cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Những con Hổ giải phóng Tamil
Bất mãn
Trong cuộc biểu tình quan trọng nhất về sự bất đồng trong tổ chức, một chỉ huy cấp cao của LTTE tên là Đại tá Karuna (biệt danh của Vinayagamoorthi Muralitharan) đã ly khai khỏi LTTE vào tháng 3 năm 2004 và thành lập TamilEela Makkal Viduthalai Pulikal (sau này là Tamil Makkal Viduthalai Pulikal), giữa những cáo buộc rằng các chỉ huy miền bắc đã xem thường nhu cầu của miền đông Tamil. Ban lãnh đạo LTTE cáo buộc anh ta xử lý sai quỹ và chất vấn anh ta về hành vi cá nhân gần đây của anh ta. Ông ta cố gắng giành quyền kiểm soát tỉnh phía đông từ LTTE, điều này đã gây ra các cuộc đụng độ giữa LTTE và TMVP. LTTE đã gợi ý rằng TMVP được chính phủ hậu thuẫn và các giám sát SLMM của Bắc Âu đã chứng thực điều này. Sau đó được tiết lộ rằng Thành viên Quốc hội UNP Seyed Ali Zahir Moulana đã đóng một vai trò quan trọng trong vụ đào tẩu của Đại tá Karuna từ LTTE sang Chính phủ.
Thất bại quân sự
Mahinda Rajapaksa được bầu làm tổng thống Sri Lanka vào năm 2005. Sau một thời gian đàm phán ngắn, LTTE đã rút khỏi các cuộc đàm phán hòa bình vô thời hạn. Bạo lực lẻ tẻ vẫn tiếp diễn và vào ngày 25 tháng 4 năm 2006, LTTE đã cố gắng ám sát Tư lệnh quân đội Sri Lanka, Trung tướng Sarath Fonseka. Sau vụ tấn công, Liên minh Châu Âu đã tuyên bố LTTE là một tổ chức khủng bố. Một cuộc khủng hoảng mới dẫn đến cuộc giao tranh quy mô lớn đầu tiên kể từ khi ký lệnh ngừng bắn xảy ra khi LTTE đóng cửa cống của hồ chứa Mavil Oya (Mavil Aru) vào ngày 21 tháng 7 năm 2006, và cắt nguồn cung cấp nước cho 15.000 ngôi làng trong các khu vực do chính phủ kiểm soát.. Cuộc tranh chấp này phát triển thành một cuộc chiến toàn diện vào tháng 8 năm 2006.
Sau sự đổ vỡ của tiến trình hòa bình vào năm 2006, quân đội Sri Lanka đã phát động một cuộc tấn công lớn chống lại Hổ, đánh bại LTTE về mặt quân sự và đưa toàn bộ đất nước vào quyền kiểm soát của nó. Các nhóm nhân quyền chỉ trích bản chất của chiến thắng bao gồm việc các thường dân Tamil bị giam giữ trong các trại tập trung mà ít hoặc không được tiếp cận với các cơ quan bên ngoài. Chiến thắng trước Những chú hổ được Tổng thống Sri Lanka Mahinda Rajapaksa tuyên bố vào ngày 16 tháng 5 năm 2009, và LTTE thừa nhận thất bại vào ngày 17 tháng 5 năm 2009. Prabhakaran bị quân chính phủ giết vào ngày 19 tháng 5 năm 2009. Selvarasa Pathmanathan kế nhiệm Prabhakaran làm lãnh đạo LTTE, nhưng sau đó ông ta bị bắt tại Malaysia và giao cho chính phủ Sri Lanka vào tháng 8 năm 2009.
Thất bại ở phía Đông
Chiến tranh Eelam IV đã bắt đầu ở phía Đông. Mavil Aru thuộc quyền kiểm soát của Quân đội Sri Lanka vào ngày 15 tháng 8 năm 2006. Về mặt hệ thống, Sampoor, Vakarai, Kanjikudichchi Aru và Batticaloa cũng nằm dưới sự kiểm soát của quân đội. Quân đội sau đó đã chiếm được Thoppigala, thành trì Tiger ở tỉnh Miền Đông vào ngày 11 tháng 7 năm 2007. IPKF đã không chiếm được nó từ LTTE trong cuộc tấn công vào năm 1988.
Thất bại ở phía Bắc
Vào ngày 2 tháng 1 năm 2009, Tổng thống Sri Lanka, Mahinda Rajapaksa, thông báo rằng quân đội Sri Lanka đã chiếm được Kilinochchi, thành phố mà LTTE đã sử dụng trong hơn một thập kỷ làm thủ đô hành chính trên thực tế. Cùng ngày, Tổng thống Rajapaksa kêu gọi LTTE đầu hàng. Người ta nói rằng việc mất Kilinochchi đã gây ra thiệt hại đáng kể cho hình ảnh công khai của LTTE, và LTTE có khả năng sụp đổ dưới áp lực quân sự trên nhiều mặt trận. Kể từ ngày 8 tháng 1 năm 2009, LTTE từ bỏ các vị trí của mình trên bán đảo Jaffna để đứng chân cuối cùng trong khu rừng Mullaitivu, căn cứ chính cuối cùng của họ. Bán đảo Jaffna đã bị quân đội Sri Lanka đánh chiếm vào ngày 14 tháng 1. Vào ngày 25 tháng 1 năm 2009, quân SLA đã "đánh chiếm hoàn toàn" thị trấn Mullaitivu, thành trì lớn cuối cùng của LTTE.
Tổng thống Mahinda Rajapaksa tuyên bố chiến thắng quân sự trước Những con hổ Tamil vào ngày 16 tháng 5 năm 2009, sau 26 năm xung đột. Phiến quân đề nghị hạ vũ khí để đổi lấy sự đảm bảo an toàn. Vào ngày 17 tháng 5 năm 2009, người đứng đầu Bộ phận Quan hệ Quốc tế của LTTE, Selvarasa Pathmanathan đã thừa nhận thất bại, nói trong một tuyên bố qua email, "trận chiến này đã đi đến kết thúc cay đắng".
Hậu quả
Khi chiến tranh kết thúc, 11.664 thành viên LTTE, bao gồm 595 binh sĩ trẻ em đã đầu hàng quân đội Sri Lanka. Khoảng 150 cán bộ LTTE hạng nặng và 1.000 cán bộ trung cấp đã trốn sang Ấn Độ. Chính phủ đã hành động để phục hồi các cán bộ đã đầu hàng theo Kế hoạch Hành động Quốc gia về Tái hòa nhập các Cựu chiến binh trong khi các cơ quan nhân quyền quốc tế báo cáo các cáo buộc tra tấn, hãm hiếp và giết người. Chúng được chia thành ba loại; những người khó tính, không tham chiến và những người được tuyển mộ cưỡng bức (bao gồm cả lính trẻ em). 24 trung tâm phục hồi chức năng đã được thành lập ở Jaffna, Batticaloa và Vavuniya. Trong số các cán bộ bị bắt, có khoảng 700 thành viên khó tính. Một số cán bộ này được tích hợp vào Cơ quan Tình báo Nhà nước để xử lý các mạng lưới bên trong và bên ngoài của LTTE. Đến tháng 8 năm 2011, chính phủ đã tha hơn 8.000 cán bộ, và 2.879 người còn bị giam giữ.
