cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vị thế chính trị Đài Loan
Thay đổi vị thế Đài Loan có chú ý đến hiến pháp Trung Hoa Dân Quốc
Với những sự khó khăn như vậy trong việc sửa đổi hiến pháp, cả Liên minh Toàn Lục và Liên minh Toàn Lam đều không thể đơn phương thay đổi tình thế chính trị và tình trạng pháp luật của Đài Loan theo quy định của hiến pháp. Tuy nhiên, những người cực lực ủng hộ độc lập cho Đài Loan coi hiến pháp của nước này không hợp pháp và vì thế tin rằng không có căn cứ buộc phải có những sự sửa đổi hiến pháp Trung Hoa Dân Quốc để thay đổi vị thế chính trị Đài Loan.
Ghi chú về thuật ngữ
Một số nguồn học thuật cũng như Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa gọi tình trạng tranh cãi về vị thế chính trị Đài Loan là "Vấn đề Đài Loan", được dịch theo tiếng Trung Quốc thành 臺灣問題/台湾问题 (Đài Loan vấn đề). Chính phủ Trung Hoa Dân Quốc không thích thuật ngữ đó, nhấn mạnh rằng điều này cần phải được gọi là "Vấn đề Lục địa" bởi vì quan điểm của Trung Hoa Dân Quốc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đang tạo ra một vấn đề hay gây nên một vấn đề bên ngoài Đài Loan. Để tránh sự ủng hộ tới bất kỳ bên nào về vấn đề này, bài viết này sử dụng thuật ngữ trung lập là "Vị thế chính trị Đài Loan".
Liên kết ngoài
Thể loại:Đài Loan Thể loại:Chính trị Trung Hoa Dân Quốc Thể loại:Chính trị Đài Loan Thể loại:Lịch sử Đài Loan Thể loại:Chủ quyền
Cryptorhopalum diehli
Cryptorhopalum diehli là một loài bọ cánh cứng trong họ Dermestidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1954.
Tham khảo
Thể loại:Cryptorhopalum
Lực ly tâm
Chúng ta cảm thấy lực này khi ngồi trong xe ô tô đang đổi hướng, hay chơi trò cảm giác mạnh như đu quay dây văng hay tàu siêu tốc ở công viên. Lực này được ứng dụng để tạo nên một trường gia tốc giúp phân loại các thành phần trong hỗn hợp vật chất, như máy phân tích ly tâm hay để vắt quần áo trong máy giặt.
Trong hệ quy chiếu, khi không có lực gì tác động vào các vật thể, chúng giữ chuyển động thẳng đều, theo định luật 1 Newton. Tuy nhiên chuyển động thẳng đều này lệch với chuyển động quay của hệ quy chiếu quay. Ví dụ về một người ngồi trong xe ô tô đang đổi hướng: nếu không có lực ma sát giữa người và ghế, người sẽ tiếp tục đi thẳng, còn ô tô và ghế đổi hướng. Người bị dịch chuyển, một cách tương đối, lệch khỏi ghế.
Công thức
Hệ quy chiếu quay so với hệ quy chiếu quán tính là một dạng của hệ quy chiếu phi quán tính, vì chuyển động của hệ quy chiếu này không thẳng đều. Mọi điểm trong hệ quy chiếu quay với vận tốc góc không đổi w quanh một tâm cố định so với hệ quy chiếu quán tính.
Véctơ vận tốc tại điểm cách tâm quay bán kính r sẽ luôn tiếp tuyến với quỹ đạo tròn của điểm quanh tâm quay, và hướng theo chiều quay. Do sau khi quay hết một góc 2π, điểm hoàn thành một quỹ đạo là đường tròn có chu vi dài 2πr, độ lớn không đổi của véctơ vận tốc là w=ωr. Với: Nếu lấy trục z song song với trục quay; trục x vuông góc với trục quay và theo phương nối từ tâm quay đến điểm đang xét vào lúc t = 0; trục y vuông góc với hai trục còn lại.
Như vậy tại một thời điểm bất kỳ, gia tốc của điểm cách tâm r là: Hay:
Như vậy véctơ gia tốc cũng quay tròn với vận tốc góc w, luôn vuông góc với véc tơ vận tốc, theo phương luôn hướng vào tâm quay. Nó có độ lớn tỷ lệ với bình phương ω và với khoảng cách r. Gia tốc trong công thức trên là gia tốc ly tâm, cũng có thể biểu diễn bằng biểu thức: với ω là vận tốc góc của chuyển động quay của hệ; r là véc tơ vị trí từ tâm quay đến điểm đang xét gia tốc ly tâm; × là phép nhân véc tơ.
Lực quán tính lên vật có khối lượng m tại điểm cách tâm quay r là: với m là khối lượng vật thể.
Độ lớn của lực là
Còn phương của lực luôn ngược chiếu với gia tốc nghĩa là luôn theo phương ly tâm. Như vậy độ lớn của lực ly tâm tỷ lệ thuận với bình phương của vận tốc góc, và với bán kính quay.
Cũng có thể liên hệ với tốc độ thẳng thay cho tốc độ góc:
Như vậy, độ lớn của lực ly tâm tỷ lệ thuận với khối lượng của vật chuyển động, với bình phương của tốc độ thẳng, và tỷ lệ nghịch với bán kính của đường cong. Phương của lực ly tâm là đường thẳng nối tâm của đường cong với trọng tâm của vật chuyển động, và chiều là từ tâm của đường cong ra phía ngoài.
Semaeopus solitaria
Semaeopus solitaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Lực ly tâm
Công thức
Công thức trên đúng cho vật thể đứng yên trong hệ quy chiếu quay. Nếu vật thể di chuyển trong hệ quy chiếu quay, lực quán tính mà vật nhận được sẽ là lực Coriolis.
Ứng dụng
nhỏ|240px|[[Máy điều tốc ly tâm, một ứng dụng cổ điển của lực ly tâm]] Hệ quy chiếu quay giúp chúng ta có thể tạo ra trường gia tốc nhân tạo với độ lớn điều khiển được bằng tốc độ quay và khoảng cách tới tâm quay. Trường gia tốc nhân tạo có thể được ứng dụng các trạm vũ trụ, như trạm vũ trụ quốc tế, tạo ra một môi trường giúp phi hành gia có cảm giác về trọng lượng biểu kiến, như môi trường sống quen thuộc trên Trái Đất. Khả năng điều khiển cảm giác về trọng lượng biểu kiến của trường gia tốc ly tâm cũng được ứng dụng trong các trò chơi cảm giác mạnh như xe lao tốc độ.
Parathesis bracteolata
Parathesis bracteolata là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được Lundell mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Lực ly tâm
Ứng dụng
Trong trường gia tốc, vật có khối lượng riêng thấp có xu hướng nổi lên trên các vật có khối lượng riêng lớn hơn; giúp phân tích các vật chất thành nhiều thành phần. Đây là ứng dụng trong máy phân tích ly tâm. Trường gia tốc ly tâm mạnh trong máy giặt giúp vắt khô quần áo khi trống vắt quay nhanh.
