cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trận Chojnice (1454)
Quân triều đình Ba Lan
Số lượng quân triều đình ước khoảng 16.500 người. Chủ lực là 12.000 kỵ mã chia thành 7 đoàn (chorągiew), trợ chiến có 1.000 hiệp sĩ Pomerania ủng hộ Liên hiệp Phổ, 1.500-2.000 kỵ binh đánh thuê, 500 ngự lâm quân, 1.000 lính bộ binh đánh thuê và lính Gdańsk. Ngoài ra còn tới 4.000 hầu cận nhưng chỉ một bộ phận nhỏ được trang bị vũ khí. Tư tưởng chiến thuật truyền thống lúc này là sử dụng kỵ binh nặng tấn công dồn dập hàng loạt với mục đích quân chủ lực giải quyết trận chiến trong một cuộc đụng độ ngắn và nhanh gọn. Áp dụng chiến thuật này, việc bao vây Chojnice tạm dừng lại, tất cả quân Ba Lan và Liên hiệp tập trung lại ở bờ đông hồ Teuton gần thành. Từ sáng ngày 18 tháng 9 năm 1454, quân Ba Lan chia nhóm phòng thủ và tấn công án ngữ trên tuyến đường từ Chojnice đến Tuchola và Krojanty. Đội hình này nhằm đương đầu với quân Teuton chủ yếu là kỵ binh nặng được kỵ cung thủ yểm trợ và tránh bị phản công từ vị trí thuận lợi vào doanh trại đóng trên đồi. Trại phía đông không nằm trong kế hoạch tác chiến của quân Ba Lan.
Quân Ba Lan hoàn toàn không có tổng chỉ huy điều binh khiển tướng. Vua Casimir IV với năng lực yếu kém đã không chỉ định ai làm tổng chỉ huy, phần cũng vì khả năng chiến trường của các tướng Mikolaj Szarlejski, Łukasz I Górka, Dziersław xứ Rytwiany và Stanisław Ostroroga đều ngang nhau.
Hiệp sĩ Teuton
Gần 15.000 quân tiếp viện Teuton đến từ hướng Debrzno bao gồm 60% kỵ binh và 40% bộ binh, dẫn theo đội xe hàng tham gia vào trận chiến. Bên cạnh đó, quân Teuton còn có thể trông cậy vào khoảng 1.000 quân ở Chojnice. Lính đánh thuê Teuton bao quanh là kỵ binh hộ tống bắt đầu di chuyển men theo bờ hồ từ phía tây hướng về Chojnice mà không hề có dấu hiệu sẽ tấn công quân Ba Lan hoặc mục đích chính chỉ là dụ quân đối phương ra khỏi các vị trí phòng thủ thuận lợi.
Giai đoạn I - Quân Ba Lan tấn công
Đội hình chờ đợi quá lâu đã mất kiên nhẫn cộng với quân Teuton đang diễu qua như khiêu khích trước mắt, quân Ba Lan không thể kiềm chế nổi nữa. Lựa chọn phương pháp tác chiến thiếu linh hoạt và không lường đến hiệu quả sức mạnh vũ khí khác nhau, quân Ba Lan đơn thuần chỉ huy động toàn lực kỵ binh vào chiến thuật đánh nhanh. Trước sức ép của kỵ binh lãnh chúa vô kỷ luật, các chỉ huy quyết định tiến đánh quân Teuton trên địa thế bất lợi. Quân Ba Lan xông tới đê chắn hồ với ý đồ chọc thủng lớp kỵ binh phòng thủ Teuton.
Sau khi vượt qua con đê, kỵ binh nặng Ba Lan tấn công kỵ binh Teuton đông hơn và trang bị kém hơn, dễ dàng phá vỡ đội hình buộc quân Teuton phải bỏ chạy. Chỉ huy quân hộ tống Rudolf von Sagan tử trận còn Bernhard von Zinnenberg bị bắt làm tù binh (về sau trốn thoát được). Một phần kỵ binh Teuton thoát khỏi trận chiến chạy về Chojnice, còn đa số bại quân rút lui về phía bộ binh và xe hàng.
Giai đoạn II - Teuton phản công
Bất chấp việc mất hai tướng chỉ huy, bộ binh Teuton điều khiển xe hàng không hề rối loạn, kháng cự và đứng vững trước các cuộc tấn công tiếp theo. Tấn công không hiệu quả, kỵ binh Ba Lan buộc phải dừng lại để lập thế trận bao vây trại chính Teuton. Thời gian này đủ để kỵ binh Teuton bị tán loạn trong giáp công đầu tiên tập hợp lại. Đồng thời, quân trong thành Chojnice được tăng cường thêm kỵ binh chạy về từ trận chiến đã tổ chức xuất binh qua Cổng Gdańsk.
Quân Teuton rời thành Chojnice tấn công doanh trại và hậu quân Ba Lan không hề được phòng thủ. Quân Ba Lan lập tức rối loạn. Kỵ binh đang vây trại Teuton vội bỏ chạy. Một phần kỵ binh tìm cách rút lui về phía Człuchów, phần còn lại cố gắng thoát thân theo con đê dẫn về bờ đông của hồ. Bernhard von Zinnenberg tự thoát ra và dẫn quân truy đuổi gây tổn thất đáng kể cho quân Ba Lan đang chạy trốn. Nhiều kỵ binh bị đẩy ra khỏi đê chết đuối trong hồ hoặc bị quân Teuton truy sát trong khu vực đầm lầy quanh đó. Tình thế trầm trọng hơn sau khi Piotr xứ Szczekociny tử trận và Poznań Łukasz Górka, Brzeg-Kuyavian Mikołaj Szarlejski cùng Wojciech Kostka chỉ huy quân Postupice Pomerania bị bắt. Doanh trại thất thủ, vua Casimir IV được quân hộ tống thoát khỏi chiến trường chạy trốn.
Quân Ba Lan thảm bại, đội hình quân lãnh chúa địa phương tan vỡ hoàn toàn. Hơn 3.000 quân chết tại trận và 300 bị bắt làm tù binh. Bên Teuton chỉ với 100 lính tử trận đã chiếm được trại Ba Lan cùng toàn bộ vật tư, lương thực của vua Casimir IV. Quân thắng trận cũng thu nhận lại được tài vật và chiến lợi phẩm đáng kể do binh lính Ba Lan cướp bóc nhà thờ và thường dân khi hành quân qua Phổ. Tài cầm quân của chỉ huy Teuton là Bernhard von Zinnberg được chứng thực và tán dương rộng rãi.
Ảnh hưởng
nhỏ|Trận Chojnice đã giải vây cho Pháo đài Malbork khỏi Liên hiệp Phổ năm 1454 Trận chiến kết thúc với thất bại quân sự lớn nhất của Ba Lan trong thời Trung cổ. Đồng thời, đây cũng trận thua thảm hại nhất của Vương quốc Ba Lan khi đối đầu Hiệp sĩ Teuton. Cú sốc bại trận kéo theo cả vương triều suy sụp, làm lung lay tinh thần ủng hộ Liên hiệp Phổ mới khai mào vào mùa xuân 1454. Tin bại trận của Casimir IV giáng đòn tâm lý cho đoàn quân đang bao vây Malbork sợ hãi bỏ cuộc. Ngày 21 tháng 9 năm 1454, quân Gdańsk bỏ trại Wielbark rút lui, chính thức chấm dứt bao vây Malbork.
Hệ quả tức thời
Lo sợ Teuton chiếm tiếp các thành khác, vua Casimir IV ủy quyền cai quản các quận vùng biên cho Công quốc Słupsk, trao vĩnh viễn thành Lębork và Bytów về Công tước Słupsk và Eric xứ Pomenaria.
