cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zeuxinia aeschrina
Zeuxinia aeschrina là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Zeuxinia
Radula corniculata
Radula corniculata là một loài rêu trong họ Radulaceae. Loài này được Dumort. mô tả khoa học đầu tiên năm 1831.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Radula Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1831 Thể loại:Unresolved names
Plocama bucharica
Plocama bucharica là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (B.Fedtsch. & Des.-Shost.) M.Backlund & Thulin mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Liên kết ngoài
Thể loại:Plocama Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2007
Xanthopenthes rufus
Xanthopenthes rufus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.
Tham khảo
Thể loại:Xanthopenthes
Cyclosorus rotumaensis
Cyclosorus rotumaensis là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được St.John mô tả khoa học đầu tiên năm 1954. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cyclosorus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1954 Thể loại:Unresolved names
Cyclosorus rotumaensis
Hyperallus caliroae
Hyperallus caliroae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Danae uelensis
Danae uelensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Strohecker miêu tả khoa học năm 1974.
Hyperallus caliroae
Liên kết ngoài
Thể loại:Hyperallus
Danae uelensis
Tham khảo
Thể loại:Danae (Endomychidae)
15295 Tante Riek
15295 Tante Riek (tên chỉ định: 1991 VA9) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Spacewatch project ở Đài thiên văn quốc gia Kitt Peak ở Arizona ngày 4 tháng 11 năm 1991. Nó được đặt theo tên Helena T. Kuipers-Rietberg, nicknamed Tante Riek, a leader thuộc Dutch resistance to Germany during World War II.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1991
Hacène Ogbi
Hicham Hacène Ogbi Benhadouche (sinh ngày 17 tháng 8 năm 1989 ở Algiers) là một cầu thủ bóng đá người Algérie thi đấu cho US Biskra ở Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Algérie.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Vào tháng 6 năm 2015, Ogbi ký một bản hợp đồng cùng với MC Oran từ USM Bel-Abbès.
Sự nghiệp quốc tế
Ngày 2010 Ogbi gia nhập đội tuyển quân sự quốc gia Algérie. Anh giành chức vô địch Military World Games năm 2011 ở Rio de Janeiro. Giải đấu cũng là một phần của World Military Cup.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1989 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Algérie Thể loại:Người Algiers Thể loại:Cầu thủ bóng đá Đội hình USM El Harrach Thể loại:Cầu thủ bóng đá NA Hussein Dey Thể loại:Cầu thủ bóng đá ES Sétif Thể loại:Cầu thủ bóng đá USM Bel Abbès Thể loại:Cầu thủ bóng đá MC Oran Thể loại:Cầu thủ bóng đá MC Oujda Thể loại:Cầu thủ Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Algérie Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ả Rập Xê Út
Clinopodium ganderi
Clinopodium ganderi là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (Epling) Govaerts mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Liên kết ngoài
Thể loại:Clinopodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1999
Kamiennogórski
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Dolnośląskie
Xanthopenthes rugosus
Xanthopenthes rugosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1999.
Tham khảo
Thể loại:Xanthopenthes
Pityeja magnifica
Pityeja magnifica là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pityeja
Ebegümeci, Zonguldak
Ebegümeci là một xã thuộc huyện Zonguldak, tỉnh Zonguldak, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 378 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tỉnh Zonguldak
Clematis buchananiana
Clematis buchananiana là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1817.
Liên kết ngoài
Thể loại:Clematis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1817
Plexippus rubrogularis
Plexippus rubrogularis là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Plexippus. Plexippus rubrogularis được Eugène Simon miêu tả năm 1902.
Tham khảo
Thể loại:Plexippus
Alcis athola
Alcis athola là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Alcis
Soliva triniifolia
Soliva triniifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Griseb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1879.
Liên kết ngoài
Thể loại:Soliva Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1879
Lachenalia esterhuysenae
Lachenalia esterhuysenae là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được W.F.Barker mô tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Podochilus longilabris
Podochilus longilabris là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Ames miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Liên kết ngoài
Thể loại:Podochilus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1912
15301 Marutesser
15301 Marutesser (1992 SC2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 9 năm 1992 bởi L. D. Schmadel và F. Borngen ở Tautenburg.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1992
Aghavnatun
Aghavnatun là một đô thị thuộc tỉnh Armavir, Armenia. Dân số ước tính năm 2011 là 3497 người.
Adaköy, Kızılcahamam
Adaköy là một xã thuộc huyện Kızılcahamam, tỉnh Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ.
Aghavnatun
Liên kết ngoài
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Armavir
Bùi Xương Trạch
Bùi Xương Trạch (chữ Hán: 裴昌澤; 1451 - 1529) là quan nhà Lê sơ trong lịch sử Việt Nam. Ông là một thành viên của gia tộc họ Bùi làng Thịnh Liệt nổi tiếng ở Hà Nội.
Sự nghiệp
Bùi Xương Trạch người làng Định Công, quận Hoàng Mai, Hà Nội. Từ nhỏ ông vừa làm việc đồng áng vừa chăm chỉ học hành, thường bắt đom đóm cho vào túi để lấy ánh sáng đọc sách.
Năm 28 tuổi ông đỗ tiến sĩ khoa Mậu Tuất (1478) triều Hồng Đức (Lê Thánh Tông). Khi bảng yết tên ông được công bố, ông vẫn đang cày ruộng, việc này khiến ông được mọi người trong làng coi trọng.
Lê Thánh Tông cho ông vào làm việc trong Viện Hàn lâm. Khi Thánh Tông đi đánh Chiêm Thành (1471), ông theo ra trận, coi việc quân có góp công.
Mùa đông năm 1489, ông vâng mệnh đi sứ Trung Quốc cống nhà Minh. Năm 1493, ông vâng mệnh soạn bài ký đình Quảng Văn. Bài văn hay nổi tiếng, được vua Thánh Tông khen thưởng và còn được truyền lại đến nay.
Thời Lê Hiến Tông, ông được thăng làm Hiệu thư Đồng tác, rồi đổi sang làm Thiêm đô ngự sử, Thượng thư bộ Binh, Tế tửu Quốc Tử Giám coi việc tòa Kinh diên... cũng như Thượng thư Trưởng Lục bộ (một chức vụ quan trọng điều khiển cả sáu bộ, tương đương như Tể tướng) kiêm Đô Ngự sử, và được vua phong tước Quảng Văn Hầu. Ông nổi tiếng là người thanh liêm, được nhiều người kính phục.
Năm 1520 thời Lê Cung Hoàng, ông đã 70 tuổi, bèn xin nghỉ hưu. Khi đó Mạc Đăng Dung đã khống chế triều đình nhà Lê và tới năm 1527 thì giành ngôi nhà Lê. Năm 1529 thời Mạc Thái Tổ, ông qua đời, thọ 79 tuổi. Về sau nhà Lê trung hưng truy phong tặng ông chức Thái phó, tước Quảng Quốc công và tên hiệu là Văn Lượng.
Tác phẩm nổi tiếng của Bùi Xương Trạch là bài ký Quảng Văn Đình.
Các con cháu
Con thứ ba của ông là Bùi Vĩnh đỗ Bảng nhãn khoa Nhâm Thìn (1532) đời Mạc Thái Tông.
Cháu nội ông là Bùi Bỉnh Uyên cũng theo bác là Bùi Trụ về với nhà Lê trung hưng và trở thành đại thần nhà Hậu Lê.
