cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chiến dịch Lam Sơn 719
Rút lui
Ngày 20 tháng 3, QLVNCH đã hoàn toàn rút khỏi khu vực Bản Đông - nơi đã được chọn làm khu vực đánh trận then chốt. Từng cứ điểm đơn độc bị Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tiêu diệt hoặc đánh bại, và mỗi chuyến rút quân đều phải trả giá đắt. Ngày 21 tháng 3 Thủy quân lục chiến tại cứ điểm Delta phía nam Đường 9 bị tấn công dữ dội bằng pháo binh và bộ binh. Trong một cố gắng rút quân không thành, 7 trực thăng bị bắn rơi và 50 chiếc khác bị trúng đạn. Cuối cùng, lực lượng Thủy quân lục chiến tại đây đã liều phá vây và di chuyển đến nơi an toàn tại cứ điểm Hotel rồi cũng nhanh chóng rời bỏ cứ điểm này. Trong khi rút Trung đoàn 2 QLVNCH, 28 trong số 40 trực thăng tham gia đã bị bắn rơi hoặc hư hại. nhỏ|phải|200px|Đặc công [[Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam phá nổ kho đạn tại Khe Sanh, 23 tháng 3 năm 1971]]
Trên Đường 9 - Nam Lào, đoạn từ Bản Đông về Lao Bảo, hơn 100 xe tăng, xe thiết giáp của QLVNCH bị chặn đánh. Lực lượng tăng thiết giáp này đã mất 60% số xe tăng và một nửa số xe bọc thép (APC). Quân đội VNCH hoảng sợ và rối loạn, tháo chạy không còn tổ chức nên đã bỏ lại nguyên vẹn 54 khẩu lựu pháo 105mm và 28 khẩu pháo 155mm. Máy bay Mỹ lại phải bay tới ném bom phá hủy số xe pháo này để tránh bị đối phương chiếm và tái sử dụng.
Nhiệm vụ bọc hậu trên Đường 9 trước được giao cho Sư đoàn Dù VNCH nay thuộc về Lữ đoàn 1 Thiết giáp. Khi được tù binh báo rằng trước mặt có 2 trung đoàn Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đang mai phục, chỉ huy lữ đoàn, Đại tá Nguyễn Trọng Luật báo cáo cho Tướng Đống. Tư lệnh quân Dù đã điều lực lượng giải tỏa được đoạn đường nhưng lại không báo lại cho Đại tá Luật. Để tránh bị tiêu diệt trên Đường 9, Đại tá Luật đã lệnh cho đội hình bỏ đường chính khi chỉ còn cách biên giới 5 km để đi vào đường mòn trong rừng. Tuy nhiên, con đường mòn lại dẫn đến ngõ cụt bên bờ dốc của sông Tchepone, đội hình bị tắc lại ở đây, trong khi Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam áp sát và tấn công dữ dội từ phía sau. Cuối cùng, hai xe ủi đất phải được trực thăng cẩu vào để QLVNCH tạo một đoạn sông cạn để lội qua.
Những binh lính sống sót về được miền Nam Việt Nam vào ngày 23 tháng 3. Đến ngày 25, 45 ngày kể từ khi bắt đầu chiến dịch, lực lượng còn sống sót của QLVNCH đã rút hết về được đến miền Nam Việt Nam. Căn cứ tiền phương tại Khe Sanh cũng bị tấn công ngày càng mạnh bởi pháo và đặc công. Ngày 23/3/1971, phối hợp với lực lượng Đường 9 Nam Lào, bộ đội Đặc công B5 đã tập kích căn cứ không quân Mỹ ở Tà Cơn, tiêu diệt 100 phi công trực thăng và nhân viên kỹ thuật, phá hủy hoặc gây hư hại 42 máy bay lên thẳng, 6 xe tăng. Một bộ phận lực lượng Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam phát triển đánh vào khu vực Hướng Hóa, Khe Sanh làm quân Mỹ náo loạn Ngày 6 tháng 4 đến lượt căn cứ này bị bỏ lại, các lực lượng của VNCH và Mỹ rút hết, Chiến dịch Lam Sơn 719 kết thúc.
Kết quả
Dù một đợt tấn công bằng trực thăng đã chiếm được một phần Tchepone, nhưng đó là một kết quả phải trả bằng giá đắt, vì QLVNCH chỉ đóng giữ thị trấn trong một thời gian ngắn ngủi trước khi phải rút lui do các cuộc tấn công vào đội hình chính. Mục tiêu chiến lược là cắt tuyến tiếp vận trên đường mòn Hồ Chí Minh đã không thực hiện được. Thiệt hại của QLVNCH là rất lớn, ví dụ, riêng Liên đoàn thiết giáp 1 đã tổn thất 21 xe tăng M41 Walker Bulldog, 26 xe thiết giáp các loại, 2 xe làm đường và 51 quân xa đủ loại, chiếm một nửa số xe ban đầu. Trong quá trình rút lui, 60% số xe tăng và một nửa số xe bọc thép chở quân (APC), cùng với 54 khẩu lựu pháo 105mm và 28 khẩu 155mm đã bị phá hủy hoặc bị chiếm mất. Theo thống kê của tướng Nguyễn Duy Hinh, QLVNCH đã mất tổng cộng 71 xe tăng, 163 xe thiết giáp, 37 xe công binh, 278 xe tải bị phá hủy hoặc thu giữ Một nguồn khác thống kê QLVNCH bị mất 96 khẩu pháo hạng nặng (cỡ 105mm và 155mm), chưa kể tổn thất về pháo hạng nhẹ và súng cối Không rõ tổn thất về máy bay và trực thăng.
Quân Mỹ thiệt hại nhẹ hơn về người, nhưng thiệt hại nặng về trang bị, đặc biệt là máy bay trực thăng. Không quân Mỹ bị mất 7 máy bay chiến đấu. Lục quân Mỹ tổn thất 108 trực thăng bị phá hủy hoàn toàn (10 OH-6A, 6 OH-58, 53 UH-1H, 26 AH-1G, 3 CH-47, 2 CH-53) và 618 chiếc khác bị hư hại (25 OH-6A, 15 OH-58, 316 UH-1H, 158 AH-1G, 26 CH-47, 13 CH-53, 2 CH-54) 20% trong số trực thăng bị hư hại đã không thể sửa chữa được do hỏng quá nặng Tổng cộng, Lục quân Mỹ bị tổn thất tới 726 trực thăng (chiếm 66% trong số khoảng 1.100 trực thăng được huy động cho chiến dịch), trong đó khoảng 230 chiếc đã bị phá hủy hoặc hư hại hoàn toàn. Đó là chưa kể tới vài chục trực thăng thuộc biên chế Quân lực Việt Nam cộng hòa cũng bị mất trong chiến dịch.
nhỏ|phải|270px|Tranh biếm họa của Mỹ mô tả "những tiểu đoàn VNCH hân hoan trở về sau chiến thắng tại Lào", họ chạy đạp lên phóng viên Mỹ do bị truy kích Theo Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, chiến dịch phản công của họ kết thúc thắng lợi sau 45 ngày chiến đấu. Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tuyên bố diệt gọn 2 lữ đoàn (lữ đoàn dù 3 và lữ đoàn 147 thủy quân lục chiến), 1 trung đoàn bộ binh (trung đoàn 1 Sư đoàn 1) và 5 tiểu đoàn khác (tiểu đoàn 39 biệt động quân, tiểu đoàn 8 - lữ 1 dù, tiểu đoàn 2 của trung đoàn 3, tiểu đoàn 2 và 4 của trung đoàn 2 - Sư đoàn l), 4 thiết đoàn (4, 7, 11 và 17), 8 tiểu đoàn pháo (3 tiểu đoàn pháo của Sư đoàn 1, 2 tiểu đoàn pháo của Sư đoàn dù, 1 tiểu đoàn pháo của lữ 147, 1 tiểu đoàn pháo của biệt động quân và 1 tiểu đoàn pháo của lữ đoàn kỵ binh không vận), đánh thiệt hại nặng 3 sư đoàn (Sư đoàn dù, Sư đoàn 1 bộ binh, Sư đoàn thủy quân lục chiến). Bắn rơi, phá hủy 556 máy bay (có 505 máy bay trực thăng), 43 tàu xuồng - xà lan, 1.138 xe quân sự (có 528 xe tăng và xe bọc thép), phá hủy 112 khẩu đại bác và súng cối cỡ lớn. Vũ khí thu giữ được gồm 2 máy bay trực thăng, 24 xe quân sự, 78 khẩu đại bác và súng cối, hơn 2.000 súng bộ binh và nhiều trang dụng quân sự khác.