Hoạt động tiếp tục
Sau cái chết của thủ lĩnh LTTE Prabhakaran và những thành viên quyền lực nhất của tổ chức, Selvarasa Pathmanathan (bí danh KP) là thủ lĩnh thế hệ đầu tiên duy nhất còn sống. Ông đảm nhận vai trò lãnh đạo mới của LTTE vào ngày 21 tháng 7 năm 2009. Một tuyên bố đã được đưa ra, được cho là từ Ủy ban điều hành của LTTE, nói rằng Pathmanathan đã được bổ nhiệm làm lãnh đạo của LTTE. 15 ngày sau thông báo, vào ngày 5 tháng 8 năm 2009, một đơn vị tình báo quân đội Sri Lanka, với sự phối hợp của chính quyền địa phương, đã bắt được Pathmanathan tại khách sạn Tune, Trung tâm thành phố Kuala Lumpur, Malaysia. Bộ Quốc phòng Sri Lanka cáo buộc rằng Perinpanayagam Sivaparan bí danh Nediyavan của Liên minh Nhân dân Tamil Eelam (TEPA) ở Na Uy, Suren Surendiran của Diễn đàn Tamils của Anh (BTF), Cha SJ Emmanuel của Diễn đàn Tamil toàn cầu (GTF), Visvanathan Rudrakumaran của Chính phủ xuyên quốc gia của Tamil Eelam (TGTE) và Sekarapillai Vinayagamoorthy bí danh Kathirgamathamby Arivazhagan bí danh Vinayagam, một cựu lãnh đạo tình báo cấp cao đang cố gắng hồi sinh tổ chức của cộng đồng người Tamil. Sau đó, vào tháng 5 năm 2011, Nediyavan, người ủng hộ cuộc đấu tranh vũ trang chống lại nhà nước Sri Lanka, bị bắt và được tại ngoại ở Na Uy, chờ điều tra thêm.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tamil Eelam Thể loại:Sri Lanka Thể loại:Tổ chức ly khai Thể loại:Tổ chức khủng bố Thể loại:Tổ chức khủng bố ở Châu Á Thể loại:Nhóm vũ trang cánh tả Thể loại:Tổ chức khủng bố theo Vương quốc Liên hiệp Anh Thể loại:Phong trào chống đối
Quamtana
Quamtana là một chi nhện trong họ Pholcidae.
Các loài
Các loài trong chi này gồm:
Tham khảo
Thể loại:Pholcidae
Malthinus magniceps
Malthinus magniceps là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Wittmer miêu tả khoa học năm 1997.
Tham khảo
Thể loại:Malthinus
Caesia micrantha
Caesia micrantha là một loài thực vật có hoa trong họ Thích diệp thụ. Loài này được Lindl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1839.
Cosmosoma xanthomelan
Cosmosoma xanthomelan là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cosmosoma
Udaspes
Udaspes là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.
Tham khảo
Thể loại:Erionotini
Clusia croatii
Clusia croatii là một loài thực vật có hoa thuộc họ Clusiaceae. Loài này có ở Colombia và Panama. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
c Thể loại:Thực vật Colombia Thể loại:Thực vật Panama Thể loại:Thực vật dễ tổn thương
Vigna friesiorum
Vigna friesiorum là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Harms miêu tả khoa học đầu tiên.
Allerton, Iowa
Allerton là một thành phố thuộc quận Wayne, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 501 người.
Dân số
Dân số qua các năm:
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Iowa Thể loại:Quận Wayne, Iowa
Anchastus sicardi
Anchastus sicardi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1932.
Atarjea
Atarjea là một đô thị thuộc bang Guanajuato, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 5035 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang Guanajuato
Cola mixta
Cola mixta là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được A.Chev. mô tả khoa học đầu tiên năm 1911.
Cotoneaster frigidus
Cotoneaster frigidus là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được Wall. ex Lindl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1829.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cotoneaster Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1829
Hypocoela fasciata
Hypocoela fasciata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hypocoela
Cola mixta
Liên kết ngoài
Cola mixta
Commelina corradii
Commelina corradii là một loài thực vật có hoa trong họ Commelinaceae. Loài này được Chiov. ex Chiarugi mô tả khoa học đầu tiên năm 1951.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1951
Phú Lãm
Địa lý
Địa giới hành chính phường Phú Lãm:
Phường có diện tích là 2,66 km², dân số năm 2021 là 13.109 người, mật độ dân số đạt 0 người/km².
Lịch sử
Trước đây, Phú Lãm là một xã thuộc huyện Thanh Oai.
Ngày 23 tháng 9 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định 107/2003/NĐ-CP. Theo đó, chuyển toàn bộ 271,16 ha diện tích tự nhiên và 5.012 người của xã Phú Lương về thị xã Hà Đông quản lý.
Ngày 27 tháng 12 năm 2006, xã Phú Lãm thuộc thành phố Hà Đông mới thành lập.
Ngày 8 tháng 5 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị quyết 19/NQ-CP. Theo đó, thành lập quận Hà Đông trên cơ sở toàn bộ diện tích, dân số của quận Hà Đông và thành lập phường Phú Lãm thuộc quận Hà Đông trên cơ sở toàn bộ diện tích, dân số của xã Phú Lãm.
Sau khi thành lập, phường Phú Lãm có 266,42 ha diện tích tự nhiên, dân số là 15.210 người.
Tey
Tey là một vương hậu sống vào thời kỳ Vương triều thứ 18 trong lịch sử Ai Cập cổ đại. Bà là Chính cung của pharaon Kheperkheprure Ay, vua áp chót của vương triều này. Bà cũng là nhũ mẫu của nữ vương Nefertiti.
Chồng của bà, pharaon Ay đã phục vụ qua 3 đời vua (Amenhotep III, Akhenaten và Tutankhamun) trước khi ông tự thân lên ngôi, được cho là có mối liên hệ với vương tộc Amarna.
Gia đình
Theo những văn tự cổ thuộc thời kỳ Amarna, Tey được gọi là "Nhũ mẫu của Chánh cung Vương hậu" (chỉ Nefertiti), chính vì vậy mà Nefertiti không phải là con của Tey và Ay. Có suy đoán rằng Mutbenret là con gái của 2 người, về sau kết hôn với Horemheb. Tuy nhiên Mutbenret và Mutnedjmet (vợ của Horemheb) là 2 người hoàn toàn khác nhau, chưa chứng minh được là cùng một người. Nakhtmin, người giữ chức Thống lĩnh dưới triều vua Tut, cũng được nghĩ rằng là con trai của Ay và Tey.
Một người tên là Ay (không phải pharaon Kheperkheprure Ay) được gọi là "Đệ nhị Tư tế của Amun, Đại tư tế của Mut và hầu cận của vương hậu Tey" trên một bức tượng ở bảo tàng Brooklyn (New York). Người này được chép rằng là con của Mutemnub and Nakhtmin. Và trên bản ghi chép đó cũng cho rằng Mutemnub là một người chị em với Tey.
Thời kỳ Amarna
Tey và Ay cùng xuất hiện trên ngôi mộ Amarna số 25. Ngôi mộ này ban đầu vốn dành cho Ay khi ông còn là một đại thần, về sau khi lên ngôi thì mộ này bị bỏ phế. Bức vẽ trên bờ tường phía bắc mô tả cảnh Akhenaten và Nefertiti cùng các con gái của họ đang ban những phẩm vật cho hai vợ chồng Ay và Tey.
Tey cũng xuất hiện trên một chiếc hộp bằng gỗ, là một tặng phẩm của vua dành cho Ay. Trên đó cũng có ghi về Tey như sau: "Người quý giá, người duy nhất của Ra, cảm kích bởi Vương hậu Chánh cung (Nefertiti), nữ nhân của những ngôi nhà, Tiy".
Vương hậu Ai Cập
Khi Ay đoạt được ngôi báu từ tay vị vua trẻ Tutankhamun, Tey nhanh chóng được sắc phong làm Chánh cung hoàng hậu cùng nhiều danh hiệu khác. Bà được khắc họa trên WV23, ngôi mộ chính thức của Kheperkheprure Ay. Bức họa cho thấy hoàng hậu đang cùng chồng du ngoạn trên thuyền, tay bà cầm một bông súng hái từ đầm lầy. Hình ảnh trên tường mộ bị hủy hoại khá nặng nề. Một nhà nguyện bằng đá cũng có khắc họa hình ảnh của bà cùng với vị thần sinh sản Min tại Akhmim.
Tey có thể đã được hợp táng cùng với chồng tại WV23, và nhiều mẩu xương vỡ của một phụ nữ được tìm thấy trong ngôi mộ có lẽ là của bà.
Chú thích
Thể loại:Vương hậu Ai Cập cổ đại
Game Boy
Game Boy (ゲームボーイ) (GB) là một máy chơi trò chơi điện tử cầm tay 8-bit do Nintendo phát triển và phát hành. Đây là hệ máy đầu tiên trong Dòng Game Boy, máy phát hành lần đầu tiên tại Nhật Bản ngày 21 tháng 4 năm 1989, 3 tháng sau ra mắt ở Bắc Mỹ và cuối cùng là ở châu Âu, gần 1 năm sau. Gameboy được thiết kế bởi cùng một nhóm đã phát triển Game & Watch và nhiều trò chơi của hệ máy Nintendo Entertainment System: Okada Satoru,Yokoi Gunpei và Nintendo Research & Development 1.
