cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Climb (bài hát)
Sau khi phát hành, "The Climb" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao thông điệp tích cực và chất giọng của Cyrus, cũng như quá trình sản xuất nó. Ngoài ra, bài hát còn gặt hái nhiều giải thưởng và đề cử tại những lễ trao giải lớn, bao gồm chiến thắng tại giải Điện ảnh của MTV năm 2009 cho Bài hát trong phim xuất sắc nhất và tại giải Sự lựa chọn của Giới trẻ năm 2009 cho Lựa chọn Âm nhạc: Đĩa đơn. "The Climb" cũng nhận được một đề cử giải Grammy cho Bài hát xuất sắc nhất được viết cho phim điện ảnh, truyền hình hoặc phương tiện truyền thông khác tại lễ trao giải thường niên lần thứ 53, nhưng đã bị Walt Disney Records rút lại vì cho rằng nó không được viết riêng cho bộ phim dựa theo quy tắc đủ điều kiện của hạng mục. Bài hát cũng tiếp nhận những thành công đáng kể về mặt thương mại với việc lọt vào top 10 ở nhiều quốc gia, bao gồm những thị trường lớn như Úc, Canada và Na Uy. Tại Hoa Kỳ, nó đạt vị trí thứ tư trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, trở thành đĩa đơn đầu tiên của Cyrus vươn đến top 5 tại đây.
Video ca nhạc cho "The Climb" được đạo diễn bởi Matthew Rolston, trong đó bao gồm những cảnh Cyrus leo lên một ngọn núi hoặc hát, xen kẽ với những hình ảnh từ Hannah Montana: The Movie. Nó đã nhận được nhiều sự so sánh với video cho bài hát năm 2001 của Britney Spears "I'm Not a Girl, Not Yet a Woman", cũng như gặt hái một đề cử tại giải thưởng Video của MuchMusic năm 2009 cho Video của nghệ sĩ quốc tế xuất sắc nhất. Để quảng bá bài hát, nữ ca sĩ đã trình diễn nó trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải lớn, bao gồm American Idol, Good Morning America, Live with Regis and Kelly, Today và The Tonight Show with Jay Leno, cũng như trong nhiều chuyến lưu diễn của cô. Kể từ khi phát hành, "The Climb" đã được hát lại và sử dụng làm nhạc mẫu bởi nhiều nghệ sĩ, trong đó nổi bật nhất là phiên bản hát lại của Joe McElderry như là bản nhạc chiến thắng của anh tại cuộc thi The X Factor mùa thứ 6, đã đạt vị trí số một ở Ireland và Vương quốc Anh. Tính đến nay, nó đã bán được hơn 5 triệu bản trên toàn cầu, trở thành một trong những đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bài hát năm 2009 Thể loại:Đĩa đơn năm 2009 Thể loại:Bài hát của Miley Cyrus Thể loại:Đĩa đơn quán quân Billboard Adult Contemporary Thể loại:Đĩa đơn quán quân tại Ireland Thể loại:Đĩa đơn quán quân UK Singles Chart Thể loại:Đĩa đơn quán quân tại Vương quốc Liên hiệp Anh Thể loại:Video âm nhạc do Matthew Rolston đạo diễn Thể loại:Bài hát sản xuất bởi John Shanks Thể loại:Pop ballad Thể loại:Country ballad Thể loại:Ballad thập niên 2000 Thể loại:Bài hát trong phim Thể loại:Đĩa đơn đầu tay Thể loại:Đĩa đơn của Walt Disney Records Thể loại:Đĩa đơn của Hollywood Records Thể loại:Đĩa đơn của Syco Music
Maria Walewska
Công nương Maria Walewska (nhũ danh: Łączyńska; sinh ngày 07 tháng 12 năm 1786 tại Kiernozia - mất ngày 11 tháng 12 năm 1817 tại Paris) là một nhà ái quốc người Ba Lan và một người tình của Hoàng đế Napoleon. Trong những năm sau này bà kết hôn với Philippe Antoine d'Ornano, một sĩ quan của Napoleon.
Tiểu sử
nhỏ|170px|Marie Walewska Maria được sinh ra trong một gia đình quý tộc giàu có. Cha cô, người đã qua đời trước khi cô được sinh ra, là một địa chủ và mẹ của cô xuất thân các gia đình giàu có Zaborowski. Maria có sáu anh chị em ruột: Benedykt Jozef Hieronim, Teodor, Honorata, Katarzyna và Urszula-Teresa. Cô lớn lên trong ngôi nhà tổ tiên của mình ở Kiernozia, nơi cô cũng nhận được sự giáo dục chu đáo. Nicholas Chopin, cha của Frédéric Chopin, là một trong các gia sư của cô.
Năm 1805, khi vừa 18 tuổi, cô bị gia đình ép buộc kết hôn với bá tước Athenasius Colonna-Walewski, lúc đó đã 70 tuổi và hai lần góa vợ. Walewski từng là quan ở huyện Warka và quan thị vệ của vua Ba Lan cuối cùng, Stanisław August Poniatowski, và cũng là một địa chủ giàu có. Maria và Walewski có một con trai là Antoni Rudolf Bazyli Colonna-Walewski, mặc dù một số nhà sử học tin rằng ông là một đứa trẻ ngoài giá thú, được thai nghén trong thời gian ngắn trước cuộc hôn nhân của Maria. Người bá tước này thường rất ghen tuông vì người phụ nữ trẻ thường được nhiều người vây quanh, nhưng người phụ nữ đã chứng tỏ đạo đức và luôn từ chối những lời mời mọc, tán tỉnh.
Năm 1807, 2 vợ chồng bá tước được Napoleon mời tới dự một buổi khiêu vũ tại Warszawa. Marie Waleska (lúc này 22 tuổi) lúc đầu từ khước lời mời mọc của Napoleon, nhưng sau này đã chấp thuận một cuộc gặp riêng, vì người chồng bá tước và những người Ba Lan yêu nước thúc giục, để đề nghị ông này xuất quân cứu giúp cho nước Ba Lan được độc lập vì nước này đã bị mất chủ quyền từ năm 1795. Sau cuộc gặp gỡ này, cuộc tình mùa xuân của hai người này bắt đầu từ tháng tư cho đến tháng 6 năm 1807 trong một tòa lâu đài xa xôi.
Trong hồi ký của mình, Maria khẳng định rằng cô buộc mình phải gắn kết với Napoleon vì những lý do hoàn toàn yêu nước:
Năm 1809 Maria theo Napoleon trong cuộc hành trình đến Viên, nơi cô sống trong một căn nhà gần dinh thự Schönbrunn Palace, nơi Napoleon cư trú, nhưng cô thường tránh xuất hiện với Napoleon công khai. Trong thời kỳ ở Viên, cô đã mang thai và trở lại Walewice để sinh con trai thứ hai của cô, Alexandre Joseph. Mặc dù Alexandre chắc chắn là con của Hoàng đế Napoleon, ông đã được bá tước Athenasius Colonna-Walewski hợp pháp hoá nhận làm con và do đó mang tên Colonna-Walewski.
Năm 1810, Napoleon trở về Paris, và Maria tháp tùng theo. Cô định cư ở một dinh thự nguy nga ở Rue de Montmorency, nhưng mối quan hệ trước đây của cô với Napoleon kết thúc. Hoàng đế dự tính ly dị Josephine và thay vào đó kết hôn với Marie Louise, công nương xứ Parma và việc duy trì một mối tình với người phụ nữ khác dường như không còn phù hợp. Nhưng tương lai của cô và con trai vẫn được ổn định với những bất động sản lớn ở Vương quốc Napoli.
Năm 1812, Maria đã ly dị Colonna-Walewski.
