cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vụ xả súng tại El Paso 2019
Trong nước
Trong vòng hai ngày sau vụ tấn công, từ khóa #WhiteSupremacistInChief đã đạt được xu hướng số một trên Twitter khi các nhà phê bình giải thích, Crusius, một người ủng hộ cho Trump, đã sử dụng nhiều từ ngữ trong bài tuyên bố giống hệt với lời lẽ Trump từng nói trong quá khứ, những từ ngữ liên quan đến việc nhập cư. Giới truyền thông cũng nhấn mạnh một sự cố vào tháng 5 năm 2019, khi một khán giả tại bài phát biểu của Tổng thống gợi ý cách để ngăn những người di cư trái phép là "bắn chúng", Trump đùa rằng điều đó sẽ chỉ được cho phép ở Florida Panhandle. Cựu Tổng thống Barack Obama lên tiếng tuyên bố: "Chúng ta nên bác bỏ những ngôn từ phát ra từ miệng bất kỳ nhà lãnh đạo nào nếu chúng nuôi dưỡng bầu không khí sợ hãi và thù hận, hoặc bình thường hóa phân biệt chủng tộc", nhằm chỉ thích những phát ngôn của Trump.
Đại diện cho El Paso tại Quốc hội của Texas, Veronica Escobar, đã tổ chức một cuộc họp trong tòa thị chính thành phố ngay sau vụ xả súng. Bà mời gọi các chính trị gia "hãy đến với nhau, một lần và mãi mãi giải quyết đại dịch súng đạn đang bạo hành tại đất nước chúng ta." Thượng nghị sĩ Texas Ted Cruz viết "linh hồn tôi cùng mọi người tại El Paso mắc kẹt với cái ác không thể diễn tả." Thống đốc bang Texas Greg Abbott gọi vụ tấn công là "một hành động bạo lực và vô nghĩa. Beto O'Rourke, người đại diện cho El Paso trong Quốc hội 2013-2019, chia sẻ ông "rất buồn" và nói "El Paso là nơi mạnh mẽ nhất trên thế giới. Cộng đồng sẽ ở lại với nhau. Quyết tâm đảm bảo điều này không tiếp tục xảy ra trên đất nước."
Nhiều ứng cử viên bầu cử cho tổng thống Hoa Kỳ năm 2020 đã kêu gọi các nhà chính trị hành động để loại bỏ bạo lực súng đạn. Vụ việc khiến nhiều người nổi tiếng và phía truyền thông tranh luận về quyền sử dụng súng tại Hoa Kỳ, một số người lên án thái độ không nhận thức được của các nhà chính trị trong việc ngăn chặn số lượng lớn vụ xả súng hàng loạt trong nước.
Pachyteria lambii
Pachyteria lambii là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Vụ xả súng tại El Paso 2019
Trong nước
Thống đốc bang Texas Dan Patrick chỉ trích các trò chơi điện tử mang tính bạo lực, trong bài tuyên bố của tay súng có đề cập đến trò chơi nổi tiếng Call of Duty. Một nhà lãnh đạo tên Kevin McCarthy đã nhận xét tương tự về trò chơi điện tử, nói rằng nó "nhân cách hóa các cá nhân để họ có một trò bắn súng vào những người khác". Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy sự ảnh hưởng từ trò chơi bạo lực lên tội phạm để gây án đã giảm đáng kể.
Walmart tuyên bố công ty rất "sốc" sau "vụ tấn công bi kịch" tại trung tâm thương mại Cielo Vista.
Hòa ước Quý Hợi (1863)
Hòa ước Quý Hợi đã được ký kết vào ngày 14 tháng 4 năm 1863 giữa đại diện của nhà Nguyễn và Pháp. Dựa trên các điều khoản của hiệp định, ba cảng Việt Nam đã được mở (Đà Nẵng, Ba Lạt và Quảng Yên). Hơn nữa, tự do hoạt động truyền giáo đã được cho phép và các vấn đề đối ngoại của Việt Nam nằm dưới sự bảo hộ của đế quốc Pháp. Sài Gòn bị Pháp chiếm giữ vào năm 1862, được tuyên bố là thủ đô của Nam Kỳ. Nhìn chung, hòa ước đã xác nhận các nguyên lý của Hòa ước Nhâm Tuất (1862).
Vụ xả súng tại El Paso 2019
Trong nước
Bản tuyên bố chứa mục đích của nghi phạm, được một số người dùng tải lên lại sau khi bị xóa, một số người khác nhận xét những bài tuyên bố này là giả. Sau vụ nổ súng, Cloudflare đã chấm dứt dịch vụ bảo mật trang web của công ty cho 8chan, cho rằng "8chan nhiều lần chứng tỏ mình là một kẻ thù hận" vì thất bại trong việc kiểm duyệt "những nội dung mang tính thù hận".
Pachyteria lambii
Tham khảo
Thể loại:Pachyteria
Hòa ước Quý Hợi (1863)
Liên kết ngoài
Quý Hợi Thể loại:Quan hệ Pháp – Việt Nam Thể loại:Chính trị năm 1863 Thể loại:Pháp năm 1863 Thể loại:Liên bang Đông Dương
Vụ xả súng tại El Paso 2019
Mexico
thumb|right|Bản tin từ [[Notimex về vụ xả súng và tưởng niệm các nạn nhân thiệt mạng]] Tổng thống Mexico Andrés Manuel López Obrador gửi lời chia buồn đến gia đình các nạn nhân, cả người Mỹ và người Mexico. Ông chỉ trích việc sử dụng vũ khí bừa bãi tại Hoa Kỳ.
Vào ngày 4 tháng 8, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Mexico Marcelo Ebrard tuyên bố đưa ra các cáo buộc cho nghi phạm đã khủng bố người dân Mexico, nếu Bộ Tư Pháp Mexico ủng hộ, họ có thể dẫn độ nghi phạm từ Mỹ đến Mexico để đối mặt với các cáo buộc đó. Nếu nghi phạm bị buộc tội khủng bố, đây sẽ là lần đầu tiên trong lịch sử Mexico đưa ra cáo buộc hình sự về tội danh này ở Hoa Kỳ. Ebrard cho biết chính phủ Mexico sẽ giữ liên lạc với gia đình nạn nhân trong suốt quá trình điều tra và xét xử, họ cũng sẽ buộc tội cá nhân hoặc công ty nào đã mua bán vũ khí với nghi phạm. Cựu Tổng thống Mexico Felipe Calderón gửi lời chia buồn trên Twitter, đồng thời gửi thông điệp đổ lỗi Trump. Ông nói rằng bất kể cuộc tấn công có được xác nhận thuộc loại hình do thù ghét hay không, Trump nên dừng "những phát ngôn thù hận" và "lời kỳ thị" của ông ấy.
Quốc tế
Tổng Thư ký António Guterres của Liên Hợp Quốc lên án vụ tấn công và kêu gọi mọi người hợp tác để chống lại bạo lực sinh ra từ sự căm ghét, phân biệt chủng tộc và bài ngoại. Ông gửi lời chia buồn đến gia đình và người thân của nạn nhân cả thiệt lẫn thương, bày tỏ tình đoàn kết với chính phủ cả hai nước Mỹ, Mexico. Stéphane Dujarric, phát ngôn viên của Guterres, nói Guterres đã nhắc lại lời kêu gọi quen thuộc nhiều lần. Dujarric khẳng định: "Chúng ta phải đối mặt với lời nói căm thù và bất kỳ hành động xấu xa nào, lên án nó, từ chối nó, chống lại sự thật và thuyết phục thủ phạm thay đổi thái độ của hắn."
Vụ việc được Đức Giáo hoàng Phanxicô đề cập trong một bài phát biểu của ông tại Quảng trường Thánh Phêrô vào ngày 4 tháng 8, ông lên án các vụ tấn công những người vô tội và xót thương nạn nhân cùng với gia đình của họ, đã chịu ảnh hưởng nặng nề bởi các vụ tấn công " 'đổ máu' vào Texas, California và Ohio". Một tuần trước kể từ vụ án này, đã có một cuộc xả súng tại lễ hội ẩm thực Gilroy thuộc bang California và chưa đầy 24 giờ sau kể từ vụ án này, một vụ xả súng tại Dayton, Ohio đã diễn ra.
