cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Artemisia tilesii
Artemisia tilesii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Ledeb. mô tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Ngải Thể loại:Thực vật Nga Thể loại:Thực vật Nhật Bản Thể loại:Thực vật Bắc Mỹ Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1815
Saint-Quentin-la-Motte-Croix-au-Bailly
Saint-Quentin-la-Motte-Croix-au-Bailly là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.
Địa lý
Thị trấn này có cự ly khoảng 16 dặm Anh về phía tây của Abbeville, trên đường D63, cách bờ biển khoảng 1 dặm Anh.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Somme
Theridion postmarginatum
Loài này thuộc chi Theridion. Theridion postmarginatum được Albert Tullgren miêu tả năm 1910.
Tham khảo
Thể loại:Theridion
Gonostygia cordax
Gonostygia cordax là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gonostygia
Nouzonville (tổng)
Tổng Nouzonville là một tổng ở tỉnh Ardennes trong vùng Grand Est. Tổng này được tổ chức xung quanh Nouzonville ở quận Charleville-Mézières. Độ cao trung bình là 175 m.
Các đơn vị hành chính
Tổng Nouzonville gồm 4 xã với dân số 9 831 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng)
Liên kết ngoài
Nouzonville
Molophilus fuscopleuralis
Tham khảo
Thể loại:Molophilus Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Jill Stein
Sau khi nhận được 469.501 phiếu bầu trong năm 2012, nhiều hơn bất kỳ ứng cử viên nữ trong các cuộc bầu cử Tổng thống nói chung khác -Stein tuyên bố hình thành của một ủy ban thăm dò vào tháng 2 năm 2015 để tìm kiếm đề cử tổng thống của đảng Xanh 2016. Vào ngày 22 tháng 6 năm 2015, trong một lần xuất hiện trên Democracy Now!, Stein đã chính thức tuyên bố cô sẽ tìm kiếm sự đề cử tổng thống năm 2016 của đảng Xanh.
Cuộc sống ban đầu và giáo dục
Jill Stein đã được sinh ra tại Chicago, con gái của Gladys (Wool) và Joseph Stein, và lớn lên ở Highland Park, Illinois. Bà là người Do Thái, và gia đình tham dự North Shore Congregation Israel của Chicago, một giáo đường cải cách Do Thái. Cha mẹ cô đều từ gia đình Do Thái Nga.
Bài viết và phỏng vấn
Thể loại:Chính khách Mỹ thế kỷ 21 Thể loại:Người Mỹ theo chủ nghĩa nữ giới Thể loại:Nữ hoạt động xã hội người Mỹ Thể loại:Nhà hoạt động quyền LGBT Mỹ Thể loại:Người Chicago
Phoneyusa principium
Phoneyusa principium là một loài nhện trong họ Theraphosidae.
Loài này thuộc chi Phoneyusa. Phoneyusa principium được Eugène Simon miêu tả năm 1907.
Tham khảo
Thể loại:Phoneyusa
Dương Tụ Quán
nhỏ|156x156px|Ấn triện của ông Dương Tụ Quán Dương Tụ Quán (chữ Hán: 楊聚灌, 1901 – 1969), tự Khái Sinh, hiệu Mễ Dương, là nhà văn, nhà báo Việt Nam.
Cuộc đời
Năm 1921, ông đỗ bằng Thành chung, làm giáo học (giáo viên) ở Hà Nội. Trong thời gian này, ông viết và dịch một số tiểu thuyết. Các tiểu thuyết của ông gồm Vì đâu nên nỗi (1925), Cùng bạn quần thoa (1926), Giời có mắt (1929). Năm 1927, ông cùng anh trai Dương Quảng Hàm soạn chung quyển Tập bài thi bằng sơ học yếu lược.
Năm 1929, ông chuyển sang làm báo và xuất bản, lập nên Nhà in Đông Tây và cho xuất bản các tờ Văn học tạp chí (1932 - 1933), Đông Tây báo (1934 - 1935). Năm 1935, nhà in bị nhà cầm quyền Pháp cấm do xuất bản báo chí có xu hướng yêu nước.
Năm 1941, ông sáng lập tạp chí Tri Tân chuyên nghiên cứu về văn học và sử học do ông quản lý và Hoàng Thúc Trâm làm chủ bút.
Năm 1955, ông trở về Hà Nội dạy học và mất năm 1969.
Tác phẩm
Dịch phẩm:
Khảo cứu:
Khác:
Tưởng nhớ
Tên ông được đặt cho một con đường ở Thành phố Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, tên đường lại ghi sai thành Dương Tự Quán.
Chú thích
Thể loại:Người Hưng Yên Thể loại:Nhà văn Việt Nam thời Pháp thuộc Thể loại:Tiểu thuyết gia Việt Nam Thể loại:Nhà báo Việt Nam Thể loại:Dịch giả Việt Nam Thể loại:Nhà giáo Việt Nam thời Pháp thuộc Thể loại:Nhà giáo Việt Nam thời kỳ 1945–1975
Judith Butler
thumb|Judith Butler (2007)
Judith Pamela Butler (sinh năm 1956) là một nhà triết học và lý thuyết giới của Mỹ, người làm việc đã ảnh hưởng đến triết học chính trị, đạo đức và các lĩnh vực của nữ quyền, queer, và lý thuyết văn học. Năm 1993, cô bắt đầu giảng dạy tại Đại học California, Berkeley, nơi cô đã phục vụ, bắt đầu từ năm 1998, với tư cách là Giáo sư Maxine Elliot tại Khoa Văn học so sánh và Chương trình Lý thuyết phê bình. Cô cũng là Chủ tịch Hannah Arendt tại Trường Cao học Châu Âu.
Butler nổi tiếng với các cuốn sách Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity (1990) và Bodies That Matter: On the Discursive Limits of Sex (1993), trong đó cô thách thức các quan niệm thông thường về giới và phát triển lý thuyết về giới tính của mình. Lý thuyết này đã có ảnh hưởng lớn đến nữ quyền và queer. Các tác phẩm của cô thường được nghiên cứu trong các khóa học nghiên cứu phim nhấn mạnh vào nghiên cứu về giới và tính thể hiện trong diễn ngôn.
Butler đã ủng hộ các phong trào quyền của người đồng tính nữ và đồng tính và đã lên tiếng về nhiều vấn đề chính trị đương đại. Đặc biệt, cô là một lớn tiếng chỉ trích Zionism, chính trị Israel, và ảnh hưởng của nó trên cuộc xung đột Israel-Palestine, nhấn mạnh rằng Israel không và không nên được thực hiện để đại diện cho tất cả người Do Thái hay quan điểm của người Do Thái.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1956 Thể loại:Nhà khoa học LGBT Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Yale Thể loại:Giáo sư Đại học California tại Berkeley Thể loại:Nhà văn LGBT Hoa Kỳ Thể loại:Nhà khoa học LGBT Hoa Kỳ Thể loại:Người Do Thái LGBT Thể loại:Nhà triết học đương đại Thể loại:Nhà văn Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Nhân vật còn sống
Gmina Dobra, Wielkopolskie
Gmina Dobra là một gmina đô thị-nông thôn (quận hành chính) ở huyện Turecki, Wielkopolskie, ở phía tây trung tâm Ba Lan. Khu vực hành chính của nó là thị trấn Dobra, nằm khoảng 15 km về phía đông nam của Turek và 128 km về phía đông nam của thủ phủ Poznań.
Gmina có diện tích 131,79 km2, và tính đến năm 2006, tổng dân số của nó là 6.368 người (trong đó dân số Dobra lên tới 1.511 người, và dân số của vùng nông thôn của gmina là 4.857 người).