Chiến tranh Mười ba năm
Ấn tượng về thất bại của Casimir IV tại trận Chojnice khiến các thành bang Phổ có xu hướng quay về với giáo đoàn Teuton, gia tăng niềm tin rằng việc hợp nhất Liên hiệp Phổ vào Vương quốc Ba Lan chỉ là tình trạng tạm thời. Tình thế này buộc vua và các thủ lĩnh Liên hiệp Phổ phải ngừng tấn công Teuton và tập trung một số đơn vị lính đánh thuê tại các thành Phổ chiến lược phòng ngừa bị tái chiếm. Những kế hoạch này chỉ thành công một phần. Liên hiệp Phổ cố gắng duy trì quyền kiểm soát bằng cách trấn áp các cuộc nổi dậy ủng hộ Teuton ở Toruń, Gdańsk và Chełmno. Mùa xuân năm 1455, phe Casimir IV không còn đủ tiềm lực phòng ngự dàn trải nên đã mất 23 trên 56 thành về phe Hiệp sĩ Teuton. Hậu quả lớn nhất có thể kể đến việc quân Liên hiệp phải rút khỏi Königsberg và bỏ trống các thành Hạ Phổ do lưu vực sông Pregolya và sông Łyna nổi dậy muốn trở lại thần phục Đại thống lĩnh Teuton. Kết quả là Hiệp sĩ Teuton khôi phục được quyền lực ở Phổ.
Liên minh Ba Lan - Litva
Thảm bại tại Chojnice làm vương quốc Ba Lan yếu thế khi tranh chấp quyền lực nội bộ với Đại công quốc Lietuva trong Liên minh Jagiellon. Việc này thể hiện rõ nhất qua sự phân chia Volhynia và Podolia sau khi anh trai của Władysław II Jagiełło là Świdrygiełło vốn cai trị ở đây qua đời. Kế hoạch di chuyển nghị viên Hội đồng Liên minh đến Ba Lan cũng bất thành vì phải cung ứng quân binh bảo vệ các thành thân Ba Lan chống lại Teuton. Trận Chojnice mang lại cho Đại công quốc Lietuva những phần lãnh thổ giá trị từ Teuton, bao gồm cả cửa sông Neman và sông Pregolya. Trong khi các bên giao tranh hao tốn nhiều tài lực, Litva lại vẫn thu được ích lợi nên đã không tích cực tham gia Chiến tranh Mười ba năm cho dù có những nỗ lực của vua Casimir IV.
Tình hình Gdańsk Pomerania
trái|nhỏ|Đại thống lĩnh [[Ludwig von Erlichshausen thương thảo với tướng chỉ huy lính đánh thuê]]
Đà tiến quân của Teuton dừng lại do thiếu tiền. Mùa thu năm 1454, Teuton thỏa thuận dừng binh với một số thế lực mạnh trong Liên hiệp Phổ. Sau khi chiếm Tczew, lực lượng lính đánh thuê làm nên đại thắng Chojnice đến Malbork đưa ra yêu cầu tài chính với Đại thống lĩnh von Erlichshausen. Kết quả của thương thảo Malbork không giải quyết được số tiền còn nợ cũng như cung cấp tài lực cho hoạt động quân sự tiếp theo nên lính đánh thuê từ chối tiến binh. Những tháng đầu tiên sau trận chiến, quân còn lại ở Chojnice án binh bất động.
Cuối năm 1454 và đầu năm 1455, các hoạt động quân sự được chuyển sang hữu ngạn sông Vistula, Vương quốc Ba Lan tổ chức đánh lớn vào Malbork. Ngày 18 tháng 12 năm 1454, quân Ba Lan thất bại khi bao vây thành Łasin kiên cố ở Chełmno, do thiếu pháo và đạn dược nên không hạ được thành. Ngày 9 tháng 1 năm 1455, thành tiếp tục đẩy lui quân Ba Lan trong cuộc tấn công duy nhất. Ngày 13 tháng 1, quân Ba Lan rút lui do mệt mỏi trong điều kiện thời tiết mùa đông khắc nghiệt.
nhỏ|Tường thành Dębrzno bị quân Teuton công hạ tháng 6 năm 1455
Lợi dụng tình hình quân Ba Lan đang tập trung ở Đông Chelmno, Đại thống lĩnh von Erlischhausen tập hợp một đạo quân gồm binh đoàn cấp baliwat cộng với lính đánh thuê ở Malbork, được thường dân hỗ trợ xe hàng và xe trượt tuyết. Sau khi được tăng cường thêm từ Tczew, tổng đoàn quân khoảng 2.000 binh sĩ. Đoàn quân khởi hành nhắm hướng Vịnh Gdańsk, tiến hành cướp phá làng mạc dọc theo bờ sông Radunia. Chiều ngày 13 tháng 1 năm 1455, đoàn quân tới đồi Biskupia Górka, chuẩn bị hướng tới Thành Mới Gdańsk thân Teuton. Quân Gdańsk rời thành đón đánh và giết 600 quân Teuton buộc đoàn quân của Đại thống lĩnh phải rút lui. Trận thắng Biskupia Górka giúp Liên hiệp Phổ duy trì kiểm soát Gdańsk và tạo nên thành công lớn về sĩ khí, đồng thời giúp cho thành Gdańsk có vị trí chính trị chiến lược trong Liên hiệp Phổ. Đầu tháng 4 năm 1455, Gdańsk và Toruń hoàn tất đàm phán hiệp ước phòng thủ chung sông Vistula..
Kaspar Nostitz ở Chojnice năm 1455
trái|nhỏ|[[Lâu đài Człuchów - điểm kháng cự của Ba Lan ở Gdańsk Pomerania trong Chiến tranh Mười ba năm]]
Ngày 21 tháng 12 năm 1454, quân Teuton trú đóng Chojnice được tăng cường 500 lính dưới sự chỉ huy của một tướng đánh thuê thiện chiến là Kaspar Nostitz. Nostiz đến thay thế cho Mikołaj Wolfersdorf đã không có bất kỳ hành động nào sau thỏa thuận Malbork ngày 9 tháng 10 năm 1454.
Ngày 13 tháng 6 năm 1455, lợi dụng Liên hiệp Phổ gặp khó khăn, binh sĩ tại Stargard và Nowy không được trả lương và từ chối cầm vũ khí, Nostitz dùng mưu lừa hạ thành Czarne và tàn sát những người ủng hộ Liên hiệp. Ngày 24 tháng 6, ông chiêu hàng Debrzno. Nostitz tiếp tục đột phá chiếm Krajna và thiêu rụi Łobżenica, Złotowo và Krajenka. Quân Teuton chỉ bị chặn lại ở Człuchów vào tháng 7 năm 1455. Chiến lợi phẩm cùng với nguồn thuế thu từ các làng Pomerania bị chiếm đóng đã cải thiện đáng kể chiến phí cho Teuton.
Ngày 10 tháng 7 năm 1455, quân Teuton ở Gniew đột kích thành cảng Świecie, tiêu diệt hoặc bắt sống quân Pomerania đồn trú nhưng không đánh vào pháo đài Świecie.
Mùa hè năm 1455, Gdańsk vẫn giữ vững vị trí trung tâm thân Ba Lan quan trọng duy nhất ở Pomerania. Từ đó, vua Casimir IV nỗ lực chiếm lại Chojnice và các thành khác ở Pomerania vào năm 1461. Teuton chính thức mất ưu thế quân sự ở tỉnh này sau trận Świecino năm 1462.
Ba Lan cải cách quân đội
nhỏ|Bản sao xe hàng chiến đấu [[Hussite kết hợp lại tạo thành lớp phòng ngự kiên cố. Kỹ thuật chiến tranh Hussite đã cách mạng hóa quân đội ở Trung Âu vào giữa thế kỷ 15.]]
