cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trường Đại học Y khoa Sài Gòn
Lịch sử
Tháng Tám năm 1961, Trường Y Dược khoa tách Y khoa và Dược khoa làm hai. Năm 1963 thì tách Nha khoa ra khỏi. Cũng vào những năm này các giáo sư người Pháp lần lượt giải nhiệm và ban giảng huấn chuyển qua tay người Việt. Năm 1962 là năm cuối cùng bằng Bác sĩ Y khoa của Viện Đại học Sài Gòn được công nhận tại Pháp.
Địa điểm
Trường Đại học Y khoa giữ nguyên địa chỉ ở số 28 đường Trần Quý Cáp đến Tháng Sáu năm 1966 thì dọn đến địa điểm mới là Trung tâm Giáo dục Y khoa vừa hoàn tất trên Đại lộ Hồng Bàng. Kinh phí 4 triệu rưởi Mỹ kim một nửa do cơ quan USAID của Hoa Kỳ tài trợ với sự trợ lực của Hội Y khoa Hoa Kỳ (American Medical Association, AMA), 50% góp từ ngân sách quốc gia Việt Nam Cộng hòa. Cơ sở mới được một nhóm kiến trúc sư Mỹ Việt thiết kế, trong đó Công ty CRS (Houston) là trưởng nhóm Hoa Kỳ, và Văn phòng tư vấn kiến trúc của KTS Ngô Viết Thụ là trưởng nhóm Việt Nam. Sau khi xây dựng xong, nhóm kiến trúc sư Mỹ Việt đang tiến hành thiết kế bệnh viện Y khoa thực hành cho trường Y tại một khu đất lân cận (có sân bay trực thăng) nhưng phải ngưng khi chính thể Việt Nam Nam Cộng hòa sụp đổ.
Ở Gia Định thì đặt Trung tâm Thực tập Y khoa trong Bệnh viện Nguyễn Văn Học dưới sự điều hành của Tổng quản đốc làm nơi sinh viên y khoa đem áp dụng kiến thức điều trị.
Học trình
Năm thứ năm và sáu chuyển sang các môn bệnh lý chuyên môn: nhi khoa, sản phụ khoa, tâm thần... và tăng thời gian thực tập ở các bệnh viện.
Năm thứ sáu cũng là năm hoàn tất luận án.
Cơ sở luân phiên
Sinh viên y khoa luân phiên đi thực tập và thụ huấn ở nhiều cơ sở trong đô thành Sài Gòn.
Thư viện
Trường Đại học Y khoa Sài Gòn là nơi lưu trữ nhiều sách báo chuyên môn. Vào thời điểm 1970 thư viện của trường có 7.302 đầu sách tiếng Anh, 4.547 sách tiếng Pháp cùng một số sách tiếng Việt.
Số sinh viên
Vào thập niên 1970 Trường Y khoa có 1400 sinh viên theo học và mỗi năm cho ra trường hơn 200 người. Số sinh viên nộp đơn là hơn 5.000 để chiếm 200 chỗ nhập học mỗi năm.
Hoạt động sinh viên
Sinh viên Trường Đại học Y khoa Sài Gòn có ra một tờ báo định kỳ mang tên Tình Thương, xuất bản từ năm 1964 đến năm 1967 thì phải đình bản.
Nhân vật liên quan
===Danh sách Khoa trưởng ===
Xem thêm
Y khoa Sài Gòn Y khoa Sài Gòn Y khoa Sài Gòn Thể loại:Cơ sở giáo dục thời Việt Nam Cộng hòa Thể loại:Trường đại học và cao đẳng đã ngừng hoạt động tại Việt Nam
Oxyopes palliventer
Oxyopes palliventer là một loài nhện trong họ Oxyopidae.
Loài này thuộc chi Oxyopes. Oxyopes palliventer được Embrik Strand miêu tả năm 1911.
Nepogomphoides stuhlmanni
Nepogomphoides stuhlmanni là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Gomphidae. Nó được tìm thấy ở Malawi, Mozambique, và Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.
Tham khảo
S Thể loại:Động vật được mô tả năm 1899
Cáng cứu thương quân sự
Cáng cứu thương quân sự là phương tiện quân y làm giường tạm dùng để vận chuyển thương binh, bệnh binh trong chiến tranh, thiên tai, thảm họa. Cáng cứu thương quân sự ra đời cách đây hàng trăm năm, được phát triển và hoàn thiện cùng với lịch sử của các cuộc chiến tranh. Trước kia để cấp cứu thương binh, nhân viên cấp cứu thường phải cõng, ôm, dìu hoặc kéo để đưa người bị thương thoát khỏi khu vực tác chiến. Phương tiện vận chuyển (cáng thương) đầu tiên được chế tạo từ cành cây, thân tre trúc, trang phục, giường cá nhân, cánh cửa, ghế tựa...
Lịch sử
Từ cuối thế kỷ 19, Cáng cứu thương quân sự từng bước được tiêu chuẩn hóa. Năm 1886, Quân đội Nga đã nghiên cứu, chế tạo và đưa vào sử dụng cáng cứu thương quân sự dã chiến tiêu chuẩn, băng đỡ được làm bằng vải bạt, xương cáng được làm bằng gỗ. Năm 1912, Quân đội Đức sử dụng cáng cứu thương quân sự tiêu chuẩn Type 12, băng đỡ được làm từ sợi hữu cơ, xương cáng được làm bằng gỗ. Giai đoạn 1920-1938, trên cơ sở cáng cứu thương quân sự tiêu chuẩn Type 12, Thụy Sĩ và Đức đã lắp thêm bản lề kim loại ở giữa 2 xương đỡ, tay nắm có thể điều chỉnh dễ dàng; cũng trong thời kì này, các nước Liên Xô, Mỹ, Anh cũng sử dụng loại cáng cứu thương quân sự tương tự như của Đức, Thụy Sĩ. Trong Chiến tranh thế giới lần thứ 2, nhiều kiểu dáng cáng khác nhau được sử dụng. Năm 1949, Hội nghị Giơnevơ đã quy định thống nhất chất lượng và kích thước chính của cáng cứu thương quân sự, tuy nhiên khối NATO và Vacsava có những tiêu chuẩn riêng.
Cáng cứu thương quân sự thông dụng (tiêu chuẩn)
Cáng cứu thương quân sự thông dụng là loại cáng được thiết kế theo quy cách thống nhất, có thể sử dụng chung giữa các quân chủng, binh chủng và giữa các ngành khác nhau, ít chú ý tới kiểu dáng, lấy tính thực dụng làm mục tiêu chính.
Có 3 kiểu dáng cáng cứu thương quân sự chính: kiểu gấp 4 khúc, thích hợp dùng cho lực lượng tác chiến đặc biệt; kiểu gấp làm đôi, thích hợp sử dụng tại các trận địa; kiểu không gấp (cáng cứu thương quân sự cáng thẳng), thích hợp sử dụng ở các bệnh viện và trạm cứu hộ lớn.