Làng
Ngoài thị trấn Dobra, Gmina Dobra bao gồm các làng và các khu định cư như Chrapczew, Czajków, Czyste, Dąbrowa, Dąbrowica, Dluga Wies, Januszówka, Józefów, Kościanki, chân Piekarski, Linne, Mikulice, Miłkowice, Młyny Piekarskie, Moczydła, Ostrówek, Piekary, Potworów, Rzechta, Rzymsko, Rzymsko BG, Skęczniew, Stawki, Stefanów, Strachocice, Strachocice-Kolonia, Szymany, Ugory, Wola Piekarska, Zagaj, Zborów và Żeronice.
Tham khảo
Thể loại:Gmina của Ba Lan
Holland's Next Top Model (mùa 1)
Holland's Next Top Model, Mùa 1 là mùa đầu tiên của chương trình thực tế năng động Holland's Next Top Model - trong đó người xem không chỉ Chứng kiến ​​một cuộc cạnh tranh khốc liệt để tìm ra một người mẫu hàng đầu mà còn ảnh hưởng đến cuộc cạnh tranh và cuộc sống hằng ngày của một nhóm thí sinh đa dạng.
Điểm đến quốc tế của mùa này là New York dành cho top 5.
Sanne Nijhof, 18 tuổi đến từ Den Ham, trở thành người chiến thắng đầu tiên của chương trình. Cô giành được: 1 hợp đồng người mẫu với Max Models trị giá €50,000, lên trang bìa tạp chí Glamour và sẽ đại diện cho Hà Lan tham gia vào cuộc thi Supermodel of the World 2006 tại New York.
Vì cô giành chiến thắng trong cuộc thi Supermodel of the World 2006, nên cô nhận được hợp đồng với Ford Models trên toàn thế giới trị giá $250,000.
Các thí sinh
(Tuổi tính từ ngày dự thi)
Tập 1
Khởi chiếu: September 4, 2006
200 thí sinh bán kết được đưa tới sân vận động Olympic ở Amsterdam bắt đầu cuộc thi. Họ đã có một buổi catwalk xung quanh sân vận động và kết quả là chỉ có 100 cô gái vượt qua được thử thách. Sau đó, 100 thí sinh còn lại đã có buổi chụp hình đầu tiên trong quần áo thể thao và một buổi trình diễn thời trang trong quán bar. Kết quả là 10 cô gái đã được chọn và sẽ bước vào cuộc thi
Vài ngày sau, 10 cô gái chung cuộc đã gặp nhau và họ được di chuyển tới căn hộ của họ. Ngày hôm sau, Yfke đến gặp các cô gái và thông báo cho họ về buổi chụp hình tiếp theo trong đồ lót đen. Vào buổi đánh giá đầu tiên ở ngày tiếp theo với sự xuất hiện giám khảo khách mời là Jan Francis, Anna Marie được gọi tên đầu tiên còn Kathelijn là thí sinh đầu tiên bị loại.
Tập 2
Khởi chiếu: September 11, 2006
9 cô gái còn lại đã được bikini wax tại căn hộ ngay sau khi buổi loại trừ đầu tiên kết thúc. Ngày hôm sau, họ đã có một buổi học phối đồ với cố vấn thời trang Ruud van der Peijl tại cửa hàng quần áo Sprmrkt trước khi phải tự chọn bộ đồ bên trong cửa hàng và tự trang điểm dưới sự hướng dẫn của cố vấn Dominique Samuel cho buổi chụp hình tiếp theo tại khu công trường.
Sau đó, họ được đưa tới Matrix Academy cho diện mạo mới của mình trước khi có thử thách trình diễn thời trang trong trang phục của nhà thiết kế Percy Irausquin, Daisy chiến thắng thử thách và cô chọn Anna Marie & Annika để nhận thưởng là được tham gia vào bữa tiệc thời trang với Percy Irausquin, và đồng thời sẽ được giữ lại trang phục của nhà thiết kế mà họ đã mặc tại bữa tiệc. Vào buổi đánh giá ngày hôm sau với sự xuất hiện giám khảo khách mời là John Beerens, Sanne được gọi tên đầu tiên còn Stefanie là thí sinh tiếp theo bị loại.
Dichagyris amoena
Dichagyris amoena là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Thổ Nhĩ Kỳ và Israel.
Holland's Next Top Model (mùa 1)
Tập 3
Khởi chiếu: September 18, 2006
Dichagyris amoena
Con trưởng thành bay vào tháng 10. Có một lứa một năm.
Chú thích
Thể loại:Dichagyris Thể loại:Côn trùng Thổ Nhĩ Kỳ Thể loại:Noctuinae
Holland's Next Top Model (mùa 1)
Tập 3
8 cô gái còn lại đã được kiểm tra cân nặng và chiều cao trước khi họ có một buổi tập thể lực và boxing dưới sự huấn luyện của Rodney Faro. Sau đó, họ đã có một buổi học catwalk từ siêu mẫu Mariana Verkerk trước khi có thử thách đi catwalk theo đường thẳng, Sylvia chiến thắng thử thách và cô chọn Sanne để nhận thưởng là 1 buổi tối thư giãn ở spa.
Ngày hôm sau, họ đã được đưa một khu bãi biển cho buổi chụp hình tiếp theo thể hiện những cảm xúc trên gương mặt. Vào buổi đánh giá ngày tiếp theo với sự xuất hiện giám khảo khách mời là Mariana Verkerk, các cô gái đã có thử thách nhỏ là từng người một sẽ phãi trình diễn thời trang trong áo tắm. Kết quả Ovo được gọi tên đầu tiên còn Annika là thí sinh tiếp theo bị loại.
Tập 4
7 cô gái còn lại đã có một buổi nói chuyện về cách bộc lộ được cá tính bản thân với Mylène Kroon trước khi từng người một đứng lên phát biểu về cảm xúc bên trong họ và Yfke sau đó bất ngờ đến thăm các cô gái cùng với một chiếc bánh sinh nhật cho Charmayne. Sau đó, họ đã có thử thách phỏng vấn với ban giám khảo Rosalie van Breemen, Marcia chiến thắng thử thách và cô chọn Anna Marie để nhận thưởng là một buổi mua sắm mỹ phẩm từ Maybelline với Dominique.
Ngày hôm sau, họ đã có một buổi học tạo dáng với Yfke tại bãi biển Scheveningen trước khi tham gia vào buổi chụp hình tiếp theo trên xe mui trần với người mẫu nam. Quay lại căn hộ, các cô gái được yêu cầu mặc một chiếc váy đen cho buổi loại trừ ngày mai. Vào buổi đánh giá ngày tiếp theo với sự xuất hiện giám khảo khách mời là Rodrigo Otazu, các cô gái đã có thử thách nhỏ là phối trang sức với chiếc váy đen mà họ đang mặc. Kết quả là Marcia được gọi tên đầu tiên còn Charmayne là thí sinh tiếp theo bị loại.
Tập 5
Khởi chiếu: October 2, 2006
Ngày hôm sau, Yfke đến thăm các cô gái để thông báo cho họ về buổi chụp hình tiếp theo quảng cáo cho Fresh & Fruity, trong khi họ phải tạo dáng trong áo tắm bên trong bồn tắm chứa đầy đá và hoa quả, và đồng thời họ cũng phải quay quảng cáo cho sản phẩm. Vào buổi đánh giá ngày tiếp theo với sự xuất hiện giám khảo khách mời là Hugo Metsers, các cô gái đã có thử thách nhỏ là diễn xuất trong những tình huống khác nhau. Kết quả là Ovo được gọi tên đầu tiên còn Anna Marie là thí sinh tiếp theo bị loại.