Chú thích
Thể loại:Nhà ngoại giao Việt Nam thời Lê sơ Thể loại:Người Hà Nội Thể loại:Tiến sĩ nhà Hậu Lê Thể loại:Sinh năm 1451 Thể loại:Mất năm 1529 Thể loại:Dòng họ Bùi ở Thịnh Liệt Thể loại:Người họ Bùi tại Việt Nam
Danae venustula
Tham khảo
Thể loại:Danae (Endomychidae)
Đặng Phúc Thông
Đặng Phúc Thông (1906-1951), là một kỹ sư giao thông công chính, Thứ trưởng Bộ Giao thông công chính của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, là thành viên Đảng Xã hội Việt Nam.
Quê quán
Ông quê tại làng Khối Lỗ, xã Cự Khối, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh, nay thuộc phường Cự Khối, quận Long Biên, thành phố Hà Nội trong một gia đình Nho học truyền thống và là người thông minh, có học vấn cao. Em trai ông là Đặng Chấn Liêu, Giáo sư giảng viên tiếng Anh nổi tiếng - Chủ nhiệm Khoa Sư phạm Tiếng Anh đầu tiên, trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
Học tập tại Pháp
Sau khi tốt nghiệp Tú tài toàn phần loại xuất sắc, ông được cử sang Pháp học tập.
Sau đó, ông đã tốt nghiệp loại ưu tại hai trường danh tiếng của Pháp là Đại học Mỏ Địa chất và Đại học Cầu Đường.
Làm việc trong ngành khai khoáng và giao thông công chính
Ngay sau khi về nước, chính quyền Pháp ở Đông Dương đã mời ông vào làm việc với ưu đãi cho nhập quốc tịch Pháp nhưng ông cương quyết từ chối. Chính quyền thực dân điều ông đến làm việc tại vùng mỏ Phấn Mễ.
Ồng phải xa gia đình lên Thái nguyên làm việc. Sau gần 2 năm làm việc ở mỏ than Phấn Mễ, ông được điều chuyển về làm việc tại Sở Địa chất và mỏ Đông Pháp. Thời gian này, ông đã cùng với các trí thức yêu nước khác như Đặng Thai Mai, Hoàng Minh Giám, Nguyễn Xiển, Hoàng Xuân Hãn… sáng lập tờ báo khoa học nhằm truyền bá sâu rộng kiến thức khoa học bằng tiếng Việt. Qua đó nhằm chuẩn bị cho một nền giáo dục tương lai của đất nước; khẳng định tinh thần độc lập của đội ngũ trí thức dân tộc. Không ngờ chính tại nơi đây đã xuất hiện tư tưởng ghen ghét và thái độ trịch thượng của một số viên chức người Pháp khiến ông phải xin chuyển về làm việc ở Sở Hoả xa Đông Dương, cơ quan đóng tại Nha Trang. Ông làm kỹ sư trưởng ở Sở Hỏa xa Quận 3, phụ trách tuyến đường sắt từ ga Diêu Trì (Bình Định) vào đến ga Tháp Chàm (Phan Rang).
Tại đây, với lối sống bình dị và hòa đồng, ông đã được nhân dân địa phương và các viên chức trong Sở Hỏa xa yêu mến, uy tín cá nhân của ông mỗi lúc một nâng cao. Ông quen biết nhiều nhân vật nổi tiếng lúc đó và tham gia Đảng Xã hội Việt Nam.
Do vậy, sau khi Nhật làm cuộc đảo chính Pháp vào đêm 9/3/1945, bằng sự nhạy bén của một trí thức yêu nước, ông sớm nhận ra bản chất tàn bạo của phát xít Nhật nên ông đã chủ động xin nghỉ việc và kiên quyết từ chối lời đề nghị của Chính phủ Trần Trọng Kim mời ra làm Bộ trưởng Bộ Giao thông. Cũng trong thời điểm này, người trí thức yêu nước ấy đã liên lạc với các cán bộ Việt minh, mở đường cho ông trở thành một trí thức cách mạng.
Cách mạng Tháng Tám thành công, nước Việt nam đứng trước nguy cơ thù trong giặc ngoài; nạn đói, nạn dốt; trong bối cảnh ấy, theo sự điều động của Chính phủ lâm thời; ông đã tham gia tích cực trong việc vận chuyển lương thực từ các tỉnh phía Nam ra miền Bắc để khẩn cấp cứu đói và bảo đảm thông suốt giao thông tuyến Bắc - Nam để đưa vũ khí và các đoàn quân Nam tiến vào các tỉnh phía Nam để cùng đồng bào Nam bộ kháng chiến.
Tham gia chính quyền cách mạng
Ông đã đảm nhận các chức vụ như: Thứ trưởng Bộ Giao thông Công chính kiêm Giám đốc Hỏa xa Việt Nam, trực tiếp chỉ huy các đoàn tàu vào miền Nam chở lương thực và các đoàn quân Nam tiến vào năm 1945-1946; thành viên Ủy ban nghiên cứu kế hoạch kiến thiết, , tham gia phái đoàn Chính phủ đàm phán tại Hội nghị Fontainebleau;
Năm 1947 gia đình ông bị kẹt ở Hà Nội khi Pháp chiếm đóng. Pháp cho hai nhân vật đến thăm dò ý kiến, ông tiếp họ rồi viết báo cáo bằng tiếng Pháp gửi lên chiến khu Việt Bắc. Ông chủ động bắt liên lạc với các cán bộ cách mạng hoạt động bí mật trong nội thành. Cuối cùng, hai ông bà đã được cách mạng tổ chức đưa ra vùng tự do, lên chiến khu Việt Bắc vào cuối tháng 8 năm 1947.
Lên tới ATK (An toàn khu) Việt Bắc, kỹ sư Đặng Phúc Thông được giao tiếp tục làm Thứ trưởng Bộ Giao thông công chính. Bác Hồ rất phấn khởi. Người nói: "Chúng ta đều biết, chú Thông từ Thủ đô Hà Nội bị tạm chiếm về đến vùng căn cứ an toàn có thể xem như quân dân ta đã thắng to quân địch".
Sau đó ông kiêm chức vụ Hiệu trưởng trường Cao đẳng kỹ thuật.
Qua đời
Năm 1951 khi về Thanh Hóa công tác, ông bị ốm nặng và mất tại đây vào rạng sáng 29/12/1951 (tức mồng 2 tháng 12 năm Tân Mão).
Được tin ông từ trần, từ chiến khu Việt Bắc, Hồ Chủ tịch đã gửi điện chia buồn đến những người thân trong gia đình ông, trong đó, Bác Hồ viết: "Tôi rất buồn được tin chú Đặng Phúc Thông, Thứ trưởng Bộ Giao thông công chính vừa mất cuối tháng trước. Tôi rất thương tiếc, vì chú Thông là một cán bộ cao cấp xuất sắc của Chính phủ, một chiến sĩ trung thành của dân tộc và một người bạn tốt của tôi".
Vợ ông là bà Nguyễn Thị Bính, con gái của cụ Hường Nguyễn Trác đã làm thơ tưởng nhớ chồng với lời thơ chất phác nhưng giàu cảm xúc:
Cùng nhau nguyện ước bạc đầu
Nhịp ô đã quyết bắc cầu Ngân Giang
Nào ngờ ân ái nhỡ nhàng
Bước đường sinh tử đoạn trường chia hai
(Nỗi cô đơn, 1953)
Vinh danh
Ông từng được Hồ Chí Minh đánh giá là một cán bộ cao cấp xuất sắc của chính phủ, một chiến sĩ trung thành của dân tộc. Ông được Nhà nước Việt Nam tặng Huân chương Kháng chiến (hạng nhất).
