cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Quốc kỳ Philippines
Quốc kỳ Philippines (tiếng Tagalog: Pambansang Watawat ng̃ Pilipinas) là lá cờ có hai màu xanh dương và đỏ tươi, cùng với một tam giác đều ở bên trái, ở giữa tam giác là hình mặt trời vàng với tám tia sáng, mỗi tia sáng lại bao gồm ba tia nhỏ, những tia nhỏ này đại diện cho các tỉnh của đất nước; ở đỉnh của tam giác là ba ngôi sao năm cánh, mỗi ngôi sao đại diện cho ba đảo chính Luzon, Visayas và Mindanao. Màu trắng là hình ảnh tượng trưng cho bình đẳng và tình đoàn kết, sọc ngang màu xanh là nền hòa bình, sự thật và công lý, và một sọc ngang màu đỏ tượng trưng cho lòng yêu nước và dũng cảm. Ở trung tâm của tam giác màu trắng là một tám-quang vàng mặt trời tượng trưng cho sự thống nhất, tự do, dân chủ của người dân và chủ quyền của quốc gia.
Brechmorhoga
Các loài
Chi này gồm các loài:
Quốc kỳ Philippines
Đặc biệt hơn, quốc kỳ nước này sẽ treo ngược (phần màu đỏ lên trên) trong trường hợp đất nước đang có chiến tranh.
Brechmorhoga
Tham khảo
Thể loại:Libellulidae
Quốc kỳ Philippines
Tham khảo
P
Saint-Andéol-le-Château
Saint-Andéol-le-Château là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes phía đông nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 300 mét trên mực nước biển. Diện tích của xã này là 9,95 km2.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Rhône
Tricerro
Tricerro (Trisser in Piedmontese) là một đô thị ở tỉnh Vercelli trong vùng Piedmont thuộc Ý, có cự ly khoảng 50 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 11 km về phía tây nam của Vercelli. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 627 người và diện tích là 12,2 km².
Tricerro giáp các đô thị: Costanzana, Desana, Ronsecco, và Trino.
Neoleptoneta bonita
Neoleptoneta bonita là một loài nhện trong họ Leptonetidae.
Tham khảo
Thể loại:Neoleptoneta
Giải vô địch cờ vua thế giới 1984
nhỏ|Một con tem của Liên Xô dành riêng cho Giải vô địch cờ vua thế giới 1984 Giải vô địch cờ vua thế giới 1984 là trận đấu giữa người thách đấu Garry Kasparov và đương kim vô địch Anatoly Karpov tại Moscow từ ngày 10 tháng 9 năm 1984 đến ngày 15 tháng 2 năm 1985 cho danh hiệu Giải vô địch cờ vua thế giới. Sau 5 tháng và 48 trận đấu, trận đấu đã bị hủy bỏ trong hoàn cảnh gây tranh cãi với Karpov dẫn 5-3 (với 40 trận hòa), và được tổ chức lại trong Giải vô địch cờ vua thế giới 1985.
Các giải Liên khu vực 1982
! !! !! Rating !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! 11 !! 12 !! 13 !! 14 !! Total !! Tie break
Tal và Andersson đã đấu một trận playoff ở Malmö để giành vị trí dự bị cho Giải đấu Ứng viên. Trận đấu kết thúc 3-3; Tal trở thành người dự bị đầu tiên vì điểm số phụ của ông tốt hơn trong giải chính, nhưng cuối cùng giải không cần đến dự bị này.
Giải đấu Ứng viên 1983/84
Sáu người vượt qua các giải đấu liên khu vực cùng với Viktor Korchnoi và Robert Hübner, hai kỳ thủ lọt vào chung kết giải đấu Ứng viên trước (Giải vô địch cờ vua thế giới 1981). Tám kỳ thủ đấu loại trực tiếp. Người chiến thắng là Garry Kasparov. Trận đấu Smyslov–Hübner ban đầu hòa 5-5. Sau khi chơi bốn ván bổ sung mà không ai thắng, trận đấu đã được giải quyết bằng quay roulette.
Tranh cãi
Chính trị đe dọa trận bán kết của Kasparov với Viktor Korchnoi dự kiến sẽ được chơi ở Pasadena, California. Korchnoi đã đào thoát khỏi Liên Xô năm 1976, và lúc đó là kỳ thủ còn thi đấu mạnh nhất ngoài Liên Xô. Nhiều hành động chính trị khác nhau đã ngăn Kasparov đấu với Korchnoi ở Hoa Kỳ và Kasparov đã định bỏ trận đấu. Vấn đề này được giải quyết khi Korchnoi đồng ý cho trận đấu diễn ra ở London, cùng với trận Vasily Smyslov và Zoltán Ribli. Trận đấu Korchnoi-Kasparov đã được Raymond Keene tổ chức trong một thời gian rất ngắn. Kasparov thua ván đầu tiên, nhưng sau đó thắng bốn, chiến thắng trận đấu với tỉ số 7-4.
Trận tranh chức vô địch thế giới 1984
! !! Rating !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! 11 !! 12 !! 13 !! 14 !! 15 !! 16 !! 17 !! 18 !! 19 !! 20 !! 21 !! 22 !! 23 !! 24 !! 25 !! 26 !! 27 !! 28 !! 29 !! 30 !! 31 !! 32 !! 33 !! 34 !! 35 !! 36 !! 37 !! 38 !! 39 !! 40 !! 41 !! 42 !! 43 !! 44 !! 45 !! 46 !! 47 !! 48 !! colspan=2|Wins !! Total Trận tranh chức vô địch giữa Karpov và Kasparov có nhiều tình huống trồi sụt, và kết thúc gây tranh cãi lớn. Karpov khởi đầu với phong độ rất tốt, và sau chín ván đấu, Kasparov đã bị hạ 4–0 trong một trận đấu "ai thắng 6 ván đầu tiên sẽ thắng cả trận". Những kỳ thủ khác dự đoán Karpov sẽ thắng Kasparov 6–0 trong vòng 18 ván đấu.
Nhưng Kasparov đã kiên trì ẩn mình và hòa với Karpov tới 17 trận liên tiếp. Kasparov thua ván 27, sau đó hai người tiếp tục chuỗi một loạt trận hòa khác cho đến ván 32, ván thắng đầu tiên của Kasparov trước Nhà đương kim vô địch thế giới. Tiếp theo là 14 trận hòa liên tiếp khác, cho đến hết ván 46. Độ dài kỷ lục trước đó cho một trận tranh chức vô địch thế giới là 34 trận, trận đấu năm 1927 giữa José Capablanca và Alexander Alekhine, cũng diễn ra theo thể thức "ai thắng 6 vàn trước là thắng". Ván 47 và 48 đều là người thách thức giành chiến thắng, khiến tỉ số 5–3 nghiêng về Karpov và kết quả cuối cùng trở nên kém chắc chắn hơn nhiều.
Sau đó, trận đấu được tuyên bố là kết thúc mà không có kết quả bởi Florencio Campomanes, Chủ tịch Liên đoàn Cờ vua Thế giới, và một trận đấu mới được thông báo sẽ bắt đầu sau đó vài tháng. Việc chấm dứt trận đấu gây tranh cãi vì cả hai kỳ thủ đều nói rằng họ muốn trận đấu tiếp tục. Thông báo về quyết định của mình trong một cuộc họp báo, Campomanes trích dẫn rằng sức khỏe của các cầu thủ đã bị giảm sút do thời gian của trận đấu (5 tháng: 10 tháng 9 năm 1984 đến 8 tháng 2 năm 1985).
Trận đấu bắt đầu lại (Giải vô địch cờ vua thế giới 1985) với giới hạn 24 ván, và nhà vô địch (Karpov) sẽ giữ được danh hiệu của mình nếu trận đấu hòa 12–12. Vì hai điểm dẫn đầu của Karpov từ trận đấu năm 1984 đã bị xóa sổ, nên Karpov được quyền yêu cầu trận tái đấu (Giải vô địch cờ vua thế giới 1986) nếu thua.