Đây là cuộc hành quân thiệt hại nặng nề nhất đối với QLVNCH. Nếu xét phương diện một thử nghiệm của Việt Nam hóa chiến tranh, Lam Sơn 719 đã là một thất bại nặng nề. Hơn nửa lực lượng xâm lấn đã bị thương vong. Lực lượng tinh nhuệ Biệt động quân và sư đoàn nhảy dù đã bị thiệt hại nặng, đây là các đơn vị dự bị chiến lược tốt nhất của Việt Nam Cộng hòa. Một tướng Mỹ sang giám sát tình hình đã nhận xét: "Chiến dịch Lam Sơn đã phá hủy mất phần tinh nhuệ nhất của QLVNCH và trở nên nghiêm trọng, bất lợi hơn nhiều so với điều mà người ta tưởng lúc đó. Việc điều khiển chiến dịch của chúng ta rất tồi. Toàn bộ vai trò và chỉ đạo yểm trợ của Mỹ không hoàn tất được vì sự quan liêu của Lầu Năm góc... Đây là một thử thách thực sự của chương trình "Việt Nam hóa". Lầu Năm góc đã từ chối không để người Mỹ tham gia vào chiến dịch. Sự yểm trợ mà Nam Việt Nam đã quá quen thuộc và đang mong đợi được tiếp tục, đến đây đã bị cắt đứt...". Tướng không quân Nguyễn Cao Kỳ đã đánh giá: Đem một đội quân quen "lệ thuộc phần lớn vào quân đội khác về chỉ huy, về vũ khí và ngay cả chiến lược" để nhào nặn thành "mới" và tách ra độc lập tác chiến như kiểu Lam Sơn 719 rất khó mà địch nổi đối phương".
Nếu xét về phương diện phá hoại hậu cần, chiến dịch này chỉ phá hủy được một số kho tàng và cơ sở vật chất của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Theo đánh giá của Mỹ, chiến dịch này làm kế hoạch tấn công các tỉnh phía Nam giới tuyến của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam bị chậm lại một năm. Nhưng về cơ bản, hệ thống tiếp tế của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã không bị hư hại, số chuyến xe vận tải tăng lên ngay sau khi chiến dịch kết thúc. Đầu năm 1972, lực lượng Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã tích lũy đủ đạn dược và lại tung ra một trận tổng tiến công nữa - Chiến dịch Xuân hè 1972.
Với kỹ thuật quân sự thế giới
Trước đây, chiến thuật "trực thăng vận" đã tỏ nhược điểm, nhưng đến nay nhược điểm thể hiện trong trận đánh lớn danh tiếng. Lúc này đang có mâu thuẫn về xu hướng hiện đại hóa kỹ thuật quân sự, người ta đang tranh cãi xe tăng hay trực thăng vũ trang sẽ là chủ lực trên chiến trường. Chiến dịch đường 9 Nam Lào được giới khoa học quân sự nghiên cứu kỹ càng, thiệt hại nặng nề của lực lượng trực thăng Mỹ trong chiến dịch này chứng tỏ vị trí của trực thăng vũ trang chỉ là yểm trợ cơ động chứ không thể thay thế hoàn toàn xe tăng - thiết giáp. Tờ Người quan sát mới (Pháp) ngày 29 tháng 3 năm 1971 bình luận: "Ý nghĩa sâu sắc của cuộc hành quân Lam Sơn 719 là chỉ ra thất bại lớn đầu tiên của loại máy móc từ trước đến nay vẫn được giới quân sự Mỹ dương dương tự đắc trong cuộc chiến tranh ở miền Nam Việt Nam – đó là máy bay lên thẳng".
Ngày nay, trực thăng vũ trang sử dụng ở tiền tuyến chỉ là kiểu máy bay chở ít người, bọc giáp tốt, chống tăng tốt, gọi là "trực thăng tấn công". Những loại có vỏ giáp mỏng và vũ trang yếu được lùi về tuyến sau để tham gia vận tải, chở quân là chính. Ngày nay trực thăng chở quân không còn được sử dụng như xe bọc thép chiến đấu ở tiền tuyến (IFV).
Cũng như vậy, chiến dịch làm nổi lên vấn đề tồn tại từ lâu trong nghệ thuật pháo binh, pháo 175 mm tự hành nòng dài tầm xa M107 của Mỹ. Pháo được sơn dòng chữ "vua chiến trường" trên nòng do tầm bắn xa và sức công phá rất mạnh, nhưng khi tham chiến thì nhiều nhược điểm lộ ra: xe không có vách bọc thép nên dễ bị tổn hại, lại cồng kềnh không tiện cho cơ động-trú ẩn, tốc độ bắn chậm (chỉ 1 - 2 phát/phút), bắn xa kém chính xác do tính toán và định vị ngày đó chưa hoàn thiện. Do vậy khi đấu pháo, M107 không chống lại được kiểu pháo xe kéo M-46 cỡ 130mm (do Liên Xô viện trợ cho Việt Nam), dù về lý thuyết thì M107 có tầm bắn xa hơn và sức công phá của đạn mạnh hơn. Ngày nay pháo này không còn được Hoa Kỳ sử dụng, được coi như phát triển chưa hoàn chỉnh.
Nguyên nhân thất bại của quân Mỹ - Việt Nam Cộng hòa
Cuộc hành quân này đã thất bại vì những lý do sau:
Ý nghĩa
Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam và lực lượng Pathet Lào đã làm thất bại nặng nề về quân sự và chính trị của Mỹ và chính quyền Sài Gòn. Chiến thắng này giúp QGP bảo vệ vững chắc tuyến hành lang vận tải chiến lược dọc biên giới Việt Nam - Lào, làm phá sản một bước quan trọng chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" của Mỹ. Chiến thắng đường 9 - Nam Lào của Quân Giải phóng và lực lượng Pathet Lào đã tác động mạnh mẽ đến cục diện chiến tranh trên chiến trường ba nước Đông Dương. Qua thắng lợi này, so sánh lực lượng và thế chiến lược trên chiến trường miền Nam nói riêng và trên chiến trường Đông Dương nói chung thay đổi nhanh chóng. Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào 1971 của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam và lực lượng Pathet Lào đã chấm dứt quá trình tiến công - phản kích đánh ra vùng ngoài của liên quân Mỹ - quân đội Sài Gòn, tạo ra bước ngoặt rất quan trọng trong so sánh tương quan lực lượng và thế chiến lược có lợi.
Với QGP, thắng lợi của Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào mở ra thời kỳ phát triển hết sức phong phú, đa dạng nhiều cách đánh của các lực lượng trong đội hình tác chiến binh chủng hợp thành. Chiến thắng này thực sự đánh dấu bước trưởng thành mới của QGP, đặc biệt là nghệ thuật quân sự. Đây là lần đầu tiên, QGP đã thực hiện thắng lợi một chiến dịch phản công quy mô lớn bằng các lực lượng binh chủng hợp thành, đánh và tiêu diệt được đối phương có chi viện hỏa lực và cơ động. Với chiến thắng này, QGP đã đưa nghệ thuật tác chiến phản công lên một trình độ cao và hoàn thiện. Đó là nghệ thuật lập thế ta, phá thế địch; nghệ thuật phối hợp ăn ý và hiệu quả cao về tác chiến chiến dịch giữa lực lượng cơ động và lực lượng tại chỗ, trên địa bàn rừng núi thưa dân.
