cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Valeria Morales
Valeria Morales Delgado (sinh ngày 2 tháng 1 năm 1998) là người mẫu Colombia và đã đăng quang Hoa hậu Colombia 2018 vào ngày 30 tháng 9 năm 2018. Cô đại diện cho Colombia tại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2018 tại Băng Cốc, Thái Lan nhưng không lọt vào Top 20.
Đầu đời
Sinh ngày 2 tháng 1 năm 1998, Morales lớn lên ở Cali. Cô là một sinh viên truyền thông xã hội từ trường Broward College, Florida, Hoa Kỳ. Cô là chủ sở hữu Học viện thời trang người mẫu chuyên nghiệp.
Hoa hậu Hoàn vũ 2018
Là Hoa hậu Colombia, Morales đại diện cho Colombia tại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2018 tại Băng Cốc, Thái Lan. Mặc dù được coi là ứng cử viên được yêu thích trong các cuộc bầu chọn trước cuộc thi, Morales không có mặt trong Top 20 chung cuộc, chấm dứt chuỗi bốn năm liên tiếp đạt thành tích cao của Colombia từ 2014 đến 2017.
Tranh cãi và thị phi
Thời điểm đăng quang Hoa hậu Colombia, Valeria Morales đã gây bão với phát ngôn tỏ ra không mấy thiện chí khi nói về người đẹp chuyển giới Tây Ban Nha. "Hoa hậu Hoàn vũ là cuộc thi sắc đẹp dành cho phụ nữ - những người sinh ra đã là phụ nữ. Điều đó với cô ấy là bất lợi. Chúng tôi tôn trọng nhưng không đồng ý chia sẻ sân chơi này với cô ấy".
Sau phát ngôn thiếu thiện chí về người chuyển giới, đại diện Colombia tiếp tục đối diện với thị phi mới. Trong một clip được quay trong lúc các người đẹp xếp hàng để di chuyển đến một địa điểm theo lịch trình của ban tổ chức, người hâm mộ định tặng quà cho Hoa hậu Úc. Tuy nhiên, Hoa hậu Colombia đứng phía trước rất thích món đồ này nên đã nhanh chóng lấy trước và nhường lại cho đại diện Úc một phần quà khác từ người hâm mộ. Sau khi đoạn video phát tán, hành động của Hoa hậu Colombia bị chỉ trích nặng nề. Họ cho rằng cô không xứng đáng có mặt trong cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2018. Trong khi đó, đại diện Úc lại được đánh giá cao. Dù biết món quà mình được tặng đã bị lấy đi, cô gái này vẫn vui vẻ và liên tục cảm ơn người hâm mộ.
Tham khảo
<references group="" responsive="">
Liên kết ngoài
Thể loại:Nữ người mẫu Colombia Thể loại:Sinh năm 1998 Thể loại:Nhân vật còn sống
Rhodobryum pallenticoma
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhodobryum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1900
Rau vảy ốc
Rau vảy ốc hay còn gọi vảy ốc (danh pháp khoa học: Rotala indica) là một loài thực vật có hoa trong họ Lythraceae. Loài này được (Willd.) Koehne miêu tả khoa học đầu tiên năm 1880.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rotala Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1880 Thể loại:Thực vật xâm hại
Aphelandra dielsii
Aphelandra dielsii là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được Mildbr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1937.
Chú thích
Thể loại:Aphelandra Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1937
Bulbophyllum cardiobulbum
Bulbophyllum cardiobulbum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.
Tham khảo
C
Hypnum dubyanum
Hypnum dubyanum là một loài Rêu trong họ Hypnaceae. Loài này được Müll. Hal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1851.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hypnum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1851
Phú Nhuận (định hướng)
Phú Nhuận có thể là một số địa danh Việt Nam sau đây:
Micrargus alpinus
Micrargus alpinus là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Micrargus. Micrargus alpinus được miêu tả năm 1997 bởi Relys & Weiss.
Tham khảo
Thể loại:Micrargus
Svatý Jan nad Malší
Svatý Jan nad Malší là một làng thuộc huyện České Budějovice, vùng Jihočeský, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Khu dân cư ở huyện České Budějovice Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Rhaphuma interrupta
Rhaphuma interrupta là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Rhaphuma
Helicia attenuata
Helicia attenuata là một loài thực vật có hoa trong họ Quắn hoa. Loài này được (Jack) Blume miêu tả khoa học đầu tiên năm 1834.
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1834 Thể loại:Thực vật Brunei Thể loại:Thực vật Indonesia Thể loại:Thực vật Malaysia Thể loại:Thực vật Thái Lan Thể loại:Thực vật Malesia
Habenaria rariflora
Habenaria rariflora là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được A.Rich. mô tả khoa học đầu tiên năm 1841.
Liên kết ngoài
Thể loại:Habenaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1841
Danh sách giống khoai tại Việt Nam
Trong tiếng Việt, khoai là từ chung để chỉ các loại củ thuộc nhiều họ thực vật khác nhau như khoai lang, khoai sọ, khoai môn, khoai từ, khoai mỡ, khoai vạc, khoai tây...
Sau đây là danh sách giống khoai tại Việt Nam.
Tham khảo
Thể loại:Danh sách thực vật Thể loại:Danh sách (Việt Nam)  Thể loại:Giống cây trồng Việt Nam
Soyauxia
Soyauxia là một chi thực vật có hoa thuộc họ Peridiscaceae. Chúng là những cây cỡ nhỏ hoặc cây bụi mọc đứng trong các khu rừng ẩm của khu vực nhiệt đới Tây Phi. Tám tên loài đã được công bố thuộc Soyauxia. Các loài bổ sung cũng đã được khám phá, tuy nhiên tên thực vật và mô tả của chúng sẽ chưa được công bố cho đến hết năm 2009 hoặc 2010. Loài điển hình của chi là Soyauxia gabonensis.
Loài
Soyauxia có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ hoặc chứa từ đồng nghĩa.):
Tham khảo
Soyauxia
Heterochroma thermida
Heterochroma thermida là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Heterochroma
Belalan, Vezirköprü
Belalan là một xã thuộc huyện Vezirköprü, tỉnh Samsun, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 403 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Samsun Thể loại:Làng Thổ Nhĩ Kỳ theo tỉnh
Anesara, Shimoga
Anesara là một làng thuộc tehsil Shimoga, huyện Shimoga, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Shimoga (huyện)
Trần Thúc Nhẫn
Trần Thúc Nhẫn (? -1883), trước có tên là Trần Thúc Bình (theo Lô Giang Tiểu sử của Thượng Thư Nguyễn Văn Mại- cháu gọi Trần Thúc Nhẫn bằng cậu trong họ), sau được vua Tự Đức ban tên là Thúc Nhẫn, tự Hy Nhân; là quan triều Nguyễn trong lịch sử Việt Nam. Dưới thời Tự Đức, ông cùng hai người anh là Tổng đốc Trần Bá Soạn và Tham tri Trần Trọng Nhượng làm quan đồng triều, có tiếng hòa thuận, nhường nhịn và đùm bọc nhau. Sẳn lúc ông có công trạng, triều đình phong tước lộc to hơn hai người anh, ông không chịu hàm ân bởi cho rằng mình là em út trong nhà không thể ngồi trên các anh được. Triều đình lấy làm khó xử tâu lên Vua Anh Miếu (Tự Đức), vua cảm kích nghĩa khí mà phong thưởng luôn cho ba anh em và ban cho tên Thúc Nhẫn để ghi lại tấm lòng và nghĩa cử của ông vậy.
Tiểu sử
Ông là người làng Niêm Phò, xã Quảng Thọ, huyện Quảng Điền (nay thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế). Năm Đinh Mão (1867), ông thi đổ cử nhân dưới triều Tự Đức. Trong thời gian chờ được tuyển dụng, ông mở trường dạy học tại làng; sau được bổ quan, lần lượt trải đến chức Tham tri bộ Lễ.
