cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tòa án Hiến pháp (Áo)
Khiếu nại bầu cử
Tòa án Hiến pháp thi hành luật bầu cử khá nghiêm ngặt và đã hủy bỏ kết quả bầu cử trên nguyên tắc vì có bất thường trong công tác bầu cử mặc dù không ảnh hưởng đến kết quả. Ví dụ: năm 1995, Tòa án Hiến pháp yêu cầu tổ chức lại bầu cử Hạ nghị viện tại thị trấn Reutte vì Bộ trưởng Gia đình Sonja Moser đã đi bỏ phiếu trong lúc thăm quê nhà mặc dù nơi đăng ký bỏ phiếu của bà là Viên chứ không phải Reutte. Cán bộ trông coi khu vực bỏ phiếu biết bà không có tên trên danh sách cử tri nhưng quyết định làm ngơ.
Luận tội quan chức
Tòa án Hiến pháp luận tội một số quan chức bị đàn hặc vì sai phạm trong khi thi hành chức vụ. Tổng thống chỉ bị đàn hặc trong trường hợp vi phạm hiến pháp. Hạ nghị viện quyết định đàn hặc thành viên Chính phủ. Chính phủ quyết định đàn hặc hầu hết những quan chức khác. Thành viên chính quyền tỉnh bị Hạ nghị viện, Chính phủ hoặc hội đồng tỉnh đàn hặc tùy theo tính chất sai phạm. Tổng thống chỉ có thể bị Nghị viện trong một phiên họp chung đàn hặc.
Trường hợp quan chức bị kết tội thì Tòa án Hiến pháp cách chức quan chức đó. Tội nhẹ thì Tòa án Hiến pháp chỉ đơn thuần lưu ý về sai phạm đó. Tội nặng thì Tòa án Hiến pháp có quyền tước quyền chính trị của quan chức, cấm giữ chức vụ khác trong tương lai trong một thời hạn nhất định.
Tổ chức
Tòa án Hiến pháp gồm chủ tịch, phó chủ tịch, 12 thẩm phán và sáu thành viên dự khuyết.
Thẩm phán do tổng thống bổ nhiệm theo đề nghị của Chính phủ, Hạ nghị viện hoặc Thượng nghị viện:
Thẩm phán Tòa án Hiến pháp phải có bằng cử nhân luật và đã hành nghề cần phải có bằng cử nhân luật ít nhất mười năm nhưng không cần phải là luật sư. Thẩm phán do Chính phủ đề nghị bổ nhiệm phải là người trong ngạch thẩm phán (Richterstand), công chức (Verwaltungsbeamte) hoặc giáo sư (Professur). Người trong ngạch thẩm phán được định nghĩa là luật gia đã được đào tạo làm thẩm phán và đã trúng tuyển kỳ thi chọn thẩm phán nhưng không nhất thiết phải là thẩm phán.
Thành viên Tòa án Hiến pháp không được kiêm nhiệm chức vụ trong chính quyền, cơ quan lập pháp liên bang, tỉnh hoặc cán bộ của một đảng chính trị. Ngoài quy định này ra thì không có quy định nào khác về xung đột lợi ích. Thành viên Tòa án Hiến pháp được làm thành viên hội đồng quản trị của một công ty đại chúng, kể cả công ty có kinh doanh với chính quyền; thậm chí họ được làm luật sư cho những công ty bị khởi kiện tại tòa.
Thẩm phán, thành viên dự khuyết phải hưu trí trước khi hết ngày cuối cùng trong năm lên 70 tuổi.
Thẩm phán, thành viên dự khuyết có thể bị cách chức vì lý do chính đáng nếu hai phần ba số thành viên Tòa án Hiến pháp biểu quyết tán thành.
Quy trình
Tòa án Hiến pháp xét xử theo nguyên tắc tranh tụng và thủ tục tố tụng dân sự thông thường.
Ban đầu Tòa án Hiến pháp phải họp toàn thể, có tất cả các thẩm phán tham dự thì mới được xét xử, nghị án nhưng hiện nay tùy tính chất vụ việc mà năm hoặc chín thẩm phán sẽ tham gia xét xử, phần lớn số vụ án do năm thẩm phán xem xét. Rất ít vụ án được đưa ra toàn thể Tòa án Hiến pháp xét xử.
Quyết định của Tòa án Hiến pháp thường súc tích và hàn lâm, tổng cộng từ năm đến 50 trang giấy, nhận định của Tòa án Hiến pháp chỉ chiếm hai đến mười trang giấy. Tòa án Hiến pháp không công bố ý kiến phản đối hay đồng thuận của các thẩm phán. Đối tượng độc giả của Tòa án Hiến pháp là giới luật gia chứ không phải công chúng nên Tòa án Hiến pháp thường không giải thích những quyết định trước, những ấn phẩm học thuật được dẫn ra trong quyết định mà chỉ đưa vào mục tham khảo.
Thực tiễn
Năm 1950, Tòa án Hiến pháp thụ lý 303 vụ việc. Năm 1981, Tòa án Hiến pháp thụ lý 694 vụ việc. Năm 2012, Tòa án Hiến pháp phải thụ lý 4674 vụ việc mà một nửa là về xâm phạm quyền lợi trong quyết định hành chính. Từ năm 2015, thẩm quyền của ngạch tòa án hành chính được mở rộng đáng kể, Tòa án Hiến pháp không còn phải sơ thẩm những vụ án hành chính như thế này. Một phần lớn lượng công việc của Tòa án Hiến pháp là phân định thẩm quyền giữa các cấp chính quyền bởi hiến pháp quy định một chế độ liên bang trên lý thuyết nhưng thực tiễn thì lại là một nhà nước đơn nhất.
Đế quốc Áo-Hung
Tiền thân của Tòa án Hiến pháp là Tòa án Đế quốc do Hiến pháp tháng Mười Hai thành lập. Tòa án Đế quốc có nhiệm vụ phân định thẩm quyền giữa tòa án và chính quyền, giữa các địa phương và giữa địa phương với trung ương; giải quyết yêu cầu trách nhiệm bồi thường nhà nước giữa các địa phương, giữa địa phương và trung ương và giữa cá nhân, pháp nhân với chính quyền; xem xét khiếu nại của dân về việc bị xâm phạm quyền lợi. Tuy nhiên, Tòa án Đế quốc chỉ được tuyên bố chính quyền đã xâm phạm quyền lợi của dân mà không có quyền hủy bỏ quyết định đó.
Tòa án Đế quốc không có quyền giám sát tính hợp hiến của luật.
Ngoài ra, Hiến pháp tháng Mười Hai thành lập Tòa án Nhà nước, có nhiệm vụ truy cứu trách nhiệm chính trị của các bộ trưởng nhằm kiểm soát quyền lực của hoàng đế. Theo Luật trách nhiệm bộ trưởng năm 1867, sắc lệnh của hoàng đế phải được bộ trưởng tiếp ký nên trách nhiệm thuộc về bộ trưởng đó, buộc bộ trưởng phải giám sát hoạt động của hoàng đế. Hiến pháp tháng Mười Hai xác định lại rằng không được truy cứu trách nhiệm đối với hoàng đế, trách nhiệm hình sự thuộc về bộ trưởng đã tiếp ký văn bản vi phạm pháp luật.
Cả hai tòa án tồn tại cho đến khi Đế quốc Áo-Hung sụp đổ vào năm 1918 tuy không có bộ trưởng nào bị đưa ra Tòa án Nhà nước xét xử.
Đệ nhất Cộng hòa
Chính phủ lâm thời thành lập Tòa án Bầu cử (Wahlgerichtshof) với nhiệm vụ giải quyết khiếu nại về cuộc bầu cử Quốc hội Lập hiến sắp tới.
