cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thần Cao Sơn
Thần Cao Sơn ở Ninh Bình
Thần Cao Sơn thờ ở đình Kim Liên ở Hà Nội, một trong Thăng Long tứ trấn, lại là một trong 50 người con theo mẹ Âu Cơ lên núi, được phong chức Lạc tướng Vũ Lâm, cai quản vùng núi phía Tây Ninh Bình. Đền thờ chính của thần ở huyện Phụng Hóa, nay là đền Láo ở xã Văn Phú, Nho Quan, Ninh Bình. Vị thần này có công phù trợ quân Lê Tương Dực diệt được Uy Mục, sau được dân làng Kim Liên rước về thờ và được phong là Cao Sơn đại vương trấn phía Nam kinh thành. Ở Ninh Bình, thần Cao Sơn được thờ ở nhiều di tích thuộc vùng núi Nho Quan - Tam Điệp và là vị thần trấn trạch phía tây Hoa Lư tứ trấn.
Theo như thần phả các đền thờ Cao Sơn ở Ninh Bình thì Cao Sơn đại vương là Lạc tướng Vũ Lâm (tức vùng núi phía tây Ninh Bình ngày nay nên còn được gọi là vị thần tây trấn Hoa Lư tứ trấn), con thứ 17 vua Lạc Long Quân, khi vâng mệnh vua anh (Hùng Vương thứ nhất) đi tuần từ vùng Nam Lĩnh đến vùng Thiên Dưỡng, đã tìm ra một loài cây thân có bột dùng làm bánh thay bột gạo, lấy tên mình đặt tên cho cây là Quang lang (dân địa phương vẫn gọi là cây quang lang hay cây búng báng). Thần đã dạy bảo và giúp đỡ người dân làm ăn sinh sống đồng thời bảo vệ khỏi các thế lực phá hoại vì vậy đã được nhân dân lập nhiều đền thờ.
Thần Cao Sơn ở Chí Linh
Thần Cao Sơn thờ ở làng Lương Nhân, huyện Chí Linh, Hải Dương là một vị thần chuyện chữa bệnh đậu mùa cho dân. Mỗi lần dân làm lễ cầu hỏi tên thì thần nhập đồng nói tên là Cao Sơn. Thần Cao Sơn giỏi thuốc, thường hiện thân làm thầy lang chữa bệnh đậu mùa cho nhân dân xứ Đông. Lúc sinh thời có hiệu là Tế giang cư sĩ. Nhân dân đảo Quan Lạn, Vân Đồn, Quảng Ninh thờ Cao Sơn trong miếu ở xóm Thái Hoà gọi là Cao Sơn thần miếu.
Ở xã Quốc Tuấn, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, thì có đến 3 nơi thờ Cao Sơn Đại Vương và được thờ với sự tích là vị thầy thuốc huyền thoại. Đó là nghè Rồng, đền Rồng và đình Rồng. Thời điểm xảy ra bệnh đậu mùa thường là vào mùa xuân, làm nhiều người, nhất là trẻ con chết hàng loạt, nên gọi là dịch đậu mùa, kẻ gây ra dịch này gọi là “quan ôn”, và người chết bất cứ ở tuổi nào, đều gọi là đã bị “quan ôn bắt lính”.
Tướng Cao Sơn, thời nhà Đinh
Cao Sơn và Cao Các là hai anh em sinh đôi, sinh ngày 6/1/938 ở làng Cao Xá, huyện Thọ Xuân, châu Ái (nay thuộc Thanh Hóa). Cha là ông Cao Trạch, mẹ là bà Lê Thị Điểm (quê ở Ninh Phúc, Ninh Bình). Từ nhỏ, Cao Các đã học giỏi, thông minh tài trí hơn người; Cao Sơn võ nghệ tinh thông. Lớn lên, hai ông bỏ làng đi tìm minh chúa. Đinh Bộ Lĩnh phong Cao Các làm Giám Nghị đại phu, giao cho 5 vạn binh lính để đánh dẹp loạn 12 sứ quân. Cao Các, Cao Sơn đã cùng các tướng sỹ lần lượt đánh bại và thu phục các sứ quân. Ngày 6 tháng 6 năm Đinh Mão (tức 15 tháng 7 năm 967), Đinh Bộ Lĩnh điều một đạo quân do tướng Nguyễn Bồ chỉ huy tiến đánh sứ quân Nguyễn Siêu. Trong trận quyết liệt này Đinh Bộ Lĩnh bị mất 4 tướng là Nguyễn Bồ, Nguyễn Phục, Đinh Thiết và Cao Sơn cùng rất nhiều binh lính đều tử trận.
Khi dẹp xong loạn 12 sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh lại về quê Hoa Lư xây dựng kinh đô, xưng Đại Thắng Minh Hoàng Đế. Ông ban cho Cao Các thực ấp ở huyện An Ninh, lo khuyến khích nghề nông, làm việc nghĩa, luyện tập võ nghệ phòng khi nước nhà có biến cố, giúp triều đình bảo vệ quê hương và đánh giặc cứu nước. Khi chúa Chiêm Thành là Xạ Đẩu đem quân uy hiếp Đại Cồ Việt, vua Đinh triệu Cao Các về triều, giao cho 5 vạn binh lính, ấn kiếm đi đánh giặc. Cao Các cầm quân xông pha nhiều trận, quân Chiêm đại bại phải trốn về nước. Sau trận đại thắng, vua Đinh thưởng công Cao Các rất hậu, muốn lưu ông lại triều đình nhưng Cao Các xin về sống ở An Ninh. Ông lâm bệnh mất đột ngột, tin báo về triều đình nhà Đinh thương tiếc cho lập miếu thờ. Đến thời vua Lý Thái Tổ, thấy đền miếu thiêng, biết ông là trung thần nhà Đinh bèn phong tặng Mỹ Tự Đại Vương. Các triều vua về sau phong sắc cho Ngài là Thượng Thượng đẳng tối linh Tôn thần. Các triều đại phong kiến Việt Nam đã ban nhiều sắc phong, hiện tại đền vẵn còn lưu giữ 11 sắc phong do vua triều Lê và triều Nguyễn ban cho thần chủ của đền.
Do lập nhiều công lao, hai anh em Cao Sơn và Cao Các được nhiều nơi lập đền thờ như: Đền Phúc Trung (xã Ninh Phúc, thành phố Ninh Bình); đền thôn Tân (xã Khánh Lợi, Yên Khánh, Ninh Bình); Đền Xuân Hòa (xã Hưng Long, Hưng Nguyên, Nghệ An); Đình Mõ (xã Hậu Thành, Yên Thành, Nghệ An); Đền Ngọc Điền (Thị trấn Hưng Nguyên, Nghệ An); Đình Trụ Thạch (Lý Thành, Yên Thành, Nghệ An), đình Tranh Chử (xã Thắng Thủy, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng),... Riêng đình Tự Khoát ở xã Ngũ Hiệp thờ Cao Sơn tại nơi ông hy sinh.
Tướng Cao Sơn, người Trung Quốc
Thần Cao Sơn nữa là người Trung Quốc. Theo thần tích Đình Đại (Bạch Mai, Hà Nội) thì thần tên Cao Hiển, tự là Văn Trường, cha là Cao Khánh ở vùng núi Bảo Đài Sơn, quận Quảng Nam. Ông lấy vợ người làng Quang Liệt ở Trường Yên (Ninh Bình) là Trần Thị Tố, sinh người con trai vào ngày 16 tháng 3 năm Kỷ Tị,(15 tháng 4 năm 1329), đặt tên là Hiển. Sau khi mẹ mất năm lên 7 tuổi, cậu được cha đưa về Trung Quốc. Hiển học thầy Chu Đường, 27 tuổi đỗ Tiến sĩ, bổ châu mục Ích Châu. Sau khi Hồ Quý Ly cướp ngôi nhà Trần, Hiển công được vua sai sang Việt Nam trừ họ Hồ. Ông đóng đồn ở Hồng Mai (tức Bạch Mai), diệt được nhà Hồ, sau lại về Bắc, được vua Trung Quốc phong Cao Sơn đại vương, sau tu ở núi Bảo Đài, thọ 103 tuổi.