Đại bại Chojnice cho thấy cần phải xây dựng lại hệ thống quân sự Ba Lan vốn không được cải tổ kể từ triều đại Piast cuối cùng. Hiệp sĩ kỵ binh nặng không còn thích hợp trong hoạt động bao vây hoặc khi đối đầu với các lực lượng lính đánh thuê chuyên nghiệp. Ngoài nhu cầu hậu cần lớn phải đóng trại gần điểm bao vây, nhược điểm chính là hành quân hàng loạt mà không đa dạng được vũ khí và chiến thuật. Hơn nữa, giới hiệp sĩ trung lưu luôn lợi dụng cơ hội triệu tập hội đồng quý tộc để đưa ra yêu sách chính trị và đòi hỏi đặc quyền. Ngoài ra, hiệp sĩ địa phương còn ít tập luyện, sức chiến đấu kém, vô kỷ luật làm suy giảm khả năng trên chiến trường.
Dưới ảnh hưởng của thất bại Chojnice, vua Casimir IV đã nỗ lực cải tổ quân đội trong suốt Chiến tranh Mười ba năm đến tận năm 1461 nhưng không mấy thành công. Tuy áp dụng một số biện pháp như đưa xe hàng vào hàng phòng ngự (wagenburg) trong chiến đấu hay siết chặt hình phạt với các lãnh chúa không đáp ứng hiệu triệu, nhưng quân đội Ba Lan vẫn không được cải tổ toàn diện do quốc khố cạn kiệt. Thất bại về sau của quân lãnh chúa địa phương buộc nhà vua phải hành động và thuyết phục giới quý tộc và giáo sĩ thành lập quân đội chuyên nghiệp và áp đặt nghĩa vụ quân sự bắt buộc đối với các thành phố. Quyết định này chính thức được đưa ra sau trận vây hãm Chojnice bất thành tiếp theo ngày 18 tháng 9 năm 1461. Lãnh chúa quý tộc đồng ý đóng góp chi phí cho các hoạt động quân sự kế tiếp và từ đó cho đến cuối thế kỷ 15, vua Ba Lan chỉ triệu tập hành quân chung hai lần.
Võ Chí Công (sinh năm 1979)
Võ Chí Công (sinh ngày 25 tháng 4 năm 1979) là chính trị gia nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Ông hiện là Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII, Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy Sóc Trăng. Ông nguyên là Phó Trưởng ban thường trực Ban Tổ chức Tỉnh ủy Sóc Trăng; Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Sóc Trăng; Bí thư Thị ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thị xã Ngã Năm, Sóc Trăng; Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Bí thư Tỉnh đoàn Sóc Trăng.
Võ Chí Công là Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, học vị Cử nhân Kế toán, Cao cấp lý luận chính trị. Ông là chính trị gia xuất phát từ công tác thanh niên ở tỉnh Sóc Trăng.
Xuất thân và giáo dục
Võ Chí Công sinh ngày 25 tháng 4 năm 1979 tại xã Hòa Tú 2, huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Hậu Giang, Việt Nam, nay được tách thành tỉnh Sóc Trăng. Ông lớn lên và tốt nghiệp phổ thông 12/12 ở quê nhà. Ông tới Thành phố Hồ Chí Minh theo học đại học và tốt nghiệp Cử nhân Kinh tế chuyên ngành Kế toán năm 2001. Ngày 2 tháng 1 năm 2007, ông được kết nạp Đảng Cộng sản Việt Nam, trở thành đảng viên chính thức vào ngày 2 tháng 1 năm 2008. Trong quá trình hoạt động Đảng và Nhà nước, ông theo học các khóa tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, nhận bằng Cao cấp lý luận chính trị. Nay, ông thường trú tại ấp Chợ Cũ, thị trấn Mỹ Xuyên, huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng.
Công tác thanh niên
Tháng 9 năm 2005, Võ Chí Công bắt đầu sự nghiệp của mình tại quê nhà Sóc Trăng, là Chuyên viên Ủy ban Kiểm tra Huyện ủy Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng. Lúc này, ông công tác ở Huyện ủy và được kết nạp Đảng. Tháng 7 năm 2009, ông được điều chuyển sang Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh huyện Mỹ Xuyên, nhậm chức Phó Bí thư Huyện đoàn. Giữa năm 2010, ông được bầu vào Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Mỹ Xuyên, thăng chức thành Bí thư Huyện đoàn. Tháng 12 năm 2011, ông được bầu vào Ban Thường vụ Huyện ủy, được bổ nhiệm làm Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng khi 32 tuổi. Ông công tác ở Ủy ban nhân dân huyện Mỹ Xuyên trong thời gian ngắn, đến tháng 7 năm 2012, ông được điều sang Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Sóc Trăng, nhậm chức Phó Bí thư Tỉnh đoàn. Ngày 18 tháng 7 năm 2012, tại Đại hội đại biểu Đoàn Thanh niên tỉnh Sóc Trăng, Võ Chí Công được bầu làm Bí thư Tỉnh đoàn, nhiệm kỳ 2012 – 2017. Tháng 12 cùng năm, tại Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ 10, ông được bầu làm Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đoàn. Tháng 11 năm 2015, tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Sóc Trăng lần thứ 13, ông được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Sóc Trăng. Ông giữ chức Bí thư Tỉnh đoàn Sóc Trăng cho đến giai đoạn cuối năm 2016.
Sóc Trăng
Tháng 8 năm 2016, Võ Chí Công được Tỉnh ủy Sóc Trăng điều chuyển về thị xã Ngã Năm, vào Ban Thường vụ Thị ủy, nhậm chức Bí thư Thị ủy Ngã Năm. Sau đó, ông được bầu và kiêm nhiệm là Chủ tịch Hội đồng nhân dân thị xã Ngã Năm. Tháng 8 năm 2019, ông được điều sang Ủy ban nhân dân tỉnh Sóc Trăng, được bổ nhiệm làm Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Sóc Trăng. Ngày 28 tháng 9 năm 2020, Tỉnh ủy Sóc Trăng đã bổ nhiệm ông làm Phó Trưởng ban thường trực Ban Tổ chức Tỉnh ủy. Ngày 14–15 tháng 10 năm 2020, tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Sóc Trăng lần thứ 14, nhiệm kỳ 2020 – 2025, ông tái đắc cử Tỉnh ủy viên, được bầu vào Ban Thường vụ Tỉnh ủy. Sau đó, ngày 11 tháng 11, kỳ họp đầu tiên của Tỉnh ủy Sóc Trăng đã phân công ông làm Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy. Tháng 1 năm 2021, Võ Chí Công tham gia Đại hội Đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ 13 và được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII, nhiệm kỳ 2021 – 2026 vào ngày 30 tháng 1. Bên cạnh đó, ông cũng là Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Sóc Trăng từ năm 2016.
Khen thưởng
Trong sự nghiệp của mình, Võ Chí Công nhận được những giải thưởng như:
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1979 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Người Sóc Trăng Thể loại:Người họ Võ Thể loại:Cựu sinh viên Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Thể loại:Ủy viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII
Thân Cảnh Phúc
Thân Cảnh Phúc (chữ Hán: 申景福, 1030 - 1077), còn có tên là Cảnh Nguyên, Đạo Nguyên hay Cảnh Long, biệt danh Phò mã Áo chàm, tương truyền có thể là Thân Vũ Thành (theo thần tích các đền thờ về nhân vật này dọc bờ sông Lục Ngạn), là tù trưởng động Giáp châu Lạng, tức châu Quang Lang (hay châu Ôn, Lạng Sơn), ngày nay thuộc tỉnh Lạng Sơn của Việt Nam. Ông sinh ra trong gia đình nhiều đời làm thổ mục ở Động Giáp (là phần phía nam tỉnh Lạng Sơn và một phần phía bắc của tỉnh Bắc Giang), tức vùng giáp khẩu Kép, Lạng Giang (Bắc Giang), là người dân tộc Tày, vốn gốc họ Giáp, sau lấy công chúa của nhà Lý nên được vua nhà Lý đổi sang họ Thân và phong chức Tri châu. Thân Cảnh Phúc là người đã lãnh đạo một đội quân người dân tộc Tày dựa vào địa hình rừng núi hiểm trở, dùng chiến thuật du kích chống Tống, chiến đấu sau lưng đạo quân nhà Tống đến khi hi sinh, góp phần không nhỏ vào cho chiến thắng của nhà Lý trước nhà Tống năm 1077 ở phòng tuyến sông Như Nguyệt.
