cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pogonatum glaziovii
Pogonatum glaziovii là một loài Rêu trong họ Polytrichaceae. Loài này được (Hampe) A. Jaeger miêu tả khoa học đầu tiên năm 1875.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pogonatum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1875
Tân Hải, Phú Tân (Cà Mau)
Tân Hải là một xã thuộc huyện Phú Tân, tỉnh Cà Mau, Việt Nam.
Địa lý
Xã Tân Hải có vị trí địa lý:
Hành chính
Xã Tân Hải được chia thành 7 ấp: Cái Cám, Đầu Sấu, Kết Nghĩa, Tân Điền, Tân Phong, Thanh Bình, Thanh Đạm.
Lịch sử
Nghị định 41/2003/NĐ-CP ngày 22 tháng 04 năm 2003 của Chính phủ về việc thành lập xã Tân Hải trên cơ sở 4.233,56 ha diện tích tự nhiên và 10.150 nhân khẩu của xã Phú Tân, huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau.
Giáo dục
Xã có 3 điểm trường chính là:
Ngoài các điểm trường tập trung còn có các điểm khác rãi điều các ấp trong toàn xã.
Giao thông
có đường giao thông nông thôn từ trung tâm xã đến các ấp đã hoàn thành và được xây dựng theo tiêu chí nông thôn mới với hơn 47 km. Từ trung tâm xã có đường ô tô nối liền tuyến tỉnh lộ 986 từ Cái Nước đến huyện Phú Tân(Lộ cấp 6).
Walckenaeria karpinskii
Walckenaeria karpinskii là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Walckenaeria. Walckenaeria karpinskii được Octavius Pickard-Cambridge miêu tả năm 1873.
Tham khảo
K
Opostega tincta
Opostega tincta là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó được Edward Meyrick miêu tả năm 1918. Nó được tìm thấy ở Natal, Nam Phi.
Zděchov
Zděchov là một làng thuộc huyện Vsetín, vùng Zlínský, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Vsetín Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Wicca
Wicca hay Pagan Witchcraft (ma thuật) là một đức tin đa thần dựa vào thiên nhiên với nguồn gốc từ nhiều nền văn hóa thuộc các bộ lạc tiền Kitô giáo ở châu Âu. Nó được hình thành ở Anh trong giai đoạn nửa đầu thế kỷ 20 và được Gerald Gardner giới thiệu vào năm 1954. Wiccan là người theo đạo Wicca, họ học thuật phù thủy. Wicca thuộc pagan giáo, họ tôn thờ các vị thần thánh.
Khi luật Phù thủy được bãi bỏ vào giữa thế kỷ 20, các vấn đề về Wicca đã được "hồi sinh" trên diện rộng và phù thủy không còn bị kỳ thị, xua đuổi như trước.
Tham khảo
Thể loại:Lịch sử tôn giáo Thể loại:Thuật ngữ Kitô giáo
Hydaticus congo
Hydaticus congo là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Gschwendtner miêu tả khoa học năm 1938.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Hydaticus
Kim ngân núi
Kim ngân núi (danh pháp khoa học: Lonicera confusa) là một loài thực vật có hoa trong họ Kim ngân. Loài này được (Sweet) DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1830.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Kim ngân Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1830
Bradypterus graueri
Bradypterus graueri là một loài chim trong họ Locustellidae.
Aliözü, Çerkeş
Aliözü là một xã thuộc huyện Çerkeş, tỉnh Çankırı, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 127 người.
Bradypterus graueri
Chú thích
Thể loại:Bradypterus Thể loại:Chim châu Phi
Centris spilopoda
Centris spilopoda là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1969.
Malhada
Malhada là một đô thị thuộc bang Bahia, Brasil. Đô thị này có diện tích 2138,093 km², dân số năm 2007 là 15909 người, mật độ 7,4 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Bahia
Java (định hướng)
Java có nhiều nghĩa:
Đá Lesko
nhỏ|336x336px| Hòn đá Lesko, hình vào năm 1968 Đá Lesko (Kamień Leski) là một khối đá đặc biệt trong khu rừng gần thành phố Lesko thuộc dãy núi Bieszczady ở Ba Lan. Nó rất có thể là kết quả của các đợt băng hà trong khu vực và toàn bộ cấu trúc được cho là đã được đưa đến địa điểm hiện tại bởi một sông băng. Đá có hơn 65 ft chiều cao và hoàn toàn là kết quả xói mòn. Hình dạng kỳ dị của nó được phát âm rõ hơn vì khu vực này là một mỏ đá nhỏ trong nhiều thế kỷ qua. Mặc dù là một địa điểm được bảo vệ về mặt môi trường, nó thường được thu nhỏ bởi những người leo núi và những người đam mê hoạt động ngoài trời. Nó có thể chạm được bằng cách đi theo một con đường du lịch dài từ Lesko hoặc từ một con đường dài khoảng 300 ft
Văn hóa dân gian
Đá là một khía cạnh quan trọng của văn hóa địa phương với một số truyền thuyết liên quan đến hình dạng và nguồn gốc của nó. Phổ biến nhất trong số đó có liên quan đến nhà thờ thế kỷ 16 ở Lesko, nơi tuyên bố hòn đá là tàn dư của một nỗ lực thất bại của ma quỷ nhằm tiêu diệt Kitô giáo trong khu vực. Một biến thể của câu chuyện này liên kết hòn đá với một số tu viện trong khu vực. Nhiều truyền thuyết khác tồn tại và một số trong số chúng được kể trên các tấm thẻ bài đang cố định với đá.
Đề cập trong văn hóa
Do vị trí của nó trên tuyến đường chính xuyên qua dãy núi Bieszczady, Đá Lesko được nhắc đến nhiều lần trong văn học. Vẻ đẹp của hòn đá là nguồn cảm hứng cho một bài thơ đặc biệt về nó được viết bởi Aleksander Fredro và cũng xuất hiện trong các tác phẩm khác của ông. Nó cũng được viết bởi Oskar Kolberg, Stanisław Staszic và Wincenty Pol và những người khác.
Thể loại:Địa lý Ba Lan
Lepanthes lloensis
Lepanthes lloensis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer mô tả khoa học đầu tiên năm 1983.
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1983
Pericyma ligilla
Pericyma ligilla là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pericyma
Alicularia connata
Alicularia connata là một loài Rêu trong họ Jungermanniaceae. Loài này được Horik. mô tả khoa học đầu tiên năm 1931.
Liên kết ngoài
Thể loại:Alicularia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1931
Chlorproguanil
Clorproarchil là một thuốc chống sốt rét.
Xem thêm
Thể loại:Chloropren
Senago
Senago là một đô thị ở tỉnh Milano, vùng Lombardia của Ý|Italia, khoảng 13 km về phía bắc Milano. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 20.199 và diện tích là 8,6 km².
Senago giáp các đô thị: Limbiate, Cesate, Paderno Dugnano, Garbagnate Milanese, Bollate.
The Villa San Carlo Borromeo in Senago:
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị Thành phố đô thị Milano Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Bouy-sur-Orvin
Bouy-sur-Orvin  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.
Tham khảo
Bouysurorvin
Sinclair Lewis
Sinclair Lewis (7 tháng 2 năm 1885 – 10 tháng 1 năm 1951) là nhà văn, nhà viết kịch người Mỹ đoạt giải Nobel Văn học năm 1930.