Tập 6
Khởi chiếu: October 9, 2006
5 cô gái còn lại được Yfke thông báo rằng là họ sẽ được đưa tới New York ngay sau khi buổi loại trừ kết thúc. Sau đó, họ đã có một buổi nói chuyện với siêu mẫu Frederique van der Wal trước khi có buổi nói chuyện về cách làm việc tại đây với Katie Ford từ Ford Models. Ngày hôm sau, họ được hướng dẫn cách đi catwalk kiểu New York tại công viên Bryant với Mac Folker trước khi đi tới cửa hàng thời trang Luca Luca cho thử thách trình diễn thời trang trên cầu thang, Sanne chiến thắng thử thách và nhận được 1 bộ váy từ Luca Luca. Sau đó, Yfke đã đưa các cô gái đi mua sắm và sau đó thì Dominique đã chỉ cho họ cách trang điểm trong khi Daisy, Sanne & Sylvia được đi làm tóc cho một buổi tối giải trí trong quán bar.
Ngày tiếp theo, họ đã có buổi chụp hình tiếp theo trước phong cảnh toàn những tòa nhà cao tầng của New York. Vào buổi đánh giá ngày hôm sau với sự xuất hiện giám khảo khách mời là Mariana Verkerk & Mac Folker, các cô gái đã có thử thách nhỏ là trình diễn thời trang trong bộ đồ tự làm bằng những tấm vải. Kết quả là Ovo được gọi tên đầu tiên còn Marcia là thí sinh tiếp theo bị loại.
Tập 7
Khởi chiếu: October 16, 2006
4 cô gái còn lại được đưa tới quản lí người mẫu Ford Models để tham gia vào thử thách casting cho 5 nơi: nhà thiết kế Nicole Miller, tạp chí Elle, quản lí người mẫu Ford Models, giám đốc quảng cáo Richard Kirschenbaum vá quản lí người mẫu Elite Model Management. Sau đó, họ đã có một bữa tối trong nhà hàng với Yfke, Dominique và Michelle Lee.
Ngày hôm sau, họ đã có buổi chụp hình tiếp theo lấy cho ảnh bìa của tạp chí Glamour. Vào buổi đánh giá với sự xuất hiện giám khảo khách mời là Todd Barry & Nicole Miller, Yfke gọi tên đầu tiên là Ovo và thông báo với cô là không có ảnh của cô trên tay của Yfke, đồng nghĩa với việc là cô là thí sinh tiếp theo bị loại.
Tập 8
Khởi chiếu: October 23, 2006
3 cô gái còn lại đã quay về Amsterdam cho thử thách cuối cùng của cuộc thi. Sau đó, họ được đưa tới Lichtfabriek là nơi sẽ diễn ra buổi chụp hình và buổi trình diễn thời trang cuối cùng của cuộc thi. Họ đã có một buổi tập luyện catwalk cuối cùng với Maureen Powell & Pedro Dias. Vào buổi chụp hình cuối cùng, họ sẽ phải hóa thân thành nàng tiên trong khi phải tạo dáng ở trên không. Sau đó, họ đã có buổi trình diễn thời trang cuối cùng.
Vào buổi đánh giá cuối cùng với sự xuất hiện giám khảo khách mời là Gert Jan Holleman, dựa vào buổi chụp hình cuối cùng vừa rồi, Sanne là người đầu tiên được an toàn, tiếp theo là Sylvia còn Daisy là thí sinh cuối cùng bị loại. Và dựa vào toàn bộ quá trình cuộc thi, Sanne đã trở thành quán quân đầu tiên của Holland's Next Top Model.
Tham khảo
Thể loại:Holland's Next Top Model Thể loại:Chương trình truyền hình Hà Lan
Theridion praeclusum
Theridion praeclusum là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Theridion. Theridion praeclusum được Albert Tullgren miêu tả năm 1910.
Tham khảo
Thể loại:Theridion
Epicasis
Epicasis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Geometridae
Lasioglossum calceatum
Lasioglossum calceatum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Scopoli mô tả khoa học năm 1763.
Tham khảo
Thể loại:Lasioglossum Thể loại:Động vật được mô tả năm 1763
Heliomaster furcifer
Heliomaster furcifer là một loài chim trong họ Chim ruồi.
Tham khảo
Thể loại:Heliomaster Thể loại:Chim Bolivia Thể loại:Chim Colombia Thể loại:Chim Uruguay Thể loại:Chim Paraguay Thể loại:Chim Argentina Thể loại:Chim Brasil
Forchtenberg
Forchtenberg là một thị trấn nằm ở huyện Hohenlohekreis, phía bắc bang Baden-Württemberg, Đức.
Liên kết ngoài
Thể loại:Württemberg
Trận Mậu Thân tại Huế
Trận Mậu Thân tại Huế là trận chiến kéo dài 26 ngày giữa Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam với Quân lực Việt Nam Cộng Hòa và đồng minh Hoa Kỳ trong sự kiện Tết Mậu Thân. Trận chiến này cũng là một phần của Chiến tranh Việt Nam. Đây là một trận đánh ác liệt nhất trong đợt 1 Tổng tiến công Tết Mậu Thân. Dù quân Giải phóng bị đánh bật khỏi Huế song nó mang lại sự đổ vỡ tâm lý và chính trị lớn nhất cho Hoa Kỳ. Trong đó còn có sự kiện Thảm sát Huế Tết Mậu Thân vẫn còn nhiều tranh cãi về tính xác thực do các bên chưa công bố tài liệu hoặc công bố (tuyên truyền) sai lệch.
Chuẩn bị của Quân Giải phóng
Huế là một trong ba chiến trường chính và là một trong ba trọng điểm của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968. Chuẩn bị cho tổng tiến công và nổi dậy, từ tháng 5-1967, Trung ương Đảng Lao động quyết định tổ chức lại hệ thống lãnh đạo chỉ huy cho phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của chiến trường trọng điểm này. Theo chỉ đạo của Trung ương, các tỉnh uỷ và tỉnh đội giải thể. Các huyện uỷ chịu sự lãnh đạo trực tiếp của Khu uỷ. Về quân sự, trên từng hướng tiến công thành lập đoàn phụ trách: Đoàn 4 phụ trách khu vực Phú Lộc - bắc đèo Hải Vân; Đoàn 5 phụ trách mặt trận thành phố Huế và ba huyện ngoại thành Hương Trà, Hương Thủy, Phú Vang; Đoàn 6 phụ trách hai huyện Phong Điền, Quảng Điền (tỉnh Thừa Thiên); Đoàn 7 phụ trách hai huyện Triệu Phong, Hải Lăng (tỉnh Quảng Trị). Các đoàn chịu sự chỉ huy trực tiếp của Bộ Tư lệnh Quân khu Trị - Thiên. Đoàn 31, chịu sự chỉ huy của Bộ Tư lệnh mặt trận B5 (Đường 9 - bắc Quảng Trị), phụ trách khu vực từ Đường 9 trở ra đến giới tuyến quân sự tạm thời.
Theo Tổng bí thư Lê Khả Phiêu:
"Huế không phải lớn như Sài Gòn nhưng lại là cố đô nên đánh vào cố đô và chiếm được cố đô sẽ có tiếng vang rất lớn...Huế là địa đầu..Huế có các sở chỉ huy của các sư đoàn 1 của ngụy và các sư đoàn của Mỹ với vanh đai bảo vệ kéo dài từ Cửa Việt lên Lao Bảo"
Nhằm tăng cường sự chỉ đạo, mặt trận trọng điểm Huế được chia thành hai cánh:
- Cánh Bắc phụ trách phần thành phố ở tả ngạn sông Hương và huyện Hương Trà. Đây là hướng chính của cuộc tổng tiến công và nổi dậy ở thành phố Huế với lực lượng gồm: Trung đoàn 6 bộ binh, Tiểu đoàn 816, Trung đoàn 9, Tiểu đoàn đặc công 12, một đại đội trọng liên 12,7mm (6 khẩu), một đại đội ĐKZ-75 (4 khẩu), một đại đội súng cối 82 mm (6 khẩu), một đại đội công binh, một đại đội trinh sát, một đại đội thông tin, một đại đội vận tải, hai đội biệt động thành phố cùng các lực lượng bảo đảm và lực lượng vũ trang huyện Hương Trà. Cánh này có nhiệm vụ tiêu diệt cơ quan đầu não Mỹ - Việt Nam Cộng Hòa, đánh chiếm khu thành nội, mục tiêu chủ yếu là Mang Cá, Tây Lộc, Cột Cờ, sau đó phát triển, chiếm lĩnh toàn bộ khu vực tả ngạn thành phố và huyện Hương Trà, tiến lên tiêu hao, tiêu diệt căn cứ Mỹ ở Đồng Lâm, thiết lập chính quyền cách mạng, đánh quân đối phương phản kích, giữ vững trật tự an ninh.
