cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Łazy, Hạt Koszalin
Lazy (Đức Laase) là một ngôi làng ở quận hành chính của Gmina Mielno, trong Koszaliński, Zachodniopomorskie, ở tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 15 km phía bắc Koszalin và 146 km về phía đông bắc của thủ đô khu vực Szczecin.
Nürnberg (tàu tuần dương Đức)
Liên kết ngoài
Thể loại:Lớp tàu tuần dương Leipzig Thể loại:Tàu tuần dương của Hải quân Đức Thể loại:Tàu tuần dương trong Thế Chiến II Thể loại:Tàu tuần dương của Hải quân Liên Xô Thể loại:Tàu tuần dương trong Chiến tranh lạnh
Łazy, Hạt Koszalin
Trước năm 1637, khu vực này là một phần của Duchy of Pomerania. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Làng có dân số 86 người.
Veturius tuberculifrons
Veturius tuberculifrons là một loài bọ cánh cứng trong họ Passalidae. Loài này được Kuwert miêu tả khoa học năm 1891.
Cẩm Nhượng
Cẩm Nhượng là một xã thuộc huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam.
Mallophora minos
Mallophora minos là một loài ruồi trong họ Asilidae. Mallophora minos được Wiedemann miêu tả năm 1824.
Cẩm Nhượng
Lịch sử
Xã Cẩm Nhượng trước đây có tên là Nhượng Bạn.
Mallophora minos
Tham khảo
Thể loại:Mallophora
Cẩm Nhượng
Lịch sử
Sau năm 1945, chia lại các xã, vùng đất Nhượng Bạn cũ đổi tên thành xã Cẩm Nhượng thuộc huyện Cẩm Xuyên.
Vị trí địa lý, diện tích tự nhiên
Xã Cẩm Nhượng nằm ở cửa Sông Rác (Lạc Giang),có diện tích tự nhiên 278,3 ha; với gần 49 ha đất còn lại là đất ngập mặn và đất khác.
Dân cư
Toàn xã có 2591 hộ dân, với hơn 12 nghìn người.
Hành chính
Xã Cẩm Nhượng có 17 thôn.
Synchiropus novaehiberniensis
Synchiropus novaehiberniensis là một loài cá biển thuộc chi Cá đàn lia gai (Synchiropus) trong họ Cá đàn lia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2016.
Phân bố và môi trường sống
S. novaehiberniensis có phạm vi phân bố ở Tây Thái Bình Dương. Loài cá này chỉ mới được ghi nhận ở vùng biển ngoài khơi đảo New Ireland (Papua New Guinea). S. novaehiberniensis được thu thập ở độ sâu từ 74 đến 92 m, ngoài khơi thủ phủ Kavieng.
Chú thích
N Thể loại:Cá Papua New Guinea Thể loại:Động vật được mô tả năm 2016
Cyathura higoensis
Tham khảo
Thể loại:Cyathura
Thanh thất Việt Nam
Thanh thất Việt Nam (danh pháp hai phần: Ailanthus vietnamensis H.V.Sam & Noot.) là loài cây gỗ, cao khoảng 8 m, đường kính thân khoảng 20 cm, hoa tạp tính (cả hoa đực và hoa cái trên cùng một cây), quả có cánh. Thời gian ra hoa từ tháng 3 đến tháng 5, quả chín từ tháng 5 đến tháng 7.
Loài thực vật mới này được phát hiện tại vườn quốc gia Cúc Phương, địa phận huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hoá do Hoàng Văn Sâm và Hans P. Nooteboom phát hiện và công bố. Không lâu sau đó, trang web của tạp chí Blumea đã công bố một loài thực vật này và lần đầu tiên được ghi nhận trên thế giới.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thực vật đặc hữu Việt Nam Thể loại:Thạch Thành V Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2007
La Ventrouze
Tham khảo
Ventrouze
Veturius ultimus
Veturius ultimus là một loài bọ cánh cứng trong họ Passalidae. Loài này được Boucher miêu tả khoa học năm 2005.
Tham khảo
Thể loại:Veturius
Monolepta multistriata
Monolepta multistriata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bryant miêu tả khoa học năm 1958.
Mallophora nigrifemorata
Mallophora nigrifemorata là một loài ruồi trong họ Asilidae. Mallophora nigrifemorata được Macquart miêu tả năm 1838.
Tham khảo
Thể loại:Mallophora
Synoestropsis pedicillata
Synoestropsis pedicillata là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Synoestropsis
Saint-Siméon, Orne
Saint-Siméon là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 170 mét trên mực nước biển.
Cyathura indica
Cyathura indica là một loài chân đều trong họ Anthuridae. Loài này được Barnard miêu tả khoa học năm 1925.
Tham khảo
Thể loại:Cyathura
Viévigne
Viévigne  là một xã thuộc tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté miền đông nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Côte-d'Or
Veturius unicornis
Veturius unicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Passalidae. Loài này được Gravely miêu tả khoa học năm 1918.
Vieux-Château
Vieux-Château  là một xã thuộc tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté miền đông nước Pháp.
Tham khảo
Vieuxchateau
Synoestropsis punctipennis
Synoestropsis punctipennis là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Synoestropsis
Synchiropus orientalis
Synchiropus orientalis là một loài cá biển thuộc chi Cá đàn lia gai (Synchiropus) trong họ Cá đàn lia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1801.
Chú thích
O Thể loại:Cá Ấn Độ Dương Thể loại:Động vật được mô tả năm 1801
Oleksandriia
Oleksandriia (Олександрія, Александрия)Oleksandriia (tiếng Ukraina: Олександрія) là một thành phố Ukraina. Thành phố thuộc tỉnh Kirovohrad. Dân số theo điều tra năm 2001 là 93.357 người. Thành phố nằm ở Oblast Kirovohrad (tỉnh) ở miền Trung Ukraina. Phục vụ như là trung tâm hành chính của Raion Oleksandriiskyi (huyện), thành phố cũng được chỉ định là một raion riêng biệt trong Oblast. Thành phố được thành lập năm 1754, là khu định cư Usovka (tiếng Nga: Усовка, tiếng Ukraina: Усівка), và đã có Oleksandriia tên kể từ 1784. Đây là trung tâm của cuộc nổi loạn của nông dân Ukraina năm 1919, dưới sự lãnh đạo của Ataman Grigoriev Địa điểm nơi phổ biến nhất mọi người đến viếng thăm trong thành phố là quảng trường Oleksandriia, được gọi là quảng trường của Lenin ("Площадь Ленина") được đặt một số Quán rượu, quán rượu, quán cà phê và cửa hàng. Ở giữa quảng trường của thị xã có một bức tượng của Lenin, và không xa nó, một rạp chiếu phim cũ, mà hiện nay đang không sử dụng.
Saint-Roch-sur-Égrenne
Saint-Roch-sur-Égrenne là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 130 mét trên mực nước biển.
Oleksandriia
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố của Ukraina Thể loại:Tỉnh Kirovohrad Thể loại:Oleksandriia
Saint-Roch-sur-Égrenne
Tham khảo
Saintrochsuregrenne
Mallophora nigritarsis
Mallophora nigritarsis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Mallophora nigritarsis được Fabricius miêu tả năm 1805.
Tham khảo
Thể loại:Mallophora
Dąbkowice, West Pomeranian Voivodeship
Dąbkowice là một khu định cư ở khu hành chính của Gmina Darłowo, thuộc hạt Sławno, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 14 km phía tây nam Darłowo, 29 km phía tây Sławno và 150 km về phía đông bắc của thủ đô khu vực Szczecin.
