cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Khoa học thần kinh giấc ngủ
Các rối loạn giấc ngủ
Các rối loạn giấc ngủ thường gắn liền với các bệnh thoái hóa thần kinh, với đặc trưng chủ yếu là sự tích lũy bất thường các protein alpha-synuclein, chẳng hạn như bệnh teo đa hệ thống (MSA), bệnh Parkinson (PD), và chứng mất trí nhớ thể Lewy (LBD). Cụ thể hơn, những người được chẩn đoán là mắc phải bệnh Parkinson thường có nhiều vấn đề đáng lo ngại về giấc ngủ, trong đó phổ biến là chứng mất ngủ (có ở 70% dân số mắc bệnh), chứng ngủ nhiều (hơn 50% dân số mắc bệnh mắc phải), và rối loạn hành vi giấc ngủ REM (RBD) -  khoảng 40% dân số mắc PD bị rối loạn này kèm theo đó là tăng biểu hiện ra các triệu chứng vận động. Hơn thế nữa, RBD cũng chính là điềm báo trước chắc chắn rằng là trong tương lai khoảng vài năm nữa sẽ có nguy cơ tiến triển thành các bệnh thoái hóa thần kinh, đây được xem là cơ hội quý báu nhằm phòng bệnh và tận dụng các phương pháp điều trị thích hợp.
Đối với căn bệnh Alzheimer (AD), người ta cũng quan sát được các tác động bất thường lên giấc ngủ mà nó gây ra lên trên 45% dân số mắc phải căn bệnh này. Ngoài ra, dựa trên các báo cáo của người thân họ thì tỷ lệ này thậm chí cao hơn đó là khoảng tới 70%. Chẳng khác gì so với dân số mắc PD, chứng mất ngủ và ngủ nhiều cũng thường thấy ở những bệnh nhân AD, đặc tính bệnh gắn liền với quá trình tích tụ và kết tập các Beta-amyloid, ngoài ra còn có rối loạn giấc ngủ nhịp sinh học (CRSD) và sự phóng tiết melatonin đã bị thay đổi so với diễn biến sinh lý bình thường. Thêm nữa, cấu trúc giấc ngủ cũng biến đổi trong bệnh AD. Dẫu rằng khi tiến trình lão hóa diễn ra, cơ cấu của giấc ngủ dường như sẽ thay đổi một cách tự nhiên, ở những bệnh nhân AD hiển nhiên rằng các rối loạn như thế sẽ trở nên trầm trọng hơn nhiều. Thời lượng của SWS có thể giảm xuống (và thỉnh thoảng hoàn toàn mất hẳn), tương tự như đối với các thoi ngủ và giai đoạn REM, nhưng thời gian tới giai đoạn ngủ mơ lại tăng lên (REM latency). Giai đoạn chuyển từ trạng thái thức sang ngủ của những người AD kém chất lượng, gắn liền với ảo giác liên quan đến giấc mơ, tăng thao thức, mê sảng và tình trạng lo âu, và các dấu hiệu bất thường này dường như quan hệ chặt chẽ với hội chứng hoàng hôn - như một hiện tượng và được coi là thời sinh học điển hình trong căn bệnh này.
Các bệnh thoái hóa thần kinh sẽ gây hư hoại các cấu trúc não bộ, điều này có thể làm đảo lộn trạng thái ngủ và thức, phá vỡ nhịp sinh học, chức năng vận động và phi vận động. Mặt khác, sự mất trật tự của các cơ chế thần kinh điều hòa giấc ngủ cũng thường có các tác động tiêu cực lên trên hệ thống những chức năng thuộc về nhận thức, trạng thái cảm xúc và cả chất lượng cuộc sống. Không chỉ như thế, những triệu chứng bất thường về hành vi này đã tạo ra gánh nặng cho người thân và họ hàng. Vì vậy nên, việc hiểu biết tổng thể khách quan mối quan hệ giữa các rối loạn giấc ngủ và bệnh thoái hóa thần kinh thực sự là vô cùng quan trọng, thiết yếu nên hướng về những cuộc nghiên cứu trong phạm vi giới hạn về khía cạnh trên, đồng thời thông qua các nghiên cứu cải thiện tuổi thọ cho những cá nhân mắc phải những căn bệnh này.
Lĩnh vực khác gồm có khoa học y học giấc ngủ cung cấp các thông tin cơ sở cho việc nghiên cứu, chẩn đoán và điều trị các rối loạn về giấc ngủ và tình trạng thiếu ngủ (một trong số các nguyên nhân then chốt dẫn đến tai nạn nghiêm trọng). Chuyên khoa này còn có nhiều phương pháp chẩn đoán đặc thù bao gồm xét nghiệm đo đa ký giấc ngủ, nhật ký giấc ngủ, test ghi nhận thời gian tiềm khởi đầu giấc ngủ (MSLT),... Tương tự như thế, hướng điều trị có thể là về hành vi như liệu pháp hành vi nhận thức, hoặc bao gồm sử dụng thuốc, hay quang trị liệu.
Giấc mơ
nhỏ|249x249px|"Chàng kỵ sĩ mộng mơ", bức tranh với phong cách vanitas được vẽ vào khoảng những năm 1650 bởi người Tây Ban Nha Antonio de Pereda. Hiện tượng mơ chính là hàng loạt các hình ảnh, suy nghĩ, cảm xúc, cảm giác vận hành một cách tương tục, và xuất hiện một cách không tùy ý trong tâm trí trong các giai đoạn giấc ngủ (chủ yếu là giai đoạn REM). Nội dung và mục đích của giấc mơ cho đến hiện tại vẫn hoàn toàn chưa được hiểu rõ, dù rằng đã có nhiều lý thuyết ra đời mang tính chất gợi ý. Khoa học nghiên cứu giấc mơ được biết đến qua thuật ngữ oneirology, tức môn mộng học.
Đã có nhiều lý thuyết cố gắng mô hình hóa dựa trên nền tảng thần kinh cho giấc mơ. Điều này bao gồm cả lý thuyết phát động tổng hợp — phát biểu rằng mơ là kết quả của quá trình hoạt hóa thân não trong giấc ngủ REM; lý thuyết hoạt hóa liên tục — ám chỉ rằng là dù ý thức có hay không sự hiện hữu, não bộ luôn luôn trong trạng thái hoạt động để duy trì các chức năng thích đáng và hoàn chỉnh. Việc tổng hợp nên giấc mơ và giai đoạn REM đều chịu sự chi phối của nhiều cấu trúc khác nhau trong não, khi đến thời điểm thích hợp sẽ được kích hoạt; và việc ngủ mơ sẽ kích thích sự hình thành ký ức dài hạn — lý thuyết này đã tuyên bố rằng quá trình truyền động cho sự lưu giữ ký ức dài hạn diễn ra ưu thế trong thời gian cá thể thức, tuy nhưng đối với giấc ngủ lại khác, các thay đổi này sẽ được kiểm soát và có được chuyển động biểu kiến của những phân tử nhớ.
