cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tòa án Nhân quyền liên Mỹ
Chức năng xét xử
Chức năng trọng tài xét xử đòi Tòa án phải xét xử các vụ khiếu kiện được đưa ra Tòa, trong đó một bên nước ký kết Công ước châu Mỹ về Nhân quyền – và như vậy đã chấp nhận thẩm quyền của tòa án - bị cáo buộc tội vi phạm nhân quyền.
Ngoài việc phê chuẩn Công ước Nhân quyền, nước thành viên ký kết cũng phải tự nguyện đặt mình dưới thẩm quyền tài phán của Tòa án này trong việc xét xử một vụ khiếu kiện liên quan tới mình. Việc chấp nhận quyền tài phán của Tòa án có thể hoặc được đưa ra trên cơ sở toàn diện - cho đến nay các nước Argentina, Barbados, Bolivia, Brasil, Chile, Colombia, Costa Rica, Cộng hòa Dominica, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Haiti, Honduras, México, Nicaragua, Panama, Paraguay, Peru, Suriname, Uruguay, và Venezuela đã làm như vậy – hoặc theo cách khác là một nhà nước có thể chỉ đồng ý tuân theo thẩm quyền tài phán của Tòa án này trong một trường hợp cá biệt, cụ thể.
Ban đầu Trinidad và Tobago đã ký kết Công ước châu Mỹ về Nhân quyền ngày 28.5.1991, nhưng ngày 26.5.1988 đã hoãn phê chuẩn (có hiệu lực ngày 26.5.1999) về vấn đề án tử hình. Năm 1999, dưới thời tổng thống Alberto Fujimori, Peru tuyên bố thôi không công nhận thẩm quyền tài phán của Tòa án này nữa. Quyết định này đã bị chính phủ chuyển tiếp của Peru do Valentín Paniagua lãnh đạo bãi bỏ năm 2001. Hoa Kỳ ´đã ký Công ước Nhân quyền này nhưng chưa hề phê chuẩn.
Theo Công ước thì các vụ khiếu kiện được chuyển tới Tòa án Nhân quyền bởi Ủy ban Nhân quyền liên Mỹ hoặc bởi một bên quốc gia thành viên. Trái với Tòa án Nhân quyền châu Âu, các cá nhân công dân của Tổ chức các quốc gia châu Mỹ không được phép nộp đơn trực tiếp cho Tòa án.
Các điều kiện sau đây phải được thực hiện:
Việc kiện trước tòa được chia thành 2 giai đoạn: giai đoạn văn bản viết và giai đoạn thẩm vấn bằng miệng.
Giai đoạn viết bằng văn bản
Trong giai đoạn viết bằng văn bản, đơn kiện được nộp, nêu rõ các sự kiện của vụ án, các nguyên đơn, chứng cứ và các nhân chứng mà nguyên đơn dự định đưa ra trước phiên tòa, cùng các yêu cầu bồi thường và các chi phí. Nếu đơn được thư ký tòa án quyết định chấp nhận, thì thông báo về việc đó được gửi cho các thẩm phán, nhà nước hoặc Ủy ban Nhân quyền (tùy thuộc vào ai là người chuyển đơn tới tòa án), các nạn nhân hoặc thân nhân ruột thịt của họ, các nước thành viên khác, và trụ sở chính của "Tổ chức các quốc gia châu Mỹ".
Trong vòng 30 ngày sau khi thông báo, bất cứ bên nào trong vụ kiện đều có thể gửi một bản tóm tắt các sự kiện trong vụ tố tụng trong đó có những lý lẽ bác bẻ sơ bộ đối với đơn kiện.
Trong vòng 60 ngày sau khi thông báo, bên bị cáo phải nộp một bản trả lời bằng văn bản về những điều nguyên đơn khiếu kiện, nêu rõ việc mình chấp thuận hoặc phản đối các sự kiện và các đòi hỏi của nguyên đơn.
Một khi bản trả lời này đã được nộp, thì bất kỳ bên nào trong vụ kiện đều có thể xin phép Chủ tịch tòa án cho nộp các bản biện hộ bổ sung trước khi bắt đầu giai đoạn thẩm vấn bằng miệng.
Giai đoạn thẩm vấn bằng miệng
Sau khi nghe các nhân chứng cùng các chuyên gia và phân tích các chứng cứ được trình ra, Toà án đưa ra phán quyết của mình. Các thảo luận của các thẩm phán được thực hiện riêng tư kín đáo, một khi phán quyết đã được thông qua, thì nó được thông báo đến tất cả các bên liên quan. Nếu phán quyết không bao gồm các bồi thường áp dụng cho vụ này, thì chúng phải được xác định tại một buổi điều trần riêng hoặc thông qua một số thủ tục khác theo quyết định của Toà án. Phần bồi thường do Tòa án quy định có thể gồm cả tiền lẫn hiện vật không phải là tiền.
Dạng đền bù trực tiếp nhất là bồi thường bằng tiền cho các nạn nhân hoặc thân nhân ruột thịt của họ. Tuy nhiên, nhà nước cũng có thể được yêu cầu cấp cho nạn nhân các lợi ích bằng hiện vật, công khai nhìn nhận trách nhiệm của mình, thực hiện các bước để ngăn chặn các vi phạm tương tự có thể xảy ra trong tương lai, và các hình thức bồi thường phi tiền tệ khác.
Chẳng hạn, phán quyết của Tòa án tháng 11 năm 2001 trong vụ xét xử thảm sát Barrios Altos tại Lima, Peru trong tháng 11 năm 1991, trong đó 15 người bị giết bởi tiểu đội giết người (death squad) của Colina Group do nhà nước bảo trợ - Tòa án đã ra lệnh:
Trong khi không được kháng cáo các quyết định của Tòa án, các bên có thể nộp yêu cầu giải thích bản án nơi thư ký Tòa án trong vòng 90 ngày sau khi công bố bản án. Khi có thể, các yêu cầu việc giải thích sẽ được xử lý bởi cùng một ban thẩm phán đã đưa ra phán quyết này.
Chức năng tư vấn
Chức năng tư vấn của Tòa án này cho phép nó trả lời các tham khảo ý kiến được gửi tới bởi các cơ quan thuộc Tổ chức các quốc gia châu Mỹ và các nước thành viên, liên quan đến việc giải thích Công ước Nhân quyền hoặc các văn kiện khác chi phối nhân quyền ở châu Mỹ; nó cũng trao quyền cho Tòa án đưa ra lời khuyên về các luật quốc gia và dự án luật đề nghị, và để làm rõ chúng có phù hợp với các quy định của Công ước hay không. Việc tư vấn này dành cho tất cả các nước thành viên của Tổ chức các quốc gia châu Mỹ, không chỉ các nước có phê chuẩn Công ước và chấp nhận thẩm quyền xét xử của Tòa. Các trả lời của Tòa án cho những tham khảo ý kiến nêu trên được coi như các ý kiến tư vấn và được công bố tách riêng với các phán quyết có thể gây tranh cãi của Tòa.
Chỉ trích
Như đã từng xảy ra với mọi tổ chức quốc tế, cách giải quyết của Tòa án Nhân quyền liên Mỹ cũng bị chỉ trích. Một số chỉ trích gần đây nhất là từ Peru và Venezuela. Cho tới nay Trinidad và Tobago là quốc gia duy nhất đã rút ra khỏi hệ thống Công ước Nhân quyền này. Peru cũng tìm cách làm như vậy, nhưng đã không thực hiện theo các thủ tục thích đáng.