Liên quan đến vị thần Cao Sơn này, theo thần tích đền thờ Cao Sơn đại vương tại Thôn Trung - Xã Thổ Hoàng - Huyện Ân Thi - Tỉnh Hưng Yên thì thần có tên cha mẹ và tên bản thân như trên nhưng ngài xuất hiện ở nước ta vào thời Lý giữ chức "Đô hộ sứ", lúc đó nước ta đã tự chủ nhưng chính quyền phương Bắc vẫn muốn thiết chế như trước nên đặt chức Đô hộ sứ mặc dầu chỉ là hình thức chứ không có thực quyền, để hòa hiếu với Tàu nhà Lý cũng công nhận chức vụ trên, khi ngài ở nước ta thì quanh năm ngày tháng đi vân du khắp nơi gặp gỡ nhân dân các vùng và có quan hệ tốt với dân, ngài dạy lễ nghi, giáo hóa kiến thức, hỗ trợ kinh tế cho dân được người dân yêu mến và kính trọng. Khi vân du các nơi ngài chọn ra 72 nơi có phong thủy đẹp và làm sinh từ (đền thờ sống) trong đó Thôn Trung - Xã Thổ Hoàng - Huyện Ân Thi - Tỉnh Hưng Yên là một nơi như vậy, thần tích chép rõ ngài ở với dân nơi đây 3 tháng và tặng vàng cho dân, xuất của cải xây dựng sinh từ nơi đây, sau ngài về Bắc mất và vua Lý rất thương tiếc, sắc cho các nơi có sinh từ của ngài thờ phụng, có quy định cụ thể về số ngày tế, vật phẩm, trang phục...việc thờ phụng rất linh ứng, thiêng liêng nên hương hỏa không dứt đến nay.
Liên quan
Như vậy, trong dân gian có ít nhất năm vị thần Cao Sơn khác nhau. Tuy nhiên, trong số đó, vị thần Cao Sơn ở Trung Quốc có tên trùng với thần Cao Sơn em Tản Viên, có ông bố Cao Khánh ngụ ở Trường Yên tức gần Phụng Hóa (Nho Quan, Ninh Bình ngày nay) nơi cũng có rất nhiều đền thờ Cao Sơn là em trai của Hùng Vương thứ nhất. Điều rắc rối đan xen này được các nhà nghiên cứu xem là tính dị biệt của văn học dân gian.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thần thánh Việt Nam Thể loại:Người Mường Thể loại:Nhân vật truyền thuyết Việt Nam
Lăng Rakovský
Lăng Rakovský (tiếng Slovakia: Mauzóleum Rakovských) là một tòa nhà được xây dựng theo phong cách kiến trúc tân Gothic tọa lạc trong khuôn viên của một nghĩa trang ở làng Rakovo, vùng Žilina, Slovakia. Lăng mộ này là di tích kiến trúc cuối cùng còn tồn tại gắn liền với gia đình Rakovský. Gia đình Rakovský đã đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế, xã hội và văn hóa của khu đô thị Turčianská trước đây.
Lịch sử
Štefan Rakovský từng hứa với anh trai Ivan rằng ông sẽ xây một lăng mộ gia đình ở Rakovo. Cả hai người đều có mối quan hệ bền chặt với nơi này vì họ được sinh ra ở đây. Štefan đã giữ lời hứa. Thợ xây Stanislav Zachar là tác giả của bản thiết kế tòa nhà này vào năm 1906. Thiết kế của tòa nhà lấy cảm hứng từ kiến trúc nhà thờ. Tòa nhà này độc đáo vì có sự kết hợp hoàn hảo các chi tiết được xử lý công phu và trang trí bằng vữa và sơn ở cả bên ngoài và bên trong lăng.
Sau khi Štefan Rakovský và vợ ông là Ida qua đời, hài cốt của họ và con trai đầu lòng Endre được chuyển đến lăng mộ này vào năm 1913. Lăng chứa hài cốt của sáu thành viên trong gia đình Rakovský, bao gồm Ivan Rakovský (1826 - 1905), Sarlota Rakovský (1849 - 1887), Angelika Rakovský (1862 - 1878), Štefan (István) Rakovský (1847 - 1910), Ida Rakovský (1851 - 1913), và Endre Rakovský (1878 - 1881).
Tham khảo
Thể loại:Công trình xây dựng Slovakia
Nhà thờ Thánh Martin ở Martin
Lịch sử
Theo một số nguồn, nhà thờ được xây dựng vào khoảng thập niên bảy mươi của thế kỷ 13. Nhà thờ được xây trên một khu đất dành cho việc chôn cất lúc bấy giờ. Vào thế kỷ 16, trong thời kỳ Kháng cách, nhà thờ được Giáo hội Tin lành sử dụng. Từ đầu thế kỷ 18 đến nay, sau khi đàn áp cuộc nổi dậy của Francis II. Rákoczy, nhà thờ thuộc về Giáo hội Công giáo.
Miêu tả
Cung thánh của nhà thờ hình vuông, có mái vòm chữ thập. Các bức bích họa thời Trung cổ có niên đại vào nửa đầu thế kỷ 14 hiện vẫn được bảo tồn trong khu bảo tồn của nhà thờ, các bức tranh này được phát hiện sau một trận hỏa hoạn xảy ra vào năm 1871 và được phục hồi phần lớn vào năm 1908.
Tham khảo
Thể loại:Công trình xây dựng Slovakia Thể loại:Nhà thờ tại Slovakia Thể loại:Di ​​tích và đài tưởng niệm ở Slovakia
Giao diện đồ họa người dùng
Giao diện đồ họa người dùng (tiếng Anh: Graphical User Interface, viết tắt là GUI) là một dạng giao diện người dùng cho phép giao tiếp với máy tính hay các thiết bị điện tử bằng hình ảnh và chữ viết thay vì chỉ là các dòng lệnh đơn thuần. GUI được sử dụng phổ biến trong máy tính, các thiết bị cầm tay, các thiết bị đa phương tiện, hoặc các linh kiện điện tử trong văn phòng, nhà ở,...
Phạm vi sử dụng thuật ngữ GUI hầu như chỉ được giới hạn trong các thiết bị có màn hình 2 chiều. Nó ít được sử dụng trong các thiết bị với giao diện có độ phân giải thấp như một số thiết bị chơi game (HUD được sử dụng nhiều hơn).
GUI được các nhà nghiên cứu tại Xerox PARC phát triển trong thập niên 1970. Ngày nay hầu hết các hệ điều hành máy tính nhiều người dùng đều sử dụng giao diện này.
Cha đẻ của GUI
Trong giai đoạn chiến tranh, Douglas làm việc với vai trò là một kiểm soát viên rađa để có thể hình dung ra một thiết bị hiển thị được xây dựng xoay quanh các ống tia cathode mà qua đó người dùng có thể xây dựng các mô hình thông tin một cách trực quan thông qua đồ họa, và họ có thể tương tác với bất cứ những gì họ nhìn thấy. Để có thể thực hiện được ý tưởng này, ông phải tìm nguồn tài trợ. Song, đó không phải là việc dễ dàng mà có thể thực hiện được trong thời gian ngắn.
Năm 1955, Douglas đạt được học vị tiến sĩ và vào làm việc tại Học viện Nghiên cứu Stanford (Standford Research Institute), và tại đó ông đã đạt được nhiều bằng sáng chế về "các thành phần tiểu hóa máy tính" (miniaturizing computer components). 1959, ông đã thuyết phục được Không quân Hoa Kỳ (United States Air Force) hỗ trợ quỹ cho ý tưởng của ông. 1962, ông cho xuất bản luận văn Augmenting Human Intellect với nội dung chính là các ý tưởng mà ông đã ấp ủ. Qua luận văn này, ông khẳng định "máy tính không phải để thay thế trí tuệ con người, mà là để cải thiện nó". Một trong những ví dụ mà ông sử dụng trong luận văn này là một kiến trúc sư sử dụng một công cụ nào đó tương tự các phần mềm CAD ngày nay để thiết kế nên các tòa nhà.
Douglas và các cộng sự của ông tiếp tục làm việc để phát triển các ý tưởng và công nghệ này. Và vào năm 1968, một sự trình diễn công khai được thực hiện trước hơn 1000 các chuyên gia máy tính về những thành quả từ những ý tưởng ban đầu của ông.