Tiểu sử
Sinclair Lewis sinh ở Sauk Centre, Minnesota trong gia đình một bác sĩ. Học tiểu học tại Minnesota, sau đó học Đại học Yale. Tại đây Lewis in thơ và tham gia vào ban biên tập tạp chí văn học của trường. Trong kì nghỉ hè rảnh rỗi, Lewis viết cuốn tiểu thuyết The Village Virus (Virus nhà quê), mười lăm năm sau được phát triển thành tác phẩm danh tiếng Main Street (Phố chính). Năm 1912, cuốn sách đầu tiên của Lewis Hike and the Aeroplane (Cuộc dạo bộ và chiếc máy bay) được in dưới bút danh Tom Grame. Năm 1914, ông in tiểu thuyết Our Mr. Wrenn: The Romantic Adventures of a Gentle Man (Ông Wren của chúng ta) và tiếp tục viết nhiều truyện giải trí nhưng không được chú ý. Trong 15 năm sau đó, ông lang thang qua 40 tiểu bang nước Mỹ và nhiều nước trên thế giới để kiếm sống, tìm việc làm và thu thập tài liệu viết văn. Nguồn cảm hứng sáng tạo thực sự của Sinclair Lewis được khơi dậy chính là từ những ngày tháng sống trong toa xe ngủ tại nông trại Vermont ở Minnesota và các nhà trọ ở thành phố Kansas hoặc Savannah. Tất cả sự phong phú của cuộc sống qua các câu chuyện kể và sự tiếp xúc với giới bình dân và nhiều tầng lớp xã hội khác đã mang lại cho nhà văn nguồn tư liệu vô tận để miêu tả cuộc sống thật sinh động.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhà soạn kịch Mỹ Thể loại:Người đoạt giải Nobel Văn học Thể loại:Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Yale Thể loại:Sinh năm 1885 Thể loại:Mất năm 1951 Thể loại:Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Nhà soạn kịch Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Nhà văn Minnesota Thể loại:Nhà văn Washington, D.C. Thể loại:Nam tiểu thuyết gia Mỹ
Dê Siroshi
Dê Sirohi là một giống dê có kích cỡ nhỏ đến trung bình, có nguồn gốc từ huyện Sirohi của Rajasthan, một địa danh nằm ở miền tây Ấn Độ.
Ngoại hình
Dê Sirohi có một bộ lông chủ yếu có màu nâu, với các mảng lông màu nâu nhạt hoặc màu nâu sậm. Thỉnh thoảng, dê giống này có bộ lông hoàn toàn trắng. Hầu hết dê Sirohi đều có yếm thịt lớn và có đôi tai buông thỏng xuống, hình dáng như lá cây và có kích thước trung bình.
Tên khác
Loài dê này cũng được biết đến với các cái tên khác như Devgarhi, Parbatsari và Ajmeri.
Vật nuôi
Dê Sirohi là một giống động vật được nuôi với hai mục đích chính là để cho cả sữa và thịt. Các con dê giống này dễ tăng trọng lượng và sản sinh sữa cho con non bú, ngay cả trong điều kiện chăn nuôi tệ. Các con dê giống này cũng có có khả năng kháng bệnh cao và dễ dàng thích nghi với các điều kiện khí hậu khác nhau. Mặc dù các vùng chăn nuôi chính của dê Sirohi nằm ở vùng đồi Aravalli của Rajasthan, giống dê này cũng phân bố rộng rãi ở một số bang khác của Ấn Độ. Trung bình, 90% tất cả các ca sinh của dê Sirohi sẽ cho một con non và khoảng 10% còn lại dê mẹ sẽ sinh hạ hai con non. Thời gian cho con non bú sữa mẹ có thể kéo dài đến 90 ngày và trung bình khoảng 0,75–1 kg / ngày.
Tham khảo
Thể loại:Giống dê
Balluru, Alur
Balluru là một làng thuộc tehsil Alur, huyện Hassan, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Hassan (huyện)
Centaurea calcitrapa
Centaurea calcitrapa là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được L. mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.
Liên kết ngoài
Thể loại:Centaurea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Alexandre De Bruyn
Anh xuất hiện lần đầu tại giải đấu cao nhất của Bỉ vào ngày 28 tháng 7 năm 2018 trong trận đấu với Cercle Brugge.
Tham khảo
Thể loại:Tiền đạo bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bỉ Thể loại:Sinh năm 1994 Thể loại:Nhân vật còn sống
Capillipedium nagense
Capillipedium nagense là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Bor mô tả khoa học đầu tiên năm 1964.
Liên kết ngoài
Thể loại:Capillipedium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1964
Bradypterus alfredi
Bradypterus alfredi là một loài chim trong họ Locustellidae.
Chú thích
Thể loại:Bradypterus Thể loại:Chim châu Phi
Didymodon fragilicuspis
Didymodon fragilicuspis là một loài Rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được Broth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Liên kết ngoài
Thể loại:Didymodon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1928
Opostega symbolica
Opostega symbolica là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó được Edward Meyrick miêu tả năm 1914. Nó được tìm thấy ở Natal, Nam Phi.
Tham khảo
Thể loại:Opostega
Thụy Nguyên
Thụy Nguyên có thể là:
Bảo tàng Di cư ở Gdynia
Bảo tàng Di cư ở Gdynia (tiếng Ba Lan: Muzeum Emigracji w Gdyni) là một bảo tàng lịch sử tọa lạc tại số 1 Phố Polska, thành phố Gdynia, Ba Lan. Bảo tàng Di cư có sứ mệnh ghi lại lịch sử di cư của người Ba Lan.
Lược sử hình thành
Bảo tàng Di cư là một tổ chức văn hóa của chính quyền địa phương ở Gdynia. Bảo tàng được thành lập vào tháng 2 năm 2012 và chính thức mở cửa cho công chúng vào ngày 16 tháng 5 năm 2015.
Bảo tàng Di cư nằm trong tòa nhà lịch sử trước đây là Ga Hàng hải. Địa điểm này được chọn làm trụ sở của Bảo tàng vì trong giai đoạn 1930-1979, đây là nơi trung chuyển cho hàng nghìn người Ba Lan rời quê hương. Tòa nhà được tân trang lại vào giữa năm 2014 với tổng chi phí là 49,3 triệu złoty.
Năm 2018, Bảo tàng Di cư ở Gdynia được trao Giải thưởng Živa ở hạng mục Bảo tàng Slav tốt nhất do Diễn đàn Các nền văn hóa Slav bình chọn.
Triển lãm
Bảo tàng Di cư ở Gdynia trưng bày lịch sử 200 năm di cư của người Ba Lan đến tất cả các lục địa, từ thế kỷ 19 đến ngày nay. Các bộ sưu tập của Bảo tàng bao gồm văn bản, bản ghi âm và phim.
Từ khi mở cửa vào tháng 5 năm 2015 đến cuối năm 2017, triển lãm thường trực đã đón hơn 400.000 khách tham quan. Mỗi năm lượng khách tham quan đến Bảo tàng Di cư đều tăng, và riêng năm 2017 lượng khách vượt hơn 160.000 lượt.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bảo tàng Ba Lan
3628 Božněmcová
3628 Božněmcová là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1478.2672540 ngày (4.05 năm).
Nó được phát hiện ngày 25 tháng 11 năm 1979.
Tham khảo
003628 003628 Thể loại:Được phát hiện bởi Zdeňka Vávrová 19791125 Thể loại:Tiểu hành tinh được đặt tên
Hydaticus consanguineus
Hydaticus consanguineus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Aubé miêu tả khoa học năm 1838.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Hydaticus
Walckenaeria katanda
Walckenaeria katanda là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Walckenaeria. Walckenaeria katanda được Yuri M. Marusik, Heikki Hippa & Koponen miêu tả năm 1996.