Cấu tạo cáng cứu thương quân sự thông dụng gồm: băng đỡ, xương cáng, chân đỡ, chốt bật ngang, tay nắm, thiết bị cố định và giảm rung cho cáng. Băng đỡ chủ yếu làm bằng vải bạt, hiện nay đang có xu hướng sử dụng sợi hóa học, như vật liệu có chứa hiđrôcacbua để làm băng đỡ, ưu điểm nhẹ, thoát nước tốt, dễ giặt. Xương cáng có thiết diện tròn hoặc vuông làm bằng gỗ, hiện nay có nhiều xương cáng thay bằng hợp kim; chân đỡ, hình hộp vuông, được hàn hoặc tán vào với xương cáng bằng hợp kim nhôm. Chốt bật ngang sử dụng khi triển khai cáng, dùng lực của chân để bật cáng. Băng cố định thương binh dùng để cố định thương binh trên cáng. Tay nắm thường sử dụng 3 loại: bằng gỗ, bằng nhựa và bằng kim loại. Loại tay nắm bằng nhựa nhẹ, có thể thò ra thụt vào. Thiết bị cố định và giảm rung cho cáng dùng để cố định cáng nhằm giảm bớt rung, lắc trong quá trình vận chuyển thương binh trên các phương tiện vận chuyển khác nhau.
Yêu cầu thiết kếː Cáng cứu thương quân sự có thể tích nhỏ, khối lượng nhẹ, kết cấu đơn giản, tiện sử dụng, thích hợp dùng để cấp cứu ở trận địa cũng như trên các tàu hải quân, trong máy bay và máy bay lên thẳng hoặc các phương tiện vận chuyển trên bộ; bề mặt của bộ phận kim loại nhẵn; vật liệu để làm băng đỡ phải tạo cảm giác dễ chịu, không làm trầm trọng thêm vết thương của thương binh và giảm thiểu đau đớn cho họ; vật liệu chế tạo cáng phải tương đối phổ thông, dễ giặt, bền, an toàn khi sử dụng, linh kiện dễ thay thế; mang, sử dụng và sửa chữa thuận tiện; giá thành thấp, tiện cho việc sản xuất hàng loạt.
Theo phạm vi và công dụng
Theo phạm vi và công dụng, có cáng cứu thương quân sự sử dụng ở vùng đồi núi, rừng rậm, đầm lầy; dùng cấp cứu trên biển; dùng ở sa mạc và vùng có tuyết bao phủ.
Theo cơ cấu vết thương
Theo cơ cấu vết thương, có 2 loại: cáng cứng và cáng võng.
Cáng võng
Cáng võng là loại thông dụng sử dụng phổ biến trong Quân đội nhân dân Việt Nam, dùng để vận chuyển thương binh, bệnh binh; cấu tạo gồm: võng, dây võng, đòn cáng bằng tre hoặc bằng gỗ dài 2,5 m. Trong kháng chiến chống Pháp, Quân đội nhân dân Việt Nam thường sử dụng cáng võng đay, gai, võng tre (nan tre), cáng vải, bạt. Ưu điểm của cáng võng là gọn, nhẹ, dễ cơ động, phù hợp với tác chiến ở vùng rừng núi (trừ cáng tre), nhưng nhược điểm là gò bó.
Ngoài ra, còn có cáng mành mành, làm bằng tre, giang, nứa, vót nhỏ, dùng dây gai hoặc dây rừng để đan kiểu mành mành, chiều dài cáng 1,7-1,8 m, chiều ngang 0,5-0,6 m, 2 đầu cáng có 2 quai, cuộn tròn lại để tiện vận chuyển; khi vận chuyển thương binh cần có đòn khiêng dài 2,5 m, 2 nẹp dọc dài 1,9-2 m, 2 nẹp ngang dài 0,6 m để buộc 2 bên cáng.
Trong kháng chiến chống Mỹ, Quân đội nhân dân Việt Nam sử dụng phổ biến cáng võng vải, bạt, dù. Cáng võng được cải tiến thành cáng cứng bằng cách thêm một miếng gỗ mỏng hoặc một khung phên tre cứng đặt vào trong lòng võng hoặc cải tiến thành xuồng để đẩy khi bơi qua kênh, rạch.
Cáng bó và cáng vớt
Cáng bó dài 1,8 m, rộng 0,4-0,5 m, khung cáng được liên kết với vải bạt cáng bằng 7 thanh inox (hoặc gỗ), có 5 dải bạt liền khóa bằng thép để bó cố định thương binh (3 dải bó phần ngực, 2 dải bó phần chân), 1 gối hình túi cố định đầu thương binh, có các quai, móc để khiêng và trao vào các phương tiện vận chuyển.
Cáng vớt dài 1,9-2,1 m, rộng 0,4-0,55 m, khung cáng bằng inox uốn định hình, bạt cáng liên kết với khung bằng dây chịu nước có thể tháo rời, có 2 phao xốp giữ cho cáng nổi trên mặt nước, 3 dây đai có khóa bằng nhựa để cố định thương binh vào cáng, có các vòng, móc để treo hoặc buộc dây vào các phương tiện vận chuyển.
Trong chiến tranh công nghệ cao
Trong chiến tranh công nghệ cao, để đáp ứng yêu cầu cấp cứu, cứu chữa, vận chuyển thương binh, bệnh binh kịp thời, an toàn, cáng cứu thương quân sự được nghiên cứu, phát triển theo hướng đa năng như kiểu giường bệnh dã chiến, được lắp thêm chân hoặc chân có bánh xe, sau khi cố định sẽ trở thành giường bệnh tạm thời, được trang bị thêm dụng cụ cấp cứu và theo dõi cỡ nhỏ; loại cáng này có tính ổn định cao, đa tác dụng, vừa có thể làm cáng cứu thương quân sự, vừa có thể thay thế được bàn mổ.
Ngoài ra, để thích ứng với môi trường tác chiến và điều kiện địa hình khác nhau, có cáng cứu thương quân sự kiểu túi khí, kiểu xe trượt tuyết, kiểu tăng áp, tăng nhiệt...  cáng cứu thương quân sự thông minh là thiết bị có khả năng tự triển khai theo dõi, cấp cứu, điều trị và duy trì sự sống cho các thương binh nặng, dễ sử dụng; thiết bị được thiết kế theo kiểu môđun tổng hợp, dễ dàng tháo rời từng bộ phận, phụ kiện có thể thay đổi cho nhau, dễ cơ động, thích hợp để chuyển thương binh về tuyến sau và triển khai điều trị các bước sau sơ cứu trên nhiều loại xe, máy bay, tàu thuyền; phần mềm điều khiển có thể nâng cấp dễ dàng, có thể phân loại tình trạng, mức độ thương tích của thương binh.
Do tính chất, nhiệm vụ quân sự ngày càng phức tạp, việc phát triển các loại cáng cứu thương quân sự  chuyên dùng cho hải quân, không quân của Quân đội các nước chủ yếu tập trung vào việc nghiên cứu theo hướng sử dụng các loại vật liệu mới thay thế vật liệu hợp kim nhôm dùng để chế tạo xương cáng trước kia bằng vật liệu có chứa hiđrôcacbua hóa trị 2 chịu được cường độ cao hoặc vật liệu tương tự, giảm khối lượng, tăng tính thoát nước, tăng khả năng chống cháy, bảo đảm yêu cầu cứu hộ khẩn cấp cho thương binh để giảm thiểu tử vong do bị đuối nước hoặc bị ngạt khi tác chiến trên biển. Những công nghệ tiên tiến ứng dụng vào sản xuất cáng cứu thương quân sự trong tương lai theo hướng vừa có khả năng cấp cứu, điều trị có hiệu quả cho thương binh trên mọi tuyến, vừa có thể bảo đảm cứu viện cho người dân trong thời bình khi thiên tai xảy ra.
Chú thích
Thể loại:Cáng cứu thương
Oxyopes pandae
Oxyopes pandae là một loài nhện trong họ Oxyopidae.
Tham khảo
Thể loại:Oxyopes
Isotes justinia
Isotes justinia là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1956.