Tiền thân
Tiền thân của GUI được khai sinh bởi những nhà nghiên cứu tại Standford Research Institute - được dẫn đầu bởi Douglas Engelbart. Khi đó, họ phát triển việc sử dụng những siêu liên kết (hyperlinks) dựa trên chữ cho hệ thống trực tuyến (On-Line System), trong đó các liên kết được thao tác với một con chuột. Khái niệm siêu liên kết sau đó đã được các nhà nghiên cứu tại Xerox PARC mở rộng sang phạm vi đồ họa.
1963, Sketchpad, một hệ thống dựa trên con trỏ (pointer) được phát triển bởi Ivan Sutherland. Hệ thống này sử dụng một cây bút phát sáng để thao tác việc tạo và thao tác với các đối tượng trong các bản vẽ kĩ thuật.
Giao diện người dùng PARC
Giao diện người dùng PARC gồm các thành phần đồ họa như cửa sổ (window), thực đơn (menu), nút kiểm tròn (radio button), ô kiểm vuông (check box) và các biểu tượng (icon).
Tiến hóa
Dựa trên hệ thống tiền thân, lần lượt các hệ thống đồ họa được ra đời. Năm 1981, mô hình điều hành máy tính dựa trên GUI đầu tiên được ra đời là Xerox 8010 Star Information System. Tiếp theo đó là Apple Lisa năm 1983, Macintosh 128K của Apple năm 1984, Atari ST và Commodore Amiga năm 1985. Việc điều khiển đồ họa bằng lệnh (command) được khai sinh khi IBM cho ra đời Common User Access (1987), trong đó các chuỗi lệnh khác nhau sẽ được áp dụng cho các chương trình khác nhau như: phím F3 sẽ kích hoạt chế độ hỗ trợ trong WordPerfect, nhưng nó sẽ đóng chương trình trong các ứng dụng khác của IBM.
Tiếp nối sự phát triển của các hệ thống GUI là sự ra đời của các keyboard overlays (tạm dịch, bàn phím cho phép điều chỉnh bố cục chức năng). Đó là những mảnh giấy hay plastic được đặt trong những chỗ trống giữa các phím, nó có nhiệm vụ cung cấp cho người dùng chức năng của các phím khác nhau của các ứng dụng đã được xác định. Có thể hình dung những bàn phím như vậy với những keystroke ngày nay như: Control-Alt-Delete sẽ mở Task Manager trong hệ điều hành Windows, còn trong các hệ thống Unix thì sẽ tắt máy tính.
Các hệ thống GUI phổ biến ngày nay là Microsoft Windows, Mac OS X, X Window System trên các PC (Personal Computer), laptop. Ngoài ra còn có sự góp mặt của các thiết bị di động như Symbian, BlackBerry OS, Android, iOS. Các hệ thống này đều được phát triển dựa trên những ý tưởng ban đầu của Xerox, cho nên chúng gần như có các khái niệm tương tự nhau (như button, radio button, menu...)
Các thành phần trong GUI
Một hệ thống GUI là sự kết hợp của các công nghệ, thiết bị để cung cấp cho người dùng một nền tảng cho phép người sử dụng có thể tương tác với nó.
Một chuỗi các thành phần của GUI tuân theo một ngôn ngữ trực quan (visual language) để biểu diễn thông tin được lưu trữ trong các máy tính. Thông dụng nhất khi kể đến sự kết hợp các thành phần như vậy là mô hình WIMP (window, icon, menu, pointing device) trong các máy tính cá nhân.
Tham khảo
Thể loại:Giao diện máy tính Thể loại:Giao diện đồ họa người dùng Thể loại:Phát minh của Hoa Kỳ
Phú Vang
Địa lý
Phú Vang là huyện đồng bằng ven biển và đầm phá của tỉnh Thừa Thiên Huế, có vị trí địa lý:
Huyện có diện tích 235,39 km², dân số năm 2020 là 137.962 người, mật độ dân số đạt 586 người/km².
Trên địa bàn huyện có quốc lộ 49B, tỉnh lộ 3, tỉnh lộ 18, tỉnh lộ 10A, 10B, 10C và các tuyến trục ngang nối các tỉnh lộ với quốc lộ tạo thành một hệ thống đường giao thông hợp lý, thuận lợi cho giao lưu trong nội bộ huyện và với bên ngoài.
Hành chính
Huyện Phú Vang có 14 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Phú Đa (huyện lỵ) và 13 xã: Phú An, Phú Diên, Phú Gia, Phú Hải, Phú Hồ, Phú Lương, Phú Mỹ, Phú Thuận, Phú Xuân, Vinh An, Vinh Hà, Vinh Thanh, Vinh Xuân.
Lịch sử
Nguyên xưa, nơi đây là vùng đất thuộc châu Lý của Chiêm Thành. Sau khi được sáp nhập vào Đại Việt, Nhà Trần đã đổi tên châu Lý thành Hóa Châu. Thời Lê, đặt thành huyện Tư Vinh thuộc phủ Triệu Phong. Đầu thời Nguyễn đổi tên là huyện Phú Vinh, nhưng thường đọc trại thành Phú Vang thành tên gọi như ngày nay.
Sau năm 1975, huyện Phú Vang thuộc tỉnh Bình Trị Thiên, gồm 20 xã: Phú An, Phú Đa, Phú Diên, Phú Dương, Phú Hải, Phú Hồ, Phú Lương, Phú Mậu, Phú Mỹ, Phú Tân, Phú Thanh, Phú Thuận, Phú Thượng, Phú Xuân, Vinh An, Vinh Hà, Vinh Phú, Vinh Thái, Vinh Thanh và Vinh Xuân.
Ngày 11 tháng 3 năm 1977, huyện Phú Vang sáp nhập với huyện Hương Thủy thành huyện Hương Phú, riêng 2 xã Vinh Xuân và Vinh Thanh sáp nhập vào huyện Phú Lộc.
Ngày 18 tháng 5 năm 1981, chuyển 2 xã Vinh Xuân và Vinh Thanh thuộc huyện Phú Lộc về huyện Hương Phú quản lý
Ngày 11 tháng 9 năm 1981, các xã Phú Thượng, Phú Dương, Phú Mậu, Phú Thanh và Phú Tân được sáp nhập vào thành phố Huế.
Ngày 30 tháng 6 năm 1989, tỉnh Thừa Thiên Huế được tái lập từ tỉnh Bình Trị Thiên, huyện Hương Phú thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế.
Sau khi tái lập, huyện có 21 xã: Phú An, Phú Đa, Phú Diên, Phú Dương, Phú Hải, Phú Hồ, Phú Lương, Phú Mậu, Phú Mỹ, Phú Tân, Phú Thanh, Phú Thuận, Phú Thượng, Phú Xuân, Thuận An, Vinh An, Vinh Hà, Vinh Phú, Vinh Thái, Vinh Thanh và Vinh Xuân. Huyện lỵ của huyện đặt tại xã Phú Dương.
Năm 2003, huyện lỵ của huyện được dời từ xã Phú Dương về xã Phú Đa.
Ngày 30 tháng 5 năm 2011, chuyển xã Phú Đa thành thị trấn Phú Đa, thị trấn huyện lỵ huyện Phú Vang.
Ngày 1 tháng 1 năm 2020, sáp nhập xã Vinh Phú và xã Vinh Thái thành xã Phú Gia.
Ngày 27 tháng 4 năm 2021, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1264/NQ-UBTVQH14 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2021). Theo đó, chuyển thị trấn Thuận An và 4 xã: Phú Dương, Phú Mậu, Phú Thanh, Phú Thượng về thành phố Huế quản lý.
Huyện Phú Vang có 1 thị trấn và 13 xã như hiện nay.
Kinh tế
Đầm phá Tam Giang chạy qua giữa huyện với nhiều đầm nổi tiếng: đầm Chuồn, đầm Sam, đầm Thủy Tú, đầm Hà Trung rất giàu thủy hải sản và là địa điểm du lịch sinh thái tiềm năng trong tương lai.
Trên địa bàn huyện có nhiều chợ lớn như: chợ An Dương (xã Phú Thuận), chợ Cầu (thôn Phương Diên, xã Phú Diên), chợ Cự Lại (xã Phú Hải), chợ Hà Thanh (xã Vinh Thanh), chợ Hà Úc (xã Vinh An),...