Trận đấu này trở thành trận đấu vô địch thế giới đầu tiên và duy nhất cho đến nay bị hủy bỏ mà không có kết quả. Karpov sau này đã nói rằng, nếu ông thắng trận này với tỷ số 6-0, Kasparov sẽ không bao giờ trở thành nhà vô địch thế giới, vì Kasparov tỏ ra quá cảm tính.
Shō Shitatsu
Tham khảo
Thể loại:Vua Lưu Cầu Thể loại:Mất năm 1449 Thể loại:Sinh năm 1408
Oxyagrion miniopsis
Oxyagrion miniopsis là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.
Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007.
Oxyagrion miniopsis được Selys miêu tả khoa học năm 1876.
Tham khảo
Thể loại:Oxyagrion
Oxyagrion mirnae
Oxyagrion mirnae là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.
Oxyagrion mirnae được miêu tả khoa học năm 2010 bởi Machado.
Tham khảo
Thể loại:Oxyagrion
Saint-Bonnet-de-Mure
Saint-Bonnet-de-Mure là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes phía đông nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 220-287 mét trên mực nước biển. Dân số năm 2006 là 6094 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Rhône
Shō Chū
Shō Chū (尚忠) là vị quốc vương thứ ba của vương quốc Lưu Cầu.
Shō Chū là con trai thứ của vua Shō Hashi. Sau khi Shō Hashi diệt thành Nakijin của vua Bắc Sơn là Hananchi và sáp nhập lãnh thổ Bắc Sơn vào Trung Sơn, Shō Chū được cử làm giám thủ của Bắc Sơn. Năm 1439, Shō Hashi qua đời, Shō Chū trở thành người kế vị. Trong thời gian tại vị, ông từng cử sứ thần mang theo ngựa sang triều cống nhà Minh; ngoài ra còn phái sứ giả tới Java để mua hồ tiêu và tô mộc, phát triển mạnh thương mại với vùng phương nam. Năm 1442 (năm Chính Thống thứ 7), Shō Chū sai trưởng sang nhà Minh thỉnh cầu sắc phong. Minh Anh Tông sau đó đã cử người sang sắc phong chính thức. Ông ở ngôi được 5 năm thì băng hà.
Tham khảo
Thể loại:Vua Lưu Cầu Thể loại:Mất năm 1444 Thể loại:Sinh năm 1391
Somatochlora japonica
Somatochlora japonica là một loài chuồn chuồn trong họ Corduliidae.
Tham khảo
Thể loại:Somatochlora
Rollback (quản lý dữ liệu)
Trong các công nghệ cơ sở dữ liệu, rollback là thao tác lùi cơ sở dữ liệu về một trạng thái cũ. Các thao tác rollback có tầm quan trọng đối với tính toàn vẹn dữ liệu của cơ sở dữ liệu. Chúng giúp khôi phục cơ sở dữ liệu về một bản sạch sẽ sau một số thao tác bị lỗi; phục hồi các sự cố sập server cơ sở dữ liệu trong việc hủy bất cứ giao tác nào đang chạy tại thời điểm xã ra sự cố.
Trong ngôn ngữ SQL,  là lệnh cho hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ hủy tất cả các thay đổi dữ liệu kể từ lệnh , hoặc   cuối cùng, nhờ đó trạng thái dữ liệu được lùi về như thời điểm trước khi các thay đổi trên được thực hiện.
Xem thêm
Thể loại:Quản trị dữ liệu Thể loại:SQL Thể loại:Xử lý giao tác Thể loại:Hệ quản trị cơ sở dữ liệu
Sẻ ngô xanh
thumb|Cyanistes caeruleus Sẻ ngô xanh (danh pháp hai phần: Cyanistes caeruleus ) là một loài chim trong họ Paridae. Loài chim này dễ nhận ra với bộ lông màu xanh da trời vàng. Con trống có một đốm trên đầu phản chiếu tia cực tím, được chúng phô bày trước con mái qua tư thế xù lông ở phía gáy. Loài chim này thường định cư và không di cư, là loài phổ biến và loài sinh sản phổ biến khắp châu âu và Tây Á ôn đới và cận cực trong rừng rụng lá hoặc rừng hỗn hợp với một tỷ lệ cao của gỗ sồi. Chúng thường làm tổ trong lỗ cây, mặc dù chúng dễ dàng thích ứng với các hộp làm tổ ở những nơi cần thiết. Các đối thủ chính cho các tổ và tìm kiếm thức ăn là lớn hơn nhiều sẻ ngô lớn. Sẻ ngô xanh thích ăn côn trùng và nhện. Ngoài mùa sinh sản, chúng còn ăn cả hạt giống và thực vật dựa trên các thực phẩm khác. Sẻ ngô xanh nổi tiếng với kỹ năng bám vào các nhánh cây ngoài cùng và treo ngược xuống khi tìm kiếm thức ăn.
Little Black, Wisconsin
Little Black là một thị trấn thuộc quận Taylor, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 1.109 người.
Sẻ ngô xanh
Tham khảo
C Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758 Thể loại:Chim châu Âu
Phụ Tân (huyện)
Huyện tự trị dân tộc Mông Cổ Phụ Tân là một huyện tự trị trực thuộc địa cấp thị Phụ Tân, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Liêu Ninh Thể loại:Phụ Tân
Côn trùng học (tạp chí)
Tạp chí Côn trùng học Ba Lan (Tiếng Ba Lan: Polskie Pismo Entomologiczne; tiếng Anh: The Polish Journal of Entomology) là một tạp chí khoa học chuyên về ngành Côn trùng học, được thành lập năm 1922 bởi Hiệp hội các Nhà khoa học Côn trùng học Ba Lan với tên chính thức là "Polskie Pismo Entomologiczne" (phụ đề Bulletin Entomologique de Pologne). Tạp chí Côn trùng học Ba Lan được tài trợ bởi Hiệp hội Côn trùng học Ba Lan và Bộ Khoa học và Giáo dục. Các bài báo đăng trên tạp chí đều có số DOI (digital object identifier: Chỉ số xác định vật thể). Mỗi năm tạp chí ra 4 số, chỉ số xuất bản ISSN 0032-3780, e-ISSN 2299-9884.
Các chỉ số của tạp chí
Bài đăng trên tạp chí được tính trong các chỉ số sau:
Tham khảo
Thể loại:Tạp chí khoa học và công nghệ Ba Lan
Neoleptoneta bullis
Neoleptoneta bullis là một loài nhện trong họ Leptonetidae.
Loài này thuộc chi Neoleptoneta. Neoleptoneta bullis được miêu tả năm 2004 bởi Cokendolpher.
Hoa Lư (huyện)
Hoa Lư là một huyện nằm ở trung tâm tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.
Huyện Hoa Lư liền kề hai thành phố Ninh Bình và Tam Điệp. Huyện Hoa Lư được thành lập năm 1907 và mang tên kinh đô Hoa Lư của Việt Nam thế kỷ X vì phần lớn các di tích của Cố đô Hoa Lư hiện nay nằm trên huyện này. Hoa Lư thuộc vùng bán sơn địa, có nhiều cảnh quan thiên nhiên như khu hang động Tràng An, Tam Cốc - Bích Động bên cạnh các di tích thuộc Quần thể di tích Cố đô Hoa Lư được hình thành và lưu giữ từ hơn 1.000 năm trước.
Địa lý
Huyện Hoa Lư nằm ở trung tâm tỉnh Ninh Bình, có vị trí địa lý:
Huyện Hoa Lư có diện tích 109,77 km², dân số năm 2019 là 71.839 người, mật độ dân số đạt 654 người/km².
Huyện Hoa Lư có 7% dân số theo đạo Thiên Chúa.
nhỏ|giữa|300px|Đền Liệt sĩ Hoa Lư
Về sông ngòi, huyện Hoa Lư giáp với hai con sông lớn là sông Đáy và sông Hoàng Long ở phía bắc, sông Sào Khê và sông Chanh chảy dọc huyện nối sông Hoàng Long với sông Vân.
Nằm ở vùng bán sơn địa, Hoa Lư có những dãy núi đá vôi ngập nước được hình thành từ lâu tạo nên những cảnh quan đẹp như quần thể di sản thế giới Tràng An gồm Tam Cốc - Bích Động, cố đô Hoa Lư, khu du lịch sinh thái Tràng An, Thung Nham,... Huyện Hoa Lư cách thành phố Ninh Bình 8 km, cách thủ đô Hà Nội 85 km.
