cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nông nghiệp công nghệ cao
thumb|Nuôi tôm công nghệ cao nhỏ|Nuôi cá cảnh Công nghệ cao thumb|Sản xuất nông nghiệp trong nhà kính Nông nghiệp công nghệ cao là một nền nông nghiệp được ứng dụng kết hợp những công nghệ mới, tiên tiến để sản xuất, còn gọi là công nghệ cao nhằm nâng cao hiệu quả, tạo bước đột phá về năng suất, chất lượng nông sản, thỏa mãn nhu cầu ngày càng cao của xã hội và đảm bảo sự phát triển nông nghiệp bền vững.
Công nghệ cao được tích hợp ứng dụng trong nông nghiệp công nghệ cao bao gồm: công nghiệp hóa nông nghiệp (cơ giới hóa các khâu của quá trình sản xuất, thu hoạch, sơ chế, chế biến...), tự động hóa, công nghệ thông tin, công nghệ vật liệu mới, công nghệ sinh học; các giống cây trồng, vật nuôi năng suất, chất lượng cao...; các quy trình canh tác tiên tiến, canh tác hữu cơ... cho hiệu quả kinh tế cao trên một đơn vị sản xuất.
Lịch sử
Tháng 7 năm 2017, một nhóm công ty chế tạo hệ thống trí tuệ nhân tạo cho các phương tiện vận tải không người lái Cognitive Technologies đã kết hợp với trường Đại học Liên bang Ural (Liên bang Nga) khởi động chương trình quốc tế tự động hóa nông nghiệp. Chương trình được xây dựng cho đến năm 2022, tại Nga, Brasil và Argentina.
Iron Ox, công ty khởi nghiệp về công nghệ ở California, Mỹ, đang ứng dụng robot phục vụ nông trại trong nhà.
Ngày 29 tháng 1 năm 2010, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 176/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đến năm 2020.
Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao
Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao (CNC) tập trung thực hiện hoạt động ứng dụng thành tựu nghiên cứu và phát triển CNC vào lĩnh vực nông nghiệp để  thực hiện các nhiệm vụ: chọn tạo, nhân giống cây trồng, giống vật nuôi cho năng suất, chất lượng cao; phòng, trừ dịch bệnh; trồng trọt, chăn nuôi đạt hiệu quả cao; tạo ra các loại vật tư, máy móc, thiết bị  sử dụng trong nông nghiệp; bảo quản, chế biến sản phẩm nông nghiệp; phát triển doanh nghiệp NNƯDCNC và phát triển dịch vụ CNC phục vụ nông nghiệp.
Chức năng cơ bản của khu nông nghiệp công nghệ cao: Nghiên cứu ứng dụng; thử nghiệm; trình diễn CNC; đào tạo nguồn nhân lực; sản xuất sản phẩm NNCNC. Trong đó 3 chức năng: sản xuất, thử nghiệm, trình diễn mang tính phổ biến, 2 chức năng còn lại tùy đặc điểm của từng khu.
Phát triển CNC trong nông nghiệp tập trung vào các nhiệm vụ chủ yếu sau đây:
Như vậy, công nghệ cao trong nông nghiệp được hiểu là: áp dụng một cách hợp lý các kỹ thuật tiên tiến nhất (TBKT mới) trong việc chọn, lai tạo ra giống cây trồng vật nuôi mới, chăm sóc nuôi dưỡng cây, con bằng thiết bị tự động, điều khiển từ xa, chế biến phân hữu cơ vi sinh cho cây trồng thức ăn gia súc, gia cầm, thủy hải sản, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, công nghệ tự động trong tưới tiêu, công nghệ chế biến các sản phẩm vật nuôi, cây trồng và xử lý chất thải bảo vệ môi trường. Trong đó, công nghệ sinh học đóng vai trò chủ đạo.
Vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao
Là vùng sản xuất nông nghiệp tập trung, ứng dụng thành tựu của nghiên cứu và phát triển CNC vào lĩnh vực nông nghiệp để thực hiện nhiệm vụ sản xuất một hoặc một vài nông sản hàng hóa và hàng hóa xuất khẩu chiến lược dựa trên các kết quả chọn tạo, nhân giống cây trồng, giống vật nuôi cho năng suất, chất lượng cao; phòng, trừ dịch bệnh; trồng trọt, chăn nuôi đạt hiệu quả cao; sử dụng các loại vật tư, máy móc, thiết bị hiện đại trong nông nghiệp; bảo quản, chế biến sản phẩm nông nghiệp và dịch vụ CNC trong sản xuất nông nghiệp.
Robot
Robot là một trong những công nghệ mới vẫn đang được thử nghiệm và nghiên cứu. Tuy nhiên, ngày nay robot đang dần thay thế con người trong lao động sản xuất, thậm chí ngay cả những công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, chính xác như là thu hoạch dâu, nho. Robot cũng có thể giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân lực trong các trang trại ở Mỹ và tăng năng suất lao động một cách đáng kể.
GPS
Hệ thống Định vị Toàn cầu (GPS) được tạo thành từ mạng lưới gồm 32 vệ tinh quay quanh Trái Đất. Công nghệ này có thể xác định vị trí chính xác bạn, điều hướng máy bay và vô số nhiệm vụ khác. GPS đã mở đầu cho cách mạng nông nghiệp khi cài đặt GPS trên máy móc để tự động điều khiển và điều hướng. Công nghệ này giúp quá trình chăm sóc khoa học hơn, tránh việc gieo hạt, tưới nước, phân bón một khu vực hai lần gây lãng phí và ảnh hưởng đến môi trường.
Máy bay không người lái
Máy bay không người lái cung cấp cho nông dân một cái nhìn chi tiết về cánh đồng của họ. Chúng có thể tự vận hành theo kế hoạch lập trình của nông dân và có thể trang bị những bộ cảm biến, máy ảnh và phần cứng cung cấp đầy đủ thông tin cho người nông dân.
Những cảm biến đo diệp lục đánh giá sức sống tổng thể của cây. Máy ảnh chứa bộ lọc màu sắc giúp xác định nhiệt độ mặt đất, hàm lượng nước, kiểm đếm số lượng, xác nhận hạt giống đang nảy mầm, ước tính năng suất cây trồng và phát hiện sâu bệnh, cỏ dại.
Hình ảnh vệ tinh
Hình ảnh vệ tinh cung cấp cái nhìn toàn cảnh đến chi tiết, những thứ mà từ mặt đất, nông dân khó nhận thấy cho đến khi hàng cây trồng bị hư hại hoặc bị phá hủy. Phương pháp quản lý thông minh giúp theo dõi quá trình sinh trưởng và phát triển của cây trồng, phát hiện sâu bệnh để có những biện pháp phòng ngừa kịp thời, hạn chế rủi ro cho người nông dân.
Tọa đàm đẩy mạnh chuyển đổi số các sản phẩm nông nghiệp Việt Nam
Đại diện các hiệp hội và doanh nghiệp Việt Nam ngày 17.6.2020ː Áp lực chuyển đổi số trong nông nghiệp không đơn thuần là việc ngành muốn hay không, mà đòi hỏi sự vào cuộc của cả chuỗi cung ứng mới có thể bắt kịp xu hướng quốc tế và đáp ứng yêu cầu chất lượng ngày một khắt khe từ người tiêu dùng
Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Nafoods Groupː Đã đến lúc phải thay đổi tư duy: làm công nghiệp trong nông nghiệp. Số hóa chuỗi giá trị lần lượt từ chọn giống, quy trình trồng, chăm sóc, đến chế biến, tiêu thụ
Chú thích
Thể loại:Nông nghiệp Thể loại:Công nghệ mới nổi
Lý Bân
Lý Bân (李彬; 1361 - 1422), tự là Chất Văn (質文), là một võ tướng Trung Quốc đời Minh. Lý Bân từng giữ chức tổng binh quân đội Minh tại Giao Chỉ (tức Đại Việt trong thời gian bị sáp nhập vào Trung Quốc) suốt từ năm 1417 đến năm 1422. Tổng binh trước Lý Bân là Trương Phụ và sau Lý Bân là Vương Thông.
