cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thế vận hội Người khuyết tật Mùa hè 2020
Phát sóng
NBCUniversal sẽ dành một phần của chương trình cho sự kiện này để gửi tới người dân Hoa Kỳ. Tại Anh, đài Channel 4 sẽ thực hiện việc phát sóng, dành hơn 300 giờ truyền hình trực tiếp.
Tại Brasil, việc phủ sóng sẽ được thực hiện độc quyền bởi các kênh SportTV cùng với Globoplay, trong khi TV Globo sẽ chỉ phát sóng trận bán kết và chung kết của Brazil, ngoài các video trực tiếp của sự kiện trên các bản tin truyền hình và chương trình buổi sáng, bao gồm cả các nghi lễ.
Tại Chile, Ủy ban Paralympic nước này thông báo Thế vận hội Paralympic Tokyo 2020 sẽ được phát sóng trên TVN.
Tại đa số các quốc gia còn lại, Ủy ban Paralympic Quốc tế sẽ phát trực tiếp các sự kiện trên YouTube.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thể thao Nhật Bản năm 2021 Thể loại:Tokyo năm 2021 Thể loại:Sự kiện thể thao đa môn năm 2021 Thể loại:Giải đấu thể thao quốc tế tổ chức bởi Nhật Bản Thể loại:Sự kiện thể thao đa môn ở Nhật Bản Thể loại:Giải đấu thể thao Tokyo Thể loại:Sự kiện thể thao bị hoãn do đại dịch COVID-19 Thể loại:Thế vận hội Người khuyết tật Mùa hè
Rẻ quạt bụng vàng
Rẻ quạt bụng vàng (danh pháp khoa học: Chelidorhynx hypoxantha) là một loài chim trong họ Stenostiridae.
Loài chim này được tìm thấy ở đông bắc Pakistan, bắc Ấn Độ, Bangladesh, Bhutan, Nepal, tây nam Trung Quốc và Đông Nam Á (bao gồm bắc Thái Lan, bắc Lào, bắc Việt Nam và bắc Myanmar).
Trước đây nó được xếp trong họ Rẻ quạt (Rhipiduridae), nhưng phân tích DNA chỉ ra rằng nó có quan hệ họ hàng gần với chích tiên và vì thế được chuyển sang họ Stenostiridae (IOC World Bird List ), trong chi đơn loài được phục hồi trở lại là Chelidorhynx.
Tham khảo
H Thể loại:Chim Ấn Độ Thể loại:Chim Bhutan Thể loại:Chim Nepal Thể loại:Chim Bangladesh Thể loại:Chim Đông Nam Á Thể loại:Động vật được mô tả năm 1843
Giải vô địch bóng đá nữ Nam Mỹ 1998
Giải vô địch bóng đá nữ Nam Mỹ 1998 (Campeonato Sudamericano de Fútbol Femenino 1998) diễn ra tại Mar del Plata, Argentina từ 1 tháng 3 tới 15 tháng 3 năm 1998. Đây là lần thứ ba Giải vô địch bóng đá nữ Nam Mỹ được tổ chức nhằm chọn ra đại diện của khu vực Nam Mỹ (CONMEBOL) tham dự Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 1999. Brasil giành tấm vé chính thức dự vòng chung kết tại Hoa Kỳ trong khi Argentina tham dự trận play-off với México của khu vực CONCACAF.
Đây là kì Sudamericano Femenino đầu tiên có đủ 10 quốc gia thành viên CONMEBOL tham dự.
Liên kết ngoài
1998 Thể loại:Bóng đá nữ năm 1998 Thể loại:Bóng đá Argentina
Pleiomeris
Pleiomeris là một chi thực vật thuộc phân họ Xay (Myrsinoideae) của họ Anh thảo (Primulaceae). Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
Anthophora caroli
Anthophora caroli là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1895.
Tham khảo
Thể loại:Anthophora Thể loại:Động vật được mô tả năm 1895
Hypena acutalis
Hypena acutalis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hypena
Copelatus festae
Copelatus festae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1899.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Copelatus
Spirembolus monticolens
Spirembolus monticolens là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Spirembolus. Spirembolus monticolens được Ralph Vary Chamberlin miêu tả năm 1919.
Tham khảo
Thể loại:Spirembolus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1980
Sclerodontium clavinerve
Sclerodontium clavinerve là một loài Rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được (Müll. Hal.) H.A. Crum miêu tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sclerodontium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1986
Carpesium trachelifolium
Liên kết ngoài
Thể loại:Carpesium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1831
Oxytropis salicetorum
Oxytropis salicetorum là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Vassilcz. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
S
Elminia albicauda
Elminia albicauda là một loài chim trong họ Stenostiridae.
Tham khảo
Thể loại:Elminia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1877
Saperda punctata
Saperda punctata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1767 Thể loại:Saperda Thể loại:Bọ cánh cứng châu Âu
Lecanorchis amethystea
Lecanorchis amethystea là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Y.Sawa, Fukunaga & S.Sawa mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lecanorchis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006
Aksungur, Çorum
Aksungur là một xã thuộc thành phố Çorum, tỉnh Çorum, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 195 người.
Anthophora centriformis
Anthophora centriformis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1879.
Tham khảo
Thể loại:Anthophora Thể loại:Động vật được mô tả năm 1879
3157 Novikov
3157 Novikov (1973 SX3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 25 tháng 9 năm 1973 bởi L. Zhuravleva ở Nauchnyj.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1973
Bulbophyllum samoanum
Bulbophyllum samoanum, tên tiếng Anh phổ thông là "The Samoan Bulbophyllum" là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.
Miêu tả
Loài biểu sinh một lá. Hoa nở trên chùm đơn dài 12 cm.
Phân bố
Có ở New Herbrides, Fiji và New Caledonia, ở độ cao 300 đến 900 m. Mọc tốt các khu vực nhiệt độ cao và có bóng râm một phần.
Sử dụng
Trồng làm cảnh.
Tham khảo
samoanum]]
S
General Emilio Aguinaldo, Cavite
Các đơn vị dân cư
General Emilio Aguinaldo được chia thành 14 barangay (4 đô thị, 10 nông thôn).
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị của Cavite
B.Shettigeri, Virajpet
B.Shettigeri là một làng thuộc tehsil Virajpet, huyện Kodagu, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Kodagu (huyện)
Vinary, Ústí nad Orlicí
Vinary là một làng thuộc huyện Ústí nad Orlicí, vùng Pardubický, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Khu dân cư ở huyện Ústí nad Orlicí Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Cầu lông tại Đại hội Thể thao châu Á 1990
Huy chương giành được
Đơn nam
Đôi nam
Đội nam
Đơn nữ
Đôi nữ
Đội nữ
Trộn đôi
Tham khảo
Thể loại:Môn thi đấu tại Đại hội Thể thao châu Á 1990 1990 Thể loại:Thể thao năm 1990 Thể loại:Giải đấu cầu lông Trung Quốc
Copelatus fidschiensis
Copelatus fidschiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Zimmermann miêu tả khoa học năm 1928.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Copelatus
Calamagrostis distantifolia
Calamagrostis distantifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Luchnik mô tả khoa học đầu tiên.
Anthophora chinensis
Anthophora chinensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1919.
Tham khảo
Thể loại:Anthophora Thể loại:Động vật được mô tả năm 1919
Jacques Tits
Jacques Tits (sinh ngày 12 tháng 8 năm 1930 - mất ngày 5 tháng 12 năm 2021) là một nhà toán học người Pháp gốc Bỉ, nghiên cứu về lý thuyết nhóm và hình học tỷ lệ. Ông đã giới thiệu các khái niệm tòa nhà Tits, thay thế Tits, nhóm Tits và khoảng cách Tits.