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Khu định cư có dân số là 1 người.
Synoestropsis stictonota
Synoestropsis stictonota là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Synoestropsis
Monolepta munroi
Monolepta munroi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bryant miêu tả khoa học năm 1931.
Tham khảo
Thể loại:Monolepta
Cyathura kikuchii
Cyathura kikuchii là một loài chân đều trong họ Anthuridae. Loài này được Nunomura miêu tả khoa học năm 1977.
Tham khảo
Thể loại:Cyathura
Veturius yahua
Tham khảo
Thể loại:Veturius
Martino I của Sicilia
Martín I của Sicilia (Martín I de Sicilia, Martin I.a Siziliakoa, Martín I de Secilia, Martí I de Sicília, Martino I di Sicilia, Martinu I di Sicilia; khoảng 1374/1376 - 25 tháng 7 năm 1409), còn được gọi là Martin Trẻ (Martín el Joven, Martino Giovane), là Vua của xứ Sicilia với tư cách là phu quân của Nữ vương Maria từ năm 1390 cho đến khi ông qua đời.
Cha của Martin là Vua Martin I của Aragon, và ông bà của ông là Vua Pere IV của Aragon và Eleanor của Sicilia. Vào tháng 2 năm 1390, ông kết hôn với Maria của Sicilia. Năm 1392, ông cùng Maria trở về Sicilia với một lực lượng quân sự và đánh bại lại một nhóm nam tước chống đối. Năm 1394, vua và nữ vương chỉ có con trai duy nhất Pietro, thái tử của Sicilia, qua đời năm 1400 khi chưa đầy 2 tuổi. Ông cai trị vương quốc Sicilia cùng với Maria cho đến khi bà qua đời tại Lentini vào ngày 25 tháng 5 năm 1401. Vào thời điểm đó, ông từ chối Hiệp ước Villeneuve (1372) và một mình tự cai trị Sicilia. Sau khi ông qua đời vào năm 1409 tại Cagliari, Sardinia, cha của ông, khi đó đã là vua của Aragon, đã lên cai trị xứ Sicilia với tên gọi Martin II.
Sau cái chết của Maria, Martin kết hôn tại Catania vào ngày 21 tháng 5 năm 1402 theo sự ủy quyền và vào ngày 26 tháng 12 năm 1402 với phu nhân là Blanca I của Navarra, người thừa kế của hoàng tộc Evreux và là trữ phi của Navarra, ông cũng có một con trai duy nhất với bà là Martin. Đứa con trai này cũng chỉ sống được 1 tuổi và mất ở Valencia năm 1407. Không có được hậu duệ nào trong hai cuộc hôn nhân của ông sống sót được đến tuổi trưởng thành. Hậu duệ mà ông để lại là đứa con ngoài giá thú với tình nhân Tarsia Rizzari gốc Sicilia là Fadrique của Aragon, Bá tước Luna, Ejerica và Lãnh chúa của Segorbe, sinh năm 1400 hoặc 1403, là đứa con mà cha ông, Martin II đã cố gắng hợp pháp hoá để trở thành người kế vị của mình trong Đế chế Aragon. Nhưng nỗ lực đã không thành công, và Fadrique bị Hiệp ước Caspe từ chối quyền kế vị. Fadrique kết hôn với Yolande Louise (Violante Luisa) de Mur và qua đời tại Urena vào năm 1438 mà không có hậu duệ nào.
Ông cũng có một đứa con gái ngoái giá thú với tình nhân Agathe de Pesce cũng gốc Sicilia, tên là Violante xứ Aragon, người qua đời khoảng năm 1428 và đã kết hôn hai lần: lần đầu tiên vào năm 1405 với tư cách là người vợ thứ hai (một số người nói rằng chỉ là tình nhân) với Enrique Pérez de Guzmán, Bá tước thứ 2 xứ Niebla (1371–1436), và kết hôn lần thứ hai với người em họ Martín de Guzmán.
Martin Trẻ dẫn đầu quân đội trong cuộc chinh phục Sardegna vào năm 1409, và đánh bại người thống trị Arborea trong trận Sanluri ngay trước khi ông qua đời.
Tài liệu
Thể loại:Vua Sicilia Thể loại:Vương tộc Barcelona Thể loại:Vua Jure uxoris
Synoestropsis vitrea
Synoestropsis vitrea là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Mallophora orcina
Mallophora orcina là một loài ruồi trong họ Asilidae. Mallophora orcina được Wiedemann miêu tả năm 1828.
Tham khảo
Thể loại:Mallophora
Ruộng muối Vịnh San Francisco
nhỏ| Các ruộng muối đầy màu sắc [[Hình chiếu phối cảnh góc nhìn cao|nhìn từ trên cao]] Ruộng muối Vịnh San Francisco rộng khoảng 16500 acre, là một phần của Vịnh San Francisco được sử dụng làm ruộng muối kể từ cơn sốt vàng California. Hầu hết các ruộng muối này từng là vùng đất ngập nước ở các thành phố Redwood, Newark, Hayward và các vùng khác ven theo vịnh.
Việc sản xuất muối quay trở lại khi người Ohlone bản địa trở thành cư dân duy nhất sống trong khu vực. Sau khi dòng người lớn đổ về khu vực này vào những năm 1850, sản xuất công nghiệp bắt đầu. Lúc đầu, việc làm muối chủ yếu theo hình thức gia đình, hộ kinh doanh nhỏ, nhưng theo thời gian, những hoạt động này được thay thế bởi các công ty như Công ty Muối Oliver có nguồn gốc từ khu vực Mount Eden và Công ty Muối Leslie ở Newark, California. Cuối cùng, Công ty Cargill đứng ra thâu tóm các doanh nghiệp này để trở thành nhà sản xuất muối thống trị trong khu vực. Từ năm 2003, công ty bắt đầu có động thái đóng cửa các ruộng muối nhằm tái tạo vùng đất này trở về trạng thái tự nhiên. Quá trình này ước tính có thể mất đến ba mươi năm.
Điều kiện tự nhiên
Dọc Bờ Tây, Vịnh San Francisco là một trong hai khu vực có điều kiện tự nhiên thuận lợi từ mặt trời và gió, cho phép khai thác một cách vô hạn nguồn lợi muối biển. Đây được coi như là một hoạt động thương mại khả dĩ ở vùng đất này.
Các ruộng muối trở nên nổi bật vì màu sắc sống động của chúng, từ đỏ tươi đến xanh lam, đặc biệt, những ruộng muối trên hoàn toàn có thể quan sát thấy từ trên cao. Sở dĩ các ruộng muối này có đa sắc màu đến vậy là nhờ các loài tôm ngâm nước muối cùng một số vi sinh vật phát triển mạnh ở các mức độ mặn khác nhau trong ruộng. Đặc biệt, một số loài thủy sinh như synechococcus, halobacteria và dunaliella cũng đóng vai trò không nhỏ trong quá trình tạo dựng nên màu sắc tuyệt mỹ của các ruộng muối.
Lịch sử
thumb|Các ruộng muối thuộc sở hữu của công ty Muối Leslie (năm 1972) Vào thời cơn sốt vàng dâng cao, muối là một phần quan trọng trong quá trình bảo quản thực phẩm và được sử dụng trong nhiều ngành công nghiệp. Ngoài ra, các điều kiện thuận lợi cùng nhu cầu trước mắt đã tác động mạnh mẽ đến sự bùng nổ trong ngành sản xuất muối non trẻ này.
