cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lịch sử Ấn Độ (1947–nay)
Thời kỳ liên minh
Nhận được sự ủng hộ tăng vọt sau khi giành chiến thắng quyết định trong cuộc xung đột Kargil, Liên minh Dân chủ Quốc gia - một liên minh mới do BJP lãnh đạo - đã giành được đa số quá bán để thành lập chính phủ với Thủ tướng là Vajpayee, vào tháng 10 năm 1999. Trước khi bước sang thiên niên kỷ mới, Ấn Độ phải hứng chịu sự tàn phá của một cơn bão đổ bộ vào Orissa, khiến ít nhất 10.000 người thiệt mạng.
Đảng Bharatiya Janata cầm quyền
Thủ tướng Vajpayee đã gặp Tổng thống Pakistan Pervez Musharraf tại hội nghị thượng đỉnh đầu tiên giữa Pakistan và Ấn Độ sau hơn hai năm, vào giữa năm 2001. Nhưng cuộc gặp đã thất bại mà không có đột phá và thậm chí không có tuyên bố chung vì sự khác biệt về khu vực Kashmir.
Chính phủ của Liên minh Dân chủ Quốc gia bị suy giảm tín nhiệm bởi các vụ bê bối chính trị (chẳng hạn như việc Bộ trưởng Quốc phòng George Fernandes bị cáo buộc nhận hối lộ) cũng như các báo cáo về thất bại tình báo dẫn đến những cuộc xâm nhập Kargil không bị phát hiện và thất bại rõ ràng trong cuộc hội đàm giữa Vajpayee với Tổng thống Pakistan. Sau vụ khủng bố 11 tháng 9, Hoa Kỳ đã dỡ bỏ các lệnh cấm vận áp dụng với Ấn Độ và Pakistan từ năm 1998. Động thái này được xem là món quà đáp lại sự hỗ trợ của hai nước cho cuộc chiến chống khủng bố. Căng thẳng có nguy cơ dẫn đến chiến tranh giữa Ấn Độ và Pakistan một lần nữa lại bùng lên khi Ấn Độ nã pháo hạng nặng vào các chốt quân sự của Pakistan dọc theo đường kiểm soát Ấn Độ - Pakistan, kéo theo vụ tấn công Quốc hội Ấn Độ năm 2001 và tình trạng báo động quân sự giữa hai nước từ 2001 - 2002.
Năm 2002, 59 người theo đạo Hindu trên đường trở về sau chuyến hành hương từ Ayodhya đã thiệt mạng trong một vụ cháy xe lửa ở Godhra, Gujarat. Điều này đã châm ngòi bạo lực ở Gujarat năm 2002, dẫn đến cái chết của 790 người Hồi giáo và 254 người theo đạo Hindu và với 223 người được báo cáo là mất tích. trái|nhỏ|250x250px|Một phần cao tốc Tứ giác Vàng. Dự án này được khởi động năm 2001 bởi chính phủ của Liên minh Dân chủ Quốc gia do Thủ tướng [[Atal Bihari Vajpayee lãnh đạo.]] Trong năm 2003, Ấn Độ đã đạt được tiến bộ kinh tế nhanh chóng, chính trị ổn định và một sáng kiến ​​hòa bình mới với Pakistan đã giúp chính phủ Ấn Độ gia tăng sự ủng hộ. Ấn Độ và Pakistan đã đồng ý nối lại các đường bay trực tiếp và phê chuẩn các chuyến bay trên không phận của nhau, và một hội nghị mang tính đột phá đã được tổ chức giữa chính phủ Ấn Độ và những người ly khai ôn hòa ở Kashmir. Dự án Tứ giác Vàng nhằm kết nối các góc của Ấn Độ với mạng lưới đường cao tốc hiện đại được khởi động năm 2001 và hoàn thành năm 2013.
Đảng Quốc Đại trở lại
Tháng 1 năm 2004, Thủ tướng Vajpayee khuyến nghị giải tán sớm Lok Sabha và tổ chức tổng tuyển cử. Liên minh do Đảng Quốc Đại dẫn dắt đã giành chiến thắng bất ngờ trong cuộc bầu cử tổ chức vào tháng 5 năm 2004. Manmohan Singh trở thành Thủ tướng sau khi Chủ tịch Đảng Quốc Đại Sonia Gandhi, vợ góa của cựu Thủ tướng Rajiv Gandhi, từ chối giữ chức vụ này, nhằm tránh một cuộc tranh cãi về việc bà sinh ra ở nước ngoài liệu có bị coi là thiếu tiêu chuẩn để trở thành Thủ tướng. Đảng Quốc Đại thành lập một liên minh gọi là Liên minh Tiến bộ Thống nhất với các đảng xã hội chủ nghĩa và các đảng địa phương, đồng thời nhận được sự ủng hộ bên ngoài từ đảng Cộng sản Ấn Độ. Manmohan Singh trở thành người theo đạo Sikh đầu tiên nắm vị trí quyền lực nhất Ấn Độ. Singh tiếp tục tiến trình tự do hóa kinh tế, mặc dù đôi lúc những người theo chủ nghĩa xã hội và cộng sản Ấn Độ đã ngăn cản quá trình tư nhân hóa.
Đến cuối năm 2004, Ấn Độ bắt đầu rút một số binh lính khỏi Kashmir. Vào giữa năm sau, tuyến xe buýt Srinagar – Muzaffarabad được khánh thành, đánh dấu lần đầu tiên trong 60 năm có hoạt động vận tải giữa vùng Kashmir do Ấn Độ quản lý và vùng do Pakistan quản lý. Tuy nhiên, vào tháng 5 năm 2006, các tay súng Hồi giáo cực đoan bị tình nghi đã giết hại 35 người theo đạo Hindu trong các cuộc tấn công tồi tệ nhất ở Kashmir do Ấn Độ quản lý trong vài tháng.
Trận Động đất và sóng thần Ấn Độ Dương 2004 đã tàn phá biển đảo và duyên hải Ấn Độ, giết chết khoảng 18.000 người và khiến 650.000 người phải di dời. Sóng thần gây ra bởi một trận động đất dưới biết cực mạnh ngoài khơi Indonesia. Một năm sau, các thảm họa tự nhiên như trận lũ lụt Maharashtra 2005 (giết chết hơn 1.000 người) và động đất Kashmir 2005 (giết chết 79.000 người) tiếp tục đổ xuống tiểu lục địa. Tháng Hai 2006, chính phủ Liên minh Cấp tiến Thống nhất đã giới thiệu chương trình việc làm ở nông thông lớn nhất từ trước đến nay ở Ấn Độ, đặt mục tiêu xóa nghèo cho khoảng 60 triệu gia đình. nhỏ|250x250px|[[Tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush và Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh bắt tay nhau ở New Delhi ngày 2/3/2006 nhân cuộc họp về Thỏa thuận Hạt nhân Dân sự Mỹ-Ấn.]] Hoa Kỳ và Ấn Độ đã ký Thỏa thuận Hạt nhân Dân sự Mỹ-Ấn trong chuyến thăm của Tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush vào tháng 3 năm 2006. Theo thỏa thuận này, Hoa Kỳ cho phép Ấn Độ tiếp cận công nghệ hạt nhân dân sự trong khi Ấn Độ đồng ý xem xét kỹ lưỡng hơn chuơng trình hạt nhân của mình. Sau đó, Hoa Kỳ đã thông qua một đạo luật gây tranh cãi cho phép Ấn Độ mua các lò phản ứng hạt nhân và nhiên liệu của Hoa Kỳ lần đầu tiên sau 30 năm. Tháng 7 năm 2008, Liên minh Cấp tiến Thống nhất đã vượt qua một cuộc bỏ phiếu tín nhiệm sau khi các đảng cánh tả rút lại sự ủng hộ đối với thỏa thuận hạt nhân. Sau cuộc bỏ phiếu, một số đảng cánh tả và đảng địa phương đã thành lập một liên minh mới đối lập với chính phủ, cho rằng chính phủ đã tham nhũng. Trong vòng 3 tháng, sau khi Quốc hội Hoa Kỳ phê duyệt, George W. Bush đã ký thành luật một thỏa thuận hạt nhân với Ấn Độ, chấm dứt lệnh cấm thương mại hạt nhân kéo dài 3 thập kỷ của Mỹ với Delhi.