Cuộc đời và sự nghiệp
Tits được sinh ra ở Uccle. Bỉ có cha là Léon Tits, một giáo sư, và mẹ ông là Lousia André.
Bulbophyllum sanderianum
Bulbophyllum sanderianum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.
Spirembolus montivagus
Spirembolus montivagus là một loài nhện trong họ Linyphiidae. Loài này được phát hiện ở Hoa Kỳ.
Bulbophyllum sanderianum
Tham khảo
sanderianum]]
Spirembolus montivagus
Tham khảo
Thể loại:Spirembolus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1980
Bulbophyllum sanderianum
Tham khảo
S
Borneacanthus angustifolius
Borneacanthus angustifolius là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được Bremek. mô tả khoa học đầu tiên năm 1960.
Jacques Tits
Cuộc đời và sự nghiệp
Jacques theo học tại trường Athénée of Uccle và Đại học Tự do Brussels. Ông làm nghiên cứu sinh tiến sĩ dưới sự hướng dẫn của Paul Libois. Năm 1950, ông bảo vệ luận án với nhan đề Généralisation des groupes projectifs basés sur la notion de transitivité.
Sự nghiệp hàn lâm của ông bao gồm các chức danh giáo sư tại Đại học Tự do Brussels (nay được tách thành Đại học Libre de Bruxelles và Đại học Vrije Universiteit Brussel) (1962–1964), Đại học Bonn (1964–1974) và Collège de France ở Paris, cho đến khi trở thành giáo sư nghỉ hưu vào năm 2000.
Borneacanthus angustifolius
Chú thích
Thể loại:Borneacanthus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1960
Jacques Tits
Cuộc đời và sự nghiệp
Ông đổi quốc tịch Pháp vào năm 1974 để giảng dạy tại Collège de France, tại thời điểm đó, bắt buộc ông phải có quốc tịch Pháp. Vì luật quốc tịch Bỉ lúc đó không cho phép mang hai quốc tịch nên ông đã từ bỏ quốc tịch Bỉ của mình. Ông là thành viên của Viện Hàn lâm Khoa học Pháp kể từ đó.
Tits từng là thành viên "danh dự" của nhóm Nicolas Bourbaki; và ông đã giúp phổ biến các công trình của H.S.M. Coxeter, giới thiệu các thuật ngữ như số Coxeter, nhóm Coxeter và đồ thị Coxeter.
Giải thưởng
Tits đã nhận được Giải thưởng Wolf về Toán học năm 1993, Huy chương Cantor từ Deutsche Mathematiker-Vereinigung (Hội Toán học Đức) vào năm 1996, và giải thưởng Đức "Pour le Mérite".
Năm 2008, ông được trao Giải thưởng Abel, cùng với John Griggs Thompson, "vì những thành tựu sâu sắc của họ trong đại số và đặc biệt là trong việc định hình lý thuyết nhóm hiện đại".
Ông là thành viên của Viện Hàn lâm Khoa học và Văn thư Na Uy. Ông trở thành thành viên nước ngoài của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoàng gia Hà Lan vào năm 1988.
Chú thích
Thể loại:Sinh năm 1930 Thể loại:Người đoạt giải Abel Thể loại:Mất năm 2021 Thể loại:Nhà toán học Pháp Thể loại:Nhà toán học Bỉ Thể loại:Nhà toán học Pháp thế kỷ 20 Thể loại:Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
Balanites aegyptiaca
Balanites aegyptiaca là một loài thực vật có hoa trong họ Zygophyllaceae. Loài này được (L.) Delile miêu tả khoa học đầu tiên năm 1813.
Liên kết ngoài
Thể loại:Balanites Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1813 Thể loại:Thực vật Algérie Thể loại:Thực vật Ghana Thể loại:Thực vật Guinée Thể loại:Thực vật Kenya Thể loại:Thực vật Mozambique Thể loại:Thực vật Nigeria Thể loại:Thực vật Somalia Thể loại:Thực vật Tanzania Thể loại:Thực vật Uganda Thể loại:Thực vật Zimbabwe Thể loại:Thực vật Bắc Phi Thể loại:Thực vật ăn được Thể loại:Thực vật Đông Phi Thể loại:Thực vật Ai Cập Thể loại:Thực vật Maroc Thể loại:Thực vật Tây Phi Thể loại:Cây Châu Phi Thể loại:Cây Angola Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753 Thể loại:Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên Thể loại:Cây châu Á
3158 Anga
3158 Anga (1976 SU2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1976, bởi Chernykh, N. ở Nauchnyj.
Tham khảo
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Được phát hiện bởi Nikolai Chernykh Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1976
Agylla semiobsoleta
Agylla semiobsoleta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Agylla
Elminia nigromitrata
Elminia nigromitrata là một loài chim trong họ Stenostiridae.
Tham khảo
Thể loại:Elminia Thể loại:Chim Guinea Xích Đạo Thể loại:Động vật được mô tả năm 1874 Thể loại:Chim châu Phi Hạ Sahara
Paratolna brunneovittata
Liên kết ngoài
Thể loại:Paratolna
Sclerodontium pallidum
Sclerodontium pallidum là một loài Rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được (Hook.) Schwägr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1823.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sclerodontium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1823
B.Shigigatti, Kalghatgi
B.Shigigatti là một làng thuộc tehsil Kalghatgi, huyện Dharwad, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Dharwad (huyện)
Lecanorchis bicarinata
Liên kết ngoài
Thể loại:Lecanorchis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1922
Pleiomeris canariensis
Pleiomeris canariensis là một loài thực vật thuộc họ Myrsinaceae. Đây là loài đặc hữu của Tây Ban Nha.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thực vật Tây Ban Nha C Thể loại:Thực vật dễ tổn thương
Alcantara, Cebu
Alcantara là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Cebu, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 13.036 người.
Các đơn vị dân cư
Alcantara được chia thành các đơn vị hành chính gồm 9 khu dân cư (khu phố) (barangay).
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị của Cebu
Pleioceras
Pleioceras là một chi thực vật thuộc họ Apocynaceae.
Bao gồm các loài:
Tham khảo
Thể loại:Thực vật châu Phi
Bardymsky (huyện)
Huyện Bardymsky (? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Vùng Perm, Nga. Huyện có diện tích 2406 km². Trung tâm của huyện đóng ở Barda.
Anthophora chulumani
Anthophora chulumani là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Urban & Melo mô tả khoa học năm 2005.
Tham khảo
Thể loại:Anthophora Thể loại:Động vật được mô tả năm 2005
Bardymsky (huyện)
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Vùng Perm Thể loại:Huyện của Nga
Balanites angolensis
Balanites angolensis là một loài thực vật có hoa trong họ Zygophyllaceae. Loài này được (Welw.) Mildbr. & Schltr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Liên kết ngoài
Thể loại:Balanites Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1913
Othonna lingua
Othonna lingua là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Less.) Sch.Bip. mô tả khoa học đầu tiên năm 1844.
Vi sinh vật
phải|nhỏ| Một [[Tập đoàn (sinh học)|tập đoàn sinh học của vi khuẩn Escherichia coli được chụp hình phóng đại 10.000 lần.]]