Năm 1816, Maria đã kết hôn với người yêu lâu năm của bà, Philippe Antoine d'Ornano, bá tước d'Ornano. Họ định cư tại Liege. Năm 1817 Maria sinh ra con trai thứ ba, Rudolph Augustus, và bà ấy đã chết ở Paris ngay sau đó do một căn bệnh thận kéo dài. Trước khi qua đời, bà đã hoàn thành cuốn hồi ký của mình, được gửi đến chồng. Khi có yêu cầu từ người thân Ba Lan của bà, thi hài của bà đã được khai quật từ Nghĩa trang Père Lachaise ở Paris và di chuyển vào hầm mộ gia đình tại Kiernozia.
Hậu duệ
Maria Walewska để lại ba con trai:
Marie Walewska cũng có một cháu gái, tên là Barth, sống tại Bergen, Na Uy. Gia đình Walewska có con cháu ở Na Uy sống đến ngày hôm nay.
Tham khảo
Thể loại:Quý tộc Ba Lan Thể loại:Người Ba Lan Thể loại:Sinh năm 1786 Thể loại:Mất năm 1817 Thể loại:Napoléon Bonaparte
Molophilus lanceolatus
Molophilus lanceolatus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Molophilus Thể loại:Limoniidae ở vùng Palearctic
Çatak, Çatalzeytin
Çatak là một xã thuộc huyện Çatalzeytin, tỉnh Kastamonu, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 201 người.
Euomoea
Euomoea là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Geometridae
Selenocosmia papuana
Selenocosmia papuana là một loài nhện trong họ Theraphosidae.
Loài này thuộc chi Selenocosmia. Selenocosmia papuana được Wladislaus Kulczynski miêu tả năm 1908.
Entosthodon handelii
Entosthodon handelii là một loài Rêu trong họ Funariaceae. Loài này được (Schiffner) Lazarenko mô tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Liên kết ngoài
Thể loại:Entosthodon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1938
Ficus phatnophylla
Ficus phatnophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Moraceae. Loài này được Diels mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1935
Theridion todinum
Theridion todinum là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Theridion. Theridion todinum được Eugène Simon miêu tả năm 1880.
Tham khảo
Thể loại:Theridion
Gortyna reducta
Gortyna reducta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gortyna
Panicum mueense
Liên kết ngoài
Thể loại:Panicum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1919
Molophilus lancifer
Molophilus lancifer là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Molophilus Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Thành Gifu
nhỏ|220px|phải|Lâu đài Gifu Thành Gifu (tiếng Nhật: 岐阜城 Gifu-jō, Kỳ Phụ thành) là một ngôi thành theo kiến trúc Nhật Bản nằm ở thành phố Gifu, tỉnh Gifu, Nhật Bản. Cùng với núi Kinka và sông Nagara, nó biểu tượng chính của thành phố.
Lịch sử
Thành Gifu do gia tộc Nikaidō xây dựng từ năm 1201 đến năm 1204 trong thời kỳ Kamakura.
Ban đầu nó được gọi là thành Inabayama (稻葉山城 Đạo Diệp Sơn thành). Thành Gifu đã trải qua rất nhiều đợt cải tạo. Mặc dù nổi tiếng vì khả năng phòng ngự, nó đã có lần bị chiếm bởi một lực lượng chỉ gồm 16 người.
Sử sách chép rằng một lần một người tên là Takenaka Hanbei đến lâu đài để thăm người anh bị ốm của mình, Saitō Tatsuoki. Thực tế, ông không đến để thăm anh trại mình, mà để giết ông ta. Khi Hanbei tấn công ông ta, Tatsuoki rất bối rối và tin rằng quân địch đang tấn công mình rồi tháo chạy. Sau đó, Hanbei giành được lâu đài Inabayama tương đối dễ.
Sau đó, Hanbei trả lâu đài lại cho anh mình, nhưng Tatsuoki đã mất phần lớn danh dự và uy tín vì hành động hèn nhát của mình. Khi Oda Nobunaga tấn công lâu đài Inubayama, rất nhiều lính của Tatsuoki nhớ lại sự kiện đó rồi đầu hàng Oda. Sau khi dễ dàng đánh bại Tatsuoki, Nobunaga chiếm được lâu đài và biến nó thành nới phác thảo các kế hoạch quan trọng của mình.
Nobunaga đổi tên pháo đài này thành "lâu đài Gifu", theo lệ của Trung Quốc cổ đại. Nobunaga sau đó tiến hành cải tạo lâu đài thành một công trình kiến trúc ấn tượng và hùng vĩ hơn hẳn so với ban đầu. Luis Frois, một người truyền đạo Thiên Chúa nổi tiếng từ Bồ Đào Nha, đã được Nobunaga mời đến thăm lâu đài. Sau khi ở lại Gifu trong một thời gian ngắn, Frois ca ngợi rằng lâu đài có một vẻ đẹp phi thường.
Ngày nay
nhỏ|phải|Núi Kinka Hình ảnh hiện nay của lâu đài Gifu là công trình kiến trúc bằng xi măng được xây dựng trong những năm 1950, vì tòa lâu đài trước đó đã bị bom phá hủy năm 1945. Bên trong lâu đài, có ba tầng trưng bày quá khứ của tòa lâu đài. Với các bản đồ, vũ khí, tranh và các báu vật được trưng bày, khách tham quan có thể tái hiện câu chuyện của lâu đài Gifu. Trên tần thượng, có một sàn quan sát, khách tham quan có thể thưởng thức quang cảnh của toàn bộ vùng phụ cần, bao gồm sông Nagara và Nagoya. Vào nhiều thời điểm trong năm, lâu đài cũng được mở cửa vào buổi đêm, để du khách có thể chiêm ngưỡng cảnh đêm đầy cảm hứng của thành phố.
Đi bộ một quãng ngắn từ lâu đài là một bảo tàng nhỏ, gồm những báu vật của lâu đài Gifu. Bảo tàng này còn có tranh của rất nhiều các tòa lâu đài khác ở Nhật Bản. Vé vào cửa bảo tàng đã nằm trong giá vé tham quan lâu đài Gifu, khiến nó trở thành một điểm dừng chân đáng chú ý cho khách đến lâu đài Gifu. Ánh sáng, đường đi bộ, và biển chỉ dẫn được trang bị năm 2005 khiến cho việc tham quân lâu đài được thuận tiện và cung cấp được nhiều tin tức hơn.
Bảo tàng lưu trữ lâu đài Gifu
Khi du khách trả phí tham quan lâu đài Gifu, họ cũng đã mua vé vào Bảo tàng lưu trữ Gifu, cách lối vào lâu đài Gifu khoảng 70m. Trong bảo tàng, du khách sẽ bắt gặp nhiều tài liệu lưu trữ liên quan đến Gifu và các dinh tự của nó trong quá khứ. Tầng hai tập trung vào các nhạc cụ của Nhật Bản trong quá khứ và hiện tại. Thêm nữa là ảnh các lâu đài trên toàn nước Nhật trang trí trên tường của bảo tàng.
Giờ mở cửa lâu đài
nhỏ|phải|Nhìn từ trên đỉnh lâu đài Gifu
Đường đi
Từ tàu trên núi Kinka khá là khó khăn để đến lâu đài Gifu và mất độ một giờ đồng hồ. Du khách có thể đi bằng đường cáp núi Kinka bắt đầu từ công viên Gifu đến đỉnh núi, từ đó chỉ cần đi bộ một chút là đến được lâu đài Gifu.
Đẻ đến công viên Gifu, bạn có thể bắt xe buýt ở ga Gifu (xe buýt số 11) hay Meitetsu ga Gifu (xe buýt số 4). Xe buýt mất chừng 15 phút để đến điểm dừng ở công viên Gifu và Bảo tàng Lịch sử (Gifu Koen, Rekishi Hakubutsukan-mae).