Vào thời điểm đó, vùng đầm lầy cỏ phi sản xuất bắt đầu được lên kế hoạch sử dụng một cách hiệu quả hơn. Quá trình biến đổi này đã dẫn đến 80% đầm lầy ban đầu được phát triển cho các mục đích thương mại khác. Theo thời gian, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ đã thi nhau bán đất và quyền sản xuất cho Công ty Muối Oliver, mà sau này thay thế bởi Công ty Muối Leslie ở Newark. Vào năm 1972, Công ty Cargill mua lại Leslie để trở thành chủ sở hữu đất đai đồng thời nắm giữ độc quyền sản xuất muối trong khu vực.
Vào năm 2003, Cargill đã bán phần lớn các ruộng muối của mình cho Tổ chức Bảo tồn Bờ biển California, Cục Cá và Động vật hoang dã Hoa Kỳ cùng các cơ sở tư nhân với mục tiêu khôi phục và cải tạo các vùng đất ngập nước. Nỗ lực này có tên chính thức là Dự án phục hồi ruộng muối South Bay. Tuy nhiên, không phải tất cả các ruộng muối đều được lên kế hoạch và tiến hành khôi phục. Cargill cũng đề xuất phát triển một số ruộng muối thành nhà ở tại Thành phố Redwood.
Dự án phục hồi ruộng muối South Bay
thumb|Khu bảo tồn sinh thái Eden Landing, Vịnh San Francisco Dự án đang được chính quyền tiểu bang California và chính phủ liên bang chỉ đạo nhằm khôi phục 15100 acre các ruộng muối cũ của Công ty Cargill ở Vịnh San Francisco. Vào tháng 10 năm 2000, Cargill đề xuất hợp nhất các hoạt động, bán đất và chuyển giao 61% diện tích các ruộng muối ở South Bay của mình. Một vài cuộc đàm phán do Thượng nghị sĩ Dianne Feinstein đứng đầu cùng một thỏa thuận khung đã được ký kết vào tháng 5 năm 2002 bởi Cơ quan bảo tồn, Cơ quan tài nguyên California, Ủy ban bảo tồn động vật hoang dã, Sở cá và Trò chơi California, Dịch vụ cá và động vật hoang dã Hoa Kỳ, Công ty Cargill và Thượng nghị sĩ Feinstein. California chấp thuận mua tài sản của công ty vào ngày 11 tháng 2 năm 2003. Sau đó, vùng đất này chính thức được quản lý và sở hữu bởi Cục Cá và Động vật hoang dã Hoa Kỳ cùng Sở Cá và Trò chơi. Mục tiêu của Dự án phục hồi ruộng muối South Bay là khôi phục 90% các ruộng muối trước đây thành vùng đất ngập nước tự nhiên. Vườn ươm thực vật bản địa tại Khu bảo tồn động vật hoang dã quốc gia Don Edwards, Vịnh San Francisco đang cung cấp các nhà máy cho dự án. Với kế hoạch kéo dài 50 năm, dự án phục hồi hơn 15.000 mẫu Anh này là dự án phục hồi đất ngập nước lớn nhất ở Bờ Tây. Nó cung cấp nhiều lợi ích của việc phục hồi đất ngập nước, bao gồm kiểm soát lũ lụt, giảm ô nhiễm, mở rộng môi trường sống cho động vật hoang dã đồng thời hỗ trợ tiếp cận các tiện ích công cộng, phục vụ nhu cầu giải trí cho mọi người.
Dự án phục hồi ruộng muối South Bay đang tích hợp việc phục hồi với quản lý lũ lụt, đồng thời cung cấp một hướng đi chung, nhu cầu giải trí định hướng hoang dã cùng nhiều cơ hội giáo dục to lớn. Đầm lầy thủy triều khi phục hồi sẽ cung cấp môi trường sống quan trọng cho hai loài đang bị đe dọa tuyệt chủng là Rallus obsoletus và Reithrodontomys raviventris. Các khu vực đầm lầy sau khi cải tạo, phục hồi cũng sẽ cung cấp nhiều hệ thống kênh rạch rộng lớn, trù phú, mang đến môi trường sống cho nhiều loài thủy sinh và hải cẩu cảng. Việc quản lý lũ lụt cũng sẽ được thực hiện song song nhằm bảo vệ cư dân địa phương, cung cấp nhiều cơ hội tiếp cận, sử dụng các công trình công cộng, bao gồm những con đường mòn cho người đi bộ và cho xe đạp, thúc đẩy việc săn bắn, thưởng ngoạn các loài chim, giáo dục môi trường và nhiều hoạt động giải trí khác.
Khu bảo tồn sinh thái Eden Landing là một phần của khu vực đang được khôi phục. Quỹ Hewlett cũng tài trợ cho việc phục hồi ruộng muối ở khu vực này.
Liên kết ngoài
Thể loại:Kinh tế khu vực vịnh San Francisco Thể loại:Môi trường Khu vực vịnh San Francisco
Đẳng cấp
Đẳng cấp là một hình thức của phân tầng xã hội đặc trưng bởi sự nội giao, cha truyền con nối của một lối sống thường bao gồm nghề nghiệp, địa vị xã hội, các tương tác và sự loại trừ các tương tác xã hội.
Chú thích
Thể loại:Địa vị xã hội
Vindex agnoscendus
Vindex agnoscendus là một loài bọ cánh cứng trong họ Passalidae. Loài này được Percheron miêu tả khoa học năm 1841.
Monolepta murphyi
Monolepta murphyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Mohamedsaid miêu tả khoa học năm 2002.
Tham khảo
Thể loại:Monolepta
Cyathura madelinae
Cyathura madelinae là một loài chân đều trong họ Anthuridae. Loài này được Hackney & Ganucheau miêu tả khoa học năm 1989.
Tham khảo
Thể loại:Cyathura
Saint-Sauveur-de-Carrouges
Saint-Sauveur-de-Carrouges là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 325 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Saintsauveurdecarrouges
Bắc (tiểu vùng Luân Đôn)
Bắc là một tiểu vùng trên Bản đồ Luân Đôn, (còn gọi là Bắc Luân Đôn), bao gồm các khu tự quản Luân Đôn như Barnet, Camden, Enfield, Hackney, Haringey, Islington và Westminster. Tiểu vùng được thành lập vào năm 2004, gồm Barnet, Enfield, Haringey và Waltham Forest. Năm 2008 đã có sự chỉnh sửa để có ranh giới như ngày nay, bằng cách dời Waltham Forest và thêm vào Camden, Islington và Westminster.
Tiểu vùng Bắc có dân số vào khoảng 1.700.000 với 1.500.000 việc làm.
Hai trung tâm quốc tế của Luân Đôn, Knightsbridge và West End, đều nằm trong tiểu vùng này, ngoài ra còn có một trung tâm thủ đô tại Wood Green.