Năm 2007, Ấn Độ có nữ Tổng thống đầu tiên là bà Pratibha Patil. Có quan hệ lâu dài với gia tộc Nehru-Gandhi, Pratibha Patil từng là thống đốc bang Rajasthan trước khi trở thành ứng cử viên tổng thống được Sonia Gandhi ưu ái. Tháng 2 năm đó đã diễn ra vụ đánh bom tàu tốc hành Samjhauta, giết chết hàng chục công dân Pakistan ở Panipat, Haryana, Ấn Độ. Tính đến năm 2011, không ai bị buộc tội, mặc dù nó có liên quan đến Abhinav Bharat, một nhóm chính thống Ấn Độ giáo hoạt động ngầm do một cựu sĩ quan quân đội Ấn Độ đứng đầu.
Vào tháng 7 năm 2009, Tòa án Cấp cao Delhi đã bãi bỏ việc hình sự hóa quan hệ tình dục đồng tính tự nguyện, giải thích lại Mục 377 của Bộ luật Hình sự Ấn Độ thời Ấn Độ của Anh là vi hiến (Mục 377 đã hình sự hóa quan hệ tình dục tự nguyện giữa hai người đồng tính vì điều đó được coi là không tự nhiên).
Trong cuộc tổng tuyển cử ở Ấn Độ năm 2009, Liên minh Tiến bộ Thống nhất đã giành được chiến thắng thuyết phục và vang dội với 262 ghế, trong đó riêng Đảng Quốc Đại giành được 206 ghế. Tuy nhiên, chính phủ do Đảng Quốc Đại đứng đầu phải đối mặt với nhiều cáo buộc tham nhũng. Lạm phát tăng lên mức cao nhất mọi thời đại và giá cả hàng hóa lương thực ngày càng tăng đã gây ra sự lo lắng trên diện rộng. phải|nhỏ|250x250px|Tu viện Tawang ở [[Arunachal Pradesh là tu viện Phật giáo lớn nhất Ấn Độ và lớn thứ 2 thế giới, chỉ sau Cung điện Potala ở Lhasa, Tây Tạng. Đây là một trong số ít các tu viện của Phật giáo Tây Tạng không bị thiệt hại gì sau Cách mạng Văn hóa của Mao.]] Vào ngày 8 tháng 11 năm 2009, bất chấp sự phản đối mạnh mẽ của Trung Quốc - nước tuyên bố toàn bộ Arunachal Pradesh là của riêng mình, Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ 14 đã đến thăm Tu viện Tawang ở Arunachal Pradesh, đây là một sự kiện phi thường đối với người dân trong vùng, và vị trụ trì tu viện đã chào đón trọng thể Đức Lạt Ma.
Ấn Độ trong thế kỷ 21 đang đối mặt với phiến quân Naxalite theo chủ nghĩa Mao - "thách thức an ninh nội địa lớn nhất" của Ấn Độ theo lời Thủ tướng Manmohan Singh, và những căng thẳng khủng bố khác (chẳng hạn như các chiến dịch khủng bố Hồi giáo trong và ngoài Jammu và Kashmir và và các phong trào ly khai ở Đông Bắc Ấn Độ). Chủ nghĩa khủng bố đã gia tăng ở Ấn Độ với các vụ đánh bom ở các thành phố hàng đầu như Mumbai, New Delhi, Jaipur, Bangalore và Hyderabad. Trong thiên niên kỷ mới, Ấn Độ đã cải thiện quan hệ với nhiều quốc gia và liên minh nước ngoài bao gồm Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, Israel và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Nền kinh tế Ấn Độ phát triển với tốc độ rất nhanh. Ấn Độ hiện được coi là một siêu cường tiềm năng.
Đảng Quốc Đại tiếp tục lãnh đạo
trái|nhỏ|250x250px|Lễ khai mạc [[Đại hội Thể thao Khối Thịnh vượng chung|Đại hội Thể thao Khối Thịnh vượng chung 2010 ở sân vận động Jawaharlal Nehru là một trong những sự kiện thể thao quốc tế lớn nhất từng được tổ chức ở Delhi và Ấn Độ.]] Những lo ngại và tranh cãi liên quan đến Đại hội Thể thao Khối Thịnh vượng chung 2010 đã khiến Ấn Độ rung động, làm dấy lên những câu hỏi về uy tín của chính phủ, sau vụ tham nhũng mạng 2G và vụ lừa đảo của Hiệp hội Nhà ở Adarsh.
Bất chấp những điều trên, Ấn Độ cho thấy nhiều hứa hẹn với tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội cao hơn. Vào tháng 1 năm 2011, Ấn Độ đảm nhận một ghế không thường trực trong Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2011-2012. Năm 2004, Ấn Độ đã nộp đơn xin một ghế thường trực trong Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, cùng với Brazil, Đức và Nhật Bản. Vào tháng 3, Ấn Độ đã vượt qua Trung Quốc để trở thành nhà nhập khẩu vũ khí lớn nhất thế giới.
Phong trào Telangana đạt đến đỉnh điểm vào các năm 2011–2012, dẫn đến việc hình thành bang thứ 29 của Ấn Độ, Telangana, vào tháng 6 năm 2014.
Vụ hiếp dâm tập thể ở Delhi năm 2012 đã thổi bùng lên những cuộc biểu tình quy mô lớn, kết quả là việc sửa đổi luật liên quan đến tội hiếp dâm và các tội ác chống lại phụ nữ. Vào tháng 4 năm 2013, vụ bê bối tài chính của tập đoàn Saradha bị phát hiện, khi mô hình Ponzi do tập đoàn này dựng lên đã sụp đổ (Saradha là một consortium gồm hơn 200 công ty tư nhân ở miền Đông Ấn Độ, gây ra thiệt hại ước tính khoảng 200–300 tỷ rupee Ấn Độ (4– 6 tỷ USD) cho hơn 1,7 triệu người gửi tiền. Vào tháng 12 năm 2013, Tòa án Tối cao Ấn Độ đã lật lại phán quyết của Tòa án Cấp cao Delhi về Điều 377, một lần nữa hình sự hóa quan hệ tình dục đồng giới tự nguyện giữa những người trưởng thành ở nước này. phải|nhỏ|250x250px|Lũ lụt ở Ladakh năm 2010 đã làm hư hại 71 thị trấn và làng mạc, bao gồm thị trấn thủ phủ của khu vực là [[Leh, và thị trấn Thiksey gần đó, nơi có Tu viện Thikse. ]] Vào tháng 8 năm 2010, mưa lớn và lũ lụt ở vùng Ladakh, Bắc Ấn Độ đã cướp đi sinh mạng của khoảng 255 người, trong khi ảnh hưởng trực tiếp đến 9.000 người. Vào tháng 6 năm 2013, một trận mưa lớn kéo dài nhiều ngày ở Uttarakhand và các bang khác ở Bắc Ấn Độ đã gây ra lũ lụt và lở đất kinh hoàng, với hơn 5.700 người "được cho là đã chết". Vào tháng 9 năm 2014, lũ lụt ở bang Jammu và Kashmir, sau những trận mưa lớn do gió mùa, đã giết chết khoảng 277 người và gây thiệt hại lớn về tài sản. Trong khi ở các khu vực lân cận của Pakistan, đặc biệt là ở Punjab, 280 người thiệt mạng do trận lũ này.