Ngoài ra cũng có nhiều lý thuyết khoa học khác nhằm mô tả chức năng của mơ. Một số nghiên cứu khẳng định rằng chính giấc mơ sẽ tăng cường trí nhớ ngữ nghĩa. Lý luận này dựa trên thuộc tính truyền tin cho nhau giữa hồi hải mã và cấu trúc vỏ não mới, và cũng là do mối liên hệ cơ sở giữa ngủ và nhớ. Cũng có một nghiên cứu đưa ra giả thuyết là mơ sẽ xóa các dữ liệu tạp nham và phế thải trong bộ nhớ não. Hơn nữa các chức năng khác của mơ bao gồm có xử lý cảm xúc thích ứng với hoàn cảnh và điều chỉnh lại tâm trạng. Dựa trên dữ liệu thực nghiệm, sự trải nghiệm giấc mơ dữ không hoàn toàn là có hại, các vùng não chịu trách nhiệm cho việc kiểm soát cảm xúc đã phản ứng với các tình huống gây sợ hãi có hiệu quả hơn nhiều. Người ta cũng phát hiện ra là có mối tương quan đáng kể về các kích thích gây ra đáp ứng lo lắng và sợ hãi giữa trạng thái thức và ngủ, tức là con đường vận hành thần kinh diễn ra trong cùng một thể thức với cùng một cơ quan (thùy đảo và vỏ não đai giữa). Các nghiên cứu cũng chứng minh rằng các vùng thùy đảo, vỏ não đai, hạch hạnh nhân đóng vai trò trong việc quản lý cảm xúc sẽ bị ít kích hoạt hơn khi gặp những cảm xúc tiêu cực nhiều trong giấc mơ, trong khi đó vùng vỏ não trước trán trong (mPFC) có xu hướng hoạt động mạnh mẽ để áp đảo các xúc cảm như thế, giới chuyên gia cho rằng là vùng mPFC đóng vai trò điều hòa đáp ứng cho các kích thích mang tính đe dọa thông qua việc điều chỉnh hoạt động thể hạnh nhân. Cụ thể hơn, mPFC có tác dụng kiểm soát ức chế các biểu hiện sợ hãi bằng cơ chế giảm tải các tín hiệu đầu ra của hạnh nhân, vùng này được cho là gắn liền với dạng học tập dập tắt (extinction learning). Tất cả đều nhất quán với các tuyên bố trước rằng là vai trò của mơ có thể kiêm luôn cả việc điều hòa cảm xúc.
Đứng từ quan điểm tiến hóa, giấc mơ có thể mô phỏng và gợi lại các sự kiện được cho là nguy hiểm, điều này phổ biến ngay trong môi trường nguyên thủy mà khi đó tổ tiên của các sinh vật ngự trị, bằng những sự "tập dượt giả lập" trong mơ đó vì thế chúng sẽ có thể đối phó với các mối nguy hiểm một cách linh động. Nguyên nhân này đã dẫn đến các biến đổi mang tính di truyền qua các thế hệ, khi những sự kiện mang tính sống còn không còn nữa, thay vào đó toàn bộ diễn biến và hiện tượng được lưu trữ lại dưới dạng các gen ký ức. Lý thuyết này cũng có sự thống nhất với lời tuyên bố rằng giấc ngủ REM chính là biến đổi tiến hóa và ngày càng hoàn thiện, của một cơ chế phòng vệ đã được biết đó là phản xạ chết cứng.
Nhiều lý thuyết về chức năng mơ đã mâu thuẫn nhau và nảy sinh tranh cãi, nhưng nhìn chung là các chức năng ngắn hạn có thể tác động qua lại, phối hợp để tạo ra thay đổi sinh lý dài hạn. Đáng lưu ý rằng vẫn chưa có các bằng chứng nào đủ sức thuyết phục nhằm chứng minh các lý thuyết này là đúng.
Sự tổ chức các sự kiện nhớ trong lúc thức vào giấc mơ cũng được nghiên cứu tích cực, và nhiều nhà khoa học họ đã cố gắng chứng minh chức năng mơ có thể bao gồm cả việc củng cố trí nhớ tình tiết.
Các nhà khoa học cũng nghiên cứu cơ sở thần kinh của những ác mộng. Những cuộc nghiên cứu xác nhận sự tăng tần suất các cơn ác mộng có mối tương quan nhất định với mức độ stress cao. Nhiều mô hình mô tả quá trình hình thành ác mộng bao gồm mô hình tân Freud, và các mô hình khác chẳng hạn mô hình bối cảnh hóa hình ảnh, mô hình ranh giới ảo, mô hình giả lập mối đe dọa,... Tình trạng mất cân bằng các hóa chất dẫn truyền điện năng cũng được xem như là gây ra các giấc mơ đáng sợ, cũng như có sự loạn năng trong hệ thống mạng thần kinh- một mô hình mà khẳng định rằng giấc mơ xấu là kết quả của sự rối loạn các chức năng bình thường của mạch nơron liên quan đến việc mã hóa và kiến tạo giấc mơ. Cũng giống như thế, các mô hình này không đưa ra được các bằng chứng cụ thể nào, cũng như đưa ra các kết luận đáng tin cậy, và cần thêm nhiều cuộc nghiên cứu hơn nữa trong tương lai để giải đáp cho những thắc mắc mà giới khoa học hiện đang phải đối mặt.
Tham khảo
Thể loại:Khoa học thần kinh giấc ngủ Thể loại:Khoa học thần kinh Thể loại:Sinh lý học thần kinh Thể loại:Ngủ
AOL
AOL là viết tắt của America Online, là một công ty cung cấp dịch vụ Internet toàn cầu có trụ sở tại Hoa Kỳ. công ty này thuộc quản lý của tập đoàn Time Warner (hiện là Warner Media).
Chú thích
Thể loại:Công ty niêm yết tại Thị trường Chứng khoán New York Thể loại:Công ty có trụ sở tại thành phố New York Thể loại:Công ty thành lập năm 2009 Thể loại:Cựu công ty con của Time Warner
I Met You When I Was 18 (The Playlist)
I Met You When I Was 18 (The Playlist)(cách điệu thành I met you when I was 18. (the playlist)) là album tổng hợp đầu tay của ca sĩ kiêm nhạc sĩ người Mỹ Lauv. Anh đã mô tả album này như là một "danh sách nhạc". Danh sách các bài hát trong album đã được cập nhật dần dần, bắt đầu vào ngày 20 tháng 10 năm 2017. Album đã được hoàn thiện vào ngày 31 tháng 5 năm 2018.
Hoàn cảnh ra đời
Vào ngày 20 tháng 10 năm 2017, Lauv đã công bố phát hành lần đầu tiên với album I Met You When I Was 18 (The Playlist) trên Twitter với tiêu đề của dự án và ảnh chụp màn hình của tuyên bố.
""Đây luôn là 1 phần của câu chuyện. 1 chương trong cuộc đời tôi. Chuyển đến TP.New York khi tôi mới 18 tuổi để học tập trong khi không biết tôi là ai hay người mà tôi muốn trở thành. Lần đầu tiên trải nghiệm tình yêu và ở trong mối quan hệ kéo dài 4 năm đã dạy tôi tất cả mọi điều về bản thân, thế giới, và cách để yêu thương. Khám phá và định nghĩa được tôi là ai và đấu tranh để có được sự tự tin để thật sự trở thành con người như vậy. Học cách tin tưởng bản thân mình kể cả khi đó là điều đáng sợ nhất. Tôi đã làm điều duy nhất mà tôi biết cách làm đó là biến những cảm xúc của mình trở thành các ca khúc và chia sẻ chúng. Nhưng các ca khúc đã bị lỗi. Lúc đó, tôi đã không nhận ra, và sự thật là tôi vẫn đang cố gắng nhưng vẫn có 1 sợi chỉ gắn kết tất cả và tất cả những gì tôi biết là tôi muốn chia sẻ nó với các bạn cùng cáchmà tôi đã gắn kết nó lại với nhau. Nên từ hôm nay, tôi sẽ đặt tất cả các ca khúc đó theo một thứ tự như là một playlist. Nó sẽ được gọi là "I Met You When I Was 18." Các mảnh ghép vẫn còn thiếu và tôi sẽ ra mắt nhiều bài hát mới để lấp đầy khoảng trống cho khi chương này của cuộc đời tôi được kể lại hoàn toàn.""
- Lauv trong thông báo của anh ấy về việc ra mắt dự án.
