cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vézilly
Vézilly  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.
Tham khảo
Vezilly
Tabanoidea
Siêu họ Tabanoidea là các loài côn trùng thuộc bộ Diptera. Các họ gồm Rhagionidae và Tabanidae, thường gọi là ruồi ngựa tiếng Anh thường gọi là horse flies.
Bacan
nhỏ|phải|240px|Đảo Bacan nằm trong quần đảo Maluku Bacan (trước đây gọi là Bachan, Bachian hay Batchian, tiếng Hà Lan: Batjan) là tên gọi của một nhóm đảo thuộc quần đảo Maluku tại Indonesia và cũng là tên gọi của đảo lớn nhất trong nhóm này. Các hòn đảo có địa hình đồi núi và được rừng bao phủ. Các hòn đảo nằm ở phía nam của Ternate và ở phía tây nhánh cực nam của Halmahera. Đảo Bacan là đảo lớn nhất; các đảo lớn thứ hai và thứ ba là Kasiruta và Mandioli. Có hàng chục các hòn đảo nhỏ hơn trong nhóm.
Nhóm đảo là một phần của tỉnh Bắc Maluku, kecamatan (phó huyện) Bacan bao gồm khoảng 56.000 người và 8.000 trong số đó sống tại thủ phủ Labuha.
Dân số
Vùng nội địa của hòn đảo nói chung là không có người sinh sống còn cư dân bản địa sống ở ven biển. Họ bao gồm người Sirani (Hậu duệ Ki-tô hữu của người Bồ Đào Nha), người Mã Lai, người Papua, và những người nhập cư từ các đảo khác. Tổng số cư dân là khoảng 13.000 người. Đô thị quan trọng nhất trên đảo là thủ phủ của phó huyện Bacan, Labuha, nằm ở mặt phía tây của hòn đảo. Gần đó là đô thị Amasing (hay Amasingkota), từng là một khu định cư quan trọng trên đảo.
Ngôn ngữ
Một số ngôn ngữ Nam Đảo và phi Nam Đảo được nói tại Bacan, bao gồm Tobelo, Galela, Ternate, Bajau, và Tukang Besi. Tuy nhiên, tiếng Bacan mới là ngôn ngữ bản địa của đảo, cũng được gọi là tiếng Mã Lai Bacan. Có một số tranh luận về việc liệu tiếng Bacan là một biến thể Mã Lai hay là một thứ tiếng bồi dựa trên cơ sở tiếng Mã Lai.
Một số từ trong tiếng Bacan đã xuất hiện trong bảng từ vựng năm 1623 của Wiltens & Danckaerts. Tiếng Bacan cũng được xem xét trong công trình nghiên cứu năm 1914 của Adriani & Kruijt. Các nghiên cứu chi tiết nhất là của James T. Collins, ông đã kết luận rằng tiếng Bacan thật sự là một biến thể của tiếng Mã Lai, có nguồn gốc từ tiếng Mã Lai được sử dụng tại vương quốc Hồi giáo Bacan.
Địa lý
Hòn đảo có hình dạng không đồng đều, bao gồm hai phần đồi núi, nối với nhau bằng một eo đất hẹp. Tổng diện tích của đảo là khoảng 1.900 km². Hòn đảo có một phần hình thành từ núi lửa, và có các điểm suối nước nóng ở các núi lửa còn hoạt động. Tuy nhiên, đặc biệt là ở phần phía nam, đảo có các đá cổ và không có nguồn gốc núi lửa. Đỉnh cao nhất nằm ở phía nam của hòn đảo, núi Labua đạt cao độ 6.950 ft. Than đá và các loại khoáng sản khác đã được phát hiện. Một phần lớn hòn đảo có sự đa dạng cây cối, và sago, dừa và đinh hương cho sản lượng lớn.
Đọc thêm
Thể loại:Đảo Indonesia Thể loại:Quần đảo Maluku
Cameraria castaneaeella
Cameraria castaneaeella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Hoa Kỳ (Connecticut, Kentucky, Ohio, Maine và New York).
Sải cánh dài 6-7.5 mm.
Elaeocarpus acmosepalus
Elaeocarpus acmosepalus là một loài thực vật có hoa thuộc họ Elaeocarpaceae. Loài này có ở Malaysia và Singapore. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
A Thể loại:Thực vật Malaysia Thể loại:Thực vật Singapore Thể loại:Thực vật dễ tổn thương
Chiến dịch phản công Rzhev-Vyazma (1942)
Tình huống mặt trận
Qua các trận phản công từ tháng 10 đến tháng 12 năm 1941, Phương diện quân Kalinin đã chiếm lại thành phố Kalinin (Tver), khai thông tuyến đường sắt từ Moskva lên phía Bắc. Ngày 7 tháng 1 năm 1942, cánh trái của phương diện quân này (các tập đoàn quân 29 và 39) đã vượt qua tuyến phòng thủ Oreshki - Mologino - Starisha của quân Đức, áp sát các thành phố Rzhev và Zubsov. Tập đoàn quân 22 bên cánh phải Phương diện quân Kalinin đã phối hợp với Phương diện quân Tây Bắc phản công đến khu vực thượng nguồn sông Volga. Toàn bộ trận tuyến của ba Phương diện quân Kalinin, Tây và Bryansk kéo dài hơn 500 km. Riêng địa đoạn của Phương diện quân Kalinin có chiều dài hơn 140 km từ Starisha đến Selizharovo.
Sau khi thất bại trong việc đột kích vào Moskva từ hướng Tây Bắc, Tập đoàn quân 9 và Tập đoàn quân xe tăng 3 (Đức) buộc phải rút bỏ nhiều vị trí bàn đạp chiến thuật và lùi về bảo vệ các hành lang giao thông quan trọng. Trong đó, tuyến đường sắt từ Velikiye Luki đi qua Olenino đến Rzhev, tuyến đường sắt Rzhev qua Sychyovka đến Vyazma và tuyến đường sắt Smolensk - Vyazma có vai trò rất quan trọng đối với việc đảm bậo hậu cần và chuyển quân của Cụm tập đoàn quân Trung tâm. Các thành phố Rzhev, Sychyovka, Olenino, Osuga, Zubsov tuy đã đổ nát trong các trận tấn công của quân Đức cuối năm 1941 nhưng vẫn còn một số công trình có thể sử dụng để phòng thủ.
Binh lực
Phương diện quân Kalinin (chỉ huy: Thượng tướng I. S. Koniev)
Ngoài ra, trong vùng chiếm đóng của quân Đức có một số đội du kích Liên Xô hoạt động tại khu vực tam giác Belyi - Berdino - Kholm Zhirrkovsky (khoảng 5.000 người) và một số đơn vị Liên Xô bị mắc kẹt trong vòng vây của quân Đức hồi mùa thu năm 1941 (chủ yếu là binh sĩ của Tập đoàn quân 19).
Kế hoạch
Phương diện quân Kalinin được giao tổ chức mũi đột kích sâu dọc theo phía Tây đường sắt Rzhev - Sychyovka - Vyazma xuống phía Nam, chia cắt ba quân đoàn Đức đang đóng tại khu vực Olenino, phía Tây Rzhev với chủ lực Cụm tập đoàn quân Trung tâm đang giữ phòng tuyến sông Lama và sông Ruza phía Tây Moskva khoảng 100 km. Các tập đoàn quân 39 và Quân đoàn kỵ binh 11 được giao tổ chức đòn tấn công này. Tập đoàn quân 29 có nhiệm vụ chốt chặn tại khu vực Osuga, tạo thành tuyến chia cắt giữa các đơn vị quân Đức tại Rzhev với cụm quân Đức tại Olenino.
Tập đoàn quân 22 có nhiệm vụ phối hợp với cánh trái của Phương diện quân Tây Bắc tấn công dọc theo thung lũng sông Mezha xuống phía Nam, đánh chiếm Nelidovo và phát triển đến Belyi, che chắn sườn phải của Tập đoàn quân 39. Tập đoàn quân 30 phối hợp với Tập đoàn quân Xung kích 1 (Phương diện quân Tây) đánh chiếm Zubtsov và tấn công Rzhev từ phía Đông.