Vật liệu xi măng
Vật liệu xi măng là dạng vật liệu sử dụng tính chất thủy hóa của xi măng làm chất kết dính liên kết tất cả các thành phần cấu thành khác. Sau một thời gian bảo dưỡng trong một điều kiện nhất định vật liệu nhận được ở dạng rắn có các tính chất cơ học (cường độ chịu nén, cường độ chịu kéo,..) hay tính chất vật lý (tính thấm, tính khuếch tán,..) tùy thuộc vào mong muốn của người sử dụng.
Ứng dụng
Vật liệu xi măng được ứng dụng rất rộng rãi do ưu điểm thi công đơn giản, nguyên liệu ban đầu sẵn có, có tính chất cơ học tốt và tuổi thọ cao. Trong lĩnh vực xây dựng dân dụng (lĩnh vực áp dụng chủ yếu), đây là vật liệu chính để xây cầu, nhà, kênh, cống,v.v. Trong xử lý rác thải hạt nhân, việc xi măng hóa cho phép cố định các chất phóng xạ một cách sâu sắc trong vi cấu trúc của vật liệu xi măng.
Tham khảo
Thể loại:Khoa học vật liệu Thể loại:Vật liệu xây dựng
Jacob Bigelow
nhỏ|phải|Ngôi mộ Jacob Bigelow tại [[Nghĩa trang Mount Auburn]] Dr. Jacob Bigelow (1787–1879) là một bác sĩ y khoa, nhà thự vật học lỗi lạc, và là kiến trúc sư của nghĩa trang Mount Auburn tại Cambridge, Massachusetts.
Tiểu sử
Bigelow sinh ra tại Sudbury, Massachusetts vào ngày 7 tháng 2 năm 1787 (các nguồn khác nêu 1786). Bigelow tốt nghiệp Trường Đại học Harvard vào năm 1806 và theo học bác sĩ John Gorham. Sau đó, ông tốt nghiệp y khoa từ Đại học Pennsylvania vào năm 1810. Ông cũng theo học thực vật học từ Benjamin Barton.
Bigelow dạy y khoa và thực vật học tại đại học Harvard và đã cho xuất bản nhiều cuốn sách, bao gồm các sách nói về các loài thực vật ở Hoa Kỳ, American Medical Botany. Sở thích của ông về cơ khí đã dẫn tới việc ông được bổ nhiệm vào vị trí giáo sư Rumford, một chức vụ được đặt ra tại Harvard nhằm mục đích giảng dạy về ứng dụng của khoa học vào những môn nghệ thuật có ích, ông giữ chức vụ này từ năm 1816 đến 1827. Sở thích về cơ khí và các môn khoa học không thuộc về sinh học cũng đã được trình bày trong ấn phẩm Elements of Technology vào năm 1829.
Bigelow đi đến ý nghĩ về thành lập nghĩa trang Mount Auburn vào năm 1825, mặc dù lúc đó khu vực của nghĩa trang hiện tại vẫn chưa có được cho đến 5 năm sau đó. Bigelow có mối bận tâm về việc mai táng không hợp sức khỏe của nhà thờ cũng như tính sẵn có của diện tích cho phép. Với sự giúp đỡ từ Hội Làm vườn Massachusetts, Nghĩa trang Mount Auburn được thành lập trên một diện tích 70 mẫu anh và được Cơ quan lập pháp Massachusetts cho phép sử dụng như là một khu vườn và nghĩa trang. Năm 1831, nơi chôn cất đầu tiên của nghĩa trang được dành cho Joseph Story, chủ tịch đầu tiên của hiệp hội Mount Auburn Association.
Bigelow mất ngày 10 tháng 1, 1879 và được chôn cất tại Mount Auburn Cemetery.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Harvard Thể loại:Nhà thơ Mỹ Thể loại:Nhà tiểu luận Hoa Kỳ Thể loại:Nhà thực vật học Hoa Kỳ Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Pennsylvania Thể loại:Người Cambridge, Massachusetts Thể loại:Sinh năm 1787 Thể loại:Mất năm 1879 Thể loại:Nhà thực vật học với tên viết tắt Thể loại:Bác sĩ Mỹ
Phường 11, thành phố Cao Lãnh
Phường 11 là một phường thuộc thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.
Địa lý
Phường 11 nằm ở phía tây thành phố Cao Lãnh, có vị trí địa lý:
Phường 11 có diện tích 8,29 km², dân số năm 2008 là 11.174 người, mật độ dân số đạt 1.340 người/km².
Hành chính
Phường 11 được chia thành 5 khóm: 1, 2, 3, 4, 5.
Lịch sử
Ngày 16 tháng 1 năm 2007, Chính phủ ban hành Nghị định 10/2007/NĐ-CP về việc thành lập thành phố Cao Lãnh thuộc tỉnh Đồng Tháp. Phường 11 trực thuộc thành phố Cao Lãnh.
Mormodes
Mormodes, abbreviated as Morm. in the horticultural trade, là một chi exactly 70 species of terrestrial and epiphyte lan native to Central America and South America.
Liên kết ngoài
Thể loại:Danh sách các chi phong lan *
Jacopo Peri
nhỏ|Jacopo Peri Jacopo Peri (sinh ngày 20 tháng 8 năm 1561 - mất ngày 12 tháng 8 năm 1633) là một nhà soạn nhạc người Ý, ông còn là ca sĩ ở giai đoạn chuyển tiếp giữa thời kỳ Phục hưng và phong cách nghệ thuật Baroque, và thường được cho rằng là đã phát minh ra opera.
Sinh ra ở Roma nhưng ông hoạt động ở Florence cùng với Cristofano Malvezzi. Cả hai tiếp tục làm việc tại một số nhà thờ Kitô giáo ở đó với vai trò như là một ca sĩ và là một nghệ sĩ đàn Organ. Ông đã viết tác phẩm đầu tiên là một vở opera mang tên Dafne (khoảng năm 1597), và cũng là vở opera đầu tiên đã tồn tại cho đến ngày nay, thứ hai là Euridice (1600).
Tham khảo
Thể loại:Nhà soạn nhạc thời Baroque Thể loại:Nhà soạn nhạc Phục Hưng Thể loại:Nhà soạn nhạc Ý Thể loại:Sinh năm 1561 Thể loại:Mất năm 1633 Thể loại:Nhà soạn nhạc opera Ý
Lịch sử Linux
Lịch sử của Linux bắt đầu vào năm 1991 với sự bắt đầu của một dự án cá nhân của sinh viên Phần Lan Linus Torvalds để tạo ra một hạt nhân hệ điều hành tự do mới. Kể từ đó, các kết quả của nhân Linux đã được tăng trưởng liên tục trong suốt lịch sử của nó. Kể từ khi phát hành mã nguồn của nó lần đầu vào năm 1991, nó đã phát triển từ một số nhỏ các tập tin viết bằng C theo một giấy phép cấm phân phối thương mại đến các phiên bản 3.10 vào năm 2013 với hơn 16 triệu dòng mã nguồn, và đến bản phát hành 4.15 năm 2008 nó đã lên có 23.3 triệu dòng lệnh. dưới Giấy phép Công cộng GNU.
