cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Napoléon III
Chiến tranh Pháp-Phổ
Để làm dịu nguy cơ trong nước, ông đã tranh chấp quyền bá chủ châu Âu với Phổ. Ngày 19-7-1870, Napoléon III tuyên chiến với Phổ. Hoàng hậu Eugénie chấp chính ở Paris. Napoléon III tự làm thống soái toàn quân, ngày 28-7, ông ta đưa Hoàng thái tử thân chinh ra trận. Napoléon III nói khoác lác là Pháp có thể chuẩn bị chiến tranh tốt, sớm trước 10 ngày so với Phổ, nhưng đến khi kiểm tra quân đội mới thấy quân Pháp bố trí không tốt, phối hợp không linh hoạt, trang bị rất kém. Thượng tuần tháng 8, quân Pháp liên tiếp thất bại. Ông ta định trốn về Paris, sau khi gặp phải sự cự tuyệt của Hoàng hậu Eugénie, ông đành giao cho Thống chế MacMahon làm thống soái và ở lại cùng quân đội. Mặt trận không giành được thắng lợi, đã làm cho chính quyền Paris dao động. Ngày 9 tháng -8, Eugénie buộc Nội các Ollivier từ chức, để tổ chức Nội các thời chiến đứng đầu là Bá tước Charles Cousin-Montauban. Các quyết sách chiến lược của Bộ Lục quân và ý đồ tác chiến của các tướng lĩnh về mặt trận cách nhau rất xa, điều đó đã dẫn đến hệ thống chỉ huy quân sự hỗn loạn. Quân Phổ thừa cơ từng bước bám sát quân Pháp mà đánh. Ngày 30 tháng 10, đại quân của MacMahon bị quân Phổ bao vây ở Sedan. Quân Pháp tự chống trả kịch liệt, nhưng bị động nên thất bại. Chiều ngày mồng 1 tháng 9, Napoléon III trong thế tuyệt vọng đã ra lệnh đầu hàng. Ngày hôm sau, Hoàng đế bị bắt làm tù binh. Ngày 4 tháng 9, Paris nổ ra Cách mạng lật đổ đế chế thứ II lập nên nền cộng hòa, lịch sử gọi là nền cộng hòa thứ III. Hoàng hậu Eugénie hoảng sợ bỏ trốn sang Anh.
Những năm tháng cuối đời
Từ tháng 9 năm 1870 đến tháng 3 năm 1871, Napoléon III bị giam lỏng trong một tòa biệt thự tại vùng Wilhelmshöhe, gần Kassel, Đức. Thời gian này, ông nhiều lần cử người đàm phán ký kết hòa ước với Thủ tướng Đức Bismarck và khôi phục quan hệ với đế chế. Vì Bismarck đòi giá rất cao, mà tình thế của Pháp lại không chịu sự điều khiển của Napoléon III. Vì thế, ý đồ của Napoleon III cuối cùng bị phá sản. Ngày 19 tháng 3 năm 1871, ông được nước Đức phóng thích, ngày hôm sau, ông đến Anh, ông về Chislehurst gặp mặt Eugénie và các con đã đến đây trước đó. Từ đấy Napoleon III ở ẩn tại đây, ngày 9 tháng 1 năm 1873, ông ốm rồi qua đời.
Maulika decemmaculata
Maulika decemmaculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Basu & Sengupta miêu tả khoa học năm 1980.
Napoléon III
Liên kết ngoài
Thể loại:Vua Pháp Thể loại:Hoàng tử Pháp (Bonaparte) Thể loại:Hoàng tử Pháp Thể loại:Tổng thống Pháp Thể loại:Vương tộc Bonaparte Thể loại:Người Paris Thể loại:Napoléon Bonaparte Thể loại:Người Pháp gốc Ý Thể loại:Vua theo đạo Công giáo Rôma Thể loại:Tử vong bệnh truyền nhiễm ở Anh Thể loại:Napoléon III Thể loại:Người nhận Huân chương Đại bàng trắng (Nga)
Yangpyeong
Yangpyeong (Hán-Việt: Dương Bình) là một quận ở đạo (tỉnh) Gyeonggi, Hàn Quốc. Quận này có diện tích 878,21 km², dân số năm 2003 là 83.367 người.
Yangpyeong gồm làng Jipyeong, là một chiến trường trong chiến tranh Triều Tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gyeonggi Thể loại:Huyện Hàn Quốc Thể loại:Yangpyeong
Aphanocephalus tonkinensis
Aphanocephalus tonkinensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Discolomatidae. Loài này được John miêu tả khoa học năm 1954.
Tham khảo
Thể loại:Aphanocephalus Thể loại:Côn trùng Việt Nam
Hydropsyche buergersi
Hydropsyche buergersi là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Hydropsyche
Angerville-la-Martel
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Seine-Maritime
Austroniscus chelus
Austroniscus chelus là một loài chân đều trong họ Nannoniscidae. Loài này được Kaiser & Brandt miêu tả khoa học năm 2007.
Tham khảo
Thể loại:Austroniscus
5 cm KwK 38
5 cm KwK 38 L/42(5 cm Kampfwagenkanone 38 L/42) là tên một loại pháo có cỡ nòng 5 cm do quân đội Đức thiết kế nhằm làm vũ khí chính cho biến thể của tăng Panzer III.Nó được sử dụng trong thế chiến II.Không có mẫu pháo tự hành chống tăng kéo tời nào được thiết kế dựa trên mẫu này.
Durbach
Durbach là một thị xã thuộc huyện Ortenaukreis, bang Baden-Württemberg, Đức. Nơi đây nằm ở rìa phía bắc dãy núi Rừng Đen, cách Offenburg 6km về phía đông bắc.
5 cm KwK 38
Chú thích
Thể loại:Pháo của quân đội Đức
Long Xuyên (tỉnh)
Long Xuyên (龍川) là tỉnh của miền Nam Việt Nam cũ thuộc vùng IV, Việt Nam Cộng hòa.
Địa lý
Tỉnh Long Xuyên năm 1920 có vị trí địa lý:
Lịch sử
Tỉnh Long Xuyên được thành lập vào ngày 1 tháng 1 năm 1900, tồn tại vào thời Pháp thuộc và bị chính quyền Việt Nam Cộng hòa giải thể, mất tên gọi đơn vị hành chính cấp tỉnh từ cuối năm 1956 cho đến nay.
Thời Pháp thuộc
Long Xuyên vốn là vùng đất cũ nằm trong tỉnh An Giang thuộc Nam Kỳ Lục tỉnh vào thời nhà Nguyễn độc lập.
Sau khi chiếm hết được các tỉnh Nam Kỳ vào năm 1867, thực dân Pháp dần xóa bỏ tên gọi tỉnh An Giang cùng hệ thống hành chính phủ huyện cũ thời nhà Nguyễn, đồng thời đặt ra các hạt Thanh tra. Địa bàn tỉnh An Giang cũ được chia ra cho 6 hạt, về sau đổi thành 6 tỉnh: Long Xuyên, Châu Đốc, Sa Đéc, Cần Thơ, Sóc Trăng và Bạc Liêu.
Hạt thanh tra Long Xuyên lúc bấy giờ được thành lập trên một phần đất đai của huyện Đông Xuyên và huyện Tây Xuyên cùng thuộc phủ Tuy Biên, tỉnh An Giang cũ; phần còn lại nhập vào hạt Thanh tra Châu Đốc. Đồng thời, hạt Long Xuyên cũng lấy thêm địa phận các làng Tân Phú, Tân Thạnh trước đó thuộc tổng Phong Thạnh, huyện Kiến Phong, tỉnh Định Tường để lập tổng mới gọi là tổng Phong Thạnh Thượng trực thuộc hạt Thanh tra Long Xuyên.
Ngày 5 tháng 1 năm 1876, hạt Thanh tra Long Xuyên đổi thành hạt tham biện Long Xuyên, các thôn đổi thành làng.