Từ tháng 8 tới tháng 9 năm 2013, các cuộc đụng độ giữa người theo đạo Hindu và đạo Hồi ở Muzaffarnagar, Uttar Pradesh đã khiến ít nhất 62 người chết, 93 người bị thương và hơn 50.000 người phải di tản. trái|nhỏ|200x200px|Một bản vẽ của nghệ sĩ về tàu vũ trụ [[Mars Orbiter Mission.]] Vào tháng 11 năm 2013, Ấn Độ đã khởi động chương trình liên hành tinh đầu tiên của mình, Mars Orbiter Mission (thường được gọi là Mangalyaan) bay đến sao Hỏa và đã thành công, qua đó ISRO vào ngày 24 tháng 9 năm 2014, đã trở thành cơ quan vũ trụ thứ tư đến được sao Hỏa, sau Chương trình vũ trụ Liên Xô, NASA và Cơ quan Vũ trụ châu Âu. ISRO cũng trở thành cơ quan vũ trụ đầu tiên và Ấn Độ là quốc gia đầu tiên đến được sao Hỏa ngay trong lần phóng đầu tiên.
2014 – Chính phủ Đảng Bharatiya Janata (BJP) trở lại
Phong trào Hindutva ủng hộ chủ nghĩa dân tộc Ấn Độ giáo bắt nguồn từ những năm 1920 và vẫn là một lực lượng chính trị mạnh mẽ ở Ấn Độ. Đảng chính của tôn giáo này là Đảng Bharatiya Janata (BJP), kể từ khi thành lập vào năm 1980 đã giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử, và sau thất bại bầu cử năm 2004 vẫn là một trong những lực lượng hàng đầu chống lại chính phủ liên minh của Đảng Quốc Đại. Cuộc tổng tuyển cử toàn quốc lần thứ 16 được tổ chức vào đầu năm 2014 đã chứng kiến ​​một thắng lợi to lớn của BJP; nó đã giành được đa số tuyệt đối và thành lập một chính phủ dưới sự lãnh đạo của Narendra Modi, một nhà lãnh đạo BJP và là đương kim Thủ hiến bang Gujarat. Sự ủy thác sâu rộng và sự ủng hộ rộng rãi của cử tri dành cho chính phủ Modi đã giúp BJP giành chiến thắng trong một số cuộc bầu cử Quốc hội cấp bang ở Ấn Độ. Chính phủ Modi đã thực hiện một số sáng kiến ​​và chiến dịch nhằm tăng cường sản xuất và phát triển cơ sở hạ tầng, đặc biệt là sáng kiến Make in India, Digital India và Swachh Bharat Abhiyan.
Chính phủ BJP đã giới thiệu Đạo luật Công dân, sửa đổi năm 2019, thổi bùng lên các cuộc biểu tình trên diện rộng. phải|nhỏ|255x255px|Bức tranh khảm đá ở vị trí chính xác nơi Rajiv Gandhi bị ám sát ở [[Sriperumbudur.]]
Thập niên 2020
thumb|Xếp hàng chờ tiêm [[vaccine COVID-19 ở Nagpur ngày 1 tháng 5 năm 2021]]
Tháng Hai năm 2020, bạo loạn nổ ra ở Delhi. Một trong những nguyên nhân chính là để phản đối Đạo luật Công dân sửa đổi năm 2019. Công trình xây dựng đền Rama Janmabhoomi chính thức được tái khởi động ngày 5 tháng 8 năm 2020. Xu hướng bạo loạn tiếp diễn trong năm 2020, Đạo luật Nông nghiệp Ấn Độ 2020 đã khơi mào cho cuộc biểu tình của nông dân Ấn Độ vào tháng 8 năm 2020.
Đại dịch COVID-19
Đại dịch COVID-19 ở Ấn Độ bắt đầu vào ngày 30 tháng 1 năm 2020, khi có ca nhiễm đầu tiên được báo cáo ở Thrissur. Tháng 9 năm 2020, Bộ trưởng Y tế Ấn Độ Harsh Vardhan cho biết đất nước đã lên kế hoạch để phê duyệt và bắt đầu phân bổ vaccine trong quý I năm 2021. Tiêm chủng vaccine phòng COVID-19 bắt đầu ở Ấn Độ từ ngày 16 tháng 1 năm 2021. Tới cuối tháng 4/2021, làn sóng lây nhiễm thứ hai đã bùng phát trên khắp cả nước với hậu quả nghiêm trọng. Đợt lây nhiễm này khiến hệ thống y tế quá tải và chịu nhiều sức ép, trong đó phải kể đến tình trạng thiếu oxy y tế. Số ca bệnh mới bắt đầu giảm dần từ cuối tháng 5 và việc tiêm chủng được tăng tốc trở lại.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lịch sử Ấn Độ Thể loại:Lịch sử Cộng hòa Ấn Độ
Asplenium hermannii
Asplenium hermannii là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được Christi Fomin mô tả khoa học đầu tiên năm 1913. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Asplenium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1913 Thể loại:Unresolved names
Asplenium hermannii
Danaus dorippus
Danaus dorippus là một loài bướm thuộc chi Danaus, họ Bướm giáp.
Mô tả
Danaus dorippus có kích thước trung bình với sải cánh dài khoảng 60 - 80 mm. Cơ thể là màu đen với một vài đốm trắng. Các cánh sắc nâu và có một đường viền mỏng màu đen kèm theo một loạt các điểm bán nguyệt màu trắng. Cánh chân sau có điểm 3-4 màu đen xung quanh trung tâm.
Loài này được mô phỏng (bắt chước Batesian) bởi những con cái của Hypolimnas misippus, dạng inaria, có đầu cánh trước có đốm trắng.
Phân bố
Loài này có thể được tìm thấy ở Đông và Nam Phi (chủ yếu ở Kenya, Uganda, Erythrea, Oman, Tanzania) và không thường xuyên ở Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Danaus
Alisofu, Selim
Alisofu là một xã thuộc huyện Selim, tỉnh Kars, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 254 người.
Priopus frontalis
Priopus frontalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Laporte miêu tả khoa học năm 1840.
Tham khảo
Thể loại:Priopus
Wesmaelius altissimus
Tham khảo
A Thể loại:Động vật được mô tả năm 1967
Anh Văn Đế
Anh Văn Đế (chữ Hán: 英文帝) là thụy hiệu của một số vị quân chủ.
Xem thêm
Thể loại:Thụy hiệu
11444 Peshekhonov
11444 Peshekhonov (1978 QA2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 31 tháng 8 năm 1978 bởi N. S. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1978
Trophon nucelliformis
Trophon nucelliformis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.
