cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thánh Giuse
Hành trạng
Không có sách Tin Mừng nào đề cập đến Giuse trong những sự kiện của quá trình trưởng thành và rao giảng của Giêsu. Có một chi tiết là người dân ở Nazareth nghi ngờ việc Giêsu là một tiên tri bởi họ biết rõ về gia đình ông. Trong sách của Mátthêu, những thị dân gọi ông là "con trai của bác thợ mộc và bà Maria" thay vì tên Giêsu, và đề cập tới những anh em trai tên là James, Joses, Simon và Judas. Trong sách Máccô, có một số người gọi Giêsu là "con trai của người thợ mộc" thay vì gọi tên Giuse. Trong sách Luca, dân chúng đã gọi Giêsu là con trai của Giuse con của Heli, nhưng không đề cập đến người anh em nào của Giêsu. Dân chúng nói về Giêsu được Luca miêu tả với giọng điệu tích cực còn trong sự miêu tả của Máccô và Mátthêu thì lại có hàm ý chê bai về gia phả của ông. Việc này cũng không xuất hiện trong sách của Gioan nhưng cũng có một câu chuyện được kể lại với chi tiết người Do Thái không tin Giêsu nên đã nói: "Ông Giêsu con ông Giuse, người có cha và mẹ mà chúng ta đều biết".
Ông Giuse không xuất hiện cùng Maria và Giêsu trong tiệc cưới ở Cana, sự kiện bắt đầu cho giai đoạn "sứ mệnh" của Giêsu, hay sự chịu nạn của Giêsu. Nếu ông Giuse có mặt trong cuộc đóng đinh Giêsu vào thập giá thì theo phong tục Do Thái ông sẽ đón nhận thi thể của Giêsu với tư cách là người cha, nhưng việc này Giêsu đã giao cho ông Giuse Arimathea đảm nhận. Tương tự, Giêsu cũng sẽ không ủy thác mẹ ông là bà Maria cho Gioan chăm sóc nếu chồng của bà là Giuse còn sống. Sự thiếu vắng thông tin về sự qua đời của Giuse khiến đưa tới suy luận của Giáo hội Công giáo rằng ông đã hưởng một cái chết bình an, họ xem ông là "quan thầy các kẻ chết lành".
Lý giải về mối hôn nhân và các tranh cãi khác
Tài liệu Cơ đốc giáo đầu tiên đề cập trực tiếp là Phúc âm của James (Protoevangelium of James), được viết khoảng năm 150 Công nguyên bởi một người tự xưng là "James" (Giacôbê), người anh em của Giêsu. Trong khi bốn tác giả Phúc Âm quy điển không đề cập tới tuổi của Giuse, James giới thiệu Giuse là một ông già được số mệnh chọn (tức do chính Chúa chọn) để trông nom thiếu nữ Đồng trinh Maria. Cũng theo Phúc âm James thì những người mà Máccô nhắc đến là "anh em trai" của Giêsu (bao gồm chính James) thực ra là con của Giuse với vợ trước, không phải anh em ruột cùng mẹ của Giêsu. Phúc âm James sử dụng tuổi tác và đức công chính của Giuse để biện luận rằng ông Giuse không có quan hệ thân xác với Maria, James dẫn lời Giuse: "Tôi nhận cô ấy làm vợ tôi bởi số mệnh, và cô ấy chưa phải vợ tôi, mà cô ấy thụ thai bởi Thánh Linh". Phúc âm James này đã từng hết sức phổ biến đương thời, nhưng sự biện giải của nó cũng để ngỏ khả năng rằng Giuse có thể đã có những quan hệ thân xác với Maria sau khi Giêsu ra đời (trong cách nói "... cô ấy chưa phải vợ tôi").
Vào thế kỷ V, truyện kể "Lịch sử Giuse Thợ mộc" - sách tự xưng là tiểu sử của Giuse do chính Giêsu đọc để ghi lại - đã mô tả Giuse ở tuổi 90 (Phúc âm của James không nói tuổi cụ thể) góa vợ với bốn con trai và hai con gái. Ông đã đính hôn với Maria (khi đó mới 12 tuổi) và Maria đã về ở với Giuse để nuôi dưỡng con út của Giuse là James. Giuse và Maria cưới nhau 2 năm rưỡi sau đó. Giuse mất năm 111 tuổi, được chăm sóc bởi các thiên thần. Việc khẳng định sự "Đồng trinh trọn đời" (Trinh tuyền vĩnh viễn) của Maria chiếm một nửa tác phẩm này.
Cho đến ngày nay, lập trường chính của Chính Thống giáo Đông phương và Công giáo Rôma vẫn là bảo vệ sự đồng trinh trọn đời của Maria. Chính Thống giáo khẳng định Giuse có một người vợ trước tên là Salome, là mẹ của những người được gọi là "anh em trai" của Giêsu. Sau khi bà Salome mất, Giuse chỉ thuần túy đính hôn với Maria chứ chưa cưới. Quan điểm của Công giáo xuất phát từ các bài luận nghiên cứu của Thánh Jerome cho rằng Giuse là chồng của Maria, nhưng khi nhắc đến các "anh em trai" của Giêsu cần hiểu là anh em họ hoặc anh em cùng cha khác mẹ.
Ngoài ra, cũng có những tranh luận khác về Giuse trong nội bộ Giáo hội. Chẳng hạn, Thánh Bernarđinô thành Siena và một số nhà thần học cho rằng sau khi chết, ông Giuse được lên trời giống như Maria. Giáo hội Hy Lạp cũng tiếp nhận giả thuyết này. Thánh Irenê có trước Thánh Bernarđinô có viết rất nhiều về đề tài này. Nhưng Giáo hội Công giáo không bao giờ chính thức tuyên bố như vậy. Ngoài ra, có tài liệu nói rằng dường như ông cũng có một người em tên là Cleôpha, nhưng không được chứng thực.
Mantidactylus tornieri
Liên kết ngoài
Thể loại:Mantidactylus Thể loại:Động vật lưỡng cư Madagascar Thể loại:Động vật đặc hữu Madagascar
Thánh Giuse
Sự tôn kính Giuse trong Giáo hội Công giáo
nhỏ|phải|200px|Tượng Thánh Giuse trong một [[nhà thờ ở Billafingen, nước Đức.]] nhỏ|[[Nhà thờ Thánh Giuse (Montreal)|Nhà thờ Thánh Giuse (Saint Joseph's Oratory of Mount Royal) tại Montreal, là nhà thờ lớn nhất tại Canada.]] Ngay từ những thế kỷ đầu, Giáo hội Công giáo đã công khai tôn thờ Giêsu và tôn kính Đức trinh nữ Maria. Còn căn cứ theo các sách sử thì Giuse ít được chú trọng hơn. Vì ban đầu, họ đang cần củng cố giáo lý về thiên tính của Giêsu và sự đồng trinh của Maria. Tuy nhiên, một số giáo phụ như Gioan Kim Khẩu, Giêrônimô, Augustine thành Hippo đã ca ngợi ông Giuse trong các bài giảng của họ.
Vào thế kỷ XV, nhà thần học Jean Gerson đọc một bài diễn văn hùng hồn tại Đại Công đồng Constancia (1416) về quyền chức của Giuse và đề nghị lập lễ kính cho ông, để xin ơn bình an cho Giáo hội Công giáo đang trong cơn khủng hoảng. Đồng thời, Hồng y Pierre d'Ailly xuất bản cuốn sách "Những vinh hiển và đặc ân của Thánh Giuse". Từ đó, lễ Kính Giuse được phổ biến trong Giáo hội Công giáo. Khắp châu Âu, nhiều nhà thờ được xây cất để kính ông.