Tháng 7 (âm lịch) năm Quý Mùi (tháng 8 năm 1883), tàu chiến Pháp tiến vào cửa Thuận An, huy hiếp kinh thành Huế. Lập tức, vua Hiệp Hòa sai Chưởng vệ Nguyễn Văn Sĩ đem cờ lệnh đi giao việc chống ngăn cho tướng Tôn Thất Thuyết, đồng thời cử Trần Thúc Nhẫn làm trưởng đoàn đi thương thuyết với quân Pháp.
Việc thương thuyết không thành, Hải quân thiếu tướng Courbert cùng với Toàn quyền Harmand đem tàu chiến vào đánh cửa Thuận An, từ ngày 15 đến ngày 18 tháng 8 (dương lịch) năm 1883, thì Trấn Hải Thành vỡ. Theo Việt Nam sử lược thì ngay hôm ấy Trần Thúc Nhẫn và Lâm Hoành đã gieo mình xuống sông tự tử.
Cảm phục lòng quả cảm của Trần Thúc Nhẫn, triều đình nhà Nguyễn đã ban tặng ông câu đối:
Hiện nay, tại thành phố Huế có con đường mang tên Trần Thúc Nhẫn.
Brickellia coulteri
Brickellia coulteri là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được A.Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1852.
Trần Thúc Nhẫn
Mộ Trần Thúc Nhẫn
nhỏ|Mộ Trần Thúc Nhẫn ở cạnh chùa Từ Hiếu, [[Huế.]] Trần Thúc Nhẫn được an táng tại làng Hiền Sĩ, xã Phong Sơn, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Mộ ông ban đầu chỉ đắp bằng đất, rất đơn giản. Năm 1940, ông được con cháu cải táng về nghĩa trang Cô Dí của làng, thuộc xã Quảng Thọ, huyện Quảng Điền, cùng tỉnh. Đầu năm 1986, chính quyền xã Quảng Thọ ra quyết định di dời tất cả mồ mã ở nghĩa trang Cô Dí để xây trường học. Vì vậy, ngày 3 tháng 3 năm 1986, cháu chắt ông đã phải cải táng ông và vợ ông sang đồi "Tùng Thiện" (cạnh chùa Từ Hiếu; nay thuộc phường Thủy Xuân, thành phố Huế) cho đến nay.
Brickellia coulteri
Liên kết ngoài
Thể loại:Brickellia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1852
Trần Thúc Nhẫn
Mộ Trần Thúc Nhẫn
Mộ Trần Thúc Nhẫn và mộ vợ ông nằm song song với nhau, xung quanh được bao bọc bằng la thành. Khu mộ rộng 7,3m; dài 6m, được xây dựng theo kiểu hình chữ nhật, đơn giản nhưng thanh thoát. Vật liệu xây dựng chủ yếu là đá chẻ và xi măng. Tháng 10 năm 1994, khu mộ Trần Thúc Nhẫn được công nhận là di tích cấp quốc gia theo Quyết định số 2754-QĐ/BT ký ngày 15 tháng 10 năm 1994.
Potalia maguireorum
Liên kết ngoài
Thể loại:Potalia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1998
Soyauxia talbotii
Soyauxia talbotii là một loài thực vật thuộc họ Medusandraceae. Đây là loài đặc hữu của Nigeria.
Tham khảo
Thể loại:Thực vật Nigeria Thể loại:Soyauxia
Rotala lucalensis
Rotala lucalensis là một loài thực vật có hoa trong họ Lythraceae. Loài này được A.Fern. & Diniz miêu tả khoa học đầu tiên năm 1957.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rotala Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1957
Melilestes megarhynchus
Melilestes megarhynchus là một loài chim trong họ Meliphagidae.
Tham khảo
M Thể loại:Chim Papua New Guinea Thể loại:Động vật được mô tả năm 1858 M
Olearia tubuliflora
Olearia tubuliflora là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Benth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1867.
Liên kết ngoài
Thể loại:Olearia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1867
Trận Sekigahara
Trận Sekigahara (Shinjitai: 関ヶ原の戦い) là một trận đánh nổi tiếng trong lịch sử Nhật Bản diễn ra vào ngày 21 tháng 10 năm 1600 (ngày 15 tháng thứ 9 niên hiệu Khánh Trường thứ 5) tại Sekigahara, thuộc tỉnh Gifu ngày nay. Trận đánh diễn ra giữa hai phe, một phe ủng hộ con trai của Toyotomi Hideyoshi là Toyotomi Hideyori lên nắm quyền. Phe kia ủng hộ Tokugawa Ieyasu, daimyō hùng mạnh nhất thời bấy giờ.
Svatý Jan pod Skalou
Svatý Jan pod Skalou là một làng thuộc huyện Beroun, vùng Středočeský, Cộng hòa Séc.
Trận Sekigahara
Chiến thắng của "Đông quân" dưới sự chỉ huy của Ieyasu khiến ông trở thành người cuối cùng trong số 3 người thống nhất Nhật Bản cùng với Oda Nobunaga và Toyotomi Hideyoshi. Sau trận đại chiến này, ông chính thức giành được tước hiệu Chinh di Đại tướng quân (征夷大将軍, Sei-i Daishōgun), người có quyền lực chính trị và quân sự nhất thời phong kiến Nhật Bản. Trận chiến mở đầu thời đại của Mạc phủ Tokugawa, mạc phủ cuối cùng trong lịch sử Nhật Bản kéo dài hơn 250 năm.
Tầm quan trọng trận chiến này, toàn bộ kết quả của một chiến dịch quân sự, là nó đã gần như kết thúc một thời kỳ nội chiến khốc liệt. Nó đã thiết lập nền hòa bình gần như tuyệt đối trên suốt quần đảo Nhật Bản, và chỉ bị gián đoạn bởi các cuộc khởi nghĩa nhỏ cho đến khi Thiên hoàng giành lại quyền lực tối cao sau cuộc chiến tranh Mậu Thìn (1868-1869).
Svatý Jan pod Skalou
Tham khảo
Thể loại:Huyện Beroun Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Trận Sekigahara
Mặc dù không ai biết chính xác số lượng binh lính tham chiến của hai bên, nhưng phần lớn học giả cho rằng đã có hơn 17 đến 20 vạn binh lính tập trung ngày hôm đó, và một số người nói rằng, đây là trận đánh lớn nhất trong lịch sử Nhật Bản.
Tên gọi
Trận đánh lịch sử này còn được gọi là Tenka Wakeme no Tatakai (天下分け目の戦い, trận chiến phân thiên hạ) trong tiếng Nhật. Tên gọi Sekigahara bắt nguồn từ tên vùng đất mà nó đã diễn ra: Sekigahara, nằm trong khu vực quận Fuwa, tỉnh Gifu ngày nay.
Bao gồm hai khía cạnh khác nhau: Mặc dù thường được xem như là một trận đánh, một phần của một chiến dịch quân sự quy mô lớn. Về điều này, cả hai bên đều đã chuẩn bị trước, như việc bao vây lâu đài đối phương hay chặn đánh các tuyến đường giao thông chính để cố gắng chiếm được lợi thế hơn đối thủ. Điều đáng chú ý là khi hai bên đã chuẩn bị cho trận đánh hàng tháng trời, việc quyết định nơi giao tranh được thực hiện cách nhanh chóng bởi một trong hai bên tham chiến. Ishida Mitsunari đã lựa chọn được chỗ rất có lợi cho quân của mình. Nhưng trớ trêu thay, chính một trong những đồng minh đáng tin nhất của ông đã phản bội khiến ông không kịp trở tay.
Bối cảnh và nguyên cớ
Toyotomi Hideyoshi vốn là một vị tướng phục vụ cho Oda Nobunaga. Sau khi Nobunaga qua đời, trong hội nghị quyết định người kế thừa Nobunaga, Hideyoshi gạt qua ứng cử viên hiển nhiên là Oda Nobutaka và cùng với đại tướng của gia tộc Oda, Shibata Katsuie, ủng hộ người con còn trẻ của Nobutada, Oda Hidenobu. Có được sự ủng hộ của hai trưởng lão nhà Oda, Niwa Nagahide và Ikeda Tsuneoki, Hideyoshi đặt Hidenobu lên ngôi, cùng với ảnh hưởng của chính ông ta lên toàn gia tộc Oda. Căng thẳng nhanh chóng leo thang giữa Hideyoshi và Katsuie, và trong trận Shizugatake năm sau đó, Hideyoshi tiêu diệt quân đội của Katsuie và từ đó tập trung quyền lực trong tay mình, kiểm soát gần như mọi hoạt động của nhà Oda.