Đây là địa phương có tuyến đường cao tốc Cao Bồ – Mai Sơn và đường cao tốc Mai Sơn – Quốc lộ 45 đi qua.
Lịch sử
Địa bàn huyện Hoa Lư hiện nay trước đây vốn là huyện Gia Khánh thuộc tỉnh Ninh Bình. Huyện Gia Khánh được thành lập vào năm Thành Thái thứ 18 (1906) trên cơ sở tách 4 tổng của huyện Gia Viễn và 4 tổng của huyện Yên Khánh.
Tháng 9 năm 1954, các xã Gia Thành và Gia Tường thuộc huyện Gia Viễn; các xã Thiện Dưỡng, Đam Khê và Hải Nham thuộc huyện Yên Mô được sáp nhập vào huyện Gia Khánh.
Từ năm 1975 đến nay
Ngày 27 tháng 12 năm 1975, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc tỉnh Ninh Bình sáp nhập với tỉnh Nam Hà thành tỉnh Hà Nam Ninh, huyện Gia Khánh thuộc tỉnh Hà Nam Ninh.
Ngày 23 tháng 2 năm 1977, Bộ trưởng Phủ thủ tướng ban hành Quyết định số 617-VP18 về việc sáp nhập thôn Nguyên Ngoại của xã Ninh Hòa vào xã Ninh Nhất.
Ngày 27 tháng 4 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 125-CP. Theo đó, thành lập huyện Hoa Lư trên cơ sở hợp nhất huyện Gia Khánh và thị xã Ninh Bình. Thị xã Ninh Bình chuyển thành thị trấn Ninh Bình - thị trấn huyện lỵ huyện Hoa Lư.
Khi mới thành lập, huyện Hoa Lư có thị trấn Ninh Bình và 17 xã: Ninh An, Ninh Giang, Ninh Hải, Ninh Hòa, Ninh Khang, Ninh Khánh, Ninh Mỹ, Ninh Nhất, Ninh Phong, Ninh Phúc, Ninh Sơn, Ninh Thắng, Ninh Thành, Ninh Tiến, Ninh Vân, Ninh Xuân, Trường Yên.
Ngày 9 tháng 4 năm 1981, tách thị trấn Ninh Bình để tái lập thị xã Ninh Bình (nay là thành phố Ninh Bình).
Huyện Hoa Lư còn lại 17 xã trực thuộc. Trụ sở huyện chuyển về xã Ninh Khánh.
Ngày 17 tháng 12 năm 1982, xã Ninh Thành được sáp nhập vào thị xã Ninh Bình.
Ngày 26 tháng 12 năm 1991, tỉnh Ninh Bình được tái lập từ tỉnh Hà Nam Ninh cũ, huyện Hoa Lư trực thuộc tỉnh Ninh Bình.
Ngày 2 tháng 11 năm 1996, Chính phủ ban hành Nghị định 69-CP về việc sáp nhập 234,09 ha diện tích tự nhiên và 6.460 nhân khẩu của huyện Hoa Lư bao gồm: 29,97 ha diện tích tự nhiên và 855 nhân khẩu của xã Ninh Khánh; 44,87 ha diện tích tự nhiên và 1.207 nhân khẩu của xã Ninh Tiến; 29,60 ha diện tích tự nhiên và 498 nhân khẩu của xã Ninh Phong; 102,35 ha diện tích tự nhiên và 2.290 nhân khẩu của xã Ninh Sơn; 27,30 ha diện tích tự nhiên và 1.610 nhân khẩu của xã Ninh Phúc vào thị xã Ninh Bình quản lý.
Sau khi điều chỉnh, huyện Hoa Lư còn lại diện tích tự nhiên 13.665,32 ha và 107.858 nhân khẩu.
Ngày 31 tháng 10 năm 2003, thành lập thị trấn Thiên Tôn - thị trấn huyện lỵ huyện Hoa Lư trên cơ sở 200 ha diện tích tự nhiên và 3.621 người của xã Ninh Mỹ; 13,33 ha diện tích tự nhiên và 729 người của xã Ninh Khang và 2,59 ha diện tích tự nhiên của xã Ninh Giang.
Ngày 9 tháng 1 năm 2004, các xã: Ninh Phong, Ninh Khánh, Ninh Nhất, Ninh Tiến, Ninh Phúc, Ninh Sơn được sáp nhập vào thị xã Ninh Bình.
Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính mở rộng thị xã Ninh Bình, huyện Hoa Lư còn lại 10.343,20 ha diện tích tự nhiên và 66.356 nhân khẩu, có 11 đơn vị hành chính trực thuộc gồm các xã Trường Yên, Ninh Hòa, Ninh Giang, Ninh Mỹ, Ninh Khang, Ninh Xuân, Ninh Vân, Ninh Hải, Ninh An, Ninh Thắng và thị trấn Thiên Tôn.
Huyện Hoa Lư còn lại 1 thị trấn và 10 xã như hiện nay.
Nông nghiệp
Hoa Lư là một huyện thuộc vùng chiêm trũng, kinh tế nông nghiệp không phát triển như các huyện ven biển Yên Khánh và Kim Sơn. Nghề chăn nuôi dê núi và thủ công truyền thống phát triển khá mạnh.
Công nghiệp
Hoa Lư hiện có 3 cụm công nghiệp tập trung:
Làng nghề
Hoa Lư có các làng nghề như chế tác đá mĩ nghệ, làm cốt chăn bông (nay đã mai một), thêu ren, xây dựng và một số nghề mới trong lĩnh vực du lịch, dịch vụ, tiểu thủ công nghiệp... Đáng chú ý có nghề chế tác và chạm khắc đá mỹ nghệ ở Ninh Vân. Xã Ninh Vân có 13 làng thì có tới 12 làng là làng nghề và làng có nghề chạm khắc và chế tác đá mĩ nghệ là Vũ Xá, Xuân Phúc, Xuân Thành, Tân Dưỡng 1, Tân Dưỡng 2, Dưỡng Thượng, Dưỡng Hạ, thôn Hệ, thôn Thượng, Đồng Quan, Phú Lăng, Chấn Lữ. Trong đó có 3 làng nghề truyền thống chế tác đá mĩ nghệ là Xuân Vũ, Dưỡng Thượng, Dưỡng Hạ. Ngoài ra, huyện phát triển rộng khắp nghề chăn nuôi dê núi trong đó nhiều nhất là ở các xã Ninh Hải, Trường Yên, Ninh Hòa. Các làng nghề, làng có nghề, nghề phụ ở huyện:
Rừng đặc dụng Hoa Lư
Rừng đặc dụng Hoa Lư có tên gọi đầy đủ là khu rừng văn hóa lịch sử môi trường Hoa Lư, được thành lập ngày 19/05/1995. Hoa Lư có trong danh lục các khu rừng đặc dụng Việt Nam đến năm 2010 được xây dựng bởi Cục Kiểm lâm - Bộ NN&PTNT với diện tích 5.624 ha. Khu văn hóa lịch sử Hoa Lư khi thành lập gồm phần đất thuộc các xã Ninh Hải, Trường Yên, Ninh Xuân, Ninh Hoà và Ninh Nhất, huyện Hoa Lư cũ. Hiện nay khu vực này đã được mở rộng về phía tây đến tận sông Bến Đang. Địa hình của khu văn hóa lịch sử này điển hình là một vùng cát-tơ đá vôi trồi lên giữa vùng đồng bằng ven biển tương đối bằng phẳng của Miền Bắc Việt Nam. Vùng đá vôi nổi lên này nằm xen kẽ với hàng loạt các khe suối có nước thường xuyên và các thung lũng ngập nước theo mùa. Độ cao tuyệt đối của vùng từ 10 đến 281 m.
Thảm thực vật tự nhiên ở Hoa Lư là rừng trên núi đá vôi và rừng thường xanh trên đất thấp ở các thung lũng đan xen giữa các vùng đá vôi. Theo kết quả điều tra của Viện Điều tra Quy hoạch Rừng (FIPI) và Chi cục Kiểm lâm Ninh Bình trong các năm 1999-2000, tổng số có 577 loài thực vật bậc cao có mặt đã được ghi nhận. Có 10 loài thực vật quý hiếm được ghi trong Sách Đỏ Việt Nam đã ghi nhận trong thời gian điều tra trong đó có Tuế đá vôi.