Thân thế
Theo Minh sử phần Liệt truyện, quyển 154, Lý Bân là người Phượng Dương. Cha của Lý Bân là Lý Tín từng theo Minh Thái Tổ (Chu Nguyên Chương) chiến đấu lập công, sau được phong làm chỉ huy thiêm sự vệ quân ở Tế Xuyên. Lý Bân được thừa tập chức của cha.
Đầu thời Minh Thành Tổ (1402-1406)
Lý Bân theo Minh Thành Tổ Chu Đệ chiến đấu lập công, được phong làm hữu quân đô đốc thiêm sự. Đến năm Vĩnh Lạc thứ nhất (1403), Lý Bân được ban tước Phong Thành hầu, hưởng lộc 1 nghìn thạch, con cháu được thừa tập.
Năm Vĩnh Lạc thứ 2 (1404), sau khi cùng Tương Thành bá Lý Tuấn dẹp loạn ở Vĩnh Tân, Lý Bân được giao làm tổng đốc Quảng Đông.
Đánh Đại Ngu (1406-1407)
Tháng 7 năm Vĩnh Lạc thứ 4 (1406), Lý Bân nhận chức tả tham tướng, hàm phó tướng quân, trợ lý cho Mộc Thạnh sang đánh nước Đại Ngu (Việt Nam ngày nay). Tháng 12, cùng Vân Dương bá Trần Húc tấn công thành Tây Đô, đuổi quân Đại Ngu tới sông Mộc Hoàn. Sau khi đánh dẹp thành công về nước, do khi tấn công thành thì cùng Trần Húc chần chừ, trì hoãn nên không được phong tước mà chỉ được tăng thêm bổng lộc là 5 trăm thạch. Kết thúc chiến dịch này, quân đội Minh hoàn toàn chinh phục Đại Ngu, bắt hai vua Hồ Quý Ly, Hồ Hán Thương về Trung Quốc. Đại Ngu bị Đại Minh sáp nhập làm quận Giao Chỉ.
Trở về Trung Quốc (1407-1414)
Sau chiến thắng ở Giao Chỉ, Lý Bân được giao làm tổng binh để phòng ngừa cướp biển Nhật Bản. Sau đem quân đi đánh dẹp loạn tại Trường Sa bắt được thủ lĩnh cuộc nổi dậy Lý Pháp Lương. Sau đó được điều tới khu vực Chiết-Mân đảm nhận chức vụ Binh bộ hải khấu.
Tafas
Lịch sử
Trước thời đại Hy Lạp, nữ thần Isis Lactans được thờ phụng ở Tafas, bằng chứng là việc phát hiện ra bức tượng của cô trong thị trấn. Trong thời kỳ La Mã ở Syria, một cộng đồng Do Thái tồn tại ở Tafas. Một số tấm bia tang, có niên đại sớm nhất là 64 BCE, đã được tìm thấy ở Tafas. Một chiếc patera bằng đồng từ thời La Mã cũng được tìm thấy, nhưng sau đó nó đã bị đánh cắp từ Bảo tàng Mohammedan của Damascus.
Thời đại Ottoman
Năm 1596, Tafas xuất hiện trong sổ đăng ký thuế của Ottoman khi đang ở nahiya của Bani Malik al-Asraf ở Qada Hawran. Nó có dân số 73 hộ gia đình và 40 cử nhân, tất cả đều theo đạo Hồi. Dân làng đã trả thuế cho lúa mì, lúa mạch, vụ mùa hè, doanh thu không thường xuyên, dê và/hoặc tổ ong.
Lý Bân
Trở về Trung Quốc (1407-1414)
Năm Vĩnh Lạc thứ 10 (1412) tới Cam Túc cùng Tây Ninh hầu Tống Hổ chinh phục bộ lạc thiểu số. Bân cùng Liễu Thăng đóng binh ngoài biên ải, giao cho thổ quan Lý Anh trấn giữ Mã Xuyên. Tù trưởng Lương Châu là Lão Đích Hãn làm phản. Đô chỉ huy Hà Minh chết trận. Lý Anh truy đuổi buộc Lão Đích Hãn phải chạy qua Xích Cân Mông Cổ. Minh Thành Tổ ra lệnh xuất quân, nhưng không có phương sách gì nên Lý Bân trì hoãn.
Tafas
Thời đại Ottoman
Năm 1810, Tafas bị "tàn phá" bởi bộ lạc Wahhabi, theo Johann Ludwig Burckhardt. Trường tiểu học đầu tiên trong làng được xây dựng vào năm 1865. Vào những năm 1880, Tafas được mô tả là một ngôi làng có quy mô vừa phải với khoảng 100 ngôi nhà xây bằng đá có khoảng 250 người Hồi giáo sinh sống. Một số ngôi nhà đã bị hủy hoại và không có người ở. Có một nhà thờ Hồi giáo thứ sáu hoạt động. Một thập kỷ sau, nó được mô tả là có 90 ngôi nhà và 400 cư dân.
Năm 1918, thị trấn là nơi xảy ra một vụ thảm sát khét tiếng do Quân đội Ottoman rút lui trong Thế chiến I. Theo TE Lawrence, vào ngày 27 tháng 9, quân đội Thổ Nhĩ Kỳ rút lui đã tàn sát nhiều người dân trong thị trấn, bao gồm cả phụ nữ và trẻ em. Để trả thù cho vụ thảm sát, quân đội của Lawrence đã tấn công các cột Thổ Nhĩ Kỳ đang rút lui và ra lệnh cho tất cả các tù nhân bị bắt, khoảng 250, bao gồm cả lính Đức và Áo, bị xử tử.
Lý Bân
Trở về Trung Quốc (1407-1414)
Năm 1413, ông thay Trương Hổ trấn giữ Cam Túc. Người Xích Cân Mông Cổ bắt Lão Đích Hãn đem nộp cho Bân. Bân được Thành Tổ thưởng công rất nhiều.
Tafas
Hiện đại
Trong cuộc Nội chiến Syria đang diễn ra, cư dân Tafas đã tham gia các cuộc biểu tình đốt cháy một đồn cảnh sát và trụ sở của Đảng Ba'ath địa phương, ba người đã bị lực lượng an ninh giết chết. Vào tháng 5 năm 2011, Quân đội Syria đã bao vây thị trấn và bắt giữ ít nhất 250 người ở đó.
Khảo cổ học
Có một tháp vuông, được biết đến như một medany, với độ cao 50 feet và chiều rộng 10 feet với một cơ sở hình vuông. Nó bao gồm hai tầng, mỗi tầng có một cửa sổ. Tòa tháp được gắn vào một nhà thờ Hồi giáo Thứ Sáu có kích thước 46 feet 41 feet. Ở phía tây của nó là các bậc thang giống như sân thượng dẫn đến mái của nhà thờ Hồi giáo, được hỗ trợ bởi ba hàng cột, mỗi hàng gồm bốn cột, các trục có chiều cao 5 feet. Toàn bộ cột đứng ở 9 feet 5 inch. Trong mỗi hàng, hai cột trung tâm nổi bật độc lập trong khi cột đầu tiên và cột cuối cùng được xây dựng vào tường. Cùng với các vòm, tổng chiều cao của không gian bên trong nhà thờ Hồi giáo là gần 16 feet. Nhà thờ Hồi giáo được xây dựng chủ yếu vào thời kỳ Hồi giáo, mặc dù có một số yếu tố kiến trúc có từ thời La Mã hoặc Byzantine.
Lý Bân
Trở về Trung Quốc (1407-1414)
Năm 1414, ông đem quân lên phía bắc chinh phạt, có công, được chuyển sang trấn giữ Thiểm Tây.
Bình định Giao Chỉ (1417-1422)
Tổng binh Giao Chỉ Trương Phụ bị Mã Kỳ gièm pha nên năm 1417 Minh Thành Tổ cho gọi ông này về nước. Lý Bân được thăng hàm Chinh Di tướng quân và được phái sang Giao Chỉ thay Trương Phụ. Đây cũng là lúc Lê Lợi dấy binh từ Lam Sơn chống lại quân Minh. Suốt 6 năm trời, quân Minh dưới sự chỉ huy của Lý Bân đã nhiều phen làm nghĩa quân Lam Sơn và các lực lượng khởi nghĩa khác nguy khốn.