Thành phần
Theo quy định ở Chương VIII của Công ước Nhân quyền, Toà án này gồm 7 thẩm phán có đạo đức cao nhất từ các nước thành viên của Tổ chức. Họ được "Đại hội của Tổ chức các quốc gia châu Mỹ" bầu chọn cho một thời hạn 6 năm và có thể được tái cử thêm một thời hạn 6 năm nữa.
Không nước nào được có 2 thẩm phán làm việc ở Tòa án này trong cùng một nhiệm kỳ, mặc dù – không giống như các ửy viên của Ủy ban Nhân quyền liên Mỹ – các thẩm phán không bị buộc không được tham gia vào các vụ kiện có liên quan tới tổ quốc mình.
Trong thực tế, một nước ở cương vị bị kiện trước tòa án mà không có thẩm phán là công dân của nước mình trong số các thẩm phán của Toà án, thì có quyền, theo điều 55 của Công ước, chỉ định một thẩm phán đặc biệt (ad hoc) vào nhóm các thẩm phán xét xử vụ án.
Sau khi Công ước châu Mỹ về Nhân quyền có hiệu lực ngày 18.7.1978, cuộc bầu chọn các thẩm phán lần đầu diễn ra ngày 22.5.1979, và Tòa án mới được triệu tập lần đầu vào ngày 29.6.1979 tại trụ sở chính của Tổ chức các quốc gia châu Mỹ ở Washington, D.C., Hoa Kỳ.
Các thẩm phán hiện nay
Tính tới ngày 01.01.2010:
Liên kết ngoài
Thể loại:Tòa án quốc tế Thể loại:Tổ chức nhân quyền quốc tế Thể loại:Nhân quyền Thể loại:Tổ chức liên chính phủ thành lập theo hiệp ước
Borynia, Jastrzębie-Zdrój
Borynia (Borin) là một làng ở phía bắc của Jastrzębie-Zdrój, Silesian Voivodeship, miền nam Ba Lan. Đó là một ngôi làng độc lập nhưng đã trở thành một phần hành chính của Jastrzębie-Zdrój vào năm 1975. Nó có diện tích là 822,92 ha và vào ngày 31 tháng 12 năm 2012, nó có 1.909 cư dân.
Lịch sử
Ngôi làng được đề cập lần đầu tiên trong một tài liệu tiếng Latinh của Giáo phận Wrocław có tên Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis từ khoảng năm 1305 như một mục trong Borina debent esse triginta novem mansi.
Về mặt chính trị, ngôi làng thuộc về Công quốc Racibórz, bên trong lãnh thổ Ba Lan bị chia cắt thời phong kiến. Năm 1327, công quốc trở thành một nước chư hầu của Vương quốc Bohemia, sau năm 1526 trở thành một phần của chế độ quân chủ Habsburg. Sau chiến tranh Silesian, nó trở thành một phần của Vương quốc Phổ.
Sau Thế chiến I ở cuộc bầu cử Thượng Silesia, 622 trong số 644 cư dân của Borynia đã bỏ phiếu ủng hộ việc gia nhập Ba Lan, chống lại 22 phiếu bầu cho Đức. Nó trở thành một phần của Silesian Voivodeship, Cộng hòa Ba Lan thứ hai. Sau đó nó bị Đức Quốc xã thôn tính vào đầu Thế chiến II. Sau chiến tranh, nó đã được khôi phục lại Ba Lan. Năm 1954, nó trở thành trụ sở của một đô thị, nơi tọa lạc của hai ngôi làng khác: Szeroka và Skrzeczkowice. Năm 1973, trụ sở của đô thị, do đó được gọi là vùng dân cư, đã được chuyển đến Szeroka. Tuy nhiên, vào năm 1975 nơi này được tiếp quản bởi Jastrzębie-Zdrój. Trong một cuộc trưng cầu dân ý địa phương được tổ chức vào năm 2000, cư dân của Borynia, Szeroka và Skrzeczkowice đã bỏ phiếu ủng hộ ở lại trong thành phố.
Tham khảo
Thể loại:Khu phố ở Śląskie
Bắt cặp trình tự
Sắp xếp thẳng hàng trình tự (tiếng Anh là sequence alignment) là phương pháp sắp xếp hai hoặc nhiều trình tự nhằm đạt được sự giống nhau tối đa. Các trình tự này có thể được xen bằng các khoảng trống (thường được diễn tả bằng các gạch nối ngang) tại các vị trí có thể để làm sao tạo thành các cột giống nhau (identical) hoặc tương tự nhau (similar).
tcctctgcctctgccatcat---caaccccaaagt |||| ||| ||||| ||||| |||||||||||| tcctgtgcatctgcaatcatgggcaaccccaaagt
Phương pháp này thường được dùng để nghiên cứu sự tiến hóa của các trình tự từ một tổ tiên chung, đặc biệt là các trình tự sinh học như trình tự protein hoặc trình tự DNA. Các bắt cặp không đúng trong trình tự tương ứng với các đột biến và các khoảng trống tương ứng với phần thêm vào hoặc xóa đi. Cũng có thể sử dụng sắp xếp thẳng hàng trình tự để nghiên cứu nhiều vấn đề khác như sự tiến hóa ngôn ngữ và độ tương đồng trong các văn bản.
Thuật ngữ "sắp xếp thẳng hàng trình tự" cũng chỉ quá trình tạo ra sự sắp xếp này hay tìm ra các cách sắp xếp tốt nhất trong cơ sở dữ liệu gồm các trình tự riêng biệt.
Sắp gióng cột đôi một (Pairwise alignment)
Sắp gióng cột đôi một là phương pháp phục vụ cho việc tìm kiếm một trình tự sắp gióng cột toàn bộ hay (cục bộ) mà trùng khớp nhất của các chuỗi protein (amino acid) hay DNA (nucleic acid).
Thông thường, mục đích của nó là tìm ra (mối quan hệ) đồng đẳng của một gene hay một sản phẩm-gên trong một cơ sở dữ liệu các thông tin mẫu đã có sẵn. Thông tin này là hữu ích để trả lời một loạt các câu hỏi sinh học khác nhau. Ứng dụng quan trọng nhất của sắp gióng cột đôi một là để xác định các chuỗi có cấu trúc hay chức năng chưa biết. Một ứng dụng quan trọng khác là trong việc nghiên cứu tiến hóa phân tử.
Sắp gióng cột toàn bộ (Global alignment)
Sắp gióng cột toàn bộ giữa hai trình tự là một phương pháp trong đó toàn bộ ký tự trên hai trình tự tham gia vào quá trình sắp xếp. Phương pháp này thường được áp dụng để tìm các trình tự tương cận gần. Khi các trình tự này cũng dễ dàng xác định bằng phương pháp sắp gióng cột cục bộ, các phương pháp sắp gióng cột toàn bộ không được xem như một kỹ thuật. Hơn nữa, có một số mô hình tiến hóa phân tử như xáo trộn miền (domain shuffling) làm trở ngại tính ững dụng của các phương pháp này.
Sắp gióng cột cục bộ (Local alignment)
Sắp gióng cột cục bộ là phương pháp nhằm tìm kiếm các vùng có quan hệ bên trong các chuỗi - hay nói cách khác là chúng có chứa một tập con các ký tự (tạo bởi A, T, X, G) bên trong chuỗi. Ví dụ, vị trí 20-40 của chuỗi A có thể được sắp gióng cột với vị trí 50-70 của chuỗi B.
Tính chính xác của sắp gióng cột
Nơi thông thường xảy ra việc sắp xếp trình tự là ở cơ chế của sự tiến hóa phân tử. DNA mang các nguyên liệu di truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, bằng cơ chế tự phân đôi bán bảo toàn của nó. Các thay đổi trong nguyên liệu đó là do các sai sót hay đột biến trong quá trình phân đôi, hoặc do virut và các cơ chế khác đôi khi dịch chuyển các chuỗi con bên trong nhiễm sắc thể và giữa các cá thể độc lập nhau. Kết quả là, một sắp xếp giữa các chuỗi cho thấy rằng chuỗi đó xuất phát từ cùng một tổ tiên chung thì chứa các chuỗi con trùng nhau. Trong trường hợp chuỗi di truyền, nó nhấn mạnh rằng chúng cùng mang thông tin của cùng một tổ tiên chung.