- Cánh Nam bao gồm phần thành phố ở hữu ngạn sông Hương và hai huyện Hương Thủy, Phú Vang. Lực lượng cánh này có hai tiểu đoàn bộ binh 840 và 810 thuộc Đoàn 5, hai tiểu đoàn bộ binh 815 và 818 của Trung đoàn 9, hai tiểu đoàn đặc công 1 và 2, một đại đội súng cối 82 mm (6 khẩu), một đại đội súng máy phòng không 12,7mm, một đại đội ĐKZ-75 mm (6 khẩu), một đại đội trinh sát, một đại đội công binh, một đại đội thông tin cùng các lực lượng biệt động, bộ đội địa phương, dân quân du kích, tự vệ. Mục tiêu chủ yếu của cánh Nam là các cơ quan hành chính của Việt Nam Cộng Hòa, cơ quan quân sự tỉnh Thừa Thiên, trung đoàn thiết giáp nhà lao, khu tam giác hữu ngạn. Sau khi tiêu diệt các mục tiêu này, cánh Nam từ kiềm chế, bao vây, ngăn chặn tiến lên đánh tê liệt căn cứ Phú Bài, trung đoàn thiết giáp Mỹ, giải phóng toàn bộ vùng nông thôn ngoại thành và hai huyện Hương Thủy, Phú Vang, đồng thời đánh phản kích từ ngoài vào thành phố.
Để chiếm được Huế, Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam đã đưa 200 khẩu súng ngắn và chất nổ C4 vào bên trong thành phố. Vũ khí được đưa vào bằng xe lam, bằng các gánh hàng trái cây; còn AK thì dấu dưới những chiếc thuyền hai đáy. Tiến vào Mậu Thân, những con thuyền chở vũ khí vào Huế từ nguồn sông Bồ qua ngã Ba Sình, từ Dương Xuân Hạ xuống, từ Phú Vang lên, hoặc từ chợ Tài Ba vào để kịp thời trang bị cho bên trong.
Ban chỉ huy mặt trận trọng điểm Huế gồm: Lê Minh (Lê Tư Minh) - Phó Bí thư Khu uỷ, Bí thư Thành uỷ Huế làm Chỉ huy trưởng; Lê Chưởng - Phó Bí thư Khu uỷ, Chính uỷ quân khu làm Chính uỷ; Nam Long - Uỷ viên Thường vụ Khu uỷ, Phó Tư lệnh quân khu làm Chỉ huy phó; Đặng Kinh - Khu uỷ viên, Phó Tư lệnh quân khu làm Chỉ huy phó kiêm Tham mưu trưởng.
Các đơn vị tập dượt đánh các mục tiêu ở Huế đều không chọn người địa phương ra, chỉ lấy người ở quê xa tới để họ không biết mục tiêu gì, ở đâu. Mọi người đều phải tập dượt rất công phu, học tập kỹ lưỡng, và tuyệt nhiên không ai có thể biết được rằng sắp "đánh Huế". Mặt khác, quân khu đề nghị Bộ tăng cường cho chiến trường 2 trung đoàn bộ binh, 3.000 quân bổ sung, 2 tiểu đoàn pháo, 1 tiểu đoàn cao xạ, 1 tiểu đoàn xe tăng và 1 tiểu đoàn thông tin và được Bộ chuẩn y. Nhờ vậy, đến trước ngày nổ ra tổng tiến công và nổi dậy, quân khu đã có 4 trung đoàn và 4 tiểu đoàn bộ binh, 4 tiểu đoàn đặc công, 15 đội biệt động thành và một số đơn vị binh chủng.
Tấn công Huế, họ đã đặt riêng ra một bộ tư lệnh chiến dịch chỉ huy. Họ dùng hai trung đoàn bộ binh là Đoàn 5 sát nhập chung với các cán bộ Thành đội Huế gọi là Bộ Chỉ huy 5 hay Bộ Chỉ huy Thành đội Huế do Nguyễn Vạn lãnh đạo và Đoàn 6 do trung tá Nguyễn Trọng Dần chỉ huy. Ngoài ra còn 2 trung đoàn bộ binh khác của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa gởi sang làm chi viện là Đoàn 9 (Trung đoàn Cù Chính Lan) và một thành phần của Đoàn 8.
Do các hoạt động bảo mật của quân Giải phóng làm rất tốt nên cho đến phút chót không một toán quân nào bị đánh vào giữa đội hình, không ai thương vong, không ai bị bắt, trong một thời gian dài, chiến dịch đã đưa về cả ngàn con người, cách trung tâm chỉ huy cách Huế 5 km. Với nỗ lực của các cơ quan kinh tế của khu và hậu cần quân khu, cùng sự đóng góp tích cực của các tầng lớp nhân dân, đến cuối tháng 1 năm 1968, mặt trận Thừa Thiên - Huế đã có gần 1.000 tấn gạo để rải rác ở vùng giáp ranh và căn cứ miền núi Thừa Thiên, Quảng Trị, hơn 1.100 tấn để trong dân vùng đồng bằng (Thừa Thiên 700 tấn, Quảng Trị 450 tấn). Riêng mặt trận trọng điểm Huế mới có 130 tấn. Ngoài ra còn có 79 tấn muối, 15 tấn đường, 1,2 tấn sữa, 1,5 tấn bột trứng, 590 kg mì chính, chưa tính 350 tấn gạo, 400 tấn vũ khí Bộ Quốc phòng đã chuẩn y cho Trị - Thiên - Huế (qua Bộ Tư lệnh 559). Số hàng này đến ngày 20-1-1968, Đoàn 559 mới giao tại trạm đầu tiên, cách Huế khoảng 10 ngày vận chuyển bộ.
Lịch chung cho toàn quân Giải phóng về Huế là ngày 30 ăn Tết (đúng kỷ niệm lần thứ 180 ngày Tết Quang Trung đi giải phóng Thăng Long, Mậu Thân 1789). . Giờ G ấn định lúc 2 giờ 30 ngày 31/1/1968 tức rạng sáng mồng 2 Tết Mậu Thân.
Trận chiến 26 ngày
Bài Thơ chúc Tết 1968 của Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng Hòa Hồ Chí Minh phát đi trên sóng phát thanh quốc gia của Việt Nam Dân chủ Cộng Hòa chính là hiệu lệnh phát động cuộc tấn công.
Từ chiều 30 đến đêm giao thừa qua ngày mồng một, tiếng pháo nổ liên hồi, dân chúng lũ lượt đi lễ, đi chúc Tết lẫn nhau, không có chuyện gì xảy ra. Sáng mồng một Tết, Chuẩn tướng Ngô Quang Trưởng, Tư lệnh Sư đoàn 1 Bộ binh, cùng toàn thể nhân viên thuộc Bộ Tư lệnh Sư đoàn đến dự lễ chào cờ đầu năm ở Phú Văn Lâu. Ngay sau đó, chuẩn tướng được tin Quân đoàn cho biết quân giải phóng trong đêm 30 Tết đã đột nhập tấn công 2 thị xã Nha Trang và Quy Nhơn. Lệnh cấm trại được ban hành tức khắc cho các đơn vị trực thuộc. Chính chuẩn tướng cũng ngủ tại Bộ Tư lệnh Sư đoàn không về nhà. Đang say sưa ăn Tết, binh sĩ đồn trú vẫn không tin quân giải phóng sẽ tấn công.