Nhân kỷ niệm 102 năm ngày sinh của Đặng Phúc Thông, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội lấy tên ông đặt cho đoạn đường dài 1,5 km di qua quê hương ông tại xã Yên Thường, huyện Gia Lâm, nối từ đường Hà Huy Tập tới địa phận thành phố Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh.
Chú thích
Thể loại:Sinh năm 1906 Thể loại:Mất năm 1951 Thể loại:Người Hà Nội Thể loại:Người Bắc Ninh Thể loại:Đảng Xã hội Việt Nam Thể loại:Thứ trưởng Việt Nam Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I Thể loại:Kỹ sư Việt Nam Thể loại:Huân chương Kháng chiến
Nyurbinsky (huyện)
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Cộng hòa Sakha Thể loại:Huyện của Nga
Ziela biplaga
Ziela biplaga là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ziela
Radula decurrens
Radula decurrens là một loài rêu trong họ Radulaceae. Loài này được Mitt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1873.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Radula Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1873 Thể loại:Unresolved names
Xã Colfax, Quận Harrison, Missouri
Xã Colfax (Colfax Township) là một xã thuộc quận Harrison, tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 563 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Missouri Thể loại:Quận Harrison, Missouri
Hang Nereo
Hang Nereo (Tiếng Anh: Nereo Cave; Tiếng Ý: Grotta di Nereo; Tiếng Catalunya: Cova de Nereu) là một hang động nằm tại Alghero, Sassari, Sardinia, Ý. Nó là một trong những hang động rất gần với Hang Neptune.
Tên hang được đặt ra bởi những người khám phá ra nó để tỏ lòng tôn kính đối với nhân vật Thần thoại Hy Lạp Nereus.
Tổng quan
Hang động là nơi sinh sống của rất nhiều loài động vật như cá mú, tôm hùm, cá lạc và những loại giáp xác.
Năm 2003, hang Nereo trở thành 1 phần của 1 khu bảo tồn biển, cùng với các hang khác ở vịnh Porto Conte và Punta Gigilo.
Tham khảo
Thể loại:Hang động Ý Thể loại:Tỉnh Sassari
Phoenicoprocta sieboldi
Phoenicoprocta sieboldi là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phoenicoprocta
Thích nghi thẩm thấu
Thích nghi thẩm thấu là quá trình sinh lý liên quan đến việc điều chỉnh nồng độ thẩm thấu của một nhóm các động vật biển. Trái với các động vật điều hòa thẩm thấu, động vật thích nghi thẩm thấu luôn luôn giữ nồng độ thẩm thấu trong thể dịch bằng với nồng độ thẩm thấu của môi trường nước bên ngoài. Trong quá trình thích nghi thẩm thấu, các động vật này làm giảm lượng nước thấm vào hay thấm ra ngoài cơ thể và giữ nồng độ chất tan trong cơ thể bằng với nồng độ của môi trường xung quanh.
Các sinh vật biển như mực và lớp Ascidiacea thuộc phân ngành Sống đuôi thông thường có thể dịch ở trạng thái đẳng trương và có thành phần ion giống như của nước và vì vậy chúng không phải phí công sức và năng lượng thực hiện việc điều hòa thẩm thấu. Động vật có xương sống duy nhất có khả năng thực hiện được điều này là cá bà già (Myxinidae), một động vật có hộp sọ, tuy nhiên nó chưa hoàn toàn được công nhận là động vật có xương sống. Trong trường hợp cá bà già, quá trình thích nghi thẩm thấu xảy ra hơi khác: huyết tương của cá có nồng độ ion hóa trị hai (Ca2+, Mg2+, SO42-) hơi nhỏ hơn trong nước biển, còn nồng độ ion hóa trị một lại hơi lớn hơn. Chính vì vậy cá bà già cũng cần phải tiêu tốn một phần năng lượng cho việc điều hòa thẩm thấu.
Một số động vật có xương sống khác có sử dụng biện pháp thích nghi thẩm thấu là Phân lớp Cá mang tấm, bao gồm các loài cá sụn như cá mập, cá đuối. Thể dịch của chúng đẳng trương với môi trường nước biển, nhưng nồng độ thẩm thấu cao của chúng được duy trì bằng cách giữ nồng độ các chất tan hữu cơ cao bất thường. Cá mập tích trữ nồng độ urê trong cơ thể rất cao, và do urê có xu hướng làm biến tính protein khi ở nổng độ cao như vậy, cá mập cũng tích trữ nhiều Trimethylamine N-oxit để hóa giải tác hại này.
Chú thích
Thể loại:Sinh học biển
Cyclosorus rubicundus
Cyclosorus rubicundus là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được S.Linds. mô tả khoa học đầu tiên năm 2009. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cyclosorus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2009 Thể loại:Unresolved names
Cyclosorus rubicundus
Plocama calabrica
Plocama calabrica là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (L.f.) M.Backlund & Thulin mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Nội cộng sinh
nhỏ|Ảnh chụp các nốt sần chứa vi khuẩn [[Rhizobia cộng sinh ở hệ rễ của cây đậu Vigna unguiculata.]] Nội cộng sinh là phương thức cộng sinh giữa hai hay nhiều loài sinh vật khác nhau, trong đó loài này hoàn toàn sinh sống ở trong cơ thể của loài khác. Trong phương thức này, các loài đều cộng sinh với nhau, nhưng loài nào ở trong cơ thể loài kia thì phải có kích thước cơ thể nhỏ hơn và thường tạo thành một quần thể trong loài chứa nó - là loài thường có kích thước lớn hơn gấp bội. Bởi vậy, sinh vật chứa vật cộng sinh thường gọi là "vật chủ cộng sinh". Chẳng hạn như có tới hàng tỷ vi khuẩn cố định đạm sống trong một cây họ đậu (xem hình), thì cây đậu là "vật chủ cộng sinh", nhiều tác giả thường gọi tắt là "vật chủ" (host) (không phải vật chủ kí sinh).
Plocama calabrica
Liên kết ngoài
Thể loại:Plocama Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2007
Nội cộng sinh
Thuật ngữ này dịch từ tiếng Anh là endosymbiont (IPA: /ˈɛndoʊ sɪmˌbaɪˈoʊn/) có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp: ἔν (endo là "bên trong") + sym (là "cùng nhau") + βίωσιβίωσ (bion là "sống"). Trong cộng sinh, các loài sinh vật đối tác có quan hệ tương hỗ với nhau và thường có lợi cho nhau. Cần phân biệt nội cộng sinh với ngoại cộng sinh, cũng như cần phân biệt nội cộng sinh với nội kí sinh (kí sinh trong).
Ví dụ
Trong nội cộng sinh, hai đối tác thường đều có lợi, nhưng không phải là tuyệt đối không có hại cho nhau.
Các dạng
nhỏ|Một số ít trường hợp các nội ký sinh trùng đơn bào sau một thời gian ký sinh gây hại cho vật chủ, lại biến đổi thành cấu trúc nội cộng sinh trong vật chủ. Như Plasmodium xâm nhập tế bào gan, biệt hóa thành các thể sinh dưỡng trong PV và nhân lên vô tính. Có hai dạng nội cộng sinh dựa vào phương thức xâm nhập của vật cộng sinh là: con đường truyền cộng sinh theo chiều ngang và con đường truyền cộng sinh theo chiều dọc.