Theo sự phối hợp được điều hành từ STAVKA, Phương diện quân Tây sẽ mở Chiến dịch "Sao Mộc" tấn công trên cánh phải, tiến ra Gzhatsk (Gagarin), Sychyovka để hợp vây chủ lực Tập đoàn quân 9 và một phần Tập đoàn quân xe tăng 3 (Đức) trên khu vực Rzhev - Sychyovka.
Binh lực
Cụm Tập đoàn quân Trung tâm (chỉ huy: Thống chế Günther von Kluge)
Cánh Bắc tham gia chiến dịch gồm có:
Kế hoạch
Những thiệt hại lớn của quân đội Đức Quốc xã trong 3 tháng cuối năm 1941 trên khu vực Moskva đã buộc Bộ Tổng tư lệnh lục quân Đức phải gấp rút tăng viện cho Cụm tập đoàn quân Trung tâm để duy trì các tuyến phòng thủ ở phía Tây Moskva. Từ ngày 1 tháng 1 đến ngày 8 tháng 1, các sư đoàn bộ binh 205, 208, 211, 216, 246 và sư đoàn xe tăng 19 được điều từ Tây Âu sang bổ sung cho Cụm tập đoàn quân Trung tâm. Từ ngày 31 tháng 12, toàn bộ Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức) đã chuyển sang trạng thái phòng ngự. Quân Đức gấp rút củng cố các tuyến phòng thủ có chiều sâu tại các khu vực Olenino - Rzhev - Zubtsov ở phía Bắc, Mozhaysk - Gzhatsk - Sychyovka ở giữa mặt trận, Medyn - Yukhnov - Mosalsk - Sukhinichi - Vyazma ở phía Nam.
Ý đồ của quân đội Đức Quốc xã là tạm thời phòng ngự để ổn định mặt trận qua mùa Đông 1941-1942, đợi đến sang hè sẽ tiếp tục tấn công. 3 tập đoàn quân trên cánh Bắc của Cụm tập đoàn quân Trung tâm dựa vào các tuyến đường sắt Velikiye Luki - Rzhev và Rzhev - Vyazma để cơ động xe tăng trong phòng ngự tích cực, sẵn sàng phản kích để ngăn chặn các mũi thọc sâu của quân đội Liên Xô. Các phòng tuyến phía Đông Bắc Rzhev được củng cố vững chắc hơn cả. Quân Đức cũng thiết lập một phòng tuyến thứ hai từ Zubtsov qua phía Đông Gzhatsk đến Yukhnov được mệnh danh là "tuyến Koenigsberg".
Diễn biến
Ngày 8 tháng 1, Tập đoàn quân 39 mở màn cuộc tấn công vào Glazovo, Chetshno (???), Solomino (???) và Novoye, phá vỡ tuyến phòng ngự của Quân đoàn bộ binh 23 (Đức), mở ra một đột phá khẩu rộng 15 km phía Tây Rzhev. Cánh trái của Tập đoàn quân 29 và Tập đoàn quân 30 tấn công đánh chiếm Starisha. Cánh phải, cánh chủ lực của Tập đoàn quân 29 sau một ngày tấn công đã bẻ gãy sức kháng cự của Sư đoàn bộ binh 26 (Đức), đánh chiếm Mologino và Kokoshkino. Ngày 9 tháng 1, tướng I. S. Konev tung cụm cơ động do tướng V. D. Sokolov chỉ huy gồm Quân đoàn kỵ binh 11, 2 tiểu đoàn xe tăng, 1 sư đoàn bộ binh và 2 tiểu đoàn súng cối đột phá xuống từ Mologino xuống phía Nam. Quân đoàn kỵ binh 11 vọt tiến qua phía Tây Rzhev, tạo thành một hành lang chia cắt Rzhev và Olenino. Quân đoàn bộ binh 23 (Đức) gồm các sư đoàn bộ binh 102, 203, 253 và Lữ đoàn kỵ binh SS bị bao vây tại khu vực Olenino. Ngày 10 tháng 9, Tập đoàn quân 29 tấn công đánh chiếm các khu vực Zalkovo Gubin (Zalkovo), Bocharovo, Orekhovo (???), áp sát phía Tây Rhzev. Tập đoàn quân 39 theo sau Quân đoàn kỵ binh 11 tổ chức đột kích vào Osuga, phía Nam Rzhev. Sư đoàn kỵ binh 18 dẫn đầu Quân đoàn kỵ binh 11 đánh chiếm Nashchekino, phía Bắc Sychyovka 20 km. Ở phía Tây, Tập đoàn quân 22 đánh chiếm Selizharovo một cách chật vật sau khi vượt sông Volga và tiến ra cắt đứt đường sắt Velikiye Luki - Rzhev ở phía Tây Olenino 35 km, đánh chiếm các thị trấn Ovchinnikovo (Ovchinniki), Berezuy, Erino, Shpalevo, hình thành tuyến bao vây phía Tây Olenino. Từ ngày 12 đến ngày 15 tháng 1, các tập đoàn quân 30 và 31 liên tiếp mở các cuộc đột kích từ tuyến sông Shosha vào Zubtsov nhưng không vượt qua được tuyến phòng thủ của Quân đoàn bộ binh 6 và Quân đoàn bộ binh 27 (Đức) trên tuyến thượng nguồn sông Volga.
Trước sự thất lợi của Tập đoàn quân 9 (Đức), ngày 15 tháng 1 năm 1942, Adolf Hitler cách chức tướng Adolf Strauß vì lý do sức khỏe và bổ nhiệm tướng Walter Model làm tư lệnh Tập đoàn quân 9. Ngày 16 tháng 9, quân đội Đức Quốc xã tổ chức các trận phản kích lớn đầu tiên. Trên khu vực phía Tây Rzhev, tướng Walter Model điều động Sư đoàn xe tăng 5, các sư đoàn bộ binh 26, 256, "Der Fuhrer" và "Das Reisch" mở cuộc phản công từ Rzhev sang Olenino, phối hợp với Quân đoàn bộ binh 23 từ Olenino đánh ra. Ngày 23 tháng 1, Tập đoàn quân 9 (Đức) nối lại được hành lang Olenino - Rzhev rộng 6 đến 8 km, cô lập các tập đoàn quân 29, 39 và Quân đoàn kỵ binh 11 (Liên Xô) trên khu vực phía Tây Osuga - Sychyovka. Ngày 28 tháng 1, Tập đoàn quân xe tăng 3 (Đức) tập trung các sư đoàn xe tăng 1, 2, 6 và Sư đoàn cơ giới 26 mở một đoàn phản kích thứ hai từ Sychyovka lên hướng Olenino, chia cắt Tập đoàn quân 29 và Tập đoàn quân 39 (Liên Xô). 5 sư đoàn bộ binh của Tập đoàn quân 29 bị chia cắt thành các cụm quân nhỏ phải tiến hành phòng ngự cơ động dọc theo phía Tây con đường sắt Rzhev - Sychyovka.
Không cảm thấy mối đe dọa từ phía sau lưng, Quân đoàn kỵ binh 11 (Liên Xô) vẫn tiếp tục lao về Vyazma. Ngày 25 tháng 1, Sư đoàn kỵ binh 24 tổ chức đột kích vào Novodugino nhưng đã bị sư đoàn bộ binh 14 và Lữ đoàn cơ giới 900 (Đức) đánh bật ra. Ngày 30 tháng 1, các sư đoàn kỵ binh 24, 82 và Lữ đoàn cơ giới cận vệ 2 đơn độc tấn công Vyazma từ phía Bắc đã vấp phải đòn phản kích của các sư đoàn bộ binh 10, 205 và Lữ đoàn cơ giới 10 (Đức). Không có sự yểm hộ của pháo binh và không quân cũng như không đón gặp được đòn tấn công của cánh trái của Phương diện quân Tây phát triển sang, các sư đoàn kỵ binh Liên Xô mau chóng mất sức chiến đấu và phải rút về phía Tây thượng nguồn sông Dniepr.
