cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sông Kỳ Lộ
Sông Kỳ Lộ là một con sông ở các tỉnh Gia Lai, Bình Định và Phú Yên ở Nam Trung Bộ Việt Nam. Phần thượng lưu còn được gọi là sông La Hiên, trong khi phần hạ lưu còn được gọi là sông Cái. .
Có nghiên cứu cho rằng cái tên Kỳ Lộ là do người Pháp khi cai trị Việt Nam đổi từ tên cũ của sông là Cà Lố mà ra.
Dòng chảy
Sông Kỳ Lộ dài 120 km, bắt nguồn từ vùng núi La Hiên cao trên 1000 m tại giáp ranh giữa Bình Định và Gia Lai.13.71775°N, 108.78332°W
Sông chảy về hướng Đông Nam qua các huyện Đồng Xuân, Tuy An, đổ ra cửa biển Tiên Châu ở Tuy An (Phú Yên) với một phân lưu đổ vào Đầm Ô Loan.
Các chi lưu của nó là Kẻ Cách, Cà Tơn, suối Cối, Thác Dài. Đoạn chảy trên địa phận tỉnh Phú Yên dài 76 km.
Thơ văn
Ca dao có câu:
Pneumatopteris dicranogramma
Pneumatopteris dicranogramma là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Holttum mô tả khoa học đầu tiên năm 1973. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pneumatopteris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1973 Thể loại:Unresolved names
Ornithogalum nutans
Ornithogalum nutans là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Carl von Linné mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ornithogalum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Sharypovsky (huyện)
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Vùng Krasnoyarsk Thể loại:Huyện của Nga
Hổ Quyền
Hổ Quyền (chữ Hán 虎圈) là một di tích trong quần thể di tích cố đô Huế, tọa lạc tại địa phận thôn Trường Đá, phường Thủy Biều, thành phố Huế, nơi đây là một chuồng nuôi hổ và là một đấu trường độc đáo mà có thể không hề có ở bất cứ nơi đâu trên thế giới. Dưới triều Nguyễn đây là đấu trường của những cuộc tử chiến giữa voi và hổ nhằm tế thần trong ngày hội và phục vụ nhu cầu giải trí tiêu khiển cho vua, quan lại và người dân.
Lịch sử hình thành
Thời các vua Nguyễn, khi chưa có một đấu trường riêng để đảm bảo an toàn, những cuộc đấu giữa voi và hổ vẫn được tổ chức và được xem là những ngày hội lớn của triều đình và dân chúng. Giai đoạn đó, có những sự cố xảy ra như dưới thời vua Gia Long, trong một trận đấu được tổ chức ở trước Kinh Thành, một con hổ đã nhảy lên tát người quản tượng rơi xuống đất và ông đã bị chính con voi do mình huấn luyện dẫm chết.
Thời Minh Mạng, nhân ngày lễ Tứ Tuần Đại Khánh (năm 1829), vua ngự thuyền rồng xem một trận đấu giữa voi và hổ ở bên bờ Bắc sông Hương. Trong khi giao đấu, hổ đã lao ra và bơi về phía thuyền rồng. Vua Minh Mạng kịp dùng con sào đẩy lùi được con hổ và nhờ vậy, quan quân mới kịp chèo thuyền đến giết chết hổ giữa dòng sông cứu vua kịp thời.
Do những sự cố này, năm Minh Mạng thứ 11 (1830), vua đã chọn vùng đất ở thôn Trường Đá, làng Nguyệt Biều, nằm về phía Tây Kinh Thành để xây dựng một đấu trường kiên cố nhằm tổ chức những cuộc đấu nói trên được an toàn.
Cấu trúc
nhỏ|phải|300px|Đấu trường với năm cổng thông với chuồng hổ. Hổ Quyền là một đấu trường lộ thiên có dáng hình vành khăn. Vòng thành trong cao 5,80m; vòng thành ngoài 4,75m. Thành ngoài nghiêng tạo kiểu chân đế; chu vi tường ngoài là 140m, đường kính lòng chảo là 44m. Khán đài vua ngồi quay mặt về hướng đông nam của đấu trường, được xây cao hơn so với các vị trí xung quanh. Bên trái khán đài là hệ thống bậc cấp đi lên gồm 24 cấp dành cho vua và đình thần. Bên phải khán đài có một hệ thống bậc cấp khác xây tương tự dành cho các quan, binh lính và thân hào nhân sĩ. Mặt trong cao hơn mặt ngoài, dày trung bình 4,50m. Đối diện với khán đài có năm cái chuồng nhốt hổ, sân đấu là một thảm cỏ hình tròn.
Ngoài thành có một cửa cao 8 thước 7 tấc, rộng 4 thước 5 tấc có hai cánh cửa bằng gỗ mà đế làm bằng phiến đá thanh, trên cửa có ghi chữ "Hổ Quyền", voi được đưa vào sân đấu bằng lối cửa này. Vòng tường thành bên ngoài cách khoảng có hệ thống thoát nước với hoa văn hình mặt hổ, có tất cả là 2 lối dẫn lên khán đài bằng các bậc đá, một lối dành riêng cho vua và quốc thích đại thần, một lối dành cho dành cho quan chức và binh lính.
Pseudocalliergon
Pseudocalliergon là một chi rêu trong họ Amblystegiaceae.
Hổ Quyền
Tổ chức trận đấu
nhỏ|phải|300px|Voi được đưa ra sân đấu Việc tổ chức các cuộc đấu giữa voi và hổ ban đầu có mục đích rèn luyện tính chiến đấu cho voi, về sau như là một loại hình giải trí tiêu khiển. Trong ngày thi đấu, dân chúng và hương chức quanh vùng đặt hương án, lễ vật trên đoạn đường vua đi qua. Đấu trường được trang trí bởi nghi trượng, cờ, lọng. Có một đội lính mặc áo đỏ đội nón sơn, cầm khí giới nghiêm trang cung kính đứng hai bên đường từ đấu trường đến bến sông.
nhỏ|phải|300px|Một chuồng nhốt hổ trước khi thi đấu tại Hổ Quyền
Đúng giờ Ngọ, vua ngự thuyền rồng từ Nghênh Lương Đình, dọc theo sông Hương để lên bến Long Thọ. Vua lên kiệu che bốn lọng và bốn tàn vàng, đi trước là Ngự lâm quân, Thị vệ cầm cờ Tam tài, cờ Ngũ hành, cờ Nhị thập bát tú, gươm tuốt trần; tiếp theo là đội nhạc cung đình.
Dưới triều Nguyễn, những trận tử chiến giữa voi và hổ thông thường mỗi năm tổ chức một lần. Trước mỗi trận đấu, hổ đều bị cắt nanh, bẻ vuốt, cho nên voi luôn giết chết và chà nát hổ.
Trận đấu cuối cùng được ghi nhận dưới triều Nguyễn, do vua Nguyễn là người tổ chức, cũng là người điều khiển, vừa là khán giả rất nhiệt tình cổ vũ cho trận đấu được tổ chức vào năm 1904 dưới triều vua Thành Thái. Đây cũng là một trận đấu hấp dẫn, đầy kịch tính được nhiều người đương thời chứng kiến và mô tả kỹ. Theo bài Hổ Quyền trong cuốn "Quần thể di tích Huế", tác giả Phan Thuận An, Nhà xuất bản Trẻ 2007, trang 293-299, đề cập: ''Voi cái bước vào đấu trường có vẻ hiên ngang, đi qua đi lại trước mặt cọp không một chút sợ hãi, vua Thành Thái khen: "con này can đảm lắm". Nhưng bỗng chốc, cọp nhảy lên trán voi, voi hất mạnh, cọp rơi xuống. Cọp lại nhảy lên bấu vào chỗ cũ. Voi tức giận, rống lên, vụt chạy đến dùng đầu đẩy mạnh cọp vào thành đấu trường, dùng sức mạnh ngàn cân vừa húc, vừa ép thật sát. Khi voi ngẩng đầu lên, cọp té xuống đất, voi dùng chân chà cọp đến chết...''