-    Chẳng hạn có nhiều loài mối tiêu hoá được gỗ mà nó gặm được chỉ nhờ một loài trùng roi thích hợp nội cộng sinh trong ruột mối. Loài trùng roi này có enzym tiêu hoá được xenlulô, các cá thể mối con mới nở chưa hề có "bạn" trùng roi trong ruột mình và nó có tập tính liếm hậu môn của cá thể lớn hơn để nhận được "bạn". Như vậy, vật cộng sinh nhiễm từ cá thể "vật chủ" này sang cá thể "vật chủ" khác thường là cùng thế hệ, nên gọi là "lây" theo chiều ngang.
-    Sự cộng sinh này chặt chẽ đến mức làm cho các nhà khoa học đã không thể nuôi cấy riêng trùng roi này ở bên ngoài cơ thể mối, mặc dù điều kiện nuôi cấy thí nghiệm hết sức thuận lợi cho nó; ngược lại, đối với mối chưa nhiễm trùng roi, thì dù được hưởng chế độ ăn uống dinh dưỡng đầy đủ, mối vẫn có thể sống sót, nhưng không khỏe mạnh và chỉ tồn tại qua một vài thế hệ.
Acacia subracemosa
Liên kết ngoài
S
Nội cộng sinh
Các dạng
-    Theo con đường này, thì vật cộng sinh được nhiễm vào trong giao tử của bố hoặc mẹ (thường là trứng của mẹ, vì trứng là giao tử cái có  kích thước lớn gấp bội giao tử đực). Do đó, hợp tử tạo thành từ sự kết hợp của hai loại giao tử có thể phát triển thành con kế thừa vật cộng sinh ngay từ giai đoạn phôi.
-    Ví dụ như vi khuẩn lam cộng sinh trong cơ thể loài bọt biển (hải miên, thuộc nhóm động vật thân lỗ) Xestospongia bocatorensis. Các nhà nghiên cứu đã phát hiện các sợi của loài vi khuẩn lam (cyanobacteriu)) là Oscillatoria spongeliae cộng sinh trong phôi của bọt biển X. bocatorensis từ giai đoạn ngay sau thụ tinh, từ đó phát sinh ấu trùng bơi có chứa các sợi vi khuẩn lam có thể nhìn thấy dưới kính hiển vi.
-    Trong con đường truyền dọc, các vật cộng sinh thường tiến hoá theo hướng giảm kích thước bộ gen, đến mức không còn có thể hoàn toàn sinh tồn độc lập. Do đó nó (vật cộng sinh) lệ thuộc vào đối tác ("vật chủ").
nhỏ|Mô tả đơn giản về nội cộng sinh:Cơ thể ban đầu (1) nhận cơ thể này (2, màu đỏ) chui vào trong nó, sau đó lại nhận cơ thể khác (3, màu xanh) xâm nhập.Trong quá trình tiến hoá, nội cộng sinh có thể dẫn đến kết quả là vật cộng sinh biến đổi thành một bộ phận cấu trúc trong cơ thể "vật chủ" giống với một cơ quan tế bào, hoặc tương tự như ty thể hay lục lạp trong tế bào nhân thực. Theo thuyết nội cộng sinh, thì ty thể từ xa xưa vốn là vi sinh vật hiếu khí, sau đó nội cộng sinh trong tế bào nhân thực, trở thành một bào quan và được duy trì tới ngày nay.
Nguồn trích dẫn
Thể loại:Cộng sinh Thể loại:Tiến hóa sinh học Thể loại:Sự kiện nội cộng sinh
Xanthopenthes similis
Xanthopenthes similis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1999.
Pityeja nazada
Pityeja nazada là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Xanthopenthes similis
Tham khảo
Thể loại:Xanthopenthes
Pityeja nazada
Liên kết ngoài
Thể loại:Pityeja
Teleiodes saltuum
Sải cánh dài 15–18 mm.
Ấu trùng ăn các loài Larix.
Tham khảo
Thể loại:Teleiodes Thể loại:Côn trùng châu Âu
Plexippus seladonicus
Plexippus seladonicus là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Plexippus. Plexippus seladonicus được Carl Ludwig Koch miêu tả năm 1846.
Tham khảo
Thể loại:Plexippus
Lachenalia fistulosa
Lachenalia fistulosa là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1884.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lachenalia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1884
Enseköy, Zonguldak
Enseköy là một xã thuộc huyện Zonguldak, tỉnh Zonguldak, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 258 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tỉnh Zonguldak
Hyperbatus aemulus
Hyperbatus aemulus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hyperbatus
Podochilus lucescens
Podochilus lucescens là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Blume miêu tả khoa học đầu tiên năm 1825.
Liên kết ngoài
Thể loại:Podochilus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1825
Eremophila pilosa
Eremophila pilosa là một loài thực vật có hoa trong họ Huyền sâm. Loài này được Chinnock mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eremophila Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2007 Thể loại:Thực vật hai lá mầm thật sự Tây Úc
Alcis atrostipata
Alcis atrostipata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Danascelis elongata
Danascelis elongata là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Tomaszewska miêu tả khoa học năm 1999.
Tham khảo
Thể loại:Danascelis
Eudonia bisinualis
Eudonia bisinualis là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó được tìm thấy ở New Zealand.
Con trưởng thành bay từ tháng 10 đến tháng 5.
Tham khảo
Thể loại:Eudonia
Radula diedrichsenii
Radula diedrichsenii là một loài rêu trong họ Radulaceae. Loài này được Stephani mô tả khoa học đầu tiên năm 1910.
Liên kết ngoài
Thể loại:Radula Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1910 Thể loại:Unresolved names
Kłodzki
Kłodzki là một huyện thuộc tỉnh Dolnośląskie của Ba Lan. Huyện có diện tích 1642 km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của huyện là 162755 người và mật độ 99 người/km².
Phân khu hành chính
Huyện bao gồm 14 khu dân cư.
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Dolnośląskie Thể loại:Dolnośląskie
Başören, Kızılcahamam
Başören là một xã thuộc huyện Kızılcahamam, tỉnh Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 51 người.
Racosperma scirpifolia
Racosperma scirpifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Meisn.) Pedley mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Cyclosorus rubidus
Cyclosorus rubidus là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Copel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1960. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Cyclosorus rubidus
15304 Wikberg
15304 Wikberg (1992 UX4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 10 năm 1992 bởi C. S. Shoemaker và E. M. Shoemaker ở Đài thiên văn Palomar.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1992
Sốc nhiệt
Sốc nhiệt xảy ra do nhiệt độ bên ngoài cao hoặc do gắng sức. Các yếu tố rủi ro bao gồm sóng nhiệt, độ ẩm cao, một số loại thuốc như thuốc lợi tiểu, thuốc chẹn beta hoặc rượu, bệnh tim và rối loạn da. Các trường hợp không liên quan đến gắng sức thể chất thường xảy ra ở những người ở độ tuổi cực đoan hoặc có vấn đề sức khỏe lâu dài. Chẩn đoán dựa trên các triệu chứng. Nó là một loại bệnh tăng thân nhiệt. Nó khác với sốt, ở đó có sự gia tăng sinh lý ở điểm đặt nhiệt độ.
Các biện pháp phòng ngừa bao gồm uống đủ chất lỏng và tránh nhiệt độ quá cao. Điều trị bằng cách làm mát cơ thể nhanh chóng và chăm sóc hỗ trợ. Các phương pháp được đề xuất bao gồm phun nước vào người và sử dụng quạt, cho người vào nước đá hoặc truyền dịch lạnh. Mặc dù việc bổ sung túi nước đá xung quanh người là hợp lý, nhưng điều này tự nó không được khuyến khích thường xuyên.
