia fusca là một loài thực vật có hoa trong họ Bứa. Loài này được Pierre mô tả khoa học đầu tiên năm 1883.
Liên kết ngoài
F Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1883
Acanthodelta ezea
Acanthodelta ezea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acanthodelta
Treece, Kansas
Treece là một thành phố thuộc quận Cherokee, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 138 người.
Dân số
Dân số các năm:
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Kansas Thể loại:Quận Cherokee, Kansas
Rhynchostegium collatum
Rhynchostegium collatum là một loài Rêu trong họ Brachytheciaceae. Loài này được (Hook. & Wilson) Broth. & Watts miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhynchostegium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1912
Dendrobium acinaciforme
Dendrobium acinaciforme là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Roxb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1832.
Crayon Shin-chan: Arashi o yobu - Ōgon no spy daisakusen
Crayon Shin-chan: Arashi o Yobu Ōgon no Supai Daisakusen (クレヨンしんちゃん 嵐を呼ぶ黄金のスパイ大作戦) là một bộ phim anime 2011. Đây là phim thứ 19 dựa trên manga và anime hài Crayon Shin-chan. Phim được công chiếu ở các rạp Nhật Bản vào ngày 16 tháng 4 năm 2011. Phim được phát sóng ở Ấn Độ trên Hungama TV với tên gọi Shin Chan Movie The Spy vào ngày 8 tháng 6 năm 2013.
Dendrobium acinaciforme
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1832
Crayon Shin-chan: Arashi o yobu - Ōgon no spy daisakusen
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim anime 2011 Thể loại:Phim Nhật Bản Thể loại:Phim dựa trên manga Thể loại:Phim Shin – Cậu bé bút chì Thể loại:Phim hoạt hình Toho
Dolichopentas decora
Dolichopentas decora là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (S.Moore) Kårehed & B.Bremer mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dolichopentas Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2007
Aiphanes minima
Aiphanes minima là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được (Gaertn.) Burret mô tả khoa học đầu tiên năm 1932.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aiphanes Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1932 Thể loại:Thực vật Barbados Thể loại:Thực vật Dominica Thể loại:Thực vật Puerto Rico Thể loại:Thực vật Martinique
Sphenomorphus maindroni
Sphenomorphus maindroni là một loài thằn lằn trong họ Scincidae. Loài này được Sauvage mô tả khoa học đầu tiên năm 1879.
Tham khảo
Thể loại:Sphenomorphus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1879
Becquerelia clarkei
Becquerelia clarkei là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được T.Koyama mô tả khoa học đầu tiên năm 1967.
Dalbergia amazonica
Dalbergia amazonica là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Radlk.) Ducke miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
A
Yeongdeungpo-dong
Yeongdeungpo-dong là một dong, phường của Yeongdeungpo-gu ở Seoul, Hàn Quốc.
Liên kết
Thể loại:Quận Yeongdeungpo
Lomaria pygmaea
Lomaria pygmaea là một loài dương xỉ trong họ Blechnaceae. Loài này được Col. mô tả khoa học đầu tiên năm 1893. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lomaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1893 Thể loại:Unresolved names
Lomaria pygmaea
Seydinali, Gemerek
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tỉnh Sivas
Garcinia fuscopetiolata
Garcinia fuscopetiolata là một loài thực vật có hoa trong họ Bứa. Loài này được Lauterb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1922.
Liên kết ngoài
F Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1922
Aiphanes parvifolia
Liên kết ngoài
Thể loại:Aiphanes Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1932
Pyrausta coracinalis
Pyrausta coracinalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pyrausta Thể loại:Côn trùng châu Âu
Erica trimera
Erica trimera là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được (Engl.) Beentje mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Thạch nam Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1990
Phoxinus phoxinus
Cá tuế Á Âu hay còn gọi là cá tuế thông thường hay đơn giản là cá tuế (Danh pháp khoa học: Phoxinus phoxinus) là một loài cá tuế trong chi Phoxinus trong họ Cá chép (Cyprinidae) của bộ Cypriniformes. Nó là loài điển hình của Chi này.
Tham khảo
Thể loại:Phoxinus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758 Thể loại:Cá châu Á Thể loại:Cá nước ngọt châu Âu
USS Roy O. Hale (DE-336)
USS Roy O. Hale (DE-336/DER-336) là một tàu hộ tống khu trục lớp Edsall từng phục vụ cùng Hải quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên Trung úy Hải quân Roy Orestus Hale Jr. (1916-1942), phi công từng phục vụ cùng Liên đội Tuần tiễu VS-2 trên tàu sân bay USS Lexington (CV-2), đã mất tích trong chiến đấu ngày 8 tháng 5, 1942 trong Trận chiến biển Coral và được truy tặng Huân chương Chữ thập Bay Dũng cảm. Nó đã phục vụ cho đến khi chiến tranh kết thúc, xuất biên chế năm 1946, rồi được xếp lại lớp như một tàu hộ tống khu trục cột mốc radar DER-336 để tiếp tục phục vụ từ năm 1957 đến năm 1963. Con tàu cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào năm 1975.
