cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lý Quỳ
Thân thế
Lý Quỳ là người làng Bạch Trượng, huyện Nghi Thủy - Nghi Châu (ngày nay là huyện Nghi Thủy, Lâm Nghi, tỉnh Sơn Đông). Ông là người khoẻ như trâu, thân thể cường tráng và cứng như sắt nên ông có biệt hiệu là "Thiết Ngưu" (trâu sắt). Do lỡ tay đánh chết người ở quê hương Nghi Thủy, Lý Quỳ được anh trai là Lý Đạt cứu thoát, ông bỏ trốn đến Giang Châu và làm cai ngục dưới trướng Đới Tông.
Đánh nhau với Trương Thuận
Khi Tống Giang phạm tội vì giết Diêm Bà Tích, ông bị đày sang Giang Châu (nay là Giang Tây). Ở nhà giam, Tống Giang nhận ra tiết cấp ở Giang Châu là Đới Tung - người mà Ngô Dụng đã viết thư khuyên ông gặp mặt. Khi đang tra khảo tội danh của Tống Giang, Đới Tung nghe thấy Tống Giang nhắc tới Ngô Dụng nên đã xin ông thứ lỗi cho sự thất kính của mình. Ngay sau đó Đới Tung thu xếp việc đề lao, mời Tống Giang ra quán ăn. Tại quán ăn này, Lý Quỳ xuất hiện và vay tiền chủ quán, bị từ chối nên ông gây xung đột với chủ quán và khách hàng. Đới Tung ra can thiệp và giới thiệu Tống Giang cho Lý Quỳ bái lạy làm huynh đệ.
Trong bữa tiệc, Tống Giang thèm được ăn món canh nấu với cá tươi thay vì dùng cá muối mặn. Lý Quỳ tình nguyện mua cá tươi.
Vì nóng nảy tìm cá tươi mà Lý Quỳ gây sự và đánh những người thợ câu cá lẫn những người bạn hàng chài quanh bờ sông. Những người hàng chài bèn cầu cứu một lái buôn cá khoẻ mạnh tên là Trương Thuận giúp đỡ. Trương Thuận chạy tới can thiệp và đánh nhau với Lý Quỳ, nhưng vì Lý Quỳ quá khoẻ nên Trương Thuận chịu thua. Không chịu dừng cuộc đấu, Trương Thuận lôi Lý Quỳ xuống nước tiếp tục đánh. Lý Quỳ do bơi lội kém nên chịu thua Trương Thuận. Ngay lúc ấy, Tống Giang và Đới Tung đến can thiệp. Khi Tống Giang đưa lá thư của Trương Hoành (anh trai Trương Thuận) nhờ Tống Giang gửi đến Trương Thuận, ông rất mừng khi gặp được Tống Giang, một người xưa giờ ông rất nể và rất muốn tìm gặp. Trương Thuận sau đó hoà giải với Lý Quỳ và kết nghĩa anh em với cả ba người Tống Giang, Đới Tung, Lý Quỳ.nhỏ|trái|327x327px|Trương Thuận (trên) nhận nước Lý Quỳ (dưới)] trong cuộc đánh nhau trên sông Giang Châu
Cứu Tống Giang và gia nhập Lương Sơn
Do Tống Giang đề phản thi ở gác Tầm Dương trong lúc say rượu, còn Đới Tung truyền thư giả cho quan trên nên cả hai bị giam và xử chém. Lý Quỳ là cai ngục nên biết chuyện, ông đi tìm Trương Thuận nhờ cứu giúp, Trương Thuận đồng ý và hứa sẽ gọi thêm bạn bè trợ giúp. Khi Tống Giang và Đới Tung bị đưa ra pháp trường Giang Châu chém đầu, Lý Quỳ xung phong cướp pháp trường cùng với quân Lương Sơn do Tiều Cái đứng đầu, giải cứu thành công Tống Giang và Đới Tung. Sau trận này, Lý Quỳ cùng Tống Giang, Đới Tung, Trương Hoành, Trương Thuận và nhiều hảo hán khác theo Tiều Cái gia nhập Lương Sơn Bạc.
Giết bốn hổ trả thù cho mẫu thân
Sau khi lên Lương Sơn làm đầu lĩnh, Lý Quỳ vì nhớ gia đình nên xin phép Tống Giang xuống núi về quê. Tống Giang gợi ý Lý Quỳ hãy đem theo cả gia đình mình lên Lương Sơn cùng chung sống, vì ông đã giết người ở Giang Châu nên sẽ làm liên luỵ đến gia đình mình.
Khi về nhà, Lý Quỳ gặp mẹ và anh trai mình là Lý Đạt. Lý Đạt chửi rủa em trai trở thành tội phạm giết người để cho quan quân Giang Châu treo thưởng cho ai bắt được, rồi vì tiền của mà Lý Đạt quyết định bán đứng em trai, tức tốc đi gọi quan quân đến. Không còn cách nào khác, Lý Quỳ đành cõng mẹ đi ngay.
Trên đường đi, mẹ ông khát nước nên ông để mẹ ngồi đợi rồi đi tìm nước cho mẹ uống. Nhưng không may trong lúc Lý Quỳ đi, bầy hổ trong rừng đã xé xác mẹ ông. Lý Quỳ trở về không thấy mẹ đâu, ông hoảng hốt đi tìm khắp nơi, đến gần hang hùm thì thấy bốn con hổ đang gặm xác mẹ mình, ông tức quá xông thẳng vào dùng phác đao giết trọn bốn con hổ trả thù cho mẹ, rồi đau đớn khóc thương thu nhặt xương tàn của mẹ đem chôn cất. Ngay sau đó đám thợ săn trong rừng phát hiện ra Lý Quỳ là vị anh hùng đã diệt trừ mãnh hổ, họ thuyết phục ông đến dinh của quan huyện Nghi Thủy và hứa sẽ chăm sóc cho phần mộ của mẹ ông.nhỏ|trái|254x254px|Lý Quý mất mẹ giết 4 hùm.
Cái chết
Sau khi quân đội Lương Sơn thắng lợi trong chiến dịch chinh phạt Phương Lạp, Lý Quỳ được vua Tống Huy Tông (Triệu Cát) phong làm đô thống chế ở phủ Trấn Giang, Nhuận Châu. Tống Giang biết ngự tửu mình vừa uống vốn đã bị gian thần bỏ thuốc độc vào từ trước, biết mình sắp chết, sợ sau khi chết, Lý Quỳ sẽ làm phản. Tống Giang bèn truyền Lý Quỳ đến thành Sở Châu thăm mình (do Tống Giang được vua phong làm tổng quản binh mã, an phủ sứ Sở Châu), rồi lừa Lý Quỳ uống rượu độc cùng chết với mình. Khi Lý Quỳ biết Tống Giang cho mình uống rượu độc, ông chỉ nói lớn "Thôi thôi, Thiết ngưu khi sống theo hầu huynh trưởng. Sau khi chết cũng làm ma theo hầu huynh trưởng". Theo Thủy hử bản năm 2011, Lý Quỳ tình cờ thăm Tống Giang, biết Tống Giang đã uống độc vua ban cho, Lý Quỳ nhân lúc Tống Giang không để ý cũng uống rượu độc, sau đó chết cùng ngày với Tống Giang.
Sau này Ngô Dụng biết chuyện, bèn mang thi thể của Tống Giang và Lý Quỳ chôn cất bên nhau ở đầm Lục Nhi ngoài thành Sở Châu.
Chuyển thể
Trong bộ phim Thủy hử (phim truyền hình 1998), nhân vật Lí Quỳ do diễn viên Triệu Tiểu Nhuệ (赵小锐, Zhao Xiaorui, phiên âm khác là Triệu Tiểu Duệ) thủ vai.