Hoa Lư có các chợ sau là được xếp hạng chợ loại 2, 3 ở Ninh Bình: Chợ Bạch Cừ - thôn Bạch Cừ - xã Ninh Khang, Chợ Cầu Đông - quốc lộ 38B - xã Trường Yên, Chợ Đồng Văn - Đam Khê Ngoài - xã Ninh Hải, Chợ Hệ - Lăng Hạ - Xã Ninh Vân, Chợ La Mai - La Mai, Linh Quang - xã Ninh Giang, Chợ Ninh Mỹ - lô Ninh Mỹ - xã Ninh Mỹ, Chợ Yên - Bộ Đầu - xã Ninh An,
Dưới đây là danh sách các bến đò ở Hoa Lư:
Du lịch
Hoa Lư có 3 di tích quốc gia đặc biệt là hang động Tràng An, khu du lịch Tam Cốc -chùa Bích Động và Cố đô Hoa Lư được quy hoạch chung thành Quần thể danh thắng Tràng An. Tiềm năng vị trí và du lịch lớn kéo theo các hoạt động kinh tế của huyện phát triển mạnh như: các khu công nghiệp, khai thác đá, làng nghề truyền thống,...
Điểm du lịch
Hoa Lư là một huyện giàu tiềm năng du lịch, mảnh đất một thời là kinh đô của nước Đại Cồ Việt. Hoa Lư có địa hình thuộc vùng bán sơn địa, là nơi chuyển tiếp giữa miền rừng núi và đồng bằng nên có rất nhiều các hang động, thắng cảnh thuận lợi phát triển du lịch. Ngày nay Hoa Lư được biết đến với các khu du lịch nổi tiếng sau:
Giao thông
Hoa Lư có ưu thế về giao thông cả về thủy, bộ và sắt với vị trí nằm giữa thành phố Ninh Bình và thành phố Tam Điệp. Trên địa bàn huyện có các tuyến đường quan trọng như: Quốc lộ 1, Quốc lộ 38B, Đại lộ Tràng An đi qua.
Kết nghĩa
Huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu
Tham khảo
Thể loại:Hoa Lư (huyện)
Oxyagrion pavidum
Oxyagrion pavidum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.
Oxyagrion pavidum được Hagen in Selys miêu tả khoa học năm 1876.
Tham khảo
Thể loại:Oxyagrion
Quận Knox, Kentucky
Quận Knox là một quận thuộc tiểu bang Kentucky, Hoa Kỳ. Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.
Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.
Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận đã có dân số có 31.795 người, 12.416 hộ gia đình, và 8.939 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 82 trên một dặm vuông (32 / km2). Có 13.999 đơn vị nhà ở mật độ trung bình là 36 trên một dặm vuông (14 / km2). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống trong quận này bao gồm 97,84% người da trắng, 0,82% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,25% người Mỹ bản xứ, 0,17% châu Á, Thái Bình Dương 0,02%, 0,08% từ các chủng tộc khác, và 0,82% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,57% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.
Trong dân số quận đã đạt mức trải ra với 26,20% dưới độ tuổi 18, 9,70% 18-24, 28,10% 25-44, 23,20% từ 45 đến 64, và 12,80% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 35 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 92,90 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 88,70 nam giới.
Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã đạt mức USD 18.294, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 23.136. Phái nam có thu nhập trung bình USD 24.833 so với 18.390 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người của dân cư quận là 10.660 USD. Có 29,60% gia đình và 34,80% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 42,40% những người dưới 18 tuổi và 28,90% của những người 65 tuổi hoặc hơn.
Tham khảo
Thể loại:Quận của Kentucky
29 tháng 11
Ngày 29 tháng 11 là ngày thứ 333 (334 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 32 ngày trong năm.
Tham khảo
Thể loại:Tháng mười một Thể loại:Ngày trong năm
Trino
Trino là một đô thị ở tỉnh Vercelli trong vùng Piedmont thuộc Ý, có cự ly khoảng 50 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 15 km về phía tây nam của Vercelli, tại chân đồi Montferrat.
Trino giáp các đô thị: Bianzè, Camino, Costanzana, Fontanetto Po, Livorno Ferraris, Morano sul Po, Palazzolo Vercellese, Ronsecco, và Tricerro.
Trino là nơi có Nhà máy điện hạt nhân Enrico Fermi.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Vercelli Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Piemonte
Belém
Belém, là một município, thủ phủ và thành phố lớn nhất của bang Pará ở vùng Bắc. Đây là "lối vào" sông Amazon với một cảng biển nhộn nhịp, và một sân bay. Belém nằm cách bờ biển Đại Tây Dương chừng 100 km, kế bên sông Pará, một phần của hệ thống sông Amazon rộng hơn. Với dân số ước tính là 1.439.561 người — hay 2.249.405, khi tính cả vùng đô thị của nó — đây là thành phố lớn thứ 11 của Brasil, với nền kinh tế đứng thứ 16. Nó lớn thứ hai trong vùng Bắc (Norte), sau Manaus tại bang Amazonas.
Thành lập năm 1616 bởi Vương quốc Bồ Đào Nha, Belém là thuộc địa đầu tiên của châu Âu ở Amazon nhưng chưa thuộc về Brasil cho tới năm 1775.
Belém được kết nối nhờ hai sân bay: sân bay quốc tế Val de Cães, nối thành phố với phần còn lại của Brasil cũng như những thành phố lớn khác của Nam Mỹ, và Sân bay Brig. Protásio de Oliveira (tên cũ Júlio César).
Tham khảo
Thể loại:Thành phố cảng Brasil Thể loại:Đô thị bang Pará  Thể loại:Khởi đầu năm 1616
Shō Kinpuku
Shō Kinpuku (尚金福) là vị vua thứ năm của vương quốc Lưu Cầu. Ông tại vị từ năm 1449 đến năm 1453 và có thần hiệu là Quân Chí. Ông là con trai của vua Shō Hashi và là đệ của Shō Chū.
Năm 1451, Shō Kinpuku tiếp kiến nhà Minh và được nhận sắc phong. Trong thời gian tại vị, một người Trung Quốc tên là Hoài Cơ giữ vai trò nhiếp chính và đã cho xây một đường đê ở cảng Naha dài 1000 mét, tức Trường Hồng đê.
Năm 1453, Shō Kinpuku mất, người con là Shiro và người em là Furi tranh đoạt vương vị, sử xưng "Chí Lỗ Bố Lý chi loạn". Hai bên bị tổn thất nghiêm trọng, thành Shuri bị tiêu hủy phần lớn. Sau đó dưới đề nghị của Kanamaru, Shō Taikyū, đệ của Bố Lý là người kế thừa vương vị.
Tham khảo
Thể loại:Vua Lưu Cầu Thể loại:Mất năm 1453
Gõ kiến Hispaniola
Gõ kiến Hispaniola (danh pháp hai phần: Melanerpes striatus) là một loài chim gõ kiến. Đây là loài đặc hữu của đảo Hispaniola trong khu vực Caribe.
Mô tả
Phần lưng có các sọc màu vàng và đen che phủ. Chim trống có một sọc màu đỏ sẫm từ trán tới cổ còn ở chim mái thì sọc đỏ chỉ kéo dài từ gáy đến cổ. Phần cuống đuôi màu đỏ tươi trong khi bản thân phần đuôi thì có màu đen. Phao câu màu nâu ô liu-xám.
Không giống như hầu hết các loài gõ kiến khác​​, gõ kiến ​​Hispaniola là một loài xã hội trong việc giành lợi thế của việc có một lượng lớn cá thể chim trưởng thành trong đàn để bảo vệ khu vực bờ sông, hồ hay cây để làm tổ.
