cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nội chiến Inca
Atahualpa nổi dậy
Trong cuộc hành quân tới Caxabamba, Atahualpa hạ lệnh hủy diệt tất cả các thị trấn và bộ lạc đã liên minh với Huáscar. Một thời gian ngắn trước cuộc tấn công Quito, Huáscar đã thu phục lòng trung thành của các thị trấn ở Tallán (của người tumbiz, punaeños, chimu, yunga, guayacundo và cañari). Atahualpa tàn phá tất cả mọi thứ trên đường tiến quân và đến Tumbes, nơi đa phần ủng hộ ông. Kuruka Chili Masag gia nhập quân của Atahualpa và đóng góp 12.000 binh sĩ và nhiều bè để chinh phục đảo Puná, nơi có 12.000 cư dân là kình địch của dân Tumbes và trung thành với Huáscar. Bảy cacique (tù trưởng) của hòn đảo, nổi bật trong số đó có Cotori và Tomala (sau này được rửa tội thành Francisco Tomala), nghênh chiến với 3.000 chiến binh trên bè. Những người dân đảo, vốn là những nhà hàng hải tinh nhuệ, đánh bại quân đội Inca vượt trội về số lượng. Quân Inca rút lui sau khi Atahualpa bị bắn một mũi tên vào chân. Ông được đưa đến Cajamarca để chữa lành vết thương trong suối nước nóng.
Sau đó, người đảo Puná đánh chiếm Tumbes, cướp bóc và thiêu rụi thành phố, bắt giữ khoảng 600 người trong đó có lính Quito và địa phương. Atahualpa lại phải rút về Quito để tổ chức lại lực lượng. Khi quân Atahualpa trở lại miền nam, punaeños chạy về đảo của họ, đem theo tù binh và chiến lợi phẩm. Sau này khi chính quyền Cuzco sụp đổ, dân đảo Puná đã thề trung thành với hoàng đế mới.
Quân Cuzco tiến công
thumb|trái|300px|Những con đường Inca trong thời kì hoàng kim của Đế quốc.
Khoảng năm 1530, Huáscar phái Tướng Atoc cầm 30.000 quân ra bắc, gấp 3 lần lực lượng của Atahualpa.19 39 Các nguồn khác cho rằng Atahualpa có 40.000 quân, bao gồm lính trả công của cha ông và Huáscar chỉ có 30.000 quân đồn trú tại Tumepampa bao gồm lính cañari, lính palta và lính chaparra, cùng với 2.000 quân tinh nhuệ Cusco.40 Theo một nguồn khác, thành Tomepampa bị hủy diệt sau khi cuộc tiến công của Cusco bị đẩy lùi và sau chiến thắng ở Ambato, lực lượng của Atahualpa đã hành quân về phía nam, cố gắng chiếm đảo Puná với lực lượng khoảng 15.000 trên 700 bè nhưng bị đánh bại, mất 4.000 quân. 41
Khi còn ở Quito, Atahualpa tái tổ chức lực lượng, tập hợp các tướng Challcuchimac, Quizquiz, Rumiñahui và Ucumari mang quân xuống nam. Ông phái các điệp viên về phía nam để canh chừng quân đội của Atoc.42 Kế hoạch của phe Cusco là nhanh chóng chiếm Tomepampa và Quito. Các nhà sử học còn tranh cãi về địa điểm cuộc giao tranh đầu tiên; hầu hết đều đồng ý là nó diễn ra tại Chillopampa nơi phe Huáscar giành chiến thắng,42 nhưng nhà biên niên sử Miguel Cabello Balboa khẳng định trận chiến đầu tiên diễn ra tại Mullihambato và phe Atahualpa chiến thắng. Trong khi Pedro Cieza de León cho rằng chỉ có một trận chiến duy nhất, nơi Atahualpa chiến thắng.43
Quân Huáscar chiến thắng ở Chillopampa không bắt được Atahualpa, người theo dõi trận chiến từ một ngọn đồi với cận vệ. Theo các nguồn khác, Atahualpa lúc đó đang ở Quito và khi hay tin thất bại này, ông thân chinh xuống Latacunga, ra lệnh cho Tướng Challcuchimac ngừng rút lui và nghênh chiến với kẻ thù. 23
Với viện binh trong tay, Quizquiz và Challcuchimac chiến thắng trong trận thứ hai diễn ra tại Ambato 23 44 hoặc Mullihambato 43 hoặc Chimborazo. Dù gì đi chăng nữa, chiến dịch của Huáscar kết thúc trong thảm họa; curaca người cañari tên Ullco Colla và các tướng Atoc và Hango bị bắt và xử tử một cách tàn nhẫn. Theo một số sử liệu, họ bị đâm mù mắt và bỏ rơi, có nguồn cho rằng họ bị lột da để làm trống trận.43 Sọ của Atoc còn bị biến thành một chiếc cốc thếp vàng được dùng bởi Altahualpa.
Quân Atahualpa phản công từ Bắc vào Nam, và Huáscar bắt đầu lo lắng. Tương truyền rằng tại Huamachuco, Atahualpa đã hỏi huaca Catequil về tương lai của ông. Các nhà tiên tri dự đoán một "kết cục xấu" cho vị vua. Tức giận, Atahualpa tiến về phía huaca và đập nát sọ của vị linh mục bằng một cây trượng vàng. Sau đó, ông ra lệnh phá hủy ngôi đền và thiêu rụi nó.45
Huáscar bổ nhiệm một người anh em khác, Huanca Auqui, làm tướng quốc cùng với những orejones là Ahuapanti, Urco Huaranga và Inca Roca, bắc tiến với quân đội từ nhiều bộ lạc là kẻ thù phía bắc của Atahualpa. Về phần mình, Atahualpa đã ra lệnh cho Challcuchimac và Quizquiz đối đầu với Huáscar, trong khi Rumiñahui đóng quân ở Quito.43 Quân Cusco tấn công Tomepampa và Molleturo, nhưng bị đẩy lui cả hai lần.
Huanca Auqui chạy về Cusipampa và dựng thành cố thủ. Sau đó, ông đánh vào lãnh thổ bracamoros (các bộ lạc Amazon), đồng minh phe Atahualpa, mất 12.000 chiến binh. Cả hai đội quân sau đó đồng ý đình chiến.46 Huanca tuy vậy vi phạm hiệp ước và phát động một cuộc tấn công, nhưng bị Quizquiz đánh bại trong trận chiến đẫm máu tại Cusipampa; Những người sống sót chạy đến Cajamarca, đi qua Huancabamba.47
Sau chiến thắng này, Atahualpa tiếp tục nam tiến vào vùng đất của anh trai. Tàn quân Cusco đến Cajamarca để tái tổ chức, được chỉ huy bởi anh trai của Huáscar, Tướng Tito Atauchi, và chỉ huy trẻ Quilaco Yupanqui, cầm 10.000 chiến binh chachapoyas và nhiều quân Cañaris và Tallanes từ Piura.4 Lực lượng của Quizquiz chiếm Huancapampa và giao tranh với Tito Atauchi tại Cochahuaila (nằm giữa Huancabamba và Huambo); trận chiến rất khốc liệt và kéo dài đến cuối ngày; vào ban đêm cả hai lực lượng trở về trại của họ. Vào buổi sáng, quân Quito tấn công vào trại quân Chachapoyas, tàn sát hơn một nửa; phần còn lại trốn thoát, cùng với phần còn lại của quân Huascar, rút về cao nguyên Bombón (Pumpu).