Thiết kế và chế tạo
Lớp Edsall có thiết kế hầu như tương tự với lớp Cannon dẫn trước; khác biệt chủ yếu là ở hệ thống động lực Kiểu FMR do được trang bị động cơ diesel Fairbanks-Morse dẫn động qua hộp số giảm tốc đến trục chân vịt. Đây là cấu hình động cơ được áp dụng rộng rãi trên tàu ngầm, được chứng tỏ là có độ tin cậy cao hơn so với lớp Cannon.
Vũ khí trang bị bao gồm ba pháo 3 in/50 cal trên tháp pháo nòng đơn có thể đối hạm hoặc phòng không, một khẩu đội pháo phòng không Bofors 40 mm nòng đôi và tám pháo phòng không Oerlikon 20 mm. Vũ khí chống ngầm bao gồm một dàn súng cối chống tàu ngầm Hedgehog Mk. 10 (có 24 nòng và mang theo 144 quả đạn); hai đường ray Mk. 9 và tám máy phóng K3 Mk. 6 để thả mìn sâu. Con tàu vẫn giữ lại ba ống phóng ngư lôi Mark 15 21 in, và được trang bị radar SC dò tìm không trung và mặt biển. Thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 186 sĩ quan và thủy thủ.
Roy O. Hale được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Consolidated Steel Corporation ở Orange, Texas vào ngày 13 tháng 9, 1943. Nó được hạ thủy vào ngày 20 tháng 11, 1943, được đỡ đầu bởi bà Roy O. Hale, mẹ của Trung úy Hale, và nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 3 tháng 2, 1944 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân William Wurts Bowie.
1944 - 1946
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy huấn luyện tại khu vực Bermuda, Roy O. Hale đi đến khu vực vịnh Chesapeake để đảm nhiệm vai trò tàu huấn luyện cho thủy thủ đoàn các tàu hộ tống khu trục trong tương lai, đồng thời hộ tống cho tàu bè đi lại giữa New York và Norfolk, Virginia. Chuyển sang vai trò hộ tống vận tải vượt Đại Tây Dương, nó khởi hành từ Norfolk, Virginia vào ngày 1 tháng 7, 1944 cho chuyến đầu tiên trong tổng số bảy chuyến hộ tống vận tải đi sang Châu Âu, bao gồm 24 tàu buôn hướng sang Taranto, Ý. Lên đường vào ngày 20 tháng 7 cho chặng quay trở về, về đến New York vào ngày 3 tháng 8. Nó thực hiện chuyến đi khứ hồi thứ hai sang Ý từ ngày 24 tháng 8 đến ngày 27 tháng 9, sau đó nó chuyển sang hộ tống vận tải tại Bắc Đại Tây Dương. Trong giai đoạn từ ngày 30 tháng 10, 1944 đến ngày 3 tháng 6, 1945, nó hoàn tất năm chuyến hộ tống vận tải khứ hồi từ Hoa Kỳ sang các cảng Anh và Pháp.
Sau khi chiến tranh kết thúc tại Châu Âu, Roy O. Hale chuẩn bị để được điều động sang khu vực Mặt trận Thái Bình Dương. Nó khởi hành từ Norfolk vào ngày 13 tháng 7, huấn luyện ôn tập ngoài khơi Cuba trước khi tiếp tục đi sang San Diego, California, và vẫn đang thực hành huấn luyện khi Nhật Bản chấp nhận đầu hàng vào ngày 15 tháng 8, giúp chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột. Con tàu lên đường đi sang Hawaii vào ngày 26 tháng 8, đi đến Trân Châu Cảng vào ngày 2 tháng 9, nơi nó hoạt động hộ tống và canh phòng máy bay cho tàu sân bay. Cùng với những cựu chiến binh trên tàu, nó quay trở về San Diego vào ngày 17 tháng 10, rồi tiếp tục băng qua kênh đào Panama để quay trở lại vùng bờ Đông.