Parathesis bracteolata
Liên kết ngoài
Thể loại:Parathesis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1979
Lực ly tâm
Ứng dụng
Một ứng dụng kinh điển của lực ly tâm trong cơ khí là bộ điều tốc ly tâm. Khi tốc độ quay của động cơ tăng, các quả nặng (miêu tả trong hình vẽ) chịu lực ly tâm lớn hơn, văng xa ra hơn và khép lại đường ống nhiên liệu của động cơ (hoặc, một cách tổng quát, giảm nguồn năng lượng cho động cơ); điều này dẫn đến tốc độ động cơ giảm lại. Khi tốc độ động cơ xuống thấp, lực ly tâm lên các quả nặng giảm, các quả nặng bị trọng lực kéo xuống và mở rộng đường ống nhiên liệu; điều này làm tốc độ động cơ tăng trở lại. Đây là một ví dụ của hoàn ngược âm, giúp điều tiết và giữ tốc độ quay của động cơ ổn định. Lực ly tâm cũng được dùng trong bộ ly hợp tự động của một số xe máy hay ô tô. Khi tốc độ quay của động cơ đạt đến ngưỡng thích hợp, lực ly tâm lên các quả nặng trong bộ ly hợp sẽ đủ lớn đến khép chặt các tiếp xúc và chuyển bộ ly hợp sang trạng thái truyền lực khiến xe chuyển bánh. Khi tốc độ động cơ dưới ngưỡng, lực ly tâm không đủ lớn và bộ ly hợp ngắt lực truyền, giúp xe đứng tại chỗ nhưng động cơ vẫn nổ máy.
Giải thích một số hiện tượng trong thực tế:
Tham khảo
Điểm chết lực ly tâm : Giống như trục xoay tròn hoặc gia tốc hướng tâm đều luôn có một điểm chết ta có thể sử dụng như lực cơ học . Thể loại:Lực Thể loại:Lực quán tính Thể loại:Cơ học Thể loại:Gia tốc Thể loại:Xoay tròn
Scotinella pugnata
Scotinella pugnata là một loài nhện trong họ Phrurolithidae.
Loài này thuộc chi Scotinella. Scotinella pugnata được James Henry Emerton miêu tả năm 1890.
Tham khảo
Thể loại:Scotinella
Mesostenus longicaudis
Mesostenus longicaudis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesostenus
Torremocha del Campo
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Guadalajara
Tragopogon paradoxus
Tragopogon paradoxus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được S.A.Nikitin miêu tả khoa học đầu tiên năm 1933.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tragopogon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1933
Aristobia umbrosa
Aristobia umbrosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aristobia
Trichaeta borealis
Trichaeta borealis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Aniba burchellii
Aniba burchellii là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Kosterm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aniba Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1936
Luzula subsessilis
Luzula subsessilis là một loài thực vật có hoa trong họ Juncaceae. Loài này được (S.Watson) Buchenau mô tả khoa học đầu tiên năm 1898.
Liên kết ngoài
Thể loại:Luzula Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1898
Trichaeta borealis
Liên kết ngoài
Thể loại:Trichaeta
Raon-l'Étape
Raon-l'Étape là một xã nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 23,71 kilômét vuông, dân số năm 2005 là 6708 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 291 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Raonnais.
Biến động dân số
nhỏ|250px|phải|Fontaine La Chèvre
Liên kết ngoài
Raon-l'Etape
Xã Cottonwood Lake, Quận McHenry, Bắc Dakota
Xã Cottonwood Lake (Cottonwood Lake Township) là một xã thuộc quận McHenry, tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 20 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Bắc Dakota Thể loại:Quận McHenry, North Dakota
Parathesis breedlovei
Parathesis breedlovei là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được Lundell mô tả khoa học đầu tiên năm 1968.
Liên kết ngoài
Thể loại:Parathesis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1968
Daphnella delicata
Daphnella delicata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.
Semaeopus sticticata
Semaeopus sticticata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Semaeopus
Pteris venezuelensis
Pteris venezuelensis là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được A.R. Sm. & J. Prado mô tả khoa học đầu tiên năm 2004. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
V Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004 Thể loại:Unresolved names
Coptocephala mandibularis
Tham khảo
Thể loại:Coptocephala
Cryptorhopalum difficile
Cryptorhopalum difficile là một loài bọ cánh cứng trong họ Dermestidae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1881.
Inamhongal, Parasgad
Inamhongal là một làng thuộc tehsil Parasgad, huyện Belgaum, bang Karnataka, Ấn Độ.
Astracantha meschhedensis
Astracantha meschhedensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Bunge) Podlech miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Astracantha
Thrixspermum flaccidum
Thrixspermum flaccidum là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được J.J.Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1920.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thrixspermum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1920
Tổng giáo phận Yangon
Tổng giáo phận Công giáo La Mã Yangon (tiếng Latin: Archidioecesis Yangonensis) là một lãnh thổ giáo hội hoặc giáo phận của Giáo hội Công giáo Rôma ở Myanmar. Charles Maung Bo, S.D.B. được Giáo hoàng Gioan Phaolô II bổ nhiệm làm Tổng Giám mục Yangon vào ngày 24 tháng 5 năm 2003.
Pteris venulosa
Pteris venulosa là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Blume mô tả khoa học đầu tiên năm 1828. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Tổng giáo phận Yangon
Lịch sử
Giáo phận đã được Giáo hoàng Piô IX thành lập lên làm Hạt Đại diện Tông Tòa Tây Nam Miến Điện vào ngày 27 tháng 11 năm 1866 và được đổi tên thành Nam Miến Điện vào ngày 19 tháng 7 năm 1870 và sau đó được nâng lên thành Hạt Đại diện Tông Tpà Rangoon vào ngày 7 tháng 5 năm 1953. Nó được thăng lên cấp bậc của một tổng giáo phận đô thành bởi Giáo hoàng Piô XII vào ngày 1 tháng 1 năm 1955, với hình ảnh hậu trường của Mawlamyine, Pathein, Pyay và Hpa-an mới được dựng lên vào ngày 24 tháng 1 năm 2009. Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã đổi tên thành Tổng giáo phận Yangon vào ngày 8 tháng 10 năm 1991.
Pteris venulosa
Liên kết ngoài
V Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1828 Thể loại:Unresolved names
Tổng giáo phận Yangon
Tham khảo
Yangon Thể loại:Yangon
Scotinella redempta
Scotinella redempta là một loài nhện trong họ Phrurolithidae.
Loài này thuộc chi Scotinella. Scotinella redempta được Willis J. Gertsch miêu tả năm 1941.