Để giúp đỡ quân Huascar, Tướng Mayta Yupanqui được cử đi từ Cuzco, cầm quân của giới quý tộc ở thành Cusco. Vị tướng này, nhân danh Sapa Inca Huáscar, khiển trách gay gắt Huanca Auqui vì sự bất tài của ông trong cuộc chiến. Điều này đã gây ra lục đục trong nội bộ quân Huascar. Huanca Auqui, thay vì phối hợp với Mayta Yupanqui, hỏi bói thần Pachacámac trong một ngôi đền. Một nhà tiên tri dự đoán rằng ông sẽ thành công ở Vilcas, trong khu vực hiện tại của Ayacucho. 54
Cuộc càn quét cuối cùng
Khoảng năm 1532, quân Quito đã chiếm phần lớn lãnh thổ hiện là Peru. Những thất bại liên tục khiến Huáscar trở nên lo lắng. Cusco đã bắt đầu cạn kiệt nguồn lực, đôi khi phải gửi cả linh mục và giáo sĩ ra làm tướng.56 Huáscar hạ lệnh cho quân chia làm ba đạo về cố thủ Cusco. Đạo quân thứ nhất do chính vị hoàng đế chỉ huy, cùng với orejones Hurin Cusco, và quân cañaris cùng chachapoyas bảo vệ thủ đô. Đạo thứ hai, được chỉ huy bởi Uampa Yupanqui, được huy động đến Cotabambas, nơi địch chiếm đóng. Đạo thứ ba, dưới sự chỉ huy của Huanca Auqui, có nhiệm vụ trinh sát kẻ thù và phục kích chúng khi có cơ hội. 57 Trong khi các tướng miền bắc, Challcuchimac và Quizquiz băng qua sông Cotabamba cùng với binh lính của họ
Đạo quân của Uampa Yupanqui chạm trán quân phương Bắc ở Huanacopampa (huyện Tambopata, tỉnh Cotabambas, vùng Apurímac). Huáscar cũng ra lệnh cho tất cả lực lượng tấn công kẻ thù. Tướng Tomay Rima của phương Bắc tử trận. Quân Altahualpa tháo chạy về một ngọn đồi trong đêm. Thấy rằng nơi này được bao quanh bởi cỏ khô, quân Cusco cho đốt cánh đồng khiến quân Altahualpa chết cháy hàng loạt. Hai vị tướng phe Cusco là Tito Atauchi và Topa Atao nổi bật trong trận chiến. Những kẻ còn sống lại chạy về bên kia sông Cotabamba, nhưng Huáscar đã quyết định sai lầm khi không truy sát chúng.57
Ngày hôm sau, Huáscar mới ra lệnh cho Tướng Topa Atao băng qua sông và đuổi theo kẻ thù. Topa Atao đến Chontacajas,23 nơi ông gặp quân Atahualpa, bị đánh bại và bị bắt. Sau đó, Challcuchimac đã ra lệnh cho Quizquiz bí mật đưa quân vòng qua địch và tới Quipaipan, đằng sau vị trí của Huáscar. Quân Huascar đang đóng tại tiền đồn của Topa Atao, bị bất ngờ bèn khẩn trương đưa quân lên bắc. Nhưng Challcuchimac chặn đường tiến quân và bắt được Huáscar. Về phần mình, Challcuchimac còn đến Huanacopampa, cải trang thành Huáscar. Quân của Huáscar thấy vậy liền ra đón tiếp vị hoàng đế và ném vũ khí xuống đất, quân Huáscar chiếm được vị trí mà không đổ một giọt máu và bắt được tướng Tito Atauchi tại đây. 57
Kết cục
thumb|300px|right|[[Huáscar bị giải đi bởi Quizquiz và Chalcuchímac. Vẽ bởi Guamán Poma de Ayala.]] Sau khi Huáscar bị bắt, Chalcuchimac và Quizquiz giải ông đến Cuzco, buộc ông chứng kiến cảnh thân nhân bị thảm sát. Atahualpa khi biết tin thủ đô đã bị chiếm, cho dựng cột dọc đường tới Huchuy Qosqo và treo cổ các phi tần của Huáscar lên đó. Những người đang mang thai thì bị mổ bụng, và thai nhi bị treo cùng họ. Và rồi, đến lượt các con trai của ông ta và người thân ủng hộ ông. Vài người thê thiếp chưa mang thai hoặc chưa đẻ người con nào cho Huáscar được tha mạng và bị giam cầm để sau này phục vụ vị tân Sapa Inca. Huáscar bị sỉ nhục, bị bắt phải ăn phân người trong tù. Ông bị xử tử năm 40 tuổi, có lẽ bị ném xuống vực thẳm, cũng có người nói ông bị dìm chết ở sông Negromayo tại Andamarca (tỉnh Lucanas ở Ayacucho), theo lệnh của Atahualpa khi đang bị cầm tù bởi quân Tây Ban Nha.59
Dennis Gassner
Dennis Gassner (sinh ngày 22 tháng 10 năm 1948) là nhà thiết kế sản xuất người Canada. Ông được biết đến với các thành tựu từ Bugsy, Road to Perdition, Big Fish, Tội phạm nhân bản 2049 và 1917, cũng như bộ phim thứ 22, 23 và 24 của thương hiệu James Bond, lần lượt là Định mức khuây khỏa, Tử địa Skyfall và Spectre. Ông từng được đề cử bảy lần tại Giải Oscar cho Thiết kế sản xuất xuất sắc nhất và chiến thắng một lần với tác phẩm Bugsy.
Nội chiến Inca
Kết cục
Altahualpa rời đến Cajamarca để gặp "những người đàn ông có râu kỳ lạ" mà người đưa tin của ông đề cập. Trong khi đó, tướng Challcuchimac đi đàn áp những nơi vẫn trung thành với Huáscar, hầu hết là các bộ lạc rừng rậm. Quân của Quizquiz đốt xác ướp của Tupac Yupanqui, vì ông là người đã chinh phục họ.
Dennis Gassner
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1948 Thể loại:Chỉ đạo nghệ thuật Canada Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Người Vancouver Thể loại:Phim và người giành giải Oscar cho chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc nhất Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Oregon Thể loại:Người Canada gốc Mỹ Thể loại:Nhà thiết kế sản xuất Canada
Nội chiến Inca
Kết cục
Thương vong dao động từ 60.000 đến 1.100.000. Theo như nhà biên niên sử Inca Garcilaso de la Vega, chỉ riêng trận Hatun Xauxa đã có 150.000 thương vong ở cả hai phe.
Tộc canari là một bị ảnh hưởng nặng nề nhất, 50-60.000 người chết ở Tumipampa và hầu hết đàn ông bị tàn sát trong cuộc chiến chống lại Atahualpa. . Các ước tính khác chỉ ra khi người Tây Ban Nha đến, chỉ còn 12.000 người sống sót, đây là lý do họ ủng hộ những kẻ chinh phục Tây Ban Nha sau này.
Tài liệu
Thể loại:Xung đột thập niên 1530 Thể loại:Nội chiến thời Trung cổ Thể loại:Xung đột năm 1529 Thể loại:Lịch sử Nam Mỹ Thể loại:Người Inca Thể loại:Chiến tranh Kế vị
Hostomice, Beroun
Hostomice là một thị trấn thuộc huyện Beroun, vùng Středočeský, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Beroun Thể loại:Thị trấn của Cộng hòa Séc Thể loại:Thành phố của Cộng hòa Séc
Nephrodium oreopteris
Liên kết ngoài
Thể loại:Nephrodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1827
Cheiracanthium excavatum
Cheiracanthium excavatum là một loài nhện trong họ Miturgidae.