Chủ tịch nước Việt Nam Nguyễn Phú Trọng và Thủ tướng chính phủ Nguyễn Xuân Phúc gửi lời chia buồn các nạn nhân đến Tổng thống Donald Trump về vụ xả súng này.
Uruguay, Venezuela và Nhật Bản đã cảnh báo người dân của ba nước tránh du lịch đến một số thành phố của Hoa Kỳ, bao gồm Baltimore, Detroit, Albuquerque, Cleveland, Memphis, Oakland. Với lý do các hành vi bạo lực có thể diễn ra, cả nạn phân biệt chủng tộc và phân biệt đối xử. Họ cảnh báo các công dân tránh nơi đông người, đặc biệt là trung tâm mua sắm, lễ hội, các loại sự kiện văn hóa và thể thao.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chủ nghĩa dân tộc da trắng ở Hoa Kỳ Thể loại:Lịch sử Texas
Melaleuca sclerophylla
Melaleuca sclerophylla là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được Diels mô tả khoa học đầu tiên năm 1904.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Tràm Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1904
Adwan, Syria
Adwan (عدوان; cũng đánh vần Adawan hoặc Edwan) là một ngôi làng ở miền nam Syria, một phần hành chính của quận Izra của tỉnh Daraa. Các địa phương gần đó bao gồm al-Shaykh Saad ở phía đông, Saham al-Jawlan ở phía tây nam và Tasil ở phía tây. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria, Adwan có dân số 2.487 người trong cuộc điều tra dân số năm 2004.
Lịch sử
Năm 1596, Adwan xuất hiện trong sổ đăng ký thuế của Ottoman với tên "'Udwan" và là một phần của nahiya của Jawlan Sarqi trong Qada của Hauran. Nó có một dân số hoàn toàn Hồi giáo bao gồm 21 hộ gia đình và 15 cử nhân. Thuế đã được trả cho lúa mì, lúa mạch, vụ mùa hè, dê và tổ ong.
Vào cuối thế kỷ 19, Adwan là một ngôi làng cỡ trung bình trong lãnh thổ trước đây bị bộ lạc Bedouin Adwan chiếm đóng. Các tòa nhà của nó, bao gồm khoảng 40 túp lều và một vài tàn tích cổ đại, hầu hết được xây dựng bằng đá và bùn. Ngôi làng có dân số khoảng 140.
Negayan paduana
Negayan paduana là một loài nhện trong họ Anyphaenidae.
Loài này thuộc chi Negayan. Negayan paduana được Ferdinand Karsch miêu tả năm 1880.
Tham khảo
Thể loại:Negayan
Calonectris diomedea
Calonectris diomedea là một loài chim trong họ Procellariidae. Loài chim Calonectris diomedea sinh sản trên khắp Địa Trung Hải; trên Menorca, Ibiza, Formentera, Cabrera, Conillera và Dragonera trong Balearics; trên Îles d'Hyères ở Pháp; trên Elba, những hòn đảo nhỏ ngoài khơi Sardinia và Sicily, Pantelleria và Lampedusa ở Ý; Ở Malta; trên các hòn đảo ven biển Croatia và một phần của đất liền; trên Kythira, Kolpose và Cyclades ở Hy Lạp. Phần lớn dân số trải qua mùa không sinh sản ở Đại Tây Dương, bao gồm các khu vực ngoài khơi bờ biển phía tây châu Phi và bờ biển phía đông Brazil.
Chế độ ăn chủ yếu là mực, thu được chủ yếu bằng cách thu giữ bề mặt. Chúng thường bám theo tàu đánh cá ăn vụn cá tàu bỏ đi.
Chú thích
diomedea Thể loại:Chim Đại Tây Dương Thể loại:Động vật được mô tả năm 1769
Drosanthemum dipageae
Drosanthemum dipageae là một loài thực vật có hoa trong họ Phiên hạnh. Loài này được H.E.K.Hartmann mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Liên kết ngoài
Thể loại:Drosanthemum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2002
Euxoa coloradensis
Euxoa coloradensis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Euxoa
Bạc
Bạc (hay Ngân) là một nguyên tố hóa học trong bảng tuần hoàn nguyên tố có ký hiệu Ag (từ tiếng Latin: Argentum) và số hiệu nguyên tử bằng 47. Là một kim loại chuyển tiếp màu trắng, mềm, nó có tính dẫn điện cao nhất trong bất kỳ nguyên tố nào và có độ dẫn nhiệt cao nhất trong tất cả kim loại. Kim loại bạc xuất hiện trong tự nhiên ở dạng nguyên chất, như bạc tự sinh, và ở dạng hợp kim với vàng và các kim loại khác, và ở trong các khoáng vật như argentit và chlorargyrit. Hầu hết bạc được sản xuất là một sản phẩm phụ của điều chế đồng, vàng, chì, và kẽm.
Caupolicana gaullei
Caupolicana gaullei là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1901.
Bạc
Bạc là kim loại rất quý có giá trị lâu dài, được sử dụng làm đồng tiền xu, đồ trang sức, chén đũa và các đồ dùng trong gia đình và như một khoản đầu tư ở dạng tiền xu và nén. Bạc còn là đơn vị tiền tệ trong xã hội phong kiến Á Đông gọi là ngân lượng hay lượng bạc. Kim loại bạc được dùng trong công nghiệp làm chất dẫn và tiếp xúc, trong gương và trong điện phân của các phản ứng hóa học. Các hợp chất của nó được dùng trong phim ảnh và bạc nitrat pha loãng được dùng làm chất tẩy khuẩn. Trong khi nhiều ứng dụng kháng sinh y học của bạc đã được thay thế bởi kháng sinh sinh học, nghiên cứu lâm sàng sâu hơn vẫn đang tiếp tục thực hiện.
Caupolicana gaullei
Tham khảo
Thể loại:Caupolicana Thể loại:Động vật được mô tả năm 1901
Bạc
Thuộc tính
Bạc được tạo ra từ các nguyên tố nhẹ hơn trong vũ trụ qua quá trình r, một dạng của phản ứng phân hạch hạt nhân được cho là đã diễn ra trong những thời điểm nhất định của các vụ nổ siêu tân tinh. Quá trình này tạo ra nhiều nguyên tố nặng hơn sắt, trong đó có bạc.
Bạc là kim loại mềm, dẻo, dễ uốn (cứng hơn vàng một chút), có hóa trị một, để đúc tiền, có màu trắng bóng ánh kim nếu bề mặt có độ đánh bóng cao. Bạc có độ dẫn điện tốt nhất trong các kim loại, cao hơn cả đồng, nhưng do giá thành cao nên nó không được sử dụng rộng rãi để làm dây dẫn điện như đồng. Một ngoại lệ là trong kỹ thuật tần số radio, đặc biệt ở dải VHF và cao hơn, bạc mạ được sử dụng để tăng tính dẫn điện của một số bộ phận như dây dẫn. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai ở Hoa Kỳ, 13.540 tấn bạc được sử dụng trong điện từ dùng để làm giàu urani, chủ yếu là do thời chiến khan hiếm đồng.
Bạc nguyên chất có độ dẫn nhiệt cao nhất, màu trắng nhất, độ phản quang cao nhất (mặc dù nó là chất phản xạ tia cực tím rất kém), và điện trở thấp nhất trong các kim loại. Các muối halogen của bạc nhạy sáng và có hiệu ứng rõ nét khi bị chiếu sáng. Kim loại này ổn định trong không khí sạch và nước, nhưng bị mờ xỉn đi trong ôzôn, acid clohydrit, hay không khí có chứa lưu huỳnh. Trạng thái oxy hóa ổn định nhất của bạc là +1 (chẳng hạn như nitrat bạc: AgNO3); ít gặp hơn là một số hợp chất trong đó nó có hóa trị +2 (chẳng hạn như fluoride bạc (II): AgF2) và +3 (chẳng hạn như tetrafluoroargentat kali: K[AgF4]).