Tham khảo
Thể loại:Scotinella Thể loại:Phrurolithidae
Quỹ đạo Trái Đất
Quỹ đạo Trái Đất (còn gọi là quỹ đạo địa tâm) là quỹ đạo của bất kỳ vật thể nào quay quanh Trái Đất như Mặt trăng hoặc các vệ tinh nhân tạo. Năm 1997, NASA ước tính có khoảng 2.465 vệ tinh nhân tạo quay quanh Trái Đất và 6.216 mảnh vụn vũ trụ theo dõi bởi Trung tâm vũ trụ Goddard. Hơn 16.291 vật thể được phóng trước đó đã tan vỡ/phân rã vào bầu khí quyển của Trái Đất.
Một tàu vũ trụ đi vào quỹ đạo khi gia tốc hướng tâm của nó do trọng lực nhỏ hơn hoặc bằng gia tốc ly tâm do thành phần nằm ngang của vận tốc của nó. Đối với quỹ đạo Trái Đất thấp, vận tốc này là khoảng 7800 m/s; để so sánh, tốc độ máy bay có người lái nhanh nhất từng đạt được (không bao gồm tốc độ đạt được khi đáp tàu vũ trụ) là 2200 m/s vào năm 1967 bởi X-15 Bắc Mỹ. Năng lượng cần thiết để đạt vận tốc quỹ đạo Trái Đất ở độ cao 600 km khoảng 36 MJ/kg, gấp sáu lần năng lượng cần thiết chỉ để phóng lên độ cao tương ứng.
Tàu vũ trụ với một điểm gần nhất dưới 2000 km có thể bị kéo từ bầu khí quyển của Trái Đất, làm giảm độ cao quỹ đạo. Tốc độ phân rã quỹ đạo phụ thuộc vào diện tích và khối lượng mặt cắt của vệ tinh, cũng như sự thay đổi mật độ không khí của bầu khí quyển phía trên. Dưới khoảng 300 km, sự phân rã trở nên nhanh hơn với thời gian sống được đo bằng ngày. Khi một vệ tinh rơi xuống đến độ cao 180 km, nó chỉ có vài giờ trước khi nó bốc hơi trong khí quyển. Các vận tốc thoát cần thiết để kéo miễn trường hấp dẫn của Trái Đất hoàn toàn và di chuyển vào không gian liên hành tinh là khoảng 11200 m/s.
Tham khảo
Thể loại:Quỹ đạo Trái Đất
Bồ Đề Đạo Tràng (Châu Đốc)
nhỏ|Cổng chính Bồ Đề Đạo Tràng (Châu Đốc) Bồ Đề Đạo Tràng là một công trình kiến trúc Phật giáo, tọa lạc ở quảng trường trung tâm, thuộc phường Châu Phú A, thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang, Việt Nam.
Lịch sử
Chùa Bồ Đề Đạo Tràng (Châu Đốc) được lập năm 1952 do Đặng Văn Lý (Tỉnh trưởng Châu Đốc lúc bấy giờ) và Phạm Ngọc Đa (Hội trưởng Thông Thiên học) đề xướng, được đông đảo Phật tử ở nhiều nơi tán thành và đóng góp.
Năm 1951, ông Phạm Ngọc Đa đã liên lạc với Đại đức Jinara Jadasa bên Ấn Độ xin cành chiết từ cây bồ đề bảo thụ mà xưa kia Phật Thích Ca đã ngồi thiền định. Được chấp thuận, bà Nguyễn Thị Hai liền đi thỉnh cây về trồng trên mảnh đất do Tỉnh trưởng Đặng Văn Lý cấp ở trung tâm thị xã, đối diện với nhà việc làng Châu Phú (nay là Ủy ban Nhân dân phường Châu Phú A). Trước khi trồng, người ta tổ chức lễ rước bảo thụ trên xe hoa, đi một vòng thị xã vào ngày 27 tháng Chạp năm Canh Dần (3 tháng 02 năm 1951). Lễ hạ thổ chính thức đã tổ chức long trọng ngày 16 tháng 4 năm Nhâm Thìn (9 tháng 5 năm 1952). Sau khi hạ thổ người ta theo tích xưa tưới cây bằng sữa tươi.
Người ta kể rằng, ngay trước đêm hạ thổ, cây bồ đề đã bị ai đó chặt đứt lìa thân. Tuy nhiên, sau đó cây vẫn được trồng và vẫn sống nảy thành bốn tược (nay đã thành bốn nhánh lớn).
Vì cây bồ đề có nguồn gốc từ Bồ Đề Đạo Tràng bên Ấn Độ, nên nơi đây cũng được gọi là "Bồ Đề Đạo Tràng". Và để quản trị chùa và cây, Hội Bồ Đề Đạo Tràng (Châu Đốc) được thành lập.
Theo sách Kỷ lục An Giang 2009, thì đây là "cây bồ đề lâu năm nhất của tỉnh".
Kiến trúc
nhỏ|Cổng phụ Bồ Đề Đạo Tràng (Châu Đốc) Ban đầu, Bồ Đề Đạo Tràng (Châu Đốc) có kiến trúc đơn giản. Chính giữa khuôn viên là một tòa nhà bát giác nhỏ hình lăng trụ, có bốn cửa ra vào, tôn trí tượng Phật Thích Ca đang ngồi nhập định. Chung quanh các góc khắc những câu đối sơn vàng trên nền đỏ, ca ngợi đức từ bi của đức Phật Thích Ca.
Về sau, ban quản trị lần lượt cho xây dựng một số hạng mục khác, khiến nơi đây thêm phần bề thế, đẹp đẽ và tôn nghiêm. Đáng chú ý có một trụ biểu bốn mặt (ghi dấu sự kiện liên quan và những nhân vật đã gầy dựng nên Bồ Đề Đạo Tràng ở Châu Đốc), Quan Âm các, lầu chuông lầu trống, nhà hậu Tổ, v.v...
Các Phật tích
nhỏ|Tượng Phật Thích Ca ngồi thiền định tại gốc bồ đề. Phía sau là chính điện (giữa) và lầu chuông, lầu trống (hai bên) nhỏ|Tủ đựng viên Xá lợi Phật Thích Ca Hằng năm, Bồ Đề Đạo Tràng (Châu Đốc) tổ chức bốn lễ chính: rằm tháng Giêng (Thượng ngươn), rằm tháng Tư (lễ Phật đản), rằm tháng Bảy (Vu-lan) và rằm tháng Mười (Hạ ngươn).
Astyochia nebula
Astyochia nebula là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Astyochia
Mesostenus melanurus
Mesostenus melanurus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesostenus
Aniba canellila
Aniba canellila là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được (Kunth) Mez miêu tả khoa học đầu tiên năm 1889.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aniba Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1889
Aristobia vietnamensis
Aristobia vietnamensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Luzula sudetica
Luzula sudetica là một loài thực vật có hoa trong họ Juncaceae. Loài này được (Willd.) Schult. mô tả khoa học đầu tiên năm 1814.