Bối cảnh
Sau khi AT&T rời khỏi dự án Multics, hệ điều hành Unix được Ken Thompson và Dennis Ritchie (cả hai thuộc AT&T Bell Laboratories) xây dựng và phát hành lần đầu tiên vào năm 1970. Sau đó, họ viết lại bằng ngôn ngữ lập trình mới, C, để làm cho nó di động. Tính khả dụng và tính di động của Unix khiến nó được chấp nhận rộng rãi, sao chép và sửa đổi bởi các tổ chức học thuật và doanh nghiệp.
Năm 1977, Berkeley Software Distribution (BSD) đã được phát triển bởi Computer Systems Research Group (CSRG) từ UC Berkeley, dựa trên phiên bản thứ sáu của Unix từ AT&T. Vì BSD chứa mã Unix mà AT&T sở hữu, AT&T đã đệ đơn kiện (USL v. BSDi) vào đầu những năm 1990 chống lại Đại học California. Điều này hạn chế mạnh mẽ sự phát triển và áp dụng BSD.
Năm 1985, Intel phát hành 80386, bộ vi xử lý x86 đầu tiên với bộ hướng dẫn 32 bit và một đơn vị quản lý bộ nhớ với phân trang.
Năm 1986, Maurice J. Bach, của AT&T Bell Labs, đã xuất bản Thiết kế hệ điều hành UNIX. Mô tả chính xác này chủ yếu bao gồm hạt nhân System V Release 2, với một số tính năng mới từ Phiên bản 3 và BSD.
Năm 1987, MINIX, một hệ điều hành tương tự Unix dành cho mục đích học thuật, được Andrew S. Tanenbaum phát hành để minh họa cho các nguyên tắc được truyền tải trong sách giáo khoa của ông, Operating Systems: Design and Implementation. Mặc dù mã nguồn cho hệ thống đã có sẵn, sửa đổi và phân phối lại bị hạn chế. Ngoài ra, thiết kế 16 bit của MINIX không thích ứng tốt với các tính năng 32 bit của kiến ​​trúc Intel 386 ngày càng rẻ và phổ biến cho máy tính cá nhân. Đầu những năm 1990, một hệ điều hành UNIX thương mại cho PC Intel 386 là quá đắt đối với người dùng cá nhân.
Những yếu tố này và việc thiếu một hạt nhân tự do, được chấp nhận rộng rãi đã cung cấp động lực cho Torvalds bắt đầu dự án của mình. Ông đã tuyên bố rằng nếu hạt nhân GNU Hurd hoặc 386BSD đã có sẵn tại thời điểm đó, thì có khả năng ông sẽ không tự viết.
Tạo ra Linux
Năm 1991, trong khi đang theo học ngành Khoa học máy tính tại Đại học Helsinki, Linus Torvalds đã bắt đầu một dự án mà sau đó trở thành Linux kernel. Ông ấy đã viết chương trình dành riêng cho phần cứng ông đang sử dụng và độc lập với một hệ điều hành vì ông muốn sử dụng các chức năng của PC mới của mình với bộ xử lý 80386. Việc phát triển được thực hiện trên MINIX dùng GNU C Compiler. GNU C Compiler vẫn là lựa chọn chính để biên dịch Linux ngày nay, nhưng có thể được xây dựng với các trình biên dịch khác, chẳng hạn như Intel C Compiler.
Như Torvalds đã viết trong cuốn sách Just for Fun, cuối cùng anh ta đã viết một kernel hệ điều hành. Vào ngày 25 tháng 8 năm 1991, anh ta (ở tuổi 21) đã công bố hệ thống này trong một bài đăng trên Usenet trên newsgroup "comp.os.minix.": "''Xin chào mọi người, những người dùng minix - Tôi đang làm một hệ điều hành (tự do) (chỉ là một sở thích, sẽ không lớn và chuyên nghiệp như gnu) cho các bản sao 386(486) AT. Nó ã được ấp ủ từ tháng tư, và đang bắt đầu chuẩn bị sẵn sàng. Tôi muốn bất kỳ phản hồi nào về những thứ mọi người thích/không thích trong minix, vì HĐH của tôi giống với phần nào (cùng bố cục vật lý của hệ thống file (vì lý do thực tế) trong số những thứ khác). Tôi hiện đã ported bash(1.08) và gcc(1.40), và mọi thứ dường như hoạt động. Điều này ngụ ý rằng tôi sẽ nhận được một cái gì đó thiết thực trong vòng một vài tháng và tôi muốn biết những tính năng mà hầu hết mọi người sẽ muốn. Mọi đề xuất đều được chào đón, nhưng tôi sẽ không hứa sẽ thực hiện chúng:-) Linus (torvalds@kruuna.helsinki.fi) PS.Có. nó không có bất kỳ mã minix nào và nó có fs đa luồng. Nó KHÔNG phải là di động (sử dụng chuyển đổi tác vụ 386...), và có lẽ nó không hỗ trợ thứ gì ngoài ổ cứng AT, vì đó là tất cả những gì tôi có:-(."
Theo Torvalds, Linux bắt đầu đạt được tầm quan trọng vào năm 1992 sau khi Hệ thống X Window được Orest Zborowski port sang Linux, cho phép Linux hỗ trợ GUI lần đầu tiên.
Đặt tên
Linus Torvalds đã muốn gọi phát minh của mình là Freax, một từ ghép giữa "free", "freak", và "x" (như là một ám chỉ đến Unix). Trong thời gian bắt đầu công việc của mình trên hệ thống, anh đã lưu trữ các tệp dưới tên "Freax" trong khoảng nữa năm. Torvalds đã từng xem xét cái tên "Linux," nhưng ban đầu bác bỏ nó là quá tự cao tự đại.
Để giải thích cách phát âm từ "Linux", Torvalds đã bao gồm một hướng dẫn âm thanh  với mã nguồn kernel.
Linux dưới GNU GPL
Torvalds lần đầu tiên xuất bản nhân Linux theo giấy phép riêng, có hạn chế về hoạt động thương mại.
Phần mềm sử dụng với kernel là phần mềm được phát triển như một phần của dự án GNU được cấp phép theo Giấy phép Công cộng GNU, một giấy phép phần mềm tự do. Bản phát hành đầu tiên của hạt nhân Linux, Linux 0,01, bao gồm một nhị phân của GNU Bash shell.
Trong "Notes for linux release 0.01", Torvalds liệt kê phần mềm GNU được yêu cầu để chạy Linux: "Đáng buồn thay, một hạt nhân tự nó không đưa bạn đến đâu. Để có được một hệ thống làm việc, bạn cần có shell, trình biên dịch, một thư viện... Đây là những phần riêng biệt và có thể thuộc bản quyền chặt chẽ hơn (hoặc thậm chí lỏng hơn). Hầu hết các công cụ được sử dụng với linux là phần mềm GNU và nằm dưới bản sao GNU. Các công cụ này không có trong bản phân phối - hãy hỏi tôi (hoặc GNU) để biết thêm thông tin."
Năm 1992, ông đề nghị phát hành hạt nhân theo Giấy phép Công cộng GNU. Đầu tiên ông đã công bố quyết định này trong các ghi chú phát hành của phiên bản 0.12. Vào giữa tháng 12 năm 1992, ông đã xuất bản phiên bản 0,99 bằng cách sử dụng GNU GPL. Các nhà phát triển Linux và GNU đã làm việc để tích hợp các thành phần GNU với Linux để tạo ra một hệ điều hành đầy đủ chức năng và tự do. Torvalds đã tuyên bố, "Phát hành Linux theo chắc chắn là điều tốt nhất tôi từng làm."