Liên kết ngoài
Thể loại:Di tích ngoài Kinh Thành Huế
16588 Johngee
16588 Johngee (1992 ST) là một thiên thạch xuyên Sao Hỏa được phát hiện vào ngày 23 tháng 9 năm 1992 bởi E. F. Helin tạo trạm thiên văn Palomar.
Link ngoài
Thể loại:Discoveries by Eleanor F. Helin Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1992 Thể loại:Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Ichneumon iranicus
Ichneumon iranicus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chi Sụ
Chi Sụ hay chi Du đơn hoặc chi Vàng trắng (danh pháp khoa học: Alseodaphne) là một chi thực vật hạt kín thuộc họ Lauraceae.
Ichneumon iranicus
Liên kết ngoài
Thể loại:Ichneumon
Chi Sụ
Phân bố
Các loài trong chi này là đặc hữu Đông Nam Á (Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Thái Lan, Việt Nam), Nam Á (Ấn Độ, Bangladesh, Nepal, Sri Lanka), New Guinea và miền nam Trung Quốc.
Mô tả
Cây gỗ thường xanh. Chồi đầu cành có vảy. Các lá mọc so le, luôn thành cụm ở gần đỉnh của cành con, gân lá hình lông chim, thường chuyển sang màu đen khi khô. Cụm hoa ở nách lá, là chùy hoa hoặc chùm hoa; lá bắc con và lá bắc nhỏ sớm rụng. Hoa lưỡng tính, mẫu 3. Ống bao hoa ngắn; thùy bao hoa 6, gần như không đều hoặc 3 thùy vòng ngoài nhỏ hơn, hơi giãn ra sau khi nở hoa nhưng không có ở quả. Nhị sinh sản 9, mọc thành 3 vòng; các chỉ nhị của vòng 1 và 2 không có tuyến, các chỉ nhị của vòng 3 có 2 tuyến/chỉ nhị ở đáy; bao phấn 4 ngăn; các ngăn của vòng 1 và 2 hướng vào trong, các ngăn của vòng 3 hướng ra ngoài hoặc 2 ngăn trên ở bên và 2 ngăn dưới hướng ra ngoài. Nhị lép 3, thuộc vòng trong cùng nhất, rất nhỏ, gần giống như hình mũi tên. Bầu nhụy chìm một phần vào ống bao hoa nông; vòi nhụy thường dài như bầu nhụy; đầu nhụy nhỏ, không rõ, hình đĩa. Quả màu đen hoặc đen ánh tía khi thuần thục, hình trứng, thuôn dài, hoặc gần hình cầu; cuống quả màu đỏ, xanh lục hoặc vàng, đôi khi gần như hình trụ, nhiều thịt, mềm, luôn nhăn nheo, cắt cụt ở đỉnh.
Các loài
Chi này chứa khoảng 51 loài.
Chuyển đi
Các loài dưới đây chuyển sang chi Alseodaphnopsis.
Danh pháp Alseodaphne cavaleriei (sụ cavaleriei, vàng trắng cavaleriei) là đồng nghĩa của Machilus cavaleriei.
Crassula tomentosa
Crassula tomentosa là một loài thực vật có hoa trong họ Crassulaceae. Loài này được Thunb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1778.
Liên kết ngoài
T Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1778
Propyria pelopia
Propyria pelopia là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Giải bóng đá U21 quốc gia 2009
Giải bóng đá U21 Quốc gia Việt Nam 2009 có tên gọi chính thức là Giải bóng đá U21 Quốc gia - Cúp Báo Thanh Niên lần XIII - 2009 là mùa giải thứ 13 do VFF tổ chức và Báo Thanh Niên tài trợ. Giải đấu này diễn ra theo hai giai đoạn, vòng loại sẽ khởi tranh từ ngày 25/8/2009 và kết thúc vào ngày 10/9/2009. Vòng chung kết diễn ra từ 17/9 đến ngày 27/9/2009 tại Sân vận động Gò Đậu, Bình Dương.
Điều lệ
33 đội bóng đăng ký tham dự vòng loại, chia thành 6 bảng: Các đội trong bảng sẽ thi đấu vòng tròn một lượt tính điểm xếp hạng để chọn đội cao điểm nhất dự vòng chung kết cùng 2 đội được vào thẳng là SHB Đà Nẵng (đương kim vô địch) và Becamex Bình Dương (chủ nhà).
Liên kết ngoài
Thể loại:Giải bóng đá U21 Quốc gia Việt Nam Thể loại:Bóng đá Việt Nam năm 2009
Prasinocyma vagrans
Prasinocyma vagrans là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Hamza Koudri
Hamza Koudri (sinh ngày 15 tháng 12 năm 1987 ở Mila, Algérie) là một cầu thủ bóng đá người Algérie thi đấu ở vị trí tiền vệ cho USM Alger ở Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Algérie.
Prasinocyma vagrans
Liên kết ngoài
Thể loại:Prasinocyma
Hamza Koudri
Sự nghiệp quốc tế
Ngày 5 tháng 4 năm 2008 anh được triệu tập vào đội tuyển quốc gia Algérie A’ thi đấu trước USM Blida ngày 11 tháng 4. Anh đá cả hai trận cho Algérie trước Maroc ở Vòng loại Cúp bóng đá châu Phi 2009.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1987 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Algérie Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá MC Alger Thể loại:Người Mila Thể loại:Cầu thủ Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Algérie Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Algérie A’ Thể loại:Cầu thủ bóng đá USM Alger Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Algérie Thể loại:Tiền vệ bóng đá
Sobasina yapensis
Sobasina yapensis là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Sobasina. Sobasina yapensis được Berry, Joseph A miêu tả năm 1998. Beatty & Jerzy Prószyński.
Tham khảo
Thể loại:Sobasina Thể loại:Động vật Liên bang Micronesia
Ornithogalum ocellatum
Ornithogalum ocellatum là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Speta mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ornithogalum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1990
Log-Dragomer (khu tự quản)
Khu tự quảnLog-Dragomer (Občina Log-Dragomer) là một khu tự quản nhỏ ở phía tây nam Ljubljana trong vùng Nội Carniola của Slovenia. Nó được thành lập vào năm 2006, sau khi nó tách ra khỏi khu tự quản Vrhnika.
Liên kết ngoài
Thể loại:Khu tự quản của Slovenia
NGC 125
NGC 125 (còn được gọi là PGC 1772) là một thiên hà dạng thấu kính nằm trong chòm sao Song Ngư. Nó được chỉ định là lớp Sa Ring trong sơ đồ phân loại hình thái thiên hà. Nó nằm cách xa khoảng 235 triệu năm ánh sáng.
Khám phá
NGC 125 được nhà thiên văn học William Herschel phát hiện vào ngày 25 tháng 12 năm 1790 và được quan sát bằng kính viễn vọng phản xạ có khẩu độ 18,7 inch. Tại thời điểm khám phá, tọa độ của nó được ghi lại là 00h 21m 41s, + 87 ° 56.1 ′ -20.0. Nó cũng được quan sát ngày 12 tháng 10 năm 1827 bởi John Herschel.
Hình thức bên ngoài
Dreyer mô tả NGC 125 là "rất mờ nhạt" và "nhỏ", với "phần giữa sáng hơn". Nó có chiều dài khoảng 115 nghìn năm ánh sáng, khiến nó lớn hơn một chút so với dải Ngân Hà.