Tham khảo
Thể loại:Tiểu vùng Luân Đôn Thể loại:Khu vực của Luân Đôn
North (London sub region)
Căn cứ không quân Thule
nhỏ|Tháp kiểm soát không lưu ở Căn cứ Không quân Thule, 1989. nhỏ|Tuyến đường trinh sát từ Căn cứ Không quân Thule tới Liên bang Xô-Viết nhỏ|phải|Bản đồ Greenland Căn cứ không quân Thule, (hoặc Sân bay Pituffik), là 1 Căn cứ quân sự cực bắc của Hoa Kỳ tại xã Qaanaaq, tây bắc đảo Greenland, ở phía bắc Vòng Bắc Cực 1.118 km và cách phía nam Bắc Cực 1.524 km. Căn cứ này cách Cực Địa từ bắc khoảng chừng 885 km, trên thành phố cũ Dundas, (được dời tới Qaanaaq). Quân số thường xuyên của Căn cứ này là 235 người (ngày 1.1.2005). Vị trí: 76.53333°N, -68.83333°W.
Trichomacronema ciliatum
Trichomacronema ciliatum là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Căn cứ không quân Thule
Lịch sử
Căn cứ Không quân Thule được xây dựng ngay sau Thế chiến thứ hai, sau khi Hoa Kỳ lập quan hệ chặt chẽ với chính quyền đảo Greenland tương đối tự trị năm 1941, vì lúc đó Đan Mạch bị Đức quốc xã chiếm đóng. Năm 1951, hạ tầng cơ sở của Căn cứ đã khá đủ để bố trí một số máy bay ném bom tại đây trong thời kỳ Chiến tranh lạnh với Liên Xô. (Các hình ảnh tại trạm quan sát thời tiết Thule năm 1950) http://groups.msn.com/MouldBayEurekaIsachsenAlert/thuleuswbggrabbitt.msnw
Thập niên 1950
Chỉ sau vài ngày báo trước, các cư dân Inuit địa phương bị buộc phải dời khỏi nơi cư trú cũ của họ để tới cư ngụ tại Qaanaaq trong tháng 5/1953 để lấy đất lập Căn cứ này. Họ đã không được một khoản bồi thường nào cho tới năm 1999.
Trichomacronema ciliatum
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya C
Căn cứ không quân Thule
Thập niên 1950
Ban đầu Căn cứ được dùng làm căn cứ cho Bộ chỉ huy Không quân chiến thuật Hoa Kỳ (Strategic Air Command, SAC), định kỳ được dùng như căn cứ cho các máy bay B-36 Peacemaker và B-47 Stratojet trong thập niên 1950, cũng như một nơi lý tưởng để thử nghiệm tính khả thi và tính chịu đựng của hệ thống vũ khí này trong điều kiện thời tiết cực lạnh. Việc thử nghiệm tương tự với loại máy bay B-52 Stratofortress cũng diễn ra trong thập niên 1950 và 1960.
Năm 1954, tháp Globecom Tower, một tháp liên lạc vô tuyến quân sự cao 378 m được xây dựng. Đây là cấu trúc nhân tạo cao thứ ba thế giới trong thời điểm đó.
Năm 1959, Camp Century, được xây dựng cách Căn cứ Thule khoảng 200 km về phía đông. . Trại Century được đào trong lòng núi băng lục địa để dùng làm căn cứ nghiên cứu khoa học từ năm 1959 tới 1967.
Thập niên 1960
Năm 1961, hệ thống radar báo động sớm khi có hỏa tiễn tấn công (Ballistic Missile Early Warning Systems, BMEWS) được xây dựng ở khu "J", 21 km đông bắc Căn cứ chính. BMEWS được hãng Raytheon thiết lập để báo động sớm trong trường hợp có hỏa tiễn tấn công vào Bắc Mỹ từ Liên Xô hoặc từ tàu ngầm. Thời điểm này Căn cứ có quân số đông nhất, khoảng 10.000 người. Từ tháng 7/1965, các hoạt động của Căn cứ giảm dần. Tháng 1/1968 quân số của Căn cứ giảm xuống còn 3.370 người.
Ngày 21.1.1968, một máy bay B-52G mang theo 4 trái bom nguyên tử đã bị rớt xuống biển băng, ngay ngoài Căn cứ Thule và bị bốc cháy. Trên 700 người Đan Mạch, Greenland và nhân viên quân sự Hoa Kỳ đã phải làm việc trong điều kiện không được bảo vệ an toàn, để dọn dẹp chất thải hạt nhân. Sau đó các người này đã không được bồi thường gì, mặc dù một số người bị bệnh ung thư và bị vô sinh. Năm 1987 gần 200 người Đan Mạch và Greenland đã kiện chính phủ Hoa Kỳ, nhưng không thành công.
Thập niên 1970
Thule cũng là nơi trên đất liền mà tốc độ gió lên tới kỷ lục là 333 km/h (207 mph), được đo ngày 8.3.1972. Thule cũng là Căn cứ Không quân duy nhất của Hoa Kỳ được trang bị 1 tàu kéo để giúp kéo các tàu vào cảng trong mùa hè cũng như để chạy quan sát Vịnh Northstar (mùa đông thì đưa tàu kéo lên bờ). Năm 1982 Thule trở thành Căn cứ của Air Force Space Command.
Ngày nay
nhỏ|[[Ballistic Missile Early Warning System|BMEWS màu đỏ]] Ngày nay, Thule là Căn cứ quân sự của Liên đoàn căn cứ không quân 821 (821st Air Base Group), là nơi trú đóng của đơn vị Phi đoàn Cảnh báo Không gian 12 (12th Space Warning Squadron), Không đoàn Không gian 21 (21st Space Wing). Đây cũng là cơ sở của Phòng 3 tác chiến của Phi đoàn Điều phối Không gian 22 (22nd Space Operations Squadron), thuộc Không đoàn Không gian 51 (50th Space Wing). Các đơn vị này đều là những đơn vị chiến lược với nhiệm vụ điều hành các hệ thống vệ tinh cảnh báo mối nguy cơ bị tấn công bằng tên lửa đạn đạo liên lục địa vào vùng Bắc Mỹ.
Xem thêm
Thể loại:Chiến tranh Lạnh Thể loại:Căn cứ quân sự của Hoa Kỳ
Saint-Pierre-la-Rivière
Saint-Pierre-la-Rivière là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 416 mét trên mực nước biển.
Barzowice
Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Trường Kinh doanh Harvard
Trường Kinh doanh Harvard  (HBS - Harvard Business School) là một trong những trường kinh doanh sau đại học tại Hoa Kỳ của Viện Đại học Harvard ở Boston, bang Massachusetts. Nó được xếp hạng là uy tín trong số các trường kinh doanh hàng đầu trên thế giới và phần lớn cung cấp chương trình MBA toàn thời gian, các chương trình tiến sĩ liên quan đến quản lý và nhiều chương trình giáo dục điều hành.
Lịch sử
thumb|Baker Library Vào ngày 1 tháng 10 năm 1908, trường kinh doanh Harvard được thành lập, các khoa bắt đầu hoạt động dưới thời Dean Edwin F. Gay với 15 giảng viên và 80 sinh viên. Địa điểm đầu tiên là Cambridge, Massachusetts. Năm 1927, khoa chuyển qua sông Charles đến vị trí hiện tại ở Allston, một quận của Boston. Các sinh viên nữ lần đầu tiên được nhận vào chương trình MBA chính quy vào năm 1965. Hiện có khoảng 65,000 cựu sinh viên của Trường Kinh doanh Harvard.
Các khoa học thuật
Đội ngũ giảng viên của trường được chia thành 10 đơn vị học trình: Kế toán và Quản lý; Kinh doanh, Chính phủ và Kinh tế Quốc tế; Quản lý Doanh nhân; Tài chính; Quản lý chung; Tiếp thị; Đàm phán, Tổ chức & Thị trường; Hành vi tổ chức; Chiến lược; và Quản lý Công nghệ và Hoạt động.