Mendatica
Mendatica là một đô thị ở tỉnh Imperia trong vùng Liguria, tọa lạc khoảng 100 km về phía tây nam của Genova và khoảng 30 km về phía tây bắc của Imperia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 235 người và diện tích là 30,6 km².
Đô thị Mendatica có các frazione (đơn vị cấp dưới) Monesi.
Mendatica giáp các đô thị sau: Briga Alta, Cosio di Arroscia, Montegrosso Pian Latte, và Triora.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Imperia
Chimarra areli
Chimarra areli là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Chimarra
Isotes laevicollis
Isotes laevicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1887.
Chimarra antilliana
Chimarra antilliana là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Isotes laevicollis
Tham khảo
Thể loại:Isotes
Chimarra antilliana
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Chimarra
Nesciothemis
Nesciothemis là một chi chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae. Nó gồm các loài:
Tham khảo
Thể loại:Libellulidae
Puyallup, Washington
Puyallup là một thành phố nằm trong quận Pierce thuộc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ. Thành phố này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố có dân số người.
Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố của Washington (tiểu bang)
Tăng áp lực nội sọ vô căn
Tăng áp lực nội sọ vô căn (viết tắt: TALNS vô căn), trước đây được gọi là tăng áp lực nội sọ nguyên phát, tăng áp lực nội sọ lành tính hay giả u não là tình trạng tăng áp lực nội sọ (áp lực xung quanh não) mà không tìm được nguyên nhân. Các triệu chứng chính là đau đầu, rối loạn thị lực, ù tai và đau vai, có thể gây biến chứng mất thị lực.
"Vô căn" có nghĩa là không tìm thấy nguyên nhân. Tuy vậy, thừa cân hoặc tăng cân nhanh trong thời gian ngắn, sử dụng tetracycline là những yếu tố nguy cơ gây tăng áp lực nội sọ vô căn. Chẩn đoán dựa vào triệu chứng lâm sàng, chọc dịch não tủy thấy áp lực cao và không thấy nguyên nhân cụ thể thể hiện trên chẩn đoán hình ảnh.
Trong quá trình điều trị, bệnh nhân cần có một chế độ ăn uống lành mạnh, hạn chế ăn muối và tích cực tập thể dục, có thể sử dụng bổ sung thuốc acetazolamide. Một tỷ lệ nhỏ bệnh nhân cần phẫu thuật giảm áp.
Mỗi năm có khoảng 2 trên 100 000 người mắc mới. Tình trạng này thường ảnh hưởng nhất đến phụ nữ ở độ tuổi 20–50. Phụ nữ bị nhiều hơn nam giới khoảng 20 lần. Tăng áp lực nội sọ vô căn được mô tả lần đầu tiên vào năm 1897.
Triệu chứng cơ năng và triệu chứng thực thể
Triệu chứng phổ biến nhất của TALNS vô căn là nhức đầu dữ dội, xảy ra ở hầu hết (92–94%) trường hợp. Đau đầu tăng lên vào buổi sáng, đau toàn bộ vùng đầu, tính chất đau đầu là đau nhói. Đau đầu có thể kèm với buồn nôn và nôn. Cơn đau đầu có thể nặng hơn nếu có những hoạt động làm tăng áp lực nội sọ, chẳng hạn như ho, hắt hơi hoặc làm nghiệm pháp Valsava. Cơn đau có thể lan xuống cổ và vai. Nhiều người bị ù tai theo mạch đập, ù tai ở một hoặc cả hai tai (64–87%). Nhiều triệu chứng khác, chẳng hạn như dị cảm tứ chi, yếu liệt toàn thân, đau và/hoặc dị cảm ở một hoặc cả hai bên mặt, mất khứu giác và hiếm gặp hơn là thất điều (mất điều hòa vận động); nhưng các triệu chứng này không đặc hiệu cho TALNS vô căn. Trẻ em có nhiều triệu chứng không đặc hiệu cho bệnh.
Áp lực gia tăng dẫn đến chèn ép hoặc đứt dây thần kinh sọ cho phối cho mặt và cổ, hay gặp nhất là dây thần kinh giạng (thần kinh sọ VI). Dây thần kinh này chi phối vận động cho cơ thẳng ngoài (khi co thì kéo nhãn cầu ra ngoài). Do đó, những người bị liệt thần kinh giạng bị nhìn đôi theo chiều ngang, nhìn đôi trở nên trầm trọng hơn khi nhìn về phía bị liệt. Bệnh hiếm khi làm ảnh hưởng đến thần kinh vận nhãn (thần kinh sọ III) và thần kinh ròng rọc (thần kinh sọ IV); cả hai dây thần kinh III và IV đều có vai trò tạo chuyển động của nhãn cầu. Đôi khi thần kinh mặt (thần kinh sọ VII) bị ảnh hưởng, kết quả là các cơ biểu cảm nét mặt ở một hoặc cả hai bên mặt bị liệt hoàn toàn hoặc một phần.
Áp lực gia tăng dẫn đến phù gai thị, tức là phù đĩa thị giác, nơi thần kinh thị giác đi vào nhãn cầu. Biểu hiện này thực tế xảy ra trong tất cả các trường hợp TALNS vô căn, nhưng không phải ai cũng có triệu chứng. Những người gặp phải các triệu chứng thường thấy rằng họ bị "mất thị giác thoáng qua", các đợt mất thị lực xảy ra ở cả hai mắt nhưng không nhất thiết phải có thời gian mất thị lực giống nhau. Phù gai thị không được điều trị trong thời gian dài dẫn đến mất thị lực, ban đầu ở vùng ngoại vi và dần dần lan về trung tâm thị lực.
Khám thần kinh thường không phát hiện bất thường. Khám mắt bằng một thiết bị nhỏ gọi là kính soi đáy mắt hoặc chi tiết hơn với chụp ảnh màu đáy mắt (fundus color photography) cho hình ảnh phù gai thị. Nếu có bất thường thần kinh sọ, khi khám mắt có thể phát hiện lác mắt (liệt dây thần kinh sọ III, IV và/hoặc VI) hoặc liệt thần kinh mặt (liệt dây thần kinh sọ V). Nếu phù gai thị đã có từ lâu dẫn đến hạn chế thị trường và giảm thị lực. Khám thị trường bằng chu vi kế (Humphrey) được khuyến nghị vì các phương thức khám thị trường khác kém chính xác hơn. Phù gai thị kéo dài dẫn đến teo thị giác, đặc trưng bởi hình ảnh đĩa thị nhợt nhạt và có giảm thị lực tiến triển.
Nguyên nhân
"Vô căn" có nghĩa là không rõ nguyên nhân. Do đó, TALNS vô căn chỉ có thể được chẩn đoán nếu không có lời giải thích nào khác cho các triệu chứng trên cơ thể bệnh nhân. Áp lực nội sọ có thể tăng lên do các loại thuốc như dẫn xuất vitamin A liều cao (ví dụ isotretinoin trị mụn trứng cá), kháng sinh tetracyclin điều trị dài ngày (đối với nhiều tình trạng da). Thuốc tránh thai nội tiết, đặc biệt là thuốc tránh thai đường uống (OCP), không có mối tương quan với TALNS.
Có nhiều bệnh gây tăng áp lực nội sọ (hầu hết là các bệnh hiếm gặp). Nếu tăng áp lực nội sọ có nguyên nhân gây ra thì được gọi là "tăng áp lực nội sọ thứ phát". Các nguyên nhân phổ biến của tăng áp lực nội sọ thứ phát bao gồm ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (rối loạn hô hấp liên quan đến giấc ngủ), lupus ban đỏ hệ thống (SLE), bệnh thận mạn tính và bệnh Behçet.