Chiến thắng này của liên minh Việt Nam – Lào đã đánh bại cuộc hành quân Lam Sơn 719 của Mỹ và VNCH, đã thể hiện tình đoàn kết gắn bó keo sơn giữa quân và dân hai nước cũng như sự đoàn kết và liên minh chiến đấu đặc biệt giữa Việt Nam và Lào. Kết quả chiến dịch đã làm thay đổi cán cân trên bàn đàm phán tại Hội nghị Paris khi phái đoàn VNDCCH và phái đoàn CHNMVN dần lấy lại thế thượng phong. Với sự thất bại của Chiến dịch Lam Sơn 719, phái đoàn Hoa Kỳ buộc phải thay đổi giọng điệu trên bàn đàm phán trong khi phái đoàn CHNMVN tiếp tục đưa ra yêu sách.
Liên kết ngoài
Tiếng Anh:
L Thể loại:Xung đột năm 1971 Thể loại:Chiến tranh Việt Nam
USS Hutchins (DD-476)
USS Hutchins (DD-476) là một tàu khu trục lớp Fletcher được Hải quân Hoa Kỳ chế tạo trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Mỹ được đặt theo tên Đại úy Hải quân Carlton B. Hutchins (1904-1938), một phi công hải quân được truy tặng Huân chương Danh dự. Ngừng hoạt động không lâu sau khi Thế Chiến II kết thúc, con tàu được đưa về lực lượng dự bị cho đến khi bị bán để tháo dỡ năm 1948. Nó được tặng thưởng sáu Ngôi sao Chiến trận trong Thế Chiến II.
Thiết kế và chế tạo
Hutchins được đặt lườn tại Xưởng hải quân Boston, Boston, Massachusetts vào ngày 27 tháng 9 năm 1941. Nó được hạ thủy vào ngày 20 tháng 2 năm 1942; được đỡ đầu bởi bà C.B. Hutchins, vợ góa của Đại úy Hutchins; và nhập biên chế vào ngày 17 tháng 11 năm 1942 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân B.W. Herron. Hutchins là một trong số sáu chiếc tàu khu trục lớp Fletcher được chế tạo với một máy phóng dành cho thủy phi cơ, nhưng kế hoạch bị hủy bỏ.
1943
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy tại Casco Bay, Maine, Hutchins khởi hành từ Boston vào ngày 17 tháng 3 năm 1943 hộ tống hai tàu chở dầu đi Galveston, Texas. Từ đây, nó tiếp tục băng qua kênh đào Panama để đi San Diego, California, đến nơi vào ngày 11 tháng 4. Sau một chuyến hộ tống đến New Caledonia và Espiritu Santo, nó đi đến Trân Châu Cảng vào ngày 30 tháng 5 để cải biến vũ khí. Đang khi thử nghiệm vũ khí vào ngày 25 tháng 6, một sự cố điện khiến khẩu pháo phát nổ trúng vào ống khói, làm thiệt mạng chín người và bị thương hai mươi người khác. Khi được sửa chữa tại Trân Châu Cảng, nó cũng được trang bị một bộ thiết bị Trung tâm Thông tin Tác chiến (CIC) mới nhất.
Hutchins rời vùng biển Bắc Cực khắc nghiệt vào ngày 18 tháng 11, tham gia vào cuộc chiến đấu quyết liệt để giành giật New Guinea. Nó đi đến vịnh Milne vào ngày 19 tháng 12, rồi không lâu sau đó hộ tống các tàu LST trong các cuộc đổ bộ tại mũi Gloucester. Với mục tiêu kiểm soát các eo biển quan trọng giữa New Britain và New Guinea, cuộc đổ bộ bắt đầu vào ngày 26 tháng 12. Hutchins và các tàu khu trục khác chịu đựng không kích nặng nề trong những ngày tiếp theo, khi nó bắn rơi một máy bay đối phương và trợ giúp vào việc bắn rơi một chiếc khác. Sau khi hộ tống một đoàn tàu vận tải đi từ Buna thuộc New Guinea đến mũi Gloucester, nó di chuyển cùng một đội LST đến Saidor, xa hơn dọc bờ biển New Guinea. Do tầm nhìn kém trong một cơn mưa giông, nó mắc tai nạn va chạm với một tàu khu trục khác tại một khu vực đông đúc tàu bè đổ bộ, buộc phải đi đến Cairns, Australia vào ngày 16 tháng 1 năm 1944 để sửa chữa mũi tàu.
1944
Hutchins rời Cairns vào ngày 22 tháng 2, và sau khi thực hành chiến thuật ban đêm đã lên đường vào ngày 28 tháng 2 cùng đội đổ bộ dưới quyền Chuẩn đô đốc Daniel E. Barbey để đi đến quần đảo Admiralty. Đến nơi vào ngày hôm sau, nó tiến hành bắn phá bờ biển lên Manus, căn cứ vốn sẽ đóng vai trò quan trọng trong những chiến dịch tiếp theo, rồi cùng lực lượng dưới quyền Chuẩn đô đốc Hải quân Hoàng gia Anh Victor Crutchley trên tàu tuần dương hạng nặng HMAS Shropshire tiến hành tuần tra ngoài khơi Manus. Vào cuối tháng 3 và sang tháng 4, nó cùng các tàu khu trục khác càn quét và bắn phá Wewak và vịnh Hansa nhằm đánh lừa phía Nhật Bản tin rằng mục tiêu đổ bộ tiếp theo là tại đây, che giấu ý định tấn công xa hơn nữa dọc bờ biển New Guinea, đến tận Hollandia.
Khởi hành từ mũi Sudest vào ngày 18 tháng 4, Hutchins đi đến Hollandia vào ngày 22 tháng 4, cùng các đơn vị hạm đội khác bắn pháo hỗ trợ cho cuộc đổ bộ ban đầu được tiến hành khả quan. Sau đó nó rút lui để bảo vệ cho các tàu sân bay hộ tống hỗ trợ trên không, và đến cuối tháng 4 đã bắn phá đảo Wakde. Chiếc tàu khu trục di chuyển về phía Nam Truk vào ngày 10 tháng 5 để cứu vớt những người sống sót của đội bay một máy bay ném bom Consolidated B-24 Liberator bị rơi khi làm nhiệm vụ ném bom cứ điểm đối phương.
Hutchins sau đó tham gia Chiến dịch Wakde-Sarmi vào ngày 17 tháng 5. Sau khi tiến hành bắn phá bờ biển và bảo vệ cuộc tấn công, nó tiếp tục di chuyển đến Biak mười ngày sau đó, nơi đặt căn cứ không quân chủ lực của đối phương. Sang đầu tháng 6, con tàu hoạt động cùng Lực lượng Đặc nhiệm 74 ngoài khơi Biak, và trong đêm 8 tháng 6, lực lượng phát hiện tàu chiến Nhật Bản tiếp cận từ hướng Tây Bắc. Các tàu khu trục đối phương cho tách ra các sà lan chở quân và nhanh chóng rút lui dưới sự truy đuổi của Hutchins và lực lượng dưới quyền đô đốc Crutchley. Các tàu khu trục đối địch đã nả pháo vào nhau ở khoảng cách xa, và các con tàu Đồng Minh chấm dứt cuộc truy đuổi lúc 02 giờ 30 phút để quay trở lại khu vực tấn công.
Trong tháng 7, Hutchins tham gia cuộc đổ bộ lên Noemfoor, bắn pháo hỗ trợ và hoạt động cùng các xuồng phóng lôi PT boat tại khu vực Aitape từ ngày 15 đến ngày 25 tháng 7 nhằm quấy phá tuyến đường liên lạc đối phương. Nó cũng tham gia cuộc đổ bộ lên Sansapor vào ngày 30 tháng 7, hoàn tất một chuỗi các cuộc đổ bộ nhảy cóc dọc bờ biển phía Bắc New Guinea.
Hutchins trải qua suốt tháng 8 bảo trì trong ụ tàu tại Sydney, Australia, và sau khi thực tập cùng hạm đội ngoài khơi New Guinea, nó khởi hành từ vịnh Humboldt vào ngày 12 tháng 9 để tham gia cuộc đổ bộ lên Morotai, một bước quan trọng trong chặng đường quay trở lại Philippines. Nó đã bắn phá sân bay vào ngày 16 tháng 9, và quay trở lại cảng Seeadler vào ngày 29 tháng 9 để chuẩn bị cho chiến dịch Philippines. Hạm đội tấn công đi đến ngoài khơi vịnh Leyte vào ngày 20 tháng 10, và chiếc tàu khu trục đã tham gia bắn phá chuẩn bị, bắn pháo hỗ trợ và tuần tra lối ra vào khu vực đổ bộ trong giai đoạn đầu của quá trình đổ bộ.