Năm 1920, Quốc hội Lập hiến ban hành hiến pháp mới, chính thức quy định Tòa án Hiến pháp có quyền xem xét tính hợp hiến của luật và hủy bỏ luật vi hiến. Tòa án Bầu cử bị giải thể, nhiệm vụ, quyền hạn giao lại cho Tòa án Hiến pháp. Cá nhân, pháp nhân chưa có quyền khiếu kiện luật lên Tòa án Hiến pháp và Tòa án Hiến pháp chưa được giám sát hiến pháp đối với điều ước quốc tế.
Hiến pháp năm 1920 quy định chủ tịch, phó chủ tịch, một nửa số thẩm phán và một nửa số thành viên dự khuyết của Tòa án Hiến pháp do Hạ nghị viện bầu ra, Thượng nghị viện bầu ra nửa số thẩm phán, thành viên dự khuyết còn lại. Không có quy định cấm thẩm phán kiêm nhiệm chức vụ khác hay yêu cầu thẩm phán phải có bằng cử nhân luật. Các đảng chính trị của Áo thỏa thuận với nhau phân chia số thẩm phán, thành viên Tòa án Hiến pháp ngay từ tháng 2 năm 1919, hơn 20 tháng trước khi hiến pháp bắt đầu có hiệu lực.
Thời kỳ phát xít
Phong trào phát xít Áo Heimwehr chủ trương thay đổi chế độ chính trị của Áo theo hướng Phát xít Ý, độc tài Hung, mục tiêu là tập trung quyền hạn vào tay tổng thống và phân quyền từ trung ương về các tỉnh. Từ năm 1929, phong trào Heimwehr đủ lớn mạnh để ép các đảng phái dân chủ thương lượng về cải cách hiến pháp. Nhằm biện hộ cho việc tước quyền bổ nhiệm thành viên Tòa án Hiến pháp khỏi Nghị viện, giao lại cho tổng thống, phong trào Heimwehr lập luận rằng cần phải "phi chính trị hóa" Tòa án Hiến pháp.
Phong trào Heimwehr và các đảng phái dân chủ sau cùng thỏa hiệp như sau:
Tất cả các thành viên của Tòa án Hiến pháp, kể cả Hans Kelsen là cha đẻ của Hiến pháp năm 1920, đều bị miễn nhiệm và thay thế.
Từ đầu năm 1932, phong trào Heimwehr đã kiểm soát được Chính phủ nhưng các đảng phái đối lập trong Hạ nghị viện vẫn có thể gây sức ép với chính quyền. Ngày 4 tháng 3 năm 1933, cả ba chủ tịch của Hạ nghị viện đều từ chức mà nội quy lại không dự liệu Hạ nghị viện được tiến hành công việc mà không có chủ tịch. Chính quyền phát xít bèn tuyên bố Hạ nghị viện đã "tự giải tán" và chỉ đạo cảnh sát ngăn các nghị sĩ nhóm họp lại. Phe đối lập lập tức khiếu kiện lên Tòa án Hiến pháp nhưng chính quyền sử dụng quyền khẩn cấp quy định Tòa án Hiến pháp chỉ được họp nếu tất cả thành viên đều có mặt, rồi chỉ đạo những thẩm phán thân chính quyền từ chức.
Hiến pháp phát xít năm 1934 hợp nhất Tòa án Hiến pháp và Tòa án Hành chính Tối cao thành Tòa án Liên bang. Về pháp lý thì Tòa án Liên bang duy trì quyền giám sát hiến pháp đối với luật, nghị định, văn bản pháp luật nhưng thực tế là các thành viên đều do chính quyền bổ nhiệm và chính quyền có thể tùy ý thông qua luật hiến pháp hủy bỏ quyết định của Tòa án Liên bang. Tòa án Liên bang tiếp tục hoạt động sau khi Áo bị sáp nhập vào Đức Quốc Xã từ năm 1938 cho đến năm 1945.
Đệ nhị Cộng hòa
Sau khi Áo được giải phóng vào năm 1945, chính phủ lâm thời Đệ nhị Cộng hòa tái lập Tòa án Hiến pháp với quy chế bổ nhiệm từ năm 1929. Hai Đảng Dân chủ Xã hội Áo và Đảng Nhân dân Áo nhanh chóng thỏa thuận với nhau về thành phần của Tòa án Hiến pháp. Mỗi đảng cát cứ một số lượng thẩm phán riêng: thẩm phán theo Đảng Dân chủ Xã hội mà hưu trí thì sẽ bổ nhiệm thẩm phán khác theo Đảng Dân chủ Xã hội thay thế, tương tự đối với thẩm phán theo Đảng Nhân dân Áo. Tuy nhiên, lần này Tòa án Hiến pháp xét xử công bằng, độc lập với những quyết định mang tính thuyết phục cao, thường không can thiệp vào những vấn đề chính trị nhạy cảm.
Thẩm quyền của Tòa án Hiến pháp về sau được mở rộng. Năm 1958, Tòa án Hiến pháp được trao quyền giám sát bầu cử tỉnh, bầu cử địa phương. Từ năm 1974, Tòa án Hiến pháp có quyền xem xét tính hợp hiến, tính hợp pháp của điều ước quốc tế. Trong cùng năm, cá nhân, pháp nhân được trao quyền khiếu kiện luật, nghị định lên Tòa án Hiến pháp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thể loại:Khởi đầu năm 1920 ở Áo Thể loại:Thể loại:Tòa án hiến pháp
Udea bryochloris
Udea bryochloris là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó là loài đặc hữu của Maui. Con trưởng thành màu đen và xanh lá cây.
Liên kết ngoài
Thể loại:Udea Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Cleiton Kanu
Cleiton Januário Franco còn được gọi là Cleiton Kanu (sinh ngày 17 tháng 5 năm 1985) là một cựu cầu thủ bóng đá người Brasil từng thi đấu ở vị trí tiền đạo.
Temù
Temù là một đô thị trong tỉnh tỉnh Brescia thuộc vùng Lombardia, Ý. Đô thị này có 42 diện tích km², dân số 1010 người. Các đơn vị dân cư trực thuộc là: Pontagna, Villa Dalegno, Plazza, Le Canù. Các đô thị giáp ranh gồm: Edolo, Ponte di Legno, Vezza d'Oglio, Vione
Cleiton Kanu
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1985 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Brasil Thể loại:Cầu thủ bóng đá Brasil ở nước ngoài Thể loại:Tiền đạo bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Việt Nam Thể loại:Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam
Priopus pahangensis
Priopus pahangensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2003.
Diospyros sclerophylla
Diospyros sclerophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Thị. Loài này được H.Perrier mô tả khoa học đầu tiên năm 1952.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1952
Priopus pahangensis
Tham khảo
Thể loại:Priopus
Acacia gunnii
Acacia gunnii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
G Thể loại:Thực vật New South Wales Thể loại:Thực vật Queensland
Trichoplusia circumscripta
Trichoplusia circumscripta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trichoplusia Thể loại:Côn trùng châu Âu Thể loại:Plusiinae
Typhina latipennis
Typhina latipennis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.
Tham khảo
Thể loại:Typhina
Allophylus stenophyllus
Allophylus stenophyllus là một loài thực vật có hoa trong họ Bồ hòn. Loài này được Merr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1919.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Ngoại mộc Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1919
Sarıgün, Selim
Sarıgün là một xã thuộc huyện Selim, tỉnh Kars, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 772 người.
Warburgiella cupressinoides
Warburgiella cupressinoides là một loài rêu trong họ Sematophyllaceae. Loài này được Müll. Hal. ex Broth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Liên kết ngoài
Thể loại:Warburgiella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1900
Sóng sin về không
Sóng sin về không thường được thấy trong khoa học và kỹ thuật, khi mà dao động tử điều hòa đang mất năng lượng nhanh hơn nó được cung cấp.