Othonna lingua
Tham khảo
Thể loại:Othonna Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1844
Vi sinh vật
Vi sinh vật (microorganism, hay microbe) là một sinh vật có kích thước siêu nhỏ, có thể tồn tại ở dạng đơn bào hoặc một tập hợp tế bào.
Giải đua ô tô Công thức 1 Canada 2023
Giải đua ô tô Công thức 1 Canada 2023 (tên chính thức là Formula 1 Pirelli Grand Prix du Canada 2023) là một chặng đua Công thức 1 được tổ chức vào ngày 18 tháng 6 năm 2023 tại trường đua Gilles Villeneuve và là chặng đua thứ tám của giải đua xe Công thức 1 2023.
Vi sinh vật
Từ thời cổ đại, con người đã nghi ngờ có sự tồn tại của những sinh vật không nhìn thấy được, chẳng hạn như kinh thánh Kỳ Na giáo từ thế kỷ thứ 6 trước Công Nguyên ở Ấn Độ. Cho đến thập niên 1670, nhà khoa học người Hà Lan tên là Anton van Leeuwenhoek đã sử dụng kính hiển vi và quan sát được những "động vật nhỏ" (dierkens). Ông được coi là một trong những nhà vi sinh vật học đầu tiên trên thế giới. Thập niên 1850, Louis Pasteur phát hiện ra rằng vi sinh vật làm hỏng thực phẩm, qua đó phản bác thuyết tự sinh. Thập niên 1880, Robert Koch phát hiện ra rằng vi sinh vật là nguyên nhân gây ra các bệnh lao, tả, bạch hầu và than.
Giải đua ô tô Công thức 1 Canada 2023
Bảng xếp hạng trước cuộc đua
Sau giải đua ô tô Công thức 1 Tây Ban Nha, Max Verstappen dẫn đầu bảng xếp hạng các tay đua với 170 điểm, hơn đồng đội Sergio Pérez (117 điểm) 53 điểm ở vị trí thứ hai và hơn 71 điểm so với Fernando Alonso (99 điểm) ở vị trí thứ ba. Red Bull Racing dẫn đầu trong bảng xếp hạng các đội đua trước Mercedes (152 điểm) và Aston Martin (134 điểm) với 287 điểm.
Vi sinh vật
Bởi vì vi sinh vật gồm đa số sinh vật đơn bào từ cả ba vực của sự sống, nên vi sinh vật vô cùng đa dạng. Hai trong số ba vực là cổ khuẩn và vi khuẩn chỉ chứa vi sinh vật. Vực thứ ba là sinh vật nhân thực bao gồm tất cả sinh vật đa bào, sinh vật nguyên sinh và động vật nguyên sinh đều được xem là vi sinh vật. Một vài sinh vật nguyên sinh có liên hệ với động vật, số khác thì có liên hệ với thực vật xanh (Viridiplantae). Ngoài ra còn có nhiều sinh vật đa bào có kích thước siêu nhỏ, cụ thể là vi động vật, nấm và tảo, nhưng chúng thường không được xem là vi sinh vật.
Vi sinh vật có thể tồn tại trong các sinh cảnh rất đa dạng và sống ở mọi vị trí địa lý, từ vùng cực đến xích đạo, sa mạc, mạch nước phun, đá và biển sâu. Một số vi sinh vật thích nghi với những điều kiện khắc nghiệt, nhiệt độ rất nóng hoặc rất lạnh, một số khác thích nghi với áp suất cao và số ít như Deinococcus radiodurans thì ưa môi trường bức xạ cao. Ngoài ra, vi sinh vật còn tạo nên hệ vi sinh được tìm thấy trong và trên mọi sinh vật đa bào. Có bằng chứng cho thấy những tảng đá có niên đại 3,5 tỷ năm tuổi ở Úc từng chứa vi sinh vật, đây là bằng chứng trực tiếp sớm nhất về sự sống trên Trái đất.
Giải đua ô tô Công thức 1 Canada 2023
Buổi tập
Trong buổi tập đầu tiên, Valtteri Bottas lập thời gian nhanh nhất với 1:18,728 phút trước cả hai tay đua của Aston Martin, Fernando Alonso và Lance Stroll. Buổi tập này chỉ kéo dài hơn vài phút do sự cố camera CCTV tại đường đua. Ban đầu, buổi tập này được dừng lại để thu cất chiếc xe Alpine của Pierre Gasly do chiếc xe này gặp vấn đề kỹ thuật. Sau đó, FIA thông báo rằng buổi tập thứ hai sẽ diễn ra vào lúc 16:30 giờ địa phương (UTC−4) thay vì thời gian dự kiến ban đầu là 17:00 (UTC−4) và đồng thời kéo dài thời gian của buổi tập thứ hai từ 60 phút lên đến 90 phút để tạo cơ hội cho các đội bù đắp thời gian bị mất trong buổi tập đầu tiên.
Vi sinh vật
Vi sinh có vai trò quan trọng trong văn hóa và sức khỏe con người theo nhiều cách, dùng để lên men thực phẩm và xử lý nước thải, đồng thời sản xuất nhiên liệu, enzym và các hợp chất hoạt tính sinh học khác. Vi sinh vật là công cụ thiết yếu trong sinh học dưới dạng sinh vật mô hình và đã được đưa vào sử dụng trong chiến tranh sinh học và khủng bố sinh học. Vi sinh vật là một thành phần quan trọng trong đất màu mỡ. Trong cơ thể người, vi sinh vật tạo nên hệ vi sinh vật của người, gồm cả hệ vi sinh đường ruột. Nhiều vi sinh vật là mầm bệnh gây ra nhiều bệnh truyền nhiễm, cần có những biện pháp vệ sinh để hạn chế sự lây lan của mầm bệnh.
Giải đua ô tô Công thức 1 Canada 2023
Buổi tập
Trong buổi tập thứ hai, Lewis Hamilton lập thời gian nhanh nhất với 1:13,718 phút trước đồng đội George Russell và Carlos Sainz Jr.
Vi sinh vật
Khám phá
nhỏ| [[Antonie van Leeuwenhoek là người đầu tiên nghiên cứu các sinh vật siêu nhỏ.|237x237px]] nhỏ| [[Lazzaro Spallanzani chỉ ra rằng đun sôi nước dùng sẽ ngăn nước dùng bị hỏng.|255x255px]]
Giải đua ô tô Công thức 1 Canada 2023
Buổi tập
Trong buổi tập thứ ba, Max Verstappen lập thời gian nhanh nhất với 1:23,106 phút trước Charles Leclerc và Fernando Alonso.
Vòng phân hạng
Vòng phân hạng bao gồm ba phần với thời gian chạy 45 phút. Trong phần đầu tiên (Q1), các tay đua có 18 phút để tiếp tục tham gia phần thứ hai vòng phân hạng. Tất cả các tay đua đạt được thời gian trong phần đầu tiên với thời gian tối đa 107% thời gian nhanh nhất được phép tham gia cuộc đua. 15 tay đua nhanh nhất lọt vào phần tiếp theo. Verstappen là tay đua nhanh nhất trong phần này. Sau khi phần đầu tiên của vòng phân hạng kết thúc, cả hai tay đua của AlphaTauri, Gasly, Logan Sargeant và Chu Quán Vũ bị loại.
Phần thứ hai (Q2) kéo dài 15 phút và mười tay đua nhanh nhất của phần này đi tiếp vào phần thứ ba của vòng phân hạng. Alexander Albon là tay đua nhanh nhất trong phần này. Sau khi phần thứ hai của vòng phân hạng kết thúc, Leclerc, Pérez, Stroll, Kevin Magnussen và Bottas bị loại.