Đi đến Norfolk vào ngày 3 tháng 11, Roy O. Hale chuyển đến Green Cove Springs, Florida vào đầu tháng 12, và bắt đầu được chuẩn bị để ngừng hoạt động. Con tàu được cho xuất biên chế tại đây vào ngày 11 tháng 7, 1946, và được đưa về Hạm đội Dự bị Đại Tây Dương.
1957 - 1963
Roy O. Hale đã phục vụ như cột mốc radar trong Đường cảnh báo sớm từ xa - (DEW: Distant Early Warning) Line - nhằm cảnh báo sớm khả năng bị máy bay ném bom chiến lược hay tên lửa đạn đạo đối phương tấn công. Đặt cảng nhà tại Newport, Rhode Island từ ngày 2 tháng 7, nó được bố trí tuần tra tại khu vực Đại Tây Dương ngoài khơi Newfoundland cho đến quần đảo Azores, và tiếp nối vai trò này cho đến đầu thập niên 1960. Vào ngày 26 tháng 2, 1959, đội đổ bộ của con tàu đã tiến hành khám xét chiếc tàu đánh cá Liên Xô MV Novorossisk, sau khi xảy ra sự cố cáp điện tín vượt Đại Tây Dương của các hãng American Telephone & Telegraph và Western Union bị đứt tại khu vực.
Đến cuối năm 1962, Roy O. Hale lại được chuẩn bị để ngừng hoạt động; nó được cho xuất biên chế lần sau cùng vào ngày 15 tháng 7, 1963  và được đưa về Hạm đội Dự bị Đại Tây Dương tại Philadelphia, Pennsylvania. Con tàu được rút tên khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 8, 1974,  và cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào ngày 1 tháng 4, 1975.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lớp tàu hộ tống khu trục Edsall Thể loại:Khinh hạm và tàu hộ tống khu trục của Hải quân Hoa Kỳ Thể loại:Tàu hộ tống khu trục trong Thế Chiến II Thể loại:Tàu hộ tống khu trục cột mốc radar của Hải quân Hoa Kỳ Thể loại:Tàu thủy năm 1943
Tribune, Kansas
Tribune là một thành phố thuộc quận Greeley, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 741 người.
Dân số
Dân số các năm:
Sphenomorphus malayanum
Sphenomorphus malayanum là một loài thằn lằn trong họ Scincidae. Loài này được Doria mô tả khoa học đầu tiên năm 1888.
Tham khảo
Thể loại:Sphenomorphus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1888 Thể loại:Động vật bò sát Việt Nam
Walter Gargano
Walter Alejandro Gargano Guevara (sinh ngày 23 tháng 7 năm 1984) là một cầu thủ bóng đá người Uruguay hiện chơi cho Peñarol ở vị trí tiền vệ phòng ngự.
Câu lạc bộ
Napoli
Peñarol
Quốc tế
Uruguay
Liên kết ngoài
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Inter Milan Thể loại:Cầu thủ bóng đá Uruguay Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2014 Thể loại:Người Uruguay gốc Tây Ban Nha Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Serie A Thể loại:Cầu thủ Cúp Liên đoàn các châu lục 2013 Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Mexico Thể loại:Cầu thủ bóng đá Uruguay ở nước ngoài Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Uruguay Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2010
Acanthodelta ezeoides
Acanthodelta ezeoides là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acanthodelta
Garcinia garciae
Garcinia garciae là một loài thực vật có hoa trong họ Bứa. Loài này được Elmer mô tả khoa học đầu tiên năm 1911.
Liên kết ngoài
G Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1911
Lomaria pyrophila
Lomaria pyrophila là một loài dương xỉ trong họ Blechnaceae. Loài này được Blume mô tả khoa học đầu tiên năm 1828. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lomaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1828 Thể loại:Unresolved names
Lomaria pyrophila
Becquerelia cymosa
Becquerelia cymosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Brongn. mô tả khoa học đầu tiên năm 1833.
Liên kết ngoài
Thể loại:Becquerelia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1833
Game & Watch
Thương hiệu Game & Watch (ゲーム&ウオッチGēmu & Uotchi; hay còn gọi là Tricotronic ở Tây Đức và Áo, viết tắt là G&W) là một loạt các máy chơi điện tử cầm tay do Nintendo sản xuất từ năm 1980 đến năm 1991. Máy do nhà thiết kế trò chơi Yokoi Gunpei tạo ra, mỗi máy Game & Watch có một trò chơi duy nhất, hiển thị trên màn hình LCD. Phiên bản 1981 kèm thêm đồng hồ báo thức. Loạt này đã bán ra tổng cộng 43,4 triệu máy trên toàn thế giới. Đây là sản phẩm máy chơi trò chơi điện tử đầu tiên của Nintendo đạt được thành công lớn.