Tham khảo
Thể loại:Album biên tập năm 2018 Thể loại:Album của Lauv
Austrolimnophila tenuilobata
Tham khảo
Thể loại:Austrolimnophila Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Afroeubria sebastiani
Afroeubria sebastiani là một loài bọ cánh cứng trong họ Psephenidae. Loài này được Lee in Lee, Philips & Yang miêu tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Tham khảo
Thể loại:Afroeubria
Địa phương quân và nghĩa quân
Địa phương quân và Nghĩa quân (danh xưng ban đầu là Bảo an và Dân vệ), (tiếng Anh: Regional Forces and Popular Forces, Rough Puffs / PF's), hay Tiểu đoàn Địa phương quân (tiếng Anh: Regional Forces Battalion, RFB) là Lực lượng tự vệ và chiến đấu được vũ trang gần bằng các đơn vị Chủ lực, trực thuộc các Tiểu khu (Tỉnh) của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, hoạt động ở khu vực nội, ngoại thành và nông thôn trong suốt thời kỳ Chiến tranh Việt Nam.
Lịch sử hình thành
Bảo an đoàn được thành lập năm 1955 trên cơ sở thống nhất các Lực lượng cảnh bị cũ ở các Phần hoặc Miền: Bảo chính đoàn ở Bắc Việt, Nghĩa dũng đoàn ở Trung Việt, Việt binh đoàn ở Nam Việt của Quốc gia Việt Nam, thu nạp thêm một bộ phận các tín đồ Thiên Chúa giáo Miền Bắc di cư vào Nam năm 1954. Trong thời gian từ ngày 8 tháng 4 năm 1955 Lực lượng Bảo an đoàn trực thuộc Bộ Nội vụ Việt Nam Cộng hòa.
Bảo an và Dân vệ là chiến sĩ làm nhiệm vụ Cảnh sát Hành chính ở miền Nam Việt Nam, hoạt động giữ gìn trật tự trị an ở từng Địa phương (bao gồm nông thôn, thành thị, đồng bằng, cao nguyên, sông ngòi và hải đảo). Tổ chức đầu tiên là Nha Tổng giám đốc Bảo an gồm có nhiều Sở. Mỗi Phần hoặc Miền tổ chức một Nha. Mỗi tỉnh có một Tỉnh đoàn Bảo an.
Ngày 1 tháng 5 năm 1964, Bảo an đoàn đổi tên thành Địa phương quân và tổ chức thành các Đại đội (khoảng 100 người). Cùng thời điểm Nha Tổng giám đốc Bảo an đổi tên thành Bộ chỉ huy Trung ương, sau đó là Bộ tư lệnh Địa phương quân và Nghĩa quân.
Từ đây, Địa phương quân và Nghĩa quân trực thuộc Bộ Tổng tham mưu, hoạt động trên các Quân khu và dưới quyền điều động trực tiếp của các Tiểu khu, Chi khu (Quận). Các Đại đội được nâng lên cấp Tiểu đoàn, rồi Liên đoàn.
Địa phương quân có nhiệm vụ tảo thanh, tiêu diệt các đơn vị du kích và bộ đội địa phương của địch quân tại khu vực trách nhiệm. Hỗ trợ Nghĩa quân giữ an ninh làng, xã. Ngăn chặn các trục giao liên, vận chuyển của địch. Phá vỡ các cơ sở địa phương và cơ cấu kinh tài của địch. Tiền thân của Nghĩa quân là Dân vệ đoàn được thành lập để thay thế các Tự vệ Hương thôn và bảo vệ an ninh xã, ấp.
Tổ chức Dân vệ thành một Nha Trung ương rồi xuống Khu Thanh tra Dân vệ, Phòng Dân vệ Tỉnh, Phòng Dân vệ Quận và Xã đoàn Dân vệ. Về sau trực thuộc Nha Tổng Giám đốc Bảo an.
Cơ cấu Tổ chức
Địa phương quân trực thuộc các Tiểu khu, nên tùy tình hình, phương tiện và nhân sự địa phương, cách tổ chức có thể được các Tiểu khu linh động thay đổi nên khác nhau ít nhiều. Chức vụ cao nhất là Tiểu đoàn trưởng, thường là cấp Đại úy hoặc Thiếu tá. Sau tổ chức thêm cấp Liên đoàn (hoặc Bộ chỉ huy Chiến thuật), chỉ huy thường là cấp Trung tá với chức danh: Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Chiến thuật hoặc Liên đoàn trưởng.
Trong Bộ chỉ huy Tiểu đoàn có Sĩ quan Trợ y, thuộc cấp số đơn vị, có đơn vị gia binh trong Hậu cứ. Mỗi Đại đội có một Hạ sĩ quan làm Y tá Đại đội. Sĩ quan Pháo binh không thuộc cấp số đơn vị, chỉ khi nào Tiểu đoàn đi hành quân, sĩ quan Pháo binh mới có mặt với hiệu thính viên riêng để liên lạc trực tiếp với Pháo binh yểm trợ. Hành quân xong, ông ta trở về căn cứ Pháo binh. Trong trường hợp cần yểm trợ bằng Không quân, Tiểu đoàn phải liên lạc qua Tiểu khu, và Tiểu khu liên lạc với Căn cứ Không quân.
Mỗi Tiểu đoàn có năm Đại đội, gồm bốn Đại đội tác chiến và một Đại đội chỉ huy. Mỗi Đại đội có bốn Trung đội, gồm một Trung đội đại liên (vũ khí nặng) và ba Trung đội vũ khí nhẹ. Quân số mỗi Đại đội, trên cấp số là 108 người, nhưng trên thực tế có mặt ngoài chiến trường chỉ vào khoảng 60 đến 70 người. Số còn lại nghỉ bệnh, đi phép, hoặc bị thương, tử trận chưa kịp bổ sung. Quân số hành quân của Tiểu đoàn trung bình khoảng 300.
Địa phương quân không có ban truyền tin riêng, nhưng máy PRC-25 được trang bị đầy đủ, do chính các binh sĩ trong Tiểu đoàn đảm trách.
Mỗi Tiểu khu có một số Tiểu đoàn lưu động, một số có hậu cứ, số còn lại sau những ngày hành quân, kéo ra đóng dài theo các trục lộ, vừa dưỡng quân vừa giữ an ninh khu vực. Các Tiểu đoàn cố định khác chịu trách nhiệm hẳn một vùng, coi đồn, giữ cầu đường hay đóng chốt trên các trục chuyển quân của địch quân.
Phần lớn các đồn lớn là của Địa phương quân, do Tiểu khu và Chi khu điều khiển. Các đồn nhỏ do Phân chi khu, giao cho Nghĩa quân phụ trách. Chính hai thành phần này mới là những người bám rễ giữ đất, chịu nhiều gian khổ và thương vong nhất trong cuộc chiến bảo vệ lãnh thổ.
Các đồn lớn thường đóng trong vùng an ninh, giữ cầu, bảo vệ các cơ sở hành chính. Tại đây, binh lính được ra vào thoải mái, chỉ thỉnh thoảng mới phải hành quân dã trại, hoặc tổ chức phục kích quanh đồn ban đêm.
Địa phương quân và nghĩa quân chịu nhiều thương vong trong chiến tranh Việt Nam, thương vong của lực lượng này chiếm 25% tổng số thương vong của toàn Quân lực Việt Nam Cộng hòa.
Xem thêm
Thể loại:Quân binh chủng của Quân lực Việt Nam Cộng hòa Thể loại:Chiến tranh Việt Nam Thể loại:Quân lực Việt Nam Cộng hòa Thể loại:Đơn vị quân sự thành lập năm 1955 Thể loại:Đơn vị quân sự giải thể năm 1975
Därligen
Därligen là một đô thị ở huyện Interlaken ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 6,9 km², dân số năm 2005 là 385 người.
Därligen nằm ở Bernese Oberland phía nam bờ hồ Thun.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị của bang Bern
Plectrohyla guatemalensis
Plectrohyla guatemalensis là một loài ếch thuộc họ Nhái bén. Loài này có ở El Salvador, Guatemala, Honduras, và México. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Plectrohyla Thể loại:Động vật lưỡng cư México Thể loại:Động vật lưỡng cư Trung Mỹ Thể loại:Động vật El Salvador Thể loại:Động vật Honduras Thể loại:Động vật lưỡng cư Guatemala Thể loại:Động vật lưỡng cư El Salvador Thể loại:Động vật lưỡng cư Honduras
Ceruchus punctatus
Ceruchus punctatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được 🇦🇹 mô tả khoa học năm 1869.