Loài này thuộc chi Cheiracanthium. Cheiracanthium excavatum được William Joseph Rainbow miêu tả năm 1920.
Tham khảo
Thể loại:Cheiracanthium
Sân bay El Loa
Sân bay El Loa là một sân bay Calama, Chile. Sân bay này có một đường băng dài 2889 m bề mặt nhựa đường.
Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Hiện có các hãng hàng không sau đang hợt động tại sân bay này:
Liên kết ngoài
Thể loại:Sân bay Chile
Parahephaestion zikani
Parahephaestion zikani là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Parahephaestion
Gonomyia acanthomelana
Gonomyia acanthomelana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Gonomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Pseudoeurycea boneti
Pseudoeurycea boneti là một loài kỳ giông trong họ Plethodontidae. Nó là loài đặc hữu của México.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Động vật đặc hữu México Thể loại:Pseudoeurycea Thể loại:Động vật lưỡng cư México
Gonomyia acanthophallus
Gonomyia acanthophallus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Gonomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Phyllanthus rhabdocarpus
Phyllanthus rhabdocarpus là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được Müll.Arg. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1866.
Liên kết ngoài
R Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1866
Hostomice, Teplice
Hostomice là một chợ huyện thuộc huyện Teplice, vùng Ústecký, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Teplice Thể loại:Chợ huyện của Cộng hòa Séc
San Pedro de Lóvago
San Pedro de Lóvago là một khu tự quản thuộc tỉnh Chontales, Nicaragua. Khu tự quản San Pedro de Lóvago có diện tích 467 ki lô mét vuông. Đến thời điểm năm 2005, huyện San Pedro de Lóvago có dân số 7650 người.
Calophasia melanotica
Calophasia melanotica là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
San Pedro de Lóvago
Tham khảo
Thể loại:Chontales Thể loại:Khu tự quản của Nicaragua Thể loại:Khu dân cư ở Nicaragua
Calophasia melanotica
Liên kết ngoài
Thể loại:Calophasia
Ageratina parayana
Ageratina parayana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Espinosa) B.L.Turner mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ageratina Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1987
Metzlerella alticaulis
Metzlerella alticaulis là một loài rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được Broth. Broth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1924.
Liên kết ngoài
Thể loại:Metzlerella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1924
Metrosideros halconensis
Metrosideros halconensis là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được (Merr.) J.W.Dawson mô tả khoa học đầu tiên năm 1976.
USS Pennsylvania
Bốn tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt tên USS Pennsylvania nhằm vinh danh tiểu bang Pennsylvania:
Metrosideros halconensis
Liên kết ngoài
Thể loại:Metrosideros Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1976
USS Pennsylvania
Xem thêm
Thể loại:Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ
Pseudoeurycea brunnata
Pseudoeurycea brunnata là một loài kỳ giông trong họ Plethodontidae. Nó được tìm thấy ở Guatemala và México. Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.
Ouratea leroyana
Ouratea leroyana là một loài thực vật có hoa trong họ Ochnaceae. Loài này được (Tiegh.) Keay mô tả khoa học đầu tiên năm 1953.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ouratea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1953
Phan Kế Bính
Phan Kế Bính (chữ Hán: 潘繼炳; 1875 – 1921), hiệu là Bưu Văn, bút hiệu Liên Hồ Tử, là một nhà báo, nhà văn nổi tiếng của Việt Nam đầu thế kỷ 20.
Tiểu sử
Phan Kế Bính quê ở làng Thụy Khê, huyện Hoàn Long, tỉnh Hà Đông (nay thuộc phường Thụy Khuê, quận Tây Hồ, Hà Nội). Năm Bính Ngọ (1906), Phan Kế Bính dự thi Nho học và đỗ cử nhân, nhưng không ra làm quan, mà ở nhà dạy học. Trong thời gian này, ông công khai hưởng ứng phong trào Duy Tân, nhưng không trực tiếp chỉ đạo. Từ 1907, ông bắt đầu viết báo cho nhiều tờ báo trong nước, trong vai trò là một trợ bút, chủ yếu là dịch thuật, biên khảo sách chữ Hán. Sau đó ông lần lượt cộng tác với các tờ báo: Đông Dương tạp chí, Lục tỉnh tân văn, Trung Bắc tân văn. Đặc biệt là với tờ Đông Dương tạp chí, ông có thời gian làm trong ban biên tập Đông Dương tạp chí, và tác phẩm của ông phần lớn đều từng đăng trên tạp chí này.
Tác phẩm
Các sách biên khảo:
Sách dịch thuật:
Phan Kế Bính mất lúc mới 46 tuổi vào năm Tân Dậu (1921).
Tham khảo
Thể loại:Người Hà Nội Thể loại:Nhà văn Việt Nam thời Pháp thuộc Thể loại:Nhà báo Việt Nam Thể loại:Dịch giả Việt Nam Thể loại:Nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam
Bắc An
Bắc An là một xã thuộc thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương, Việt Nam.
Địa lý
Xã Bắc An nằm ở phía bắc thành phố Chí Linh, có vị trí địa lý:
Lịch sử
Sau năm 1975, Bắc An là một xã thuộc huyện Chí Linh.
Ngày 14 tháng 2 năm 2002, thành lập thị trấn Bến Tắm trên cơ sở 412,88 ha diện tích tự nhiên và 5.703 người của xã Bắc An. Xã Bắc An còn lại 4.074,12 ha diện tích tự nhiên và 6.001 người.
Ngày 12 tháng 2 năm 2010, Chính phủ ban hành Nghị quyết 09/NQ-CP thành lập thị xã Chí Linh trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của huyện Chí Linh, điều chỉnh 1.613,36 ha diện tích tự nhiên và 2.710 người của xã Bắc An vào thị trấn Bến Tắm để thành lập phường Bến Tắm thuộc thị xã Chí Linh. Xã Bắc An còn lại 2.771,78 ha diện tích tự nhiên và 4.366 người.
Ngày 10 tháng 1 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 623/NQ-UBTVQH14 thành lập thành phố Chí Linh trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị xã Chí Linh. Xã Bắc An thuộc thành phố Chí Linh như hiện nay.
Cheiracanthium exilipes
Cheiracanthium exilipes là một loài nhện trong họ Miturgidae.
Loài này thuộc chi Cheiracanthium. Cheiracanthium exilipes được Hippolyte Lucas miêu tả năm 1846.
Tham khảo
Thể loại:Cheiracanthium
Tập quán quốc tế
Sự hình thành
Tập quán quốc tế được hình thành rất sớm. Ban đầu, tập quán quốc tế là những quy tắc xử sự chung do một hay một số quốc gia đưa ra và áp dụng trong quan hệ với nhau. Sau một quá trình áp dụng lâu dài, rộng rãi và được nhiều quốc gia thừa nhận như những quy phạm pháp lý, những quy tắc xử sự đó đã trở thành tập quán quốc tế.
Điều kiện hình thành tập quán quốc tế như sau:
Thực tiễn quan hệ quốc tế hiện nay vai trò của tập quán quốc tế đang giảm dần, nội dung của chúng đang từng bước được thể hiện trong các điều ước quốc tế.
Phương thức chuyển hóa
Là phương thức áp dụng gián tiếp: Cơ quan lập pháp chyển hóa (nội luật hóa) các quy tắc của Tập quán quốc tế vào pháp luật quốc gia bằng việc ban hành một luật mới để thực hiện một Tập quán quốc tế; và sửa đổi, bổ sung luật cũ cho phù hợp với quy tắc của tập quán quốc tế.