Voi chiến
Thời cổ: Ba Tư, Ấn Độ và Alexandros xứ Macedonia
phải|nhỏ|200px|Tranh thời [[Victoria của Anh|Victoria cho thấy cuộc tấn công của voi chiến Trận đánh sông Hydaspes.]] Thời điểm voi chiến được dùng trong chiến trận đến nay vẫn chưa được xác định. Trong những bài tán trong kinh Vệ Đà thời văn minh Ấn Độ cổ đại có niên đại vào khoảng một ngàn đến hai ngàn năm TCN có nhắc đến voi dùng là phương tiện vận chuyển. Trong đó có chuyện về Indra và con voi thần màu trắng, Airavata. Tập truyện Mahabharata, có niên đại khoảng thế kỷ VIII TCN, và Ramayana (thế kỷ thứ IV TCN) cũng ghi rằng voi được con người nuôi và dùng làm con vật chuyên chở nhưng không ghi gì về tượng binh hoặc việc dùng voi trong chiến trận. Trong các kinh văn nói về Chuyển Luân Thánh Vương (Chakravartin – vị vua hiền đức trị vì toàn cõi Diêm Phù Đề trong dân gian Ấn Độ), tiêu biểu như kinh Hiền Ngu (Bàlapandita sutta) hay kinh Đại Thiện Kiến Vương (Mahàsudassana sutta) của Trường bộ kinh thuộc hệ Pali, Phật tổ Thích-ca Mâu-ni (Shakyamuni Buddha) để mô tả "báu voi trắng lớn" là một trong "bảy báu" – cách gọi ẩn dụ cho 7 yếu tố xây dựng sự thành công của Chuyển Luân Thánh Vương trong việc trị vì xã tắc. "Báu voi trắng lớn" là tượng trưng cho tiềm lực quân sự của quốc gia.
Lý Quỳ
Chuyển thể
Trong bộ phim Thủy hử (phim truyền hình 2011), nhân vật Lí Quỳ do diễn viên Khang Khải (康凯, Kang Kai) thủ vai.
Voi chiến
Thời cổ: Ba Tư, Ấn Độ và Alexandros xứ Macedonia
Thời kỳ cổ đại, văn minh Ấn Độ đề cao giá trị của loài voi trong chiến tranh. Họ ví rằng "Quân đội mà không có tượng binh thật đáng coi thường, khác gì rừng không có sư tử, nước không có vua, hay lòng can đảm mà đánh bằng tay không". Theo sử gia Hy Lạp Diodorus Siculus, khi nữ vương Assyria là Semiramis xâm lược Ấn Độ, vua Ấn đã xây dựng một lực lượng tượng binh hùng mạnh để bảo vệ quốc độ. Semiramis không có voi nên dùng kế cho quân giết nhiều con vật có sừng rồi khâu da chúng thành hình dạng của voi. Những lớp da này được phủ lên thân lạc đà. Khi hai bên quyết chiến, quân Ấn ban đầu choáng ngợp vì họ luôn tin rằng phía Assyria không có voi; nhưng đến khi hai đoàn quân áp sát nhau, vua Ấn phát hiện rằng đoàn "tượng binh" của địch là giả. Ông thúc quân ào lên đánh tan quân Assyria và buộc Semiramis phải tháo chạy khỏi Ấn Độ.
Lý Quỳ
Chuyển thể
Trong bộ phim Đài Loan Võ Tòng anh hùng Lương Sơn Bạc (năm 2014), nhân vật Lí Quỳ do diễn viên Trì Trình (迟程, Chi Cheng) thủ vai.
Voi chiến
Thời cổ: Ba Tư, Ấn Độ và Alexandros xứ Macedonia
Một ghi nhận khác về voi chiến trong chiến tranh cổ đại xuất hiện trong sách "Persica" của Ctesias, cũng là một sử gia Hy Lạp cổ. Sách này cho hay vua Amoraios xứ Derbikes và các đồng minh Ấn Động đã triển khai voi chiến để chống lại quân xâm lược Ba Tư do vua Cyrus II chỉ huy vào năm 530 trước Công nguyên. Trận đánh diễn ra trên hướng đông bắc thượng nguồn sông Syr Darya; hai bên giao chiến ác liệt và đều chịu thương vong lớn. Thế trận xoay chuyển khi Amoraios xua tượng binh đột kích đánh tan kỵ binh Ba Tư, Cyrus bị trọng thương và được quân lính khiêng về doanh trại. Tuy nhiên, quân đội Ba Tư tiếp tục chiến đấu cho đến khi được quân tiếp viện xứ Sacae tiếp sức; người Derbikes cuối cùng cũng bị đánh bại và chấp nhận thần phục vương triều Ba Tư. Cả hai vua Cyrus và Amoraios đều chết trận. .
Lý Quỳ
Tham khảo
Thể loại:Nhân vật Thủy hử Thể loại:Nhân vật quân sự nhà Tống Thể loại:Nhân vật quân sự nhà Kim
Voi chiến
Thời cổ: Ba Tư, Ấn Độ và Alexandros xứ Macedonia
Từ Ấn Độ, việc sử dụng voi trong quân đội đã lan về phía Tây tới đế chế Ba tư, nơi chúng được sử dụng nhiều trong các chiến dịch và lần lượt ảnh hưởng đến các chiến dịch của vua Hy Lạp Alexandros. Sự chạm trán đầu tiên giữa người châu Âu và voi chiến Ba tư được ghi nhận tại trận Gaugamela (331 TCN), nơi người Ba Tư triển khai 15 voi chiến. Những con voi được đặt tại trung tâm của hàng ngũ của quân Ba Tư, và tạo ra một ấn tượng đối với quân đội Hy Lạp, mà Alexandros cảm thấy cần phải hiến tế cho vị thần của sự sợ hãi vào tối hôm trước trận đánh - nhưng theo một số nguồn cho biết, những con voi này không thể triển khai trong trận chiến vì chúng đã phải hành quân dài ngày trước đó. Alexandros đã đánh bại hoàn toàn quân Ba Tư tại Gaugamela, nhưng đã ấn tượng sâu sắc với nhũng con voi của kẻ thù và đã chiếm lấy 15 con voi đầu tiên này vào quân đội của mình, tiếp tục bổ sung thêm một số nữa khi đánh chiếm phần còn lại của Ba tư.
Vào thời điểm Alexandros tiến tới biên giới Ấn Độ 5 năm sau, ông đã có một số lượng đáng kể voi dưới quyền của mình. Khi quân Hy Lạp tấn công vua Porus vùng Punjab (Ngũ Hà) tại Pakistan ngày nay, Alexandros đã tự mình nhận thấy đối mặt với một lực lượng đáng kể từ 85 đến 100 con voi chiến tại trận sông Hydaspes. Alexandros đã diễn tập và tham gia chỉ với bộ binh và kị binh của ông, cuối cùng đánh bại lực lượng của Porus, bao gồm cả quân đoàn voi của ông ta, mặc dù chịu một số tổn thất. Tuy nhiên, khi tiến thêm về phía đông, Alexandros có thể thấy rằng vương quốc Magadha có thể triển khai đến 6000 voi chiến, một lực lượng lớn gấp nhiều lần số lượng phục vụ trong quân đội Ba Tư và Hy Lạp,mà đã làm nản lòng những người lính của Alexandros. Ngày trở về, Alexandros Đại đế đã thành lập một lực lượng voi để bảo vệ cung điện của mình tại Babylon, và giao phó việc lãnh đạo các đơn vị voi của mình cho một viên Quản tượng. nhỏ|trái|[[Eleazar Maccabeus giết voi chiến và bị đè chết bởi nó (tranh minh họa trong sách ''Speculum Humanae Salvationis).]]