Tham khảo
Thể loại:Ceruchus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1869
Andrena alijevi
Andrena alijevi là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Osytshnjuk mô tả khoa học năm 1986.
Tham khảo
A Thể loại:Động vật được mô tả năm 1986
Nonnweiler
Nonnweiler là một đô thị thuộc huyện Sankt Wendel,bang Saarland, Đức. Đô thị Nonnweiler có diện tích km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 9243 người. Nonnweiler có cự ly khoảng 20 km về phía tây bắc của Sankt Wendel, và 30 km về phía đông nam của Trier. Đô thịnày có một tường cổ, dấu vết của bảo tàng Celt.
Afropsephenoides marlieri
Afropsephenoides marlieri là một loài bọ cánh cứng trong họ Psephenidae. Loài này được Basilewsky miêu tả khoa học đầu tiên năm 1959.
Tham khảo
Thể loại:Afropsephenoides
Đảo Trung
Đảo Trung là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan và Trung Quốc. Hiện nay, Trung Quốc đang kiểm soát đảo này.
Tham khảo
Trung
Danh sách hoàng đế nhà Hán
nhỏ|301x301px|Bộ bình gốm thu nhỏ bộ binh và kỵ binh [[Tây Hán, được khai quật năm 1990 ở lăng mộ Hán Cảnh Đế (trị vì 157 – 141 TCN) và Vương hoàng hậu (? – 126 TCN), tại phía Bắc Dương Lăng, Hàm Dương, tỉnh Thiểm Tây. Có hơn 40.000 bộ bình gốm được tìm thấy và bảo quản. Các bộ bình gốm này gồm một số có độ lớn bằng đội quân đất nung trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng. Hầu hết đều có kích thước nhỏ, độ cao trung bình 60 cm, cũng là dạng vật phẩm được tìm thấy trong lăng mộ nhiều Hoàng đế Nhà Hán khác, với vai trò phong tục là cận vệ Hoàng đế ở bên kia thế giới. ]] Nhà Hán là hoàng triều thứ hai của Trung Quốc kế tục Nhà Tần (221-207 TCN) và được tiếp nối bởi thời kỳ Tam Quốc (220 – 265). Kéo dài hơn 4 thế kỷ, Nhà Hán được xem là một trong các triều đại huy hoàng nhất trong lịch sử Trung Quốc. Lịch sử Nhà Hán được chia thành hai giai đoạn khác nhau là Tây Hán (202 TCN – 9 CN) với kinh đô ở Trường An và Đông Hán (25 – 220) với kinh đô ở Lạc Dương.
Nhà Hán được thành lập bởi Lưu Bang, tức Hán Cao Tổ (cai trị 202 – 195 TCN), một lãnh tụ khởi nghĩa nông dân nổi dậy chống lại sự cai trị hà khắc của Nhà Tần, và sau khi Nhà Tần sụp đổ ông đánh bại Sở vương Hạng Vũ vào năm 202 TCN. Trong số các vị Hoàng đế Nhà Hán, tại vị lâu nhất là Hán Vũ Đế (cai trị 141 – 87 TCN) với 54 năm. Triều đại của họ Lưu bị gián đoạn khi Vương Mãng – một ngoại thích Nhà Hán – soán ngôi và kiến lập Nhà Tân (9 – 23). Vương Mãng bị đánh bại và bị giết vào ngày 6 tháng 10 năm 23 trong cuộc khởi nghĩa Lục Lâm. Sau đó, hoàng thân Lưu Tú, tức Hán Quang Vũ Đế (cai trị 25 – 57) đã tức vị vào ngày 5 tháng 8 năm 25, khôi phục lại chính quyền Nhà Hán, tiếp tục sự thịnh trị. Hoàng đế cuối cùng của triều đại này là Hán Hiến Đế (cai trị 189 – 220), đã được quyền thần Đổng Trác đưa lên làm vua bù nhìn. Sau khi Đổng Trác bị tiêu diệt, ông vẫn bị một quyền thần khác là Tào Tháo (155 – 220) thao túng. Tào Tháo chuyên quyền lấn át thiên tử, ép buộc Hiến Đế phải phong mình làm Ngụy Vương. Vào năm 220, con Tào Tháo là Tào Phi ép buộc Hán Hiến Đế phải thiện nhượng ngai vị Hoàng đế cho mình, sử gọi là Ngụy Văn Đế (cai trị 220 – 226), qua đó chấm dứt cơ nghiệp Nhà Hán kéo dài hơn 400 năm. Ngay sau khi Tào Phi cướp ngôi, một hoàng thân họ Lưu là Lưu Bị đã xưng đế ở đất Thục, lập nên Nhà Thục Hán, tuy nhiên do Thục Hán chỉ cai trị đất ở phía Tây Nam Trung Quốc chứ không cai trị Trung Nguyên, nên không được tính là một phần của Nhà Hán.
Trong chính quyền nhà Hán, hoàng đế là thẩm phán kiêm nhà lập pháp tối cao, tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang và là người duy nhất có quyền bổ nhiệm quan chức cấp cao ở trung ương và địa phương, những người hưởng mức lương từ 600 thạch trở lên. Như vậy, trên lý thuyết, hoàng đế nắm quyền lực vô song.
Tên gọi Hoàng đế
nhỏ|[[Hán Cao Tổ Lưu Bang (256 TCN – 195 TCN), lãnh đạo thống nhất Trung Quốc, thành lập Nhà Hán.]] Thời cổ Trung Quốc hay còn gọi là thời Vương quốc, với Nhà Hạ (thế kỷ 21 – thế kỷ 16 TCN), Nhà Thương (thế kỷ 17 – thế kỷ 11 TCN), Nhà Chu (thế kỷ 11 – 256 TCN), khi mà các vị vua dùng tước hiệu Vương (王. Wáng). Từ thời Nhà Chu, các vị vua bắt đầu được gọi là Thiên tử (天子. Tiānzǐ). Đến năm 221 TCN, Tần Vương Doanh Chính đã chinh phục và thống nhất tất cả các nước chư hầu Chiến Quốc, lập nên Đại Tần (221 TCN – 206 TCN). Để nâng mình lên trên các vị vua cũ của Nhà Thương và Nhà Chu, Doanh Chính đã quyết định đặt ra tước hiệu mới: Hoàng đế (皇帝. Huángdì) và trở thành Hoàng đế đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc, tức Tần Thủy Hoàng. Tước hiệu Hoàng đế đã được tạo ra bằng cách kết hợp tước hiệu Tam Hoàng Ngũ Đế (三皇五帝), nguồn gốc từ thần thoại Trung Quốc. Tước hiệu này từ đó về sau được các nhà cai trị Trung Quốc sử dụng liên tiếp theo các triều đại cho đến khi triều đại Nhà Thanh sụp đổ vào năm 1911.
Thụy hiệu, miếu hiệu và niên hiệu
Từ thời Nhà Thương (thế kỷ 17 – thế kỷ 11 TCN) cho đến Nhà Tùy (581 – 618), các nhà cai trị triều đình Trung ương được gọi bằng tên thụy hiệu, ghi chép trong lịch sử và các bản viết như Nhị thập tứ sử. Đối với miếu hiệu, dòng tên này được sử dụng lần đầu tiên dưới thời trị vì của Hoàng đế Hán Cảnh Đế (trị vì 157 – 141 TCN), về sau bắt đầu được sử dụng riêng trong các ghi chép và văn bản lịch sử khi đề cập đến các Hoàng đế trị vì trong thời Đường (618 – 907), Nhà Tống (960 – 1279) và Nhà Nguyên (1271 – 1368). Trong triều đại Nhà Minh (1368 – 1644) và sau đó là Nhà Thanh (1644 – 1911), niên hiệu trở thành dòng tên ưa thích để chỉ các vị Hoàng đế Nhà Minh và Nhà Thanh trong các văn bản lịch sử, cũng như trở thành dòng tên được các Hoàng đế thường xuyên sử dụng.