Aristobia vietnamensis
Liên kết ngoài
Thể loại:Aristobia
Luzula sudetica
Liên kết ngoài
Thể loại:Luzula Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1814
Psychotria subvelutina
Psychotria subvelutina là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Ekman & Urb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1928
Astracantha mesoleia
Astracantha mesoleia là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Boiss. & Hohen.) Podlech miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Astracantha
Prey, Vosges
Prey là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 2,13 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 89 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 470 m trên mực nước biển.
Semaeopus subfuscata
Semaeopus subfuscata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Semaeopus
Parathesis calophylla
Parathesis calophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được Donn. Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1893.
Torremocha de Jadraque
Torremocha de Jadraque là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 19 người.
Cryptorhopalum discedens
Cryptorhopalum discedens là một loài bọ cánh cứng trong họ Dermestidae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1902.
Tham khảo
Thể loại:Cryptorhopalum
Coptocephala monrosi
Tham khảo
Thể loại:Coptocephala
Scotinella sculleni
Scotinella sculleni là một loài nhện trong họ Phrurolithidae.
Loài này thuộc chi Scotinella. Scotinella sculleni được Willis J. Gertsch miêu tả năm 1941.
Tham khảo
Thể loại:Scotinella
Tổng giáo phận Kuala Lumpur
Tổng giáo phận Công giáo La Mã Kuala Lumpur (tiếng Latin: Archidioecesis Kuala Lumpurensis) là một lãnh thổ giáo hội hoặc giáo phận của Giáo hội Công giáo La Mã ở Malaysia. Nó được Giáo hoàng Pius XII xây dựng thành Giáo phận Kuala Lumpur vào ngày 25 tháng 2 năm 1955, và được nâng lên cấp bậc của Tổng giáo phận Metropolitan vào ngày 18 tháng 12 năm 1972, với hình ảnh hậu trường của Malacca-Johor và Penang. Nó cũng quản lý thủ đô của Malaysia, Kuala Lumpur và các bang Selangor, Negeri Sembilan, Pahang, Terengganu. Nhà thờ Mẹ của tổng giáo phận và trụ sở của Tổng Giám mục, là Nhà thờ St. John.
Tham khảo
Thể loại:Kuala Lumpur Thể loại:Giáo phận Công giáo Malaysia
Pteris verticillata
Pteris verticillata là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Lellinger & Proctor mô tả khoa học đầu tiên năm 1983. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Daphnella dea
Daphnella dea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.
Tham khảo
dea
Đảo Savary
Chú thích
Thể loại:Quần đảo Discovery
Inamkoppa, Kundgol
Inamkoppa là một làng thuộc tehsil Kundgol, huyện Dharwad, bang Karnataka, Ấn Độ.
Trichaeta burttii
Trichaeta burttii là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trichaeta
Septentrinna bicalcarata
Septentrinna bicalcarata là một loài nhện trong họ Corinnidae.
Loài này thuộc chi Septentrinna. Septentrinna bicalcarata được Eugène Simon miêu tả năm 1896.
Tham khảo
Thể loại:Septentrinna
Semaeopus subrosea
Semaeopus subrosea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Semaeopus
Mesostenus modestus
Mesostenus modestus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesostenus
Thrixspermum fleuryi
Thrixspermum fleuryi là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Gagnep.) Tang & F.T.Wang miêu tả khoa học đầu tiên năm 1951.
Aristobia voetii
Aristobia voetii là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aristobia
Tragopogon podolicus
Tragopogon podolicus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (DC.) S.A.Nikitin miêu tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tragopogon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1936
Parathesis calzadae
Liên kết ngoài
Thể loại:Parathesis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1983
Aniba cinnamomiflora
Aniba cinnamomiflora là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được C.K.Allen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1964.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aniba Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1964
Hieracium subcaesium
Hieracium subcaesium là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Fr.) Lindeb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1869.
Cryptorhopalum distichia
Cryptorhopalum distichia là một loài bọ cánh cứng trong họ Dermestidae. Loài này được Beal miêu tả khoa học năm 1985.
Semaeopus subrubra
Semaeopus subrubra là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Semaeopus
Coptocephala namibica
Coptocephala namibica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1993.
Tham khảo
Thể loại:Coptocephala
Pteris victoriae
Pteris victoriae là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được ht.Bull, Gard. mô tả khoa học đầu tiên năm 1891. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
V Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891 Thể loại:Unresolved names
Pteris victoriae
Daphnella cymatodes
Daphnella cymatodes là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.
Torrejón del Rey
Torrejón del Rey là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 2.341 người.
Daphnella cymatodes
Tham khảo
cymatodes
Torrejón del Rey
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Guadalajara
Triệu vương
Triệu vương (趙王) là một phong hiệu dành cho các quốc vương và thân vương Trung Quốc cổ đại, đặt theo nước Triệu nhà Chu.
Nhà Chu
Các vua nước Triệu xưng vương:
Nam Việt
Dòng dõi Triệu Đà xưng đế một cõi, với nhà Hán vẫn xưng là vương.
Hậu Triệu (Thập lục quốc)
Một số quân chủ nước Hậu Triệu:
Nhà Nguyên
Được phong cho Uông Cổ bộ (Ongud).
Nhà Minh
Dòng dõi của Chu Cao Toại:
Tham khảo
Triệu Triệu
Xã Coulee, Quận Ramsey, Bắc Dakota
Xã Coulee (Coulee Township) là một xã thuộc quận Ramsey, tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 65 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Bắc Dakota Thể loại:Quận Ramsey, North Dakota
Provenchères-lès-Darney
Provenchères-lès-Darney là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 9,07 km², dân số năm 1999 là 150 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 369 m trên mực nước biển.
Liên kết ngoài
Provencheres-les-Darney
Coptocephala nigromaculata
Coptocephala nigromaculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1993.
Tham khảo
Thể loại:Coptocephala
Astyochia nigrita
Astyochia nigrita là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Astyochia
Thrixspermum formosanum
Thrixspermum formosanum là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Hayata) Schltr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1919.
Mesostenus modicus
Mesostenus modicus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Thrixspermum formosanum
Liên kết ngoài
Thể loại:Thrixspermum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1919
Aristobrium cyanipenne
Aristobrium cyanipenne là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Mesostenus modicus
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesostenus
Aristobrium cyanipenne
Liên kết ngoài
Thể loại:Aristobrium
Parathesis candolleana
Parathesis candolleana là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được Mez mô tả khoa học đầu tiên năm 1902.