Phương thức chấp nhận
Là phương thức áp dụng quy tắc của tập quán quốc tế trực tiếp. Hiếp pháp, pháp luật của quốc gia quy định mặc nhiên chấp nhận quy tắc của tập quán quốc tế vào hệ thống pháp luật quốc gia, không phải thông qua thủ tục nội luật hóa.
Chú thích
Thể loại:Luật pháp Thể loại:Luật quốc tế
San Rafael del Norte
Tham khảo
Thể loại:Jinotega Thể loại:Khu tự quản của Nicaragua Thể loại:Khu dân cư ở Nicaragua
USS Arizona
Ba tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt tên USS Arizona nhằm vinh danh tiểu bang Arizona:
Xem thêm
Thể loại:Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ
Sông Ohio
Sông Ohio là một chi lưu lớn nhất theo lưu lượng nước của sông Mississippi. Tại ngã ba nơi hợp lưu, sông Ohio thậm chí còn lớn hơn sông Mississippi (Ohio tại Cairo: 281.500 foot khối/giây (7.960 m3/giây), sông Mississippi ở Thebes: 208.200 foot khối/giây (5.897 m3/giây) và do đó về mặt thủy văn nó là dòng chính của toàn bộ hệ thống sông, bao gồm các sông Allegheny ở thượng nguồn. Sông Ohio có tổng chiều dài khoảng 981 dặm (1.579 km) và nằm ở phía Đông Mỹ.
Con sông có ý nghĩa to lớn trong lịch sử của người Mỹ bản địa, do có nhiều nền văn minh hình thành dọc theo thung lũng của nó. Trong năm thế kỷ trước khi liên hệ với châu Âu, các nền văn hóa Mississippia xây dựng lãnh địa ở các khu vực và gò đào đắp lớn ở thung lũng Ohio, chẳng hạn như Mounds Angel gần Evansville, Indiana, cũng như trong các thung lũng Mississippi và Đông Nam. Đối với lịch sử hàng ngàn năm của người Mỹ bản địa, giống như cách mà các nhà thám hiểm châu Âu và định cư những người theo họ, sử dụng con sông như một tuyến giao thông chính và tuyến đường thương mại. Vùng biển của nó, kết nối cộng đồng. Osage, Omaha, Ponca và Kaw sống ở thung lũng Ohio, nhưng dưới áp lực từ Iroquois ở phía đông bắc, di cư về phía tây của sông Mississippi Missouri, Arkansas, Oklahoma trong những năm 1600.
Tham khảo
Thể loại:Sông Ohio Thể loại:Sông tại Ohio Thể loại:Sông West Virginia Thể loại:Sông Kentucky
Vụ Thư viện (Việt Nam)
Vụ Thư viện là cơ quan trực thuộc Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, có chức năng tham mưu giúp Bộ trưởng thực hiện quản lý nhà nước về thư viện, quản lý các dịch vụ công thuộc lĩnh vực thư viện trong cả nước theo quy định của pháp luật.
Vụ Thư viện (tiền thân là Vụ Thư viện, Câu lạc bộ) được thành lập theo Quyết định số 144/VH-QĐ ngày 19 tháng 4 năm 1961 của Bộ trưởng Bộ Văn hoá (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch).
Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Vụ Thư viện được quy định tại Quyết định số 754/QĐ-BVHTTDL ngày 28 tháng 3 năm 2023 của Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch.
Nhiệm vụ và quyền hạn
Theo Điều 2, Quyết định số 754/QĐ-BVHTTDL ngày 28 tháng 3 năm 2023 của Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, Vụ Thư viện có các nhiệm vụ, quyền hạn chính:
Liên kết ngoài
Thể loại:Cơ quan trực thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam Thể loại:Thư viện tại Việt Nam
Chaetodontoplus mesoleucus
Chaetodontoplus mesoleucus là một loài cá biển thuộc chi Chaetodontoplus trong họ Cá bướm gai. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1787.
Từ nguyên
Từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong tiếng Hy Lạp cổ đại, là mesos ("chính giữa") và leucos ("màu trắng"), hàm ý đề cập đến vùng màu trắng xám ở thân trước của loài này.
Phạm vi phân bố và môi trường sống
Loài này sống tập trung gần các rạn san hô ven bờ và trong các đầm phá ở độ sâu đến ít nhất là 20 m.
Mô tả
C. mesoleucus có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 18 cm. Loài này có thân trước màu xám nhạt, chuyển dần sang màu nâu sẫm ở thân sau và màu vàng nhạt ở đầu. Thân sau có những vệt đốm trắng, hợp lại thành hàng ở thân trước. Mõm màu vàng tươi; môi màu xanh lam. Đầu có dải sọc đen băng qua mắt. Vây hậu môn và vây lưng tiệp màu với vùng thân gần đó, viền xanh óng (1–2 gai vây lưng đầu tiên và màng vây của chúng có màu vàng). Vây đuôi màu vàng. Vây bụng và vây ngực màu trắng xám.
Chaetodontoplus poliourus là loài mà trước đây được xem là một biến thể màu sắc của C. mesoleucus. C. poliourus có đuôi màu xám với dải vàng ở gần rìa và vây bụng vàng tươi. Cả hai loài đều có cùng phạm vi phân bố ở một số nhóm đảo của Indonesia, như tại quần đảo Sunda Nhỏ, quần đảo Maluku và bán đảo Đầu Chim.
Số gai vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 16–18; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 16–18; Số tia vây ở vây ngực: 15–16.
Sinh thái
Thức ăn của C. mesoleucus bao gồm tảo, hải miên (bọt biển) và những loài thuộc phân ngành Sống đuôi. Chúng có thể sống đơn độc, bơi theo cặp hoặc hợp thành những nhóm nhỏ.
C. mesoleucus là một loài cá cảnh thường được xuất khẩu trong ngành buôn bán cá cảnh.
Tham khảo
M Thể loại:Cá Ấn Độ Dương Thể loại:Cá Thái Bình Dương Thể loại:Cá Myanmar Thể loại:Cá Thái Lan Thể loại:Cá Campuchia Thể loại:Cá Việt Nam Thể loại:Cá Malaysia Thể loại:Cá Indonesia Thể loại:Cá Philippines Thể loại:Cá Đài Loan Thể loại:Cá Nhật Bản Thể loại:Cá Úc Thể loại:Động vật được mô tả năm 1787
Guggulsterone
Guggulsterone là một phytosteroid được tìm thấy trong nhựa của cây guggul, Commiphora mukul. Guggulsterone có thể tồn tại như một trong hai chất đồng phân lập thể, E -guggulsterone và Z -guggulsterone. Ở người, nó hoạt động như một chất đối kháng của thụ thể X xa, được cho là dẫn đến giảm tổng hợp cholesterol trong gan. Một số nghiên cứu đã được công bố cho thấy không có sự giảm tổng lượng cholesterol xảy ra khi sử dụng các liều guggulsterone khác nhau và mức lipoprotein mật độ thấp ("cholesterol xấu") tăng ở nhiều người. Tuy nhiên, guggulsterone là một thành phần trong nhiều chất bổ sung dinh dưỡng.
Guggulsterone đã được tìm thấy trong nghiên cứu động vật là hoạt động bằng miệng; nó có sinh khả dụng tuyệt đối 42,9% sau khi uống ở chuột, với thời gian bán hủy khoảng 10 giờ ở loài này, cho thấy một hồ sơ dược động học tốt.