Chương trình AMP
Chương trình Quản lý Nâng cao (gọi tắt là AMP - The Advanced Management Program) là một chương trình công dân kéo dài bảy tuần dành cho các giám đốc điều hành cấp cao với mục đích đã nêu là "Chuẩn bị cho Cấp độ Lãnh đạo Cao nhất". Sau khi HBS đình chỉ chương trình MBA từ năm 1943–1946, để đào tạo lãnh đạo quân sự trong sáu trường thời chiến, AMP xuất hiện vào năm 1945 từ Trường Thống kê Lực lượng Không quân với tư cách là lãnh đạo cấp cao dân sự của chương trình lãnh đạo do HBS. Ngày nay, AMP được tổ chức hai lần một năm, mỗi phiên gồm khoảng 170 giám đốc điều hành cấp cao. Ngược lại với chương trình MBA, AMP không có điều kiện tiên quyết về giáo dục chính thức. Việc đăng ký vào AMP là có chọn lọc và dựa trên hồ sơ theo dõi của ứng viên với tư cách là giám đốc điều hành cấp cao và người tham khảo. Sau khi hoàn thành, những người tham gia AMP được giới thiệu vào cộng đồng cựu sinh viên tại HBS.
Các trung tâm nghiên cứu quốc tế
nhỏ|Bên trong lớp học của Trường Kinh doanh Harvard HBS thành lập 9 trung tâm nghiên cứu toàn cầu và 4 văn phòng khu vực và hoạt động thông qua các văn phòng ở Châu Á-Thái Bình Dương (Hồng Kông, Thượng Hải, Singapore), Hoa Kỳ (Khu vực Vịnh San Francisco, California), Châu Âu (Paris), Nam Á (Ấn Độ), Trung Đông và Bắc Phi (Dubai, Istanbul, Tel Aviv), Nhật Bản và Mỹ Latinh (Buenos Aires, Thành phố Mexico, São Paulo).
Liên kết ngoài
Kinh doanh Thể loại:Khởi đầu năm 1908 ở Massachusetts
Mallophora pica
Mallophora pica là một loài ruồi trong họ Asilidae. Mallophora pica được Macquart miêu tả năm 1850.
Tham khảo
Thể loại:Mallophora
Sáp ghép cây
Sáp ghép cây là chất tổng hợp từ nhựa rosin, sáp ong, mỡ động vật và những nguyên liệu tương tự, được dùng để bôi trét và bịt kín vết cắt của những cây ghép thân gỗ hoặc thân bụi mới, nhằm bảo vệ chúng khỏi nhiễm bệnh.
Tham khảo
Thể loại:Sáp Thể loại:Hỗ trợ làm vườn
Cyathura munda
Cyathura munda là một loài chân đều trong họ Anthuridae. Loài này được Menzies miêu tả khoa học năm 1951.
Tham khảo
Thể loại:Cyathura
Vindex sculptilis
Tham khảo
Thể loại:Vindex
Bống là ai?
Bối cảnh
Hồng Nhung là một trong số những nữ ca sĩ gắn bó thân thiết với cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn trong quãng thời gian 10 năm cuối đời của ông. Ông đã sáng tác cho cô ba bài hát, trong đó lấy biệt danh của cô để đặt nhan đề "Bống bồng ơi", "Bống không là Bống" và "Thuở Bống là người". Năm 1993, Trịnh Công Sơn đưa Hồng nhung đi thu âm album Bống bồng ơi tại phòng thu trên gác của một nhà hát bỏ hoang. Khi thu bài "Còn mãi tìm nhau", cô có hát vài giai điệu theo phong cách jazz và bất ngờ được nhạc sĩ khen hay. Ông gợi ý cô làm một chương trình âm nhạc blue jazz với âm hưởng văn hóa Pháp; tuy nhiên ý nguyện của nhạc sĩ bị lãng quên gần 30 năm, cho đến khi Hồng Nhung phải ở lại Pháp vì những ảnh hưởng của đại dịch COVID-19. Trong hai năm sống tại đất nước này, nữ ca sĩ dành thời gian học ngôn ngữ bản địa, tìm hiểu và thưởng thức nghệ thuật Pháp cũng như giao lưu với các nghệ sĩ địa phương, và từ đó nảy ra ý định thực hiện một dự án âm nhạc Trịnh Công Sơn theo phong cách blue jazz.
Quảng bá
Cùng với việc phát hành album phòng thu, hai buổi hòa nhạc cùng tên Bống là ai? được tổ chức tại Nhà hát Lớn Hà Nội vào ngày 11 và 12 tháng 3 năm 2023. Buổi hòa nhạc nhận được nhiều lời tán dương từ giới chuyên môn cũng như khán giả. Xuyên suốt buổi hòa nhạc là phong cách đen trắng tối giản làm chủ đạo, kết hợp với nghệ thuật chiếu sáng nhiều sáng tạo khi không dùng ánh đèn màu. Ở tiết mục mở đầu, nữ ca sĩ xuất hiện sau tấm vải mỏng trong suốt và treo người trên dải lụa, đứng trên bàn xoay, xung quanh là các nhạc công mặc đồ đen trắng; sân khấu được ứng dụng kỹ thuật trình chiếu làm đánh lừa thị giác người xem.
Màn trình diễn "song ca" giữa Hồng Nhung và phiên bản hồi trẻ của chính cô trong bài hát "Nhớ mùa thu Hà Nội" được Thiên Điểu của Tuổi Trẻ Online ví như bao trọn "cái trong sáng, ngây thơ của cô gái đôi mươi đang hạnh phúc bên người nhạc sĩ lớn, lẫn cái đằm thắm, sâu xa, nồng nàn của người đàn bà đã tắm gội đủ nước thời gian". Trong khi biểu diễn bài hát, video hình ảnh Hồng Nhung năm 23 tuổi được chiếu trên màn hình sân khấu. Nhà báo này cũng nhận xét Hồng Nhung xuyên suốt buổi diễn là "cô Bống tuổi trung niên nhún nhảy, lắc lư, 'phiêu' cùng âm nhạc như thể đó chẳng phải là cô Bống, càng chẳng phải đêm nhạc Trịnh", và cái sự phóng khoáng đó là "của người đàn bà mặn vị đời hoàn toàn đã biết làm chủ cái hoang dại của mình mà tự tin thả dây cương".
Danh sách bài hát
Tất cả các bài hát do Trịnh Công Sơn sáng tác.
Ghi danh
Nguồn được tổng hợp từ thông tin ghi chú album Bống là ai?.
Monolepta mustaphai
Monolepta mustaphai là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Mohamedsaid miêu tả khoa học năm 1997.