Thông tin nhóm Galaxy
NGC 125 là một phần của nhóm NGC 128, bao gồm NGC 125, NGC 126, NGC 127, NGC 128 và NGC 130. Mặc dù chúng nằm trong cùng một nhóm thiên hà, nhưng> 1000  sự khác biệt km/h về vận tốc hồi quy giữa NGC 125 và NGC 128 khiến chúng không thể ở gần nhau trong không gian; tuy nhiên, do các dịch chuyển đỏ tương tự của chúng, NGC 125 và NGC 126 rất có thể gần gũi.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thiên hà hình hạt đậu Thể loại:Thiên thể UGC Thể loại:Thiên thể NGC Thể loại:Thiên thể PGC Thể loại:Chòm sao Song Ngư
Cosmopterix amalthea
Tham khảo
Thể loại:Cosmopterix Thể loại:Động vật đặc hữu Cuba
Stenotarsus seniculus
Stenotarsus seniculus là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Gerstaecker miêu tả khoa học năm 1858.
Tham khảo
Thể loại:Stenotarsus
Clematis pickeringii
Clematis pickeringii là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được A.Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1854.
Liên kết ngoài
Thể loại:Clematis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1854
Norshen, Shirak
Norshen là một đô thị thuộc tỉnh Shirak, Armenia. Dân số ước tính năm 2011 là 957 người.
Liên kết ngoài
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Shirak
Scotopteryx
Scotopteryx là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Xanthorhoini  Thể loại:Scotopterygini
Crassula tuberella
Crassula tuberella là một loài thực vật có hoa trong họ Crassulaceae. Loài này được Toelken miêu tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Liên kết ngoài
T Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1975
Pneumatopteris dilatata
Pneumatopteris dilatata là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Holttum mô tả khoa học đầu tiên năm 1988. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pneumatopteris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1988 Thể loại:Unresolved names
Kunisaki Izumo no Jijō
Kunisaki Izumo no Jijō (國崎出雲の事情) là một truyện tranh thể loại manga do Hirakawa Aya (ひらかわ あや) sáng tác. Tác phẩm được đăng lần đầu vào tháng 1 năm 2009 ở tuần san Shōnen Sunday. Trước đó gần một năm (tháng 2 năm 2008), một truyện tranh một chương cùng tên đã được tác giả đăng trên cùng tạp chí như là một phiên bản thử nghiệm. So với phiên bản thử nghiệm này, phiên bản chính thức của Kunisaki Izumo no Jijō đã có nhiều thay đổi đáng kể.
Prasinocyma venata
Prasinocyma venata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Prasinocyma
Adiscus tibialis
Tham khảo
Thể loại:Adiscus
Kunisaki Izumo no Jijō
Liên kết ngoài
Thể loại:Manga series Thể loại:Manga Shogakukan Thể loại:Manga năm 2010 Thể loại:Manga dài tập Thể loại:Shōnen manga
Steirodiscus speciosus
Steirodiscus speciosus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Pillans) B.Nord. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1969.
Tham khảo
Thể loại:Steirodiscus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1969
Adenodolichos oblongifoliolatus
Adenodolichos oblongifoliolatus là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được R.Wilczek miêu tả khoa học đầu tiên.
Köyyeri, Osmaniye
Köyyeri là một xã thuộc huyện Osmaniye, tỉnh Osmaniye, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 279 người.
Tham khảo
Thể loại:Thị trấn và làng thuộc thành phố Osmaniye
Grumman A-6 Intruder
Chiếc A-6 Intruder là một kiểu máy bay cường kích hai động cơ, cánh gắn giữa do Grumman Aerospace chế tạo. Được đưa vào sử dụng từ năm 1963 đến năm 1997, chiếc Intruder được thiết kế như là một kiểu máy bay hoạt động trong mọi thời tiết nhằm thay thế cho kiểu máy bay tấn công hạng trung A-1 Skyraider trang bị động cơ piston. Một phiên bản chiến tranh điện tử đặc biệt, chiếc EA-6B Prowler, vẫn còn đang được sử dụng tính cho đến năm 2007. Khi chiếc A-6 được cho nghỉ hưu dần, nhiệm vụ tấn công chính xác được chuyển cho F-14 Tomcat được trang bị LANTIRN (hệ thống dẫn đường và tìm mục tiêu tầm thấp ban đêm bằng hồng ngoại) mà giờ đây cũng đã nghỉ hưu, và vai trò giờ đây được tiếp nối bởi chiếc F/A-18E/F Super Hornet.
Thiết kế và phát triển
nhỏ|phải|Một chiếc A-6E Intruder chuẩn bị được phóng lên trên tàu sân bay [[USS Enterprise (CVN-65)|USS Enterprise.]] Chiếc Intruder được phát triển nhằm đáp ứng một yêu cầu của Hải quân Hoa Kỳ về một chiếc máy bay cường kích hoạt động trên tàu sân bay trong mọi thời tiết nhằm thay thế cho kiểu máy bay A-1 Skyraider gắn động cơ piston thời Thế Chiến II. Grumman nhận được hợp đồng vào năm 1957, và kiểu máy bay được thiết kế A2F-1 thực hiện chuyến bay đầu tiên ngày 19 tháng 4 năm 1960. Các ống xả động cơ phản lực nguyên thủy được thiết kế để hướng xuống dưới, nhưng chi tiết này bị loại bỏ khi sản xuất hằng loạt. Phi công ngồi phía bên trái, trong khi sĩ quan hoa tiêu/ném bom ngồi phía phải và hơi lui ra sau. Một màn hình ống điện tử chân không (CRT) cung cấp hiển thị tổng hợp về địa hình trước mặt, và với sự có mặt của thành viên đội bay thứ hai, cho phép bay ở độ cao thấp trong mọi điều kiện thời tiết. Cánh máy bay rất hiệu quả ở tốc độ dưới âm thanh so với những máy bay tiêm kích siêu âm như F-4 Phantom II, vốn cũng bay hạn chế ở tốc độ dưới âm thanh khi mang một tải trọng bom nặng. Một kiểu cánh tương tự cũng sẽ được Grumman sử dụng đặt lên trục quay của kiểu cánh thay đổi hình dạng trên chiếc F-14 Tomcat, cũng như là sẽ áp dụng bộ càng đáp tương tự.
Lịch sử hoạt động
nhỏ|phải|Một chiếc A-6E Intruder nhìn từ hông trái thuộc [[USS Dwight D. Eisenhower (CVN-69)|USS Dwight D. Eisenhower.]] nhỏ|phải|Những chiếc A-6E Intruder, S-3A Viking và một chiếc EA-6B Prowler đang đậu trên sàn đáp tàu sân bay [[USS John F. Kennedy (CV-67) trong một cơn bão.]] Chiếc Intruder nhận được tên gọi mới A-6A theo Hệ thống Định danh máy bay Thống nhất các binh chủng Hoa Kỳ (1962) của Bộ Quốc phòng vào năm 1962, và được đưa vào hoạt động tại các phi đội vào tháng 2 năm 1963. Chiếc A-6 trở thành máy bay tấn công tầm trung và tấn công ban đêm hay trong mọi thời tiết chủ yếu của Hải quân và Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ từ giữa Thập niên 1960 đến Thập niên 1990 và như là một máy bay tiếp dầu trên không cả trong phiên bản chuyên dụng KA-6D hay dùng kỹ thuật "buddy" (bạn bè) tự tiếp dầu trên không (D-704). Vai trò này trong Không quân được đảm nhiệm bởi chiếc F-105 Thunderchief và sau này là F-111 mà sau đó được chuyển đổi sang kiểu máy bay gây nhiễu radar dưới tên gọi EF-111 Raven. Chiếc A-6 tham gia chiến đấu trong Chiến tranh Việt Nam và trong các cuộc xung đột tại Liban và Libya. Chiếc Intruder cũng có các vai trò khác trong Chiến dịch Bảo táp Sa mạc vào năm 1991, cũng như tại Bosnia vào năm 1994, nhưng chúng được nhanh chóng rút khỏi phục vụ vào giữa những năm 1990 khi Hải quân tiến hành giảm bớt chủng loại máy bay trong các phi đoàn trên tàu sân bay. Đã có dự định thay thế nó bằng kiểu A-12 Avenger II, nhưng chương trình bị hủy bỏ. Chiếc Intruder được giữ lại hoạt động thêm vài năm trước khi được nghỉ hưu và thay thế bằng chiếc F-14 Tomcat được trang bị hệ thống LANTIRN (hệ thống dẫn đường và tìm mục tiêu tầm thấp ban đêm bằng hồng ngoại), rồi đến lượt chúng được thay thế bằng chiếc F/A-18E/F Super Hornet. Nhiều câu hỏi đã đặt ra khi chuyển đổi sang một thế hệ máy bay tấn công có tầm hoạt động ngắn hơn so với thế hệ cũ. Tuy nhiên, sự có mặt của các máy bay tiếp dầu Không quân trong mọi xung đột gần đây làm giảm bớt sự phụ thuộc vào tầm bay xa tự có của máy bay.