Môi trường sống của chúng giới hạn ở Haiti và Cộng hòa Dominica, kéo dài từ bờ biển, qua sa mạc đến vùng núi của hòn đảo.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Động vật được mô tả năm 1776 Thể loại:Chim Hispaniola
Lý Thường Kiệt
Lý Thường Kiệt (chữ Hán: 李常傑; 1019 – 1105) là một nhà quân sự, nhà chính trị cũng như hoạn quan rất nổi tiếng vào thời nhà Lý nước Đại Việt. Ông làm quan qua 3 triều Lý Thái Tông, Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông và đạt được nhiều thành tựu to lớn, khiến ông trở thành một trong hai danh tướng vĩ đại nhất nhà Lý, bên cạnh Lê Phụng Hiểu.
Trong lịch sử Việt Nam, ông nổi bật với việc chinh phạt Chiêm Thành (1069), đánh phá 3 châu Khâm, Ung, Liêm nước Tống (1075–1076), rồi đánh bại cuộc xâm lược Đại Việt của quân Tống do Quách Quỳ, Triệu Tiết chỉ huy. Đặc biệt, trận chiến ở ba châu Khâm, Ung, Liêm đã khiến tên tuổi của ông vang dội ra khỏi Đại Việt và được biết đến ở đất Tống.
Năm 2013, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch liệt ông vào một trong 14 vị anh hùng dân tộc tiêu biểu nhất trong lịch sử Việt Nam.
Con tàu chiến USS Chincoteague (AVP-24) trong những năm 1972 - 1975 được mang tên là RVNS Lý Thường Kiệt (HQ-16), để vinh danh ông.
Dòng dõi
Ông vốn là người phường Thái Hòa (太和坊) của thành Thăng Long, theo Hoàng Xuân Hãn thì Thái Hòa cũng là tên một núi nhỏ ở phía Tây trong thành Thăng Long, bây giờ, ở phía nam đê Bách Thảo, gần chỗ rẽ xuống trường đua ngựa. Họ gốc của Lý Thường Kiệt vốn không phải họ Lý, vì ông được ban quốc tính mới được mang họ Lý. Họ gốc của ông, hiện có hai thuyết lớn gây tranh cãi:
Sử sách Trung Quốc thường chép [Thường Kiệt] là Lý Thường Cát hoặc Lý Thượng Cát. Trong gia đình, ông có một người em tên Lý Thường Hiến (李常憲). Có lẽ cũng như anh, "Thường Hiến" là biểu tự chứ không phải tên thực; thông lệ từ xưa thì biểu tự có ý nghĩa tương đồng hoặc trái nghĩa với tên thực và dùng để gọi bên ngoài như một hiểu hiện của sự lịch sự, chỉ có trong nhà mới gọi tên thực.
Gia thế
Theo nhận xét của sách Đại Việt sử ký toàn thư, nhà của ông nối đời làm quan theo thức thế tập, tức là truyền chức này vĩnh viễn qua các đời, do đó có thể thấy gia đình của ông là một nhà quan lại có gốc gác bền vững. Từ nhỏ Lý Thường Kiệt đã tỏ ra là người có chí hướng và nghị lực, chăm học tập, rèn luyện cả văn lẫn võ, từng nghiên cứu về binh pháp.
Bia Nhữ Bá Sĩ chép về hành trạng thời trẻ có phần huyền thoại của Lý Thường Kiệt như sau: Khoảng niên hiệu Thiên Thành, đời Lý Thái Tông, cha đi tuần biên địa, ở Tượng Châu thuộc Thanh Hóa, bị bệnh rồi mất vào năm Tân Mùi (1031). Thường Kiệt bấy giờ mười ba tuổi, đêm ngày thương khóc không dứt.
Chồng của người cô là Tạ Đức thấy thế, đem lòng thương và dỗ dành. Nhân đó hỏi ông về chí hướng, ôn g trả lời: "Về văn học, biết chữ để ký tên là đủ. Về võ học, muốn theo Vệ Thanh, Hoắc Khứ, lo đi xa vạn dặm để lập công, lấy được ấn phong hầu, để làm vẻ vang cho cha mẹ. Đó là sở nguyện". Tạ Đức khen là có chí khí, bèn gả cháu gái tên là Tạ Thuần Khanh cho ông, và dạy cho học các sách binh thư họ Tôn, họ Ngô.
Thường Kiệt đêm ngày học tập. Đêm đọc sách, ngày tập bắn cung, cưỡi ngựa, lập doanh, bày trận. Các phép binh thư đều thông hiểu cả. Tạ Đức lại khuyên đọc sách nho. Thường Kiệt rất chịu gắng công học tập, nên chóng thành tài.
Năm ông 18 tuổi (1036), mẹ mất. Hai anh em lo đủ mọi lễ tống táng. Trong khi cúng tế, hễ có việc gì, cũng tự tay mình làm. Lúc hết tang, nhờ phụ ấm, Thường Kiệt được bổ chức "Kỵ mã hiệu úy", tức là một sĩ quan nhỏ về đội quân cưỡi ngựa.
Học giả Hoàng Xuân Hãn khi trích lại nội dung từ bia Nhữ Bá Sĩ, cũng có nhận xét:"Đoạn trên này, chép theo bia NBS (chú: Nhữ Bá Sĩ), là một bia mới dựng đời Tự Đức. Chắc rằng Nhữ Bá Sĩ chép theo thần phổ. Thần phổ phần nhiều là lời chép tục truyền hay lời bịa đặt, ta không thể hoàn toàn tin những chi tiết quá rõ ràng chép trong thần phổ. Nhưng sự giáo dục Thường Kiệt kể trên đây là hợp với những điều ta còn biết về đời nhà Lý".
Dưới triều Thái Tông và Thánh Tông
nhỏ|300px|Tượng Lý Thường Kiệt trong Đại Nam Quốc Tự. Năm 1041, Thường Kiệt còn ít tuổi, vì vẻ mặt tươi đẹp được sung làm Hoàng môn Chi hậu (皇門祇候), một chức hoạn quan theo hầu Lý Thái Tông. Trong 12 năm làm nội thị trong triều, danh tiếng của Thường Kiệt ngày càng nổi. Năm 1053, ông được thăng dần đến chức Nội thị sảnh Đô tri (内侍省都知), khi năm 35 tuổi.
Năm 1054, Thái tử Lý Nhật Tôn kế vị, sử gọi là Lý Thánh Tông. Dưới triều Thánh Tông, Thường Kiệt lên chức Bổng hành quân Hiệu úy, một chức quan võ cao cấp. Ông thường ngày ở cạnh vua, thường can gián. Vì có công lao, ông được thăng làm Kiểm hiệu Thái bảo.
Năm 1061, người Man ở biên giới Tây Nam quấy rối. Sách Việt điện u linh, chuyện về Lý Thường Kiệt có chép như sau:"Gặp lúc trong nước, ở cõi Tây Nam, dân nổi lên chống các thuộc lại, dân Man Lào lại hay tới quấy rối. Vua thấy ông siêng năng, cẩn thận, khoan hồng bèn sai ông làm Kinh phỏng sứ vào thanh tra vùng Thanh Hóa, Nghệ An, vào trao quyền tiện nghi hành sự. Ông phủ dụ dân khôn khéo, nên tất cả năm châu, sáu huyện, ba nguồn, hai mươi bốn động đều quy phục và được yên ổn".
Về việc loạn này, trong sách Đại Việt sử ký toàn thư không thấy chép. Duy chỉ sách Việt sử lược có biên rằng: "Năm 1061, Ngũ Huyện Giang ở Ái Châu nổi loạn". Ngũ Huyện Giang là tên một vùng thuộc phủ Thanh Hóa. Đời Tiền Lê và đời Lý thường dùng tên sông mà gọi đất có sông ấy, ví dụ Bắc Giang Lộ, Đà Giang Lộ. Theo hai bia đời Lý, là bia chùa Hương Nghiêm và mộ chí Lưu Khánh Đàm, Ngũ Huyện Giang chắc ở Thanh Hóa, là sông Mã ngày nay. Bấy giờ Thường Kiệt đã 43 tuổi, và đây là lần đầu tiên ông có một quân công đáng kể.