Chỉ huy trưởng Lê Minh ghi lại những giờ phút ra quân:
2 giờ 33 phút ngày 30-1-1968, pháo binh Quân giải phóng đồng loạt bắn phá các mục tiêu Việt Nam Cộng Hòa ở khu Tam giác, khu Phan Sào Nam, Phú Bài, Động Toàn, Đông Ba, mở đầu cho tổng tiến công vào Nội đô Huế. Sau loạt pháo mở màn, lực lượng vũ trang trên hai hướng cùng lúc đánh vào 40 mục tiêu trong và ngoại thành Huế.
Ngay hôm đó quân Mỹ tiến vào Huế tăng cường và phòng thủ các nơi kể trên. Quân Giải phóng tăng cường tiểu đoàn 804 với ý đồ chặn đứng các lực lượng tăng phái Mỹ - Việt Nam Cộng Hòa nhưng họ không thực hiện được ý đồ này. Thành Mang Cá và khu Cố vấn Mỹ được củng cố mạnh mẽ và không còn bị đe dọa nghiêm trọng nữa.
Vào đêm mồng một Tết, 2 giờ sáng quân Giải phóng đồng loạt pháo kích vào Bộ Tư lệnh Sư đoàn 1, Bộ Chỉ huy Tiểu khu, Trung tâm Huấn luyện Đống Đa và vị trí của Thiết đoàn 7 Kỵ binh ở An Cựu. Khoảng trên 100 đạn súng cối 82 ly của quân Giải phóng bắn vào khu Mang Cá Lớn. Cùng lúc đó, họ cũng tấn công khu Mang Cá sau khi lọt qua được cửa An Hòa. Một cánh quân Quân Giải phóng tiến đến sân bay Tây Lộc tấn công khu quân cụ của Đại đội 1 Quân cụ, nhưng bị lực lượng Việt Nam Cộng hòa bắn dữ dội. Một cánh quân khác của họ tấn công của thành phía Tây, dùng bộc phá phá tan cổng và tràn vào nội thành. Trong khi đó, một tiểu đoàn khác tấn công vị trí Bắc cầu An Hòa tới 3 giờ 20 sáng thì chiếm được mục tiêu.
Lúc 1 giờ sáng thì quân Giải phóng thuộc trung đoàn 6 báo đầu tiên đã chiếm lĩnh trận địa; tiếp theo, cánh nam báo chiếm lĩnh hai mục tiêu ưu tiên; mỗi điện báo đều mật và chỉ 3 chữ. 6 giờ sáng, điện báo chiến thắng về từ khắp mọi nơi, coi như đã chiếm hết thành phố Huế, các huyện ngoại thành cũng chiếm được các xã địa bàn đã quy định. Như vậy, chỉ trong 3 tiếng đồng hồ, quân Giải phóng đã đánh chiếm hầu hết thành phố Huế. Đến 11 giờ sáng mùng 2, lá cờ Mặt trận treo trên đỉnh Kỳ Đài Huế; tất cả bộ đội đều nhảy nhót, vỗ tay hoan hô.
Sau khi chiếm cửa An Hòa và cửa chánh Tây, quân Giải phóng miền Nam dồn nỗ lực tấn công khu Mang Cá. Lực lượng phòng thủ từ trên các tầng lầu bắn xuống dữ dội khiến họ tiến lên không nổi. Lực lượng đánh sân bay Tây Lộc bị rào kẽm gai ngăn cản nên chạy lạc sang đánh khu Quân Cụ.
Đến 3 giờ 15 sáng, họ dốc toàn lực tấn công khu sân bay, đột nhập đốt kho đạn, kho xăng và khu nhân viên kỹ thuật, nhưng cả ngày hôm sau vẫn chưa chiếm được khu sân bay này. Đêm đến, lại tấn công nữa, cuối cùng chiếm được khu đậu phi cơ. Sáng hôm sau, quân Mỹ - Việt Nam Cộng Hòa phản kích chiếm lại sân bay. Tính chung cả hai đợt, quân Giải phóng phá hỏng được 40 máy bay, 100 xe các loại, đốt 1 kho đạn, 1 kho xăng.
nhỏ|trái|250px|Thủy quân lục chiến Mỹ được xe tăng [[M48 Patton yểm trợ tấn công vào Huế]] Quanh khu Đại Nội quân giải phóng miền Nam tấn công Đại Đội Thám Báo của Sư Đoàn 1 Bộ Binh Việt Nam Cộng Hòa. Đại đội 4 đột phá cửa Hữu, dùng một mũi thọc sâu nhanh chóng chiếm khu Cột Cờ lúc 4 giờ 30 phút. Còn lại đại bộ phận của Đại đội 4 cùng Đại đội 3 theo đường Yết Kiêu, Lê Huân đánh vào khu Đại Nội. và vào lúc 5 giờ sáng, quân Giải phóng chiếm khu Đại Nội, diệt toàn bộ đại đội thám báo và 130 cảnh sát, bắt 26 lính khác. Tới 8 giờ sáng thì họ chiếm được cột cờ và treo lên đó lá cờ Giải phóng (trên đỏ, dưới xanh, có ngôi sao vàng ngay giữa) rất lớn. Tới sáng mồng 2 Tết tại phía tả ngạn sông Hương, họ trà trộn vào nhiều khu phố và kiểm soát được khu Đại nội, chợ Đông Ba, cửa Thượng Tứ, của Chánh Tây và cửa An Hòa.
Tại hữu ngạn sông Hương, một cánh quân khác phối hợp với thành đội Huế làm chủ tình hình khá dễ dàng. Họ tràn ngập vào các khu dân chúng và bao vây cô lập tất cả các cứ điểm quân sự của Việt Nam Cộng Hòa, đã thành công chiếm tất cả các cơ quan hành chánh, trong đó có Tòa Hành Chánh tỉnh Thừa Thiên, khu đại học, v.v. Riêng khu tứ giác gồm trung tâm MACV, Bộ Chỉ Huy Tiểu Khu Thừa Thiên, Đài Phát Thanh, Trường Kiểu Mẫu và cầu tàu Hải Quân vẫn nằm trong tay quân Việt Nam Cộng hòa.
Đến ngày 1-2, phần lớn Huế với 90% dân số đã nằm trong tay lực lượng quân giải phóng. Hãng tin Pháp AFP ngày 7-2-1968 đã bình luận: "Sau một đêm đánh nhau, Việt cộng đã kiểm soát 90% dân chúng thành phố Huế. Ngay sáng hôm sau, bộ máy hoạt động và cổ động chính trị của Mặt trận Dân tộc Giải phóng đã bắt tay vào làm việc. Rõ ràng họ có một tổ chức mạnh mẽ trong thành phố này vì họ có thể huy động rất nhiều người ra làm việc cho họ".
Vào sáng mồng 2 Tết, Bộ Tư lệnh Sư Đoàn 1 điều động Tiểu Đoàn 2 Nhảy Dù ở Tứ Hạ kéo về giải tỏa thành phố. Trước hỏa lực rất mạnh của quân giải phóng từ trong các dãy nhà bắn ra, tiểu đoàn Nhảy Dù không sao di chuyển được nhất là trời xấu không có Không Quân yểm trợ. Tiểu Đoàn 3/3 của Việt Nam Cộng Hòa đóng tại Nam Giao phản công cũng thất bại không giải tỏa được áp lực tại vùng này. Thiết đoàn 7 Kỵ Binh đóng tại An Cựu được lệnh tiến sang Thành nội giải tỏa.