Định nghĩa
Sóng sin mô tả hiện tượng dao động. Khi mà sóng sin về không, hai đỉnh của sóng thụt dần theo thời gian.
Dạng thụt giảm hay biết đến là dạng thụt giảm theo mũ, khi mà hai đỉnh trở thành một đường cong thụt giảm theo mũ.
Công thức
Công thức chung cho dạng thụt giảm hàm sin theo mũ có thể được trình bày như sau:
where:
có thể được rút gọn thành
Khi:
Một số thông số quan trọng khác bao gồm:
Tham khảo
Thể loại:Chuyển động sóng
Andrée Lescot
Andrée Lescot là một ca sĩ, showgirl, soprano và con gái của tổng thống Haiti Élie Lescot. Lescot được đào tạo ở Canada, nơi cô đã học 8 năm tại École de musique Vincent-d'Indy. Cô được giới thiệu trên đài phát thanh địa phương trước khi chuyển đến Paris, nơi cô tham dự nhạc viện Versailles. Sau đó, cô đã nhận được một vai trong một vở nhạc kịch của Albert Willemetz. Cô đã xuất bản một số bản thu âm các bài hát dân gian Haiti và Louisiana, cùng với giáo sư âm nhạc người Pháp Roger Bourdin và dàn nhạc của ông. Được miêu tả trong bộ trang phục cầm cung và mũi tên, cô nhận được sự chú ý trên báo chí Mỹ gốc Phi năm 1954 vì đóng vai chính trong một phiên bản tái hiện ở Lausanne, Thụy Sĩ. Năm 1952, cô xuất hiện trên một chương trình truyền hình của Canada có tên "Chansons Créoles avec Andrée Lescot" nơi cô hát ba bài hát Dân ca Haiti. Năm 1955, album Chansons Créoles Chansons Folkloriques D'Haïti được phát hành trên nhãn London International. Cùng năm đó, cô kết hôn với nam diễn viên người Pháp Roger Murciano.
Giải thưởng sớm
Tại Canada. Cô đứng thứ hai tại một cuộc thi hát Ngôi sao của ngày mai ở Toronto.
Sự nghiệp sớm ở Canada
Trước khi rời Canada đến Paris, Lescot đã cung cấp một số buổi hòa nhạc và bài đọc trên đài phát thanh Canada. Cô đã hát với dàn nhạc của Jean Deslauriers và trình bày tại một hội nghị với Jean Vallerand.
Danh sách đĩa hát
Chansons Créoles, Chansons Folkloriques d'Haiti. Nhãn: Quốc tế Luân Đôn, 1955
Chansons Créoles, Chansons Folkoriques d'Haiti, Nhãn: Decca, 1960s
Fukasaku Kinji
Fukasaku Kinji (深作 欣二) là một đạo diễn và biên kịch phim điện ảnh người Nhật Bản. Nổi danh với "lối làm phim sáng tạo và phạm vi làm phim rộng," Fukasaku đã làm phim ở nhiều thể loại và phong cách khác nhau, nhưng nổi tiếng nhất là dòng phim yakuza gai góc của mình, với ví dụ điển hình là loạt Jingi Naki Tatakai (1973–1976). Theo Bảo tàng nghệ thuật và lưu trữ phim Thái Bình Dương Berkeley, "năng lượng hỗn loạn và đôi khi là cực kỳ bạo lực của ông thể hiện một phép phê phán cay độc những điều kiện xã hội và thành thật cảm thông với những người bị gạt bỏ khỏi sự thịnh vượng của Nhật Bản thời hậu chiến." Ông sử dụng kỹ thuật máy quay rung lấy cảm hứng từ cinéma vérité trong nhiều bộ phim của mình từ đầu thập niên 1970.
Fukasaku là tác giả kịch bản và đạo diễn của hơn 60 bộ phim điện ảnh từ năm 1961 đến 2003. Một số nguồn báo phương Tây đã liên kết ông với phong trào Làn sóng mới của điện ảnh Nhật trong những năm 60 và 70, nhưng điều này lại gây nhẫm lần với thành công thương mại của ông. Các tác phẩm của ông bao gồm phần tiếng Nhật của bộ phim chiến tranh Hollywood Tora! Tora! Tora! (1970), jidaigeki như Yagyū Ichizoku no Inbō (1978), tác phẩm sử thi không gian Uchū Kara no Messēji (1978), phim khoa học viễn tưởng hậu tận thế Virus (1980), phim kỳ ảo Makai Tenshō (1981), và phim giật gân phản địa đàng giàu ảnh hưởng Battle Royale (2000).
Fukasaku đã ba lần thắng Giải Điện ảnh của Viện hàn lâm Nhật Bản cho đạo diễn của năm, trong tổng số 9 đề cử. Ông từng là Chủ tịch Nghiệp đoàn đạo diễn Nhật Bản từ năm 1996, cho đến khi ông qua đời vì bệnh ung thư tuyến tiền liệt vào năm 2003. Năm 1997, ông nhận được Huân chương Danh dự Tím từ chính phủ Nhật Bản nhờ cống hiến cho điện ảnh của mình. Các bộ phim của ông đã truyền cảm hứng cho các đạo diễn như Quentin Tarantino, William Friedkin và Ngô Vũ Sâm.
Thân thế
Fukasaku Kinji sinh năm 1930 tại Mito, tỉnh Ibaraki, là con út trong gia đình có 5 người con. Năm 15 tuổi, lớp của Fukasaku đã được nhập ngũ, và ông nhận làm một công nhân vũ khí trong Thế chiến thứ hai. Tháng 7 năm 1945, cả lớp bị trúng bom. Vì không thể thoát khỏi bom đạn, lũ trẻ phải chui rúc vào nhau để sống sót. Những thành viên còn sống sót của lớp phải vứt xác các bạn học xấu số. Sau chiến tranh, ông dành nhiều thời gian để xem phim nước ngoài.
Sự nghiệp
Fukasaku làm đạo diễn đầu tay vào năm 1961 với hai phim truyện ngắn Fūraibō tantei: akai tani no sangeki và Fūraibō tantei: Misaki o wataru kuroi kaze, với sự tham gia của Sonny Chiba. Bộ phim truyện dài đầu tiên của ông cho chi nhánh New Toei là Hakuchu no buraikan cùng năm đó. Bộ phim màu đầu tiên của ông được sản xuất là Gyangu tai G-men (1962). Bộ phim đầu tiên đúng nghĩa của ông cho Công ty Toei là Hokori takaki chosen vào một năm sau với sự tham gia của Tsuruta Kōji. Ông tạo nên bước ngoặt vào năm 1964 với diễn viên Takakura Ken đóng vai chính trong Jakoman to Tetsu. Từ năm 1966 đến năm 1971, ông đã sản xuất một số bộ phim đề tài băng đảng hiện đại cho Toei (thường có sự góp mặt của Tsuruta), chẳng hạn như Kaisanshiki (1967), Bakuto Kaisanshiki (1968) và Nihon boryoku-dan: Kumicho (1969).
Nhờ một hợp đồng không độc quyền, ông cũng làm đạo diễn Kurotokage, dựa trên vở chuyển thể sân khấu của Mishima Yukio từ tiểu thuyết của Edogawa Rampo và Kuro bara no yakata cho Shochiku, cả hai đều có sự tham gia của nam diễn viên chuyên vai nữ Miwa Akihiro. Năm 1968, ông làm đạo diễn Ganmā Daisan Gō: Uchū Daisakusen, một bộ phim khoa học viễn tưởng do Hoa Kỳ và Nhật Bản hợp tác sản xuất.