Sự thành công của các lực lượng sử dụng voi tiếp tục tăng lên. Những người thừa kế đế chế của Alexandros, những Diadochi, đã sử dụng hàng trăm voi chiến Ấn Độ trong những cuộc chiến tranh của họ. trong đó vương quốc Seleukos được đặc biệt đáng chú ý vì họ đã sử dụng của các loài động vật, chủ yếu được mang đến từ Ấn Độ. Thật vậy, chiến dịch giữa Seleukos và Chandragupta Maurya (Sandrokottos), người sáng lập đế chế Maurya trong năm 305 TCN đã kết thúc với việc Seleukos nhượng một phần lãnh thổ rộng lớn phía đông để trao đổi với 500 voi chiến - là một phần nhỏ của lực lượng Maurya,trong đó bao gồm lên đến 9.000 con voi theo một số nguồn.. Seleukos đã sử dụng những con voi của mình rất tốt trong trận Ipsus bốn năm sau đó. Sau này trong lịch sử của nó, vương quốc Seleukos còn sử dụng voi chiến để đàn áp cuộc nổi dậy Maccabee. Các con voi đã gây ra sự sợ hãi đối với những chiến binh Do thái trang bị nhẹ.Và người trẻ nhất trong số các anh em nhà Hasmonean, Eleazar Maccabeus, nổi tiếng vì đã đánh bại một trong những con tương tự trong trận Beth Zechariah, đã đâm ngọn giáo vào dưới bụng một con voi mà ông ta nhầm lẫn là có vua Antiochos V nhà Seleukos, giết chết con voi với cái giá phải trả là mạng sống của mình.
Thời cổ đại: Địa Trung Hải
Người Ai Cập và Carthage bắt đầu mua voi châu Phi cho cùng một mục đích, cũng như người Numidia và Kushites. Loài được sử dụng là voi rừng châu Phi. Những loài khác nhỏ hơn được sử dụng là voi châu Á bởi vương quốc Seleukos ở phía đông của vùng Địa Trung Hải, đặc biệt là ở Syria, có chiều cao từ 2.5-3.5 mét (8-10 ft). Có lẽ là một số voi Syria đã được bán ra nước ngoài, con voi yêu thích của Hannibal có cái tên rất ấn tượng là Surus ("người Syria"), có thể có nguồn gốc từ Syria, mặc dù các bằng chứng vẫn còn mơ hồ.
Kể từ cuối những năm 1940 một số học giả đã cho rằng con voi rừng châu Phi được sử dụng bởi Numidia, thuộc triều đại Ptolemaios và quân đội Punic đã không có tháp trong chiến đấu, có lẽ do sự yếu kém về thể chất của loài này. Có lời ghi chép đương đại rõ ràng rằng quân đội của Juba I của Numidia bao gồm voi có tháp chiến đấu trong năm 46 TCN Điều này được xác nhận bởi hình ảnh của một con voi châu Phi được trang bị tháp chiến đấu sử dụng trên tiền đúc của Juba II. Điều này cũng xuất hiện trong trường hợp của quân đội Ptolemaios: Polybius báo cáo rằng tại trận Raphia năm 217 TCN những con voi của Ptolemaios IV mang theo tháp, những con vật nhỏ hơn so với voi châu Á của vương quốc Seleukos và voi rừng châu Phi có lẽ là như vậy Có cũng có bằng chứng cho thấy con voi chiến tranh Carthage được trang bị tháp nhỏ và ghế nhỏ trên bành voi trong các ngữ cảnh quân sự nhất định.
Lấy cảm hứng từ những chiến thắng này, Carthage đã phát triển để sử dụng riêng cho mình những con voi chiến và triển khai chúng rộng rãi trong Chiến tranh Punic lần thứ nhất. Các kết quả đã không được như mong muốn. Tại Adyss trong năm 255 TCN, những chú voi Carthage đã không hiệu quả do địa hình, trong khi tại trận Panormus trong năm 251 TCN người La Mã đã có thể khiến những con voi Carthage hoảng sợ, mà chạy trốn khỏi chiến trường. Trong Chiến tranh Punic lần thứ hai, Hannibal nổi tiếng đã dẫn một đội quân voi chiến vượt dãy núi Alps - mặc dù không may là hầu hết trong số chúng thiệt mạng trong điều kiện khắc nghiệt. Người La Mã đã phát triển chiến thuật có hiệu quả chống voi chiến, dẫn đến thất bại của Hannibal tại trận chiến cuối cùng của ông ở Zama năm 202 trước Công nguyên, những con voi xung kích của ông là không hiệu quả vì người La Mã chỉ đơn giản là tách những trung đội thành những lối cho chúng vượt qua.
Rome đã mang về nhiều voi ở phần cuối của cuộc chiến tranh Punic, và sử dụng chúng trong các chiến dịch của mình trong nhiều năm sau đó. Các cuộc chinh phục ở Hy Lạp đã cho thấy nhiều trận đánh mà trong đó người La Mã đã triển khai voi chiến, bao gồm các cuộc xâm lược Macedonia vào năm 199 TCN, cuộc chiến ở Cynoscelphalae năm 197 TCN, trận Thermopylae, và trận Magnesia năm 190 TCN, trong số năm mươi bốn con voi của Antiochos III đã rơi vào tay lực lượng La Mã tới mười sáu. Trong năm sau, người La Mã đã triển khai 22 con voi tại Pydna trong năm 168 TCN Chúng cũng là lực lượng được sử dụng đặc trưng trong suốt chiến dịch La Mã chống lại người Celtiberia ở Hispania và chống lại người Gaul.
Lần sử dụng cuối cùng có ý nghĩa của những con voi chiến ở Địa Trung Hải là chống lại người La Mã tại trận Thapsus, 46 TCN, nơi mà Julius Caesar trang bị cho thứ năm Quân đoàn của ông(Alaudae) với rìu và ra lệnh cho những người lính Lê dương của mình tấn công vào chân của con voi. Thapsus là trận chiến cuối cùng có sử dụng voi ở phương Tây. nhỏ|250px|A medieval Armenian miniature representing the [[Sassanid|Sassanid Persians War elephants in the Battle of Vartanantz.]] Các triều Parthia của Ba Tư thỉnh thoảng sử dụng voi chiến trong trận chiến của họ chống lại Đế quốc La Mã[cần dẫn nguồn] nhưng những con voi đã có tầm quan trọng đáng kể trong quân đội của triều đại Sassanid tiếp theo. Người Sassanids sử dụng nhiều loại động vật trong nhiều chiến dịch của họ chống lại kẻ thù phía Tây. Một trong những trận chiến đáng nhớ nhất là trận Vartanantz vào năm 451 CN, khi mà những voi Sassanid khiến người Armenia phải khiếp sợ. Một ví dụ khác là trận al-Qādisiyyah vào năm 636 CN, trong đó một lực lượng gồm 33 con voi đã được sử dụng, mặc dù không thành công, chống lại quân xâm lược Ả Rập.Những quân đoàn voi Sassanid đã giữ một vị trí ưu việt trong lực lượng kỵ binh của nhà Sassanid và đã được tuyển mộ từ Ấn Độ. Các quân đoàn voi nằm dưới sự chỉ huy của một vị chỉ huy đặc biệt, được gọi là Zend-hapet, hoặc "vị tướng của người Ấn Độ", hoặc bởi vì những con vật này đến từ quốc gia đó, hoặc bởi vì chúng chịu sự điều khiển bởi những người bản xứ của Hindustan.