Say nắng dẫn đến hơn 600 trường hợp tử vong mỗi năm tại Hoa Kỳ. Tỷ lệ tử vong đã tăng từ năm 1995 đến 2015. Nguy cơ tử vong thấp hơn 5% ở những người bị say nắng do tập thể dục và cao tới 65% ở những người mắc bệnh không do tập thể dục.
Tham khảo
Thể loại:RTT Thể loại:Cấp cứu y khoa Thể loại:Ảnh hưởng của tác nhân bên ngoài
Zigera absorbens
Zigera absorbens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Zigera
Clinopodium gilliesii
Clinopodium gilliesii là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (Benth.) Kuntze mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Liên kết ngoài
Thể loại:Clinopodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891
Nguyễn Chánh Thi
Nguyễn Chánh Thi (1923-2007) nguyên là một cựu tướng lĩnh gốc Nhảy dù của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, cấp bậc Trung tướng. Ông xuất thân từ một trường Võ bị Địa phương do Chính phủ Quốc gia trong Liên hiệp Pháp mở ra ở miền Đông Nam phần. Ông đã từng là Tư lệnh một Binh chủng được xem là xuất sắc nhất và Tư lệnh một Quân đoàn giàu truyền thống nhất của Quân đội Nam Việt Nam trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam. Ông là người được Tạp chí Times mệnh danh là "chuyên gia đảo chính". Bởi vì ông là một sĩ quan quân đội dính líu đến nhiều cuộc đảo chính và phản đảo chính trong lịch sử tồn tại của Việt Nam Cộng hòa.
Tiểu sử và Binh nghiệp
Ông sinh ngày 23 tháng 2 năm 1923 trong một gia đình gia giáo, nề nếp tại làng Dương Nỗ, Phú Vang, Thừa Thiên, miền Trung Việt Nam. Thân phụ ông đương thời là Công chức và cũng là cựu binh trong Quân đội Pháp. Ông tốt nghiệp Trung học phổ thông chương trình Pháp tại Huế với văn bằng Thành chung.
Quân đội Thuộc địa Pháp
Theo truyền thống của thân phụ, năm 1941 ông gia nhập Quân đội Pháp khi mới có hơn 17 tuổi, mang số quân: 43/232.579 Ngày 9 tháng 3 năm 1945, khi Nhật đảo chính Pháp, ông cùng nhiều binh sĩ trong Quân đội Pháp bị bắt giữ. Tháng 8 năm đó, lợi dụng khi Việt Minh cướp chính quyền, ông đã đào thoát nhưng lại bị du kích Việt Minh bắt giam tại Ba Tơ, Quảng Ngãi. Mãi đến khi Pháp tái chiếm Đông Dương và tấn công lên Ba Tơ, lợi dụng sơ hở ông trốn thoát và trở về chiến đấu cho Quân đội Pháp.
Quân đội Liên hiệp Pháp
Năm 1949 ông được cử theo học khóa huấn luyện sĩ quan ở Trường Võ bị Địa phương Nam Việt tại Vũng Tàu (Cap Saint-Jacques) nhằm bổ sung các sĩ quan người Việt cho Quân đội Liên hiệp Pháp. Sau tám tháng thụ huấn, tốt nghiệp với cấp bậc Thiếu úy, ông được chọn vào Lực lượng Nhảy dù, tham gia nhiều cuộc hành quân tại chiến trường Bắc Kỳ.
Quân đội Quốc gia Việt Nam
Tháng 6 năm 1951, sau hơn nửa năm Quân đội Quốc gia thành lập, ông chuyển ngạch phục vụ được giữ chức vụ Đội trưởng Đội Biệt kích số 1 của Tiểu đoàn 1 Nhảy dù. Đầu năm 1952, ông được thăng cấp Trung úy tại nhiệm. Ngày 22 tháng 3 năm 1954, ông được điều về Lực lượng Ngự lâm quân của Quốc trưởng Bảo Đại, giữ chức vụ Đại đội trưởng thuộc Tiểu đoàn 2 Ngự Lâm quân ở Đà lạt. Tháng 6 cùng năm, ông được thăng cấp Đại úy và được cử giữ chức vụ Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 1 Ngự lâm quân. Sau đó, ông được cử đi học khóa Trung đoàn trưởng tại Trung tâm Nghiên cứu Quân sự Hà Nội.
Quân đội Việt Nam Cộng hòa
Sau khi Ngô Đình Diệm về nước nắm quyền Thủ tướng Quốc gia Việt Nam, ông thuộc nhóm sĩ quan ủng hộ Thủ tướng Diệm, làm thất bại âm mưu đảo chính của tướng Nguyễn Văn Hinh, vốn trung thành với Quốc trưởng Bảo Đại. Ngày 22 tháng 4 năm 1955, ông được Thiếu tướng Lê Văn Tỵ, khi đó là Tổng tham mưu trưởng Quân đội Quốc gia Việt Nam, điều về làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 5 Nhảy dù Tiểu đoàn 5 Nhảy dù được thành lập ngày 1 tháng 9 năm 1953 tại Trường Bưởi, Hà Nội bởi SVVT số 08337/TTM/I/ISC/SC ngày 13/8/1953. Từ đầu đều do các sĩ quan người Pháp chỉ huy cho đến khi bàn giao Tiểu đoàn lại cho Quân đội Quốc gia Việt Nam. Ngày 29 tháng 9 năm 1954, Tiểu đoàn 5 Nhảy dù chính thức thuộc Quân đội Quốc gia, tiếp đến thuộc Quân đội VNCH cho đến ngày 30/4/1975, trải qua các Tiểu đoàn trưởng sau đây: -Trung úy Nguyễn Văn Viên (Tốt nghiệp trường Võ bị Đà Lạt K6. Năm 1957 giải ngũ ở cấp Đại úy, năm 1972 tái ngũ được thăng Thiếu tá làm Chỉ huy trưởng Tổng hành dinh Sư đoàn 9 Bộ binh), là sĩ quan người Việt đầu tiên chỉ huy Tiểu đoàn 5 Nhảy dù từ 29/9/2954 đến 22/4/1955. -Đại úy Nguyễn Chánh Thi, chỉ huy từ 23/4/1955 đến 20/9/1955. -Đại úy Ngô Xuân Soạn, chỉ huy từ 21/9/1955 đến 10/11/1960. -Đại úy Hồ Tiêu (Sinh năm 1922 tại Quảng Bình, tốt nghiệp trường Võ bị Địa phương Trung Việt (Đập Đá, Huế) K2. Sau cùng là Đại tá Tư lệnh Lực lượng Đặc biệt), chỉ huy từ 11/11/1960 đến 11/1/1965. -Thiếu tá Ngô Quang Trưởng, chỉ huy từ 12/1/1965 đến 14/4/1965. -Thiếu tá Hồ Trung Hậu, chỉ huy từ 15/4/1965 đến 1/9/1965. -Thiếu tá Nguyễn Khoa Nam, chỉ huy từ 15/4/1965 đến 1/7/1966. -Thiếu tá Nguyễn Vỹ (Năm 1971 được thăng cấp Trung tá, du học lớp Chỉ huy Tham mưu cao cấp tại Học viện Fort Leavenworth, Kansas, Hoa Kỳ niên khóa 1972-1973), chỉ huy từ 2/7/1966 đến 11/11/1970. -Thiếu tá Nguyễn Chí Hiếu (Tốt nghiệp trường Võ bị Đà Lạt K14. Sau cùng là Đại tá Trung đoàn trưởng Trung đoàn 9 thuộc Sư đoàn 5 Bộ binh), chỉ huy từ 12/12/1970 đến 1/8/1972. -Thiếu tá Bùi Quyền (Sinh năm 1937 tại Hà Nội, tốt nghiệp trường Võ bị Đà Lạt K16. Sau cùng là Trung tá Lữ đoàn phó Lữ đoàn 3 Nhảy dù), chỉ huy từ 2/8/1972 đến 5/4/1975. -Thiếu tá Võ Trọng Em (Tốt nghiệp trường Võ bị Đà Lạt K19), chỉ huy từ 6/4/1975 đến 30/4/1975. , sau khi bàn giao Tiểu đoàn 1 Ngự lâm quân lại cho Đại úy Lý Trọng Mỹ. Tháng 8 cùng năm, ông được thăng cấp Thiếu tá, bàn giao Tiểu đoàn 5 Nhảy dù lại cho Đại úy Ngô Xuân Soạn Ngay sau đó ông được cử giữ chức Tư lệnh phó Liên đoàn Nhảy dù do Trung tá Đỗ Cao Trí làm Tư lệnh. Trung tuần tháng 9, ông chỉ huy 2 Tiểu đoàn 1 và 5 Nhảy dù tham gia chiến dịch Hoàng Diệu do Đại tá Dương Văn Minh làm Chỉ huy trưởng với nhiệm vụ tấn công quân Bình Xuyên ở khu vực trường Petrus Ký và tiễu trừ quân Bình Xuyên tại Rừng Sát, Cần Giờ. Ngày 26 tháng 10 năm 1955. Thủ tướng Diệm thực hiện cuộc trưng cầu dân ý, phế truất Quốc trưởng Bảo Đại, thành lập Việt Nam Cộng hòa. Ngày 6 tháng 11, trong dịp mừng lễ Chiến thắng của Chiến dịch Hoàng Diệu ở Rừng Sát, ông được thăng cấp Trung tá tại nhiệm.