Game Boy là máy chơi trò chơi cầm tay thứ hai của Nintendo, máy kết hợp các tính năng từ NES và phần cứng của Game & Watch. Máy có màn hình ma trận điểm màu xanh tối với độ tương phản có thể điều chỉnh, năm nút điều khiển (phím điều hướng, hai nút trò chơi và nút START/SELECT), một loa đơn với nút xoay điều chỉnh âm lượng, và như các đối thủ, máy sử dụng hộp băng ROM là phương tiện vật lý. Máy phối màu từ hai tông xám với các điểm nhấn đen, xanh dương và nâu. Tất cả các góc máy có hình chữ nhật dọc, bo tròn mềm mại, phía dưới bên phải uốn cong nhẹ. Khi ra mắt, máy bán dưới dạng độc lập hoặc đi kèm với một trong số các trò chơi: Super Mario Land hoặc Tetris. Một số phụ kiện cũng phát triển theo đó, bao gồm túi đựng, Game Genie và máy in.
Mặc dù về mặt kỹ thuật, máy kém hơn các đối thủ cạnh tranh cùng thế hệ thứ tư (Game Gear của Sega, Lynx của Atari, và TurboExpress của NEC), Game Boy nhận nhiều lời khen nhờ tuổi thọ pin và độ bền. Máy nhanh chóng bán chạy hơn đối thủ, với một triệu máy bán ra tại Mỹ chỉ trong vòng vài tuần. Game Boy và kế nhiệm, Game Boy Color, bán ra khoảng 118 triệu máy trên toàn thế giới. Đây là một trong những thiết bị dễ nhận biết nhất trong thập niên 1980, trở thành một biểu tượng văn hóa. Một số thiết kế lại cũng phát hành trong suốt thời gian tồn tại của máy, bao gồm Game Boy Pocket (1996) và Game Boy Light (1998; chỉ ở Nhật Bản). Việc sản xuất Game Boy vẫn tiếp tục vào đầu những năm 2000, và cuối cùng dừng lại sau khi phát hành kế nhiệm, Game Boy Advance, ra mắt vào năm 2001. Việc sản xuất ngừng hẳn vào năm 2003.
Phát triển
Kỹ sư trưởng của Nintendo là Yokoi Gunpei và nhóm Nintendo R & D1 đã thiết kế Game Boy. Sau sự nổi tiếng của Nintendo Entertainment System, ông đã tổ chức một cuộc họp với chủ tịch Nintendo, Yamauchi Hiroshi, nói rằng ông có thể tạo ra một máy chơi trò chơi điện từ cầm tay với các trò chơi có thể hoán đổi cho nhau. Sau khi lắng nghe, Yamauchi nói với Yokoi rằng các trò chơi hẳn sẽ rất thú vị và để ông bắt tay vào làm. Tên mã nội bộ ban đầu của Game Boy là Dot Matrix Game, đề cập đến màn hình ma trận điểm, trái ngược với dòng Game & Watch trước đó (do chính Yokoi tạo ra vào năm 1980) đã phân đoạn màn hình LCD được in sẵn bằng lớp phủ, hạn chế mỗi máy chỉ có thể chơi một trò chơi. Tên viết tắt DMG được đưa vào số model của những sản phẩm cuối cùng: "DMG-01". Satoru Okada và Yokoi cùng thiết kế nhưng không có sự đồng thuận. Yokoi cảm thấy rằng máy có thể nhỏ, nhẹ, bền, đem lại thành công và có một thư viện trò chơi dễ nhận biết. Itoi Shigesato đến thăm Nintendo và đặt tên "Game Boy" cho chiếc máy mà Yokoi đang thiết kế. Khi Yokoi giới thiệu máy tại Nintendo, phản ứng ban đầu rất kém, các nhân viên Nintendo đặt cho máy biệt danh "DameGame", trong đó dame (だ め) có nghĩa là "vô vọng" hoặc "không xài được" (dame có nguồn gốc là một thuật ngữ sử dụng trong trò chơi cờ vây, có nghĩa là "lãnh thổ vô nghĩa"). Henk Rogers đưa trò chơi Tetris đến Nintendo of America và thuyết phục chủ tịch Arakawa Minoru chuyển nó lên hệ máy mới, để nó có thể tiếp cận nhiều đối tượng hơn. Arakawa đã đồng ý và kết quả là trò chơi cuối cùng cũng được đóng gói cùng với Game Boy và hệ máy này phát hành tại Nhật Bản vào tháng 4, Bắc Mỹ vào tháng 7 và tháng 9 năm sau đó ở châu Âu.
Phần cứng
phải|nhỏ| Hộp băng màu xám tiêu chuẩn cho các trò chơi trò chơi Boy gốc, mặc dù các màu sắc và hình dạng khác cũng phát hành song song Game Boy có bốn nút thao tác có nhãn "A", "B", "START" và "SELECT", cũng như một miếng đệm định hướng (d-pad). Có một nút điều chỉnh âm lượng ở cạnh phải của thiết bị và một nút xoay tương tự ở cạnh trái để điều chỉnh độ tương phản. Ở đầu Game Boy, là một công tắc bật tắt trượt và khe cắm cho hộp băng Game Boy. Công tắc bật tắt bao gồm khóa vật lý để ngăn người dùng lắp hoặc tháo băng trong khi thiết bị đang bật. Nintendo khuyên người dùng nên để một băng trong khe để ngăn bụi bẩn xâm nhập vào máy.
Game Boy cũng có các đầu nối vào và/hoặc đầu ra tùy chọn. Ở phía bên trái của máy là một cổng 3,5 mm × 1,35 mm DC cho phép người dùng sử dụng một thiết bị pin có thể sạc lại hoặc AC adapter (được bán riêng) thay vì bốn pin AA. Game Boy yêu cầu 6V DC ít nhất 150 mA. Một giắc cắm tai nghe stereo 3.5 mm đặt ở cạnh dưới để người dùng nghe âm thanh bằng tai nghe đi kèm hoặc loa ngoài.
Phía bên phải của máy là một cổng để người chơi kết nối với máy Game Boy khác thông qua cáp liên kết, miễn là cả hai người dùng đang chơi cùng một trò chơi. Cổng cũng có thể được sử dụng để kết nối Máy in Game Boy. Cáp liên kết ban đầu được thiết kế để người chơi chơi các trò chơi hai người đối đầu như Tetris. Tuy nhiên, nhà phát triển trò chơi Tajiri Satoshi sau này đã sử dụng công nghệ cáp liên kết như một phương thức giao tiếp và kết nối mạng trong loạt trò chơi Pokémon nổi tiếng.
Play It Loud!
nhỏ|"Play It Loud!!" Game Boy trong suốt, phiên bản Bắc Mỹ Ngày 20 tháng 3 năm 1995, Nintendo phát hành một số mẫu Game Boy với vỏ có màu, quảng cáo chúng trong chiến dịch "Play It Loud!", được biết đến ở Nhật Bản với tên Game Boy Bros. (/ゲームボーイブロス) Thông số kỹ thuật vẫn giống hệt như Game Boy ban đầu, bao gồm cả màn hình đơn sắc. Dòng Game Boy màu mới này tạo nên một tiền lệ cho các thiết bị cầm tay Nintendo sau này; các thiết bị chơi trò chơi sẽ phát hành nhiều hơn một màu. Play It Loud ra mắt với màu đỏ, xanh lá cây, đen, vàng, trắng, xanh lam và trong suốt hoặc đôi khi gọi là X-Ray ở Anh. Phổ biến nhất là màu vàng, đỏ, trong và đen, Xanh lá cây khá khan hiếm nhưng xanh và trắng là hiếm nhất. Xanh phát hành độc quyền ở châu Âu và Nhật Bản, White phát hành đa số ở Nhật Bản trong các cửa hàng Toys R Us của UK cũng làm một phiên bản độc quyền của riêng họ. Màu trắng vẫn là màu hiếm nhất trong tất cả các màu Play it Loud. Một phiên bản giới hạn hiếm hoi của Manchester United Game Boy có màu đỏ, với logo của đội được khắc trên đó. Máy phát hành đồng thời với Play it Loud! ở Anh. Màn hình của Play It Loud cũng có viền tối hơn so với Game Boy bình thường.