Phổ biến
nhỏ|300px|trái|Sản lượng bạc theo thời gian Bạc được tìm thấy ở nhà duy khơi, liên kết với lưu huỳnh, asen, antimon, hay clo trong các loại khoáng chất như argentit (Ag2S) và bạc chloride (AgCl). Các nguồn cơ bản của bạc là các khoáng chất chứa đồng, đồng-niken, vàng, chì và chì-kẽm có ở Canada, México, Peru, Úc và Mỹ. Peru, Bolivia và México đã và đang khai thác bạc từ năm 1546, và vẫn là các nước sản xuất bạc lớn trên thế giới. Các mỏ bạc lớn như Cannington (Úc), Fresnillo (Mexico), San Cristobal (Bolivia), Antamina (Peru), Rudna (Ba Lan), và Penasquito (Mexico). Các dự án phát triển mỏ ngắn hạn đến năm 2015 là Pascua Lama (Chile), Navidad (Argentina), Jaunicipio (Mexico), Malku Khota (Bolivia), và Hackett River (Canada). Ở Trung Á, mỏ Tajikistan được biết là một trong những nơi có lượng bạc lớn nhất trên thế giới.
Bạc cũng được sản xuất trong quá trình làm tinh khiết đồng bằng điện phân. Các loại bạc trong thương mại có độ tinh khiết ít nhất 99,9% và cũng có khi cao hơn 99,999%. Mexico là nước sản xuất nhiều bạc nhất. Theo số liệu của Bộ Kinh tế Mexico, năm 2000 nước này sản xuất 2.747 tấn, khoảng 15% của sản lượng thế giới hàng năm. Năm 2011, Mexico là nước sản xuất bạc lớn nhất (4.500 tấn chiếm 19% sản lượng thế giớil), theo sau là Peru (4.000 t) và Trung Quốc (4.000 t)
Đồng vị
Bạc trong tự nhiên là hỗn hợp của hai đồng vị ổn định Ag107 và Ag109 với Ag107 là phổ biến nhất (51,839%). Các đồng vị của bạc hầu hết có sự phong phú như nhau, là một điều rất hiếm đối với các nguyên tố trong bảng tuần hoàn. Khối lượng nguyên tử của bạc là 107,8682(2) g/mol. 28 đồng vị phóng xạ đã được tìm thấy với đồng vị ổn định nhất là Ag109 với chu kỳ bán rã 41,29 ngày, Ag111 với chu kỳ bán rã 7,45 ngày, và Ag112 với chu kỳ bán rã 3,13 giờ. Mọi đồng vị phóng xạ còn lại có chu kỳ bán rã không quá 1 giờ và thông thường là dưới 3 phút. Nguyên tố này cũng có một loạt các trạng thái đồng phân của nguyên tử với ổn định nhất là Agm-128 (t* 418 năm), Agm-110 (t* 249,79 ngày) và Agm-107 (t* 8,28 ngày).
Đồng vị palađi Pd109 phân rã bằng bức xạ beta thành Ag107 với chu kỳ bán rã 6,5 triệu năm. Các thiên thạch chứa sắt là các vật thể duy nhất với tỷ lệ Pd/Ag đủ cao để tính toán các tham số có thể đo được trong tính sự phổ biến của Ag107. Ag107 do phóng xạ sinh ra lần đầu tiên được phát hiện ở thiên thạch ở Santa Clara năm 1978. Những người phát hiện cho rằng sự hợp nhất và phân biệt của lõi sắt của các tiểu hành tinh có thể diễn ra 10 triệu năm sau các kết quả tổng hợp hạt nhân. Các tương quan Pd107 trên Ag được quan sát trong các thiên thể, mà nó đã bị nung chảy rõ ràng kể từ sự lớn dần lên của hệ Mặt Trời, phải phản ánh sự hiện diện của các hạt nhân có chu kỳ sống ngắn trong thời kỳ đầu của hệ Mặt Trời.
Hợp chất
Kim loại bạc dễ dàng hòa tan trong acid nitric tạo ra bạc nitrat, một chất rắn kết tinh trong suốt nhạy sáng và dễ hòa tan trong nước. Bạc nitrat được dùng làm chất khởi đầu trong việc tổng hợp các hợp chất bạc khác như khử trùng, và tạo màu vàng cho thủy tinh của kính màu. Kim loại bạc không phản ứng với acid sulfuric, nên acid này được dùng trong làm đồ trang sức để làm sạch và loại bỏ đồng oxide từ các vòng bằng bạc sau khi hàn bạc hoặc ủ. Bạc dễ dàng phản ứng với lưu huỳnh hoặc hydro sulfide tạo ra bạc sulfide, một hợp chất màu tối tương tự như xỉn của các đồng xu bạc và các vật liệu bằng bạc khác. Bạc sulfide cũng tạo ra râu bạc khi công-tắc điện bằng bạc được sử dụng trong không khí giàu hydro sulfide.
Bạc chloride được kết tủa từ các dung dịch bạc nitrat với sự có mặt của các ion chloride, và các muối bạc halide khác được dùng trong sản xuất nhũ tương phim cũng làm bằng cách tương tự, dùng các muối bromide hoặc iodide. Bạc chloride được dùng làm điện cực thủy tinh trong thử nghiệm pH và đo potentiometric, và làm xi-măng không màu cho thủy tinh. Bạc iodide từng được dùng trong việc gây mưa nhân tạo. Các bạc halide không có tính hòa tan trong các dung dịch gốc nước và được dùng trong các phương pháp phân tích trọng lực.
Latent image được tạo ra khi các tinh thể bạc halide được phát triển bằng các cho phản ứng với các dung dịch kiềm làm tác nhân oxy hóa như hydroquinone, metol (4-(methylamino)phenol sulfat) hoặc vitamin C, làm oxy hóa halide thành kim loại bạc. Các dung dịch kiềm của bạc nitrat có thể bị khử thành bạc kim loại bằng các loại đường khử như glucose, và phản ứng này được dùng trong tráng gương bạc và kính trang trí giáng sinh. Các loại bạc halide hòa tan trong các dung dịch natri thiosulfat loại này được dùng làm tác nhân cố định ảnh, để loại bỏ lượng bạc halide thừa trong nhũ tương ảnh sau khi rửa phim.
Kim loại bạc bị oxy hóa mạnh bởi các chất oxy hóa như kali permanganat và kali dichromat, và có mặt của kali bromide ; các hợp chất này được sử dụng trong nhiếp ảnh để tẩy các hình ảnh gây ra bởi bạc, chuyển chúng thành bạc halide mà có thể được cố định bằng thiosulfat hoặc tái phát triển để tăng cường ảnh gốc. Bạc hình thành các dạng phức cyanide (bạc xyanua) là dạng hòa tan trong nước với sự có mặt của các ion cyanide dư. Các dung dịch bạc cyanide được dùng trong mạ điện bạc.
Mặc dù bạc thường có trạng thái oxy hóa +1 trong các hợp chất, các trạng thái oxy hóa khác cũng được biết đến như +3 trong AgF3, được tạo ra bằng phản ứng của bạc nguyên tố hoặc bạc fluoride với krypton difluoride.