Cơ chế
Nguyên nhân của TALNS vô căn chưa rõ. Quy tắc Monro–Kellie phát biểu rằng áp lực nội sọ được xác định bởi nhu mô não, dịch não tủy (viết tắt là DNT) và máu bên trong xương sọ. Do đó, có ba lý thuyết giải thích tại sao áp lực có thể tăng lên trong TALNS vô căn: do tiết quá nhiều DNT, do tăng thể tích máu/nhu mô não hoặc do tắc nghẽn các tĩnh mạch dẫn máu ra khỏi não.
Giả thuyết đầu tiên là tăng tiết DNT. Tuy nhiên, không có dữ liệu thử nghiệm nào hỗ trợ vai trò của giả thuyết này trong TALNS vô căn.
Giả thuyết thứ hai cho rằng lưu lượng máu đến não hoặc thể tích nhu mô não tăng lên có thể dẫn đến TALNS. Ít bằng chứng ủng hộ cho cơ chế lưu lượng máu tăng. Tuy nhiên, trong các nghiên cứu chụp mạch máu cộng hưởng từ tương phản pha (phase contrast Magnetic Resonance Angiography) của Bateman và cộng sự đã định lượng lưu lượng máu não (CBF) in vivo và thấy rằng lưu lượng máu não tăng cao bất thường ở nhiều người mắc TALNS vô căn. Cả các mẫu sinh thiết và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh não khác nhau đều cho thấy hàm lượng nước trong mô não tăng lên. Vẫn chưa rõ tại sao lại có hiện tượng này.
Giả thuyết thứ ba cho rằng việc đưa máu từ tĩnh mạch về tim bị hạn chế. Nhiều người bị TALNS vô căn bị hẹp các xoang tĩnh mạch ngang. Không rõ sự chít hẹp này là cơ chế bệnh sinh của bệnh hay là hiện tượng thứ phát. Có đề xuất cho rằng tồn tại một feedback sinh học dương tính, trong đó áp lực nội sọ tăng lên gây ra tình trạng hẹp tĩnh mạch trong các xoang ngang, dẫn đến tăng áp lực tĩnh mạch, làm hạt màng nhện giảm tái hấp thu DNT, hệ quả là làm tăng áp lực nội sọ.
Chẩn đoán
nhỏ| Siêu âm thần kinh thị giác cho thấy hình ảnh của TALNS vô căn Chẩn đoán dựa vào bệnh sử và khám lâm sàng. Để xác nhận chẩn đoán và loại trừ các nguyên nhân khác, cần phải làm một số xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh. Có thể phải xét nghiệm hay chẩn đoán hình ảnh kỹ càng hơn nếu biểu hiện bệnh không điển hình.
Cận lâm sàng
Chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI), được sử dụng để loại trừ tổn thương dạng khối choán chỗ. Trong TALNS vô căn, chẩn đoán hình ảnh này thường cho kết quả bình thường. Có thể có hình ảnh não thất nhỏ hoặc hẹp, hình ảnh giãn não thất, hình ảnh biến dạng uốn (buckling) của bao dây thần kinh thị giác và "dấu hiệu tuyến yên rỗng" (tuyến yên "phẳng đi" do tăng áp lực) và ổ Meckel giãn rộng.
Chụp tĩnh mạch đồ cộng hưởng từ (magnetic resonance venography, viết tắt là MRV) được chỉ định trong hầu hết các trường hợp để loại trừ khả năng hẹp/tắc xoang tĩnh mạch hoặc huyết khối xoang tĩnh mạch não. Chụp Chụp tĩnh mạch đồ cộng hưởng từ ATECO có cản quang (auto-triggered elliptic centric-ordered magnetic resonance, viết tắt là ATECO MRV) có tỷ lệ phát hiện cao các trường hợp hẹp xoang ngang bất thường. Những chỗ hẹp này có thể được xác định và đánh giá đầy đủ hơn bằng chụp tĩnh mạch não và đo áp suất não qua catheter.
Chọc dịch não tủy được chỉ định để đo áp lực mở, cũng như lấy DNT để loại trừ các chẩn đoán phân biệt khác. Nếu áp lực mở tăng, có thể hút dịch nảo tủy để giảm áp lực tạm thời. Tìm các tế bào bất thường, làm bilan nhiễm trùng, định lượng kháng thể, glucose và protein trong DNT để định hướng nguyên nhân. Theo định nghĩa, tất cả các chỉ số trên đều nằm trong giới hạn bình thường trong TALNS vô căn. Đôi khi áp lực DNT vẫn bình thường mặc dù có nhiều triệu chứng rất gợi ý cho bệnh. Nguyên nhân là bởi áp lực DNT dao động trong ngày. Nếu vẫn nghi ngờ thì có thể cần phải thực hiện theo dõi áp lực nội sọ lâu dài hơn bằng catheter áp lực.
Phân loại
Năm 1937, Walter Dandy liệt kê các tiêu chuẩn chẩn đoán TALNS vô căn.
Các tiêu chuẩn trên được Smith sửa đổi vào năm 1985, gọi là "tiêu chuẩn Dandy sửa đổi". Smith sử dụng phương pháp chẩn đoán hình ảnh tiên tiến hơn. Dandy đã yêu cầu chụp khí não (Pneumoencephalography) bằng X-quang, sau này Smith đã thay thế bằng chụp cắt lớp vi tính. Trong một bài báo năm 2001, Digre và Corbett đã sửa đổi thêm các tiêu chuẩn của Dandy. Họ bổ sung thêm tiêu chuẩn rằng người đó phải tỉnh, tiếp xúc tốt, vì tình trạng hôn mê ngăn cản đánh giá thần kinh đầy đủ và đưa ra các tiêu chuẩn để loại trừ huyết khối xoang tĩnh mạch. Hơn nữa, họ đã thêm tiêu chuẩn rằng không tìm thấy bất cú nguyên nhân nào gây ra TALNS vô căn. Trong một tổng quan năm 2002, Friedman và Jacobson đề xuất một bộ tiêu chuẩn chẩn đoán thay thế, bắt nguồn từ các tiêu chuẩn của Smith. Bộ tiêu chuẩn này yêu cầu bác sĩ chọc DNT ở tư thế bệnh nhân nằm nghiêng, vì chọc DNT khi ngồi thẳng có thể dẫn đến làm tăng áp lực nội sọ giả tạo. Friedman và Jacobson cũng không yêu cầu chụp cộng hưởng từ tĩnh mạch (MRV) cho tất cả bệnh nhân chỉ chỉ định cận lâm sàng này trong các trường hợp không điển hình.
Điều trị
Mục tiêu trong điều trị TALNS vô căn là ngăn ngừa giảm thị lực gây mù lòa và kiểm soát triệu chứng. TALNS vô căn được điều trị chủ yếu thông qua việc giảm áp lực DNT và TALNS vô căn có thể khỏi sau điều trị ban đầu, có thể tự thuyên giảm (mặc dù vẫn có thể tái phát) hoặc có thể kéo dài mạn tính.