Tham khảo
Thể loại:Trophon
Palaeomolis purpurascens
Palaeomolis purpurascens là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Palaeomolis
Hyllus jallae
Hyllus jallae là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Hyllus. Hyllus jallae được Pavesi miêu tả năm 1897.
Tham khảo
Thể loại:Hyllus
Gambrus bituminosus
Gambrus bituminosus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gambrus
Palaeomolis rosearia
Palaeomolis rosearia là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Palaeomolis
Diospyros revolutissima
Diospyros revolutissima là một loài thực vật có hoa trong họ Thị. Loài này được F.White mô tả khoa học đầu tiên năm 1992.
Haplocarpha schimperi
Haplocarpha schimperi là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Sch.Bip.) Beauverd mô tả khoa học đầu tiên năm 1915.
Diospyros revolutissima
Liên kết ngoài
R Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1992
Trichosteleum sublongisetum
Trichosteleum sublongisetum là một loài rêu trong họ Sematophyllaceae. Loài này được Tixier mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Haplocarpha schimperi
Liên kết ngoài
Thể loại:Haplocarpha Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1915
Trichosteleum sublongisetum
Liên kết ngoài
Thể loại:Trichosteleum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1979
Aconitum nipponicum
Aconitum nipponicum là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Nakai mô tả khoa học đầu tiên năm 1917.
Phreatia elongata
Phreatia elongata là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Schltr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Pavetta bequaertii
Pavetta bequaertii là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được De Wild. mô tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Liên kết ngoài
B Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1923
Danaus eresimus
Danaus eresimus là một loài bướm thuộc chi Danaus, họ Bướm giáp. Loài này sinh sống ở Bắc Mỹ và Nam Mỹ. Chúng bay chậm và dễ bị tiếp cận nhưng chúng sẽ bay một khoảng cách khi bị tiếp cận quá gần.
Tham khảo
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1777 Thể loại:Danaus
Wesmaelius asiaticus
Wesmaelius asiaticus là một loài côn trùng trong họ Hemerobiidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được C.-k. Yang miêu tả năm 1980.
Tham khảo
Thể loại:Wesmaelius
Asplenium hermannii-christii
Asplenium hermannii-christii là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được Fomin mô tả khoa học đầu tiên năm 1913. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Asplenium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1913 Thể loại:Unresolved names
Khâm Hiếu Đế
Khâm Hiếu Đế (chữ Hán: 欽孝帝) là thụy hiệu của một số vị quân chủ.
Xem thêm
Thể loại:Thụy hiệu
Ngô gia văn phái
Ngô gia văn phái (, thế kỷ XVIII - thế kỷ XIX) có 2 nghĩa:
Parepisparis rutila
Parepisparis rutila là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Parepisparis
Aşağıkotanlı, Selim
Aşağıkotanlı là một xã thuộc huyện Selim, tỉnh Kars, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 121 người.
11445 Fedotov
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1978
Trophon ohlini
Trophon ohlini là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.
Priopus fuscus
Priopus fuscus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1932.
Tham khảo
Thể loại:Priopus
Villagonzalo Pedernales
Villagonzalo Pedernales là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 1.043 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Burgos
Marcos Pirchio
Marcos Emiliano Pirchio (25 tháng 1 năm 1986) là một cầu thủ bóng đá người Argentina thi đấu cho Royal Pari tại Bolivian Primera División của Bolivia.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1986 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Argentina Thể loại:Cầu thủ bóng đá Argentina ở nước ngoài Thể loại:Tiền đạo bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Việt Nam Thể loại:Cầu thủ bóng đá Argentine Primera División Thể loại:Cầu thủ bóng đá Primera Nacional Thể loại:Cầu thủ bóng đá Ecuadorian Serie A Thể loại:Cầu thủ bóng đá Estudiantes de La Plata Thể loại:Cầu thủ bóng đá Olimpo Thể loại:Cầu thủ bóng đá S.D. Quito Thể loại:Cầu thủ bóng đá Unión de Santa Fe Thể loại:Cầu thủ bóng đá Everton de Viña del Mar Thể loại:Cầu thủ bóng đá Colorado Rapids Thể loại:Cầu thủ bóng đá C.S.D. Macará Thể loại:Cầu thủ bóng đá All Boys Thể loại:Cầu thủ bóng đá C.D. Jorge Wilstermann
Bebearia octogramma
Bebearia octogramma là một loài bướm thuộc họ Nymphalidae. Nó được tìm thấy ở phía đông Nigeria, Cameroon, Gabon, Cộng hòa Congo và phía tây Cộng hòa Dân chủ Congo. Loài này sinh sống ở rừng nguyên sinh ẩm ướt.
Tham khảo
<references group="" responsive="1"> Thể loại:Bướm Châu Phi
Acacia glutinosissima
Acacia glutinosissima là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Maiden & Blakeley miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
G
John Daniel Runkle
John Daniel Runkle (1822 - 1902) là một nhà giáo dục và nhà toán học Hoa Kỳ. Ông giữ chức quyền chủ tịch viện MIT từ năm 1868 đến năm 1870 và chức chủ tịch từ năm 1870 đến năm 1878.
Runkle sinh ra tại Root, New York. Ông tốt nghiệp năm 1851 từ Trường Khoa học Lawrence thuộc Đại học Harvard rồi làm giáo sư toán học tại Viện công nghệ Massachusetts từ năm 1865 cho đến khi nghỉ hưu năm 1902. Chương trình đào tạo hằng năm ở viện được ông đóng góp rất lớn. Ông thành lập tờ báo Mathematical Monthly năm 1859 và được xuất bản cho tới năm 1861.
Các tác phẩm xuất bản:
Ở thị trấn Brookline, Massachusetts, Runkle là chủ tịch của Ủy ban giáo dục và bảo trợ việc giảng dạy toán học và kỹ thuật. Một tiểu học tọa lạc tại số 50 Druce Street được xây dưng và đặt theo tên ông vào năm 1897.
Tham khảo
Thể loại:Chủ tịch Viện công nghệ Massachusetts Thể loại:Viện sĩ người Mỹ Thể loại:Tác giả khoa học người Mỹ Thể loại:Người đến từ Montgomery County, New York Thể loại:Cựu học sinh Trường Khoa học Lawrence Thể loại:Sinh năm 1822 Thể loại:Mất năm 1902 Thể loại:Giáo sư Mỹ Thể loại:Giáo sư Viện Công nghệ Massachusetts
Hyllus janthinus
Hyllus janthinus là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Hyllus. Hyllus janthinus được Carl Ludwig Koch miêu tả năm 1846.
Tham khảo
Thể loại:Hyllus
Diospyros rheophytica
Diospyros rheophytica là một loài thực vật có hoa trong họ Thị. Loài này được Kosterm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Liên kết ngoài
R Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1977
Palaeomolis roseni
Palaeomolis roseni là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Palaeomolis
Trichosteleum subscabrisetulum
Trichosteleum subscabrisetulum là một loài rêu trong họ Sematophyllaceae. Loài này được (Müll. Hal.) A. Jaeger mô tả khoa học đầu tiên năm 1878.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trichosteleum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1878
Racosperma ampliceps
Racosperma ampliceps là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Maslin) Pedley mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Calci arsenat
Calci asenat là một hợp chất vô cơ có công thức hóa học được quy định là Ca3(AsO4)2. Hợp chất này tồn tại dưới dạng một chất rắn không màu, nó ban đầu được sử dụng làm thuốc trừ sâu và một chất diệt khuẩn. Nó rất hòa tan trong nước, có thể so sánh được với chì asenat, làm cho nó trở nên độc hại hơn. Khoáng chất của hợp chất này gồm có Rauenthalit Ca3(AsO4)2·10H2O và Phaunouxit Ca3(AsO4)2·11H2O, cũng là các dạng ngậm nước của calci asenat.