Hạt Long Xuyên đặt lỵ sở tại thôn Bình Đức, nơi có tòa bố, điện tín, bưu trạm, bệnh xá, trường sơ học. Các trạm chính là Lấp Vò (đi Sa Đéc), Thoại Sơn (đi Rạch Giá), Năng Gù (đi Châu Đốc) và Bình Đức (ở Long Xuyên). Lúc bấy giờ, tỉnh Long Xuyên có 7 chợ là:
Năm 1897, hạt Long Xuyên có 8 tổng, 62 làng như sau:
Tỉnh Long Xuyên được thành lập theo Nghị định ngày 20 tháng 12 năm 1899 của Toàn quyền Đông Dương trên cơ sở đổi tên gọi tiểu khu hay hạt tham biện (arrondissement) thành tỉnh (province), kể từ ngày 1 tháng 1 năm 1900. Như vậy tỉnh Long Xuyên là một trong 20 tỉnh ở Nam Kỳ lúc bấy giờ. Tỉnh lỵ Long Xuyên đặt tại làng Mỹ Phước thuộc tổng Định Phước.
Năm 1917, thực dân Pháp cho thành lập ở tỉnh Long Xuyên 3 quận trực thuộc: Châu Thành, Chợ Mới và Thốt Nốt.
Giai đoạn 1945 - 1954
Sau Cách mạng tháng Tám 1945, Ủy ban Kháng chiến Hành chánh Nam bộ chủ trương bỏ cấp tổng, bỏ đơn vị làng, thống nhất gọi là xã, đồng thời bỏ danh xưng quận, gọi thay thế bằng huyện. Chính quyền Việt Nam Cộng hòa đến năm 1956 cũng thống nhất dùng danh xưng là xã, tuy nhiên vẫn gọi là quận cho đến năm 1975. Lúc bấy giờ, Long Xuyên là một trong 21 tỉnh ở Nam Bộ.
Ngày 19 tháng 5 năm 1947, Chính phủ lâm thời Cộng hòa tự trị Nam Kỳ thân Pháp quyết định tách đất quận Thốt Nốt để lập thêm quận Lấp Vò ban đầu cùng thuộc tỉnh Long Xuyên; quận lỵ đặt tại Lấp Vò (thuộc làng Bình Đông).
Ngày 14 tháng 5 năm 1949, chính quyền Việt Minh lại quyết định tách quận Lấp Vò ra khỏi tỉnh Long Xuyên để nhập vào tỉnh Sa Đéc.
Ngày 12 tháng 9 năm 1947, theo chỉ thị số 50/CT của Ủy ban kháng chiến hành chính Nam Bộ (chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa), lúc bấy giờ có sự thay đổi sắp xếp hành chính của tỉnh Long Xuyên và tỉnh Châu Đốc, thành lập các tỉnh mới có tên là Long Châu Tiền và Long Châu Hậu như sau:
Ngày 14 tháng 5 năm 1949, huyện Lấp Vò được trả về tỉnh Sa Đéc. Cũng trong năm đó, huyện Tân Châu của tỉnh Long Châu Tiền chia thành 2 huyện mới là Phú Châu và Tân Châu. Năm 1949, chính quyền Việt Minh giao huyện Thốt Nốt về cho tỉnh Cần Thơ, đến năm 1954 lại trả huyện Thốt Nốt về cho tỉnh Long Xuyên quản lý trở lại như trước.
Tháng 10 năm 1950 tỉnh Long Châu Hậu hợp nhất với tỉnh Hà Tiên thành tỉnh Long Châu Hà, gồm 8 huyện: Tịnh Biên, Tri Tôn, Châu Phú A, Châu Thành, Thoại Sơn, Thốt Nốt, Giang Châu (hợp nhất hai huyện Giang Thành và Châu Thành của tỉnh Hà Tiên cũ), Phú Quốc.
Tháng 7 năm 1951, hợp nhất 2 huyện Tri Tôn và Tịnh Biên thành huyện Tịnh Biên; hợp nhất 2 huyện Châu Thành và Thoại Sơn thành huyện Châu Thành.
Tháng 6 năm 1951, tỉnh Long Châu Tiền hợp nhất với tỉnh Sa Đéc thành tỉnh Long Châu Sa, gồm 7 huyện: Châu Thành (của tỉnh Sa Đéc cũ), Lai Vung, Cao Lãnh, Tân Hồng, Tân Châu, Phú Châu, Chợ Mới. Trong đó, hai huyện Tân Hồng và Tân Châu vốn là hai huyện Hồng Ngự và Tân Châu của tỉnh Long Châu Tiền trước đó.
Tháng 7 năm 1951, nhập huyện Lấp Vò vào tỉnh Long Châu Sa.
Ngày 29 tháng 12 năm 1952, chính quyền Quốc gia Việt Nam thân Pháp quyết định công nhận đô thị tỉnh lỵ Long Xuyên trở thành thị xã hỗn hợp (commune mixte) Long Xuyên trực thuộc tỉnh Long Xuyên.
Năm 1953, chính quyền Quốc gia Việt Nam thân Pháp lại quyết định thành lập thêm tại tỉnh Long Xuyên một quận mới là quận Núi Sập, với quận lỵ đặt tại Núi Sập (thuộc làng Thoại Sơn) do tách tổng Định Phú ra khỏi quận Châu Thành cùng tỉnh.
Sau năm 1954
Ban đầu, chính quyền Quốc gia Việt Nam và sau đó là Việt Nam Cộng hòa vẫn duy trì tên gọi tỉnh Long Xuyên như thời Pháp thuộc.
Ngày 17 tháng 2 năm 1956, chính quyền Việt Nam Cộng hòa tách tổng Phong Thạnh Thượng ra khỏi quận Chợ Mới, tỉnh Long Xuyên để nhập vào tỉnh Phong Thạnh mới thành lập (sau đó lại đổi tên thành tỉnh Kiến Phong, ngày nay là tỉnh Đồng Tháp).
Năm 1957, chính quyền Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và sau này là Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam cùng với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cũng giải thể và sáp nhập hai tỉnh Long Xuyên và Châu Đốc với nhau để thành lập một tỉnh mới, vẫn lấy tên là tỉnh An Giang như phía chính quyền Việt Nam Cộng hòa đã thực hiện vào năm 1956.
Kể từ đây, địa danh Long Xuyên chỉ còn được dùng để chỉ khu vực tỉnh lỵ của tỉnh An Giang, sau năm 1975 gọi là thị xã Long Xuyên và ngày nay thì gọi là thành phố Long Xuyên, đơn vị hành chính cấp huyện trực thuộc tỉnh An Giang và là tỉnh lỵ của tỉnh An Giang.
Địa bàn tỉnh Long Xuyên cũ hiện nay tương ứng với thành phố Long Xuyên và các huyện Chợ Mới, Châu Thành, Thoại Sơn của tỉnh An Giang; toàn bộ quận Thốt Nốt, huyện Vĩnh Thạnh và một phần huyện Cờ Đỏ của thành phố Cần Thơ. Nếu kể luôn thời điểm trước năm 1956 thì tỉnh Long Xuyên bao gồm thêm các huyện Thanh Bình, Tam Nông, một phần huyện Lấp Vò của tỉnh Đồng Tháp.
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh cũ Việt Nam Thể loại:Hành chính An Giang Thể loại:Hành chính Việt Nam thời Pháp thuộc
Cây Dyson
nhỏ|Freeman Dyson năm 2005 Cây Dyson là một giả thuyết trong biến đổi gen của thực vật (có lẽ giống như một cái cây) có khả năng phát triển bên trong một sao chổi, được đề xuất bởi nhà vật lý Freeman Dyson. Thực vật có thể tạo ra bầu không khí dễ thở trong không gian rỗng của sao chổi (hoặc thậm chí trong chính thực vật), sử dụng năng lượng mặt trời để quang hợp và vật liệu sao cho chất dinh dưỡng, do đó cung cấp môi trường sống tự duy trì cho nhân loại trong hệ mặt trời bên ngoài tương tự như nhà kính trong không gian hoặc lớp vỏ được trồng bởi động vật thân mềm.