Giáo dục
Trên địa bàn huyện có 3 trường THPT công lập là:
Ngoài ra, còn có Trung tâm GDNN-GDTX huyện Phú Vang.
Ẩm thực
Phú Vang nổi tiếng với món ăn như bánh tét và rượu gạo làng Chuồn (thôn An Truyền, xã Phú An), rượu gạo Vinh Thanh, nước mắm làng Trài (xã Phú Hải),...
Di tích - Danh thắng
Vào năm 2001, tại phần đất giáp ranh giữa thôn Mỹ Khánh và thôn Phương Diên, xã Phú Diên (cách Huế khoảng 25 km theo quốc lộ 49 và 49B) đã phát hiện tháp điêu khắc nghệ thuật của dân tộc Chăm (niên đại xây dựng thế kỉ VIII - CN). Cũng vào năm đó tháp Chăm Phú Diên đã được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia. Và đến năm 2005 đã được tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức trùng tu để trả lại dáng vẻ ban đầu.
Ngoài ra huyện còn có bãi tắm Vinh Thanh, làn cát vàng mịn cùng nước biển xanh hòa vào khung cảnh thơ mộng tô điểm thêm cho địa điểm du lịch mới của Phú Vang và vào mùa tháng 4 đến tháng 6 đi sâu vào trong làng Vinh Thanh nỗi lên một đầm sen nối dài vô tận mùi hương của hoa sen, màu hồng của hoa màu xanh của lá tạo nên một khung cảnh thiên nhiên xinh đẹp hiền dịu níu chân người yêu thiên nhiên ở lại. Tiếp tục Đi về xã Vinh Thanh là một "thành phố lăng" đầy vẻ bí ẩn. Đó chính là khu nghĩa địa ở làng An Bằng, xã Vinh An được xây dựng rất đồ sộ và hoành tráng.
Liên kết ngoài
Thể loại:Huyện duyên hải Việt Nam
Corbi
Corbi là một xã thuộc hạt Argeș, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 4438 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Argeș
Scleropactes apuensis
Scleropactes apuensis là một loài chân đều trong họ Scleropactidae. Loài này được Lemos de Castro miêu tả khoa học năm 1967.
Tham khảo
Thể loại:Scleropactes
Cryptamorpha triguttata
Cryptamorpha triguttata là một loài bọ cánh cứng trong họ Silvanidae. Loài này được Waterhouse miêu tả khoa học năm 1876.
Tham khảo
Thể loại:Cryptamorpha
Holopogon sapphirus
Holopogon sapphirus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Holopogon sapphirus được Martin miêu tả năm 1967. Loài này phân bố ở vùng Tân Bắc giới.
Vargem Grande Paulista
Vargem Grande Paulista là một đô thị tại bang São Paulo, Brasil. Đô thị này có diện tích 33,512 km², dân số năm 2007 là 40.200 người, mật độ dân số 1.346,1 người/km². Đây là một đô thị thành phần của vùng đô thị São Paulo. Đô thị này cách thủ phủ bang São Paulo 45 km. Thành phố này nằm ở vùng khí hậu bán nhiệt đới. Theo thống kê năm 2000, đô thị này có chỉ số phát triển con người 0,802.
Đô thị này giáp các đô thị sau: Itapevi, São Roque và Cotia
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang São Paulo Thể loại:Bang São Paulo
Ngụy Trung Hiền
Ngụy Trung Hiền (chữ Hán: 魏忠賢; 1568 - 16 tháng 10 năm 1627) là một trong những đại hoạn quan nổi tiếng nhất và nhiều quyền lực nhất trong lịch sử Trung Quốc. Ông là người cầm đầu "Đảng hoạn quan" dưới thời Minh Hy Tông trong việc lũng đoạn triều chính, thâu tóm mọi quyền lực trong tay, đồng thời tiêu diệt tất cả những người không cùng phe cánh với mình một cách không khoan nhượng. Triều Minh dưới thời Hy Tông suy tàn một cách trầm trọng một phần lớn là do Ngụy Trung Hiền.
Tiểu sử
Ngụy Trung Hiền là người Túc Ninh tỉnh Hà Bắc, lúc đầu tên là Ngụy Tiến Trung. Lúc trẻ ông đã máu mê cờ bạc, ăn chơi trác táng, có vợ và một con trai. Vì thua hết tiền, nợ nần chồng chất, ông bèn trốn vào tiệm rượu, bị bọn đòi nợ chửi mắng, đánh đập, thấy hổ thẹn, phẫn uất cùng cực mà quyết định tự thiến rồi thay tên đổi họ là Lý Tiến Trung, trốn đến Bắc Kinh và được tuyển vào cung năm 1589, đổi lại tên cũ là Ngụy Tiến Trung.
Tiến Trung nương dựa vào làm thủ hạ của vú nuôi vua Hy Tông là Khách thị (客氏), lời nói nịnh nọt nên rất được Khách thị thương yêu. Sau khi Hy Tông lên ngôi năm 15 tuổi, phong Khách thị làm Phụng thánh Phu nhân, Ngụy Trung Hiền được thơm lây, được cho làm chức Bỉnh bút Thái giám đứng đầu 24 nha hoạn quan, được ở gần hầu cận Hoàng đế, phê đáp tấu chương, truyền đạt thánh chỉ. Ngụy Trung Hiền tuy là kẻ mù chữ nhưng đã được Khách thị nâng đỡ, nên mới được chức vụ quan trọng này, nay được vua Hy Tông ban cho hai chữ Trung Hiền thì quyền hành ngang ngửa với Tể tướng, mặc dù nhà Minh đã bãi bỏ chức vụ này từ lâu.
Năm Thiên Khải thứ 3 (1623) Ngụy Trung Hiền kiêm luôn việc trông coi Đông xưởng là cơ quan đặc vụ của triều đình, thế lực ngày càng mạnh. Nội các của triều đình đều là tay chân của Ngụy Trung Hiền, bọn họ tranh nhau gọi ông là cha, là ông nội, tự xưng mình là con nuôi, cháu nuôi. Nhân vật trọng yếu của Đảng hoạn quan Ngụy Trung Hiền là Ngũ hổ (5 con hổ), Ngũ bưu (5 con hổ con), Thập cẩu (10 con chó), Thập hài nhi (10 đứa bé), Tứ thập tôn (40 đứa cháu)... Năm Thiên Khải thứ 5 (1625) nổi lên vụ án oan lớn bắt giết người của Đảng Đông Lâm là Dương Liên, làm cho dân chúng nổi dậy ở khắp nơi Giang Âm, Tô Châu...
Năm Thiên Khải thứ 6 (1626), một Tuần phủ Chiết Giang đã là người đầu tiên đề xướng lập sinh từ cho Ngụy Trung Hiền, tiếp theo các nơi đều bắt chước nên sinh từ có khắp cả nước. Bên trong từ đường thờ tượng của Ngụy Trung Hiền, ai đi qua cũng phải lạy 5 lạy, hô to cửu bách tuế. Ngụy Trung Hiền tự xưng là Cửu bách tuế. Nội các thảo ra các chỉ dụ, đồng xưng là Trẫm và Xưởng thần. Lại có người đề nghị xếp Ngụy Trung Hiền là bậc thánh nhân tôn lên ngang hàng với Khổng Tử, cho rằng ông cống hiến còn cao hơn cả Mạnh Tử. Khắp Trung Quốc dấy lên phong trào trung thành với một gia nô của Hoàng đế, từ đó có thể thấy tình hình chính trị cuối đời Minh thối nát như thế nào.
Tháng 8 năm 1627 Chu Do Kiểm lên ngôi tức Minh Tư Tông, biếm Khách thi xuống, phế truất Ngụy Trung Hiền, đày đến giữ mộ ở đất Phụng Dương, được nửa đường thì có lệnh truy bắt lại. Ngụy Trung Hiền sợ tội, thắt cổ chết. Bọn Yêm đảng đều bị trừng trị nhưng vẫn còn những mầm mống sót lại, sau này xàm tấu hại chết Viên Sùng Hoán, giúp quân Thanh đánh chiếm được Trung Quốc.