Thế kỷ XVI, Thánh nữ Têrêsa thành Avila, một tông đồ sùng tín Giuse, đã cải tổ dòng Cát Minh và dâng kính hầu hết các tu viện bà sáng lập cho Giuse. Đồng thời, bà chép sách cổ vũ việc sùng kính Giuse.
Ở Pháp, ngày 19 tháng 3 năm 1661, vua Louis XIV đã tận hiến nước Pháp cho Giuse, chỉ mười ngày sau khi ông lên ngôi vua. Năm 1704, Giám mục Bossuet đã đọc một bài diễn văn tán dương Giuse, gây ảnh hưởng lớn đến nỗi Giáo hoàng Urbanô VIII đã nâng lễ Giuse lên bậc lễ buộc tại nước Pháp.
Tại nước Áo, Hoàng đế La Mã Thần Thánh, Đại Công tước Leopoldo VI của Áo (1677) đã tôn Giuse lên làm Thánh bảo trợ quốc gia và xin phép Giáo hoàng cho lập lễ hôn phối giữa Giuse và Maria, hầu cảm tạ ông đã cho nhà vua sinh được con nối dõi (đặt tên là Joseph), cũng như đã cứu thành Vienna khỏi quân Thổ Nhĩ Kỳ đánh phá.
Gia đình Giuse, Maria và Giêsu được gọi là "Thánh Gia". Việc tôn kính Thánh Gia chính thức bắt đầu vào thế kỷ XVII bởi Giám mục Chân phước François de Laval và nhiều nhân vật có thế giá. Dòng Đa Minh và dòng Phanxicô cũng đã góp một phần lớn vào phong trào sùng kính Thánh Gia này.
Năm 1870, Giáo hoàng Piô IX, thể theo đề nghị của các Giám mục thế giới đang nhóm họp Công đồng Vatican I, đã long trọng tôn phong ông làm Đấng bảo trợ toàn thể Giáo hội Công giáo.
Từ năm 1950 có rất nhiều những nghiên cứu thần học về Giuse. Ba trung tâm được hình thành, đầu tiên là Valladolid ra đời ở Tây Ban Nha, kế tiếp là trung tâm Saint Joseph Oratory ở Montréal và trung tâm thứ thứ ba là Logate Viterbo, ở Ý.
Năm 1955, Giáo hoàng Piô XII đã lập nên lễ Thánh Giuse và đặt ngày kính nhớ vào mồng 1 tháng 5, ngày mà nhiều nước chọn cử hành lễ lao động. Niên biểu không hoàn toàn phổ quát nên lễ Thánh Giuse Thợ cũng được để tự do.
Năm 1989, nhân dịp một trăm năm Quamquam Pluries, Giáo hoàng Gioan Phaolô II ban Tông Huấn Redemptoris Custos (nghĩa là người giám hộ của Đấng Cứu Chuộc hay Người Trông Nom Đấng Cứu Thế ). Tông Huấn này thảo luận về các tầm quan trọng của ông Giuse trong Thánh Gia, và trình bày quan điểm của Giáo hoàng về Giuse trong kế hoạch cứu chuộc của Thiên Chúa. Bằng cách này Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã đưa vị trí của ông thành tấm gương của một người cha đầy yêu thương và gương mẫu trong gia đình.
Ngày 19 tháng 12 năm 2010 Giáo hoàng Biển Đức XVI đã giao phó các linh mục trên toàn thế giới cho sự bảo trợ của Giuse, bằng cách nhắc mọi linh mục nhìn đến vai trò người "cha hợp pháp" của Giêsu, trong kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa.
Riêng với Giáo hội Công giáo Việt Nam, ông là một vị Thánh đặc biệt quan trọng và được đặc biệt sùng kính một cách phổ biến. Ngày 17 tháng 8 năm 1678, Giáo hoàng Innôcentê XI đã ban hành Tông Hiến Sacrosancti Apostolatus (Thánh vụ Tông đồ) đề tôn nhận Giuse là quan thầy các Giáo phận truyền giáo Trung Hoa (cùng với Đàng Trong, Đàng Ngoài của Việt Nam).
Ngày 09 tháng 10 năm 2013, Uỷ ban Phụng Tự của Hội đồng Giám mục Việt Nam đã ra "Thông cáo về việc đọc tên Thánh Giuse trong các Kinh nguyện Thánh Thể". Theo thông cáo này, Hội đồng Giám mục Việt Nam quyết định phải đọc tên Thánh Giuse trong các kinh nguyên Thánh Thể do lòng tôn kính Thánh Giuse (theo như sắc lệnh số Prot.N.215/11L ban hành ngày 11 tháng 5 năm 2013 của Bộ Phụng Tự Thánh và Kỷ Luật Các Bí Tích).
Trong âm nhạc
Một số tác phẩm âm nhạc viết về Giuse được nhiều người biết đến:
Trong hội họa
Trong những thế kỷ kế tiếp và gần đây Giuse trở thành một nhân vật quan trọng của Thánh Gia, một trụ cột của gia đình và là tấm gương cho những người gia trưởng noi theo. Vì vậy ông thường được mô tả là một người đàn ông trẻ hơn hoặc thậm chí trẻ trung (đặc biệt là trong sự miêu tả của giáo hội Tin Lành). Ông xuất hiện cùng với một công việc thợ mộc bình thường hàng ngày và tham tham gia các công việc của gia đình cùng với bà Maria và người con trai Giêsu, Giuse là một thành viên bình đẳng trong gia đình.
Cá biệt, nhà phê bình nghệ thuật Waldemar Januszczak đã mô tả ông Giuse như là một người già. Ông cho đó là điều cần thiết để nói về sự nhẫn nại của ông Giuse góp phần trong sứ mạng cứu chuộc của con Thiên Chúa. Waldemar Januszczak đã vẽ nên một Maria như một cô thiếu nữ trẻ tuổi (khoảng 15 tuổi còn ông Giuse thì... khoảng 70 tuổi). Tác giả cho đó là "mối quan hệ tình yêu thực sự giữa một là Maria Đồng Trinh và một Giuse với một nhiệm vụ cao cả".
Trong các trình thuật ngụy thư (các sách đã có từ những thế kỷ đầu nhưng không được Giáo hội Công giáo nhìn nhận là sách được linh hướng) có nhiều chi tiết về tuổi tác của Giuse, nhưng không thật đáng tin cậy. Ở đó các tác giả đã quan tâm bảo vệ một vài chân lý thuộc về tín lý, như sự đồng trinh của Maria, thiên tính của Giêsu vừa là Chúa vừa là người.
Các trình thuật này đã ảnh hưởng đến hình tượng của Giuse qua mọi thời đại. Người ta thường thể hiện ông là người cao niên, chống gậy, râu tóc bạc phơ. Thật ra, khi cưới Maria về làm vợ, ông vẫn còn trẻ trung. Vào thời đó các thiếu nữ Do Thái lấy chồng lúc 12 đến 14 tuổi, trong khi con trai trạc 16 đến 18 tuổi. Vì thế, có thể nói Maria trở thành người vợ hứa hôn của Giuse khi lên 12 tuổi, còn Giuse lúc đó tương ứng khoảng 16, 17 tuổi.