Phần cuối cùng (Q3) kéo dài mười hai phút, trong đó mười vị trí xuất phát đầu tiên được xác định sẵn. Với thời gian là 1:25,858, Verstappen giành được vị trí pole thứ 25 trong sự nghiệp Công thức 1 của anh trước Nico Hülkenberg và Fernando Alonso.
Sau vòng phân hạng, Nico Hülkenberg bị tụt ba vị trí do không tuân thủ quy luật trong giai đoạn cờ đỏ tại Q3. Giai đoạn này được gây ra bởi vụ tai nạn của Oscar Piastri tại góc cua số 6. Tiếp theo đó, Sainz jr., Stroll và Tsunoda đều bị tụt ba vị trí do cản trở các tay đua khác.
Cuộc đua
Verstappen giành chiến thắng cuộc đua này trước Alonso và Hamilton. Đồng thời đây cũng là chiến thắng thứ 100 của Red Bull Racing trong suốt thời gian tham gia thi đấu của đội ở Công thức 1. Thêm vào đó, Verstappen cũng chính thức cân bằng số chiến thắng của mình với nhà vô địch Công thức 1 ba lần quá cố người Brazil Ayrton Senna sau khi giành chiến thắng thứ 41 trong sự nghiệp Công thức 1 của mình. Các tay đua còn lại ghi điểm trong cuộc đua này là Charles Leclerc, Carlos Sainz jr., Sergio Pérez, Alexander Albon, Esteban Ocon, Lance Stroll và Valtteri Bottas. Mặc dù Lando Norris về đích ở vị trí thứ 9, anh nhận một án phạt 5 giây vì giảm tốc độ một cách không cần thiết trong giai đoạn xe an toàn.
Chú thích:
Tham khảo
Thể loại:Chặng đua Công thức 1 năm 2023 Thể loại:Giải đua ô tô Công thức 1 Canada
Vi sinh vật
Tiền thân cổ đại
Những nội dung đề cập đến vi sinh vật sớm nhất được tìm thấy trong các cuốn kinh thánh của tín đồ Ấn Độ giáo như Atharvaveda (được biên soạn từ 1200 TCN-1000 TCN), trong đó Rishi Kanva gọi vi sinh là Kirmis. Ông cùng với các hậu duệ của mình là Yamadagnni và Agasti đã sáng tác những câu thần chú nhấn mạnh các bệnh nhiễm trùng do vi sinh gây ra và những cách có thể chữa trị chúng.
Thánh nhân Ấn Độ Agastya đã sáng tác một câu thần chú trong Kinh Vệ-đà, ông nhắc đến hai loại sinh vật gây hại cho cơ thể người. Loại thứ nhất là có thể nhìn thấy và loại thứ hai là cực nhỏ đến mức chúng không thể nhìn thấy bằng mắt thường.
Shanti Parva (cuốn thứ 12 trong chuỗi tác phẩm sử thi Mahabharata của Vyasa) nhắc đến những sinh vật cực nhỏ đến mức không thể nhìn thấy bằng mắt thường mà chỉ có thể phỏng đoán: "Có nhiều sinh vật cực nhỏ đến mức chỉ có thể suy đoán là chúng có tồn tại. Khi cụp mí mắt xuống thì chúng bị tiêu diệt." Ý tưởng ra đời sớm nhất mà con người biết tới để chỉ khả năng lây lan các bệnh do những sinh vật không nhìn thấy được thuộc về học giả người La Mã Marcus Terentius Varro trong một cuốn sách có nhan đề On Agriculture do ông viết vào thế kỷ thứ nhất trước Công Nguyên, trong đó ông gọi các sinh vật không nhìn thấy được là lớp trùng và cảnh báo không nên đặt một trang trại gần một cái đầm lầy: "… và bởi vì có loài sinh vật rất nhỏ không thể thấy bằng mắt thường, chúng lơ lửng trong không khí và thâm nhập vào cơ thể qua đường mũi và miệng, gây nên các bệnh nghiêm trọng." Trong cuốn The Canon of Medicine (1020), Avicenna cho rằng bệnh lao và những bệnh dịch khác có thể lây nhiễm.
Thời kỳ cận đại
Akshamsaddin (nhà khoa học người Thổ Nhĩ Kỳ) đã nhắc đến vi sinh vật trong công trình Maddat ul-Hayat (tạm dịch: Chất liệu sự sống) khoảng hai thế kỷ trước khi Antonie van Leeuwenhoek khám phá ra thông qua thực nghiệm: "Thật sai lầm khi cho rằng bệnh xuất hiện từng cái một ở người. Bệnh lây nhiễm bằng cách truyền từ người này qua người kia. Sự lây nhiễm này xảy ra thông qua những hạt siêu nhỏ đến mức ta chẳng thể thấy chúng nhưng chúng có tồn tại."
Năm 1546, Girolamo Fracastoro đề xuất rằng các bệnh dịch là do những thực thể dạng hạt gây ra, có thể lây nhiễm qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp, hay thậm chí không tiếp xúc trong khoảng cách xa.
Antonie van Leeuwenhoek được xem là một trong những cha đẻ của vi sinh học. Năm 1673, ông là người đầu tiên phát hiện và tiến hành thí nghiệm khoa học với vi sinh vật, sử dụng kính hiển vi một thấu kính đơn giản do chính ông thiết kế. Robert Hooke (đồng nghiệp cùng thời với Leeuwenhoek) cũng sử dụng phép soi kính hiển vi để quan sát sự sống của vi sinh dưới dạng thể quả của mốc. Trong cuốn sách Micrographia vào năm 1665, ông đã vẽ các nghiên cứu và đặt ra thuật ngữ tế bào.
Thế kỷ 19
nhỏ| [[Louis Pasteur chỉ ra rằng những phát hiện của Spallanzani vẫn đúng ngay cả khi không khí có thể đi qua một bộ lọc ngăn không cho các hạt nhỏ lọt vào.|243x243px]] Louis Pasteur (1822–1895) đã để nước dùng đã đun sôi trước không khí, đặt trong các bình chứa bộ lọc để ngăn các hạt đi qua môi trường nuôi cấy, và cả trong các bình không có bộ lọc, chỉ cho không khí được đưa vào qua một cái ống cong để các hạt bụi lắng xuống và không tiếp xúc với nước dùng. Vì đã đun sôi nước dùng trước đó, Pasteur cam đoan rằng không có vi sinh vật nào sống sót trong nước dùng khi bắt đầu thí nghiệm của mình. Không có gì phát triển trong nước dùng trong thí nghiệm của Pasteur. Điều này tức là các sinh vật sống phát triển trong những loại nước dùng như vậy đến từ bên ngoài, dưới dạng bào tử trong bụi, chứ không phải sinh ra tự nhiên trong nước dùng. Do đó, Pasteur đã bác bỏ thuyết tự sinh và ủng hộ thuyết mầm bệnh. nhỏ| [[Robert Koch trình bày rằng vi sinh vật là nguyên nhân gây bệnh.|248x248px]] Năm 1876, Robert Koch (1843–1910) chứng minh rằng vi sinh vật có thể gây bệnh. Ông phát hiện ra rằng máu của gia súc bị nhiễm bệnh than luôn có một số lượng lớn trực khuẩn than. Koch phát hiện ra rằng ông có thể truyền bệnh than từ con vật này sang con vật khác bằng cách lấy một mẫu máu nhỏ từ con vật bị nhiễm bệnh và tiêm vào con vật khỏe mạnh, từ đấy làm con vật khỏe mạnh bị đổ bệnh. Ông còn phát hiện ra rằng mình có thể nuôi vi khuẩn trong nước dùng giàu dinh dưỡng, rồi tiêm nó vào động vật khỏe mạnh và gây bệnh. Dựa trên những thí nghiệm này, ông đặt ra các tiêu chí để thiết lập mối liên hệ nhân quả giữa vi sinh vật và căn bệnh, ngày nay những tiêu chí này được gọi là nguyên tắc Koch. Mặc dù những nguyên tắc này không áp dụng được trong mọi trường hợp, chúng vẫn giữ được tầm quan trọng lịch sử đối với sự phát triển của tư duy khoa học và vẫn đang được sử dụng cho đến ngày nay.