Từ ngày 1 đến ngày 15 tháng 2, Tập đoàn quân 39 liên tục công kích vào các khu vực Osuga và Sychyovka nhưng không thành công. Tập đoàn quân 29 (Liên Xô) phải chia thành nhiều toán nhỏ rút quân qua phía Bắc Zubtsov về tuyến phòng thủ của Tập đoàn quân 30 và sang phía Tây Nam về khu vực đóng quân của Tập đoàn quân 22, Tập đoàn quân 39 (Liên Xô) bị đánh dạt sang các khu rừng và đầm lầy xung quanh Kholm - Zhirkovsky. Không hoàn thành được nhiệm vụ đánh chiếm Sychyovka, tướng I. S. Konev giao nhiệm vụ cho Tập đoàn quân 39 mở cuộc tấn công vào Yartsevo với hy vọng sẽ cắt đứt hành lang Smolensk - Vyazma của quân đội Đức Quốc xã. Ngày 18 tháng 2, Tập đoàn quân 39 với quân số mỗi sư đoàn chỉ còn lại từ 1.800 đến 200 tay súng đã tổ chức tấn công dọc theo sông Vob xuống phía Nam. Tuy nhiên, Quân đoàn bộ binh 9 (Đức) có Sư đoàn xe tăng 20 làm nòng cốt đã chặn đứng cuộc tấn công này trước cửa ngõ phía Bắc Yartsevo. Ngày 21 tháng 2, trong một cố gắng cuối cùng, Quân đoàn kỵ binh 11 chỉ còn lại 4.298 người và 1.536 con ngựa đã tổ chức tấn công vượt đường sắt Smolensk - Vyazma để hợp nhất với Quân đoàn kỵ binh cận vệ 1. Ngày 26 tháng 2, hai quân đoàn chỉ còn cách nhau từ 5 đến 6 km nhưng Quân đoàn kỵ binh 11 đã không thể vượt được khoảng cách còn lại từ Izdeshkovo đến Ozerechnya, buộc phải rút về tả ngạn sông Dniepr và tổ chức phòng thủ cùng với du kích địa phương. Chiến dịch phản công Rzhev-Vyazma của Phương diện quân Kalinin đã không đạt được mục tiêu đề ra. Tập đoàn quân 39 và Quân đoàn kỵ binh 11 bị nửa hợp vây tại khu vực Kholm-Zhirkovsky gồm toàn rừng và đầm lầy.
Trong tháng 3 năm 1942, Tập đoàn quân 3 được bổ sung 2 sư đoàn bộ binh lấy từ Tập đoàn quân 31, Sư đoàn bộ binh 256 và 5 tiểu đoàn trượt tuyết độc lập và Quân đoàn kỵ binh 11 đã tổ chức các trận đánh nống sang phía Đông. Ngày 18 tháng 3 năm 1942, 2 sư đoàn bộ binh và sư đoàn kỵ binh 82 đã tổ chức vượt sông Dniepr, chiếm lĩnh một khu vực bàn đạp ở tả ngạn sông Dniepr. Tuy nhiên, Tập đoàn quân 39 đã không còn đủ sức để tiếp tục cuộc tấn công. Ngày 30 tháng 3, toàn bộ Phương diện quân Kalinin chuyển sang tư thế phòng ngự.
Kết quả
Cuộc tấn công khởi đầu các chiến dịch phản công năm 1942 của Phương diện quân Kalinin (Liên Xô) đã thất bại. 4 tập đoàn quân chỉ đạt được những kết quả hết sức khiêm tốn và chịu thương vong rất lớn. Tập đoàn quân 29 phải bị rút ra để củng cố lại. Tập đoàn quân 39 và Quân đoàn kỵ binh 11 bị cô lập cách xa mặt trận chính hơn 300 km. Tập đoàn quân 22 không thể xuyên qua được hành lang Verdino - Belyi để kết nối với Tập đoàn quân 39. Tập đoàn quân 30 chỉ chiếm được Starisha và phải dừng lại trước Zubtsov. Số người chết và mất tích lên đến trên 34% quân số. Thế trận của Phương diện quân Kalinin trở nên rất xấu khi quân Đức chiếm hành lang Verdino - Belyi và giữ được chỗ lồi nhỏ Olenino chia cắt các tập đoàn quân chủ yếu của phương diện quân.
Sai lầm của tướng I. S. Konev và cũng là của STAVKA là đã điều Tập đoàn quân 39 và Quân đoàn kỵ binh 11 đột kích quá sâu xuống phía Nam trong khi Phương diện quân Tây không thể vượt qua "phòng tuyến Koenigsberg" để phối hợp tấn công từ phía Đông. STAVKA và Bộ tư lệnh Phương diện quân Kalinin đã tổ chức tấn công một cách vội vã, không chuẩn bị đủ cơ số đạn dược, nhiên liệu, lương thực, thức ăn cho ngựa; không chuẩn bị thê đội 2 đủ mạnh để duy trì hành lang đã mở ra ở phía Tây con đường sắt Rzhev - Vyazma. STAVKA cũng đánh giá thấp mức độ các cuộc phản kích của quân đội Đức Quốc xã. Trong chỉ đạo chiến thuật, việc bỏ qua hai cứ điểm quan trọng Rzhev và Olenino là một sai lầm có tính phiêu lưu của tướng I. S. Konev. Sau khi đột phá được cửa mở phía Tây Rzhev, Tập đoàn quân 29 không đủ lực lượng và phương tiện để giữ hành lang chiến lược Osuga - Tolstikovo. Các sư đoàn xe tăng và bộ binh của Tập đoàn quân xe tăng 3 và Tập đoàn quân 9 (Đức) đã bịt được cửa mở này, giải thoát Quân đoàn bộ binh 23 (Đức) ở Olenino và dồn các tập đoàn quân 29, 30 cùng quân đoàn kỵ binh 11 (Liên Xô) vào thế bị hợp vây.
Để tránh sự đổ vỡ của Phương diện quân Kalinin, Đại bản doanh Bộ Tổng tư lệnh Liên Xô đã phải điều động các tập đoàn quân xung kích 3 và 4 cho phương diện quân này, bổ sung binh lực và phương tiện để phục hồi Tập đoàn quân 29, điều chuyển Tập đoàn quân 30 (mỗi sư đoàn chỉ còn hơn 4.500 quân) sang Phương diện quân Tây. Dải tiếp giáp giữa Phương diện quân Tây Bắc và Phương diện quân Kalinin được dịch chuyển từ tuyến Ostashkov - Toropets xuống Selizharovo - Tây Dvina.
Thương vong của các tập đoàn quân quân 9 và xe tăng 3 (Đức) khoảng 153.000 người chết, mất tích và bị thương.