Một cây Dyson có thể bao gồm một vài cấu trúc thân chính mọc ra từ nhân sao chổi, phân nhánh thành các chi và tán lá đan xen nhau, tạo thành một cấu trúc hình cầu có thể dài hàng chục km.
Cây Dyson trong khoa học viễn tưởng
Cây Dyson được nhắc đến nhiều lần trong khoa học viễn tưởng, bắt đầu từ những năm 1980:
Liên kết ngoài
Thể loại:Freeman Dyson Thể loại:Đề tài khoa học viễn tưởng Thể loại:Cải tạo không gian
Trường Đại học Y khoa Vinh
Đại học Y khoa Vinh là một trường đại học chuyên ngành y khoa tại Việt Nam. Trường có chức năng, nhiệm vụ: Đào tạo cán bộ có trình độ Đại học, sau đại học và thấp hơn trong lĩnh vực y tế; Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo mục tiêu, chương trình giáo dục; Kết hợp đào tạo với nghiên cứu khoa học và sản xuất, dịch vụ khoa học và công nghệ, đồng thời tham gia công tác chăm sóc bảo vệ sức khoẻ nhân dân theo quy định của Bộ Y tế
Khoa Khoa học Cơ bản
Khoa KHCB là đơn vị quản lý hành chính cơ sở của trường. Cơ cấu của khoa bao gồm Ban chủ nhiệm khoa, các bộ môn trực thuộc. Khoa có chức năng dạy các môn thuộc khối kiến thức đại cương cho tất cả các ngành đào tạo trong nhà trường; nghiên cứu trong các lĩnh vực chuyên môn của khoa; quản lý, điều hành trực tiếp đội ngũ cán bộ, giảng viên. Bên cạnh đó còn có các tổ chức đảng, Công đoàn khoa; chi đoàn giáo viên.
Trong những năm qua với sự đổi mới và phát triển của Trường Đại học Y khoa Vinh, sự quan tâm, ủng hộ của lãnh đạo nhà trường cùng sự sáng tạo, năng động, trách nhiệm, tận tâm, tận tình với công việc của Ban chủ nhiệm và cán bộ, giảng viên, Khoa KHCB đã từng bước khẳng định vị trí, vai trò của mình đối với quá trình hình thành và phát triển của nhà trường và trong nhiều năm hoc qua, Khoa luôn đạt danh hiệu là tập thể lao động xuất sắc. Trải qua quá trình hình thành đến nay Khoa gồm 5 bộ môn: Bộ môn Toán – Tin; Bộ môn Hóa – Sinh; Bồ môn Lý luận Chính trị; Bộ môn Giáo dục quốc phòng – Thể chất; Bộ môn Ngoại ngữ.
Khoa Y học lâm sàng hệ Nội
Khoa Y học lâm sàng được thành lập tháng 11/2005 trực thuộc BGH và gồm có 6 bộ môn trực thuộc khoa: Bộ môn Nội, Ngoại, Sản, Nhi, Y học cổ truyền, Chuyên khoa. Từ khi thành lập đến nay Khoa Y học lâm sàng đã không ngừng vươn lên thực hiện tốt các nhiệm vụ của nhà trường trong công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học, khám chữa bệnh. Các giáo viên trong khoa đã tích cực tham gia công tác nghiên cứu khoa học, biên soạn chương trình, giáo trình môn học cho các đối tượng đào tạo, khoa đã triển khai nhiều đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở, cấp tỉnh với kết quả xuất sắc, kết quả của các công trình nghiên cứu được ứng dụng vào thực tiễn trong đào tạo và điều trị bệnh nhân,. Tổ chức nghiên cứu cải tiến phương pháp giảng dạy, học tập, đề xuất xây dựng kế hoạch bổ sung, bố trí thiết bị dạy học, thực hành, thực tập và thực nghiệm khoa học. Sử dụng và khai thác hiệu quả các phương tiện dạy học tích cực như mô hình, máy chiếu, ứng dụng tin học trong giảng dạy. Với đội ngũ thầy thuốc giàu kinh nghiệm và trình dộ chuyên môn cao các giáo viên lâm sàng là lực lượng nòng cốt trong công tác giảng dạy lâm sàng tại phòng khám trường và các bệnh viện trên địa bàn thành phố: Hướng dẫn giảng dạy lâm sàng có hiệu quả, quản lý chương trình dạy học lâm sàng chặt chẽ như có lịch dạy học theo tuần, áp dụng phương pháp cầm tay chỉ việc, làm mẫu. Tổ chức đánh giá, kiểm tra học sinh chính xác và khách quan.Từ khi thành lập đến nay khoa y học lâm sàng đều đạt tập thể lao động xuất sắc và đã nhiều lần được chủ tịch UBND tỉnh tặng bằng khen. Đội ngũ giáo viên khoa ngày một lớn mạnh về quy mô, vững vàng về chuyên môn và kiên định về tư tưởng. Sau mười năm xây dựng và phát triển, đến năm 2015 khoa được chia tách thành hai đơn vị độc lập là Khoa YHLS hệ nội và Khoa YHLS hệ ngoại.
Khoa Dược
Khoa Dược được thành lập năm 2003 với tiền thân là bộ môn Dược. Hiện tại khoa Dược có nhiệm vụ đào tạo chuyên ngành về được cho các lớp khối cao đẳng Dược và Đại học dược cùng một số môn học cho đối tượng bác sĩ và điều dưỡng. Các giảng viên trong khoa luôn luôn phấn đấu nâng cao trình độ, tập trung chuyên môn đào tạo các kỹ năng cơ bản cho các dược sĩ để đáp ứng với nhu cầu của ngành. Định hướng trong vài năm tới, khoa Dược sẽ đào tạo đại học Dược nhằm cung cấp nguồn nhân sự chất lượng cao cho Nghệ An và cả nước. Bên cạnh hoạt động giảng dạy, giảng viên trong khoa còn tích cực tham gia nghiên cứu khoa học, có nhiều đề tài tham gia các hội nghị ở trường và toàn quốc và có nhiều ứng dụng trong giảng dạy. Trong thời gian qua, khoa Dược đã đạt nhiều thành tích, 2 năm liền đạt danh hiệu tập thể lao động xuất sắc của UBND tỉnh Nghệ An và nhiều bằng khen của hiệu trường trường Đại học y khoa Vinh.
Lịch sử hình thành
Tiền thân của Trường ĐHYK Vinh ngày nay là Trường Y sỹ Nghệ An được thành lập năm 1960, do Bác sĩ Trần Ngọc Đăng, Phó Ty Y tế Nghệ An là Hiệu trưởng đầu tiên. Lúc bấy giờ, trường trực thuộc Bộ Y tế, đóng tại xã Hưng Đông - TP. Vinh. Giáo viên cơ hữu lúc này có 10 người do Bộ Y tế cử về. Giáo viên thính giảng là các Y, Bác sĩ của bệnh viện A1 (Bệnh viện Tỉnh Nghệ An lúc bấy giờ) và Bệnh viện Quân khu 4. Lưu lượng học sinh có khoảng 600 em. Học sinh tốt nghiệp ra trường do Bộ Y tế điều động phân công công tác cho cả vùng khu 4.
Năm 1964, BS. Trần Ngọc Đăng được điều vào Trung ương cục Miền Nam công tác, Ông Nguyễn Văn Thanh - Phó Ty Lao động Nghệ An được cử về làm hiệu trưởng, trường được phân cấp về địa phương do Tỉnh quản lý, được đổi tên thành Trường Cán bộ Y tế Nghệ An. Do đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh đánh phá miền Bắc, nhà trường phải sơ tán nhiều nơi như các xã miền núi Thanh Mai, Thanh Xuân huyện Thanh Chương, trước yêu cầu nhiệm vụ trường phải sơ tán thành hai cụm. Một cụm bám bệnh viện A1 ở các xã Thanh Trì, Thanh Luân, Thanh Chi và Thanh Khê huyện Thanh Chương. Cụm thứ 2 về xã Nghĩa Trung huyện Nghĩa Đàn và Lạt huyện Tân Kỳ. Các ngành nghề được đào tạo: Y sỹ chính quy, Y sỹ xã, Dược sĩ trung học, KTV xét nghiệm, Y tá sơ học, bổ túc văn hoá cấp 3 cho cán bộ học tiếp lên đại học, bổ túc văn hóa cấp 2 cho học sinh dân tộc ít người để học tiếp lên y sĩ. Lưu lượng lúc này trên 1000 HS.