Năm 1970, Fukasaku được tuyển để chỉ đạo phần tiếng Nhật của một bộ phim Mỹ-Nhật khác Tora! Tora! Tora!, sau khi Kurosawa Akira rút lui. Nhờ sử dụng lương của mình từ dự án, ông đã mua bản quyền chuyển thể Under the Flag of the Rising Sun. Bộ phim được giới phê bình đánh giá cao, thậm chí còn được chọn là tác phẩm của Nhật Bản đi tranh cử hạng mục phim ngoại ngữ hay nhất tại lễ trao giải Oscar lần thứ 45 năm 1972, mặc dù phim không được đề cử. Năm đó cũng chứng kiến sự ra mắt của dự án Gendai Yakuza: Hitokiri Yota cùng sự tham gia của Sugawara Bunta, làm cho nhà sản xuất Shundo Koji của Toei chọn Fukasaku để làm đạo diễn một bộ phim đột phá về yakuza. Jingi Naki Tatakai được phát hành vào năm 1973. Cho đến thời điểm này, nhiều bộ phim về yakuza của Nhật Bản thường là những câu chuyện về tinh thần hiệp sĩ lấy bối cảnh trước chiến tranh, nhưng bộ phim theo phong cách tài liệu và siêu bạo lực của Fukasaku lấy bối cảnh ở vùng Hiroshima hỗn loạn thời hậu chiến. Nhờ gặt hái thành công về mặt thương mại và phê bình, tác phẩm đã cho ra 7 phần phim tiếp theo của Fukasaku và ba phần phim dựa trên loạt phim nhưng do người khác làm đạo diễn. Sau khi chỉ đạo một số phim yakuza khác, gồm Jingi no Hakaba (1975), Kenkei tai Soshiki Bōryoku (1975), Yakuza no Hakaba: Kuchinashi no Hana (1976) và Hokuriku dairi sensō (1977), Fukasaku đã bỏ làm thể loại này.
Ông chú trọng vào các tác phẩm sử thi lịch sử; Yagyū Ichizoku no Inbō (1978), Akō-jō danzetsu (1978), Makai Tenshō (1981); các phim khoa học viễn tưởng; Uchū Kara no Messēji (1978) và Virus (1980). Virus là tác phẩm đắt đỏ nhất của Nhật Bản vào thời điểm đó và thất bại về mặt phòng vé. Tuy nhiên, hai năm sau, ông làm đạo diễn bộ phim hài gây tiếng vang Kamata koshin-kyoku; tác phẩm đã giành được cả Giải Viện hàn lâm Nhật Bản cho phim điện ảnh của năm và giải Kinema Junpo cho phim hay nhất năm. Fukasaku được chọn để chỉ đạo Sono otoko, kyōbō ni tsuki (1989), nhưng xung đột về lịch trình làm ông phải rút lui và Kitano Takeshi đảm nhận vai trò đạo diễn đầu tiên của anh.
Năm 2000, Battle Royale được phát hành. Bộ phim đã nhận được những lời khen ngợi tích cực từ giới phê bình và trở thành một tác phẩm thành công lớn về mặt tài chính khi thu về 3,11 tỷ yên nội địa. Phim đã trở thành một hiện tượng văn hóa, tạo ra thể loại battle royale, một thể loại kể chuyện hư cấu và/hoặc phương thức giải trí trong đó một nhóm người được chọn và được hướng dẫn giết từng người cho đến khi có một người chiến thắng sống sót. Bất chấp bị gắn mác R15+, đạo diễn Fukasaku Kinji đưa ra một thông cáo báo chí nhắm vào nhóm tuổi của các nhân vật trong phim, ông cho rằng "bạn có thể lẻn vào, và tôi khuyến khích bạn làm và tôi khuyến khích bạn làm như vậy." Gần cuối đời, Fukasaku lấn sân sang thế giới trò chơi điện tử với vai trò đạo diễn của trò chơi kinh dị sinh tồn Clock Tower 3 (2002) của Capcom/Sunsoft.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đạo diễn điện ảnh Nhật Bản Thể loại:Chết vì ung thư tuyến tiền liệt Thể loại:Mất năm 2003 Thể loại:Sinh năm 1930 Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Nihon Thể loại:Mất vì ung thư ở Nhật Bản Thể loại:Người thắng giải Viện Hàn lâm Nhật Bản cho đạo diễn của năm Thể loại:Đạo diễn phim khoa học viễn tưởng Thể loại:Đạo diễn phim yakuza
Cúp vô địch các câu lạc bộ Ả Rập
Cúp vô địch các câu lạc bộ Ả Rập (World Cup Ả Rập) (كأس العرب للأندية الأبطال, Ligue des Champions Arabe) là một giải đấu giao hữubóng đá thường niên cấp câu lạc bộ khu vực được tổ chức bởi Hoàng gia Ả Rập (UAFA) và được tranh tài bởi các câu lạc bộ hạng cao nhất từ thế giới Ả Rập. Giải đấu được tranh tài bởi tổng cộng 10 đội.
Được thành lập vào năm 1981, giải đấu được tổ chức cùng với Arab Cup Winners' Cup và Arab Super Cup trong suốt những năm 1990 và đầu những năm 2000, cho đến khi Cup Winners' Cup và Super Cup được hợp nhất với Champions Cup vào năm 2002. Nhà vô địch đầu tiên của giải đấu là câu lạc bộ Iraq Al-Shorta, đội đã đánh bại đội Lebanon Nejmeh trong trận chung kết trận chung kết hai lượt năm 1982.
Các câu lạc bộ Ả Rập Xê Út đã tích lũy được nhiều chiến thắng nhất, với chín chiến thắng. Danh hiệu này đã được 20 câu lạc bộ giành được, 8 trong số đó đã nhiều lần giành được danh hiệu này. Kể từ khi giải đấu được hợp nhất với Cup Winners' Cup, chỉ ES Sétif của Algeria giành được chiến thắng liên tiếp, bảo vệ thành công danh hiệu của họ vào năm 2008. Câu lạc bộ Iraq Al-Rasheed và câu lạc bộ Tunisia Espérance de Tunis chia sẻ kỷ lục giành nhiều danh hiệu nhất, với ba danh hiệu mỗi đội. Các nhà đương kim vô địch là Al-Nassr của Ả Rập Xê Út, đội đã giành chức vô địch đầu tiên tại 2023.
Liên kết ngoài
Thể loại:Giải đấu cấp câu lạc bộ của các hiệp hội bóng đá Ả Rập Thể loại:Sự kiện thể thao định kỳ thành lập năm 1981 Thể loại:Thành lập năm 1981 ở châu Phi Thể loại:Thành lập năm 1981 ở châu Á
Panaxia flavomaculata
Panaxia flavomaculata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Panaxia
Pavetta burttii
Pavetta burttii là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Bremek. mô tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Liên kết ngoài
B Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1934
Viên Khúc
Tham khảo
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Sơn Tây Thể loại:Vận Thành
Asparagus hajrae
Asparagus hajrae là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Kamble mô tả khoa học đầu tiên năm 1996.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Măng tây Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1996
Bogogno
Bogogno là một đô thị ở tỉnh Novara ở vùng Piedmont của Ý, tọa lạc cách 90 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 25 km về phía tây bắc của Novara. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.221 người và diện tích là 8,4 km².
Đô thị Bogogno có các frazioni (đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Arbora and Montecchio.
Bogogno giáp các đô thị: Agrate Conturbia, Borgomanero, Cressa, Suno, và Veruno.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị tỉnh Novara Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Piemonte
Priopus partitus
Priopus partitus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1894.
Tham khảo
Thể loại:Priopus
11572 Schindler
11572 Schindler (1993 RM7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 9 năm 1993 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu. According to the Jet Propulsion Laboratory database, Tiểu hành tinh named after Oskar Schindler, whose actions during World War II were featured in Steven Spielberg's film Schindler's List.