Hideyoshi tìm kiếm danh hiệu shogun để thực sự được coi là người nắm quyền thống trị Nhật Bản. Tuy nhiên Hoàng đế không ban cho ông tước hiệu đó. Ông yêu cầu shogun cuối cùng của Muromachi, Ashikaga Yoshiaki, nhận ông làm con nuôi, nhưng bị từ chối. Không thể trở thành shogun, năm 1585 ông nhận lấy vị trí còn đầy thanh thế hơn là Nhiếp chính quan (kampaku). Năm 1586, Hideyoshi chính thức được triều đình ban tên Toyotomi. Ông xây dựng một lâu đài to lớn, Jurakudai, năm 1587 và điều khiển Hoàng đế Go-Yozei năm sau đó.
Sau đó, Hideyoshi khuất phục tỉnh Kii và chinh phục Shikoku của gia tộc Chōsokabe. Ông cũng giành quyền kiểm soát tỉnh Etchū và xâm lăng Kyūshū. Năm 1587, Hideyoshi trục xuất người truyền đạo Thiên chúa khỏi Kyūshū để áp đặt sự thống trị lớn hơn đối với các daimyo Kirishitan (người Nhật theo Thiên chúa giáo). Tuy nhiên, vì ông vẫn giao thương với châu Âu, những người theo Thiên chúa giáo riêng lẻ được lờ đi. Năm 1588, Hideyoshi cấm nông dân bình thường sở hữu vũ khí và bắt đầu cuộc săn lùng kiếm để sung công vũ khí. Kiếm được nấu chảy để đúc tượng Phật. Biện pháp này ngăn ngừa rất hiệu quả sự phản ứng của nông dân và đảm bảo sự ổn định lớn hơn đặc biệt là từ các daimyo tự do. Cuộc vây hãm Odawara chống lại gia tộc Hậu Hōjō ở đồng bằng Kantō tiêu diệt những kẻ chống đối cuối cùng của Hideyoshi. Chiến thắng của ông đánh dấu sự kết thúc của thời kỳ Sengoku.
Tháng 2 năm 1591, Hideyoshi ra lệnh cho Sen no Rikyū phải tự sát. Rikyū đã từng là một thuộc hạ tin cẩn và là bậc thầy trà đạo dưới thời cả Hideyoshi lẫn Nobunaga. Dưới sự bảo trợ của Hideyoshi, Rikyū tạo ra những thay đổi quan trọng trong mỹ học của trà đạo, ảnh hưởng đến rất nhiều khía cạnh của văn hóa Nhật Bản. Kể cả sau khi ra lệnh buộc Rikyū phải tự sát, Hideyoshi vẫn tiến hành nhiều công trình xây dựng dựa trên những tiêu chuẩn về cái đẹp do Rikyū đề xướng. Sự ổn định của triều đại Toyotomi sau cái chết của Hideyoshi bị đặt một dấu hỏi lớn sau cái chết của người con trai độc nhất mới 3 tuổi của ông, Tsurumatsu, tháng 9 năm 1591. Khi người anh cùng cha khác mẹ Hidenaga qua đời ít lâu sau người con trai, Hideyoshi chọn cháu trai Hidetsugu làm người kế vị, nhận Hidetsugu làm con nuôi vào tháng 1 năm 1592. Hideyoshi rời bỏ chức vụ kampaku rồi nhận tước hiệu taikō (Nhiếp chính về hưu). Hidetsugu được ban tước hiệu kampaku.
Hai lần xâm lược Triều Tiên thất bại của ông đã làm quyền lực của gia tộc Toyotomi cũng như những người trung thành và những quan viên vẫn còn phục vụ và ủng hộ gia tộc này sau khi Toyotomi chết suy yếu một cách khủng khiếp. Sự hiện diện của Hideyoshi và em trai ông ta Hidenaga làm hai phe không bùng nổ xung đột, nhưng khi cả hai người đều qua đời, sự xích mích ngày càng trầm trọng và biết thành thù địch. Đáng chú ý nhất là, Kato Kiyomasa và Fukushima Masanori đã công phái các quan chức cũ, đặc biệt là Ishida Mitsunari và Konishi Yukinaga. Tokugawa Ieyasu chớp lấy thời cơ, lấy lòng họ, và hướng sự thù địch làm yếu đi gia tộc Toyotomi.
Khai cuộc
Tokugawa Ieyasu không còn đối thủ về thâm niên, thứ bậc, danh tiếng và ảnh hưởng nói chung trong gia tộc Toyotomi sau cái chết của Nhiếp chính Maeda Toshiie. Tin đồn lan tràn về việc Ieyasu, lúc này là đồng minh duy nhất còn sống của Oda Nobunaga, sẽ chiếm lấy cơ nghiệp của Hideyoshi, như cách mà Hideyoshi đã đoạt lấy của Nobunaga. Điều này được những quan viên trung thành với Hideyoshi đặc biệt tin tưởng, vì họ đã nghi ngờ Ieyasu đã kích động mối bất hòa giữa các chư hầu của Toyotomi.
Sau đó, âm mưu ám sát Ieyasu bị lộ, và rất nhiều những người trung thành với Toyotomi đã bị buộc tội và bị ép phải phục tùng quyền lực của Ieyasu. Tuy vậy, Uesugi Kagekatsu, một trong các Nhiếp chính được Hideyoshi tiến cử, không tuân lệnh của Ieyasu và xây dựng đội quân của riêng mình. Khi Ieyasu công khai kết tội ông và đòi ông phải đến Kyoto để đối chất trước mặt Thiên Hoàng. Quân sư của Kagekatsu, Naoe Kanetsugu đáp lời bằng việc kết tội Ieyasu lăng mạ vi phạm di huấn của Hideyoshi, làm Ieyasu tức điên lên.
Sau đó, Ieyasu tập hợp những người ủng hộ mình, tiến quân lên phía Bắc tấn công gia tộc Uesugi, sử gọi là Cuộc vây hãm Hasedō, nhưng Ishida Mitsunari, chớp lấy thời cơ này, nổi dậy và tạo lập một liên minh làm đối trọng với những người theo Ieyasu, đánh trúng tâm lý của rất nhiều daimyo thù địch ở lâu đài Osaka. Ieyasu để lại một ít quân dưới quyền của Date Masamune để canh chừng nhà Uesugi và tiến về phía Tây để giao chiến với Tây quân. Một vài daimyo, đáng chú ý nhất là Sanada Masayuki, từ bỏ liên minh của Ieyasu, mặc dù, đa số đều căm thù Mitsunari hay trung thành với Ieyasu đều ở lại với quân Tokugawa.
Trận đánh
Mitsunari, ở lâu đài Sawayama, gặp gỡ Otani Yoshitsugu, Mashita Nagamori, và Ankokuji Ekei. Ở đây, họ thành lập liên minh, gửi lời mời đến Mori Terumoto, người thực ra không tham gia vào trận chiến, làm thủ lĩnh.