Thời cổ đại: Viễn Đông
250px|nhỏ|War elephants in battle during the [[Carnatic Wars.]]
Ở Trung Quốc, việc sử dụng những con voi chiến tương đối hiếm so với các nơi khác. Những ghi chép sớm nhất về việc sử dụng voi của họ diễn ra vào cuối năm 554 CN khi nhà Tây Ngụy triển khai hai con voi chiến mặc giáp sắt từ Lĩnh Nam trong trận chiến, điểu khiển bở những nô lệ Mã Lai, và được trang bị tháp bằng gỗ và những thanh gươm gắn chặt vào cái vòi của chúng. Các con voi đã phải quay đầu bỏ chạy bởi các mũi tên của cung thủ ".
So ranh, các quốc gia láng giềng cũng hết mực đề cao việc sử dụng tượng binh. Sử liệu xứ Tích Lan kể lại rằng những con voi được các nhà vua cưỡi khi thân chinh cầm quân xuất trận, với ghi chép cụ thể về một vài ông vua trên lưng voi chiến. Thí dụ, trong trận đánh lịch sử vào năm 200 trước Công Nguyên, Quốc vương Dutugamunu cưỡi voi Kandula còn Quốc vương Elara thì cưỡi voi Maha Pambata, 'Tảng đá lớn'. Ở miền Đông Nam Á, bên vùng biên cương của Việt Nam ngày nay, Quân đội Chiêm Thành đã triển khai đến 602 con voi chiến trong cuộc chiến tranh chống nhà Tùy bên Trung Hoa.
Thời trung cổ
nhỏ|100px|trái|A Romanesque painting of a war elephant. Spain, 11th century. Trong thời Trung cổ, voi hiếm khi được sử dụng ở châu Âu. Charlemagne, vua người Frank, đã cưỡi một con voi mang tên Abul-Abbas, khi ông giao chiến với người Đan Mạch trong năm 804, và trong một cuộc Thập Tự Chinh, Hoàng đế La Mã Thần thánh Friedrich II đã có cơ hội để bắt một con voi tại Đất Thánh, mà sau đó được sử dụng trong việc chiếm Cremona năm 1214, nhưng việc sử dụng của các cá thể đơn lẻ này mang nhiều ý nghĩa biểu tượng nhiều hơn thực tế. nhỏ|phải|250px|[[Đế quốc Khmer|Các vua Campuchia đã sử duỵng voi chiến tấn công Chiêm Thành thế kỷ XII.]]
Xa hơn về phía đông, voi tiếp tục được sử dụng trong chiến tranh. Người Mông Cổ phải đối mặt với voi chiến ở Khorazm, Miến Điện, Đại Việt và Ấn Độ trong suốt thế kỷ XIII Bất chấp chiến bại của họ trong các cuộc xâm lược Đại Việt và Ấn Độ, quân Mông Cổ đã đánh bại những con voi chiến bên ngoài Samarkand bằng cách sử dụng máy lăng đá và mangonel, và ở Miến Điện bằng mưa tên từ những cây cung làm từ vật liệu tổng hợp nổi tiếng của họ Thành Cát Tư Hãn và Hốt Tất Liệt đã giữ lại những con voi bị bắt là một phần của đoàn tùy tùng của họ. Một kẻ xâm lược trung Á khác, Timur đã phải đối mặt với những thách thức tương tự như một thế kỷ sau đó. Năm 1398, quân đội của Timur phải đối mặt với hơn 100 con voi Ấn Độ trong trận chiến và gần như suýt bại trận vì sự sợ hãi mà chúng gây ra giữa quân đội của ông. Tài liệu lịch sử nói rằng phe Timur cuối cùng giành chiến thắng bằng cách sử dụng một chiến lược khéo léo: Timur gắn rơm lửa lên lưng những con lạc đà của mình trước khi tấn công. Khói làm cho các con lạc đà chạy về phía trước, làm cho những voi hoảng sợ, khiến chúng nghiền nát quân đội của chính mình trong các nỗ lực rút chạy của chúng. Một ghi chép khác về chiến dịch rằng Timur đã sử dụng những cái chông sắt quá khổ để ngăn chặn những con voi đột kích Sau đó, Timur đã sử dụng những con vật bị bắt này để đánh nhau với Thổ Nhĩ Kỳ trong trận Ankara.
Đã có ghi chép lại rằng vua Rajasinghe I, khi ông đã tiến hành bao vây pháo đài của người Bồ Đào Nha tại Colombo, Sri Lanka trong năm 1558, đã có một đội quân gồm 2200 voi chiến Người Sri Lanka tiếp tục truyền thống tự hào của họ trong việc bắt và đào tạo những con voi từ thời cổ đại.. Viên quan phụ trách những chuồng ngựa hoàng gia, bao gồm cả việc bắt giữ voi, được gọi là Nilame Gajanayake,
nhỏ|phải|250px|Khu kỷ niệm "[[Trận Yuthahatthi|Đại chiến Yuthahatthi" - mô tả cảnh vua Xiêm Naresuan đánh nhau với thái tử Miến Điện gần Suphanburi tháng 1 năm 1593.]]
Việt Nam
nhỏ|phải|300px|Nghi vệ voi chầu của triều đình Huế nhỏ|phải|300px|Voi được đưa ra sân đấu tại Hổ quyền Tại Việt Nam, kỹ thuật sử dụng voi chiến đã có từ khá sớm. Các tài liệu Việt Nam và Trung Quốc từng ghi nhận trong cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40 đã sử dụng lực lượng voi chiến đánh lại quân nhà Đông Hán. Rất nhiều hình ảnh ghi nhận Hai Bà chỉ huy trên mình voi. Một hình ảnh tương tự ghi nhận rằng Bà Triệu cũng sử dụng voi chiến trong cuộc khởi nghĩa chống quân Ngô (Tam Quốc).
Trong suốt lịch sử Việt Nam, voi chiến được xem là một lực lượng đặc biệt sử dụng trong chiến trận. Do thế phòng thủ trước các triều đại phương Bắc, vốn không có tượng binh, thì ưu thế của phía Việt Nam về lực lượng tượng binh là rõ rệt, dù không phải lúc nào cũng mang lại hiệu quả tuyệt đối. Có những trường hợp sử dụng tượng binh thành công như chiến dịch nghĩa quân Lam Sơn ra Bắc hay quân Tây Sơn công phá Ngọc Hồi nhưng cũng có những trận voi chiến bị vô hiệu hóa như trận đánh Bình Lệ Nguyên, trận thành Đa Bang hay trận Bích Kê. Trong chiến dịch đánh thành Ngọc Hồi quân Tây Sơn đã đặt đại bác lên lưng voi làm quân Mãn Thanh phải khiếp sợ. Nhìn chung, các lực lượng quân sự Việt Nam đã huấn luyện và sử dụng lực lượng tượng binh trong cả nghìn năm.
Chiến thuật tượng binh
Voi được sử dụng trong nhiều mục đích khác nhau. Trong trận đánh, voi chiến thường được triển khai ở cánh quân trung tâm, nơi chúng có thể hữu ích để tấn công hoặc ngăn chặn một cuộc tấn công xung phong. Kích thước to lớn và vẻ ngoài đáng sợ của chúng khiến chúng có giá trị như kỵ binh hạng nặng. Ngoài chiến trường, chúng có thể mang theo vật nặng và sử dụng như phương tiện giao thông hữu ích trước khi các phương tiện cơ giới xuất hiện khiến chúng trở nên lỗi thời.