Độc tính và quy định
Calci asenat là chất có độc tính cao, có thể gây đến bệnh ung thư và các ảnh hưởng sức khoẻ toàn thân.
Cục Quản lý An toàn và Chăm sóc Sức khoẻ Nghề nghiệp đã đặt ra giới hạn cho phép tiếp xúc ở mức 0,01 mg/m³ với mức trung bình thời gian 8 giờ, trong khi Viện An toàn và Sức khoẻ Nghề nghiệp giới hạn giới hạn nhỏ hơn mức đó 5 lần, ở mức 0,002 mg/m³).
Hợp chất này được phân loại là chất có tính độc hại cao tại Hoa Kỳ theo quy định tại Mục 302 của Đạo luật Hoa Kỳ về Kế hoạch Khẩn cấp và Luật Phải biết Cộng đồng (42 USC 11002) và phải tuân theo các yêu cầu báo cáo nghiêm ngặt của các cơ sở sản xuất, hoặc sử dụng nó với số lượng đáng kể.
Verbena sedula
Verbena sedula là một loài thực vật có hoa trong họ Cỏ roi ngựa. Loài này được Moldenke miêu tả khoa học đầu tiên năm 1955.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Cỏ roi ngựa Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1955
Gambrus canadensis
Gambrus canadensis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gambrus
Allophylus rhodesicus
Allophylus rhodesicus là một loài thực vật có hoa trong họ Bồ hòn. Loài này được Exell mô tả khoa học đầu tiên năm 1964.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Ngoại mộc Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1964
Xuân Trường (định hướng)
Xuân Trường có thể là tên gọi của:
Allophylus rhodesicus
Liên kết ngoài
Allophylus rhodesicus
Wesmaelius balticus
Wesmaelius balticus là một loài côn trùng trong họ Hemerobiidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Tjeder miêu tả năm 1931.
Tham khảo
Thể loại:Wesmaelius
Priopus girardi
Tham khảo
Thể loại:Priopus
Asplenium heterodon
Asplenium heterodon là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được Blume mô tả khoa học đầu tiên năm 1828. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Asplenium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1828 Thể loại:Unresolved names
Asplenium heterodon
Villahoz
Villahoz là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị ở Burgos
Trichoplexia contradicta
Trichoplexia contradicta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Summer Wind
"Summer Wind" là bài hát năm 1965, ban đầu được phát hành ở Đức với tên "Der Sommerwind" và do Heinz Meier soạn nhạc và lời tiếng Đức của Hans Bradtke.
Bảng xếp hạng hàng tuần
Phiên bản của Wayne Newton
Phiên bản của Frank Sinatra
Liên kết ngoài
Thể loại:Bài hát năm 1965 Thể loại:Đĩa đơn quán quân Billboard Adult Contemporary Thể loại:Đĩa đơn của Capitol Records
Hyllus juanensis
Hyllus juanensis là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Hyllus. Hyllus juanensis được Embrik Strand miêu tả năm 1907.
Tham khảo
Thể loại:Hyllus
Diospyros rhodocalyx
Liên kết ngoài
R Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1871
Trophon parodizi
Trophon parodizi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.
Tham khảo
Thể loại:Trophon
11446 Betankur
11446 Betankur (1978 TO8) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 10 năm 1978 bởi L. V. Zhuravleva ở Đài vật lý thiên văn Crimean.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Được phát hiện bởi Lyudmila Zhuravlyova Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1978
Nikolai Ivanovich Noskov
Nikolai Ivanovich Noskov (Николай Иванович Носков) là một ca sĩ người Nga và là cựu thành viên của ban nhạc hard rock Gorky Park] (giai đoạn 1987–1990). Năm lần giành giải Máy hát vàng. Ông cũng từng là thành viên dàn nhạc Москва (Moscow) đầu những năm 1980, ban nhạc Гран-при (Grand Prix) năm 1988 trước khi gia nhập Gorky Park, và sau đó vào những năm 1990 là ban nhạc Николай (Nikolai). Bắt đầu từ năm 1998 Noskov khởi nghiệp hát solo và đã cho ra mắt sáu album solo. Năm 2015 ông là giám khảo của chương trình truyền hình thực tế Glavnaya Stsena mùa thứ hai.
Cymothoe hyarbita
Cymothoe hyarbita là một loài bướm thuộc họ Nymphalidae. Nó được tìm thấy ở Nigeria, Cameroon, Cộng hòa Congo và Cộng hòa Dân chủ Congo.
Nguyễn Tế Công
300px|nhỏ|phải|Tôn sư Nguyễn Tế Công Nguyễn Tế Công (1877 - 1959) hay Nguyễn Tề Công là một võ sư Vĩnh Xuân Quyền người Việt gốc Hoa và được xem là Sư tổ hệ phái Vĩnh Xuân quyền Việt Nam.
Nikolai Ivanovich Noskov
Cuộc sống cá nhân
Nikolai kết hôn với bạn gái Marina. Ông có một con gái tên Katerina (sinh 1991).
Cymothoe hyarbita
Ấu trùng ăn các loài thuộc chi A tràng và Caloncoba.
Nguyễn Tế Công
Ở Trung Quốc
Nguyễn Tế Công (là tên chính thức được gia đình ghi trên bia mộ. Trong sách báo, ông còn có các tên là Nguyễn Tế Vân tức Yuen Chai-Wan, Tế Mặt rỗ tức Dao Pei Chai, Nguyễn Lão Tứ, Lương Vũ Tế...) sinh năm 1877 tại Phật Sơn, Quảng Đông, Trung Hoa, là một võ sư môn phái Vĩnh Xuân. Khi còn nhỏ anh em ông Nguyễn Tế Công rất ham mê võ nghệ. Vì các võ sư Vĩnh Xuân lúc bấy giờ thu học phí rất cao, cha của họ, ông Nguyễn Long Minh (Yuen Chong-Minh), đã dành một khoản gia tài nhỏ để mời quyền sư nổi tiếng Hoắc Bảo Toàn và, sau này, đón Phùng Thiếu Thanh về nhà dạy Vĩnh Xuân cho hai con là ông cùng với người em Nguyễn Kỳ Sơn (Yuen Kay Shan), sau này ông còn học hỏi thêm Lương Bích. Ở Trung Quốc ông đã thu nhận học trò như Diêu Tài.