Game Boy Pocket
thumb|upright=0.5|left|Logo của máy Game Boy Pocket thumb|upright=0.5|Game Boy Pocket
Ngày 21 tháng 7 năm 1996, Nintendo phát hành Game Boy Pocket nhỏ hơn, nhẹ hơn và cần ít pin hơn. Máy chỉ có đủ không gian cho hai pin AAA, với khoảng 10 giờ chơi. Máy cũng có cổng 3 volt, 2.35 mm x 0,75 mm giắc cắm DC dùng để cắm điện cấp năng lượng cho máy. Game Boy Pocket có cổng liên kết nhỏ hơn, cần một bộ chuyển đổi để liên kết với các Game Boy cũ. Các cổng có thiết kế chung cho tất cả dòng tiếp theo của Game Boy, trừ Game Boy Micro. Màn hình lúc này đã thay đổi thành trắng-đen, chứ không phải là màu "súp đậu" ban đầu. ngoài ra, các Game Boy Pocket (GBP) có màn hình lớn hơn so với Game Boy Pocket Color (GBC). Màn hình của GBP làchéo 65 mm, rộng 48,5 mm, và cao 43,5 mm, so với 59 mm đường chéo của GBC. Mặc dù giống như tiền nhiệm, Game Boy Pocket không có đèn để chơi trong bóng tối, máy cải thiện tầm nhìn và phản ứng thời gian điểm ảnh (chủ yếu là loại bỏ hiện tượng bóng mờ). phiên bản đầu tiên đã không có đèn LED nguồn. Do nhu cầu người dùng, máy nhanh chóng bổ sung thêm tính năng và cùng lúc phát hành Game Boy Pocket màu mới (ngày 28 năm 1997). Game Boy Pocket có một số phiên bản giới hạn, bao gồm bản vàng ánh kim độc quyền Nhật Bản. Game Boy Pocket không phải là hệ máy mới và vẫn sử dụng chung thư viện một phần mềm như Game Boy bản đầu.
Một phiên bản "xương xẩu" của Famitsu xuất hiện vào năm 1997, chỉ có 5.000 máy, và một phiên bản màu vàng trong suốt.
Game Boy Light
thumb|upright=0.5|left|Logo của máy Game Boy light thumb|upright=0.5|Game Boy Light Game Boy Light phát hành vào ngày 14 tháng 4 năm 1998, chỉ ở Nhật Bản. Giống như Game Boy Pocket, có giá ¥ 6.800. Game Boy Light chỉ hơi lớn hơn so với Game Boy Pocket và có đèn nền công nghệ LED trong điều kiện ánh sáng yếu. Sử dụng 2 pin AA sẽ chơi được 20 giờ nếu tắt đèn và 12 giờ nếu bật. Có sẵn hai màu tiêu chuẩn, vàng và bạc. Máy cũng có nhiều phiên bản đặc biệt, bao gồm phiên bản Astro Boy với vỏ trong suốt và hình ảnh của Astro Boy in trên đó, phiên bản Osamu Tezuka World với vỏ màu đỏ trong suốt và hình ảnh các nhân vật của ông, và một phiên bản Pokémon Center Tokyo màu vàng đậm.
Những tựa trò chơi đã ra mắt
Game Boy phát hành cùng với sáu tựa trò chơi ra mắt, được liệt kê trong bảng dưới đây:
Tiếp nhận
nhỏ|Game Boy ban đầu thiếu đèn nền, vì vậy nhiều tiện ích bổ sung của bên thứ ba đã được tạo ra để cải thiện tình hình chơi game trong điều kiện ánh sáng yếu. Mặc dù về mặt kỹ thuật máy yếu hơn so với Lynx và các đối thủ cạnh tranh, Game Boy có thời lượng pin tuyệt vời, phần cứng chắc chắn và sự phổ biến của Tetris cùng các trò chơi khác đã đem lại nhiều thành công cho Game Boy. Trong hai tuần đầu tiên phát hành ở Nhật là ngày 21 tháng 4 năm 1989, toàn bộ 300.000 máy đã bán ra chỉ một vài tháng sau đó, Game Boy phát hành ở Mỹ vào ngày 31 tháng 7 năm 1989, và 40,000 máy bán hết ngay ngày đầu tiên. Game Boy và Game Boy Color tổng cộng đã bán ra 118.69 triệu máy trên toàn thế giới, với 32.47 triệu máy ở Nhật Bản, 44.06 triệu ở châu Mỹ, và 42.16 triệu ở các khu vực khác. Vào năm tài chính 1997 ở Nhật Bản, trước khi Game Boy Color phát hành vào cuối năm 1998, một mình Game Boy đã bán 64.42 máy trên toàn thế giới. Ngày 14 năm 1994 tại một cuộc họp báo ở San Francisco, Phó chủ tịch tiếp thị của Nintendo, Peter Main, trả lời các câu hỏi về việc Nintendo sắp ra mắt với một hệ máy cầm tay có màu, bằng cách tuyên bố rằng doanh số của Game Boy đủ mạnh để họ quyết định ngừng phát triển một số thiết bị cầm tay kế nhiệm trong tương lai gần.
thumb|upright=0.5|[[Hillary Clinton sử dụng máy Game Boy năm 1993]] Năm 1995, Nintendo of America tuyên bố 46% người chơi Game Boy là nữ, cao hơn tỷ lệ người chơi nữ của cả Nintendo Entertainment System (29%) và Super Nintendo Entertainment System (14%). Năm 2009, Game Boy được giới thiệu là Đồ chơi quốc gia, 20 năm sau khi ra mắt. Đến ngày 06 tháng 6 năm 2011, trò chơi của Game Boy và Game Boy Color đều có mặt trên dịch vụ Virtual Console Nintendo eShop của Nintendo 3DS.
Trong một đánh giá cuối năm 1997, một nhóm bốn biên tập viên Electronic Gaming Monthly đã cho Game Boy điểm số là 7,5, 7,0, 8,0 và 2,0. Sushi-X (người góp phần tạo ra phiên bản 2.0) đã hạ điểm máy do màn hình đen trắng và chuyển động mờ, trong khi ba người đồng đánh giá ca ngợi thời lượng pin dài và thư viện trò chơi mạnh mẽ, cũng như kiểu dáng đẹp, thiết kế tiện lợi bỏ túi, như kích thước của mẫu Game Boy Pocket mới.
Liên kết ngoài
Thể loại:Z80 Thể loại:Máy chơi trò chơi điện tử không phân vùng Thể loại:Máy chơi trò chơi điện tử cầm tay Thể loại:Game Boy Thể loại:Đồ chơi thập niên 1990 Thể loại:Đồ chơi thập niên 1980 Thể loại:Thế hệ thứ tư của máy chơi trò chơi điện tử
Manga nubifera
Manga nubifera là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Manga (Noctuidae)
Trúc đá
Trúc đá, tên khoa học Phyllostachys nidularia, là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Munro miêu tả khoa học đầu tiên năm 1876.
Liên kết ngoài
N Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1876
Malthinus magnioculatus
Malthinus magnioculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Wittmer miêu tả khoa học năm 1997.
Tham khảo
Thể loại:Malthinus
Calliotectum piersonorum
Calliotectum piersonorum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.
Tham khảo
Thể loại:Calliotectum
Santo Amaro da Imperatriz
Santo Amaro da Imperatriz là một đô thị thuộc bang Santa Catarina, Brasil. Đô thị này có diện tích 352,4 km², dân số năm 2007 là 17602 người, mật độ 58,7 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Santa Catarina
Psiadia dracaenifolia
Psiadia dracaenifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Humbert miêu tả khoa học đầu tiên năm 1942.
Liên kết ngoài
Thể loại:Psiadia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1942
(7792) 1995 WZ3
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1995 Thể loại:Được phát hiện bởi Takeshi Urata Thể loại:Được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Cosmosoma xanthosticta
Cosmosoma xanthosticta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cosmosoma
Sự biến Phụng Thiên
Sự biến Phụng Thiên (chữ Hán: 奉天之難), hay còn gọi Kính Nguyên binh biến (泾原兵变), là vụ chính biến quân sự xảy ra thời Đường Đức Tông Lý Quát trong lịch sử Trung Quốc do một số phiến trấn và tướng lĩnh gây ra, khiến Hoàng đế nhà Đường phải bỏ kinh thành chạy về Phụng Thiên.