Một con voi có thể di chuyển đạt tới khoảng 30 km/h (20 dặm/giờ) không giống như kỵ binh ngựa chúng không thể dễ dàng dừng lại bởi một ngọn giáo của bộ binh. Chúng được sử dụng như một lực lượng tấn công xung phong: những con voi đâm thẳng vào một cánh quân thù, giẫm đạp và vung ngà. Những binh lính đối phương không bị nghiền nát ít nhất bị đánh gục hoặc buộc phải quay lại. Hơn nữa, voi có thể gây khủng hoảng tinh thần cho kẻ thù vốn không được huấn luyện để chiến đấu với chúng - ngay cả những binh lính La Mã rất kỷ luật, có thể khiến kẻ thù tan rã và chạy trốn. Ngựa không quen mùi voi cũng hoảng hốt dễ dàng. Nơi ẩn nấp dày đặc của voi đã cho chúng sự bảo vệ đáng kể, trong khi chiều cao và khối lượng của voi bảo vệ người cưỡi của chúng. Một số con voi thậm chí còn được trang bị áo giáp để bảo vệ cơ thể chúng. Nhiều vị tướng ưa thích ngồi trên lưng voi để có thể dễ quan sát chiến trường.
Ngoài việc tấn công xung phong, những con voi có thể là cơ sở an toàn và ổn định cho các cung thủ bắn tên trên chiến trường, từ đó có thể dễ dàng nhìn thấy và bắn nhiều mục tiêu hơn. Việc bắn cung đã phát triển hơn nữa, và một số vị vua Khmer và Ấn Độ đã sử dụng bệ bắn nỏ khổng lồ (tương tự như ballista) bắn tên xuyên giáp dài, để giết những con voi và kỵ binh khác của kẻ thù. Vào cuối thế kỷ 16, tượng binh cũng sử dụng các loại súng cầm tay.
Voi được trang bị hơn nữa với vũ khí và áo giáp cho riêng chúng. Ở Ấn Độ và Sri Lanka, những sợi xích sắt nặng với những quả bóng thép ở cuối được buộc vào thân của những con voi chiến, chúng được huấn luyện xoáy vòng mạnh mẽ để tấn công. Các nước sử dụng tượng binh khác đã thiết kế áo giáp voi, nhằm bảo vệ cơ thể và chân voi trong khi để chiếc vòi của nó tự do tấn công kẻ thù. Kiếm Tusk đôi khi được sử dụng. Những con voi lớn hơn cũng có thể mang một tháp bảo vệ trên lưng, được gọi là kiệu voi.
Ở Viễn Đông, một số lượng lớn tượng binh được tổ chức, chỉ huy cao cấp ngồi trên kiệu hoặc ngồi trên cổ của con voi để dẫn đầu quân đội. Người cưỡi voi chịu trách nhiệm kiểm soát voi. Trong nhiều đội quân, người cưỡi voi cũng mang theo một cái đục và búa (hoặc đôi khi là vũ khí độc) để cắt qua tủy sống và giết chết voi nếu con voi điên loạn.
Tượng binh có điểm yếu về chiến thuật, do đó, quân đối phương thường học cách để ứng phó. Voi có xu hướng hoảng loạn: sau khi bị thương nặng hoặc khi người cưỡi của chúng bị giết, chúng sẽ chạy điên cuồng, gây thương vong một cách bừa bãi khi chúng tìm cách trốn thoát. Sự hoảng loạn của chúng có thể gây ra tổn thất nặng nề cho cả hai bên. Bộ binh La Mã có kinh nghiệm thường cố gắng tấn công vòi voi, gây ra sự hoảng loạn ngay lập tức và hy vọng sẽ khiến con voi chạy ngược lại vào hàng ngũ quân của chúng. Cuộc giao tranh nhanh với những chiếc lao cũng được sử dụng để đuổi chúng đi, vì những chiếc lao và vũ khí tương tự có thể làm điên đảo một con voi. Voi thường không được bảo vệ dễ bị tấn công vào sườn, vì vậy bộ binh La Mã được trang bị một loại vũ khí tẩm lửa hoặc gai nhọn, như Triarii, thường sẽ cố gắng làm cho con voi quay sang lộ bên sườn cho bộ binh tấn công, làm cho con voi dễ bị các ngọn thương hoặc giáo đâm trúng. Môn thể thao kỵ binh tent pegging đã phát triển từ chế độ huấn luyện cho kỵ binh đến trở thành chiến thuật vô hiệu hóa hoặc đẩy lùi những con voi chiến. Một phương pháp lịch sử nổi tiếng để phá vỡ các đơn vị voi là lợn chiến tranh. Các ghi chép cổ đại tin rằng "những con voi sợ hãi bởi tiếng kêu nhỏ nhất của một con lợn", và yếu điểm đã được khai thác. Tại cuộc bao vây Megara trong chiến tranh Diadochi, người Megara đã đổ dầu vào một bầy heo, thả chúng để chúng chạy về phía bầy voi chiến. Những con voi hỗn loạn từ những con lợn kêu ré lên.
Giá trị của voi chiến trong chiến tranh vẫn còn là một vấn đề gây tranh cãi. Theo quyển Orientalism, La Mã tập trung vào bộ binh và sự kỷ luật so với phương Đông khi họ sử dụng những con voi chiến tranh kỳ lạ và chỉ dựa vào nỗi sợ hãi để đánh bại kẻ thù. Một tác giả nhận xét rằng những con voi chiến "đã bị phát hiện là vụng về và dễ bị hỗn loạn bởi những âm thanh lạ, vì vậy chúng dễ tan hàng và chạy trốn". Tuy nhiên, việc tiếp tục sử dụng voi chiến trong vài nghìn năm chứng thực giá trị lâu dài của chúng đối với chỉ huy chiến trường trong quá khứ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Họ Voi Thể loại:Động vật trong chiến tranh Thể loại:Lịch sử Nam Á Thể loại:Vũ khí Việt Nam
Talavera, Lleida
Talavera là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Talavera (Lleida) có diện tích là 30,1 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 302 người với mật độ 10,3 người/km². Đô thị Talavera (Lleida) có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Lérida
Ammophila peckhami
Ammophila peckhami là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Ammophila. Loài này được Fernald miêu tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Tham khảo
Thể loại:Ammophila (Sphecidae)
Macrobaenetes
Macrobaenetes là một chi côn trùng thuộc họ Rhaphidophoridae.
Các loài
Chi này có các loài:
Tham khảo
Thể loại:Ceuthophilinae
Chelonarium subpubescens
Chelonarium subpubescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chelonariidae. Loài này được Chevrolat miêu tả khoa học đầu tiên năm 1880.
Tham khảo
Thể loại:Chelonarium
Alaçam
Alaçam là một huyện thuộc tỉnh Samsun, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 598 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 31669 người, mật độ 53 người/km².
Xem thêm
Thể loại:Huyện thuộc tỉnh Samsun
Lithurgus spiniferus
Lithurgus spiniferus là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cameron mô tả khoa học năm 1905.
Tham khảo
Thể loại:Lithurgus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1905
Aerosteon
Aerosteon là một chi khủng long, được Sereno R. N. Martinez J. A. Wilson Varricchio Alcober & Larsson mô tả khoa học năm 2008.
Chú thích
Thể loại:Khủng long Thể loại:Aerosteon Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 2008 Thể loại:Khủng long kỷ Phấn Trắng Thể loại:Khủng long Nam Mỹ Thể loại:Khủng long Creta muộn Nam Mỹ Thể loại:Hóa thạch Argentina
Thể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Mahatha
Mahatha là một chi cua nước ngọt đặc hữu của Sri Lanka. Bốn trong số sáu loài thuộc chi này đang bị đe dọa vì mất môi trường sống,.