Sân bay quốc tế Menara
Sân bay quốc tế Menara (مطار مراكش المنارة) là một sân bay ở Marrakech, Maroc, kết nối với một số điểm châu Âu và thế giới Ả Rập.
Sân bay này có sân đỗ máy bay rộng 125.000 m² có thể chứa 14 máy bay Boeing 737 và 4 Boeing 747.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sân bay Maroc Thể loại:Marrakech
Colletes latitarsis
Colletes latitarsis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Robertson mô tả khoa học năm 1891.
Tham khảo
Thể loại:Colletes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1891
Cheiracanthium exquestitum
Cheiracanthium exquestitum là một loài nhện trong họ Miturgidae.
Loài này thuộc chi Cheiracanthium. Cheiracanthium exquestitum được miêu tả năm 1993 bởi Zhang & Zhu.
Tham khảo
Thể loại:Cheiracanthium
Gonomyia acus
Gonomyia acus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Gonomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Australasia
USS New Mexico
Hai tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt tên USS New Mexico nhằm vinh danh tiểu bang New Mexico:
Sân bay Ambilobe
Sân bay Ambilobe là một sân bay ở Ambilobe, Madagascar.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sân bay Madagascar
Nephrodium pallidum
Nephrodium pallidum là một loài thực vật có mạch trong họ Dryopteridaceae. Loài này được (E. Fourn.) Hemsl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1885.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nephrodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1885
Nhà thờ chính tòa Đức Bà Sài Gòn
Nhà thờ chính tòa Đức Bà Sài Gòn (hay Vương cung thánh đường chính tòa Đức Mẹ Vô nhiễm Nguyên tội, tiếng Anh: Immaculate Conception Cathedral Basilica, tiếng Pháp: Cathédrale Notre-Dame de Saïgon), thường được gọi tắt là Nhà thờ Đức Bà, là nhà thờ chính tòa của Tổng giáo phận Sài Gòn.
Nhà thờ không chỉ là biểu tượng của Công giáo ở Việt Nam, mà còn là một trong những công trình kiến trúc độc đáo của Thành phố Hồ Chí Minh và điểm đến nổi tiếng với du khách. Tên gọi ban đầu của nhà thờ là Nhà thờ Sài Gòn (tiếng Pháp: l'eglise de Saïgon), tên gọi Nhà thờ Đức Bà bắt đầu được sử dụng từ năm 1959 bằng việc đặt Tượng Đức Bà Hòa Bình trước khuôn viên.
Nhà thờ là nơi tấn phong nhiều giám mục, đón tiếp các đại diện Tòa thánh Rôma, nhậm chức của các Tổng giám mục và cũng là nơi thụ phong của hàng ngàn linh mục.
Nhà thờ đầu tiên
Ngay sau khi chiếm Sài Gòn, thực dân Pháp đã cho lập ngôi nhà thờ dùng chỗ cử hành Thánh lễ cho người theo đạo Công giáo. Ngôi nhà thờ đầu tiên được lập ở đường Số 5 (nay là đường Ngô Đức Kế). Giám mục Lefevre quyết định xây dựng một nhà thờ. Vì nhà thờ đầu tiên đó quá nhỏ nên vào năm 1863, Đô đốc Victor Auguste Duperré đã quyết định cho khởi công xây dựng ở nơi khác một nhà thờ khác bằng gỗ bên bờ "Kinh Lớn" (còn gọi là kinh Charner, thời Việt Nam Cộng hòa là vị trí trụ sở Tòa Tạp tụng, tương ứng với vị trí tòa nhà Sun Wah ngày nay). Cố đạo Lefebvre tổ chức lễ đặt viên đá đầu tiên xây dựng nhà thờ vào ngày 28 tháng 3 năm 1863. Nhà thờ được dựng bằng gỗ, hoàn thành vào năm 1865, ban đầu gọi là Nhà thờ Saigon. Về sau, do nhà thờ gỗ này bị hư hại nhiều vì các côn trùng gây hại như mối và mọt gỗ, các buổi lễ được tổ chức trong phòng khánh tiết của Dinh Thống Đốc cũ, về sau cải thành trường học Lasan Taberd, cho đến khi nhà thờ lớn xây xong.
Nhà thờ thứ hai
Tháng 8 năm 1876, Thống đốc Nam kỳ Duperré đã tổ chức một kỳ thi vẽ đồ án thiết kế nhà thờ mới. Vượt qua 17 đồ án thiết kế khác, đồ án của kiến trúc sư J. Bourard với phong cách kiến trúc Roman cải biên pha trộn nét phong cách kiến trúc Gothic đã được chọn. Ban đầu, địa điểm xây cất được đề nghị ở 3 nơi:
Parahepomidion burgeoni
Parahepomidion burgeoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Nhà thờ chính tòa Đức Bà Sài Gòn
Nhà thờ thứ hai
Sau cùng vị trí hiện nay đã được chọn. Sau khi đề án thiết kế được chọn, Đô đốc Duperré cho đấu thầu việc xây dựng nhà thờ và cũng chính kiến trúc sư này là người trúng thầu và trực tiếp giám sát công trình. Mọi vật liệu từ xi măng, sắt thép đến ốc vít đều mang từ Pháp sang. Đặc biệt, mặt ngoài của công trình xây bằng loại gạch đặt làm tại Toulouse (Pháp), để trần, không tô trát, không bám bụi rêu mà đến nay vẫn còn màu sắc hồng tươi. 170px|trái|nhỏ|Nhà thờ Đức Bà thời Pháp thuộc nhỏ|170px|Tượng đồng Giám mục Adran và Hoàng tử Cảnh, dựng trước Nhà thờ dưới thời [[Pháp thuộc]]
Ngày 7 tháng 10 năm 1877, Giám mục Isidore Colombert đặt viên đá đầu tiên trước mặt Phó soái Nam Kỳ và đông đủ nhân vật cấp cao thời ấy. Nhà thờ được xây dựng trong 3 năm. Lễ Phục sinh, ngày 11 tháng 4 năm 1880, nghi thức cung hiến và khánh thành do cố đạo Colombert tổ chức trọng thể với sự có mặt của Thống đốc Nam Kỳ Le Myre de Vilers. Hiện nay, trên bệ phía trên, bên trong cửa ra vào nhà thờ, có chiếc bảng cẩm thạch gắn trong hành lang (transept) ghi ngày khởi công, ngày khánh thành và tên vị công trình sư. Tất cả mọi chi phí xây dựng, trang trí nội thất đều do Soái phủ Nam Kỳ đài thọ, với số tiền 2.500.000 franc Pháp theo tỷ giá thời bấy giờ. Ban đầu, nhà thờ có tên gọi là "Nhà thờ Nhà nước" vì nó do nhà nước Pháp bỏ tiền xây dựng và quản lý. Năm 1895, nhà thờ xây thêm hai tháp chuông, mỗi tháp cao 57,6 m và có 6 chuông đồng lớn. Trên mỗi đỉnh tháp có đính một cây Thánh Giá cao 3,50 m, ngang 2 m, nặng 600 kg. Tổng thể chiều cao từ mặt đất lên đỉnh Thánh Giá là 60,50 m.