Niên hiệu đầu tiên xuất hiện vào thời Tây Hán Vũ Đế, là Kiến Nguyên (140 TCN – 135 TCN). Các vua Trung Quốc đặt niên hiệu thường là những người có danh hiệu cao nhất: Hoàng đế. Tuy nhiên, có một số vị vua chỉ có tước Vương cũng đặt niên hiệu riêng (như trong các thời loạn Ngũ Hồ thập lục quốc và Ngũ đại Thập quốc). Vua Trung Quốc sau khi lên ngôi thường cải nguyên niên hiệu, với hàm ý mở ra một kỉ nguyên mới. Ban đầu, khi một Hoàng đế qua đời, năm đầu tiên của thời kỳ trị vì mới sẽ được đặt niên hiệu mới.
Thời Tây Hán, con số sáu được coi là một con số may mắn, Hán Cảnh Đế và Hán Vũ Đế bắt đầu thay đổi niên hiệu sau khoảng sáu năm trị vì. Vì mỗi giai đoạn sáu năm được đánh dấu liên tiếp là nguyên niên (元年), nhị nguyên (二元), tam nguyên (三元), vân vân. Cách thức đánh dấu này được xem là cồng kềnh vào thời điểm nó đạt đến chu kỳ thứ năm: ngũ nguyên tam niên (五元 三年) vào năm 114 TCN. Sau đó, Hán Vũ Đế đã thay đổi cách đặt niên hiệu và thời hiệu niên hiệu, mở đầu thời mới niên hiệu Thái Sơ (太初. Tàichū) vào năm 104 TCN. Từ đó cho này cho đến khi kết thúc Tây Hán, niên hiệu được thay đổi sau khoảng bốn năm trị vì của một vị Hoàng đế. Đến thời Đông Hán, khoảng thời gian đặt niên hiệu được hủy bỏ, đặt lại theo quyết định của từng vị Hoàng đế riêng.
Nhiếp chính và Hoàng thái hậu
nhỏ|Tay cầm [[thếp vàng, biểu tượng quyền lực các Hoàng đế Nhà Hán.]] Trong các thời kỳ, đôi khi xuất hiện những trường hợp đặc biệt. Khi một Hoàng đế lĩnh kế vị lúc đang là trẻ sơ sinh thì một nhiếp chính, thường là Hoàng thái hậu hoặc một trong các thân vương hoàng tộc sẽ đảm nhận nhiệm vụ thay mặt Hoàng đế cai trị cho đến khi Hoàng đế trưởng thành. Thậm chí, các cuộc đảo chính, cướp quyền bởi ngoại thích có thể diễn ra. Đầu thời Tây Hán, sau khi Cao Tổ Lưu Bang qua đời, vợ của ông là Lã hậu (? – 180 TCN) trở thành nhà cai trị tối cao của Tây Hán suốt 15 năm (195 – 180 TCN), chọn Tiền Thiếu Đế (188 – 184 TCN), Hậu Thiếu Đế (184 – 180 TCN), những người cháu nội của mình làm vua bù nhìn. Phe cánh của Lã hậu bị lật đổ trong thời kỳ loạn chư Lã năm 180 TCN và Lưu Hằng giành quyền trở thành Hán Văn Đế (180 – 157 TCN).
Những năm 90 TCN, trước khi Hán Vũ Đế qua đời năm 87 TCN, ông đã bổ nhiệm Hoắc Quang (mất năm 68 TCN), Kim Mật Đê (mất năm 86 TCN) và Thượng Quan Kiệt (mất năm 80 TCN) làm các phụ chính đại thần hỗ trợ Chiêu Đế (cai trị 87 – 74 TCN). Các vị phụ chính mà chủ yếu lãnh đạo bởi Hoắc Quang đã phụ tá Chiêu Đế, lập rồi phế Xương Ấp Vương và cuối cùng là Tuyên Đế, trải qua nhiều biến cố nhưng vẫn giữ được hoàng tộc họ Lưu Nhà Tây Hán. Về sau, gia tộc của Hoắc Quang cũng bị xử tử, cho thấy sự khó khăn của chức vị Phụ chính Đại thần.
Hoàng đế
nhỏ|[[Hán Quang Vũ Đế Lưu Tú (5 – 57 CN; cai trị: 25 – 57). Tranh vẽ bởi họa gia Diêm Lập Bản thời Nhà Đường (600–673).]] Thời kỳ Nhà Hán: 202 TCN – 220, cụ thể bao gồm Tây Hán (202 TCN – 9) và Đông Hán (25 – 220). Suốt bốn thế kỷ thống trị Trung Quốc, Nhà Hán xây dựng được nhiều hình thái đặc biệt cho lịch sử Trung Quốc. Hán Cao Tổ Lưu Bang sau khi chiến thắng Hán – Sở tranh hùng, đã lập ra Nhà Hán nối tiếp Nhà Tần. Nhà Hán cũng là thời đại bắt đầu của việc đặt tên và lan truyền cách đặt tên người Hán.
Sau khi Cao Tổ qua đời, tình hình chính trị Nhà Hán trở nên phức tạp với nhiều cuộc đảo chính và quyền lực bị Lã Hậu nắm lấy. Quyền lực họ Lưu cuối cùng phục hồi dưới thời Văn Cảnh chi trị (文景之治) của Hán Văn Đế Lưu Hằng, Hán Cảnh Đế Lưu Khải, đất nước thái bình chi trị. Nhà Hán tiếp tục đẩy mạnh và đạt đến đỉnh cao dưới thời Hán Vũ Đế Lưu Triệt, được xem là một trong những Hoàng đế vĩ đại của Trung Quốc. Sau Vũ Đế, Nhà Hán gặp phải biến cố về tình hình kinh tế - xã hội, được kiếm soát trong thời Chiêu Tuyên trung hưng của Hán Chiêu Đế Lưu Phất Lăng và Hán Tuyên Đế Lưu Bệnh Dĩ. Tây Hán dần suy tàn và quyền lực hoàng gia bị cướp lấy bởi Vương Mãng.
Schizotorenia
Schizotorenia là một chi thực vật có hoa thuộc họ Linderniaceae.
Danh sách hoàng đế nhà Hán
Hoàng đế
Vào đúng thời điểm đó, Lưu Tú, một người con cháu dòng dõi họ Lưu đã lãnh đạo sự nghiệp phục hồi quyền lực dòng họ Lưu, đã đánh bại các lực lượng tiếm quyền và cát cứ, mở ra thời kỳ thịnh trị tiếp theo của Nhà Hán sau nhiều năm biến động, một lần nữa khôi phục, lập ra Đông Hán: Hán Quang Vũ Đế và Quang Vũ trung hưng (光武中興). Nhà Hán tiếp tục phát triển thời Minh Chương chi trị (明章之治) của Hán Minh Đế Lưu Dương và Hán Chương Đế Lưu Đát, mức độ tốt thời Vĩnh Nguyên chi trị (永元之治) của Hán Hòa Đế Lưu Triệu. Trong các thời kỳ cuối, các Hoàng đế Nhà Hán dần mất đi quyền lực bởi các thế lực nổi loạn và kết thúc ở thời Tam Quốc.
Schizotorenia
Từ nguyên
Schizotorenia là ghép của schizo- nghĩa là chia tách, kẽ nứt và torenia, cho thấy nó quan hệ họ hàng gần với chi Torenia, nhưng khác nhau ở chỗ hạt của Schizotorenia có đường xoi theo chiều dọc còn đài hoa thì xẻ thùy sâu với 5 thùy hẹp hay hình mũi mác. Chi này gồm các loài thân thảo một năm bò hay trườn trên mặt đất; gân lá lông chim; hoa mọc thành chùm lỏng lẻo.