Xem xét nơi xảy ra để biết xác suất xảy ra của các sự kiện này, chúng ta có thể ước lượng thời gian khi một chuỗi đi trệch ra khỏi tổ tiên chung hay thời gian cần thiết để một chuỗi có thể trở thành một chuỗi mới hoàn toàn. Tuy nhiên, vẫn có sự bất đồng về giá trị và ứng dụng tự nhiên của các xác suất đối với sự tiến hóa sinh học. Một hướng suy nghĩ cho rằng chỉ có thể xảy ra các thay đổi đơn giản, với tỉ lệ cố định (ứng dụng của Occam's Razor) trong khi một hướng khác cho rằng chỉ cần giai đoạn tiến hóa ngắn khi có các thay đổi cực kì lớn.
Công lam Ấn Độ
Công Ấn Độ hay Công lam (danh pháp hai phần: Pavo cristatus), một loài chim lớn và màu sắc rực rỡ, là một loài chim công có nguồn gốc từ Nam Á, nhưng đã được du nhập đến nhiều nơi trên thế giới như Tây Song Bản Nạp (Trung Quốc), Thái Lan, Hoa Kỳ, Mexico, Honduras, Colombia, Guyana, Suriname, Brazil, Uruguay, Argentina, Nam Phi, Madagascar, Mauritius, Réunion, Indonesia, Papua New Guinea và Australia. Loài này lần đầu tiên được đặt tên và được mô tả bởi Linnaeus vào năm 1758, và danh pháp Pavo cristatus được sử dụng đến ngày nay.
Chức năng của chuỗi đốm mắt lộng lẫy trên đuôi công đã được tranh luận trong hơn một thế kỷ. Vào thế kỷ XIX, Charles Darwin cho đó là một câu đố, khó để giải thích thông qua thuyết chọn lọc tự nhiên thông thường. Lời giải thích về sau của ông, chọn lọc giới tính, được công bố rộng rãi nhưng không được chấp nhận. Trong thế kỷ XX, Amotz Zahavi lập luận rằng chuỗi đốm mắt là một sự bất lợi, và công trống báo hiệu thẳng thắn tình trạng khỏe mạnh của chúng sẽ tỷ lệ thuận với sự lộng lẫy của những chuỗi đốm mắt trên đuôi. Mặc dù nghiên cứu sâu rộng nhưng ý kiến vẫn bị chia rẽ thành các thuyết cơ giới liên quan.
Loài chim này được tôn sùng trong thần thoại Hindu và thần thoại Hy Lạp và là quốc điểu của Ấn Độ. Công Ấn Độ được liệt kê là loài ít quan tâm bởi IUCN.
Phân loại và đặt tên
Công Ấn Độ là một trong nhiều loài được Carolus Linnaeus miêu tả lần đầu trong tác phẩm Systema Naturae của ông năm 1758 và cho đến nay danh pháp khoa học vẫn sử danh pháp ban đầu là Pavo cristatus. Danh pháp Latin của chi là Pavo. Trong tiếng Anglo-Saxon, từ pawe (danh từ "peacock" phát sinh từ đây) được tin là từ tượng thanh về nguồn gốc của loài và dựa trên tiếng kêu thông thường của loài chim này. Danh pháp loài cristatus dựa trên chiếc mào chim.
Việc sử dụng sớm nhất tên loài chim này trong văn bản tiếng Anh từ khoảng năm 1300. Những biến thể chính tả gồm có pecok, pekok, pecokk, peacocke, peocock, pyckock, poucock, pocok, pokok, pokokke, và poocok giữa những tên khác. Cách viết hiện nay được xuất bản vào những năm cuối thế kỷ XVII. Chaucer (1343–1400) sử dụng từ ngữ này để chỉ một người kiêu kỳ và phô trương trong văn ví von của ông "kiêu kì như pekok" trong tác phẩm Troilus và Criseyde (quyển I, dòng 210).
Trong tiếng Hy Lạp peacock được gọi là taos và được thuật lại trong tiếng Ba Tư "tavus" (như trong Takht-i-Tâvus trong tác phẩm Peacock Throne ). Trong tiếng Do Thái, từ tuki (số nhiều tukkiyim) được cho là có nguồn gốc từ tiếng Tamil tokei nhưng đôi khi cũng có dính dáng đến tiếng Ai Cập, từ tekh.
Mô tả
thumb|Cận cảnh cổ công trống
Kích thước và cân nặng
Chim công trống (peacock) có kích thước lớn, có chiều dài từ mỏ đến đuôi khoảng 100 đến 115 cm (40 đến 46 inches) và đến cuối của chiếc lông đuôi dài nhất khoảng 195 đến 225 cm (78-90 inches), cân nặng khoảng 4–6 kg (8,8-13,2 lbs). Công mái (peahen) nhỏ hơn, chiều dài khoảng 95 cm (38 inches) và cân nặng 2,75–4 kg (6-8,8 lbs). Công lam Ấn Độ là đại diện lớn nhất và nặng nhất của họ Phasianidae. Kích thước, màu sắc, hình dạng của chiếc mào khiến cho loài không thể nhầm lẫn trong phạm vi phân bố của chúng.
Lông vũ
thumb|Chuỗi đốm hình mắt Công trống có màu xanh lam ánh kim trên cổ, lông vũ trên đầu ngắn và cong. Mào hình quạt trên đầu gồm lông vũ gắn cuống lông đen trần và chóp gắn lông tơ xanh lá ửng. Một viền trắng phía trên mắt và một mảng trắng hình lưỡi liềm dưới mắt được hình thành bởi vùng da trắng trần. Hai bên đầu dính lông xanh lam óng ánh sắc xanh lục. Lưng phủ lông xanh lục ánh đồng hình vảy với những mảng màu đen và màu đồng. Lông vai và đôi cánh có màu da bò và sọc đen, lông mép ngoài màu hạt dẻ còn lông mép trong màu đen. Đuôi màu nâu sẫm và "chuỗi đốm hình mắt" phủ kín mặt trên từng chiếc lông đuôi thon dài (có hơn 200 chiếc lông vũ, đuôi thực tế chỉ 20 chiếc), gần như tất cả những chiếc lông kết thúc với một đốm hình mắt tỉ mỉ. Một vài chiếc lông phía ngoài thiếu đốm và kết thúc tại một chóp đen hình lưỡi liềm. Mặt dưới có màu lục sẫm bóng loáng che những điểm đen dưới đuôi. Đùi màu da bò. Chim trống có cựa ở chân phía trên ngón chân sau.
Công mái trưởng thành có phần đầu nâu hung đỏ với chiếc mào như chim trống nhưng chóp có màu hạt dẻ với đường mép xanh lục. Mặt trên thân hơi nâu với vằn nhạt. Cánh trước, cánh sau và đuôi màu nâu sẫm. Chiếc cổ thấp, xanh lục ánh kim và lông ngực nâu sẫm bóng loáng màu xanh lục. Phần dưới còn lại hơi trắng. Lông tơ chim non màu da bò nhạt, có một điểm nâu sẫm sau gáy nối với đôi mắt. Công trống non trông như công mái nhưng đôi cánh màu hạt dẻ.