Ứng dụng
trái|nhỏ|Một thỏi bạc Ứng dụng cơ bản nhất của bạc là như một kim loại quý và các muối halôgen. Đặc biệt bạc nitrat được sử dụng rộng rãi trong phim ảnh (đây là ứng dụng nhiều nhất của bạc). Các ứng dụng khác còn có:
Lịch sử
nhỏ|trái|Ký hiệu [[giả kim thuật của bạc giống hình Mặt Trăng]] Ký hiệu của bạc là Ag có nguồn gốc từ chữ Argentum trong tiếng Latinh. Bạc đã được biết đến từ thời tiền sử, nó được nhắc tới trong Sáng thế ký (quyển đầu của Cựu Ước), các đống xỉ chứa bạc đã được tìm thấy ở Tiểu Á và trên các đảo thuộc biển Aegean chứng minh rằng bạc đã được tách ra khỏi chì từ thiên niên kỷ thứ 4 TCN. Bạc được sử dụng trong hàng nghìn năm để trang trí và như đồ dùng gia đình, để buôn bán và làm cơ sở cho nhiều hệ thống tiền tệ. Trong một thời gian dài nó được coi là kim loại quý thứ hai sau vàng.
Sự ổn định của tiền La Mã dựa vào một mức độ cao của việc cung cấp các thỏi bạc, mà các thợ mỏ La Mã sản xuất ra trên quy mô chưa từng có trước khi phát hiện ra Tân Thế giới. Lúc đỉnh đạt 200 tấn/năm, ước tính khoảng 10.000 t được xoay vòng trong nền kinh tế La Mã vào giữa thế kỷ II, lớn hơn 5 đến 10 lần tổng lượng bạc có được vào thời Trung cổ châu Âu và Caliphate vào khoảng năm 800.
Các mỏ được khai thác từ thời Laureion năm 483 TCN.
Trong mối liên quan với Mặt Trăng cũng như với đại dương và các nữ thần Mặt Trăng, kim loại này đã được các nhà giả kim thuật nhắc đến với tên Luna. Một trong những ký hiệu của giả kim thuật để chỉ bạc là trăng lưỡi liềm với phần lưỡi về phía bên trái. Thủy ngân đã từng được cho là một loại hình của bạc, mặc dù hai nguyên tố này là không có liên quan gì xét theo phương diện hóa học; tên gọi của nó hydrargyrum ("bạc lỏng") và từ tiếng Anh quicksilver chứng thực điều đó. Trong phù hiệu học, màu bạc (argent hay silver), cũng có thể là màu trắng. Rio de la Plata đã được đặt tên theo bạc (trong tiếng Tây Ban Nha là plata), và nó đã được vay mượn ý nghĩa để chỉ tên của Argentina. Khác với nhiều nguyên tố khác được đặt tên theo một địa danh (nơi được khám phá hay là quê hương của người khám phá), bạc là nguyên tố duy nhất có một quốc gia được đặt theo tên nó.
Giá
nhỏ|300px|Lịch sử giá bạc giai đoạn 1960–2011 Đến 26 tháng 8 năm 2013, giá bạc là 773 USD/kg (24,04 USD/ounce . tương đương khoảng 1/58 giá vàng. Giá các thỏi bạc cao hơn bạc lá, với số tiền đổi tăng khai nhu cầu cao và thị trường địa phương khan hiếm.
Năm 1980, giá bạc tăng đến đỉnh trong thời kỳ hiện đại là 49,45USD per ounce (ozt) do lũng đoạn thị trường của Nelson Bunker Hunt và Herbert Hunt. Điều chỉnh lạm phát theo năm 2012, giá này tương đương 138 USD/ounce. Đôi lúc sau ngày thứ bảy Bạc, giá giảm xuống còn 10USD/ozt. Từ 2001 đến 2010, giá tăng từ 4,37 pound lên 20,19 pound (trung bình London US$/oz). Theo Viện nghiên cứu bạc, sự gia tăng gần đây do bắt nguồn rất nhiều từ sự gia tăng lợi ích nhà đầu tư và sự gia tăng nhu cầu chế tạo. Vào cuối tháng 4 năm 2011, bạc tăng lên mức $49.76/ozt.
Giá bạc quan trọng trong luật Do thái. Giá này được cố định ở 0,025 g đối với bạc nguyên chất, không tinh chế ở giá thị trường. Trong truyền thống Do Thái, vẫn tiếp tục ngày hôm nay, vào ngày sinh nhật đầu tiên của con trai đầu lòng, cha mẹ phải trả năm đồng tiền bạc ròng cho Kohen (linh mục). Ngày nay cơ quan đúc tiền Israel cố định các đồng tiền ở mức 117 g bạc. Kohen sẽ trả lại lượng tiền bạc này như một món quà cho đứa bé.
Tetrapterys vacciniifolia
Tetrapterys vacciniifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Malpighiaceae. Loài này được A.Juss. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1840.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tetrapterys Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1840
Caffeine citrate
Caffeine citrate, được bán dưới tên thương mại Cafcit và các tên khác, là một loại thuốc dùng để điều trị việc ngừng thở ở trẻ sinh non. Cụ thể là thuốc dùng cho trẻ được sinh ra dưới 35 tuần hoặc cân nặng dưới 2 kg (4.4 lb) một khi các nguyên nhân khác bị loại trừ. Nó được đưa vào cơ thể qua đường miệng hoặc tiêm chậm vào tĩnh mạch.
Tác dụng phụ có thể bao gồm vấn đề cho ăn, tăng nhịp tim, lượng đường trong máu thấp, viêm ruột hoại tử và các vấn đề về thận. Việc kiểm tra nồng độ caffeine trong máu đôi khi được khuyến cáo. Nó là một muối axit citric của caffein. Caffeine citrate thuộc họ thuốc xanthine. Nó hoạt động bằng cách kích thích các trung tâm hô hấp trong não.
Sử dụng trong y tế
Caffeine citrate nói chung là phương pháp điều trị ưu tiên cho ngưng thở khi sinh non. Nó có ít tác dụng phụ hơn so với theophylline.
Các chức năng của cafein citrate có nhiều khả năng tương tự như caffeine, nhưng có tác dụng nhanh hơn; tốc độ phân giải nhanh hơn caffeine. Giống như hợp chất chị em của nó, nó có thể được sử dụng để xua tan cơn đau do đau đầu. Tuy nhiên, caffeine natri benzoate thường chỉ được sử dụng để điều trị đau nửa đầu nghiêm trọng, chứ không phải dạng caffein citrate dùng đại trà.
Geranomyia sylvania
Geranomyia sylvania là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Geranomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Holoptygma
Holoptygma là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.
Tham khảo
Thể loại:Atteriini
Upper Siang (huyện)
Huyện Upper Siang là một huyện thuộc bang Arunachal Pradesh, Ấn Độ. Thủ phủ huyện Upper Siang đóng ở Yingkiong. Huyện Upper Siang có diện tích 6188 ki lô mét vuông. Đến thời điểm năm 2001, huyện Upper Siang có dân số 33146 người.
Hněvnice
Hněvnice là một làng thuộc huyện Plzeň-sever, vùng Plzeňský, Cộng hòa Séc.
Lisa-Marie Tse
Lisa-Marie Tse Ga Ye, tên tiếng Trung là Tạ Gia Di (謝嘉怡), là một nữ y tá người Scotland gốc Hoa và là Hoa hậu Hồng Kông năm 2020. Cô lớn lên tại Edinburgh, Scotland, tốt ngiệp Đại học Edinburgh Napier vào năm 2019. Sau khi tốt nghiệp, cô đã lựa chọn quay trở về Hồng Kông vào năm 2020 và tham dự cuộc thi Hoa hậu Hồng Kông; em họ cô, Nguyên Phi Nhiên, cũng lọt vào Top 12 trong cuộc thi năm đó.