Sự biến kéo dài trong 6 năm, tuy cuối cùng không lật đổ được nhà Đường nhưng khiến triều đại này ngày càng suy yếu hơn sau loạn An Sử.
Hoàn cảnh, nguyên nhân
Loạn An Sử do An Lộc Sơn phát động năm 755 chống lại nhà Đường sắp bị dẹp. Năm 763, khi vua cuối cùng của chính quyền Đại Yên là Sử Triều Nghĩa thất thế và tự tử, các bộ tướng cùng nhau đầu hàng. Trong hoàn cảnh đó, tướng Bộc Cố Hoài Ân nhà Đường sợ nếu dẹp hết các thế lực từng theo Yên trước đây xong thì triều đình không còn trọng dụng mình nữa, nên đã đề nghị nhà Đường cho giữ lại những bộ tướng cũ của họ An và họ Sử như Tiết Tung, Trương Trung Chí, Điền Thừa Tự... để họ cai quản mấy trấn vùng Hà Bắc. Đường Đại Tông vì muốn nhanh chóng khôi phục nền thái bình nên chấp nhận kiến nghị đó. Vì vậy tại vùng Hà Sóc về căn bản vẫn do các tướng cũ của Đại Yên chiếm cứ.
Trong khi đó, các Tiết độ sứ của triều đình có công dẹp loạn mới được bổ nhiệm cai trị ở trung nguyên cũng được nhà Đường quá nhân nhượng, với ý định làm đối trọng giữ cân bằng với thế lực của các Tiết độ sứ ở biên trấn, nên dần dần thế lực các Tiết độ sứ này cũng ngày càng lớn, triều đình không thể khống chế được nữa.
Hà Bắc dậy sóng
Thời Đường Huyền Tông đã đặt 9 Tiết độ sứ và 1 Kinh lược sứ, quyền lực tập trung ở phía bắc rất rõ nét. Một Tiết độ sứ có thể được kiêm nhiệm ở hai, ba trấn. Sau loạn An Sử, để đề phòng bạo loạn, nhà Đường đặt các trấn sâu vào nội địa. Theo sự thỉnh cầu của Bộc Cố Hoài Ân, Đường Đức Tông cho các tướng cũ của họ Sử làĐiền Thừa Tự làm Tiết độ sứ Ngụy Bác, Lý Hoài Tiên làm Tiết độ sứ Lư Long , Lý Bảo Thần là Tiết độ sứ Thành Đức , Tiết Bão làm Tiết độ sứ Chiêu Nghĩa. Một số tướng không xuất thân từ lực lượng An, Sử cũng được phong tiết độ sứ để tạo sự kềm kẹp giữa các trấn, như Hầu Hi Dật ở Tri Thanh, Lý Trung Thần ở Hoài Tây ... Tuy nhiên các tướng này cũng dần liên kết với các tướng cũ của An, Sử; kế hoạch tạo cân bằng của trung ương hầu như không phát huy tác dụng.
Năm 773, sau khi Tiết Tung qua đời, Điền Thừa Tự đánh chiếm các châu Tương, Vệ của Chiêu Nghĩa, công khai chống đối triều đình một thời gian, cuối cùng gây sức ép buộc Đại Tông phải xá tội và công nhận quyền quản lý của mình tại Tương, Vệ. Tại Lư Long, liên tiếp hai tiết độ sứ Lý Hoài Tiên và Chu Hi Thải bị giết, Chu Thử trở thành người đứng đầu tại U châu, nhưng sau được triệu đến triều đình, vì thế em là Chu Thao nắm thực quyền tại Lư Long.
Năm 779, Điền Thừa Tự mất. Thừa Tự có 11 người con trai, nhưng yêu thương cháu gọi mình bằng chú, tức Điền Duyệt. Vì vậy Thừa Tự nhường chức cho Điền Duyệt, lệnh chư tử phải phò tá. Lý Bảo Thần đề nghị nhà Đường công nhận. Đường Đại Tông chấp nhận thỉnh cầu.
Đến năm 780, Đường Đức Tông lên kế vị Đại Tông, có chủ trương dẹp phiên trấn. Lý Chánh Kỉ thấy tính khí của Đức Tông nên nhiều lần dâng lễ vật vào các dịp sinh nhật để lấy lòng; nhưng Đức Tông đem số lễ vật sung vào ngân khố, bảo rằng coi đó như tiền thuế của người Tề nộp lên. Chánh Kỉ biết ý trách móc của Đức Tông, nên càng lo sợ hơn.
Năm 781, Lý Bảo Thần lâm bệnh, muốn nhường ngôi cho con là Lý Duy Nhạc. Thấy Duy Nhạc tuổi trẻ yếu đuối, Bảo Thần cho giết hơn 20 tướng lĩnh ở Thành Đức, bảo đảm ngôi vị cho con. Duy chỉ có thứ sử Dịch châu Trương Hiếu Thành và thông gia với Bảo Thần là Vương Vũ Tuấn thoát chết. Khi Bảo Thần trúng độc mà chết, Duy Nhạc giấu việc không phát tang, tự lập lên kế vị ở trấn Thành Đức, cũng xin nhà Đường thừa nhận, nhưng Đức Tông từ chối. Vì vậy Lý Duy Nhạc liên kết Điền Duyệt ở Ngụy Bác, 2 trấn lại liên minh với Lương Sùng Nghĩa ở Đông Đạo Sơn Nam cùng Lý Chánh Kỉ ở Tri Thanh chống lại triều đình để bảo vệ chế độ cha truyền con nối ở các trấn. Giữa năm đó, Lý Chánh Kỉ bệnh mất, con là Lý Nạp lên thay cũng không được triều đình công nhận. Các trấn do vậy hợp sức kháng lại triều đình, sử xưng loạn tứ trấn.
Sơn Nam Đông Đạo
Trong số bốn trấn làm loạn thì Sơn Nam Đông Đạo có thế lực yếu nhất, lại nằm giữa các trấn còn trung thành với triều đình. Vua Đức Tông cử Tiết độ sứ Hoài Tây Lý Hi Liệt mang quân đánh Lương Sùng Nghĩa. Lương Sùng Nghĩa cử quân tấn công Giang Lăng, mở đường tiến xuống phía nam, nhưng bị Lý Hi Liệt đánh bại một trận lớn ở Tứ Vọng (Tương Phàn hiện nay), phải lui về Tương châu, tập hợp quân lính ở hai châu Tương, Đặng cùng chống lại sự tấn công của triều đình. Lý Hi Liệt tiến quân về phía tây bắc, đến được Tương châu. Lương Sùng Nghĩa cho quân đánh úp trại của Lý Hi Liệt tại Lâm Hán (gần Tương châu), giết được vài trăm sĩ tốt. Lý Hi Liệt cử quân cứu viện. Các tướng Sơn Nam là Địch Huy và Đỗ Thiếu Thành bị tấn công và đánh bại quân Sơn Nam tại Man Thủy và Sơ Khẩu (thuộc Tương châu), sau đó đầu hàng Lý Hi Liệt. Ông chia quân cho họ, giao nhiệm vụ tiến công vào Tương Dương (trị sở của Tương châu). Lương Sùng Nghĩa ra trận đốc thúc quân sĩ chiến đấu, nhưng chẳng ai nghe lệnh, quân sĩ phá cửa thành bỏ chạy. Sùng Nghĩa tuyệt vọng liền cùng thê thiếp và các con nhảy xuống giếng, tự tử. Lương Sùng Nghĩa bị diệt, nhưng kể từ đó Lý Hi Liệt lại tỏ ra kiêu ngạo vì lập công, nảy ý phản triều đình.
Thành Đức
Đối với các trấn ở Hà Bắc, vua Đức Tông sai quyền Tiết độ sứ Lư Long Chu Thao đem quân tấn công Thành Đức. Thao dẫn quân của mình tiến đánh Dịch châu, cử sứ giả Thái Hùng đến thuyết phục Thứ sử Dịch châu Trương Hiếu Thành đầu hàng triều đình, vì Ngụy, Triệu không bao lâu sẽ bị dẹp yên. Trương Hiếu Trung chấp nhận hàng phục.