Liên kết ngoài
Thể loại:Gifu Gifu
Halictus farquhari
Halictus farquhari là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1920.
Tham khảo
Thể loại:Halictus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1920
Kanno Masaaki
Masaaki Kanno (sinh ngày 15 tháng 8 năm 1960) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Masaaki Kanno đã từng chơi cho JEF United Ichihara và Kyoto Purple Sanga.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1960 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Nhân vật bóng đá Kanagawa Thể loại:Cầu thủ bóng đá J1 League Thể loại:Cầu thủ bóng đá JEF United Chiba Thể loại:Cầu thủ bóng đá Kyoto Sanga FC
Haliotis planata
Haliotis planata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Haliotidae, the abalones.
Tham khảo
Thể loại:Chi Bào ngư Thể loại:Động vật được mô tả năm 1882
Hàm Ninh Công chúa
Hàm Ninh Công chúa (chữ Hán: 咸宁公主; 1385 – 27 tháng 7 năm 1440), không rõ tên thật, là hoàng nữ của Minh Thành Tổ Chu Đệ, hoàng đế thứ hai của nhà Minh.
Cuộc đời
Hàm Ninh Công chúa sinh năm Hồng Vũ thứ 18 (1385), là hoàng nữ thứ tư của Minh Thành Tổ, mẹ là Nhân Hiếu Văn Hoàng hậu. Bà là con út của hoàng hậu, là em cùng mẹ với Minh Nhân Tông Cao Sí.
Vĩnh Lạc năm thứ nhất (1403), bà được vua cha phong là Hàm Ninh Công chúa (咸宁公主), gả cho Hầu tước tướng quân Tống Anh, con trai thứ ba của Tây Ninh hầu Tống Thạnh. Tống Anh còn một người anh thứ là phò mã Tống Hổ, là chồng của An Thành Công chúa (chị thứ ba của Hàm Ninh). Do phò mã Hổ bị cách tước nên tước Tây Ninh hầu được truyền lại cho phò mã Anh.
Tháng 6 năm Chính Thống thứ 5 (1440), công chúa Hàm Ninh qua đời, hưởng thọ 56 tuổi. Chính Thống thứ 14 (1449), trong lúc giao tranh với quân Ngõa Lạt của Dã Tiên, phò mã Anh tử trận, tặng Vận Quốc công, thụy Trung Thuận. Con trai của hai người là Tống Kiệt tập tước Hầu.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1385 Thể loại:Mất năm 1440 Thể loại:Công chúa nhà Minh
Iris juncea
Iris juncea là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được Poir. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1789.
Liên kết ngoài
J Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1789 Thể loại:Thực vật vườn Thể loại:Thực vật châu Phi Thể loại:Thực vật châu Âu Thể loại:Thực vật Tây Ban Nha
Theridion topo
Theridion topo là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Theridion. Theridion topo được Herbert Walter Levi miêu tả năm 1963.
Tham khảo
Thể loại:Theridion
Selenocosmia peerboomi
Selenocosmia peerboomi là một loài nhện trong họ Theraphosidae.
Thánh đường Nuestra Señora de Estíbaliz
Thánh đường Nuestra Señora de Estíbaliz (Tiếng Tây Ban Nha: Santuario de Nuestra Señora de Estíbaliz) là một thánh đường nằm ở Argandoña, Vitoria, Tây Ban Nha, Álava. Nó được công nhận là Bien de Interés Cultural năm 1931.
Tham khảo
Thể loại:Nhà thờ ở Álava Thể loại:Địa danh Bien de Interés Cultural ở Álava
Aspilia diffusiflora
Aspilia diffusiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được H.Rob. mô tả khoa học đầu tiên năm 1984.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aspilia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1984
Aspilia diffusiflora
Thiên hoàng Suizei
Thiên hoàng Suizei (綏靖天皇,) là vị Thiên hoàng thứ hai của Nhật Bản theo Danh sách Thiên hoàng truyền thống. Không có ngày tháng chắc chắn về cuộc đời và triều đại của vị Thiên hoàng này.
Truyện truyền thuyết
Thiên hoàng Suizei được các nhà sử học coi là một "Thiên hoàng truyền thuyết" vì thiếu thông tin về ông, mà cũng không thể phủ định được việc một người như thế đã từng tồn tại. Hơn nữa, các học giả chỉ biết than thở rằng, ở thời điểm này, không có đủ các bằng chứng để nghiên cứu và thẩm tra kỹ càng hơn.
Trong Cổ Sự Ký (Kojiki) và Nhật Bản Thư Kỷ (Nihonshoki) chỉ có tên và phả hệ của ông được ghi lại. Người Nhật theo truyền thống chấp nhận sự tồn tại lịch sử của quốc chủ mình, và một misasagi hay lăng mộ của Thiên hoàng Suizei hiện vẫn còn; tuy vậy, không có ghi chép đương thời hiện có nào được khám phá có thể xác nhận quan điểm rằng nhân vật lịch sử này đã thực sự làm vua. Ông được coi là người đầu tiên trong số tám Thiên hoàng không có thần thoại nào trực tiếp liên quan đến họ, hay còn gọi là "Khiếm sử bát đại" (欠史八代,). Các thế hệ sau này có thể đã tính cả cái tên này vào danh sách các Thiên hoàng Nhật Bản, biến ông trở thành một vị Thiên hoàng, một trong các quốc chủ đầu tiên và tổ tiên của Hoàng gia Nhật Bản, đã liên tục ngồi trên ngai vàng kể từ thời đó. Nếu ông có thật, vào thời đó, danh xưng tenno (Thiên hoàng) vẫn chưa được sử dụng, và chính thể mà ông có lẽ đã cai trị cũng không bao gồm toàn bộ hay thậm chí là phần lớn Nhật Bản. Trong sử ký bao gồm cả những người tiếp nối ông trong thời kỳ đã có sử, có lý do để kết luận rằng Suizei, nếu ông tồn tại thật, có thể chỉ là một tù trưởng hay vua của một vùng vào đầu xã hội bộ lạc Yamato.
Alopecurus textilis
Liên kết ngoài
Thể loại:Alopecurus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1854
Thiên hoàng Suizei
Truyện truyền thuyết
Thụy hiệu của ông là Suizei tennou ('Tuy Tĩnh Thiên hoàng);. Không nghi ngờ gì nữa, cái tên này có dạng Trung Quốc và hàm ý của Phật giáo, nghĩa là nó phải được hợp thức hóa hàng thế kỷ sau triều đại ông, có lẽ là dưới thời huyền thoại về nguồn gốc của nhà Yamato được biên soạn thành sử ký với cái tên Cổ Sự Ký.
Eupagia
Tham khảo
Thể loại:Geometridae
Molophilus lanei
Molophilus lanei là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Molophilus Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Ficus pilulifera
Ficus pilulifera là một loài thực vật có hoa trong họ Moraceae. Loài này được Corner mô tả khoa học đầu tiên năm 1969.
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1969
Browns Valley, Minnesota
Browns Valley là một thành phố thuộc quận Traverse, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 589 người.
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Minnesota Thể loại:Thành phố ở quận Traverse, Minnesota
Entosthodon helmsii
Entosthodon helmsii là một loài Rêu trong họ Funariaceae. Loài này được (Broth.) Paris mô tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Liên kết ngoài
Thể loại:Entosthodon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1900
Mladecko
Mladecko là một làng thuộc huyện Opava, vùng Moravskoslezský, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Opava Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Moustiers-Sainte-Marie (tổng)
Tổng Moustiers-Sainte-Marie là một tổng ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence trong vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur. Tổng này được tổ chức xung quanh Moustiers-Sainte-Marie ở quận Digne-les-Bains. Độ cao từ 471 m (La Palud-sur-Verdon) đến 1 920 m (La Palud-sur-Verdon) với độ cao trung bình là 801 m.