Việc khám phá ra các vi sinh vật như Euglena không thích ứng với giới động vật hay thực vật, vì chúng có thể quang hợp như thực vật, nhưng lại di động như động vật, từ đó dẫn tới đặt tên cho giới thứ ba vào thập niên 1860. Năm 1860, John Hogg gọi đây là Protoctista, và vào năm 1866 Ernst Haeckel đặt tên nó là Protista.
Công trình của Pasteur và Koch không phản ánh chính xác tính đa dạng thực sự của thế giới vi sinh vật vì họ chỉ tập trung vào các vi sinh vật có liên quan trực tiếp đến y học. Mãi cho đến công trình của Martinus Beijerinck và Sergei Winogradsky ra đời vào cuối thế kỷ 19, phạm vi thực sự của vi sinh học mới được tiết lộ. Beijerinck có hai đóng góp lớn cho vi sinh học: phát hiện ra virus và phát triển các kỹ thuật nuôi cấy phong phú. Trong khi nghiên cứu của ông về virus khảm thuốc lá thiết lập nên những nguyên tắc cơ bản của ngành virus học, thì chính việc ông phát triển nuôi cấy phong phú có tác động trực tiếp nhất đến vi sinh vật bằng cách cho phép nuôi cấy nhiều loại vi khuẩn với những đặc tính sinh lý cực kỳ đa dạng. Winogradsky là người đầu tiên phát triển khái niệm hóa hợp chất vô cơ dưỡng và qua đó tiết lộ vai trò thiết yếu của vi sinh vật trong các quá trình địa hóa. Ông chịu trách nhiệm phân lập và mô tả đầu tiên của vi khuẩn nitrat hóa và cố định đạm. Nhà vi sinh học người Canada gốc Pháp Felix d'Herelle là người đồng phát hiện ra thể thực khuẩn và là một trong những nhà vi sinh vật học được áp dụng sớm nhất.
Phân loại và cấu trúc
Vi sinh vật có thể được tìm thấy ở gần như mọi nơi trên Trái Đất. Vi khuẩn và cổ khuẩn gần như luôn có kích thước hiển vi, trong khi một số sinh vật nhân thực cũng có kích thước hiển vi, gồm có phần lớn sinh vật nguyên sinh, một vài loại nấm, cũng như một số động vật và thực vật hệ vi sinh. Virus thường được xem là không sống và do đó không được xem là vi sinh vật, mặc dù một lĩnh vực phụ của vi sinh học là virus học, chuyên ngành nghiên cứu về virus.
Tiến hóa
Vi sinh vật đơn bào là những dạng sống đầu tiên phát triển trên Trái Đất vào khoảng 3,5 tỷ năm về trước. Quá trình tiến hóa tiếp theo diễn ra chậm, và trong khoảng 3 tỷ năm trong thời kỳ Tiền Cambri, (phần lớn lịch sử sự sống trên Trái Đất), mọi sinh vật đều là vi sinh vật. Vi khuẩn, tảo và nấm đã được xác định trong hổ phách là 220 triệu năm tuổi, qua đó cho thấy hình thái của vi sinh vật ít thay đổi, ít nhất là kể từ kỷ Tam Điệp. Tuy nhiên, vai trò sinh học mới được phát hiện của nickel, – đặc biệt là vai trò mà các vụ phun trào núi lửa từ núi Siberian Traps mang lại – có thể đã đẩy nhanh tiến hóa của sinh vật sinh methan vào cuối sự kiện tuyệt chủng kỷ Permi–Trias.
Carpesium triste
Carpesium triste là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Maxim. mô tả khoa học đầu tiên năm 1874.
Vi sinh vật
Tiến hóa
Năm 2012, các nhà khoa học Nhật Bản đã phát hiện một dạng vi sinh vật chuyển tiếp có thể tồn tại giữa sinh vật nhân sơ và sinh vật nhân thực. Parakaryon myojinensis là một vi sinh vật có kích thước lớn hơn một sinh vật nhân sơ điển hình, có vật chất của nhân được bao bọc trong một lớp màng như ở sinh vật nhân thực và có hiện tượng nội cộng sinh. Đây được xem là dạng tiến hóa đầu tiên của vi sinh vật, thể hiện giai đoạn phát triển từ sinh vật nhân sơ trở thành sinh vật nhân thực.
Cổ khuẩn
Cổ khuẩn là những sinh vật đơn bào nhân sơ, hình thành vực sống đầu tiên trong hệ thống ba vực của Carl Woese. Sinh vật nhân sơ được định nghĩa là không có nhân tế bào hoặc bào quan liên kết màng khác. Cổ khuẩn có chung đặc tính xác định này với vi khuẩn mà chúng từng chung nhóm. Năm 1990, nhà vi sinh vật học Woese đề xuất hệ thống ba vực phân chia sinh vật sống thành vi khuẩn, cổ khuẩn và sinh vật nhân thực, do đó phân chia vực sinh vật nhân sơ.
Cổ khuẩn khác với vi khuẩn về cả mặt di truyền học lẫn hóa sinh. Ví dụ, trong khi màng tế bào vi khuẩn được làm từ phosphoglyceride với các liên kết ester, thì màng của cổ khuẩn được làm từ ether lipid. Ban đầu cổ khuẩn được mô tả là sinh vật ưa cực sống trong môi trường khắc nghiệt, chẳng hạn như suối nước nóng, nhưng rồi được tìm thấy ở mọi loại sinh cảnh. Chỉ đến bây giờ các nhà khoa học mới bắt đầu nhận ra mức độ phổ biến của cổ khuẩn trong môi trường, với Thermoproteota (tên cũ là Crenarchaeota) là dạng sống phổ biến nhất trong đại dương, thống trị các hệ sinh thái ở độ sâu dưới 150 m. Những sinh vật này còn phổ biến trong đất và đóng vai trò quan trọng trong quá trình oxy hóa amonia.
Những vực kết hợp của cổ khuẩn và vi khuẩn tạo thành nhóm sinh vật đa dạng và phong phú nhất trên Trái Đất và thực tế sống ở mọi môi trường có nhiệt độ dưới +140°C. Chúng được tìm thấy trong nước, đất, không khí, dưới dạng hệ vi sinh của một sinh vật, suối nước nóng và thậm chí sâu bên dưới lớp vỏ Trái Đất trong đá. Số lượng sinh vật nhân sơ được ước tính vào khoảng 5×1030, tức chiếm ít nhất một nửa sinh khối trên Trái Đất.