Danh sách hoàng đế nhà Hán
Danh sách
Dưới đây là danh sách đầy đủ Hoàng đế của Nhà Hán, bao gồm tên huý, thuỵ hiệu và niên hiệu. Không bao gồm trong danh sách này là nhiếp chính hay Hoàng thái hậu chấp chính:
Schizotorenia
Phân bố
Các loài trong chi này là bản địa khu vực Malaysia bán đảo, Thái Lan và Việt Nam.
Danh sách hoàng đế nhà Hán
Liên kết ngoài
Thể loại:Hoàng đế nhà Hán Thể loại:Danh sách vua Trung Quốc Thể loại:Nhà Hán
Riese Pio X
Riese Pio X là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Treviso, vùng Veneto, Ý. Đô thị này có diện tích 30 km2, dân số là 9631 người (thời điểm năm 2005). Tên gọi cộng đồng này, giống như trường hợp của Sotto il Monte Giovanni XXIII, là tưởng nhớ cư dân nổi tiếng nhất của mình, Giuseppe Sarto, người sau này đã trở thành giáo hoàng Pius X (Pio X).
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Treviso Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Veneto
Austrolimnophila tergifera
Austrolimnophila tergifera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Austrolimnophila Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Plectrohyla hartwegi
Plectrohyla hartwegi là một loài ếch thuộc họ Nhái bén. Loài này có ở Guatemala và México. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Plectrohyla
Đại thử
Đại thử (tiếng Hán: 大暑) là một trong 24 tiết khí của các lịch Trung Quốc, Việt Nam, Nhật Bản, Triều Tiên. Nó thường bắt đầu vào khoảng ngày 22 hay 23 tháng 7 dương lịch, khi Mặt Trời ở xích kinh 120° (kinh độ Mặt Trời bằng 120°). Đây là một khái niệm trong công tác lập lịch của các nước Đông Á chịu ảnh hưởng của nền văn hóa Trung Quốc cổ đại. Ý nghĩa của tiết khí này, đối với vùng Trung Hoa cổ đại, là Nóng oi.
Theo quy ước, tiết đại thử là khoảng thời gian bắt đầu từ khoảng ngày 22 hay 23 tháng 7 khi kết thúc tiết tiểu thử và kết thúc vào khoảng ngày 7 hay 8 tháng 8 trong lịch Gregory theo các múi giờ Đông Á khi tiết lập thu bắt đầu.
Tham khảo
Thể loại:Tiết khí Thể loại:Mùa hạ
Sân bay Osh
Sân bay Osh là một sân bay ở Osh, Kyrgyzstan.
Tham khảo
{{Sơ khai sân bay}}
Thể loại:Sân bay Kyrgyzstan Thể loại:Tỉnh Osh Thể loại:Sân bay xây dưới thời Liên Xô
Därstetten
Därstetten là một đô thị ở huyện Niedersimmental ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 32,8 km², dân số năm 2005 là 882 người.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị của bang Bern
Khỉ cổ bạc
Khỉ cổ bạc (danh pháp hai phần: Cercopithecus diana) là một loài khỉ Cựu thế giới được tìm thấy ở Tây Phi, từ Sierra Leone đến Côte d'Ivoire. Khỉ cổ bạc dài từ 40 đến 55 cm, trừ đuôi của nó, đuôi có đường kính 3–4 cm đều nhau và dài 50–75 cm. Con trưởng thành cân nặng giữa kg 4-7. Cá thể khỉ cổ bạc có thể sống đến 20 năm.
Màu sắc nhìn chung là màu đen hoặc tối màu xám, nhưng có một cổ họng màu trắng, dải mày hình lưỡi liềm. Nách cũng màu trắng, và họ có một sọc trắng xuống đùi của chúng, trong khi lưng của bắp đùi và lưng của chúng thấp hơn màu hạt dẻ.
Giống như hầu hết các động vật linh trưởng, khỉ cổ bạc luôn có thể mang bệnh có thể được lây truyền cho con người, như bệnh sốt vàng da và bệnh lao, nhưng chúng không phải là loài mang bệnh quan trọng của các bệnh này. Loài này được coi là dễ bị tổn thương theo phân loại của IUCN cũng như của Cục Động vật hoang dã và Cá Hoa Kỳ, nguy hiểm chính đối với chúng là phá hủy môi trường sống (ngày nay chúng hầu như chỉ giới hạn đến các khu vực ven biển) và bị săn bắn.
Hai loài trước đây được coi là phân loài của khỉ cổ bạc gần đây đã được nâng lên tình trạng loài đầy đủ: con khỉ tây phi (C. roloway) được tìm thấy ở Côte d'Ivoire và Ghana, và khỉ Dryas (C. dryas) tìm thấy ở Cộng hòa Dân chủ Congo.
Tham khảo
D Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758 Thể loại:Động vật Tây Phi Thể loại:Động vật có vú Tây Phi
Afropsephenoides ruthae
Afropsephenoides ruthae là một loài bọ cánh cứng trong họ Psephenidae. Loài này được Jeng & Yang năm Jeng, Jäch, Satô & Yang miêu tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Tham khảo
Thể loại:Afropsephenoides
Emma de Caunes
Emma de Caunes (sinh ngày 9 tháng 9 năm 1976) là một nữ diễn viên điện ảnh người Pháp. Cô là con gái của diễn viên và đạo diễn Antoine de Caunes.
Cuộc đời và Sự nghiệp
De Caunes sinh ra tại Paris vào ngày 9 tháng 9 năm 1976 là con gái của nam diễn viên kiêm đạo diễn Antoine de Caunes và đạo diễn kiêm nhà thiết kế đồ họa Gaëlle Royer. Ông bà nội của cô là nhà báo Georges de Caunes và Jacqueline Joubert, một trong những người công bố liên tục đầu tiên trên truyền hình Pháp. Cô đã kết hôn với ca sĩ Sinclair từ năm 2001 đến năm 2005: con gái của họ, Nina, sinh vào tháng 10 năm 2002. Vào tháng 9 năm 2011, cô kết hôn với họa sĩ truyện tranh người Anh Jamie Hewlett.
Sự nghiệp của De Caunes bắt đầu vào năm 1988 nhờ một vai diễn trong Margot et le voleur d'enfants, một bộ phim ngắn của đạo diễn Michèle Reiser, mẹ đỡ đầu của cô. Cô lấy bằng tú tài tiếng Pháp trong lĩnh vực điện ảnh năm 1995.
De Caunes xuất hiện trong nhiều quảng cáo trước vai diễn điện ảnh lớn đầu tiên của cô vào năm 1997 trong bộ phim Un frère của Sylvie Verheyde, cô đã giành được giải thưởng Nữ diễn viên triển vọng nhất tại lễ trao giải César 1998. Năm 2001, cô đóng vai chính với Radiohead 's Thom Yorke trong video âm nhạc cho bài hát "Knives Out", do Michel Gondry đạo diễn. Cô đã giành giải Prix Romy Schneider năm 2002, giải thưởng được trao hàng năm cho một nữ diễn viên trẻ triển vọng.
Cô đã có một vai chính trong bộ phim hài Mr Bean's Holiday năm 2007, trong đó cô đóng vai một nữ diễn viên trong bộ phim độc lập của đạo diễn Carson Clay (nhân vật do Willem Dafoe thủ vai).
Năm 2017, de Caunes công khai cáo buộc nhà sản xuất Hollywood Harvey Weinstein có hành vi sai trái tình dục tại Liên hoan phim Cannes 2010. Cô cáo buộc rằng Weinstein đã dụ cô đến phòng khách sạn của anh ta, sau đó anh ta đuổi theo cô khắp phòng trong khi khỏa thân để cố gắng quan hệ tình dục. Các cáo buộc lần đầu tiên được báo cáo trên tờ The New Yorker.