Các đơn vị hành chính
Tổng Moustiers-Sainte-Marie gồm 3 xã với dân số 1 073 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng)
Liên kết ngoài
Moustiers-Sainte-Marie
Gortyna rungsi
Gortyna rungsi là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Halictus fascialis
Tham khảo
Thể loại:Halictus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1853
Çepni, Çatalzeytin
Çepni là một xã thuộc huyện Çatalzeytin, tỉnh Kastamonu, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 173 người.
Mora excelsa
Mora excelsa là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mora
Mora excelsa
Chlorestes notata
Chlorestes notata là một loài chim trong họ Chim ruồi.
Tham khảo
N Thể loại:Động vật được mô tả năm 1793 Thể loại:Chim Trinidad và Tobago Thể loại:Chim Colombia Thể loại:Chim Peru Thể loại:Chim Venezuela Thể loại:Chim Ecuador Thể loại:Chim Brasil Thể loại:Chim lưu vực Amazon Thể loại:Chim Guianas
Gentiana amplicrater
Gentiana amplicrater là một loài thực vật có hoa trong họ Long đởm. Loài này được Burkill mô tả khoa học đầu tiên năm 1906.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gentiana Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1906
Selenocosmia pritami
Selenocosmia pritami là một loài nhện trong họ Theraphosidae.
Loài này thuộc chi Selenocosmia. Selenocosmia pritami được miêu tả năm 1935 bởi Dyal.
Tham khảo
Thể loại:Selenocosmia
Plinia nana
Plinia nana là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được Sobral mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.
Liên kết ngoài
Thể loại:Plinia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2005
Perak (đảo)
Đảo Perak (tiếng Mã Lai: Pulau Perak) là một đảo đá nhỏ nằm bên trong eo biển Malacca, cách Penang 75 dặm về phía tây bắc. Đảo này nằm dưới quyền quản lý của bang Kedah, Malaysia.
Trong tiếng Mã Lai, pulau nghĩa là "đảo" còn perak nghĩa là "bạc". Sở dĩ được gọi là "đảo bạc" vì bề mặt đảo bị loang lổ nhựa bẫy chim có màu trắng, khi ánh nắng chiếu lên thì trông tựa như bạc.
Tham khảo
Thể loại:Đảo Malaysia Thể loại:Kedah
Molophilus laricicola
Molophilus laricicola là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.
Tham khảo
Thể loại:Molophilus Thể loại:Limoniidae ở vùng Nearctic
Ayn al-Bayda, Latakia
Ayn al-Bayda (عين البيضة) là một thị trấn ở phía tây bắc Syria, một phần hành chính của Tỉnh Latakia, nằm ở phía bắc Latakia. Các địa phương gần đó bao gồm Al-Shamiyah và Burj Islam ở phía tây, al-Bahluliyah và Mashqita ở phía đông và Mushayrafet al-Samouk ở phía tây nam. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria, Ayn al-Bayda có dân số 1.629 người trong cuộc điều tra dân số năm 2004. Cư dân của nó chủ yếu là Alawites.
Khí hậu
Khí hậu ôn hòa, và thường ấm áp và ôn hòa. Có nhiều mưa vào mùa đông hơn vào mùa hè. Khí hậu được coi là Csa theo phân loại khí hậu Köppen-Geiger. Nhiệt độ trung bình hàng năm là 18,5 °C. Trong một năm, lượng mưa trung bình là 1004 mm.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở huyện Latakia
Dân cư Thanh Hóa
Thanh Hóa là tỉnh có dân số lớn thứ ba của Việt Nam hiện nay. Lịch sử hình thành và phát triển của xứ Thanh gắn liền với quá trình cộng cư của người Việt với người Mường và các dân tộc khác. Đồng thời có một bộ phận không nhỏ dân cư Thanh Hóa đang sinh sống tại các đô thị lớn trong nước như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Vinh... cũng như tại một số nước trên thế giới.
Thống kê dân số
Theo kết quả điều tra dân số năm 2009, Thanh Hóa có 3.400.239 người, đứng thứ ba Việt Nam, chỉ sau Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội. Trong 10 năm từ 1999 đến 2009, quy mô dân số giảm 0,2 %, do số dân tăng tự nhiên không thể bù đắp được số người chuyển đi làm ăn, sinh sống ở các tỉnh, thành phố khác
Trong tổng dân số năm 2009, nữ giới có 1.717.067 người, dân số thành thị là 354.880 người. Mật độ dân số vào loại trung bình: giảm từ 310 người/km² (năm 1999) xuống 305 người/km² (năm 2009). Tỉ số giới tính (số nam trên 100 nữ) tăng từ 95,6 % (năm 1999) lên 98,0 % (năm 2009), tương đương với mức chung của cả nước.
Có khoảng 500.000 người dân gốc Thanh Hóa đang làm ăn, sinh sống tại miền Nam Việt Nam.
Dân cư phân bố theo dân tộc
Thanh Hóa là tỉnh có nhiều dân tộc sinh sống, nhưng chủ yếu có 7 dân tộc là Kinh, Mường, Thái, Thổ, Dao, Mông, Khơ Mú. Người Kinh chiếm phần lớn dân số của tỉnh và có địa bàn phân bố rộng khắp tỉnh, các dân tộc khác có dân số và địa bàn sống thu hẹp hơn, như người Khơ Mú chỉ sống chủ yếu ở hai bản Đoàn Kết, xã Tén Tằn và xã Suối Lách, xã Mường Chanh, huyện Mường Lát.
Dân tộc Kinh
Dân số năm 1999 là 2.898.311 người. Người Kinh sinh sống ở hầu khắp các vùng trong tỉnh. Dân tộc Kinh có vị trí quan trọng trong đời sống nói chung và việc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội ở tỉnh Thanh Hóa.
Người Kinh hay người Việt là một trong những dân tộc bản địa tại Thanh Hóa. Những thành tựu khảo cổ học cho thấy vào thời đại đồng thau, lưu vực sông Mã, sông Chu đã trở thành trung tâm cư trú của người Việt cổ trên đất Thanh Hóa. Họ đã biến những đầm lầy hoang, cồn bãi hoang dại ven các con sông thành những vùng đất màu mỡ và xây dựng những xóm làng đầu tiên của người Việt cổ xứ Thanh.
Dân tộc Mường
Dân cư Mường ở Thanh Hóa ngày nay sinh sống chủ yếu ở vùng đồi và núi thấp, có khả năng phát triển kinh tế đồi rừng. Người Mường sinh sống tập trung ở các huyện Ngọc Lặc, Cẩm Thủy, Thạch Thành, Bá Thước ... Dân tộc Mường có dân số nhiều nhất (328.744 người, số liệu năm 1999 ) so với các dân tộc thiểu số khác ở trong tỉnh. Dân tộc Mường ở Thanh Hóa có hai nhánh: nhánh Mường Trong (theo quan niệm của đồng bào là mường gốc) xuất xứ từ Mường Ống, huyện Bá Thước ngày nay. Nhánh Mường Ngoài từ tỉnh Hòa Bình chuyển vào Thạch Thành. Theo các tài liệu lịch sử, người Mường cùng chung nguồn gốc với người Việt cổ. Người Mường cũng như người Thái ở nhà sàn, quần tụ lại thành chòm bản ở chân đồi hoặc gần sông suối. Nghề chính của đồng bào là làm ruộng, rẫy. Người Mường có nền văn hóa lâu đời, dân ca, dân vũ phong phú, đa dạng nhưng chưa có chữ viết riêng, ngôn ngữ theo nhóm ngôn ngữ Việt – Mường. Các dòng họ chủ yếu của người Mường là: Phạm, Nguyễn Đình, Trương Công, Quách, Cao, Lê Xuân, Bùi ...