Vào buổi trưa, quân Việt Nam Cộng Hòa mang 3 chiến xa mở đường vào thành phố, nhưng khi vào tới gần Ty Cảnh sát Quốc gia (vẫn do quân đội Việt Nam Cộng Hòa giữ) thì bất thần bị B-40 của Quân Giải phóng miền Nam từ khu nhà phố bắn cháy xe và Trung tá Phan Hữu Chí (thiết đoàn trưởng) bị chết ngay tại chỗ.
Tám giờ sáng ngày mồng 3 Tết, Chiến Đoàn 1 Nhảy Dù gồm các Tiểu Đoàn 2 và 7 cùng với Chi Đoàn thiết vận xa từ An Lỗ và Tứ Hạ về giải tỏa cùng lúc Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 1 và Tiểu Đoàn 7 Nhảy Dù mới được tăng cường từ Saigon tới Huế vào buổi trưa ngày mồng 2 Tết. Bộ đội nghênh chiến nhưng sau đó họ rút lui vào nội thành cố thủ.
Khi Huế bị đánh, Hoa Kỳ không có một lực lượng nào ở trong thành phố ngoài Bộ Chỉ Huy MACV ở ngay sát Bộ Chỉ Huy Tiểu Khu Thừa Thiên. Mãi đến chiều mồng 3 Tết mới có 1 đại đội Thủy Quân Lục Chiến (TQLC) Hoa Kỳ đầu tiên đến tăng cường cho Bộ Chỉ Huy MACV của họ.
Trong 3 ngày mồng 3, 4 và 5 Tết (1, 2 và 3 tháng 2/1968), quân đội Hoa Kỳ gồm 3 đại đội TQLC và 1 chi đoàn thiết xa thuộc Sư Đoàn 1 TQLC mới mở các cuộc hành quân giải tỏa. Ngày mồng 4 Tết, quân Giải phóng tấn công Tiểu Đoàn 1 Công Binh tại 1 km phía Nam Huế và tiếp tục duy trì áp lực tại khu vực Tây Lộc, Thành Nội, khu vực cột cờ, khu vực hành chánh và trường Đồng Khánh. Cũng trong đêm này, họ chiếm lao xá giải thoát khoảng 2.000 can phạm đủ thành phần. Trong số này, gần một nửa (1.000 người) được vũ trang và tham gia vào các đơn vị quân Giải phóng. Sự giải thoát các tù nhân này gây thêm sự xáo trộn cho thành phố Huế.
Cuộc phản công của Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng Hòa
Mồng 5 Tết thì quân đội Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng Hòa mới bắt đầu phản công với 16 tiểu đoàn, khoảng 15.000 quân thuộc các đơn vị:
Bộ Tư lệnh Mỹ đang đứng trước hai ngả. Một là thận trọng mà tiến, chiếm từng nhà bằng cận chiến vũ khí cá nhân, chấp nhận thương vong cao cho binh sĩ. Hai là quyết tâm đánh mau đánh mạnh, dùng hỏa lực mạnh như bom, pháo để nhanh chóng đánh bật Quân Giải phóng miền Nam, nhưng như vậy sẽ buộc dân chúng Huế phải chấp nhận tổn thất rất lớn. Cuối cùng họ chọn cách thứ 2. Ngay cả máy bay B-52 cũng được trưng dụng để ném bom trải thảm vào thành phố.
Ngày mồng 5 Tết, quân Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa đã tái chiếm được một nửa sân bay Thành Nội và cửa An Hòa. Trong trận này quân Giải phóng thương vong 77 người, mất 27 súng đủ loại. Phía Hoa Kỳ và quân đội Việt Nam Cộng Hòa bị thiệt hại nhẹ. Trong ngày mồng 6 Tết, tức 4 tháng 2/1968 quân Giải phóng miền Nam nhờ các pháo đài cũ thiết lập thời Pháp cầm chân lực lượng Việt Nam Cộng Hòa trong khu vực Thượng Tứ và Kỳ đài khiến họ không tiến lên được.
Về phía tả ngạn, Tiểu Đoàn 2/5 TQLC Hoa Kỳ tấn công giải tỏa tại khu Đại học Huế và Bộ Chỉ Huy MACV. Cứ tiến lên rồi lại bị đẩy lui về, do đó việc giải tỏa khu vực hữu ngạn sông Hương đã chậm trễ và kéo dài trong nhiều ngày. Các đơn vị của Tiểu Đoàn 2/5 TQLC Hoa Kỳ đã giải tỏa được áp lực cho nhiều cơ sở quân sự và cho nhiều khu dân cư, nhưng sau ít giờ chiếm đóng các đơn vị này lại phải rút lui.
12 giờ trưa ngày 10/2/1968, UPI đưa tin "Sau 4 ngày giao tranh, quân đồng minh (Mỹ) chỉ tiến được 180m. Giờ phút này lính thủy đánh bộ không thể di dịch được... Lá cờ của Việt Cộng vẫn bay ngạo nghễ trên cổng chính phía Nam thành phố Huế". Ngày ngày, thậm chí từng giờ, các hãng tin quốc tế dồn dập loan đi loan lại sự kiện "mất Huế". Tướng Westmoreland nổi giận thực sự, ông ta ném quân Mỹ ồ ạt "tái chiếm" và nổ súng từ ngày thứ 7 của đợt tổng tiến công.
Vào 11 giờ 30 sáng mồng 9 Tết, được tăng cường thêm 2 tiểu đoàn từ phía An Hòa - Kim Long, quân Giải phóng miền Nam mở một cuộc tấn công vào Tiểu Đoàn 4/3 trú đóng tại Chánh Tây, gây cho quân đội Việt Nam Cộng Hòa nhiều thương vong, thất lạc một số máy truyền tin cùng vũ khí khá quan trọng mà chỉ mất 7 người. Cũng trong đêm 9 Tết tức 7 tháng 2/1968, quân Giải phóng giật mìn sập cầu Tràng Tiền để ngăn xe tăng đối phương tiến vào Huế.
Ngày 10 Tết, lực lượng Hoa Kỳ chiếm lại Tòa Đại biểu còn lực lượng hành quân Việt Nam Cộng Hòa trong khu vực tả ngạn không tiến lên được. Đến ngày 9 tháng 2/1968, tức 11 âm lịch, quân Giải phóng miền Nam phân tán mỏng và rút lui về phía Nam Giao.
Để thanh toán Quân Giải phóng miền Nam còn bám trong dân, Tiểu Khu Thừa Thiên đã điều động một số lính Địa Phương Quân của Quận Hương Thủy và các khóa sinh của Trung tâm Huấn luyện Đống Đa tại Phú Bài để mở các cuộc hành quân lục soát và kiểm soát các khu phố đã được giải tỏa.
nhỏ|300px|Quân Mỹ thương vong tại Huế trong trận Mậu Thân 16 giờ ngày 10 tháng 2/1968, một đơn vị TQLC Hoa Kỳ được trực thăng vận tới tăng viện cho Tiểu Đoàn 2/5 bên khu vực hữu ngạn sông Hương dù thời tiết rất xấu, trong khi đó, 1 tiểu đoàn TQLC khác được di chuyển bằng xe từ Phú Bài vào thành phố Huế. Cũng trong ngày này 1 chiếc LCU của Hải Thuyền Việt Nam đã cập bến trước Trường Đại Học Sư phạm chở các đồ tiếp tế từ Bộ Tư lệnh Sư Đoàn 1 bên tả ngạn sông Hương sang hữu ngạn cho các cơ quan quân sự của Tiểu Khu Thừa Thiên. Lúc này Gia Hội vẫn hoàn toàn do Quân Giải phóng miền Nam kiểm soát. Hai phần ba đường Phan Bội Châu cũng vậy. Trong Thành Nội họ cũng chiếm được nhiều cao điểm và nhà dân.
Vào sáng ngày 12 tháng 2/1968, quân Việt Nam Cộng hòa được tăng cường 1 đơn vị tiền thám của Chiến Đoàn A TQLC, hồi 18 giờ một đơn vị TQLC Hoa Kỳ cũng đã băng qua sông Hương sang bên tả ngạn cập bến Bảo Vinh vào Thành Nội qua cổng hậu. Sáng ngày 13 tháng 2/1968, TQLC Hoa Kỳ tiếp tục đổ bộ lên bến Bảo Vinh.