Chọc dịch não tủy
nhỏ| Đang tiến hành [[chọc dịch não tủy. Vùng màu nâu là vùng được sát trùng bằng dung dịch cồn-iod. Trong hình ảnh này, bệnh nhân đang ngồi thẳng. Tư thế giúp thực hiện quy trình dễ dàng hơn nhưng làm kết quả đo áp suất mở trở nên không đáng tin cậy.]] Bước đầu tiên trong kiểm soát triệu chứng là dẫn lưu DNT bằng cách chọc DNT (hay chọc dò tủy sống). Chọc DNT giúp vừa chẩn đoán (chẳng hạn như tìm các marker viêm trong nhiễm trùng DNT), vừa điều trị. Trong một số trường hợp, thủ thuật này là đủ để kiểm soát các triệu chứng và không cần điều trị thêm.
Thủ thuật trên có thể làm lại nhiều lần nếu cần thiết, nhưng ở những trường hợp này thường phải điều trị bổ sung để kiểm soát các triệu chứng và duy trì thị lực. Việc chọc DNT lặp đi lặp lại khiến bệnh nhân đau đớn và làm tăng nguy cơ gây nhiễm trùng cột sống. Đôi khi cần phải chọc DNT nhiều lần để kiểm soát áp lực nội sọ khẩn cấp nếu thị lực của bệnh nhân suy giảm nhanh chóng.
Thuốc
Một trong những thuốc điều trị tăng áp lực nội sọ được chứng minh bằng các nghiên cứu chất lượng cao chính là acetazolamide (Diamox), hoạt động bằng cách ức chế enzyme carbonic anhydrase (CA) và làm giảm sản xuất DNT từ 6 đến 57%. Tác dụng phụ của thuốc là làm hạ kali máu, gây yếu cơ và ngứa ran ở các ngón tay. Acetazolamide không được sử dụng trong thời kỳ mang thai, vì thuốc đã được chứng minh là gây ra những bất thường về phôi thai trong các nghiên cứu trên động vật. Ngoài ra, ở người, thuốc đã được chứng minh là gây toan chuyển hóa cũng như làm rối loạn điện giải trong máu của trẻ sơ sinh. Thuốc lợi tiểu furosemide đôi khi được chỉ định để điều trị nếu bệnh nhân không dung nạp acetazolamide, nhưng thuốc này có thể ít tác dụng lên áp lực nội sọ.
Có thể sử dụng nhiều loại thuốc giảm đau để kiểm soát cơn đau đầu do tăng áp lực nội sọ. Ngoài các thuốc thông thường như paracetamol, thuốc chống trầm cảm amitriptyline liều thấp hoặc thuốc chống co giật topiramate đã được theo dõi trong nghiên cứu là có tác động bổ sung giúp giảm đau.
Đặt stent xoang tĩnh mạch
Hẹp xoang tĩnh mạch dẫn đến tăng áp lực tĩnh mạch đóng một vai trò quan trọng liên quan đến tăng áp lực nội sọ. Đặt stent xoang ngang có thể giải quyết tăng áp lực tĩnh mạch, dẫn đến cải thiện tái hấp thu DNT, giảm áp lực nội sọ, điều trị phù nề và các triệu chứng khác của TALNS vô căn.
Trong một nghiên cứu đặt stent xoang ngang (TTS) trên 52 bệnh nhân TALNS vô căn được điều trị từ năm 2001 và theo dõi từ 2 tháng đến 9 năm, có 49 bệnh nhân đã được chữa khỏi tất cả các triệu chứng của bệnh. Tất cả các thủ thuật đặt stent được thực hiện dưới gây mê toàn thân vì việc sử dụng catheter để dẫn hướng trong quá trình đặt stent có thể làm bệnh nhân vô cùng đau đớn. Tất cả các bệnh nhân đều được chỉ định phác đồ kép chống kết tập tiểu cầu (dual antiplatelet therapy, DAPT) trước khi làm thủ thuật, bao gồm aspirin (150 mg/ngày) và clopidogrel (75 mg/ngày), trong một tuần trước khi đặt stent. Sau khi đặt stent, bệnh nhân được theo dõi qua đêm trong phòng chăm sóc đặc biệt trước khi xuất viện, sau đó dùng clopidogrel trong ít nhất 3 tháng và aspirin trong ít nhất 1 năm.
Phẫu thuật
Có hai phương pháp phẫu thuật chính để điều trị TALNS vô căn: giảm áp và mở cửa sổ bao thần kinh thị giác (một số tài liệu còn gọi là phẫu thuật thẩm thấu ống thần kinh thị giác, phẫu thuật giảm áp thần kinh thị giác, viết tắt là ONSF) và tạo shunt não. Phẫu thuật thường chỉ được thực hiện nếu điều trị nội khoa không thành công hoặc không đáp ứng. Lựa chọn hai phương pháp này phụ thuộc vào các vấn đề gây ra bởi TALNS vô căn. Không có phương pháp nào là hoàn hảo: cả hai đều có thể gây ra các biến chứng đáng kể và có thể thất bại trong việc kiểm soát các triệu chứng. Không có thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng nào quyết định phương pháp nào là tốt nhất.
Phẫu thuật mở cửa sổ bao thần kinh thị giác (ONSF) là phương pháp phẫu thuật mà phẫu thuật viên rạch một đường ở lớp mô liên kết của thần kinh thị giác ở phần phía sau mắt. Không rõ tại sao thao tác này giúp bảo vệ mắt tránh bị tăng áp lực, có thể do DNT di chuyển vào ổ mắt hoặc tạo ra một vùng mô sẹo làm giảm áp suất. Ít tác động làm giảm áp lực nội sọ. Hơn nữa, phương pháp này có thể dẫn đến các biến chứng như mù lòa gặp ở 1–2% ca. Do đó, phương pháp này được khuyến nghị chủ yếu ở những người có triệu chứng đau đầu nhẹ nhưng phù gai thị nặng, có nguy cơ cao mù lòa, hoặc ở những người đã trải qua điều trị không thành công bằng phương pháp tạo shunt não hoặc có chống chỉ định phẫu thuật tạo shunt não.
Phẫu thuật tạo shunt não được các bác sĩ phẫu thuật thần kinh thực hiện. Các phẫu thuật viên tạo ra một shunt (tạm dịch là chuyển lưu, dẫn lưu ), là một đường dẫn giúp DNT dẫn lưu vào một khoang trong cơ thể. Phương pháp hay sử dụng thường là tạo shunt thắt lưng–phúc mạc, nối khoang dưới nhện ở cột sống thắt lưng với ổ phúc mạc. Một van áp suất được sử dụng giúp tránh thoát dịch quá mức khi bệnh nhân đứng thẳng. Shunt thắt lưng–phúc mạc có hiệu quả trong khoảng một nửa trường hợp; những trường hợp còn lại phải phẫu thuật chỉnh lại shunt do bị tắc (thường là nhiều hơn một lần). Nếu shunt thắt lưng–phúc mạc cần chỉnh lại nhiều lần, có thể xem xét tạo shunt não thất–tâm nhĩ hoặc shunt não thất–phúc mạc. Các shunt này nối từ một trong hai não thất bên, thường là bằng phẫu thuật định vị lập thể (stereotactic surgery), với tâm nhĩ phải của tim hoặc nối với khoang phúc mạc. Do tạo shunt não thất ít cần phải chỉnh lại hơn so với shunt thắt lưng, có thể phương pháp tạo shunt não thất này sẽ trở thành phương pháp tạo shunt đầu tay.
Ở những người béo phì, phẫu thuật giảm cân (và đặc biệt là phẫu thuật bắc cầu dạ dày giảm cân) có thể giúp giải quyết tình trạng bệnh trên 95%.
Tiên lượng
Hiện tại chưa rõ tỷ lệ bệnh nhân mắc TALNS vô căn tự thuyên giảm và tỷ lệ bệnh nhân phát triển thành bệnh mạn tính.