Tham khảo
Thể loại:Họ Cua đồng
Charcé-Saint-Ellier-sur-Aubance
Charcé-Saint-Ellier-sur-Aubance là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 82 mét trên mực nước biển.
Dân số năm 2006 là 695 người.
Tham khảo
Charcesaintelliersuraubance
Ammophila peringueyi
Ammophila peringueyi là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Ammophila. Loài này được Arnold miêu tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Tham khảo
Thể loại:Ammophila (Sphecidae)
Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1995 – Đơn nữ
Steffi Graf đánh bại Monica Seles 7-6(8–6), 0–6, 6–3 trong trận chung kết giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 1995. Với việc giành danh hiệu Mỹ Mở rộng, Graf cân bằng kỉ lục của Chris Evert và Martina Navratilova là 18 danh hiệu đơn Grand Slam. Graf vẫn là tay vợt duy nhất (nam và nữ) vô địch mỗi giải Grand Slam ít nhất 4 lần. Đây là lần đầu tiên Graf và Seles đối đầu nhau trong chung kết Mỹ Mở rộng. Đây cũng là kì Grand Slam của Seles kể từ vụ đâm dao năm 1993.
Arantxa Sanchez Vicario là đương kim vô địch, tuy nhiên cô thất bại ở vòng bốn trước Mary Joe Fernandez.
Hạt giống
• # 🇩🇪 Steffi Graf (Vô địch)
• # Monica Seles (Chung kết)
• # 🇪🇸 Arantxa Sánchez Vicario (Vòng bốn)
• # 🇪🇸 Conchita Martínez (Bán kết)
• # 🇨🇿 Jana Novotná (Tứ kết)
• # 🇫🇷 Mary Pierce (Vòng ba)
• # 🇯🇵 Kimiko Date (Vòng bốn)
• # 🇧🇬 Magdalena Maleeva (Vòng hai)
• # Lindsay Davenport (Vòng hai)
• # 🇩🇪 Anke Huber (Vòng bốn)
• # 🇧🇾 Natasha Zvereva (Vòng bốn)
• # Iva Majoli (Vòng một)
• # 🇨🇿 Helena Suková (Vòng hai)
• # Brenda Schultz-McCarthy (Tứ kết)
Liên kết ngoài
Đơn nữ Thể loại:Giải quần vợt Mỹ Mở rộng theo năm - Đơn nữ Thể loại:Quần vợt nữ năm 1995 Thể loại:Thể thao nữ Mỹ năm 1995
Nhạn rừng ngực trắng
Nhạn rừng ngực trắng (danh pháp hai phần: Artamus leucorynchus) là một loài chim thuộc họ Nhạn rừng có phạm vi khu vực sinh sản từ quần đảo Andaman đến phía đông qua Indonesia và phía bắc Úc. Loài này được mô tả khoa học lần đầu tiên bởi Linnaeus vào năm 1771, tên khoa học chi tiết xuất phát từ tiếng Hy Lạp cổ leucos 'trắng', và rhynchos 'mỏ'.
Tham khảo
L Thể loại:Chim Myanmar Thể loại:Chim Philippines Thể loại:Chim Vanuatu Thể loại:Chim Palau Thể loại:Chim Nouvelle-Calédonie Thể loại:Chim Brunei Thể loại:Chim Malaysia Thể loại:Chim Papua New Guinea Thể loại:Chim Úc Thể loại:Chim châu Á Thể loại:Động vật được mô tả năm 1771 Thể loại:Chim Ấn Độ Thể loại:Chim Indonesia Thể loại:Chim Triều Tiên Thể loại:Chim Đông Nam Á Thể loại:Chim Tasmania Thể loại:Chim Tây Úc
Chacé
Chacé là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 39 mét trên mực nước biển.
Chelonarium subrubicundum
Chelonarium subrubicundum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chelonariidae. Loài này được Méquignon miêu tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Tham khảo
Thể loại:Chelonarium
Tarrés
Tarrés là một đô thị trong tỉnh Lérida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Tarrés có diện tích là 13 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 109 người với mật độ 8,38 người/km². Đô thị Tarrés có cự ly km so với tỉnh lỵ Lérida.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Lérida
Lithurgus taprobanae
Lithurgus taprobanae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cameron mô tả khoa học năm 1904.
Tham khảo
Thể loại:Lithurgus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1904
Smenkhkare
Ankhkheperure Smenkhkare Djeser Kheperu (còn gọi Smenkhkare, hay Smenkhare hoặc Smenkare, có nghĩa "Sinh lực là linh hồn của thần Ra") là pharaon ngắn ngủi của Vương triều thứ 18, người được xem là người kế nhiệm trực tiếp của Akhenaton và tiền nhiệm của Tutankhamun.
Ông được cho là phối ngẫu và đồng cai trị với pharaoh Neferneferuaten hoặc Akhenaton. Những gì liên quan đến các pharaoh thời này đều rất khó hiểu, do các vua đời sau, bắt đầu từ Horemheb, xóa bỏ. nhỏ|Bức tranh trên tường đá vôi được cho là của Smenkhkare và Meriaten
Cai trị
Theo nhà Ai Cập học Aidan Dodson, Smenkhkare đồng nhiếp chính khoảng 1 năm với Akhenaten kể từ năm thứ 13, trong khi James Allen thì cho rằng Smenkhkare là người kế vị Neferneferuaten.
Người ta tìm thấy một số hũ rượu thuộc năm cai trị thứ 2 và 3 tại Amarna nhưng lại thiếu tên của vị vua cai trị. Một số nhà Ai Cập học cho rằng đó là Smenkhkare và thời gian cai trị của ông là khoảng 3 năm. Thời gian trị vì của ông được cho là khoảng năm 1336 - 1333 TCN hoặc 1335 - 1332 TCN. Tuy nhiên vẫn không có nhiều bằng chứng cho điều này. Trong khoảng thời gian cai trị của mình, ông được cho là đã "quay lưng" với thần Aten và phục thờ các vị thần cũ.
Có một khoảng thời gian Neferneferuaten và Smenkhkare được coi là cùng một người. Đầu thế kỷ 21, người ta mới chấp nhận rằng Neferneferuaten là một nữ hoàng và Smenkhkare là một vị nam hoàng.
Thân thế
Nhiều nhà khảo cổ cho rằng, Smenkhkare là con của Akhenaten và thứ phi Kiya. Kiya cũng được cho là mẹ đẻ của Tutankhamun. Như thế, ông và Tut là 2 anh em ruột. Nhưng Tut và Smenkhkare cũng có thể chỉ là anh em cùng cha, và một trong 2 người là con của một thứ phi khác. Có ý kiến cho rằng, Smenkhkare quá lớn tuổi để xem như là con của Akhenaten. Thứ phi Kiya, được cho là 1 công chúa ngoại quốc. Bà đã lấy Amenhotep III trước khi tái giá với con trai ông, Akhenaten. Có thể Smenkhkare là con của Amenhotep III và Kiya, nhưng đó chỉ là một suy đoán vô căn cứ.
Tồn tại
Một chiếc bình trong lăng mộ Tutankhamun mang tên của cả hai vị pharaoh: Akhenaten và Smenkhkare. Đây là hiện vật duy nhất mang tên của cả hai người, cho thấy đúng là Smenkhkare đã đồng cai trị với Akhenaten một khoảng thời gian. Một bộ trang phục bằng vải lanh được trang trí với 39 bông cúc bằng vàng cùng 47 đồng sequin có khắc tên ông và Meritaten cũng được tìm thấy trong mộ của Tut. Một số vật dụng khác được tìm thấy cũng khắc tên ông.