Liên kết ngoài
Thể loại:Parathesis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1902
Inapura, Tumkur
Inapura là một làng thuộc tehsil Tumkur, huyện Tumkur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Tumkur (huyện)
Pteris vieillardii
Pteris vieillardii là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Mett. mô tả khoa học đầu tiên.. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
V Thể loại:Unresolved names
Aniba citrifolia
Aniba citrifolia là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được (Nees) Mez miêu tả khoa học đầu tiên năm 1889.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aniba Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1889
Luzula sylvatica
Luzula sylvatica là một loài thực vật có hoa trong họ Juncaceae. Loài này được (Huds.) Gaudin mô tả khoa học đầu tiên năm 1811.
Liên kết ngoài
Thể loại:Luzula Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1811 Thể loại:Thực vật Tây Á Thể loại:Thực vật vườn châu Á Thể loại:Thực vật vườn châu Âu Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1762
Astracantha meyeri
Astracantha meyeri là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Boiss.) Podlech miêu tả khoa học đầu tiên.
Psychotria succulenta
Psychotria succulenta là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Hiern) E.M.A.Petit miêu tả khoa học đầu tiên năm 1963.
Astracantha meyeri
Liên kết ngoài
Thể loại:Astracantha
Psychotria succulenta
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1963
Callionymus amboina
Callionymus amboina, tên thông thường là cá đàn lia Ambon, là một loài cá biển thuộc chi Callionymus trong họ Cá đàn lia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1965.
Phân bố và môi trường sống
C. amboina được tìm thấy tại Indonesia. Chúng sống xung quanh các rạn san hô gần bờ, trong các đầm phá và ở ngoài khơi, được ghi nhận ở độ sâu khoảng 50 m trở lại.
Chú thích
A Thể loại:Động vật được mô tả năm 1965
2063
Năm 2063. Trong lịch Gregory, nó sẽ là năm thứ 2063 của Công nguyên hay của Anno Domini; năm thứ 63 của thiên niên kỷ thứ 3 và của thế kỷ 21; và năm thứ tư của thập niên 2060.
Septentrinna paradoxa
Septentrinna paradoxa là một loài nhện trong họ Corinnidae.
Loài này thuộc chi Septentrinna. Septentrinna paradoxa được Frederick Octavius Pickard-Cambridge miêu tả năm 1899.
Tham khảo
Thể loại:Septentrinna
Nuốt
Nuốt là quá trình trong cơ thể người hoặc động vật cho phép một chất đi từ miệng, đến hầu họng và vào thực quản, trong khi đóng nắp biểu mô. Nuốt là một phần vô cùng quan trọng của ăn và uống. Nếu quá trình nuốt thất bại và vật nuốt (như thực phẩm, đồ uống hoặc thuốc) đi qua khí quản, thì có thể xảy ra nghẹt thở hoặc hít sặc. Trong cơ thể con người, việc đóng nắp biểu mô tạm thời tự động được kiểm soát bởi phản xạ nuốt.
Phần thức ăn, đồ uống hoặc vật liệu khác sẽ di chuyển qua cổ trong một lần nuốt được gọi là bolus.
Nuốt dễ dàng đến với hầu hết mọi người đến nỗi quá trình này hiếm khi gợi nhiều suy nghĩ. Tuy nhiên, từ quan điểm của sinh lý học, bệnh lý ngôn ngữ nói và chăm sóc sức khỏe cho những người khó nuốt (chứng khó nuốt), đây là một chủ đề thú vị với tài liệu khoa học sâu rộng.
Phối hợp và kiểm soát
thumb|Nuốt - video cộng hưởng từ Ăn và nuốt là các hoạt động thần kinh cơ phức tạp bao gồm chủ yếu gồm ba giai đoạn, giai đoạn uống, hầu họng và thực quản. Mỗi giai đoạn được kiểm soát bởi một cơ chế thần kinh khác nhau. Giai đoạn miệng, đó là hoàn toàn tự nguyện, được điều khiển chủ yếu bởi các trung gian thùy thái dương và hệ thống limbic của vỏ não với sự đóng góp từ vỏ não vận động và các khu vực vỏ não khác. Nuốt họng được bắt đầu bằng giai đoạn uống và sau đó được điều phối bởi trung tâm nuốt trên hành tủy và xoang. Phản xạ được bắt đầu bởi các thụ thể cảm ứng trong hầu họng khi thức ăn được đẩy ra phía sau miệng bằng lưỡi, hoặc bằng cách kích thích vòm miệng (phản xạ vòm miệng).
Cryptorhopalum divisum
Cryptorhopalum divisum là một loài bọ cánh cứng trong họ Dermestidae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1902.
Nuốt
Tham khảo
Thể loại:Sinh lý học Thể loại:Phản xạ
Cryptorhopalum divisum
Tham khảo
Thể loại:Cryptorhopalum
Chiến tranh Kree–Skrull
Chiến tranh Kree–Skrull là một loạt truyện được viết bởi Roy Thomas và được vẽ bởi Sal Buscema, Neal Adams và John Buscema. Câu chuyện ban đầu được xuất bản trong bộ truyện tranh của Marvel Comics với tựa đề  Avengers  #89–97 (phát hành từ tháng 6 năm 1971 đến tháng 3 năm 1972).
Chiến tranh Kree–Skrull đáng chú ý vì phạm vi vũ trụ của chiến tranh giữa các vì sao, dàn nhân vật khổng lồ, sử dụng phép ẩn dụ và ngụ ngôn (ví dụ, cho Joseph McCarthy và HUAC), và sự giới thiệu của tình yêu giữa Vision và Scarlet Witch, đã trở thành chủ đề liên tục cho các nhân vật (và nhóm Avengers) trong nhiều năm tới. Chiến tranh Kree–Skrull được các nhà phê bình đánh giá là một điểm nhấn trong thời đại của nó, và là đỉnh cao của một chuỗi các hợp tác đáng chú ý giữa Thomas và Adams từ thời kỳ này, bắt đầu với việc họ chạy trên  X-Men  vào năm 1969.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cuộc xâm lược của người ngoài hành tinh trong truyện tranh
Semaeopus subrugosa
Semaeopus subrugosa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Semaeopus
Ferid Murad
Ferid Murad (sinh ngày 14 tháng 9 năm 1936) là một bác sĩ và nhà dược lý học người Mỹ gốc Albania, đã đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1998 chung với Robert F. Furchgott và Louis J. Ignarro.
Coptocephala orientalis
Coptocephala orientalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2003.
Ferid Murad
Cuộc đời và Sự nghiệp
Ông sinh tại Whiting, Indiana, là con của Jabir Murat Ejupi, một người Albania nhập cư từ Gostivar, Macedonia, và Henrietta Bowman, một Kitô hữu người Mỹ. Ferid Murad được nuôi dạy như một Kitô hữu.