Âm thanh
thumb|Tiếng hót của Pavo cristatus Tiếng kêu thông thường nhất là 1 âm thanh lớn pia-ow hoặc may-awe. Tần số tiếng kêu tăng trước khi gió mùa thổi đến và có thể được phát ra khi báo động hoặc khi bị quấy rầy bởi những tiếng ồn lớn. Trong rừng, tiếng chim công kêu thường báo hiệu sự hiện diện của một kẻ săn mồi như hổ. Chúng cũng phát ra loạt tiếng hót khác như loạt âm thanh nhanh ka-aan..ka-aan hoặc tiếng kok-kok nhanh gấp. Chúng thường phát ra 1 tiếng trầm đột ngột honk! khi bị kích động.
Đột biến và lai ghép
thumb|1 con công trắng được sinh ra nhờ chọn lọc nhân giống. Đột biến này thường bị nhầm lẫn với bệnh [[bạch tạng.]]
Có một số dạng đột biến màu sắc của công Ấn Độ trống. Hiện tượng này rất hiếm xảy ra trong tự nhiên, nhưng chọn giống đã làm cho chúng phổ biến trong điều kiện nuôi nhốt. Dạng đột biến vai đen hoặc đột biến sơn mài ban đầu được xem là một phân loài P. c. nigripennis (hoặc thậm chí là 1 loài), và là chủ đề được quan tâm trong thời đại của Darwin. Tuy nhiên đó chỉ là một trường hợp biến thể di truyền trong quần thể. Trong dạng đột biến này, công trống trưởng thành chứa hắc tố với đôi cánh đen. Chim non với đột biến nigripennis có màu trắng kem với đôi cánh có ngọn hung hung màu da bò. Gen sản xuất hắc tố ở chim trống và mái tạo ra một sự pha loãng màu sắc với những mảng nâu và trắng kem. Những biến dị khác bao gồm các hình pha màu và trắng, tất cả đều là kết quả biến dị alen tại vị trí locus cụ thể.
Lai giống giữa công lục Java trống, Pavo muticus và công lam Ấn Độ mái, P. cristatus, tạo ra một con lai ổn định gọi là "spalding", đặt tên theo Mrs. Keith Spalding, 1 nhà nuôi chim tại California. Có vài vấn đề nếu chim không rõ phả hệ được thả vào tự nhiên, như khả năng tồn tại của giống lai và con non của chúng thường giảm sút (xem quy lật Haldane và sự giảm sút giao phối xa).
Phân bố và môi trường sống
Công Ấn Độ phân bố trên khắp tiểu lục địa Ấn Độ và được tìm thấy ở những vùng đất thấp khô ráo của Sri Lanka. Tại Nam Á, chim công phân bố chủ yếu dưới độ cao 1800 m và trong vùng hiếm thấy khoảng 2000 m. Chim công được tìm thấy tại vùng rừng ẩm ướt và rụng lá mùa khô, nhưng cũng có thể thích nghi ở khu vực canh tác và xung quanh nơi ở của con người, thường ở nơi có nước. Tại nhiều khu vực miền bắc Ấn Độ, loài này được bảo vệ nhờ những tục lệ tôn giáo và kiếm ăn quanh làng hay bãi phế liệu. Một số cho rằng, chim công đã được du nhập vào châu Âu nhờ Alexander Đại đế, trong khi số khác cho rằng loài chim này đã đến Athen vào năm 450 TCN và được du nhập vào đây thậm chí sớm hơn. Chim công cũng được du nhập đến nhiều nơi khác nhau trên thế giới và đã hình thành quần thể hoang dã tại vài khu vực.
Trong hoàn cảnh phân lập, chim công Ấn Độ có thể thích nghi với khí hậu khắc nghiệt, chẳng hạn như những cá thể ở miền bắc Canada. Loài này được đánh dấu xa về phía bắc Schomberg, Ontario, phát triển mạnh trong môi trường mới thích nghi phía bắc.
Tập tính và hành vi
Chim công trống được biết đến với màn phô bày xòe đuôi, mặc dù lông thực sự mọc lên từ phía lưng, được xem như một cái đuôi. "Chuỗi đốm hình mắt" trên thực tế tô điểm mặt trên từng chiếc lông đuôi thon dài to lớn. Đuôi công mái nâu và ngắn. Màu sắc không là kết quả của sắc tố xanh lục hoặc xanh lam mà từ những vi cấu trúc của lông và hiện tượng quang dẫn. Lông dài đính chuỗi (và cựa cổ chân) ở chim trống chỉ phát triển sau năm tuổi thứ hai. Chuỗi đốm phát triển đầy đủ được tìm thấy khi chim lớn hơn 4 năm tuổi. Miền Bắc Ấn Độ, chuỗi bắt đầu phát triển mỗi tháng 2 và thay lông vào cuối tháng 8. Thay lông bay có thể trải ra suốt năm.
Chim công kiếm ăn trên mặt đất theo các nhóm nhỏ, được gọi là các tập hợp, mà thường là một con trống và 3-5 con mái. Sau mùa sinh sản, những đàn có xu hướng hình thành chỉ có chim mái và đàn chim non. Chúng được tìm thấy vào thời điểm sáng sớm và có xu hướng nấp dưới bụi rậm tránh nắng nóng trong ngày. Chim thích rỉa lông phủi bụi và vào lúc hoàng hôn, đàn chim bước đi theo hàng đơn đến một vũng nước yêu thích để uống. Khi bị quấy rầy, chim công thường trốn bằng cách chạy, hiếm khi bay.
Chim công hót tiếng lớn đặc biệt trong mùa giao phối. Chim có thể gọi nhau trong đêm tối khi báo động và chim hàng xóm có thể hót tiếp âm giống như 1 loạt. Gần bảy dạng tiếng hót khác nhau đã được xác định ở công trống ngoài sáu tiếng kêu báo động thường được phát ra từ cả trống lẫn mái.
Chọn lọc giới tính
300px|nhỏ|phải|Một con chim công đực xòe cánh Màu sắc rực rỡ của công trống và sự tương phản với công mái màu nhạt hơn là một câu đố đành cho giới nghiên cứu. Charles Darwin viết cho Asa Gray rằng "nhìn vào một chiếc lông của đuôi chim công, bất cứ khi nào tôi nhìn vào nó, khiến tôi bị bệnh!" cũng như ông không thấy một lợi thế hữu hiệu của chiếc đuôi xòe đó, dường như chỉ là một gánh nặng. Darwin đã phát triển một nguyên tắc thứ hai của chọn lọc giới tính để giải quyết các vấn đề, mặc dù trong xu hướng trí tuệ thời điểm đó của Anh thời Victoria, lý thuyết này đã không đạt được sự chú ý rộng rãi.
Họa sĩ người Mỹ Abbott Handerson Thayer đã cố gắng hiển thị, từ trí tưởng tượng của mình, giá trị của các đốm mắt như sự ngụy trang phá vỡ trong một bức tranh năm 1907. Ông đã sử dụng bức tranh trong cuốn sách của ông năm 1909 Concealing-Coloration in the Animal Kingdom, phủ nhận khả năng chọn lọc giới tính và tranh cãi rằng về bản chất tất cả các hình thức màu sắc động vật đã tiến hóa như ngụy trang. Ông đã úp mở chỉ trích trong một bài báo dài của Theodore Roosevelt, người đã viết rằng Thayer chỉ quản lý để vẽ bộ lông của con công nhằm ngụy trang bằng trò ảo thuật của bàn tay, "với bầu trời xanh hiện ra thông qua chiếc lá chỉ đủ số ở đây và chứng nhận tác giả-nghệ sĩ giải thích rằng màu lam tuyệt vời của cổ chim công tẩy xóa vì họ làm cho nó nhạt dần vào bầu trời."