Upper Siang (huyện)
Tham khảo
Thể loại:Huyện thuộc bang Arunachal Pradesh
Hněvnice
Tham khảo
Thể loại:Huyện Plzeň-sever Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Lisa-Marie Tse
Tiểu sử
Tạ Gia Di nguyên quán ở Đông Quan, Quảng Đông, từ nhỏ lớn lên tại South Lanarkshire, Lanarkshire, Scotland. Ông nội của cô có mở một quán ăn kinh doanh cháo gà, có tên là "Tạ Hoa Kí kiều đầu kê chúc" (謝華記橋頭雞粥) ở Đại Phố, Tân Giới. Cô có cha là người Hoa và mẹ là người Scotland. Cha của cô sinh ra và lớn lên tại Hồng Kông, đã di cư sang Scotland vào năm 1992 và là bạn bè lâu năm với MC nổi tiếng người Ma Cao Maria Cordero. Vào năm 2001, ông mở một nhà hàng Trung Quốc mang tên "The Oriental" (làm quản lý cho đến năm 2012 ) cũng như một nhà hàng cá và khoai tây chiên mang tên "Peter's Fish & Chip Shop, Biggar" cùng gia đình. Hai nhà hàng hiện thuộc sở hữu của công ty" Tse's Family Restaurant Limited" dưới danh nghĩa của Tạ gia. Vào năm 2014, cha của cô mở thêm hai công ty năng lượng tái tạo mang tên "Eco-Fast Limited" và "Coastal Protection Engineering Global Limited", đồng thời đảm nhiệm chức vụ giám đốc điều hành,  chủ yếu nghiên cứu về công nghệ lưu trữ năng lượng bơm nước biển (năng lượng tái tạo).
Cô theo học tại trường Biggar Primary School và Biggar High School. Năm 2019, cô tốt nghiệp Khoa Y tá, trường đại học Napier, Ediburgh. Sau khi tốt nghiệp, cô đến Zambia làm tình nguyện viên và trở thành y tá phòng mổ tại Bệnh viện St John, Livingston. Tháng 6 năm 2019, cô về Hồng Kông thăm bà nội. Cha cô vốn đã luôn hy vọng rằng con gái có thể tham gia cuộc thi Hoa hậu Hồng Kông, nên nhân dịp về quê lần này, cô được bạn thân của bố là MC Maria Cordero đề cử báo danh tham gia cuộc thi năm 2020. Dù sở hữu chiều cao khiêm tốn, 160 cm, nhưng cô đã vượt qua các thí sinh khác để đoạt vương miện Hoa hậu Hong Kong cùng với danh hiệu "Hoa hậu ăn ảnh". Trong một cuộc phỏng vấn, cô thừa nhận mình tình cờ tham dự cuộc thi và vô tình trở thành hoa hậu. Em họ cô, Nguyên Phi Nhiên, cũng lọt vào Top 12 trong cuộc thi này. Tháng 9 năm 2020, Tạ Gia Di được bổ nhiệm làm Chủ tịch danh dự của Chi hội đồng hương Đại Phố, Đông Hoản. Cô cũng đã quyết định ở lại Hồng Kông trong vòng 5 năm để phát triển sự nghiệp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1995 Thể loại:Hoa hậu Hồng Kông Thể loại:Người Anh gốc Á Thể loại:Người Hồng Kông
Phrynobatrachus tokba
Phrynobatrachus tokba là một loài ếch trong họ Petropedetidae. Nó được tìm thấy ở Bờ Biển Ngà, Ghana, Guinea, Liberia, và Sierra Leone. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vườn nông thôn, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Bemisia centroamericana
Bemisia centroamericana là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.
Phrynobatrachus tokba
Tham khảo
Thể loại:Phrynobatrachus
Bemisia centroamericana
Bemisia centroamericana được Martin miêu tả khoa học đầu tiên năm 2005.
Tham khảo
Thể loại:Bemisia
Thymus canoviridis
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1980
Lastreopsis davalliaeformis
Liên kết ngoài
Thể loại:Lastreopsis
Conostylis petrophiloides
Conostylis petrophiloides là một loài thực vật có hoa trong họ Huyết bì thảo. Loài này được F.Muell. ex Benth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1873.
Tham khảo
Thể loại:Conostylis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1873
Dicranum tauricum
Dicranum tauricum là một loài rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được Sapjegin mô tả khoa học đầu tiên năm 1911.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dicranum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1911
Zastava M80
Zastava M80 cùng M80A là loại súng trường xung kích do Zastava Arms chế tạo tại Nam Tư. Mẫu M80 có báng súng bằng gỗ còn M80A có bắng súng gấp bằng kim loại.
Cả hai khẩu này đều là sao chép khẩu AKM của Nga. Chúng thậm chí còn sử dụng các hộp đạn cũng như các bộ phận chính giống nhau nhưng có sức mạnh cao hơn và nhẹ hơn khẩu AK-47 một tí. Loại súng này có thể bắn với chế độ bán tự động và tự động.
M80 có thể sử dụng loại đạn 5.56x45mm NATO.
Liên kết ngoài
Thể loại:Súng trường tấn công Thể loại:Súng Nam Tư
Negayan puno
Negayan puno là một loài nhện trong họ Anyphaenidae.
Tham khảo
Thể loại:Negayan
Caupolicana gayi
Caupolicana gayi là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Spinola mô tả khoa học năm 1851.
Tham khảo
Thể loại:Caupolicana Thể loại:Động vật được mô tả năm 1851
Grabow, Jerichower Land
Grabow là một đô thị thuộc huyện Jerichower Land, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Grabow, Jerichower Land có diện tích 32,01 kilômét vuông, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 715 người.
Yambol
Yambol là một thị trấn thuộc tỉnh Yambol, Bungaria. Dân số thời điểm năm 2011 là 73268 người.
Dân số
Dân số trong giai đoạn 2004-2011 được ghi nhận như sau:
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh Yambol Thể loại:Thị trấn Bulgaria
Melica frutescens
Melica frutescens là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Scribn. mô tả khoa học đầu tiên năm 1885.
Liên kết ngoài
Thể loại:Melica Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1885 Thể loại:Thực vật Hoa Kỳ Thể loại:Thực vật México
Pachyteria loebli
Pachyteria loebli là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Pachyteria
Hòa phi
Hòa phi Na Lạp thị (chữ Hán: 和妃那拉氏; ? - 4 tháng 4, năm 1836), là một phi tần của Thanh Tuyên Tông Đạo Quang Đế.
Xuất thân
Hòa phi Na Lạp thị không rõ ngày sinh và năm sinh, xuất thân từ gia tộc Huy Phát Na Lạp thị, thuộc Chính Bạch kỳ Bao y, là "Chính Bạch kỳ Bao y Tá lĩnh hạ nhân" (正白旗包衣佐領下人) trực thuộc Nội vụ phủ.
Nguyên thủy tổ của dòng họ này là Tô Ba Thái (蘇巴泰), nhập kỳ làm Bao y, phân vào Chính Bạch kỳ. Tuy Hòa phi mang họ Na Lạp thị và thế cư từ Huy Phát, nhưng gia tộc này của bà không hề liên quan huyết thống đến Huy Phát quốc chủ Na Lạp thị như Kế Hoàng hậu. Nói cách khác, mối quan hệ giữa gia tộc của Hòa phi và Huy Phát quốc chủ Na Lạp thị vương tộc, rất giống với dòng dõi Na Lạp thị của Từ Hi Hoàng thái hậu đối với hậu duệ của Bối lặc Diệp Hách bộ Kim Đài Cát, tuy cùng họ "Na Lạp thị", nhưng về huyết thống là chẳng liên quan gì với nhau cả.
Tương quan mà đánh giá, Chính Bạch kỳ Bao y Na Lạp thị ở đầu thời Thanh chỉ là dòng dõi quan lại trung cấp. Đến thời Ung Chính và Càn Long, tách ra một chi thủy tổ tên Tô Lăng Ngạch (蘇楞額), làm đến Đại thần Nội vụ phủ, Thượng thư bộ Công; một chi kia chính là dòng dõi của Hòa phi, có thủy tổ dựa vào xuất thân Chính Bạch kỳ lệ thuộc Nội vụ phủ, chậm rãi đảm nhận những chức quan hạng trung như Lang trung, Viên ngoại lang. Ngoài ra, chi gia tộc của Hòa phi còn có nhiều vị đảm nhiệm Nam dệt cục hoặc Hải quan giám đốc (海關監督), khiến một chi hệ tộc của Hòa phi đến thời giữa nhà Thanh là một dạng phú hào.