Cymothoe hyarbita
Tham khảo
Thể loại:Bướm Châu Phi Thể loại:Họ Bướm giáp
Nikolai Ivanovich Noskov
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1956 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nam ca sĩ Nga Thể loại:Nhạc sĩ nhạc synthpop Thể loại:Nghệ sĩ Ưu tú Nga Thể loại:Nam ca sĩ thế kỷ 20
Nguyễn Tế Công
Tại Việt Nam
300px|nhỏ|phải|Nguyễn Tế Công và các học trò khi còn ở Việt Nam. Trong bức ảnh này, người ngoài cùng bên trái là đại đệ tử Trần Văn Phùng (Độc Nhãn Long), người ngoài cùng bên phải là Trần Thúc Tiển Trước đó, dù đã sang Việt Nam để dạy võ cho một nhóm người Hoa, nhưng phải tới năm 1939, ông Nguyễn Tế Công mới sang định cư ở Việt Nam và trở thành sư tổ môn phái Vịnh Xuân Việt Nam, ông dấn thân vào mục tiêu cao cả là bảo vệ những người lao động cô thế và phát triển Vịnh Xuân ở phương Nam. Từ năm 1939 đến 1954, sư tổ ở Hà Nội, thu nhận học trò và truyền dạy môn võ này. Những người theo học bao gồm cả người Hoa (Như Cam Thúc Cường) và người Việt, trong đó có một số được coi là những người kế vị. Hiện vẫn còn lưu được bức ảnh của ông chụp cùng với một số học trò ở Hà Nội. Trong số người này, trên thực tế chỉ có hai người mở lớp dạy môn Vĩnh Xuân là Trần Thúc Tiển và Trần Văn Phùng. Sau này ở miền Bắc còn có thêm nhánh của Ngô Sĩ Quý, và Vũ Bá Quý.
Cuối năm 1954, ông Nguyễn Tế Công cùng gia đình và một số học trò di cư vào Nam Bộ, hành nghề đông y và dạy võ ở Đồng Khánh, Chợ Lớn. Trong Nam ông có thu nhận thêm một số học trò như Lục Viễn Khai, BS Nguyễn Bá Khả - Bộ trưởng Bộ Y tế chính quyền Việt Nam Cộng hòa, Đỗ Bá Vinh - giáo sư kiến trúc... Sau này cũng có người đã mở lớp dạy môn võ Vĩnh Xuân như Hồ Hải Long (tên thật là Nguyễn Duy Hải), Đỗ Bá Vinh, Lục Viễn Khai... Tại Sài Gòn, Sư tổ Nguyễn Tế Công cùng gia đình sống ở ngõ Đồng Khánh, Chợ Lớn. Ông có để lại bộ ảnh chụp ông đánh bài 108 với mộc nhân, được coi là bài quyền cao cấp trong hệ thống quyền thuật Vĩnh Xuân Việt Nam.
Chiều ngày 23 tháng 6 năm 1959 (tức 18/5 Kỷ Hợi) ông Nguyễn Tế Công qua đời sau 2 ngày lâm bệnh và được an táng tại nghĩa trang Quảng Đông, Chợ Lớn. Sau này, thi hài ông đã được chuyển về nghĩa trang người Quảng Đông ở Lái Thiêu, Bình Dương. Ông có 2 người con, 1 trai 1 gái, đều không học võ. Hiện nay, cả hai người con của ông đều đã qua đời.
Xem thêm
Thể loại:Võ sư Việt Nam Thể loại:Vịnh Xuân Quyền Thể loại:Vĩnh Xuân quyền Việt Nam Thể loại:Người Quảng Đông Thể loại:Sinh năm 1877 Thể loại:Mất năm 1959 Thể loại:Võ thuật Trung Hoa Thể loại:Người Việt gốc Hoa Thể loại:Người họ Nguyễn tại Việt Nam Thể loại:Người họ Nguyễn tại Trung Quốc
Hoàng Lê nhất thống chí
Hoàng Lê nhất thống chí (chữ Hán: 皇黎一統志), hay An Nam nhất thống chí (chữ Hán: 安南一統志), hay Lê quý ngoại sử (chữ Hán: 黎季外史) là cuốn tiểu thuyết văn xuôi viết bằng chữ Hán, nằm trong bộ Ngô gia văn phái tùng thư của các tác giả thuộc dòng họ Ngô Thì ở làng Tả Thanh Oai, huyện Thanh Oai, Hà Nội.
Tác giả
Đây là một cuốn tiểu thuyết lịch sử viết theo lối chương hồi, ghi chép về sự thống nhất vương triều nhà Lê vào thời điểm Tây Sơn diệt Trịnh trả lại Bắc Hà cho Vua Lê đến khi Nguyễn Ánh đánh bại Tây Sơn, thống nhất cả nước. Đây là tác phẩm viết theo thể chí - một lối văn ghi chép sự vật, sự việc, do một số tác giả kế tục nhau viết, trong những thời điểm khác nhau. Được sáng tác trong khoảng thời gian dài từ cuối Triều Lê sang đầu Triều Nguyễn (cuối thế kỉ XVIII, đầu thế kỉ XIX). Toàn bộ tác phẩm gồm có 17 hồi.
Bảy hồi đầu tiên là phần chính biên do Ngô Thì Chí viết, mười hồi tiếp theo là phần tục biên, trong đó có 7 hồi được cho là Ngô Thì Du viết, còn 3 hồi cuối cùng viết có tính chất chắp vá, lại có cả những sự việc thời Tự Đức, tương truyền do Ngô Thì Thuyết (có người đọc là Thiến), còn các nhà nghiên cứu cho là có thể của một tác giả vô danh khác.
Văn bản
Hiện nay bản gốc chữ Hán không còn, và cũng chưa được khắc in. Người ta sưu tầm được tất cả 12 dị bản Hoàng Lê nhất thống chí bằng chữ Hán đều ở dạng viết tay:
Kết cấu
Tác phẩm được viết dưới dạng chương hồi, gồm 17 hồi :
Trịnh Kiểm phụ chính nhà Lê, giúp dẹp họ Mạc. Họ Trịnh đời đời kế tiếp làm chúa, chuyên quyền khiến vua Lê trở thành bù nhìn.
Đời Thịnh Vương (Trịnh Sâm) đã có thế tử Trịnh Tông do thái phi Dương Ngọc Hoan sinh. Nhưng Trịnh Sâm thờ ơ với mẹ con Dương thái phi mà yêu mến mẹ con tuyên phi Đặng Thị Huệ và Trịnh Cán sinh sau.
2. Lập Điện đô, bảy quan nhận di chúc, Giết Huy quận, ba quân phò Trịnh vương
Cù lao
Cù lao là đảo, được Luật Đê điều 2006 định nghĩa "là vùng đất nổi lên trong phạm vi dòng sông". Ngoài ra, cù lao còn được sử dụng để chỉ các hòn đảo ở biển, như Cù lao Chàm.
Hoàng Lê nhất thống chí
Kết cấu
Chưa được bao lâu, quân lính thân với phe Trịnh Tông nổi lên (kiêu binh) giết quận Huy, trừ khử phe cánh Đặng Thị Huệ, phò trịnh Tông lên ngôi.
Cù lao
"Cù lao" theo nghĩa "đảo" được sử dụng ở Nam Trung Bộ và Nam Bộ, có xuất xứ từ "Pulau" trong các tiếng Nam Đảo.
Hoàng Lê nhất thống chí
Kết cấu
3. Dương nguyên cữu bàn chém kiêu binh, Nguyễn quốc sư mưu trừ nội loạn
Cù lao
Cù lao sông hình thành do sự bồi tụ của phù sa trong một thời gian dài.
Hoàng Lê nhất thống chí
Kết cấu
Thủ hạ của quận Huy có người là Nguyễn Hữu Chỉnh, biết tin kiêu binh tạo phản, tìm đến Dao trung hầu Vũ Tá Dao, trấn thủ Nghệ An, là em rể quận Viêm (quận Viêm là cha quận Huy) mưu tính nhưng Dao không quyết làm, Chỉnh đưa gia quyến lên thuyền theo đường biển xuôi vào Nam đầu quân cho Tây Sơn.