Mitsunari sau đó chính thức tuyên chiến với Ieyasu và bao vây lâu đài Fushimi, do thuộc hạ của Ieyasu là Torii Mototada trấn giữ vào ngày 19 tháng 7. Sau đó, Tây quân hạ được vài tiền đồn của quân Tokugawa ở vùng Kansai và trong không đầy một tháng, Tây quân đã tiến đến tỉnh Mino, nơi có ngôi làng Sekigahara.
nhỏ|trái|Súng hỏa mai Nhật Bản thời kỳ Edo. Trở lại Edo, Ieyasu nhận được tin tức về tình hình ở Kansai và quyết định triển khai quân đội của mình. Ông ra lệnh cho vài daimyo cũ của Toyotomi giao chiến với Tây quân khi ông chia quân thành các đường và tiến về phía Tây trên con đường Tōkaidō đến lâu đài Osaka. Con trai của Ieyasu là Hidetada dẫn một đạo quân khác qua ngả Nakasendō. Tuy vậy, quân đội của Hidetada sa lầy khi cố công phá lâu đài Ueda của Sanada Masayuki. Mặc dù quân đội Tokugawa đông gấp bội với 38.000 lính so với chỉ vẻn vẹn 2.000 lính của nhà Sanada, họ vẫn không thể chiếm được vị trí chiến lược được phòng thủ cẩn mật này. Cùng lúc đó, 15.000 quân nhà Toyotomi bị giam chân chỉ bằng 5.000 quân của Hosokawa Fujitaka tại lâu đài Tanabe ở quận Wakayama. Một vài trong số 15.000 người đó kính trọng Hosokawa đến độ mà họ trù tính sẽ làm chậm nhịp độ tấn công lại. Những sự kiện này khiến cho một số lượng lớn quân của Tokugawa và Toyotomi không thể tham chiến tại Sekigahara.
Biết rằng Ieyasu đang tiến tới Osaka, Mitsunari quyết định rời bỏ vị trí của mình và tiến đến Sekigahara. Ngày 15 tháng 9, hai bên bắt đầu sắp xếp đội ngũ. Đông quân của Ieyasu có 88.888 lính, trong khi quân số của Mitsunari là 81.890 người.
Tây quân thất bại
Mori Hidemoto và Kobayakawa Hideaki là hai daimyo như thế. Họ ở những vị trí mà nếu đánh thúc vào Đông quân, họ sẽ làm cho Ieyasu bị vây cả ba mặt. Hidemoto, bị lời hứa của Ieyasu lung lạc, cũng thuyết phục Kikkawa Hiroie không tham chiến.
Mặc dù Kobayakawa đã nghe theo lời Ieyasu, ông vẫn do dự và giữ thái độ trung lập. Khi trận đánh vào hồi căng thẳng, Ieyasu cuối cùng ra lệnh cho súng hỏa mai bắn vào vị trí của Kobayakawa trên núi Matsuo. Đến lức này, Kobayakawa mới tham chiến theo phe phía Đông. Quân đội của ông đánh vào vị trí của Yoshitsugu. Mắt thấy hành động phản bội này, hàng loạt các tướng quân phía Tây như Wakisaka Yasuharu, Ogawa Suketada, Akaza Naoyasu, và Kutsuki Mototsuna ngay lập tức chuyển phe, khiến chiều hướng của trận đánh thay đổi hẳn.
Cận chiến
Vũ khí chính được dùng trong trận chiến là Yari, một loại giáo Nhật truyền thống được sử dụng chủ yếu bởi các đội quân Ashigaru (足軽) và thậm chí là cả các samurai trên lưng ngựa. Một kiểu ngắn hơn được gọi là mori yari.
Vũ khí phụ là nihonto, thường được biết đến ở phương Tây là kiếm katana. Kiếm Katana có chuôi dài đủ để người sử dụng dùng hai bàn tay nắm chặt. Theo truyền thống, kiếm được đeo với lưỡi quay lên phía trên. Mặc dù là một kiểu vũ khí có liên kết chặt chẽ nhất với các samurai thời kỳ Edo, một thời gian hòa bình trong lịch sử Nhật Bản, và người ta đã gọi nó là "linh hồn của những samurai". Katana được sử dụng song song với một thanh kiếm ngắn là Wakizashi và được gọi chung với nhau là daishō (大小, đại tiểu), biểu tượng cho tác phong và danh dự của người võ sĩ. Thanh kiếm dài Katana dùng để chém trong tác chiến. Kiếm ngắn để đâm khi đến gần đối phương hoặc để thực hiện một nghi thức mang tên seppuku.
Khi một samurai mặc giáp trụ đầy đủ và giao tranh trên chiến trường, thanh katana vẫn được sử dụng trong khi thanh wakizashi được thay thế bằng tanto. Trên chiến trường, katana được xem là vũ khí quan trọng nhất, vì nó thường được định nghĩa với cận chiến.
Mở đầu thời kỳ Mạc phủ Tokugawa
nhỏ|trái|300px|Đài tưởng niệm trận Sekigahara ngày nay Tokugawa Ieyasu phân bổ lại đất đai và thái ấp cho những người tham chiến, nói chung là ban thưởng cho những người trợ giúp ông và thay đổi chỗ, trừng phạt hay lưu đày những người chống lại mình. Thực hiện việc này, ông giành được quyền kiểm soát rất nhiều đất đai trước kia của nhà Toyotomi. Sau khi xử tử công khai Ishida Mitsunari, Konishi Yukinaga và Ankokuji Ekei, ảnh hưởng và uy tín của gia tộc Toyotomi cùng những người trung thành với họ suy giảm nghiêm trọng.
Từ góc nhìn của gia tộc Toyotomi, trận đánh này theo một nghĩa nào đỏ chỉ là cuộc giao tranh giữa các chư hầu nhà Toyotomi. Tuy vậy, quan điểm này không chính xác lắm vì Ieyasu sau này đã trở thành Shogun, vị trí vẫn còn bỏ trống sau khi Mạc phủ Ashikaga sụp đổ 27 năm trước. Sự thay đổi này cũng đảo ngược địa vị thuộc hạ của gia tộc Tokugawa, sau đó biến gia tộc Toyotomi thành chư hầu của nhà Tokugawa. Dù thế nào đi chăng nữa, Ieyasu cũng không kiếm được cớ gì để hành động chống lại nhà Toyotomi bạc nhược; thay vào đó, Ieyasu phải tốn công dàn xếp nhiều kế hoạch chính trị để tiêu diệt Hideyori một lần và mãi mãi.
Mầm mống nổi loạn
Trong khi phần lớn các gia tộc đều bằng lòng với vị trí mới của mình, có những gia tộc, đặc biệt là những người ở phía Tây, cay đắng vì việc bị thuyên chuyển lãnh địa hay cảm thấy việc bại trận hay bị trừng phạt là một sự sỉ nhục. Ba gia tộc sau trận Sekigahara bị thiệt hại nặng nề:
Hậu duệ của ba gia tộc này hai thế kỷ sau đã cộng tác để lật đổ Mạc phủ Tokugawa, dẫn đến cuộc Minh Trị Duy Tân.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thời kỳ Edo Thể loại:Thời kỳ Azuchi-Momoyama Thể loại:Thời kỳ Sengoku Thể loại:Xung đột năm 1600
Acalyptris minimella
Acalyptris minimella là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó có mặt khắp và phổ biến ở phía tây vùng Địa Trung Hải, thường không xa biển. Nó được ghi nhận từ Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Pháp, Ý, Croatia, Ibiza, Mallorca, Corse, Sardegna và Sicilia. Nó cũng hiện diện ở Bắc Phi, nơi nó được ghi nhận ở Maroc, Algérie và Tunisia.
Sải cánh dài 4.1-5.8 mm. Có từ 2 lứa trở lên trong năm.
Ấu trùng ăn Pistacia lentiscus và Pistacia terebinthus. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acalyptris
2242 Balaton
2242 Balaton (1936 TG) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 10 năm 1936 bởi Kulin, Gy. ở Budapest.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1936
New Men
New Men là EP thứ 9 của nhóm nhạc nam Hàn Quốc BTOB. EP này được phát hành vào ngày 7 tháng 11 năm 2016. Bài hát chủ đề, "I'll Be Your Men", được sử dụng để quảng bá album.