Mặc dù STAVKA coi chiến dịch này như một sự thành công về chiến thuật, hình thành được thế xen cài trên hướng Tây Bắc Moskva mà theo lý thuyết tác chiến chiều sâu, thế trận đó có thể tạo ra những khả năng tấn công vào hai bên sườn của các bên tham chiến nhưng nguy cơ lớn hơn vẫn thuộc về quân đội Liên Xô. Tập đoàn quân 22 có sức chiến đấu yếu nhất trong các tập đoàn quân của Phương diện quân Kalinin không thể hoàn thành nhiệm vụ khép chặt sườn trái của mình với Tập đoàn quân 39. Do đó, quân đội Đức Quốc xã vẫn giữ được hành lang Verdino - Belyi mà chẳng bao lâu sau đó, sẽ trở thành một bàn đạp lợi hại cho Chiến dịch Seydlitz của quân đội Đức Quốc xã để bao vây số quân còn lại của Tập đoàn quân 39 và Quân đoàn kỵ binh 11 (Liên Xô) tại "chỗ lồi" Kholm-Zhirkovsky, hình thành thế trận mới, gây ra những khó khăn lớn hơn cho quân đội Liên Xô trên hướng Tây Bắc Moskva vào nửa cuối năm 1942.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mặt trận Rzhev-Sychyovka-Vyazma
Garry Kimovich Kasparov
Garry Kimovich Kasparov (tiếng Nga: Га́рри Ки́мович Каспа́ров; phát âm như kas-PA-rov với trọng âm ở âm tiết thứ hai) sinh ngày 13 tháng 4 năm 1963, là siêu đại kiện tướng cờ vua người Nga và được ví là kỳ thủ mạnh nhất trong lịch sử. Hệ số ELO 2851 của Kasparov vào tháng 7 năm 1999 trong bảng xếp hạng của Liên đoàn Cờ vua Quốc tế (FIDE) được xếp hạng cao nhất trong khoảng 20 năm từ năm 1985 đến năm 2005, Kasparov đã từng là nhà vô địch cờ vua thế giới không thể đánh bại từ 1985 đến 1993. Năm 1993, khi Nigel Short người Anh lọt vào trận chung kết thế giới, trở thành người thách thức Kasparov, thì cả Short và Kasparov cùng quyết định ly khai khỏi FIDE để lập ra 1 tổ chức mới là Hiệp hội Cờ vua Chuyên nghiệp (PCA) và tổ chức riêng trận chung kết thế giới. Trong trận đấu này, Kasparov đã giành phần thắng và giữ ngôi vô địch. Trong khi đó, FIDE khai trừ Kasparov và Short ra khỏi tổ chức của mình và chỉ định Karpov và Timman (người Hà Lan) đấu trận chung kết (Karpov thắng trận này). Trong nhiều năm, PCA và FIDE hoạt động song song nhau, Kasparov chỉ thi đấu trong khuôn khổ PCA nhưng vẫn được FIDE tính điểm và xếp hạng, hệ số ELO của Kasparov đứng vững ở vị trí số 1 thế giới nhiều năm liền. Năm 2000, đối thủ trong trận chung kết của Kasparov là Vladimir Kramnik (người Nga), Kasparov thua trận đấu này (gồm 16 ván) và để mất danh hiệu vô địch PCA vào tay Kramnik.
Kasparov đã 11 lần giành giải thưởng Oscar cờ vua trong các năm: 1982, 1983, 1985, 1986, 1987, 1988, 1995, 1996, 1999, 2001 và 2002. Kasparov tuyên bố ngừng thi đấu cờ vua chuyên nghiệp vào ngày 10 tháng 3 năm 2005 vì cảm thấy không có đối thủ ngang tầm.
Sau khi giải nghệ, ông tham gia các hoạt động chính trị. Ông chủ trương đường lối dân chủ, ủng hộ phe đối lập ở Nga và chống lại tổng thống Putin. Ông cũng dự định sẽ tranh cử tổng thống. Kasparov đã tiến hành nhiều hoạt động nhằm phản đối chính quyền của Putin, điển hình là các cuộc biểu tình. Trong một cuộc biểu tình năm 2007, ông bị bắt và giam giữ trong vài ngày.
Năm 2014, Kasparov có quốc tịch Croatia. Ông sống ở thành phố New York và thường xuyên đi khắp nơi.
Tiểu sử
Cha, Kim Moiseevich Weinstein (gốc Do Thái), kỹ sư năng lượng, và mẹ, Klara Shagenovna Kasparian (gốc Armenia), kỹ sư chuyên gia tự động hóa và cơ khí truyền thông, đã dạy Garry chơi cờ. Garry bắt đầu học cờ vua thường xuyên ở Cung Đội viên Baku năm 7 tuổi (cũng là năm cha cậu mất vì ung thư bạch cầu), vài năm sau mẹ cậu đã lấy họ của mình đặt cho con.
Năm 1975, trong buổi biểu diễn chơi cờ với nhiều người của nhà vô địch thế giới môn cờ vua Anatoly Karpov ở Cung Đội viên Leningrad, Kasparov đã hòa với Đại kiện tướng. Năm 1976, Kasparov chiến thắng giải vô địch thiếu niên Liên Xô môn cờ vua.
Năm 1978, Kasparov thắng giải cờ vua tưởng nhớ Sokolsky ở Minsk và nhận danh hiệu Kiện tướng thể thao môn cờ vua.
Năm 1980, anh trở thành Đại kiện tướng trẻ nhất thế giới, đoạt chức vô địch thiếu niên thế giới môn cờ vua ở Dortmund và tốt nghiệp trung học với Huy chương vàng.
Năm 1981, vô địch Liên Xô môn cờ vua, trở thành nhà vô địch môn cờ vua trẻ nhất của Liên Xô.
Năm 1984, sau khi đã loại bỏ các đấu thủ khác, Kasparov trở thành người thách đấu với đương kim vô địch thế giới Anatoly Karpov. Trận chung kết giữa Karpov và Kasparov đã không thể kết thúc do không bên nào thắng trước được 6 ván theo quy định. Sau 48 ván, trận đấu tranh chức vô địch buộc phải bị hủy bỏ để đấu lại theo quy cách mới. nhỏ|290px|Karpov và Kasparov năm 1985 Năm 1985, trong trận đấu tranh chức vô địch theo các quy định mới của FIDE, Kasparov đã đoạt ngôi vua cờ thế giới từ tay Anatoly Karpov. Trận đấu kéo dài 24 ván, kết thúc với tỷ số 13-11 nghiêng về Kasparov.
Một vài ván cờ tiêu biểu
Kasparov - Karpov
Moskva, 1985. Vòng 1. 1.d4 Nf6 2.c4 e6 3.Nc3 Bb4 4.Nf3 c5 5.g3 Ne4 6.Qd3 Qa5 7.Qxe4 Bxc3+ 8.Bd2 Bxd2+ 9.Nxd2 Qb6 10.dxc5 Qxb2 11.Rb1 Qc3 12.Qd3 Qxd3 13.exd3 Na6 14.d4 Rb8 15.Bg2 Ke7 16.Ke2 Rd8 17.Ne4 b6 18.Nd6 Nc7 19.Rb4 Ne8 20.Nxe8 Kxe8 21.Rhb1 Ba6 22.Ke3 d5 23.cxd6 Rbc8 24.Kd3 Rxd6 25.Ra4 b5 26.cxb5 Rb8 27.Rab4 Bb7 28.Bxb7 Rxb7 29.a4 Ke7 30.h4 h6 31.f3 Rd5 32.Rc1 Rbd7 33.a5 g5 34.hxg5 Rxg5 35.g4 h5 36.b6 axb6 37.axb6 Rb7 38.Rc5 f5 39.gxh5 Rxh5 40.Kc4 Rh8 41.Kb5 Ra8 42.Rbc4 1-0
Moskva, 1985. Vòng 11. 1.d4 Nf6 2.c4 e6 3.Nc3 Bb4 4.Nf3 O-O 5.Bg5 c5 6.e3 cxd4 7.exd4 h6 8.Bh4 d5 9.Rc1 dxc4 10.Bxc4 Nc6 11.O-O Be7 12.Re1 b6 13.a3 Bb7 14.Bg3 Rc8 15.Ba2 Bd6 16.d5 Nxd5 17.Nxd5 Bxg3 18.hxg3 exd5 19.Bxd5 Qf6 20.Qa4 Rfd8 21.Rcd1 Rd7 22.Qg4 Rcd8 23.Qxd7 Rxd7 24.Re8+ Kh7 25.Be4+ 1-0
Karpov - Kasparov
Moskva, 1985. Vòng 24. 1.e4 c5 2.Nf3 d6 3.d4 cxd4 4.Nxd4 Nf6 5.Nc3 a6 6.Be2 e6 7.O-O Be7 8.f4 O-O 9.Kh1 Qc7 10.a4 Nc6 11.Be3 Re8 12.Bf3 Rb8 13.Qd2 Bd7 14.Nb3 b6 15.g4 Bc8 16.g5 Nd7 17.Qf2 Bf8 18.Bg2 Bb7 19.Rad1 g6 20.Bc1 Rbc8 21.Rd3 Nb4 22.Rh3 Bg7 23.Be3 Re7 24.Kg1 Rce8 25.Rd1 f5 26.gxf6 Nxf6 27.Rg3 Rf7 28.Bxb6 Qb8 29.Be3 Nh5 30.Rg4 Nf6 31.Rh4 g5 32.fxg5 Ng4 33.Qd2 Nxe3 34.Qxe3 Nxc2 35.Qb6 Ba8 36.Rxd6 Rb7 37.Qxa6 Rxb3 38.Rxe6 Rxb2 39.Qc4 Kh8 40.e5 Qa7+ 41.Kh1 Bxg2+ 42.Kxg2 Nd4 0-1
Deep Thought, 1989
Trận đấu giữa Kasparov và máy tính Deep Thought của hãng IBM diễn ra trong 2 ván. Ván thứ nhất máy tính chơi quân Trắng, ván thứ hai máy tính chơi quân Đen. Cả hai ván cờ Deep Thought đều bị Kasparov đánh bại. Ván thứ nhất Kasparov từng bước dồn máy tính vào thế cờ thua cuộc. Ván thứ 2, Deep Thought mắc sai lầm trong khai cuộc và bị Kasprov tận dụng bắt Hậu, sau đó máy đã phải đầu hàng sớm.