TALNS vô căn thường không ảnh hưởng đến tuổi thọ. Các biến chứng chính của TALNS vô căn phát sinh từ triệu chứng phù gai thị không được điều trị hoặc kháng trị. Trong nhiều nghiên cứu loạt ca bệnh cho thấy nguy cơ lâu dài về thị lực của một người TALNS vô căn được báo cáo là nằm trong khoảng từ 10 đến 25%.
Dịch tễ học
nhỏ| Số ca mắc bệnh TALNS vô căn mới mỗi năm được xác định rõ ràng bởi giới tính và [[Khối lượng cơ thể người|trọng lượng cơ thể. Các số liệu ở nữ là ở phụ nữ từ 20 đến 45 tuổi. ]] Trung bình mỗi năm có khoảng 2 trên 100 000 người mắc mới, và có thể ở trẻ em và người lớn. Độ tuổi trung bình lúc chẩn đoán bệnh là 30. TALNS vô căn xảy ra chủ yếu ở phụ nữ, đặc biệt là ở độ tuổi từ 20 đến 45, nhóm người này bị có tần suất mắc cao gấp 4 đến 8 lần so với nam giới. Thừa cân và béo phì làm tăng nguy cơ mắc TALNS vô căn: những phụ nữ có cân nặng nặng hơn 10% khối lượng cơ thể lý tưởng có nguy cơ mắc TALNS vô căn cao gấp 13 lần và con số này sẽ là 19 lần ở những phụ nữ có cân nặng nặng hơn 20% khối lượng cơ thể lý tưởng. Ở nam giới cũng có mối tương quan trên, nhưng nguy cơ chỉ gấp 5 lần ở những người trên 20% so với trọng lượng cơ thể lý tưởng.
Mặc dù có một số báo cáo về TALNS vô căn trong gia đình, hiện tại không thấy nguyên nhân di truyền nào có liên quan TALNS vô căn. Mọi người thuộc mọi sắc tộc có thể bị TALNS vô căn. Không có sự khác biệt về tỷ lệ mắc bệnh giữa trẻ trai và trẻ gái.
Từ cơ sở dữ liệu các bệnh nhân nhập viện tại Hoa Kỳ, nhu cầu can thiệp phẫu thuật thần kinh điều trị TALNS vô căn đã tăng lên rõ rệt trong khoảng thời gian từ 1988 đến 2002. Có thể một phần là do tỷ lệ béo phì ngày càng gia tăng. Sự gia tăng này cũng có thể được giải thích một phần là do phương pháp tạo shunt ngày càng ưa chuộng hơn phương pháp phẫu thuật mở cửa sổ bao thần kinh thị giác.
Lịch sử
Bác sĩ người Đức Heinrich Quincke là người đầu tiên mô tả bệnh này vào năm 1893 dưới tên viêm màng não huyết thanh (serous meningitis) Năm 1904, Bác sĩ người Đức Max Nonne đề xuất thuật ngữ "giả u não" (pseudotumor cerebri). Nhiều trường hợp khác cũng được ghi chép trong y văn, nhưng tăng áp lực nội sọ lại là hậu quả của các bệnh khác. Ví dụ, tràn dịch não viêm tai (otitic hydrocephalus) do nhà thần kinh học Luân Đôn, Sir Charles Symonds báo cáo có thể là biến chứng của huyết khối xoang tĩnh mạch do viêm tai giữa. Năm 1937, bác sĩ giải phẫu thần kinh Walter Dandy tại thành phố Baltimore, Hoa Kỳ đề xuất các tiêu chuẩn chẩn đoán cho TALNS vô căn. Để điều trị bệnh, Dandy đề xuất phương pháp phẫu thuật giảm áp dưới thái dương.
Thuật ngữ "lành tính" (benign) và "giả u" (pseudotumor) xuất phát từ thực tế là tăng áp lực nội sọ thường liên quan đến u não. Do đó, những bệnh nhân không tìm thấy khối u trong não thì được chẩn đoán là "giả u não" (một căn bệnh "bắt chước" các triệu chứng của u não). Năm 1955, bệnh này được đổi tên thành tăng áp lực nội sọ lành tính (benign intracranial hypertension) để phân biệt với tăng áp lực nội sọ do các bệnh đe dọa tính mạng (chẳng hạn như ung thư); tuy nhiên, thuật ngữ này cũng được cho là gây hiểu lầm vì bất cứ căn bệnh nào có khả năng gây mù cho bệnh nhân thì không nên được coi là lành tính. Do đó, năm 1989, bệnh được đặt tên là tăng áp lực nội sọ vô căn (không xác định được nguyên nhân, tiếng Anh: idiopathic intracranial hypertension).
Phẫu thuật tạo shunt được giới thiệu vào năm 1949; ban đầu sử dụng phương pháp shunt não thất–phúc mạc. Năm 1971, shunt thắt lưng–phúc mạc được báo cáo là cho kết quả tốt hơn. Các báo cáo kết quả tiêu cực khi áp dụng phương pháp shunt trong thập niên 1980 đã khiến cho phương pháp phẫu thuật mở cửa sổ thần kinh thị giác (ONSF) được ưa chuộng hơn trong giai đoạn 1988–1993. Kể từ đó, phương pháp tạo shunt chủ yếu được khuyến nghị, thỉnh thoảng có những trường hợp ngoại lệ.
Tham khảo
<references group="" responsive="1">
Liên kết ngoài
Thể loại:RTT Thể loại:Bệnh chưa rõ nguyên nhân Thể loại:Bệnh về mắt Thể loại:Đau đầu
Bò Pinzgauer
nhỏ|300px|Bò Pinzgauer được nuôi tại Mỹ Bò Pinzgauer là một loại bò lấy thịt và sữa có nguồn gốc từ tỉnh Pinzgau thuộc vùng Salzburg của nước Áo. Bò được nuôi từ năm 1846. Bò Pinzgauer có chiều cao trung bình, nhưng to ngang với lưng khá dài, lưng có màu nâu với vệt trắng dài trên lưng. Móng và mõm có màu đậm. Sừng có màu sáng và đầu nhọn màu đen.
Tham khảo
Thể loại:Chi Bò Thể loại:Giống bò
Chimarra argax
Chimarra argax là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Chimarra
Oxyopes pankaji
Oxyopes pankaji là một loài nhện trong họ Oxyopidae.
Loài này thuộc chi Oxyopes. Oxyopes pankaji được Pawan U. Gajbe & Pawan U. Gajbe miêu tả năm 2000.
Tham khảo
Thể loại:Oxyopes
Ngưu Ma Vương
nhỏ|281x281px|Trận chiến của Ngưu Vương và Tôn Ngộ Không. Bức tranh trong Hành lang dài của Cung điện Mùa hè ở Bắc Kinh. Ngưu Ma Vương (phồn thể: 牛魔王; giản thể: 牛魔王), là một nhân vật phản diện trong bộ truyện kinh điển Tây Du Ký có bản thể là ngưu. Trong tiếng Trung, ngưu chỉ chung đến cả trâu và bò, nhưng bản thể của Ngưu Ma Vương thường được mô tả giống trâu trong các tác phẩm văn hóa đại chúng. Ngưu Ma Vương là đại ca trong Thất Đại Thánh.
Ngưu Ma Vương tính cách phóng khoáng, lớn mật. Vợ là Thiết Phiến Công Chúa, con là Hồng Hài Nhi. Khi thấy Tôn Ngộ Không biểu diễn 72 phép thần thông cùng Như Ý Kim Cô Bổng liền kết bái huynh đệ.