Dân tộc Thổ
Dân tộc Thổ ở Thanh Hóa có nhiều nét gần với dân tộc Mường và dân tộc Kinh. Người Thổ chỉ có một họ duy nhất là họ Lê. Dân tộc Thổ cư trú chủ yếu ở huyện Như Xuân. Dân số năm 1999: 8.980 người. Nét riêng biệt của người Thổ là bộ sắc phục của phụ nữ khá độc đáo, duyên dáng. Phương thức canh tác chủ yếu là cấy lúa nước.
Dân tộc Khơ Mú
Dân tộc Khơ Mú sống tập trung ở hai bản: Đoàn Kết, xã Tén Tằn và Suối Lách, xã Mường Chanh, huyện Mường Lát. Dân số năm 1999 là 607 người. Dân tộc Khơ Mú không có chữ viết. Tiếng nói theo ngôn ngữ Khơ me. Nét đặc trưng của đồng bào dân tộc Khơ Mú là sống hòa thuận trong chòm, trong bản. Mối quan hệ dòng họ rất nghiêm ngặt. Tộc trưởng có quyền quyết đoán mọi chuyện. Người Khơ Mú hầu như chỉ quan hệ với bên ngoài về kinh tế, còn quan hệ tình cảm, văn hóa khép kín trong dòng tộc. Từ khi có chính sách định canh định cư, cuộc sống của đồng bào dân tộc Khơ Mú đã có nhiều thay đổi. Con trai, con gái đã được đi học, giao tiếp rộng rãi và đã lấy chồng, lấy vợ người dân tộc khác.
Dân tộc Thái
Lịch sử người Thái ở Thanh Hóa có quan hệ gần gũi và chặt chẽ với người Thái ở Tây Bắc và có nguồn gốc từ dòng họ Lò Khăm (tiếng Thái Đen). Các dòng họ chủ yếu của người Thái là: Hà, Phạm, Lang, Lò, Vi, Đinh... Người Thái ở Thanh Hóa có hai nhánh là: Thái Trắng (Táy Dọ) và Thái Đen (Táy Đăm). Người Thái Trắng sống tập trung ở hai huyện Thường Xuân, Như Xuân và một số bản giáp huyện Triệu Sơn. Người Thái Đen chiếm đa số, sống tập trung ở các huyện Quan Hóa, Quan Sơn, Bá Thước, Lang Chánh ... Dân số 210.908 người (tính đến 1-4-1999 ). Người Thái thường lập mường, lập bản theo sông, suối. Tục ngữ Thái có câu: "Táy kin nậm", nghĩa là Thái ăn theo nước. Hoặc: "O lóc có noong, xoong hươn có bản" nghĩa là: một vùng nước nhỏ cũng là ao, hai nhà cũng là bản. Tên bản thường đặt theo tên sông, tên suối, tên núi, tên đồi... nơi cư trú. Từ xa xưa, người Thái đã biết dựa vào lợi thế tự nhiên của các thung lũng, bãi bồi ven sông để khai khẩn thành ruộng nước, nhiều thửa ruộng tập trung thành cánh đồng phì nhiêu. Đặc điểm của người Thái Trắng và Thái Đen về cơ bản giống nhau, chỉ khác nhau ở trang phục phụ nữ. Phụ nữ Thái Trắng có cạp váy ngắn, phần váy thêu hình con rồng. Còn về tiếng nói chỉ khác chút ít về phát âm, cùng chung ngữ hệ Tày – Thái. Người Thái có chữ viết riêng, ở nhà sàn; trước đây còn có nhiều thế hệ cùng ở chung trong một nhà, nay thì phân chia thành các gia đình theo cặp vợ chồng. Người Thái ở theo nước, bản làng trù phú đông vui.
Dân tộc Dao
Dân tộc Dao ở Thanh Hóa tương truyền là từ Tuyên Quang, Phú Thọ, Quảng Ninh chuyển vào khoảng 4 đến 5 đời. Dân tộc Dao ở Thanh Hóa hiện gồm 2 nhóm là Dao Tiền (tập trung chủ yếu ở huyện Mường Lát) và Dao Quần Chẹt (tập trung chủ yếu ở một số xã của huyện Ngọc Lặc, Cẩm Thủy . Tổng số dân tộc Dao là 5.077 người (số liệu năm 1999 ). Người Dao dùng chữ Nho để ghi chép, khi đọc phát âm theo tiếng Dao. Trình độ hiểu biết, khả năng giao tiếp khá năng động, nhạy bén so với các dân tộc thiểu số khác. Dòng họ lớn nhất của dân tộc Dao là họ Triệu, ngoài ra còn có các họ Phan, Phùng, Bàn... Nhà ở của người Dao làm theo kiểu nửa sàn, nửa đất nhưng đến nay người Dao ở vùng thấp đã dựng nhà gần giống như nhà của người Kinh . Trước đây, người Dao sống du canh, du cư. Nguồn sống của bà con dân tộc Dao dựa vào nương rẫy. Từ cuộc vận động định canh định cư, phần lớn người Dao đã xuống núi tập trung sản xuất, vừa đa canh, vừa thâm canh. Mọi chòm bản đều có trường lớp cho con em đi học. Tuy sống xen ghép với các dân tộc đông người, nhưng người Dao vẫn giữ được nét riêng biệt, độc đáo của dân tộc mình về văn hóa, lễ hội và sắc phục.
Bào ngư hình bầu dục
Các phân loài
thumb|left|250 px|ssp. volcanicus Các phân loài của Haliotis ovina gồm:
Dân cư Thanh Hóa
Dân cư phân bố theo các đơn vị hành chính
Theo kết quả các cuộc điều tra dân số, huyện Quảng Xương có số dân đông nhất tỉnh trong khi huyện miền núi Mường Lát có dân số thấp nhất. So với năm 1999, dân số của các huyện đồng bằng năm 2009 nói chung giảm đi do thực hiện khá tốt kế hoạch hóa gia đình và do di cư đến các vùng khác trong nước. Ngược lại dân số các huyện miền núi đều tăng lên.
Bào ngư hình bầu dục
Phân bố
H. ovina là loài đặc hữu của các vùng nước tây Thái Bình Dương and Thái Lan
Dân cư Thanh Hóa
Tham khaỏ
Thể loại:Thanh Hóa
Bào ngư hình bầu dục
Tham khảo
O
Aspilia diniz-cruziana
Aspilia diniz-cruziana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được J.U.Santos mô tả khoa học đầu tiên năm 1996.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aspilia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1996
Aspilia diniz-cruziana
Himiko
Himiko hay Pimiko (卑弥呼) là một nữ vương của nước Yamatai, một vùng của nước Yamato cổ đại. Bà còn được gọi là Thân Ngụy Oa Vương (親魏倭王; Shingiwaō) - do hoàng đế nước Ngụy phong hiệu. Trong các triều đại đầu ở Trung Quốc, Nhị thập tứ sử ghi lại quan hệ triều cống giữa Nữ hoàng Himiko với nhà Tào Ngụy (220-265), ghi lại rằng nhân dân thời kỳ Yayoi chọn bà làm minh chủ sau hàng thập kỷ chiến tranh giữa các vị vua của Oa quốc. Lịch sử sơ khởi Nhật Bản không nhắc đến Himiko, nhưng các nhà sử học liên hệ bà với các nhân vật thần thoại như nữ Thiên hoàng Jingū, người cũng làm nhiếp chính (khoảng 200-269) trong cùng thời gian với Himiko. Các tranh luận học thuật về nhân dạng của Himiko và địa điểm lãnh địa Yamatai của bà nổ ra dữ dội từ thời Edo, với các ý kiến giữa phía Bắc đảo Kyūshū hay tỉnh Yamato, mà ngày nay là Kinki. "Cuộc tranh luận Yamatai", như Keiji Imamura viết (1996:188), là "cuộc tranh luận lớn nhất về lịch sử cổ đại Nhật Bản."