Đầu tháng 3 năm 1956, ông được cử đi du học khoá Chỉ huy & Tham mưu tại Fort Leavenworth, Kansas, Hoa Kỳ. Trước khi đi du học, ông được công du thăm viếng Sư đoàn 22 Bộ binh Hoa Kỳ đồn trú tại Hawaii. Ngày 1 tháng 9 năm 1956, mãn khóa học về nước ông được bổ nhiệm làm Chỉ huy trưởng Liên đoàn Nhảy dù thay thế Đại tá Đỗ cao Trí. Ngày Quốc khánh Đệ Nhất Cộng hòa 26 tháng 10 năm 1959, Liên đoàn được nâng cấp và đổi tên thành Lữ đoàn Nhảy Dù, ông được thăng cấp Đại tá trở thành Tư lệnh đầu tiên của Lữ đoàn này.
Tuy rất được Tổng thống Diệm tin dùng, từng có lần tháp tùng Tổng thống viếng thăm Trung Hoa Dân Quốc trong chức vụ Tùy viên quân sự, ông vẫn tồn tại những bất mãn với Chính quyền Tổng thống Diệm mà ông cho là gia đình trị và tham nhũng.
Chính vì vậy, nên vào ngày 11 tháng 11 năm 1960, ông tham gia nhóm các sĩ quan mưu toan "Đảo chính Quân sự" lật đổ Chính phủ, gồm Trung tá Vương Văn Đông, Trung tá Nguyễn Triệu Hồng, và Đại úy Phan Lạc Tuyên... Do có cấp bậc và chức vụ cao nhất, nên ông được cử làm người đứng đầu của nhóm. Được lợi thế bất ngờ, quân đảo chính nhanh chóng làm chủ tình hình và kiểm soát một số vị trí quan trọng. Lực lượng chính của quân đảo chính gồm 3 Tiểu đoàn Nhảy dù cộng với một số đơn vị Biệt động quân, Thiết giáp, do Trung tá Vương Văn Đông trực tiếp chỉ huy đã tiến hành bao vây Dinh Độc Lập.
Cuộc đảo chính có một số thành công bước đầu. Một số chính khách và đảng phái đối lập cũng tuyên bố ủng hộ và tập hợp lực lượng chính trị ủng hộ đảo chính. Tuy nhiên, do tổ chức kém, sự chần chờ và thiếu mục đích rõ ràng nên quân đảo chính sớm lâm vào thế thất bại. Quân đảo chính không chiếm được đài phát thanh, không ngăn chặn các cửa ngõ vào Sài Gòn, không cắt đường điện thoại từ trong dinh, nhờ đó Tổng thống Diệm đã liên lạc được với các sĩ quan còn trung thành với chính phủ, đề nghị tập hợp lực lượng để phản đảo chính. Bên cạnh đó, lợi dụng sự dao động trong mục tiêu của các chỉ huy, từ lật đổ chính phủ sang cải tổ chính phủ, Tổng thống Diệm đã dùng các biện pháp trì hoãn để chờ quân đội tiến về giải vây.
Ngày 12 tháng 11, Lực lượng Bộ binh và Thiết giáp thuộc Sư đoàn 7 đóng ở Mỹ Tho do đại tá Huỳnh Văn Cao Tư lệnh cùng Bộ binh và Pháo binh thuộc Sư đoàn 21 đóng ở Sa Đéc do Đại tá Trần Thiện Khiêm Tư lệnh và Trung tá Bùi Dzinh Tư lệnh phó kiêm tham mưu trưởng đã tiến vào Sài Gòn, giao tranh với quân đảo chính. Quân đảo chính nhanh chóng thất bại. Trung tá Vương Văn Đông đã cố gắng liên lạc với Đại sứ Hoa Kỳ Elbridge Durbrow để tìm sự ủng hộ, tuy nhiên Durbrow nhanh chóng nhận ra thế yếu của quân đảo chính và từ chối. Đại tá Nguyễn Chánh Thi cùng với Trung tá Vương Văn Đông cướp máy bay và bắt Trung tướng Thái Quang Hoàng, Tư lệnh Quân khu Thủ đô, làm con tin và ép Đại úy Phan Phụng Tiên làm phi công lái máy bay đào thoát sang Campuchia tị nạn. Đại úy Phan Lạc Tuyên đào thoát bằng đường bộ qua biên giới.
Sau khi kiểm soát được tình hình, Tổng thống Diệm đã trừng phạt nghiêm khắc với các chính khách và sĩ quan tham gia hoặc ủng hộ đảo chính. Tuy nhiên, cuộc đảo chính cũng đánh dấu một thời kỳ báo hiệu sự suy sụp của chính quyền Ngô Đình Diệm, khi họ không chỉ có kẻ thù là những người Cộng sản mà còn có những người được xem là đồng minh trong cuộc chiến chống lại những người Cộng sản.
Lưu vong lần thứ nhất và trở về
Sau 3 năm lưu vong tại Campuchia, ngày 5 tháng 11 năm 1963, ông về nước sau khi nhận được tin Cuộc đảo chính quân sự lật đổ Tổng thống Diệm do các tướng lĩnh cầm đầu đã thành công. Ông được phục hồi cấp bậc và được cử làm Tư lệnh phó Quân đoàn 1, Quân khu 1 cho Trung tướng Nguyễn Khánh vào tháng 12 năm 1963.
Tuy được cử giữ chức vụ Tư lệnh phó quân đoàn, nhưng trên thực tế chỉ là một chức vụ hữu danh vô thực và không trực tiếp cầm quân. Điều này dẫn đến việc ngày 30 tháng 1 năm 1964, ông tham gia cuộc "Chỉnh lý" của tướng Nguyễn Khánh và đưa tướng Nguyễn Khánh lên cầm quyền. Sau cuộc chỉnh lý, ông được tướng Nguyễn Khánh cử làm Tư lệnh Sư đoàn 1 Bộ binh thay thế Đại tá Trần Thanh Phong.