Là một trong số ít yêu ma có thể dùng sức mạnh thuần túy, không nhờ pháp bảo hay thần thông cũng có thể gây khó dễ cho Tôn Ngộ Không. Ngưu Ma Vương thích kết giao rộng rãi, có không ít mối quan hệ, danh khí khá lớn nên cũng có thể tính là một vị tuyệt thế kiêu hùng.
Tên gọi
Có 2 tên goi:
Ngoại hình
Vì bản thế là khuê ngưu nên Ngưu Ma Vương rất to lớn, hơn Tôn Ngộ Không nhiều nên làm đại ca. Khuôn mặt hình trâu, tay chân to lớn, vạm vỡ, ục mịch, thiếu linh hoạt.
Phép thuật và binh khí
Ngô Thừa Ân mô tả Ngưu Ma Vương có 72 phép thần thông biến hóa - Địa Sát Thất Thập Nhị Biến, ngang ngửa Tôn Ngộ Không.
Ngưu Ma Vương thường dùng một binh khí to lớn gọi là Cái Rìu
Trong hồi 61, Ngô Thừa Ân cũng nói rằng:
"Ngưu Vương cũng có bảy mươi hai phép biến, võ nghệ cũng gần như Đại Thánh, chỉ phải cái thân người cục mịch, không linh hoạt."
Xuất hiện trong truyện
Tây du ký: Ngưu Ma Vương xuất hiện qua loa ở phần đầu là kết nghĩa huynh đệ với Tôn Ngộ Không cùng với sáu con yêu tinh khác. Do nhìn thấy Ngộ Không biểu diễn gậy Như Ý tỏa ra ánh hào quang nên kết bái làm huynh đệ.
Truyền thuyết Hồng Hoang:
Ngưu Ma Vương là người trong Triệt Giáo, đệ tử ký danh của Thượng Thanh Thánh Nhân - Thông Thiên Giáo Chủ. Vì Triệt Giáo hữu giáo vô loại chiêu thu nhiều đệ tử nên đệ tử ký danh của Thông Thiên lên tới cả chục vạn người. Ngưu ma vương xuất hiện sau Long Hán lượng kiếp (Long Phượng Lân đại kiếp), sau đó có cơ duyên gia nhập Triệt Giáo, khổ tu ngàn vạn năm. Tu vi thời điểm xảy ra lượng kiếp thứ 2 - Vu Yêu lượng kiếp là Kim Tiên sơ kỳ. Tu vi thời điểm xảy ra lượng kiếp thứ 3 - Phong Thần lượng kiếp là Thái Ất Kim Tiên sơ kỳ. Trong 2 lượng kiếp này, Ngưu ma vương vì tu vi quá thấp nên không xuất hiện. Lượng kiếp thứ 4 - Tây Du lượng kiếp, lúc này Ngưu Ma Vương đã có tu vi Đại La Kim Tiên, cùng với đó là sự xuống dốc của Triệt Giáo sau Phong Thần kiếp nên mới được Thông Thiên Giáo Chủ cho xuất hiện tham gia lượng kiếp.
Vợ Ngưu ma vương là Thiết Phiến công chúa, con gái của Minh Hà Lão Tổ. 2 người Kết duyên trước khi Tây Du lượng kiếp bắt đầu và xuất sinh Hồng Hài Nhi. Tam Muội chân Hỏa của Hồng Hài Nhi là đích thân Thông Thiên Giáo Chủ truyền thụ.
Molini di Triora
Molini di Triora là một đô thị ở tỉnh Imperia trong vùng Liguria, tọa lạc khoảng 100 km về phía tây nam của Genoa và khoảng 25 km về phía tây bắc của Imperia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 741 người và diện tích là 57,9 km².
Molini di Triora giáp các đô thị sau: Badalucco, Bajardo, Carpasio, Castelvittorio, Montalto Ligure, Montegrosso Pian Latte, Rezzo, và Triora.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Imperia
Isotes lata
Isotes lata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1886.
Chimarra argeia
Chimarra argeia là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Boeing YB-9
Boeing B-9 là mẫu máy bay ném bom một tầng cánh làm hoàn toàn bằng kim loại đầu tiên được thiết kế cho Binh chủng không quân Lục quân Hoa Kỳ. Kiểu hoạt động đầu tiên được gọi tên là YB-9, đã được thử nghiệm và phát triển bởi công ty sản xuất máy bay Boeing của Hoa Kỳ dưới tên gọi XB-901 và bay lần đầu vào ngày 29 tháng 4-1931. YB-9 là một mẫu máy bay được sửa đổi lớn từ mẫu máy bay vận tải thương mại Model 200 của Boeing. Động cơ Pratt & Whitney R-1830-13 được sử dụng trên YB-9 đã giúp máy bay đạt được tốc độ tối đa là 163 mph (262 km/h).
Chimarra argeia
Tham khảo
Thể loại:Chimarra
Boeing YB-9
Kiểu thử nghiệm thứ hai có tên gọi là Y1B-9 (Y1 cho biết nguồn tài chính cho dự án nằm ngoài tài trợ cho năm tài chính chính thức), mẫu này sử dụng động cơ làm nguội bằng chất lỏng Curtiss V-1570-29 'Conqueror'. Việc tăng công suất của động cơ, kết hợp với việc tăng luồng khí qua vỏ động cơ đã tăng tốc độ tối đa của máy bay lên 173 mph (278 km/h). Với ngoại lệ của B-2 Condor, động cơ làm nguội bằng chất lỏng không bao giờ được sử dụng trong việc sản xuất các máy bay ném bom cho quân đội Hoa Kỳ. Động cơ bố trí tỏa tròn làm lạnh bằng không khí nhẹ hơn và đáng tin cậy hơn động cơ làm lạnh bằng chất lỏng, và giảm khả năng bị tổn thương bởi sự tấn công của đối phương.
Y1B-9A là một phiên bản cải tiến của YB-9, với động cơ mạnh hơn và được thiết kế lại cánh đuôi đứng. Sử dụng hai động cơ Pratt & Whitney R-1860-11 Hornet, máy bay có tốc độ ngang bằng với tốc độ của tất cả các máy bay tiêm kích mà Hoa Kỳ đang có lúc đó. Y1B-9 là máy bay đầu tiên của Lục quân có buồng lái kín. 5 chiếc đã được Lục quân đặt mua vào tháng 9-1931.
Danh sách
B-09, Boeing B-09, Boeing Thể loại:Máy bay chiến đấu Thể loại:Máy bay ném bom Thể loại:Máy bay hai động cơ cánh quạt Thể loại:Máy bay cánh dưới
Bò Santagertrudis
nhỏ|phải|300px|Bò Santa Gertrudis Bò Santa Gertrudis (phát âm tiếng Việt: Xan-ta Giơtruđit) giống bò thịt có nguồn gốc từ Mỹ, được tạo thành từ năm 1940 tại bang Texas. Bò hình thành do sự lai tạo giữa bò đực giống bò Zebu Ấn Độ với bò cái giống Sothon (sừng ngắn). Bò nặng cân, yếm to và dày có nhiều nếp gấp, ngực sâu và rộng, lưng phẳng, da mỏng. Lông đỏ thẫm, đôi khi có đốm trắng phía dưới bụng bò có sừng hoặc không. Có khả năng thích ứng, chịu đựng nhiệt độ và độ ẩm cao, chống chịu được bệnh ký sinh trùng đường máu.