Trong một số tác phẩm rất hiếm hoi thời Trung Cổ, Altarpiece Mérode (khoảng 1425) đã mô tả ông Giuse như một người thợ mộc đứng đầu và giỏi giang. Một số bức tượng của Giuse khắc họa hình ảnh ông cùng với những bông hoa huệ tây như là một biểu hiện của việc ông đã được chính Chúa chọn, hay có khi cùng với một cây gậy đi bộ. Một số tranh vẽ ông đội với một chiếc mũ của người Do Thái. Trong một số tác phẩm nghệ thuật của Việt Nam, người ta thường thấy hình tượng ông Giuse đang bế một em bé Giêsu hay ông đang cầm một dụng cụ của nghề mộc (cưa, thước hay búa).
Thông tin
nhỏ|phải|[[San Jose, California khi nhìn từ vệ tinh. Giao lộ I-280 và Guadalupe Parkway nằm ở dưới. Góc nhìn về phía nam.]]
Thánh bổn mạng
nhỏ|phải|[[Nhà thờ Lớn Hà Nội|Nhà thờ chính tòa Thánh Giuse ở Hà Nội]]
Một số điểm thú vị từ nhân vật Giuse
nhỏ|phải|Tranh sơn dầu của [[họa sĩ người Ý, Gaetano Gandolfi (1734–1802) tựa đề:"Joseph's Dream", tạm dịch: Giấc mơ của Giuse. Tác phẩm mô tả việc Giuse được Sứ thần báo mộng trong giấc mơ.]]
Liên kết ngoài
Thể loại:Giáo hội Công giáo Rôma Thể loại:Thánh Kitô giáo Thể loại:Nhân vật Kinh Thánh Thể loại:Kitô giáo Thể loại:Chúa Giê-su Thể loại:Thần học Thể loại:Mẹ Maria Thể loại:Thánh Giuse Thể loại:Thánh Công giáo Rôma Thể loại:Mất thế kỷ 1
Erioconopa harukawai
Erioconopa harukawai là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Erioconopa Thể loại:Limoniidae ở vùng Palearctic
Delosperma aberdeenense
Delosperma aberdeenense là một loài thực vật có hoa trong họ Phiên hạnh. Loài này được (L.Bolus) L.Bolus mô tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Liên kết ngoài
Thể loại:Delosperma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1928
Papilio chiansiades
Papilio chiansiades là một loài bướm thuộc họ Papilionidae. Nó được tìm thấy ở Nam Mỹ.
Sải cánh dài 52–55 mm.
Hwanggumpyong
Hwanggumpyong (âm Hán Việt: Hoàng Kim Bình) là một hòn đảo trên sông Áp Lục, tại khu vực biên giới giữa Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Hòn đảo nay thuộc về Triều Tiên chiếu theo hiệp định biên giới Trung Hoa-Triều Tiên năm 1962. Việc phân định căn vào cư dân trên đảo vào thời điểm đó; vì Hwanggumpyong có người Triều Tiên sinh sống trên đảo nên thuộc Bắc Triều Tiên. Vị trí đảo tiếp giáp bờ bắc sông Áp Lục, tức lãnh thổ của Trung Quốc.
Tháng 6 năm 2011, Triều Tiên ký hiệp định với Trung Quốc để thành lập khu vực thương mại tự do trên các đảo Hwanggumpyong và Wihwa, và tại khu vực biên giới gần Đan Đông.
Tham khảo
Thể loại:Đảo Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
415
Năm 415 là một năm trong lịch Julius.
Tham khảo
Thể loại:Năm 415
Aname inimica
Aname inimica là một loài nhện trong họ Nemesiidae.
Aname inimica được miêu tả năm 1985 bởi Raven.
Tham khảo
Thể loại:Aname
Tetraleurodes bararakae
Tetraleurodes bararakae là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.
Tetraleurodes bararakae được Takahashi miêu tả khoa học đầu tiên năm 1955.
Tham khảo
Thể loại:Tetraleurodes
Gaudichaudia implexa
Gaudichaudia implexa là một loài thực vật có hoa trong họ Malpighiaceae. Loài này được S.L.Jessup mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gaudichaudia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2002
Sinh nhật của Cheryl
"Sinh nhật của Cheryl" là một câu đố logic, cụ thể là một câu đố về kiến thức. Mục đích là xác định ngày sinh của cô gái tên Cheryl thông qua một số manh mối đưa cho hai người bạn của cô là Albert và Bernard. Câu đố đã được hỏi trong cuộc thi Olympic Toán học Singapore và châu Á và được đăng tải trực tuyến vào ngày 10 tháng 4 năm 2015 bởi người dẫn chương trình truyền hình người Singapore, ông Kenneth Kong. Câu đó trở nên thịnh hành chỉ trong vài ngày.
Nguồn gốc
Câu hỏi được đăng trên Facebook bởi người dẫn chương trình truyền hình Singapore, Kenneth Kong. Bài đăng đã thu hút hàng ngàn bình luận, trong đó có nhiều bình luận hài hước, nhiều người nhắm vào Cheryl, người dường như không muốn tiết lộ ngay ngày sinh nhật của cô. Kong đã đăng bài đố sau khi tranh luận với vợ anh. Lúc đầu, anh ta nghĩ rằng nó là một phần của câu hỏi toán học cho kỳ thi tiểu học dành cho các học sinh từ 10 đến 11 tuổi, mặc dù nó là một phần của Olympic Toán học Singapore và Châu Á 2015 (SASMO) dành cho học sinh 14 tuổi. Cuộc thi được tổ chức vào ngày 8 tháng 4 năm 2015, với 28.000 người tham gia từ Singapore, Thái Lan, Việt Nam, Trung Quốc và Vương quốc Anh. Theo ban tổ chức của SASMO, bài kiểm tra đã nhắm đến 40% thí sinh hàng đầu và nhằm mục đích "sàng lọc những học sinh giỏi hơn". Giám đốc điều hành của SASMO nói với BBC rằng "có một nơi cho một số loại tư duy logic và phân tích tại nơi làm việc và trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta".
Câu hỏi
Câu hỏi là số 24 trong danh sách 25 câu hỏi và được dịch như sau:
"Albert và Bernard vừa trở thành bạn bè với Cheryl, và họ muốn biết ngày nào là sinh nhật của cô ấy. Cheryl cung cấp cho họ danh sách gồm 10 ngày, trong đó có ngày sinh nhật của cô: Cheryl sau đó nói riêng với Albert biết tháng và Bernard biết ngày sinh nhật của cô.
Vậy sinh nhật của Cheryl là ngày nào?"
Lời giải
Câu trả lời cho câu hỏi là ngày 16 tháng 7.
Câu trả lời có thể được suy luận bằng phương pháp loại trừ. Bản dịch được chỉnh sửa sau là cách Alex Bellos trên tờ báo The Guardian của Anh trình bày kết quả của câu đố: "Albert: Mình không biết sinh nhật của Cheryl là ngày nào, nhưng mình biết rằng Bernard cũng không biết.
Albert chỉ biết tháng, và mỗi tháng có nhiều hơn một ngày, vì vậy tất nhiên anh ta không biết ngày nào là sinh nhật của cô ấy. Phần đầu của câu là dư thừa.
Tuy nhiên, cách duy nhất mà Bernard có thể biết ngày là khi Cheryl nói với anh một ngày không trùng tháng, những ngày đó là 18 hoặc 19, vì trong mười ngày, đây là những số duy nhất xuất hiện một lần, như ngày 19 tháng 5 và 18 tháng 6. Vậy nên Bernard phải Cheryl nói các ngày khác 18 và 19.
Bởi Albert biết rằng Bernard không biết, do đó, Albert phải được Cheryl nói tháng 7 hoặc tháng 8, vì điều này loại bỏ trường hợp Bernard được nói ngày 18 hoặc 19.