Tham khảo
Thể loại:Monolepta
Trichomacronema elegans
Trichomacronema elegans là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Trichomacronema
Roma
{{Thông tin khu dân cư Thành phố vĩnh hằng Urbs Septicollis Thành phố 7 ngọn đồi
(Các) biệt danh khác: Limina Apostolorum Ngai của các vị Thánh
}} Roma (tiếng Latinh và tiếng Ý: Roma ; còn phổ biến với tên gọi Rome trong tiếng Anh và tiếng Pháp hay La Mã theo phiên âm Hán Việt) là thủ đô của nước Ý và là một đô thị cấp huyện (comune) loại đặc biệt (có tên đầy đủ là Comune di Roma Capitale – nghĩa là "huyện Roma Thủ đô"), đồng thời đóng vai trò là thủ phủ vùng Lazio trung tâm của quốc gia này. Roma là thành phố lớn nhất và đông dân nhất ở Ý với hơn 2,8 triệu cư dân trong phạm vi 1.285 km². Đây là thành phố đông dân thứ ba của Liên minh châu Âu, sau Berlin và Madrid, tính theo số dân sinh sống bên trong phạm vi thành phố. Roma cũng đồng thời là nòng cốt của Thành phố đô thị Roma Thủ đô với hơn 4,3 triệu cư dân, do đó là thành phố đô thị đông dân nhất của nước Ý. Được xây dựng trên địa thế đặc biệt của bảy ngọn đồi, Roma tọa lạc theo hạ lưu dòng Tiber gần nơi cửa sông đổ ra Địa Trung Hải thuộc Trung Tây của bán đảo Ý, khu vực Latium lịch sử. Thành quốc Vatican, quốc gia nhỏ nhất thế giới, là một đất nước độc lập nằm trong lòng Roma, đây là ví dụ duy nhất về một quốc gia nằm trọn vẹn bên trong lãnh thổ của một thành phố; cũng vì lý do này mà Roma thường được xem là thủ đô lưỡng quốc.
Lịch sử Roma trải dài 28 thế kỷ. Mặc dù thần thoại La Mã đặt mốc thời gian thành lập Roma vào khoảng năm 753 TCN, tuy nhiên thành phố đã có mặt cư dân sinh sống lâu hơn thế, khiến nó trở thành một trong những khu định cư lâu đời nhất có con người vẫn đang tiếp tục sinh sống tại châu Âu. Là cái nôi thứ hai của nền văn minh phương Tây sau Athens với cư dân ban đầu có nguồn gốc hỗn hợp từ người Latinh, Etrusca và Sabine, thành phố sau đó trở thành thủ đô của Vương quốc La Mã, Cộng hòa La Mã và Đế quốc La Mã. Trong thời kỳ này với câu thành ngữ nổi tiếng "Mọi con đường đều dẫn đến La Mã", quyền lực của Roma phủ khắp phần lớn châu Âu, Bắc Phi và vươn đến Trung Đông, thống trị cả về quân sự lẫn văn hóa, là đầu não của một trong những nền văn minh vĩ đại nhất lịch sử, có ảnh hưởng toàn diện và sâu rộng đến xã hội, ngôn ngữ, văn học, nghệ thuật, kiến trúc, quy hoạch đô thị, kỹ thuật dân dụng, triết học, tôn giáo, luật pháp và phong tục xuyên suốt trong nhiều thế kỷ tiếp theo. Thành phố lúc bấy giờ là nơi cư ngụ của từ một đến hai triệu dân của thế giới cổ đại, khiến nó trở thành đô thị triệu dân đầu tiên của thế giới cũng như được nhận định là đại đô thị kiểu mẫu trung tâm đầu tiên của nhân loại. Roma ban đầu được gọi là Thành phố vĩnh hằng (tiếng Latinh: Urbs Aeterna) bởi thi hào Tibullus người La Mã trong thế kỷ thứ nhất TCN và ý tưởng đó đã được Ovidius, Vergilius và Livius tiếp nối. Thành phố còn nổi tiếng với danh hiệu "Caput Mundi" trong tiếng Latinh có nghĩa là Kinh đô thế giới. Được mở rộng đáng kể bởi các công trình vĩ đại dưới thời Julius Caesar và đặc biệt là ở thời Hoàng đế Augustus, thành phố đã bị phá hủy nặng nề một phần trong trận Đại hỏa hoạn thành Roma năm 62 và sau đó đạt đến đỉnh cao phát triển kiến trúc đô thị vào khoảng năm 320. Theo sau sự sụp đổ của Đế quốc Tây La Mã đánh dấu khởi đầu của Đêm trường Trung Cổ, Roma dần rơi vào sự thống trị của chế độ giáo hoàng (đã xuất hiện tại thành phố kể từ thế kỷ 1) và chính thức thế kỷ 8 trở thành thủ đô của Vương quốc Giáo hoàng tồn tại cho đến năm 1870. Bắt đầu từ thời kỳ Phục Hưng, hầu như tất cả các giáo hoàng từ Nicôla V (1447–1455) trở đi đều chủ trương theo đuổi tiến trình mang tính kiến trúc và đô thị hóa liên tục suốt 400 năm nhằm mục đích biến thành phố trở thành trung tâm nghệ thuật và văn hóa của thế giới. Do vậy, Roma trở thành trung tâm lớn của nền Phục Hưng Ý, đưa phong trào nghệ thuật này đạt đến đỉnh cao hoàng kim của nó, còn gọi là giai đoạn Thượng Phục Hưng, và sau đó trở thành nơi khai sinh của trường phái Baroque và chủ nghĩa Tân cổ điển. Những vĩ nhân kiệt xuất như Michelangelo, Raffaello hay Bernini cùng các đại nghệ sĩ, họa sĩ, nhà điêu khắc và kiến trúc sư nổi tiếng đã biến Roma trở thành trung tâm hoạt động của họ, tạo ra những kiệt tác ngoạn mục khắp toàn thành phố, tiêu biểu nhất có thể kể đến như Đại vương cung thánh đường Thánh Phêrô, Nhà nguyện Sistina, Dãy phòng Raffaello, Quảng trường đồi Capitolinus hay Đài phun nước Trevi. Trong thế kỷ 19, Roma là biểu tượng của tinh thần thống nhất nước Ý và năm 1871 chính thức trở thành thủ đô của Vương quốc Ý mới sinh và sau đó là nền Cộng hòa Ý từ năm 1946 cho đến ngày nay.
Roma mang đẳng cấp của một thành phố toàn cầu, và thường xuyên được xướng danh trong top những thành phố đẹp nhất thế giới. Trong năm 2017, Roma xếp thứ 12 trong số những thành phố được viếng thăm nhiều nhất thế giới, đứng thứ 3 tại châu Âu và là điểm thu hút khách du lịch nổi tiếng nhất tại Ý. Ở vai trò là ngai trụ xứ của Giáo hoàng cũng như thánh đô của Giáo hội Công giáo hoàn vũ, công cuộc hành hương đến Roma đã khiến cho thành phố trở thành địa điểm quan trọng bậc nhất đối với những người theo đạo Kitô trên khắp thế giới trong nhiều thế kỷ. Khu trung tâm lịch sử của Roma được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới. Bảo tàng Vatican nổi tiếng nằm trong số những bảo tàng được viếng thăm nhiều nhất thế giới và Đấu trường La Mã trở thành điểm thu hút khách du lịch phổ biến nhất thế giới với 7,4 triệu lượt khách trong năm 2018. Bên cạnh du lịch, nền kinh tế của thành phố cũng được định hướng theo hướng công nghệ mới, viễn thông và truyền thông đa phương tiện kể từ những năm 2000 trở lại đây. Roma được xem là một trong những danh thắng khảo cổ học lớn nhất và quan trọng nhất trên thế giới, thành phố cũng sở hữu nhiều cây cầu lịch sử và đài phun nước, hơn 900 nhà thờ, cũng như số lượng đồ sộ các viện bảo tàng đẳng cấp và nhiều trường đại học và trung tâm học thuật danh tiếng. Thủ đô của Ý là nơi đăng cai Thế vận hội Mùa hè 1960. Đây cũng là nơi thành lập nên Cộng đồng Kinh tế châu Âu (EEC) và Cộng đồng Năng lượng nguyên tử châu Âu (EAEC), bên cạnh đó còn là trụ sở của các cơ quan chuyên môn thuộc Liên Hợp Quốc như Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp (FAO), Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) và Quỹ quốc tế về phát triển nông nghiệp (IFAD). Thành phố cũng là nơi đặt văn phòng Tổng thư ký Hội đồng Nghị viện Liên minh Địa Trung Hải (UfM) cũng như trụ sở của nhiều tập đoàn kinh doanh quốc tế như Eni, Enel, TIM, Leonardo S.p.A., và các ngân hàng nhà nước và quốc tế như UniCredit và BNL. Khu vực quận kinh tế và trung tâm thương mại của thành phố được gọi là EUR, là cơ sở của nhiều công ty quan trọng tham gia vào các ngành công nghiệp dầu mỏ, công nghiệp dược phẩm và dịch vụ tài chính. Roma cũng là một trung tâm thiết kế và thời trang quan trọng nhờ các thương hiệu quốc tế nổi tiếng có trụ sở tại thành phố, và đứng ở vị trí thứ 5 trong bảng xếp hạng các kinh đô thời trang của thế giới trong những năm gần đây. Phim trường Cinecittà của Roma là phim trường lớn nhất tại châu Âu, đã trở thành nơi bấm máy của rất nhiều bộ phim đoạt giải Oscar.