Sau trận đấu này, Kasparov đánh giá trình độ của máy tương đương với một kiện tướng trung bình. Nhưng ông khẳng định máy tính sẽ không bao giờ có khả năng đạt trình độ chơi cờ của con người.
(Nguồn tham khảo: Tạp chí Cờ Vua 64 - Liên Xô 1989)
Deep Blue, 1996
2.1996, Deep Blue của IBM đã đánh bại Kasparov ván đầu sử dụng đồng hồ đếm thời gian bình thường. Tuy nhiên, sau đó Kasparov đã thắng nó với 3 ván thắng và 2 ván hòa, giành chiến thắng chung cuộc.
Deep Blue, 1997
Tháng 5 năm 1997, công ty IBM cùng với bản nâng cấp mới của Deep Blue quyết tâm đánh bại Kasparov một lần nữa. Họ tung ra phiên bản phần mềm mới đã được cải tiến nhiều cùng với hệ siêu phần cứng gồm nhiều bộ vi xử lý cùng chạy song song. Chuyên gia cờ vua người Mỹ Joel Benjamin là người phân tích và cố vấn các nước đi khai cuộc cho Deep Blue. Quyết tâm của IBM ở chỗ Deep Blue được thiết kế chuyên để "đấu với Kasparov", tất cả những nước đi khai cuộc mà Kasaprov đã từng sử dụng đều được cài trong từ điển của máy. Và lần này họ đã thành công, trong trận đấu 6 ván Deep Blue đã hạ Kasparov với tỷ số 3,5-2,5. Tại ván đấu cuối cùng, Deep Blue phát hiện sai lầm của Kasparov từ nước đi khai cuộc và quyết định thí quân phá vỡ thế trận của Kasparov ngay từ đầu ván cờ khiến chung cuộc Kasparov phải đầu hàng sớm.
Thành công của Deep Blue cũng là khởi đầu của thời đại máy tính thống trị cờ vua, con người khó có khả năng thi đấu cùng với máy tính.
X3D Fritz, 2003
11.2003, đánh 4 ván hòa cả bốn với X3D Fritz.
Kasparov hòa với X3D fritz với 2 ván hòa và 1 ván thắng cho mỗi bên
Tham khảo
Sách
Liên kết ngoài
Thể loại:Đại kiện tướng cờ vua Liên Xô Thể loại:Đại kiện tướng cờ vua Nga Thể loại:Nhà vô địch cờ vua thanh niên thế giới Thể loại:Vận động viên Baku Thể loại:Nhà vô địch cờ vua thế giới Thể loại:Vận động viên-chính khách Nga
Biển Sargasso
Biển Sargasso là một vùng biển ở giữa Bắc Đại Tây Dương, bị bao phủ bởi những dòng hải lưu. Nó tiếp giáp với hải lưu Gulf Stream về phía tây; với hải lưu Bắc Đại Tây Dương về phía bắc; với hải lưu Canary về phía đông, với hải lưu bắc xích đạo về phía nam.
Sinh thái
Biển Sargasso là nơi sinh sống của rong biển thuộc chi Sargassum, nổi trên bề mặt. Sargassum không phải là một mối đe dọa đối với vận chuyển, và các sự cố lịch sử của những chiếc thuyền buồm bị mắc kẹt ở đó là do những cơn gió thường lặng lẽ của các vĩ độ ngựa.
Tham khảo
Thể loại:Biển Đại Tây Dương Thể loại:Tam giác Bermuda
Salzano
Salzano là một đô thị và cộng đồng (comune) ở tỉnh Venezia trong vùng Veneto miền bắc nước Ý. Đô thị Salzano có diện tích ki lô mét vuông, dân số thời điểm năm 31 tháng 5 năm 2005 là 11.797 người. Đô thị Salzano có các đơn vị dân cư (frazioni) sau: Các đô thị giáp ranh:
Tham khảo
Thể loại:Đô thị Thành phố đô thị Venezia
Tipula spenceriana
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Vézaponin
Vézaponin  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.
Tham khảo
Vezaponin
Paratenerus mindanensis
Paratenerus mindanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cleridae. Loài này được Chapin miêu tả khoa học năm 1924.
Tham khảo
Thể loại:Paratenerus
Bằng chứng thép IV
Bằng chứng thép IV (tên tiếng Anh: Forensics Heroes IV; tên tiếng Hoa: 法證先鋒IV; tên khác: Pháp chứng tiên phong IV) là bộ phim phá án, hình sự của Hồng Kông được ra mắt vào năm 2020 do TVB sản xuất. Bộ phim được giám chế bởi giám chế của 3 phần đầu - Mai Tiểu Thanh với sự tham gia của các diễn viên nổi tiếng như Huỳnh Hạo Nhiên, Đàm Tuấn Ngạn, Lý Thi Hoa, Trần Vỹ, Chu Thần Lệ, Trịnh Tuấn Hoằng,.... Đây là phần thứ 4 trong loạt phim Bằng chứng thép nhưng lại có nội dung, cốt truyện không liên quan đến hai phần 1, 2 và phần thứ 3 của nó.
Phòng hóa nghiệm Hong Kong (Hong Kong General Laboratory)
Lưu ý: Trên thực tế bộ chính phủ tương ứng là "Phòng hóa nghiệm chính phủ" (Government Laboratory)
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim Hồng Kông Thể loại:Chương trình truyền hình của TVB Thể loại:Chương trình truyền hình Hồng Kông
Plötz
Plötz là một đô thị thuộc huyện Saalekreis, Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Plötz có diện tích 7,74 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 760 người.
Sông Drut
Drut, Druts hay Druć (Друць, ; Друть, ) là một sông tại Belarus, là phụ lưu hữu ngạn của sông Dnepr. Sông khởi nguồn tại cao nguyên Orsha thuộc rặng núi Belarus, chảy qua các tỉnh Vitebsk, Mogilev và Gomel của Belarus. Sông dài 295 km, diện tích lưu vực là 5020 km2.
Phần lớn chiều dài sông chảy trên đồng bằng Trung tâm Berezinsky. Thung lũng sông rộng 1,5-2,5 km. Bờ tả dốc thoai thoải hơn, bờ hữu dốc vừa phải. Đặc điểm của chế độ nước là lũ mùa xuân chiếm 54% lượng nước chảy hàng năm, mực nước lũ lớn nhất vào đầu tháng 4.
Các thành phố Tolochin và Rogachev nằm ven sông Drut. Hồ chứa nước Chihirin trên sông Drut có diện tích lưu vực 21,1 km2.
Các phụ lưu hữu ngạn là Krivaya, Neroplya, Vabich, Orlyanka, Bolonovka, Greza. Các phụ lưu tả ngạn là Oslik, Malysh, Dolzhanka, Dobritsa.
Tham khảo
Thể loại:Sông Belarus Thể loại:Hệ thống sông Dnepr
Sân bay quốc tế Cruzeiro do Sul
Sân bay quốc tế Cruzeiro do Sul (Aeroporto Internacional de Cruzeiro do Sul) là một sân bay phục vụ Cruzeiro do Sul, một đô thị ở bang Acre thuộc Brasil. Sân bay này có một đường băng dài 2.400 m rải nhựa đường.