Thân thế và gia thất
Thực ra, cả dân Động Giáp đều mang họ Giáp. Thời nhà Lý, triều đình rất coi trọng việc thắt chặt các quan hệ với tù trưởng các dân tộc thiểu số, đặc biệt là vùng biên giới phía Đông Bắc giáp với nhà Tống. Các tù trưởng họ Giáp ngay từ thời vua Lý Thái Tổ đã chủ động liên kết chặt chẽ với triều đình bằng các mối quan hệ gia tộc, thường là lấy công chúa nhà Lý. Điển hình từ thời ông của Thân Cảnh Phúc đến đời của ông đã có 3 đời liên tiếp lấy công chúa nhà Lý. Các tù trưởng động Giáp cũng đồng thời là các phò mã nhà Lý này cũng ra sức giúp đỡ triều đình, tạo nên một vùng biên cương ổn định phía bắc giáp nhà Tống. Ông nội của Thân Cảnh Phúc là Giáp Thừa Quý thời đứng đầu động Giáp được vua Lý cho lấy con gái và đổi họ sang họ Thân bằng việc ban thêm cho một nét chữ vào chữ Giáp (甲), tên họ, để trở thành chữ Thân (申). Giáp Thừa Quý được đổi tên thành Thân Thừa Quý. Từ đó, dân động Giáp phần nhiều mang họ Thân để ghi ơn vua, đây có thể được xem là một trong những nguồn gốc của họ Thân ở Bắc Giang và ở Lạng Sơn.
Cha đẻ của Thân Cảnh Phúc, là Thân Thiệu Thái là con của Thân Thừa Quý, khi làm chủ động Giáp, năm 1029 niên hiệu Thiên Thành thứ 2, triều vua Lý Thái Tông, đã được vua gả công chúa Lý Bình Dương cho làm Phò mã. Tới năm Canh Tý, niên hiệu Chương Thánh Gia Khánh thứ 2 (1060), triều Lý Thánh Tông, Thân Thiệu Thái đem quân sang huyện Như Ngao châu Tây Bình nhà Tống, đánh chiếm bắt được viên chỉ huy sứ Dương Bảo. Thân Cảnh Phúc là con trai của Thân Thiệu Thái với công chúa Bình Dương.
Tháng 3 âm lịch năm Kỷ Hợi, niên hiệu Chương Thánh Gia Khánh thứ nhất (1059), vua Lý Thánh Tông đi săn ở vùng Nam Bình (tức lưu vực sông Thương) thuộc châu Lạng, nhân đó ngự giá đến nhà Thân Cảnh Phúc.
Tháng 11 âm lịch năm Bính Ngọ, niên hiệu Long Chương Thiên Tự thứ nhất (1066), Thân Cảnh Phúc được vua Lý Thánh Tông gả con gái là công chúa Thiên Thành nhà Lý cho làm Phò mã.
Sự nghiệp
Sau khi được làm Phò mã (năm 1066), Thân Cảnh Phúc được phong làm Châu mục Lạng Châu.
Mùa xuân năm 1077, 30 vạn quân Tống do Quách Quỳ và Triệu Tiết chỉ huy, theo đường ải Nam Quan Lạng Sơn ồ ạt tấn công Đại Việt (Việt Nam thời Lý Nhân Tông). Tới khu vực ải Chi Lăng, quân Tống gặp sự kháng cự quyết liệt của dân quân động Giáp do Thân Cảnh Phúc chỉ huy. Nhưng trước thế tấn công ồ ạt của đối phương, Thân Cảnh Phúc phải cho dân quân động Giáp rút lui vào rừng núi để bảo toàn lực lượng. Sau khi rút lui, Thân Cảnh Phúc cùng các tù trưởng khác là: Sầm Khánh Tuân, Nùng Trọng Linh,... tổ chức dân binh Động Giáp dùng chiến thuật du kích tiêu hao sinh lực quân Tống, quấy rối vùng sau lưng của chúng, góp phần làm chậm sức tiến của quân Tống, giúp cho quân đội chính quy của nhà Lý do Lý Thường Kiệt chỉ huy chặn được quân Tống tại phòng tuyến sông Như Nguyệt (sông Cầu).
Trong vùng tạm chiếm, ông thực hiện vườn không nhà trống, địch đến ông "cho dân rút hết vào rừng, chỉ để một vài người ốm yếu ở nhà", giặc phải thừa nhận: "Lưu Kỷ, Thân Cảnh Phúc đều cầm cường binh". Chúng nhận xét về Thân Cảnh Phúc và đội dân binh giàu lòng yêu nước, chiến đấu gan dạ của ông: "Thấy quân Tống đi lẻ loi thì ra giết chết hoặc bắt về. Người đó quả là một vị thiên thần".
Trong một trận chiến ở vùng Lục Ngạn, Thân Cảnh Phúc tử trận. nhỏ|350x350px|Di tích đền Từ Hả ở Lục Ngạn, Bắc Giang
Tham khảo
Thể loại:Người Bắc Giang Thể loại:Người Lạng Sơn Thể loại:Người Tày Thể loại:Quan lại nhà Lý Thể loại:Võ tướng nhà Lý Thể loại:Người họ Thân tại Việt Nam
Khu vực than Rybnik
Khu vực than Rybnik (Rybnicki Okręg Węglowy, ROW) là một khu vực công nghiệp ở miền nam Ba Lan. Nó nằm ở Silesian Voivodeship, trong một lưu vực giữa sông Vistula và Oder, nằm trên cao nguyên Rybnik (Płaskowyż Rybnicki) giữa Katowice (Thượng đô Silesian) ở phía bắc và Ostrava ở phía tây nam. Một phần của khu vực đô thị Silesian có dân số 5.294.000 người và khu vực đô thị Silesian có khoảng 7 triệu người. Theo mô tả khoa học của Paweł Swianiewicz và Urszula Klimska, khu vực này có 507.000 người, theo Mạng quan sát quy hoạch không gian châu Âu - 634.000 người (525.000 + 109.000 bởi Racibórz). Diện tích: khoảng 1.300  km².
Những thành phố lớn
Các thành phố chính và liền kề (30.06.2009):
Khu vực
nhỏ|250x250px| [[Wodzisław Śląski|Wodzisław ląski ]] Hạt liền kề (powiat) và thống kê (30.06.2009):
Giáo dục từ xa
Giáo dục từ xa hoặc học từ xa là việc giáo dục mà người học có thể không phải lúc nào cũng có mặt ở trường. Theo truyền thống, điều này thường liên quan đến các khóa học qua thư trong đó học sinh học qua thư với trường qua bưu điện. Ngày nay, nó liên quan đến giáo dục trực tuyến. Một chương trình học từ xa có thể là học từ xa hoàn toàn, hoặc kết hợp giữa học từ xa và lớp học truyền thống (được gọi là hybrid hoặc tích hợp). Các khóa học trực tuyến mở lớn (MOOCs), cung cấp các khóa học trực tuyến với quy mô lớn và truy cập mở thông qua việc phối hợp với các trường đại học, học viện và tổ chức là một trong các phương thức phổ biến gần đây trong giáo dục từ xa. Một số thuật ngữ khác (học tập điện tử, học tập trực tuyến...) được sử dụng gần như đồng nghĩa với giáo dục từ xa.
Lịch sử
Một trong những nỗ lực dạy học từ xa sớm nhất đã được quảng cáo vào năm 1728. Quảng cáo này đăng trên Boston Gazette với nội dung "Caleb Philipps, Giáo viên về phương pháp tốc ký mới", nhằm tìm kiếm những sinh viên muốn học thông qua các bài học được gửi qua thư hàng tuần.