Trong những năm 1970, một giải pháp có thể làm rõ những mâu thuẫn giữa chọn lọc tự nhiên và chọn lọc giới tính đã được đề xuất. Amotz Zahavi lập luận rằng công trống báo hiệu thẳng thắn sự bất lợi của chuỗi đốm hình mắt rộng lớn và quý giá. Tuy nhiên, thuyết cơ giới này có thể ít đơn giản hơn, có vẻ như - sự lộng lẫy phát sinh từ sự suy giảm của hệ miễn dịch bởi hormones tăng cường phát triển lông.
Chuỗi đốm mắt trang trí công phu được cho là kết quả sự lựa chọn bạn tình của chim mái. Chim trống sử dụng chuỗi đốm lộng lẫy trong một màn xòe đuôi tán tỉnh: chim nâng bộ lông lên tạo thành một chiếc quạt lớn và rung lắc chúng. Song, các nghiên cứu gần đây đã không tìm thấy một mối quan hệ giữa số lượng đốm mắt hiển thị và thành công khi giao phối. Marion Petrie kiểm tra có hay không những hiển thị tín hiệu chất lượng di truyền của chim trống bằng cách nghiên cứu một quần thể hoang dã chim công ở Công viên hoang dã Whipsnade tại miền Nam nước Anh. Bà đã cho thấy rằng số lượng đốm mắt trên chuỗi dự đoán khả năng giao phối thành công của chim trống, và thành công này có thể được thao tác bằng cách cắt giảm đốm mắt ra thành một số nhánh lông vũ lộng lẫy của chim.
Mặc dù việc loại bỏ các đốm mắt làm cho chim trống ít thành công trong giao phối, loại bỏ đốm mắt thay đổi đáng kể diện mạo của công trống. Có khả năng làm chim mái lầm tưởng những con trống chưa trưởng thành, hoặc cảm nhận rằng thể chất con trống đó bị hỏng. Hơn nữa, trong một quần thể công hoang, có rất ít sự thay đổi về số lượng đốm mắt ở chim trống trưởng thành. Hiếm khi đối với chim trống lớn mất đi một số lượng đáng kể các đốm mắt. Vì vậy, chim mái lựa chọn có thể phụ thuộc vào đặc điểm giới tính khác của chuỗi đốm mắt chim trống. Chất lượng chuỗi đốm là một tín hiệu thẳng thắng về tình trạng của công trống; công mái chọn trống trên cơ sở bộ lông của con trống đó. Một nghiên cứu gần đây trên một quần thể tự nhiên tại khu vực Shivalik của Ấn Độ đã đề xuất một thuyết "tình trạng bất lợi cao". Nó cho rằng chỉ có con trông khỏe mạnh mới đủ thời gian và năng lượng để duy trì bộ đuôi dài. Do đó, chuỗi đốm dài là một chỉ số thể trạng tốt, đó là kết quả khi thành công giao phối nhiều hơn. Trong khi chiều dài chuỗi đốm dường như tương quan tích cực với MHC đa dạng ở con trống, chim mái không xuất hiện việc dùng chiều dài chuỗi đốm để chọn con trống.
Tuy nhiên, vài bất đồng đã nảy sinh trong những năm gần đây liên quan đến có hoặc không việc công mái thật sự không chọn chim trống dựa vào những chuỗi đốm bắt mắt. Trái ngược phát hiện của Petrie, một nghiên cứu tại Nhật Bản bảy năm đi đến kết luận rằng chim mái không chọn bạn tình chỉ trên cơ sở chuỗi đốm của chim trống. Mariko Takahashi không tìm thấy bằng chứng cho thấy công mái bày tỏ bất kỳ ưu ái nào cho công trống có chuỗi đốm phức tạp hơn (như chuỗi có nhiều ocelli), một cách sắp xếp đối xứng hơn, hoặc có chiều dài lớn hơn. Takahashi xác định rằng chuỗi đốm chim trống không phải là mục tiêu phổ thông của con mái lựa chọn bạn đời, cho thấy sự mâu thuẫn không đáng kể ở quần thể chim trống, và, dựa trên dữ liệu thu thập được từ sinh lý nhóm chim trống, không tương quan với điều kiện thể chất chim trống. Adeline Loyau và đồng nghiệp đã phản hồi nghiên cứu của Takahashi dính líu đến cách giải thích thay thế cho những kết quả bị bỏ qua, và đó có thể là điều cần thiết cho sự hiểu biết về độ phức tạp trong cách lựa chọn bạn đời. Họ kết luận rằng lựa chọn của chim mái có thể thực sự thay đổi trong điều kiện sinh thái khác nhau.
Một nghiên cứu năm 2013 theo dõi những chuyển động mắt của chim mái đáp ứng với màn xòe đuôi chim trống cho thấy chúng nhìn theo hướng của chuỗi đốm phía trên chiếc lông chỉ khi ở khoảng cách xa và chúng chỉ nhìn vào những chiếc lông thấp hơn khi con trống xòe đuôi gần chúng. Xòe đuôi và vỗ cánh thu hút sự chú ý của chim công mái.
Sinh sản
thumb|left|Tán tỉnh thumb|150px|Trứng chim, sưu tập tại [[Viện bảo tàng Wiesbaden]] thumb|180px|Công mái và công non
Chim công trống có tính đa thê, mùa sinh sản được trải ra nhưng dường như phụ thuộc vào những cơn mưa. Chim công thường động dục từ 2-3 tuổi. Một số con trống có thể tụ tập tại theo địa điểm mô hình Lek và chim trống thường có liên hệ chặt chẽ lẫn nhau. Công trống tại điểm xuất hiện Lek để duy trì vùng lãnh thổ nhỏ cạnh nhau, cho phép công mái tiến vào và không cố bảo vệ hậu cung. Công mái không xuất hiện tính ưu ái công trống cụ thể. Chim trống thể hiển sự tán tỉnh bằng cách xòe lông đuôi thành một cánh quạt hình cung. Đôi cánh nửa mở, rũ xuống và vỗ những sợi lông dài theo kỳ phát ra âm thanh rền nhẹ. Con trống đối mặt với con mái ban đầu, oai vệ, nhảy đựng lên xung quanh và đôi khi xoay vòng quanh múa đuôi. Chim trống cũng có thể làm lạnh thức ăn để mời một con mái theo kiểu tán tỉnh ăn uống. Chim trống thể hiển ngay cả trong trường hợp không có con mái. Khi một con trống đang xòe đuôi, công mái không cho thấy có bất cứ chú ý nào và thường tiếp tục kiếm ăn. Mùa cao điểm ở miền nam Ấn Độ là tháng 4 đến tháng 5, tháng 1 đến tháng 3 ở Sri Lanka và tháng 6 ở miền bắc Ấn Độ. Chiếc tổ là một chỗ đào bới nông trên mặt đất lót bằng lá cây, que củi và các mảnh vụn khác. Tổ chim đôi khi được đặt trên các tòa nhà và trước đó đã từng ghi nhận chim công sử dụng tổ bỏ hoang của kền kền Bengal. Ổ trứng gồm 4-8 quả màu trắng vàng được chim mái ủ. Trứng mất khoảng 28 ngày để nở. Chim non rời khỏi tổ và theo chim mẹ sau khi nở. Chim non tơ đôi khi có thể leo lên lưng chim mái và chim cái có thể mang chúng khi bay tới nhánh cây an toàn. Một trường hợp khác thường mà công trống ấp một ổ trứng cũng được báo cáo.