Coptocephala orientalis
Tham khảo
Thể loại:Coptocephala
Ferid Murad
Cuộc đời và Sự nghiệp
Ông đậu bằng cử nhân hóa học ở đại học DePauw năm 1958, bằng bác sĩ y khoa và tiến sĩ dược lý học ở đại học Case Western Reserve năm 1965. Ông làm việc ở đại học Virginia, nơi ông trở thành giáo sư năm 1970, sau đó chuyển sang đại học Stanford năm 1981. Murad rời Đại học Stanford năm 1988, chuyển sang làm phó chủ tịch các phòng thí nghiệm Abbott. Năm 1993 ông mở công ty riêng "Molecular Geriatrics Corporation", một công ty công nghệ sinh học. Công ty này gặp khó khăn về tài chính. Năm 1997 Murad làm việc ở University of Texas Health Science Center at Houston, mở một phân khoa mới về sinh học điều hợp, dược lý học và sinh lý học. Tại đây, ông làm giáo sư Y học và Sinh lý học. Tháng 4 năm 2011, ông chuyển sang đại học George Washington làm giáo sư Hóa sinh và Sinh học phân tử.
Công trình nghiên cứu
Công trình nghiên cứu then chốt của Murad đã chứng minh rằng nitroglycerin và những thuốc liên quan đã làm việc bằng cách giải phóng nitơ monoxit trong cơ thể, chất này hành động như một phân tử tín hiệu trong hệ tuần hoàn, làm cho các mạch máu giãn ra. Các bước còn thiếu trong quá trình truyền tín hiệu được Robert F. Furchgott và Louis J. Ignarro của Đại học California tại Los Angeles bổ sung, do đó cả ba người đều được trao giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1998 (riêng Murad và Furchgott cũng được trao giải Albert Lasker cho nghiên cứu Y học cơ bản năm 1996 cho công trình nghiên cứu này).
Tuy nhiên, có một số chỉ trích quyết định của Ủy ban giải Nobel đã không trao giải cho Salvador Moncada, người đã nghiên cứu độc lập cũng dẫn tới kết quả giống như kết quả của LLouis J. Ignarro.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1936 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Người Mỹ gốc Albania Thể loại:Nhà khoa học Hoa Kỳ Thể loại:Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa Thể loại:Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Virginia
Daphnella cubana
Daphnella cubana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.
Tham khảo
cubana
2064
Năm 2064. Trong lịch Gregory, nó sẽ là năm thứ 2064 của Công nguyên hay của Anno Domini; năm thứ 64 của thiên niên kỷ thứ 3 và của thế kỷ 21; và năm thứ năm của thập niên 2060.
CMOS
thumb|Mạch đảo dùng CMOS CMOS, viết tắt của "Complementary Metal-Oxide-Semiconductor" trong tiếng Anh, là thuật ngữ chỉ một loại công nghệ dùng để chế tạo mạch tích hợp. Công nghệ CMOS được dùng để chế tạo vi xử lý, vi điều khiển, RAM tĩnh và các cổng logic khác. Công nghệ CMOS cũng được dùng rất nhiều trong các mạch tương tự như cảm biến ảnh, chuyển đổi kiểu dữ liệu, và các vi mạch thu phát có mật độ tích hợp cao trong lĩnh vực thông tin.
Trong tên gọi của vi mạch này, thuật ngữ tiếng Anh "complementary" ("bù"), ám chỉ việc thiết kế các hàm lôgíc trong các vi mạch CMOS sử dụng cả hai loại transistor PMOS và NMOS và tại mỗi thời điểm chỉ có một loại transistor nằm ở trạng thái đóng (ON).
Hai đặc tính cơ bản của các linh kiện được chế tạo bằng công nghệ CMOS là có độ miễn nhiễu cao và tiêu thụ năng lượng ở trạng thái tĩnh rất thấp. Các vi mạch CMOS chỉ tiêu thụ năng lượng một cách đáng kể khi các transistor bên trong nó chuyển đổi giữa các trạng thái đóng (ON) và mở (OFF). Kết quả là các thiết bị CMOS ít tiêu thụ năng lượng và tạo ra ít nhiệt hơn so với các loại cổng logic khác như mạch transistor-transistor logic (TTL) hay mạch logic NMOS (khác với CMOS, NMOS chỉ dùng toàn bộ transistor hiệu ứng trường kiểu n và không dùng transistor hiệu ứng trường kiểu p). CMOS cũng cho phép tích hợp các hàm lôgíc với mật độ cao trên chíp.
Cụm từ "metal-oxide-semiconductor" bắt nguồn từ một quy trình chế tạo các vi mạch tích hợp CMOS trước đây. Quy trình này tạo ra các transistor hiệu ứng trường mà mỗi transistor có một điện cực cổng bằng kim loại được đặt lên trên một lớp cách điện bằng oxide phủ trên vật liệu bán dẫn. Ngày nay, thay vì dùng kim loại, người ta tạo ra điện cực cổng bằng một vật liệu khác, đó là polysilicon. Tuy nhiên, IBM và Intel đã công bố sẽ sử dụng trở lại cổng kim loại trong công nghệ CMOS nhằm tận dụng tính chất tiên tiến của vật liệu có hằng số điện môi cao trong việc chế tạo các vi mạch có kích thước 45 nanomét hay nhỏ hơn. Dù có nhiều thay đổi, tên gọi CMOS vẫn tiếp tục được sử dụng trong các quy trình chế tạo hiện đại.
Một vi mạch tích hợp nhỏ chứa một lượng lớn các tranzito CMOS đôi khi được gọi là vi mạch tích hợp CHMOS. Thuật ngữ CHMOS viết tắt của "Complementary High-density metal-oxide-semiconductor" trong tiếng Anh.
Đôi khi, mạch kết hợp giữa các cảm biến MEMS với bộ xử lý tín hiệu số được sản xuất trên một vi mạch tích hợp CMOS đơn được gọi là CMOSens
Lịch sử phát triển
Frank Wanlass đã phát minh ra các mạch CMOS vào năm 1963 tại hãng Fairchild Semiconductor. Vào năm 1968, mạch tích hợp CMOS đầu tiên đã được sản xuất bởi một nhóm nghiên cứu tại RCA do Albert Medwin lãnh đạo. Khởi đầu, CMOS được xem như là một giải pháp thay thế cho TTL (logic) để có được các vi mạch tuy tốc độ hoạt động chậm hơn TTL nhưng lại tiêu hao năng lượng ít hơn. Chính vì thế, những ngày đầu CMOS được sự quan tâm của ngành công nghiệp đồng hồ điện tử và một số lĩnh vực khác mà thời gian sử dụng pin quan trọng hơn so với vấn đề tốc độ. Khoảng 25 năm sau, CMOS đã trở thành kỹ thuật chiếm ưu thế trong vi mạch tích hợp số. Lý do là với việc ra đời các thế hệ quy trình chế tạo bán dẫn mới, kích thước hình học của các transistor ngày càng giảm xuống dẫn đến một loạt cải tiến; đó là diện tích chiếm chỗ của vi mạch giảm, tốc độ làm việc tăng, hiệu suất sử dụng năng lượng tăng và giá thành chế tạo giảm. Hơn nữa, nhờ vào sự đơn giản và khả năng tiêu tán công suất tương đối thấp của mạch CMOS, người ta có thể thực hiện vi mạch có mật độ tích hợp cao mà vốn không thể làm được nếu dựa trên các transistor lưỡng cực
Lúc ban đầu, người ta chỉ có thể tìm thấy các hàm logic CMOS chuẩn trong vi mạch tích hợp số họ 4000. Sau đó, nhiều hàm trong họ 7400 bắt đầu được chế tạo bằng kỹ thuật CMOS, NMOS, BiCMOS và các kỹ thuật khác.
