cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thời kỳ Tăm tối (sử học)
Baronius
Quan trọng là, Baronius định nghĩa thời kỳ này "tăm tối" vì nó khan hiếm các bản ghi chép. Khi nhắc tới việc "thiếu các nhà văn", ông có thể là đang so sánh số lượng tập sách trong Patrologia Latina của Migne chứa các tác phẩm của nhà văn tiếng Latin từ thế kỷ thứ 10 (thời điểm trung tâm của thời kỳ mà ông mô tả là "tăm tối") so với số lượng  tác phẩm của các nhà văn từ các thế kỷ trước và nối tiếp đó. Rất ít trong số các nhà văn thời kỳ đó là nhà sử học.
Thời kỳ Tăm tối theo Baronius có vẻ đã khiến các nhà sử học thế kỷ 17 chú ý, khi mà thuật ngữ này đã nhân rộng trong các ngôn ngữ ở Châu Âu khác nhau với từ gốc tiếng Latin "saeculum obscurum " của ông đã bị đảo ngược đối với thời kỳ mà ông nhắc đến. Nhưng trong khi một số nhà sử học, nghe theo Baronius, sử dụng một cách trung lập thuật ngữ "thời kỳ tăm tối" để đề cập đến sự khan hiếm các bản ghi chép, các nhà sử gọc khác lại sử dụng nó để miệt thị, gần như sa vào sự thiếu khách quan và làm xấu thuất ngữ này trong mắt nhiều nhà sử học hiện đại.
Nhà sử học người Anh đầu tiên sử dụng thuật ngữ trên rất có thể là Gilbert Burnet, với cụm từ "thời kỳ tăm tối hơn" mà xuất hiện một số lần trong tác phẩm của ông trong thế kỷ 17. Lần đề cập sớm nhất có vẻ như nằm trong "Epistle Dedicatory" từ tập I của cuốn "Lịch sử cải cách của Giáo hội nước Anh" (History of the Reformation of the Church of England) vào năm 1679, trong đó ông viết: "Cấu trúc của cuộc cải cách là để phục hồi Kitô giáo về tình trạng sơ khai và loại bỏ tất cả những kẻ tha hóa mà đầy rẫy trong các thời kỳ tăm tối hơn trước đó." Ông đã một lần nữa sử dụng vào năm 1682 trong tập II trong đó ông gạt bỏ huyền thoại "Cuộc chiến của Thánh George với rồng" bằng cách viết "một huyền thoại được nghĩ ra trong thời kỳ tăm tối để ủng hộ sự hài hước của tinh thần hiệp sỹ". Một giám mục là Burnet đã ghi chép lại cách mà nước Anh đi theo đạo Tin Lành và cách sử dụng của ông về thuật ngữ trên luôn mang nghĩa xấu.
Thời kỳ Khai sáng
Trong Thời kỳ Khai sáng của thế kỷ thứ 17 và 18, rất nhiều nhà tư duy phản biện nhìn nhận tôn giáo là trái ngược với lý lẽ. Đối với họ, thời kỳ Trung Cổ hoặc "Thời kỳ của Đức tin", do đó trái ngược với Thời kỳ của lý lẽ (hay thời kỳ Khai sáng). Kant và Voltaire đã nói ra những lời công kích đến thời kỳ Trung Cổ như một khoảng thời gian tôn giáo khiến cho xã hội suy thoái, trong khi Gibbon trong cuốn "Lịch sử về sự Suy thoái và sụp đổ của đế chế La Mã" đã thể hiện sự miệt thị với "rác rưới của Thời kỳ Tăm tối". Tuy nhiên cũng như Petrarca người mà coi bản thân nằm ở thời kỳ đầu của "thời đại mới", ông đã chỉ trích các thế kỷ trước đó với thời kỳ của mình, một điều tương tự giống với các nhà văn thời kỳ Khai sáng.
Kết quả là, một cuộc cách mạng đã diễn ra theo ít nhất 3 hướng. Phép ẩn dụ cái thiện với cái ác ban đầu của Petrarca đã được mở rộng qua thời gian, ít nhất là một cách gián tiếp. Ngay cả nếu những người theo chủ nghĩa nhân văn không còn coi bản thân đang sống trong thời kỳ tăm tối, thời kỳ của họ cũng chưa đủ khai sáng đối với các nhà văn thế kỷ thứ 18, những người coi bản thân đã được sống trong Thời kỳ Khai sáng thật sự, trong khi thời kỳ này được quy kết là kéo dài đến tận thời kỳ Cận Đại. Theeo vào đó, ẩn dụ về cái ác của Petrarca mà ông chủ yếu sử dụng để thể hiện sự tiếc nuối về sự thiếu các thành tựu phi tôn giáo đã được làm sâu sắc hơn để đề cập đến ý nghĩa chống lại tôn giáo và mục sư rõ ràng hơn.
Dù sao thì, thuật ngữ "Thời kỳ Trung Cổ", sử dụng bởi Biondo và những người theo chủ nghĩa nhân văn sau Petrarca, nhìn chung đã được sử dụng trước thế kỷ 18 để mô tả thời kỳ trước thời kỳ Phục Hưng. Các ghi chép sớm nhất sử dụng từ "trung cổ" bằng tiếng Anh là vào năm 1827. Khải niệm về Thời kỳ Tăm tối cũng được sử dụng, nhưng đến thế kỷ 18, khải niệm này thường được giới hạn trong phần trước đó của thời kỳ này. Những bước đầu định nghĩa "Thời kỳ Tăm tối" trong từ điển Oxford có tham khảo đến cuốn "Lịch sử về Nền văn minh tại Anh" vào năm 1857 của Henry Thomas Buckle. Có nhiều ngày bắt đầu và kết thúc thời kỳ khác nhau: một số coi thời kỳ này bắt đầu vào năm 410, theo một số khác là vào 476 khi mà không còn hoàng đế tại Rôma, và kết thúc vào năm 800 tại thời điểm thời kỳ Phục Hưng Carolingian dưới thời hoàng đế Charlemagne hoặc nhiều quan điểm cho rằng nó kéo đài đến tận cuối thiên niên kỷ thứ nhất.
Chủ nghĩa Lãng Mạn
Vào cuối thế kỷ thứ 18 và đầu thế kỷ thứ 19, các nghệ sỹ theo chủ nghĩa Lãng mạn đã thay đổi những đánh giá tiêu cực của những nhà phê bình thời kỳ Khai sáng theo mốt Trung cổ. Từ "Gothic" đã coi là thuật ngữ của sự sỉ nhục giống như "Vandal" cho đến khi  một vài người Anh theo trường phái Gothic vào giữa thế kỷ 18 như Horace Walpole đã phát động phong cách Phục hồi Gothic - Gothic Revival trong nghệ thuật. Điều này đã thúc đẩy sự quan tâm đến thời kỳ Trung cổ mà đối với thế hệ sau này đã mang một hình ảnh "Thời kỳ Đức tin" bình dị. Chính điều này, đáp trả một thế giới thống trị bởi chủ nghĩa khai sáng duy lý, đã thể hiện quan điểm lãng mạn về Thời kỳ Hoàng kim của hiệp sĩ. Thời kỳ Trung cổ đã được xem xét với sự hoài niệm như một thời kỳ hòa hợp giữa xã hội và môi trường, sự truyền cảm hứng về tôn giáo, đối lập với sự quá độ của Cách mạng Pháp và hơn hết là đối lập với sự chuyển dịch về xã hội và môi trường và thuyết vi lợi của Cách mạng công nghiệp đang phát triển. Quan điểm lãng mạn vẫn xuất hiện trong các ngày hội chợ, lễ hội đương đại để kỷ niệm thời kỳ đó với những sự kiện và trang phục vui tươi.