Liên kết ngoài
Cruzeiro do Sul Thể loại:Danh sách sân bay
Leucanthiza amphicarpeaefoliella
Sải cánh dài khoảng 8 mm.
Ấu trùng ăn Amphicarpaea bracteata. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Leucanthiza
Sainte-Maxime
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Var
Megachile manyara
Megachile manyara là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Eardley & R. P. Urban mô tả khoa học năm 2006.
Tham khảo
M Thể loại:Động vật được mô tả năm 2006
Trung tâm kinh doanh quốc tế Moskva
phải|nhỏ|Trung tâm kinh doanh quốc tế Moskva|350px
Trung tâm kinh doanh quốc tế Moskva (Московский Международный Деловой Центр; viết tắt là ММДЦ, chuyển tự viết tắt là MMDTs), cũng gọi là Moskva Siti (Москва-Сити) là một khu thương mại ở trung tâm thủ đô Moskva, Nga.
Tọa lạc gần đường vành đai 3 ở quận Presnensky ở tây Moskva, Thành phố-Moskva hiện đang được triển khai. Trung tâm kinh doanh quốc tế Moskva được mong đợi trở thành khu vực đầu tiên ở Nga kết hợp kinh doanh, nơi cư trú và giải trí trong một tổ hợp. Chính quyền Mosvka hình thành ý tưởng dự án vào năm 1992. Ước tính khu tổ hợp này sẽ có khả năng chứa 250.000-300.000 người sinh sống, làm việc hay tham quan cùng một lúc.
Tham khảo
Thể loại:Kinh tế Moskva Thể loại:Khu vực trung tâm thành phố
Cơm gà Hải Nam (phim)
Cơm gà Hải Nam (tiếng Anh: Rice Rhapsody hoặc Hainan Chicken Rice, tiếng Hoa: 海南雞飯) là một bộ phim sản xuất năm 2004 do Tất Quốc Trí (Kenneth Bi) đạo diễn. Diễn viên gồm có Trương Ngải Gia, Chân Văn Đạt, nhân vật chính trong chương trình dạy nấu ăn nổi tiếng mang tên Yan Can Cook, và Phạm Lê Tân, một chàng trai gốc Việt. Thành Long là một trong những nhà sản xuất.
Nội dung
Câu chuyện diễn ra ở khu phố Tàu Singapore. Jen bị chồng bỏ đã 12 năm, một mình nuôi 3 người con trai khôn lớn với quán cơm gà Hải Nam nổi tiếng. 2 con trai lớn, Daniel, một tiếp viên hàng không, và Harry, đã công khai là người đồng tính. Người con trai út, Leo, hiện đang học phổ thông. Jen rất sợ Leo cũng là người đồng tính nên đã bàn với Kim Chui, một người đàn ông có tiệm cơm thịt vịt gần đó và đã yêu thầm Jen từ lâu, tìm cách để Leo không trở thành người đồng tính.
Kim Chui giới thiệu một nữ sinh xinh đẹp tham gia chương trình trao đổi từ Pháp, Sabine, bằng tuổi với Leo vào ở nhà Jen nhằm tạo mối quan hệ giữa Kim Chui và Leo. Tình bạn của họ sau cùng cũng tốt đẹp. Sabine là một người bí ẩn nhưng rất biết chia sẻ và cảm thông đặc biệt là với Jen. Khi Batman, bạn thân của Leo, thông báo rời Singapore, Leo trở nên buồn bã và bị Jen phát hiện điều này. Jen hết sức thất vọng và đuổi Leo ra khỏi nhà.
Khi TV đưa tin về đám cưới đồng tính của Daniel, Jen trở nên suy sụp. Sabine đã ở bên bà và an ủi bà trong khi Kim Chui thì thường xuyên khuyên nhủ. Sau một thời gian và khi tham gia một bữa tiệc sinh nhật của Harry chứng kiến sự vui vẻ và quan tâm của vài người bạn của Harry và chứng kiến Leo tham gia thi tài nấu ăn với mình trong một cuộc thi, Jen dần dần thay đổi và trở nên hạnh phúc với những người con của mình.
Đánh giá
Bộ phim đã mang đến sự gặp gỡ giữa truyền thống và hiện đại, giữa phương Đông và phương Tây, giữa cái đúng và cái sai, giữa tình yêu và món ăn, trong đó cơm gà Hải Nam là đặc sản nổi tiếng của Singapore.
Chú thích
Thể loại:Phim hài Singapore Thể loại:Phim hài Hồng Kông Thể loại:Phim hài Úc Thể loại:Phim năm 2007 Thể loại:Phim tiếng Anh Thể loại:Phim tiếng Quảng Đông Thể loại:Phim năm 2004 Thể loại:Phim Hồng Kông liên quan đến LGBT Thể loại:Phim Hồng Kông Thể loại:Phim hài thập niên 2000
Paratillus carus
Paratillus carus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cleridae. Loài này được Newman miêu tả khoa học năm 1840.
Tham khảo
Thể loại:Paratillus
Côm lá bàng
Côm lá bàng, còn gọi là côm trâu hay côm mũi (Elaeocarpus apiculatus) là một loài thực vật có hoa thuộc họ Elaeocarpaceae. Loài này có ở Malaysia và Việt Nam. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
A Thể loại:Thực vật Malaysia Thể loại:Thực vật Việt Nam
Pareiasaurus
Pareiasaurus là một chi động vật bò sát anapsida sống vào thời kỳ kỷ Permi. Nó là một thành viên điển hình của họ Pareiasauridae.
Tham khảo
Thể loại:Pareiasaurus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1876
Thị Texas
Thị Texax (danh pháp hai phần: Diospyros texana) là một loài thực vật thuộc Chi Thị bản địa trung và tây Texas và tây nam Oklahoma ở Hoa Kỳ, và đông Chihuahua, Coahuila, Nuevo León, và Tamaulipas ở đông bắc México. Tên gọi thông dụng trong tiếng Anh gồm Texas Persimmon, Mexican Persimmon và "black persimmon". Trong tiếng Tây Ban Nha nó có tên gọi Chapote, Chapote Manzano, hay Chapote Prieto, tất cả đều có nguồn gốc từ một từ của Nahuatl tzapotl. Từ này đề cập đến nhiều loài cây có quả. Chúng sinh sống trên các sườn núi đá khô cằn. Quả nhỏ hơn của cây thị châu Phi, được nhiều loài chim và thú ăn. Nó đã từng được người Mỹ bản địa dùng làm thuốc nhuộm để thuộc da.
Liên kết ngoài
T Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1849
Tipula stipata
Tipula stipata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
San Michele al Tagliamento
San Michele al Tagliamento là một đô thị và cộng đồng (comune) ở tỉnh Venezia trong vùng Veneto miền bắc nước Ý. Đô thị San Michele al Tagliamento có diện tích ki lô mét vuông, dân số thời điểm năm 31 tháng 5 năm 2005 là 11.778 người. Đô thị San Michele al Tagliamento có các đơn vị dân cư (frazioni) sau: Các đô thị giáp ranh:
Tham khảo
Thể loại:Đô thị Thành phố đô thị Venezia
Dierscheid
Dierscheid là một đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich, trong bang Rheinland-Pfalz, Đô thị Dierscheid có diện tích 2,42 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 166 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich
Agmé
Agmé  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 70 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Lot-et-Garonne
Elaeocarpus blascoi
Elaeocarpus blascoi là một loài thực vật có hoa thuộc họ Elaeocarpaceae. Loài này chỉ có ở Ấn Độ. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
B Thể loại:Thực vật Ấn Độ
Hyloconis improvisella
Hyloconis improvisella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở vùng Viễn Đông Nga.
Ấu trùng ăn Lespedeza bicolor. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.