Ít chắc chắn hơn, nhưng lại ấn tượng hơn đó là cỗ quan tài thứ hai của vua Tut. Khuôn mặt của quan tài này lại không giống với những lớp quan tài khác, kể cả chiếc mặt nạ vàng và những nét vẽ chân dung của Tut. Lớp quan tài này lại được khảm thủy tinh màu, một đặc điểm chỉ có tại quan tài này và một cái khác ở khu mộ KV55, được cho là giữ xác ướp của Smenkhkare. Vì các tấm cartouche (khung ô-van ghi tên của các pharaoh) đều có dấu hiệu nạo sửa nên Dodson và Harrison đều cho rằng đó là của Smenkhkare và đã được chuyển sang cho Tut.
Chôn cất
Một xác ướp đàn ông trong KV55 được cho là của Akhenaten hoặc Smenkhkare. Chiếc sọ của xác ướp được xem xét bởi rất nhiều nhà nghiên cứu: Smith (1912), Derry (1931), Harrison (1966), Strouhal (1998/2010) và Filer (2001). Filer kết luận: "Người đàn ông này chưa trưởng thành hoàn toàn, ông qua đời trong độ tuổi 18 - 22". Derry kết luận tuổi của xác ướp khoảng 23 và Strouhal cho rằng độ tuổi từ 19 đến 22".
Sau các kết quả phân tích DNA vào năm 2010, xác ướp đó được cho là của Akhenaten, nhưng vẫn còn nhiều hoài nghi. Một số nhà khảo cổ cho rằng, lăng mộ bị xáo trộn dưới các triều đại 19, 20 hoặc 21. Chính trong thời gian này, tên và hình ảnh Akhenaten đã bị phá hủy. Có giả thuyết cho rằng, sau khi phá hủy xác ướp của Akhenaten, xác ướp của Smenkhkare được đặt vào quan tài của Akhenaten.
Chú thích
Thể loại:Pharaon Vương triều thứ Mười tám của Ai Cập Thể loại:Xác ướp Thể loại:Thời kì Amarna Thể loại:Tân Vương quốc Thể loại:Pharaon
Aladağ
Aladağ là một huyện thuộc tỉnh Adana, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 1347 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 17506 người, mật độ 13 người/km².
Xem thêm
Thể loại:Huyện thuộc tỉnh Adana Thể loại:Thành phố của Thổ Nhĩ Kỳ
Guenroc
Guenroc (Gwenroc'h, Gallo: Genroc) là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.
Dân số
Người dân ở Guenroc được gọi là Guenrocois.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Côtes-d'Armor
Tipula ornaticornis
Tipula ornaticornis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Giải vô địch bóng đá nữ Đông Nam Á 2007
Giải vô địch bóng đá nữ Đông Nam Á 2007 (AFF Women's Championship 2007) là giải đấu giữa các đội tuyển bóng đá nữ các quốc gia Đông Nam Á do Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á tổ chức tại Yangon, Myanmar từ ngày 6 đến ngày 15 tháng 9 năm 2007. Tất cả các trận diễn ra ở Trung tâm đào tạo vận động viên trẻ và Sân vận động Aung San.
Vòng bảng
Tám đội tuyển được chia thành hai bảng đấu vòng tròn 1 lượt chọn 2 đội xếp đầu vào bán kết.
Liên kết ngoài
2007 Thể loại:Bóng đá nữ năm 2007 Thể loại:Bóng đá Myanmar năm 2007 Thể loại:Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Myanmar
Mastigodiaptomus
Mastigodiaptomus là một chi động vật giáp xác trong họ Diaptomidae.
Các loài
Chi này gồm các loài:
Tham khảo
Thể loại:Diaptomidae
Ammophila philomela
Ammophila philomela là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Ammophila. Loài này được Nurse miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.
Tham khảo
Thể loại:Ammophila (Sphecidae)
Challain-la-Potherie
Challain-la-Potherie là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 58 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Challainlapotherie
Chelonarium subsuturale
Chelonarium subsuturale là một loài bọ cánh cứng trong họ Chelonariidae. Loài này được Méquignon miêu tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Tham khảo
Thể loại:Chelonarium
A Peace to End All Peace
A Peace to End All Peace (tạm dịch: Một hòa bình để kết thúc mọi hòa bình) là cuốn sách lịch sử của David Fromkin xuất bản năm 1989 đã lọt vào vòng chung kết giải Pulitzer. Cuốn sách mô tả những sự kiện dẫn tới sự tan rã của Đế quốc Ottoman, và những thay đổi kịch tính xảy ra ở khu vực Trung Đông- hậu quả của sự sụp đổ của đế quốc này.
Lithurgus tibialis
Lithurgus tibialis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1875.
Tiurana
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Lérida
Tipula osculata
Tipula osculata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Lithurgus tibialis
Tham khảo
Thể loại:Lithurgus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1875
Tipula osculata
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Chelonarium succinctum
Chelonarium succinctum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chelonariidae. Loài này được Chevrolat miêu tả khoa học đầu tiên năm 1880.
Tham khảo
Thể loại:Chelonarium
Ammophila picipes
Ammophila picipes là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Ammophila. Loài này được Cameron miêu tả khoa học đầu tiên năm 1888.
Tham khảo
Thể loại:Ammophila (Sphecidae)
Chalonnes-sous-le-Lude
Chalonnes-sous-le-Lude là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 75 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Chalonnessouslelude
Grâces
Grâces (Gras-Gwengamp) là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.
Dân số
Người dân ở Grâces được gọi là Gracieux.
Liên kết ngoài
Graces
Lithurgus tiwarii
Lithurgus tiwarii là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Gupta & Tewari mô tả khoa học năm 1987.
Tham khảo
Thể loại:Lithurgus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1987
Bergheim, Haut-Rhin
Bergheim là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 1.830 người (thời điểm 1999).
Tham khảo
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Ammophila pictipennis
Ammophila pictipennis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Ammophila. Loài này được Walsh miêu tả khoa học đầu tiên năm 1869.
Tham khảo
Thể loại:Ammophila (Sphecidae)
Biển Philippines
Biển Philippines là một biển nằm ở phía đông và đông bắc Philippines với tổng diện tích bề mặt khoảng 5 triệu km² (2 triệu mi²). Nó tọa lạc ở phần miền tây của Bắc Thái Bình Dương. Biển này tiếp giáp với Quần đảo Philippines (Luzon, Catanduanes, Samar, Leyte và Mindanao) về phía tây nam; Halmahera, Morotai, Palau, Yap, và Ulithi (quần đảo Caroline) về phía đông nam; quần đảo Mariana, gồm Guam, Saipan, và Tinian, về phía đông; quần đảo Bonin và Iwo Jima về phía đông bắc; các đảo Honshu, Shikoku, và Kyūshū của Nhật Bản về phía bắc; quần đảo Ryukyu về phía tây bắc; và Đài Loan về phía tây.
Biển này có địa hình phức tạp và đa dạng. Đáy biển gồm những đồng bằng biển được tạo nên bởi một loạt sự đứt đoạn và rạn nứt địa chất. Những vòng cung đảo, nổi lên trên mặt nước nhờ các hoạt động kiến tạo mảng, vây quanh biển Philippines về phía bắc, đông và nam. Quần đảo Philippines, quần đảo Ryukyu, và quần đảo Mariana là những ví dụ về điều này. Một điểm nổi bật khác của biển Philippines là sự hiện diện của rãnh biển sâu, trong số chúng rãnh Philippines và rãnh Mariana có những điểm sâu nhất thế giới.