Dòng 2) Bernard: Lúc đầu mình không biết ngày nào sinh nhật của Cheryl, nhưng bây giờ mình biết rồi.
Bernard đã suy luận rằng Albert được Cheryl nói tháng tám hoặc tháng bảy. Nếu anh ta biết ngày tháng đầy đủ, anh ta hẳn đã được nói là ngày 15, 16 hoặc 17, vì nếu anh ta được nói 14, anh ta sẽ không biết gì hơn về việc tháng đó là tháng 8 hay tháng 7. Mỗi ngày 15, 16 và 17 chỉ đề cập đến một tháng cụ thể, nhưng 14 có thể là một trong cả hai tháng.
Dòng 3) Albert: Bây giờ mình cũng biết ngày nào là sinh nhật của Cheryl rồi.
Do đó, Albert đã suy luận ràng ngày sinh nhật có thể là những ngày 16 tháng 7, ngày 15 tháng 8 và ngày 17 tháng 8. Để anh ta biết, anh ta phải được thông báo vào tháng 7. Nếu anh ta được nói là tháng 8, anh ấy sẽ không biết ngày nào chắc chắn là ngày sinh nhật.
Do đó, câu trả lời là ngày 16 tháng 7."
Lời giải sai
Như các nhà tổ chức của SASMO đã chỉ ra, ngày 17 tháng 8 sẽ là lời giải đúng nếu chuỗi phát biểu bắt đầu với câu Bernard nói rằng anh ta không biết ngày sinh nhật của Cheryl:
Nó cũng sẽ là câu trả lời đúng nếu khẳng định đầu tiên được đưa ra bởi Cheryl:
Lưu ý: Các câu nói cuối cùng của Albert trong hai ví dụ trên chỉ hoàn thành các đoạn đối thoại, người đọc không cần chúng để xác định ngày sinh của Cheryl là ngày 17 tháng 8.
Lophacme parva
Lophacme parva là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Renvoize & Clayton mô tả khoa học đầu tiên năm 1983.
Sinh nhật của Cheryl
Hậu truyện
Vào ngày 14 tháng 5 năm 2015, Đại học Công nghệ Nanyang đã tải lên phần thứ hai cho câu hỏi trên Facebook, lần này có tiêu đề "Tuổi của Cheryl". Nó được dịch như sau:
Lophacme parva
Liên kết ngoài
Thể loại:Lophacme Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1983
Sinh nhật của Cheryl
Hậu truyện
"Bây giờ Albert và Bernard muốn biết Cheryl bao nhiêu tuổi.
Vậy tuổi của Cheryl là bao nhiêu?"
Lời giải
Trước tiên Cheryl nói rằng cô là người lớn tuổi nhất trong ba chị em và tuổi của họ nhân lên thành 144. 144 có thể được phân tích thành thừa số nguyên tố theo định lý cơ bản của số học (144 = 2 × 2 × 2 × 2 × 3 × 3) và từ đó có thể suy ra tất cả các số tuổi có thể cho Cheryl và hai em trai của cô (ví dụ: 16, 9, 1 hoặc 8, 6, 3, v.v.). Các tổng của các số tuổi sau đó có thể được tính. Bởi vì Bernard (người biết số xe buýt) không thể xác định tuổi của Cheryl mặc dù đã được cho biết tổng này, nên đó không phải là tổng duy nhất trong số các giải pháp có thể cho ra. Khi kiểm tra tất cả các số tuổi có thể, hóa ra có hai cặp số tuổi có thể cộng thành cùng một số: 9, 4, 4 và 8, 6, 3, tổng bằng 17 và 12, 4, 3 và 9, 8, 2, tổng bằng 19. Cheryl sau đó nói rằng các em trai của cô bằng tuổi, loại bỏ ba khả năng cuối cùng và chỉ còn lại 9, 4, 4, vì vậy chúng ta có thể suy luận rằng Cheryl 9 tuổi và hai em trai cô 4 tuổi, và xe buýt ba họ đang đi có số 17.
Hậu truyện thứ hai
Ngày 25 tháng 5 năm 2015, nhà toán học Alex Bellos đã xuất bản phần thứ hai của câu đố với tên là "Sự trả thù của Denise" trong mục "Câu đố ngày thứ Hai của Alex Bellos" trên tờ The Guardian. Người viết phần hậu truyện này cũng chính là tác giả của câu đố gốc Sinh nhật của Cheryl, Tiến sĩ Joseph Yeo Boon Wooi. Trong bài báo, Bellos giải thích rằng phần này có sự tham gia của một nhân vật mới. Câu đố cho biết:
Albert, Bernard và Cheryl kết bạn với Denise và họ muốn biết sinh nhật của cô là ngày nào. Denise cho họ một danh sách gồm 20 ngày, trong đó có câu trả lời đúng.
Denise lần lượt nói riêng tháng, ngày và năm sinh của mình cho Albert, Bernard và Cheryl biết. Cuộc trò chuyện sau đó:
Vậy sinh nhật của Denise là ngày nào?
Lời giải
Ngày hôm sau, Alex Bellos xuất bản lời giải sử dụng phương pháp loại trừ cho Sự trả thù của Denise.
Pottenstein, Baden
Pottenstein là một đô thị thuộc huyện Baden trong bang Niederösterreich ở nước Áo. Đô thị này có diện tích 33,4 km², dân số năm 2005 là 2945 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị của Niederösterreich
Sinh nhật của Cheryl
Lời giải
Rồi anh tiếp tục nói "...nhưng mình biết Cheryl vẫn chưa biết." Cách duy nhất để Cheryl biết câu trả lời là nếu cô chỉ có một ngày còn lại trong năm mà cô đã biết. Năm duy nhất có một ngày còn lại là năm 2001 (13 tháng 3 năm 2001), vì vậy nếu Bernard biết rằng Cheryl không biết câu trả lời thì có nghĩa là số ngày (thông tin duy nhất mà Bernard biết) không phải là 13. Điều đó giúp loại bỏ 13 tháng 3 năm 2001 và ngày 13 tháng 1 năm 2003.
Tham khảo
Thể loại:Vấn đề toán học Thể loại:Câu đố Thể loại:Sinh nhật
Perdita melanostoma
Perdita melanostoma là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Swenk & Cockerell mô tả khoa học năm 1907.
Tham khảo
Thể loại:Perdita Thể loại:Động vật được mô tả năm 1907
María Teresa Rafaela của Tây Ban Nha
María Teresa Antonia Rafaela của Tây Ban Nha, Trữ phi nước Pháp (tiếng Tây Ban Nha: María Teresa Rafaela de España; 11 tháng 6 năm 1726 – 22 tháng 7 năm 1746), là con gái thứ hai của Quốc vương Felipe V của Tây Ban Nha và Vương hậu Elisabetta Farnese cũng như là vợ của Louis Ferdinand, Trữ quân nước Pháp, con trai của Quốc vương Louis XV của Pháp và Maria của Ba Lan.