Parahepomidion burgeoni
Tham khảo
Thể loại:Parahepomidion
Nhà thờ chính tòa Đức Bà Sài Gòn
Nhà thờ thứ hai
Giữa vườn hoa trước nhà thờ, năm 1903, người Pháp cho dựng tượng đồng Pigneau de Béhaine (còn gọi là Giám mục Bá Đa Lộc hoặc Giám mục Adran vì vị này làm Giám mục hiệu tòa Adran) nắm tay dẫn Hoàng tử Cảnh (con vua Gia Long). Tượng đài này bao gồm một bệ bằng đá hoa cương đỏ hình trụ tròn và bên trên là bức tượng tạc hình Giám mục Adran với phẩm phục Giám mục, tay trái dẫn hoàng tử Cảnh. Tượng làm bằng đồng, được đúc tại Pháp, giới bình dân thời đó thường gọi là tượng "hai hình" để phân biệt với tượng "một hình", là bức tượng của Đô đốc Hải quân Pháp Genouilly ở phía công trường Mê Linh (nay là cuối đường Hai Bà Trưng, gần bờ sông Sài Gòn). Năm 1945, tượng này bị Chính phủ Đế quốc Việt Nam của Thủ tướng Trần Trọng Kim phá bỏ, nhưng cái bệ đài bằng đá hoa cương đỏ thì vẫn còn tồn tại ở đó mà không có bất cứ một bức tượng nào đặt lên trên.
Nhà thờ mang danh hiệu Đức Bà
nhỏ|trái|[[Tượng Đức Bà Hòa Bình|Tượng Đức Mẹ Hòa bình và hai tháp chuông nhà thờ]] Năm 1958, Linh mục Giuse Phạm Văn Thiên (sau làm Giám mục giáo phận Phú Cường, nay đã qua đời), cai quản Giáo xứ Sài Gòn thời ấy, đã đặt tạc một Tượng Đức Mẹ Hòa bình bằng loại đá cẩm thạch trắng Carrara của Ý. Tượng được tạc tại Pietrasanta cách Roma khoảng 500 km. Khi tượng hoàn tất thì được đưa xuống tàu Oyanox vào ngày 8 tháng 1 năm 1959 từ hải cảng Gênes chở tượng qua Việt Nam và tới Sài Gòn ngày 15 tháng 2 năm 1959. Sau đó, công ty Société d'Entreprises đã dựng tượng Đức Mẹ lên bệ đá vốn còn để trống kể từ năm 1945 trước nhà thờ. Tự tay linh mục viết câu kinh cầu nguyện "Xin Đức Mẹ cho Việt Nam được hòa bình" rồi đọc trước đông đảo quan khách có mặt hôm ấy. Ngày hôm sau, Hồng y Krikor Bedros XV Aghagianian từ Roma qua Sài Gòn để chủ tọa lễ bế mạc Đại hội Thánh Mẫu Toàn Quốc, đã làm phép bức tượng này vào buổi chiều ngày 17 tháng 2 năm 1959. Từ sự kiện này mà từ đó nhà thờ có tên gọi là Nhà thờ Đức Bà. Ngày 5 tháng 12 năm 1959, Tòa Thánh đã cho phép làm lễ "xức dầu", tôn phong Nhà thờ chính tòa Sài Gòn lên hàng tiểu Vương cung thánh đường (basilique). Từ đó, tên gọi chính thức của thánh đường là Vương cung thánh đường Đức Bà Sài Gòn. Năm 1960, Tòa Thánh thành lập hàng giáo phẩm Việt Nam với ba tòa Tổng Giám mục tại Hà Nội, Huế và Sài Gòn. Nhà thờ trở thành nhà thờ chính tòa của vị tổng giám mục Sài Gòn cho đến ngày nay.
Nhà thờ là nơi tấn phong các giám mục: Jean Cassaigne (tên Việt: Gioan Sanh) ngày 24 tháng 6 năm 1941, Phao lô Nguyễn Văn Bình và Simon Hòa Nguyễn Văn Hiền ngày 30 tháng 11 năm 1955, Philipphê Nguyễn Kim Điền, Micae Nguyễn Khắc Ngữ, Antôn Nguyễn Văn Thiện, Giuse Trần Văn Thiện ngày 22 tháng 1 năm 1961, Phaolô Huỳnh Đông Các, Đaminh Nguyễn Văn Lãng, Nicôla Huỳnh Văn Nghi ngày 11 tháng 8 năm 1974, Luy Phạm Văn Nẫm ngày 2 tháng 2 năm 1978, Giuse Vũ Duy Thống ngày 17 tháng 9 năm 2001.
Vật liệu
nhỏ|Quang cảnh Thánh đường từ phía đường Lê Duẩn Trong quá trình xây dựng, toàn bộ vật liệu xây dựng từ xi măng, sắt thép đến ốc vít đều mang từ Pháp sang. Ngoài của công trình xây bằng loại gạch đặt làm tại Marseille để trần, không tô trát, không bám bụi rêu, đến nay vẫn còn màu sắc hồng tươi. Một số ngói vỡ trong nhà thờ có in hàng chữ Guichard Carvin, Marseille St André France (có lẽ là nơi sản xuất loại ngói này), mảnh ngói khác lại có hàng chữ Wang-Tai Saigon, có thể đây là mảnh ngói được sản xuất sau tại Sài Gòn dùng để thay thế những mảnh ngói vỡ trong thời gian Chiến tranh thế giới thứ hai do những cuộc không kích của quân Đồng Minh. Toàn bộ thánh đường có 56 ô cửa kính màu do hãng Lorin của tỉnh Chartres (Pháp) sản xuất.
Thiết kế
Móng của thánh đường được thiết kế đặc biệt, chịu được tải trọng gấp 10 lần toàn bộ kiến trúc ngôi nhà thờ nằm bên trên. Và một điều rất đặc biệt là nhà thờ không có vòng rào hoặc bờ tường bao quanh như các nhà thờ quanh vùng Sài Gòn - Gia Định lúc ấy và bây giờ.
nhỏ|Nội thất nhà thờ Nội thất thánh đường được thiết kế thành một lòng chính, hai lòng phụ tiếp đến là hai dãy nhà nguyện. Toàn bộ chiều dài thánh đường là 93 m. Chiều ngang nơi rộng nhất là 35 m. Chiều cao của vòm mái thánh đường là 21 m. Sức chứa của thánh đường có thể đạt tới 1.200 người.
Nội thất thánh đường có hai hàng cột chính hình chữ nhật, mỗi bên sáu chiếc tượng trưng cho 12 vị thánh tông đồ. Bàn thờ nơi Cung Thánh làm bằng đá cẩm thạch nguyên khối có hình sáu vị thiên thần khắc thẳng vào khối đá đỡ lấy mặt bàn thờ, bệ chia làm ba ô, mỗi ô là một tác phẩm điêu khắc diễn tả thánh tích. Ngay sau hàng cột chính là một hành lang và kế đó là nhiều nhà nguyện nhỏ với những bàn thờ về các thánh (hơn 20 bàn thờ) cùng các bệ thờ 14 chặng Đàng Thánh Giá làm bằng đá trắng khá tinh xảo, được bố trí như sau (nhìn từ cổng trước vào nhà thờ):
Trên tường được trang trí nổi bật 56 cửa kính mô tả các nhân vật hoặc sự kiện trong Thánh Kinh, 31 hình bông hồng tròn, 25 cửa sổ mắt bò bằng kính nhiều màu ghép lại với những hình ảnh rất đẹp. Tất cả các đường nét, gờ chỉ, hoa văn đều tuân thủ theo hình thức Roman và Gôtich, tôn nghiêm và trang nhã. Tuy nhiên, trong số 56 cửa kính này hiện chỉ còn bốn cửa là nguyên vẹn như xưa, còn các cửa kính màu khác đều đã được làm lại vào khoảng những năm 1949 để thay thế các cửa kính màu nguyên thủy của nhà thờ đã bị bể gần hết trong thế chiến thứ 2.