Tổ phụ của Hòa phi tên Tắc Lặc (塞勒), quan chức không cao, nhưng các con trai đều đảm nhiệm các chức quan trung cấp của Nội vụ phủ, nhưng đứa cháu trai Bối Tắc (輩則) bắt đầu tiến thân làm quan. Thân phụ Thành Văn (成文) là một Khanh hàm (卿銜), sinh ra các anh em của bà đều đảm nhiệm chức vụ quan liêu Nội vụ phủ, Hòa phi có một chị cả, gả cho Pháp Lương (法良) của Qua Nhĩ Giai thị. Hai đứa cháu trai của bà, một người tên Kỳ Khánh (麒慶), thi Tiến sĩ xuất thân, làm đến Đại học sĩ; vị kia là Tuấn Khải (俊啟), đạt đến Nội vụ phủ Đại thần, là Thanh mạt danh thần.
Đại Thanh tần phi
Không có hồ sơ nào ghi lại chính xác khoảng thời gian Na Lạp thị trở thành thị thiếp của Đạo Quang Đế. Dựa vào số tài liệu còn lại, bà hầu Đạo Quang Đế khi ông vẫn còn là Hoàng tử, và dựa vào xuất thân Thượng tam kỳ Bao y của bà, thì Na Lạp thị chỉ có thể là Quan nữ tử trong thời gian ấy.
Năm Gia Khánh thứ 13 (1808), tháng 4, giờ Mùi, Na lạp thị sinh cho Dịch Vĩ, đó là con trai trưởng của Đạo Quang Đế. Vì lý do sinh được Hoàng trưởng tôn, Gia Khánh Đế đã phong Na Lạp thị lên làm Trắc Phúc tấn.
Năm Gia Khánh thứ 25 (1820), Gia Khánh Đế băng hà, Đạo Quang Đế kế vị. Năm Đạo Quang thứ 2 (1822), ngày 16 tháng 11 (âm lịch), lấy Lễ bộ Hữu Thị lang Bác Khải Đồ (博啟圖) làm Chính sứ, Nội các Đại học sĩ Hằng Linh (恆齡) làm Phó sứ, tuyên sách lập Trắc Phúc tấn Na Lạp thị làm Hòa tần (和嬪). Phong hiệu "Hòa", có Mãn văn là 「Hūwaliyasun」, ý rằng "Hài hòa".
Năm Đạo Quang thứ 3 (1823), ngày 12 tháng 2 (âm lịch), ra chỉ dụ tấn phong lên Phi. Ngày 23 tháng 2 (âm lịch), lấy Đại học sĩ Thác Tân (托津) làm Chính sứ, Lễ bộ Tả Thị lang Bác Khải Đồ làm Phó sứ, tiến hành lễ sách phong Hòa phi.
Sách văn viết: 朕惟鞠衣颁采. 嘉佐治于睢麟. 兰篆承华. 表升荣于褕翟. 彝章式叙. 令范弥昭. 咨尔和嫔那拉氏、端谨修型. 肃雝秉式. 三缫效绩. 鸣机杼以襄劳. 九御宣勤. 侍辎軿而膺佑. 兹仰承皇太后慈谕. 晋封尔为和妃. 申之册命. 尔其祗承徽锡. 聿遵内则之仪. 益懋芳猷. 允赞中宫之化. 钦哉.
Trẫm duy cúc y ban thải. Gia tá trị vu tuy lân. Lan triện thừa hoa. Biểu thăng vinh vu du địch. Di chương thức tự. Lệnh phạm di chiêu.
Tư nhĩ Hòa tần Na Lạp thị, đoan cẩn tu hình. Túc ung bỉnh thức. Tam sào hiệu tích. Minh cơ trữ dĩ tương lao. Cửu ngự tuyên cần. Thị truy bình nhi ưng hữu. Tư ngưỡng thừa Hoàng thái hậu từ dụ. Tấn phong nhĩ vi Hòa phi. Thân chi sách mệnh.
Nhĩ kỳ chi thừa huy tích. Duật tuân nội tắc chi nghi. Ích mậu phương du. Duẫn tán trung cung chi hóa. Khâm tai.
Năm Đạo Quang thứ 16 (1836), ngày 4 tháng 4 (âm lịch), Hòa phi Na Lạp thị qua đời, không rõ bao nhiêu tuổi. Ngày 21 tháng 9 (âm lịch) cùng năm được an táng ở Mộ Đông lăng (慕东陵), thuộc Thanh Tây lăng.
Hòa phi là một trong 4 vị thị thiếp thời còn ở tiềm để hầu hạ Đạo Quang Đế, bên cạnh Điềm tần, Định Quý nhân cùng Bình Quý nhân; và cuối cùng cũng chỉ có mình Hòa phi đạt đến Phi vị, điều này có lẽ chỉ vì bà là sinh mẫu của Hoàng trưởng tử Dịch Vĩ. Tuy thân phận Hoàng trưởng tử, nhưng Dịch Vĩ rốt cục vẫn không có mấy sủng ái từ cha, đa phần vì xuất thân của Hòa phi. Có truyền thuyết nói rằng, Đạo Quang Đế cay nghiệt Dịch Vĩ, vì Hoàng tử làm "xấu hổ" vị trí Trưởng tử của ông, nguyên do bản thân Đạo Quang Đế là Đích trưởng tử (con trai trưởng do Hoàng hậu hạ sinh), trong khi Hòa phi chỉ là Bao y.
Sau cái chết của con trai (1831), Hòa phi từ đó ẩn dật trong cung, lặng lẽ qua đời 5 năm sau đó, không được bất kì đãi ngộ ưu việt nào. Bên cạnh những nguyên do có phần tiểu thuyết hóa trên, trong Thanh cung y án đặc biệt lưu lại khá nhiều bệnh trạng của Hòa phi, là chứng cứ có cơ sở nhất về cái chết của bà. Theo đó, năm Đạo Quang thứ 4, Hòa phi từng mắc kiết lỵ, sau đó lại mắc bệnh gan kéo dài. Đến năm thứ 15, Hòa phi mắc hen suyễn, đến năm thứ 16, mắc bệnh sưng phù, phỏng đoán là chết vì bệnh tâm phế.
Tham khảo
Thể loại:Mất năm 1836 Thể loại:Sinh thế kỷ 18 Thể loại:Người Bao y Chính Bạch kỳ Thể loại:Phi tần nhà Thanh
Nghịch lý Fermi
nhỏ|phải|140px|Một sự thể đồ hoạ của [[thông điệp Arecibo – Nỗ lực đầu tiên của con người nhằm sử dụng sóng radio để thông báo sự hiện diện của mình tới các nền văn minh ngoài Trái Đất]]
Geranomyia synaporosa
Geranomyia synaporosa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tham khảo
Thể loại:Geranomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Afrotropic
Nghịch lý Fermi
Độ tuổi rất lớn của vũ trụ và số lượng lớn các ngôi sao cho thấy nếu Trái Đất là một ví dụ điển hình cho sự sống thì sự sống ngoài Trái Đất cũng phải rất phổ biến. Trong một cuộc tranh luận không chính thức vào năm 1950, nhà vật lý Enrico Fermi đã đặt ra câu hỏi, nếu nhiều nền văn minh tiên tiến ngoài Trái Đất tồn tại trong thiên hà, Ngân hà thì các tàu vũ trụ hay các máy thăm dò lại không thu được bằng chứng. Một cuộc kiểm tra chi tiết hơn về những hàm ý của chủ đề bắt đầu với một văn bản của Michael H. Hart năm 1975, và thỉnh thoảng được gọi là Nghịch lý Fermi-Hart. Một câu hỏi liên quan khác là Sự Im lặng Vĩ đại —thậm chí nếu việc di chuyển trong vũ trụ là khó khăn, nếu sự sống có nhiều, tại sao chúng ta không phát hiện được những truyền phát radio của họ?