Tham khảo
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1993
Hypaeus mystacalis
Hypaeus mystacalis là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Hypaeus. Hypaeus mystacalis được Władysław Taczanowski miêu tả năm 1878.
Tham khảo
Thể loại:Hypaeus
Zachobiella punctata
Zachobiella punctata là một loài côn trùng trong họ Hemerobiidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Banks miêu tả năm 1920.
Tham khảo
Thể loại:Zachobiella
Emeline Michel
Emeline Michel, sinh ra ở Gonaïves, là một ca sĩ người Haiti, người được gọi là "The Joni Mitchell của Haiti". Bài hát của cô sáp nhập âm nhạc compas và rara có nguồn gốc Haiti với nhạc jazz, pop, bossa nova, và samba. Cô là một vũ công hoàn hảo, ca sĩ, nhạc sĩ và nhà sản xuất đa năng. Cô đã hát một phiên bản của Jimmy Cliff 's Many Rivers to Cross tại Hope for Haiti Now: Một lợi ích toàn cầu về cứu trợ động đất.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhân vật còn sống
Udea pachygramma
Udea pachygramma là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó là loài đặc hữu của Oahu và Hawaii.
Liên kết ngoài
Thể loại:Udea Thể loại:Loài đặc hữu của Hawaii
Gelis albipalpus
Gelis albipalpus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gelis
Leea congesta
Leea congesta là một loài thực vật hai lá mầm trong họ Nho. Loài này được Elmer miêu tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Gối hạc Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1908
Asplenium integrifolium
Asplenium integrifolium là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được Mett. mô tả khoa học đầu tiên năm 1856. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Asplenium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1856 Thể loại:Unresolved names
Alexandre de Rhodes
Chữ Quốc ngữ Việt Nam được hình thành nhờ công trình tập thể của các nhà truyền giáo Bồ Đào Nha, và Ý, với sự trợ giúp của các giáo hữu Việt Nam và Nhật Bản, do giáo sĩ Francisco de Pina khởi đầu. Khi Rhodes đến xứ Đàng Trong thì phương pháp ghi âm tiếng Việt bằng ký tự Latinh, nay gọi là chữ Quốc ngữ, đang được xây dựng. Alexandre de Rhodes đã ghi nhận và thừa hưởng di cảo của những người tiền bối. Ông không phải là người tạo ra chữ Quốc ngữ nhưng có công hệ thống hóa và san định hệ chữ này, cũng như biên soạn và giám sát việc ấn hành Từ điển Việt–Bồ–La, là cuốn từ điển tiếng Việt đầu tiên.
Công cuộc truyền giáo ở Việt Nam của ông thăng trầm bởi việc giao thương của chúa Trịnh và chúa Nguyễn với Bồ Đào Nha và xung đột giữa hai miền Đàng Ngoài–Đàng Trong. Khi việc giao thương với Bồ Đào Nha bị gián đoạn, ông bị chính quyền trục xuất. Những năm cuối đời, ông truyền giáo tại Ba Tư.
Thời niên thiếu
Alexandre de Rhodes sinh tại Avignon thuộc Lãnh địa Giáo hoàng (nay ở miền nam nước Pháp), trong một gia đình khá giả. Một số nguồn ghi năm sinh của ông là 1591, các nghiên cứu mới hơn chỉ ra rằng ông sinh năm 1593. Sử liệu trước đây thường cho rằng ông có gốc Do Thái. Tổ tiên ông tới từ vùng Aragón, Tây Ban Nha sang tị nạn dưới bóng Giáo hoàng vì thời ấy Avignon là đất của Giáo hoàng. Sau khi hoàn thành trung học tại quê nhà, ông vào Nhà Tập Dòng Tên tại Roma ngày 24 tháng 4 năm 1612, học thiên văn và toán học. Một người bạn đồng môn của ông là Johann Adam Schall von Bell sau này rất nổi tiếng tại Trung Hoa. Thời kỳ này, công cuộc truyền giáo cho các dân tộc đang trên đà phát triển nhưng cũng gặp sự kháng cự của các chính quyền sở tại. Vì thế, bên cạnh nhiệt tâm truyền giáo, còn phải kể ước muốn được đổ máu đào minh chứng cho Chúa Giêsu của các vị thừa sai tiên khởi. Tên ông được người đời sau phiên âm là A-lịch-sơn Đắc Lộ.
Truyền giáo
Trong bối cảnh đó, Alexandre de Rhodes đã xin và được giáo sĩ cấp trên chỉ định đi truyền giáo tại Nhật Bản. Ngày 4 tháng 4 năm 1619, ông lên đường sang Nhật vào tuổi 26.
Tại Việt Nam
nhỏ|phải|Bản đồ Đàng Ngoài và Đàng Trong theo Alexandre de Rhodes 1651 Tháng 12 năm 1624, Alexandre cùng với bốn cha Dòng Tên khác và một tín hữu Nhật Bản, cập bến Hội An, gần Đà Nẵng. Ông bắt đầu học tiếng Việt từ giáo sĩ Francisco de Pina, người đã đến Đàng Trong trước ông 7 năm và là nhà truyền giáo thông thạo tiếng Việt nhất, khi đó Pina cũng đang phát triển cách ghi âm tiếng Việt bằng ký tự Latinh. De Rhodes cũng học tiếng Việt từ một cậu bé khoảng 10, 12 tuổi. Ông viết:
"Chỉ trong vòng 3 tuần lễ, chú bé đã dạy tôi học biết tất cả các cung giọng khác nhau của tiếng Việt và cách thức phát âm của từng chữ. Cậu không hề có một kiến thức gì về ngôn ngữ châu Âu, thế mà, cũng trong vòng 3 tuần lễ này, cậu đã có thể hiểu được tất cả những gì tôi muốn diễn tả và muốn nói với cậu. Đồng thời, cậu học đọc, học viết tiếng Latin và đã có thể giúp lễ. Tôi hết sức ngạc nhiên trước trí khôn minh mẫn và trí nhớ dẻo dai của cậu bé. Sau đó, cậu trở thành thầy giảng giúp việc các cha truyền giáo và là một dụng cụ tông đồ hữu hiệu trong việc loan báo Tin Mừng nơi quê hương Việt Nam thân yêu của thầy và nơi Vương quốc Lào láng giềng."
Từ đó, Việt Nam trở thành nơi cư trú của Alexandre de Rhodes, nhưng cuộc đời truyền giáo của ông ở đây rất bấp bênh và trôi nổi. Trong vòng 20 năm, ông bị trục xuất đến năm lần.
Sau hơn một năm học tiếng Việt ở Đàng Trong, ông trở lại Ma Cao để chuẩn bị tới Đàng Ngoài truyền giáo. Cùng với Pedro Marques, ông cập bến của Bạng, Thanh Hóa ngày 19 tháng 3 năm 1627. Hai nhà truyền giáo đến Kinh đô ngày 2 tháng 7 và được chúa Trịnh Tráng dựng nhà cho ở. Hai giáo sĩ được tự do giảng đạo trong hơn một năm rồi bị quản thúc. Các hậu phi và hoạn quan vì ghét lời dạy một vợ một chồng nên tung tin đồn hai giáo sĩ là phù thủy. Hai ông bị trục xuất và theo tàu Bồ Đào Nha về Ma Cao vào tháng 5 năm 1630. De Rhodes làm Giáo sư Thần học tại Học viện Madre de Deus trong 10 năm.