Bối cảnh và phát hành
Vào ngày 14 tháng 10 năm 2016, công ty chủ quản của nhóm đăng tải thông tin trang các trang mạng rằng BTOB đang chuẩn bị trở lại sân khấu với một bài hát nhạc dance sau hai năm với ballad. Tới ngày 3 tháng 11, những hình ảnh đầu tiên về bìa album cũng như danh sách bài hát được đăng tải và đồng thời xác định ngày phát hành của EP là 7 tháng 11 năm 2016. Từ ngày 31 tháng 10 đến 3 tháng 11 năm 2016, hình ảnh các thành viên trong đợt trở lại lần này cùng với teaser các bài hát có trong EP được đăng tải trên trang mạng chính thức của nhóm. Ngày 4 tháng 11 năm 2016, teaser của bài hát chủ đề được đăng tải trên trang Youtube chính thức của nhóm.
Vào lúc 00:00 (KST) ngày 9 tháng 11, EP được phát hành trên các trang nghe nhạc số, phiên bản đĩa cứng cũng được phát hành cùng ngày.
Quảng bá
BTOB bắt đầu kế hoạch quảng bá cho EP này bằng sân khấu trở lại trên Mnet M! Countdown vào ngày 10 tháng 11 năm 2016. Nhóm cũng đã quảng bá cho đĩa đơn này tại các sân khấu Music Bank, Music Core và Inkigayo.
Danh sách bài hát
※ In đậm là bài hát chủ đề.
Baeometra
Thể loại:Họ Bả chó Thể loại:Chi loa kèn đơn loài
Cá cơm Nhật Bản
Cá cơm Nhật Bản (tên khoa học Engraulis japonicus) là một loài cá trong họ Engraulidae. Nó là loài phổ biến ở Thái Bình Dương nam từ biển Okhotsk, phổ biến rộng rãi trong các Biển Nhật Bản, Hoàng Hải, Biển Đông Trung Quốc, gần bờ biển của Nhật Bản. Chúng có tuổi thọ lên đến 2-3 năm tuổi, rất giống với cá cơm châu Âu. Sinh sản trong phạm vi tự nhiên từ Đài Loan đến miền Nam Sakhalin.
trái|250px|nhỏ|Cá cơm Nhật Bản khô bán ở chợ
Tham khảo
J J Z Thể loại:Cá Nhật Bản Thể loại:Cá Triều Tiên Thể loại:Cá Trung Quốc Thể loại:Cá ăn được Thể loại:Cá Thái Bình Dương Thể loại:Cá thương mại Thể loại:Động vật Đông Á
Sơn Đông (định hướng)
Sơn Đông có thể là một số địa danh sau đây:
Butaperazine
Butaperazine (Repoir, Tyrylen) là một thuốc chống loạn thần điển hình của nhóm phenothiazine.
Viktor Yakovlevich Bunyakovsky
Viktor Yakovlevich Bunyakovsky (Виктор Яковлевич Буняковский; 16 tháng 12 1804, Bar, Ukraina – 12 tháng 12 1889, St. Petersburg) là một nhà toán học người Ukraina, là một thành viên và sau này là chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Nga.
Tiểu sử
Viktor Yakovlevich Bunyakovsky, được coi là một nhà toán học của thế kỉ 19, đã được sinh ra ở Bar, Đế quốc Nga năm 1804. Viktor Yakolevich Bunyakovsky là con trai của Đại tá Yakov Vasilievich Bunyakovsky.
Bunyakovsky trở lại St. Petersburg vào năm 1826 và bắt đầu giảng dạy và nghiên cứu, mà ông theo đuổi trong cuộc sống của mình. Ngoài các khóa học đại học trong toán học phân tích, phương trình vi phân, và lý thuyết xác suất, ông cũng đã tích cực trong việc chuẩn bị đề cương bài giảng và hướng dẫn giảng dạy cho các trường học và các học viện quân sự của Nga. Ông giảng về toán học và cơ khí tại Cadet Corps đầu tiên (sau này là Học viện Hải quân) và Học viện Truyền thông tại St. Petersburg, Nga. Từ 1846-1880, ông là giáo sư tại Đại học St. Petersburg ở St. Petersburg, Nga. Bên cạnh trách nhiệm giảng dạy của mình, có những đóng góp khoa học Bunyakovsky quan trọng trong lý thuyết số và lý thuyết xác suất. Lợi ích khoa học của ông bao gồm: Ông làm việc trong cơ học lý thuyết và lý thuyết số, và được ghi bằng một phát hiện sớm các bất đẳng thức Cauchy-Schwarz, chứng minh nó cho các trường hợp vô hạn chiều trong năm 1859, nhiều năm trước khi Hermann Schwarz nghiên cứu về chủ đề này.
Viktor Bunyakovsky là tác giả của cuốn sách có tựa đề:. "Các nền tảng của lý thuyết toán học xác suất", được xuất bản vào năm 1846. Viktor Bunyakovsky xuất bản khoảng 150 công trình nghiên cứu.
Viktor Bunyakovsky đã trở thành một thành viên của các tổ chức tiền thân của Viện Hàn lâm Khoa học Nga. Ông được đặt tên là một phụ trợ trong toán học (1828), một Viện bất thường (1830), và một Viện chuẩn (1841). Ông được bầu vào chức vụ Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Nga vào năm 1864. Ông là Phó Chủ tịch của trường khoa học St-Petersburg được 25 năm (1864-1889). Trong năm 1875, trường khoa học St. Petersburg đã ban hành một huy chương và thành lập một giải thưởng, mang tên Viktor Bunyakovsky của, cho nghiên cứu toán học xuất sắc của mình.
Viktor Bunyakovsky được biết đến như là một trong những người sáng lập của trường khoa học St-Petersburg suy nghĩ về lý thuyết số và lý thuyết xác suất.
Hội nghị quốc tế Bunyakovsky đã được tiến hành tại thành phố Kiev ở Ukraine vào năm 2004, và một tour du lịch đến Bar đã được tổ chức cho tất cả những người tham gia hội nghị.
Đã có một con đường mang tên ông, Viktor Bunyakovsky ở Bar, Ukraine.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhà toán học Nga Thể loại:Nhà toán học thế kỷ 19 Thể loại:Sinh năm 1804 Thể loại:Mất năm 1889 Thể loại:Nhà phát minh Nga
Angel Nacorda Lagdameo
Angel Nacorda Lagdameo (sinh ngày 2 tháng 8 năm 1940 - mất ngày 8 tháng 7 năm 2022) là một Giám mục người Philippines của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông từng đảm trách vai trò Tổng giám mục chính tòa Tổng giáo phận Jaro từ năm 2000 đến năm 2018. Trước đó, ông còn là Giám mục Phụ tá Tổng giáo phận Cebu, Giám mục chính tòa Giáo phận Dumaguete và Chủ tịch Hội đồng Giám mục Philipine.
Tiểu sử
Với hơn 15 năm kinh nghiệm trong các công tác mục vụ với sứ vụ là một linh mục, ngày 19 tháng 6 năm 1980, tin tức từ Tòa Thánh loan đi, cho biết Giáo hoàng đã tuyển chọn linh mục Angel Nacorda Lagdameo, cắt đặt làm Giám mục, cụ thể là Giám mục Phụ tá Tổng giáo phận Cebu, đi kèm danh xưng Giám mục Hiệu tòa Oreto. Buổi cử hành nghi thức truyền chức cho vị giám mục tân cử được cử hành sau đó vào ngày 12 tháng 8 cùng năm, bới sự tham dự của ba giáo sĩ cao cấp cử hành nghi thức truyền chức. Chủ phong cho tân giám mục là Tổng giám mục Bruno Torpigliani, Sứ thần Tòa Thán tại Philipine. Hai giáo sĩ khác, với vai trò phụ phong, gồm: Tổng giám mục Ricardo Jamin Vidal, Tổng giám mục chính tòa Tổng giáo phận Lipa và Giám mục José Tomás Sánchez, Giám mục chính tòa Giáo phận Lucena. Tân giám mục chọn cho mình châm ngôn:Faciem tuam Domine requiram.
Sau gần sáu năm trong vai trò Giám mục Phụ tá Tổng giáo phận Cebu, ngày 31 tháng 1 năm 1986, Tòa Thánh ra thông báo về việc Giáo hoàng quyết định thuyên chuyển Giám mục Lagdameo làm Giám mục Phó Giáo phận Dumaguete. Ông chính thức kế nhiệm danh hiệu Giám mục chính tòa sau đó 3 năm, vào ngày 30 tháng 5 năm 1989.