Tháng 5 năm 1964, ông được thăng cấp Chuẩn tướng, vừa mới được tướng Nguyễn Khánh đặt ra. Ba tháng sau, do việc ủng hộ Hiến chương Vũng Tàu, ông được tướng Khánh thăng Thiếu tướng.
Ngày 13 tháng 9 năm 1964, một cuộc binh biến do Trung tướng Dương Văn Đức và Ðại tá Huỳnh Văn Tồn cầm đầu đã nổ ra, đưa lực lượng của Sư đoàn 7 Bộ binh về Sài Gòn, đưa yêu sách hạ bệ tướng Khánh, bấy giờ giữ chức Chủ tịch Hội đồng Quân đội Cách mạng. Tướng Nguyễn Khánh sợ hãi, trốn vào Bộ Tổng tham mưu rồi lên máy bay để trốn về Đà Lạt. Thiếu tướng Nguyễn Văn Thiệu, lúc đó đang là Tham mưu trưởng Liên quân tại Bộ Tổng tham mưu, đã yêu cầu tướng Nguyễn Chánh Thi đem lực lượng Sư đoàn 1 giải cứu Sài Gòn. Tướng Thi nhờ có sự ủng hộ của các tư lệnh Nhảy dù, Thủy quân Lục chiến và Không quân, nên đã nhanh chóng bức các lực lượng binh biến phải từ bỏ mục đích và rút lui. Nhờ công lao này, ngày 1 tháng 10 cùng năm tướng Khánh đã bổ nhiệm ông vào chức vụ Tư lệnh Quân đoàn 1 thay thế Thiếu tướng Tôn Thất Xứng, sau khi bàn giao Sư đoàn 1 Bộ binh lại cho Chuẩn tướng Nguyễn Văn Chuân.
Ngày 19 tháng 2 năm 1965, Thiếu tướng Lâm Văn Phát, Ðại tá Phạm Ngọc Thảo, Đại tá Bùi Dzinh và Trung tá Lê Hoàng Thao lại đem quân và xe tăng vào chiếm trại Lê Văn Duyệt, đài phát thanh Sài Gòn, bến Bạch Đằng và sân bay Tân Sơn Nhất, lùng bắt tướng Nguyễn Khánh. Một lần nữa, tướng Khánh phải đào thoát bằng máy bay ra Vũng Tàu.
Hội đồng các tướng lĩnh đã cử tướng Nguyễn Chánh Thi làm Tư lệnh Quân đoàn Giải phóng Thủ đô, đưa quân về Sài Gòn để phản đảo chính. Được sự ủng hộ của các tướng trẻ, ngày 20 tháng 2, tướng Thi nhanh chóng bức quân đảo chính rút lui, sau khi đạt thỏa thuận yêu cầu Quốc trưởng Phan Khắc Sửu ra lệnh giải nhiệm tướng Khánh, và ép tướng Khánh phải xuất ngoại "trị bệnh".
Vai trò trong Biến động miền Trung 1966
Sau khi buộc tướng Khánh phải lưu vong, sự tranh chấp quyền lực giữa các tướng trẻ không thuyên giảm mà lại càng tăng thêm. Hội đồng tướng lĩnh phân thành 4 nhóm Thiệu (Nguyễn Văn Thiệu)-Kỳ (Nguyễn Cao Kỳ)- Thi (Nguyễn Chánh Thi)-Có (Nguyễn Hữu Có). Do vai trò quan trọng trong các cuộc đảo chính và phản đảo chính, tướng Thi bị xem như là mối nguy cơ làm nổ ra đảo chính quân sự. Ba tướng còn lại hợp sức để chống đối, cử tướng Kỳ làm thủ lĩnh. Sự xung đột này mãnh liệt đến mức nhà báo Mỹ Frances FitzGerald đã từng ghi lại là "Các tướng lĩnh Việt Nam Cộng hòa cứ kháo nhau xem tướng Kỳ và tướng Thi ai đảo chính ai".
Chính phủ dân sự của thủ tướng Phan Huy Quát tỏ ra bất lực trước thời cuộc. Ngày 11 tháng 6 năm 1965, thủ tướng Quát đã giải tán chính phủ và từ chức thủ tướng. Quốc trưởng Phan Khắc Sửu đã trao lại quyền hành cho Hội đồng tướng lĩnh. Ngay hôm đó, Hội đồng tướng lĩnh đã họp dưới sự chủ tọa của tướng Nguyễn Văn Thiệu để chọn ra người lãnh đạo. Sự lựa chọn được cân nhắc giữa 2 tướng Nguyễn Cao Kỳ và Nguyễn Chánh Thi. Cuối cùng, ngày 19 tháng 6 năm 1965, tướng Thi tuyên bố rút lui khỏi sự tranh chấp vị trí lãnh đạo với tướng Kỳ.
Các tướng lĩnh đặt ra Ủy ban lãnh đạo Quốc gia, do Trung tướng Nguyễn Văn Thiệu làm chủ tịch, giữ vai trò Quốc trưởng. Tướng Nguyễn Cao Kỳ được bầu làm Chủ tịch Ủy ban Hành pháp Trung ương, giữ vai trò Thủ tướng cho tới khi tổ chức bầu cử. Để xoa dịu những mâu thuẫn quyền lực, đầu tháng 11 năm 1965, ông được thăng cấp Trung tướng và kiêm chức vụ Đại biểu Chính phủ tại Trung phần.
Tuy nhiên, những mâu thuẫn vẫn không thể ổn thỏa. Quần chúng nhân dân bất mãn với việc các tướng lĩnh tranh chấp quyền hành, liên tiếp gây nhiều binh biến, khiến cho tình hình Việt Nam Cộng hòa không ngừng bị xáo trộn. Lực lượng Phật giáo, vốn tự xem là lực lượng chính đẩy cao mâu thuẫn giữa quần chúng với chính phủ Diệm, gián tiếp dẫn đến đảo chính 1963, một lần nữa nắm vai trò lãnh đạo quần chúng chống lại chính phủ do các tướng lĩnh lập nên, đòi hỏi thành lập Quốc hội Lập hiến để có Hiến pháp cho Miền Nam Việt Nam, thay cho Chính phủ Quân nhân cai trị không có căn bản pháp lý là mầm mống biến loạn như từ cuối năm 1963.
Tại miền Trung, tướng Thi đã có những cáo buộc nảy lửa công khai về tệ tham nhũng cũng như những chỉ trích sự độc tài trong chính phủ của tướng Kỳ. Phong trào Phật giáo ở đâu cũng bùng nổ mạnh hơn hết do lực lượng quân đội của Quân đoàn I do tướng Thi chỉ huy đã không thực hiện các mệnh lệnh trấn áp phong trào Phật giáo từ chính phủ trung ương đưa xuống, là một cách không chính thức chống lại quyền lực của chính phủ tướng Kỳ.
Ngày 10 tháng 3 năm 1966, tướng Kỳ ra quyết định cách chức Tư lệnh Quân đoàn I của ông, đồng thời cử Thiếu tướng Nguyễn Văn Chuân Tư lệnh Sư đoàn 1 Bộ binh lên thay ông làm Tư lệnh Quân đoàn với lý do rằng ông đã bất lực trước phong trào đấu tranh của Phật giáo tại miền Trung. Tuy nhiên, tướng Kỳ chỉ thị cho giới truyền thông công bố tướng Thi từ chức vì lý do sức khỏe. Ngay khi ra đến Ðà Nẵng để bàn giao chức vụ, ông bị tướng Nguyễn Hữu Có, khi đó là Phó thủ tướng kiêm Tổng trưởng Quốc phòng, ra lệnh bắt giữ và đưa vào giam lỏng tại Sài Gòn.