Himiko theo một tôn giáo cổ gọi là Quỷ đạo (鬼道; Kidō) và người ta đồn đại rằng bà dùng thứ ma thuật này để trị quốc.
Tham khảo lịch sử
Vị Nữ hoàng pháp sư Himiko được ghi lại trong nhiều thư tịch lịch sử cổ, vào khoảng thế kỷ 3 ở Trung Quốc, thế kỷ 8 ở Nhật Bản, và thế kỷ 12 ở Triều Tiên.
Nguồn Nhật Bản
Cả hai sử liệu cổ nhất của Nhật Bản, Kojiki năm 712 (古事記 "Cổ Sự ký",tr. Basil Hall Chamberlain 1919) và Nihon Shoki năm 720 (日本書紀 "Nhật Bản thư kỷ", tr. William George Aston 1924), đều không đề cập đến Nữ hoàng Himiko. Vấn đề này gây ra một cuộc tranh luận không có hồi kết, và cho dù những người soạn những bộ sử này biết tới Himiko, họ có thể đã có chủ đích không viết về bà (Hideyuki 2005). Tuy nhiên, hai bộ sử này có viết về ba thầy tư tế của Hoàng tộc có nhiều nét trùng hợp với Himiko: Yamato-totohi-momoso, cô của Thiên hoàng Sujin (Thiên hoàng theo truyền thuyết thứ 10 của Nhật Bản, 97-30 TCN; Yamatohime-no-mikoto, con gái của Thiên hoàng Suinin (Thiên hoàng theo truyền thuyết thứ 11, 29 TCN-70 CN); và nữ Thiên hoàng Jingū (209-269 CE), vợ của Thiên hoàng Chūai (Thiên hoàng theo truyền thuyết thứ 14, 192-200 CE). Tuy vậy, những ngày tháng này không được thẩm tra về mặt lịch sử.
Một ngoại lệ đáng chú ý về lịch sử sơ khỏi Nhật Bản bỏ sót mất Himiko là Nihon Shoki đã trích dẫn "Ngụy chí" 3 lần. Năm 239, "Nữ vương [女王] nước Oa" cử sứ thần đến nước Ngụy; năm 240, họ trở về "với một sắc dụ cùng ấn và dải lụa "; vào năm 243, "Vương [王] nước Oa lại cử một vị trong thần làm sứ giả triều cống" (tr. Aston 1924:245-6). Điều này hé lộ việc người biên soạn Nihon Shoki đã cố tình bỏ qua phần đề cập đến Himiko trong "Ngụy chí".
Yamato-totohi-momoso-himemiko (倭迹迹日百襲媛命) (Oa Tích Tích Nhật Bách Tập viện mệnh), người cô tư tế của Thiên hoàng Sujin, được cho là đã tự sát sau khi biết rằng chồng mình là một con rắn thần lừa gạt. Kojiki không đề cập đến bà, nhưng Nihon Shoki tả lại bà là "cô của Thiên hoàng về phía họ nội, một người đàn bà đanh đá và thông minh, người có thể đoán trước tương lai" (tr. Aston 1924:156). Sau hàng loạt những thảm họa của đất nước, Thiên hoàng "tập hợp tám mươi vạn thần linh" và hỏi về tương lai. Yamato-totohi-momoso được Ōmononushi-nushi ("Thần của tất cả các thần và linh hồn") nhập vào và nói: "Tại sao Thiên hoàng lại đau buồn vì tình trạng nhiễu loạn của đất nước? Nếu người tôn kính thờ phụng chúng ta, thì đất nước tức khắc ổn định." Thiên hoàng hỏi: "Vị thần nào đang chỉ dẫn cho ta?" Câu trả lời là: "Ta là vị thần cư ngụ ở đất nước Yamato, tên ta là Oho-mono-nushi no Kami" (tr. Aston 1924:152). Trong khi việc thờ phụng vị thần (từ Núi Miwa) này "không hiệu nghiệm", Yamato-totohi-momoso đã sau đó lấy ông ta. "Sau đó, Yamato-toto-hi-momo-so-bime no Mikoto trở thành vợ của Oho-mono-nushi no Kami. Tuy vậy, vị thần này chưa bao giờ được thấy dưới ánh sáng ban ngày, mà chỉ vào ban đêm. Yamato-toto-hi-momo-so-bime no Mikoto nói với chồng mình: 'Ta chưa bao giờ thấy tướng công vào ban ngày; ta không thể chiêm ngưỡng rõ ràng vẻ mặt oai phong của chống ta; ta cầu xin người có thể hoãn lại một chút, để ta có thể trông thấy vẻ uy nghi của khuôn mặt chàng. Vì thần tối cao trả lời: 'Điều ngươi nói hoàn toàn đúng. Sáng mai, ta sẽ vào nhà vệ sinh của nhà ngươi và ở trong đó. Ta mong người sẽ không kinh hãi khi nhìn thấy hình dạng của ta.' Yamato-toto-hi-momo-so-bime no Mikoto tự vấn con tim mình về điều đó. Chờ cho đến khi ngày đã tàn, bà nhìn vào phòng vệ sinh của mình. Ở đó có một con rắn nhỏ xinh đẹp, cũng dài và dày như sợi dây buộc quân áo. Ngay sau đó, bà hoảng sợ, và thốt ra lời cảm thán. Vị thần tối cao xấu hổ, đột ngột biến thành hình người, nói với vợ mình: 'Người không biết dằn lòng mình lại, mà lại làm ta xấu hổ; ta sẽ khiến người phải xấu hổ.' Đạp lên khoảng không vô tận, vị thần bay đến núi Mimoro. Đến đây Yamato-toto-hi-momo-so-bime no Mikoto nhìn lên hối hận. Bà thả mình xuống ghế, một chiếc đũa đâm xuyên qua bộ phận sinh dục của bà khiến bà qua đời. Bà được chôn cất tại Oho-chi. Sau đó người cùng thời gọi ngôi mộ của bà là Hashi no haka [Mộ đũa]." Địa điểm kofun Hashihaka (箸墓 "Trợ mộ") ở Sakurai, Nara có liên quan đến thần thoại này.
Halictus fatsensis
Halictus fatsensis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1936.
Tham khảo
Thể loại:Halictus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1936
Himiko
Nguồn Nhật Bản
Yamatohime-no-mikoto (倭姫命) (Oa Cơ Mệnh), con gái của Thiên hoàng Suinin, được cho là người đã xây dựng Thần cung Ise cho Nữ thần mặt trời Amaterasu. Kojiki ghi lại bà là con thứ tư trong số năm người con của Suinin. "Yamato-hime uy nghiêm, (là tư tế của ngôi đền Ise)" (tr. Chamberlain 1919:227). Nihon Shoki cũng ghi lại giống như vậy về "Yamato-hime no Mikoto" (tr. Aston 1924:150) và cung cấp thêm nhiều chi tiết. Thiên hoàng giao nhiệm vụ cho Yamatohime tìm một vị trí lâu dài cho đền thờ Amaterasu, và sau khi lang thang nhiều năm, nữ thần mặt trời đã chỉ dẫn cho cô xây dựng đền tại Ise "nơi đầu tiên bà (Amaterasu) giáng trần" (tr. Aston 1924:176).