Đời tư
Cô kết hôn với nam ca sĩ Sinclair (tên thật là Mathieu Blanc-Francard) vào tháng 9 năm 2001. Tháng 10 năm 2002, họ có một con gái là Nina, sinh ở Paris. Năm 2005, De Caunes ly hôn với Sinclair và sống độc thân cho tới năm 2011, cô tái hôn với Jamie Hewlett.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1976 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Người Paris Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Pháp Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Pháp Thể loại:Nữ diễn viên từ Paris
Ceruchus reginae
Ceruchus reginae là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được 🇦🇹 mô tả khoa học năm 1997.
Austrolimnophila tergofurcata
Austrolimnophila tergofurcata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Ceruchus reginae
Tham khảo
Thể loại:Ceruchus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1997
Austrolimnophila tergofurcata
Tham khảo
Thể loại:Austrolimnophila Thể loại:Limoniidae ở vùng Afrotropic
Andrena alleghaniensis
Andrena alleghaniensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Viereck mô tả khoa học năm 1907.
Krzysztof Śmiszek
Krzysztof Jan Śmiszek (sinh ngày 25 tháng 8 năm 1979) là một luật sư, chính khách, nhà hoạt động nhân quyền và giảng viên đại học người Ba Lan. Ông là nghị sĩ Sejm (nhiệm kỳ thứ 9) kể từ năm 2019.
Giáo dục
Năm 2003, ông tốt nghiệp Khoa Luật và Quản trị tại Đại học Warsaw. Năm 2006, ông tốt nghiệp ngành Nghiên cứu sau đại học về Luật Châu Âu tại Đại học Warsaw. Năm 2016, ông đã đạt được tại Khoa Luật và Quản trị của Đại học Warsaw dựa trên luận án mang tên ''Tiêu chuẩn bình đẳng châu Âu và luật pháp Ba Lan. Khía cạnh vật chất và thể chế'' của trình độ tiến sĩ khoa học pháp lý trong ngành luật, được viết dưới sự chỉ đạo của Mirosław Wyrzykowski, chuyên về luật châu Âu.
Hoạt động chuyên nghiệp
Trong những năm 2003–2005, ông làm luật sư tại Văn phòng toàn quyền của Chính phủ về tình trạng bình đẳng của phụ nữ và nam giới Izabela Jaruga-Nowacka và Magdalena Środa, nơi ông tham gia phân tích và áp dụng thực tế luật chống phân biệt đối xử. Trong nhiều năm, ông là người đứng đầu Nhóm pháp lý của Hiệp hội Chiến dịch chống lại chứng sợ đồng tính. Trong những năm 2008–2010, ông làm việc tại Brussels với tư cách là luật sư và điều phối viên chương trình tại Equinet - Mạng lưới các cơ quan bình đẳng châu Âu. Trong những năm 2011, 2016, ông là nhà nghiên cứu tại Phòng Nhân quyền của Khoa Luật và Quản trị tại Đại học Warsaw.
Từ năm 2017, ông là giảng viên tại Khoa Luật, Hành chính và Quan hệ Quốc tế tại Học viện Krakow Andrzej Frycz Modrzewski. Năm 2018, ông là người giữ học bổng của Đại học Michigan, Trung tâm Weiser ở châu Âu và Âu-Á. Ông đã thuyết trình cho khách, bao gồm tại Đại học Toronto và Đại học Texas ở Austin.
Hoạt động chính trị
thumb|right|Śmiszek với các đại biểu của phe cánh tả trong cuộc họp báo (ngày 20 tháng 12 năm 2019) Năm 2019, ông tham gia vào đảng chính trị Mùa xuân. Trong bầu cử Quốc hội Châu Âu 2019, ông đã không thành công xin một ghế trong EP.
Trong bầu cử quốc hội năm 2019, ông được bầu làm đại biểu tại Sejm của Cộng hòa Ba Lan nhiệm kỳ 9, giành được 43.447 phiếu bầu. Ông được bầu làm một trong bảy phó chủ tịch câu lạc bộ nghị viện cánh tả. Vào tháng 11 năm 2019, ông được bầu làm chủ tịch Nhóm Nghị viện LGBT+ mới thành lập về Cơ hội bình đẳng, ngoài ra còn là thành viên của Ủy ban Tư pháp và Nhân quyền và Ủy ban Liên minh Châu Âu. Ông cũng là thành viên của phái đoàn Ba Lan tại Hội đồng Nghị viện của Hội đồng Châu Âu.
Đời tư
Từ năm 2002, ông đã có mối quan hệ với chính khách, nhà khoa học chính trị và lãnh đạo đảng chính trị Mùa xuân Robert Biedroń.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1979 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Chính khách đồng tính nam
Chiarano
Chiarano là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Treviso, vùng Veneto, Ý.
Dugary Ndabashinze
Dugary Ndabashinze (sinh ngày 8 tháng 10 năm 1989) là một cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Burundi. Anh từng có 2 mùa giải thi đấu tại Việt Nam trong màu áo câu lạc bộ Becamex Bình Dương và Sài Gòn.
Plectrohyla ixil
Plectrohyla ixil là một loài ếch thuộc họ Nhái bén. Loài này có ở Guatemala và México. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Dugary Ndabashinze
Ra mắt đội tuyển quốc gia Burundi vào năm 2006, Ndabashinze có tổng cộng 19 lần ra sân, ghi được 1 bàn thắng.
Chiarano
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Treviso Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Veneto
Dugary Ndabashinze
Tham khảo
Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bỉ Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Việt Nam Thể loại:Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam Thể loại:Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Sài Gòn
Chi Ốc tử
Ốc tử (danh pháp khoa học: Cochlospermum) là tên một chi thực vật thuộc họ Điều nhuộm (Bixaceae); tuy nhiên nhiều phân loại đặt chi này trong họ Huỳnh hoa đăng (Cochlospermaceae).
Afropsephenoides volatilis
Afropsephenoides volatilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Psephenidae. Loài này được Champion mô tả khoa học đầu tiên năm 1924.
Tham khảo
Thể loại:Afropsephenoides
Deisswil bei Münchenbuchsee
Deisswil bei Münchenbuchsee là một đô thị ở huyện Fraubrunnen ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 2,1 km², dân số tháng 12 năm 2018 là 86 người. nhỏ|trái|250px|Deisswil bei Münchenbuchsee
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị của bang Bern
Lysandra (bướm)
Tham khảo
Thể loại:Polyommatini
Plectrohyla labedactyla
Plectrohyla labedactyla là một loài ếch thuộc họ Nhái bén. Đây là loài đặc hữu của México. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ôn đới và sông ngòi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Plectrohyla
Austrolimnophila terpsis
Austrolimnophila terpsis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Austrolimnophila Thể loại:Limoniidae ở vùng Australasia
Andrena allosa
Andrena allosa là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1975.
Ceruchus sinensis
Ceruchus sinensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được 🇦🇹 mô tả khoa học năm 1933.
Tham khảo
Thể loại:Ceruchus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1933
Carbonera
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Treviso Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Veneto
Bertrandia bicoloripes
Bertrandia bicoloripes là một loài bọ cánh cứng trong họ Psephenidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học đầu tiên năm 1943.
Tham khảo
Thể loại:Bertrandia
Macusia
Evenus là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.
Tham khảo
Thể loại:Eumaeini
Macusia
Khang Hi
Thanh Thánh Tổ (chữ Hán: 清聖祖; 4 tháng 5 năm 165420 tháng 12 năm 1722), Hãn hiệu Ân Hách A Mộc Cổ Lãng hãn, Tây Tạng tôn vị Văn Thù Hoàng đế (文殊皇帝), là vị hoàng đế thứ ba của nhà Thanh và cũng là hoàng đế nhà Thanh thứ hai trị vì toàn cõi Trung Quốc (từ năm 1661 đến năm 1722), tổng cộng 61 năm. Trong thời gian trị vì, ông dùng niên hiệu Khang Hi (康熙), nên thường được gọi là Khang Hi Đế (康熙帝).