Những chiếc A-6 Intruder bắt đầu tham gia hoạt động đầu tiên trong Chiến tranh Việt Nam, nơi nó được sử dụng rộng rãi chống lại các mục tiêu tại Việt Nam. Chiếc máy bay có tầm bay khá xa và tải trọng chiến đấu nặng (8.170 kg/18.000 lb) cộng với khả năng bay trong mọi thời tiết làm cho nó có giá trị trong cuộc chiến. Tuy nhiên, hiệu quả của nó khi bay thấp và ném bom làm cho nó đặc biệt mong manh trước hỏa lực phòng không, và trong tám năm hoạt động Hải quân và Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ đã mất 84 chiếc Intruder vì mọi lý do trong Chiến tranh Việt Nam.
Tổn thất đầu tiên xảy ra vào ngày 14 tháng 7 năm 1965 khi một chiếc Intruder thuộc Phi đội VA-75, do Đại úy Donald Boecker và Đại úy Donald Eaton điều khiển cất cánh từ tàu sân bay USS Independence, thực hiện một cú bổ nhào trên mục tiêu gần Lào. Một vụ nổ dưới cánh phải làm hư hại động cơ bên phải khiến máy bay bốc cháy và hỏng hệ thống thủy lực, vài giây sau động cơ bên trái cũng hỏng và các điều khiển bị tê liệt, cả hai thành viên đội bay phải phóng ra, nhưng cả hai đều sống sót. Vào ngày 21 tháng 8 năm 1967 bốn chiếc A-6 Intruder thuộc Phi đội VA-196 từ tàu sân bay USS Constellation tấn công một đường sắt tại Bắc Việt Nam, một chiếc A-6 do Trung tá Leo Profilet và Thiếu tá William Hardman lái bị tên lửa đất-đối-không (SAM) bắn trúng, chiếc máy bay bị lộn nhào, và cả hai phải phóng ra và trở thành tù binh chiến tranh. Ba chiếc A-6 còn lại tiếp tục phi vụ, rồi đột nhiên hai trong ba chiếc Intruder lại tách khỏi chiếc thứ ba, và có thể do mưa bão và mây thấp, hướng đến và vượt qua biên giới với Trung Quốc. Chúng bị tấn công và bắn rơi bởi những chiếc MiG-19 (J-6) Trung Quốc. Các Trung úy Dain Scott và Forrest Trembley cùng Thiếu tá Jimmy Buckley không sống sót. Đại úy Robert Flynn trở thành tù binh chiến tranh, và được thả ra ngày 15 tháng 3 năm 1973. Chiếc Intruder cuối cùng bị mất trong cuộc chiến thuộc Phi đội VA-35 do Đại úy C. M. Graf và Đại úy S. H. Hatfield điều khiển từ tàu sân bay USS "America, họ bị hỏa lực mặt đất bắn rơi vào ngày 24 tháng 1 năm 1973 trong khi thực hiện phi vụ hỗ trợ gần mặt đất. Các phi công phóng ra và được máy bay trực thăng Hải quân giải cứu.
Chiếc A-6 Intruder sau đó được sử dụng để hỗ trợ các chiến dịch khác, như các lực lượng quốc tế gìn giữ hoà bình tại Liban năm 1983. Một chiếc Intruder và một chiếc A-7 Corsair II bị tên lửa của Syria bắn rơi vào ngày 4 tháng 12. Intruder cũng hoạt động từ các tàu sân bay USS America và USS Coral Sea trong Chiến dịch Thung lũng El Dorado vào tháng 4 năm 1986, thuộc các phi đội VA-34 "Blue Blasters" (trên chiếc America) và VA-55 "Warhorses" (trên chiếc Coral Sea).
Chiếc Intruder đã có những hoạt động rộng rãi trong Chiến dịch Bảo táp Sa mạc nơi nó là máy bay tấn công chủ yếu của Hải quân Mỹ dùng để ném bom dẫn đường bằng laser. Hải quân Hoa Kỳ sử dụng chúng từ các tàu sân bay USS Saratoga, USS John F. Kennedy, USS Midway, USS Ranger, USS America, và USS Theodore Roosevelt. Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ cũng đưa ra hoạt động hai phi đội A-6E Intruder đặt căn cứ trên đất liền trong cuộc xung đột này. Sau Chiến dịch Bảo táp Sa mạc, Intruder được sử dụng để bay tuần tra trên vùng cấm bay ở Iraq và hỗ trợ trên không cho lực lượng Thủy quân Lục chiến trong Chiến dịch Phục hồi Hy vọng tại Somalia. Chiếc A-6E Intruder cuối cùng rời khỏi phục vụ của Thủy quân Lục chiến Mỹ vào ngày 28 tháng 4 năm 1993.
Chiếc Intruder cuối cùng được nghỉ hưu vào ngày 28 tháng 2 năm 1997. Một số khung máy bay A-6 nghỉ hưu đã được cho đánh đắm ở ngoài khơi bờ biển St. Johns County, Florida để tạo nên nơi ẩn náu cho cá và được đặt tên là Bãi san hô Intruder. Tuy nhiên, trái ngược với sự tin tưởng của nhiều người, những máy bay còn lại có trang bị kiểu cánh mới được lưu kho tại Trung tâm AMARC (Aerospace Maintenance and Regeneration Center: Trung tâm Bảo trì và Phục hồi Hàng không) ở Căn cứ Không quân Davis-Monthan, và không bị đánh chìm thành các bãi san hô nhân tạo. Cho dù chiếc Intruder không thể theo kịp tốc độ hay khả năng không chiến của chiếc F/A-18, tầm bay xa và khả năng về tải trọng chiến đấu của chiếc A-6 vẫn chưa có máy bay nào trong đội máy bay mới có thể sánh kịp.
Kiểu dáng chiếc Intruder với mũi to bầu và một thân đuôi thon thả đã là cảm hứng của một số tên lóng, bao gồm "Double Ugly", "The Mighty Alpha Six", "Iron Tadpole" cũng như "Drumstick" và "Pregnant Guppy".
YA-6A
Tên gọi này được đặt cho tám chiếc máy bay nguyên mẫu và tiền sản xuất, được sử dụng trong việc phát triển chiếc A-6A Intruder.