Những năm này các lớp học bám sát bệnh viện huyện, mỗi huyện có ít nhất 2 lớp, có chị nuôi đi theo, các thầy giáo mang ba lô đi dạy lưu động dưới mưa bom bão đạn hết huyện này đến huyện khác, khó khăn, ác liệt nhưng vẫn soạn đầy đủ giáo trình, giáo án, bám học sinh để hoàn thành nhiệm vụ chỉ tiêu tỉnh giao.
Năm 1969 trên cơ sở 2 cụm sơ tán trường được chia thành hai trường: Cụm 1 là Trường Cán bộ Y tế Đồng bằng, do BS Nguyễn Thừa Duyệt - Phó Ty Y tế làm Hiệu trưởng. Quy mô đào tạo 800-1000 học sinh. Cụm 2 là Trường Cán bộ Y tế Miền Tây, do ông Nguyễn Văn Thanh làm hiệu trưởng. Quy mô đào tạo 300-400 học sinh. Trường Cán bộ Y tế Đồng Bằng, ngoài các đối tượng đào tạo do tỉnh giao còn đào tạo 01 lớp dược sĩ trung học khoá 12 cho Tỉnh Hà Tĩnh. Trường Miền Tây lúc này cũng đào tạo đa hệ Y sỹ chính quy (khoá 19,20), Y sỹ xã, Y tá sơ học, bổ túc văn hoá cấp 2. Học sinh hầu hết là con em dân tộc thiểu số. Trường đã đào tạo riêng cho dân tộc Mẹo một lớp 20 học sinh và đặc biệt là đào tạo cho Vĩnh Linh 1 lớp Y sỹ là con em người Vĩnh Linh để về phục vụ cho Tỉnh Vĩnh Linh lúc bấy giờ.
Năm 1975 đất nước được hoà bình thống nhất, 2 trường sáp nhập đổi tên là Trường Trung học Y tế Nghệ An do Bác sĩ Trần Văn Thung làm hiệu trưởng. Đóng tại dăm Mụ Nuôi, xã Hưng Dũng, Thành phố Vinh (bây giờ là Khối Xuân Đông, Hưng Dũng, Thành phố Vinh). Cuối 1975, do nhập hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh thành Nghệ Tĩnh, Trường THYT Nghệ An và trường THYT Hà Tĩnh được sáp nhập và đổi tên là Trường Trung học Y tế Nghệ Tĩnh, do BS Hoàng Kinh làm hiệu trưởng. Thời gian này, trường đào tạo cán bộ y tế cho tỉnh Nghệ Tĩnh, cho tỉnh Xiêng Khoảng - Lào một lớp Y sỹ. Ngoài ra còn có các lớp ngoại ngữ Anh, Nga, Pháp cho các bác sĩ, dược sĩ để đi học chuyên khoa cấp I, II và đi chuyên gia.
Tháng 2/2003, trường được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ký quyết định nâng cấp lên Trường Cao đẳng Y tế Nghệ An. Tháng 11/2005, trường trực thuộc UBND tỉnh, từ chỗ có 3 phòng chức năng và 11 bộ môn trực thuộc BGH nay có 4 phòng, 6 khoa trực thuộc BGH và 20 bộ môn trực thuộc khoa. Đến giai đoạn này, Trường đã được tặng thưởng 03 Huân chương lao động hạng 3 vào các năm 1963, 1969,1992. Một Huân chương Chiến công năm 1965. Ngoài ra nhà trường còn được nhận nhiều cờ, bằng khen, giấy khen của Thủ tướng Chính phủ, Bộ GD&ĐT, Bộ Y tế, UBND Tỉnh… và nhiều phần thưởng cao quý khác.
Tháng 7/2010, trường được Phó thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân ký Quyết định nâng cấp thành trường Đại học Y khoa Vinh, trực thuộc UBND tỉnh Nghệ An, chịu sự quản lý Nhà nước về giáo dục của Bộ GD&ĐT, có tư cách pháp nhân và con dấu riêng. Đội ngũ giáo viên của nhà trường này một lớn mạnh về quy mô, vững vàng về chuyên môn, kiên định về tư tưởng. Nhiều cán bộ và học sinh từng công tác và học tập tại trường đã trưởng thành như GS Lê Thành Uyên, BS Phạm Gia Tuệ là giảng viên của trường ĐH Y Hà Nội và Chuyên viên cao cấp của Bộ Y tế, TS Phạm ỨNG nguyên Giám đốc Sở Y tế Nghệ An, BS Trần Thị Thiện Phó Giám đốc Sở Y tế, BS Nguyễn Huy Thông nhà giáo ưu tú và nhiều đồng chí trưởng thành là giám đốc các bệnh viện tuyến tỉnh và các trung tâm y tế các huyện. Nhiều học sinh sau khi ra trường đã phấn đấu trở thành Bác sĩ, có người đã trở thành anh hùng như anh hùng lao động Trần Chữ. Các học sinh đã tốt nghiệp ra trường đều thành đạt, trưởng thành, phục vụ tốt cho đất nước và được đánh giá cao về nhiều mặt, góp phần làm đẹp truyền thống cho trường.
(Nguồn: website http://vmu.edu.vn)
Tham khảo
Thể loại:Đại học và cao đẳng y dược Việt Nam Y Thể loại:Đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam Y khoa Vinh
Nhựa đường
nhỏ|Rải nhựa đường nhỏ|Nhà máy nhựa đường nhỏ|Nền nhựa đường
Nhựa đường là một chất lỏng hay chất bán rắn có độ nhớt cao và có màu đen, nó có mặt trong phần lớn các loại dầu thô và trong một số trầm tích tự nhiên. Thành phần chủ yếu của nhựa đường là bitum. Vẫn tồn tại một số bất đồng trong số các nhà hóa học liên quan đến cấu trúc của nhựa đường, tuy nhiên phổ biến nhất là nó được giả lập mô hình như là một chất keo.
Nhựa đường có thể được tách ra từ các thành phần khác của dầu thô (chẳng hạn naphtha, xăng và dầu điêzen) bằng quy trình chưng cất phân đoạn, thông thường dưới các điều kiện chân không. Việc chia tách tốt hơn nữa có thể đạt được bằng cách xử lý tiếp các phần nặng nhất của dầu mỏ trong các khối khử nhựa đường sử dụng prôpan hoặc butan trong pha siêu tới hạn để hòa tan các phân tử nhẹ hơn và sau đó được tách ra. Có thể xử lý tiếp bằng cách "thổi" sản phẩm: cụ thể là bằng cách cho nó phản ứng với oxy. Phương pháp này làm cho sản phẩm cứng và nhớt hơn.
Các trầm tích tự nhiên chứa nhựa đường bao gồm các hồ nhựa đường (chủ yếu khai thác từ hồ Trinidad ở Trinidad, hồ Bermudez ở Venezuela), gilsonit, biển Chết ở Israel và các loại cát hắc ín.
Nhựa đường là đủ cứng để vận chuyển theo các đống rời (nó chỉ mềm đi khi bị nóng quá) vì thế đôi khi nó được trộn lẫn với dầu điêzenl hay dầu lửa cho dễ vận chuyển. Vào lúc giao hàng, các chất nhẹ hơn này sẽ được tách ra khỏi hỗn hợp. Hỗn hợp này thông thường được gọi là bitum nguyên liệu (BFS).