Kiêu binh cậy công lao tôn phò Trịnh Tông, ngang ngược làm loạn, chúa Trịnh Tông cũng khó khống chế.
Cù lao
Cần phân biệt với "Cù lao" dùng để nói về công lao cha mẹ và có xuất xứ từ Kinh Thi, Trung Quốc, thường nói là "Chín chữ cù lao" (Cửu tự cù lao).
Tham khảo
Thể loại:Cù lao Thể loại:Đảo
Hoàng Lê nhất thống chí
Kết cấu
4. Nhờ ngoại viện, Hữu Chỉnh rửa thù thầy Tỏ lòng trung, Trần Quán chết theo chúa
Nguyễn Hữu Chỉnh đầu quân cho Tây Sơn được Nguyễn Nhạc tin cẩn. Hữu Chỉnh bàn với Nguyễn Nhạc đánh chiếm Thuận Hóa. Nguyễn Nhạc bèn cho em Nguyễn Huệ cùng Chỉnh đánh chiếm lấy Phú Xuân, Thuận Hóa. Nhân đà thắng Lợi, Chỉnh bàn cùng Nguyễn Huệ đánh ra bắc, giết được chúa.
5. Phò chính thống, thượng công vào điện Kết duyên lành, công chúa ra xe
Nguyễn Huệ vào yết kiến vua Lê Hiển Tông, Nguyễn Hữu Chỉnh mối lái cho Nguyễn Huệ Lấy con vua Là Ngọc Hân.
Vua Lê Hiển Tông Mất, cháu là Lê Chiêu Thống (Lê Duy Kỳ) lên nối ngôi.
Vua Tây Sơn, Nguyễn Nhạc từ Nam ra Thăng Long.
6. Chúa Tây Sơn lẻn rút quân về nước Quân Đông Giang mưu khởi nghĩa phò vương
7. Phò Lê đế, đạo Vũ thành lại ra quân Đốt Trịnh cung, chúa Án Đô phải bỏ nước
11. Tây Sơn lại kéo vào thành chiếm giữ đất nước Chiêu thống ba phen tính chước khôi phục kinh đô
12. Lê sứ thần qua đất Bắc xin quân Tôn đốc bộ tới ải Nam truyền hịch
13. Khiếp thanh thế, giặc mạnh rút lui Nhờ viện binh, vua xưa trở lại
15. Dẹp yên cõi Bắc, Nguyễn Huệ được phong Đánh phá Cao Bằng, Duy Chỉ bị hại
16. Tế Linh đường, sứ Thanh bị lừa Chết Yên Kinh, vua Lê nuốt hận
17. Mất thành Thăng Long, vua Cảnh Thịnh bị bắt Táng lăng Bàn Thạch, Nguyễn Hoàng Phi chết theo
Nội dung
Tác phẩm miêu tả khoảng hơn 30 năm cuối thế kỷ 18, từ khi Trịnh Sâm lên ngôi chúa (1767) đến lúc Nguyễn Ánh lên ngôi vua (1802). Đây chính là giai đoạn rất nhiều biến động trong lịch sử Việt Nam, cả cơ cấu xã hội phong kiến cùng những hình thái ý thức, tư tưởng, đạo đức... hầu như bị đảo lộn và lay chuyển tận gốc.
Các nhân vật chính
{| bắc bình vương
Giá trị
Hoàng Lê nhất thống chí là tác phẩm văn xuôi đầu tiên có quy mô lớn của một bộ sử thi. Tác phẩm có giá trị cả về mặt văn học và sử học.
Sử học
Đây là tác phẩm văn học có một số tình tiết hư cấu, tuy nhiên tác giả là người đương thời nên đã mô tả khá sinh động về những biến động trong xã hội phong kiến cuối thế kỷ 18. Những nhân vật thuộc tầng lớp trên của xã hội phong kiến không còn là những thần tượng thiêng liêng, tôn quý mà là hiện hữu của sự suy bại. Trong triều đình, vua không ra vua, phủ liêu, chúa không ra chúa. Vua Cảnh Hưng cam chịu sống bạc nhược, Trịnh Tông trở thành con rối của đám kiêu binh; Lê Chiêu Thống bị nhân dân căm ghét vì bán nước và luồn cúi trước tướng Tôn Sĩ Nghị nhà Thanh; hình ảnh giám quốc Lê Duy Cận được mô tả là "bị thịt trong túi da".
Ngoài triều, quan lại, tướng tá nhiều người tráo trở bất lương, không còn giữ đạo vua tôi. Mai Doãn Khuê vừa bày mưu cho kiêu binh xong lại đi tố cáo, Nguyễn Cảnh Thước công khai đòi tiền mãi lộ và lột áo bào của vua Chiêu Thống trên đường chạy trốn.
Hoàng Lê nhất thống chí còn phản ánh phần nào cuộc sống của nhân dân thời Lê mạt: cuộc sống không có trật tự, không an toàn, không ấm no trước nạn binh hỏa và nạn đói.
Một phần lớn nội dung tác phẩm phản ánh khá đậm nét về nhà Tây Sơn. Dù đứng trên lập trường ủng hộ nhà Hậu Lê đối lập, các tác giả dành nhiều sự trang trọng đối với lực lượng Tây Sơn mà tiêu biểu là Nguyễn Huệ. Ông được mô tả là một "anh hùng hào kiệt", "dũng mãnh và có tài cầm quân". Trận Ngọc Hồi-Đống Đa đánh đuổi quân Thanh cũng được tác phẩm phản ánh khá chi tiết.
Văn học
Hoàng Lê nhất thống chí là tác phẩm tự sự lịch sử. Trên thực tế, tác phẩm không giữ nguyên thi pháp cổ điển của thể loại như mô tả ngoại hình nhân vật theo lối tượng trưng, ước lệ, mà có những đặc điểm được các nhà nghiên cứu đánh giá là đậm sắc thái của Việt Nam.
Ngôn ngữ trong tác phẩm là ngôn ngữ động, mang phong cách lối nói dân gian giàu hình tượng, đôi khi có khoa trương, phóng đại hài hước, không bị gò bó theo khuôn của Hán học, vì vậy nội dung có sức hấp dẫn đặc biệt. Các nhà nghiên cứu đánh giá rất cao giá trị nghệ thuật của đoạn đối thoại giữa Nguyễn Hữu Chỉnh và người em rể.
Thành công lớn nhất của tiểu thuyết này là xây dựng được những nhân vật điển hình đa dạng, vừa khái quát vừa sâu sắc. Nhân vật lịch sử có đời sống nội tâm phức tạp và số phận cụ thể trong tổng hòa các mối quan hệ xã hội.
Dịch thuật
Sách đã được dịch và xuất bản nhiều lần. Theo trình tự thời gian có: bản dịch của Cát Thành 1912, Ngô Tất Tố 1942 (tái bản 1958), bản dịch của Nguyễn Đăng Tấn - Nguyễn Công Liên xuất bản năm 1950 dưới tiêu đề Hậu Lê thống chí, bản dịch của Nguyễn Đức Vân và Kiều Thu Hoạch xuất bản năm 1964, tái bản vào năm 1970; 1984; 1987 và được nhà xuất bản Giáo dục xuất bản nhưng ở thể chọn lọc dùng trong nhà trường. Tuy nhiên, những bản dịch trên đều không trung thành với nguyên tác, nếu không kể đến bản dịch của nhóm Nguyễn Đức Vân và Kiều Thu Hoạch.