Như Petrarca đã đảo lộn ý nghĩa của cái thiện và cái ác, do đó những người theo chủ nghĩa lãng mạn đã đảo lộn những định kiến về Thời kỳ Khai sáng. Tuy nhiên, thời kỳ mà họ lý tưởng hóa lại hầu như nằm ở Giai đoạn giữa Trung Cổ cho đến thời kỳ Cận đại. Theo một khía cạnh, điều này xóa bỏ mặt tôn giáo về phán xét của Petrarca bởi do trong các thế kỷ sau này, quyền lực và uy thế của Nhà thờ đang ở đỉnh cao. Đối với nhiều người, phạm vi của Thời kỳ Tăm tối đã trở nên tách biệt khỏi thời kỳ này, chủ yếu hàm ý các thế kỷ ngay sau khi sự sụp đổ của Rôma.
Cách dùng hàn lâm hiện đại
Thuật ngữ này được sử dụng rộng rãi bởi các nhà sử học thế kỷ 19. Vào năm 1860, trong cuốn "The Civilization of the Renaissance in Italy", Jacob Burckhardt đã vạch ra sự tương phản giữa "Thời kỳ Tăm tối" trung cổ và Thời kỳ Phục Hưng được khai sáng mà khi đó hồi sinh những thành tựu văn hóa và tri thức của quá khứ cổ đại. Tuy nhiên, đầu thế kỷ 20, có một sự đánh giá lại về thời kỳ Trung Cổ, qua đó đưa ra câu hỏi về thuật ngữ "tăm tối", hoặc ít nhất là cách sử dụng mang nghĩa xấu về nó. Nhà sử học Denys Hay đã nói một cách mỉa mai về "những thế kỷ sống động mà chúng ta gọi là tăm tối". Ở một cách rõ ràng hơn, cuốn sách về lịch sử của nền văn học Đức xuất bản năm 2007 đã mô tả "thời kỳ tăm tối" như "một cách nói phổ biến tuy có thể có phần ngu dốt".
Hầu hết các nhà sử học hiện đại không sử dụng thuật ngữ  "thời kỳ tăm tối" mà thích dùng thuật ngữ chẳng hạn như Sơ kỳ Trung Cổ. Nhưng khi được sử dụng bởi một số nhà sử học ngày nay, thuật ngữ "thời kỳ tăm tối" thường mang ý nghĩa mô tả những vấn đề về văn hóa, chính trị, kinh tế của thời kỳ đó. Đối với những người khác, thuật ngữ trên nhằm để diễn đạt quan điểm trung lập rằng các sự kiện của thời kỳ này có vẻ "tăm tối" với chúng ta vì thiếu các ghi chép lịch sử. Thuật nhữ này được sử dụng với ý nghĩa (thường là số ít) đề cập đến sự sụp đổ của Thời kỳ đồ đồng và Thời kỳ tăm tối Hy Lạp tiếp sau đó, các Thời kỳ tăm tối của Campuchia (năm 1450 đến 1863), và cũng có thể là Thời kỳ Tăm tối Kỹ thuật số mà chắc chắn rằng các văn bản điện tử được tạo ra bởi thời kỳ hiện nay không thể đọc được vào thời điểm nào đó trong tương lai. Một số người nghiên cứu văn hóa Byantinine đã sử dụng thuật ngữ "Các thời kỳ Tăm tối Byzantine" để ám chỉ thời kỳ từ thủa sơ khai của cuộc xâm lược của người Hồi Giáo đến khoảng năm 800, bởi vì hiện không còn tài liệu lịch sử tiếng Hy Lạp từ thời kỳ này và do đó lịch sử của Đế quốc Byzantine và phần lãnh thổ của đế quốc bị xấm chiếm bởi người Hồi Giáo đã không được hiểu đúng và cần phải được xây dựng lại từ các nguồn hiện có ví dụ như tài liệu tôn giáo. Thuật ngữ "thời kỳ tăm tối" không chỉ giới hạn trong lĩnh vực lịch sử. Như thời kỳ tăm tối khảo cổ học là do một số thời kỳ có nhiều bằng chứng khảo cổ và mốt số khác lại có ít.
Bởi vì Hậu kỳ Trung Cổ gần như trùng lặp với thời kỳ Phục Hưng, thuật ngữ "Thời kỳ Tăm tối" đã bị giới hạn cho một số thời điểm và địa điểm nhất định trong thời kỳ Trung Cổ ở châu Âu. Do đó, thế kỷ thứ 5 và thứ 6 ở đảo Anh, là đỉnh điểm của cuộc xâm lăng của người Saxon, được gọi là "Thời kỳ tăm tối nhất trong các thời kỳ tăm tối" theo quan điểm về sự sụp đổ xã hội và dẫn tới thiếu những ghi chép lịch sử trong thời kỳ này. Ở phía Tây và phía Nam, điều tương tự đã xảy ra với vùng lãnh thổ Dacia của người Rôma, trong đó sự rút đi của người Rôma đã không được ghi chép trong hàng thế kỷ do người Slav, Avar, Bulgar, và các tộc người khác tranh đấu quyền lực với nhau tại lưu vực sông Danube, và các sự kiện này vẫn còn đang gây tranh cãi. Tuy nhiên, tại thời điểm này, đế chế Arab đang được xem là ở thời kỳ Hoàng Kim hơn là Thời kỳ Tăm tối; do đó, việc sử dụng thuật ngữ này cũng phải được giới hạn về địa lý. Trong khi khái niệm của Petrarca về Thời kỳ Tăm tối  tương ứng với hầu hết các thời kỳ Kitô Giáo tiếp sau thời kỳ tiền Kitô Giáo Rôma, ngày nay thuật ngữ này được sử dụng cho văn hóa và thời kỳ tại Châu Âu mà ít ảnh hưởng bởi Kitô giáo nhất, và bởi vậy mà các văn hóa và thời kỳ này hầu như được ghi chép rất ít trong các biên niên sử và các nguồn đương thời hầu hết bởi các giáo sĩ Công giáo.
Cách nhìn nhận sai lệch phổ biến
nhỏ|Bức hình mô tả Trái Đất hình cầu ở thế kỷ thứ 14 Nhà sử học David C. Lindberg chỉ trích cách sử dụng đại chúng của từ "Thời kỳ Tăm tối" mô tả toàn bộ Thời kỳ Trung cổ là "thời kỳ của sự ngu dốt, man rợ và mê tín", theo đó "thường đổ lỗi cho Giáo hội Kitô giáo, bị vu cáo là đã đặt quyền lực tôn giáo trên những trải nghiệm cá nhân và các hoạt động lý hữu lý". Sử gia về khoa học Edward Grant viết rằng "Nếu các tư tưởng lý tính cách mạng được biểu hiện [trong thế kỷ 18], chúng chỉ được khả thi bởi vì truyền thống lâu dài từ Trung Cổ đã thiết lập việc sử dụng lý trí như một trong những hoạt động quan trọng nhất của con người". Chưa kể, Lindberg còn nói rằng, trái với các quan niệm thông thường, "các học giả hậu kỳ Trung Cổ hiếm khi phải trải qua sức mạnh cưỡng bức của giáo hội và sẽ tự xem mình là tự do (đặc biệt trong các ngành khoa học tự nhiên) đi theo lý trí và quan sát bất cứ nơi nào chúng dẫn tới". Do sự sụp đổ của Đế chế Tây La Mã do Giai đoạn Di cư, rất nhiều các tài liệu Hy Lạp cổ đại đã bị mất, nhưng một phần các tài liệu này vẫn sót lại và đã được nghiên cứu rộng rãi bởi Đế chế Byzantine và Nhà Abbas. Khoảng thế kỷ 11 và 12 trong Trung kỳ Trung cổ, nhiều nền quân chủ quyền lực hơn đã trỗi dậy; các biên giới đã được phục hồi sau cuộc xâm lăng của người Viking và Magyar; sự phát triển công nghệ và cải tiến nông nghiệp đã được thực hiện nhằm tăng nguồn thực phẩm và dân số. Và sự hiện đại hóa khoa học và kiến thức ở phía Đông hầu như là do có các bản dịch tiếng Latinh mới của Aristotle.