Ứng dụng lớn nhất của nhựa đường là sản xuất bê tông atphan để rải đường, nó chiếm khoảng 80% toàn bộ lượng nhựa đường thương phẩm được tiêu thụ ở Hoa Kỳ. Việc gắn kết các ván ốp chiếm chủ yếu phần còn lại. Các ứng dụng khác còn có: làm thuốc xịt cho động vật, xử lý cột hàng rào và chống thấm nước cho công trình xây dựng.
Ở Trung Đông cổ đại các trầm tích tự nhiên chứa nhựa đường đã được sử dụng để làm vữa để gắn kết gạch và đá, xảm tàu và chống thấm nước. Từ để chỉ nhựa đường trong tiếng Ba Tư là mumiya, có lẽ là nguồn gốc cho từ "mummy" (xác ướp) trong tiếng Anh.
Cantharellula
Cantharellula là một chi nấm thuộc họ Tricholomataceae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tricholomataceae Thể loại:Hygrophoraceae
Aphanocephalus tsushimanus
Aphanocephalus tsushimanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Discolomatidae. Loài này được John miêu tả khoa học năm 1961.
Tham khảo
Thể loại:Aphanocephalus
Mecistes
Mecistes là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Chi này được miêu tả khoa học năm 1874 bởi Chapuis.
Các loài
Chi này gồm các loài:
Tham khảo
Thể loại:Họ Ánh kim
Yeoncheon
Quận Yeoncheon (Hán-Việt: Liên Xuyên) là một quận ở đạo (tỉnh) Gyeonggi, Hàn Quốc. Quận này có diện tích 695,23 km², dân số năm 2019 là 43.824 người. Quận lỵ là ấp Yeoncheon và nằm bên tuyến đường ray Korail nối Seoul, Hàn Quốc với Bắc Triều Tiên.
Giả thuyết Polignac
Trong lý thuyết số, Giả thuyết Polignac được đề xuất bởi Alphonse de Polignac trong 1849 và được phát biểu như sau:
Mặc dù giả thuyết chưa được chứng minh hay phản chứng cho một giá trị n cụ thể, nhưng trong 2013, đã có tiến bộ lớn trong quá trình chứng minh. Trong năm đó, Zhang Yitang đã chứng minh có vô số khoảng cách số nguyên tố có kích thước n cho một số n < 70,000,000. Trong cùng năm đó và sau Zhang, James Maynard thông báo kết quả mới chứng minh rằng có vô số khoảng cách số nguyên tố nhỏ hơn hoặc bằng với. Vào ngày 14 tháng tư năm 2014, một năm sau kết quả của Zhang, theo wiki của dự án Polymath, n đã rút gọn còn 246. Hơn nữa, nếu giả định giả thuyết Elliott–Halberstam và dạng tổng quát của nó, thì trang wiki của dự án Polymath nói rằng n sẽ rút gọn chỉ còn 12 và 6, tương ứng.
Đối với n = 2, nó là giả thuyết số nguyên tố sinh đôi. Đối với n = 4, nó là giả thuyết có vô số số nguyên tố họ hàng (p, p + 4). Đối với n = 6, nó là giả thuyết có vô số số nguyên tố sexy (p, p + 6) và không có số nguyên tố nằm giữa p và p + 6.
Phỏng đoán mật độ
Đặt \pi_n(x) cho n chẵn là số khoảng cách số nguyên tố kích thước n và nằm dưới x.
Giả thuyết Hardy–Littlewood đầu tiên phát biểu rằng mật độ tiệm cận của nó có dạng
trong đó Cn là hàm của n, và \sim nghĩa là thương của hai biểu thức tiến dần đến 1 khi x tiến đến vô cực.
trong đó tích này tiếp tục mở rộng trên tất các số nguyên tố p ≥ 3.
Cn là tích của C2 và một số khác dựa trên các ước nguyên tố lẻ q của n:
Ví dụ chẳng hạn, C4 = C2 và C6 = 2C2. Số nguyên tố sinh đôi có cùng mật độ theo phỏng đoán với số nguyên tố họ hàng, và bằng một nửa của mật độ của các số nguyên tố sexy.
Tham khảo
Thể loại:Giả thuyết về số nguyên tố Thể loại:Vấn đề mở trong lý thuyết số
Hydropsyche bujnurdica
Hydropsyche bujnurdica là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Cổ bắc Thể loại:Hydropsyche
Addicted to You
"Addicted to You" là đĩa đơn được ghi lại bởi ca sĩ người Colombia Shakira, lấy từ album thứ 8 của cô, Sale el Sol. "Addicted to You" là bài hát cuối cùng được biên soạn thành đĩa đơn từ album trên, sau các ca khúc "Loca", "Rabiosa", "Sale el Sol" và "Antes de las Seis".
Tham khảo
Thể loại:Đĩa đơn năm 2012 Thể loại:Bài hát của Shakira Thể loại:Bài hát năm 2010 Thể loại:Đĩa đơn của hãng Epic Records Thể loại:Đĩa đơn quán quân tại Ba Lan
Akhenaton
Akhenaten còn được viết là Echnaton, Akhenaton, Ikhnaton, và Khuenaten;  (ꜣḫ-n-jtn, có nghĩa là Người lính của Aten), ông còn được biết đến với tên gọi là Amenhotep IV (nghĩa là thần Amun hài lòng) trong giai đoạn trước năm trị vì thứ Năm, là một pharaon của vương triều thứ Mười tám của Ai Cập, ông đã cai trị 17 năm và có lẽ đã qua đời vào năm 1336 TCN hoặc 1334 TCN. Triều đại của ông đặc biệt được chú ý bởi việc từ bỏ tín ngưỡng đa thần giáo của Ai Cập và chuyển sang tín ngưỡng thờ cúng một vị thần duy nhất – thần Mặt Trời Aten, mà đôi khi được coi là bái nhất thần giáo, đơn nhất thần giáo, thậm chí là hầu như độc thần giáo.
Akhenaten đã cố gắng tạo ra một sự thay đổi so với tôn giáo truyền thống, nhưng cuối cùng thì nó cũng sẽ không bao giờ được chấp nhận. Sau khi ông qua đời, các công trình của ông đã bị đập vỡ và phá hủy, những bức tượng của ông thì bị hủy hoại và tên của ông bị loại bỏ khỏi các bản danh sách vua. Việc thực hành tôn giáo truyền thống đã được phục hồi một cách dần dần, và vài thập niên sau khi các vị vua mới không thuộc dòng dõi của vương triều thứ 18 thành lập nên một vương triều mới, họ đã bôi nhọ Akhenaten cùng những vị vua kế vị trực tiếp của ông, và nhắc đến Akhenaten như là "kẻ thù" hoặc "kẻ phạm tội đó" trong các hồ sơ lưu trữ.
Ông gần như hoàn toàn biến mất khỏi lịch sử cho đến khi được phát hiện lại vào thế kỷ 19 ở Amarna, thành phố mà ông đã xây dựng cho thần Aten. Những cuộc khai quật thời kì đầu tại Amarna được tiến hành bởi Flinders Petrie đã khuấy động lên sự quan tâm đến vị vua bí ẩn cùng với đó là một xác ướp được tìm thấy trong ngôi mộ KV55, nó được Edward R. Ayrton khai quật vào năm 1907, xác ướp này có thể là của Akhenaten. Bằng phương pháp phân tích DNA, các nhà khảo cổ học đã xác định rằng người đàn ông được chôn cất trong ngôi mộ KV55 là cha của vua Tutankhamun, nhưng việc nhận dạng xác ướp này là Akhenaten lại vẫn đang chưa có lời giải.
Ngày nay, sự quan tâm dành cho Akhenaten và nữ hoàng Nefertiti phần nào đó có liên quan đến Tutankhamun (mặc dù người mẹ của Tutankhamun không phải là Nefertiti, mà là một phụ nữ được các nhà khảo cổ học gọi là Quý bà trẻ), và một phần đến từ phong cách độc đáo và giá trị thẩm mỹ cao của những tác phẩm nghệ thuật được ông bảo trợ, và một phần là từ sự quan tâm không ngừng dành cho tôn giáo mà ông đã cố gắng thiết lập.