nhỏ|Dòng chữ Latin nơi cổng chính: DEO OPTIMO MAXIMO BEATIEQUE MARIŒ VIRGINI IMMACULATŒ Nghĩa là: Thiên Chúa tối cao đã ban cho Maria được ơn Vô Nhiễm Nguyên Tội. Bên dưới cho biết năm khánh thành (1880) Còn trên trán tường của cửa vào bên phải có những hàng chữ bằng chữ Hán: Thiên Chúa Thánh Đường Đại Đức (Nhà thờ Thiên Chúa đầy ân đức), Thánh Mẫu Dịch Hạo Nguyên (Đức Mẹ vô nhiễm nguyên tội), và hàng chữ nói tới năm khánh thành nhà thờ 1880. Nội thất thánh đường ban đêm được chiếu sáng bằng điện (không dùng đèn cầy) ngay từ khi khánh thành. Vào ban ngày, với thiết kế phối sáng tuyệt hảo, hài hòa với nội thất tạo nên trong nội thất thánh đường một ánh sáng êm dịu, tạo ra một cảm giác an lành và thánh thiện.
Ngay phía trên cao phía cửa chính là "gác đàn" với cây đàn organ ống, một trong hai cây đàn cổ nhất Việt Nam hiện nay. Đàn này được các chuyên gia nước ngoài làm bằng tay, thiết kế riêng, để khi đàn âm thanh đủ cho cả nhà thờ nghe, không nhỏ mà cũng không ồn. Phần thân đàn cao khoảng 3 m, ngang 4 m, dài khoảng 2 m, chứa những ống hơi bằng nhôm đường kính khoảng một inch. Phần điều khiển đàn nằm riêng nối với thân đàn bằng những trục, có những phím đàn như đàn organ bình thường và những phím to đặt dưới sàn nhà (dài chừng 3 m, ngang khoảng 1 m) để người điều khiển đàn đạp lên khi dùng nốt trầm. Đàn còn có những thanh gõ lớn để đập vào phần dưới các ống hơi phát ra âm thanh. Hiện nay, cây đàn này đã hoàn toàn hỏng do bị mối ăn phần gỗ bàn phím điều khiển bằng tay.
Tháp chuông
nhỏ|phải|Hai tháp chuông vươn cao nhìn từ phía sau Ban đầu, hai tháp chuông cao 36,6 m, không có mái và chỉ có độc một chiếc cầu thang hẹp chừng 40 cm bề ngang. Nội thất gác chuông rất tối và sàn được lót sơ sài bằng những miếng gỗ nhỏ cách khoảng, nhìn xuống thấy sâu hút. Vào năm 1895, thánh đường xây thêm hai mái chóp để che gác chuông cao 21 m, theo thiết kế của kiến trúc sư Gardes, tổng cộng tháp chuông cao 57 m. Có tất cả sáu chuông gồm sáu âm, treo trên hai tháp chuông. Bộ chuông này được chế tạo tại Pháp và mang qua Sài Gòn năm 1879. Từ ngoài nhìn vào, trên tháp bên phải treo 4 quả chuông (sol, đô, rê, mi); tháp bên trái treo 2 chuông (la, si). Trên mặt mỗi quả chuông đều có các họa tiết rất tinh xảo. Tổng trọng lượng bộ chuông là 27.055 kg tức khoảng 27 tấn, nếu tính luôn hệ thống đối trọng (1.840 kg) được gắn trên mỗi quả chuông thì tổng trọng lượng của bộ chuông sẽ là 28.895 kg.
phải|nhỏ|Quả chuông La với phần bàn đạp để khởi động.
Các chuông đều được điều khiển bằng điện từ bên dưới. Riêng ba chiếc chuông lớn trước khi đánh đều được khởi động bằng cách đạp (vì quá nặng) cho lắc trước khi bật công tắc điện. Vào ngày thường, thánh đường chỉ cho đổ một chuông mi vào lúc 5 giờ sáng và đổ chuông re vào lúc 16g15. Vào ngày lễ và chủ nhật, nhà thờ thường cho đổ ba chuông theo hợp âm Mi, Rê và Đô (đúng ra là hợp âm ba chuông Mi, Đô và Sol, nhưng vì chuông Sol quá nặng nên thay thế bằng chuông Rê). Vào đêm vọng Lễ Giáng Sinh thì mới đổ cả sáu chuông. Tiếng chuông ngân xa tới 10 km theo đường chim bay.
Bộ máy đồng hồ trước vòm mái cách mặt đất chừng 15 m, giữa hai tháp chuông được chế tạo tại Thụy Sĩ năm 1887, hiệu R.A, cao khoảng 2,5 m, dài khoảng 3 m và ngang độ hơn 1 m, nặng hơn 1 tấn, đặt nằm trên bệ gạch. Dù thô sơ, cũ kỹ nhưng hoạt động khá chính xác. Để điều chỉnh đồng hồ, phía sau máy có một chiếc đồng hồ to cỡ đồng hồ dùng trong gia đình. Chỉ cần theo dõi chiếc đồng hồ con này, có thể biết đồng hồ lớn chạy chậm, nhanh, đúng hay sai giờ. Mỗi tuần phải lên giây đồng hồ một lần và chiếc cần để lên giây đồng hồ giống như tay quay máy xe. Đồng hồ còn có hệ thống báo giờ bằng búa đánh vô các chuông của nhà thờ, tuy nhiên đã không còn hoạt động do dây cót quá cũ.
Công viên
thumb|Mặt trước của Thánh đường Mặt trước thánh đường là một công viên (Công trường Công xã Paris) với bốn con đường giao nhau tạo thành hình thánh giá, gần đó là Bưu điện Sài Gòn. Trung tâm của công viên là bức tượng Đức Mẹ Hòa bình (hay Nữ vương Hòa bình). Tượng do nhà điêu khắc G. Ciocchetti thực hiện năm 1959. Tên của tác giả được ghi ở trên tà áo dưới chân, phía bên trái của bức tượng. Bức tượng cao 4,6 m, nặng 8 tấn, bằng đá cẩm thạch trắng của Ý, được tạc với chủ đích để nhìn từ xa nên không đánh bóng, vì vậy mà toàn thân tượng, kể cả vùng mặt vẫn còn những vết điêu khắc thô. Tượng Đức Mẹ trong tư thế đứng thẳng, tay cầm trái địa cầu, trên trái địa cầu có đính cây thánh giá, mắt Đức Mẹ đăm chiêu nhìn lên trời như đang cầu nguyện cho Việt Nam và cho thế giới được hoà bình. Chân Đức Mẹ đạp đầu con rắn (mà hiện nay, đầu con rắn đã bị vỡ mất hàm trên). Trên bệ đá, phía trước bức tượng, người ta có gắn một tấm bảng đồng với hàng chữ Latinh:
REGINA PACIS - ORA PRO NOBIS - XVII. II. MCMLIX
Carillon
Cuối năm 2022, một dàn carillon 25 chuông đã được nhập về và lắp đặt trong khuôn viên phía trước Nhà thờ. Các chuông được treo trong một kết cấu gỗ linh sam được chế tạo tại Đức, với những đặc tính phù hợp với điền kiện khí hậu và mục đích sử dụng tại Sài Gòn. Nghi thức làm phép dàn carillon do TGM Giuse Nguyễn Năng chủ sự đã diễn ra vào sáng ngày 23 tháng 12 năm 2022. Tên của bốn vị tổng giám mục của Tổng giáo phận kể từ 1960 được đúc nổi trên bốn chuông của carillon.