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, Bản kỷ quyển 10, tháng 9 năm 1418, hay tin Lê Lợi, Lý Bân đem quân tới vây bắt, nhưng bị sa vào ổ mai phục của Lê Lợi đặt ở Mường Một đành chịu thua rút lui.
Năm 1419, để tăng cường phục vụ quân đội Minh, Lý Bân xin vua Minh cho thi hành chế độ hộ khẩu (sử gọi là hộ thiếp) để quản lý người chặt chẽ, "bắt châu huyện làm sổ thuế khóa phu dịch và lên danh sách lý trưởng và giáp thủ từng năm. Đại để, cứ 110 hộ là một lý, mỗi năm cử 1 lý trưởng, 10 giáp thủ, để nhận các việc lao dịch, hết lượt lại cử từ đầu. Người làm lý trưởng, giáp thủ bị roi vọt đánh đập khổ sở khôn xiết".
Tháng 7 năm 1419, quan người Việt theo Minh là Phan Liêu dấy binh tấn công thành Nghệ An. Thành sắp thất thủ thì Lý Bân kịp dẫn quân tới cứu được. Lý Bân liền đóng ở thành Nghệ An. Tháng 11, Trịnh Công Chứng và Lê Hanh ở Hạ Hồng, Phạm Thiện ở Tân Minh, Nguyễn Đặc ở Khoái Châu, Nguyễn Đa Cấu và Trần Nhuế ở Hoàng giang thấy thành Đông Quan tiến quân vây đánh thành Đông Quan. Quân đến Lô Giang, đánh phá được cầu phao, nhưng ít lâu sau, bị Lý Bân đánh bại. Sau đó Lý Bân ở lại Đông Quan.
Tháng 4 năm 1420, Lý Bân đàn áp được lực lượng của Lộ Văn Luật ở Thạch Thất. Tháng 6 năm này, Lý Bân đàn áp được lực lượng của Trần Thái Xung ở Đạo Hồi và của Phạm Ngọc ở Đồ Sơn. Phạm Ngọc thua chạy liền đi theo Lê Ngã tấn công thành Xương Giang và trại Bình Than. Lý Bân đem đại quân cả thủy lẫn bộ đánh tan được lực lượng của Lê Ngã.
Tháng 10 cùng năm, Cầm Bành dẫn đường cho Lý Bân cùng Phương Chính đem 10 vạn quân đi quan Quỳ Châu tới tấn công Lê Lợi ở Mường Thôi. Đến Thi Lang thì quân Minh bị rơi vào trận địa phục kích của Lê Lợi, đại bại. Lý Bân và Phương Chính trốn thoát được.
Tháng 2 năm 1422, Lý Bân bị mắc bệnh mà chết tại Giao Chỉ, được truy tặng tước Mậu quốc công, thụy Cương Nghị.
Tham khảo
Thể loại:Hầu tước nhà Minh Thể loại:Võ tướng nhà Minh Thể loại:Người An Huy
Egretta gularis
Egretta gularis là một loài chim trong họ Diệc.
Phân bố và tình trạng
thumb|upright|Màu lông tối schistacea ([[Khu bảo tồn động vật hoang dã Krishna) cho thấy mức độ vàng trên chân]] Loài này chủ yếu phân bố trên các bờ biển ở phía tây nhiệt đới Châu Phi, Biển Đỏ, vịnh Ba Tư (Iran) kéo dài về phía đông đến Ấn Độ. Loài này cũng phân bố ở Quần đảo Lakshadweep và Sri Lanka nơi sinh sản đã từng được ghi nhận tại Chilaw. Phân loài chỉ định ở Tây Phi từ Mauritania đến Gabon. Chim cũng có thể được tìm thấy ngoài khơi như ở Quần đảo Canary. Số lượng nhỏ giống ở Tây Ban Nha. Phân loài schistacea được tìm thấy từ bờ biển phía đông quanh bờ biển Ấn Độ. Các quần thể sinh sản được biết đến từ bờ biển phía đông của Ấn Độ xung quanh hồ Pulicat. Chúng thỉnh thoảng xuất hiện trong nội địa.
Diệc rạn san hô phía tây (phân loài được đề cử) phân bố như một loài lang thang ở Bắc Mỹ, Nam Mỹ và các đảo Caribbe. Dựa trên số lượng hồ sơ ngày càng tăng, người ta nghi ngờ rằng họ có thể thiết lập các thuộc địa sinh sản ở Brazil. Một số hồ sơ vào khoảng những năm 1980-90 ở Đức, Áo và Pháp đã được quy cho những con chim trốn thoát khỏi một đại lý động vật ở Mittelfranken.
Tham khảo
Thể loại:Egretta Thể loại:Chim Pakistan Thể loại:Động vật được mô tả năm 1792 Thể loại:Chim châu Phi Thể loại:Chim Trung Đông
(444030) 2004 NT33
là một thiên thể bên ngoài sao Hải Vương cổ điển và là hành tinh lùn có thể có nằm trong vành đai Kuiper ở khu vực ngoài cùng của Hệ Mặt trời, đường kính khoảng 450 km. Nó được phát hiện vào ngày 13 tháng 7 năm 2004, bởi các nhà thiên văn học tại Đài thiên văn Palomar, California, Hoa Kỳ.
Quỹ đạo và phân loại
Một khám phá đầu tiên được thực hiện tại Đài quan sát Siding Spring năm 1982, kéo dài vòng quan sát của ngôi sao thêm 22 năm trước khi quan sát khám phá chính thức tại Palomar.
Chu kỳ xoay
Vào năm 2009, các nhà thiên văn học đã thu được một đường cong trơn quay của từ các quan sát trắc quang, được chụp tại Kính viễn vọng Quốc gia Galileo (TNG) trên đảo La Palma và tại Đài thiên văn Sierra Nevada ở Granada, cả hai đều nằm ở Tây Ban Nha. Đường cong trơn không rõ ràng cho thời gian quay là 7,87 giờ với biên độ sáng thấp 0,04 độ.
Đường kính và suất phản chiếu
Theo khảo sát "TNOs are Cool", sử dụng các quan sát từ kính viễn vọng Herschel và Spitzer trên không gian, có đường kính 423 km và bề mặt của nó có một suất phản chiếu hình học trực quan là 0,125, trong khi Liên kết Asteroid Lightcurve giả sử một suất phản chiếu là 0,10 và tính toán đường kính 482,53 km với cường độ tuyệt đối là 4,7. Michael Brown ước tính đường kính lớn hơn 513 km, dựa trên suất phản chiếu hình học 0,08 và cường độ tuyệt đối 4,9, khiến nó trở thành "hành tinh lùn rất có thể" theo đánh giá của ông.
Đặt tên
Tính đến năm 2017, hành tinh nhỏ này vẫn chưa được đặt tên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 2004 Thể loại:Danh sách ứng viên sao lùn nâu
Colletes dorni
Colletes dorni là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Kuhlmann mô tả khoa học năm 2002.
Tham khảo
Thể loại:Colletes Thể loại:Động vật được mô tả năm 2002
Eberlanzia divaricata
Eberlanzia divaricata là một loài thực vật có hoa trong họ Phiên hạnh. Loài này được (L.Bolus) L.Bolus mô tả khoa học đầu tiên năm 1958.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eberlanzia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1958
Chữ Hán
Chữ Hán, Hán tự (漢字), hay Chữ Nho, là loại văn tự ngữ tố - âm tiết xuất phát từ tiếng Hán thượng cổ. Chữ Hán từ khu vực Trung Quốc sau đó du nhập vào các nước lân cận trong vùng bao gồm Triều Tiên, Nhật Bản và Việt Nam. Tại các quốc gia này, chữ Hán được vay mượn để tạo nên chữ viết cho ngôn ngữ của dân bản địa ở từng nước. Kiểu chữ viết được ổn định như ngày nay đã có từ thời đại nhà Hán.
Tên gọi
Tại Trung Quốc thời cổ đại, ở trong tiếng Hán không có tên gọi nào chỉ riêng chữ Hán được đông đảo người nói tiếng Hán biết đến. Người nói tiếng Hán thường chỉ dùng những từ ngữ có nghĩa là chữ, chữ viết để chỉ chữ Hán.