Tham khảo
Thể loại:Hyloconis
Tipula tennessa
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Agnac
Agnac  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 56 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Lot-et-Garonne
Sao lùn trắng
nhỏ|phải|Sao Thiên Lang A và Thiên Lang B, chụp bởi kính thiên văn Hubble. Thiên Lang B, một sao lùn trắng, có thể thấy là một chấm mờ phía dưới bên trái cạnh sao Thiên Lang A sáng hơn rất nhiều. Sao lùn trắng (hay còn gọi là sao trắt trắng) là thiên thể được tạo ra khi các ngôi sao có khối lượng thấp và trung bình "chết" (tiêu thụ hết nhiên liệu phản ứng hạt nhân trong sao).
Các ngôi sao này không đủ nặng để sinh ra nhiệt độ ở lõi cần thiết để nung chảy cacbon trong các phản ứng tổng hợp hạt nhân sau khi chúng chuyển thành các sao khổng lồ đỏ trong giai đoạn đốt cháy heli. Cuối giai đoạn này, nửa bên ngoài của sao khổng lồ đỏ sẽ bị đẩy ra không gian tạo thành tinh vân, để lại đằng sau một lõi trơ chứa chủ yếu là cacbon và oxy, đó chính là sao lùn trắng.
Lõi này không còn nguồn cung cấp năng lượng và bức xạ. Dần dần Nhiệt Năng của chúng phát xạ ra bên ngoài và nguội dần đi. Lõi không còn sự hỗ trợ của các phản ứng nhiệt hạch để chống lại lực hấp dẫn sẽ trở nên cực kỳ cô đặc, với khối lượng vào khoảng một nửa Mặt Trời và thể tích khoảng bằng Trái Đất. Các sao lùn trắng được hỗ trợ duy nhất bởi áp suất suy biến điện tử. Khối lượng cực đại của các sao lùn trắng, mà vượt quá nó thì áp suất suy biến không thể duy trì nữa, là khoảng 1,4 khối lượng Mặt Trời. Gọi là giới hạn Chandrasekhar.Sao lùn trắng mà vượt quá giới hạn này (chủ yếu do khối lượng được chuyển tới bởi sao đôi đồng hành) có thể nổ tung như các siêu tân tinh.
Cuối cùng, sau hàng chục tỷ năm, sao lùn trắng sẽ nguội tới nhiệt độ mà từ đó nó không còn được nhìn thấy. Tuy nhiên, với tuổi vũ trụ mới vào khoảng 14 tỷ năm, thậm chí với cả các sao lùn trắng già nhất vẫn còn bức xạ với nhiệt độ vài nghìn độ K.
Megachile marginata
Tham khảo
M Thể loại:Động vật được mô tả năm 1853
Sao lùn trắng
Sự hình thành
Phần lớn các ngôi sao có kích cỡ nhỏ và trung bình sẽ kết thúc dưới dạng là sao lùn trắng, sau khi tất cả hiđrô chúng có bị chuyển hóa thành heli. Gần cuối giai đoạn phản ứng nhiệt hạch của chúng, các ngôi sao như vậy sẽ nở ra và biến thành sao khổng lồ đỏ và sau đó mất dần đi phần lớn các vật chất ở các lớp ngoài cùng (tạo ra tinh vân) trong khi vẫn còn lõi rất nóng (T > 100.000 K), lõi này sau đó trở thành một ngôi sao lùn trắng trẻ tuổi.
Một ngôi sao lùn trắng có khối lượng khoảng bằng Mặt Trời, có kích thước chỉ lớn hơn Trái Đất một chút. Điều này làm cho sao lùn trắng là một trong những dạng đặc nhất của vật chất, chỉ có các sao neutron, sao lạ và các sao lượng tử (giả thuyết) có mật độ lớn hơn nó mà thôi. Khối lượng càng lớn thì kích thước của sao lùn trắng càng nhỏ. Có giới hạn trên của khối lượng các sao lùn trắng, là giới hạn Chandrasekhar (khoảng 1,4 lần khối lượng Mặt Trời), mà vượt qua nó thì áp suất của các điện tử không thể cân bằng với lực hấp dẫn, và ngôi sao tiếp tục co nhỏ lại, cuối cùng tạo thành sao neutron.
Veuilly-la-Poterie
Veuilly-la-Poterie  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.
Sao lùn trắng
Đặc trưng
trái|320px|nhỏ|So sánh sao lùn trắng [[IK Pegasi B (ở giữa), IK Pegasi A (trái) và Mặt Trời (phải). Sao lùn trắng này có nhiệt độ bề mặt vào khoảng 35.500 K.]] Nhiều sao lùn trắng có kích thước xấp xỉ Sao Hoả nhỏ hơn khoảng 100 lần Mặt Trời. Chúng có thể có khối lượng xấp xỉ Mặt Trời vì thế chúng rất đặc. Cho là cùng một khối lượng vật chất như Mặt Trời, chứa trong một dung tích của một hình cầu đường kính nhỏ hơn 100 lần, vì thế thể tích là 100³=1.000.000 lần nhỏ hơn Mặt Trời và do đó mật độ trung bình của vật chất trong các sao lùn trắng là 1.000.000 lần lớn hơn mật độ trung bình của Mặt Trời. Các vật chất ở trạng thái như vậy được gọi là suy biến. Trong những năm thập niên 1930 sự giải thích được cho là do hiệu ứng của cơ học lượng tử: Trọng lượng của sao lùn trắng được duy trì bởi áp suất của các điện tử (sự suy biến của điện tử), nó chỉ phụ thuộc vào mật độ mà không phụ thuộc vào nhiệt độ.
Veuilly-la-Poterie
Tham khảo
Veuillylapoterie
Sao lùn trắng
Đặc trưng
Các sao lùn trắng rất rất nóng; vì thế chúng phát ra ánh sáng bức xạ trắng. Phần nhiệt này là phần còn lại của nhiệt sinh ra do sự sụp đổ của sao và nó không được bổ sung thêm (trừ trường hợp chúng thu được vật chất từ các sao gần đó), nhưng do bề mặt bức xạ rất nhỏ nên chúng duy trì được sức nóng trong một thời gian dài.
Cuối cùng, sao lùn trắng sẽ nguội đi và trở thành sao lùn đen sau hàng chục tỉ năm. Các sao lùn đen, trên lý thuyết, là các thực thể nhiệt độ thấp và bức xạ yếu trong quang phổ vô tuyến. Tuy nhiên, vũ trụ chưa tồn tại đủ lâu để bất kỳ sao lùn trắng nào nguội đến mức trở thành sao lùn đen.
Rất nhiều sao lùn trắng trẻ tuổi ở gần đã được phát hiện như là nguồn bức xạ các tia X mềm (tia X có năng lượng thấp); các quan sát bằng tia X và tia cực tím cho phép các nhà thiên văn nghiên cứu thành phần và cấu trúc của lớp khí quyển mỏng của các sao này.
Sao lùn trắng không thể có khối lượng vượt quá 1,4 khối lượng Mặt Trời, giới hạn Chandrasekhar, nhưng có một cách để chúng vượt qua giới hạn này. Nếu sao lùn trằng bay thành cặp với một ngôi sao thông thường khác, nó có thể hút vật chất từ sao đôi đồng hành. Vật chất hút được rất chậm và ổn định. Khối lượng của sao lùn trắng tăng lên cho đến khi vượt qua giới hạn Chandrasekhar, từ điểm đó áp suất suy thoái không thể duy trì được sao. Nó tạo thành dạng siêu tân tinh loại Ia và là mạnh nhất trong các siêu tân tinh.
Trong một số trường hợp, vật chất hút từ sao đồng hành chứa nhiều hiđrô, gây ra phản ứng hạt nhân nổ bùng ở dạng yếu hơn siêu tân tinh, gọi là các vụ nổ sao lùn trắng. Các vụ nổ này chỉ xảy ra ở vỏ chứa các vật chất mới hút vào, không ảnh hưởng đến lõi bên trong sao lùn trắng, và có thể lặp đi lặp lại nếu vẫn có dòng vật chất nhiều hiđrô chảy đến.