A-6A
nhỏ|phải|A-6A thuộc Phi đội VMA(AW)-242 vào năm 1975 nhỏ|phải|A-6B trên chiếc USS Saratoga vào năm 1971 Phiên bản đầu tiên của chiếc Intruder được chế tạo chung quanh một hệ thống DIANE (Digital Integrated Attack/Navigation Equipment: Thiết bị dẫn đường/tấn công kỹ thuật số tích hợp) phức tạp và tiên tiến, được dự định cung cấp việc ném bom với độ chính xác cao ngay cả trong ban đêm và khi thời tiết xấu. DIANE bao gồm nhiều hệ thống radar: radar tìm kiếm Norden AN/APQ-92 và một radar dẫn đường riêng biệt AN/APQ-112, radar đo độ cao AN/APN-14, và radar Doppler AN/APN-153 để cung cấp những cập nhật về vị trí cho hệ thống dẫn đường quán tính AN/ASN-31. Một máy tính dữ liệu bay và máy tính đạn đạo tích hợp các thông tin của radar cho sĩ quan hoa tiêu/ném bom ngồi trên ghế bên phải. Các hệ thống TACAN (dẫn đường trên không chiến thuật) và Hệ thống định hướng tự động (ADF) cũng được cung cấp để dẫn đường. Khi hoạt động, DIANE có thể là hệ thống dẫn đường và tấn công có khả năng nhất vào thời đó, cho phép chiếc Intruder khả năng bay và chiến đấu trong những hoàn cảnh rất kém (đặc biệt quan trọng tại Việt Nam và Thái Lan trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam). Nó gặp phải nhiều vấn đề ban đầu khi hoạt động, và phải mất nhiều năm cho đến khi nó có được độ tin cậy ổn định.
Tổng số A-6A được sản xuất là 488 chiếc, kể cả sáu chiếc kiểu mẫu tiền sản xuất. Nhiều chiếc trong số những máy bay sống sót được chuyển đổi sang các phiên bản khác.
A-6B
Nhằm cung cấp cho các phi đội Hải quân một kiểu máy bay SEAD (Suppression of Enemy Air Defences: Trấn áp phòng không đối phương) để tấn công hệ thống phòng không đối phương và các hệ thống tên lửa SAM, một nhiệm vụ được gọi là "Iron Hand" theo cách nói của Hải quân, 19 máy bay A-6A được cải tiến thành tiêu chuẩn A-6B từ năm 1967 đến năm 1970. Chiếc A-6B có nhiều hệ thống tấn công tiêu chuẩn được tháo bỏ dành cho các thiết bị đặc biệt chuyên dò tìm và theo dõi các vị trí radar đối phương cùng khả năng dẫn đường các tên lửa chống bức xạ AGM-45 Shrike và AGM-78 Standard. Có năm chiếc bị mất trong chiến đấu, và những chiếc còn lại sau đó được cải tiến sang tiêu chuẩn A-6E vào cuối những năm 1970.
KA-6D
nhỏ|Một chiếc KA-6D đang tiếp nhiên liệu cho một chiếc F-14A vào năm 1987 Vào đầu những năm 1970, có khoảng 78 chiếc A-6A và 12 chiếc A-6E được chuyển đổi thành máy bay tiếp nhiên liệu, thực hiện hỗ trợ tiếp nhiên liệu trên không cho các máy bay tấn công khác. Hệ thống DIANE được tháo bỏ và một hệ thống nhiên liệu bên trong được lắp đặt, đôi khi được bổ sung bởi một cụm tiếp nhiên liệu D-704 trên đế giữa. Chiếc KA-6D trên lý thuyết có thể sử dụng trong vai trò ném bom ban ngày, nhưng thực tế gần như không áp dụng, và bay với tải trọng tiêu chuẩn là bốn thùng nhiên liệu. Bởi vì nó dựa trên nền tảng một máy bay chiến thuật, chiếc KA-6D cung cấp khả năng tiếp nhiên liệu trong phi vụ, khả năng bay theo với nhóm tấn công và tiếp nhiên liệu cho chúng trong quá trình thực hiện phi vụ. Một vài chiếc KA-6D bay kèm theo mỗi phi đội Intruder, và việc cho nghỉ hưu những chiếc máy bay này để lại một lỗ hổng trong vai trò máy bay tiếp nhiên liệu cho Hải quân và Thủy quân Lục chiến. Chiếc S-3 Viking Hải quân cũng có khả năng tiếp nhiên liệu trên không, nhưng tính năng bay và lượng nhiên liệu mang theo hiệu quả bị giới hạn nên chỉ phù hợp như là máy bay tiếp nhiên liệu thu hồi. Việc thiếu mất khả năng tiếp nhiên liệu sau này được bù đắp bởi kiểu máy bay mới F/A-18E Super Hornet, vốn có thể được dùng làm máy bay tiếp nhiên liệu trong phi vụ.
A-6E
nhỏ|phải|Một chiếc A-6E Intruder bay bên trên bầu trời [[Tây Ban Nha trong cuộc tập trận Matador.]] nhỏ|phải|Thống đốc bang [[Virginia là George Allen (giữa, áo trắng) đang giúp phóng chiếc A-6E Intruder lần cuối cùng của Phi đội VA-34 cất cánh từ sàn đáp tàu sân bay USS George Washington, năm 1996.]] Là phiên bản máy bay tấn công Intruder cuối cùng, được giới thiệu vào năm 1970, và được bố trí lần đầu tiên vào ngày 9 tháng 12 năm 1971, với các hệ thống dẫn đường tấn công được nâng cấp sâu rộng. Hệ thống radar tìm kiếm và theo dõi nguyên thủy của chiếc A-6A được thay thế bằng một radar đa chế độ duy nhất AN/APQ-148 Norden, và các máy tính được thay bằng hệ thống điện tử bán dẫn hiện đại và tin cậy hơn. Một hệ thống dẫn đường quán tính mới AN/ASN-92 được bổ sung, cùng với hệ thống CAINS (Carrier Aircraft Inertial Navigation System: hệ thống dẫn đường quán tính từ tàu sân bay), để dẫn đường chính xác hơn. Bắt đầu từ năm 1979 mọi chiếc A-6E được trang bị AN/AAS-33 DRS (Detecting and Ranging Set: bộ phát hiện và đo khoảng cách), một phần của hệ thống TRAM (Target Recognition and Attack, Multi-Sensor: hệ thống đa cảm biến nhận biết và tấn công mục tiêu), một tháp nhỏ ổn định bằng con quay hồi chuyển gắn bên dưới mũi máy bay, mang thiết bị hồng ngoại FLIR cùng thiết bị định vị mục tiêu laser. Hệ thống TRAM được đồng bộ với kiểu radar mới AN/APQ-156 Norden. Sĩ quan hoa tiêu/ném bom có thể sử dụng cả hình ảnh TRAM và dữ liệu radar để tấn công cực kỳ chính xác, hoặc chỉ dùng các cảm biến TRAM để tấn công mà không sử dụng radar của chiếc Intruder (có thể gây báo động cho mục tiêu). Hệ thống TRAM còn cho phép chiếc Intruder độc lập chỉ định và ném bom dẫn đường bằng laser. Thêm vào đó, chiếc Intruder sử dụng hệ thống AMTI (Airborne Moving Target Indicator: chỉ định mục tiêu di động trên không) cho phép chiếc máy bay theo dõi một mục tiêu di động (một xe tăng hay xe tải) và ném bom trên nó cho dù mục tiêu di chuyển. Cũng vậy, hệ thống máy tính cho phép sử dụng Offset Aim Point (OAP, điểm ngắm lệch), cho phép đội bay có khả năng ném bom một mục tiêu không thấy được trên radar bằng cách ghi chú toạ độ một mục tiêu biết được lân cận và nhập vào khoảng cách lệch hướng về mục tiêu không nhìn thấy.