Lũng đoạn triều chính
Đời Minh không có chức Tể tướng mà thay vào đó là cơ quan Nội các thay quyền Tể tướng. Ngụy Trung Hiền khống chế việc triều chính, nắm lấy các đại quyền trong cung và còn đưa các tay chân thân tín vào nắm lấy Nội các. Các quan trong triều người thì bái lạy Ngụy Trung Hiền để được thăng quan, lên đến "Thủ phụ" (Thủ: đứng đầu, Phụ: quan lớn) hoặc "Nội các đại học sĩ". Thậm chí có người tự xưng là thân thích với Ngụy Trung Hiền vì cùng họ Phùng với vợ trước đây của ông ta nên cũng được làm quan. Những ai không theo phe cánh Ngụy Trung Hiền đều bị loại trừ dần ra khỏi Nội các. Nội các triều Minh biến thành cơ quan riêng của nhà họ Ngụy. Các quan viên tranh nhau đến kết bái Ngụy gia để được làm con nuôi, cháu nội nuôi. Như vậy, từ Nội các, Lục bộ cho đến Tổng đốc, Tuần phủ các nơi đều là phe đảng, vây cánh của họ Ngụy, quyền hành lớn trong ngoài có thể nói đều ở trong tay Ngụy Trung Hiền cả. Ngụy Trung Hiền còn có năm người con nuôi là: Thôi Trình Tú (Thượng thư bộ binh); Hứa Hiển Đồn (Chấn phủ tư Đông xưởng); Khách Quang Tiên (客光先) (Thiên hộ Cẩm y vệ); và còn 2 người con nuôi nữa một là Điền Nhị Canh còn một người không rõ tên. Tất cả đều được Ngụy Trung Hiền sử dụng làm tay sai để tiêu diệt phái Đông Lâm
Hai vụ án oan
Ngụy Trung Hiền tuy là người mù chữ nhưng là người lắm mưu kế, nhiều thủ đoạn. Các hoạn quan Ngụy Triều, Vương An, những người đã từng tiến dẫn Ngụy Trung Hiền đã bị ông ta trở mặt hại chết. Nhưng việc làm độc ác nhất của Ngụy Trung Hiền là việc bức hại những người thuộc Đảng Đông Lâm. Thủ đoạn thường dùng là sai khiến các đảng viên vu cáo lẫn nhau, dùng cực hình ép cung làm liên lụy nhau thành vụ án lớn.
Vụ án oan thứ nhất xảy ra năm 1625 khi Ngụy Trung Hiền cho bắt Uông Văn Ngôn người Đảng Đông Lâm, dùng nhục hình tra khảo ép ông ngụy tạo khẩu cung. Ông thà chết không nghe theo liền bị bức chết. Ngụy Trung Hiền sau đó đã làm giả khẩu cung để tiếp tục hại 6 vị quan khác về các tội danh bao che cho tướng bại trận ở Liêu Đông là Dương Hạo, Hùng Đình Bật, hối lộ tham ô... Họ phải chịu mọi cực hình tàn khốc như đánh đập, còng, kẹp, treo
Cuối đời: Sau khi Hoàng đế Hy Tông chết, Ngụy Trung Hiền bị tước hết chức vị và bị đuổi khỏi cung. Ba ngày sau, người ta đã phát hiện xác Ngụy Trung Hiền ở nhà của hắn.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1568 Thể loại:Mất năm 1627 Thể loại:Hoạn quan Trung Quốc Thể loại:Người tự sát Thể loại:Người nhà Minh Thể loại:Chính khách từ Thương Châu, Hà Bắc
Cessna Citation Mustang
Cessna Citation Mustang, Model 510, là một "máy bay phản lực siêu nhẹ" (VLJ) thuộc lớp máy bay phản lực thương mại sản xuất bởi Công ty Máy bay Cessna tại nhà máy ở Independence, Kansas. Đặc tính tiêu chuẩn của Mustang bao gồm bốn ghế hành khách trong cabin đuôi tàu, toilet và chỗ ngồi cho hai phi công trong khoang lái. Giống như phần lớn các máy bay phản lực siêu nhẹ, Mustang được chấp thuận khả năng để cho một phi công điều khiển.
Phát triển
Model 510 Mustang có chuyến bay đầu tiên vào 18 tháng 4 năm 2005. Máy bay này được nhận văn bằng chứng nhận kiểu do Cơ quan Quản lý bay Liên bang (FAA) cấp vào ngày 8 tháng 9 năm 2006. Cessna cũng nhận được chứng nhận từ FAA cho khả năng bay trong điều kiện giá lạnh vào ngày 9 tháng 11 năm 2006. Công ty Cessna phân phối chiếc máy bay đầu tiên ngày 23 tháng 11 năm 2006, cùng ngày với thời điểm máy bay được nhận các chứng nhận cần thiết từ FAA. Công ty phân phối Dave and Dawn Goode of GOODE Ski Technologies nhận được chiếc Cessna Mustang đầu tiên vào ngày 23 tháng 4 năm 2007.
Thiết kế
Mustang là máy bay có cánh đặt thấp dưới thân với ba bánh xe hạ cánh có thể thu vào và hai động cơ phản lực cánh quạt PW615F của công ty Pratt & Whitney Canada, đặt ở phía thân sau máy bay. Khung máy bay được làm chủ yếu từ hợp kim nhôm, với cánh có ba xà dọc. Một cửa chính nằm phía bên trái máy bay với một cửa thoát hiểm phụ ở phần giữa bên phải thân máy bay.
Động cơ lái bao gồm Garmin G100 PFD và một trung tâm MFD, để di chuyển bản đồ, thời tiết, giao thông và các chức năng khác.
Tại 2010 AOPA Avation Summit, Cessna đã thông báo họ có phiên bản động turbine của mustang đang sản xuất. Điều này được cho là để cạnh tranh với máy bay Piper Malibu của hãng Meridian.
Đặc điểm kỹ thuật
Dữ liệu được lấy từ công ty Cessna Aircraft Company Đặc tính chung Đặc tính thao diễn Avionics
Sử dụng
Máy bay loại này được sử dụng bởi các cá nhân, công ty và các nhà cho thuê. Một số công ty còn sử dụng máy bay như là một phần của sở hữu chung.
Liên kết ngoài
Citation Mustang Thể loại:Máy bay thương mại của Hoa Kỳ 2000-2009 Thể loại:Máy bay phản lực siêu nhẹ Thể loại:Máy bay hai động cơ phản lực
Dĩa Hát Việt Nam
Dĩa Hát Việt Nam, còn gọi là Hãng dĩa Việt Nam, là một công ty hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp ghi âm nổi tiếng bậc nhất của Việt Nam Cộng hòa trước đây, đến nay vẫn còn hoạt động trong lĩnh vực phát hành đĩa nhạc tại Việt Nam. Tiền thân của hãng là Hãng dĩa Lê Văn Tài. Dĩa Hát Việt Nam đã phát hành vô số dĩa nhạc dành cho máy hát, băng magnetophon (băng reel), băng cassette, CD, VCD, đặc biệt là thể loại tuồng cải lương và tân cổ giao duyên.
Hãng dĩa Lê Văn Tài
Công ty Dĩa Hát Việt Nam thừa hưởng sản nghiệp từ tiền thân là hãng dĩa Lê Văn Tài. Chủ nhân Lê Văn Tài sinh năm 1895 tại hạt tham biện Sa Đéc, có thân phụ là nghệ nhân Lê Văn Thanh từng đoạt giải thưởng chế tác kim hoàn ở thành phố Sài Gòn, Đông Dương thuộc Pháp. Gia đình ông sở hữu tiệm tạp hóa kiêm kinh doanh đồ trang sức mang tên Vĩnh Thới Sang, tọa lạc tại số 82 đường Adran.