Cuộc hành quân của Chiến Đoàn A TQLC Việt Nam tại chiến trường Huế nay được đặt mật danh là "Cuộc Hành Quân Sóng Thần 739/68," khởi diễn từ Thành Nội vào sáng ngày 14 tháng 2/1968, Tiểu Đoàn 1 do Thiếu tá Phan Văn Thắng chỉ huy và Tiểu Đoàn 5 do Thiếu tá Phạm Văn Nhã làm tiểu đoàn trưởng.
Chiến Đoàn A TQLC Việt Nam chia làm 2 cánh quân. Cánh thứ nhất là Tiểu Đoàn 1, cánh thứ hai là Tiểu Đoàn 5. Mục tiêu đầu tiên là tiến tới trại Cao Thắng của Đại đội 1 Quân Cụ làm căn cứ tiền tuyến. Trại này đã do 80 lính Việt Nam Cộng Hòa cố thủ trong 15 ngày dưới quyền chỉ huy của Đại úy Trần Kim Huê và Trung úy Nguyễn Văn Cáp. Họ cho biết kho quân cụ này rất quan trọng vì tồn kho rất nhiều vũ khí, đạn dược, đủ loại kể cả 1.400 súng M-16 là súng tối tân của Mỹ, nếu Quân Giải phóng miền Nam chiếm được kho súng đạn này thì thật là "một đại họa" cho Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng Hòa.
nhỏ|200px|phải|Súng không giật 106mm của Mỹ bắn đạn đinh có sức sát thương hàng loạt và phá hủy nhà cửa rất mạnh Hôm 14 tháng 2, lần đầu tiên trong trận đánh 16 ngày tại Huế, phi cơ đã ném bom vào những bức tường kiên cố. Các loại bom được dùng là bom napalm, hỏa tiễn 6.8 inch và bom hơi cay thả vào các vị trí Quân Giải phóng miền Nam. Hôm 15 tháng 2/1968, các phi cơ Hoa Kỳ đã thả các loại bom 250, 500 và 750 cân Anh. Các chiến xa M-50 Ontos sử dụng súng không giật 107 ly bắn đạn tạo mưa mảnh đinh có sức sát thương và phá hủy công trình rất lớn cũng được sử dụng tối đa.
Quân Giải phóng cố tìm cách giữ những yếu điểm ở dọc các bức tường về phía đông bắc và tây nam mặc dù bị tấn công nhiều đợt. Trận đánh ở Huế trở nên gay go vì thời tiết trở lạnh và vì cuộc chiến diễn ra trong từng căn nhà một, bàn ghế được mang ra chất ngổn ngang để làm chướng ngại vật ngăn quân Mỹ. Ổ kháng cự chính của các chiến sĩ quân Giải phóng nằm dọc theo bức tường phía tây nam của pháo đài rộng 2 dậm vuông và chiếm giữ khu nội điện nằm trong Thành Nội.
Ngày 16 tháng 2/1968 tại khu Thành Nội Huế, phi cơ F-8 Crusader thả bom thậm chí đã dùng cả bom napalm oanh kích vào các vị trí của quân Giải phóng.
Ngày 18 tháng 2/1968, việc tiến quân của Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng Hòa gặp rất nhiều khó khăn, chậm chạp, thời tiết xấu, trực thăng không thể tiếp tế được. Một đoàn xe Việt Nam Cộng Hòa đi từ Phú Bài đã bị pháo kích. Hai bên giao tranh nhiều lần suốt ngày. Phi cơ chiến đấu không yểm trợ được vì thời tiết xấu, khí hậu lạnh và có sương mù thấp cách mặt đất chừng 150 mét.
Ngày 21-2, quân Mỹ và Việt Nam Cộng Hòa đã chiếm toàn bộ tuyến Bôn Trì, Bôn Phổ, An Lưu, La Chữ, Quế Chữ, Cổ Bưu. Trong thành nội, chúng chiếm thêm cầu Thượng Tứ, dồn lực lượng quân Giải phóng về phía tây. Trước tình hình đó, để bảo toàn lực lượng tránh bị bao vây, ngày 22-2-1968, Khu uỷ Trị - Thiên và chỉ huy mặt trận Huế quyết định rút toàn bộ lực lượng ra ngoài thành phố.
Mãi tới trưa ngày 23 tháng 2/1968, hai đại đội thuộc một đơn vị Thủy Quân Lục Chiến Việt Nam Cộng Hòa đã chiếm cửa Hữu phía tây Thành Nội Huế sau khi thanh toán xong một lực lượng đối phương gồm 31 người, tịch thu một trung liên Bar, 4 súng trường M1, 4 khẩu carbine, một súng trường AK-47. Đồng thời một đơn vị khác của Thủy Quân Lục Chiến Việt Nam Cộng Hòa chạm súng với một lực lượng đối phương không rõ quân số tại khu vực tây nam Thành Nội Huế. Còn lực lượng Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ đã chiếm được một vòng lầu ở phía đông nam. Nhờ tính chiến lược của địa điểm này, quân Mỹ và đồng minh đã hoàn toàn kiểm soát được cầu Nguyễn Hoàng (tức cầu Tràng Tiền).
Trong trận đánh chiếm giữ thành phố, quân Giải phóng cũng thành công trong việc thành lập Mặt Trận Liên Minh Dân tộc Dân Chủ và Hoà Bình với Giáo sư Lê Văn Hảo làm chủ tịch, các ủy viên gồm có bà Thuần Chi, Thượng tọa Thích Đôn Hậu, và hai đảng viên Cộng sản khác.
Quân Giải phóng rút khỏi Huế ngày 23 tháng 2/1968 và cuối ngày 24 tháng 2/1968 thì quân đội Hoa Kỳ tái kiểm soát hết các khu vực nội thành.
Kết quả
Trong 25 ngày chiến đấu, cả hai bên đều chịu thiệt hại lớn. Quân Mỹ và Việt Nam Cộng Hòa có hơn 4.400 thương vong, còn Quân Giải phóng mất khoảng 3.000 tới 4.000 người (trong đó có 1.042 người tử trận). Tính theo tỷ lệ, các đơn vị Mỹ - Việt Nam Cộng Hòa thương vong 1/4 quân số, trong khi quân Giải phóng thương vong 1/3.
Tài liệu của Quân Giải phóng ghi nhận: Sau 25 ngày đêm chiến đấu và làm chủ thành phố Huế, quân và dân ta đã diệt, bắt sống, bức hàng và làm tan rã 25.000 tên địch, bắn rơi và phá hỏng hơn 200 máy bay, bắn cháy 41 tàu chiến, phá huỷ 533 xe quân sự, giải phóng 210.000 dân, 20 xã, 271 thôn, thành lập chính quyền ở 200 thôn.
Trong khi xét về chiến thuật, quân Mỹ - Việt Nam Cộng Hòa đã thành công khi tái chiếm được Huế, nhưng xét về toàn cục thì họ đã nếm đòn đau nhất trong các cuộc tấn công Tết Mậu Thân. Với việc giữ được thành phố 25 ngày, quân Giải phóng ở Huế đã giành thành công lớn nhất và giữ được thành phố lâu nhất so với các thành phố khác, góp phần quan trọng vào thắng lợi chính trị cũng như tạo ý nghĩa tuyên truyền của tổng tiến công và nổi dậy trên toàn Miền.