Vào đầu những năm 1990 một số máy bay A-6E còn lại được nâng cấp trong chương trình SWIP (Systems/Weapons Improvement Program: cải tiến các hệ thống và vũ khí) cho phép chúng sử dụng các vũ khí dẫn đường chính xác mới nhất, bao gồm các kiểu tên lửa không-đối-đất AGM-65 Maverick, AGM-84 Harpoon, AGM-84E SLAM, AGM-62 Walleye và tên lửa chống bức xạ AGM-88 HARM. Sau một loạt các vấn đề về giảm sức chịu đựng kim loại trên cánh, khoảng 85% chiếc trong đội máy bay được trang bị kiểu cánh composite mới bằng vật liệu graphite/epoxy/titanium/aluminum.
Phiên bản A-6E có tổng cộng 445 máy bay, trong đó khoảng 240 chiếc được cải biến từ các phiên bản trước đó A-6A/B/C.
A-6F và A-6G
nhỏ|phải|Chiếc nguyên mẫu A-6F vào năm 1987 Một kiểu A-6F Intruder II tiên tiến được đề nghị vào giữa những năm 1980 với dự định thay thế kiểu động cơ turbo phản lực Pratt & Whitney J52 đã cũ của chiếc Intruder bằng một phiên bản không đốt sau của kiểu động cơ phản lực turbo quạt ép General Electric F404 như được sử dụng trên chiếc F/A-18 Hornet, cung cấp sự cải tiến đáng kể về công suất và tiết kiệm nhiên liệu. Chiếc A-6F sẽ có được hệ thống điện tử hoàn toàn mới, bao gồm một radar khẩu độ tổng hợp Norden AN/APQ-173 và các màn hình trong buồng lái đa chức năng; radar APQ-173 cho phép chiếc Intruder có khả năng không chiến với trang bị tên lửa AIM-120 AMRAAM. Nó cũng được bổ sung thêm hai đế cánh, nâng lên tổng cộng bảy đế.
Mặc dù đã có năm chiếc máy bay phát triển được chế tạo, Hải quân sau đó đã không chọn chiếc A-6F mà tập trung chú ý vào chiếc A-12 Avenger II. Điều này đã đưa việc phục vụ vào thế khó khăn khi chương trình A-12 bị hủy bỏ vào năm 1991.
Grumman cũng đề nghị một phương án thay thế rẻ tiền ở phiên bản A-6G, có được hầu hết các thiết bị điện tử tiên tiến của A-6F nhưng giữ lại kiểu động cơ đang có. Kế hoạch này cũng bị hủy bỏ.
Phiên bản chiến tranh điện tử
Một phiên bản chiến tranh điện tử (EW: Electronic Warfare) /phản công điện tử (ECM: Electronic Countermeasure) của chiếc Intruder được phát triển sớm trong lịch sử chiếc máy bay và dành cho Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ, vốn đang cần một nền tảng ECM mới để thay thế chiếc F3D-2Q Skyknight cũ kỹ. Một phiên bản EW của chiếc Intruder, ban đầu được đặt tên là A2F-1Q và sau đó được đổi tên thành EA-6A, bay chuyến bay đầu tiên vào ngày 26 tháng 4 năm 1963. Nó được trang bị một bộ phản công điện tử Bunker-Ramo AN/ALQ-86, với hầu hết các thiết bị điện tử đặt trong một cụm hình quả hạnh nhân bên trên cánh đuôi đứng. Trên lý thuyết nó có khả năng bắn tên lửa chống bức xạ AGM-45 Shrike, cho dù nó rõ ràng không được sử dụng cho vai trò đó.
Chỉ có 28 chiếc EA-6A được chế tạo (hai chiếc nguyên mẫu, 15 chiếc chế tạo mới và 11 chiếc được cải biến từ phiên bản A-6As), phục vụ cho các phi đội Thủy quân Lục chiến trong Chiến tranh Việt Nam. Nó được đưa ra khỏi phục vụ tiền phương từ giữa những năm 1970, giữ lại phục vụ trong các đơn vị trừ bị của Thủy quân Lục chiến rồi với Hải quân Hoa Kỳ chủ yếu cho các mục đích huấn luyện. Chiếc cuối cùng được nghỉ hưu hoàn toàn vào năm 1993.
Một phiên bản chuyên dùng cao hơn của chiếc Intruder là kiểu EA-6B Prowler, có khung máy bay được kéo dài đủ chỗ cho thêm hai thành viên đội bay điều khiển các hệ thống điện tử, và các hệ thống điện tử được tích hợp cao hơn cho vai trò chiến tranh điện tử và SEAD (Suppression of Enemy Air Defences: trấn áp phòng không đối phương). Có tổng cộng 170 chiếc được sản xuất. Chiếc Prowler được giữ lại phục vụ cho đến tận năm 2006, thay thế những chiếc EF-111 Raven của Không quân còn được biết đến dưới tên "Spark Vark", khi Bộ Quốc phòng Mỹ quyết định để Hải quân đảm trách mọi phi vụ chiến tranh điện tử. EA-6B Prowler được vạch kế hoạch sẽ được thay thế bởi phiên bản EA-18G Growler của chiếc Super Hornet.
YEA-6B
Tên đặt lại cho hai chiếc nguyên mẫu EA-6B, được cải biến cho những thử nghiệm đặc biệt.
NEA-6A
Một chiếc EA-6A được cải biến cho những thử nghiệm đặc biệt.
Đặc điểm kỹ thuật (A-6E)
phải|300px|Hình chiếu ba chiều chiếc A-6 Intruder Tham khảo: Quest for Performance
Danh sách liên quan
A-006 Thể loại:Máy bay quân sự Hoa Kỳ thập niên 1960 Thể loại:Máy bay hoạt động trên tàu sân bay Thể loại:Máy bay trong chiến tranh Việt Nam Thể loại:Tiếp nhiên liệu trên không Thể loại:Máy bay chiến đấu Thể loại:Máy bay quân sự Thể loại:Máy bay cường kích Thể loại:Máy bay tác chiến điện tử Thể loại:Máy bay hai động cơ phản lực Thể loại:Máy bay cánh trên Thể loại:Máy bay cường kích Hoa Kỳ
Prasophyllum unicum
Prasophyllum unicum là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Rupp miêu tả khoa học đầu tiên năm 1942.
Liên kết ngoài
Thể loại:Prasophyllum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1942
Xã Liberty, Quận Sullivan, Missouri
Xã Liberty (Liberty Township) là một xã thuộc quận Sullivan, tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 210 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Missouri Thể loại:Quận Sullivan, Missouri
Acetyl
Trong hóa học hữu cơ, axetyl là một phân tử, acyl với công thức hóa học CH3CO. Nó đôi khi được biểu diễn bằng ký hiệu Ac [5] (không bị nhầm lẫn với phần tử actinium). Nhóm acetyl chứa một nhóm metyl liên kết đơn với cacbonyl. Trung tâm cacbonyl của một gốc acyl có một electron phibond mà nó tạo thành liên kết hóa học với phần còn lại R của phân tử. Trong danh pháp IUPAC, acetyl được gọi là ethanoyl, mặc dù thuật ngữ này hiếm khi được nghe. [Cần dẫn nguồn] Acetyl là một thành phần của nhiều hợp chất hữu cơ, bao gồm axit axetic, chất dẫn truyền thần kinh acetylcholine, acetyl-CoA, acetylcysteine, thuốc giảm đau acetaminophen (còn được gọi là paracetamo l) và acid acetylsalicylic (được gọi là aspirin).