Lịch sử thám hiểm
Năm 1862, Alvan Graham Clark phát hiện ra sao đồng hành sẫm màu của sao sáng nhất, sao Thiên Lang (Sirius hay Alpha Canis Majoris). Sao đồng hành được gọi là Thiên Lang B (Sirius B hay Pup), có nhiệt độ bề mặt khoảng 25.000 K, vì thế nó được phân loại là sao nóng. Tuy nhiên, Sirius B khoảng 10.000 lần mờ nhạt hơn Sirius A. Mặc dù nó là sao rất sáng trên một đơn vị diện tích bề mặt, Sirius B là nhỏ hơn nhiều so với Sirius A, với đường kính xấp xỉ Trái Đất.
Phân tích quỹ đạo của hệ thống sao Thiên Lang chỉ ra rằng khối lượng của Sirius B xấp xỉ bằng khối lượng của Mặt Trời. Điều này có nghĩa là Sirius B là hàng trăm nghìn lần nặng hơn chì. Càng nhiều sao lùn trắng được tìm thấy, các nhà thiên văn phát hiện ra rằng sao lùn trắng là phổ biến trong thiên hà của chúng ta. Năm 1917, Adriaan Van Maanen phát hiện ra sao Van Maanen, là sao lùn trắng thứ hai được biết và gần Mặt Trời hơn Sirius B.
Sau khi phát minh ra cơ học lượng tử trong những năm thập niên 1920, sự giải thích về tỷ trọng của các sao lùn trắng đã được tìm thấy vào năm 1926. R.H. Fowler giải thích các tỷ trọng cao trong bài báo "Dense matter" (Vật chất đậm đặc) (Monthly Notices R. Astron. Soc. 87, 114-122) sử dụng áp suất suy biến điện tử vài tháng sau khi có công thức thống kê Fermi-Dirac cho điện tử, mà áp suất của điện tử dựa vào công thức này.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sao đặc Thể loại:Loại sao Thể loại:Thuật ngữ thiên văn học Thể loại:Tiến hóa sao
TCG Çanakkale
Ba tàu ngầm của Hải quân Thổ Nhĩ Kỳ từng được đặt cái tên TCG Çanakkale:
Thể loại:Tên gọi tàu chiến Hải quân Thổ Nhĩ Kỳ
Thể thao tại Việt Nam
Danh sách sau đây liệt kê những bộ môn thể thao phổ biến ở Việt Nam.
Bóng đá
Bóng đá tại Việt Nam được điều hành bởi Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF). Liên đoàn chịu trách nhiệm quản lý Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam và Đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Việt Nam cùng với các đội tuyển trẻ khác của nước này. Ngoài ra, VFF cũng cùng với Công ty Cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) tổ chức, quản lý và điều hành các giải vô địch quốc gia của Việt Nam, gồm có Giải bóng đá vô địch quốc gia (V. League 1), Giải bóng đá hạng nhất quốc gia (V. League 2), Giải bóng đá Hạng Nhì Quốc gia (V. League 3) và Giải bóng đá Hạng Ba Quốc gia (V. League 4).
Bóng đá là một trong những môn thể thao phổ biến nhất ở Việt Nam. Giải vô địch quốc gia thường niên của nước này, V. League 1, đã được tổ chức lần đầu tiên vào năm 1980 (ngoại trừ năm 1988 và 1989).
Trước khi hai miền Bắc-Nam của Việt Nam thống nhất vào năm 1975 sau cuộc Chiến tranh Việt Nam (Kháng chiến chống Mỹ), ở cả hai miền đã từng tồn tại hai đội tuyển quốc gia khác nhau. Đội tuyển quốc gia Việt Nam Dân chủ Cộng hòa không thi đấu nhiều, họ chủ yếu thi đấu các trận đấu giao hữu hay các giải đấu của các nước xã hội chủ nghĩa. Họ cũng không phải là thành viên của AFC hay FIFA, trong khi đó Đội tuyển quốc gia Việt Nam Cộng hòa đã từng tham dự 2 kì Asian Cup đầu tiên, vào các năm 1956 và 1960. Cả hai lần, họ đều về thứ tư.
Bóng đá trong nhà
Bộ môn bóng đá trong nhà (futsal) du nhập vào Việt Nam những năm 1990 và bây giờ đã phát triển hơn rất nhiều so với thời kỳ trước đây. Đội tuyển bóng đá trong nhà quốc gia Việt Nam đã có được thành tích đáng chú ý nhất vào năm 2016, khi họ đứng thứ tư tại Giải vô địch bóng đá trong nhà châu Á 2016 sau khi vượt qua Nhật Bản ở tứ kết. Họ cũng giành vé tới Giải vô địch bóng đá trong nhà thế giới 2016, nơi mà họ đã vào đến vòng 16 đội và chỉ phải chịu thua trước Nga. Năm 2021, đội cầm hòa Lebanon sau hai lượt trận đi và về với tổng tỷ số là 1-1 (Việt Nam giành chiến thắng nhờ luật bàn thắng sân khách của FIFA) trong khuôn khổ vòng Play-off FIFA Futsal World Cup 2021 khu vực châu Á. Nhờ có chiến thắng này, đội bóng mới có lần thứ hai liên tiếp tham dự một kỳ Futsal World Cup, lần này giải đấu được tổ chức ở Lithuania (FIFA Futsal World Cup 2021).
Việt Nam cũng có giải đấu quốc nội cho bộ môn này, đó là Futsal V. League. Giải đấu này được tổ chức chính thức vào năm 2007. Đội bóng thành công nhất của giải là Thái Sơn Nam với 10 chức vô địch giải đấu quốc gia, vào các năm: 2008, 2009, 2012, 2013, 2014, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020. Đội cũng là một trong những đội bóng mạnh nhất của futsal châu Á, khi đã từng vào đến trận chung kết của Giải vô địch bóng đá trong nhà các câu lạc bộ châu Á năm 2018, và từng đứng thứ ba tại đấu trường châu lục vào những năm: 2015, 2017 và 2019.
Bóng rổ
Bóng rổ đang từng bước trở thành một bộ môn thể thao đồng đội phố biến ở Việt Nam, nhất là ở các tỉnh, thành phố: Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và Sóc Trăng.
Đội tuyển bóng rổ quốc gia Việt Nam có thành tích cao nhất là ở SEA Games 2019, khi họ giành được huy chương đồng ở cả hai nội dung 5x5 và 3x3 của bộ môn này.
Bóng chuyền
Bóng chuyền cũng là một môn thể thao phổ biến ở Việt Nam. Đội tuyển bóng chuyền nam và nữ quốc gia Việt Nam nhiều lần giành huy chương bạc ở các kỳ SEA Games.
Điền kinh
Điền kinh là một môn thể thao có sức phổ biến khá lớn ở Việt Nam, mà tiêu biểu là những vận động viên Bùi Thị Nhung, Phạm Đình Khánh Đoan, Vũ Thị Hương,.... Những VĐV này cũng đã từng mang nhiều vinh quang về cho đất nước ở các đấu trường như SEA Games, ASIAD,....
Cờ vua
Việt Nam là quê hương của nhiều danh thủ bộ môn cờ vua, ví dụ như César Boutteville, Hoàng Thanh Trang, Lê Quang Liêm, Nguyễn Ngọc Trường Sơn, hay Paul Truong.
Võ
Vovinam và Nhất Nam là hai bộ môn võ nổi tiếng nhất ở Việt Nam.
Parmius longipes
Parmius longipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Cleridae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1877.
Tham khảo
Thể loại:Parmius
Haim (ban nhạc)
Haim (nghĩa là "cuộc sống" trong tiếng Hebrew, viết cách điệu thành HAIM) là ban nhạc rock người Mỹ, thành lập tại Los Angeles và gồm ba chị em, Este (guitar bass và hát chính), Danielle (hát chính, guitar và trống) và Alana Haim (guitar, keyboards và hát chính). Ngoài những nhạc cụ chính, mỗi thành viên trong ban nhạc cũng thành thạo một số nhạc cụ khác. Dòng nhạc pop trên các sản phẩm phòng thu của họ tạo nên sự tương phản với âm nhạc hướng rock hơn trên các buổi biểu diễn trực tiếp.