Khi Hạm đội Liên hợp Nhật Bản di chuyển về phía Philippines với đội hình ba gọng kìm nhằm nỗ lực ngăn chặn cuộc đổ bộ, Hutchins gia nhập lực lượng tàu nổi dưới quyền Chuẩn đô đốc Jesse B. Oldendorf đang phục kích trong eo biển Surigao để đối phó với Lực lượng phía Nam Nhật Bản do Phó đô đốc Shoji Nishimura chỉ huy. Trong Trận chiến eo biển Surigao, một phần của cuộc Hải chiến vịnh Leyte, diễn ra sau đó, trong vai trò soái hạm của Hải đội Khu trục 24 dưới quyền Đại tá Hải quân K.M. McManes, Hutchins được bố trí bên sườn phải đội hình hàng chiến trận hùng hậu của Oldendorf. Và khi lực lượng của Nishimura tiến ra cửa eo biển vào sáng sớm ngày 25 tháng 10, họ bị quấy phá bởi các xuồng phóng lôi PT-boat và bởi các tàu khu trục từ cả hai bên sườn. Đội của Hutchins hướng về phía Nam, phóng ngư lôi lúc khoảng 03 giờ 30 phút, rồi tiếp cận đối phương; và khi các tàu chiến lớn đối phương đi chậm lại và phân tán, các tàu khu trục phóng một loạt ngư lôi khác, lần này làm nổ tung tàu khu trục Michishio. Sau khi đấu pháo với các tàu chiến lớn Nhật Bản, McManes đưa Hutchins và các tàu khác của hải đội dưới quyền rút lui, nhường chỗ cho các khẩu pháo từ các thiết giáp hạm và tàu tuần dương hạng nặng của Oldendorf kết liễu các con tàu đã bị hư hại của Nishimura.
1945
Hutchins đi đến Trân Châu Cảng để tham gia chiến đấu trở lại vào ngày 26 tháng 1 năm 1945. Nó thực hành huấn luyện cho đến ngày 3 tháng 2, khi nó khởi hành đi Saipan để gia nhập một lực lượng tàu sân bay cho cuộc đổ bộ lên Iwo Jima. Lực lượng đi đến ngoài khơi hòn đảo ba ngày trước ngày đổ bộ để tấn công hệ thống phòng thủ đối phương, rồi tiếp tục hỗ trợ cho cuộc tấn công trên bờ trong tháng 2 và tháng 3. Sau khi bình định được hòn đảo, chiếc tàu khu trục quay trở về Ulithi một thời gian ngắn, trước khi lại lên đường vào ngày 27 tháng 3 để tham gia cuộc đổ bộ lên Okinawa, bước cuối cùng trước khi đặt chân lên chính quốc Nhật Bản. Nó hộ tống một đội vận chuyển trong cuộc đổ bộ vào ngày 1 tháng 4, và trong ba ngày tiếp theo đã liên tiếp chịu đựng nhiều cuộc không kích của đối phương.
Được phân công nhiệm vụ hỗ trợ hỏa lực từ ngày 4 tháng 4, Hutchins trải qua những ngày tiếp theo áp sát bờ biển vào ban ngày và hộ tống các tàu chiến lớn vào ban đêm để hoạt động bắn phá và phòng không. Chiếc tàu khu trục bắn rơi nhiều máy bay tấn công trong đợt không kích nặng nề vào ngày 6 tháng 4, và nó là chiếc tàu đầu tiên có mặt để trợ giúp khi tàu khu trục USS Newcomb (DD-586) bị đánh trúng, nhưng được lệnh rút lui nhường nhiệm vụ cứu hộ tàu bạn cho chiếc USS Leutze (DD-481). Hutchins tiếp tục bị tấn công trong các ngày 12 và 13 tháng 4.
Đang khi hoạt động hỗ trợ gần bờ vào ngày 27 tháng 4, Hutchins bị một xuồng máy cảm tử Nhật Bản tấn công; đối phương len lỏi lọt qua được hàng rào phòng thủ và mang được một khối chất nổ lớn áp sát mạn tàu. Chiếc tàu khu trục bị rung chuyển dữ dội do vụ nổ và lườn tàu bị hư hại nặng nề, nhưng không có thương vong và hoạt động kiểm soát hư hỏng có hiệu quả đã ngăn được ngập nước. Con tàu rút lui về Kerama Retto để sửa chữa tạm thời, rồi lên đường quay về Hoa Kỳ, về đến Portland, Oregon vào ngày 15 tháng 7.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lớp tàu khu trục Fletcher Thể loại:Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ Thể loại:Tàu khu trục trong Thế Chiến II
Sở Chiêu vương
Sở Chiêu vương (chữ Hán: 楚昭王, bính âm: Chŭ Zhāo Wáng, 526 TCN - 489 TCN), thị Hùng (熊) tính Mị (芈), tên Trân (轸), là vị quốc vương thứ 13 của nước Sở - một Vương quốc tồn tại dưới thời nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Cho đến những năm trị vì cuối cùng khi Ngô suy yếu, thì Sở mới khôi phục phần nào sức mạnh quân sự của mình qua một số cuộc viễn chinh do Chiêu vương đích thân chỉ huy. Ông qua đời vào năm 489 TCN trên đường hành quân và người kế vị là Vương tử Chương, tức Sở Huệ vương.
Thân thế éo le
Hùng Trân là con trai thứ tư của Sở Bình vương Hùng Cư, quốc vương thứ 12 của Sở quốc, mẫu thân ông là Bá Doanh, muội muội của Tần Ai công, quốc quân nước Tần ở miền tây. Các huynh trưởng của Hùng Trân gồm Thái tử Kiến, Vương tử Thân (Tử Tây), Vương tử Kết (Tử Kỳ) và còn một người em là Vương tử Khải (Tử Lự). Về cuộc hôn nhân của song thân Sở Chiêu vương là một truyền thuyết thú vị của thời Xuân Thu.
Sở Bình vương khi còn là Sái công phục vụ dưới trướng vương huynh tức Sở Linh vương, lấy một người con gái ở ấp Kích Dương, sinh ra con trai là Kiến. Khi Bình vương sát ba vị huynh trưởng để tự lập làm vua (529 TCN), đã phong cho Kiến làm Thái tử, và để Ngũ Xa, Phí Vô Cực làm người trợ giúp cho Thái tử. Phí Vô Cực sau đó hiến kế cho Bình vương cầu hôn một vị công chúa Tần quốc cho Thái tử Kiến, đó chính là nàng Bá Doanh. Tháng 1 năm 523 TCN, sau khi Bá Doanh đến Sở quốc, Bình vương vì say mê sắc đẹp của Bá Doanh mà cướp lấy làm vợ mình, đày Thái tử Kiến ra huyện Thành Phụ gần biên giới. Trong khoảng thời gian đó, Bá Doanh sinh ra Hùng Trân, sau lại sinh một con gái, gọi là Quý Mễ.
Năm 522 TCN, Phí Vô Cực gièm pha thái tử Kiến cùng Ngũ Xa muốn làm phản. Bình vương bèn đuổi thái tử Kiến và giết chết cả gia đình Ngũ Xa. Người con thứ của Xa là Ngũ Tử Tư thoát nạn và chạy sang Ngô quốc để tìm được báo thù nước Sở. Sau đó Bình vương sau đó lập Bá Doanh làm Vương hậu. Thái tử Kiến chạy trốn đến nước Trịnh và hợp mưu với người Tấn để chiếm nước Trịnh nên bị Trịnh giết chết.
Lên ngôi
Từ cuối đời Sở Bình vương, nước Sở dần yếu thế trong những cuộc giao tranh với nước Ngô láng giềng. Ngô vương Hạp Lư có sự trợ giúp của Tôn Vũ và Ngũ Tử Tư, giành lấy ngai vàng Ngô quốc và ra sức khuếch trương lãnh thổ, hai mục tiêu của Hạp Lư là Sở và nước Việt ở ven biển.