Trong tự nhiên
Sự ra đời của một nhóm acetyl vào một phân tử được gọi là acetyl hóa. Trong các sinh vật sinh học, các nhóm acetyl thường được chuyển từ acetyl-CoA sang coenzyme A (CoA). Acetyl-CoA là một trung gian cả trong tổng hợp sinh học và trong sự phân hủy của nhiều phân tử hữu cơ. Acetyl-CoA cũng được tạo ra trong giai đoạn thứ hai của hô hấp tế bào, Chu kỳ Krebs, bởi tác dụng của pyruvate dehydrogenase trên axit pyruvic.
Các histone và các protein khác thường được biến đổi bằng cách acetyl hóa. Ví dụ, ở cấp độ DNA, sự acetyl hóa histone bởi acetyltransferases (HATs) gây ra sự mở rộng kiến ​​trúc nhiễm sắc thể, cho phép sự phiên mã di truyền xảy ra. Tuy nhiên, việc loại bỏ nhóm acetyl bởi histone deacetylases (HDACs) ngưng tụ cấu trúc DNA, do đó ngăn ngừa sự phiên mã. [6] Ngoài HDAC, bổ sung nhóm Methyl có thể liên kết DNA dẫn đến methyl hóa DNA, và đây là một cách phổ biến khác để ngăn chặn DNA acetyl hóa và ức chế phiên mã gen.
Hóa hữu cơ và dược phẩm tổng hợp
Acetyl hóa có thể đạt được bằng cách sử dụng một loạt các phương pháp, một trong những phổ biến nhất là thông qua việc sử dụng acetic anhydride hoặc acetyl chloride, thường trong sự hiện diện của một cơ sở amin hoặc đại học thơm. Một acetylation điển hình là việc chuyển đổi glycine thành N-acetylglycine: [7]
Ornithogalum oligophyllum
Ornithogalum oligophyllum là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được E.D.Clarke mô tả khoa học đầu tiên năm 1816.
Acetyl
Hóa hữu cơ và dược phẩm tổng hợp
H2NCH2CO2H + (CH3CO) 2O → CH3C (O) NHCH2CO2H + CH3CO2H
Dược lý
Acetyl hóa giúp một loại thuốc nhất định đến não nhanh hơn, làm cho tác dụng của thuốc mạnh hơn và tăng hiệu quả của một liều nhất định. Nhóm acetyl trong axit acetylsalicylic (aspirin) tăng cường hiệu quả của nó liên quan đến axit salicylic chống viêm tự nhiên. Theo cách tương tự, acetyl hóa chuyển đổi morphine giảm đau tự nhiên thành heroin mạnh hơn (diacetylmorphine).
Ornithogalum oligophyllum
Liên kết ngoài
Thể loại:Ornithogalum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1816
Acetyl
Dược lý
Có một số bằng chứng cho thấy acetyl-L-carnitine có thể hiệu quả hơn đối với một số ứng dụng hơn L-carnitine. [8] Acetylation của resveratrol giữ lời hứa là một trong những thuốc chống bức xạ đầu tiên cho người dân. [9]
Ichneumon iwatensis
Ichneumon iwatensis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ichneumon
16589 Hastrup
16589 Hastrup (1992 SL1) là một tiểu hành tinh vành đai chính bên trong được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1992 bởi E. F. Helin ở Palomar.
Paullinia hemiptera
Paullinia hemiptera là một loài thực vật có hoa trong họ Bồ hòn. Loài này được D.R. Simpson mô tả khoa học đầu tiên năm 1976.
16589 Hastrup
Liên kết ngoài
016589 Thể loại:Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin Thể loại:Tiểu hành tinh được đặt tên 016589 19920924
Paullinia hemiptera
Liên kết ngoài
Thể loại:Paullinia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1976
Shatkovsky (huyện)
Huyện Shatkovsky (? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Tỉnh Nizhny Novgorod, Nga. Huyện có diện tích 1437 kilômét vuông, dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 29700 người. Trung tâm của huyện đóng ở Shatki.
Alpina nigrifasciata
Alpina nigrifasciata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Alpina
Stenotarsus sericatus
Stenotarsus sericatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Gerstaecker miêu tả khoa học năm 1858.
Tham khảo
Thể loại:Stenotarsus
Soesiladeepakius aschnae
Soesiladeepakius aschnae là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Soesiladeepakius. Soesiladeepakius aschnae được Makhan miêu tả năm 2007.
Tham khảo
Thể loại:Soesiladeepakius Thể loại:Động vật được mô tả năm 2007
Pseudocampylium
Pseudocampylium là một chi rêu trong họ Amblystegiaceae.
Dicrastylis doranii
Dicrastylis doranii là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được F.Muell. mô tả khoa học đầu tiên năm 1873.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dicrastylis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1873
William Pitt Trẻ
William Pitt trẻ (William Pitt the Younger) (28 tháng 5 năm 1759 – 23 tháng 1 năm 1806) là một nhà chính trị Anh cuối thế kỉ 18 và đầu thế kỉ 19. Năm 1783, ông trở thành là vị Thủ tướng Anh trẻ nhất trong lịch sử khi mới 24 tuổi. Ông rời chức vụ này năm 1801 nhưng lại trở lại giữ chức vị thủ tướng năm 1804 cho đến khi qua đời. Ông được gọi là William Pitt trẻ để phân biệt với William Pitt già, cha của ông, người cũng từng là thủ tướng của vương quốc Anh.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thủ tướng Vương quốc Liên hiệp Anh Thể loại:Sinh năm 1759 Thể loại:Mất năm 1806 Thể loại:Chôn cất tại tu viện Westminster
Cosmopterix beckeri
Cosmopterix beckeri là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Loài này có ở Brasil (Santa Catarina). Con trưởng thành được sưu tập vào tháng 9. Cánh trước con đực dài 4,4 mm. Tên loài này được đặt theo người sưu tập ra nó, tiến sĩ Vitor Becker, Camacan, Brazil.
Tham khảo
Thể loại:Cosmopterix
Cá voi xanh (trò chơi)
nhỏ|Selfharmarm Trò chơi cá voi xanh (Синий кит; tiếng Anh: Blue Whale Challenge), còn được gọi là "Thử thách cá voi xanh", là một hiện tượng mạng xã hội có từ năm 2016 bắt nguồn từ Nga. Trò chơi được tuyên bố là vẫn còn tồn tại ở một số quốc gia, mặc dù không có trường hợp nào được xác nhận. "Trò chơi" bao gồm một loạt nhiệm vụ được một người giao cho người chơi tự hành hạ bản thân mình trong khoảng thời gian nhất định, với thử thách cuối cùng yêu cầu người chơi tự tử. Nếu không thực hiện người giao nhiệm vụ sẽ đe dọa giết hại gia đình người chơi.
Bối cảnh
Nhà báo Nga Galina Mursaliyeva lần đầu tiên viết về "nhóm tử thần" trong một bài báo đăng trên tờ báo Nga Novaya Gazeta vào tháng 4 năm 2016. Bài viết mô tả các nhóm "F57" trên trang mạng xã hội Nga VKontakte, trong đó cô tuyên bố đã kích động 130 thanh thiếu niên tự sát. Bài viết của Mursaliyeva đã bị chỉ trích tại thời điểm phát hành vì thiếu dữ liệu và sự cân bằng đáng tin cậy. "130 trường hợp tự tử được trích dẫn trong bài viết dường như được tác giả tự tính toán ra." Không có mối liên hệ nào giữa trò chơi và bất kỳ vụ tự sát nào được chứng minh cụ thể.