Caloptilia stictocrossa
Caloptilia stictocrossa là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Queensland.
Thời kỳ Tăm tối (sử học)
Cách nhìn nhận sai lệch phổ biến
Sự khắc họa sai lệch về thời kỳ này cũng được phản ánh trong một số ý niệm cụ thể hơn, ví dụ như một quan niệm sai lầm, bắt đầu từ thế kỉ 19 và vẫn còn rất phổ biến, cho là mọi người trong thời Trung Cổ đều nghĩ rằng Trái Đất phẳng. Trên thực tế, các giảng viên trong các đại học Trung Cổ thông thường lập luận rằng bằng chứng cho thấy Trái Đất là một quả cầu. Lindberg và Ronald Numbers, một học giả khác về thời kỳ này, khẳng định rằng "hiếm có một học giả Ki-tô giáo nào thời Trung Cổ lại không nhận thức được tính chất cầu [của Trái Đất] và họ thậm chí còn biết chu vi xấp xỉ của nó". Một số lầm tưởng khác như "Giáo hội cấm đoán giải phẫu tử thi và phẫu thuật thời Trung Cổ", "sự trỗi dậy của Ki-tô giáo giết chết khoa học cổ đại", hay "Giáo hội Ki-tô giáo thời Trung Cổ dập tắt sự phát triển của triết học tự nhiên", được Numbers đưa ra làm ví dụ về những huyền thoại phổ biến vẫn lan truyền như những sự thật lịch sử, trong khi chúng không được các nghiên cứu lịch sử hiện nay ủng hộ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trung đại Thể loại:Biên soạn lịch sử Thể loại:Triết học lịch sử
Caloptilia stictocrossa
Tham khảo
Thể loại:Caloptilia
Clerodendrum griffithianum
Clerodendrum griffithianum là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được C.B.Clarke mô tả khoa học đầu tiên năm 1885.
Liên kết ngoài
Thể loại:Clerodendrum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1885
Notoxus brevicornis
Notoxus brevicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Anthicidae. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1916.
Pentagonia gymnopoda
Pentagonia gymnopoda là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Standl.) Standl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1927.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pentagonia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1927
Petelia larentiata
Petelia larentiata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Petelia
Ga Eocheon
Ga Eocheon (Tiếng Hàn: 어천역, Hanja: 漁川驛) là ga tàu điện ngầm trên Tuyến Suin–Bundang, nằm ở nằm ở Eocheon-ri, Maesong-myeon, Hwaseong, Gyeonggi-do. Trước khi mở cửa trở lại vào ngày 12 tháng 9 năm 2020, Tuyến Suin khổ hẹp hoạt động cho đến năm 1995 và tòa nhà ga vào thời điểm đó được sử dụng làm phòng nghỉ cho nhân viên của các nhà máy gần đó trong một thời gian ngay cả sau khi nhà ga bị đóng cửa và bị phá bỏ vào nửa đầu năm 2013
Tham khảo
Eocheon Eocheon Eocheon
Pelosia perlella
Liên kết ngoài
Thể loại:Pelosia
Kondopozhsky (huyện)
Huyện Kondopozhsky (Кондопо́жский райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Cộng hòa Karelia, Nga. Huyện có diện tích 5964 km², dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 10900 người. Trung tâm của huyện đóng ở Kondopoga.
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Cộng hòa Karelia Thể loại:Huyện của Nga
Noegus mantovani
Noegus mantovani là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Noegus. Noegus mantovani được Bauab & Ilka Maria Fernandes Soares miêu tả năm 1978.
Tham khảo
Thể loại:Noegus
Xã Walker, Quận Anderson, Kansas
Xã Walker (Walker Township) là một xã thuộc quận Anderson, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 668 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Kansas Thể loại:Quận Anderson, Kansas
Utawarerumono
Utawarerumono (tiếng Nhật: うたわれるもの) là một video game thần thoại mang âm hưởng của thời phong kiến Nhật Bản. Bản truyện tranh được ra đời vào năm 2005 trong tạp chí Dengeki G's. Ngay sau đó bản anime cũng đã được ra đời vào ngày 3 tháng 4 năm 2006. Kể từ đó, ADV Films đã được quyền sản xuất phim Utawarerumono. Phim đã có bản DVD vào tháng 1 năm 2007.
Cốt truyện
Câu chuyện xoay quanh nhân vật chính mang mặt nạ tên Hakuoro, người được tìm thấy bởi 2 chị em (Eruru và Aruru) và bà Tusukuru. Anh ta bị thương nặng và rơi vào trạng thái mất trí nhớ. Cho nên bọn họ đem anh về nhà và cố gắng chữa trị. Sau này anh được dân làng chấp nhận cho sống trong làng, nhưng người trong làng thì đang gặp cảnh khốn khổ vì tên bạo chúa tham lam. Sau này, nhờ số phận đưa đẩy anh trở thành người đứng lên lãnh đạo nhân dân chống lại tên bạo chúa và trở thành vua, anh đặt tên cho đất nước của mình là Tusukuru để nhớ ơn đến người mà anh kính trọng nhất.
Sau khi trở thành vua và mọi việc trở nên yên ổn. Anh nhận ra rằng hòa bình là một việc rất khó giữ vững, anh như đứng trong biển lửa khi phải đối mặt với việc bảo vệ những người mà anh quan tâm. Trong công cuộc bảo vệ, anh đã giáp mặt với nhiều chiến binh mạnh từ nhiều vùng đất và bộ lạc khác nhau, sau này những chiến binh đó trở thành những thuộc hạ thân tín nhất của anh. Nhiều lúc đối mặt với những tình huống gần như không thể chiến thắng thì mọi người đều cảm thấy an tâm nhờ vào tài chỉ huy của anh.
Câu chuyện mở đầu mang đậm phong cách huyền ảo của người Ainu, nhưng càng về sau thì câu chuyện càng thiên về tính khoa học viễn tưởng. Nói đúng hơn, câu chuyện mở đầu trong một thế giới huyền ảo, đầy phép thuật và những giống người mới nhưng sau đó vén lên bức màn bí mật về một tương lai sau này của Trái Đất.
Backstory
Trong một buổi nọ, 1 nhà khảo cổ đã phát hiện ra 1 hóa thạch kỳ lạ, 1 hóa thạch của một con quái vật bị biến dạng. Nhà khảo cổ ấy không biết rằng đây chính là hiện thân của 1 vị thần đã bị lãng quên, biết đến với cái tên Witsuarunemitea. Một nhà khoa học giỏi tình cờ nhìn thấy, và sau một vài lần đối chiếu, người lạ mặt kỳ bí này giải thích rằng nhân loại chưa thực sự sẵn sàng cho Missing Link này, một khoảng trống trong sự tiến hóa từ vượn để ra thành người. Để tránh bị lộ anh ta bắn nhà khảo cổ học. Khi mà anh đang chuẩn bị chết thì máu của anh chạm vào tảng hóa thạch và vị thần bị lãng quên cũng bị đánh thức.
Witsuarunemitea cảm nhận được một sự hy vọng trong con người nhà khỏa cổ đang chết dần. Người đã cho anh mạng sống với điều kiện người sẽ trở thành một với anh, nhờ vậy mà Witsuarunemitea có thể cuối cùng tìm được giấc ngủ mà ông ta mong muốn. Thời gian trôi qua, anh bị đóng băng.