Tính đa dạng sinh học của sinh vật nhân sơ thì vẫn chưa rõ, nhưng có thể rất lớn. Tháng 5 năm 2016, một phép ước tính dựa trên quy tắc nhân rộng từ số lượng loài đã biết so với kích thước của sinh vật, đưa ra phép ước tính có thể tới 1 nghìn tỷ loài trên hành tinh, trong đó hầu hết là vi sinh vật. Hiện tại, chỉ một phần nghìn của một phần trăm trong tổng số đó đã được mô tả. Tế bào cổ khuẩn của một số loài tổng hợp và chuyển DNA từ tế bào này sang tế bào khác thông qua tiếp xúc trực tiếp, đặc biệt là trong điều kiện môi trường căng thẳng gây tổn hại DNA.
Vi khuẩn
Bộ gen của chúng thường là một nhiễm sắc thể nhân sơ – một vòng DNA duy nhất, mặc dù chúng cũng có thể chứa những đoạn DNA nhỏ gọi là plasmid. Những plasmid này có thể được vận chuyển giữa các tế bào thông qua tiếp hợp vi khuẩn. Vi khuẩn có thành tế bào bao quanh, đem lại sức mạnh và độ cứng cho tế bào của chúng. Chúng sinh sản bằng cách trực phân hoặc đôi khi bằng cách mọc chồi, nhưng không trải qua sinh sản hữu tính giảm phân. Tuy nhiên, nhiều loài vi khuẩn có thể vận chuyển DNA giữa các tế bào riêng lẻ bằng quá trình chuyển gen ngang, được gọi là biến nạp tự nhiên. Một số loài hình thành những nội bào tử có khả năng phục hồi phi thường, nhưng đối với vi khuẩn, đây là một cơ chế để tồn tại chứ không phải để sinh sản. Trong điều kiện tối ưu, vi khuẩn có thể phát triển cực kỳ nhanh và số lượng của chúng có thể tăng gấp đôi sau mỗi 20 phút.
Sinh vật nhân thực
Hầu hết sinh vật sống có thể nhìn thấy bằng mắt thường ở dạng trưởng thành là sinh vật nhân thực, kể cả con người. Tuy nhiên, nhiều sinh vật nhân thực còn là vi sinh vật. Không như vi khuẩn và cổ khuẩn, sinh vật nhân thực chứa các bào quan như nhân tế bào, bộ máy Golgi và ty thể trong tế bào của chúng. Nhân là một bào quan chứa DNA tạo nên bộ gen của tế bào. Bản thân DNA (deoxyribonucleic acid) được sắp xếp trong những nhiễm sắc thể phức tạp. Ty thể là bào quan thiết yếu trong trao đổi chất vì chúng là nơi diễn ra chu trình acid citric và phosphoryl oxy hóa. Chúng tiến hóa từ vi khuẩn cộng sinh và giữ lại một bộ gen sót lại. Giống như vi khuẩn, tế bào thực vật có thành tế bào và chứa bào quan như lục lạp ngoài những bào quan ở các sinh vật nhân thực khác. Lục lạp sản sinh năng lượng từ ánh sáng bằng quang hợp, và lúc đầu cũng là vi khuẩn cộng sinh.
Sinh vật nhân thực đơn bào gồm có một tế bào duy nhất trong suốt vòng đời của chúng. Đặc tính này rất quan trọng vì hầu hết sinh vật nhân thực đa bào chỉ có một tế bào duy nhất gọi là hợp tử khi bắt đầu vòng đời của chúng. Vi sinh vật nhân thực có thể là đơn bội hoặc lưỡng bội, một vài sinh vật có nhiều nhân tế bào.
Sinh vật nguyên sinh
nhỏ| [[Trùng roi xanh|Euglena mutabilis, một trùng roi quang hợp.|281x281px]] Trong nhóm sinh vật nhân thực, sinh vật nguyên sinh phổ biến nhất là đơn bào và có kích thước hiển vi. Đây là một nhóm sinh vật rất đa dạng và không dễ phân loại. Một số loài tảo là sinh vật nguyên sinh đa bào và nấm nhầy có chu kỳ sống độc nhất liên quan đến chuyển đổi giữa các dạng đơn bào, khuẩn lạc và đa bào. Số lượng loài sinh vật nguyên sinh chưa rõ vì chỉ một tỷ lệ nhỏ mới được xác định. Tính đa dạng của sinh vật nguyên sinh rất cao trong đại dương, lỗ thông hơi dưới biển sâu, trầm tích sông và dòng sông acid, cho thấy rằng nhiều quần xã vi sinh vật nhân thực có thể chưa được phát hiện.
Nấm
Nấm có một số loài đơn bào, chẳng hạn như nấm men làm bánh (Saccharomyces cerevisiae) và nấm men phân tách (Schizosaccharomyces pombe). Một số nấm (chẳng hạn như nấm men gây bệnh Candida albicans) có thể trải qua chuyển đổi kiểu hình và phát triển dưới dạng tế bào đơn lẻ ở một số môi trường và sợi nấm ở những môi trường khác.
Thực vật
Tảo lục là một nhóm lớn sinh vật nhân thực quang hợp bao gồm nhiều sinh vật dạng hiển vi. Mặc dù một số tảo lục được phân loại là sinh vật nguyên sinh, nhưng một số khác như luân tảo được phân loại cùng với thực vật có phôi là nhóm thực vật trên cạn quen thuộc nhất. Tảo có thể phát triển dưới dạng tế bào đơn lẻ hoặc trong chuỗi tế bào dài. Tảo lục có chứa trùng roi khuẩn lạc và đơn bào, thường có hai tiên mao trên mỗi tế bào, cũng như nhiều dạng khuẩn lạc, dâu khuẩn và dạng sợi. Ở Charales (loài tảo có họ hàng gần nhất với thực vật bậc cao), các tế bào biệt hóa thành một số mô riêng biệt trong cơ thể sinh vật. Có khoảng 6.000 loài tảo lục.
Sinh thái học
Các vi sinh vật được phát hiện ở hầu hết mọi sinh cảnh có trong tự nhiên, kể cả những môi trường khắc nghiệt như cực Bắc và cực Nam, sa mạc, mạch nước phun và đá. Các vi sinh vật biển phân bố ở đại dương và mực nước biển sâu. Một số loại vi sinh vật thích nghi với môi trường khắc nghiệt có khuẩn lạc bền vững; những sinh vật này được gọi là sinh vật ưa cực. Những sinh vật ưa cực đã được phân lập từ đá ở độ sâu 7 km bên dưới bề mặt Trái Đất, và giới khoa học cho rằng số lượng sinh vật sống bên dưới bề mặt Trái Đất tương đương với số lượng sự sống trên bề mặt. Những sinh vật ưa cực được biết là đã tồn tại trong một thời gian dài trong chân không và có khả năng chống bức xạ cao, thậm chí có thể cho phép chúng sống sót trong không gian. Nhiều loại vi sinh vật có quan hệ cộng sinh mật thiết với các sinh vật khác lớn hơn; một vài trong số đó có lợi cho cả hai bên (quan hệ hỗ trợ), trong khi một số khác có thể gây hại cho vật chủ (ký sinh). Nếu vi sinh vật có thể gây bệnh cho vật chủ thì chúng được gọi là mầm bệnh và đôi khi chúng được gọi là vi sinh vật gây bệnh (microbes). Những vi sinh vật đóng vai trò quan trọng trong các chu trình sinh địa hóa của Trái Đất vì chúng chịu trách nhiệm phân hủy và cố định đạm.