Mười bốn năm tại Dumaguete của Giám mục Lagdameo chấm dứt bằng quyết định từ Tòa Thánh, ấn kí ngày 11 tháng 3 năm 2000, qua đó Giáo hoàng quyết định thăng Giám mục Angel Nacorda Lagdameo làm Tổng giám mục chính tòa Tổng giáo phận Jaro. Tháng 2 năm 2011, ông cùng giám mục đoàn Philipine thực hiện chuyến viếng thăm Tòa Thánh Ad Limina.
Ngoài các chức danh chính thức mà Tòa Thánh bổ nhiệm, từ tháng 10 năm 2005 đến ngày 1 tháng 12 năm 2009, ông còn đảm nhận vai trò Chủ tịch Hội đồng Giám mục Philipine.
Ngày 14 tháng 2 năm 2018, Tòa Thánh chính thức công bố chấp thuận đơn xin nghỉ hưu của Tổng giám mục Lagdameo, đồng thời bổ nhiệm Giám mục Jose Romeo Juanito Orquejo Lazo, Giám mục chính tòa Giáo phận San Jose de Antique làm Tân Tổng giám mục Jaro, kế nhiệm Giám mục Lagdameo.
Tham khảo
Thể loại:Giám mục Công giáo Philippines Thể loại:Mất năm 2022 Thể loại:Sinh năm 1940 Thể loại:Sơ khai Giám mục Công giáo
Theta Scorpii
Theta Scorpii (θ Scorpii, viết tắt Theta Sco, θ Sco) là một sao đôi trong chòm sao hoàng đạo phương nam là Thiên Yết. Cấp sao biểu kiến của ngôi sao này là +1,87, khiến nó có thể dễ dàng nhìn thấy bằng mắt thường và là một trong những ngôi sao sáng nhất trên bầu trời đêm. Nó đủ gần để có thể đo trực tiếp khoảng cách bằng cách sử dụng kỹ thuật thị sai và các phép đo như vậy thu được trong nhiệm vụ Hipparcos đưa ra ước tính khoảng 300 năm ánh sáng (90 parsec) tính từ Mặt Trời.
Hai sao thành phần được định danh θ Scorpii A (chính thức đặt tên Sargas, tên truyền thống cho hệ sao này) và θ Scorpii B,
Danh pháp
θ Scorpii (được Latin hóa thành Theta Scorpii) là tên gọi Bayer của hệ thống. Các tên gọi của hai sao thành phần là Theta Scorpii A và Theta Scorpii B xuất phát từ quy ước được sử dụng bởi Danh lục Bội số Washington (WMC) cho các hệ nhiều sao, và được Hiệp hội Thiên văn Quốc tế (IAU) thông qua.
Nó mang tên truyền thống Sargas, có nguồn gốc từ tiếng Sumer. Một nguồn gốc khác có thể là tiếng Ba Tư nghĩa là Đầu mũi tên سر. Tên gọi 'Sar Gaz' được sử dụng ở Iran như một ngôi sao và được sử dụng để chia sẻ thời gian tưới nước. Vào năm 2016, IAU đã tổ chức một Nhóm Công tác về Tên sao (WGSN) để lập danh lục và chuẩn hóa tên riêng cho các ngôi sao. WGSN quyết định gán tên thích hợp cho từng ngôi sao thay vì toàn bộ hệ nhiều sao. Nhóm này đã phê duyệt tên Sargas cho sao θ Scorpii A vào ngày 21 tháng 8 năm 2016 và hiện tại nó đã được đưa vào Danh sách Tên Sao được IAU phê duyệt.
Trong tiếng Trung, 尾宿 (Wěi Xiù, Vĩ Tú), có nghĩa là Sao Vĩ, đề cập đến một khoảnh sao gồm Theta Scorpii, Epsilon Scorpii, Zeta1 Scorpii và Zeta2 Scorpii, Eta Scorpii, Iota1 Scorpii và Iota2 Scorpii, Kappa Scorpii, Lambda Scorpii, Mu1 Scorpii và Upsilon Scorpii. Do đó, tên tiếng Trung của chính Theta Scorpii là 尾宿五 (Wěi Xiù wǔ, Vĩ Tú ngũ), "Ngôi sao thứ năm của Sao Vĩ".
Tính chất
Ngôi sao chính (θ Scorpii A) là một sao khổng lồ sáng đã tiến hóa với phân loại sao F0 II. Với khối lượng gấp 5,7 lần khối lượng Mặt Trời, nó đã mở rộng gấp khoảng 26 lần bán kính Mặt Trời. Nó phát ra độ sáng gấp 1.834 lần so với Mặt Trời từ lớp vỏ ngoài của nó ở nhiệt độ hiệu dụng 7.268 K, tạo cho nó ánh sáng màu vàng trắng của một sao loại F. Ngôi sao này đang tự quay rất nhanh, tạo cho nó một hình dạng xiên với bán kính xích đạo lớn hơn 19% so với bán kính cực.
Ngôi sao đồng hành (pi Scorpii B) có cấp sao 5,36 ở khoảng cách góc 6,470 giây cung.
Di sản hiện đại
Scorpii xuất hiện trên quốc kỳ của Brasil, tượng trưng cho bang Alagoas.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chòm sao Thiên Yết Thể loại:Sao đôi
Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Hải quân Đế quốc Nhật Bản (kanji cổ: 大日本帝國海軍, kanji mới: 大日本帝国海軍, romaji: Dai-Nippon Teikoku Kaigun, phiên âm Hán-Việt: Đại Nhật Bản Đế quốc Hải quân), tên chính thức Hải quân Đế quốc Đại Nhật Bản, thường gọi tắt là Hải quân Nhật, là Lực lượng Hải quân của Đế quốc Nhật Bản từ năm 1869 khi thành lập cho đến năm 1947 thì bị giải thể theo điều 9 của Hiến pháp Nhật Bản từ bỏ việc sử dụng vũ lực như là phương cách để giải quyết các tranh chấp quốc tế. Đây là Lực lượng Hải quân lớn thứ ba trên thế giới vào năm 1920 sau Hải quân Hoa Kỳ và Hải quân Hoàng gia Anh, và có lẽ là Lực lượng Hải quân hiện đại nhất thời điểm cận kề Chiến tranh Thế giới II. Những chiến hạm trong lực lượng này còn được hỗ trợ bằng phi cơ quân sự và hoạt động không kích từ Đại Nhật Bản Đế quốc Hải quân Hàng không Đội.
Đại Nhật Bản Đế quốc Hải quân có nguồn gốc từ những xung đột ban đầu với các quốc gia trên lục địa châu Á, khởi đầu từ đầu thời kỳ trung cổ và đạt đến đỉnh cao trong các hoạt động vào thế kỷ thứ 16 và 17, lúc diễn ra sự trao đổi văn hóa với các cường quốc Châu Âu trong Kỷ nguyên Khám phá. Sau hai thế kỷ trì trệ do chính sách toả quốc do các tướng quân chủ trương trong thời kỳ Edo, Đại Nhật Bản Đế quốc Hải quân đã bị tụt hậu nhiều mặt cho đến khi đất nước bị buộc phải mở cửa trao đổi thương mại do sự can thiệp của Hoa Kỳ vào năm 1854. Điều này dẫn đến cuộc Minh Trị duy tân khởi điểm năm 1868. Từ sự hồi phục quyền lực về tay Thiên hoàng Meiji là giai đoạn hiện đại hóa và công nghiệp hóa rầm rộ. Lịch sử một chuỗi các chiến thắng của Đại Nhật Bản Đế quốc Hải quân, có lúc chiến đấu với những thế lực quân sự mạnh hơn hẳn, như trong Chiến tranh Thanh-Nhật năm 1895 và Chiến tranh Nga-Nhật năm 1905. Số phận của Đại Nhật Bản Đế quốc Hải quân đã kết thúc và gần như bị tiêu diệt hoàn toàn trong những ngày cuối cùng của Thế Chiến II. Đại Nhật Bản Đế quốc Hải quân chính thức giải thể vào năm 1947.