Vương nữ Tây Ban Nha
María Teresa Antonia Rafaela ra đời tại Lâu đài Vương thất Alcazar của Madrid, là con gái thứ hai của Felipe V của Tây Ban Nha và Elisabetta Farnese. Vương nữ thường được biết đến với cái tên María Teresa Rafaela, tuy nhiên đôi khi chỉ được gọi là María Teresa. trái|nhỏ|240x240px| Chân dung của María Teresa Rafaela vào khoảng năm 1745, họa bởi Daniel Klein Trẻ Trước cuộc hôn nhân của María Teresa Rafaela, triều đình Tây Ban Nha và Pháp có quan hệ không mấy tốt đẹp: mối quan hệ giữa hai bên bị tổn hại nặng nề khi hôn ước giữa Louis XV của Pháp và Vương nữMariana Victoria của Tây Ban Nha, chị gái của Maria Teresa bị hủy bỏ vào năm 1725. Thay vào đó, Louis XV đã kết hôn với Maria của Ba Lan. Lễ kết hôn của María Teresa Rafaela và Thái tử nước Pháp lúc bấy giờ, Louis Ferdinand (con trai của Louis XV của Pháp và Maria của Ba Lan) được công bố vào tháng 8 năm 1739 sau lễ cưới của Vương nữ Louise Élisabeth của Pháp (chị gái của Trữ quân Pháp) và Vương tử Felipe của Tây Ban Nha (anh trai của María Teresa Rafaela) diễn ra cùng tháng. Dưới ảnh hưởng của mẹ là Elisabetta Farnese, María Teresa Rafaela không đến Pháp cho đến khi trưởng thành hơn.
Thái tử phi nước Pháp
María Teresa Rafaela đã kết hôn ủy nhiệm với Louis Ferdinand của Pháp, ngài Trữ quân tại Madrid vào ngày 18 tháng 12 năm 1744, rời Tây Ban Nha vào tháng 1 năm 1745 và đến Versailles vào ngày 21 tháng 2 năm 1745. Hôn lễ chính thức diễn ra tại Cung điện Versailles vào ngày 23 tháng 2 năm 1745 và được cử hành bởi Hồng y Rohan. Ở Pháp, María Teresa Rafaela được biết đến với cái tên Marie Thérèse Raphaëlle d'Espagne (Marie Thérèse Raphaëlle của Tây Ban Nha) hoặc de Bourbon (của Borbón). Ngoài ra, María Teresa Rafaela còn được gọi là Madame la Dauphine (Đức bà Trữ phi) tại Versailles, ltrở thành người phụ nữ có địa vị cao nhất trong Vương quốc Pháp, chỉ sau Vương hậu Maria. María Teresa Rafaela là vị Trữ phi đầu tiên kể từ Maria Adelaide của Savoia. Vào ngày 24 tháng 2, lễ hội "Ball of the Clipped Yew " được tổ chức để vinh danh các cặp đôi mới cưới. Sự kiện này cũng đánh dấu sự xuất hiện của Jeanne Antoinette, Nữ Hầu tước xứ Pompadour tại Versailles. Vũ hội có sự tham dự của Quốc vương, Vương hậu, Vương nữ Henriette, Vương nữ Adélaïde; Công tước phu nhân xứ Chartres, Vương thái phi xứ Conti và Công tước phu nhân xứ Modena cùng với các nữ Tông thất Pháp khác. thế=|trái|nhỏ| Infanta María Teresa Rafaela của Tây Ban Nha, Trữ phi tương lai của Pháp, họa phẩm bởi Louis Michel Van Loo ([[Cung điện Versailles)]] Cuộc hôn nhân không có khởi đầu thuận lợi vì không được hoàn thiện trong đêm đầu tiên. Đây là một sự xấu hổ lớn đối với vị Vương trữ trẻ tuổi và kết quả là vị trí của María Teresa Rafaela tại triều đình Pháp bị suy giảm. Mặc dù vậy, vị Trữ phi lại có mối quan hệ tốt với Quốc vương và Vương hậu, và Louis Ferdinand nhanh chóng yêu María Teresa. Mặc dù được mô tả là xinh đẹp, đức hạnh, ngoan đạo và được giáo dục tốt, nhưng María Teresa Rafaela vẫn gặp những lời nhận xét tiêu cực vì mái tóc đỏ của mình. Bên cạnh đó, bản tính nhút nhát còn khiến Thái tử phi bị cô lập khỏi triều đình và María Teresa Rafaela còn công khai thù địch với Louis XV vì mối quan hệ của ông với Jeanne Antoinette, Nữ Hầu tước Pompadour. Cả hai vợ chồng Thái tử đều không thích Jeanne Antoinette vì bà khiến cho Vương hậu Maria bị mất đi sự chú ý. Sau cùng, cuộc hôn nhân của hai vợ chồng đã được hoàn thiện vào tháng 9 năm 1745, chấm dứt những lời đàm tiếu của triều đình. Louis Ferdinand và María Teresa Rafaela trở nên rất thân thiết và dành phần lớn thời gian cho nhau. Vào ngày 19 tháng 7 năm 1746 tại Versailles, María Teresa Rafaela sinh hạ một người con gái, được rửa tội Marie Thérèse và được phong là Madame Royale (Đức nữ Vương thất) nhưng qua đời tại Versailles năm 1748. Bản thân María Teresa Rafaela nhanh chóng qua đời vào ngày 22 tháng 7 năm 1746, điều này đã gây ra nỗi buồn sâu sắc cho Louis Ferdinand, kéo dài cho đến tận cuộc hôn nhân thứ hai của vị Trữ quân. Louis XV đã phải kéo con trai mình ra khỏi giường bệnh của María Teresa Rafaela. Tệ hơn nữa, cha của María Teresa Rafaela là Quốc vương Felipe V của Tây Ban Nha đã qua đời chỉ 13 ngày trước con gái vào ngày 9 tháng 7.
María Teresa Rafaela được chôn cất tại Vương cung thánh đường Thánh Denis, tại khu nghĩa trang của Vương thất Pháp Paris vào ngày 6 tháng 8 năm 1746. Sau khi María qua đời, người anh trai cùng cha khác mẹ là Fernando VI của Tây Ban Nha đã đề nghị Louis Ferdinand tái hôn với em gá là María Antonia Fernanda nhưng bị Louis XV từ chối. Sau cùng, Louis Ferdinand đã tái hôn với Vương nữ Maria Józefa của Ba Lan, con gái của Quốc vương August III của Ba Lan và Maria Josepha Benedikta của Áo. Hai vợ chồng có với nhau 7 người con, trong đó có Quốc vương Louis XVI của Pháp. Khi Louis Ferdinand qua đời vào năm 1765, vị Thái tử Pháp đã yêu cầu đặt trái tim của mình bên cạnh mộ của María Teresa Rafaela.
Trichomanes motleyi
Trichomanes motleyi là một loài thực vật có mạch trong họ Hymenophyllaceae. Loài này được Bosch miêu tả khoa học đầu tiên năm 1861.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trichomanes Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1861
Saint-Denœux
Saint-Denoeux  là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.
Địa lý
Saint-Denœux có cự ly 6 miles (9 km) về phía đông Montreuil-sur-Mer tại giao lộ của các tuyến đường D149 và D153.
Liên kết ngoài
Saintdenoeux
Teucrium hircanicum
Teucrium hircanicum là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được L. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1759.
Liên kết ngoài
Thể loại:Teucrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1759
Caduca nasea
Caduca nasea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Caduca
Tetraleurodes hirsuta
Tetraleurodes hirsuta là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.
Tetraleurodes hirsuta được Takahashi miêu tả khoa học đầu tiên năm 1955.
Tham khảo
Thể loại:Tetraleurodes
Phyllanthus helenae
Phyllanthus helenae là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được M.Schmid miêu tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Liên kết ngoài
H Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1991
Orcesis ochreosignata
Orcesis ochreosignata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Orcesis
Erioconopa interposita
Erioconopa interposita là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Erioconopa Thể loại:Limoniidae ở vùng Palearctic
Aname kirrama
Aname kirrama được miêu tả năm 1984 bởi Raven.