Tháng 2 năm 1069, ông theo vua Thánh Tông đi đánh Chiêm Thành. Thường Kiệt làm tiên phong đi đầu, truy bắt được vua Chiêm là Chế Củ. Cuối cùng, Chế Củ phải chịu hàng, dâng 3 châu để được tha về nước. Vì có công trong cuộc chiến với Chế Củ, Thường Kiệt được ban quốc tính và từ đó ông chính thức được gọi là Lý Thường Kiệt. Bên cạnh vinh dự này, ông còn được hưởng tước và chức đáng kể, được thụ phong làm Phụ quốc Thái phó (輔國太傅), kiêm các hàm như Dao thụ chư trấn Tiết độ (遙授諸鎮節度), Đồng trung thư môn hạ (同中書門下), Thượng trụ quốc (上柱國), Thiên tử nghĩa đệ (天子義弟) cùng Phụ quốc thượng tướng quân (輔國上将軍).
Với danh xưng "Thiên tử nghĩa đệ", Lý Thường Kiệt đã bán chính thức dự vào hàng quốc thích, và ông còn nhận được tước Khai quốc công (開國公).
Phụ chính Lý Nhân Tông
Năm 1072 Lý Thánh Tông qua đời, Thái tử Càn Đức mới 7 tuổi lên ngôi, sử gọi là Lý Nhân Tông. Thái sư đầu triều là Lý Đạo Thành tôn Hoàng hậu Dương thị làm Hoàng thái hậu, buông rèm cùng nghe chính sự. Mẹ đẻ của Nhân Tông là Thái phi Ỷ Lan không được dự vào việc triều đình, bèn dựa vào Lý Thường Kiệt để nắm lấy quyền nhiếp chính. Lý Thường Kiệt khi đó làm Đô úy, chức vụ ở dưới Lý Đạo Thành.
Tháng 6 năm 1072, tức là 4 tháng sau khi Nhân Tông lên ngôi, Nhân Tông ra chỉ phế truất Thượng Dương Thái hậu, giam Thái hậu cùng 72 Thị nữ trong lãnh cung và bắt chôn theo Thánh Tông. Có thể thấy, ngoài tác động của Ỷ Lan ở bên trong với Nhân Tông còn có vai trò của võ tướng Lý Thường Kiệt.
Sau đó, Lý Đạo Thành bị giáng chức làm "Tả Gián nghị đại phu" và bị biếm truất ra trấn thủ Nghệ An. Hoàng thái phi Ỷ Lan, sau cái chết của Dương Thái hậu thì chính thức được tôn làm Hoàng thái hậu. Theo ý kiến của Hoàng Xuân Hãn, việc xử chết Dương Thái hậu và giáng chức Đạo Thành, một mình Ỷ Lan không thể thực hiện mà có vai trò của Lý Thường Kiệt, người nắm quân đội trong tay, trong khi Lý Đạo Thành vốn là quan văn và tuổi tác đã cao. Từ đó Lý Thường Kiệt giữ vai trò phụ chính trong triều đình Đại Việt.
Tiên phát chế nhân
nhỏ|Bản đồ minh họa các mũi tiến công chinh phạt Ung Châu.|liên_kết=Special:FilePath/Map_Dai_Viet_danh_Tong.jpg Năm 1075, Vương An Thạch cầm quyền chính nhà Tống, tâu với vua Tống là Đại Việt bị Chiêm Thành đánh phá, quân còn sót lại không đầy vạn người, có thể dùng kế chiếm lấy được. Vua Tống sai Thẩm Khởi, và Lưu Di làm tri Quế Châu ngầm dấy binh người Man động, đóng thuyền bè, tập thủy chiến, cấm các châu huyện không được mua bán với Đại Việt.
Thái hậu Ỷ Lan biết tin, sai ông và Tôn Đản đem hơn 100.000 quân đi đánh. Quân bộ gồm 60.000 người do các tướng Tôn Đản, Thân Cảnh Phúc, Lưu Kỷ, Hoàng Kim Mãn, Vi Thủ An chỉ huy, tổng chỉ huy là Tôn Đản. Bộ binh tập trung ngay ở các châu Quảng Nguyên, Môn (Đông Khê), Quang Lang, Tô Mậu rồi tràn sang đánh các trại Vĩnh Bình, Thái Bình, Hoành Sơn, châu Tây Bình, Lộc Châu. Một cánh quân khác đóng gần biên giới Khâm châu cũng kéo tới đánh các trại Như Hồng, Như Tích và Đề Trạo, "quân ta tới đâu như vào nhà trống không người".
Lý Thường Kiệt chỉ huy 40.000 quân thủy cùng voi chiến đi đường biển từ châu Vĩnh An (Quảng Ninh) đổ bộ lên đánh các châu Khâm, Liêm; Tông Đản vây châu Ung. Ngày 30 tháng 12 năm 1075, quân Đại Việt tiến chiếm thành Khâm Châu, bắt toàn bộ quan quân nhà Tống mà không phải giao chiến một trận nào. Ba ngày sau, 2 tháng 1 năm 1076, Liêm Châu cũng thất thủ.
Trên các mặt trận, quân Đại Việt hoàn toàn làm chủ. Lý Thường Kiệt cho đạo quân ở Khâm và Liêm Châu tiến lên phía Bắc. Đạo đổ bộ ở Khâm Châu kéo thẳng lên Ung Châu. Đường thẳng dài chừng 120 cây số, nhưng phải qua dãy núi Thập Vạn. Còn đạo đổ bộ ở Liêm Châu tiến sang phía đông bắc, chiếm lấy Bạch Châu, dường như để chặn quân tiếp viện của Tống từ phía đông tới. Hẹn ngày 18 tháng 1 năm 1076, hai đạo quân sẽ cùng hội lại vây chặt lấy Ung Châu.
Ung Châu là một thành lũy kiên cố, do tướng Tô Giám cùng với 2.800 quân cương quyết cố thủ.
Đô giám Quảng Tây nhà Tống là Trương Thủ Tiết đem quân đến cứu. Lý Thường Kiệt đón đánh ở cửa ải Côn Lôn (nay thuộc thành phố Nam Ninh, khu tự trị Quảng Tây) phá tan được, chém Trương Thủ Tiết tại trận.
Lăng Ngô Quyền
thumb|phải|295px|Lăng [[Ngô Quyền ở thôn Cam Lâm trong Làng cổ Đường Lâm, thuộc thị xã Sơn Tây (Hà Nội, Việt Nam).]] Lăng Ngô Quyền (898 - 944) hay Tiền Ngô Vương Lăng (前吳王陵) là quần thể công trình kiến trúc lăng tẩm của Ngô Quyền, vị vua đã có công chiến thắng quân Nam Hán trên Trận Bạch Đằng (938) và mở ra thời kỳ độc lập tự chủ lâu dài cho dân tộc Việt Nam.
Lý Thường Kiệt
Tiên phát chế nhân
Tri châu Ung là Tô Giám cố thủ không hàng. Quân Đại Việt đánh đến hơn 40 ngày. Sau cùng quân Việt dùng hỏa công, bắn các chất cháy như nhựa thông vào thành, trong thành thiếu nước, không thể chữa được cháy. Cuối cùng quân Đại Việt bắt dân Tống chồng bao đất cao đến hàng trượng để họ trèo lên thành. Ngày thứ 42, thành bị hạ, tướng chỉ huy Tô Giám tự thiêu để khỏi rơi vào tay quân Đại Việt. Thường dân trong thành không chịu hàng nên bị quân nhà Lý giết hết hơn 58.000 người, cộng với số người chết ở các châu Khâm, Liêm thì đến hơn 100.000, tuy nhiên quân Đại Việt cũng tổn thất đến 10.000 người và nhiều voi chiến.
Lý Thường Kiệt chiếm xong thành Ung, lại lấy đá lấp sông ngăn cứu viện rồi đem quân lên phía Bắc lấy Tân Châu. Viên quan coi Tân Châu nghe thấy quân Đại Việt kéo gần đến thành liền bỏ thành chạy trốn. Mục tiêu hoàn thành, Lý Thường Kiệt cho rút quân về.
Lăng Ngô Quyền
Lịch sử
nhỏ|180px|phải|Lăng Ngô Quyền, tôn tạo vào đầu [[thế kỷ 20 triều vua Thành Thái.]]