Từ năm 1640 tới 1645, ông bốn lần đến Đàng Trong truyền giáo dưới thời chúa Nguyễn Phúc Nguyên. Thời gian Alexandre de Rhodes giảng đạo tại Việt Nam cũng là thời kỳ các cha thừa sai Dòng Tên hoạt động rất hăng say và hữu hiệu. Ông kể lại công cuộc truyền giáo tại Đàng Ngoài:
"Khi chúng tôi vừa đến kinh đô Đàng Ngoài, tức khắc nhà vua truyền lệnh cho tôi phải xây một nhà ở và một nhà thờ thật đẹp. Dân chúng tuôn đến nghe tôi giảng đạo đông đến nỗi, tôi phải giảng đến 4 hoặc 6 lần trong một ngày. Chị vua và 17 người thân trong gia đình vua xin lãnh nhận bí tích Rửa Tội. Nhiều tướng lãnh và binh sĩ cũng xin theo đạo. Nhưng điều làm tôi ngạc nhiên nhất là thấy các vị sư đã mau mắn từ bỏ bụt thần để theo đạo Công giáo. Tất cả đều dễ dàng chấp nhận khi tôi giải thích cho họ hiểu giáo lý đạo Công giáo rất phù hợp với lý trí và lương tâm con người. Các tín hữu Công giáo Việt Nam có Đức Tin vững chắc đến độ, không gì có thể rút Đức Tin ra khỏi lòng họ. Nhiều người phải đi bộ suốt 15 ngày đường để được xưng tội hoặc tham dự thánh lễ. Nhưng phải thành thật mà nói, tôi không thể chu toàn cách tốt đẹp mọi công tác truyền đạo này, nếu không có trợ giúp tuyệt vời của các thầy giảng. Vì nhận thấy mình là linh mục duy nhất giữa một cánh đồng truyền đạo bao la, nên tôi chọn trong số các tín hữu, những thanh niên không lập gia đình và có lòng đạo đức sâu xa cũng như có nhiệt tâm rao giảng Tin Mừng, để giúp tôi. Những người này công khai thề hứa sẽ dâng hiến cuộc đời để phụng sự Chúa, phục vụ Giáo hội, sẽ không lập gia đình và sẽ vâng lời các cha thừa sai đến Việt Nam truyền đạo. Hiện tại có tất cả 100 thầy giảng đang được thụ huấn trong chủng viện và được các tín hữu trang trải mọi phí tổn."
Trở về châu Âu
Theo yêu cầu của bề trên Dòng Tên ở Ma Cao, de Rhodes đáp tàu trở về Roma để trình bày về tình hình của tỉnh dòng Nhật Bản và giáo hội Việt Nam. Mãi tháng 6 năm 1649, ông mới về đến châu Âu. Tại đây ông xuất bản hai cuốn sách do mình biên soạn năm 1651. Alexandre de Rhodes vận dụng mọi khả năng hiểu biết về công cuộc rao giảng Tin Mừng tại Á châu, đã xin Tòa Thánh gửi các Giám mục truyền giáo đến Viễn Đông, để các ngài có thể truyền chức linh mục cho các thầy giảng bản xứ. Có tác giả (Bùi Kha) cho rằng ông có vận động Pháp đánh chiếm Việt Nam dựa vào một đoạn trích:
"Tôi tưởng nước Pháp là nước ngoan đạo nhất thế giới, nước Pháp có thể cung cấp cho tôi nhiều chiến sĩ để chinh phục toàn cõi Đông phương đưa về quy phục Chúa Ki Tô và nhất là tôi sẽ tìm được các giám mục, cha chúng tôi và thầy chúng tôi trong các giáo đoàn. Với ý đó, tôi rời Roma ngày 11/9/1652 sau khi tới hôn chân Đức Giáo hoàng. Tôi chưa công bố thánh chiến chống mọi địch thù của đức tin ở Nhật, ở Trung Hoa, ở Đàng Trong, ở Đàng Ngoài và ở Ba Tư thì lập tức đã có một số đông con cái thánh Inhaxu, đầy tinh thần đã đưa thánh Phanxicô Xavie tới 300 quốc gia, các ngài đã bừng bừng ao ước vác thánh giá Thầy và đem đi cắm ở những nơi cùng kiệt cõi đất."
Cao Huy Thuần cũng cho rằng từ soldat có thể được dịch là "binh sĩ". Tuy nhiên, có những ý kiến chỉ ra rằng cách dùng từ ngữ trong đoạn trên không đề cập tới vận động xâm lăng nhưng là một ẩn dụ cho việc truyền giáo. Việc cố tình diễn giải thành ý đồ xâm lược là một suy luận "chủ quan võ đoán", thể hiện lập trường "hận thù tôn giáo". Việc tưởng tượng này về de Rhodes được đánh giá là nằm trong một tưởng tượng lớn khác về lịch sử cận đại.
Tại Ba Tư
Năm 1655, ông đặt chân tới Ba Tư. Ông mất ngày 5 tháng 11 năm 1660 ở Isfahan, sau 5 năm truyền giáo ở đây.
Từ điển Việt–Bồ–La
nhỏ|200px|Trang đầu của các mục từ bắt đầu bằng chữ cái A trong Từ điển Việt–Bồ–La. Mục từ tiếng Việt được dịch sang tiếng Bồ và giải nghĩa trong tiếng Latinh. Vào năm 1651, ông cho in cuốn Từ điển Việt–Bồ–La (Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum) dựa trên các ký tự tiếng Việt của những giáo sĩ người Bồ Đào Nha và Ý trước đó. Có thể coi đây là sự kiện đánh dấu sự ra đời của chữ Quốc ngữ. Bản thân Alexandre de Rhodes đã viết như sau:
''Khi tôi vừa đến Đàng Trong và nghe người dân bản xứ nói, đặc biệt là phụ nữ, tôi có cảm tưởng mình đang nghe chim hót líu lo, và tôi đâm ra ngã lòng, vì nghĩ rằng, có lẽ không bao giờ mình học nói được một ngôn ngữ như thế. Thêm vào đó, tôi thấy hai cha Emmanuel Fernandez và Buzomi, khi giảng, phải có người thông dịch lại. Chỉ có cha Francois Pina là hiểu và nói được tiếng Việt, nên các bài giảng của cha Pina thường đem lại nhiều lợi ích hơn là của hai cha Fernandez và Buzomi. Do đó tôi tự ép buộc mình phải dồn mọi khả năng để học cho được tiếng Việt. Mỗi ngày tôi chăm chỉ học tiếng Việt y như ngày xưa tôi học môn thần học ở Roma. Và nhờ ơn Chúa giúp, chỉ trong vòng 4 tháng, tôi học biết đủ tiếng Việt để có thể giải tội và sau 6 tháng, tôi có thể giảng được bằng tiếng Việt. Kết quả các bài giảng bằng tiếng Việt lợi ích nhiều hơn các bài giảng phải có người thông dịch lại.''
''...Tuy nhiên trong công cuộc này, ngoài những điều mà tôi đã học được nhờ chính người bản xứ trong suốt gần mười hai năm, thời gian mà tôi lưu trú tại hai xứ Đàng Trong và Đàng Ngoài, thì ngay từ đầu tôi đã học với cha Francisco de Pina người Bồ Đào Nha, thuộc Hội dòng Chúa Giêsu [Dòng Tên] rất nhỏ bé chúng tôi, là thầy dạy tiếng, người thứ nhất trong chúng tôi rất am tường tiếng này, và cũng là người thứ nhất bắt đầu giảng thuyết bằng ngôn ngữ đó mà không dùng thông ngôn, tôi cũng sử dụng những công trình của nhiều cha khác cùng Hội dòng, nhất là của cha Gaspar do Amaral và cha Antonio Barbosa, cả hai ông đều đã biên soạn mỗi ông một cuốn từ điển: ông trước bắt đầu bằng tiếng An Nam [từ điển Việt–Bồ], ông sau bằng tiếng Bồ Đào [từ điển Bồ–Việt], nhưng cả hai ông đều đã chết sớm. Sử dụng công khó của hai ông, tôi còn thêm tiếng Latinh theo lệnh các Hồng y rất đáng tôn...''