Đã có những nỗ lực nhằm giải quyết Nghịch lý Fermi bằng cách xác định bằng chứng về những nền văn minh ngoài Trái Đất, cùng với các đề xuất rằng những sự sống như vậy có thể tồn tại mà không được con người biết tới. Những lời tranh luận phản đối cho rằng sự sống thông minh ngoài Trái Đất không tồn tại hay xảy ra vì thế hiếm có khả năng con người sẽ tiếp xúc được với nó.
Bắt đầu từ Hart, một nỗ lực lớn đã được thực hiện trong việc phát triển các lý thuyết khoa học, và các mô hình có thể của về sự sống ngoài Trái Đất, và nghịch lý Fermi đã trở thành một điểm tham khảo lý thuyết trong hầu hết các nỗ lực đó. Vấn đề đã khiến nhiều nỗ lực khoa học tìm cách giải quyết trực tiếp nó, trong khi nhiều câu hỏi khác liên quan tới nó đã được giải quyết trong các lĩnh vực khác nhau như thiên văn học, sinh học, sinh thái học, và triết học. Lĩnh vực sinh học vũ trụ đang xuất hiện đã thực hiện nhiều tiếp cận đa học thuật tới nghịch lý Fermi và vấn đề sự sống ngoài Trái Đất.
Cơ sở của nghịch lý
Nghịch lý Fermi là sự xung đột giữa độ lớn và các tỷ lệ dường như ủng hộ sự sống thông minh phổ biến trong vũ trụ và một sự thiếu hụt bằng chứng. Một định nghĩa đầy đủ hơn vì thế có thể được viết là:
Khía cạnh đầu tiên của nghịch lý, "tranh cãi theo tầm mức", là một chức năng của các con số thô có liên quan: ước tính có 250 tỷ (2.5 x 1011) ngôi sao trong Ngân hà và 70 nghìn tỷ tỷ (7 x 1022) ngôi sao trong vũ trụ nhìn thấy được. Thậm chí nếu sự sống thông minh xảy ra chỉ ở một tỷ lệ rất nhỏ các hành tinh xung quanh những ngôi sao đó, vẫn có một lượng lớn nền văn minh hiện có chỉ riêng trong thiên hà Ngân hà. Lý lẽ này cũng thừa nhận nguyên tắc thông thường, cho rằng Trái Đất không đặc biệt, mà chỉ đơn giản là một hành tinh tiêu biểu, đối tượng của một số quy luật, hiệu ứng và dường như giống với bất kỳ thế giới nào khác. Một số ước tính sử dụng phương trình Drake ủng hộ lý lẽ này, dù chính những giả định phía sau những tính toán đó cũng bị đặt vấn đề.
Lý lẽ căn bản thứ hai của nghịch lý Fermi là một sự tranh cãi cho lý lẽ theo tỷ lệ: nếu khả năng của sự sống thông minh lớn hơn sự khan hiếm, và khuynh hướng của nó là thực dân hoá các môi trường sống, dường như bất kỳ một nền văn minh tiên tiến nào cũng sẽ tìm kiếm các nguồn tài nguyên mới và đầu tiên thực dân hoá chính hệ sao của họ, và sau đó là các hệ sao xung quanh. Bởi không có bằng chứng xác định hay chứng nhận trên Trái Đất hay ở bất kỳ đâu trong vũ trụ đã được biết về sự sống thông minh khác sau 13.7 tỷ năm lịch sử vũ trụ, có thể giả định rằng sự sống là hiếm hay các giả định của chúng ta về cách cư xử chung của các loài thông minh là sai lầm.
Hiện không rõ phiên bản nào của nghịch lý mạnh hơn.
Tên gọi
Năm 1950, khi đang làm việc tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos, nhà vật lý Enrico Fermi đã có một cuộc đối thoại không chủ định khi đang đi ăn trưa với các đồng nghiệp Emil Konopinski, Edward Teller và Herbert York. Ba người nói chuyện qua về sự xuất hiện gần đó của những báo cáo Vật thể bay không xác định (UFO) và một tranh biếm hoạ của Alan Dunn dí dỏm khiển trách sự biến mất những thùng rác thành phố do những kẻ cướp ngoài hành tinh. Sau đó họ có một cuộc thảo luận nghiêm túc hơn về những cơ hội để loài người quan sát thấy sự du lịch nhanh hơn ánh sáng của một số vật thể vật chất trong mười năm tới, mà Teller cho là một phần triệu, nhưng Fermi cho là lớn hơn ở mức một phần mười. Cuộc nói chuyện chuyển sang các chủ đề khác, cho tới khi trong bữa ăn bất ngờ Fermi la lên, "Họ đâu?" (có thể là, "Mọi người đâu?") Một người tham gia nhớ lại rằng sau đó Fermi thực hiện một loạt tính toán nhanh bằng các con số ước tính (Fermi nổi tiếng về khả năng đưa ra ước tính chính xác từ các nguyên tắc đầu tiên và dữ liệu tối thiểu, xem vấn đề Fermi.) Theo lời kể này, sau đó ông kết luận rằng Trái Đất đã phải bị viếng thăm từ lâu rồi và nhiều lần.
Phương trình Drake
Tuy nhiều lý thuyết và nguyên tắc có liên quan tới nghịch lý Fermi, thứ liên quan gần nhất là phương trình Drake.
Phương trình được Tiến sĩ Frank Drake lập năm 1960, một thập kỷ sau những sự phản đối do Enrico Fermi đưa ra, trong một nỗ lực nhằm tìm kiếm một phương tiện có phương pháp để đánh giá nhiều khả năng có liên quan tới sự sống ngoài Trái Đất. Các hệ số suy đoán của phương trình: tỷ lệ thành tạo sao trong thiên hà; số lượng các ngôi sao với các hành tinh và số lượng hành tinh có thể ở được; số lượng những hành tinh đó phát triển sự sống và sự sống thông minh sau đó; và cuối cùng là tuổi thọ ước tính của những nền văn minh đó. Vấn đề cốt lõi là bốn khoản cuối cùng (số hành tinh với sự sống, tỷ lệ sự sống trở nên thông minh, tỷ lệ sự sống thông minh trở nên có thể liên lạc được, và tuổi thọ của nền văn minh đang liên lạc) hiện hoà toàn không được biết. Chúng ta chỉ có một ví dụ, nêu ra những ước tính thống kê không thể, và thậm chí ví dụ chúng ta có là đối tượng của một thành kiến loài người mạnh.
Một sự phản đối sâu hơn là hình thức đầu tiên của phương trình Drake cho rằng các nền văn minh xuất hiện sau đó mất đi trong những hệ mặt trời nguyên gốc của họ. Nếu việc thực dân hoá liên sao là có thể, thì giả định đó là vô giá trị, và các phương trình của sự vận động dân số phải được áp dụng thay thế.
Phương trình Drake đã được sử dụng bởi cả những người lạc quan và bi quan với các kết quả hoàn toàn khác nhau. Tiến sĩ Carl Sagan, sử dụng những con số lạc quan, cho rằng có tới một triệu nền văn minh có thể liên lạc trong Ngân hà năm 1966, dù sau này ông cho rằng con số đó phải nhỏ hơn rất nhiều. Những người hoài nghi, như Frank Tipler, đã đưa ra những con số bi quan và kết luận rằng con số trung bình của các nền văn minh trong một thiên hà nhỏ hơn một. (Lưu ý rằng, thấm chí có ít nhất một nền văn minh trong thiên hà của chúng ta, số trung bình hay số "có thể nhất" của các nền văn minh trong thiên hà của chúng ta được miêu tả bởi phương trình này vẫn có thể nhỏ hơn một. Nói cách khác, thực tế rằng có ít nhất một nền văn minh trong thiên hà của chúng ta không có nghĩa rằng điều này dường như là một kết quả. Đây là một ví dụ tuyệt vời về thành kiến loài người. Không nền văn minh nào có thể sử dụng mình để tính toán số lượng trung bình của các nền văn minh trong một thiên hà, bởi nếu không có ít nhất một nền văn minh câu hỏi không thể được đặt ra.)