Sinh vật ưa cực
nhỏ| Một thể tứ phân [[Deinococcus radiodurans, một loại vi khuẩn ưa cực kháng phóng xạ.|288x288px]] Sinh vật ưa cực là những vi sinh vật đã thích nghi để có thể tồn tại và thậm chí phát triển trong những môi trường khắc nghiệt thường gây tử vong cho hầu hết các dạng sống. Sinh vật ưa nóng và Sinh vật ưa siêu nóng phát triển mạnh ở nhiệt độ cao – tức tới 130 °C. Sinh vật ưa lạnh thì phát triển mạnh ở nhiệt độ cực thấp – tức thấp tới -17 °C. Sinh vật ưa mặn như Halobacterium salinarum (một loài cổ khuẩn) phát triển mạnh trong độ mặn cao, cho đến mức bão hòa. Sinh vật ưa kiềm phát triển mạnh ở độ pH kiềm khoảng 8,5–11. Sinh vật ưa acid có thể phát triển mạnh ở độ pH từ 2,0 trở xuống. Sinh vật ưa áp suất thuỷ tĩnh phát triển mạnh ở áp suất rất cao: lên tới 1.000–2.000 atm, xuống tới 0 atm như trong môi trường chân không. Một số sinh vật ưa cực như Deinococcus radiodurans có khả năng kháng phóng xạ, tức chống tiếp xúc bức xạ lên đến 5k Gy. Những sinh vật ưa cực có ý nghĩa theo nhiều cách khác nhau. Chúng mở rộng sự sống trên cạn lên phần lớn thủy quyển, lớp vỏ và khí quyển của Trái Đất, các cơ chế thích nghi tiến hóa cụ thể của chúng với môi trường khắc nghiệt có thể được khai thác trong công nghệ sinh học và chính sự tồn tại của chúng trong những điều kiện khắc nghiệt như vậy làm tăng thêm tiềm năng cho sự sống ngoài trái đất.
Ngữ hệ Tyrseni
Đây là một ngữ hệ nhỏ, được phân loại bởi Helmut Rix vào năm 1998. Đây là một ngữ hệ dùng ở vùng Trung Đông, gần với nhóm Anatolian, thuộc ngữ hệ Ấn Âu. Đây cũng là nhóm ngôn ngữ được đề nghị sáp nhập với ngữ hệ Aegean, bao gồm nhóm Minoan, nhóm Eteocypriot,...
Vi sinh vật
Thực vật và đất
Chu trình nitơ trong đất phụ thuộc vào quá trình cố định nitơ trong khí quyển. Quá trình có được nhờ một số sinh vật cố định đạm. Một cách để xảy ra hiện tượng này là ở các nốt sần rễ của cây họ đậu có chứa vi khuẩn cộng sinh thuộc chi Rhizobium, Mesorhizobium, Sinorhizobium, Bradyrhizobium và Azorhizobium.
Ngữ hệ Tyrseni
Tham khảo
Thể loại:Ngữ hệ đề xuất
Vi sinh vật
Thực vật và đất
Rễ cây tạo ra một vùng hẹp được gọi là vùng rễ hỗ trợ nhiều vi sinh vật được gọi là quần xã vi sinh vật rễ.
Những vi sinh vật này trong quần xã vi sinh vật rễ có thể tương tác với nhau và với các cây xung quanh thông qua tín hiệu và tác nhân. Ví dụ, nấm rễ cộng sinh có thể giao tiếp với hệ thống rễ của nhiều loại cây thông qua tín hiệu hóa học giữa cả thực vật và nấm. Từ đấy dẫn đến cộng sinh lẫn nhau giữa đôi bên. Tuy nhiên, những tín hiệu này có thể bị các vi sinh vật khác "nghe lén", chẳng hạn như vi khuẩn đất Myxococcus xanthus chuyên ăn thịt các vi khuẩn khác. Nghe lén hoặc chặn tín hiệu từ các bộ phận nhận tin ngoài ý muốn (chẳng hạn như thực vật và vi sinh vật) có thể dẫn đến hệ quả tiến hóa quy mô lớn. Ví dụ, các cặp phát tín hiệu-nhận tin, như các cặp thực vật-vi sinh vật, có thể mất khả năng giao tiếp với các quần thể lân cận do thay đổi của những loài "nghe lén". Trong quá trình thích nghi để tránh những loài "nghe lén" cục bộ, phân hướng tín hiệu là một giải pháp và do đó dẫn đến thực vật và vi sinh vật bị cô lập khỏi khả năng giao tiếp với các quần thể khác.
Cộng sinh
phải|nhỏ| [[Vi khuẩn lam quang hợp Hyella caespitosa (hình tròn) với sợi nấm (sợi mờ) trong địa y Pyrenocollema halodytes.|250x250px]] Địa y là hiện tượng cộng sinh của một loại nấm vĩ mô với tảo vi sinh quang hợp hoặc với vi khuẩn lam.
Ứng dụng
Vi sinh vật rất hữu ích trong sản xuất thực phẩm, xử lý nước thải, tạo nhiên liệu sinh học và nhiều loại hóa chất và enzym. Chúng vô giá trong nghiên cứu dưới dạng sinh vật mô hình. Chúng còn được vũ khí hóa và đôi khi được sử dụng trong chiến tranh và khủng bố sinh học. Chúng rất quan trọng đối với nông nghiệp thông qua vai trò duy trì độ phì đất và phân hủy chất hữu cơ.
Sản xuất thực phẩm
Vi sinh vật được sử dụng trong quy trình lên men để làm sữa chua, pho mát, sữa đông, kefir, ayran, xynogala và các loại thực phẩm khác. Nuôi cấy lên men mang đến hương vị và mùi thơm, đồng thời ức chế các sinh vật không mong muốn. Chúng được dùng để làm men bánh mì và chuyển hóa đường thành cồn trong rượu và bia. Vi sinh vật được sử dụng trong sản xuất bia, làm rượu, làm bánh, muối chua và các quy trình chế biến thực phẩm khác.
Một số ứng dụng của vi sinh vật trong công nghiệp:
Xử lý nước
nhỏ| [[Xử lý nước thải|Các nhà máy xử lý nước thải chủ yếu dựa vào vi sinh vật để oxy hóa chất hữu cơ.|275x275px]] Việc xử lý nước thải phụ thuộc vào khả năng làm sạch nước bị ô nhiễm chất hữu cơ của vi sinh vật có thể hô hấp các chất hòa tan. Hô hấp có thể là hiếu khí, với lớp lọc giàu oxy như bộ lọc cát chậm. Phân hủy kỵ khí bằng sinh vật sinh methan tạo ra khí methan hữu ích dưới dạng một sản phẩm phụ.
Năng lượng
Vi sinh vật được sử dụng trong lên men để sản xuất ethanol và trong các lò phản ứng biogas để sản xuất methan. Các nhà khoa học đang nghiên cứu việc sử dụng tảo để sản xuất nhiên liệu lỏng và vi khuẩn để chuyển đổi nhiều dạng chất thải nông nghiệp và đô thị thành nhiên liệu có thể sử dụng được.
Hóa chất và enzym
Vi sinh vật được sử dụng để sản xuất nhiều hóa chất thương mại và công nghiệp, enzym và những phân tử hoạt tính sinh học khác. Acid hữu cơ được sản xuất trên quy mô công nghiệp lớn bằng lên men vi sinh bao gồm acid acetic - hoá chất do vi khuẩn acid acetic sản sinh như Acetobacter aceti, acid butyric do vi khuẩn Clostridium butyricum tạo ra, acid lactic do Lactobacillus tạo ra và các vi khuẩn acid lactic khác, còn acid citric do nấm mốc Aspergillus niger chế ra.