Phép giảng tám ngày
Phép giảng tám ngày (tựa Latinh: Cathechismus... in octo dies diuisus) giáo sĩ Đắc Lộ soạn và cũng được ấn hành năm 1651. Khác với phần tự điển ghi từ vựng, Phép giảng tám ngày là tác phẩm văn xuôi, phản ảnh văn ngữ và ghi lại cách phát âm của tiếng Việt vào thế kỷ 17.
Alexandre de Rhodes từng gọi Phật Thích Ca là "thằng hay dối" trong sách Phép giảng tám ngày (nguyên văn: "Vậy thì ta làm cho Thích Ca, là thằng hay dối người ta, ngã xuống, thì mọi truyện dối trong đạo bụt bởi Thích Ca mà ra, có ngã với thì đã tỏ").
Cũng trong cuốn "Phép Giảng Tám Ngày", de Rhodes đã gọi Khổng Tử là "người chẳng phải hiền, chẳng phải thánh, thật là độc dữ". Cũng trong sách này, ông đã viết nhiều điều sai về Đức Phật, ví dụ: Tất Đạt Đa (tên trước khi xuất gia của Phật) "đẻ được một con gái đoạn thì đi ở trên rừng một mình, dẫu vợ cãi mà chẳng cho, vì mình đã quen làm việc dối như pháp môn phù thủy"... Cuốn sách luôn nói đến sự "thờ bụt thần ma quỷ", có ý hạ Đức Phật xuống hàng ma quỷ. Sách cũng gọi A-la-la và Ưu-đà-la (2 vị đạo sĩ đã dạy Tất Đạt Đa môn thiền định) là "2 con quỷ", và "nó (Tất Đạt Đa) thì ngồi giữa hai thầy quỷ ấy, mà dạy nó chớ tin có Chúa Trời, cùng đặt tên nó là Thích Ca" Trong mục "Đạo bụt: giáo ngoài và giáo trong", de Rhodes liên tục có những đả kích với đạo Phật, ông nói "Nó (Phật Thích Ca) và quỷ làm thầy nó, thấy vậy, thì lấy đàng khác mà mới dạy những truyện dối trá dã dầy", "sự thờ bụt này là thói rợ mọi", "ta suy bởi đâu mà ra, thì một chốc ta biết là đạo gian... Đến khi Thích Ca ra dạy kẻ khác sự đạo gian ấy, vì trái lẽ lắm, thì người ta bỏ mà đi hết"", "ai phải đạo bụt trong độc ấy, thì quỷ quái hơn kẻ theo đạo ngoài vậy", "làm chùa thờ Thích Ca thì là đứa gian vậy"
Cũng trong mục này, de Rhodes phê phán cả tục lệ của người Việt cúng đồ ăn cho người chết, ông viết "Sao người Annam mọi năm có giữ ngày cha mẹ, ông bà, ông vải sinh thì, mà làm giỗ chạp hết sức?" vì cho rằng linh hồn người chết không ăn được đồ cúng nên việc làm đó là vô ích, "Sinh kí dã tử qui đã: Sống thì gưởi, chết thì về... Sao tốn của bấy nhiêu mà làm cỗ làm mâm, cùng nhiều sự nữa có dọn cho cha mẹ khi đã sinh thì? Vì chưng nếu linh hồn chết với xác, lo cho kẻ chết chẳng có làm chi... khi linh hồn ta đã khỏi xác thịt này, chẳng còn có dùng ăn uống hay là mặc, cùng các kỳ sự vê xác, vì linh hồn ta là tính thiêng liêng... Mà sao người Annam dám cúng cho cha mẹ, khi đã sinh thì, những của dối ấy?"
Giáo sư Nguyễn Văn Kiệm cho rằng: "Các giáo sĩ thừa sai, trong đó có Alexandre de Rhôde, đã gây nên một cú sốc lớn đối với đời sống tâm linh và văn hóa của dân tộc ta khi đó… Họ mang mặc cảm tự cao cho rằng Cơ Đốc giáo là tôn giáo hoàn vũ, cao siêu hơn bất cứ tôn giáo nào khác … Do đó, họ coi các tôn giáo truyền thống bản địa đều là thấp kém, man muội cần phải xóa sạch để thay thế bằng Cơ Đốc giáo."
Giáo sư Vũ Minh Giang đồng ý rằng việc hạ thấp và bôi xấu một số tôn giáo chủ đạo ở Việt Nam thế kỷ 17 là một hạn chế của Alexandre de Rhodes, nhưng điều này cần phải đặt trong bối cảnh truyền giáo đặc trưng ở thế kỷ 17 khi các giáo sĩ đề cao tôn giáo mình và làm giảm vị thế các tôn giáo khác để truyền giáo. Có thể phê phán mặt hạn chế của ông, nhưng cần tiếp cận vấn đề "một cách toàn diện và khách quan, thay vì chỉ xoáy vào một mặt nhất định và đẩy tới mức cực đoan."
Khác
Ngoài cuốn Tự Điển Việt-Bồ-La đã được Kho Tàng trữ của Thư viện Quốc gia Bồ Đào Nha scan và đưa lên mạng Internet (xem tại đây), còn có bộ các tác phẩm khác trong ấn bản đầu tiên ở thập niên 1650 mà Giáo sĩ Đắc-Lộ viết bằng tiếng Latin, tiếng Ý và tiếng Pháp có thể tìm thấy tại Thư viện Maurits Sabbe của Đại học Công giáo tại Louvain (Université catholique de Louvain) tại Bỉ. Ngoài ra, có thêm một số ấn bản hoặc tái ấn bản cũng được tìm ra trong cơ sở dữ liệu PORBASE của Liên hiệp các thư viện ở Bồ Đào Nha.
Hậu thế
nhỏ|Tem tưởng niệm Alexandre de Rhodes phát hành thời Việt Nam Cộng hòa Mặc dù chữ Quốc ngữ đã ra đời từ giữa thế kỷ 17, nhưng các văn phẩm Công giáo tại Việt Nam trong hơn 200 năm sau đó chủ yếu được viết bằng chữ Nôm, chữ Hán hoặc tiếng Latin. Khi người Pháp củng cố nền cai trị tại Việt Nam thì chữ Quốc ngữ được đặt làm một văn tự chính thức trên toàn Việt Nam vào đầu thế kỷ 20. Chữ Quốc ngữ được các trí thức và phong trào yêu nước cổ vũ để phổ biến tư tưởng canh tân và tinh thần độc lập. Do hạn chế về tài liệu và với các mục đích khác nhau trong thời Pháp thuộc mà cả người Pháp và nhà báo Nguyễn Văn Vĩnh đã ca tụng Alexandre de Rhodes như là người sáng tạo nên chữ Quốc ngữ. Sau này, nhờ tiếp cận và nghiên cứu tư liệu gốc, các học giả thời Việt Nam Cộng hòa như Đỗ Quang Chính, Thanh Lãng, Nguyễn Khắc Xuyên, Lê Ngọc Trụ bắt đầu minh định rằng chữ Quốc ngữ là một thành tựu tập thể của các tu sĩ Dòng Tên tại Việt Nam. Việc ngày nay lại vẫn đặt câu hỏi ai đã tạo ra chữ Quốc ngữ là "đang đi thụt lùi".