Trong lịch sử nhà Thanh, Khang Hi được đánh giá là vị hoàng đế tài ba lỗi lạc nhất, là người đã thiết lập sự thịnh trị kéo dài 134 năm của nhà Thanh sau một loạt các cuộc chiến tranh và những chính sách tích cực khiến dòng họ Ái Tân Giác La giữ vững ngôi vị hoàng đế Trung nguyên. Ông được đánh giá là một trong những vị hoàng đế vĩ đại nhất lịch sử Trung Quốc và được xưng tụng là Khang Hi Đại đế (康熙大帝). Dưới thời cai trị của ông, Đế quốc Đại Thanh đã hoàn thành thống nhất và kiểm soát toàn bộ lãnh thổ Trung Hoa, Mãn Châu, Đài Loan, nhiều phần của vùng Cận Đông nước Nga, bảo hộ Mông Cổ và Triều Tiên.
Những năm cuối đời, với việc Nhị A Ca Dận Nhưng liên tục gặp vấn đề về nhân cách, đã hai lần bị phế ngôi thái tử, Khang Hi còn phải đau đầu khi các con của ông chia bè kéo cánh hòng chiếm đoạt hoàng vị, sử gọi là Cửu tử đoạt đích (九子夺嫡) và phần thắng thuộc về Tứ A Ca Dận Chân, tức Ung Chính Đế. Việc Khang Hi băng hà tại Sướng Xuân viên và việc Dận Chân kế thừa di mệnh lên ngôi đến nay vẫn còn gây tranh cãi. Tuy nhiên, Ung Chính sau khi lên ngôi đã chứng minh mình là một hoàng đế tài giỏi và siêng năng, đã kế tục và duy trì sự cường thịnh của Đại Thanh, do vậy vấn đề chính thống của ông dần trở thành một câu chuyện bên lề được đưa ra bàn luận.
Khang Hi là hoàng đế ngồi trên ngai vàng lâu nhất trong lịch sử Trung Quốc (61 năm) và là một trong những nhà cai trị tại vị lâu nhất trong lịch sử thế giới. Thời gian tại vị của ông được xem là mở đầu của Khang Càn thịnh thế (康乾盛世) kéo dài 134 năm. Cháu nội của ông, Càn Long Đế rất ngưỡng mộ ông, không dám vượt quá số năm trị vì của tổ phụ, nên đã thoái vị sau 60 năm cầm quyền để nhường ngôi cho Gia Khánh Đế.
Lên ngôi
nhỏ|trái|200px|Chân dung của Hoàng đế Khang Hi lúc trẻ Khang Hi tên thật là Huyền Diệp (玄燁; ), họ Ái Tân Giác La, sinh vào ngày 18 tháng 3 năm Thuận Trị thứ 11 (1654) tại Cảnh Nhân cung, Tử Cấm Thành, Bắc Kinh. Ông là con trai thứ ba của Thanh Thế Tổ Thuận Trị Hoàng đế, mẹ ông là Hiếu Khang Chương hoàng hậu Đông Giai thị, vốn là Hán quân Chính Lam kỳ, sau được nhập vào Mãn Châu Tương Hoàng kỳ.
Từ nhỏ, Huyền Diệp đã được chú ý dạy dỗ chu đáo và tỏ ra thông minh ham học, lên 5 tuổi bắt đầu học hành. Khoảng lúc này, ông bị mắc bệnh đậu mùa. Lúc đó được coi như điềm báo tử, thế nhưng ông cuối cùng lại sống sót qua khỏi, điều này đã khiến Thuận Trị ấn tượng và chú ý ông hơn. Nhà Hán học Herbert Giles ghi chép lúc đương thời, mô tả ông là một người tương đối cao và có thân hình cân đối, ông rất thích các môn thể dục hay luyện tập của phái nam và dành hẳn 3 tháng mỗi năm để thực hiện săn bắn, một loại hình vận động truyền thống của các Hoàng đế thời cổ đại. Mắt ông to và sáng bừng cả mặt, có thể thấy vài đốm nhỏ do di chứng của căn bệnh đậu mùa.
Năm Thuận Trị thứ 18 (1661), ngày 2 tháng 1 (âm lịch), Huyền Diệp mới 8 tuổi. Thuận Trị Đế mắc bệnh đậu mùa nằm liệt giường. Mẹ của Thuận Trị, cũng là bà nội của Huyền Diệp là Chiêu Thánh Hoàng thái hậu ủng hộ việc lập Huyền Diệp lên kế vị. Thuận Trị tuyên bố lấy cớ Huyền Diệp từng mắc đậu mùa mà khỏi, nên cho là điềm lành, ra chỉ bố cáo lập [Tam A Ca Huyền Diệp trở thành Hoàng thái tử], đồng thời bổ nhiệm 4 đại thần làm phụ chính là Sách Ni, Tô Khắc Tát Cáp, Át Tất Long và Ngao Bái. Ngày 6 tháng 1 (tức ngày 4 tháng 2 dương lịch) cùng năm, Thuận Trị Đế băng hà. Ngày 7 tháng 1 (tức ngày 5 tháng 2 dương lịch), Huyền Diệp đăng cơ, sang năm sau (1662) đổi niên hiệu thành Khang Hi (康熙).
Trừ Ngao Bái
Vì Khang Hi mới 8 tuổi, chính sự do 4 đại thần phụ chính lo liệu. Trong số 4 đại thần, Ngao Bái là người có nhiều chiến công nhất và được phong thưởng nhiều, nên tỏ ra ngang tàng, coi thường vua nhỏ. Sách Ni tuổi già lắm bệnh nên ngại việc, ít tham gia chính sự; Át Tất Long tính tình mềm mỏng, ngại va chạm, không muốn gây xung đột; chỉ có Tô Khắc Tát Cáp tuy ít tiếng nói nhất nhưng thẳng thắn cương trực, thường hay tranh luận với Ngao Bái.
Năm 1666, Ngao Bái giết hại Tổng đốc Trực Khang – Sơn Đông là Chu Xương Tô, Tuần phủ Vương Đăng Liên. Trước sự chuyên quyền của Ngao Bái, Tô Khắc Táp Cáp tức giận, hai người trở thành đối đầu. Tô Khắc Táp Cáp ít kinh nghiệm, lại một mình một chủ trương, không chỉ đối đầu với Ngao Bái mà còn mâu thuẫn với Sách Ni, do đó bị cô lập. Ngao Bái tìm cách vu cáo Tô Khắc Táp Cáp để buộc tội, và thúc ép Khang Hi ban lệnh xử tử. Sau khi 3 đại thần qua đời, không còn ai phản đối Ngao Bái, vì vậy ngày càng chuyên quyền. Những ai muốn tâu việc lên vua đều phải tâu qua Ngao Bái và đút lót mới được cất nhắc, bổ dụng. Ngao Bái muốn tiếp tục duy trì đường lối chỉ dùng người Mãn làm quan, hạn chế người Hán vào triều. Sự chuyên quyền của Ngao Bái khiến Khang Hi không hài lòng.
Năm 1667, Khang Hi 14 tuổi, tự mình đứng ra xem xét việc triều chính và muốn trừ bỏ Ngao Bái. Do Ngao Bái đang là phụ chính, bè cánh lại đông, chưa thể trừ bỏ ngay, nên Khang Hi bề ngoài vẫn tỏ ra kính trọng Ngao Bái, khiến ông ta càng được thể làm càn, thường cáo bệnh ốm không vào triều, khiến vua phải đến tận nhà thăm hỏi. Một lần Khang Hi tới thăm, thấy Ngao Bái không hề ốm yếu. Bỗng nhà vua phát hiện dưới đệm có con dao. Ngao Bái rất lo lắng nhưng Khang Hi lại không tỏ thái độ gì, cho rằng việc mang dao bên người là tập quán bình thường của người Mãn. Do đó Ngao Bái yên tâm không bị Khang Hi nghi ngờ.