Quân Lư Long đánh bại quân Thành Đức nhiều trận, đến mùa xuân năm 782 thì hạ được Thúc Lộc (thuộc Thạch Gia Trang) rồi đánh sang Thâm châu, Lý Duy Nhạc vô cùng sợ hãi. Chưởng thư ký Thiệu Chân thuyết phục Duy Nhạc giết các tướng khuyên mình làm phản rồi quay về với triều đình. Tướng Mạnh Hựu do Ngụy Bác cử sang hỗ trợ Thành Đức, biết chuyện, mật báo với Điền Duyệt. Duyệt giận lắm, sai nha quan trách móc Duy Nhạc.
Lý Duy Nhạc theo lời phán quan Tất Hoa, cho chém Thiệu Chân, gửi đầu đến cho Điền Duyệt, rồi cử 1 vạn quân hợp với Mạnh Hựu bao vây Thúc Lộc. Quân của Chu Thao và Trương Hiếu Trung liên thủ đánh bại quân Thành Đức ở thành Thúc Lộc. Lý Duy Nhạc đại bại, đốt trại bỏ trốn. Trận thua này là do bộ tướng Vương Vũ Tuấn dưới quyền Lý Duy Nhạc do lo sợ rằng nếu mình thắng trận thì khi trở về sẽ bị Lý Duy Nhạc hại chết, nên cố ý đánh thua. Về phần Thao muốn nhân đà thắng lợi, tiến thẳng vào Hằng châu, trị sở của Thành Đức, nhưng Trương Hiếu Trung cho rằng nếu mình tấn công gấp thì Lý Duy Nhạc, Vương Vũ Tuấn sẽ liên thủ với nhau, chi bằng tạm lui để nội bộ sinh bất hòa, Vương Vũ Tuấn sẽ sớm giết Lý Duy Nhạc.
Lúc Lý Duy Nhạc sai sứ Tạ Tung đến Triệu châu, Vũ Tuấn nhờ Tung báo việc với Vương Sĩ Chân; sau đó Vũ Tuấn đưa quân trở lại Hằng châu. Tạ Tung và Vương Sĩ Chân giả lệnh Duy Nhạc, mở cửa thành cho Vũ Tuấn tiến vào. Vũ Tuấn dẫn theo 100 quân kị tiến vào phủ môn, Sĩ Chân làm nội ứng bên trong, giết hơn 10 người và tóm được Lý Duy Nhạc cùng các tướng Trịnh Sân, Tất Hoa, Vương Tha Nô, Trịnh Hoa (cha vợ Duy Nhạc). Vũ Tuấn giết bọn tướng đó đi, muốn giải Lý Duy Nhạc về Trường An nộp cho triều đình. Vệ Thường Ninh cho rằng nếu để Duy Nhạc về triều thì Duy Nhạc sẽ đổ tội cho Vũ Tuấn. Vì vậy Vũ Tuấn cho siết cổ giết chết Duy Nhạc và nộp đầu về kinh sư. Họ Lý chấm dứt vai trò của mình trong trấn Thành Đức sau hơn 20 năm.
Ngụy Bác
Sang năm 782, tướng nhà Đường là Mã Toại giữ chức Tiết độ sứ Hà Đông cùng Lý Bão Chân giữ chức Tiết độ sứ Chiêu Nghĩa và Thần sách tướng Lý Thịnh đánh bại được Điền Duyệt, khiến Điền Duyệt phải bỏ chạy về Ngụy châu cố thủ. Lúc này Ngụy châu gần như hoang tàn, chỉ còn vài nghìn binh sĩ, trong thành nhà nhà tổ chức tang lễ cho người chết, đâu đâu cũng tràn nước mắt. Điền Duyệt tìm cách khơi dậy lòng của binh sĩ bằng việc giả cách muốn tự tử. Tướng sĩ dưới quyền đều rất cảm động, không nỡ làm phản và tình nguyện trung thành với ông. Duyệt cảm ơn của bọn họ và kết làm anh em, thề cùng sinh tử. Sau đó ông cho lấy vàng, bạc trong kho phân phát cho tướng sĩ, nên lòng quân được củng cố. Lại tạ lỗi với Hình Tào Tuấn, mời về tham gia việc phòng thủ. Trong lúc đó, tướng ở Bân châu và Minh châu về hàng triều đình. Tuy nhiên khi quân triều đình kéo tới Ngụy châu, Điền Duyệt phòng thủ rất vững chắc khiến quan quân không thể công phá được. Sau đó Lý Bão Chân và Mã Toại bất hòa nên cuối cùng đều rút quân khỏi Ngụy châu. Vào thời điểm mà các trấn sắp bị dẹp tan, người người cho rằng loạn lạc sắp dẹp yên, quốc gia sẽ thống nhất.
Tri Thanh
Ở mặt trận Tri Thanh, một số tướng dưới quyền Lý Nạp gồm Lý Vị ở Từ châu, cùng các tướng ở Hải châu và Nghi châu đều đem châu quận hàng triều đình. Lý Nạp hợp quân với Điền Duyệt tấn công Từ châu nhưng bị Tiết độ sứ Tuyên Vũ Lưu Hiệp đánh bại. Tướng nắm giữ quân Thần Sách là Lý Thịnh, cùng Lý Trừng ở Vĩnh Bình, Đường Triều Thần ở Sóc Phương[17] cùng đem quân phản công Lý Nạp, Nạp phải lui quân khỏi Từ châu, chạy về Bộc châu. Hai châu Hải, Mật cũng bị quân triều đình chiếm lấy. Mùa xuân năm 782, Lưu Hiệp phá thành ngoài Bộc Dương. Thành trung lương tận, quân sĩ tử thương nhiều, Lý Nạp hoảng sợ phải lên thành khóc lóc xin được hàng phục. Ông cử phán quan Phòng Thuyết hộ tống em trai mình là Lý Kinh và con trai Lý Thành Vụ thay mặt mình vào triều tạ tội. Tuy nhiên hoạn quan Tống Phụng Triều cho rằng Lý Nạp không còn chống cự được bao lâu, khuyên Đức Tông đừng nên nhận hàng. Do đó Đức Tông sai bắt giam Phòng Thuyết, Lý Thành Vụ và Lý Kinh, tiếp tục đánh Bộc châu. Lý Nạp bỏ khỏi Bộc châu, chạy đến Vận châu và tiếp tục liên kết với Điền Duyệt phản kháng nhà Đường. Triều đình lúc đó bổ nhiệm Lý Hi Liệt làm Tiết độ sứ mới ở Tri Thanh, nhưng do Lý Hi Liệt đã thông mưu từ trước với Lý Nạp nên không có hành động quân sự nào chống lại ông. Chu Thao nhân việc Sơn Đông đại loạn mà chiếm được hai châu Đức, Lệ từ Tri Thanh.
Sự bất mãn của hai tướng
Sau khi Lý Duy Nhạc bị giết, Triều đình trung ương quyết định phân Thành Đức làm ba phần: lấy Trương Hiếu Trung quản lý ba châu Dịch, Định, Thương với chức Tiết độ sứ Nghĩa Vũ ; Vương Vũ Tuấn là Hằng, Ký đô Đoàn luyện Quan sát sứ, Khang Nhật Tri là Thâm, Triệu đô Đoàn luyện Quan sát sứ; tăng đất của Lư Long thêm hai châu Đức, Lệ. Điều này khiến Vũ Tuấn không hài lòng.
Đường Đức Tông sai sứ giả đến điều động quân Lư Long, Địch Dịch và Hằng Ký cùng tấn công Điền Duyệt. Vương Vũ Tuấn không phụng chiếu, sai mang sứ giả đến chỗ Chu Thao. Thao nói với tướng sĩ dưới quyền:
Hỏi đến lần thứ ba, tướng sĩ nhiều người tỏ ý không phục. Thao giết hơn 10 đại tướng và hoãn lại kế hoạch. Khang Nhật Tri đem việc ấy nói với tướng triều đình Mã Toại, Toại báo về kinh. Hoàng thượng cho rằng Ngụy châu chưa hạ được mà Vương Vũ Tuấn lại làm phản, nên tìm cách xoa dịu Chu Thao, do vậy xuống chiếu phong ông làm Thông Nghĩa Quận vương và cách chức một số người bất hòa với ông. Nhưng Chu Thao vẫn quyết tâm làm phản, đưa quân sang Triệu châu bức ép Khang Nhật Tri. Vương Vũ Tuấn cũng cử con là Vương Sĩ Chân làm lưu hậu ba châu Hằng, Ký, Thâm, bản thân mình tấn công Triệu châu.