Tên gọi
/Theo huyền sử sáng lập của người La Mã cổ đại, cái tên Roma được tin là bắt nguồn từ tên của người sáng lập và vị vua đầu tiên của thành phố, Romulus.
250px|left|thumb|Dòng sông Tiber được người La Mã nhân cách hóa thành một vị thần, đồi Capitolinus tại Roma Tuy nhiên, nhiều khả năng cái tên Romulus mới thực sự bắt nguồn từ Roma. Ngay từ đầu thế kỷ thứ 4 CN, người ta đã có nhiều giả thuyết khác nhau về nguồn gốc của địa danh Roma. Một số giả thuyết dựa vào ngôn ngữ học, tuy nhiên vẫn chưa thực sự chắc chắn:
Tên gọi "La Mã" là phiên âm Hán-Việt của hai chữ "羅馬/罗马", được người Trung Quốc dùng để ký âm cho tên "Roma" (bính âm: "Luómǎ"). Trong tiếng Việt, tên gọi này hiện chủ yếu được sử dụng trong các văn cảnh lịch sử có liên quan đến Đế quốc La Mã cũng như nền văn minh La Mã thời cổ đại.
Cái tên Roma có thể viết ngược lại thành Amor, nghĩa là tình yêu, do đó Roma cũng được xem là "Thành phố của tình yêu". Tên Roma cũng là nguồn gốc của từ romance và romantic trong tiếng Anh (cũng như từ vựng tương đương trong các ngôn ngữ thuộc nhóm Roman), bắt nguồn từ chữ romanice trong tiếng Latinh thông tục và tiếng Latinh Trung Cổ, có nghĩa là "theo kiểu những người Roma". Hai chữ Hán "浪漫" (Hán Việt: lãng mạn) có nghĩa gốc là "sự buông thả, tùy thích", về sau được mượn dùng để phiên âm cho từ tiếng Anh này, tạo ra một nghĩa mới là "sự lãng mạn" theo cách hiểu hiện đại.
Bên cạnh "Thành phố vĩnh hằng", Roma rất nổi tiếng với tên gọi "Kinh đô thế giới" trong lịch sử, đầy đủ là "Roma kinh đô thế giới" (tiếng Latinh: Roma Caput Mundi), bởi quyền lực của Đế quốc La Mã thời cổ đại, và về sau là trung tâm của Kitô giáo. Những biệt danh nổi tiếng khác của Roma bao gồm: "Thành phố Bảy ngọn đồi" (Urbs Septicollis) bắt nguồn từ vị trí địa lý nơi mà thành Roma cổ đại được hình thành, "Ngai của các vị Thánh" (Limina Apostolorum) bởi vai trò của Thánh Phêrô và Thánh Phaolô trong buổi đầu của Giáo hội và Roma cũng là nơi mà họ tử đạo và được chôn cất.
Lịch sử
thumb|300px|right|Thành phố sơ khởi được hình thành từ [[Bảy ngọn đồi La Mã bao quanh bởi tường thành Servius (màu xanh) được xây dựng vào đầy thế kỷ 4 TCN. Tường thành Aurelianus (màu đỏ) được xây dựng vào thế kỷ thứ 3, đồ sộ và kiên cố hơn.]]
Lịch sử sơ khởi
Có những bằng chứng khảo cổ về việc loài người sống tại khu vực Roma từ khoảng 14.000 năm trước, song lớp đất dày đặc gồm các mảnh vụn có niên đại muộn hơn nhiều đã che lấp các di chỉ đồ đá cũ và đồ đá mới. Bằng chứng về các công cụ bằng đá, đồ gốm và vũ khí bằng đá chứng thực con người hiện diện khoảng 10.000 năm. Một vài cuộc khai quật ủng hộ cho quan điểm rằng Roma phát triển từ các khu định cư chăn thả gia súc trên đồi Palatinus nằm bên trên khu vực Công trường La Mã sau này.
Từ cuối thời đại đồ đồng cho đến khi bắt đầu thời đại đồ sắt, mỗi ngọn đồi giữa biển và đồi Capitolinus có một ngôi làng ở trên đỉnh (tại đồi Capitolinus có một ngôi làng được chứng thực có từ cuối thế kỷ 14 TCN). Tuy nhiên, chúng đều chưa đạt tới hạng đô thị. Ngày nay, nhiều người thống nhất rằng thành phố đã dần phát triển thông qua việc tập hợp một vài làng xung quanh ngôi làng lớn nhất nằm trên đồi Palatinus. Quá trình tập hợp được thuận lợi nhờ gia tăng sức sản xuất nông nghiệp vượt trên mức tự cung tự cấp, đồng thời cho phép hình thành các hoạt động thuộc khu vực kinh tế thứ nhì và thứ ba. Điều này lại kéo theo đẩy nhanh phát triển mậu dịch với các thuộc địa của người Hy Lạp tại miền nam Ý (chủ yếu là Ischia và Cumae). Những bước phát triển này theo chứng cứ khảo cổ học thì diễn ra vào giữa thế kỷ 8 TCN, có thể được xem là mốc "khai sinh" thành phố. Từ những cuộc khảo cổ gần đây trên đồi Palatinus, quan điểm cho rằng Roma được thành lập vào giữa thế kỷ 7 TCN, theo truyền thuyết về Romulus, chỉ được xem là một giả thuyết ngoài lề.
Truyền thuyết sự thành lập Roma
thumb|left|250px|Tranh Romulus và Remus của Peter Paul Rubens tại Bảo tàng Capitonlinus. thumb|right|250px|Tranh Aeneas trốn khỏi thành Troia của Federico Barocci, Phòng tranh Borghese. Các câu chuyện truyền thống do người La Mã cổ đại truyền đời cho nhau giải thích lịch sử sơ khởi của thành phố bằng truyền thuyết và thần thoại. Thần thoại quen thuộc nhất trong số đó và có lẽ cũng là nổi tiếng nhất trong tất cả thần thoại La Mã, đó là câu chuyện về Romulus và Remus, hai anh em sinh đôi được một con sói cho bú. Họ quyết định xây dựng một thành phố, song sau một lần tranh luận, Romulus giết người em song sinh và đặt thành phố theo tên mình. Theo những người chép sử La Mã, sự kiện này diễn ra vào 21 tháng 4 năm 753 TCN.