Máy dựa trên nền tảng CPU 4 bit của dòng Sharp SM5xx, gồm một vùng nhỏ chứa ROM và RAM và mạch của trình điều khiển màn hình LCD.
Nguồn gốc và thiết kế
thumb|Game and Watch bản Mario thumb|upright|alt=The back, front, left, right view drawings of a two screen folding handheld|Thiết kế Đa màn hình của Game & Watch. Nhà thiết kế trò chơi Yokoi Gunpei, từng là người đứng đầu bộ phận Nghiên cứu & Phát triển của Nintendo vào những năm 1970. Ông chuyên thiết kế đồ chơi và trò chơi vật lý, cho đến khi cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973 xảy ra, thị trường suy yếu dần các sản phẩm này. Đồng thời, máy chơi trò chơi arcade và trò chơi điện tử tại gia đầu tiên lúc này đang phát triển ở Hoa Kỳ, và Nintendo đã nhanh chóng nắm bắt làn sóng này ở Nhật Bản. Khi đang đi trên tàu Shinkansen (tàu cao tốc), Yokoi nhìn thấy một nhân viên công sở, đang buồn chán chơi với máy tính bỏ túi màn hình LCD, bằng cách nhấn vào các nút. Yokoi sau đó nghĩ ra ý tưởng về một chiếc đồng hồ có thể gập đôi lại, như một máy trò chơi thu nhỏ để giết thời gian. Sau đó, ông đã nhanh chóng trình bày ý tưởng này với chủ tịch của Nintendo, Yamauchi Hiroshi, khi Yamauchi yêu cầu ông làm tài xế lái xe chở ông đến một buổi họp kinh doanh. Mặc dù Yamauchi không nói bất cứ điều gì trong khi lái xe, nhưng cuộc họp mà ông vinh dự có mặt lại có cả Giám đốc điều hành của Sharp Corporation, và hai người đã thảo luận về ý tưởng của Yokoi. Ngay trong tuần đó, Yokoi được mời tham dự một cuộc họp giữa Nintendo và Sharp, giúp ông có cơ hội phát triển ý tưởng.
Yokoi đã thiết kế các điều khiển cho hệ thống di động này dựa trò chơi điện tử khá thành công lúc này của Nintendo là Donkey Kong, kết hợp một nút duy nhất cùng với một phím d-pad để di chuyển. Điều này dẫn đến việc tạo ra Ball, trở thành một trong những bản hit lớn đầu tiên của Nintendo. Sau thành công đó, nhiều biến thể của máy bắt đầu được phát hành và phát triển, và cũng là nguồn cảm hứng chính cho Game Boy, một hệ máy cũng do Yokoi tạo ra sau này. Loạt ngừng vào năm 1991 cùng với game "Mario the Juggler".
Các thiết bị này sử dụng pin nút áo LR4x/SR4x, Yokoi đã chọn chúng vì kích thuốc nhỏ và rẻ. Các mẫu khác nhau phát hành sau đó, một số máy có hai màn hình và thiết kế vỏ sò (Dòng đa màn hình). Game Boy Advance SP, Nintendo DS và Nintendo 3DS sau đó đã sử dụng lại thiết kế này.
Các tựa game có sẵn trên Game & Watch thay đổi từ Mickey Mouse đến Balloon Fight, bao gồm các chủ lực của Nintendo như Donkey Kong, The Legend of Zelda, và Mario Bros.
Yokoi phát triển thiết kế D-pad "chéo" hiện đại vào năm 1982 với game Donkey Kong. Thiết kế này sau đó trở nên nổi tiếng nhờ vào các tựa Game & Watch tiếp theo. Thiết kế đặc biệt này cũng được cấp bằng sáng chế và sau đó đã giành Giải thưởng Emmy về Công nghệ & Kỹ thuật.
Game A và Game B
Hầu hết các tựa game đều có nút 'GAME A' và nút 'GAME B'. Game B nói chung là phiên bản nhanh hơn, khó hơn của Game A, mặc dù các trường hợp ngoại lệ vẫn tồn tại, bao gồm:
Đa phần, cả Game A và Game B sẽ tăng tốc độ và/hoặc độ khó khi người chơi lên cấp, với Game B bắt đầu ở cấp độ mà Game A sau khi đạt 200 điểm.