Khẩu phần
Chim công là loài ăn tạp. Công ăn hạt, côn trùng, hoa quả, động vật có vú và bò sát nhỏ. Chúng ăn một số loài rắn nhỏ nhưng giữ khoảng cách với những loài lớn. Trong khu rừng Gir của Gujarat, một tỷ lệ lớn thức ăn là quả mọng rụng thuộc loài táo  Ziziphus . Khu vực quanh đất trồng trọt, chim công kiếm ăn trên phạm vi rộng các loại cây trồng như lạc, cà chua, thóc lúa, ớt và thậm chí cả chuối. Quanh nơi ở con người, chúng ăn nhiều loại thức ăn thừa hay thậm chí cả phân người. Ở nông thôn, chúng là một phần đặc biệt với cây trồng và cây vườn.
Kẻ thù
Chim công trưởng thành thường có khả năng thoát khỏi kẻ thù mặt đất bằng cách bay lên cây. Động vật lớn như báo hoa mai, sói đỏ và hổ đôi khi phục kích chim ngẫu nhiên. Trong vài khu vực như rừng Gir, chim công là con mồi khá phổ biến cho động vật săn mồi đáng gờm như thế. Kiếm ăn theo bầy đàn đem đến vài sự an toàn ví dụ có nhiều cặp mắt phát hiện kẻ thù. Chim công cũng đôi khi bị săn bởi những loài chim săn mồi lớn như diều đầu nâu và dù dì Bengal. Chim non phần nào dễ bị ăn thịt hơn chim trưởng thành. Chim lớn sống gần nơi ở con người đôi khi cũng bị săn đuổi bởi chó nhà hoặc bởi con người trong vài khu vực (miền nam Tamil Nadu) dùng cho phương thuốc dân gian đòi hỏi phải sử dụng "dầu chim công".
Trong điều kiện nuôi nhốt, chim công có khả năng sống đến 23 năm nhưng ước tính rằng chim công chỉ sống được khoảng 15 năm trong tự nhiên.
Tình trạng bảo tồn
Công lam Ấn Độ phân bố rộng rãi trong hoang dã khu vực Nam Á và được bảo vệ cả trong văn hóa nhiều nơi lẫn luật pháp Ấn Độ. Ước tính quần thể bảo vệ có hơn 100.000. Săn thịt bất hợp pháp vẫn tiếp tục và được ghi nhận tại nhiều miền Ấn Độ. Chim công sống được dễ dàng trong điều kiện nuôi nhốt, giống như gà kiểng thả rông. Vườn thú, công viên, người nuôi chim cảnh và nuôi thương mại trên toàn thế giới duy trì quần thể sinh sản mà không cần phải tăng cường bắt giữ chim hoang dã.
Tại nhiều nơi ở Ấn Độ, loài chim này có thể là mối phiền toái đối với nông nghiệp do chúng phá hoại hoa màu. Tác hại của chim với cây trồng, tuy nhiên, dường như được bù đắp bằng vai trò có lợi mà chim công đóng góp bằng cách tiêu thụ số lượng phi thường các loài gây hại như châu chấu. Chúng cũng có thể là vấn đề tại vườn tược và nhà ở, nơi chim làm thiệt hại thực vật, tấn công theo phản xạ phá vỡ kính và gương, nơi chim đậu làm trầy xước xe hơi hoặc để lại phân. Nhiều thành phố, nơi chim công đã được du nhập và di cư hoang dã có những chương trình quản lý chim công. Gồm giáo dục công dân về cách phòng tránh loài chim gây thiệt hại trong khi vẫn điều trị nhân đạo cho chim.
Trong văn hóa
Nổi bật trong nhiều nền văn hóa, chim công lam được dùng trong rất nhiều biểu tượng, bao gồm cả khi được chọn là quốc điểu của Ấn Độ năm 1963. Chim công trống, được gọi là mayura theo tiếng Sanskrit, từ lâu được hưởng một vị trí huyền thoại ở Ấn Độ và thường được mô tả trong nghệ thuật đền đài, thần thoại, thơ văn, dân ca và truyền thống. 1 nguyên từ trong tiếng Sankrit của mayura có nguồn gốc là mi chỉ đến việc giết và mang ý nghĩa là "sát thủ của rắn". Nhiều vị thần Hindu giáo liên đới với các loài chim, Krishna thường được mô tả với một chiếc lông trên dải băng quấn đầu của thần, trong khi tín đồ thờ phụng thần Shiva liên đới chim giống như chiến mã của Chúa tể chiến tranh, Kartikeya (cũng được gọi là Skanda hoặc Murugan). Một câu chuyện trong Uttara Ramayana mô tả lãnh đạo Deva, Indra, đã không thể đánh bại Ravana, được che chở dưới cánh chim công, sau đó may mắn có "nghìn mắt" và không còn sợ hãi con rắn. Câu chuyện khác về Indra, sau khi bị nguyền rủa với một ngàn vết loét đã biến thành một con công trống có một nghìn mắt. Trong triết học Phật giáo, chim công tượng trưng cho sự khôn ngoan. Lông chim công được dùng trong nhiều nghi lễ và trang trí. Họa tiết công trống phổ biến trên kiến trúc đền thờ ở Ấn Độ, tiền đồng cổ, hàng dệt may và tiếp tục được sử dụng trong nhiều mặt hàng hiện đại thuộc nghệ thuật và tiện ích. Trong thần thoại Hy Lạp, nguồn gốc bộ lông chim công được giải thích trong câu chuyện của Hera và Argus. Nhân vật chính trong tôn giáo Kurd của người Yazidi, Melek Taus, thường được vẽ giống một con công trống. Họa tiết chim công áp dụng rộng rãi đến ngày nay ví dụ trên logo đài NBC Hoa Kỳ, mạng lưới truyền hình PTV của Pakistan hay hãng hàng không SriLankan Airlines.
Những con chim này thường được nuôi trong bầy thú, giống như đồ trang trí trong các khu vườn lớn hoặc điền trang. Thời Trung cổ, các hiệp sĩ tại châu Âu thực hiện một "Lời thề công trống" và trang trí mũ chiến binh của họ bằng lông chim công. Lông chim được chôn cùng chiến binh Viking và thịt chim được cho có khả năng chữa được nọc độc rắn cùng nhiều chứng bệnh khác. Những giai thoại Ayurveda chép thành văn, chim công trấn giữ một khu vực tự do của loài rắn. Năm 1526, vấn đề pháp lý tranh cãi chim công là loài chim hoang dã hay chim nhà khá quan trọng khiến cho Đức hồng y Wolsey phải triệu tập tất cả giám mục người Anh nhằm lấy ý kiến của họ, đó là loài chim nhà.
Tục lệ người Anh-Ấn trong những năm 1850, động từ "peacock" mang ý nghĩa viếng thăm quý bà và quý ông trong buổi sáng. Trong những năm 1890, thuật ngữ "peacocking" ở Úc nghĩa là thực hiện việc mua những mảnh đất tốt nhất ("tuyển chọn đôi mắt") khiến cho vùng đất ngoại vi kém giá trị. Từ ngữ tiếng Anh, "peacock" được dùng để mô tả một người đàn ông rất tự hào hoặc chăm chút rất nhiều sự chú ý đến trang phục của ông ta.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Chim Bhutan Thể loại:Chim Sri Lanka Thể loại:Chim Pakistan Thể loại:Chim Nepal Thể loại:Chim châu Á Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758 Thể loại:Chim Ấn Độ Thể loại:Động vật Nam Á Thể loại:Chim Nam Á Thể loại:Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Đảng Ái quốc Thái
Đảng Ái quốc Thái (พรรคไทยรักษาชาติ, ; ) là một chính đảng Thái Lan.