Tháng 9 năm 516 TCN, Sở Bình vương mất. Quan Lệnh doãn (Thừa tướng) khi đó là Nang Ngõa chủ trương người con của Bình vương do thứ phi sinh nhưng đã trưởng thành là công tử Thân (Tử Tây) lên làm vua, nhưng Tử Tây từ chối một cách thẳng thừng, nói rằng theo pháp độ cần lập con của người vợ cả. Nang Ngõa bèn lập Hùng Trân lên kế vị, xưng là Sở Chiêu vương. Vì Sở Chiêu vương tuổi hãy còn nhỏ, chính sự đều nằm trong tay Nang Ngõa.
Giao tranh với quân Ngô
nhỏ|phải|222px|Giản đồ các nước cuối thời Xuân Thu
Cũng năm đó, công tử Quang nước Ngô sát hại Ngô vương để đoạt ngôi, xưng là Ngô Hạp Lư. Hai công tử Yểm Dư và Chúc Dung chạy sang ở đất Từ và đất Chung Ngô.
Mùa đông năm 512 TCN, Hạp Lư sai Tôn Vũ đi lùng bắt hai vương tử con của Liêu. Hai Vương tử đều bỏ chạy sang Sở. Vua Sở bèn phong nhiều đất đai cho họ, đồng thời phái Đậu Doãn Nhiên và Thẩm Doãn Tuất xây thành ở Dưỡng để hai Vương tử này ở, có ý dùng họ để uy hiếp Ngô quốc. Vương tử Thân can ngăn ông không nên cố tình gây hấn với người Ngô, nhưng ông không nghe. Tháng 12 năm đó, Ngô diệt hai nước Chung Ngô và Từ; Sở vương sai Thẩm Doãn Tuất cầm quân cứu Từ, song không kịp. Từ tử bị Ngô đánh bại và chạy sang Sở, người Sở ban cho Từ tử ở ấp Thành Phủ. Bấy giờ Ngũ Tử Tư là thuộc hạ đắc lực của Ngô vương, hiến kế cho Hạp Lư dùng ba đạo quân thay phiên quấy phá Sở, khiến quân Sở lâm vào bị động và yếu thế trong các cuộc giao chiến với Ngô.
Sau đó, Tôn Vũ thừa thắng chiếm đất Thư thuộc nước Sở, giết Yểm Dư và Chúc Dung. Năm 511 TCN, Tôn Vũ lấy cớ "Sở vương từ chối không chịu trao thanh bảo kiếm Trạm Lư cho Hạp Lư" nên cùng Ngũ Viên, Bá Hi đánh Sở, chiếm được hai sứ Lục và Tiềm thuộc đất Sở.
Mùa thu năm 508 TCN, Sở Chiêu Vương sai Nang Ngõa đánh Ngô để trả thù. Quân Sở tiến đến Dự Chương thì gặp Hạp Lư mang quân đến. Một cánh quân Ngô bí mật tiến tới ấp Sào. Cuối năm đó Hạp Lư đánh bại Nang Ngõa ở Dự Chương: Tôn Vũ tránh đội quân chủ lực của Tử Thường, rồi tập kích doanh trại của quân Sở bắt sống công tử Ba của Sở. Quân Sở cầm cự chưa đầy một tháng phải rút chạy về nước. Tôn Vũ thừa thắng tiến lên chiếm đất Sào.
Biến động trong triều
Quan Đại phu của Sở là Bá Khước Uyển tính tình thẳng thắn, ôn hòa rất được lòng quốc nhân; nhưng bị bọn gian thần Phí Vô Cực và Yến Tương Sư ghen ghét. Còn Lệnh doãn là Nang Ngõa thích ăn hối lộ và nghe lời gièm pha. Vô Cực vu cáo Khước Uyển muốn giết hại Nang Ngõa. Nang Ngõa nghe lời của Vô Cực, buộc Khước Uyển phải tự sát, rồi giết phe đảng họ Khước, người trong nước đều lấy làm bất bình, sỉ mắng Phí Vô Cực và Yến Tương Sư, Nang Ngõa nghe được thì lấy làm lo sợ.
Về sau Nang Ngõa dò xét lại vụ án đó mới biết Bá Khước Uyển bị oan, và người dân vẫn oán hận mình vì việc ấy. Vương tử Thân và Thẩm Doãn Tuất đề nghị Nang Ngõa giết Vô Cực và Tương Sư, Nang Ngõa bất đắc dĩ phải nghe theo.
Mất lòng vua Sái và vua Đường
Năm 509 TCN, Sái Chiêu hầu sang triều kiến Sở Chiêu vương. Vua Sái có một đôi ngọc bội và một đôi áo cầu rất đẹp, dâng cho Sở Chiêu vương mỗi thứ một chiếc, còn lại mình dùng. Trong tiệc, Sái Chiêu hầu cùng Sở Chiêu vương mặc áo cầu và đeo ngọc bội. Lệnh doãn Nang Ngõa thấy Sái Chiêu hầu có đồ quý nổi lòng tham, muốn đòi áo và ngọc bội của, Sái Chiêu hầu không cho. Vì vậy Nang Ngõa bèn gièm pha với Sở Chiêu vương, giam lỏng vua Sái ở lại nước Sở.
Sau đó, vua Đường cũng đến triều kiến nước Sở, có đôi ngựa quý, cũng bị Nang Ngõa đòi, nhưng vua Đường từ chối, cũng bị bắt giam.
Năm 506 TCN, người nước Đường bàn nhau lấy ngựa quý dâng cho Nang Ngõa để xin cho vua Đường về. Nang Ngõa bằng lòng. Sái Chiêu hầu thấy vậy cũng đành hiến áo cầu và ngọc bội cho Nang Ngõa, mới được thả về nước.
Sái Chiêu hầu oán hận nước Sở, khi trở về nước bèn cho con sang nước Tấn làm con tin, đề nghị Tấn Định công đánh Sở để báo thù. Tấn Định công họp quân chư hầu, và sai Tuân Dần và Sĩ Ưởng mang quân đánh Sở.
Tháng 3 năm 506 TCN, chư hầu họp tại Thiệu Lăng bàn đánh nước Sở. Nhưng hai tướng Tấn cũng muốn đòi tiền hối lộ của nước Sái, Sái Chiêu hầu từ chối. Vì vậy quân Tấn đóng một thời gian rồi từ tạ Sái Chiêu hầu về nước. Cùng năm đó nước Sở buộc nước Hứa thiên đô tới đất Dung Thành. Đây là lần thứ tư nước Hứa phải thiên đô theo ý nước Sở.
Sau đó nước Sái xin viện quân nước Tấn để diệt nước Thẩm. Mùa thu năm đó, Sở vì trả thù cho Thẩm mà đem vây Sái. Sái Chiêu hầu lo lắng, sai người đi cầu cứu nước Ngô. Ngô Hạp Lư cùng Tôn Vũ và Ngũ Viên khởi đại quân đi đánh Sở để giúp Sái.
Bại trận mất Dĩnh đô
Thấy quân Ngô kéo tới, quân Sở giải vây nước Sái ra ứng phó. Quân Ngô có quân Đường và quân Sái hợp lực, cùng đánh Sở. Quân Ngô tiến đến Dự Chương rồi dọc sông Hán tiến sang phía tây. Nang Ngõa đóng ở bên kia sông. Nghe lời các thủ hạ, Nang Ngõa mang quân sang sông dàn trận. Hai bên giao tranh ở Tiểu Biệt và Đại Biệt tất cả ba lần. Quân Ngô được sự huấn luyện và chỉ huy của Tôn Vũ và Ngũ Viên, rất thiện chiến. Nang Ngõa đánh mấy lần đều bất lợi, có ý định rút lui nhưng chưa dám.
Tháng 11 năm đó, hai bên gặp nhau lần nữa ở Bá Cử. Em Hạp Lư là Phu Khái mang 5.000 quân đi tiên phong, đại quân Ngô tiến sau. Quân Sở bị quân Ngô đánh cho đại bại, quân lính tan tác. Nang Ngõa sợ tội, bỏ chạy sang nước Trịnh, còn tướng Sử Hoàng chết trên chiến xa.