Triệu, Yên cứu Ngụy
Chu Thao mật bàn mưu với anh là Chu Thử đang trấn thủ Phượng Tường cùng khởi binh, bèn viết thư bọc sáp sai người mang đến Phượng Tường cho anh. Thư của Chu Thao đi giữa đường thì bị quân của Tiết độ sứ Hà Đông là Mã Toại biết được. Mã Toại bèn tâu báo với Đường Đức Tông. Đức Tông liền triệu tập Chu Thử về Trường An và bắt giam vào ngục, rồi sai Mã Toại và Tiết độ sứ Sóc Phương là Lý Hoài Quang mang quân đánh Chu Thao cùng các trấn Tri Thanh, Ngụy Bác.
Tháng 4 năm đó, viện quân từ Triệu, Yên bắt đầu tập hợp huyện Ninh Trấn, tổng cộng 40.000 bộ kị. Ngày 14 tháng 5 ÂL, khởi quân nam hạ. Ngày 28 tháng 6 ÂL, quân cứu viện đến Ngụy châu. Triều đình biết chuyện bèn cử thêm Tiết độ sứ Sóc Phương là Lý Hoài Quang đem quân tấn công nhằm hạ thành Ngụy châu. Khi Lý Hoài Quang đem quân tới, Mã Toại đề nghị ông ta nên dưỡng quân một thời gian rồi hãy tấn công, nhưng Hoài Quang không nghe, quyết định xuất quân ngay lập tức. Quân các trấn tới Ngụy châu, Điền Duyệt đem trâu, ngựa ra nghênh đón. Thao đóng quân ở Khiếp Sơn, cùng hôm đó quân triều đình do Lý Hoài Quang và Mã Toại chỉ huy cũng đến. Hoài Quang đem quân tập kích Chu Thao ở phía tây Khiếp Sơn. Sĩ tốt tranh nhau xông vào doanh của Thao, nhưng Vương Vũ Tuấn đã đem 2000 quân kị tới cứu. Thao dẫn quân theo sau cùng đánh trả, quan quân đại bại. Chu Thao lại đem quân đánh Mã Toại. Toại sợ hãi, khiển sứ đến từ tạ, hứa sẽ tâu với thiên tử cho Chu Thao thống lĩnh toàn bộ Hà Bắc. Vương Vũ Tuấn cực lực khuyên can là không nên, nhưng Chu Thao do việc này mà tỏ ra lơ là, thiếu cảnh giác. Tháng 7 ÂL năm 782, Mã Toại nhân Chu Thao mất cảnh giác, cùng chư quân lui về Ngụy huyện, tiếp tục kháng cự Thao. Chu Thao bèn tạ lỗi với Vương Vũ Tuấn. Vương Vũ Tuấn tuy ngoài miệng bằng lòng nhưng vẫn mang lòng oán hận Thao.
Bốn trấn xưng vương
Thời Chiến Quốc, sáu nước thực hiện thệ ước kháng Tần, nay cũng xin theo lệ cũ của Chu mạt thất hùng, lập quốc hiệu, xưng chư hầu, sử dụng quốc gia chánh sóc, tuy nhiên chỉ chưa cải niên hiệu.
U châu phán quân Lý Tử Thiên, Hằng Ký quán quan Trịnh Nhu đều đề nghị Chu Thao, Điền Duyệt, Vương Vũ Tuấn và Lý Nạp ở Tri châu, bốn trấn cùng xưng vương hiệu, chưa cải niên hiệu, tôn Chu Thao làm minh chủ. Thao chấp nhận. Ngày 9 tháng 12 năm 782, Chu Thao xưng là Kỳ vương, Vương Vũ Tuấn xưng là Triệu vương, Điền Duyệt xưng là Ngụy vương, Lý Nạp xưng là Tề vương, lập vợ làm vương phi, con trai trưởng là thế tử, nhưng vẫn dùng niên hiệu nhà Đường. Các trấn cùng nhau nhất trí tôn Chu Thao làm minh chủ. Nơi ở xưng là điện, mệnh lệnh gọi là lệnh, quần thần dâng thư gọi là tiên, vợ phong làm vương phi, con trai trưởng là thế tử. Các châu đặt trị sở gọi là phủ, bố trí lưu thủ kiêm nguyên soái, giao quyền quân chính, còn bố trí Đông, Tây tào, giống như Môn Hạ, Trung thư tỉnh tại triều đình...
Đại tướng nhà Đường là Lý Thịnh tìm cách cắt đường vận chuyển lương thực từ Lư Long đến Ngụy Bác, bằng việc đánh chiếm các châu Trác, Mạc, lại cùng con trai Trương Hiếu Trung là Trương Thăng Vân bao vây Dịch châu thứ sử là người của Chu Thao Trịnh Cảnh Tế ở Thanh Uyển. nhưng mấy tháng chưa hạ được. Thao cử Mã Thực làm lưu thủ, đem 15000 quân cứu Thanh Uyển, Lý Thịnh bại trận phải lui về Dịch châu, Chu Thao cũng lui về Doanh châu. Về sau Lý Thịnh bệnh thậm, bèn lui quân về Định châu. Vương Vũ Tuấn lúc này sai Cấp sự trung Tống Đoan đến giục Chu Thao về Ngụy. Đoan gặp Chu Thao, nói lời không cung kính[24]. Chu Thao tức giận, gửi thư trách móc Vũ Tuấn, Vũ Tuấn sợ phải sai sứ đến tạ lỗi, nhưng bên trong thì càng oán ông hơn, nên bí mật kết ước với Lý Bão Chân cùng chống Chu Thao.
Chiến sự ở Tương Thành
Lúc này Lý Hi Liệt ở Hoài Tây binh lương nhiều, còn bốn trấn xưng vương thì trong tình trạng thiếu thốn, nên bàn tính lôi kéo Lý Hi Liệt về phía mình, thỉnh Hi Liệt xưng đế hiệu. Lý Hi Liệt vốn có công đánh dẹp Lương Sùng Nghĩa, nhưng cũng bất mãn với triều đình do không được ban thưởng địa bàn mong muốn, bèn hưởng ứng Chu Thao. Lúc đó ông đang đóng quân ở Thái châu, tự xưng là Kiến Hưng vương, điều quân bao vây Tương Thành , còn tự mình dẫn quân về đóng ở Hứa châu.
Mùa xuân năm 783, Lý Hi Liệt cử quân xâm nhập Nhữ châu, bắt tướng Đường Lý Nguyên Bình rồi lui về. Cả thành Lạc Dương rúng động. Lý Hi Liệt sau đó còn đưa quân quấy nhiễu các châu xung quanh thành Lạc Dương. Triều đình bàng hoàng, tìm cách đối phó. Lư Kỉ do oán ghét Thái tử thái sư Nhan Chân Khanh nên tâu xin Đức Tông cho Chân Khanh đến chỗ Hi Liệt thủ dụ, khuyên ông trung thành với triều đình nhưng Hi Liệt không nghe.
Thấy Tương Thành nguy cấp, Đường Đức Tông phái Lý Miễn là Tiết độ sứ Tuyên Vũ và Kha Thư Diệu mang 1 vạn quân đi cứu. Lý Miễn muốn thừa cơ Lý Hi Liệt sơ hở mà đánh thẳng vào Hứa châu chứ không cần tới Tương Thành. Nhưng khi quân Lý Miễn đã tới Hứa châu thì Đường Đức Tông lại không tán thành ý định của Lý Miễn, bắt ông lui binh. Lý Miễn phải bỏ Hứa châu rút lui, bị Lý Hi Liệt truy kích đánh bại. Lý Miễn chạy về Đông Đô, Lý Hi Liệt bèn bao vây cắt đứt đường tiếp tế lương thực. Tháng 8 ÂL, Hi Liệt dẫn 20.000 quân vây Tương Thành, Lý Miễn sai Đường Hán Thần cùng Lưu Đức Tín đến cứu viện, đều thất bại. Sau này ở Hoài Tây có loạn, Lý Hi Liệt dời trị sở về Thái châu và gửi thư tạ lỗi với triều đình, song vẫn tiếp tục tính chuyện li khai.