Witsuarunemitea dưới lớp vỏ bọc là chiếc mặt nạ mà nhà khảo cổ đeo, chẳng lâu sau anh cũng tỉnh giấc sau nhiều năm. Anh ta nhận ra rằng mình đang ở trong một trung tâm khoa học ở dưới lòng đất, nơi mà anh bị nghiên cứu như là một giống người thời xa xưa. Thông qua các nhà nghiên cứu dưới đây anh mới biết rằng thế giới đã trở thành một vùng đất khô cằn không ai sinh sống. Những người sống sót thì sống trong những căn nhà dưới lòng đất. Mizushima, 1 nhà nghiên cứu, được bổ nhiệm để chăm sóc và nghiên cứu về nhà khảo cổ, nay được đặt tên là Iceman. Phát hiện ra rằng Iceman có khả năng thở được trong điều kiện không khí bên ngoài, các nhà nghiên cứu mong muốn sử dụng khả năng của anh để tái tạo lại bề mặt Trái Đất. Từ hàng ngàn tạo vật, chỉ có một vài được chọn là có thể sống sót, kể cả vật thí nghiệm số 3510 và 63. Vật thí nghiệm số 3510, một phụ nữ xinh đẹp được đặt cho cái tên Mikoto và vật thí nghiệm số 63, một bé gái, được đặt tên là Mutsumi và được tạo ra nhờ vào DNA của Iceman, thường gọi anh là "cha".
Dự án gặp phải một số vấn đề, mặc dù vậy các nhà nghiên cứu quyết định sẽ lại đóng băng Iceman để tiếp tục nghiên cứu sau này. Mizushima, nhận thức thấy tính cách con người trong Iceman, đã kêu anh chạy trốn, và đưa cho anh ta chìa khóa của trung tâm nghiên cứu.
Iceman trốn thoát khỏi trung tâm mang theo Mikoto người mà anh đã mang lòng yêu thương. Sau một vài năm, Mikoto sinh ra 1 đứa bé gái. Tuy nhiên các nhà nghiên cứu đã tìm ra họ và bọn họ lại bị bắt trở về trung tâm nghiên cứu. Mikoto bị giải phẫu để nghiên cứu thêm, Iceman thì đang chuẩn bị đem đi đóng băng, chính cơn giận dữ của anh đã đánh thức Witsuarunemitea.
Bị tổn thương trước cái chết của Mikoto, một tính cách khác của anh dần được tạo nên, một tính cách mang đầy thù hận. Witsuarunemitea hủy diệt hầu hết trung tâm, trước mong ước của con người về sự bất tử. Witsuarunemitea ban cho lời thỉnh cầu của họ thành sự thật, biến bọn họ thành những chất lỏng không hình dạng. Cuối cùng, vị thần tích lũy quá nhiều thù hận cho nên đã biến Iceman ra thành hai nửa cơ thể: một nửa tìm kiếm sự hủy diệt, một nửa kia tìm kiếm chỉ để bị hủy diệt.
Bất ngờ, Mutsumi xuất hiện và mang trong mình dòng máu thần thánh của Witsuarunemitea, làm cho hai cơ thể của Witsuarunemitea này chìm vào giấc ngủ. Trong lúc này, những tạo vật trong trung tâm cũng bắt đầu xây dựng lại Trái Đất. Con người chính gốc thì ngày càng chết dần chết mòn và rơi vào quên lãng. Trung tâm nghiên cứu thì bị đóng vĩnh viễn, sau này người ta truyền tai nhau nơi đây là vùng đất thánh của Witsuarunemitea.
Vài năm sau đó, một sự thay đổi trên thế giới đã làm thức tỉnh cà hai cơ thể của Witsuarunemitea, cả hai lại tiếp tục đấu với nhau. Một bên thì muốn con người trên thế gian này đạt tới đỉnh cao nhờ vào chiến tranh, bên kia thì muốn nhờ vào hợp tác ôn hòa. Vị vua của Kunnekamun tìm kiếm phần cơ thể của sự hủy diệt, người đã ban cho ông sức mạnh tên là Avu-Kamuu.
Cuối cùng, trận đánh của cả hai đã gây nên một trận động đất. Aruru, một cô bé của làng Kenashikourupe đang leo lên cây để lấy cái tổ ong thì bị té vì cơn động đất, cô bị thương nặng. Eruru chị gái của Aruru cầu xin Witsuarunemitea hãy cứu sống Aruru đổi lại là linh hồn và thể xác của chính cô sẽ là của Witsuarunemitea. Witsuarunemitea đồng ý.
Cả hai vị thần đều mệt mỏi sau trân chiến và cả hai đều rơi vào hôn mê. Phần cơ thể muốn hủy diệt thì được tìm thấy bởi Dii, một học giả của xứ Onkamiyamukai, sau này hòa làm một với nhau. Phần cơ thể muốn bị hủy diệt thì giữ lại cơ thể của mình và được tìm thấy trong rừng nhờ Eruru.
Từ đây cốt truyện của Utawarerumono bắt đầu.
Hakuoro
nhỏ|275px|Hakuoro (ハクオロ, Cáp Khắc Áo La)
Iceman là hình dạng con người của Witsuarunemitea trên Trái Đất. Anh được các nhà khoa học tìm thấy và thí nghiệm. Tạo vật nhân tạo được tạo ra dựa trên cơ thể của anh để góp phần nghiên cứu và anh cũng có con với một trong những tạo vật này là Mikoto. Sau khi Mikoto chết, anh lên cơn điên và trở thành Witsuarunemitea, gây ra một vụ tai biến địa chất. Sau khi bị phong ấn bởi Mutsumi, anh trở lại sau vài thế kỉ và trở thành Hakuoro sau một trận đánh đã làm anh mất trí nhớ.
Erurūuu
nhỏ|275px|Eruru (エルルゥ, Ngải Lộ Lộ)
Arurūuu
nhỏ|275px|Aruru (アルルゥ, A Lộ Lộ)
Oboro
(オボロ, Lung) nhỏ|275px|Dori và Gura
Doriī & Gurā
(ドリィ & グラァ, Đa Lợi & Cổ Lạp) nhỏ|275px|Benawi
Benawi
(ベナウィ, Bối Nạp Uy) nhỏ|275px|Kurou
Kurou
(クロウ, Khắc La) nhỏ|275px|Yuzuha
Yuzuha
(ユズハ, Dữu Diệp) nhỏ|275px|Touka
Touōka
(トウカ, Đằng Hương)
nhỏ|275px|Karura
Karurauatsuurei (Karura)
(カルラゥアツゥレイ（カルラ）, Khải Lộ Lạp) nhỏ|275px|Tusukuru
Tusukuru
(トゥスクル, Đồ Tư Khố Nhĩ) nhỏ|275px|Teoro
Teoro
(テオロ, Thiết Áo La)
Onkamiyamukai
nhỏ|phải|Urutori
Urutorī
(ウルトリィ, Ô Lộ Thác Lợi) nhỏ|phải|Kamyu
Kamyu
(カミュ, Khải Mậu) nhỏ|phải|Mutsumi
Kunnekamun
nhỏ|phải|Kuuya Amururineuruka
Amururineuruka Kūya
(アムルリネウルカ・クーヤ) nhỏ|phải|Genjimaru
Genjimaru
(ゲンジマル, Nguyên Thứ Hoàn) nhỏ|phải|Sakuya
Sakuya
(サクヤ, Sa Nhã)
Hien
(ヒエン, Hi Ân) nhỏ|phải|Hauenkua
Hauenkua
(ハウエンクア)
Những vị lãnh chúa khác
nhỏ|phải|Orikakan
Orikakan
(オリカカン)
nhỏ|phải|Niwe
Niwe
(ニウェ) nhỏ|275px|Derihourai
Derihourai
(デリホウライ) nhỏ|275px|Dii
Nuwangi
(ヌワンギ)
nhỏ|275px|Mikoto
Mikoto
(ミコト)
Trachypus flexicaulis
Trachypus flexicaulis là một loài rêu trong họ Trachypodaceae. Loài này được (Wilson) Mitt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1859.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trachypus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1859
Drimia fugax
Drimia fugax là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được (Moris) Stearn mô tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Liên kết ngoài
Thể loại:Drimia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1978
Mattinata
Mattinata là một đô thị thuộc tỉnh Foggia trong vùng des Puglia. Đô thị Mattinata có diện tích km², dân số người. Đô thị này giáp với các đô thị sau: Monte Sant'Angelo, Vieste.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Foggia
Ancilla murrayi
Tham khảo
Thể loại:Ancilla
Diascia dielsiana
Diascia dielsiana là một loài thực vật có hoa trong họ Huyền sâm. Loài này được Schltr. ex Hiern mô tả khoa học đầu tiên năm 1904.