Khóa học giáo dục từ xa đầu tiên theo nghĩa hiện đại được Sir Isaac Pitman giảng dạy vào những năm 1840, người đã dạy một hệ thống tốc ký bằng cách gửi các văn bản được chuyển thành tốc ký trên bưu thiếp và nhận bản phiên âm từ các sinh viên của mình để sửa lỗi. Yếu tố phản hồi của sinh viên là một sự đổi mới quan trọng của hệ thống của Pitman. Kế hoạch này đã được thực hiện bằng cách giới thiệu giá bưu chính thống nhất trên toàn nước Anh vào năm 1840.
Sự khởi đầu này tỏ ra vô cùng thành công và Hiệp hội tương ứng ngữ âm được thành lập ba năm sau đó để thành lập các khóa học này trên cơ sở chính thức hơn. Hội mở đường cho sự hình thành sau này của Sir Isaac Pitman College trên toàn nước Anh.
Trường học qua thư đầu tiên ở Hoa Kỳ là Hiệp hội khuyến khích nghiên cứu tại nhà, được thành lập vào năm 1873.
Được thành lập vào năm 1894, Wolsey Hall, Oxford là trường đại học đào tạo từ xa đầu tiên ở Anh.
Khóa học đại học qua thư
Đại học London là trường đại học đầu tiên cung cấp văn bằng đào tạo từ xa, thành lập Chương trình đối ngoại vào năm 1858. Nền tảng của sự đổi mới này nằm ở chỗ tổ chức (sau này gọi là Đại học College London) là phi giáo phái và, với sự cạnh tranh tôn giáo khốc liệt vào thời điểm đó, đã có một sự phản đối chống lại trường đại học "vô thần". Vấn đề sớm được đưa ra để các tổ chức nào có quyền hạn cấp bằng và các tổ chức nào không có quyền này. nhỏ|220x220px| Đại học London năm 1827, tác phẩm của Thomas Hosmer Shepherd Giải pháp thỏa hiệp xuất hiện vào năm 1836 là cơ quan duy nhất thực hiện các kỳ thi dẫn đến bằng cấp sẽ được trao cho một thực thể mới được công nhận chính thức gọi là "Đại học London", ban đầu sẽ đóng vai trò là cơ quan kiểm tra cho các trường đại học của Đại học London Đại học College London và King College London, và trao cho sinh viên của họ bằng đại học London. Như Sheldon Rothblatt tuyên bố: "Do đó phát sinh gần như nguyên mẫu hình thành sự phân biệt tiếng Anh nổi tiếng giữa giảng dạy và kiểm tra, ở đây thể hiện trong các tổ chức riêng biệt."
Với việc nhà nước trao quyền kiểm tra cho một thực thể riêng biệt, nền tảng đã được đặt ra cho việc tạo ra một chương trình trong trường đại học mới, nơi sẽ quản lý các kỳ thi và cấp bằng cho sinh viên tham gia giảng dạy tại một tổ chức khác hoặc theo đuổi một khóa học tự học.
Được Charles Dickens gọi là "Đại học Nhân dân" vì nó cho phép sinh viên nghèo có quyền tham gia vào giáo dục đại học, Chương trình Đối ngoại được Victoria của Anh thực hiện vào năm 1858, biến Đại học London trở thành trường đại học đầu tiên cung cấp bằng cấp học tập từ xa cho sinh viên. Ghi danh tăng dần trong cuối thế kỷ 19, và ví dụ của nó đã được sao chép rộng rãi ở các nơi khác. Chương trình này hiện được gọi là Chương trình Quốc tế của Đại học London và bao gồm các văn bằng sau đại học, Đại học và Văn bằng được tạo bởi các trường đại học như Trường Kinh tế Luân Đôn, Royal Holloway và Goldsmiths. nhỏ|200x200px| William Rainey Harper khuyến khích phát triển các khóa học đại học bên ngoài tại Đại học Chicago mới vào những năm 1890. Tại Hoa Kỳ, William Rainey Harper, người sáng lập và chủ tịch đầu tiên của Đại học Chicago, đã tôn vinh khái niệm giáo dục mở rộng, nơi một trường đại học nghiên cứu có các trường cao đẳng vệ tinh ở nơi khác trong khu vực.
Giải Grammy lần thứ 54
Giải Grammy lần thứ 54 được tổ chức vào ngày 12 tháng 2 năm 2012 tại Trung tâm Staples, thành phố Los Angeles, California tại Mĩ. LL Cool J là người dẫn chương trình. Các đề cử được lên danh sách ngày 30 tháng 11 năm 2011, trong đó Kanye West có số lượng đề cử nhiều nhất, 7 đề cử. Sau đó là Adele, Bruno Mars và Foo Fighters với 6 đề cử. Skrillex, Lil Wayne và Radiohead có 5 đề cử.
Giáo dục từ xa
Khóa học đại học qua thư
Năm 1892, Harper khuyến khích các khóa học trao đổi thư từ để thúc đẩy giáo dục hơn nữa, một ý tưởng đã được Chicago, Wisconsin, Columbia và vài chục trường đại học khác áp dụng vào những năm 1920. Ghi danh vào trường vì lợi nhuận tư nhân lớn nhất có trụ sở tại Scranton, Pennsylvania, các trường tương ứng quốc tế đã phát triển bùng nổ vào những năm 1890. Được thành lập vào năm 1888 để cung cấp đào tạo cho các công ty khai thác than nhập cư nhằm trở thành thanh tra viên hoặc nhà quản lý mỏ nhà nước, họ đã tuyển sinh 2500 sinh viên mới vào năm 1894 và trúng tuyển 72.000 sinh viên mới vào năm 1895. Đến năm 1906 tổng số tuyển sinh đạt 900.000. Sự tăng trưởng là do gửi đi sách giáo khoa hoàn chỉnh thay vì các bài học đơn lẻ, và sử dụng 1200 nhân viên bán hàng trực tiếp tích cực. Có một sự tương phản rõ rệt trong sư phạm: "Trường kỹ thuật thông thường hoặc đại học nhằm mục đích giáo dục một người đàn ông rộng rãi; trái lại, mục đích của chúng tôi là chỉ giáo dục anh ta theo một số dòng cụ thể. Trường yêu cầu một sinh viên phải có trình độ giáo dục nhất định để vào đó và tất cả sinh viên học trong khoảng thời gian xấp xỉ nhau; khi họ đã hoàn thành các khóa học của họ, họ được cho là đủ điều kiện để vào bất kỳ một trong số một số ngành trong một số ngành nghề cụ thể. Trái lại, chúng tôi đang hướng đến mục tiêu làm cho các khóa học của chúng tôi phù hợp với nhu cầu cụ thể của sinh viên học chúng."
Giải Grammy lần thứ 54
Trước lễ trao giải, Whitney Houston đã qua đời đêm trước đó, do vậy Jennifer Hudson đã biểu diễn ca khúc "I Will Always Love You" thay cho Whitney. Adele, là nghệ sĩ thắng lớn tại lễ trao giải, thắng 6/6 đề cử, ngang bằng với kỉ lục Beyoncé nắm giữ. Foo Fighters nhận được 4 giải và Kayne West, nhận được 5 giải.
Giáo dục từ xa
Khóa học đại học qua thư
Giáo dục là ưu tiên hàng đầu trong Thời đại Tiến bộ, khi các trường trung học và cao đẳng Mỹ mở rộng rất nhiều. Đối với những người đàn ông lớn tuổi hoặc quá bận rộn với trách nhiệm gia đình, các trường học ban đêm đã được mở, chẳng hạn như trường YMCA ở Boston đã trở thành Đại học Đông Bắc. Bên ngoài các thành phố lớn, các trường học qua thư tín tư nhân đưa ra một giải pháp linh hoạt, tập trung. Các tập đoàn lớn hệ thống hóa các chương trình đào tạo của họ cho các nhân viên mới. Hiệp hội các trường công ty quốc gia đã tăng từ 37 năm 1913 lên 146 vào năm 1920. Bắt đầu từ những năm 1880, các trường tư thục đã mở trên toàn quốc, nơi đào tạo kỹ thuật chuyên ngành cho bất kỳ ai đăng ký, không chỉ các nhân viên của một công ty. Bắt đầu từ Milwaukee năm 1907, các trường công lập bắt đầu mở các chương trình dạy nghề miễn phí.