Quân Sở tan nát bỏ chạy. Ngô vương Hạp Lư đuổi theo quân Sở đến sông Thanh Phát. Hễ quân Sở dừng lại nấu cơm thì quân Ngô đuổi ồ ạt đến khiến quân Sở phải bỏ cơm chạy. Qua 5 đợt truy kích của quân Ngô, quân Sở liên tiếp bại trận.
Sở Chiêu vương nghe tin quân Ngô áp sát Dĩnh đô, vội cùng em gái là Quý Mễ xuống thuyền qua sông Thư, đi cùng có Châm doãn Cố. Quân Ngô đuổi phía sau, Chiêu vương lệnh cho quân lấy voi, đốt đuốc cháy ở đuôi rồi thả cho xông vào quân Ngô. Vì vậy quân Ngô hỗn loạn không thể truy bắt ông. Trước khi rời nước, thấy phụ lão nhiều người muốn đi theo, Chiêu vương bảo với họ rằng
Các phụ lão nghe nói cảm động, vì thế vẫn hướng về nhà vua, cho nên người trong nước đều đồng lòng, trong một đêm đã ba lần thắng quân Ngô.
Tuy nhiên lúc này Ngô vương Hạp Lư vẫn tiến vào được Dĩnh đô. Sở Chiêu vương qua sông Thư, sông Giang rồi vào đất Vân Trung. Trong khi ngủ, ông bị quân cướp tới đánh. Vương tôn Do Vu lấy thân mình che cho ông, nên gươm quân cướp đâm trúng vai Do Vu. Sở Chiêu vương vội chạy đến đất Vận, cùng đi với ông còn đại phu Chung Kiên và công chúa Quý Mễ. Vì trước đây vua nước Vận bị Sở Bình vương giết nên em vua Vận là Hoài muốn giết Sở Chiêu vương để báo thù. Nhưng Vận công Tân không nghe theo em, kiên quyết bảo vệ Chiêu vương. Nhờ vậy ông được an toàn.
Sau đó Chiêu vương được đại phu Đấu Tân cùng em là Đấu Sào mang chạy trốn sang nước Tùy, trú ở phía bắc cung điện của Tùy hầu. Ngô vương Hạp Lư đuổi đến vây nước Tùy, đóng ở phía nam cung điện Tùy hầu, và yêu cầu giao nộp Sở vương thì sẽ tặng cho đất Hán Dương. Một người anh của Chiêu vương là Tử Kỳ, trông giống Chiêu vương, tự nguyện ra chết thay để Chiêu vương trốn. Nhưng người nước Tùy không để cho Tử Kỳ phải chết, cho sứ ra từ chối Hạp Lư không nộp Chiêu vương, nói rằng vua Sở không đến. Quân Ngô không làm gì được. Khi đó quan nước Tùy là Lư Kim vì cớ từng xin vua Tùy không giao nộp Sở vương cho người Ngô, nên được Sở vương mời tới gặp. Lư Kim từ chối, nói rằng không muốn lợi dụng việc giúp nhà vua khốn khó để trục lợi. Vua Sở lại sai Tử Kỳ uống máu ăn thề với vua Tùy. Lúc đó anh Sở vương là Tử Tây vì không tìm được Vương, mới mặc áo và dùng xe của vua đóng ở đất Tì Tiết để chống giữ với các nước, khi biết được nơi ở của Chiêu vương thì mới chạy theo đến.
Trong khi đó ở Dĩnh đô, Ngũ Viên hận Sở Bình vương giết cả nhà mình nên sai đào mộ Bình vương lên đánh nát thi thể, còn Hạp Lư ham mê mẹ và vợ của Sở Chiêu vương là Bá Doanh và Trinh Khương nên ép tư thông với mình. Trinh Khương chấp nhận để khỏi bị giết còn Bá Doanh một mực từ chối, được khen là có khí tiết.
Phục quốc
Sở Chiêu vương cử Thân Bao Tư, vốn là bạn cũ của Ngũ Viên nước Ngô, sang nước Tần cầu cứu. Bột Tô khóc trước sân điện Tần bảy ngày không ăn uống, làm Tần Ai công (anh Thái phu nhân Bá Doanh, cậu của Chiêu vương) cảm động, đồng ý giúp quân. Vua Tần sai đại phu Tử Mãn và Tử Hổ đem theo 500 chiếc xe cứu Sở vương.
Khi trước Sở Chiêu vương chạy loạn muốn qua sông Thành Cửu, có Tử Vĩ là quan trấn thủ đất Lam lấy thuyền chở vợ con qua sông tránh giặc mà không thấy thuyền cho vua. Đến đây Sở vương muốn giết Tử Vĩ. Tử Tây dẫn việc của Nang Ngõa, can nhà vua không nên nhớ tới thù cũ, Chiêu vương vì thế vẫn cho Tử Vĩ giữ chức cũ. Lại hạ lệnh hoàn táng di cốt vua Bình vương, ban thưởng hậu hĩnh cho những công thần cứu giá là Đấu Tân, Vương tôn Do Vu, Vương tôn Ngữ, Chung Kiến, Đấu Sào, Thân Bao Tư, Vương tôn Giả, Tống Mộc, Đấu Hoài. Nhưng Thân Bao Tư từ tạ không nhận thưởng, vì cho rằng vua được bình yên đã là một sự ân thưởng cho mình rồi, sau đó bỏ đi. Vua lại muốn kén chồng cho Vương muội Quý Mễ, Quý Mễ nói rằng trước kia Chung Kiến đã cõng mình chạy loạn, nên xin lấy Kiến làm phò mã. Vua nghe theo, và phong cho Kiến chức quan Nhạc.
Thiên sang đất Nhược
Tuy đánh bại quân Ngô nhưng kinh thành Dĩnh Đô cũng bị tàn phá nặng nề. Về phía Ngô, Ngô Hạp Lư sau khi dẹp xong loạn Phu Khái, chưa từ bỏ ý định đánh Sở. Năm 504 TCN, Hạp Lư sai thái tử Chung Luy đánh Sở. Sở Chiêu vương sai Phan Tử Thần và Tiểu Duy Tử ra đánh. Kết quả thủy quân Sở bị quân Ngô đánh bại ở Phồn Dương, hai tướng Sở bị bắt.
Thấy Dĩnh đô liên tiếp bị uy hiếp, Lệnh doãn mới nước Sở là Tử Tây vì việc bại trận này bèn xin Chiêu vương thiên đô từ đất Dĩnh ra đất Nhược. Chiêu vương đồng tình. Dĩnh đô từ thời Sở Văn vương được chọn làm kinh thành tới đời Chiêu vương dời đi, tất cả 12 đời vua trong gần 200 năm.
Mở rộng bờ cõi
Đến tháng 2 năm 496 TCN, Sở Chiêu vương sai Vương tử Kết cùng Công Tôn Đà Nhân nước Trần mang quân đánh nước Đốn, diệt được nước Đốn.
Năm 494 TCN, Sở Chiêu vương hội quân với Trần hầu, Tùy hầu và Hứa nam cùng đánh Sái để báo thù việc theo Ngô đánh Sở trước đây. Quân Sở cứ cách một dặm thì xây một bức tường dày 1 trượng, cao hai trượng, rồi vây hãm quốc đô nước Sái trong 9 ngày. Sái Chiêu hầu không chống nổi phải ra xin thần phục. Người nước Sái ra khỏi thành, đến giữa sông Nhữ và sông Hán xin nghe lệnh Chiêu vương. Sau khi quân Sở rút lui, nước Sái phải xin nước Ngô đất để di cư xa nước Sở.