Lý Thường Kiệt
Tiên phát chế nhân
Lý Thường Kiệt bắt sống người ba châu ấy đem về nước. Nhà Lý cho những người phương bắc đó vào khai phá vùng Hoan - Ái (Thanh - Nghệ).
Phòng thủ sông Như Nguyệt
Do tiền đồn ở Ung Châu là căn cứ tập trung quân để nam tiến bị phá tan, nhà Tống phải điều động thêm nhân lực và lương thảo để thực hiện chiến tranh với Đại Việt.
Lăng Ngô Quyền
Lịch sử
Lăng mộ Vua Ngô Quyền được trùng tu năm Minh Mạng thứ 2 (1821) và được xây dựng lại năm Tự Đức thứ 27 (1874). Lăng được xây kiểu nhà bia có mái che, cao khoảng 1,5m. Giữa lăng là ngai, trong có bia đá ghi bốn chữ Hán "Tiền Ngô Vương Lăng" (Lăng mộ Vua Ngô Quyền).
Lý Thường Kiệt
Phòng thủ sông Như Nguyệt
Tháng 3 năm 1076, nhà Tống sai Tuyên phủ sứ Quảng Nam là Quách Quỳ làm Chiêu thảo sứ, Triệu Tiết làm phó, đem quân 9 tướng, hẹn với Chiêm Thành và Chân Lạp sang xâm lấn Đại Việt, nhưng quân Chiêm Thành và Chân Lạp không dám tiến vào Đại Việt. Quân Tống viễn chinh lên đến 10 vạn quân, một vạn ngựa và hai mươi vạn dân phu, khí thế rất mạnh mẽ, nhất là kỵ binh Tống, nhưng quân Tống muốn phát huy kỵ binh thì phải làm sao qua khỏi vùng hiểm trở, tới chỗ bằng, thì ngựa mới tung hoành được.
Lăng Ngô Quyền
Kiến trúc
Đền và lăng Ngô Quyền được xây dựng trên một đồi đất cao, có tên là đồi Cấm, mặt hướng về phía đông. Đền thờ được xây ở phía trên, cách lăng khoảng 100m. Đền có quy mô khá khiêm tốn, gồm: Nghi môn, tả mạc, hữu mạc, đại bái (tiền đường) và hậu cung.
Trong quần thể đền và lăng Ngô Quyền còn có 18 cây duối cổ - tương truyền là nơi Ngô Quyền buộc voi, ngựa - đã được công nhận là "Cây di sản" cấp quốc gia.
Lý Thường Kiệt
Phòng thủ sông Như Nguyệt
Tuyến phòng thủ của quân Đại Việt, Lý Thường Kiệt dựa vào sông núi, các đèo hiểm trở, các sông rộng và sâu. Từ trại Vĩnh Bình vào châu Lạng, phải qua dãy núi rậm, có đèo Quyết Lý, ở trên đường từ tỉnh Lạng Sơn đến Đông Mô ngày nay, vào khoảng làng Nhân Lý, ở phía bắc châu Ôn. Rồi lại phải qua dãy núi lèn (đá không phá đất), đá đứng như tường, ở giữa có đường đi rất hiểm: đó là ải Giáp Khẩu, tức là ải Chi Lăng, ở phía bắc huyện Hữu Lũng thuộc Lạng Sơn ngày nay. Về đường thủy, để chặn địch qua sông, quân Nam chỉ cần đóng thuyền ở bến Lục Đầu thì đi đường nào cũng rất tiện và chóng.
Lăng Ngô Quyền
Kiến trúc
Phía trước lăng là một cánh đồng rộng nằm giữa 2 sườn đồi và một nguồn nước gọi là vũng Hùm chảy ra sông Tích. Bên cạnh đó là đồi Hổ Gầm, tương truyền xưa là nơi thuở nhỏ Ngô Quyền thường cùng bạn chăn trâu, cắt cỏ và tập luyện võ nghệ. Đây có lẽ là vị trí đẹp nhất của ấp Đường Lâm xưa.
Lý Thường Kiệt
Phòng thủ sông Như Nguyệt
Các tướng lĩnh thuộc Man Động như: Nùng Quang Lãm, Nùng Thịnh Đức coi ải Hà Nội, Hoàng Kim Mãn và Sầm Khánh Tân giữ châu Môn, Vi Thủ An giữ châu Tô Mậu, Lưu Kỷ coi Quảng Nguyên khi quân Tống sang đã đầu hàng. Duy có phò mã Thân Cảnh Phúc giữ châu Quang Lang (Lạng Sơn) không những không chịu hàng mà còn rút vào rừng đánh du kích, giết rất nhiều quân Tống. Những tướng lĩnh này trước kéo quân qua đất Tống, đánh rất giỏi. Nhưng sau quân Tống tràn sang đánh báo thù, lúc đầu họ cự chiến, sau vì thất trận và vì sự dụ dỗ, nên đã đầu hàng, thậm chí như Hoàng Kim Mẫn còn chỉ đường bày mưu cho Tống. Sách Quế Hải Chí kể: "Viên tri châu Quang Lang là phò mã, bị thua, bèn trốn vào trong rừng Động Giáp, rồi du kích hậu phương quân Tống. Rình lúc bất ngờ đánh úp quân địch làm chúng rất sợ hãi".
Lăng Ngô Quyền
Tôn tạo
Ngày 26 tháng 8 năm 2013, lăng Ngô Quyền được khởi công tôn tạo trùng tu với vốn đầu tư 30 tỷ đồng, với 1/3 số vốn do con cháu họ Ngô đóng góp.
Lý Thường Kiệt
Phòng thủ sông Như Nguyệt
Quân Tống tràn xuống, theo đường tắt qua dãy núi Đâu Đỉnh, tới phía tây bờ sông Phú Lương; trong khi đó, một cánh quân tách ra, vòng sang phía đông đánh bọc hậu quân Nam ở Giáp Khẩu (Chi Lăng) và thẳng tới sông Cầu.
Lăng Ngô Quyền
Tôn tạo
Các hạng mục tu bổ, tôn tạo đền thờ gồm: Hậu cung, nghi môn, tiền tế, tả vu, hữu vu, xây dựng lầu hóa sớ. Hạng mục tu bổ, tôn tạo lăng Ngô Quyền gồm: Tu bổ lăng, tôn tạo sân, trụ biểu lan can, xây dựng bình phong. Theo đó, dự án xây dựng khu phụ trợ, tôn tạo cảnh quan, sân, đường tổng thể và hạ tầng kỹ thuật.
Lý Thường Kiệt
Phòng thủ sông Như Nguyệt
Hoàng đế Lý Nhân Tông sai Lý Thường Kiệt đem quân đón đánh, lập chiến lũy sông Như Nguyệt để chặn quân Tống. Sông Cầu từ địa phận Cao Bằng chảy đến Lục Đầu, hợp với sông Bạch Đằng. Từ Lục Đầu ra đến biển, là một cái hào tự nhiên sâu và rộng, che chở cho đồng bằng nước Việt để chống lại tất cả mọi cuộc ngoại xâm đường bộ từ Lưỡng Quảng kéo vào. Đối với đường sá từ châu Ung tới Thăng Long, thì sông Bạch Đằng không can hệ, vì đã có sông Lục Đầu, là cái hào ngăn trước rồi. Trái lại, sông Cầu rất quan trọng. Thượng lưu sông Cầu qua vùng rừng núi rất hiểm. Chỉ có khoảng từ Thái Nguyên trở xuống là có thể qua dễ dàng, và qua rồi thì có đường xuôi. Nhưng sau sông, ở về phía tây có dãy núi Tam Đảo, là một cái thành không thể vượt. Chỉ có khoảng từ huyện Đa Phúc đến Lục Đầu là phải phòng ngự bờ nam mà thôi. Trong khoảng ấy, lại chỉ khúc giữa, từ đò Như Nguyệt đến chân núi Nham Biền, là có bến, có đường qua sông để tiến xuống miền nam một cách dễ dàng thẳng và gần.
Lăng Ngô Quyền
Tôn tạo
Dự án do Văn phòng tư vấn và chuyển giao công nghệ xây dựng - Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội lập báo cáo kỹ thuật và Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng - Bộ Xây dựng thẩm tra thiết kế bản vẽ thi công.