Giải Grammy lần thứ 54
Lượng người xem
Giải Grammy lần này thu hút tới hơn 39,9 triệu người xem, cao nhất trong lịch sử Grammy từ sau năm 1984 (43,8 triệu người xem) và cao hơn 50% so với giải Grammy năm 2011.
Trình diễn
Dưới đây là danh sách các tiết mục:
Giáo dục từ xa
Khóa học đại học qua thư
Chỉ một phần ba dân số Mỹ sống ở các thành phố có dân số từ 100.000 trở lên vào năm 1920; để đạt được phần còn lại, các kỹ thuật tương ứng đã được áp dụng. Úc, với khoảng cách rộng lớn, đặc biệt tích cực phát triển việc học này; Đại học Queensland thành lập Khoa nghiên cứu tương ứng vào năm 1911. Tại Nam Phi, Đại học Nam Phi, trước đây là một tổ chức kiểm tra và chứng nhận, bắt đầu đưa ra học phí giáo dục từ xa vào năm 1946. Hội nghị quốc tế về giáo dục tương ứng đã tổ chức cuộc họp đầu tiên vào năm 1938. Mục tiêu là cung cấp giáo dục cá nhân cho sinh viên, với chi phí thấp, bằng cách sử dụng một phương pháp sư phạm kiểm tra, ghi chép, phân loại và phân biệt. Tổ chức này đã được đổi tên thành Hội đồng quốc tế về giáo dục mở và từ xa (ICDE), có trụ sở tại thành phố Oslo, Na Uy.
Các trường đại học mở
nhỏ|Walton Hall, được cải tạo vào năm 1970 để hoạt động như trụ sở của Đại học Mở mới thành lập. (Nghệ sĩ: Hilary French) Đại học Mở tại Vương quốc Anh được thành lập bởi chính phủ Lao động lúc bấy giờ do Thủ tướng Harold Wilson đứng đầu, dựa trên tầm nhìn của Michael Young. Kế hoạch bắt đầu vào năm 1965 dưới thời Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Jennie Lee, người đã thành lập một mô hình cho Đại học Mở (OU) khi mở rộng quyền truy cập vào các tiêu chuẩn cao nhất của học bổng trong giáo dục đại học và thành lập một ủy ban kế hoạch bao gồm phó trường đại học -chủ tịch, nhà giáo dục, và đài truyền hình, do Ngài Peter Venables chủ trì. British Broadcasting Corporation (BBC) Trợ lý Giám đốc Kỹ thuật tại thời điểm đó, James Redmond, đã có được hầu hết kiến thức của mình tại trường học ban đêm, và sự nhiệt tình tự nhiên của mình cho dự án đã đóng góp nhiều để vượt qua những khó khăn kỹ thuật của việc sử dụng truyền hình cho các chương trình giảng dạy phát sóng.
Giải Grammy lần thứ 54
Danh sách đề cử và thắng giải
Tên người chiến thắng được in đậm.
Giáo dục từ xa
Các trường đại học mở
Đại học Mở đã cách mạng hóa phạm vi của chương trình tương ứng và giúp tạo ra một sự thay thế học tập đáng nể đối với hình thức giáo dục truyền thống. Nó đã đi đầu trong việc phát triển các công nghệ mới để cải thiện dịch vụ đào tạo từ xa cũng như thực hiện nghiên cứu trong các ngành khác. Walter Perry được bổ nhiệm làm phó hiệu trưởng đầu tiên của OU vào tháng 1 năm 1969, và thư ký nền tảng của nó là Anastasios Christodoulou. Cuộc bầu cử chính phủ bảo thủ mới dưới sự lãnh đạo của Edward Heath, năm 1970; đã dẫn đến việc cắt giảm ngân sách dưới thời Iain Macleod (người trước đó đã gọi ý tưởng về một trường đại học mở là "vô nghĩa"). Tuy nhiên, OU đã chấp nhận 25.000 sinh viên đầu tiên vào năm 1971, áp dụng chính sách tuyển sinh mở triệt để. Vào thời điểm đó, tổng số sinh viên của các trường đại học thông thường ở Vương quốc Anh là khoảng 130.000.
Tham khảo
Thể loại:Thuật ngữ truyền hình Thể loại:Giáo dục từ xa
Giải Grammy lần thứ 54
Production, Classical
Judith Sherman
Classical
"Brahms: Symphony No. 4"
"Adams: Doctor Atomic"
"Light & Gold"
"Diva Divo"
"Aldridge, Robert: Elmer Gantry" – Robert Aldridge & Herschel Garfein
Danh sách các nghệ sĩ nhiều giải thưởng và đề cử nhất
Nhiều đề cử nhất:
Nhiều giải thưởng nhất:
Hạc gỗ
Hạc gỗ (danh pháp khoa học: Mycteria americana) là một loài chim trong họ Ciconiidae. Loài chim này được tìm thấy trong các môi trường sống cận nhiệt đới và nhiệt đới ở châu Mỹ, bao gồm cả vùng Caribê. Ở Nam Mỹ, nó cư trú, nhưng ở Bắc Mỹ, hạc gỗ có thể phân tán đến tận Florida. Được Carl Linnaeus mô tả ban đầu vào năm 1758, loài cò này có thể đã tiến hóa ở các vùng nhiệt đới. Đầu và cổ không có lông, có màu xám đen. Bộ lông chủ yếu là màu trắng, ngoại trừ đuôi và một số lông cánh có màu đen với ánh xanh lục tía. Chim non khác với chim trưởng thành, với con đầu có lông và mỏ màu vàng, so với con trưởng thành màu đen. Có rất ít khác biệt bộ lông chim trống và chim mái.
Môi trường sống của hạc gỗ có thể khác nhau, nhưng phải là những khu vực có khí hậu nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới với mực nước dao động. Tổ có đường kính một mét được tìm thấy trên cây, đặc biệt là rừng ngập mặn và những loài thuộc giống Taxodium, thường được bao quanh bởi nước hoặc trên mặt nước. Cò gỗ làm tổ thành nhóm. Tổ được xây từ que và cây xanh. Trong mùa sinh sản, bắt đầu khi mực nước giảm và có thể xảy ra bất cứ lúc nào từ tháng 11 đến tháng 8, một lứa từ ba đến năm trứng. Thời gian ấp trứng trong khoảng 30 ngày và chim non nở ra còn non yếu. Chim con đủ lông đủ cánh từ 60 đến 65 ngày sau khi nở, mặc dù chỉ có khoảng 31% số tổ đẻ có chim với hầu hết chim non chết trong hai tuần đầu tiên, mặc dù được chim mẹn theo dõi trong thời gian đó. Những con chim non được cho ăn cá với kích thước ngày càng lớn. Chế độ ăn uống của chim lớn thay đổi trong suốt năm. Trong mùa khô, chúng ăn cá và côn trùng, so với việc bổ sung ếch và cua trong mùa mưa. Vì kiếm ăn bằng xúc giác, hạc gỗ cần nước nông để bắt thức ăn một cách hiệu quả. Đây cũng là lý do tại sao cò gỗ sinh sản khi mực nước bắt đầu xuống.