Lịch sử
Đảng này qua nhiều lần đổi danh xưng, mãi tới năm 2018 thì đại hội đảng quyết định lấy tên vĩnh viễn là Đảng Ái Quốc. Tuy nhiên, theo giới quan sát, đảng này có vai trò "lực lượng dự bị" của Đảng Vì nước Thái như thừa nhận của các cựu nghị sĩ và bộ trưởng trực thuộc Vì Nước Thái trong cuộc tuyển cử 2019.
Ngày 8 tháng 2 năm 2019, phát ngôn viên Ái Quốc Thái phát đi tuyên bố đề cử công chúa Ubolratana tham gia tranh cử thủ tướng với tư cách đảng viên giành được phiếu ủng hộ nội bộ cao nhất.
Tham khảo
Thể loại:Khởi đầu năm 2009 Thể loại:Đảng phái chính trị Thái Lan Thể loại:Thái Lan năm 2009
Quý Lan
Quý Lan còn được gọi là An Bình Công chúa hay Nái Sơn Công chúa, là một nữ tướng thời Hai Bà Trưng trong lịch sử Việt Nam.
Thân thế
Theo thần tích, Quý Lan quê gốc ở Long Động, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương. Cha bà là Hồ Nguyên Trừng - một hào trưởng có thế lực, giàu có và trung hậu trong vùng và mẹ là Trần Thị Ý. Vì không chịu được cảnh áp bức của giặc Hán, Hồ Nguyên Trừng dẫn vợ lánh lên ở ẩn tại trang Tinh Luyện (nay thuộc xã Liễn Sơn, huyện Lập Thạch, Vĩnh Phúc). Quý Lan được sinh ra và lớn lên cùng gia đình ở trang Tinh Luyện, đến tuổi trưởng thành văn thao võ lược, nhan sắc đằm thắm, mọi người trong vùng đều kính phục.
Theo Hai Bà Trưng khởi nghĩa
Năm 40, Hai Bà Trưng kêu gọi những trang anh hùng hào kiệt để đứng lên đấu tranh chống lại nhà Đông Hán. Nàng bái biệt cha mẹ, hồ hởi vượt đường xa dặm dài tìm đến Mê Linh. Tại đây, Quý Lan được Hai Bà Trưng tiếp đãi rất ân cần và sau đó kết nghĩa làm chị em, lại được cử đi tập hợp các quan lang, phụ đạo cùng theo về với nghĩa quân. Tương truyền, Quý Lan đã mời gọi được bốn bậc hào kiệt và đã tuyển mộ được 500 nghĩa dũng. Quý Lan được phong làm Nội thị tướng quân, ngày đêm chiêu mộ, huấn luyện cấm quân và cận kề Trưng chủ để bảo vệ.
Sau khi đánh đuổi quân Hán, Trưng Trắc lên ngôi vua. Quý Lan được phong làm An Bình Công chúa. Trưng Vương còn đứng ra tác hợp cho nàng với tướng quân họ Đinh quê trang Đào Khê bên sông Đà, nhà nối đời làm quan lang phụ đạo nên vợ nên chồng. Tình chị em kết nghĩa giữa An Bình Công chúa với Trưng Vương vì thế mà càng trở nên sâu sắc.
Kháng chiến chống Mã Viện
Lần này thế giặc mạnh gấp nhiều lần, biết tình thế không thể chống cự nổi, nhưng quân dân với các tướng quân và Trưng Vương quyết tâm chống giặc. An Bình Công chúa đã sát cánh chiến đấu bên cạnh Trưng Vương ở Lãng Bạc. Cuối cùng, vì thế giặc quá mạnh, Hai Bà Trưng rút quân về Cấm Khê. Trên đường rút, quân của Trưng Vương chỉ còn một mình công chúa An Bình đi theo cùng với Trưng Nhị. Sau khi Trưng Vương hy sinh, An Bình Công chúa chỉ còn 20 đệ tử đi theo, cùng đắp mộ cho Trưng Vương ở núi Hy Sơn (tức núi Nghĩa Lĩnh, nơi có đền thờ các vua Hùng). Quân địch tiến tới giao chiến, nàng cùng các nữ binh vượt sông Lô rút về Thản Sơn tiếp tục chiến đấu cho đến khi sức cùng lực kiệt phải rút kiếm tuẫn tiết chết theo gương của Trưng Vương, người chị gái kết nghĩa của nàng.
Ngày hôm sau, nhân dân làng Thản Sơn tìm đến thì mối đã đắp thành ngôi mộ lớn. Nơi ấy nay vẫn còn, gọi là "Lăng Đức bà An Bình". Nhớ công ơn đánh giặc giữ nước của Quý Lan, nhân dân các làng huyện Lập Thạch lập miếu đền thờ cúng.
Được tôn thờ
Quý Lan hiện được thờ phụng hương khói với lòng tưởng nhớ anh hùng ở xã Liễn Sơn, huyện Lập Thạch, Vĩnh Phúc. Nàng được thờ ở các miếu Khuôn, Đáp, Cầu và đình Thản Sơn. Ở làng Tĩnh Luyện, nơi nàng sinh ra và lớn lên cũng thờ nàng (dân làng Tĩnh Luyện gọi Quý Lan là Từ Hiên Công chúa). Theo người dân địa phương thì nơi Quý Lan tắm trước khi lên núi là con suối Mả Mèo. Ngọn núi mà Quý Lan tự vẫn sau được đặt tên là núi Nái cũng được gọi là núi Mồ. Quý Lan cũng còn được nhân dân địa phương gọi là Nái Sơn Công chúa. Bài vị thờ nàng ở Thản Sơn ghi hàng chữ được gia phong là "Nguyễn Triều Thái tổ Hoàng phi An Bình Công chúa". Theo thần tích, Quý Lan sinh ngày mồng mười tháng hai âm lịch và mất ngày mười bốn tháng bảy âm lịch.
Chú thích
Thể loại:Người Vĩnh Phúc Thể loại:Nữ tướng của Hai Bà Trưng Thể loại:Lịch sử Việt Nam thời Hai Bà Trưng
Geumcheon-gu
Đường sắt
Korail Seoul Metro
Liên kết
Thể loại:Quận của Seoul Thể loại:Quận Geumcheon
Tam quốc diễn nghĩa (định hướng)
Tam quốc diễn nghĩa là tên một tiểu thuyết lịch sử của La Quán Trung. Tiểu thuyết này sau đó đã được chuyển thể thành:
Cúp AFC 2005
AFC Cup 2005 là phiên bản thứ hai của AFC Cup, được tổ chức cho các câu lạc bộ đến từ các hiệp hội thành viên của Liên đoàn bóng đá châu Á.
Các đội tham dự
9 hiệp hội của các quốc gia 'đang phát triển' của Liên đoàn bóng đá châu Á đã được mời đề cử một hoặc hai câu lạc bộ tham gia giải đấu năm 2005.