Năm 1927, ông Tài chính thức đăng bộ cho cửa tiệm, song bản thân không có ý nối nghiệp cha. Sau một dịp cùng vợ về xứ Vĩnh Kim, tỉnh Mỹ Tho xem hát cải lương, ông say mê chuyển sang kinh doanh máy hát và máy thu thanh, những vật phẩm vốn chỉ dành cho tầng lớp trung lưu trở lên. Sau khi vợ mất vào năm 1944, ông Tài vì thương nhớ người vợ cùng sở thích nghe cải lương, đờn ca tài tử đã hạ quyết tâm chuyển hẳn sang ngành sản xuất dĩa hát. Năm 1947, hãng dĩa Lê Văn Tài khai trương tại chính mặt bằng của tiệm Vĩnh Thới Sang. Sau khi thu âm ở Việt Nam, bản master sẽ được gửi sang Pháp làm khuôn, ghi đĩa rồi gửi ngược lại để hoàn thiện và phát hành trong nước. Nguyên thủy hãng này thu đĩa cổ nhạc, về sau mở thêm bộ môn tân nhạc khi thể loại này có được chỗ đứng tại miền Nam Việt Nam. Năm 1951, khoản tiền tác quyền hậu hĩnh từ hãng Lê Văn Tài đã thôi thúc nhạc sĩ Phạm Duy đưa đại gia đình di cư vào miền Nam với niềm tin sẽ sống được bằng nghề âm nhạc. Vì vậy, trong sổ sách của hãng thời kỳ này có rất nhiều ghi chép liên quan đến Phạm Duy, Phạm Đình Chương, ban hợp ca Thăng Long, Thái Thanh, Thái Hằng, Khánh Ngọc,... Soạn giả nổi tiếng Viễn Châu gắn bó với hãng từ năm 1950 với vở tuồng đầu tay Con chim họa mi của Viễn Châu ra đời cũng dưới sự khuyến khích của ông Tài. Hãng cũng thu âm cho ban nhạc người Khmer và kinh Phật.
Bình sinh ông Lê Văn Tài có sáu người con, tất thảy đều được ông huấn luyện để nối nghiệp. Các thành viên gia đình tự tay làm mọi công đoạn từ ghi âm, đóng gói đến dán nhãn. Con trưởng Lê Văn Năng là doanh gia có tiếng thời đó, nắm giữ nhiều môn bài xuất nhập cảng, phụ trách đưa máy móc từ nước ngoài về, được ông Tài cử sang Pháp học ngành ghi âm, sản xuất dĩa hát. Khi về nước ông dạy lại kỹ thuật thu âm cho người em là Lê Thành Lực, và ông Lực phụ trách toàn bộ khâu này kể cả những việc vặt như tạo tiếng động phụ họa. Người con thứ năm là Lê Thành Kiệt giỏi giao tế nên được giao làm việc với thầy tuồng, nghệ sĩ thu âm, ban nhạc và các đại lý phát hành. Những người con gái làm việc ghi chép sổ sách.
Dĩa Hát Việt Nam
Nhỏ hơn ông Lê Thành Kiệt 2 tuổi là bà Lê Ngọc Liên, sinh năm 1932, là con thứ 5 nên người ta còn gọi bà là Sáu Liên. Bà được ông Kiệt chỉ dạy cho đến khi ông bệnh và qua đời năm 1950. Sau biến cố này, bà quyết chí nối nghiệp gia đình. Năm 1961, bà Liên kết hôn với ông Nguyễn Văn Phương là giáo viên tiếng Anh. Năm 1964, thân phụ bà qua đời. Năm 1965, Sáu Liên cùng người chị em gái là Lê Ngọc Diệp xuất bản nhạc dưới nhan đề Việt Nam nhạc tuyển.
Năm 1968, bà Liên lập công ty Dĩa Hát Việt Nam, đặt trụ sở tại số 101 Võ Di Nguy, quận Nhứt, đô thành Sài Gòn. Biểu trưng công ty là dòng chữ "Dĩa Hát Việt Nam" quây tròn trong hình đĩa nhạc, còn biểu trưng khi in trên bìa sản phẩm thường chữ từ "Việt Nam" được chen là hình bản đồ phần đất liền Việt Nam, tương quan hình thức với hãng Lê Văn Tài. Cũng tại số nhà này bà lập thêm nhà in cỡ nhỏ tên là Offset Vietnam để in offset bìa băng đĩa và các tập cổ nhạc khổ nhỏ, giá rẻ, dù ít trang nhưng bán rất chạy do đúng thị hiếu của giới bình dân, làm lan rộng phong trào nghe, hát cổ nhạc. Cơ ngơi ở số 82 Võ Di Nguy do một vài anh chị em ruột khác dùng kinh doanh dĩa hát các loại, có bán cả băng nhạc Shotguns của nhạc sĩ Ngọc Chánh.
Dĩa Hát Việt Nam đã có một kì công rất lớn khi đã lăng xê lớp nghệ sĩ thuộc thế hệ vàng như: Tấn Tài, Minh Cảnh, Minh Phụng, Minh Vương, Mỹ Châu, Lệ Thủy, Phượng Liên, Thanh Kim Huệ, Thanh Tuấn, Chí Tâm,... Họ đều nối bước về làm giọng ca độc quyền cho hãng, với giá trị hợp đồng vài lượng vàng, chưa tính tiền thu từng bài và số tiền còn liên tục tăng, được hãng lăng xê thành công lên đài danh vọng. Thể loại tân cổ giao duyên hết sức ăn khách, được tái bản rất nhiều lần. Nhờ đầu óc tổ chức tốt, thêm chủ trương đặt hàng soạn giả viết bài kiểu “đo ni đóng giày” căn theo giọng từng nghệ sĩ mà Dĩa Hát Việt Nam có phần lấn lướt nhiều hãng dĩa khác như hãng dĩa Asia, hãng Continental, hãng Việt Hải, hãng Hồng Hoa,… Việc ghi âm, mời nghệ sĩ đều do bà Liên đảm trách, còn việc giao tế, lăng xê trên phương tiện truyền thông là nhờ ông Phương chồng bà. Bà Liên có năng khiếu thẩm âm rất tốt, nếu ca chinh dây hoặc lỗi nhịp thì bà đã phát hiện trước cả nhạc sĩ.
Thời đó, Nghệ sĩ Tấn Tài được mệnh danh là "Hoàng đế dĩa nhựa", còn Phượng Liên và Mỹ Châu được đánh giá là "2 bà hoàng băng đĩa" bởi họ đều là giọng ca độc quyền được bà Liên hết mình lăng xê và có số lượng thu âm với mức cát xê cao nhất thời đó.
Cách thức đánh số hiệu dĩa hát của hãng là ký hiệu M làm tiếp đầu ngữ, kèm theo một dãy bốn chữ số rồi gạch nối và thêm hai số nữa để chỉ hai mặt đĩa. "M. xxxx-xx"
Băng nhạc
Đầu thập niên 1970, trong bối cảnh công nghệ ghi âm băng nhựa tràn vào Việt Nam, cả tân cổ giao duyên và tân nhạc đều được hãng dĩa Việt Nam thu âm bằng băng magnetophon và băng cassette. Ngoài ra, hãng chủ trì thu âm và phát hành một số băng nhạc theo chủ đề cũng như nhiều băng nhạc thương hiệu riêng của ca sĩ Chế Linh, Thanh Tuyền,... Ví dụ về băng chủ đề của hãng có Việt Nam 1 - Miên Đức Thắng và tiếng hát Việt Nam, Việt Nam 2 - Thương quá Việt Nam, Việt Nam 3 - Rạng đông trên quê hương Việt Nam, còn băng thương hiệu ca sĩ có băng Chế Linh và tình bơ vơ, Tiếng hát Thanh Tuyền 2,...
Sau năm 1975
Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, hãng Dĩa Hát Việt Nam ngừng hoạt động. Trong cuộc cải tạo công thương nghiệp năm 1978, các sản phẩm gốc được vứt giấu ở gầm giường nhà người quen xóm lao động trong thời gian nhà đương cục thực hiện tiêu hủy văn hóa phẩm, còn công ty bị quốc hữu hóa vào hợp tác xã. Cơ sở quốc doanh này làm ăn thua lỗ, máy móc hư hỏng. Bà Liên chỉ có thể cố gắng hợp tác với một đài truyền hình địa phương ở vùng Tây Nam Bộ để phát một số bài ca tân cổ hoặc tuồng cải lương được cho phép lưu hành.
Năm 1991, bà Liên quay lại sản xuất băng đĩa dưới giấy phép của Xí nghiệp Băng nhạc Đồng Tháp, làm lại các tuồng cũ từng một thời vang danh như Lan và Điệp, Người tình trên chiến trận, Đêm lạnh chùa hoang, Mùa thu trên Bạch Mã Sơn, Tâm sự loài chim biển, Máu nhuộm sân chùa, Đường gươm Nguyên Bá,… và lăng xê thêm những giọng ca mới như Châu Thanh, Phượng Hằng, Cẩm Tiên, Linh Huệ, Vũ Linh, Tài Linh,...