Cá chình đại dương cổ hẹp
Cá chình đại dương cổ hẹp, tên khoa học Derichthys serpentinus, là một loài cá chình cổ dài, loài duy nhất trong chi Derichthys,được tìm thấy trong tất cả các đại dương ở độ sâu từ 0 đến 2.000m. Chiều dài lên đến 40 cm.
Da của nó trơn và có màu nâu đỏ. Nó sống ở độ sâu lớn, thông thường từ 200m tới 700m.
Tham khảo
S Thể loại:Động vật được mô tả năm 1884
Trichaeta caffraria
Trichaeta caffraria là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trichaeta
CMOS
Lịch sử phát triển
Bên cạnh đó, các thế hệ ban đầu như họ 4000 dùng nhôm làm vật liệu tạo ra cực cổng. Điều này khiến cho CMOS có khả năng làm việc được trong điều kiện điện áp cung cấp thay đổi nhiều, cụ thể là nó có thể làm việc trong suốt tầm điện áp cung cấp từ 3 đến 18 volt DC. Trong nhiều năm sau đó, mạch logic CMOS được thiết kế với điện áp cung cấp chuẩn công nghiệp là 5V vì để tương thích với TTL (logic). Kể từ 1990, bài toán tiêu hao công suất thường được coi trọng hơn so với bài toán tương hợp với TTL, và thế là điện áp cung cấp CMOS bắt đầu được hạ thấp xuống cùng với kích thước hình học của các transistor. Điện áp cung cấp thấp không chỉ giúp làm giảm công suất tiêu hao mà còn cho phép chế tạo lớp cách điện cực cổng mỏng hơn, chức năng tốt hơn. Hiện nay, một vài mạch CMOS làm việc với điện áp cung cấp nhỏ hơn 1 volt.
Trong thời kỳ đầu, điện cực cổng được chế tạo bằng nhôm. Các quy trình chế tạo CMOS đời sau chuyển sang dùng silicon đa tinh thể ("polysilicon"), chấp nhận được tốt hơn ở nhiệt độ cao trong quá trình tôi silicon sau khi đã cấy ion. Điều này cho phép nhà chế tạo có thể đặt cực cổng ngay từ những công đoạn sớm hơn trong quy trình và rồi dùng trực tiếp cực cổng như là một mặt nạ cấy để tạo ra một cực cổng tự sắp đặt (cực cổng không tự sắp đặt sẽ đòi hỏi có sự chồng lấp lên nhau khiến hãng sản xuất phải chấp nhận tăng kích thước transistor và điện dung ký sinh). Vào năm 2004, cũng có những công trình nghiên cứu đề nghị dùng lại cực cổng bằng kim loại, nhưng cho đến nay, các quy trình vẫn tiếp tục sử dụng cực cổng polysilicon. Cũng có những nỗ lực lớn trong nghiên cứu nhằm thay chất điện môi silicon dioxide ở cực cổng bằng vật liệu điện môi k-cao để chống lại hiện tượng tăng dòng rĩ.
Chi tiết kĩ thuật
CMOS là tên dùng để ám chỉ cả hai khía cạnh: đó là một phong cách thiết kế mạch số cụ thể và cũng là tên của một họ các quy trình chế tạo nhằm thực thi mạch điện tử trên vi mạch (chip). Mạch logic CMOS tạo ra từ quy trình CMOS sẽ tiêu tán ít năng lượng hơn và cho phép tích hợp với mật độ cao hơn so với các quy trình khác với cùng một chức năng. Khi ưu điểm này ngày càng thể hiện và trở nên quan trọng hơn, quy trình CMOS và các quy trình biến thể của nó đã trở thành công nghệ chủ đạo, chính vì thế cho đến năm 2006, hầu hết các sản xuất vi mạch tích hợp đều dùng quy trình CMOS.
Cấu trúc
Mạch logic CMOS dùng một tổ hợp hai loại transistor hiệu ứng trường kim loại-oxide-bán dẫn (MOSFET) kiểu p và kiểu n để thực hiện các cổng logic và các mạch số khác mà chúng ta thấy trong máy vi tính, thiết bị viễn thông và xử lý tín hiệu. Mặc dầu mạch logic CMOS cũng có thể được thực hiện bằng linh kiện rời (chẳng hạn, những mạch rời mà bạn học trong môn mạch điện tử cơ bản), thông thường sản phẩm CMOS thương mại điển hình là mạch tích hợp bao gồm hàng triệu (hay hàng trăm triệu) transistor của cả hai kiểu được chế tạo trên một miếng silicon hình chữ nhật có diện tích trong khoảng 0,1 đến 4 cm vuông. Những miếng silicon như vậy thường được gọi là chip, mặc dầu trong công nghiệp người ta cũng gọi nó là die, có lẽ bời vì chúng được tạo ra từ việc cắt nhỏ (dicing) miếng bánh silicon hình tròn là đơn vị cơ bản của sự sản xuất dụng cụ bán dẫn
Trong cổng logic CMOS, một số MOSFET kiểu n được sắp thành dạng mạch kéo xuống nằm giữa đầu ra của cổng với đường cung cấp nguồn điện áp thấp. Thay vì dùng tải là điện trở như trong các cổng logic NMOS, cổng logic CMOS lại dùng tải là một số MOSFET kiểu p sắp thành dạng mạch kéo lên nằm giữa đầu ra của cổng với đường cung cấp nguồn điện áp cao. Mạch kéo lên, gồm các transistor kiểu p, mang tính bổ túc cho mạch kéo xuống, gồm các transistor kiểu n, sao cho khi các transistor kiểu n tắt thì các transistor kiểu p sẽ dẫn và ngược lại.
Mạch logic CMOS tiêu tán công suất ít hơn mạch logic NMOS bởi vì CMOS chỉ tiêu tán công suất trong thời gian chuyển đổi trạng thái (công suất động). Một ASIC điển hình được chế tạo với công nghệ 90nm thay đổi trạng thái đầu ra trong thời gian 120 pico giây, và sự chuyển đổi này xảy ra trong mỗi thời gian 10 nano giây. Trong khi đó, mạch logic NMOS tiêu tán công suất bất kỳ lúc nào đầu ra ở mức thấp (công suất tĩnh), bởi vì khi đó có dòng điện chạy từ Vdd đến Vss thông qua điện trở tải và mạch gồm các transistor kiểu n.