Hoàng hậu Jingū (hay Jingō 神功) (Thần Công) được cho là đã làm nhiếp chính sau khi chồng mình là Thiên hoàng Chūai qua đời (năm 200) cho đến khi con trai bà là Thiên hoàng Ōjin lên ngôi (Thiên hoàng theo truyền thuyết thứ 15, 270-310). Kojiki và Nihon Shoki cũng có ghi chép tương tự. Thiên hoàng Chūai muốn xâm lược Kumaso, và trong khi đang hỏi ý kiến các cận thần của mình, Jingū truyền đến một thông điệp của thánh thần rằng con trai mình thay vào đó nên xâm lược Silla. So sánh hai đoạn sau. "Công chúng oai nghiêm Okinaga-tarashi, lúc đó, bị thần nhập … đưa ra lời chỉ dẫn và khuyên bảo con trai mình: 'Có một vùng đất ở phương Tây, và vùng đất đó chất đầy các kho báu làm lóa mắt người, từ vàng và bạc trở xuống. Ta giờ ban vùng đất đó cho nhà ngươi." "Vào lúc đó, một vị thần nhập vào người Nữ hoàng và chỉ dẫn bà nói: 'Tại sao Thiên hoàng lại phiền muộn vì việc Kumaso không đến triều yết? Đó là một vùng đất thiếu trụ cột. Có đáng phải xuất quân tấn công nó không? Có một vùng đất tốt hơn, vùng đất của báu vật, có thể so sánh với sắc diện của mỹ nhân– vùng đất Mukatsu [đối diện], làm lóa mắt người. Trên vùng đất đó có vàng, bạc và tràn ngập màu sắc tươi vui. Đó gọi là vùng đất Silla có khăn trải giường từ 'giấy dâu tằm'. Nếu người thờ phụng ta đúng đắn, vùng đất này sẽ chịu thần phục tự nguyện, và lưỡi gươm của ngươi sẽ không phải dính máu." Thiên hoàng nghĩ rằng vị thần này nói dối, vì ông chỉ nhìn thấy đại dương ở phía Tây, và sau đó chết, có thể ngay lập tức (Kojiki) hay sau khi xâm lược Kumaso (Nihon Shoki). Jingū được cho là đã phát hiện ra mình có mang, tự mình lên kế hoạch và tiến đánh Silla thắng lợi, hạ sinh vị Thiên hoàng tương lai, và trở về cai trị Yamato. Nihon Shoki thêm vào rằng vì Jingū muốn biết vị thần nào đã nguyền rủa Chūai, bà xây dựng một đền thờ, giải tán cơ quan tư tế", và nghe các vị thần nói lộ ra việc của mình khi đi từ Ise (Amaterasu) và Mukatsu (lãnh thổ Triều Tiên chưa biết tên). Mặc dù lịch sử thần thoại Kojiki và Nihon Shoki cho rằng Jingū là Nữ hoàng đầu tiên của Nhật Bản, các nhà sử học thời kỳ Meiji loại bà ra khỏi Danh sách Thiên hoàng Nhật Bản, do đó Thiên hoàng Suiko (593-628) trở thành Nữ hoàng đầu tiên có thể thẩm tra được trong lịch sử Nhật Bản.
Nguồn Triều Tiên
Sách sử cổ nhất của Triều Tiên, the 1145 Samguk Sagi (三國史記 "Tam Quốc sử ký") ghi lại rằng Nữ hoàng Himiko đã cử sứ thần đến Adalla của Silla vào tháng 5 năm 172. Tính chính xác của đoàn sứ thần thế kỷ thứ 2 này là không chắc chắn, vì Samguk Sagi được viết những 10 thế kỷ sau đó.
Làm sáng tỏ Himiko
Các nhà nghiên cứu đã khá vất vả để dung hòa được các nguồn lịch sử về Himko của Trung Quốc và Nhật Bản. Trong khi "Ngụy chí" miêu tả bà là một Nữ vương quan trọng trong thế kỷ 3 của Nhật Bản, các nhà sử học cổ Nhật Bản cố ý tránh nói đến tên của Hiimiko, thậm chí khi Nihon Shoki trích dẫn "Ngụy chí" về đoàn sứ thần từ nước Wa.
Tên gọi
Ba chữ Trung Quốc 卑彌呼 hoặc 卑弥呼 chép lại tên vị Nữ vương người Oa đọc là himiko hay hibiko trong tiếng Nhật hiện đại và bēimíhū hay bìmíhū trong tiếng Trung Quốc tiêu chuẩn hiện đại. Tuy vậy, việc phát âm đương thời rất khác với khi đọc chữ "Himiko" vào thế kỷ 3, cả người đọc không biết tiếng Wa và người Trung Quốc đã chép lại nó. Trong khi việc chuyển dịch chữ nước ngoài sang tiếng Trung Quốc rất phức tạp, chọn ba chữ này làm bối rối người đọc, với nghĩa là 卑 "thấp, hèn kém", (phồn thể) 彌 hay (giản thể) 弥 "khắp, tràn đầy", và 呼 "gọi to".
Trong ngôn ngữ phát âm cổ Trung Quốc, chữ beimihu hiện đại (卑彌呼) đơn giản hơn cách phát âm vào cuối thế kỷ 3 của Trung Quốc cổ đại hay đầu Trung đại. So sánh với việc dựng lại cái tên 卑彌呼 vào thời cổ đại hay trung đại của Trung Quốc (Bernhard Karlgren, Li Fanggui, and William H. Baxter), "đầu trung đại" (Edwin G. Pulleyblank), và, gần nhất với lịch sử, "Hậu Hán" (Axel Schuessler). Để đơn giản hóa mà không dùng ký hiệu IPA, 2 chữ cái đầu tiên dùng phụ âm p(j)- và m(j) ghép với âm -i(e) ở cuối. Chữ cuối cùng có thể đọc bằng âm X- câm hoặc âm h- ghép với âm -u(o) ở cuối. Do đó, Himiko có thể đọc gần đúng là P(j)i(e)m(j)i(e)hu(o).
Tiếng Nhật cổ phát âm Himiko là Fimeko. Tuy nhiên, Roy Andrew Miller cho rằng Fimeko là lỗi dịch thuật từ Ngụy chí. "Most perplexing of the entire list is the name of the queen of the Yeh-ma-t'ai community, Pi-mi-hu, Middle Chinese pji-mji-χuo. This has traditionally been explained and understood in Japan as a transcription of a supposed Old Japanese form *Fimeko, said to be an early term meaning 'high born woman; princess,' and to derive from Old Japanese Fime [or Fi1me1] (also sometimes Fimë [Fi1me1]), a laudatory title for women going with Fiko [Fi1ko1] for men. Later Fime comes to mean 'princess,' but this meaning is anachronistic for the earlier texts. … The difficulty concerns the supposed Old Japanese word *Fimeko. Even though such a form has found its way into a few modern Japanese dictionaries (for example even Kindaiichi's otherwise generally reliable Jikai), it is in fact simply one of the ghost words of Japanese lexicography; when it does appear in modern lexical sources, it is a 'made-up' form listed there solely on the basis of the Wei chih account of early Japan. There never was an Old Japanese *Fimeko; furthermore, the Middle Chinese spirant χ of the transcription suggests that the final element of the unknown original term did not correspond to Old Japanese -ko [-ko1], which is rendered elsewhere – in Fiko [Fi1ko1], for example – with Middle Chinese -k- as one would expect. The final element of this transcription, then, remains obscure, thought there is certainly a good chance that the first portion does correspond to a form related to Old Japanese Fime. Beyond that, it is at present impossible to go. (1967:22)" Hime < Old Japanese Fi1me1 (姫 "young noblewoman; princess"), explains Miller, etymologically derives from hi < Fi2 (日 "sun") and nyo < me1 (女 "woman").