Tham khảo
Thể loại:Biển châu Á Thể loại:Biển của Philippines Thể loại:Biển của Nhật Bản Thể loại:Biển rìa lục địa Thái Bình Dương Thể loại:Thủy vực Palau Thể loại:Thủy vực Liên bang Micronesia Thể loại:Thủy vực Guam Thể loại:Biển Đài Loan Thể loại:Biển châu Đại Dương
Wiltshire
Wiltshire (phát âm tiếng Anh: hay  ) là một hạt miền Tây Nam Anh với diện tích 3485 km2. Đây là một hạt không giáp biển và tiếp giáp với Dorset, Somerset, Hampshire, Gloucestershire, Oxfordshire và Berkshire. County town ban đầu là Wilton, nơi mà hạt được đặt tên theo, nhưng nay đã chuyển đến Trowbridge.
Wiltshire nổi bật bởi những downland và thung lũng rộng. Đồng bằng Salisbury nơi đây được biết đến nhờ vòng tròn đá Stonehenge và Avebury cùng nhiều dấu tích cổ xưa khác, cũng như là nơi luyện tập của quân đội Anh. Thành phố Salisbury nổi tiếng với nhà thờ chính tòa kiến trúc Trung Cổ.
Địa lý
left|thumb|[[Cherhill White Horse, phía đông Calne]]
Hai phần ba Wiltshire nằm trên đá phấn, một loại đá vôi xốp, mềm, màu trắng và chịu xói mòn, tạo cho nơi đây một phong cảnh downland đá phấn. Đây là một phần của hệ thống downland đá phấn có mặt khắp miền đông và nam nước Anh kéo dài từ Dorset Downs ở phía tây đến Dover ở phía đông. Vùng đá phấn rộng nhất Wiltshire là đồng bằng Salisbury. Chỗ cao nhất là dãy Tan Hill–Milk Hill ở Pewsey Vale, ngay phía bắc đồng bằng Salisbury, cao 295 m trên mực nước biển.
Ở mạn tây bắc của hạt, quãng giáp với South Gloucestershire và Bath and North East Somerset, lớp đá nền nằm dưới là đá vôi oolite mạn Cotswolds.
Giữa vùng đất phấn và oolite là những thung lũng đất sét và vale. Vale lớn nhất là Avon Vale. Avon Vale chạy chéo qua miền bắc hạt, từ Bradford-on-Avon đến Bath và Bristol. Vale of Pewsey chạy qua vùng đá phấn tới Greensand và Oxford Clay giữa lòng hạt. Tại mạn tây nam hạt là Vale of Wardour, còn ở mạn đông nam là lớp đất cát rìa bắc của New Forest.
Khảo sát giá trị thế giới
Đây là một dự án mang tính chuyên môn được thực hiện bởi các nhà khoa học xã hội nhằm đánh giá trạng thái của văn hóa xã hội gồm những giá trị về đạo đức, tín ngưỡng, chính trị của các nền văn hóa khác nhau trên khắp thế giới. Những thành quả này phần lớn được công bố qua trang mạng.
Lịch sử
Khảo sát giá trị thế giới (WVS) được nảy sinh ra từ chương trình nghiên cứu những giá trị châu Âu (EVS) năm 1981, khi đó sự thành công của phương pháp này đã được mở rộng ra 14 nước nằm ngoài châu Âu. Tuy vậy dự án nghiên cứu vào năm 1981 này chỉ bao gồm 22 nước trên thế giới. EVS được chỉ đạo dưới sự hướng dẫn của Jan Kerkhofs và Ruud de Moor tiếp tục được triển khai tại đại học Tilburg, Hà Lan. Những khảo sát rộng khắp toàn cầu sau đó đã được thực hiện bởi Ronald Inglehart tại đại học Michigan, Hoa Kỳ.
Khảo sát được thựa hiện với chu kỳ 10 năm một lần bên cạnh những đọt khảo sát nhỏ hơn theo chu kỳ 5 năm. Một trong những mục tiêu theo chiều dọc của dự án là đo lường bước thay đổi của các giá trị (hàm nghĩa so sánh giữa các nền văn hóa).
Do nguồn gốc của dự án mà khảo sát giá trị thế giới nhắm đến tập trung ở châu Âu & rất hời hợt ở châu Phi & Đông Nam Á. Để chấp nhận mở rộng khảo sát, WVS đã được cấu trúc lại theo kiểu phi tập trung hóa mạnh mẽ. Những nhà khoa học hàn lâm đến từ các quốc gia có thể tự do gia nhập mạng lưới khảo sát gần như là dân chủ. Để tham gia, những người đại diện này phải đạt tiêu chuẩn là thực hiện khảo sát ít nhất 1000 người ở quốc gia mà họ đang sinh sống. Những dữ liệu khảo sát độc lập này sẽ được trao đổi qua lại như một phần của dữ liệu chung về WVS. Nền tảng tài chính để thực hiện xuất phát từ cộng đồng mà họ sinh sống, phần lớn là được tài trợ từ chính quyền địa phương trong quá trình thực hiện dự án. Bằng cách này, WVS đã trở thành phong trào rộng khắp vượt ra ngoài phạm vi châu Âu, mở rộng ra 42 quốc gia trong đợt khảo sát thứ 2, 54 quốc gia trong đợt khảo sát thứ 3 và 62 quốc gia trong đợt khảo sát lần thứ tư.
Phương pháp luận và phạm vi
Khảo sát giá trị thế giới dùng phương pháp khảo sát trực tiếp (phỏng vấn mặt đối mặt) nhằm thu được những câu trả lời chi tiết cho bảng câu hỏi đưa ra. Bản câu hỏi phỏng vấn của 5 đợt điều tra (bao gồm cả đợt điều tra không đầy đủ gần đây vào năm 2005/2006) có thể xem tại trang mạng của WVS. Cuộc điều tra 2005/2006 đã sử dụng 250 câu hỏi và thực hiện với khoảng 1000 đến 3500 người được phỏng vấn ở mỗi nước. Trong đợt điều tra lần thứ tư, WVS đã thực hiện 92000 cuộc phỏng vấn trên toàn cầu đối với 62 nước và trung bình mỗi nước tiến hành 1330 cuộc phỏng vấn. Khảo sát VWS ở từng quốc gia thường được tiến hành bởi một vài cá nhân hoặc tổ chức nên buộc phải tiến hành theo phương pháp lấy mẫu, tức khảo sát trên từng nhóm nhỏ đại diện cho mỗi tầng lớp hoặc cộng đồng.
Kết quả
Bản câu hỏi của khảo sát giá trị thế giới hướng đến khoảng 250 đáp số trong khoảng từ 400 đến 800 các biến đo lường như: sex, tình trạng hôn nhân, số con cái của mỗi cặp vợ - chồng, household composition, trình độ học vấn, nhà ở (sống với thế hệ bố mẹ hay không), nghề nghiệp (tình trạng, người tạo thu nhập chính ở gia đình hay không?, ông chủ hay người làm công ăn lương), tình trạng tài chính dự phòng (tiết kiệm gia đình trong năm trước, tầng lớp xã hội, mức thu nhập), nơi cư trú (thuộc vùng miền nào, quy mô nơi cư trú: thị xã, thành phố, nông thôn), nhóm sắc tộc. Số liệu trên trang mạng World Values Survey rất lớn & có thể tải về miễn phí hoặc xem/so sánh giữa các quốc gia dưới dạng bảng, biểu đồ, Marginals đối với từng kết quả điều tra của mỗi câu hỏi.
Tham khảo
Thể loại:Thống kê dữ liệu Thể loại:Chính trị học Thể loại:Toàn cầu hóa văn hóa
Tornabous
Tornabous là một đô thị trong tỉnh Lérida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Tornabous có diện tích là 24,17 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 683 người với mật độ 35,71 người/km². Đô thị Tornabous có cự ly km so với tỉnh lỵ Lérida.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Lérida