Năm 1941, Hội Trí Tri cùng với Hội Truyền bá Quốc ngữ đã quyên góp để dựng một nhà bia kỷ niệm ngày sinh nhật thứ 350 của giáo sĩ Đắc Lộ ở gần bên bờ hồ Gươm cạnh Đền Bà Kiệu. Tấm bia đá đến năm 1957 thì bị gỡ bỏ và mất tích đến năm 1992 thì mới tìm lại được; hiện tấm bia do Sở Văn hóa Hà Nội lưu giữ. Năm 1943 chính quyền thuộc địa Đông Dương phát hành con tem 30 xu để tôn vinh những đóng góp của ông trong quá trình phát triển chữ Quốc ngữ. Thời kỳ Việt Nam Cộng hòa cũng phát hành một bộ bốn con tem kỷ niệm 300 năm ngày mất của ông, nhưng ra trễ 1 năm (phát hành ngày 5 tháng 11 năm 1961). Tên ông được đặt cho một trường trung học và một con đường ở Sài Gòn gần Dinh Độc Lập. Con đường mang tên ông bị đổi thành Thái Văn Lung năm 1985; vào năm 1995, sau một hội thảo chính thức của Hội Khoa học Lịch sử, con đường này lấy lại tên Alexandre de Rhodes cho đến nay.
Ngày 5 tháng 11 năm 2018, kỷ niệm 358 năm ngày mất của Alexandre de Rhodes, Giáo sư Nguyễn Đăng Hưng, Tiến sĩ Khảo cổ học Nguyễn Thị Hậu cùng 17 người Việt Nam là nhà văn, nhà thơ, nhà báo, doanh nhân, và những người quan tâm đến việc bảo tồn chữ Quốc ngữ, đã khánh thành 3 tấm bia tri ân đặt quanh mộ ông tại Nghĩa trang Armenia, thành phố Isfahan, Iran. Buổi lễ còn có sự tham dự của giới chức tôn giáo và dân sự thành phố. Trên bia đá có ghi dòng chữ tri ân bằng tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Ba Tư.
Liên kết ngoài
Thể loại:Người Avignon Thể loại:Người Lãnh địa Giáo hoàng Thể loại:Tu sĩ Dòng Tên Thể loại:Linh mục Công giáo Rôma Thể loại:Nhà truyền giáo tại Việt Nam Thể loại:Chữ Quốc ngữ Thể loại:Tín hữu Công giáo được đặt tên đường ở Việt Nam
Parortholitha chrysographa
Parortholitha chrysographa là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Parortholitha
Warburgiella isopterygioides
Warburgiella isopterygioides là một loài rêu trong họ Sematophyllaceae. Loài này được Dixon & P. de la Varde mô tả khoa học đầu tiên năm 1930.
Liên kết ngoài
Thể loại:Warburgiella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1930
Krzysztof Charamsa
Krzysztof Olaf Charamsa (* 5 tháng 8 1972 ở Gdynia) là một linh mục người Ba Lan và nhà thần học cũng như trợ tá bí thư của hội đồng thần học quốc tế của giáo đoàn về Đức tin ở tòa thánh Vatican.
Tiểu sử
Charamsa được phong làm linh mục 1997. Trước đó, ông đã học triết và thần học tại Pelplin ở Ba Lan (1993-1997), và khoa thần học ở Lugano, Thụy Sĩ (1993-1997) và sau đó Đại học Giáo hoàng Gregoriana, nơi ông đã bảo vệ bằng tiến sĩ 2002. Từ 2004 ông giảng dạy tại Đại học Giáo hoàng Regina Apostolorum ở Roma và từ 2009 tại Đại học Giáo hoàng Gregoriana với tư cách là giảng viên thần học. 2011 ông được nhận làm trợ tá bí thư của hội đồng thần học quốc tế của giáo đoàn về Đức tin ở tòa thánh Vatican.
Thú nhận đồng tính
Vào ngày 3 tháng 10 năm 2015, Charamsa thú nhận mình là người đồng tính và sống với người yêu ở Roma. Qua tờ báo hàng ngày „Corriere della Sera“ ở Milano, ông bày tỏ: „ Tôi muốn nhà thờ và những người người liên hệ với tôi biết rằng, tôi là ai: một linh mục đồng tính, hạnh phúc và hãnh diện về cá thể riêng biệt của mình“, "đã đến lúc nhà thờ nên mở mắt ra đối diện với những người đồng tính và hiểu rằng, giải pháp, mà họ đề nghị, hoàn toàn từ bỏ tình dục, là vô nhân đạo." Charamsa đã cố ý lựa chọn thời điểm này để thú nhận. Ngày hôm sau 270 giám mục sẽ họp mặt lại tại tòa thánh Vatican để bàn về vấn đề hôn nhân và gia đình. Cuộc họp mặt này kéo dài 3 tuần bao gồm cả những vấn đề gây nhiều tranh cãi như cách đối xử với những người đồng tính và những người muốn lập gia đình lần nữa, cũng như quan điểm nhà thờ về vấn đề phá thai và ngừa thai. Cuộc họp mặt này sẽ quyết định chính sách của nhà thờ Công giáo Rôma trong những năm tới dưới quyền giáo hoàng Phanxicô. Charamsa muốn nói với những người tham dự cuộc hội nghị tôn giáo này: "Tình yêu của những người đồng tính là một tình yêu gia đình, họ cần có một gia đình."
Ngay ngày hôm đó, phát ngôn viên của tòa thánh Vatikan, Federico Lombardi loan báo, Charamsa vì vậy không thể tiếp tục làm việc cho Vatikan hay cho trường đại học nữa. Mặc dù bị cho nghỉ việc, Charamsa vẫn còn là linh mục, tuy nhiên Lombardi nói bóng gió là bề trên của Charamsa có thể sẽ có những biện pháp kế tiếp.
Priopus parvicollis
Priopus parvicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1894.
Krzysztof Charamsa
Việc tương tự
Năm 2007, đài truyền hình La7 của Ý đã phỏng vấn nhiều nhà tu mà bày tỏ về việc đồng tính của mình trong chương trình "Exit". Mặc dù là mặt được làm tối lại và giọng nói đã đổi tiếng, nhưng Tommaso Stenico, một thành viên trong giáo triều Rôma đã bị nhận diện vì những thiết kế trong phòng ông, và bị mất việc làm. Phát ngôn viên tòa thánh Vaitikan, Federico Lombardi, nói, là người có thẩm quyền đã phải can thiệp vào vì vị linh mục này đã làm một việc mà mâu thuẫn với nhiệm vụ của tòa thánh.
Chính trị gia đảng Xanh Volker Beck, chỉ trích trong một bản công bố cho báo chí, hành động này một lần nữa là "một bằng chứng cho sự đạo đức giả của tòa thánh Vatican trong vấn đề tình dục". Đối với những nhà tu làm chuyện tội lỗi thì nhà thờ Công giáo có một quỹ trợ cấp riêng. Khi các linh mục lạm dụng tình dục trẻ em thì lại tìm cách dấu diếm và không đếm xỉa gì đến nạn nhân, còn đối với những người đồng tính, mà không gây thiệt hại cho ai cả, thì lại trù dập (witch hunting).
Tham khảo
Thể loại:Nhà hoạt động quyền LGBT Thể loại:Sinh năm 1972 Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Nhà văn đồng tính nam
Orthosia nigromaculata
Orthosia nigromaculata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Orthosia (chi bướm)
Haplopappus graveolens
Haplopappus graveolens là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Phil.) Reiche mô tả khoa học đầu tiên năm 1901.
Liên kết ngoài
Thể loại:Haplopappus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1901
Nhuế Thành
Nhuế Thành (chữ Hán giản thể: 芮城县, âm Hán Việt: Nhuế Thành huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Vận Thành, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Nhuế Thành có diện tích 1178 km², dân số năm 2003 là 380.000 người. Huyện Nhuế Thành có 7 trấn và 3 hương.
Tham khảo
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Sơn Tây Thể loại:Vận Thành