Các cuộc tu bổ
thumb|phải|Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn trùng tu (2018) Từ khi xây dựng tới nay, nhà thờ này đã trải qua ba cuộc trùng tu. Lần trung tu đầu tiên là việc xây dựng thêm phần mái kẽm cho hai tháp chuông của nhà thờ vào năm 1895. Lần thứ hai vào năm 1903, mặt tiền nhà thờ được tôn tạo, xây thêm vườn hoa và tượng đài Bá Đa Lộc. Lần thứ ba là lần dựng tượng Đức Bà Hòa Bình vào năm 1959.
Đến năm 2015, Tòa Tổng giám mục Thành phố Hồ Chí Minh đã quyết định thực hiện cuộc đại tu Nhà thờ chính tòa Đức Bà Sài Gòn, khởi công chính thức ngày 29 tháng 6 năm 2017 (dịp Lễ kính Thánh Phêrô và Phaolô Tông đồ), và sẽ kéo dài trong nhiều năm, dự kiến ban đầu là đến cuối năm 2019 hoặc giữa năm 2020 sẽ hoàn thành,  nhưng dự kiến mới nhất là sẽ cho đến năm 2027, với kinh phí được ước tính 200 tỉ đồng (thời điểm tháng 4 năm 2018).
Nhân dịp Giáng sinh 2018, linh mục Hồ Văn Xuân, Tổng đại diện Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Thành Phong. Ông Phong đồng tình và hướng dẫn Tòa tổng giám mục liên hệ Sở Xây dựng để giải trình và bổ sung thời gian trùng tu công trình theo quy định.
Danh sách cha sở và cha phó Họ đạo Chánh Tòa Sài Gòn
Cha sở:
1. Lm. Oscar d’Amplemann de Noioberne (Cố Thiện) - 1863-1871
2. Lm. Henri de Kerlan (Cố Lành) - 1871-1877
3. Lm. Henri Louis Le Mée (Cố Chính Lễ) - 1877-1898
4. Lm. Charles Boutier (Cố Thiết) - 1900-1906
5. Lm. Eugène Soullard (Cố Chính Sáng) - 1906-1948
6. Lm. Robert Séminel (Cố Chính Nên) - 1948-1955
7. Lm. Gioan Baotixita Hồ Văn Vui - 1955-1957
8. Lm. Giuse Phạm Văn Thiên - 1957-1960
9. Lm. Phaolô Nguyễn Huỳnh Điểu - 1960-1987
10. Lm. Gioan Baotixita Huỳnh Công Minh - 1987-2016
11. Lm. Inhaxiô Hồ Văn Xuân - 2016-nay
Cha phó:
1. Lm. François Tam Assou (Đàm Á Tô) - 1882-1898
Ouratea liesneri
Ouratea liesneri là một loài thực vật có hoa trong họ Ochnaceae. Loài này được Sastre mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Nhà thờ chính tòa Đức Bà Sài Gòn
Danh sách cha sở và cha phó Họ đạo Chánh Tòa Sài Gòn
2. Lm. Maurice Bạch Văn Lễ - 1936-1940
Ouratea liesneri
Liên kết ngoài
Thể loại:Ouratea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1988
Nhà thờ chính tòa Đức Bà Sài Gòn
Danh sách cha sở và cha phó Họ đạo Chánh Tòa Sài Gòn
3. Lm. Ernest Tricoire (Cố Khoa) - 1937-1945 4. Lm. Gioakim Nguyễn Bá Luật - 1938-1943
5. Lm. Phaolô Nguyễn Minh Tri - 1939-1945
6. Lm. Gioan Baotixita Hồ Văn Vui - 1945-1955
7. Lm. Paul Bardet - 1948-1955
8. Lm. Phanxicô Xaviê Phan Văn Thăm - 1949-1966
10. Lm. Phanxicô Xaviê Nguyễn Hữu Tấn - 1955-1961
11. Lm. Đôminicô Võ Văn Tân - 1955-1957
13. Lm. Martinô Lê Ngọc Khánh - 1968-2003
14. Lm. Phêrô Nguyễn Văn Khảm - 1987-1998
15. Lm. Phêrô Trần Văn Thanh - 2000-2003
16. Lm. Giuse Vương Sĩ Tuấn - 2003-2016
17. Lm. Phêrô Đỗ Duy Khánh - 2003-nay
18. Lm. Phêrô Kiều Công Tùng - 2009-2010
19. Lm. Giuse Đỗ Quốc Huy - 2016-2017
20. Lm. Giuse Lã Công Thường - 2017-nay
Liên kết ngoài
Đức Bà Đức Bà Thể loại:Công trình kiến trúc Pháp tại Thành phố Hồ Chí Minh Đức Bà Sài Gòn Thể loại:Nhà thờ tại Thành phố Hồ Chí Minh Thể loại:Tháp đồng hồ Thể loại:Quận 1
Hafez
Hafez (còn gọi là Hafiz, tên đầy đủ: Khwajeh Shams od-Din Muhammad Hafez-e Shirazi) (tiếng Ba Tư: خواجه شمسالدین محمد حافظ شیرازی, khoảng 1321 – 1390) là một nhà thơ lớn của Ba Tư trung cổ, với những tác phẩm sưu tầm được nhiều người Iran xem là đỉnh cao của Văn học Ba Tư. Các tác phẩm của ông thường được tìm thấy trong gia đình của nhiều người trong thế giới Ả Rập, và họ học thuộc lòng các bài thơ này và vẫn sử dụng chúng dưới dạng các tục ngữ và câu nói. Cuộc đời và những bài thơ của Hafez đã trở thành chủ đề của nhiều phân tích, bình luận và diễn giải, và có ảnh hưởng đến văn học Ba Tư sau thế kỷ 14 hơn bất kỳ tác giả nào khác.
Tiểu sử
nhỏ|trái|150px|Lăng mộ Hafiz nhỏ|phải|200px| Divan của Hafez nhỏ|phải|200px| Mộ Hafez ở Shiraz
Hafez sinh ở Shiraz, miền nam Ba Tư. Bố là một người chuyên mua bán than và chết khi Hafez còn nhỏ. Tuy vậy Hafez là người rất thuộc Kinh Koran, tương truyền từ nhỏ Hafez đã thuộc lòng Koran nên mới được gọi là Hafez. Ngoài ra, từ nhỏ Hafez đã thuộc nhiều tác phẩm của Rumi, Saadi, Attar, Nezami, được học hành đến nơi đến chốn ở trường dòng (madrassah).
Năm 21 tuổi Hafez trở thành học trò của Attar ở Shiraz. Sau đó trở thành nhà thơ và người đọc Koran trong triều vua Abu Ishak ở thủ đô Esfahan. Năm 1333 Mubariz Muzaffar chiếm Shiraz thì Hafez làm thơ chống đối thay vì thơ lãng mạn. Sau đó Mabariz Muzaffar bị con trai là Shah Shuja giành ngôi và cho vào tù, Hafez lại trở thành nhà thơ của triều đình nhưng sau đấy ông từ chối vì cảm thấy nguy hiểm. Năm 52 tuổi, ông trở lại Shiraz. Tương truyền năm ông tròn 60 tuổi, ông cùng với bạn bè tổ chức lễ cầu siêu trong 40 ngày và ông được gặp lại linh hồn của Attar như 40 năm trước đó.