Nguồn gốc
nhỏ|Trận thủy chiến [[Trận chiến Dan-no-ura|Dan-no-Ura năm 1185]] Nhật Bản đã có những xung đột về hải quân với lục địa châu Á từ xa xưa, trong đó có việc vận chuyển quân giữa Triều Tiên và Nhật Bản, tối thiểu là bắt đầu từ thời kỳ Kofun vào thế kỷ thứ 3.
Sau những nỗ lực của Mông Cổ nhằm xâm lược Nhật Bản do Hốt Tất Liệt lãnh đạo vào năm 1274 và 1281, những hoạt động cướp bóc của Oa khấu (hải tặc Nhật Bản) diễn ra rất mãnh liệt ở vùng duyên hải Trung Quốc. nhỏ|trái|Một chiếc [[Châu ấn thuyền của Nhật vào năm 1634, kết hợp cả công nghệ đông tây.]] Nhật Bản bắt đầu xây dựng hải quân vào thế kỷ thứ 16, trong Thời Chiến quốc, khi những lãnh chúa phong kiến tranh nhau xây dựng những đội thủy quân khổng lồ lên tới vài trăm chiến thuyền. Trong khoảng thời gian đó, Nhật Bản có thể đã đóng được Thiết giáp hạm đầu tiên, lúc Oda Nobunaga, một đại danh người Nhật, yêu cầu đóng sáu chiếc thiếp giáp hạm Oatakebune (An Trạch thuyền) vào năm 1576. Vào năm 1588, Toyotomi Hideyoshi ban hành lệnh cấm Oa khấu; họ sau đó trở thành chư hầu của Toyotomi, và là thành phần của lực lượng thủy quân trong cuộc xâm lược Triều Tiên của Nhật Bản. Cũng có người cho rằng Đô đốc Yi đã đóng được chiếc thiết giáp hạm đầu tiên với nhiệm vụ đánh phá các tàu tiếp tế của Nhật trong Cuộc chiến Imjin Waeran vào năm 1592-1597.
Nhật đã đóng được những chiếc tàu chiến lớn đầu tiên để đi lại trên đại dương vào đầu thế kỷ 17, sau sự thông thương với các nước phương Tây trong thời kỳ Nanban mậu dịch mậu dịch Nam Man. Vào năm 1613, một đại danh của vùng Sendai, theo một hiệp ước với Mạc phủ Tokugawa, đã đóng chiếc Date Maru (Y Đạt Hoàn), một dạng thuyền chiến 500 tấn để đưa đại sứ Nhật Bản Hasekura Tsunenaga đến Mỹ, sau đó đến châu Âu, thường được trang bị vũ khí và kết hợp với các công nghệ phương Tây, rồi được Mạc phủ ủy nhiệm để dùng chủ yếu cho giao thương với Đông Nam Á.
Chính sách Bế quan Tỏa cảng - Học hỏi Phương Tây
nhỏ|250px|Tàu chiến Nhật [[Shohei Maru năm 1854 được chế tạo dựa trên các bản vẽ kỹ thuật của Hà Lan.]] Từ năm 1640 và trong hơn 200 năm tiếp theo, Nhật Bản chọn chính sách "toả quốc", ngăn cấm mọi tiếp xúc với Phương Tây, bài trừ đạo Thiên Chúa, và ngăn cấm việc đóng thuyền có thể đi biển được với hình phạt gắt gao là đánh đòn hay xử tử. Dù sao việc tiếp xúc vẫn được duy trì thông qua tô giới Hà Lan tại Dejima, cho phép chuyển giao một khối lượng lớn kiến thức liên quan đến kỹ thuật Phương Tây và cuộc cách mạng khoa học. Việc học tập các môn khoa học Phương Tây, gọi là "Lan học", cho phép Nhật Bản cập nhật kiến thức trong những lĩnh vực liên quan đến khoa học hàng hải, như khoa bản đồ, quang học hay các môn khoa học cơ khí. Sự học hỏi đầy đủ kỹ thuật đóng tàu Phương Tây được tái tục vào những năm 1840 trong thời đại Hậu kỳ Edo ("Bakumatsu", 幕末, Mạc Mạt) và diễn ra mạnh mẽ trong những năm tiếp theo.
Bước đầu hiện đại hóa Hải quân các lãnh chúa
Trong những năm 1853 và 1854, Phó Đề đốc Hải quân Hoa Kỳ Matthew Perry thực hiện những cuộc biểu dương lực lượng gồm những chiến hạm chạy hơi nước mới nhất của Hải quân Mỹ. Perry cuối cùng cũng khiến cho nước Nhật phải mở cửa thông thương với quốc tế thông qua Hiệp ước Kanagawa năm 1854. Nó được tiếp nối không lâu sau đó bởi Hiệp ước Hữu nghị và Thương mại Mỹ-Nhật "bất bình đẳng" năm 1858, cho phép thành lập các tô giới nước ngoài, những nhượng địa cho người nước ngoài, và mức thuế tối thiểu đánh trên hàng nhập khẩu. nhỏ|[[Kanrin Maru, tàu chiến chạy hơi nước chân vịt đầu tiên của Nhật, 1857]]
Ngay sau khi Nhật Bản đồng ý mở cửa giao lưu với nước ngoài, Mạc phủ Tokugawa khởi sự một chính sách tích cực hấp thụ các kỹ thuật hải quân Phương Tây. Năm 1855, dưới sự giúp đỡ của Hà Lan, Mạc phủ đã có được chiếc tàu chiến chạy hơi nước đầu tiên, Kankō Maru, dùng để huấn luyện, và thành lập Trung tâm Huấn luyện Hải quân Nagasaki. Năm 1857, họ có được chiếc tàu chiến chạy hơi nước chân vịt đầu tiên Kanrin Maru (Hàm Lâm Hoàn). Năm 1859, Trung tâm Huấn luyện Hải quân được chuyển đến Tsukiji ở Tokyo. Học viên hải quân được gửi đi học tại các trường hải quân Phương Tây trong nhiều năm, như trường hợp Takeaki Enomoto, người trở thành Đô Đốc trong tương lai, học tại Hà Lan từ 1862 đến 1867, là khởi đầu cho một truyền thống các nhà chỉ huy hải quân tương lai được đào tạo ở nước ngoài, như các Đô Đốc Togo Heihachiro, và sau này, Yamamoto Isoroku.
nhỏ|trái|200px|Chiếc tàu chiến hơi nước Nhật Bản đầu tiên đóng trong nước, pháo hạm Chiyodagata, 1863. Ngay từ năm 1863, không đầy 10 năm sau khi mở cửa đất nước, Nhật Bản hoàn tất chiếc tàu chiến hơi nước đầu tiên đóng trong nước, đó là chiếc pháo hạm Chiyodagata (Thiên Đại Điền Hình). Năm 1865, kỹ sư hải quân người Pháp Léonce Verny được thuê để xây dựng các xưởng hải quân hiện đại đầu tiên tại Yokosuka và Nagasaki. Trong các năm 1867-1868, một phái đoàn Hải quân Anh do thuyền trưởng Tracey dẫn đầu được gửi đến Nhật để giúp phát triển Hải quân và tổ chức Trường Hải quân Tsukiji.
nhỏ|[[Kotetsu (nguyên là chiếc CSS Stonewall), thiết giáp hạm hiện đại đầu tiên của Nhật, 1869]] Cuối thời kỳ Mạc phủ Tokugawa năm 1867, hạm đội của Mạc phủ đã là hạm đội lớn nhất khu vực Đông Á, được tổ chức chung quanh tám tàu chiến hơi nước kiểu Phương Tây và kỳ hạm Kaiyō Maru (Khai Dương Hoàn). Chúng được sử dụng chống lại các lực lượng bảo hoàng trong Chiến tranh Mậu Thìn, dưới sự chỉ huy của Đô Đốc Enomoto. Vụ xung đột leo thang đến cực điểm trong trận hải chiến Hakodate năm 1869, trận hải chiến quy mô lớn hiện đại đầu tiên của Nhật, và kết thúc bằng sự thất bại của các lực lượng Mạc phủ Tokugawa cuối cùng và phục hồi quyền lực cho Nhật Hoàng. Chiếc tàu chiến bọc thép mang tính cách mạng Kotetsu (Giáp Thiết) do Pháp chế tạo, trước đây do Mạc phủ Tokugawa đặt hàng, được phe Bảo hoàng thu nạp và được sử dụng có tính quyết định cho đến cuối cuộc xung đột này.