Khoảng năm 2000 Torvalds đã làm rõ rằng giấy phép được sử dụng cho hạt nhân Linux chính xác là GPLv2, không có mệnh đề "hoặc mới hơn".
Năm 2007, sau nhiều năm thảo luận dự thảo, GPLv3 đã được phát hành, Torvalds và phần lớn các nhà phát triển kernel đã quyết định không chấp nhận giấy phép mới cho kernel linux.
Tranh cãi về đặt tên GNU/Linux
Tên định danh "Linux" ban đầu chỉ được Torvalds sử dụng cho nhân Linux. Tuy nhiên, hạt nhân thường được sử dụng cùng với các phần mềm khác, đặc biệt là phần mềm của dự án GNU. Điều này nhanh chóng trở thành việc áp dụng phần mềm GNU phổ biến nhất. Vào tháng 6 năm 1994 trong bản tin của GNU, Linux được gọi là "bản sao UNIX tự do" và Dự án Debian bắt đầu gọi sản phẩm Debian GNU/Linux của họ. Vào tháng 5 năm 1996, Richard Stallman đã xuất bản trình soạn thảo Emacs 19.31, trong đó loại hệ thống được đổi tên từ Linux thành Lignux. Cách đánh vần này nhằm mục đích cụ thể là sự kết hợp giữa GNU và Linux, nhưng điều này đã sớm bị bỏ qua để ủng hộ "GNU/Linux".
Tên này thu được các phản ứng khác nhau. Các dự án GNU và Debian sử dụng tên này, mặc dù hầu hết mọi người chỉ đơn giản sử dụng thuật ngữ "Linux" để chỉ sự kết hợp..
Linh vật chính thức
Torvalds tuyên bố vào năm 1996 rằng sẽ có một linh vật cho Linux, một chú chim cánh cụt. Điều này là do thực tế khi họ chuẩn bị chọn linh vật, Torvalds đã đề cập đến việc anh ta bị cắn bởi một chú chim cánh cụt nhỏ (Eudyptula minor) trong chuyến thăm National Zoo & Aquarium tại Canberra, Australia. Larry Ewing đã cung cấp bản thảo gốc của linh vật nổi tiếng ngày nay dựa trên mô tả này. Cái tên tux được James Hughes gợi ý là bắt nguồn từ Torvalds' UniX, cùng với tên viết tắt của tuxedo, một loại bộ đồ có màu tương tự như của một chú chim cánh cụt.
Cộng đồng
Phần lớn công việc trên Linux được thực hiện bởi cộng đồng: hàng ngàn lập trình viên trên khắp thế giới sử dụng Linux và gửi các cải tiến được đề xuất của họ cho các nhà bảo trì. Các công ty khác nhau cũng đã giúp đỡ không chỉ với sự phát triển của các hạt nhân, mà còn với việc viết phần thân của phần mềm phụ trợ, được phân phối với Linux. Tính đến tháng 2 năm 2015, hơn 80% các nhà phát triển nhân Linux được trả tiền.
Nó được phát hành cả bởi các dự án có tổ chức như Debian và bởi các dự án được kết nối trực tiếp với các công ty như Fedora và openSUSE. Các thành viên của các dự án tương ứng gặp nhau tại các hội nghị và hội thảo khác nhau, để trao đổi ý kiến.Một trong những hội chợ lớn nhất là LinuxTag tại Đức nơi có khoảng 10.000 người tham gia hàng năm, để thảo luận về Linux và các dự án liên quan đến nó.
Open Source Development Lab và Linux Foundation
The Open Source Development Lab (OSDL) được thành lập vào năm 2000 và là một tổ chức phi lợi nhuận độc lập theo đuổi mục tiêu tối ưu hóa Linux cho việc làm trong các trung tâm dữ liệu và trong carrier range. Nó đóng vai trò là nhà tài trợ cho Linus Torvalds và cả Andrew Morton (cho đến giữa năm 2006 khi Morton chuyển sang Google). Torvalds đã làm việc toàn thời gian thay mặt OSDL, phát triển các nhân Linux.
Ngày 22 tháng 1 năm 2007, OSDL và Free Standards Group đã hợp nhất thành The Linux Foundation, nthu hẹp trọng tâm tương ứng của họ với việc thúc đẩy Linux cạnh tranh với Microsoft Windows. Kể từ năm 2015, Torvalds vẫn ở lại với Linux Foundation với tư cách là thành viên.
Các công ty
Mặc dù được cung cấp miễn phí, các công ty thu lợi từ Linux.Các công ty này, nhiều người trong số họ cũng là thành viên của Linux Foundation, iđầu tư nguồn lực đáng kể vào sự tiến bộ và phát triển của Linux, để làm cho nó phù hợp với các lĩnh vực ứng dụng khác nhau. Điều này bao gồm quyên góp phần cứng cho các nhà phát triển trình điều khiển, quyên góp tiền mặt cho những người phát triển phần mềm Linux và việc làm của các lập trình viên Linux tại công ty. Một số ví dụ là Dell, IBM và Hewlett-Packard, xác nhận, sử dụng và bán Linux trên các máy chủ của riêng họ và Red Hat và SUSE, duy trì các bản phân phối doanh nghiệp của riêng họ. Tương tự, Digia hỗ trợ Linux bằng cách phát triển và cấp phép LGPL cho Qt, điều này giúp cho việc phát triển KDE trở nên khả thi và bằng cách sử dụng một số nhà phát triển X và KDE.
Môi trường Desktop
KDE là môi trường máy tính để bàn tiên tiến đầu tiên phiên bản 1.0 được phát hành vào tháng 7 năm 1998), nhưng nó đã gây tranh cãi do bộ công cụ Qt độc quyền khi đó được sử dụng.  Gnome được phát triển thay thế do câu hỏi cấp phép. Cả hai sử dụng một bộ công cụ cơ bản khác nhau và do đó liên quan đến lập trình khác nhau và được tài trợ bởi hai nhóm khác nhau,, tổ chức phi lợi nhuận tại Đức KDE e.V. và tổ chức phi lợi nhuận tại Mỹ GNOME Foundation.
Tính đến tháng 4 năm 2007, một nhà báo đã ước tính rằng KDE có 65% thị phần so với 26% cho Gnome. Vào tháng 1 năm 2008, KDE 4 đã được phát hành sớm với các lỗi, đưa một số người dùng đến GNOME. GNOME 3, phát hành tháng 4/2011, được Linus Torvalds gọi là "mớ hỗn độn" do những thay đổi thiết kế gây tranh cãi của nó.
Sự không hài lòng với Gnome 3 đã dẫn đến một ngã nhánh, Cinnamon, được phát triển chủ yếu bởi nhà phát triển Linux Mint Clement LeFebvre. Điều này khôi phục môi trường máy tính để bàn truyền thống hơn với những cải tiến biên.