Bò đực trưởng thành nặng khoảng 800 - 1.000 kg, bò cái 550 – 600 kg. Nuôi thịt 18 tháng tuổi, bê đực 500 kg, bê cái 370 kg; tỉ lệ thịt xẻ 61 - 62%. Khối lượng 29–30 kg (bê sinh ra), 560–620 kg (bò cái trưởng thành), 830–1180 kg (bò đực trưởng thành). Chất lượng thịt bò tốt, khi vỗ béo đạt mức tăng trọng 1000-1200 g/con/ngày, tỷ lệ thịt xẻ đạt 60%.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Bò Thể loại:Giống bò
Oxyopes panther
Loài này thuộc chi Oxyopes. Oxyopes panther được George Stewardson Brady miêu tả năm 1975.
Lý Công Hoàng Anh
Lý Công Hoàng Anh (sinh ngày 1 tháng 9 năm 1999) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Việt Nam hiện đang thi đấu ở vị trí tiền vệ trung tâm cho câu lạc bộ Topenland Bình Định và đội tuyển U-23 Việt Nam.
Liên kết ngoài
Thể loại:Người Hòa Bình Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Việt Nam Thể loại:Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam Thể loại:Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Hồng Lĩnh Hà Tĩnh Thể loại:Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Bình Định Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-23 quốc gia Việt Nam Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam
Ignasi Miquel
Ignasi Miquel i Pons (sinh 28 tháng 9 năm 1992 tại Barcelona, Catalonia) là một cầu thủ bóng đá người Tây Ban Nha hiện đang chơi cho câu lạc bộ Arsenal. Ignasi Miquel chơi ở vị trí Trung vệ.
Arsenal
Miquel ra mắt tại giải Premier League trong trận đấu với Liverpool vào ngày 20 Tháng 8 năm 2011, anh được thay vào khi trung vệ Laurent Koscielny bị chấn thương ở phút 16'. Miquel xuất hiện lần thứ 2 trong mùa giải bóng đá Cup khi Arsenal chiến thắng 3-1 Shrewbury Town. Ngày 06 Tháng 12 2011, Miquel tham gia giải đấu UEFA Champions League đầu tiên cho Arsenal trong khi thua 3-1 trước Olympiacos. Ngày 15 Tháng 1 2012, Miquel Miquel chơi trọn 90' phút trong trận Arsenal thua Swansea City 3-2. Năm 2013, Miquel ghi bàn vào lưới đội tuyển Việt Nam.
Tham khảo
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha Thể loại:Cầu thủ bóng đá Arsenal F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Premier League Thể loại:Hậu vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Leicester City F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh Thể loại:Cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha ở nước ngoài Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Tây Ban Nha
Acta Palaeontologica Polonica
Acta Palaeontologica Polonica là một tạp chí khoa học của Ba Lan, được thành lập từ năm 1956. Tạp chí chuyên xuất bản các công trình khoa học liên quan đến lĩnh vực cổ sinh học, các nghiên cứu chuyên sâu về tất cả các loại hóa thạch, phương thức sống và cấu trúc bộ xương của các sinh vật cổ đại. Ngoài ra, Tạp chí còn xuất bản các nghiên cứu về động vật có xương sống và ứng dụng bằng chứng hóa thạch vào các nghiên cứu về sự phát triển. Tạp chí xuất bản mỗi quý một số, ngôn ngữ chính bằng tiếng Anh.
Mã số xuất bản
Bản in ISSN: 0567-7920
Bản điện tử ISSN: 1732-2421
Nhà xuất bản: Viện Cổ sinh vật học, Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan
Chỉ số ảnh hưởng
Chỉ số IF (Impac factor) năm 2020: 1.682
Đứng thứ 22 trong 55 tạp chí cổ sinh vật học được liệt kê.
Nhóm Q1 trong danh mục tạp chí SCIE
Chỉ số SCImago năm 2019: 0.79
Ban biên tập
Tổng biên tập: Andrzej Kaim
Biên tập viên kỹ thuật: Jolanta Kobylińska
Hội đồng khoa học
GS. TSKH Tomasz K. Baumiller (Mỹ), cố vấn mảng Động vật không xương sống
GS. TSKH Roger Benson (Anh), cố vấn mảng Động vật có xương sống
GS. TSKH Michael J. Benton (Anh), cố vấn mảng Động vật có xương sống
GS. TSKH Anne Budd (Mỹ), cố vấn mảng Động vật không xương sống
GS. TSKH Richard J. Butler (Anh), cố vấn mảng Động vật có xương sống
GS. TSKH Christian Klug (Thụy Điển), cố vấn mảng Động vật không xương sống
GS. TSKH Michael Krings (Đức), cố vấn mảng Thực vật
GS. TSKH Jan Pawlowski (Ba Lan), cố vấn mảng Phát sinh chủng loạii phân tử, cổ sinh vật
GS. TSKH Grzegorz Racki (Ba Lan), cố vấn mảng Tiến hóa của hệ sinh thái, cổ sinh vật
GS. TSKH Jarosław Stolarski (Ba Lan), cố vấn mảng Động vật không xương sống
Liên kết ngoài
Trang web của tạp chí
Tham khảo
Thể loại:Tạp chí khoa học và công nghệ Ba Lan
Isotes leucospila
Isotes leucospila là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1886.
Tham khảo
Thể loại:Isotes
Chimarra argentella
Chimarra argentella là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Chimarra
Gazprom Hungarian Open 2017 - Đôi
Đây là lần đầu tiên giải đấu tổ chức.
Brian Baker và Nikola Mektić dành danh hiệu, đánh bại Juan Sebastián Cabal và Robert Farah ở trận chung kết, 7–6(7–2), 6–4.
Hạt giống
• # Oliver Marach / Mate Pavić (Quarterfinals)
• # Treat Huey /  Max Mirnyi (Semifinals)
• # ' Juan Sebastián Cabal / Robert Farah (Á quân, Chung kết)''
• # Brian Baker /  Nikola Mektić (Vô địch)
Tham khảo
Thể loại:Giải quần vợt Hungary Mở rộng Thể loại:ATP World Tour 2017
Tiền điện tử của ngân hàng trung ương
Tiền điện tử của ngân hàng trung ương (Central Bank Digital Currency - CBDC) là hình thức kỹ thuật số của tiền định danh (một loại tiền được thiết lập dưới dạng tiền theo quy định của Chính phủ, cơ quan tiền tệ hoặc luật pháp).
Tiền điện tử của ngân hàng trung ương khác với tiền ảo và tiền mã hóa, những loại tiền mà không được Nhà nước phát hành và thiếu trạng thái đấu thầu hợp pháp do Chính phủ tuyên bố.
Lịch sử
Ngân hàng Anh là một trong những tổ chức đầu tiên khởi xướng một cuộc thảo luận toàn cầu về triển vọng giới thiệu tiền điện tử của ngân hàng trung ương. Tuy nhiên, Ngân hàng trung ương Thụy Điển là nơi sớm xem xét việc thực hiện và bắt đầu thử nghiệm các giải pháp kỹ thuật cho tiền e-krona của mình vào năm 2020.
Vào tháng 11 năm 2017, Ngân hàng trung ương Ugruquay đã tuyên bố bắt đầu một thử nghiệm để phát hành tiền Peso điện tử của Uruguay.
Vào tháng 3 năm 2019, Ngân hàng trung ương Đông Caribbean tuyên bố sẽ tham gia vào một dự án thí điểm tiền điện tử của ngân hàng trung ương với công ty FinTech có trụ sở tại Barbados.