Trong các thư tịch tiếng Hán được viết trước thời nhà Tần còn lưu truyền được đến ngày nay có các từ sau để chỉ văn tự:
Las Sabanas
Las Sabanas là một khu tự quản thuộc tỉnh Madriz, Nicaragua. Khu tự quản Las Sabanas có diện tích 65 ki lô mét vuông. Đến thời điểm năm 2005, huyện Las Sabanas có dân số 4136 người.
Chữ Hán
Tên gọi
Từ 名 “danh” có nghĩa gốc là tên, tên gọi. Tên gọi của sự vật đều là từ ngữ. Từ nghĩa gốc chỉ tên gọi, từ danh 名 “danh” có thêm nghĩa chuyển chỉ từ. Người xưa không phân biệt từ với chữ, họ đánh đồng ký hiệu họ dùng để ghi lại từ ngữ với từ ngữ nên họ đã lấy tên gọi của từ ra dùng để chỉ chữ. William H. Baxter và Laurent Sagart phục nguyên âm tiếng Hán thượng cổ của từ 名 là /*C.meŋ/.
Từ 書 “thư” có nghĩa gốc là viết. Chữ là thứ người ta viết ra khi viết, người xưa đã dùng từ 書 “thư” làm tên gọi của chữ. Baxter và Sagart phục nguyên âm tiếng Hán thượng cổ của từ 書 là /*s-ta/.
Từ 文 “văn” có nghĩa gốc là hoa văn. Trong chữ Hán có nhiều chữ được tạo ra bằng cách vẽ mô phỏng hình dạng của sự vật mà từ được ghi bằng chữ Hán đó biểu thị. Thí dụ: hình dạng cổ xưa nhất của chữ Hán 月 “nguyệt” (được dùng để ghi từ tiếng Hán có nghĩa là mặt trăng) là hình mặt trăng. Hoa văn thường cũng là hình mô phỏng hình dạng của sự vật, người xưa hình dung những chữ Hán có hình dạng là hình vẽ mô phỏng lại hình dạng của sự vật cũng giống như là hoa văn nên họ đã gọi chữ là 文 “văn”. Baxter và Sagart phục nguyên âm tiếng Hán thượng cổ của từ 文 là /*mə[n]/.
Từ 字 “tự” bắt đầu được dùng để chỉ văn tự từ thời Chiến quốc. Nghĩa gốc của từ 字 “tự” là sinh, đẻ. Có nhiều chữ Hán được tạo ra bằng cách đem ghép các chữ Hán đã có sẵn lại với nhau, tạo thành chữ mới. Thí dụ: chữ 字 “tự” được tạo ra bằng cách đem ghép chữ 宀 “miên” với chữ 子 “tử”. Người xưa hình dung việc đem ghép chữ này với chữ nọ tạo thành chữ khác giống như là nam nữ giao hợp với nhau, sinh ra con cái, nên họ đã gọi chữ là 字 “tự”. Baxter và Sagart phục nguyên âm tiếng Hán thượng cổ của từ 字 là /*mə-dzə(ʔ)-s/. Từ chữ trong tiếng Việt bắt nguồn từ từ tiếng Hán thượng cổ 字.
Sang đến thời nhà Tần, tiếng Hán có thêm một từ khác để chỉ chữ viết là từ 文字 “văn tự”. Từ này được tạo ra bằng cách ghép hai từ đã có từ trước đó là 文 “văn” và 字 “tự” lại với nhau.
Tên gọi thông dụng hiện nay - “Hán tự” (漢字), ra đời từ nhu cầu của tăng lữ Phật giáo cần có tên gọi chỉ riêng chữ Hán để phân biệt chữ Hán với chữ Phạm nảy sinh khi dịch tiếng Phạm sang tiếng Hán. Thư tịch cổ nhất đã biết trong đó có gọi chữ Hán là Hán tự 漢字 “Hán tự” là sách 梵語千字文 “Phạm ngữ thiên tự văn” do tỷ khâu đời Đường Nghĩa Tịnh viết năm Hàm Hanh (咸亨) thứ hai (Tây lịch năm 671). Sách 梵語千字文 “Phạm ngữ thiên tự văn” còn có tên gọi khác là 唐字千鬘聖語 “Đường tự thiên man thánh ngữ”, 梵唐千字文 “Phạm Đường thiên tự văn”.
Lịch sử
[[Tập tin:Map-Chinese Characters.png|nhỏ|Những quốc gia và vùng lãnh thổ chịu ảnh hưởng của chữ Hán:
Theo truyền thuyết thì Hoàng Đế là người sáng tạo ra văn tự Trung Hoa từ 4-5 ngàn năm trước nhưng ngày nay không còn ai tin rằng Hoàng Đế là nhân vật có thật nữa. Cả thuyết Thương Hiệt cho chữ mà các học giả thời Chiến Quốc đưa ra cũng không thuyết phục vì không ai biết Thương Hiệt ở đời nào. Gần đây người ta đào được ở An Dương (Hà Nam) nhiều mu rùa, xương loài vật, và đồ đồng trên đó có khắc chữ, và các nhà khảo cổ phỏng đoán rằng chữ viết ở Trung Hoa ra đời muộn nhất là vào thời kỳ nhà Thương, khoảng 1800 năm trước Công nguyên.
Phân loại cấu tạo chữ Hán theo Lục Thư
Chữ Hán được hình thành theo các cách chính:
Bốn cách tạo chữ (Tượng hình, Chỉ sự, Hội ý, Hình thanh) và hai cách sử dụng chữ (Chuyển chú, Giả tá) được gọi chung là Lục Thư (六書).
Bộ thủ
Tuy nhiên số bộ thủ không phải bất biến mà có sự thay đổi theo thời gian.
Số bộ thủ nói trên là dạng chữ phồn thể, dựa theo Khang Hi tự điển (1716) và các từ điển thông dụng sau này như Trung Hoa đại tự điển (1915), Từ hải (1936).
Trước đó, trong Thuyết văn giải tự của Hứa Thận (thời Đông Hán) có 9350 chữ phân làm 540 bộ thủ. Tự lâm của Lã Thầm (đời Tấn) và Loại biên của Vương Chu và Tư Mã Quang (đời Tống) cũng có 540 bộ thủ. Ngọc thiên của Cố Dã Vương đời Lương có 542 bộ thủ. Với việc giản thể hóa chữ Hán, vì phải thêm các bộ thủ giản thể nên số bộ thủ tăng lên thành 227 bộ. Tuy nhiên, một số cách ghép bộ thủ đã làm giảm số bộ thủ, chẳng hạn Tân Hoa tự điển có 189 bộ thủ, Hiện đại Hán ngữ từ điển có 188 bộ thủ, Hán ngữ đại từ điển có 200 bộ thủ. Riêng cuốn Từ nguyên xuất bản năm 1979 có tới 243 bộ thủ.