Semiotus imperialis
Semiotus imperialis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Guerin miêu tả khoa học năm 1844.
Tham khảo
Thể loại:Semiotus
Grypocentrus albipes
Liên kết ngoài
Thể loại:Grypocentrus
Pleurothallis crescentilabia
Pleurothallis crescentilabia là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Ames miêu tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1923
Mońki
Mońki là một thị trấn thuộc huyện Moniecki, tỉnh Podlaskie ở đông-bắc Ba Lan. Thị trấn có diện tích 8 km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của thị trấn là 10352 người và mật độ 1351 người/km².
Caloptilia cyanoxantha
Caloptilia cyanoxantha là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Queensland.
Micropodium scolopendrioides
Micropodium scolopendrioides là một loài dương xỉ trong họ Aspleniaceae. Loài này được J.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1875. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Micropodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1875 Thể loại:Unresolved names
Micropodium scolopendrioides
Xanthia flavescens
Xanthia flavescens là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xanthia
Vương Kế Bằng
Vương Kế Bằng (, ?- 29 tháng 8, 939 ), dùng tên Vương Sưởng (王昶) từ năm 935 đến năm 939, gọi theo thụy hiệu là Mân Khang Tông, là một hoàng đế của nước Mân thời Ngũ Đại Thập Quốc. Ông tập vị hoàng đế sau khi cha Vương Diên Quân bị sát hại. Vương Kế Bằng cũng bị sát hại trong một cuộc binh biến do hoàng thúc Vương Diên Hy tiến hành.
Bối cảnh
Sử tịch ghi rằng Vương Kế Bằng là trưởng tử của Vương Diên Quân, song bia mộ nguyên thê của Vương Diên Quân là phu nhân Lưu Hoa thì cho thấy rằng Vương Kế Bằng là thứ tử của Vương Diên Quân, Vương Kế Nghiêm (王繼嚴) là huynh trưởng và hai đệ (lúc Lưu Hoa qua đời vào năm 930) là Vương Kế Thao (王繼韜), và Vương Kế Cung (王繼恭). (Thập Quốc Xuân Thu thì liệt kê một người đệ khác là Vương Kế Dung (王繼鎔). Vương Kế Bằng kết hôn với Lý thị- cũng là hậu duệ của Vương Thẩm Tri, cha của bà là Đồng bình chương sự Lý Mẫn (李敏).
Thời phụ thân trị vì
Năm 926, bá của Vương Kế Bằng là Vương Diên Hàn trở thành quân chủ của Mân, đến tháng 1 năm 927, Vương Diên Quân cùng Vương Diên Bẩm liên kết lật đổ Vương Diên Hàn. Vương Diên Quân trở thành người cai trị mới của Mân, tự xưng là Uy Vũ lưu hậu. Vương Diên Quân được Hậu Đường Minh Tông Lý Tự Nguyên phong tước Mân vương vào năm 928,
Vương Diên Quân thích thuật thần tiên, đạo sĩ Trần Thủ Nguyên (陳守元) xưng rằng nhận được mệnh của Bảo Hoàng và nói với Vương Diên Quân rằng nếu có thể 'tị vị thụ đạo' thì có thể làm Thiên tử 60 năm. Diên Quân tin theo, ngày Bính Tý (23) tháng 12 năm Tân Mão (2 tháng 2 năm 932), mệnh Tiết độ phó sứ Vương Kế Bằng nắm quyền cai quản quân phủ sự, còn bản thân trở thành một đạo sĩ. Ngày Giáp Thìn (22) tháng 3 năm Nhâm Thìn (30 tháng 4 năm 932), Vương Diên Quân phục vị.
Sang năm Quý Tị (933), Vương Diên Quân xưng là Đại Mân hoàng đế, cải danh Vương Lân. Vương Lân bổ nhiệm Vương Kế Bằng làm hữu bộc xạ, trung thư thị lang, đồng bình chương sự. Sang tháng 4 ÂL, Vương Lân lập Vương Kế Bằng làm Phúc vương, cho đảm nhiệm thêm chức Bảo Hoàng cung sứ. Ngày Canh Thìn (5) tháng 5 (31 tháng 5), Mân xảy ra động đất, Vương Lân lại 'tị vị tu đạo', mệnh Phúc vương Vương Kế Bằng tạm quyền cai quản quốc sự, đến ngày Mậu Tý (14) tháng 7 (7 tháng 8) thì phục vị.
Sau khi Vương Kế Bằng được lập làm Phúc vương, Vương Lân bổ nhiệm Diệp Kiều giúp đỡ cho ông. Diệp Kiều là người bác học, có khí chất thẳng thắn, Vương Kế Bằng đối đãi theo lễ sư phụ.
Tháng giêng năm Giáp Ngọ (934), tướng Ngô Tương Diên Huy (蔣延徽) đem quân đến bao vây thành Kiến châu của Mân. Vương Lân khiển Thượng quân Trương Ngạn Nhu (張彥柔) và Phiêu kị đại tướng quân Vương Diên Tông (王延宗) đem vạn binh cứu Kiến châu. Tuy nhiên, trên đường đi, sĩ tốt không tiến nữa, nói rằng nếu không bắt được Xu mật sứ hủ bại tàn ác Tiết Văn Kiệt thì sẽ không thể đánh địch. Khi tin tức đến kinh thành Trường Lạc, Vương Kế Bằng và Hoàng thái hậu thuyết phục Vương Lân giao Tiết Văn Kiệt. Khi Vương Lân chưa thể quyết định, Vương Kế Bằng cho phục kích và bắt giữ Tiết Văn Kiệt, giải người này đến chỗ các binh sĩ. Các binh sĩ ăn thịt Tiết Văn Kiệt, sau đó tiến về Kiến châu, quân Ngô triệt thoái.
Năm 935, Vương Kế Bằng thư thông với cung nhân Lý Xuân Yến, ông thỉnh mẹ kế là Hoàng hậu Trần Kim Phượng, Trần hậu xin Vương Lân ban Lý Xuân Yến cho Vương Kế Bằng, Vương Lân chấp thuận song không hài lòng. Đệ của Vương Kế Bằng là Vương Kế Thao giận dữ và âm mưu sát hại Vương Kế Bằng.
Những năm cuối đời, Vương Lân bị trúng phong, Trần hoàng hậu tư thông với Quy Thủ Minh (歸守明) và Bách công viện sứ Lý Khả Ân (李可殷). Lý Khả Ân thường vu cáo Phòng thành sứ Lý Phỏng (李仿) trước Vương Lân, trong khi người trong tộc của Trần hoàng hậu là Trần Khuông Thắng (陳匡勝) thì vô lễ với Vương Kế Bằng, do vậy cả Lý Phảng và Vương Kế Bằng đều hận. Khi Vương Lân bị bệnh càng nặng, Vương Kế Bằng cảm thấy vui mừng (vì sắp được kế vị). Lý Phảng thì tin rằng Vương Lân sẽ không thể hồi phục, do vậy vào ngày Kỉ Mão (18) tháng 10 năm Ất Mùi (16 tháng 11 năm 935) cho tráng sĩ giết chết Lý Khả Ân. Tuy nhiên, đến ngày Canh Thìn hôm sau, khi bệnh tình của Vương Lân giảm bớt, Trần hoàng hậu tấu về sự việc. Lý Phỏng lo sợ, dẫn bộ binh tiến vào cung đâm trọng thương Vương Lân, cung nhân không muốn ông phải chịu khổ nên giết ông. Lý Phỏng và Vương Kế Bằng sau đó giết Trần hoàng hậu, Trần Thủ Ân (陳守恩), Trần Khuông Thắng, Quy Thủ Minh và Vương Kế Thao. Đến ngày Tân Tị (20) cùng tháng (18 tháng 11), Vương Kế Bằng tuyên bố rằng Hoàng thái hậu lệnh cho ông giám quốc, Vương Kế Bằng tức hoàng đế vị trong ngày. Ông đổi tên thành Sưởng.