Sự thiệt hại cho dân thường
Tòa tỉnh trưởng, qua đài phát thanh Huế, đã ra thông cáo thiết quân luật 24 trên 24. Tuy nhiên nhiều thường dân đã liều chạy về nhà cũ thu thập chăn mền, chiếu, gạo, nồi niêu, bát đĩa. Tại hữu ngạn sông Hương có 2 trung tâm tỵ nạn, một tại Dòng Chúa Cứu Thế và một tại trường Kiểu Mẫu, một trại khác đã được tạo lập tại Phú Lương. nhỏ|trái|200px|Một góc thành phố Huế bị vũ khí hạng nặng của Mỹ tàn phá trơ trụi Những trại tỵ nạn này được lập ngay từ khi quân lực Hoa Kỳ mở cuộc phản công và họ giải tỏa đến đâu thì dân chúng đến tập trung tại các trung tâm tỵ nạn. Đến ngày 10 tháng 2 năm 1968, người ta mới bắt đầu thu lượm xác chết và dân chúng nằm rải rác rồi tạm chôn ngay bên đường, không thể dời ra nghĩa địa được.
Để tiêu diệt quân Giải phóng trong đô thị, quân Mỹ dùng pháo hạm và máy bay ném bom bắn phá suốt ngày đêm. Các loại vũ khí có sức sát thương hàng loạt như súng không giật 107 mm bắn đạn tạo mưa đinh, bom napan, đạn pháo tăng, súng phun lửa... được sử dụng tối đa. Bên cạnh việc giúp tiêu diệt đối phương, những vũ khí này cũng gây tác hại rất lớn cho dân thường. Theo thống kê, sau 25 ngày chiến sự, 80% nhà cửa ở Huế đã bị bom đạn Mỹ phá hủy, hàng ngàn thường dân cũng chết trong các cuộc giao tranh. Theo tài liệu của Quân Giải phóng, họ đã phải chôn cất hàng ngàn dân thường trong các hố chôn tập thể cùng binh sĩ của họ.
nhỏ|phải|180px|Cải táng các thi hài khai quật trong các hố chôn tập thể sau trận Tết Mậu Thân Một số tài liệu Mỹ và phương Tây cho rằng trong lúc chiếm giữ Huế, quân Giải phóng đã xử tử nhiều nhân viên quân sự và dân sự thuộc chính quyền Việt Nam Cộng hòa. Theo ông Mark Woodruff, một báo cáo của Mặt trận Dân tộc Giải phóng bắt được ngày 25 tháng 4 năm 1968 ghi rằng họ đã "diệt 1.892 nhân viên hành chánh, 38 cảnh sát, 790 tên ác ôn, sáu đại úy, 1 trung úy, 20 thiếu úy và nhiều sĩ quan trừ bị…" tại Huế. Ngược lại, phía quân Giải phóng và một số tài liệu Mỹ và phương Tây cho biết: Cái gọi là "cuộc thảm sát" chỉ là đòn tâm lý chiến mà Mỹ dựng lên, thực tế bom Mỹ đã làm nhiều thường dân chết lẫn lộn cùng binh lính hai bên. Quân Giải phóng đã tự chôn cất thường dân chết do hỏa lực của Mỹ, do vậy Hoa Kỳ mới phát hiện xác thường dân trong các ngôi mộ tập thể. Vào thời điểm đó, một số hãng thông tấn nước ngoài và các nhà báo độc lập đã đến kiểm chứng các hố chôn tập thể, nhưng bị phía Mỹ và Việt Nam Cộng hòa ngăn cản. Điều này đặt nghi vấn: tại sao Mỹ và Việt Nam Cộng Hòa sau khi tái chiếm Huế đã không cho phóng viên quốc tế tới hiện trường để điều tra viết bài, trong khi nếu sự việc có thật thì lẽ ra Mỹ phải tận dụng vì đây sẽ là cơ hội tuyên truyền rất tốt cho họ.
Thiệt hại gây ra cho Hoàng Thành
Nhiều công trình bị thiệt hại trong Hoàng Thành. Cửa Ngọ Môn cùng các công trình khác bị hư hại nặng nề, làm biến dạng, mãi đến cuối thập niên 1970 mới được trùng tu, sửa chữa.
Quân sự
Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã giữ được bí mật và sự bất ngờ của trận đánh. Thậm chí Quân Giải phóng tập kết quân và huấn luyện ở nơi chỉ cách trung tâm Huế 5 km nhưng phía đối phương không hề hay biết. Các mũi tiến công về chính trị cũng thâm nhập vào nội thành để tổ chức nổi dậy. Vũ khí được đưa vào bằng các xe lam, xe hàng hoa quả và các thuyền hai đáy. Việc Quân Giải phóng giữ được bí mật là chủ yếu do có sự trợ giúp của nhân dân. Sự bất ngờ mà 5.000 Quân Giải phóng gây ra đối với 25.000 quân Mỹ và Việt Nam Cộng hòa đã khiến cho các cơ quan hành chính của VNCH tại Huế bị tan rã ngay trong những ngày đầu của trận đánh. Tới ngày thứ ba của cuộc tấn công, quá trình nổi dậy của người dân trở nên mạnh mẽ, các cơ sở của VNCH bị tan rã nhanh chóng. Để hỗ trợ Quân Giải phóng, nhiều người dân đã tình nguyện nấu cơm, cung cấp thực phẩm để Quân Giải phóng tiếp tục chiến đấu.
Chú thích
Thể loại:Năm 1968 M Thể loại:Trận đánh liên quan tới Việt Nam Thể loại:Việt Nam năm 1968 Thể loại:Xung đột năm 1968 Thể loại:Trận đánh liên quan tới Hoa Kỳ
Thelypteris scolopendrioides
Thelypteris scolopendrioides là một loài thực vật có mạch trong họ Thelypteridaceae. Loài này được (L.) Proctor miêu tả khoa học đầu tiên năm 1953.
Tham khảo
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1953
Panicum lukwangulense
Panicum lukwangulense là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Pilg. mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Liên kết ngoài
Thể loại:Panicum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1935
Petalophyllum hodgsoniae
Petalophyllum hodgsoniae là một loài Rêu trong họ Fossombroniaceae. Loài này được C. H. Ford & Crand.-Stot. mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Liên kết ngoài
Thể loại:Petalophyllum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2002
Poimenesperus nigrosignatus
Poimenesperus nigrosignatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Poimenesperus
Liotella rotula
Liotella rotula là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Liotiidae.
Tham khảo
Thể loại:Liotiidae Thể loại:Động vật chân bụng New Zealand
Gonostygia jacopa
Gonostygia jacopa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gonostygia
Hồng Tú Toàn
Hồng Tú Toàn (chữ Hán: 洪秀全, bính âm: Hóng xiù quán), tự là Hỏa Tú (火秀), xuất thân từ một gia đình người Khách Gia là lãnh tụ của cuộc khởi nghĩa Thái Bình Thiên Quốc chống lại triều đình Mãn Thanh. Ông tự xưng là Thiên Vương, thành lập ra Thái Bình Thiên Quốc và từng chiếm lĩnh nhiều vùng đất rộng lớn ở Đông-nam Trung Quốc. Ông tự xưng là em trai của Chúa Giêsu.
Tiểu sử
Hồng Tú Toàn bắt đầu học tại Thư Phòng các (书房阁) lúc bảy tuổi. Sau sáu năm, ông đã có thể đọc thuộc Tứ thư, Ngũ kinh. Vào lúc 15 tuổi, cha mẹ của ông không còn đủ khả năng để cho ông tiếp tục, do đó, ông trở thành một thầy giáo cho trẻ em trong làng của mình và tiếp tục học một mình. Năm 22 tuổi, vào năm 1836, ông đi thi Tú tài tại trường thi Quảng Châu, nhưng bị trượt. Ông thi lại bốn lần, nhưng không lần nào thành công. Điều này một phần là do không có tiền hối lộ cho các quan.
Hồng Tú Toàn sau đó trở thành một thục sư (塾师) tại Thư phòng các và một số trường học ở Liên Hoa Đường (莲花塘) và vài làng khác.