Bản phân phối được tài trợ tương đối tốt, Ubuntu, được thiết kế (và phát hành vào tháng 6 năm 2011), một giao diện người dùng khác có tên Unity hoàn toàn khác với môi trường máy tính để bàn thông thường và đã bị chỉ trích là có nhiều lỗi và thiếu cấu hình. Động lực là một môi trường máy tính để bàn duy nhất cho máy tính để bàn và máy tính bảng, mặc dù tính đến tháng 11 năm 2012 Unity vẫn chưa được sử dụng rộng rãi trên máy tính bảng. Tuy nhiên, phiên bản smartphone và máy tính bảng của Ubuntu và giao diện Unity của nó đã được Canonical Ltd tiết lộ vào tháng 1 năm 2013. Vào tháng 4 năm 2017, Canonical đã hủy bỏ hoàn toàn dự án Ubuntu Touch để tập trung vào các dự án IoT như Ubuntu Core. Vào tháng 4 năm 2018, Canonical đã bỏ Unity và bắt đầu sử dụng Gnome cho các bản phát hành Ubuntu từ ngày 18.04 trở đi.
Microsoft cạnh tranh và hợp tác
Mặc dù Torvalds đã nói rằng cảm giác của Microsoft bị Linux đe dọa trong quá khứ không có hậu quả gì với ông, các hoạt động của Microsoft và Linux đã có một số tương tác đối kháng trong các năm 1997 và 2001. Lần đầu tiên nó trở nên khá rõ ràng vào năm 1998, khi lần đầu tiên tài liệu Halloween được đưa ra ánh sáng bởi Eric S. Raymond. Đây là một bài luận ngắn của một nhà phát triển Microsoft đã tìm cách đưa ra các mối đe dọa đối với Microsoft bởi phần mềm tự do và xác định các chiến lược để chống lại các mối đe dọa được nhận thức này.
Cạnh tranh bước vào một giai đoạn mới vào đầu năm 2004, khi Microsoft công bố kết quả từ các nghiên cứu khách hàng đánh giá việc sử dụng Windows so với Linux dưới tên gọi "Get the Facts" trên trang web riêng của mình. Dựa trên các câu hỏi, các nhà phân tích nghiên cứu và một số cuộc điều tra do Microsoft tài trợ, các nghiên cứu cho rằng doanh nghiệp sử dụng Linux trên máy chủ so sánh với việc sử dụng Windows về độ tin cậy, bảo mật và tổng chi phí sở hữu.
Đáp lại, các nhà phân phối Linux thương mại đã tạo ra các nghiên cứu, khảo sát và lời chứng thực của riêng họ để chống lại chiến dịch của Microsoft. Chiến dịch dựa trên web của Novell vào cuối năm 2004 đã được đặt tên là "Unbending the truth" và tìm cách phác thảo các lợi thế cũng như xua tan các trách nhiệm pháp lý được công bố rộng rãi của việc triển khai Linux (đặc biệt là trong trường hợp của SCO v IBM). Novell đặc biệt tham khảo các nghiên cứu của Microsoft ở nhiều điểm. IBM cũng đã xuất bản một loạt các nghiên cứu với tiêu đề là "The Linux at IBM competitive advantage" để đáp trả chiến dịch của Microsoft. Red Hat đã có một chiến dịch có tên là "Truth Happens"nhằm mục đích để cho hiệu suất của sản phẩm nói cho chính nó, chứ không phải là quảng cáo sản phẩm bằng cách nghiên cứu.
Vào mùa thu năm 2006, Novell và Microsoft đã công bố một thỏa thuận hợp tác về khả năng tương tác phần mềm và bảo vệ bằng sáng chế. Điều này bao gồm một thỏa thuận rằng khách hàng của Novell hoặc Microsoft có thể không bị công ty kia kiện vì vi phạm bằng sáng chế. Bảo vệ bằng sáng chế này cũng được mở rộng cho các nhà phát triển phần mềm tự do phi thương mại. Phần cuối cùng bị chỉ trích vì nó chỉ bao gồm các nhà phát triển phần mềm tự do phi thương mại.
Tháng 7 năm 2009, Microsoft đã đóng góp 22.000 dòng mã vào nhân Linux theo giấy phép GPLV2, sau đó được chấp nhận. Mặc dù điều này được coi là "một bước đi lịch sử" và như là một sự cải thiện khả năng, thái độ của Microsoft đối với Linux và phần mềm nguồn mở, nhưng quyết định này không hoàn toàn mang tính vị tha, vì nó hứa hẹn sẽ mang lại lợi thế cạnh tranh đáng kể cho Microsoft và tránh hành động pháp lý chống lại Microsoft. Microsoft thực sự bị buộc phải đóng góp mã khi kỹ sư chính của Vyatta và người đóng góp Linux Stephen Hemminger phát hiện ra rằng Microsoft đã kết hợp trình điều khiển mạng Hyper-V với các thành phần nguồn mở được cấp phép GPL, liên kết tĩnh với các nhị phân nguồn đóng trái với giấy phép GPL. Microsoft đã đóng góp các trình điều khiển để khắc phục vi phạm giấy phép, mặc dù công ty đã cố gắng miêu tả nó như một hành động từ thiện, thay vì một hành động để tránh hành động pháp lý chống lại nó. Trước đây, Microsoft đã gọi Linux là "ung thư" và "cộng sản".
Đến năm 2011, Microsoft đã trở thành người đóng góp lớn thứ 17 cho nhân Linux. Kể từ tháng 2 năm 2015, Microsoft không còn nằm trong số 30 công ty tài trợ đóng góp hàng đầu.
Dự án Windows Azure được công bố vào năm 2008 và đổi tên thành Microsoft Azure. Nó kết hợp Linux như một phần của bộ ứng dụng phần mềm dựa trên máy chủ. Vào tháng 8 năm 2018, SUSE đã tạo ra một nhân Linux được thiết kế riêng cho các ứng dụng điện toán đám mây dựa theo dự án Microsoft Azure. Phát biểu về port kernel, đại diện của Microsoft cho biết "Hạt nhân được điều chỉnh Azure mới cho phép những khách hàng đó nhanh chóng tận dụng các dịch vụ Azure mới như Accelerated Networking với SR-IOV."
SCO
Tháng 3/2003, SCO Group cáo buộc IBM đã vi phạm bản quyền của họ trên UNIX bằng cách chuyển mã từ UNIX sang Linux. tuyên bố quyền sở hữu bản quyền đối với UNIX và một vụ kiện đã được đệ trình chống lại IBM. Red Hat đã phản đối và SCO đã đệ đơn kiện khác. Đồng thời với vụ kiện của họ, SCO bắt đầu bán giấy phép Linux cho những người dùng không muốn mạo hiểm khiếu nại về phía SCO. Vì Novell cũng tuyên bố bản quyền đối với UNIX, nên họ đã đệ đơn kiện SCO.
SCO đã nộp đơn xin phá sản.
Bản quyền thương hiệu
NĂm 1994 và 1995, một số người từ các quốc gia khác nhau đã cố gắng đăng ký tên "Linux" làm nhãn hiệu. Do đó, các yêu cầu thanh toán tiền bản quyền đã được phát hành cho một số công ty Linux, một bước mà nhiều nhà phát triển và người dùng Linux không đồng ý. Linus Torvalds đã kiểm soát các công ty này với sự giúp đỡ của Linux International và được cấp nhãn hiệu cho cái tên mà anh ta đã chuyển cho Linux International. Việc bảo vệ nhãn hiệu sau đó được quản lý bởi một nền tảng chuyên dụng, tổ chức phi lợi nhuận Linux Mark Institute. Năm 2000, Linus Torvalds đã chỉ định các quy tắc cơ bản cho việc chuyển nhượng giấy phép. Điều này có nghĩa là bất kỳ ai cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ có tên Linux đều phải có giấy phép cho sản phẩm đó, có thể có được thông qua giao dịch mua duy nhất.