Thời kì trì vì đầu tiên là Amenhotep IV
thumb|left|Phù điêu miêu ta Amenhotep IV trước khi ông đổi tên thành Akhenaten, [[Bảo tàng Neues, Berlin]] Vị vua Akhenaten trong tương lai là một người con trai của Amenhotep III và chính cung hoàng hậu Tiye. Con trai cả vốn là Thái tử Thutmose, được công nhận là người thừa kế của Amenhotep III, nhưng ông ta đã mất khi còn tương đối trẻ và người tiếp theo được kế vị ngai vàng là một hoàng tử tên là Amenhotep.
Hiện nay có rất nhiều tranh cãi xung quanh việc Amenhotep IV đã kế vị ngai vàng sau khi vua cha Amenhotep III của cha ông qua đời hay là có một giai đoạn đồng nhiếp chính (theo một số nhà Ai Cập học là kéo dài 12 năm). Các tác phẩm hiện nay của Eric Cline, Nicholas Reeves, Peter Dorman cùng các học giả khác đã nêu ra những lập luận mạnh mẽ chống lại quan điểm về việc thiết lập một giai đoạn đồng nhiếp chính lâu dài giữa hai vị vua và ủng hộ quan điểm cho rằng không có hoặc là có một giai đoạn đồng nhiếp chính ngắn chỉ kéo dài từ một đến hai năm. Các tác phẩm khác của Donald Redford, William Murnane, Alan Gardiner và gần đây là của Lawrence Berman vào năm 1998 đã bác bỏ bất cứ quan điểm nào về một giai đoạn đồng nhiếp chính nếu có giữa Akhenaten và cha của ông. thumb|right|x300px|Tấm bảng đồng với vương hiệu của Amenhotep IV trước khi ông đổi tên thành Akhenaten, [[Bảo tàng Anh Quốc.]] Vào tháng 2 năm 2014, Bộ cổ vật Ai Cập công bố bằng chứng thuyết phục cho thấy Akhenaten đã cùng đồng trị vì với vua cha trong ít nhất 8 năm. Bằng chứng này đến từ những chữ khắc được tìm thấy trong ngôi mộ Luxor của tể tướng Amenhotep-Huy.
Amenhotep IV lên ngôi ở Thebes và ở đó ông đã bắt đầu một dự án xây dựng. Ông cho trang trí lối vào phía nam cho tới ngoại vi của ngôi đền Amun-Re với những cảnh ông đang thờ cúng Re-Harakhti. Ông cũng đã sớm ra lệnh xây dựng một ngôi đền dành riêng cho thần Aten ở phía đông Karnak. Ngôi đền này được gọi là Gempaaten ("Thần Aten được thấy trong lãnh địa của Aten"). Gempaaten còn gồm một loạt những công trình, bao gồm cả một cung điện và một cấu trúc gọi là Benben Hwt (đặt tên theo khối đá Benben) được dành riêng cho Nữ hoàng Nefertiti. Các ngôi đền thờ thần Aten khác được xây dựng tại Karnak trong thời gian này bao gồm Rud-menu và Teni-menu, nó có thể được xây dựng gần tháp môn thứ chín. Trong thời gian này, ông đã không đàn áp tôn giáo thờ thần Amun, và vị Đại tư tế của thần Amun vẫn còn tại vị trong năm thứ tư dưới triều đại của ông. Nhà vua còn hiện diện với tên gọi Amenhotep IV trong các ngôi mộ của một số quý tộc ở Thebes: Kheruef (TT192), Ramose (TT55) và ngôi mộ của Parennefer (TT188).
Trong ngôi mộ của Ramose, Amenhotep IV xuất hiện trên bức tường phía tây theo phong cách truyền thống, ngồi trên một ngai vàng với Ramose xuất hiện phía trước nhà vua. Trong ngôi mộ Thebes của Parennefer, Amenhotep IV và Nefertiti đang ngồi trên ngai vàng cùng với đĩa mặt trời mô tả về vua và hoàng hậu.
Một trong những ghi chép cuối cùng đề cập đến Amenhotep IV là hai bản sao của một bức thư từ viên Tổng quản của Memphis là Apy (hoặc Ipy) gửi tới pharaon. Những văn kiện này được tìm thấy ở Gurob và có niên đại là vào năm cai trị thứ 5, tháng thứ ba của mùa Trồng trọt, ngày 19.
Đổi tên thành Akhenaten
Vào ngày 13, Tháng 8, năm thứ năm dưới triều đại của mình, nhà vua đã đến địa điểm thành phố mới Akhetaten (ngày nay gọi là Amarna). Một tháng trước đó Amenhotep IV đã chính thức đổi tên thành Akhenaten. Amenhotep IV cũng thay đổi hầu hết cả năm tên hiệu của mình vào năm thứ 5 dưới triều đại của ông. Ông chỉ giữ lại tên prenomen của mình hoặc tên hiệu khi lên ngôi là Neferkheperure.
Chính sách tôn giáo
thumb|left|Mảnh vỡ với đồ hình của Akhenaten, theo sau là tên hiệu Vĩ đại trong suốt cuộc đời Ngài và tước hiệu của Nefertiti là Người Vợ Vĩ đại của đức vua. Triều đại của Akhenaten. Từ Amarna, Ai Cập. Bảo tàng khảo cổ học Ai Cập của Petrie, London thumb|Pharaon Akhenaten (giữa) và gia đình của ông thờ cúng thần [[Aten.]]
Một số cuộc tranh luận gần đây của các nhà nghiên cứu đã tập trung vào mức độ của những cải cách tôn giáo mà Akhenaten đã áp dụng đối với người dân của mình. Một cách chắc chắn là theo thời gian dần trôi, ông đã sửa đổi tên của thần Aten cùng với các ngôn ngữ tôn giáo khác, để nhằm loại bỏ một cách dần dần những gì liên quan đến các vị thần khác; và vào một thời điểm nào đó, ông cũng đã bắt tay vào việc xóa bỏ tên của vị thần truyền thống trên quy mô lớn, đặc biệt là của thần Amun. Một số vị quan của ông đã thay đổi tên của họ bằng cách loại bỏ tên của những vị thần bảo trợ khác ra khỏi tên của họ rồi thay thế bằng tên của thần Aten (hoặc thần Ra, vị thần được Akhenaten đồng nhất với Aten). Tuy nhiên, ngay cả ở chính Amarna, một số vị quan vẫn giữ lại những tên gọi như Ahmose ("con của thần mặt trăng", chủ nhân của ngôi mộ số 3), và xưởng điêu khắc nơi các nhà khảo cổ học tìm thấy bức tượng Nefertiti nổi tiếng cùng với các tác phẩm chân dung hoàng gia khác, lại có liên quan đến một nghệ sĩ có tên gọi là Thutmose ("con của thần Thoth"). Một số lượng lớn các lá bùa bằng sứ được tìm thấy ở Amarna còn cho thấy rằng những lá bùa của các vị thần sinh nở và gia đình là Bes và Taweret, con mắt của Horus, cùng những lá bùa của các vị thần truyền thống khác, vẫn được người dân đeo một cách công khai. Thật vậy, một hố chôn giấu những đồ trang sức hoàng gia đã được tìm thấy ngay gần các ngôi mộ hoàng gia ở Amarna (ngày nay chúng nằm tại Bảo tàng Quốc gia Scotland), trong số đó có một chiếc nhẫn đề cập đến Mut, vợ của thần Amun. Những bằng chứng như vậy cho thấy rằng mặc dù Akhenaten đã không còn ủng hộ về mặt tài chính cho những ngôi đền truyền thống nữa, chính sách của ông đã khá khoan dung cho đến một thời điểm nào đó, có lẽ là liên quan đến một sự kiện đặc biệt mà vẫn chưa được biết đến diễn ra vào giai đoạn cuối triều đại của ông.