Chữ Hán và việc phân biệt từ đồng âm khác nghĩa
Chữ Hán khắc phục sự hiểu sai nghĩa do đồng âm khác nghĩa: ví dụ như từ Hán-Việt "vũ" có các chữ Hán là 宇(trong "vũ trụ"), 羽(trong "lông vũ"), 雨(trong "vũ kế" - nghĩa là "mưa"), 武 (trong "vũ khí"), 舞(trong "vũ công" - nghĩa là "múa"). Nếu chỉ viết "vũ" theo chữ Quốc ngữ thì người đọc phải tự tìm hiểu nghĩa, còn nếu viết bằng chữ Hán thì nghĩa của "vũ" sẽ được thể hiện rõ ràng. Ứng dụng này được sử dụng nhiều nhất ở Hàn Quốc, khi bố mẹ đi khai sinh cho con ngoài việc viết tên con bằng hangul để biểu thị cách đọc thì họ cũng phải viết cả hanja để biểu thị ý nghĩa cho tên của con mình. Ví dụ: Kim Ki Bum (cựu thành viên Super Junior) và Key (thành viên SHINee) đều có tên thật là "Gim Gi-beom", viết bằng hangul là 김기범, nhưng tên chữ Hán thì khác nhau. Kim Ki Bum có tên chữ Hán là 金起範 (Kim Khởi Phạm), còn Key có tên chữ Hán là 金基范 (Kim Cơ Phạm). Trong tiếng Việt, việc chỉ sử dụng chữ Quốc ngữ (chữ Latinh) chỉ có thể biểu âm mà không dùng kèm chữ Hán và chữ Nôm có tính biểu nghĩa tốt, đang khiến tình trạng đồng âm khác nghĩa trong tiếng Việt trở nên nghiêm trọng hơn. Tiêu biểu như ngay chính người Việt không hiểu đúng chữ "Thị" thường có trong tên phụ nữ Việt Nam mang nghĩa là gì, nhầm họ (họ Tôn và họ Tôn Thất, họ Âu và họ Âu Dương), dịch "Vĩnh Long" thành "Vĩnh Dragon" ,... đã gián tiếp chứng minh rằng việc chỉ sử dụng chữ Quốc ngữ thì không đủ khả năng để biểu nghĩa đầy đủ cho tiếng Việt như chữ Hán và chữ Nôm. ""...Nhược điểm của chữ Quốc ngữ không phải ở chỗ nó chưa thật là một hệ thống phiên âm âm vị học, mà chính là ở chỗ nó có tính chất thuần tuý ghi âm, và hoàn toàn bất lực trước nhiệm vụ biểu hiện nghĩa mà lẽ ra nó phải đảm đương, và nhược điểm ấy lộ rõ nhất và tai hại nhất là trong các từ đồng âm vốn có rất nhiều trong tiếng Việt...Bỏ chữ Hán và chữ Nôm là một tai hoạ không còn hoán cải được nữa, nhưng ta có thể bổ cứu cho sự mất mát này bằng cách dạy chữ Hán như một môn học bắt buộc ở trường phổ thông...""
- Tiếng Việt - Văn Việt - Người Việt. Nhà xuất bản Trẻ. 2001, bài "Mấy nhận xét về chữ Quốc ngữ"
Trung Quốc đại lục, Hồng Kông, Ma Cao, Đài Loan
Chữ Hán bắt nguồn từ Trung Quốc từ thời xa xưa dựa trên việc quan sát đồ vật xung quanh và vẽ thành dạng chữ tượng hình, chữ mang ý nghĩa. Chữ Hán đã trải qua nhiều thời kỳ phát triển. Cho tới hiện nay, chữ Hán cổ nhất được cho là loại chữ Giáp Cốt (Giáp cốt văn 甲骨文), chữ viết xuất hiện vào đời nhà Ân (殷) vào khoảng 1600-1020 trước Công Nguyên. Chữ Giáp Cốt là chữ Hán cổ viết trên các mảnh xương thú vật và có hình dạng rất gần với những vật thật quan sát được.
Chữ Giáp Cốt tiếp tục được phát triển qua các thời:
Giáp cốt văn → Kim văn → Triện thư → Lệ thư → Thảo thư → Khải thư → Hành thư
Ngày nay tại Trung Quốc đại lục, bộ chữ giản thể (简体字) đã thay thế cho bộ chữ phồn thể (繁體字). Công cuộc cải cách chữ viết được thực hiện sau khi đảng Cộng sản đánh bại phe quốc dân đảng ra khỏi đại lục (1949).Tháng 10 năm 1954 tại đại lục thành lập ủy ban cải cách chữ viết (中国文字改革委员会), cuộc cải cách nhằm đơn giản hóa chữ Hán để quần chúng nhân dân dễ dàng học biết chữ, xóa mù chữ, thống nhất nhân tự trên các khu vực vốn dĩ có nhiều khác biệt do điều kiện địa lí và lịch sử, đồng thời thúc đẩy việc dạy và học tiếng Hán đối với người nước ngoài. Các khu vực ngoài đại lục, đảng Cộng sản không kiểm soát như Hồng Kông, Đài Loan, Ma Cao, và cộng đồng người Hoa ở hải ngoại hay các khu vực có sử dụng tiếng Hán như Singapore tiếp tục sử dụng chữ phồn thể, tuy nhiên cũng có những cải biến nhất định.
Việt Nam
nhỏ|330x330px|"mẹ tôi thường ăn chay ở chùa mỗi chủ nhật", viết bằng sự kết hợp của chữ Hán (xanh) và [[chữ Nôm (cam)]] Có ý kiến cho rằng chữ Hán đã hiện diện ở Việt Nam từ trước Công nguyên, dựa trên suy diễn về dấu khắc được coi là chữ trên một con dao găm. Tuy nhiên đó là lúc chữ Hán chưa hình thành và chưa có tư liệu xác định vào thời kỳ trước Công nguyên cư dân Việt cổ đã sử dụng chữ.
Từ đầu công nguyên đến thế kỷ X, Việt Nam chịu sự đô hộ của phong kiến Trung Hoa, chữ Hán và tiếng Hán được giới quan lại cai trị áp đặt sử dụng. Theo Đào Duy Anh thì nước Việt bắt đầu có Hán học khi viên Thái thú Sĩ Nhiếp (137 - 226) đã dạy dân Việt thi thư. Trong khoảng thời gian hơn một ngàn năm, hầu hết các bài văn khắc trên tấm bia đều bằng chữ Hán.
Nước Nam Việt được Triệu Đà thành lập vào thế kỷ thứ III TCN, khi nhà Tần đang thống nhất chữ viết (vào thời chiến quốc, mỗi nước phát triển chữ viết khác nhau). Hơn một thế kỷ sau, khi Lưu Bang lật đổ nhà Tần lập nhà Hán, nhà Hán mới thôn tính được Nam Việt (khoảng năm 111 TCN). Cổ vật trong lăng mộ của Hán Văn Đế cho thấy chữ viết của Nam Việt khá hoàn chỉnh. Sau này, nhà sử học Lê Mạnh Thát phát hiện rằng ngay cả Hán thư cũng dùng phương ngôn của người Việt.
Trong suốt thời gian Bắc thuộc đó, với chính sách Hán hóa của nhà Hán, tiếng Hán đã được giảng dạy ở Việt Nam và người Việt đã chấp nhận ngôn ngữ mới đó song song với tiếng Việt, tiếng nói truyền miệng. Tuy người Việt Nam tiếp thu tiếng Hán và chữ Hán nhưng cũng đã Việt hóa nhiều từ của tiếng Hán thành từ Hán-Việt. Từ đó đã có rất nhiều từ Hán-Việt đi vào trong từ vựng của tiếng Việt. Sự phát triển của tiếng Hán ở Việt Nam trong thời kỳ Bắc thuộc song song với sự phát triển của tiếng Hán ở chính Trung Quốc thời đó. Tuy nhiên, năm 938, sau chiến thắng Bạch Đằng của Ngô Quyền, người Việt đã độc lập và không còn lệ thuộc vào phương Bắc nữa, nhưng ngôn ngữ vẫn còn đậm ảnh hưởng của tiếng Hán. Sang thời kỳ tự chủ chữ Hán giữ địa vị là văn tự chính thức nhưng cách đọc đã phát triển theo hướng riêng, khác với sự phát triển tiếng Hán ở Trung Quốc.
Trong quá trình đó chữ Hán vẫn được người Việt dùng và phát triển thêm nhưng cách phát âm chữ Hán lại bị chi phối bởi cách phát âm của người Việt, tạo ra và củng cố dần âm Hán-Việt. Do nhu cầu phát triển, người Việt đã sử dụng chữ Hán để tạo ra chữ viết riêng, tức chữ Nôm. Trong khi đó cổ văn Hán vẫn được coi là mẫu mực để noi theo.
Mặc dù hiện nay rất ít được sử dụng ở Việt Nam, nhưng chữ Hán cùng với chữ Nôm vẫn là dạng kí tự quan trọng với tiếng Việt bởi tác dụng biểu thị nghĩa cho từ ngữ (khi mà chữ Quốc Ngữ chỉ có tác dụng biểu thị âm) do vấn đề đồng âm khác nghĩa, nghĩa của từ bị sai lệch (đặc biệt là hiểu nhầm ý nghĩa của tên người hoặc tên địa danh). Các di chỉ lịch sử thời xưa bằng chữ Hán và chữ Nôm vẫn được bảo tồn. Người Việt đôi khi dùng chữ Hán-Nôm trong một số dịp như viết thư pháp, xin chữ ngày tết hay dán chữ 囍 - "song hỉ" ở nhà và tiệc khi có lễ cưới và vẫn thường xuyên được dùng trong các nghi lễ tôn giáo.