Tham khảo
Thể loại:Aname
Dolany, Klatovy
Tham khảo
Thể loại:Huyện Klatovy Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Thảm họa Hindenburg
250px|nhỏ|giữa|Chiếc khí cầu [[LZ 129 Hindenburg|LZ 129 Hindenburg bị rơi và bắt lửa]] Thảm họa Hindenburg là sự kiện diễn ra vào ngày thứ năm, mùng 6 tháng 5 năm 1937 khi chiếc khinh khí cầu nổi tiếng LZ 129 Hindenburg bị bắt lửa tại cột mốc kéo và cháy rụi khi hạ cánh trong chuyến bay khởi hành từ Frankfurt, Đức tới trạm bay Lakehurst Naval ở Lakehurst, New Jersey, Mỹ. Trong số 97 người có trong tàu (36 hành khách và 61 người trong phi hành đoàn) thì có 35 người thiệt mạng, ngoài ra còn có một người nữa chết khi con tàu lao xuống đất. 250px|nhỏ|phải|Bản tin phổ thông Thảm họa này là chủ đề chính của rất nhiều trang báo, ảnh, và nó cũng đem đến tên tuổi cho nhà báo Herbert Morrison, người tường thuật toàn bộ vụ tai nạn vào lúc đó và đoạn thu trở nên nổi tiếng vào buổi sáng phát thanh ngày hôm sau. Nguyên nhân của vụ cháy tới ngày nay vẫn còn điều bí ẩn, cho dù đã có rất nhiều giả thiết được đưa ra nhằm giải thích lý do phát lửa và việc lửa lan sang phần nhiên liệu của tàu. Sự kiện này đã làm tiêu tan niềm tin của công chúng với những chiếc khí cầu khổng lồ, hành khách trở nên dè dặt và nghiêm khắc hơn và thảm họa Hindenburg đã chính thức đánh dấu sự kết thúc của kỷ nguyên hàng không khí cầu.
Chuyến bay
thumb|250px|right|Hindenburg bay qua [[Manhattan, New York, ngày 6 tháng 5 năm 1937, vài giờ trước khi xảy ra tai nạn.]] Sau khi có chuyến đi mở màn năm 1937 thành công từ Rio de Janeiro vào cuối tháng 3, tàu Hindenburg xuất phát từ Frankfurt, Đức vào chiều ngày 3 tháng 5 để bắt đầu cho một chuỗi 10 chuyến đi liên tiếp giữa châu Âu và Mỹ trong năm thứ 2 mà nó được đưa vào hoạt động chính thức. Hãng American Airlines – đơn vị ký hợp đồng cho chuyến đi này – đã phát rất nhiều tờ rơi rải từ Lakehurst tới Newark nhằm quảng bá cho chuyến bay này.
Ngoại trừ việc có chút gió ngược chiều làm chậm chuyến bay, chuyến đi của tàu Hindenburg không có vấn đề gì đặc biệt cho tới khi nó hạ cánh ở Lakehurst vào đầu buổi chiều ngày 6 tháng 5. Dù lượt đi của chuyến bay chỉ mang lượng hành khách bằng một nửa số lượng cho phép (36 so với 70) cùng với 61 kỹ sư (21 trong số đó là tập sự), lượt trở lại châu Âu của tàu Hindenburg lại được đặt kín chỗ vì khá nhiều người muốn tham dự buổi lễ đăng quang của vua George VI và hoàng hậu Elizabeth diễn ra chỉ đúng 1 tuần sau tại Luân Đôn.
Con tàu mất khá nhiều giờ để qua Boston vào sáng ngày mùng 6 và cuối cùng nó đã tới được Lakehurst sau vài tiếng muộn hơn lịch trình do ảnh hưởng của một cơn bão. Thấy rõ điều kiện thời tiết tồi tệ, cơ trưởng Max Pruss đã buộc phải vòng qua Manhattan và điều đó khiến một đám đông hiếu kỳ đổ ra đường để chiêm ngưỡng con tàu khổng lồ. Sau khi đi tới vùng an toàn hơn vào khoảng lúc 4 giờ chiều, Max Pruss đã lái con tàu một vòng quanh New Jersey để hành khách có thể nhìn thấy thành phố từ trên cao trong khi họ chờ đợi thời tiết có những biến chuyển tốt hơn. Tới khoảng 6h22', cơn bão tan và con tàu thẳng hướng tới Lakehurst sau gần nửa ngày trễ hơn so với lịch trình. Để tiết kiệm thời gian kiểm tra và chuẩn bị cho chuyến đi trở lại châu Âu, công chúng bị cấm tới khu vực neo đậu cũng như việc tiếp xúc với con tàu trong thời gian nó dừng tại đây.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tai nạn và sự cố liên quan đến khí cầu Thể loại:Lịch sử Hoa Kỳ (1918–45)
Gaudichaudia intermixteca
Gaudichaudia intermixteca là một loài thực vật có hoa trong họ Malpighiaceae. Loài này được S.L.Jessup mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Tetraleurodes pauliani
Tetraleurodes pauliani được Takahashi miêu tả khoa học đầu tiên năm 1955.
Tham khảo
Thể loại:Tetraleurodes
Marlierea teuscheriana
Marlierea teuscheriana là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được (O.Berg) D.Legrand mô tả khoa học đầu tiên năm 1962.
Liên kết ngoài
Thể loại:Marlierea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1962
Aname longitheca
Aname longitheca là một loài nhện trong họ Nemesiidae.
Aname longitheca được miêu tả năm 1985 bởi Raven.
Tham khảo
Thể loại:Aname
Campylopus subconcolor
Campylopus subconcolor là một loài rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được Hampe Mitt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1869.
Liên kết ngoài
Thể loại:Campylopus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1869
Mantidactylus tricinctus
Mantidactylus tricinctus là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, và đầm nước. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Mantidactylus Thể loại:Động vật lưỡng cư Madagascar Thể loại:Động vật đặc hữu Madagascar
Erioconopa symplectoides
Erioconopa symplectoides là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Erioconopa Thể loại:Limoniidae ở vùng Palearctic
Dryopteris microlepis
Dryopteris microlepis là một loài thực vật có mạch trong họ Dryopteridaceae. Loài này được (Baker) C. Chr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dryopteris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1913
Leucheria oligocephala
Leucheria oligocephala là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Remy mô tả khoa học đầu tiên năm 1849.
Liên kết ngoài
Thể loại:Leucheria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1849
Giải quần vợt vô địch quốc gia Pháp 1952 - Đơn nữ
Hạt giống số 2 Doris Hart đánh bại Shirley Fry 6–4, 6–4 trong trận chung kết để giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt vô địch quốc gia Pháp 1952.
Hạt giống
Các tay vợt xếp hạt giống được liệt kê bên dưới. Doris Hart là nhà vô địch; các tay vợt khác biểu thị vòng mà họ bị loại.
Liên kết ngoài
Giải quần vợt vô địch quốc gia Pháp - Đơn nữ Thể loại:Giải quần vợt vô địch quốc gia Pháp theo năm - Đơn nữ Thể loại:Thể thao nữ Pháp năm 1952
Sainte-Austreberthe, Pas-de-Calais
Sainte-Austreberthe là một commune in the tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.
Liên kết ngoài
Sainteaustreberthe
Erioconopa tadzika
Erioconopa tadzika là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Erioconopa Thể loại:Limoniidae ở vùng Palearctic
Delosperma abyssinicum
Liên kết ngoài
Thể loại:Delosperma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1928
Papilio zagreus
Papilio zagreus là một loài bướm thuộc họ Papilionidae. Nó được tìm thấy ở Nam Mỹ, bao gồm Venezuela, Colombia, Ecuador, Peru, Bolivia và vùng Tây Brasil.