Dĩa Hát Việt Nam và bà Liên đã gìn giữ hàng nghìn bản thu âm ca cổ có giá trị. Các tác phẩm ghi lại tài năng của nhạc công và soạn giả được trân trọng, từ đó các thanh âm của những danh cầm như Văn Vĩ, Năm Cơ, Chín Trích, Hai Thơm, Sáu Tửng, Tư Huyện, Văn Giỏi,... các vở tuồng cải lương của Mộc Linh, Yên Lang, Nguyên Thảo, Loan Thảo, Yên Ba,… được bảo tồn. Bà cũng bỏ tiền chuyển các sản phẩm analog sang CD kỹ thuật số, nhưng hoạt động kinh doanh gần như đã đóng băng. Khi bà Liên đã già yếu, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Dĩa Hát Việt Nam ngày nay thuộc quyền quản lý của người con gái.
Tham khảo
Thể loại:Hãng ghi âm thành lập năm 1947 Thể loại:Hãng ghi âm thành lập năm 1968 Thể loại:Hãng đĩa thu âm Việt Nam
Trần Anh Trà
Trần Anh Trà là nhà quay phim, đạo diễn phim tài liệu Việt Nam, ông được biết đến là một trong hai người được ghi lại những hình ảnh cuối đời của Lãnh tụ Hồ Chí Minh.
Sự nghiệp
Ông từng được trao Huân Chương Chiến Công hạng 3 vì quay được máy bay Mĩ bị quân-dân Việt Nam bắn rơi khi đánh phá Hà Nội năm 1967.
Đầu tháng 8 năm 1969, hai nhà quay phim Nguyễn Thanh Xuân và Trần Anh Trà được Tổng cục Chính trị điều từ chiến trường B ra Phủ Chủ tịch làm nhiệm vụ đặc biệt, ghi lại hình ảnh của Bác Hồ. Gần một tháng sau các nhà quay phim chỉ được ghi hình các cán bộ và các buổi họp, họ chưa ghi lại được thước phim nào về Bác. Chiều ngày 1 tháng 9, hai nhà quay phim được mang máy vào phòng bệnh để ghi hình. Sau đó, những thước phim này được giao lại cho Trung tá Dương Minh Đậu, Giám đốc xưởng phim Quân Đội để quản lý, bảo mật.
Năm 1989, ông Vũ Kỳ, nguyên thư ký của Hồ Chủ tịch bàn bạc với Xưởng phim Quân đội xây dựng một bộ phim tài liệu về những phút cuối cùng của Bác. 3 cuốn phim được đạo diễn Phạm Quốc Vinh biên tập thành bộ phim "Những giây phút cuối đời Bác Hồ". Được ghi hình những giây phút cuối đời của Bác là một nhiệm vụ bí mật nên gia đình ông cũng không biết đến việc này.
Trước khi nghỉ hưu, Trần Anh Trà từng giữa chức vụ Giám đốc Xưởng phim tài liệu thời sự TP Hồ Chí Minh.
Tham khảo
Thể loại:Người họ Trần tại Việt Nam Thể loại:Sinh năm 1929 Thể loại:Mất năm 2011 Thể loại:Nhà quay phim Việt Nam Thể loại:Người Bình Định Thể loại:Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam Thể loại:Đạo diễn Việt Nam Thể loại:Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng Cộng sản Việt Nam
Moskva
Moskva (Москва; phiên âm: "Mát-xcơ-va", đôi khi viết theo tiếng Anh thành "Moscow", là thủ đô và là thành phố lớn nhất của Nga. Thành phố nằm bên sông Moskva, ở trong Vùng liên bang Trung tâm và Vùng kinh tế Trung tâm của Nga, với dân số ước tính khoảng 12,6 triệu cư dân trong phạm vi thành phố, trong khi có hơn 17 triệu cư dân trong khu vực đô thị, và hơn 20 triệu cư dân trong toàn Khu vực Thủ đô Moskva. Thành phố có diện tích đạt 2511 km2, trong khi khu vực đô thị bao gồm 5891 km2, và khu vực đô thị bao gồm 26000 km2. Moskva nằm trong danh sách các thành phố lớn nhất thế giới, là thành phố đông dân nhất hoàn toàn trong Châu Âu đại lục khu vực đô thị đông dân nhất ở Châu Âu, và cũng là thành phố lớn nhất tính theo diện tích trên lục địa Châu Âu.
Là siêu đô thị cực bắc và lạnh nhất trên thế giới, và với lịch sử hơn 8 thế kỷ, Moskva được quản lý như một thành phố liên bang đóng vai trò chính trị, kinh tế, trung tâm văn hóa và khoa học của Nga và Đông Âu. Là một thành phố toàn cầu, Moskva có một trong các nền kinh tế đô thị lớn nhất, và là một trong các thành phố đắt đỏ nhất thế giới, và cũng là một trong những điểm du lịch phát triển nhanh nhất trên thế giới. Moskva là nơi có số tỷ phú cao thứ ba của bất kỳ thành phố nào trên thế giới, và có số lượng tỷ phú cao nhất của bất kỳ thành phố nào ở Châu Âu. Trung tâm kinh doanh quốc tế Moskva là một trong những trung tâm tài chính lớn nhất của Châu Âu và thế giới, và có một số trong Những tòa nhà chọc trời cao nhất Châu Âu. Moskva cũng là quê hương của công trình kiến ​​trúc tự do cao nhất ở Châu Âu, Tháp Ostankino, và là thành phố đăng cai của Thế vận hội Mùa hè 1980, một trong những thành phố đăng cai của FIFA World Cup 2018.
Là trung tâm văn hóa của Nga, Moskva từng là ngôi nhà của các nghệ sĩ, nhà khoa học và nhân vật thể thao Nga do sự hiện diện của rất nhiều bảo tàng, học viện và tổ chức chính trị và nhà hát. Thành phố là nơi tọa lạc của một số UNESCO Di sản Thế giới, và nổi tiếng với kiến ​​trúc và trưng bày kiến trúc Nga, đặc biệt là các tòa nhà lịch sử như Nhà thờ Saint Basil, Quảng trường Đỏ và Điện Kremli ở Moskva, trong đó sau này đóng vai trò là cơ quan quyền lực của Chính phủ Nga. Moskva là nơi đặt trụ sở của nhiều Các công ty của Nga trong nhiều ngành, chẳng hạn như tài chính và công nghệ. Matxcova được phục vụ bởi một mạng lưới trung chuyển toàn diện, bao gồm 4 sân bay quốc tế, 9 nhà ga đường sắt, 1 hệ thống xe điện, 1 hệ thống tàu điện một ray ở Moskva, và đáng chú ý nhất là "Tàu điện ngầm Moskva", hệ thống tàu điện ngầm nhộn nhịp nhất ở Châu Âu và là một trong những hệ thống vận chuyển nhanh lớn nhất trên thế giới. Với hơn 40% lãnh thổ được bao phủ bởi cây xanh, đây là một trong những thành phố xanh nhất ở châu Âu và thế giới.
Lịch sử
Những tài liệu nói về Moskva có từ năm 1147 khi nó còn là một thị trấn ít người biết đến trong một tỉnh nhỏ, với phần lớn dân cư thuộc nhóm ngôn ngữ Phần Lan-Ugria, người Merya. Năm 1156, công tước Yury Dolgoruky cho xây tường gỗ và đào hào sâu bao quanh thành phố để chống lại sự trộm cắp, cướp bóc. Do đó dân chúng được bảo vệ rất tốt cho đến tận năm 1177 thì thành phố bị thiêu hủy hoàn toàn và dân cư đã bị chết rất nhiều. Sau cuộc cướp phá năm 1237-1238, khi mà quân Mông Cổ thiêu hủy hoàn toàn thành phố và giết chóc dân cư, Moskva đã được phục hồi và trở thành thủ đô của một công quốc độc lập.