Qua đời
Năm 489 TCN, một đám mây hình bầy chim vây quanh mặt trời trong suốt 3 ngày. Chiêu vương đem việc hỏi quan Thái sử, Thái sử đáp rằng đấy là điềm có tai họa cho nhà vua, và cho ý kiến rằng có thể cúng giải để chuyển tai họa qua cho các quan đại thần, nhưng ông không làm theo. Sau đó nhà vua mắc bệnh, bói được nguyên do là ở thần sông Hà, các quan bèn xin làm lễ tế thần sông Hà, Chiêu vương đáp rằng mình không làm gì có tội với thần ở sông Hà, nên không chịu tế. Khổng Tử khen việc làm của Chiêu vương là hiểu rõ đạo lớn.
Mùa thu năm đó, Ngô đánh nước Trần, Trần Mẫn công sai sứ cầu cứu Sở. Sở Chiêu Vương đem quân sang cứu, đóng ở Thành Phụ. Ông sai người bói một quẻ về việc chiến tranh, nhưng nhận lấy quẻ xấu. Vua nói rằng
Sau đó lệnh truyền ngôi cho Vương tử Thân, nhưng Thân không chịu. Lại hạ lệnh truyền ngôi cho Vương tử Khải (Tử Lư, con Bình vương), Khải từ chối 5 lần rồi mới chịu. Sau đó, vua Sở đánh vào ấp Đại Minh, gặp quân Ngô, quân Ngô phải rút lui. Tháng 10 năm đó, Sở Chiêu vương bệnh nặng ở Thành Phụ, rồi qua đời. Vương tử Khải từ chối không nhận ngôi vua nữa, rồi cùng Vương tử Thân giấu tin chưa phát tang, sau đó mời con trưởng của Chiêu vương với bà phi nước Việt sinh ra, tên là Chương lên nối ngôi, tức là Sở Huệ vương. Sở Chiêu vương ở ngôi tất cả 27 năm, thọ khoảng 35 - 37 tuổi.
Việt Cơ và Thái Cơ
Sinh thời Sở Chiêu vương có một phi tần là Việt Cơ, con gái Việt vương Câu Tiễn. Một lần, Vương đi du ngoạn, có Thái Cơ và Việt Cơ hầu hạ hai bên tả hữu, sai nhạc công soạn những bài dâm nhạc. Chiêu vương khi đang cao hứng, quay sang hỏi Thái Cơ có nguyện cùng sống chết với mình hay không, Thái Cơ bằng lòng, còn Việt Cơ dẫn việc vua Trang vương ngày trước, khuyên nhà vua học theo, bỏ nhạc mà hãy lo chính trị, nhưng không chịu chết theo vua.
Đến khi Chiêu vương lâm bệnh hấp hối mà vẫn không chịu làm tế đẩy vạ sang các đại thần, Việt Cơ khen đó là đức tốt của một vị vua, rồi thỉnh cầu muốn chết trước Chiêu vương, để xuống phía dưới địa phủ trước đuổi đi nhóm hồ ly cho Chiêu vương đi qua. Chiêu vương nói rằng nếu Việt Cơ làm như vậy chẳng khác gì là lỗi tại vua thất đức. Việt Cơ đáp rằng ngày trước tuy miệng không hứa thì lòng đã thuận từ lâu, và nay xin chết đã trọn chữ nghĩa với nhà vua, sau đó liền tự sát. Đến khi Chiêu vương qua đời, Thái Cơ không dám thực hiền lời thề khi xưa. Sau đó, các đại thần mới bàn với nhau rằng người mẹ tốt mới sinh ra đứa con tốt, vì thế đã lập con Việt Cơ là Chương lên kế vị, chính là Sở Huệ vương.
Tiếp đãi Khổng Tử
nhỏ|trái|150px|Khổng Tử ([[551 TCN - 479 TCN)]]
Sở Chiêu vương muốn phong cho Khổng Tử đất Lý Xa, nhưng lệnh doãn là Tử Tây đem việc Chu Văn vương là người biết tu thân tích đức mà từ 100 dặm đất đã đoạt cả thiên hạ, mà nay Khổng Tử cũng bậc đại hiền, e nếu phong đất thì sẽ có ngày thay quyền nước Sở. Vì thế Chiêư vương không dùng Khổng Tử, và Khổng Tử lại trở về nước Vệ.
Đánh giá
Giả Huyền Ông nói về việc Sở Chiêu vương mượn cớ báo thù, tiêu diệt các nước Hồ và Đốn, vây nước Sái là một hành vi hèn hạ và trục lợi
Chú thích
Thể loại:Vua nước Sở Thể loại:Năm sinh không rõ Thể loại:Năm 489 TCN Thể loại:Vua thiếu nhi cổ đại
Machakos (hạt)
Hạt Machakos là một hạt thuộc tỉnh Đông ở Kenya. Theo điều tra dân số ngày 24 tháng 8 năm 1999, hạt này có dân số 906644 người. Hạt Machakos có diện tích 6281 km². Hạt lỵ đóng tại Machakos.
Tham khảo
Thể loại:Hạt của Kenya
Ligue 1 2018-19
Ligue 1 2018–19 là mùa giải thứ 81 kể từ khi được thành lập. Mùa giải bắt đầu vào ngày 10 tháng 8 năm 2018 và kết thúc kết thúc vào ngày 25 tháng 5 năm 2019. Paris Saint-Germain là đội vô địch.
Các đội bóng
Tính đến ngày 28 tháng 5 năm 2018.
20 đội bóng tham dự giải đấu, với 2 đội bóng được thăng hạng từ Ligue 2, Reims và Nîmes, thay thế cho 2 đội bóng xuống hạng từ Ligue 1 2017-18, Troyes và Metz.
Hat-trick
(H) – Sân nhà; (A) – Sân khách
4 Cầu thủ ghi 4 bàn
Liên kết ngoài
2018  Thể loại:Bóng đá Pháp 2018–19
Landfall, Minnesota
Landfall là một thành phố thuộc quận Washington, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 686 người.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố của Minnesota Thể loại:Quận Washington, Minnesota
Małgorzata Kożuchowska
nhỏ|Małgorzata Kożuchowska (2018) nhỏ|Małgorzata Kożuchowska (2013) Małgorzata Kożuchowska (sinh ngày 27 tháng 4 năm 1971 tại Wrocław) là một diễn viên người Ba Lan. Cô nổi tiếng nhất với vai Hanna Mostowiak trong sê-ri phim truyền hình rất được yêu thích của Ba Lan là M jak miłość, và vai Ewa Szańska trong phim Kiler và Kiler-ów 2-óch. Małgorzata Kożuchowska kết hôn với Bartłomiej Wróblewski.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1971 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Diễn viên Ba Lan Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Ba Lan Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Ba Lan
Giải quần vợt Wimbledon 1956 - Đôi nữ
Angela Mortimer và Anne Shilcock là đương kim vô địch, tuy nhiên thất bại ở bán kết trước Fay Muller và Daphne Seeney.
Angela Buxton và Althea Gibson đánh bại Muller và Seeney trong trận chung kết, 6–1, 8–6 để giành chức vô địch Đôi nữ tại Giải quần vợt Wimbledon 1956.
Liên kết ngoài
Đôi nữ Thể loại:Giải quần vợt Wimbledon - Đôi nữ Giải quần vợt Wimbledon Giải quần vợt Wimbledon
Vây cá
300px|nhỏ|phải|Vây của một con cá bống Vây cá hay vi cá là cơ quan di chuyển và giữ thăng bằng của cá. Thông thường vây cá đối với con người thường không ăn được và hay bị hóc xương khi nuốt phải, tuy vậy, đối với loại vây cá mập thì là một đặc sản.
Cấu tạo
Cấu tạo của vây cá gồm 3 phần: Màng da là bộ phận nằm ở ngoài cùng. Nhiệm vụ của màng da là bao quanh và nối các tia vây với nhau. Tia vây là các tia kéo ra trên vây của các loài cá có vây. Dựa vào hình dạng cấu tạo có thể chia các tia vây làm bốn loại: Gai cứng: Là loại tia vây hoá xương hoàn toàn, không phân đốt, không phân nhánh, có cấu trúc đơn. Một số loại gai cứng còn gọi là ngạnh, và thường một số ngạnh có độc, có thể đâm, chích gây ngộ độc cho đối tượng, chẳng hạn như một số loài cá ngát.