Việc cách chức tướng Thi đã làm bùng nổ thêm phản ứng của phong trào Phật giáo miền Trung. Ngày 12 tháng 3, Thượng tọa Thích Trí Quang vận động Phật tử biểu tình ở Huế và Ðà Nẵng, thậm chí kiểm soát các thị xã trong ít ngày. Thượng tọa Thích Trí Quang cũng làm "rung chuyển nước Mỹ" khi yêu cầu Mỹ loại bỏ tướng Kỳ. Các tướng Tôn Thất Đính (thay tướng Chuân bị đưa ra Hội đồng kỷ luật), rồi Huỳnh Văn Cao được cử ra Huế để thay chức vụ của tướng Thi đều bất lực, không thể kiểm soát được binh sĩ Quân đoàn I.
Nhằm giảm nhẹ căng thẳng, ngày 16 tháng 3, tướng Kỳ đồng ý đưa tướng Thi ra Ðà Nẵng để xoa dịu quần chúng. Tuy nhiên, khi vừa ra đến nơi, tướng Thi đã có những tuyên bố ngả theo phe tranh đấu. Ngày 17 tháng 3, tại Sài Gòn đại sứ Hoa Kỳ Cabot Lodge đã có cuộc gặp với thượng tọa Thích Trí Quang. Các tướng Nguyễn Văn Thiệu, Nguyễn Cao Kỳ cũng tiếp xúc với thượng tọa Thích Tâm Châu. Các cuộc tiếp xúc đã đạt được thỏa thuận. Ngày 19 tháng 3, Viện Hóa đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất ra tuyên bố không chống đối chính phủ mà chỉ đòi hỏi bầu cử và thành lập chính phủ dân sự.
Tuy nhiên, các cuộc biểu tình vẫn tiếp diễn và trở nên hỗn loạn. Ngày 3 tháng 4, tướng Kỳ tuyên bố là Cộng sản đã xâm nhập vào các phong trào tranh đấu ở miền Trung và sẽ dùng vũ lực để tái lập an ninh. Lời tuyên bố này làm cho cuộc đấu tranh bùng lên mạnh mẽ.
Tuy nhiên, chính phủ tướng Kỳ đã có những bước chuẩn bị trước đó. Khối Phật giáo bị chia rẽ khi Thượng tọa Thích Tâm Châu tuyên bố ủng hộ chính phủ, hình thành hai khối Ấn Quang, do thượng tọa Thích Trí Quang lãnh đạo, và khối Vĩnh Nghiêm, do thượng tọa Thích Tâm Châu lãnh đạo. Do sự chia rẽ này hành động tranh đấu của Phật giáo không thống nhất như lúc năm 1963.
Lần lưu vong cuối cùng
Sau khi bị đưa về Sài Gòn, ngày 27 tháng 5 năm 1966, qua những hoạt động trung gian của Ðại sứ Lodge và tướng William Westmoreland, tướng Kỳ đã gặp tướng Thi để bàn về số phận tướng Thi và tướng Ðính. Tướng Kỳ đã đồng ý không đưa 2 tướng ra xét xử ở tòa án binh với tội danh phản loạn, với sự bảo đảm của người Mỹ sẽ chu đáo và giúp ông ổn định đời sống của gia đình ông trên đất Mỹ. Ngày 14 tháng 7 năm 1966, hai tướng Thi - Đính bị Hội đồng Tướng lĩnh đưa ra kỷ luật với quyết định loại ngũ vĩnh viễn cả hai tướng ra khỏi quân đội và đồng thời buộc tướng Nguyễn Chánh Thi lưu vong ra nước ngoài.
Ngày 29 tháng 7 năm 1966, phát ngôn của chính phủ tuyên bố tướng Nguyễn Chánh Thi sẽ rời Việt Nam sang Mỹ để "chữa bệnh". Ngày 31 tháng 7, ông lên đường qua Mỹ chữa bệnh "thối mũi". Trước khi đi, ông ném tất cả huân chương đã được tặng, chỉ giữ cái mền như là kỷ niệm cuối cùng của cuộc đời quân ngũ.
Tại Mỹ, lúc đầu tướng Thi được nhận trợ cấp một tháng 600 USD theo chế độ của một trung tướng hồi hưu. Việc này bị tướng Kỳ chỉ trích quyết liệt với lý do tướng Thi đã bị loại ngũ. Vì vậy, trợ cấp của tướng Thi bị giảm xuống chỉ còn 170 USD một tháng.
Theo bài viết của báo New York Times, trong những năm sống lưu vong tại Hoa Kỳ, tướng Thi đã từng làm nhiều nghề, như bảo vệ cho một khách sạn nhỏ tại Los Angeles, và mở một tiệm cà phê ở Arkansas.
Tháng 2 năm 1972, sau 6 năm sống ở đất Hoa Kỳ, Nguyễn Chánh Thi đã mua một suất vé như một hành khách dân sự để trở về quê hương Việt Nam. Tuy nhiên, tướng Nguyễn Văn Thiệu, khi đó đang là Tổng thống, đã ra lệnh không cho cựu tướng được đặt chân xuống phi trường Tân Sơn Nhất. Ông đành trở lại Hoa Kỳ mà không ngờ rằng đây là lần cuối cùng ông có thể nhìn lại quê hương Việt Nam.
Năm 1985, ông cho xuất bản hồi ký "Một trời tâm sự" kể về cuộc đời mình. Tuy có tham gia một số hoạt động xã hội của các cựu binh Việt Nam Cộng hòa tại Hoa Kỳ, nhưng ông từ chối tham gia tất cả các phong trào vận động vũ trang để chống lại chính phủ Việt Nam.
Sau hơn 40 năm tha hương, ông qua đời lúc 6 giờ 42 phút chiều thứ Bảy ngày 23 tháng 6 năm 2007 (giờ miền Đông Hoa Kỳ) tại Lancaster, Pennsylvania, thọ 85 tuổi.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trung tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa Thể loại:Cựu binh Quân đội Thuộc địa Pháp Thể loại:Người Thừa Thiên Huế Thể loại:Người Mỹ gốc Việt Thể loại:Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Aknalich
Liên kết ngoài
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Armavir
Masitinib
Masitinib là một chất ức chế tyrosine-kinase được sử dụng trong điều trị khối u tế bào mast ở động vật, đặc biệt là chó. Kể từ khi được giới thiệu vào tháng 11 năm 2008, nó đã được phân phối dưới tên thương mại Masivet. Nó đã có sẵn ở châu Âu kể từ phần thứ hai của năm 2009. Masitinib đã được nghiên cứu cho một số tình trạng của con người bao gồm u ác tính, đa u tủy, ung thư đường tiêu hóa, ung thư tuyến tụy, bệnh Alzheimer, bệnh đa xơ cứng, viêm khớp dạng thấp, bệnh teo cơ và bệnh xơ cứng teo cơ.
Cơ chế hoạt động
Masitinib ức chế c-Kit thụ thể tyrosine kinase được hiển thị bởi nhiều loại khối u. Nó cũng ức chế thụ thể yếu tố tăng trưởng có nguồn gốc tiểu cầu (PDGFR), tyrosine kinase protein đặc hiệu tế bào lympho (Lck), kinase bám dính tiêu điểm (FAK) và thụ thể yếu tố tăng trưởng nguyên bào sợi 3 (FGFR3).