Để đáp ứng với sự gia tăng này, cộng đồng trở nên khó chịu, đó là lý do Linus Torvalds đưa ra thông báo vào ngày 21 tháng 8 năm 2005, để xóa tan những hiểu lầm. Trong một e-mail, ông đã mô tả chi tiết tình hình hiện tại cũng như bối cảnh cụ thể và cũng giải quyết câu hỏi ai phải trả chi phí giấy phép:"[...] và cần lặp lại: ai đó không muốn bảo vệ tên đó sẽ không bao giờ làm điều này. Bạn có thể gọi bất cứ thứ gì là "MyLinux", nhưng nhược điểm là bạn có thể có người khác tự bảo vệ mình và gửi cho bạn một lá thư ngừng hoạt động. Hoặc, nếu tên kết thúc hiển thị trong tìm kiếm nhãn hiệu mà LMI cần phải thực hiện một lần chỉ để bảo vệ nhãn hiệu (một yêu cầu pháp lý khác đối với nhãn hiệu), chính), LMI có thể phải gửi cho bạn lệnh ngừng hoạt động- hoặc cấp phép cho nó.
Khi đó, bạn có thể đổi tên nó thành một cái gì đó khác, hoặc bạn cấp phép lại cho nó. Xem nào? Nó nói về tất cả về việc bạn có cần sự bảo vệ hay không, không phải về việc LMI có muốn kiếm tiền hay không.
[...] Cuối cùng, chỉ cần làm rõ: không chỉ tôi không nhận được một xu tiền nhãn hiệu, mà ngay cả LMI (người thực sự quản lý nhãn hiệu) cho đến nay trong lịch sử luôn mất tiền. Đó không phải là một cách để duy trì nhãn hiệu, vì vậy, họ đã cố gắng ít nhất là tự cung tự cấp, nhưng cho đến nay tôi có thể nói rằng phí luật sư để bảo vệ rằng các công ty thương mại muốn cao hơn phí giấy phép. Ngay cả các luật sư chuyên nghiệp cũng tính phí cho thời gian của chi phí và tiền trợ cấp của họ, vv"
- Linus Torvalds Linux Mark Institute đã bắt đầu cung cấp một bản quyền miễn phí vĩnh viễn trên toàn thế giới.
Tham khảo
Thể loại:Linux Thể loại:Lịch sử phần mềm
Vân tay
Trong một cách sử dụng rộng rãi hơn của thuật ngữ này, dấu vân tay là dấu vết của một ấn tượng từ các đường vân ma sát của bất kỳ phần nào của bàn tay con người hoặc linh trưởng khác. Một bản in từ lòng bàn chân cũng có thể để lại ấn tượng về các đường vân ma sát.
Ấn tượng có chủ ý của dấu vân tay có thể được hình thành bằng mực hoặc các chất khác được chuyển từ các đỉnh của ma sát trên da sang một bề mặt tương đối nhẵn như thẻ vân tay. Bản ghi dấu vân tay thường chứa các lần hiển thị từ miếng đệm trên khớp ngón tay và ngón cái cuối cùng, mặc dù thẻ vân tay cũng thường ghi lại các phần của vùng khớp dưới của ngón tay.
Dấu vân tay của con người rất chi tiết, gần như độc đáo, khó thay đổi và bền bỉ trong suốt cuộc đời của một cá nhân, khiến chúng phù hợp như những dấu ấn lâu dài của bản sắc con người. Dấu vân tay có thể được cảnh sát hoặc các cơ quan chức năng khác dùng để xác định các cá nhân muốn che giấu danh tính của họ, hoặc để xác định những người mất năng lực hoặc đã chết và do đó không thể nhận dạng chính họ, như sau hậu quả của thiên tai. Phân tích dấu vân tay, được sử dụng từ đầu thế kỷ 20, đã dẫn đến nhiều tội ác được giải quyết. Điều này có nghĩa là nhiều tội phạm coi găng tay là bắt buộc phải dùng. Năm 2015, việc xác định giới tính bằng cách kiểm tra nội dung sinh hóa dấu vân tay (chứ không phải mô hình trực quan) đã được báo cáo.
Sinh học
Một vân ma sát là một phần huy động của các lớp biểu bì trên các ngón (các ngón tay và ngón chân), lòng bàn tay hoặc duy nhất của bàn chân, bao gồm một hoặc nhiều đơn vị kết nối vân ma sát của da. Đôi khi chúng được gọi là "các đường biểu bì" được gây ra bởi giao diện cơ bản giữa các u nhú của lớp hạ bì và các khe liên sườn của lớp biểu bì. Những đường vân biểu bì này dùng để khuếch đại các rung động được kích hoạt, ví dụ, khi đầu ngón tay lướt qua một bề mặt không bằng phẳng, truyền tín hiệu tốt hơn đến các dây thần kinh cảm giác liên quan đến nhận thức kết cấu mịn. Những đường vân này cũng có thể hỗ trợ trong việc kẹp các bề mặt gồ ghề và có thể cải thiện sự tiếp xúc bề mặt trong điều kiện ẩm ướt.
Những loại vân tay
Trước khi tin học hóa, các hệ thống lưu trữ thủ công đã được sử dụng trong các kho lưu trữ dấu vân tay lớn. Các hệ thống phân loại thủ công được dựa trên các mẫu vân chung của một số hoặc tất cả các ngón tay (chẳng hạn như sự hiện diện hoặc vắng mặt của các mẫu vân hình tròn). Điều này cho phép nộp và lấy các bản ghi giấy trong các bộ sưu tập lớn chỉ dựa trên các mẫu sườn vân. Các hệ thống phổ biến nhất đã sử dụng lớp mẫu của mỗi ngón tay để tạo thành một khóa (một số) để hỗ trợ tra cứu trong hệ thống lưu trữ. Các hệ thống phân loại bao gồm hệ thống Roscher, hệ thống Juan Vucetich và Hệ thống phân loại Henry. Hệ thống Roscher được phát triển ở Đức và được triển khai ở cả Đức và Nhật Bản, hệ thống Vucetich (được phát triển bởi một sĩ quan cảnh sát người Croatia gốc Croatia) được phát triển ở Argentina và được triển khai trên khắp Nam Mỹ, và hệ thống Henry được phát triển ở Ấn Độ ở hầu hết các nước nói tiếng Anh.
Trong hệ thống phân loại của Henry, có ba mẫu vân tay cơ bản: vòng lặp, vòng tròn (whorls) và hình vòm, mà chứa 60-65%, 30-35% và 5% của tất cả các dấu vân tay tương ứng. Ngoài ra còn có các hệ thống phân loại phức tạp hơn, chia chi tiết các mẫu hơn nữa, thành các vòm đơn giản hoặc vòm nghiêng, và thành các vòng có thể là hướng tâm hoặc vòng ulnar, tùy thuộc vào phía bên tay mà đuôi vân chỉ vào. Các vòng llnar bắt đầu ở phía bên ngón tay út, bên gần với ulna, xương cánh tay dưới. Các vòng xuyên tâm bắt đầu ở phía ngón tay cái của ngón tay, phía gần với xương quay. Whorls cũng có thể có các phân loại nhóm phụ bao gồm whorls đơn giản, whorls tình cờ, whorls vòng lặp đôi, mắt con công, composite và whorls vòng trung tâm.
Các mẫu vân tay phổ biến khác bao gồm vòm nghiêng, vòm trơn và vòng bỏ túi trung tâm.