Trị vì
Năm 936, Vương Sưởng lập Hiền phi Lý thị làm hoàng hậu, tôn hoàng thái hậu làm thái hoàng thái hậu.
Năm 937, Vương Sưởng cho xây dựng Tử Vi cung (紫微宮), dùng thủy tinh để trang trí, công sức xây dựng gấp mấy lần Bảo Hoàng cung. Vương Sưởng cũng sai người đến các châu để dò xét nhân dân. Sau khi có phương sĩ nói với ông rằng ban đêm có thấy bạch long ở Loa phong, Vương Sưởng cho xây Bạch Long tự. Đương thời, do xây dựng quá đà, ngân sách không đủ, do vậy Vương Sưởng bắt ép Lại bộ thị lang Thái Thủ Mông (蔡守蒙) bán chức quan lấy tiền mặc dù người này liêm khiết. Ông cũng ban chiếu lệnh cho những ai khai bớt tuổi (để tránh lao dịch) thì sẽ bị phạt đánh trượng vào lưng, những ai giấu khẩu sẽ bị giết, ai chạy chốn để tránh hình phạt thì sẽ giết cả tộc người đó. Rau quả lợn gà đều bị đánh thuế nặng.
Đến tháng 10 ÂL, Vương Sưởng mệnh kì đệ Uy Vũ tiết độ sứ Vương Kế Cung thượng biểu thông báo việc tự vị cho Hậu Tấn Cao Tổ Thạch Kính Đường, đồng thời thỉnh được lập 'để' tại kinh thành Khai Phong của Hậu Tấn. Ngày Bính Ngọ (3) tháng 11 năm Mậu Tuất (27 tháng 11 năm 938), Hậu Tấn Cao Tổ phong Vương Sưởng làm Mân quốc vương, cho Tả tán kị thường thị Lô Tổn (盧損) làm sách lễ sứ, thưởng "giả bào" (áo đỏ) cho Vương Sưởng. Ngày Mậu Thân (5), Hậu Tấn Cao Tổ phong Vương Kế Cung làm Lâm Hải quận vương. Khi Vương Sưởng hay tin, ông khiển tiến tấu quan Lâm Ân (林恩) đi giải thích với Hậu Tấn rằng ông đã kế tập đế hiệu, do vậy không tiếp nhận sách mệnh và sứ giả. Đến khi Lô Tổn đến Phúc châu vào tháng 2 ÂL năm Kỉ Hợi (939), Vương Sưởng xưng bệnh không gặp, mệnh Vương Kế Cung làm chủ việc tiếp đón Lô Tổn. Sau đó, Vương Kế Bằng khiển Lễ bộ viên ngoại lang Trịnh Nguyên Bật (鄭元弼) phụng biểu của Vương Kế Cung theo Lô Tổn nhập cống Hậu Tấn.
Vương Sưởng ghen ghét với tài danh của các thúc phụ là cưụ Kiến châu thứ sử Vương Diên Vũ (王延武) và Hộ bộ thượng thư Vương Diên Vọng (王延旺). Vu giả Lâm Hưng (林興) vốn có oán với Vương Diên Vũ, vào năm 939 người này bẩm với Vương Sưởng rằng quỷ thần nói Vương Diên Vũ và Vương Diên Vọng sẽ làm biến. Vương Sưởng không điều tra lại, liền cho tráng sĩ đến phủ đệ giết họ cùng 5 người con trai. Tin vào lời Trần Thủ Nguyên, Vương Kế Bằng cho xây dựng Tam Thanh điện trong cung cấm, dùng vài nghìn cân vàng để đúc tượng Bảo Hoàng đại đế, Thiên Tôn, Lão Quân; đốt hương cúng tế; cầu thần đan. Chính sự lớn nhỏ đều được giao cho Lâm Hưng "truyền" quyết định của Bảo Hoàng. Kiến vương Vương Kế Nghiêm được lòng binh sĩ, Vương Sưởng lo sợ nên đến tháng 6 ÂL thì bãi binh quyền của Vương Kế Nghiêm, đổi tên người này thành Kế Dụ (繼裕), cho Vương Kế Dung thay thế. Phát giác ra Lâm Hưng lừa gạt mình, ngày Ất Mùi (25) cùng tháng (14 tháng 7), Vương Sưởng bắt người này đến sống ở Trường Xuân cung.
Ngày Ất Tị (6) tháng 7 (24 tháng 7), Bắc cung của Mân bị hỏa hoạn thiêu hủy.
Trong khi đó, hai đạo quân tinh nhuệ bảo vệ cung điện là Củng Thần (拱宸) và Án Hạc (按鶴) vốn do Vương Lân lập ra. Tuy nhiên, sau khi Vương Sưởng trở thành hoàng đế, ông lại mộ 2.000 tráng sĩ để lập ra đội quân phúc tâm, có hiệu là Thần Vệ (宸衛), lộc thưởng đều nhiều hơn so với hai đội quân kia. Có người nói rằng binh sĩ Củng Thần và Án Hạc oán và muốn làm loạn, do vậy Vương Sưởng định phân họ đến đồn trú tại Chương châu và Tuyền châu, khiến họ càng thêm giận dữ. Vương Sưởng cũng thích uống rượu vào ban đêm, ép quần thần uống, lệnh cho thân tín dò xét sơ suất của họ; tụng đệ của Vương Sưởng là Vương Kế Long do uống rượu say nên thất lễ và bị xử trảm. Việc Vương Sưởng diệt trừ thành viên tông thất khiến họ sợ hãi và tức giận, thúc phụ của ông là Tả bộc xạ-Đồng bình chương sự Vương Diên Hy giả vờ bị điên để tránh họa, Vương Sưởng ban cho trang phục của đạo sĩ, đưa đến Vũ Di Sơn, chẳng bao lâu sau thì cho đưa về tư đệ giam cầm. Vương Sưởng nhiều lần hà hiếp quân sứ của Củng Thần và Án Hạc là Chu Văn Tiến và Liên Trọng Ngộ, khiến hai người này oán giận. Sau khi Bắc cung bị hỏa hoạn, còn kẻ phá hoại thì không bắt được, Vương Sưởng mệnh Liên Trọng Ngộ đưa binh lính đi quét dọn tro tàn, mỗi ngày có đến vạn người phải lao dịch, sĩ tốt hết sức khổ sở. Vương Sưởng nghi ngờ Liên Trọng Ngộ là người mưu phóng hỏa và dự định diệt trừ người này, Nội học sĩ Trần Đàm (陳郯) bí mật thông báo sự việc cho Liên Trọng Ngộ.