Trung & Tây Á
Đông Á
Vòng bảng
Chú thích:
Tham khảo
AFC 2005
Mã Khả
Mã Khả (Trung văn giản thể: 马可; Trung văn phồn thể: 馬可; Bính âm: Ma Ke), sinh ngày 9 tháng 2 năm 1990, là một diễn viên nổi tiếng người Trung Quốc. Anh tốt nghiệp khóa 08 hệ chính quy khoa biểu diễn tại "Học viện Hí Kịch Trung ương". Năm 2001 với thân phận ngôi sao nhỏ tuổi đã tham gia diễn xuất bộ phim lịch sử "Tôn Trung Sơn"(孙中山). Cũng là bộ tác phẩm đầu tiên của anh ấy. Năm 2003, anh biểu diễn tác phẩm võ hiệp cùng tên "Kim Kiếm Điêu Linh"(金剑雕翎) của Ngọa Long Sinh. Năm 2006, diễn viên chính phim "Người Đàn Bà Không Khóc"(女人不哭) xoay quanh về tình yêu. Năm 2007, tham gia biểu diễn bộ phim "Nhật Ký Nam Sinh"(男生日记), được cải biên từ tiểu thuyết cùng tên của Dương Hồng Anh. Năm 2011, diễn xuất võ hiệp phục cổ cùng tả thực "Tung Tích Giặc Oa"(倭寇的踪迹). Năm 2012, diễn xuất bộ phim điện ảnh "Mộng Trung Quốc Đông Phương"(东方中国梦). Năm 2014, anh hợp tác cùng Hoắc Kiến Hoa, Triệu Lệ Dĩnh diễn xuất bộ phim cổ trang võ hiệp "Hoa Thiên Cốt"(花千骨), và cũng chính bộ phim này đã đưa tên tuổi của anh đến gần hơn với công chúng.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1990 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Người họ Mã Thể loại:Người Hà Nam (Trung Quốc) Thể loại:Người Trung Quốc Thể loại:Diễn viên Trung Quốc Thể loại:Nam diễn viên Trung Quốc Thể loại:Nam diễn viên điện ảnh Trung Quốc Thể loại:Nam diễn viên truyền hình Trung Quốc Thể loại:Nghệ sĩ Trung Quốc sinh năm 1990 Thể loại:Cựu sinh viên Học viện Hý kịch Trung ương
Pseudopanurgus friesei
Tham khảo
Thể loại:Pseudopanurgus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1973
Hai Bà Trưng (định hướng)
Hai Bà Trưng là tôn danh của hai anh hùng dân tộc Việt Nam là Trưng Trắc và Trưng Nhị. Nhiều địa danh tại Việt Nam được đặt theo tôn danh này để tỏ lòng tôn kính hai bà như:
Dialeurodes delhiensis
Dialeurodes delhiensis là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.
Dialeurodes delhiensis được David & Sundararaj miêu tả khoa học đầu tiên năm 1992.
Tham khảo
Thể loại:Dialeurodes
Dicranum brunneum
Dicranum brunneum là một loài rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được Müll. Hal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1897.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dicranum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1897
Geranomyia cerberus
Geranomyia cerberus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Isochorista
Isochorista là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.
Geranomyia cerberus
Tham khảo
Thể loại:Geranomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Isochorista
Tham khảo
Thể loại:Archipini
Anyphaena tancitaro
Anyphaena tancitaro là một loài nhện trong họ Anyphaenidae.
Loài này thuộc chi Anyphaena. Anyphaena tancitaro được miêu tả năm 1975 bởi Norman I. Platnick & Lau.
Tham khảo
Thể loại:Anyphaena
Pteris fauriei
Pteris fauriei là một loài thực vật có mạch trong họ Pteridaceae. Loài này được Hieron. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1914.
Liên kết ngoài
F Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1914
Delosperma subincanum
Delosperma subincanum là một loài thực vật có hoa trong họ Phiên hạnh. Loài này được (Haw.) Schwantes mô tả khoa học đầu tiên năm 1927.
Liên kết ngoài
Thể loại:Delosperma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1927
Callopistria albolineola
Callopistria albolineola là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Callopistria
Loxodera caespitosa
Loxodera caespitosa là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (C.E.Hubb.) B.K.Simon mô tả khoa học đầu tiên năm 1971.
Liên kết ngoài
Thể loại:Loxodera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1971
Liatris spheroidea
Liatris spheroidea là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Michx. mô tả khoa học đầu tiên năm 1803.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Kỳ lân Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1803
Acourtia fruticosa
Acourtia fruticosa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (La Llave & Lex.) B.L.Turner mô tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Probreviceps uluguruensis
Probreviceps uluguruensis là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Tanzania. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Tham khảo
Uluguruensis
Philgamia hibbertioides
Philgamia hibbertioides là một loài thực vật có hoa trong họ Malpighiaceae. Loài này được Baill. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1894.
Liên kết ngoài
Thể loại:Philgamia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1894
Frýdlant
Tham khảo
Thể loại:Huyện Liberec Thể loại:Thị trấn của Cộng hòa Séc Thể loại:Lâu đài Cộng hòa Séc Thể loại:Thành phố của Cộng hòa Séc
Pseudopanurgus fuliginosus
Pseudopanurgus fuliginosus là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1973.
Tham khảo
Thể loại:Pseudopanurgus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1973
Geranomyia cernua
Geranomyia cernua là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Geranomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Dialeurolobus rhamni
Dialeurolobus rhamni là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.
Dialeurolobus rhamni được Bink-Moenen năm Bink-Moenen & Gerling miêu tả khoa học đầu tiên năm 1992.
Tham khảo
Thể loại:Dialeurolobus
Dryopteris submontana
Dryopteris submontana là một loài thực vật có mạch trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Fraser-Jenk. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dryopteris
Phek (huyện)
Huyện Phek là một huyện thuộc bang Nagaland, Ấn Độ. Thủ phủ huyện Phek đóng ở Phek. Huyện Phek có diện tích 2026 ki lô mét vuông. Đến thời điểm năm 2001, huyện Phek có dân số 148246 người.
Tham khảo
Thể loại:Nagaland Thể loại:Huyện của Ấn Độ
Gà gô Kavkaz
Gà gô Kavkaz (Lyrurus mlokosiewiczi) là một loài chim trong họ Phasianidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tetrao Thể loại:Chim Azerbaijan Thể loại:Chim Tây Á Thể loại:Chim châu Âu
Dicranum bruntonii
Dicranum bruntonii là một loài rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1812.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dicranum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1812
Aerosvit Airlines
CJSC "Aircompany "Aerosvit" (ЗАТ «авіакомпанія «Аеросвіт», có nghĩa là "thế giới bầu trời"), hoạt động với tên Aerosvit-Ukrainian Airlines (АероСвіт-Українські авіалінії - AeroSvit-Ukrayinski avialinii) là một hãng hàng không có trụ sở ở sân bay quốc tế Boryspil ở Boryspil, tỉnh Kiev, Ukraina. Đây là một trong hai hãng hàng không quốc gia Ukraina, cung cấp dịch vụ bay theo lịch trình trong nước đến 11 thành phố và các tuyến bay quốc tế trực tiếp hoặc bằng cách liên danh với 20 điểm đến ở châu Âu. Nó cũng có các tuyến bay đường dài quốc tế đến Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan, Canada và Hoa Kỳ cũng như dịch vụ bay thuê chuyến. Căn cứ chính của hãng là sân bay Boryspil, Kiev. Hãng là nhà tài trợ chính thức của đội Olympic Ukraina cho Thế vận hội mùa hè Bắc Kinh 2008.
Lịch sử
Hãng hàng không này được lập ngày 25 tháng 3 năm 1994, bắt đầu hoạt động tháng 4 năm 1994 với các tuyến bay từ Kyiv đến Tel Aviv, Odessa, Thessaloniki, Athena và Larnaca hợp tác với Air Ukraine. Tháng 10 năm 1994, hãng bắt đầu thuê khô máy bay Boeing 737-200 khi mạng lưới mở rộng đến Moskva. Nó là hãng hàng không vận chuyển hành khác châu Âu đầu tiên sử dụng sân bay quốc tế Suvarnabhumi ở Bangkok.
Aerosvit Airlines thuộc sở hữu của Quỹ tài sản nhà nước Ukraina (22%), Aerotur-Agency cho giao thông hàng không và du lịch (40%) và Gilward Investments (Hà Lan) (38%). Hãng sử dụng 1447 nhân công (thời điểm tháng 3 năm 2007).
Đội tàu bay
nhỏ|phải|Một chiếc [[Boeing 737-400 của Aerosvit tại sân bay quốc tế Boryspil International, Kiev, Ukrainea.]]