Triều Tiên, Hàn Quốc
Hán ngữ được du nhập vào bán đảo Triều Tiên khá lâu, khoảng thời kỳ đồ sắt. Đến thế kỷ thứ IV trước Công Nguyên, xuất hiện các văn bản viết tay của người Triều Tiên. Các bản viết tay này được sử dụng chữ Hán. Tiếng Hán là thứ ngôn ngữ khó, dùng chữ Hán để viết tiếng Triều Tiên trở nên phức tạp, cho nên các học giả người Triều Tiên đã tìm cách cải biến chữ Hán để phù hợp với âm đọc của tiếng Triều Tiên. Vào khoảng thế kỷ thứ XV, ở Triều Tiên xuất hiện chữ ký âm, được gọi là Hangul (한글) hay Chosŏn'gŭl (조선글), chữ này trải qua nhiều thế kỷ phát triển thăng trầm, cuối cùng chính thức được dùng thay thế cho chữ Hán cho tới ngày nay. Chosŏn'gŭl lúc ban đầu gồm 28 ký tự, sau đó còn 24 ký tự giống như bảng chữ cái La Tinh, và được dùng để ký âm tiếng Triều Tiên. Tuy Hangul đã xuất hiện nhưng chữ Hán (Hanja) vẫn còn được giảng dạy trong trường học. Năm 1972, Bộ Giáo dục Hàn Quốc đã quy định, phải dạy 1800 chữ Hán cơ bản cho học sinh. Còn ở Triều Tiên, người ta đã bỏ hẳn chữ Hán.
Nhật Bản
Chữ Hán du nhập vào Nhật Bản thông qua con đường Triều Tiên. Chữ Hán ở Nhật được gọi là Kanji (漢字 Hán tự) và được du nhập vào Nhật theo con đường giao lưu buôn bán giữa Nhật và Triều Tiên vào khoảng thế kỷ thứ IV, V. Tiếng Nhật cổ đại vốn không có chữ viết, nên khi chữ Hán du nhập vào Nhật, người Nhật dùng chữ Hán để viết tiếng nói của họ. Dạng chữ đầu tiên người Nhật sáng tạo từ chữ Hán để viết tiếng Nhật là chữ Man-yogana (萬葉假名 Vạn Diệp Giả Danh). Hệ thống chữ viết này dựa trên chữ Hán và khá phức tạp. Man-yogana được đơn giản hóa thành Hiragana ひらがな (平假名 Bình Giả Danh) và Katakana カタカナ (片假名 Phiến Giả Danh). Cả hai loại chữ này trải qua nhiều lần chỉnh lý và hoàn thiện mới trở thành chữ viết ngày nay ở Nhật. Tiếng Nhật hiện đại được viết bằng ba loại ký tự:
Chữ Hán trong tiếng Nhật thường có ít nhất hai cách đọc, cách đọc theo âm Hán cổ, được gọi là On-yomi 🇯🇵 và cách đọc theo âm tiếng Nhật được gọi là Kun-yomi 🇯🇵. Trong quá trình phát triển chữ viết cho tiếng Nhật, người Nhật còn mượn chữ Hán để sáng tạo ra một số chữ (khoảng vài trăm chữ) và mỗi chữ này chỉ có cách đọc theo âm tiếng Nhật; các chữ này được gọi là Kokuji 🇯🇵, tiếng Nhật gọi là Quốc Tự Quốc Huấn (國字國訓), nghĩa là "chữ quốc ngữ âm quốc ngữ". Những chữ quốc ngữ này của người Nhật có cách hình thành khá giống chữ Nôm của Việt Nam (xin xem phần sau về chữ Nôm). Tháng 11 năm 1946, Bộ Giáo dục Nhật đề nghị đưa vào giảng dạy 1850 chữ Hán cơ bản trong trường học, và được Quốc hội Nhật thông qua năm 1947.
Đến năm 1981 thì lượng chữ Hán thông dụng được điều chỉnh lại gồm khoảng 1945 chữ thường dùng, khoảng 300 chữ thông dụng khác dùng để viết tên người. Đến năm 2000, các chữ Hán dùng để viết tên người được điều chỉnh thêm, số lượng tăng lên trên 400 chữ. Các chữ Hán này được lập thành bảng gọi là Bảng chữ Hán thường dùng (Jyoyo Kanji Hyo, 常用漢字表 Thường Dụng Hán Tự Biểu) và Bảng chữ Hán dùng viết tên người (Jinmeiyo Kanji Hyo, 人名用漢字表 Nhân Danh Dụng Hán Tự Biểu).
Nghệ thuật thư pháp
Thư pháp là nghệ thuật viết chữ. Nghệ thuật Thư pháp Á Đông là nghệ thuật viết chữ Hán. Chữ Hán là loại chữ tượng hình và viết chữ Hán phải dùng bút lông để làm tăng thêm sức thể hiện của nhà thư pháp. Chữ Hán trong lịch sử đã một mặt làm nhiệm vụ là phương tiện để ghi chép, trao đổi tưởng truyền đạt văn hóa... của thế hệ này đến thế hệ khác, mặt khác nó còn tự tạo cho mình một môn nghệ thuật tạo hình độc đáo, sáng tạo.
Liên kết ngoài
Hán  Hán Thể loại:Văn hóa Đông Á Hán
Sân bay Vohemar
Sân bay Vohemar là một sân bay ở Vohemar, Madagascar.
Tham khảo
Thể loại:Sân bay Madagascar
Ageratina glauca
Ageratina glauca là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Sch.Bip. ex Klatt) R.M.King & H.Rob. mô tả khoa học đầu tiên năm 1970.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ageratina Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1970
Gonomyia longifimbriata
Gonomyia longifimbriata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Gonomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Anyphaena mogan
Anyphaena mogan là một loài nhện trong họ Anyphaenidae.
Loài này thuộc chi Anyphaena. Anyphaena mogan được Da-xiang Song & Jun Chen miêu tả năm 1987.
Tham khảo
Thể loại:Anyphaena
Euxoa expulsa
Euxoa expulsa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Euxoa
Vikas Uppal
Vikas Uppal (1986 - 30 tháng 6 năm 2007), người Ấn Độ, là một trong những người cao nổi tiếng, được coi là người đàn ông cao nhất Ấn Độ khi còn sống.
Chú thích
Thể loại:Người Ấn Độ
Melaleuca zeteticorum
Melaleuca zeteticorum là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được Craven & Lepschi mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Paradesisa borneensis
Paradesisa borneensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Paradesisa
Ligularia muliensis
Ligularia muliensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Hand.-Mazz. mô tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Tham khảo
Thể loại:Ligularia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1938
Colletes dorsalis
Colletes dorsalis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1888.
Tham khảo
Thể loại:Colletes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1888
Horní Těšice
Horní Těšice là một làng thuộc huyện Přerov, vùng Olomoucký, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Přerov Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Magnanville
Magnanville là một xã của Pháp. Xã này nằm ở tỉnh Yvelines gần Mantes-la-Jolie, có cự ly 60 km về phía tây của Paris. Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Magnanvillois.
Địa lý
Các xã giáp ranh là: Mantes-la-Ville về phía đông bắc, d'Auffreville-Brasseuil về phía đông nam, Soindres về phía nam và Buchelay về phía tây bắc.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Yvelines
Olgierd Straszyński
Olgierd Straszyński (sinh ngày 29 tháng 11 năm 1903 tại Mariupol, mất ngày 12 tháng 1 năm 1971 tại Warszawa) là nhạc trưởng người Ba Lan.