Gai mềm (gai giả): Là loại tia vây hoá xương chưa hoàn toàn, không phân đốt, không phân nhánh, có cấu trúc đôi. Tia mềm không phân nhánh (tia đơn): Là loại tia vây có phân đốt, không phân nhánh, có cấu trúc đôi. Tia mềm phân nhánh: Là loại tia vây có phân đốt, phân nhánh và cấu trúc đôi. Cơ gốc vây: Nằm ở gốc các vây. Các cơ nầy phối hợp với các tia vây giúp cá bơi lội và giữ thăng bằng.
Sâu bên trong giải phẫu thì vi cá có cấu tạo gắn liền với bộ xương cá. Xương chi của cá gồm có ương vi chẳn. Vi ngực: Gồm có đai vi ngực và vi ngực. Đai vi ngực: Có hai xương vẩy, hai xương thái dương, hai xương trên đòn, hai xương đòn, hai xương mỏ quạ và hai xương bả vai. Vi ngực: Gồm có xương gốc vi và các tia vi. Vi bụng: Cũng gồm có xương đai hông và vi bụng. Đai hông: Gồm có 2 xương cánh gốc nằm cạnh nhau ở mặt bụng của cá. Vi bụng: Chỉ có các tia vi bụng gắn trực tiếp vào xương cánh gốc.
Các tia vi đuôi cũng gắn trực tiếp vào các đốt sống. Dạng đồng hình: Vi đuôi chia làm 2 phần tương đương nhau. Đoạn cuối của xương sống không đi vào vi đuôi. Các tia vi đuôi không gắn trực tiếp vào các đốt sống cuối. Ngoài ra còn có: Tia vi lưng (cá sụn), xương nâng vi, tia vi lưng (cá xương), tia vi hậu môn, xương nâng lưng, xương nâng vi hậu môn (cá sụn), Xương nâng vi hậu môn (cá xương).
Phần lớn các loài cá chuyển động bằng cách co các cặp cơ ở hai bên xương sống một cách so le. Sự co cơ này tạo ra đường cong hình chữ S làm cơ thể cá chuyển động xuống dưới. Khi đường cong đạt tới vây cuối thì lực phản hồi được tạo ra. Lực phản hồi này, kết hợp với các vây, làm cá chuyển động về phía trước. Các vây của cá có tác dụng như là các thiết bị ổn định của máy bay. Các vây cũng làm tăng diện tích bề mặt của đuôi, cho phép cá có được gia tốc lớn hơn.
Cúp quốc gia Scotland 1967–68
Cúp quốc gia Scotland 1967–68 là mùa giải thứ 83 của giải đấu bóng đá loại trực tiếp uy tín nhất Scotland. Chức vô địch thuộc về Dunfermline Athletic khi đánh bại Heart of Midlothian trong trận Chung kết.
Tham khảo
Thể loại:Mùa giải Cúp quốc gia Scotland Thể loại:Bóng đá Scotland 1967–68
Truyện cười
Truyện cười là thể loại văn học dân gian, là một lĩnh vực truyện kể dân gian rộng lớn, đa dạng, phức tạp bao gồm những hình thức được gọi bằng những danh từ khác nhau có tác dụng gây cười, lấy tiếng cười để khen chê và mua vui,giải trí
Chủ đề và mục đích
Truyện cười có các mục đích chính:
Caponia natalensis
Tham khảo
Thể loại:Caponia
Athanasia viridis
Athanasia viridis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Källersjö mô tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Liên kết ngoài
Thể loại:Athanasia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1991
Nassinia
Nassinia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Geometridae
Hadena hyrcana
Hadena hyrcana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hadena
Orimarga scabriseta
Orimarga scabriseta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Orimarga Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Callogaza watsoni
Callogaza watsoni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.
Tham khảo
Thể loại:Callogaza
Monticalia nitida
Monticalia nitida là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Kunth) C.Jeffrey mô tả khoa học đầu tiên năm 1992.
Tham khảo
Thể loại:Monticalia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1992
Lasioglossum egregium
Lasioglossum egregium là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1904.
Tham khảo
Thể loại:Lasioglossum Thể loại:Động vật được mô tả năm 1904
Tomophyllum congregatifolium
Tham khảo
Thể loại:Tomophyllum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2007
Coscinodon aciphyllus
Coscinodon aciphyllus là một loài Rêu trong họ Grimmiaceae. Loài này được (Wahlenb.) Brid. mô tả khoa học đầu tiên năm 1819.
Liên kết ngoài
Thể loại:Coscinodon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1819
Prosoplus obiensis
Prosoplus obiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Prosoplus
Pteroglossus bitorquatus
Pteroglossus bitorquatus là một loài chim trong họ Ramphastidae.
Marius Trésor
Marius Trésor (sinh 15 tháng 1 năm 1950 tại Sainte-Anne, Guadeloupe) là cựu cầu thủ bóng đá người Pháp, chơi ở vị trí hậu vệ, có tên trong danh sách 125 cầu thủ còn sống xuất sắc nhất do Pelé bình chọn vào tháng 3 năm 2004.
Pteroglossus bitorquatus
Tham khảo
Thể loại:Pteroglossus Thể loại:Chim Brasil Thể loại:Chim Bolivia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1826 Thể loại:Chim lưu vực Amazon
Marius Trésor
Trésor bắt đầu sự nghiệp tại câu lạc bộ Pháp Ajaccio. Ông từng chơi cho các câu lạc bộ lớn của Pháp như Marseille và Girondins de Bordeaux. Với Marseille, ông có được Cúp bóng đá Pháp năm 1976. Ông cũng có được danh hiệu vô địch Pháp năm 1984 với Girondins de Bordeaux. Ở đội tuyển quốc gia, Trésor tham dự 2 kì World Cup: 1978 và 1982. Ông khoác áo đội tuyển 65 trận và ghi được 4 bàn.
Câu lạc bộ
Olympique Marseille
Girondins de Bordeaux
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1950 Thể loại:FIFA 100 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Pháp Thể loại:Cầu thủ bóng đá Olympique de Marseille Thể loại:Cầu thủ bóng đá Girondins de Bordeaux Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Hậu vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Pháp Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1982
Donalar, Taşköprü
Donalar là một xã thuộc huyện Taşköprü, tỉnh Kastamonu, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 400 người.
Alangium rotundifolium
Alangium rotundifolium là một loài thực vật có hoa trong họ Cornaceae. Loài này được (Hassk.) Bloemb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Liên kết ngoài
Thể loại:Alangium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1935
Thurnau
Thurnau là một đô thị in the district Kulmbach, Đức.
trái|nhỏ|Inside the Church of Thurnau
Các khu vực dân cư
Thurnau is arranged in the following boroughs:
Justified (album)
Justified là album phòng thu đầu tay của ca sĩ kiêm nhạc sĩ người Mỹ Justin Timberlake. Album được phát hành vào ngày 5 tháng 11 năm 2002 bởi hãng Jive Records. Album được phát hành trong thời gian tạm dừng hoạt động của nhóm 'N Sync, Justified được phát hành với mong muốn đưa ra một hình ảnh trưởng thành hơn so với của một "Timberlake trong 'N Sync". Album còn có sự góp giọng bởi Timbaland, Janet Jackson, Clipse, và Bubba Sparxxx. Bài hát cuối, "Never Again", song ca với Brian McKnight sử dụng gần như tất cả các nhạc cụ.
Album đã giúp Timberlake giành hai giải Grammy vào năm 2004, và được đề cử cho Album của năm. Album cũng giành giải Album quốc tế hay nhất tại Brit Awards năm 2004. Tính đến nay, album đã bán được hơn 10 triệu bản trên toàn thế giới.
Liên kết ngoài
Thể loại:Album của Justin Timberlake Thể loại:Album đầu tay năm 2002 Thể loại:Giải Grammy cho Album giọng pop xuất sắc nhất Thể loại:Album sản xuất bởi Timbaland
Orimarga scotti
Orimarga scotti là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tham khảo
Thể loại:Orimarga Thể loại:Limoniidae ở vùng Afrotropic
Quercus alienoserratoides
Quercus alienoserratoides là một loài thực vật có hoa trong họ Cử. Loài này được T.B.Lee miêu tả khoa học đầu tiên năm 1961.