Đêm ngày Tân Tị (12) tháng 7 nhuận (29 tháng 8), Liên Trọng Ngộ dẫn theo binh sĩ Củng Thần và Án Hạc tấn công vào Trường Xuân cung (長春宮) do Vương Sưởng đang ở đó, cho người đến nghênh Vương Diên Hy làm hoàng đế. Các đạo quân khác cùng tham gia chống Vương Sưởng, riêng Thần Vệ thì kháng cự. Đến khi trời sáng, loạn binh tiến công quân Thần Vệ và đánh bại đội quân này, hơn nghìn người phụng Vương Sưởng và Lý hoàng hậu chạy về phía bắc. Tuy nhiên, khi họ đến Ngô Đồng lĩnh thì đám quân dần đào tán. Trong khi đó, Vương Diên Hy khiển cháu (biểu đệ của Vương Sưởng) là Vương Kế Nghiệp (王繼業) đem binh đuổi theo Vương Sưởng. Vương Sưởng vốn là người giỏi bắn cung, giương cung giết được một số địch, song ngày càng có nhiều lính đến, Vương Sưởng nhận ra rằng không thể thoát được nên quẳng cung đi. Vương Sưởng nói với Vương Kế Nghiệp: "tiết làm thần của Khanh ở đâu?" Vương Kế Nghiệp đáp: "Nếu quân không có quân đức, thần sao có thần tiết? Tân quân là thúc phụ, cựu quân thì là côn đệ của ta, ai thân hơn, ai xa hơn?" Vương Sưởng không nói lại, ông bị Vương Kế Nghiệp giải về kinh thành Trường Lạc. Tuy nhiên khi đến Đà Trang, Vương Kế Nghiệp chuốc rượu say Vương Sưởng rồi thắt cổ giết, Lý hoàng hậu cùng các hoàng tử và Vương Kế Cung cũng bị giết. Vương Diên Hy truy thụy cho ông là Thánh Thần Anh Duệ Văn Minh Quảng Vũ Ứng Đạo Đại Hoằng Hiếu Hoàng đế, truy miếu hiệu cho ông là Khang Tông.
Tham khảo
Thể loại:Vua Mân (Thập quốc) Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết Thể loại:Năm sinh thiếu Thể loại:Mất năm 939
Mimusops zeyheri
Mimusops zeyheri là một loài thực vật có hoa trong họ Hồng xiêm. Loài này được Sond. mô tả khoa học đầu tiên năm 1850.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mimusops Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1850 Thể loại:Thực vật Mozambique Thể loại:Thực vật Tanzania Thể loại:Thực vật Zimbabwe
Lee Chang-min
Chú thích
Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nam ca sĩ Hàn Quốc thế kỷ 21
Helichrysum fulgens
Helichrysum fulgens là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Humbert & Staner mô tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Liên kết ngoài
F Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1936
Noegus niger
Noegus niger là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Noegus. Noegus niger được Lodovico di Caporiacco miêu tả năm 1947.
Tham khảo
Thể loại:Noegus
Sinacalia caroli
Sinacalia caroli là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (C.Winkl.) C.Jeffrey & Y.L.Chen miêu tả khoa học đầu tiên năm 1984.
Tham khảo
Thể loại:Sinacalia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1984
Trần Đình Thu
Trần Đình Thu (sinh năm 1959) là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13, thuộc đoàn đại biểu Gia Lai.
Tiểu sử
Ngày sinh: 19/8/1959
Giới tính: Nam
Dân tộc: Kinh
Quê quán: Xã Cẩm Yên, huyện Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh
Trình độ chính trị: Cử nhân chính trị
Trình độ chuyên môn: Cử nhân An ninh
Nghề nghiệp, chức vụ: Ủy viên Ban thường vụ tỉnh ủy; Đại tá, Giám đốc Công an tỉnh Gia Lai, Ủy viên Uỷ ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội
Nơi làm việc: Công an tỉnh Gia Lai
Ngày vào đảng: 4/7/1984
Nơi ứng cử: Gia Lai
Đại biểu Quốc hội khoá: XIII
Đại biểu chuyên trách: Không
Đại biểu Hội đồng Nhân dân: Không
Tham khảo
Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Gia Lai Thể loại:Đại tá Công an nhân dân Việt Nam Thể loại:Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam Thể loại:Người họ Trần tại Việt Nam
Drimia glaucescens
Drimia glaucescens là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được (Engl. & K.Krause) H.Scholz mô tả khoa học đầu tiên năm 1989.
Liên kết ngoài
Thể loại:Drimia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1989
Acrotomodes lichenifera
Acrotomodes lichenifera là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acrotomodes
13280 Christihaas
13280 Christihaas (1998 QM44) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 17 tháng 8 năm 1998 bởi Nhóm Nghiên cứu Thiên thạch gần Trái Đất thuộc phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1998
Ohara Shoki
Shoki Ohara (sinh ngày 28 tháng 8 năm 1999) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Shoki Ohara đã từng chơi cho Mito HollyHock.
Monte Sant'Angelo
Monte Sant'Angelo là một đô thị thuộc tỉnh Foggia trong vùng des Puglia. Monte Sant'Angelo có diện tích 242 km², dân số 13.865 người. Đô thị này có các làng sau: Macchia (Marina di Monte Sant’Angelo), Ruggiano. Đô thị này giáp với các đô thị sau: Cagnano Varano, Carpino, Manfredonia, Mattinata, San Giovanni Rotondo, San Marco in Lamis, Vico del Gargano, Vieste.
Dysstroma infuscata
Dysstroma infuscata là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó được tìm thấy ở Scandinavia, Ba Lan và Cộng hòa Séc to sông Amur và Sakhalin.
Sải cánh dài 23–32 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 7.
Ấu trùng ăn Vaccinium myrtillus, Vaccinium uliginosum và Rhododendron tomentosum. Ấu trùng có thể tìm thấy từ tháng 8 đến tháng 6. The species overwinters in the larval stage.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dysstroma Thể loại:Côn trùng châu Âu
Petelia medardaria
Petelia medardaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Petelia
Grypocentrus apicalis
Grypocentrus apicalis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Grypocentrus
Lamu
Lamu là một thị trấn nhỏ nằm trên đảo Lamu, một phần của Quần đảo Lamu, Kenya. Thị trấn nằm cách 341 km đường bộ về phía đông bắc Mombasa. Đây là trung tâm của cả hòn đảo, một Di sản thế giới của UNESCO. Lamu là thị trấn còn dân cư sinh sống lâu đời nhất Kenya, một trong những khu định cư khởi nguồn của Người Swahili dọc theo bờ biển Đông Phi được thành lập vào năm 1370.
Pháo đài Lamu nằm ở bên bờ biển là một công trình được xây dựng theo lệnh của Fumo Madi ibn Abi Bakr, Sultan của Pate. Nó được hoàn thành vào những năm 1820, sau khi ông đã qua đời. Thị trấn cũng là nơi có 23 nhà thờ Hồi giáo (nổi tiếng nhất là nhà thờ Hồi giáo Riyadha được xây dựng vào năm 1900) và một khu bảo tồn lừa.
Ban đầu
Thị trấn đã được chứng thực bằng văn bản đầu tiên là từ một du khách Ả Rập Abu al-Mahasini, người đã gặp một thẩm phán từ Lamu thăm Mecca năm 1441. Đến năm 1505, người Bồ Đào Nha xâm chiếm Lamu, buộc vua của thị trấn thừa nhận để trả tiền việc bảo trợ của họ. Cuộc xâm lược của những người Bồ Đào Nha nhằm hoàn thành sứ mệnh của quốc gia về việc kiểm soát thương mại dọc theo các bờ biển Ấn Độ Dương. Trong một thời gian khá dài, Bồ Đào Nha đã có một sự độc quyền về vận chuyển hàng hải dọc theo bờ biển Đông Phi và áp đặt thuế xuất khẩu đối với việc giao thương qua các kênh cục bộ. Trong những năm 1580, Lamu dẫn đầu một cuộc nổi loạn chống lại người Bồ Đào Nha. Trong 1652, Oman hỗ trợ Lamu chống lại sự kiểm soát của Bồ Đào Nha.
Thời kỳ vàng son
Những năm mà Lamu được sự bảo hộ của Oman, tức là khoảng thời gian từ cuối thế kỷ 17 đến đầu thế kỷ 19 đánh dấu thời kỳ vàng son của thị trấn. Lamu được cai quản như là một nước cộng hòa thuộc Hội đồng Trưởng lão được gọi là Yumbe. Trong thời gian này, Lamu trở thành trung tâm của thi ca, chính trị, nghệ thuật, hàng thủ công cũng như hoạt động thương mại. Nhiều tòa nhà trong thị trấn đã được xây dựng trong giai đoạn này mang một phong cách cổ điển riêng biệt. Ngoài nghệ thuật phong phú và hàng thủ công, Lamu đã trở thành một trung tâm văn học và học thuật. Nữ sĩ Mwana Kupona nổi tiếng với kiệt tác Utendi wa Mwana Kupona có địa vị cao hơn ở Lamu so với tục lệ thông thường ở Kenya vào thời điểm đó.