Sải cánh dài 110–130 mm.
Tham khảo
Z Z Z
Mantidactylus tschenki
Mantidactylus tschenki là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Liên kết ngoài
Thể loại:Động vật đặc hữu Madagascar
Vịt biển khoang cổ
Vịt biển khoang cổ, tên khoa học Melanitta perspicillata, là một loài chim trong họ Vịt.
Tham khảo
P Thể loại:Chim Canada Thể loại:Vịt Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
Perdita melanura
Tham khảo
Thể loại:Perdita Thể loại:Động vật được mô tả năm 1962
Tú Xương
Tú Xương tên thật là Trần Tế Xương (陳濟昌)5 tháng 9 năm 1870 - 29 tháng 1 năm 1907, tự Mặc Trai, hiệu Mộng Tích, Tử Thịnh là một nhà thơ người Việt Nam.
Hoàn cảnh lịch sử
Trần Tế Xương sinh ra vào ngày 5 tháng 9 năm 1870 (tức 10 tháng 8 Âm lịch) tại số nhà 247 phố Hàng Nâu thành phố Nam Định với tên húy là Trần Duy Uyên. Ông thuộc dòng dõi nho gia, vốn là họ Phạm, đổi thành họ Trần là bởi vào đời nhà Trần lập công lớn được phong quốc tính (vua cho đổi theo họ nhà vua). Ông nội Trần Tế Xương tên là Trần Duy Năng. Thân sinh của Trần Tế Xương là cụ Trần Duy Nhuận cũng là một nhà nho, thi nhiều khoa không đậu, sau làm Tự thừa ở dinh đốc học Nam Định, sinh được 9 người con, 6 trai, 3 gái, Tú Xương là con trưởng. Trong tất cả các tài liệu nói về Tú Xương đều không thấy có ảnh, nhưng dáng hình cụ Tú được người bạn học là hạc phong Lương Ngọc Tùng viết trong bài thơ "Nhớ rõ hình dung...":
"<i>Cùng làng, cùng phố, học cùng trường
Nhớ rõ hình dung cụ Tú Xương,
Mồm tươi, mũi thẳng, mắt như gương.
Tiếng vàng sang sảng ngâm thơ phú,
Gót ngọc khoan khoan dạo phố phường.
Mấy chục năm trời đà vắng bóng,
Nghìn năm còn rạng dấu thư hương. </i>"
Ông đi học sớm và cũng sớm nổi tiếng thông minh. Hồi mới lên 10 tuổi, nhà có khách đến chơi, thấy trước nhà có một dãy chậu hoa, khách bèn ra cho bé Uyên một câu đối: "Đình tiền ngũ sắc hoa" (trước sân có hoa năm sắc), Uyên liền chỉ vào lồng chim khướu treo ở hiên và đối: "Lung trung bách thanh điểu" (trong lồng có chim trăm tiếng). Khách nghe đối tấm tắc khen nhưng lại thở dài "đời thằng bé lại lẩn quẩn như chim nhốt trong lồng". Ông học chữ Hán cụ kép làng Thành Thị, tên là Trần Chấn Thái, ngồi bảo học ở Thành Nam.
Cuộc đời ngắn ngủi có 37 năm của ông đã nằm gọn trong một giai đoạn bi thương nhất của đất nước. Trước lúc ông ra đời 3 năm thì 6 tỉnh Nam Kỳ mất trọn cho Pháp. Tú Xương lên 3 thì Bắc Kỳ trong đó có Nam Định bị tấn công lần thứ nhất. Tú Xương 12 tuổi, Bắc Kỳ, Nam Định bị tấn công lần thứ 2 và mất nốt. Hiệp ước Harmand 1883 rồi hiệp ước Patenôtre 1884 thừa nhận quyền thống trị của Pháp trên đất Việt Nam. Các phong trào kháng chiến chống Pháp diễn ra sôi nổi nhưng lần lượt thất bại. Tú Xương sinh ra và lớn lên trong bối cảnh lịch sử đó.
Tú Xương lấy vợ năm 16 tuổi, vợ ông là bà Phạm Thị Mẫn.
Ông đi thi từ lúc 17 tuổi, đó là khoa Bính Tuất (1886). Các tài liệu khác chép nhầm là khoa Ất Dậu (1885).
Cuộc sống sự nghiệp
nhỏ|phải|250px|Chòi canh Cuộc đời của Trần Tế Xương là cuộc đời của một nghệ sĩ, nhưng trước hết là một trí thức phong kiến. Ông thuộc loại nhà nho "dài lưng tốn vải" như trong bài Hỏi ông trời của ông: "<i>Ta lên ta hỏi ông trời:
Trời sinh ta ở trên đời biết chi?
Biết chăng cũng chẳng biết gì:
Biết ngồi Thống Bảo, biết đi ả đầu
Biết thuốc lá, biết chè tàu
Cao lâu biết vị, hồng lâu biết mùi</i>"
Mọi chi tiêu trong gia đình đều do một tay bà Tú lo liệu, điều đó đã đi vào thơ ca của ông: Tiền bạc phó cho con mụ kiếm hoặc là Hỏi ra quan ấy ăn lương vợ hay là Nuôi đủ năm con với một chồng, rồi ông cũng tự cười mình trong bài Phỗng sành: "<i>Ở phố Hàng Nâu có phỗng sành
Mắt thời thao láo, mặt thời xanh
Vuốt râu nịnh vợ, con bu nó
Quắc mắt khinh đời, cái bộ anh
Bài bạc kiệu cờ cao nhất xứ
Rượu chè trai gái đủ tam khoanh
Thế mà cứ nghĩ rằng ta giỏi
Cứ việc ăn chơi chẳng học hành</i>"
Cuộc đời ông gắn liền với thi cử,tổng tất cả là tám lần, đó là các khoa: Bính Tuất (1886); Mậu Tý (1888); Tân Mão (1891); Giáp Ngọ (1894); Đinh Dậu (1897); Canh Tý (1900); Quý Mão (1903) và Bính Ngọ (1906). Sau 3 lần hỏng thi, mãi đến lần thứ tư của khoa Giáp Ngọ (1894) ông mới đậu tú tài, nhưng cũng chỉ là tú tài thiên thủ (lấy thêm), sau đó không sao lên nổi cử nhân, mặc dù đã khá kiên trì theo đuổi. Khoa Quý Mão (1903) Trần Tế Xương đổi tên thành Trần Cao Xương tưởng rằng bớt đen đủi, nhưng rồi hỏng vẫn hoàn hỏng, đến phát cáu lên: "<i>Tế đổi làm cao mà chó thế,
Kiện trông ra tiệp hỡi trời ôi!</i>"
Xã hội bấy giờ, cái bằng tú tài thuộc loại dang dở dở dang (tú tài không được thi Hội, cử nhân mới được thi, tú tài không được bổ quan, cử nhân mới được bổ), cho nên đậu tú tài, muốn đậu cử nhân phải đợi 3 năm sau thi lại.
Cuộc sống của ông về vật chất rất thiếu thốn. Đúng năm ông đậu tú tài (1894) thì ngôi nhà số 247 phố Hàng Nâu (nay là phố Minh Khai) bị cháy. Cụ Nhuận làm lại xây bằng gạch. Ông tu tác cửa cao nhà rộng, toan để cho dâu - câu thơ đó là Tú Xương nhắc đến sự kiện này - nhưng rồi ngôi nhà đó lại bị bà Hai An chiếm đoạt. Tú Xương đã phải than: Nhà cửa giao canh nợ phải bồi. Nghèo đói đã cứa xé Tú Xương. Sự đểu cáng đã vả vào Tú Xương. Hoàn cảnh đó được in đậm trong thơ phú của Tú Xương sự vất vả, cay cú, phát phẫn, buồn phiền.