Phyllanthus prominulatus
Phyllanthus prominulatus là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được J.T.Hunter & J.J.Bruhl miêu tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Olgierd Straszyński
Ông bắt đầu học âm nhạc trong lớp học đàn violin tại trường Maria và Konstanty Sławicz-Regamey, Kiev. Năm 1921, ông cùng gia đình chuyển đến Warszawa. Năm 1930, Straszyński hoàn thành khóa học làm nhạc trưởng của Grzegorz Fitelberg và cùng năm đó, ông bắt đầu sự nghiệp của mình (tại Dàn nhạc Giao hưởng Warszawa). Hai năm sau, dưới sự dìu dắt của Kazimierz Sikorski và tiến sĩ Hieronim Feicht, Straszyński hoàn thành bằng Nhạc lý của Nhạc viện Warszawa. Ông cũng được Emil Młynarski hướng dẫn nhiều kỹ thuật chỉ huy của nhạc trưởng. Năm 1932, ông bắt đầu làm việc cho Đài Phát thanh Ba Lan với vị trí giám đốc Âm nhạc Cơ khí, nhạc trưởng Dàn nhạc Giao hưởng Đài Phát thanh Ba Lan.
Ông cũng xuất hiện với tư cách khách mời cùng với đội hòa tấu giao hưởng khác ở nhiều thành phố của Ba Lan (gồm Kraków, Poznań, Bydgoszcz, Łódź, Katowice, Vilnius).
Phyllanthus prominulatus
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Olgierd Straszyński
Trong những năm 1939–1945, ông là nhạc trưởng Dàn nhạc Ngầm của Đài phát thanh Ba Lan, một đơn vị ngầm do Edmund Rudnicki chỉ huy, liên kết với đài phát thanh Błyskawica. Ông là nhân viên phụ trách mảng âm nhạc cơ khí trong Ban Phát thanh Ba Lan của Phái đoàn Chính phủ Ba Lan. Trong những năm 1945-1946, ông là giám đốc nghệ thuật đầu tiên của Dàn nhạc giao hưởng Quốc gia tại Warszawa thời hậu chiến. Ông qua đời ngày 12 tháng 1 năm 1971, thi hài được chôn cất tại Nghĩa trang Powązki, Warszawa.
Vợ ông tên là Wanda (nhũ danh Ryś), em gái của Zbigniew và Zofia) . Họ có bốn người con, một người đã qua đời từ khi sinh ra; một con trai tên là Andrzej Straszyński.
Chú thích
Thể loại:Mất năm 1971 Thể loại:Sinh năm 1903 Thể loại:Nhạc trưởng Ba Lan
Ixalotriton niger
Ixalotriton niger là một loài kỳ giông trong họ Plethodontidae. Nó là loài đặc hữu của México.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng nhiều đá. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Ixalotriton Thể loại:Động vật lưỡng cư México Thể loại:Động vật được mô tả năm 1989 Thể loại:Động vật đặc hữu México
Megalastrum pulverulentum
Megalastrum pulverulentum là một loài thực vật có mạch trong họ Dryopteridaceae. Loài này được (Poir.) A.R. Sm. & R.C. Moran miêu tả khoa học đầu tiên năm 1987.
Liên kết ngoài
Thể loại:Megalastrum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1987
Người bán sách dạo
Người bán sách dạo hay người bán sách rong (tiếng Anh: book peddler) là những người cung cấp sách đi bán bên ngoài ("bán rong"). Nghề nghiệp này có đặc thù của nó ở các quốc gia khác nhau.
Sách canvassers
Người bán hàng rong thường bị pháp luật phản đối, nhưng những người bán hàng rong được đối xử khác nhau. Ví dụ, trong luật của Massachusetts và Missouri áp dụng hình phạt cho những người bán hàng rong hoạt động mà không có giấy phép, những người bán hàng rong đã bị loại trừ.
Truyền giáo
Năm 1866, các "Hiệp hội phân phối Kinh Thánh ở Nga" ("Высочайше утверждённое Общество для распространения Священного Писания в России ") được thành lập vào St. Petersburg, với các chi nhánh ở Moscow được thành lập vào đầu thập niên 1880. Ngoài mục tiêu ban đầu là bán rong văn học Kitô giáo, họ bắt đầu sắp xếp các cuộc họp thảo luận tôn giáo. Cuối cùng, các hoạt động của xã hội đã bị chính quyền của Giáo hội Nga cau mày vì sự độc lập, tự do và gần gũi với người Tolstoyans. Sau những hạn chế khác nhau được đưa ra bởi Viện kiểm sát Ober khét tiếng của Thượng hội đồng thánh Konstantin Pobedonostsev, hoạt động của xã hội bị thu hẹp.
Các Cơ Đốc Phục Lâm bị bắt bớ tại Nga bán rong các tác phẩm được xuất bản ở nước ngoài và nhập lậu vào Nga, dưới nguy cơ bị bắt, tiền phạt, và tịch thu.
Nhật Bản
Truyền thống bán sách rong trở lại thời kỳ Edo. Taro Aso, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nhật Bản, trong bài phát biểu tại Viện Các vấn đề quốc tế Nhật Bản (2006) mô tả chúng như sau."Nếu bạn tìm ví dụ về những người cho vay sách trong ngày, có vẻ như một người cho vay sách sẽ có hơn một trăm khách hàng. Khi một tiêu đề mới được phát hành, những người cho vay sách sẽ đặt nó vào một cái túi và mang nó đến khách hàng của họ. Các khách hàng sau đó sẽ cắt mở con dấu trên túi để có được bản phát hành mới nhất. Điều này, tình cờ, là nơi mà từ phát hành mới nhất, F firiiri - nghĩa đen là con dấu cắt lát - có nguồn gốc, và chúng ta vẫn sử dụng từ đó cho đến ngày nay, mặc dù trong những năm gần đây để mô tả việc phát hành phim mới."
Ghi chú
<references group="" responsive="">
Tham khảo
Thể loại:Nghề bán hàng Thể loại:Nghề nghiệp lỗi thời
Danh sách thành phố Mông Cổ
Đây là danh sách các thành phố tại Mông Cổ.
Bảng dưới đây bao gồm các đô thị có trên 7.500 cư dân, tên của chúng theo chuyển tự Latinh chính thức và bằng tiếng Mông Cổ theo dạng chữ cái Kirin. Các số liệu lấy từ cuộc điều tra vào ngày 5 tháng 1 năm 2000 cũng như ước tính dân số vào cuối năm 2008. Nếu số liệu năm 2008 không sử dụng được, số liệu gần nhất và đáng tin nhất được sử dụng và có ghi chú thích.
Dân số và ước tính tăng trưởng dân số cho các năm 1979 và 1989 được đưa vào để thể hiện ý nghĩa lịch sử của việc tăng trưởng dân số và đô thị hóa tại các thành phố Mông Cổ so với toàn quốc.
Tăng trưởng dân số trong giai đoạn 1979 - 2008:
Đơn vị hành chính cao hơn là các tỉnh, ngoại trừ Ulaanbaatar tự mình trực thuộc trung ương (hai khu vực (Nalaikh và Baganuur nằm dưới sự quản lý hành chính của Ulaanbaatar). Số cư dân chỉ tính riêng các thành phố và không bao gồm các khu vực xung quanh.
Liên kết ngoài
Thành phố  Mông Cổ Thành phố Mông Cổ
Ochna serratifolia
Ochna serratifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Ochnaceae. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1884.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Mai vàng Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1884
Xóm Gà
phải|nhỏ|Giao lộ Lê Quang Định-Nguyễn Văn Đậu, nay vẫn thường gọi bằng tên dân gian là Ngã tư Xóm GàXóm Gà thời Nhà Nguyễn nằm trong xã Bình Hòa, thuộc huyện Bình Dương, phủ Tân Bình, tỉnh Gia Định; nay thuộc phường 1, quận Gò Vấp và một phần thuộc quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.
Khoảng nửa đầu thế kỷ 20, đây là nơi cư trú hoặc lui tới của nhiều văn thi sĩ và nhà báo tên tuổi, là nơi chuyên cung cấp gà và đá gà nổi tiếng, còn hiện nay đây là vùng chuyên về dệt.
Ranh giới Xóm Gà hiện nay là: Ngã tư Nguyễn Văn Đậu-Hoàng Hoa Thám, băng qua chợ Cây Quéo, rẽ lên Nguyễn Thượng Hiền, qua đường số 7, Gò Vấp, đến ngã ba Chú Ía, men theo Phạm Văn Đồng, về Phan Văn Trị (qua chợ Cây Thị), đến Nguyễn Văn Đậu thì quặt về ngã tư Xóm Gà, giáp lại chợ Cây Quéo.