Loạt
nhỏ|Loạt Game & Watch Màn Rộng; Super Mario Bros và Parachute
Có 59 trò chơi Game & Watch khác nhau được sản xuất để bán và một trò chơi là giải thưởng trong cuộc thi. Phiên bản Super Mario Bros vỏ màu vàng là giải thưởng trao cho những người chiến thắng giải đấu F-1 Grand Prix của Nintendo, máy đựng trong một hộp nhựa mô phỏng theo nhân vật Disk-kun mà Nintendo sử dụng để quảng cáo Famicom Disk System. Vì lý do không được bán lẻ và chỉ có 10.000 máy, phiên bản màu vàng này có thể coi là hiếm.
Mario the Juggler, phát hành năm 1991, là trò chơi cuối cùng được tạo ra cho Game & Watch.
Rau dớn
Rau dớn hay còn gọi là ráng song quần rau, dớn rừng, rau dớn rừng, thái quyết (danh pháp khoa học: Diplazium esculentum) là một loài thực vật hoang dại thuộc họ Rau dớn (Athyriaceae) có hình dáng gần giống cây dương xỉ. Loại rau này có giá trị sử dụng trong y học và được chế biến thành nhiều món ăn đặc sản.
Game & Watch
Loạt
Headache, phát hành năm 1981, là phiên bản Helmet của UK. Tựa game này khó tìm thấy do sự cô lập khu vực và phát hành theo CGL (Anh). Headache có thể là trò chơi Game & Watch hiếm nhất.
Judge, phát hành năm 1980, có hai cách phối màu khác nhau (màu tím và màu xanh lá cây).
Rau dớn
Mô tả
Về tổng thể, rau dớn có ngoại hình bên ngoài gần giống cây dương xỉ, nhưng kích thước nhỏ hơn cây dương xỉ với cành dài lá nhỏ xòe trên đầu cây ra xung quanh như tán một cái ô rộng lớn, những cành lá già gần gốc có màu đen giống cơm cháy, những cành lá non mọc lên từ giữa gốc tạo thành khoảng từ hai đến ba cái cần với độ dài có thể lên đến nửa mét, đầu cong như móc câu còn những nhánh lá non vươn thẳng lên, thân hình bụ bẫm, phần trên cùng uốn lại như vòi voi.
Game & Watch
Phát hành
nhỏ|Game & Watch bản Donkey Kong nhỏ|Game & Watch bản Chef Các trò chơi Game & Watch luôn đổi mới từ năm 1995 đến 2002 với loạt Game & Watch Gallery, năm bộ sưu tập Game & Watch phát hành cho Game Boy, Game Boy Color và Game Boy Advance. Chúng có những phiên bản mặc định, cũng như các phiên bản mới, được hiện đại hóa với sự tham gia của dàn nhân vật trong Mario.
Rau dớn
Mô tả
Ngọn của cây rau dớn khi vào mùa lụt thì có hình dung non tơ mỡ màng, dễ gãy gọn, khi bị gãy thì từ cơ thể ứa dòng nhựa xanh trong. Thân và lá rau dớn có vị hơi nhớt. Lá rau dớn xanh mượt, lá mọc so le, hình ngọn giáo, thông thường thì đoạn vòi cuốn, hình dạng như cái vòi voi, chưa mọc lá thì sử dụng trong ẩm thực ngon, loại rau này mau hư và dập rau chịu đất ẩm, mọc quanh khe đá, bờ rừng.
Game & Watch
Phát hành
Từ năm 1998 trở đi, một số nhà phân phối của bên thứ ba đã được cấp phép để phát hành lại các phiên bản LCD nhỏ hơn của mười trò chơi Game & Watch riêng biệt, cùng nhau tất cả tạo ra loạt Nintendo Mini Classics.
Rau dớn
Phân bố
nhỏ|phải|Một bụi dớn rừng Rau dớn là một loại rau có ở vùng núi rừng hay nơi bờ suối, bờ khe, dưới các tán rừng thấp có độ ẩm ướt cao, nó cũng thường mọc nhiều ở bờ suối, bờ khe, những nơi ẩm ướt và tránh ánh nắng mặt trời, dớn mọc hoang dại dọc khe suối, bên những tảng đá. Cây rau dớn mọc ven khe suối xen lẫn với các loại cây cỏ khác. Ở một số nơi, rau dớn mọc thành vạt, thành đám rộng dưới những tán cây rừng râm mát. Đặc biệt rau dớn chỉ thích hợp với môi trường hoang dã nên ít khi trồng được.
Game & Watch
Phát hành
Năm 2001, Nintendo phát hành Manhole-e đi kèm với các máy Nintendo e-Reader. Mặc dù toàn bộ dòng e-Reader của Game & Watch đã được lên kế hoạch, chúng không bao giờ phát hành.