Thời kỳ thuộc địa
Vào giữa thế kỷ 19, Lamu chịu ảnh hưởng chính trị của các Sultan Zanzibar. Người Đức là tuyên bố Wituland là thuộc địa của họ trong tháng 6 năm 1885. Họ cũng coi thị trấn là nơi có tầm quan trọng chiến lược, một cơ sở lý tưởng. Từ ngày 22 tháng 11 năm 1888 đến ngày3 tháng 3 năm 1891, tại thị trấn đã có một bưu điện Đức để tạo điều kiện giao tiếp trong chế độ bảo hộ của Đức. Đó là bưu điện đầu tiên được thành lập trên bờ biển Đông Phi. Ngày nay có một bảo tàng ở Lamu dành riêng cho nó, Bảo tàng Bưu điện Đức. Trong năm 1890, Lamu và Kenya nằm dưới chế độ thuộc địa của Anh. Kenya giành được độc lập chính trị trong năm 1963, mặc dù mức độ ảnh hưởng của chính phủ Kenya vẫn ở mức thấp, và Lamu tiếp tục có một số quyền tự chủ địa phương ở mức độ nhất định.
Lamu hiện đại
Trong một báo cáo năm 2010 có tựa đề Saving Our Vanishing Heritage (Tạm dịch là "Hãy cứu lấy Di sản đang biến mất của chúng ta") của Quỹ Di sản Toàn cầu, Lamu là một trong 12 địa điểm đứng bên bờ vực mất mát và phá hủy không thể khắc phục do sự quản lý kém và áp lực phát triển.
Trong khi đó, nhóm phiến quân Hồi giáo Al-Shabaab đặt Lamu nằm ngoài phạm vi hoạt động của chúng kể từ tháng 9 năm 2011, và đến năm 2012, hòn đảo được coi là địa điểm an toàn. Ngày 4 tháng 4 năm 2012, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã dỡ bỏ hạn chế du lịch với Lamu. Tuy nhiên, hai vụ tấn công tại vùng lân cận Lamu vào tháng 7 năm 2014 khiến 29 người thiệt mạng và nhóm phiến quân Al-Shabaab lên tiếng nhận trách nhiệm, đã cảnh bảo về tình trạng an ninh ở đây.
Kinh tế
thumb|250px|left|Quang cảnh lao động bên bờ sông. Nền kinh tế Lamu phụ thuộc vào buôn bán nô lệ cho đến khi bãi bỏ vào năm 1907. Các sản phẩm xuất khẩu truyền thống bao gồm ngà voi, thực vật ngập mặn, mai rùa, sừng tê giác. Các mặt hàng này được vận chuyển qua Ấn Độ Dương tới Trung Đông và Ấn Độ. Ngoài việc bãi bỏ chế độ nô lệ, việc xây dựng tuyến đường sắt Uganda vào năm 1901 mà điểm bắt đầu là ở Mombasa (cảng cạnh tranh của Lamu) đã cản trở đáng kể nền kinh tế của thị trấn.
Trong thời gian gần đây, du lịch đã dần tiếp cận với nền kinh tế địa phương với việc Lamu trở thành một địa điểm du lịch nổi tiếng. Nhiều người dân địa phương đã cung cấp các chuyến du lịch trên các thuyền truyền thống Dhow. Các món ăn địa phương hấp dẫn cùng một loạt các cửa hàng bán đồ ngọt, thịt cừu nướng, bánh được phép bán vào ban đêm. Các loại trái cây địa phương như dừa, xoài, bưởi cùng sự đa dạng về hải sản đánh bắt được của các ngư dân.
Trung Quốc đang nghiên cứu một đề án khả thi biến Lamu trở thành cảng biển lớn nhất Đông Phi như là một phần trong Chiến lược Chuỗi Ngọc Trai.
Địa điểm đáng chú ý
Thị trấn được thành lập vào thế kỷ 14, chứa đựng những ví dụ điển hình của kiến trúc Swahili. Lamu đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới như là một khu định cư của người Swahili lâu đời nhất và được bảo quản tốt nhất ở Đông Phi.
Tại Lamu có một số bảo tàng, đáng chú ý có Bảo tàng Lamu, hay bảo tàng Văn hóa swahili, bảo tàng bưu chính. Một số công trình nổi bật ở Lamu phải kể đến Pháo đài Lamu, Nhà thờ Hồi giáo Riyadha, Nhà thờ Hồi giáo Mnarani và Khu bảo tồn lừa.
Pháo đài Lamu
Pháo đài nằm trên khu vực bờ biển của thị trấn. Nó được xây dựng bởi Sultan Fumo Madi ibn Abi Bakr, vua của Pate. Ông qua đời năm 1809, trước khi tầng đầu tiên của pháo đài được hoàn thành. Phải đến đầu thập niên 1820, công trình mới chính thức được hoàn thành.
Nhà thờ Hồi giáo Riyadha
thumb|left|Nhà thờ Hồi giáo Riyadha. Habib Salih là một Sharif đã đến Lamu định cư vào những năm 1880, và trở thành một nhà truyền giáo rất được tôn trọng. Vào năm 1900, nhà thờ Hồi giáo Riyadha được xây dựng. Tại đây, ông đã giới thiệu về Mawlid. Sau khi ông qua đời năm 1935, con trai của ông vẫn tiếp tục với công việc. Nhà thờ sau đó đã trở thành trung tâm nghiên cứu Hồi giáo uy tín nhất ở Đông Phi. Nó cũng là trung tâm của Lễ hội Maulidi được tổ chức hàng năm trong tuần cuối cùng của tháng sinh Muhammad. Trong lễ hội, khách hành hương từ khắp Sudan, Congo, Uganda,Zanzibar và Tanzania tham gia với người dân địa phương để hát lời khen ngợi Mohammad.
Khu bảo tồn lừa
Hòn đảo không có xe cơ giới nên việc vận tải nặng phải nhờ sự giúp đỡ của những con lừa. Trên đảo có khoảng 3000 con lừa. Tiến sĩ của Elisabeth Svendsen của Tổ chức Bảo tồn Lừa ở Anh lần đầu tiên đến Lamu năm 1985. Bà đã lo lắng cho điều kiện sống của những con lừa, và một Khu bảo tồn lừa đã được khai trương vào năm 1987. Tổ chức Bảo tồn Lừa là đơn vị cung cấp việc điều trị miễn phí cho những con lừa.
Liên kết ngoài
Thể loại:Quần đảo Lamu Thể loại:Địa điểm khảo cổ ở Kenya Thể loại:Di sản thế giới tại Kenya Thể loại:Khởi đầu năm 1370 Thể loại:Khởi đầu thế kỷ 14 ở châu Phi Thể loại:Thành bang Swahili Thể loại:Hạt lỵ Kenya Thể loại:Thành phố ven biển Kenya Thể loại:Khu dân cư thành lập thập niên 1370 Thể loại:Khu dân cư ở hạt Lamu
Ancilla minima
Ancilla minima là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, ốc ôliu.
Tham khảo
Thể loại:Ancilla
Semiotus insignis
Semiotus insignis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1857.
Tham khảo
Thể loại:Semiotus
Trachypus fuscescens
Trachypus fuscescens là một loài rêu trong họ Trachypodaceae. Loài này được (Hook.) Mitt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1859.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trachypus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1859
Anemone scabiosa
Anemone scabiosa là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được H.Lév. & Vaniot mô tả khoa học đầu tiên năm 1902.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Phong quỳ Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1902
Xanthia flavicans
Xanthia flavicans là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xanthia
Noegus niveogularis
Noegus niveogularis là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Noegus. Noegus niveogularis được Eugène Simon miêu tả năm 1900.
Tham khảo
Thể loại:Noegus