Casio
Casio Computer Co., Ltd. (カシオ計算機株式会社) (tyo: 6952) là một tập đoàn sản xuất điện tử đa quốc gia của Nhật Bản có trụ sở tại Shibuya, Tokyo, Nhật Bản. Các sản phẩm của công ty bao gồm máy tính, điện thoại di động, máy ảnh kỹ thuật số, nhạc cụ điện tử, đồng hồ analog và kỹ thuật số. Công ty thành lập năm 1946 và giới thiệu chiếc máy tính bỏ túi đầu tiên hoàn toàn nhỏ gọn vào năm 1947. Trong suốt thập niên 1980 và 1990, công ty đã phát triển nhiều đàn điện tử gia đình giá cả phải chăng cho các nhạc sĩ cùng với việc giới thiệu mô hình sản xuất hàng loạt những chiếc đồng hồ kỹ thuật số đầu tiên.
Lịch sử
Casio được thành lập tháng 4 năm 1946 bởi Kashio Tadao (樫尾 忠雄), một kỹ sư chuyên về công nghệ chế tạo. Sản phẩm chính đầu tiên của Kashio là ống yubiwa, một nhẫn đeo ở ngón tay có thể giữ một điếu thuốc lá, cho phép người đeo nó có thể hút thuốc cho đến mẩu cuối cùng và người đeo được rảnh tay. Nhật Bản đã bị tàn phá sau chiến tranh thế giới thứ 2, do đó, thuốc lá là mặt hàng quý và phát minh này đã thành công.
Xóm Gà
Đặc điểm
Xóm Gà nằm cách chợ Bà Chiểu và Lăng Ông Bà Chiểu khoảng 2-4 cây số, và cách chợ Bến Thành khoảng 6-10 cây số. Khi xưa, nơi đó là một xóm quê nhưng có chợ khá sầm uất, có đường lộ cho xe ngựa, xe hơi qua lại; còn nhà cửa, thì được xây dựng bằng đủ thứ vật liệu (cây, lá, tole, xi măng) xen lẫn.
Casio
Lịch sử
Sau khi nhìn thấy máy tính điện tại cuộc Trưng bày Kinh doanh ở Ginza, Tokyo năm 1949, Kashio và những người anh em của mình đã sử dụng lợi nhuận thu được từ ống yubiwa để phát triển máy tính cầm tay riêng của họ. Casio cũng được người ta biết đến như một huyền thoại trong BF2142. Phần lớn máy tính thời đó hoạt động bằng cách sử dụng bánh răng truyền động và có thể vận hành bằng tay sử dụng một tay quay hoặc một động cơ.
Xóm Gà
Đặc điểm
Ngoài số cư dân địa phương Xóm Gà còn có một số dân nghèo ở các nơi khác đến tạm trú để mỗi ngày đến Sài Gòn - Chợ Lớn làm thuê.
Địa danh Xóm Gà chỉ là cái tên do dân gian đặt cho nên không có trong bản đồ hay giấy tờ hành chính. Do đâu mà có cái tên này, sách Sài Gòn vang bóng giải thích:
Casio
Lịch sử
Kashio có hiểu biết về điện tử và đã nghĩ ra cách tạo một máy tính sử dụng solenoid. Máy tính có kích cỡ bằng cái bàn làm việc đã được hoàn thành năm 1954, là chiếc máy tính cơ-điện đầu tiên của Nhật Bản. Một trong những cải tiến trung tâm của chiếc máy tính là nó được áp dụng một bàn phím số 10 phím; vào thời điểm đó các máy tính khác đang sử dụng một "bàn phím đầy đủ", tức là mỗi hàng (hàng đơn vị, hàng chục, hàng trăm...) đều có riêng 9 phím số. Một cải tiến nữa là chỉ sử dụng một màn hình thay vì ba cái (2 cái dành cho nhập liệu và một cái hiển thị kết quả) như các máy tính khác.
Xóm Gà
Đặc điểm
Trước đây ở xã Bình Hòa đất rộng người thưa nên có không ít người dân chuyên sống bằng nghề ruộng rẫy hoặc chăn nuôi gia súc như bò, heo và nhiều nhất là gà đủ loại...Vì vậy, mảnh đất mà những người chuyên nuôi gà tụ hội để bán buôn, lâu ngày được mang tên Xóm Gà. Ngoài việc cung cấp gà thịt, người dân có nuôi thêm giống gà tre, gà nòi để bán cho những tay có máu mê cờ bạc. Do vậy, những tụ điểm đá gà (trường gà) đã tự hình thành, để rồi nổi tiếng là nơi dám ăn thua lớn.
Casio
Lịch sử
Công ty TNHH Máy tính Casio được thành lập vào tháng 6 năm 1957. Cùng năm đó, mẫu 14-A ra đời, được bán với giá 485.000 yên và là mẫu máy tính bỏ túi thu nhỏ hoàn toàn dùng điện đầu tiên của thế giới dựa trên kĩ thuật trễ.
Xóm Gà
Đặc điểm
Đến ngày nay vẫn còn nhiều người cao tuổi nhớ và nhắc đến Xóm Gà. Khoảng thời gian 1910-1933 một số văn thi sĩ, nhà báo có tên tuổi ở khắp ba miền đã tới đó cư ngụ hoặc lui tới đó để sáng tác, bình văn như Phan Khôi, Tản Đà, Ngô Tất Tố, Tùng Lâm (Lê Cương Phụng), Tế Xuyên (Hoàng Văn Tiếp), Trần Tấn Quốc, Ngọa Long (Nguyễn Kim Lượng)... Ngoài số văn nghệ sĩ trên, Xóm Gà còn có các "đại ca" giàu nghĩa khí, như Nguyễn Hữu Nghĩa, Năm Đồ, Năm Tồn, Ba Giáp...
Casio
Tranh cãi
Tháng 7 năm 2019, chi nhánh của công ty tại Anh là Casio Electronics Co. Ltd, đã bị phạt 3,7 triệu bảng Anh sau khi thừa nhận duy trì giá bán lại (một dạng sửa giá) trên dòng đàn kỹ thuật số và piano kỹ thuật số từ năm 2013 đến 2018, vi phạm Đạo luật cạnh tranh 1998 của Anh.
Xóm Gà
Trong thơ văn
Tháng 3 năm 1927, bởi mắc nhiều nợ nần, thi sĩ Tản Đà buộc phải tự đóng cửa tờ An Nam tạp chí. Sau đó, ông vào Sài Gòn, viết cho tờ Đông Pháp Thời Báo do Diệp Văn Kỳ làm chủ nhiệm. Ở Sài Gòn, Tản Đà ở trọ tại Xóm Gà ; khi rời Sài Gòn, Tản Đà làm bài thơ thất ngôn gởi cho tòa soạn Đông Pháp Thời Báo, có nhắc địa danh Xóm Gà Trong những ngày tháng "rong chơi" Sài Gòn, Xóm Gà cũng là nơi Trung niên thi sĩ (Bùi Giáng) đã dạo qua:
Casio
Sản phẩm
Các sản phẩm của Casio bao gồm đồng hồ, máy tính, đàn điện tử và các sản phẩm kỹ thuật số khác như máy ảnh kỹ thuật số (dòng Exilim), máy ảnh dùng phim, máy tính tiền, máy tính bỏ túi và máy tính xách tay phụ, điện thoại di động, PDA (Ngân hàng dữ liệu điện tử), từ điển điện tử, nhật ký kỹ thuật số (PDA đời đầu), trò chơi điện tử, máy in, đồng hồ, và tivi cầm tay.
Xóm Gà
Trong thơ văn
Năm 2001, địa danh Xóm Gà được nhắc tới lần nữa trong tập truyện Sài Gòn vang bóng của Phan Thứ Lang. Đó là bài "Xóm Gà - vùng đất của mấy tay anh chị thời xưa" và bài "Thi sĩ Tản Đà đóng Cinéma ở Xóm Gà".
Casio
Liên kết ngoài
.