Bản dịch của Ngô Tất Tố có lời văn lưu loát được nhiều người thưởng thức, nhưng chỉ là bản dịch thoát, một số câu hoặc đoạn bị bỏ hẳn không dịch. Ngoài việc thêm bớt, sửa chữa văn từ, dịch giả còn bố cục lại tác phẩm, chia từ 17 hồi thành 21 chương, làm cho tác phẩm giống một bản phóng tác.
Nhóm Nguyễn Đức Vân và Kiều Thu Hoạch đã dịch lại tác phẩm trong những năm 1960 trên tinh thần trung thành với nguyên tác. Bản dịch Hoàng Lê nhất thống chí được xuất bản năm 1964, sau đó tái bản lần 2 năm 1970, lần 3 năm 1984 và lần 4 năm 1987. Hiện tại bản dịch này cũng là bản dịch cho văn bản cùng tên in trong sách giáo khoa Ngữ Văn 9 của chương trình giáo dục trung học cơ sở hiện hành.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu thuyết lịch sử Việt Nam Thể loại:Ngô gia văn phái Thể loại:Văn học Hà Nội Thể loại:Tiểu thuyết Việt Nam
Başköy, Selim
Başköy là một xã thuộc huyện Selim, tỉnh Kars, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 576 người.
Người Madura
Người Madura, đôi khi gọi là Madurace hoặc Madhure; theo tiếng Indonesia được gọi là Orang Madura hay Suku Madura, là một nhóm dân tộc có gốc từ đảo Madura và hiện được tìm thấy ở nhiều vùng của Indonesia. Họ là nhóm dân tộc lớn thứ ba theo dân số.
Người Madura nói tiếng Madura, một ngôn ngữ thuộc Nhóm ngôn ngữ Malay-Sumbawa trong Ngữ tộc Malay-Polynesia trong Hệ ngôn ngữ Austronesia.
Hầu hết người Madura trên toàn quần đảo là theo đạo Hồi, thường liên kết với Nahdlatul Ulama là một tổ chức Hồi giáo ôn hòa của Indonesia. Pesantren có một vai trò quan trọng trong cuộc sống của người Madura.
Tuy người Madura có nguồn gốc từ Madura ngoài khơi bờ biển phía đông bắc đảo Java, nhưng phần lớn người Madura hiện không sống trên hòn đảo đó. Họ đã di cư ra khỏi Madura cỡ vài trăm năm, chủ yếu là do tài nguyên nông nghiệp nghèo nàn ở đảo quê hương của họ. Phần lớn đã định cư ở Java, nơi ước tính có sáu triệu người Madura sinh sống, đặc biệt là ở Đông Java nơi họ chiếm khoảng một nửa dân số.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cộng đồng người Hồi giáo Indonesia Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Indonesia Thể loại:Đông Java Thể loại:Madura
Parepisparis sublaeta
Parepisparis sublaeta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Parepisparis
Cymothoe adela
Cymothoe adela là một loài bướm thuộc họ Nymphalidae. Loài này được tìm thấy ở Guinea và Sierra Leone.
Palaeomolis rothschildi
Palaeomolis rothschildi là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Palaeomolis
Diospyros rhododendroides
Diospyros rhododendroides là một loài thực vật có hoa trong họ Thị. Loài này được Kosterm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Xã Liberty, Quận Labette, Kansas
Xã Liberty (Liberty Township) là một xã thuộc quận Labette, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 453 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Kansas Thể loại:Quận Labette, Kansas
11449 Stephwerner
11449 Stephwerner là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1813.4918352 ngày (4.97 năm). Nó được phát hiện ngày 22 tháng 8 năm 1979.
Tham khảo
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1979
Gambrus carnifex
Gambrus carnifex là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gambrus
Cyphostemma vezensis
Cyphostemma vezensis là một loài thực vật hai lá mầm trong họ Nho. Loài này được Desc. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1963.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cyphostemma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1963
Haplocarpha thunbergii
Liên kết ngoài
Thể loại:Haplocarpha Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1832
Orthosia marmorata
Orthosia marmorata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Orthosia (chi bướm)
Asplenium heterogenum
Asplenium heterogenum là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được Wenderoth mô tả khoa học đầu tiên năm 1831. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Asplenium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1831 Thể loại:Unresolved names
Asplenium heterogenum
Priopus guadalcanalensis
Priopus guadalcanalensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 1995.
Hyllus keratodes
Hyllus keratodes là một loài nhện trong họ Salticidae.
Priopus guadalcanalensis
Tham khảo
Thể loại:Priopus
Wesmaelius bihamitus
Wesmaelius bihamitus là một loài côn trùng trong họ Hemerobiidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được C.-k. Yang miêu tả năm 1980.
Sporades
(Bắc) Sporades (Βόρειες Σποράδες) là một quần đảo nằm dọc theo bờ biển phía đông của Hy Lạp, ở phía đông bắc của đảo Euboea, tại biển Aegea. Quần đảo bao gồm 24 hòn đảo, bốn trong số đó có người cư trú thường xuyên: Alonnisos, Skiathos, Skopelos và Skyros.
Hyllus keratodes
Tham khảo
Thể loại:Hyllus
Sporades
Hành chính
Quần đảo Sporades thuộc hai vùng: Thessaly (hầu hết các đảo) và Trung Hy Lạp (Skyros và một vài đảo hoang). Sporades thuộc Thessaly được tổ chức thành đơn vị thuộc vùng Sporades (Περιφερειακή ενότητα Σποράδων).
Wesmaelius bihamitus
Tham khảo
Thể loại:Wesmaelius
Sporades
Hành chính
Do cải cách chính phủ Kallikratis 2011, đơn vị thuộc vùng Sporades được tạo thành từ quận Magnesia cũ. Nó được chia tiếp thành 3 khu tự quản:
Liên kết ngoài
Thể loại:Quần đảo Hy Lạp Thể loại:Đơn vị thuộc vùng Hy Lạp
Trophon patagonicus
Trophon patagonicus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.
Nicholas Taylor (quần vợt)
Nicholas Taylor (sinh ngày 12 tháng 11 năm 1979) là một vận động viên quần vợt xe lăn người Hoa Kỳ. Nicholas bắt đầu chơi quần vợt vào năm 14 tuổi. Anh thắng được 297 trận đấu. Anh giành được đôi xe lăn quad tại Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 2014 cùng với David Wagner, đánh bại Andrew Lapthorne và Lucas Sithole ở trận chung kết.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1979 Thể loại:Nam vận động viên quần vợt Mỹ Thể loại:Vận động viên quần vợt xe lăn Thể loại:Huy chương Thế vận hội Người khuyết tật Mùa hè 2004 Thể loại:Vô địch Mỹ Mở rộng Thể loại:Vận động viên quần vợt số 1 thế giới
Trichosteleum subsimilans
Trichosteleum subsimilans là một loài rêu trong họ Sematophyllaceae. Loài này được Broth. & Geh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1898.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trichosteleum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1898
Parepisparis virescens
Parepisparis virescens là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Parepisparis
Asparagus coodei
Asparagus coodei là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được P.H.Davis mô tả khoa học đầu tiên năm 1983.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Măng tây Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1983
Aconitum noveboracense
Aconitum noveboracense là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được A.Gray ex Coville mô tả khoa học đầu tiên năm 1886.
Liên kết ngoài
N Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1886