Quá trình thành lập Hải quân Đế quốc Nhật Bản (1869)
nhỏ|trái|100px|Ký tự [[Kanji: "Đại Nhật Bản Đế quốc Hải Quân"]] Từ năm 1868, Nhật hoàng Minh Trị sau khi nắm quyền tiếp tục công cuộc cải cách công nghiệp hóa và quân sự hóa nước Nhật nhằm ngăn ngừa Hoa Kỳ và các thế lực châu Âu lấn át họ. Ngày 17 tháng 1-1868, Binh bộ tỉnh (兵部省) được thành lập, với Tomomi Iwakura, Tadayoshi Shimazu và Hoàng tử Akihito Komatsu là các Bí thư Thứ Nhất. nhỏ|251px|Chiếc tàu chiến [[Ryūjō - tàu chiến Nhật Bản|Ryūjō (Long Tương) là kỳ hạm của Hải quân Đế quốc Nhật Bản cho đến năm 1881.]] Ngày 26 tháng 3-1868, buổi duyệt binh Hải quân đầu tiên trong lịch sử Nhật Bản được tổ chức tại vịnh Osaka, với sự tham gia của 6 tàu chiến từ các lực lượng hải quân của 6 phiên Saga, Chōshū, Satsuma, Kurume, Kumamoto và Hiroshima. Chúng có tải trọng tổng cộng là 2252 tấn, cộng lại vẫn còn nhỏ hơn tải trọng của một chiếc tàu ngoại quốc duy nhất (của Hải quân Pháp) cùng tham gia duyệt binh. Vào năm sau, tháng 7-1869, Hải quân Đế quốc Nhật Bản được chính thức thành lập, hai tháng sau trận chiến cuối cùng của Chiến tranh Mậu Thìn.
Tháng 7-1869, các lực lượng hải quân của các lãnh địa bị giải tán, và 11 chiếc tàu của các phiên đó được sáp nhập chung vào 7 chiếc còn lại của lực lượng hải quân Mạc phủ Tokugawa để tạo nên nòng cốt của Hải quân Đế quốc Nhật Bản mới. Tháng 2-1872, Lực lượng quân sự được tách thành Lục quân tỉnh (陸軍省) và Hải quân tỉnh (海軍省). Tháng 10-1873, Kaishu Katsu trở thành Quốc vụ Đại thần Hải quân tỉnh. Chính quyền mới thảo một kế hoạch đầy tham vọng xây dựng một lực lượng hải quân gồm 200 tàu chiến tổ chức thành 10 hạm đội. Không đầy một năm sau kế hoạch này bị bỏ dở vì không có tiềm lực.
Sự hỗ trợ của Anh
nhỏ|Học viên pháo binh Hải quân trên chiếc [[Jho Sho Maru|Ryūjō, chung quanh huấn luyện viên người Anh, Trung úy Horse (ホース中尉), đầu năm 1871.]] Trong những năm 1870 và 1880, Hải quân Đế quốc Nhật Bản vẫn còn là một lực lượng hải quân phòng thủ ven biển, cho dù chính quyền Minh Trị liên tục hiện đại hóa nó. Tàu Jo Sho Maru (sau đó đặt tên lại là Ryūjō Maru), do Thomas Glover trang bị, được hạ thủy tại Aberdeen, Scotland ngày 27 tháng 3-1869. Năm 1870, một sắc lệnh của Đế quốc quy định rằng Hải quân Hoàng gia của Vương quốc Anh sẽ là kiểu mẫu để phát triển thay vì Hà Lan.
Từ tháng 9-1870, Trung úy Horse người Anh, nguyên là huấn luyện viên về pháo binh tại phiên Saga trong giai đoạn Mạc mạt, được giao trách nhiệm hướng dẫn thực tập pháo binh trên chiếc Ryūjō. Năm 1871, Hải quân tỉnh quyết định gửi 16 học viên ra nước ngoài để huấn luyện về các môn khoa học hải quân (14 người đến Anh Quốc, 2 đến Hoa Kỳ), trong số đó có Togo Heihachiro. Một phái đoàn gồm 34 thành viên Hải quân Anh, do Trung tá Archibald Lucius Douglas dẫn đầu, đã đến thăm Nhật vào năm 1873 và lưu lại ở đó hai năm. Sau đó, Trung tá L.P. Willan được thuê năm 1879 để huấn luyện học viên hải quân.
Những can thiệp ra nước ngoài đầu tiên (Đài Loan 1874, Triều Tiên 1875-76)
Nhiều vụ can thiệp vào bán đảo Triều Tiên liên tục diễn ra từ năm 1875 đến 1876, bắt đầu bằng sự kiện Đảo Giang Hoa (Ganghwa) do chiếc pháo hạm Unyo (Vân Ưng) của Nhật khiêu khích, dẫn tới sự đổ bộ một lực lượng lớn quân Hải quân Đế quốc Nhật Bản. Kết quả của nó là việc ký kết Hiệp ước Giang Hoa, đánh dấu việc mở cửa thông thương với nước ngoài chính thức của Triều Tiên, và là ví dụ đầu tiên về chủ nghĩa can thiệp và sử dụng chiến thuật Hiệp ước bất bình đẳng theo kiểu phương Tây.
Tuy nhiên những cuộc nổi loạn trong nước, như Cuộc nổi loạn Saga (1874) và đặc biệt là Cuộc nổi loạn Satsuma (1877), diễn ra sau đó đã buộc chính phủ phải tập trung vào mặt trận trên đất liền. Chính sách hải quân, như mô tả của khẩu hiệu Thủ thế Quốc phòng (守勢国防), tập trung vào việc bảo vệ bờ biển gồm một lực lượng quân dự bị (thành lập với sự hỗ trợ của Sứ mệnh quân sự của Pháp tại Nhật), và Hải quân duyên hải, dẫn tới một mô hình tổ chức quân sự theo nguyên lý Lục chủ hải tòng (陸主海従, nghĩa là "lục quân là chính, hải quân là phụ").
Vào năm 1878, tàu tuần dương Seiki của Nhật đã vượt biển tới châu Âu với một hải đoàn gồm toàn người Nhật.
Tiếp tục hiện đại hóa (thập niên 1870)
Vào năm 1883 hai chiến tàu chiến lớn được đặt hàng tại những xưởng đóng tàu Anh quốc. Naniwa và Takachiho là những chiếc có trọng lượng 3.650 tấn. Chúng có tốc độ lên đến 18 knot (33 km/h) và được trang bị giáp trên sàn tàu dày từ 2 đến 3 inch và hai khẩu Krupp 10,2-in (260 mm). Kiến trúc sư hàng hải Sasō Sachū đã thiết kế những chiếc này mô phỏng theo kiểu tàu tuần dương bảo vệ nhưng với những chi tiết tiên tiến hơn. Tuy nhiên, đã có một cuộc chạy đua vũ trang với Trung Quốc, nước này đã tự trang bị hai thiết giáp hạm 7.335 tấn do Đức đóng (chiếc Đinh Viễn và Trấn Viễn). Do không thể đương đầu với hạm đội của Trung Quốc với chỉ hai chiếc tuần dương hiện đại của mình, Nhật Bản đã viện đến sự giúp đỡ của Pháp để xây dựng một hạm đội lớn, hiện đại để có thể giành được ưu thế trong những cuộc xung đột sắp tới.