Hệ thống được sử dụng bởi hầu hết các chuyên gia, mặc dù phức tạp, tương tự như Hệ thống phân loại Henry. Nó bao gồm năm phân số, trong đó R là bên phải, L cho bên trái, i cho ngón trỏ, m cho ngón giữa, t cho ngón tay cái, r cho ngón đeo nhẫn và p (hồng hào) cho ngón út. Các phân số như sau: Ri / Rt + Rr / Rm + Lt / Rp + Lm / Li + Lp / Lr. Các số được gán cho mỗi bản in được dựa trên việc chúng có hay không. Một sự thay đổi trong phân số đầu tiên được cho là 16, thứ hai là 8, thứ ba là 4, thứ tư là 2 và 0 cho phân số cuối cùng. Vòng cung và vòng lặp được gán giá trị 0. Cuối cùng, các số trong tử số và mẫu số được thêm vào, sử dụng lược đồ:
và 1 được thêm vào cả trên và dưới, để loại trừ mọi khả năng chia cho 0. Ví dụ: nếu ngón đeo nhẫn bên phải và ngón trỏ bên trái có các vòng tròn, các phân số sẽ trông như thế này:
Sử dụng hệ thống này giúp giảm số lượng bản in mà bản in đang đề cập cần được so sánh với. Ví dụ: bộ bản in ở trên chỉ cần so sánh với bộ dấu vân tay khác có giá trị là 3.
Nhận dạng vân tay
trái|nhỏ| Các vân ma sát trên một ngón tay Nhận dạng dấu vân tay, được gọi là dactyloscopy, là quá trình so sánh hai mẫu vân ma sát, từ ngón tay hoặc ngón chân của con người, hoặc thậm chí là lòng bàn tay hoặc lòng bàn chân, để xác định xem những dấu vân này có thể đến từ cùng một cá nhân hay không. Tính linh hoạt của vân ma sát có nghĩa là không có hai ngón tay hoặc dấu bàn tay giống hệt nhau trong từng chi tiết; thậm chí hai lần hiển thị được ghi lại ngay lập tức từ cùng một bàn tay có thể hơi khác nhau. Nhận dạng vân tay, còn được gọi là cá nhân hóa, liên quan đến một chuyên gia hoặc một hệ thống máy tính hệ chuyên gia hoạt động theo quy tắc tính điểm ngưỡng, xác định xem hai lần hiển thị vân ma sát có khả năng bắt nguồn từ cùng một ngón tay hoặc lòng bàn tay (hoặc ngón chân hoặc lòng bàn chân) hay không. nhỏ|Hình ảnh của dấu vân tay được tạo bởi cấu trúc vân ma sát Một bản ghi có chủ ý các đường vân ma sát thường được thực hiện bằng mực của máy in đen lăn trên nền trắng tương phản, điển hình là thẻ trắng. Các đường vân ma sát cũng có thể được ghi lại bằng kỹ thuật số, thường là trên một tấm kính, sử dụng một kỹ thuật gọi là Live Scan. "Bản in tiềm ẩn" là bản ghi cơ hội của các đường vân ma sát đọng lại trên bề mặt của một vật hoặc một bức tường. Các bản in tiềm ẩn là vô hình với mắt thường, trong khi "bản in bằng sáng chế" hoặc "bản in bằng nhựa" có thể nhìn thấy bằng mắt không được trả tiền. Các bản in tiềm ẩn thường rời rạc và yêu cầu sử dụng các phương pháp hóa học, bột hoặc các nguồn sáng thay thế để được làm rõ. Đôi khi một đèn pin sáng thông thường sẽ làm cho một vân tay tiềm ẩn có thể nhìn thấy.
Khi các đường vân ma sát tiếp xúc với bề mặt sẽ in vân tay, vật liệu nằm trên các đường vân ma sát như mồ hôi, dầu, mỡ, mực hoặc máu, sẽ được chuyển lên bề mặt. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng của đường vân ma sát là rất nhiều. Độ mềm dẻo của da, áp suất lắng đọng, độ trượt, vật liệu tạo ra bề mặt, độ nhám của bề mặt và chất lắng đọng chỉ là một số yếu tố khác nhau có thể khiến bản in vân tay tiềm ẩn xuất hiện khác với bất kỳ bản ghi nào các đường vân ma sát giống nhau. Thật vậy, các điều kiện xung quanh mọi trường hợp lắng đọng ma sát là duy nhất và không bao giờ trùng lặp. Vì những lý do này, người kiểm tra dấu vân tay được yêu cầu phải trải qua đào tạo mở rộng. Các nghiên cứu khoa học về dấu vân tay được gọi là sinh trắc vân tay.
Chiến tranh Thục-Ngụy (247-262)
Chiến tranh Thục-Ngụy giai đoạn 247-262 hay còn biết đến với tên gọi Cửu phạt Trung Nguyên (chữ Hán: 247-262) là một loạt các chiến dịch quân sự có quy mô vừa và nhỏ diễn ra chủ yếu trên biên giới lãnh thổ nhà Tào Ngụy do tướng nhà Thục Hán là Khương Duy phát động từ năm 247 đến năm 262 trong thời kỳ Tam Quốc của Lịch sử Trung Quốc.
Những cuộc tấn công của quân Thục Hán cuối cùng phải bị hủy bỏ do nguồn cung cấp lương thảo cho các chiến dịch bị đứt đoạn, không cung ứng đủ cho đoàn quân cũng như những thiệt hại về nhân sự trên chiến trường. Nhìn chung, chiến dịch đã thể hiện sự quyết tâm của danh tướng Khương Duy trong việc kế tục ý chí Bắc phạt của Gia Cát Lượng tuy nhiên diễn biển toàn cục không đạt kết quả đồng thời đã làm cạn kiệt nhân tài vật lực của Thục Hán dẫn đến nhà Thục Hán ngày càng suy yếu và dẫn tới sự sụp đổ hoàn toàn của nhà Thục Hán vào năm 263.
Bối cảnh
Năm 234, Gia Cát Lượng mất. Khương Duy được giao trọng trách giữ việc quân sự. Ông trở về Thành Đô nhận chức Tả giám quân, Phù Hán tướng quân, Bình Tương hầu. Trên thực tế, ông vẫn ở dưới quyền Tưởng Uyển. Năm 238, Uyển được phong làm Đại tư mã thì Khương Duy được phong làm Tư mã. Năm 243, ông lại được phong làm Trấn tây đại tướng quân, kiêm nhiệm thứ sử Kinh châu. Khương Duy đã phát huy tài năng quân sự và nội chính để tạm dẹp bỏ các mâu thuẫn, tích trữ lực lượng quân giới, quân bị để chờ thời cơ, tích cực chuẩn bị cho các chiến dịch phạt Ngụy.
Lần thứ nhất
Cùng năm, nhân khi đánh dẹp quân nổi loạn, khí thế đương lên Khương Duy chính thức mang quân Thục tấn công Tào Ngụy, mở màn chiến dịch phạt Trung Nguyên. Quân Thục tấn công và xâm nhập quấy phá các vùng Lững Hữu (隴西), Nam An (南安) sau đó táo bạo giao chiến với các tướng Nguỵ là Quách Hoài, Trần Thái và Hạ Hầu Bá tại sông Định Đào. Tuy nhiên trong lần ra quân đầu tiên,quân Thục bị đánh bại trận tại núi Ngưu Đầu và bị thiệt vài vạn quân. Khương Duy phải cho quân rút lui về Thục. Chiến dịch lần thứ nhất không đạt kết quả.