Năm 1300, Moskva được quản lý bởi Daniil Aleksandrovich, con trai của Aleksandr Yaroslavich Nevsky và là thành viên của triều đại nhà Rurik. Vị trí thuận lợi trên đầu nguồn sông Volga góp phần vào việc mở rộng vững chắc. Moskva được ổn định và phát triển rực rỡ trong nhiều năm và là điểm thu hút của nhiều người tỵ nạn trên toàn lãnh thổ Nga. Năm 1304, Yury của Moskva giao tranh với Mikhail của Tver để giành ngôi vị công tước Vladimir. Ivan I cuối cùng đánh bại quân Tver để trở thành chủ của công quốc Vladimir, và là người thu thuế duy nhất cho các nhà vua Mông Cổ. Do cống nộp nhiều nên Ivan giành được nhiều sự nhân nhượng của các Hãn (Khan). Không giống như các công quốc khác, Moskva không được phân chia cho các con trai mà truyền cho con trai lớn nhất.
Kim Trướng hãn quốc (hay Hãn quốc Kipchak) thoạt tiên cố gắng giới hạn ảnh hưởng của Moskva, nhưng do sự lớn mạnh của Đại công quốc Litva đã đe dọa toàn Nga nên vị Hãn lúc đó đã phải tăng cường sức mạnh cho Moskva để cân bằng với Litva. Điều này đã cho phép nó trở thành một trong những thành phố hùng mạnh nhất tại Nga. Năm 1480, Ivan III cuối cùng đã giải phóng Nga khỏi sự thống trị của người Tatar (Xem Trận chiến trên sông Ugra) và Moskva trở thành thủ đô của đế chế bao gồm toàn Nga và Siberia và một phần các lãnh thổ khác.
Sự chuyên chế của các Sa hoàng cuối thời kỳ đó như Ivan Hung đế đã dẫn đến sự tan rã của đế chế, mặc dù nó đã được mở rộng. Năm 1571, người Tarta từ Hãn quốc Krym đã chiếm và thiêu hủy Moskva. Từ 1610 đến 1612, quân đội của Liên bang Ba Lan-Litva xâm chiếm Moskva, và vua Zygmunt III của Ba Lan đã có những cố gắng để chiếm đoạt ngôi báu và sau đó hợp nhất 2 quốc gia Slav. Tuy nhiên, sự cố gắng của quân đội Ba Lan-Litva chỉ nhận được sự ủng hộ nửa vời từ trong nước họ và sự can thiệp đã bị chỉ trích mạnh mẽ từ hạ viện Liên bang. Vì vậy năm 1612, nhân dân Moskva đã nổi dậy chống lại lực lượng Ba Lan-Litva và chiếm Kremli từ tay họ. Năm 1613, hội nghị đế chế đã bầu Mikhail Fyodorovich Romanov (Михаил Фёдорович Романов) làm Sa hoàng nước Nga, thiết lập triều đại nhà Romanov.
Tháng 1 năm 1905, người dân Moskva đi bầu thị trưởng thành phố và Aleksandr Adrianov đã trở thành thị trưởng chính thức đầu tiên của Moskva. Sau cuộc Cách mạng Tháng Mười năm 1917, Lenin đã chuyển thủ đô từ Sankt-Peterburg về Moskva vào ngày 5 tháng 3 năm 1918 do lo ngại sự xâm lăng từ nước ngoài.
Là đầu mối quan trọng trong hệ thống đường sắt của Liên Xô cùng với Kiev và Sankt-Peterburg, thành phố này là mục tiêu xâm chiếm chiến lược của Đức năm 1941. Tháng 11 năm 1941, Cụm tập đoàn quân Trung tâm của Đức đã phải dừng bước trước ngoại ô thành phố và sau đó bị đẩy lui trong Trận Moskva (1941).
Hành chính
[[Tập tin:Msk all districts.svg|thumb|right|250px|Bản đồ các quận của Moskva:
1 Quận Trung tâm
2 Quận Bắc
3 Quận Đông Bắc
4 Quận Đông
5 Quận Đông Nam
6 Quận Nam
7 Quận Tây Nam
8 Quận Tây
9 Quận Tây Bắc
11 Quận Novomoskovsky
12 Quận hành chính Troitsky]] Thủ đô Moskva được phân thành 12 quận hành chính (aдминистративных округ) bao gồm 2 quận mới thành lập từ tháng 1 năm 2002. Mười quận ban đầu được phân thành 125 khu (районы) và hai quận mới được phân thành 21 khu định cư mới (лоселение).
Dân số
nhỏ|trái|Dân số Moskva từ [[1350-2010.]]
Văn hóa, nghệ thuật
nhỏ|250px|Quang cảnh Moskva, với Nhà thờ Chúa Cứu thế ở bên trái, điện Kremli ở bên phải nhỏ|250px|Nhà thờ hình củ tỏi [[Nhà thờ chính tòa Thánh Vasily]] nhỏ|250px|[[Nhà hát Bolshoi lớn, trái, và Nhà hát Malyi nhỏ, phải]] Moskva là trung tâm của múa ba lê (ballet) và các nghệ thuật múa Nga. Các nhà hát và studio ba lê rải rác khắp Moskva. Những cái nổi tiếng nhất là Nhà hát Lớn và Nhà hát Nhỏ. Trong thời kỳ Xô viết giá vé khá rẻ thường là dưới $1, nhưng hầu hết vé được phân phối theo đặc quyền, người dân chỉ có thể mua vé chợ đen. Sau này giá thay đổi rất nhiều.
Mặc dù ít hơn một phần tư dân số Nga sống ở nông thôn nhưng những người Moskva cũng giống như những người dân các thành phố khác vẫn gắn liền với nông thôn. Rất nhiều người có nhà ở khu vực nông thôn (tiếng Nga: дача, phát âm "đacha") để dành cho những ngày nghỉ cuối tuần và hội hè. Những ngôi nhà này cũng được sử dụng làm nhà nghỉ cho những người cao tuổi. Có rất nhiều công viên và vườn hoa trong thành phố.
Những năm sau chiến tranh là cuộc khủng hoảng về nhà ở đã được giải quyết bằng các ngôi nhà lắp ghép. Khoảng 13.000 các ngôi nhà được tiêu chuẩn hóa và đúc sẵn như thế phục vụ cho phần lớn dân cư Moskva. Chúng được xây cao 9, 12, 17, 21 hay 24 tầng. Các căn hộ được xây dựng và trang bị một phần đồ đạc tại nhà máy trước khi được xây dựng và sắp xếp vào các cột cao. Bộ phim hài nổi tiếng thời kỳ Xô viết là Số phận trớ trêu, hay Chúc xông hơi nhẹ nhõm ! nhại lại phương pháp kết cấu xây dựng vô hồn này. Nội dung của phim như sau:
Bộ phim đã đánh vào tình cảm của những người Nga đang xem bộ phim qua những chiếc ti vi tiêu chuẩn hóa trong căn hộ cũng tiêu chuẩn hóa của mình. Bộ phim này được trình chiếu trên ti vi trong mọi buổi đêm trước năm mới.
Nói như vậy không có nghĩa là văn hóa, nghệ thuật của nước Nga nói chung và của người Moskva nói riêng là đơn điệu và nghèo nàn. Trái lại, nền văn hóa-nghệ thuật của người dân Moskva trong gần 900 năm qua cực kỳ phát triển. Tại Moskva hiện nay có hơn 70 viện bảo tàng. Trong đó có rất nhiều viện bảo tàng nổi tiếng thế giới như Viện bảo tàng lịch sử (Исторический музей), Viện bảo tàng quốc gia Tretyakov (Государственный Третьяковская галерея), Viện bảo tàng kiến trúc Shchusev (Музей архитектуры им. А.В. Щусева) v.v.
Các nhà văn lớn của Nga cho dù có thể không phải là người Moskva nhưng đã có thời gian dài sống ở đó như Tolstoy, Bunin, Chekhov v.v. đã cho ra đời nhiều tác phẩm nổi tiếng thế giới như Chiến tranh và hòa bình.
Giáo dục
Tại Moskva có rất nhiều trường đại học. Lớn nhất và nổi tiếng nhất là Đại học Quốc gia Moskva nằm trên Đồi Chim sẻ (Vorobyovy Gory) trong một tòa nhà cao 240m. Hiện nay trường này có 30.000 sinh viên và 7.000 nghiên cứu sinh.