Gia đình
thumb| Akhenaten, [[Nefertiti và con cái của họ ]] Akhenaten kết hôn với Nefertiti ngay sau khi ông lên ngôi, và sáu người con gái của họ đã được xác định thông qua những bản khắc đá. Và nhờ vào phương pháp phân tích DNA gần đây, các nhà nghiên cứu đã xác định được rằng một trong những chị em ruột của ông, xác ướp "Quý bà trẻ", là mẹ của Tutankhaten (sau này là Tutankhamen). Nguồn gốc của Smenkhkare, vị vua kế vị ông, hiện vẫn chưa được biết rõ và người ta cho rằng Akhenaten cùng với một người vợ chưa rõ danh tính là cha mẹ của vị vua này.
Một người vợ thứ hai của Akhenaten có tên là Kiya, và bà ta được biết đến từ những bản khắc đá. Có một số giả thuyết cho rằng bà là mẹ của Tutankhamen, Smenkhkare, hoặc cả hai.
Sau đây là danh sách những người con của Akhenaten (được biết đến và giả thuyết) cùng với năm sinh theo giả thuyết:
Những người vợ của ông được biết đến là:
thumb|Phù điêu bằng đá thạch cao tuyết hoa miêu tả Akhenaten, Nefertiti, và con gái Meritaten. Từ Amarna, Ai Cập. Bảo tàng khảo cổ học Ai Cập của Petrie, London Có giả thuyết cho rằng Akhenaten có thể đã lấy một vài người con gái của ông làm vợ, để nhằm cố gắng sinh ra một người thừa kế nam với họ, nhưng điều này đã tạo ra sự tranh cãi gay gắt. Một điều dường như chắc chắn đó là giống như vua cha Amenhotep III, Akhenaten đã phong cho một người con gái của ông làm Người Vợ Hoàng Gia Vĩ đại, nhưng điều này không có nghĩa chỉ ra rằng bà ta là một người vợ của ông bởi vì đây cũng còn là một tước hiệu quan trọng mang tính nghi thức.
Những miêu tả về pharaon và gia đình
thumb|left|Bức tượng đá vôi của Akhenaten, Nefertiti, cùng một công chúa. Triều đại của Akhenaten. Từ Amarna, Ai Cập. Bảo tàng Khảo cổ học Ai Cập của Petrie, London thumbnail|right|Tấm thẻ Wilbour, khoảng năm 1352-1336 TCN, [[Bảo tàng Brooklyn, bức phù điêu này miêu tả Akhenaten cùng Nefertiti vào giai đoạn cuối triều đại của họ.]] Các phong cách nghệ thuật đã phát triển rực rỡ trong suốt giai đoạn ngắn ngủi này có sự khác biệt một cách rõ ràng so với các phong cách nghệ thuật Ai Cập khác. Trong một số trường hợp, sự miêu tả trở nên tự nhiên hơn, đặc biệt là trong việc miêu tả động vật và thực vật, những người dân thường, và trong cách miêu tả hành động và cử chỉ với một ý nghĩa nào đó dành cho những người thuộc và không thuộc hoàng gia. Tuy vậy, các thành viên của triều đình mà đặc biệt là các thành viên của gia đình hoàng gia đã được miêu tả hết sức cách điệu, với những chiếc đầu dài, phần bụng lồi ra, hông to, cánh tay và chân thì lại mảnh khảnh, và những nét đặc trưng trên khuôn mặt được cường điệu hóa. Đáng chú ý hơn nữa và cũng là thời kỳ duy nhất trong lịch sử nghệ thuật hoàng gia Ai Cập, gia đình của Akhenaten đã được miêu tả rõ ràng là đang thực hiện các hoạt động mang tính tự nhiên, thể hiện tình cảm đối với nhau và nắm tay nhau (trong nghệ thuật truyền thống, tính thần thánh của một vị pharaon được thể hiện thông qua sự thư thái, thậm chí bất động).
thumb|right|upright|Bức tượng nhỏ của Akhenaten đội vương miện chiến tranh màu xanh của Ai Cập
Lý do tại sao hình dáng của Akhenaten lại được miêu tả một cách kì quặc, theo kiểu ái am ái nữ nổi bật đến như vậy, hiện vẫn là một vấn đề gây nhiều tranh cãi. Có giả thuyết cho rằng điều này mang mục đích về mặt tôn giáo, như là để mô phỏng lại vai trò sáng tạo của thần Aten, vị thần này được gọi là "mẹ và cha" của tất cả mọi thứ trong những lăng mộ ở Amarna. Hoặc là có giả thuyết khác cho rằng phong cách chân dung của Akhenaten (và gia đình của ông) đã phóng đại những đặc điểm thể chất khác biệt của ông. Trừ khi xác ướp của Akhenaten được xác định một cách chính xác, bằng không các giả thuyết như vậy vẫn chỉ là suy đoán. Một số học giả nhận định rằng xác ướp 61074 được tìm thấy trong ngôi mộ KV55, một ngôi mộ chưa được xây dựng xong ở Thung lũng các vị vua, chính là của Akhenaten. Nếu điều này là thực hoặc xác ướp trong ngôi mộ KV55 là một người có quan hệ gần gũi về mặt huyết thống với ông, Smenkhkare, kích thước của nó có khuynh hướng ủng hộ cho giả thuyết rằng những miêu tả phóng đại về Akhenaten thực chất chính là diện mạo của ông. Mặc dù vậy, xác ướp này chỉ bao gồm những đoạn xương rời rạc, hộp sọ dài và có một cái cằm nhô lên, chân tay của xác ướp này thì nhẹ và dài. Năm 2007, Zahi Hawass và một nhóm các nhà nghiên cứu đã tiến hành chụp CT Scan đối với xác ướp 61074. Và với những đặc điểm như là phần xương sọ dài, xương má, khe hở hàm ếch cùng răng khôn mọc lệch, họ đã kết luận rằng xác ướp này là cha của Tutankhamun, và do vậy chính là Akhenaten.
Đối ngoại
thumb|left|Akhenaten theo phong cách điển hình thời kỳ Amarna. Những bức thư Amarna, một tập hợp của các thư từ ngoại giao được phát hiện tại el-Amarna (tên gọi hiện đại của thành phố Akhetaten), đã cung cấp bằng chứng quan trọng về triều đại và chính sách đối ngoại của Akhenaten. Những bức thư này bao gồm một tập hợp vô giá các bức thư được viết trên những tấm bảng bằng đất sét, chúng được gửi đến cho Akhetaten từ các vị vua chư hầu khác nhau thông qua các tiền đồn quân sự của Ai Cập và từ các vị vua ngoại quốc (được thừa nhận như là "Các vị Vua vĩ đại") của vương quốc Mitanni, Babylon, Assyria và của Hatti. Các viên thống đốc và những vị vua chư hầu của Ai Cập cũng thường xuyên viết thư để cầu xin vàng từ pharaon, và cũng than phiền rằng ông đã làm nhục và lừa dối họ.