Phản quân Kinh Nguyên
Đường Đức Tông có lực lượng mới mộ của Bạch Chí Trinh, bèn điều ra chống giữ. Nhưng những cấm quân mới đều là người buôn bán ở phố chợ, không biết chiến đấu, tan rã bỏ chạy hết. Quân Kinh Nguyên tiến vào kinh thành. Đường Đức Tông vội dẫn Vương quý phi, Vi thục phi cùng khoảng 500 người theo cửa sau kinh thành bỏ chạy, nhằm hướng về Phụng Thiên lánh nạn.
Quân Kinh Nguyên tiến vào điện Hàm Nguyên, thẳng tay cướp bóc kho tàng của vua; dân chúng kinh thành cũng nhân dịp hỗn loạn vào cung lấy của cải của triều đình. Diêu Lệnh Ngôn thấy mình không đủ uy tín để cầm quân chống nhà Đường, nên thả Chu Thử trong ngục ra, tôn làm người đứng đầu. Chu Thử tự xưng là hoàng đế nhà Đại Tần, sau đổi là Đại Hán, chính thức ra mặt phản Đường.
Chu Thử đánh Phụng Thiên
Kim ngô đại tướng quân Hồn Giam (thuộc hạ cũ của Quách Tử Nghi) vội tới Phụng Thiên báo với Đường Đức Tông về việc Chu Thử đã được thả, nên lập tức tính cách đối phó, nhưng Đức Tông lại nghe theo thừa tướng Lư Khởi, cho rằng Chu Thử là người trung thành, sẽ không phản lại triều đình, và chờ Chu Thử đến rước mình về lại kinh đô.
Thử hạ chiếu lập Chu Thao làm Hoàng thái đệ, viết thư cho Thao bảo
Thao được tin, thông cho cho các trấn khác, đề nghị cùng giúp Chu Thử. Lúc này các cánh quân triều đình ở Hà Bắc cũng lũ lượt kéo về Phụng Thiên cứu giá, Chu Thao và Vương Vũ Tuấn cũng lui quân về trấn. Ông dự định tấn công Lạc Dương, sai người cầu viện Hồi Hột. Hồi Hột cử 3000 quân giúp Chu Thao tấn công xuống phía nam. Nhưng trong lúc này, Lý Bão Chân thuyết phục được Vương Vũ Tuấn quay lại tấn công Chu Thao, Vũ Tuấn chấp nhận, kết ước với Lý Bão Chân và Mã Toại.
Ngay trước khi xưng đế, Chu Thử đã phái Hàn Mân dẫn 3000 quân đến Phụng Thiên, bề ngoài nói là nghênh thiên tử về kinh nhưng thực chất là thừa cơ tấn công, bắt sống Đức Tông. Sau đó, Chu Thử đích thân dẫn đại quân theo sau, cử thêm Diêu Lệnh Ngôn, Trương Quang Thịnh, Lý Trung Thần, Cừu Kính Trung... đưa quân đến đánh tiếp. Đế sai Cao Trọng Kiệt đến Lương Sơn chống trả nhưng thất bại và bị giết. Chu Thử đắc thắng bảo với các tướng
Chu Thử tấn công Phụng Thiên suốt 1 tháng không hạ được. Trong thành lương hết, Đường Đức Tông phải ăn rau dại và lương khô. Đại tướng quân Lý Thành, Lý Hoài Quang mang quân về Phụng Thiên cứu vua. Chu Thử không địch nổi viện binh, phải rút quân về Trường An. Đại tướng Hồn Giam tập hợp binh mã chỉ gồm 10 người bất thần đánh Trường An. Chu Thử dẫn quân trở về và nhanh chóng dẹp được, sau đó lại dồn sức đánh Phụng Thiên. Phụng Thiên trong tình thế nguy cấp, lương thực cạn, Đức Tông phải ăn đến cả rau dại và lương khô. Nhưng may mắn là đến ngày 18 tháng 1, Lý Hoài Quang đang giao chiến với bốn trấn đem quân về cứu giá, đánh bại quân Tần ở Lễ Tuyền. Chu Thử sợ thế Hoài Quang nên muốn nhanh chóng hạ Phụng Thiên trước khi Hoài Quang đến mà không được, cuối cùng phải rút về Trường An để tránh phải đối đầu với Lý Hoài Quang. Về sau,, ông không còn đe dọa Phụng Thiên thêm lần nào nữa, nhưng vẫn cho phao tin rằng Phụng Thiên đã nguy cấp, sắp bị diệt để kích tướng sĩ.
Lý Hoài Quang trở mặt
Sau đó ông đưa quân về Phụng Thiên yết kiến thiên tử. Hoài Quang vốn căm ghét thừa tướng Lư Kỉ và một số gian thần được nhà vua tin tưởng như Triệu Tản, Bạch Chí Trinh. Ông nói
Bọn Lư Kỉ được tin rất hoảng sợ, bèn tìm cách hãm hại ông. Bọn Kỉ tâu xin Đức Tông hạ lệnh cho Lý Hoài Quang thừa thắng kéo quân đến thẳng Trường An, nhằm mượn tay Chu Thử giết ông. Đức Tông bằng lòng, ra lệnh cho ông hợp quân với các tướng Lý Thịnh và Lý Kiến Huy, Dương Huệ Nguyên cùng tấn công Trường An. Ông tỏ ra không hài lòng. Khi đưa quân tới Hàm Dương, ông không tiến thêm nữa và nhiều lần dâng biểu lên triều đình xin trị tội bọn Lư Kỉ gây ra biến loạn ngày hôm nay. Trong tình thế bất đắc dĩ đó, Nhà Vua buộc phải cách chức và lưu đày bọn Lư Kỉ ra Tần châu, Triệu Tản đến Ân châu và Bạch Chí Trung đến Bá châu. Nhưng không dừng lại ở đó, Lý Hoài Quang còn tiếp tục dâng biểu xin trừng trị trung sứ Địch Văn Tú được nhà vua tín nhiệm, cuối cùng Tú bị Đức Tông giết đi.
Mùa xuân năm 784, Đức Tông dự định sai sứ sai cầu viện Thổ Phiên. Tướng Thổ Phiên Thượng Kết Tán nói theo luật pháp nước Phiên thì khi điều quân cứu viện nước khác phải có hiệp ước rõ ràng và yêu cầu phải cắt đất cùng một số điều khoản khác. Lý Hoài Quang không đồng tình với việc này vì cho rằng quân Thổ Phiên mà tiến sang thì sẽ cướp bóc khắp nơi và bắt bớ dân lành. Đại thần Lục Chí lo sợ rằng Lý Hoài Quang sẽ làm phản và tấn công vào lực lượng của Lý Thịnh, vì thế đề nghị tách quân của ông ra khỏi các cánh quân khác, không hành quân chung nữa. Đức Tông hạ lệnh cho Lý Thịnh kéo quân theo hướng khác, nhưng vẫn giữ lộ trình cũ của Lý Kiến Huy và Dương Huệ Nguyên vì sợ Hoài Quang sẽ oán giận[26]. Tháng 2 ÂL, có chiếu gia phong Thái úy, ban thiết khoán, sai Lý Thăng và Đặng Minh Hạc đến thủ dụ. Hoài Quang giận nói: Phàm khi một người nào đó sắp nổi loạn thì ban cho thiết khoán. Nay ban cho Hoài Quang, thì dù ta không có ý phản, cũng bị buộc phải làm phản rồi.
Sự thực thì Lý Hoài Quang đã bí mật câu kết với Chu Thử từ lâu. Chu Thử tìm cách dụ Hoài Quang theo phe mình, hẹn ước sẽ chia nhau vùng Quan Trung để cùng xưng đế, kết làm anh em. Trong khi đó Lý Thịnh cũng cho rằng Hoài Quang sẽ nổi dậy và đề xuất phòng bị ở vùng Hán Trung và Thục. Đức Tông do dự và muốn đến Hàm Dương úy lạo quân sĩ của Lý Hoài Quang. Hoài Quang lo sợ rằng nhà vua có ý đề phòng mình nên càng quyết tạo phản. Đến đây khi có chiếu thư này thì dã tâm tạo phản của ông càng mạnh.
Lý Thăng trở về Phụng Thiên báo việc cho Đức Tông. Triều đình lo sợ, tính tới chuyện bỏ Phụng Thiên nếu như Hoài Quang làm phản. Ít lâu sau, Lý Hoài Quang bất ngờ dẫn quân tấn công Lý Kiến Huy và Dương Huệ Nguyên. Kiến Huy trốn được và Huệ Nguyện bị tử trận.