Chính Frank Drake đã bình luận rằng Phương trình Drake dường như không thể giải quyết nghịch lý Fermi; thay vào đó nó chỉ là một cách tổ chức sự dốt nát của chúng ta trong chủ đề này.
Giải quyết nghịch lý theo kinh nghiệm
Một cách rõ ràng để giải quyết nghịch lý Fermi là tìm ra bằng chứng mang tính quyết định về sự sống thông minh ngoài Trái Đất. Nhiều nỗ lực tìm kiếm bằng chứng như vậy đã được thực hiện từ năm 1960, và nhiều nỗ lực khác vẫn đang tiếp tục. Bởi con người không có khả năng du lịch liên sao, những cuộc tìm kiếm đó chỉ đang được thực hiện từ những khoảng cách rất xa dựa trên những phân tích cẩn thận những bằng chứng rất tinh vi. Điều này làm hạn chế những khám phá có thể với những nền văn minh đã biến đổi môi trường của mình theo một cách có thể phát hiện, hay tạo ra những hiệu ứng có thể phát hiện từ một khoảng cách, như phát xạ radio. Dường như sẽ không có những nền văn minh phi kỹ thuật sẽ được phát hiện từ Trái Đất trong tương lai gần.
Một khó khăn trong việc tìm kiếm là tránh quan điểm quá đặt con người làm trung tâm. Phỏng đoán về kiểu bằng chứng dường như sẽ được tìm thấy thường tập trung vào những hoạt động mà con người đã từng thực hiện, hay dường như sẽ thực hiện khi có kỹ thuật tiên tiến hơn. Những người thông minh ngoài hành tinh có thể tránh những hoạt động "được dự đoán" này, hay thực hiện những hành vi hoàn toàn mới đối với con người.
Phát xạ radio
nhỏ|trái|255px|Các [[kính viễn vọng radio thường được các dự án SETI sử dụng]] Công nghệ radio và khả năng xây dựng một kính viễn vọng radio được cho là một tiến bộ tự nhiên cho các giống loài có kỹ thuật về mặt lý thuyết tạo ra các hiệu ứng có thể bị phát hiện từ các khoảng cách liên sao. Ví dụ, những nhà quan sát nhạy cảm của hệ mặt trời, sẽ thường lưu ý tới các sóng radio mạnh của một sao G2 vì việc truyền phát vô tuyến và viễn thông của Trái Đất. Vì thiếu một bằng chứng tự nhiên rõ ràng, những nhà quan sát ngoài hành tinh có thể nghĩ tới sự tồn tại của nền văn minh Trái Đất.
Vì thế, việc tìm kiếm cẩn thận các phát xạ radio từ vũ trụ với những tín hiệu phi tự nhiên có thể dẫn tới việc phát hiện các nền văn minh ngoài Trái Đất. Những tín hiệu như vậy có thể hoặc là các sản phẩm "không chủ đích" của một nền văn minh, hoặc những nỗ lực có chủ địch để liên lạc, như thông điệp Arecibo để liên lạc với sự sống thông minh ngoài Trái Đất. Một số nhà thiên văn học và đài quan sát đã nỗ lực và đang nỗ lực phát hiện bằng chứng như vậy, chủ yếu thông qua tổ chức SETI, dù những cách tiếp cận khác như SETI quang học cũng có tồn tại.
Nhiều thập kỷ phân tích của SETI vẫn chưa cho thấy bất kỳ ngôi sao dãy chính nào có ánh sáng bất thường hay phát xạ radio lặp lại có chủ ý, dù đã có một số tín hiệu tiềm năng. Ngày 15 tháng 8 năm 1977 "Wow! signal" được thu bởi kính viễn vọng radio The Big Ear. Tuy nhiên, Big Ear chỉ quan sát mỗi điểm trên bầu trời trong 72 giây, và việc tái giám sát điểm này đã không tìm thấy gì nữa. Năm 2003, nguồn radio SHGb02+14a đã được phân tích của SETI@home cô lập, dù nó đã hầu như không được chú ý đến trong các nghiên cứu tiếp sau. Có nhiều giả định kỹ thuật bên dưới SETI có thể khiến loài người bỏ qua những phát xạ radio với các kỹ thuật tìm kiếm hiện nay, chúng được thảo luận dưới đây.
Quan sát hành tinh trực tiếp
Việc tìm kiếm và xếp hạng các hành tinh ngoài hệ mặt trời đã được tính đến trong những cải tiến gần đây trong việc chế tạo thiết bị và phân tích của thiên văn học. Tuy đây là một lĩnh vực mới của thiên văn học – tài liệu xuất bản đầu tiên tuyên bố đã phát hiện một hành tinh ngoài hệ mặt trời xuất hiện năm 1989 — có lẽ các hành tinh dường như thích hợp cho sự sống phát triển sẽ được tìm thấy trong tương lai gần.
Tuy nhiên, các hành tinh ngoài hệ mặt trời hiếm khi được quan sát trực tiếp (tuyên bố đầu tiên về việc đã thực hiện được hành vi như vậy diễn ra năm 2004 ); đúng hơn, sự tồn tại của chúng thường được suy luận từ những hiệu ứng chúng tạo ra trên một hay các ngôi sao mà chúng quay quanh. Điều này có nghĩa là thường chỉ khối lượng và quỹ đạo của một hành tinh ngoài Trái Đất là có thể được suy luận. Thông tin này, cùng với xếp hạng sao của mặt trời của nó, và thành phần dự đoán của nó (thường dựa trên khối lượng của hành tinh, và khoảng cách tới mặt trời của nó), chỉ cho phép ước tính sơ về môi trường hành tinh.
Trước năm 2009, các biện phán tìm kiếm hành tinh ngoài hệ mặt trời dường như không tìm kiếm các thế giới có sự sống kiểu Trái Đất. Các biện pháp như vi thấu kính hấp dẫn có thể phát hiện sự hiện diện của những thế giới "nhỏ", có thể thậm chí còn nhỏ hơn Trái Đất, nhưng chỉ có thể phát hiện những thế giới như vậy trong những khoảng thời gian rất ngắn, và việc tiếp tục là không thể. Các biện pháp khác như tốc độ xuyên tâm, thuật đo sao, và biện pháp đi qua cho phép những quan sát dài hơn về những hiệu ứng hành tinh ngoài Trái Đất, nhưng chỉ thực hiện được với các thế giới lớn hơn nhiều lần khối lượng của Trái Đất, ít nhất khi được thực hiện khi nhìn xuyên qua khí quyển. Những biện pháp này dường như không phải là cách che giấu sự sống kiểu Trái Đất. Tuy nhiên, việc tìm kiếm hành tinh ngoài hệ mặt trời và xếp hạng chúng là một lĩnh vực nhỏ rất sôi động của thiên văn học, với 241 hành tinh như vậy đã được phát hiện trong giai đoạn 1988 và 2007, và hành tinh kiểu Trái Đất đầu tiên đã được phát hiện trong vùng ở được của một ngôi sao được tìm thấy năm 2007. Những cải tiến trong các biện pháp tìm kiếm hành tinh ngoài hệ mặt trời, và việc sử dụng những biện pháp sẵn có từ vũ trụ, (như Phi vụ Kepler, phóng đi năm 2009) được chờ đợi sẽ tìm kiếm và mô tả các hành tinh cỡ Trái Đất, và xác định xem chúng có nằm trong những vùng ở được của các ngôi sao của chúng hay không. Những cải tiến quan sát đó có thể cho phép chúng ta tính toán tốt hơn về mức độ tiềm năng của các thế giới có thể ở được, và vì thế cho phép chúng ta có một ý tưởng chính xác hơn về sự phổ biến của sự sống trong vũ trụ; điều này sẽ có tác động lớn tới những sự quan tâm phía sau chính nghịch lý Fermi.