Trong khi Akhenaten chắc chắn không phải là một đồng minh thân cận của Tushratta, ông rõ ràng đã tỏ ra quan tâm đến sự mở rộng quyền lực của đế quốc Hittite dưới sự cai trị của vị vua hùng mạnh Suppiluliuma I. Người Hittite giành được một chiến thắng trước Mitanni và vị vua của nó là Tushratta và điều này đã phá vỡ toàn bộ cán cân quyền lực quốc tế ở khu vực Trung Đông Cổ đại tại thời điểm người Ai Cập đã thiết lập hòa bình với Mitanni; nó sẽ khiến cho một số chư hầu của Ai Cập ngả về phía người Hittite. Một nhóm các quốc gia đồng minh của Ai Cập đã cố gắng nổi dậy chống lại người Hittite và viết thư cầu xin Akhenaten gửi quân đội tới cứu viện, nhưng ông không đáp lại hầu hết các lời cầu xin của họ. Có các bằng chứng cho thấy rằng những lộn xộn ở biên giới phía Bắc đã gây ra sự bất ổn ở khu vực Canaan, đặc biệt trong cuộc chiến tranh giành quyền lực giữa Labaya của Shechem với Abdi-Heba của Jerusalem, mà đòi hỏi pharaon phải can thiệp vào khu vực này bằng cách phái các đạo quân Medjay tiến về phía bắc. Akhenaten còn thẳng thừng từ chối giải nguy cho chư hầu của ông là Rib-Hadda của Byblos - vương quốc của ông ta đang bị vây hãm bởi vương quốc Amurru dưới thời trị vì của Abdi-Ashirta và sau này là Aziru, con trai của Abdi-Ashirta, bất chấp việc Rib-Hadda đã rất nhiều lần cầu cứu pharaon. Rib-Hadda đã viết tổng cộng 60 bức thư cho Akhenaten để cầu xin sự trợ giúp đến từ pharaon. Mệt mỏi vì phải nhận những bức thư liên tiếp đến từ Rib-Hadda, Akhenaten đã từng nói với Rib-Hadda rằng: "Nhà ngươi là người viết thư cho ta nhiều hơn tất cả các thị trưởng khác" hoặc là các chư hầu Ai Cập trong bức thư EA 124. Rib-Hadda không hiểu được rằng vị vua Ai Cập sẽ không tổ chức và phái toàn bộ quân đội tiến về phía bắc chỉ để giữ nguyên vẹn hiện trạng chính trị của một số tiểu quốc nằm ở ven rìa phần lãnh thổ châu Á của Ai Cập. Rib-Hadda cuối cùng sẽ phải trả giá cho điều này: ông ta bị trục xuất khỏi Byblos bởi một cuộc chính biến được tiến hành bởi người em trai là Ilirabih và việc này cũng đã được đề cập đến trong một bức thư. Sau khi khẩn cầu một cách vô vọng sự trợ giúp từ Akhenaten, Rib-Hadda đã quay sang cầu xin sự giúp đỡ của Aziru, kẻ thù truyền kiếp của ông ta, để nhằm giành lại ngai vàng cho bản thân mình, Aziru ngay lập tức đưa ông ta đến chỗ vị vua của Sidon, và gần như chắc chắn sau đó Rib-Hadda đã bị hành quyết.
William L. Moran lưu ý rằng nội dung của hơn 380 bức thư Amarna lại trái ngược với quan điểm quy ước cho rằng Akhenaten đã bỏ qua các vùng lãnh thổ ở nước ngoài của Ai Cập và hướng sự quan tâm vào những cải cách ở trong nước của ông. Một số bức thư từ các chư hầu của Ai Cập báo tin cho vị pharaon biết được rằng họ đã làm theo những chỉ thị của ông:
"Gửi tới đức vua, vị chúa tể của thần, vị thần của thần, mặt trời của thần, mặt trời từ trên trời cao: Thông điệp của Yapahu, người cai trị của Gazru, đầy tớ của ngài, cát bụi dưới chân ngài. Thần thực sự tự mình phủ phục dưới chân của đức vua, chúa tể của thần, vị thần của thần, mặt trời của thần... 7 lần và 7 lần, trên bụng và ở trên lưng. Thần thực sự đang canh gác vùng đất của đức vua, vị chúa tể của thần, mặt trời của bầu trời, nơi thần đang ở, và tất cả những điều mà đức vua, vị chúa tể của thần, đã viết cho thần, thần thực sự đang thực hiện - tất cả mọi thứ! Vậy thần là ai, một con chó, và đâu là nhà của thần... và bất cứ việc gì thần được sai khiến, mà là mệnh lệnh của đức vua, chúa tể của thần, mặt trời từ bầu trời, chẳng nhẽ lại không nên luôn luôn tuân theo? '(EA 378)" thumb|upright|right| Đầu tượng của Akhenaten
Sau khi Rib-Hadda trung thành bị sát hại bởi sự xúi giục của Aziru, Akhenaten đã gửi một lá thư đầy giận dữ đến cho Aziru, với một sự kết tội được ám chỉ rõ ràng về sự phản bội công khai của ông ta. Akhenaten đã viết rằng: Hãy nói với Aziru, người cai trị của Amurru: Đức vua, chúa tể của ngươi, [Akhenaten], nói như vậy: Người cai trị Gubla, [Byblos] người đã bị em trai mình đuổi khỏi cánh cổng, nói với ngươi rằng: "Hãy đưa ta đi và đem ta tới thành phố. Có rất nhiều bạc, và ta sẽ tặng chúng cho ngươi. Quả thực đó là sự giàu sang bậc nhất, nhưng không phải là với ta [ở đây]". Dẫu cho người cai trị ấy [Rib-Hadda] đã nói với ngươi như vậy. Không phải là nhà ngươi đã viết thư cho đức vua, chúa tể của ngươi nói rằng, "Thần là đầy tớ của người giống như tất cả các thị trưởng trước đây [nghĩa là các chư hầu] trong thành phố của ngài"? Tuy nhiên, nhà ngươi đã hành động một cách lỗi lầm bằng cách đưa viên thị trưởng đã bị em trai của mình đuổi khỏi cánh cổng, đi khỏi thành phố của Ngài.
Hắn ta [Rib-Hadda] đã có mặt tại Sidon, và theo quyết định của chính nhà ngươi, ngươi đã trao hắn lại cho [một vài] thị trưởng. Liệu nhà ngươi có không biết gì về sự gian ác của những con người này? Nếu nhà ngươi thật sự là đầy tớ của đức vua, tại sao nhà ngươi lại không tố cáo hắn ta trước mặt đức vua, chúa tể của ngươi, rằng: "Viên thị trưởng này đã viết thư cho thần nói rằng:" Hãy đưa ta đến chỗ nhà ngươi và đem ta trở về thành phố của mình?". Và nếu như nhà ngươi đã hành động một cách trung thành, thì tất cả những gì nhà ngươi đã viết đều không đúng. Thực tế thì, đức vua đã suy ngẫm về chúng như sau, "Tất cả mọi thứ nhà ngươi nói đều không thân thiện."
Ngay lúc này đây, đức vua đã nghe nói như sau: "Nhà ngươi đang hòa thuận với vị vua của Qidsa (Kadesh). Hai ngươi cùng ăn và cùng uống với nhau." Và đó là sự thật. Tại sao nhà ngươi lại hành động như vậy? Tại sao nhà ngươi lại hòa thuận với một vị vua mà đức vua đang chiến đấu? Và ngay cả khi nhà ngươi đã hành động một cách trung thành, ngươi đã xem xét về quyết định của chính nhà ngươi hay chưa, và ý kiến của hắn đã không được quan tâm đến. Ngươi đã tỏ ra không quan tâm đến những điều mà nhà ngươi đã làm trước đó. Điều gì đã xảy ra giữa ngươi và chúng khiến cho nhà ngươi không còn đứng về phía đức vua, chúa tể của ngươi? Hãy lưu tâm đến những kẻ đang huấn luyện nhà ngươi cho lợi ích của riêng chúng. Chúng muốn đẩy nhà ngươi vào ngọn lửa... Nếu vì bất cứ lý do gì đi chăng nữa nhà ngươi muốn làm điều ác, và nếu như nhà ngươi mưu tính điều ác, những điều dối trá, thì ngươi, cùng với toàn bộ gia đình của mình, sẽ chết dưới lưỡi rìu của đức vua. Vậy nên, hãy hoàn thành việc phục sự đức vua của nhà ngươi, chúa tể của nhà ngươi, và ngươi sẽ sống. Bản thân nhà ngươi cũng biết rằng nhà vua không thất bại khi Ngài nổi cơn thịnh nộ chống lại toàn bộ Canaan. Và khi nhà ngươi đã viết rằng: "Cầu xin Đức vua, Chúa tể của thần, tha thứ cho thần năm nay, và sang năm sau thần sẽ tới chỗ đức vua, chúa tể của thần, [tức là Ai Cập]. Nếu điều này không thể được, thần sẽ gửi con trai của thần tới thế chỗ cho mình"- Đức vua, chúa tể của nhà ngươi, tha thứ cho nhà ngươi trong năm nay theo đúng những gì ngươi nói. Hãy tự mình đi tới, hoặc phái con trai của ngươi đến [ngay tức khắc]. (EA 162)