Tham khảo
A Thể loại:Chim Mỹ Thể loại:Chim México Thể loại:Chim Nam Mỹ Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758 Thể loại:Chim Trung Mỹ Thể loại:Chim Caribe Thể loại:Chim Cuba Thể loại:Chim châu Mỹ Thể loại:Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên
Galaxy Express 999
nhỏ|237x237px|[[Japanese National Railways Steam locomotive C-62]]
Galaxy Express 999 (銀河鉄道) hay Chuyến tàu Ngân hà 999 là một kiệt tác của Leiji Matsumoto, tác giả có sức ảnh hưởng rất lớn đến thể loại khoa học viễn tưởng trong Manga và Anime, thông qua các tác phẩm Space Pirate Captain Harlock, Space Battleship Yamato và chính Galaxy Express 999 (tạm dịch: Chuyến tàu Ngân hà 999).
Chuyến tàu Ngân hà 999 là một câu chuyện kể sự ngu xuẩn và suy đồi, về ước mơ và hi vọng, về tình thương và sự chân thành của con người. Bối cảnh câu chuyện là một không gian giả tưởng ở tương lai công nghệ cao, khi mà du hành vũ trụ là điều đã đạt được, lúc đó con người nắm được cách chuyển tâm trí và cảm xúc của họ để chuyển vào thân thể cơ khí, từ đó đạt được sự bất tử.
Hoshino Tetsuro (nhân vật chính) khởi hành để tìm cho mình một thân thể cơ khí. Nhưng cái mà cậu có được, lại là một trái tim bác ái và kiên cường. Hành trình xuyên ngân hà qua ngòi bút của tác giả trở thành một hành trình khám phá nhân tính. Một ngọn lửa cháy bỏng giữa vũ trụ mênh mông đến vô cùng.
Đây là một tác phẩm manga kinh điển và cổ điển. Ở chỗ phong cách của tác giả chịu ảnh hưởng bởi bậc thầy Osamu Tezuka cả về nghệ thuật minh hoạ và nội dung mang tính nhân văn sâu sắc. Matsumoto đã lấy cảm hứng để tạo ra Galaxy Express 999 dựa trên ý tưởng về một đoàn tàu hơi nước chạy xuyên qua các vì sao trong cuốn tiểu thuyết Night on the Galactic Railroad by Kenji Miyazawa.
Tóm tắt nội dung tổng quan
Chuyến tàu Ngân hà 999 (từ giờ xin được gọi ngắn là Chuyến tàu 999) tuy là một tác phẩm khoa học giả tưởng nhưng không hề đặt nặng tính chính xác về mặt khoa học, hay dự báo về tương lai tiềm ẩn nhiều mâu thuẫn như các tác phẩm khác. Hai nhân vật chính của tác phẩm không phải hai nhà thám hiểm vũ trụ, mà ngược lại, họ chỉ là du khách của những trạm dừng chân rải rác khắp thiên hà Milk Way. Họ cũng không phải là những người từ ban đầu đã mang trong mình một lí tưởng cao đẹp, mà họ chỉ là những người đang theo đuổi những mục đích riêng.
Ấy vậy mà câu chuyện của Tetsuro và Maetel (nam chính và nữ chính) vẫn có khả năng lấy đi nước mắt của người xem, khi hành trình xuyên ngân hà của họ cho ta chứng kiến nỗi đau buồn và cô đơn của loài người giữa cái mênh mông vô cùng của vũ trụ. Mỗi điểm dừng chân của chuyến tàu là một hành tinh đầy bi kịch tự tạo bởi con người. Tác giả đã không đưa người xem ra ngoài vũ trụ, mà trái lại, ông đưa chuyến tàu tốc hành xuyên ngân hà chạy thẳng vào tâm hồn của con người, trong đó đầy sự huyễn hoặc và điên rồ, tham lam và ghen tị, ích kỉ và bạc nhược. Và có cả hy vọng và tình thương.
Không ngần ngại, cậu bỏ lại Trái đất sau lưng để theo đuổi tham vọng cơ khí hoá thân thể với sự giúp đỡ của người bạn đồng hành bí ẩn. Tetsuro hoàn toàn tin tưởng Maetel, mặc dù cậu không biết gì về xuất thân hay động cơ của nàng. Có lẽ vì bi kịch diễn ra tại quê nhà là quá lớn, và tham vọng đã che mờ tâm trí của cậu. Thực vậy, Trái đất trong Chuyến tàu 999 đã không còn là nơi mà cậu có thể gọi là nhà, khi mà những người bình thường bị bọn người cơ khí khinh rẻ và kì thị. Vậy thì cậu chỉ có thể ra đi, mang theo hoài bão vào một vũ trụ rộng lớn.
Maetel, trái ngược lại với Tetsuro, lại là một người phụ nữ trưởng thành xinh đẹp, bí hiểm và khó đoán. Nàng có chiếc vé quý hiếm để lên chuyến tàu xuyên ngân hà mỗi năm chỉ ghé qua Trái Đất một lần. Chuyến tàu sẽ đưa hành khách qua vô số hành tinh cho đến chặng cuối là một nơi được đồn đại sẽ cho những người đến đó một thân thể cơ khí miễn phí. Được lên Chuyến tàu 999 là một đặc quyền lớn lao, đủ khả năng khiến cư dân khắp ngân hà Milky Way chém giết lẫn nhau để giành lấy chiếc vé lên tàu.
Độc giả không được biết làm cách nào Maetel có được vé tàu và cũng không biết mục đích của Maetel khi trao cho Tetsuro một đặc quyền lớn lao đến thế. Bí ẩn càng dày thêm, khi Maetel được xem như thượng khách tại những nơi nàng đến. Maetel còn sở hữu khả năng chiến đấu và hồi phục đáng kinh ngạc. Chính nàng là người bảo vệ và dẫn dắt cậu trai trẻ Tetsuro, khi cậu bị cuốn vào những mối nguy hiểm trong suốt hành trình xuyên ngân hà.
Tetsuro và Maetel là hai hình tượng đối lập với nhau một cách quyết liệt. Một cậu bé mười tuổi hiếu kỳ bên cạnh một người phụ nữ đầy bí ẩn. Một cậu trai bần cùng, ít hiểu biết bên cạnh một quý cô kiểu cách. Ngoại hình của hai người cũng đối lập như vậy. Nếu Tetsuro lùn xửn, xấu xí và lười tắm, thì Maetel là một mỹ nhân cao ráo. Dẫu khác biệt đến vậy, Tetsuro và Maetel có một sự đồng cảm và gắn kết sâu sắc. Vai trò của Maetel trong câu truyện là để dẫn dắt cho cậu bé Tetsuro trên bước đường trưởng thành, để sẵn sàng tự quyết định số phận của mình. Về phần mình, Tetsuro qua mỗi thử thách lại thêm phần cứng cỏi, đủ sức mạnh để bảo vệ Maetel và những người mà cậu gặp trên hành trình.
Sự bất tử và địa vị trong xã hội dần dần tước đi những cảm xúc rất đời thường của con người cơ khí, như lòng bác ái và hy vọng. Luật pháp cho phép những người này được tàn sát con người máu thịt mà họ cho là hạ đẳng. Dần dần, tâm hồn của con người cơ khí cũng chai sạn và vô cảm như chính cơ thể kim loại của họ.
Bi kịch đó lặp lại trên khắp thiên hà, khi những con người cơ khí dần đánh mất niềm tin và hy vọng sống. Như trong câu truyện diễn ra trên Sao Hoả, khi cư dân của nó chỉ tồn tại trong sự mục ruỗng. Họ chờ đợi những cơn gió và bụi đỏ của Sao Hoả vùi lấp bản thân mình trong quên lãng. Cư dân của những nơi khác thì bị môi trường sống hành hạ và biến đổi thành những kiểu người dị hợm và kỳ quặc.