Gia đình
nhỏ|phải|250px|Ngôi nhà số 280 phố Hàng Nâu
Họ Phạm làng Lương Đường, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương có nhiều người đỗ đạt. Tú Xương nhắc Chẳng những Lương Đường có thủ khoa là nhắc đến làng quê của vợ ông. Gia đình bà Phạm Thị Mẫn đến đời bố mẹ thì dời sang sinh sống ở Nam Định. Bà Mẫn sinh trưởng tại đây. Cuộc kết hôn giữa ông Tú với bà là từ hoàn cảnh gần gũi đó. Bà sinh cho ông được 8 người con, trong đó có 6 trai và 2 gái. Bà Tú là một phụ nữ tiêu biểu cho phụ nữ Việt Nam xưa ở nhiều phương diện như tần tảo, thương chồng, thương con, nhẫn nại quên mình. Công việc kiếm sống cho gia đình của bà là buôn bán nhỏ (tiểu thương). Điều đặc biệt là chính bà đã đi vào thi phẩm của ông chồng như một nhân vật điển hình hấp dẫn(tác phẩm thương vợ).
Khi mất ngôi nhà số 247 phố Hàng Nâu của ông nội và bố để lại, gia đình ông Tú chuyển đến nhà số 280 cùng phố (mà sau này địa phương đã xếp hạng là di tích lưu niệm Tú Xương) chính là do mẹ vợ nhà thơ (bà Hai Sửu) chia cho con gái.
Về văn bản tác phẩm
Tình hình văn bản tác phẩm của Tú Xương hết sức phức tạp, không có di cảo, không có những công trình đáng tin cậy tập hợp tác phẩm khi tác giả còn sống hoặc vừa nằm xuống. Sinh thời, nhà thơ sáng tác dường như chỉ để tiêu sầu hoặc mua vui, thơ làm đọc lên cho vợ con, bạn bè nghe, rồi tùy ý truyền khẩu. Thành Nam thuở ấy còn có nhiều người hay thơ và thơ hay, cùng nỗi niềm và khuynh hướng với Tú Xương như Trần Tích Phiên, Phạm Ứng Thuần, Trần Tử Chi, Vũ Công Tự,... Thơ họ cũng được phổ biến không ít. Lại 3 năm một lần thi hương, sĩ tử cả Bắc Kỳ tụ hội về đây, thơ hay được lan truyền càng rộng rãi, vì thế thơ Tú Xương càng dễ bị lẫn lộn.
Lúc đầu chỉ là các bài sưu tầm đăng rải rác trên tạp chí Nam Phong (các năm 1918, 1919, 1920, 1926). Tiếp đến sách "Văn đàn bảo gián (quyển 3)" của Trần Trung Viên, Nam Ký thư quán Hà Nội 1926, giới thiệu 79 tác phẩm, trong đó phần lớn đã được đăng ở Nam Phong; từ đó lần lượt xuất hiện những sách chuyên đề về Tú Xương. Có hai văn bản chữ Nôm hiện còn lưu giữ ở thư viện Hán - Nôm đó là Vị thành giai cú tập biên (ký hiệu AB.194) ghi rõ "Nam Định Vị Xuyên tú tài Phượng Tường Trần Cao Xương Tử Thịnh trước tập" và Quốc văn tùy ký (ký hiệu AB.383). Có 10 lần xuất bản bằng chữ quốc ngữ với những văn bản sau:
Những sách này là từ trước 1954, sưu tầm thơ Tú Xương còn hết sức tùy tiện và hầu như không có chú giải cần thiết. Việc khảo cứu về nhà thơ cũng chưa được đặt ra, nếu không kể đến cuốn Trông dòng sông Vị.
Chỉ có cuốn Tú Xương tác phẩm giai thoại của nhóm Nguyễn Văn Huyền (chủ biên), Đỗ Huy Vinh, Mai Anh Tuấn và người giới thiệu - giáo sư Nguyễn Đình Chú - Hội văn học nghệ thuật Hà Nam Ninh (1986) là một công trình nghiên cứu kỹ lưỡng và công phu. Loại ra các tác phẩm không phải của tác giả, so sánh, đối chiếu các bản đã in ở những lần xuất bản trước, chọn ra 134 bài là của Tú Xương và loại ra 68 bài (có chú dẫn nguyên nhân loại ra cho từng bài một). Bài viết này lấy tư liệu chủ yếu ở cuốn sách đó.
Sau này, nhất là thời mở cửa, việc xuất bản tràn lan không được kiểm định kỹ đã lấy tư liệu ở các nguồn khác nhau kể trên, điều đó cũng giải thích tại sao các blog lại đưa ra các tư liệu khác nhau về Tú Xương.
Về đánh giá tác phẩm
nhỏ|phải|250px|Mộ Trần Tế Xương tại thành phố Nam Định (gần tượng đài [[Trần Quốc Tuấn)]] Nói đến tài làm thơ của Tú Xương, nhiều người đã đặc biệt chú ý đến sự kết hợp hài hòa giữa các yếu tố hiện thực, trào phúng và trữ tình, trong đó trữ tình là gốc. Với Tú Xương, vẫn chưa thấy chắc chắn có bài thơ chữ Hán nào, chỉ thấy thơ Nôm viết bằng các thể loại cổ điển: thơ luật Đường - thất ngôn bát cú, tứ tuyệt; phú; văn tế; câu đối; hát nói; lục bát. Ở thể loại nào Tú Xương cũng tỏ ra là một nghệ sĩ bậc thầy.
Tú Xương còn là hiện tượng hiếm trong lịch sử tác giả Việt Nam: Tú Xương có "môn phái", "môn đệ". Tên của ông là Trần Tế Xương, có lúc đổi thành Trần Cao Xương, nhưng đây là chữ xương với nghĩa "thịnh vượng" (còn có nghĩa là đẹp, thẳng). Sách xưa có chữ "Đức giả xương" (người có đức, thịnh vậy), không phải là xương theo nghĩa "xương thịt". Nhưng người đời sau, mấy vị chuyên làm thơ trào phúng đã cố tình đùa nghịch và "xuyên tạc", gắn cho cái nghĩa xương thịt, để rồi tự nguyện suy tôn Tú Xương (thịt) lên bậc tổ sư, còn mình là môn đệ. Và như thế là lịch sử văn học Việt Nam ở thế kỷ 20 bỗng nhiên có một "môn phái" gồm Tú Xương, rồi Tú Mỡ, Tú Sụn, Cử Nạc và thêm "chi phái": Tú Poanh, Đồ Phồn cũng là dòng tú, cử, đồ với nhau cả. Vinh dự thay cho vị tổ sư Tú Xương!
Bức tranh hiện thực trong thơ Tú Xương là một bức tranh xám xịt. Cảm hứng trong thơ Tú Xương hầu như không hướng nhiều về phía phản ánh những cái tốt lành. Thi sĩ Tú Xương biết buồn đau trước vận nước vận dân. Với giọng văn châm biếm sâu cay, thơ văn của ông đã đả kích thực dân phong kiến, quan lại, những người bán rẻ lương tâm chạy theo tiền bạc, những kẻ rởm đời lố lăng trong buổi giao thời.
Vịnh khoa thi Hương
Trường Nam thi lẫn với trường Hà.
Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ,
Ậm oẹ quan trường miệng thét loa.
Lọng cắm rợp trời, quan Sứ đến,
Váy lê quét đất, mụ đầm ra.