Trò chơi được cho là được phổ biến trên các nền tảng truyền thông xã hội khác nhau và được mô tả là mối quan hệ giữa quản trị viên và người tham gia. Trong khoảng thời gian năm mươi ngày, quản trị viên đặt một nhiệm vụ mỗi ngày; các nhiệm vụ dường như vô hại khi mới bắt đầu (dậy lúc 4:30 sáng, xem phim kinh dị) và chuyển sang tự tổn thương bản thân, và cuối cùng yêu cầu người tham gia tự tử vào ngày cuối. Các vụ tự tử do trò chơi này đã được báo cáo trên toàn thế giới nhưng không có vụ nào được xác nhận.
Lo ngại của xã hội
Trong khi nhiều chuyên gia cho rằng "Cá voi xanh" ban đầu là trò lừa bị thổi phồng lên, họ tin rằng có khả năng hiện tượng này đã dẫn đến các trường hợp tự sát do bắt chước và các nhóm bắt chước, khiến trẻ em dễ bị tổn thương có nguy cơ bị đe doạ trực tuyến và kích động trực tuyến. Vào cuối năm 2017, báo cáo sự tham gia vào trò chơi cá voi xanh dường như đang giảm; tuy nhiên, các tổ chức an toàn internet trên toàn thế giới đã phản ứng bằng cách đưa ra lời khuyên chung cho phụ huynh và các nhà giáo dục về việc phòng chống tự sát, nhận thức về sức khỏe tâm thần và an toàn trực tuyến trước lần xuất hiện tiếp theo của việc đe doạ trực tuyến.
Ben Radford, một người Mỹ hoài nghi đã nghiên cứu hiện tượng này, gọi đó là "cơn hoảng loạn luân lý đạo đức" và tương đương với những tranh cãi về những mâu thuẫn năm 1980 của trò chơi Dungeons & Dragons. Radford cũng tuyên bố "đây chỉ là trò mới nhất trong một loạt các sự hỗn loạn đạo đức và xúc phạm tương tự được chia sẻ trên truyền thông xã hội... thuốc giải độc tốt nhất... là một sự hoài nghi lành mạnh".
Bắt giữ
Năm 2016, Philipp Budeikin, một sinh viên tâm lý 21 tuổi đã bị đuổi khỏi trường đại học của mình, tuyên bố rằng anh đã phát minh ra trò chơi vào năm 2013. Budeikin cho biết ý định của mình là làm sạch xã hội bằng cách ép những người mà anh coi là không có giá trị phải tự tử. Mặc dù ban đầu tuyên bố vô tội và nói rằng ông "chỉ chơi vui thôi", Budeikin đã bị bắt và bị giam trong Nhà tù Kresty, St Petersburg và vào tháng 5 năm 2016 đã nhận tội "kích động ít nhất 16 cô gái tuổi teen tự tử." Sau đó Budeikin đã bị kết án về hai tội kích động trẻ vị thành niên tự tử.
Các nhà bình luận như Benjamin Radford đã chỉ ra rằng những câu chuyện giật gân trong tin tức thế giới liên quan đến sự tham gia của Budeikin đã chỉ trích dẫn từ hai nguồn tin của Nga, với các báo lá cải sao chép thông tin trên mà không sáng tạo gì.
Vào tháng 6 năm 2017, Ilya Sidorov làm nghề đưa thư đã bị bắt tại Moskva, cũng bị buộc tội thành lập một nhóm "Cá voi xanh" để khuyến khích trẻ tự hại mình và cuối cùng tự tử. Anh ta tuyên bố đã thuyết phục 32 trẻ em tham gia nhóm của mình và bắt các em làm theo các mệnh lệnh.
Bangladesh
Mặc dù nhiều báo cáo tin tức đã được xuất bản trên phương tiện truyền thông Bangladesh cố gắng liên kết các vụ tự tử với trò chơi này, không có trường hợp nào được chính thức xác nhận.
Vào tháng 10 năm 2017, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Bangladesh Asaduzzaman Khan đã tuyên bố rằng Ủy ban Điều tiết Viễn thông Bangladesh đã được chỉ đạo điều tra trò chơi Cá voi xanh sau khi có các báo cáo tự sát trên khắp nước này. Ủy ban đã phát hành một thông báo kêu gọi mọi người gọi cho một số điện thoại cụ thể nếu có bất kỳ liên kết web hoặc bất kỳ thông tin nào liên quan đến trò chơi Cá voi xanh. Cuối tháng đó, Tòa án Tối cao Bangladesh đã ra lệnh cấm 6 tháng đối với các gói internet vào ban đêm đặc biệt do nhiều nhà khai thác di động trên toàn quốc cung cấp nhằm hạn chế các vụ tự tử do trò chơi này gây ra.
Brazil
Mặc dù một số tin tức trên phương tiện truyền thông Brazil liên kết các trường hợp tự hại mình và tự tử của thiếu niên với trò chơi Cá voi xanh và một số điều tra đang diễn ra, không có báo cáo nào được chính thức xác nhận.
Đáp lại trò chơi, một nhà thiết kế và một công ty quảng cáo từ São Paulo tạo ra một phong trào gọi là Baleia Rosa (Cá voi hồng),  đã trở thành phong trào lan truyền qua truyền miệng. Nó dựa vào sự cộng tác của hàng trăm tình nguyện viên. Phong trào sử dụng các suy nghĩ tích cực, đánh giá cao cuộc sống và chống trầm cảm. Cũng tại Brazil, Sandro Sanfelice đã tạo ra phong trào Capivara Amarela (Chuột lang vàng), đề xuất để "chiến đấu với trò chơi Cá voi Xanh" và hướng dẫn mọi người tìm kiếm các trợ giúp. Những người tham gia được tách ra giữa những người bị thách thức và cần tìm kiếm sự giúp đỡ, và những người chữa trị đóng vai những người cha đỡ đầu của những người này. Một trường Giáo hội Phục Lâm school ở Nam Paraná, hợp tác với các mạng giáo dục khác, cũng tìm cách đảo ngược tình hình bằng cách đề xuất một trò chơi từ thiện khác có tên là "Thử thách Jonas" (đề cập đến nhân vật trong Kinh thánh Jonah, người đã bị một con cá voi nuốt chửng và nôn ra ba ngày sau đó). Các trò chơi khác được tạo ra ở Brazil để đối lại với trò chơi Cá voi xanh là Baleia Verde (Cá voi xanh lá cây) và Preguiça Azul (Con lười xanh).
Tại Belo Horizonte và khu vực đô thị Recife ở Brazil, nhiều trường đã phổ cập các bài giảng nói về trò chơi Cá voi Xanh. Cảnh sát Brazil chuyên về chống tội phạm công nghệ cao (Dercat) ở Piauí đang chuẩn bị chương trình kỹ thuật số để cảnh báo thanh thiếu niên về sự nguy hiểm của trò chơi này.
Bulgaria
Tin tức đầu tiên về trò chơi Cá voi xanh xuất hiện ở Bulgaria vào giữa tháng 2 năm 2017. Trung tâm Internet an toàn, được thành lập theo chương trình Internet an toàn và Chương trình của Ủy ban châu Âu, đã phản hồi nhanh chóng. "Câu chuyện giật gân này đã được thổi phồng bởi một số trang web lừa để người xem click vào tạo ra một làn sóng hoảng sợ đối với các bậc cha mẹ", Điều phối viên Trung tâm Georgi Apostolov báo cáo.
Hai nhóm thảo luận về tự tử được mở trên Facebook, nhưng đã nhanh chóng được báo cáo và bị xóa. Sự lan truyền của tin tức đã bị dừng lại trong vòng hai tuần. Sau đó, khi một tin tức giật gân trong tờ báo của Rumani Gândul dẫn đến năm bài báo được xuất bản ở Bulgaria báo cáo rằng trò chơi này là có thực, phương tiện truyền thông một lần nữa nhắc lại quan điểm của tổ chức Internet An toàn, và trò lừa đảo này bị ngừng ngay lập tức.