Ghi chú
Thể loại:Kiến trúc Việt Nam Ngô Quyền
Lý Thường Kiệt
Phòng thủ sông Như Nguyệt
Lý Thường Kiệt đem chủ lực chặn con đường từ trại Vĩnh Bình đến sông Nam Định (sông Cầu) bằng cách đặt những doanh đồn và phục binh ở hai ải tiếp nhau: ải Quyết Lý ở phía bắc châu Quang Lang và ải Giáp Khẩu (Chi Lăng) ở phía nam châu ấy. Nếu hai phòng tuyến ấy bị tan, thì phải cố thủ ở phòng tuyến thứ ba, tức là nam ngạn sông Nam Định. Để cản quân Tống qua sông, Lý Thường Kiệt sai đắp đê nam ngạc cao như bức thành. Trên thành, đóng tre làm giậu, dày đến mấy từng. Thành đất lũy tre, nối với dãy núi Tam Đảo, đã đổi thế sông Nam Định và bờ nam ngạn ra một dãy thành hào, che chở cả vùng đồng bằng Giao Chỉ. Thành hào ấy dài gần trăm cây số, khó vượt qua nhưng lại dễ phòng thủ hơn là một thành lẻ như thành Thăng Long.
Cùng lúc đó, thủy binh Tống do Hòa Mân và Dương Tùng Tiểu chỉ huy đã bị thủy quân Đại Việt do Lý Kế Nguyên điều động, chặn đánh ngoài khơi lối vào Vĩnh An. Quân Tống có kỵ binh mở đường tiến công quyết liệt, có lúc đã chọc thủng chiến tuyến quân Đại Việt tràn qua sông Như Nguyệt, nhưng quân Nam đều kịp thời phản kích, đẩy lùi quân Tống. Lý Thường Kiệt còn dùng chiến tranh tâm lý để khích lệ tinh thần quân Nam chiến đấu. "Đang đêm, nghe tiếng vang trong đền đọc bài thơ ấy, quân ta đều phấn khởi. Quân Tống sợ, táng đảm, không đánh đã tan".
Lý Thường Kiệt biết tình thế quân Tống đã lâm vào thế bí, mà người Việt bị chiến tranh liên miên cũng nhiều tổn thất, nên sai sứ sang xin "nghị hòa" để quân Tống rút về. Quách Quỳ vội chấp nhận giảng hòa và rút quân. Sách Việt Sử kỷ yếu của Trần Xuân Sinh dẫn cổ sử nói về nội tình của nhà Tống về sự kiện này: Triều thần nhà Tống cho rằng "Cũng may mà lúc đó địch lại xin giảng hòa, không thì chưa biết làm thế nào".
Chiến tranh với Chiêm Thành
nhỏ|phải|250px|[[Nhà Lý màu vàng, Chiêm Thành màu xanh lá cây, Nhà Tống màu xám, Angkor màu tím.]] Dưới thời Lý Thánh Tông, Lý Thường Kiệt đã tham gia cuộc tấn công Chiêm Thành năm 1069. Ông cầm quân truy đuổi và bắt được vua Chiêm là Chế Củ (Rudravarman 4).
Dưới thời Lý Nhân Tông, ngoài việc cầm quân đánh Tống, ông còn tiến công Chiêm Thành vào năm 1075 nhưng không thu được thắng lợi.
Những năm cuối đời, ông còn cầm quân đi đánh Lý Giác ở Diễn Châu (1103). Năm 1104, vua Chiêm Thành là Chế Ma Na (Jaya Indravarman 2, 1086-1113) đem quân đánh và lấy lại 3 châu Địa Lý v.v... mà vua Chế Củ đã cắt cho Đại Việt. Đến đây, Lý Thường Kiệt một lần nữa kéo quân đi đánh, phá tan quân Chiêm, Chế Ma Na lại nộp đất ấy cho Đại Việt.
Cuối đời
Non sông sạch bóng quân thù. Lúc này vua mới 12 tuổi, Lý Thường Kiệt lại tiếp tục gánh trách nhiệm lớn của triều đình trong công cuộc xây dựng đất nước, chăm lo đời sống nhân dân. Ông đã cho tu bổ đê điều, đường sá, đình chùa hư hỏng trong chiến tranh và tiến hành nhiều biện pháp nhằm cải tổ bộ máy hành chính trong toàn quốc.
Năm 1082, ông thôi chức Thái úy và được cử về trị nhậm trấn Thanh Hóa. Làm việc ở đây suốt 19 năm trời, đến năm 1101 thì vua Lý Nhân Tông lại mời ông trở lại về triều giữ lại chức Nội thị phán thủ đô áp nha hành điện nội ngoại đô tri sự. Lúc này ông đã 82 tuổi.
Già rồi, nhưng ông vẫn tình nguyện cầm quân đi đánh giặc Lý Giác ở Diễn Châu (năm 1103), dẹp giặc Chiêm Thành quấy nhiễu ở Bố Chính (năm 1104). Ông còn tổ chức lại quân đội, duyệt đổi lại các đơn vị từ cấm binh đến dân quân.
Tháng 6 năm Ất Dậu (1105), Thái úy Lý Thường Kiệt mất, thọ 86 tuổi. Lý Nhân Tông truy phong ông làm Nhập nội điện đô tri Kiểm hiệu Thái úy bình chương Quân quốc trọng sự (入内殿都知檢校太尉平章軍國重事), tước Việt quốc công (越國公), thực ấp 10.000 hộ và cho người em là Lý Thường Hiến được kế phong tước Hầu.
Nghiên cứu của Hoàng Xuân Hãn
Phần "Vào cấm đình" thuộc Chương I: Gốc tích của Hoàng Xuân Hãn đưa ra rất nhiều bằng chứng về vấn đề này: Năm lên 23 tuổi, là năm Tân Tỵ (1041), niên hiệu Can Phù Hữu Đạo đời Lý Thái Tông, ông (Lý Thường Kiệt) được bổ vào ngạch thi vệ để hầu vua, và sung chức Hoàng môn chỉ hậu. Chức này là một chức hoạn quan.
Như trên đã nói, ông cưới vợ mấy năm về trước. Thế thì, vì lẽ gì ông lại tĩnh thân để làm quan hoạn? Về việc này có nhiều thuyết.
Bia LX dựng đời Lý, chỉ nói tóm tắt rằng: "Lúc ông còn nhược quán, được cử vào cấm thát hầu Thái Tông hoàng đế". Hai chữ "nhược quán" nghĩa là tuổi vào khoảng hai mươi, gần đúng như lời bia NBS. Sách VĐƯL đời Trần, chép rằng: "Vì ông có dáng mặt đẹp, nên mới tĩnh thân mà sung vào chức Hoàng môn chỉ hậu". Theo hai sử liệu xưa trên, thì ông tự yếm mà làm quan hoạn.
Nhưng bia NBS có kể lại rằng: "Về việc này, có hai thuyết. Một thuyết: lúc vua Lý Thái Tông đánh bắt được Nùng Trí Cao rồi lại thả ra (1041), ông nhất thiết can; vua cho là thất lễ, bèn phạt bắt tĩnh thân. Sau khi ông trở về nhà, vua lại triệu vào hầu cận". Thuyết thứ hai là thuyết đã thấy ở sách VĐUL; rằng: Vua thấy mặt mũi đẹp đẽ, cho ông tiền ba vạn, bảo tự yếm.
Lý Thường Kiệt đã tự yếm; đó là một sự thật, vì tuy thần tích có nói ông đã lấy vợ, mà sau, sử ta cũng như sách Mộng khê bút đàm của người Tống đều nói ông là một hoạn quan. Thuyết nói ông vì can vua mà bị nhục hình, thì chắc sai. Việc bắt và tha Nùng Trí Cao là vào tháng 11 năm Tân Tỵ, 1041. Và cũng năm ấy ông được vào cấm thát. Không lẽ trong hai tháng cuối năm, mà ông bị phạt nặng rồi được cất lên cao như thế. Vả không lẽ vua vừa tha và phong hầu cho một nghịch thần, mà lại bắt tự yếm một người tôi trung, trẻ tuổi.