MOSFET kiểu p được xem là dạng bổ túc cho MOSFET kiểu n bởi vì chúng chuyển sang dẫn khi điện áp cực cổng của chúng thấp hơn điện áp cực nguồn và bởi vì chúng có thể kéo cực máng lên đến Vdd. Như vậy, nếu cả hai transistor kiểu p và kiểu n có cực cổng nối chung với nhau để trở thành một đầu vào chung thì MOSFET kiểu p sẽ dẫn khi MOSFET kiểu n tắt và ngược lại.
Ví dụ: cổng NAND
Như là một ví dụ, hình bên phải là sơ đồ mạch của một cổng NAND trong mạch CMOS.
Nếu cả hai đầu vào A và B đều ở mức cao, khi đó cả hai transistor kiểu n (nửa dưới của sơ đồ) đều dẫn, trong khi đó không có transistor kiểu p nào (nửa trên của sơ đồ) dẫn, như vậy chỉ có một đường dẫn điện được thiết lập giữa đầu ra và Vss, điều này khiến cho đầu ra ở mức thấp. Nếu một trong hai đầu ra A và B hoặc cả hai đầu này đều ở mức thấp thì ít nhất sẽ có một transistor kiểu n không dẫn, ít nhất một transistor kiểu p sẽ dẫn, tạo ra một đường dẫn điện giữa đầu ra và Vdd, điều này khiến đầu ra ở mức cao.
Một ưu điểm khác của CMOS so với NMOS là cả hai quá trình chuyển đổi từ mức-thấp-đến-mức-cao và từ mức-cao-đến-mức-thấp của CMOS là nhanh vì các transistor kéo lên có trở kháng thấp khi chuyển sang dẫn, không giống như điện trở tải của mạch dùng NMOS.Thêm nữa, tín hiệu ngõ ra có khả năng quét gần suốt tầm điện áp nằm giữa hai nguồn điện áp cung cấp nguồn thấp và cao. Đáp ứng gần đối xứng hơn, mạnh hơn này cũng khiến CMOS có khả năng chống nhiễu tốt hơn.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thiết kế điện tử Thể loại:Mạch tích hợp Thể loại:Linh kiện bán dẫn Thể loại:Linh kiện điện tử Thể loại:Mạch điện tử Thể loại:Kỹ thuật điện tử Thể loại:Điện tử học
Provenchères-sur-Fave
Provenchères-sur-Fave là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 7,27 km², dân số năm 1999 là 755 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 402 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Provenchérois.
Liên kết ngoài
Provencheres-sur-Fave
Parathesis cartagoana
Parathesis cartagoana là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được Lundell mô tả khoa học đầu tiên năm 1984.
Liên kết ngoài
Thể loại:Parathesis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1984
Pteris vijaynagarense
Pteris vijaynagarense là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Sarn.Singh & Panigrahi mô tả khoa học đầu tiên năm 2005. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
V Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2005 Thể loại:Unresolved names
Pteris vijaynagarense
Hội Vật lý Hoa Kỳ
Lịch sử
Hiệp hội ra đời ngày 20/05/1899 theo đề xuất của Arthur Gordon Webster, đặt mục tiêu thúc đẩy và mở rộng kiến thức về vật lý. Hội có trụ sở tại College Park, Maryland, Hoa Kỳ, và có khoảng 40.000 thành viên. Hội hiện xuất bản hơn một chục các tạp chí khoa học, bao gồm cả tạp chí Physical Review và Physical Review Letters, và tổ chức hơn hai mươi cuộc họp mặt khoa học hàng năm.
Năm 2005, Hội đã đóng vai trò dẫn đầu trong sự tham gia của Hoa Kỳ vào năm Vật lý. Được bầu là Thành viên Hội là một vinh dự đặc biệt.
Các ấn phẩm
Hiệp hội Vật lý Hoa Kỳ đã xuất bản 13 tạp chí nghiên cứu quốc tế và một trang tin tức và bình luận trực tuyến Physics.
Tất cả các thành viên của APS đều nhận được ấn phẩm hàng tháng về Vật lý Ngày nay (Physics Today), do Viện Vật lý Mỹ (AIP) xuất bản.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hiệp hội chuyên môn tại Hoa Kỳ Thể loại:Tổ chức khoa học thành lập năm 1899 Thể loại:Tổ chức phi lợi nhuận tại Maryland
Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Bỉ 1913–14
Đây là thống kê của Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Bỉ mùa giải 1913-14.
Tổng quan
Giải có sự tham gia của 12 đội, và Daring Club giành chức vô địch. Vì các đội bằng điểm nhau ở vị trí thứ 10 và 11, A.A. La Gantoise và Standard Club Liégeois đá Trận đấu kiểm tra để quyết định đội nào ở lại, và đó là La Gantoise, Liégeois phải xuống chơi ở Promotion Division.
Tham khảo
Thể loại:Mùa giải Giải bóng đá hạng nhất A quốc gia Bỉ Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Bỉ, 1913-14 Thể loại:Bóng đá Bỉ 1913–14
Luzula taiwaniana
Liên kết ngoài
Thể loại:Luzula Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1933
Septentrinna potosi
Septentrinna potosi là một loài nhện trong họ Corinnidae.
Loài này thuộc chi Septentrinna. Septentrinna potosi được miêu tả năm 2000 bởi Bonaldo.
Tham khảo
Thể loại:Septentrinna
Thrixspermum fragrans
Thrixspermum fragrans là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Ridl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1921.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thrixspermum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1921
Xã Courtenay, Quận Stutsman, Bắc Dakota
Xã Courtenay (Courtenay Township) là một xã thuộc quận Stutsman, tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 36 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Bắc Dakota Thể loại:Quận Stutsman, North Dakota
Arixiuna longula
Arixiuna longula là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Arixiuna
Semaeopus subtincta
Semaeopus subtincta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Semaeopus
Torrecuadradilla
Torrecuadradilla là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 51 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Guadalajara
Mesostenus nepomis
Mesostenus nepomis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesostenus
Cryptorhopalum dominicanum
Cryptorhopalum dominicanum là một loài bọ cánh cứng trong họ Dermestidae. Loài này được Háva & Prokop miêu tả khoa học năm 2004.
Tham khảo
Thể loại:Cryptorhopalum
Coptocephala plagiocephala
Coptocephala plagiocephala là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1792.
Tham khảo
Thể loại:Coptocephala
2065
Năm 2065. Trong lịch Gregory, nó sẽ là năm thứ 2065 của Công nguyên hay của Anno Domini; năm thứ 65 của thiên niên kỷ thứ 3 và của thế kỷ 21; và năm thứ sáu của thập niên 2060. Thế giới sẽ thay đổi.