Tsunoda (1951:5) notes "Pimiko is from an archaic Japanese title, himeko, meaning 'princess'," that is, hime with the female name suffix -ko (子 "child", viz. the uncommon given name Himeko). Other Amaterasu-related etymological proposals for the Japanese name Himiko involve hi (日 "sun") and miko (覡 or 巫女 "shamanka, shamaness; shrine maiden; priestess"); or their combination hime-miko "princess-priestess".
nhỏ|Toa tàu Himiko AR401 ở Ga [[Kiyama Station|Kiyama ]] nhỏ|Himiko water taxi ở Vịnh Tokyo Besides the original Queen of Wa, the name Himiko is also used in Japanese popular culture. Himiko (卑弥呼) is a train on the Amagi Railway Amagi Line and a water bus of Tokyo Cruise Ship designed by Leiji Matsumoto. The House of Himiko (Mezon do Himiko メゾン・ド・ヒミコ) is a 2005 movie starring Kō Shibasaki. The Legend of Himiko ( Himiko-Den 火魅子伝) is an anime series, manga, and computer game. Two other anime-manga characters are Himiko (ひみこ) in Kyoshiro and the Eternal Sky, and Himiko Kudo (工藤卑弥呼) in Get Backers.
Nhân dạng và xác thực
Nhận dạng Himiko/Pimiko của dễ hiểu trong Lịch sử Trung Quốc, nhưng phức tạp trong Lịch sử Nhật Bản. "Ngụy chí" thế kỷ thứ 3 ghi lại các chi tiết về Nữ vương Himiko và sự giao thiệp của bà với Hoàng đế Tào Duệ và Tào Phương. "Cổ sự ký" thế kỷ 8 của Nhật Bản và "Nhật Bản thư kỷ" không để ý đến Himiko, trừ khi bà chính là nguyên mẫu của Nữ Thiên hoàng Jingū, Yamatohime-no-mikoto, hay Yamato-totohi-momoso.
Không có ai trong số ba tư tế hoàng gia theo truyền thuyết của Nhật Bản tương ứng với sử ký và miêu tả của Trung Quốc về Himiko. Theo "Ngụy chí", Hiiko qua đời vào năm 248, nếu công nhận hệ thống ngày tháng mở hồ của Nhật, thì bà sẽ gần với Thiên hoàng thế kỷ 3 Jingū hơn là những người ở thế kỷ 1 TCN như Yamatohime-no-mikoto và Yamato-totohi-momoso-hime. Mặt khác, nếu đồng ý với những chỉnh sửa lại ngày tháng trước thế kỷ 4, thì Himiko gần với tên của một tư tế thời Yamato. Cả "Kojiki" và "Nihonshoki" đều không đề cập đến Himiko hay bất cứ một chủ đề nổi bật nào rằng bà không kết hôn, và được nhân dân chọn làm người lãnh đạo, có một người em trai giúp đỡ việc cai trị (trừ khi điều này là nói về con trai của Jingū), hay có rất nhiều nữ tì.
William Wayne Farris (1998:15-54) xem xét lại lịch sử tranh cãi học thuật về Himiko và lãnh địa Yamatai của bà. Nhà triết học thời Edo Arai Hakuseki và Motoori Norinaga bắt đầu cuộc thảo luận về việc liệu Yamatai nằm ở Kyushu hay Yamato và liệu sử liệu từ "Ngụy chí" hay "Kojiki" và "Nihon Shoki" đáng tin hơn. Nhà Nho Arai tàn thành lịch sử Trung Quốc là đáng tin hơn, và đánh đồng Himiko với Jingu và Yamatai với Yamato. Học giả kokugaku Motoori cho rằng lịch sử huyền thoại truyền thống Nhật Bản đáng tin hơn, và bác bỏ các trích dẫn trong "Ngụy chí", coi đó chỉ là sự thêm thắt vào. Ông đưa ra giả thuyết rằng một vị vua từ Kumaso gửi sứ thần giả dạng làm quan lại của Jingu đến triều đình nhà Ngụy, do đó tưởng lầm Thiên hoàng là Himiko.. Farris (1998:16) says, "Giả thuyết tiếm quyền của Motoori (gisen setsu) có sức nặng lớn với thế kỷ sau."
Sau cuộc Minh Trị Duy Tân năm 1868, các nhà sử học Nhật Bản tiếp thu được sự uyên bác của sử học châu Âu, đặc biệt là phương pháp dựa trên nguồn gốc của Leopold von Ranke. Naka Michiyo tin rằng Nihon Shoki không chính xác từ thế kỷ 4 trở về trước, và do đó (Farris 1998:17) "Jingū trở thành một nữ hoàng vào thế kỷ 4, triều đại của bà không thể trùng khớp với thời Himiko." Nhà Hán học Shiratori Kurakichi đề xuất rằng các nhà biên soạn Nihon Shoki bị xúi giục liên hệ Jingu với quyền năng tôn giáo của Himiko. Naitō Torajirō cho rằng Himko là đại tư tế đền Ise Yamatohime-no-mikoto và quân đại Wa đã giành được quyền kiểm soát phía Nam bán đảo Triều Tiên. "Học giả [Higo Kazuo] khẳng định rằng Himiko thực ra là Yamato-toto-momo-so-hime-no-mikoto, cô của vị Thiên hoàng thần thoại Sujin, vì ngôi mộ được cho là của bà tại Hashihaka, Nara có đường kính lên đến hơn 100 bộ, kích thước ngôi mộ của Hiniko. Thuyết này có nhiều người theo vào thời kỳ trước chiến tranh. [Shida Fudomaru] lại nhìn thấy trong hình tượng Himiko sự thể hiện về quyền cai trị chính trị của phụ nữ ở Nhật Bản thời cổ. (Farris 1998:20)" Một số nhà sử học Nhật Bản sau này tái sắp xếp Himiko theo quan điểm lịch sử Marxist. Masaaki Ueda cho rằng "Quốc gia của Himiko là một quốc gia chuyên chế với hệ thống nô lệ phổ biến" (Farris 1998:21), trong khi Mitsusada lý tưởng hóa Yamatai như một "sự cân bằng giữa các bộ lạc nhỏ " với công hữu và biểu lộ chính trị phổ biến. Cho đến cuối thập kỷ 1960 "sự bùng nổ Yamatai" diễn ra khi rất nhiều nhà sử học, ngôn ngữ họ, và khảo cổ học xuất bản những sự đánh giá lại về Himiko và Yamatai, cuộc tranh luận còn có sự tham gia của những người theo chủ nghĩa dân tộc, nhà văn thần bí, và nhà nghiên cứu không chuyên.
Trong phân kỳ khảo cổ và sử học Nhật Bản, thời kỳ thế kỷ 2-3 của Nữ vương Himiko là giữa thời Yayoi muộn và đầu thời Kofun. Kofun (古墳 "cổ phần") là gò mộ đặc hữu hình lỗ khóa, và "Ngụy chí" chú thích rằng "một gò lớn được dựng lên, đường kính hơn 100 bộ" về ngôi mộ của Himiko, có thể là ghi chép cổ nhất về một kofun. Khai quật khảo cổ học các di chỉ thời Yayoi và Kofun, đáng chú ý là di chỉ Yoshinogari, đã phát hiện một gương đồng kiểu Trung Quốc, gọi là shinju-kyo (神獣鏡 "Thần vật cảnh"). Các học giả như Walter Edwards (1998, 1999) liên hệ các shinju-kyo với "100 gương đồng" mà Ngụy chí (tr. Tsunoda 1951:15) ghi lại Hoàng đế Tào Duệ đã tặng cho Nữ vương Himiko.