Mỗi câu chuyện của Chuyến tàu 999 kể về một bi kịch của con người. Đó có thể là người mẹ mất con vì chiến tranh, hay là một cư dân đau xót nhìn hành tinh quê hương bị khai thác đến cạn kiệt, hay một mỹ nhân cố gắng trong vô vọng để níu kéo tuổi xuân. Mỗi câu chuyện diễn ra trên một tinh cầu xa xôi nằm trong trí tưởng tượng của tác giả, nhưng lại có sức mạnh khơi gợi sự cảm thông nơi người đọc. Bởi lẽ, tác giả Matsumoto đã không kể một câu chuyện về những vì sao. Ông kể câu chuyện của những con người sống giữa những vì sao. Câu chuyện của họ cũng là câu chuyện của chúng ta, nhiều cay đắng và bĩ cực, nhưng vẫn có những giờ phút tươi đẹp và những điều đáng quý. Trong những bi kịch của Chuyến tàu 999 ta thấy sức sống bền bĩ của loài người trước những thử thách ghê gớm của vũ trụ. Thậm chí trong cái cách mà họ liều mình để giành lấy chiếc vé của Tetsuro và Maetel.
Bên cạnh đó, tác giả còn vẽ nên một bức tranh về tinh thần quả cảm và lòng bác ái trong một vũ trụ nghiệt ngã. Có những nhân vật chỉ xuất hiện một lần nhưng đã gây cho mình một ấn tượng sâu sắc, như cô bé người thủy tinh ở Chapter 3: dù có một số phận buồn tủi nhưng khi thảm hoạ ập đến, cô sẵn sàng hy sinh bản thân để bảo vệ Tetsuro, chỉ để lại cho cậu một viên pha lê hình giọt lệ. Thật vậy, trên đời có những người có thể hy sinh tính mạng cho người khác, chỉ mong ký ức về mình là còn lại.
Trong Anime TV series và Manga
Một cậu bé mười tuổi nghèo khổ tên là Hoshino Tetsuro khao khát có được một thân thể cơ khí vĩnh cửu, cho cậu khả năng sống mãi mãi và có được sự tự do mà những con người sinh học không có được. Mặc dù các thân thể cơ khí đắt đến không tưởng, nhưng chúng được cho là được tặng miễn phí tại Thiên hà Tiên nữ, điểm kết thúc cho Chuyến tàu 999, một chuyến tàu vũ trụ chỉ đến Trái đất mỗi năm một lần.
Bộ phim bắt đầu với cảnh Tetsuro và mẹ của cậu bé tìm đường đến ga Megalopolis, nơi họ hy vọng sẽ tìm kiếm công việc để mua được vé lên chuyến tàu 999. Tuy nhiên, trên đường đi, Bá tước Mecha và một nhóm "thợ săn người" đã giết mẹ của Tetsuro. Trước khi chết, cô nói với cậu bé rằng hãy tiếp tục cuộc hành trình mà họ đã bắt đầu, và có được một cơ thể máy móc để sống cuộc sống vĩnh cửu mà cô không thể. Tetsuro cố gắng tiến đến gần ga một mình, nhưng cậu nhanh chóng bị khuất phục bởi cái lạnh và những cơn gió khắc nghiệt. Khi không còn chịu được nữa, cậu bé bật khóc xin lỗi mẹ vì đã không thực hiện được ước nguyện của bà và hi vọng rằng trong kiếp sau sẽ được sinh ra như một con người cơ khí.
Tetsuro ngạc nhiên khi thức dậy bên lò sưởi trong phòng của một người phụ nữ xinh đẹp - Maetel - dung nhan tương tự người mẹ đã mất của cậu. Maetel nói với cậu bé rằng nàng đã nghe thấy toàn bộ sự việc bằng một chiếc micrô định hướng tầm xa mà nàng thường xuyên quét quanh khu vực. Maetel đưa cho Tetsuro một tấm vé sử dụng không giới hạn cho chuyến tàu 999 với điều khiện cậu bé sẽ là bạn đồng hành của nàng, Tetsuro đồng ý. Nàng tỏ ra vô ý để cho Tetsuro nhìn thấy một khẩu súng và hướng dẫn cậu đến nơi ở của Bá tước, nói với cậu rằng Bá tước và tay sai của hắn sẽ mất cảnh giác với những trò vui của họ để ăn mừng cuộc săn vừa qua. Tetsuro bất ngờ xông vào và tiêu diệt họ bằng một loạt súng. Bị sự truy đuổi gắt gao của cảnh sát Trái đất, Tetsuro và Maetel chạy trốn khỏi hành tinh trên chuyến tàu 999 .
Trên đường đi, Tetsuro phiêu lưu đến nhiều hành tinh kỳ lạ khác nhau và gặp gỡ nhiều loại người, cả con người lẫn người ngoài hành tinh, con người và người máy. Càng ngày, Tetsuro càng nhận ra rằng một thân thể cơ khí không phải là cách để giải quyết những vấn đề của cậu. Trên thực tế, hầu hết những con người cơ khí mà cậu gặp đều hối hận vì quyết định từ bỏ cơ thể sinh học của họ.
Cuối cùng, Tetsuro và Maetel đến được hành tinh Prometheum, điểm dừng cuối cùng của chuyến tàu 999. Cậu bé bị sốc bởi sự tàn nhẫn của những con người cơ khí ở đó và chứng kiến ​​một con người cơ khí tự sát, một sự kiện mà những người khác phản ứng bằng những lời chế nhạo. Cậu hỏi người sắp chết tại sao anh ta muốn kết thúc cuộc sống của mình và nhận được câu trả lời rằng cuộc sống vĩnh cửu trên Prometheum hoàn toàn trống rỗng về niềm vui và mục đích sống. Khi Tetsuro đề cập đến tên của người bạn đồng hành của mình, người đàn ông kinh hoàng và nói với cậu rằng Maetel thực chất là con gái của Nữ hoàng Prometheum, người cai trị tối cao của Đế chế Máy móc, cô ta hoàn toàn không đáng tin cậy. Tetsuro tức giận vì bị dối lừa bấy lâu nay và lao ra đối đầu với Maetel. Maetel lặng thin, nhưng một người nữ khác đã xen vào cuộc trò chuyện của họ và bắt đầu trả lời thay cho Maetel. Tetsuro không còn lòng tin và cậu lạc vào trong cơn giận dữ mù quáng.
Tetsuro không hiểu tại sao bản thân lại bị Maetel phản bội, nhưng nàng có kế hoạch của riêng mình, và tìm cách tiêu diệt nền văn minh cơ khí hóa. Với sự giúp đỡ của cha nàng, Tiến sĩ Ban (chỉ xuất hiện trong phim), người có ý thức nằm trong một mặt dây chuyền nàng đeo quanh cổ, Maetel đã tiêu diệt mẹ nàng và hành tinh. Sau đó, Maetel và Tetsuro quay trở lại ga áp chót trên hành tinh Dơi, nơi Tetsuro nói với Maetel ý định quay trở lại Trái đất và dẫn dắt nó đến một tương lai mới.
Maetel tự hào về Tetsuro vì quyết định từ chối cơ khí hóa của cậu bé, nói với cậu rằng nàng có việc cần giải quyết và cậu nên lên tàu trước. Tuy nhiên, Tetsuro tìm thấy một lá thư từ Maetel nói với cậu rằng đã đến lúc họ phải chia xa. Maetel đã bí mật lên chuyến tàu 777 gần đó, với ý định "dẫn dắt một cậu bé khác đến tương lai của cậu bé đó". Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu điều này có nghĩa là Đế chế Máy móc vẫn tồn tại ở nơi khác hay không, hay liệu Maetel có dẫn cậu bé đến một "tương lai" nào đó hay không. Bộ truyện kết thúc khi cả hai chuyến tàu khởi hành rời hành tinh Dơi.
Chuyến tàu Ngân hà 999 - Galaxy Express 999 (1979)
Phim được phát hành năm 1979 với 01 tập phim dài 129 phút. Tập phim dựa trên nội dung tóm lược của phiên bản TV series, Maetel và Tetsuro lên đường đến Đế chế Máy móc, ghé ngang qua 04 hành tinh. Hành tinh Maetel là một thế giới cơ khí hóa, nơi các con người cơ khí được tạo ra.