Thời quân chủ, cộng hoà và đế quốc
Sau khi được Romulus thành lập theo truyền thuyết, thành phố nằm dưới quyền cai trị của một hệ thống quân chủ trong 244 năm, ban đầu là với các quân chủ gốc Latinh và Sabine và sau đó là các quốc vương người Etrusca. Theo truyền thuyết, vương vị truyền qua bảy người: Romulus, Numa Pompilius, Tullus Hostilius, Ancus Marcius, Tarquinius Priscus, Servius Tullius và Tarquinius Superbus.
Năm 509 TCN, người La Mã trục xuất vị quốc vương cuối cùng khỏi thành phố và lập ra một nền cộng hoà tập trung. La Mã sau đó bắt đầu một giai đoạn có đặc điểm là đấu tranh nội bộ giữa quý tộc và bình dân, và chiến tranh liên miên chống lại các cộng đồng tại miền trung Ý: Etrusca, Latinh, Volsci, Aequi, Marsi. Sau khi trở thành chủ nhân của khu vực Latium, La Mã dẫn đầu một số cuộc chiến tranh với kết quả là chinh phục bán đảo Ý từ khu vực miền trung đến Magna Graecia.
Trong thế kỷ 3 và 2 TCN, La Mã thiết lập quyền bá chủ trên Địa Trung Hải và bờ Đông, thông qua ba cuộc chiến tranh Punic (264–146 TCN) chống lại thành Carthago và ba cuộc chiến tranh chiến tranh Macedonia (212–168 TCN) chống lại Macedonia. Sau đó thành lập nên những tỉnh thuộc La Mã đầu tiên: Sicilia, Sardinia và Corsica, Hispania, Macedonia, Achaea và Châu Phi.
thumb|right|250px|Cái chết của Caesar của Vincenzo Camuccini, Phòng tranh quốc gia về Nghệ thuật hiện đại và đương đại, Roma. Từ khi bắt đầu thế kỷ 2 TCN, quyền lực là mục tiêu tranh chấp giữa hai nhóm thống trị: phái quý tộc đại diện cho bộ phận bảo thủ trong Viện nguyên lão, và phái bình dân dựa vào sự ủng hộ của tầng lớp thường dân. Trong cùng giai đoạn, việc tiểu nông bị phá sản và sự thành lập các điền trang nô lệ lớn đã khuyến khích một lượng lớn dân chúng di cư đến thành phố. Chiến tranh liên miên tạo tính cần thiết cho một đội quân chuyên nghiệp, họ trung thành với tướng lĩnh của mình hơn là với nền cộng hoà. Do đó, vào nửa cuối của thế kỷ 2 và thế kỷ 1 TCN diễn ra xung đột cả ở bên ngoài lẫn bên trong. Sau nỗ lực thất bại nhằm cải cách xã hội của Tiberius và Gaius Gracchus thuộc phái bình dân, và chiến tranh chống lại Jugurtha, phát sinh cuộc nội chiến đầu tiên giữa Gaius Marius và Sulla. Theo sau là một cuộc khởi nghĩa nô lệ quy mô lớn dưới quyền Spartacus, và sau đó là thành lập Liên minh tam hùng thứ nhất với Caesar, Pompey và Crassus.
thumb|250px|left|Đế quốc La Mã bành trướng cực đại dưới thời của Hoàng đế [[Traianus đã kiểm soát khoảng 6,5 triệu km² bề mặt đất liền.]] Cuộc chinh phục Gallia khiến Caesar trở nên vô cùng mạnh mẽ và được lòng dân, dẫn tới cuộc nội chiến thứ nhì chống lại Viện nguyên lão và Pompey. Sau khi giành thắng lợi, Caesar tự lập bản thân làm độc tài trọn đời. Việc ông bị ám sát dẫn đến Liên minh tam hùng thứ hai gồm Octavius (cháu họ và người thừa kế của Caesar), Marcus Antonius và Lepidus, và một cuộc nội chiến khác giữa Octavius và Antonius. Octavius đến năm 27 TCN trở thành princeps civitatis và lấy hiệu là Augustus, lập ra chính thể nguyên thủ, một nền chính trị lưỡng đầu giữa nguyên thủ và viện nguyên lão. La Mã trở thành một đế quốc trên thực tế, đạt đến mức độ bành trướng tối đa vào thế kỷ 2 dưới quyền hoàng đế Traianus. Thành Roma là 'Caput Mundi', tức kinh đô của thế giới, một khái niệm đã có từ thời cộng hòa. Trong hai thế kỷ đầu tiên, đế quốc có quân chủ thuộc nhà Julius-Claudius, nhà Flavius (triều đại cho xây dựng khán đài hình vòng khổng lồ, được biết với tên gọi Colosseum hay Đấu trường La Mã) và nhà Antoninus. Thời kỳ này còn có đặc điểm là sự truyền bá Kitô giáo, do Giêsu thuyết giảng tại Judea vào nửa đầu thế kỷ 1 (thời Tiberius) và được các tông đồ của ông truyền bá khắp đế quốc và bên ngoài. Thời kỳ triều đại nhà Antoninus được xem là thời cực thịnh của đế quốc, với lãnh thổ trải dài từ Đại Tây Dương đến Euphrates và từ Anh đến Ai Cập.
Sau khi kết thúc triều đại Severus vào năm 235, đế quốc La Mã bước vào một giai đoạn 50 năm mang tên Khủng hoảng thế kỷ thứ ba, khi đó diễn ra nhiều cuộc nổi dậy của các tướng lĩnh muốn chiếm giữ những khu vực mà họ đã được giao phó do sự yếu kém của chính quyền trung ương tại Roma. Tồn tại đế chế Gallia tự xưng từ 260-274 và các cuộc nổi dậy của Zenobia và cha của bà từ giữa những năm 260, người đang tìm cách chống đỡ các cuộc xâm lược của Ba Tư. Một số khu vực như Anh, Tây Ban Nha và Bắc Phi hầu như rất khó gây ảnh hưởng đến. Bất ổn gây ra suy thoái kinh tế, lạm phát tăng nhanh chóng do chính quyền hạ mức giá trị tiền tệ nhằm đáp ứng chi tiêu. Các bộ lạc German dọc sông Rhine và phía bắc Balkan tiến hành các cuộc xâm nhập từ thập niên 250-280. Đế quốc Ba Tư xâm chiếm vài lần trong thập niên 230 đến 260, song cuối cùng bị đánh bại. Vào năm 284, hoàng đế Diocletianus đảm nhận việc khôi phục đế quốc. Ông đặt dấu chấm hết cho cái gọi là princeps (nguyên thủ) và giới thiệu danh hiệu mới là dominate (chúa tể) để tạo ấn tượng về quyền uy tối thượng. Đặc điểm nổi bật nhất là sự can thiệp chưa từng có của quốc gia xuống cấp thành phố: trong khi quốc gia trước đây thường đệ trình yêu cầu thuế đối với một thành phố và cho phép nó phân bổ các khoản phí, thì kể từ triều đại của Diocletianus, quốc gia đã thực hiện điều này xuống tận cấp thôn làng.