Bulbophyllum sandersonii
Bulbophyllum sandersonii là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.
Vi sinh vật
Hóa chất và enzym
Vi sinh vật được sử dụng để điều chế các phân tử mang hoạt tính sinh học như Streptokinase từ vi khuẩn Streptococcus, Cyclosporin A từ nấm ascomycete Tolypocladium inflatum, và statin do nấm men Monascus purpureus chế ra.
Bulbophyllum sandersonii
Liên kết ngoài
sandersonii]]
S
Vi sinh vật
Khoa học
nhỏ| Một bình [[lên men trong phòng thí nghiệm.|275x275px]] Vi sinh vật là công cụ thiết yếu trong công nghệ sinh học, hóa sinh, di truyền học và sinh học phân tử. Nấm men Saccharomyces cerevisiae và Schizosaccharomyces pombe là những sinh vật mô hình quan trọng trong khoa học, vì chúng là những sinh vật nhân thực đơn giản có thể phát triển nhanh chóng với số lượng lớn và dễ dàng thao tác. Chúng đặc biệt có giá trị trong di truyền học, hệ gen học và protein học. Vi sinh vật có thể được khai thác để sử dụng như tạo ra steroid và điều trị các bệnh về da. Các nhà khoa học cũng đang xem xét sử dụng vi sinh vật cho pin nhiên liệu sống và trở thành giải pháp cho sự ô nhiễm.
Chiến tranh
Thời hiện đại, khủng bố sinh học gồm có vụ tấn công khủng bố sinh học Rajneeshee năm 1984 và vụ giáo phái Shinrikyo Aum phát tán bệnh than ở Tokyo vào năm 1993.
Đất
Vi sinh có thể cung cấp chất dinh dưỡng và khoáng chất trong đất cho cây trồng, tạo ra hormon kích thích tăng trưởng, kích thích hệ miễn dịch của cây trồng và kích hoạt hoặc làm giảm phản ứng căng thẳng. Nói chung, một tập hợp vi khuẩn đất đa dạng hơn làm cho cây ít bệnh hơn và cho năng suất cao hơn.
Bệnh
nhỏ| [[Ký sinh nhân thực Plasmodium falciparum (hình gai màu xanh), tác nhân gây bệnh sốt rét trong máu người.|269x269px]] Vi sinh vật là tác nhân gây bệnh (mầm bệnh) ở nhiều bệnh truyền nhiễm. Những sinh vật liên quan gồm có vi khuẩn gây bệnh, gây ra các bệnh như dịch hạch, bệnh lao và bệnh than; ký sinh nguyên sinh gây ra các bệnh như sốt rét, bệnh ngủ, kiết lỵ và toxoplasmosis ; và cả nấm gây bệnh như nấm da, nấm candida hay histoplasmosis. Tuy nhiên, các bệnh khác như cúm, sốt vàng hoặc AIDS là do virus mầm bệnh gây ra, thường không được phân loại là sinh vật sống và do đó không phải là vi sinh vật theo định nghĩa chặt chẽ. Không có ví dụ rõ ràng nào về mầm bệnh cổ khuẩn được biết đến, mặc dù giới khoa học đã đề xuất mối quan hệ giữa hiện diện của một số sinh vật sinh methan của cổ khuẩn và bệnh viêm quanh răng ở người. Nhiều mầm bệnh vi sinh có khả năng sinh sản hữu tính để tạo điều kiện thuận lợi cho chúng sống sót trong vật chủ bị nhiễm bệnh.
Lecanorchis brachycarpa
Lecanorchis brachycarpa là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Ohwi mô tả khoa học đầu tiên năm 1938.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lecanorchis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1938
Elminia albiventris
Elminia albiventris là một loài chim trong họ Stenostiridae.
Tham khảo
Thể loại:Elminia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1893 Thể loại:Chim châu Phi Hạ Sahara
Hypena aenescens
Hypena aenescens là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hypena
Spirembolus mundus
Spirembolus mundus là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Spirembolus. Spirembolus mundus được Ralph Vary Chamberlin & Wilton Ivie miêu tả năm 1933.
Doravirine/lamivudine/tenofovir disoproxil
Doravirine/lamivudine/tenofovir disoproxil (tên thương hiệu Delstrigo) là một loại thuốc kết hợp liều cố định để điều trị HIV/AIDS. Nó chứa doravirine, lamivudine và tenofovir disoproxil. Tại Hoa Kỳ, nó đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm phê duyệt vào tháng 8 năm 2018 để điều trị nhiễm HIV-1.
Liên kết ngoài
Thể loại:Kết hợp liều cố định (kháng retrovirus) Thể loại:Chất ức chế enzym phiên mã ngược
Vinaře
Vinaře là một làng thuộc huyện Kutná Hora, vùng Středočeský, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Nơi đông dân ở huyện Kutná Hora Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Bắn chết Alton Sterling
Việc bắn chết Alton Sterling xảy ra vào ngày 5 Tháng 7 năm 2016, tại Baton Rouge, Louisiana. Sterling. Một người đàn ông 37 tuổi, người Mỹ gốc Phi, bị bắn nhiều lần sau khi đè xuống đất bởi hai nhân viên cảnh sát Baton Rouge. Cảnh sát đã tới vì 1 báo cáo rằng một người đàn ông mặc quần áo màu đỏ và bán đĩa CD đã dùng súng để đe dọa một người nào đó bên ngoài một cửa hàng tạp hóa. Việc chụp hình được ghi nhận bởi nhiều người đứng ngoài. Các video cho thấy có 1 cuộc xung đột và bắn ở một tầm rất gần.
Vụ nổ súng dẫn đến các cuộc biểu tình tại Baton Rouge và một cuộc điều tra nhân quyền của Bộ Tư pháp Mỹ.
Chú thích
Thể loại:Mất năm 2016 Thể loại:Louisiana năm 2016 Thể loại:Thực thi pháp luật ở Louisiana
Anthophora cincreus
Anthophora cincreus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1896.
Tham khảo
Thể loại:Anthophora Thể loại:Động vật được mô tả năm 1896
Oxandrolone
Oxandrolone, được bán dưới tên thương hiệu Oxandrin và Anavar, trong số những loại khác, là một loại thuốc androgen và đồng hóa steroid (AAS) được sử dụng để giúp thúc đẩy tăng cân trong các tình huống khác nhau, để giúp bù đắp quá trình dị hóa protein gây ra bởi liệu pháp corticosteroid dài hạn, hỗ trợ phục hồi sau khi bị bỏng nặng, điều trị đau xương liên quan đến loãng xương, hỗ trợ sự phát triển của các bé gái mắc hội chứng Turner và các chỉ định khác. Nó được uống bằng miệng.
Tác dụng phụ của oxandrolone bao gồm các triệu chứng nam tính như mụn trứng cá, tăng trưởng tóc, thay đổi giọng nói và tăng ham muốn tình dục. Thuốc là một steroid tổng hợp androgen và đồng hóa, do đó là một chất chủ vận của thụ thể androgen (AR), mục tiêu sinh học của androgen như testosterone và dihydrotestosterone. Nó có tác dụng đồng hóa mạnh và tác dụng androgen yếu, điều này mang lại cho nó một tác dụng phụ nhẹ và làm cho nó đặc biệt thích hợp để sử dụng ở phụ nữ.