cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Safrol
Safrol đã từng dược sử dụng rộng rãi như là một loại phụ gia thực phẩm trong root beer, trà xá xị và nhiều mặt hàng thông thường khác. Tuy nhiên, FDA Hoa Kỳ đã cấm sử dụng safrol sau khi một số nghiên cứu của IARC cho thấy nó là một chất thuộc nhóm có thể gây ung thư 2B. Ngày nay, safrol cũng bị Hiệp hội Chất thơm quốc tế (IFRA) cấm sử dụng trong xà phòng và nước hoa.
Nó cũng là tiền chất để tổng hợp chất hiệp trợ cho thuốc trừ sâu là piperonyl butôxít. Gần đây hơn thì safrol cũng được sử dụng như là tiền chất chính để sản xuất lậu các chất ma túy như MDMA (Ecstasy) và MDEA (Eve). Quy trình tổng hợp tiêu chuẩn để sản xuất MDMA từ safrol là thông qua quá trình đồng phân hóa với sự có mặt của base mạnh để tạo ra isosafrol. Chất này sau đó được oxy hóa thành 3,4-mêtylenedioxy phênyl-2-propanon. Cuối cùng thì nó tham gia phản ứng amin hóa-khử hoặc là với mêtylamin để tạo ra MDMA hoặc là với êtylamin để tạo ra MDEA.
Gần như không thể có được một lượng lớn safrol và/hoặc tinh dầu xá xị mà không có sự cho phép của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, do safrol hiện tại bị nhiều quốc gia liệt kê như là các hóa chất nhóm I (các loại hóa chất dùng để sản xuất các hóa chất chịu sự kiểm soát hay các hóa chất bị cấm). Ngoài ra, safrol còn được liệt kê như là một loại tiền chất trong bảng I của Công ước Liên hợp quốc về phòng chống vận chuyển trái phép các thuốc gây nghiện và các chất hướng thần.
Liên kết ngoài
Thể loại:Axetal Thể loại:Hợp chất hữu cơ khác vòng oxy Thể loại:Phenylpropanoid Thể loại:Tinh dầu Thể loại:Vật liệu sản xuất nước hoa Thể loại:Alken
Emblingia
Thể loại:Emblingiaceae Thể loại:Chi cải đơn loài
Aulostyrax nuciferae
Aulostyrax nuciferae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Maulik miêu tả khoa học năm 1929.
Tham khảo
Thể loại:Aulostyrax
Rhodometra roseata
Rhodometra roseata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Delphinium subscandens
Delphinium subscandens là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Ewan mô tả khoa học đầu tiên năm 1945.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Thúy tước Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1945
Serapicamptis triloba
Liên kết ngoài
Thể loại:Serapicamptis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2005
Aspidium microsorum
Aspidium microsorum là một loài dương xỉ trong họ Tectariaceae. Loài này được Klf.in Sieb. mô tả khoa học đầu tiên. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aspidium Thể loại:Unresolved names
Aspidium microsorum
Ardisia glauciflora
Ardisia glauciflora là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được Urb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1899.
Liên kết ngoài
G Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1899
Agomadaranus jekeli
Agomadaranus jekeli là một loài bọ cánh cứng trong họ Attelabidae. Loài này được Legalov miêu tả khoa học năm 2007.
Tham khảo
Thể loại:Agomadaranus
Anisographe navigata
Anisographe navigata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Anisographe
Roybon
nhỏ|phải|220px|Nhà thờ lịch sử ở Roybon (Isère) Roybon là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp, dân số là 1231 ngưởi theo điều tra của INSEE năm 1999. Sông Galaure bắt nguồn ở xã này.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Isère
Bryopsida
Bryopsida là một lớp rêu trong ngành Bryophyta. Lớp này chiếm 95% các loài rêu, với khoảng 11.500 loài phân bố phổ biến trên toàn thế giới.
Phân loại
Trước đây, nhóm Bryopsida bao gồm tất cả các loài rêu thực sự. Phân loại hiện tại bị hạn chế hơn.
Phát sinh
Một cây phát sinh tới cấp bộ, dựa trên nghiên cứu của Novíkov & Barabaš-Krasni 2015.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bryopsida
Limerodops belangeri
Limerodops belangeri là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Limerodops
Vigna megatyla
Vigna megatyla là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Piper) A. Delgado miêu tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Đậu Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1993
Rhodometra roseofimbriata
Rhodometra roseofimbriata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhodometra
Hạt của Estonia
Hạt (maakond, số nhiều maakonnad) là cấp phân chia hành chính đầu tiên ở  Estonia. Lãnh thổ Estonia vao gồm 15 hạt, 13 hạt ở đất liền và 2 hạt ở đảo. Chính quyền (maavalitsus) của mỗi hạt được quản lý bởi thống đốc (maavanem), người mà đại diện cho chính phủ quốc gia (Vabariigi Valitsus) ở mức độ vùng miền. Thống đốc được chỉ định bởi chính phủ với nhiệm kỳ năm năm.
Mỗi hạt sau đó được chia thành các khu tự quản gồm hai loại: khu tự quản thành thị (linnad) và khu tự quản nông thôn (vallad).
Danh sách các hạt
Dân số tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2011.
Liên kết ngoài
Estonia Estonia Estonia Thể loại:Phân cấp hành chính Estonia Estonia Thể loại:Danh sách địa lý Estonia
Xã Berlin, Quận Erie, Ohio
Xã Berlin (Berlin Township) là một xã thuộc quận Erie, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 3.723 người.
Oka Teppei
Oka Teppei (sinh ngày 6 tháng 9 năm 2001) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Oka Teppei hiện đang chơi cho FC Tokyo.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 2001 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Hậu vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Tokyo Thể loại:Cầu thủ bóng đá J1 League Thể loại:Cầu thủ bóng đá J3 League
Hieracium dollineri
Hieracium dollineri là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Sch.Bip. ex Neilr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1871.
Liên kết ngoài
D Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1871
Fulgurofusus tomicici
Fulgurofusus tomicici là một loài ốc biển cỡ lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinellidae.
Tham khảo
Thể loại:Fulgurofusus
Agomadaranus kresli
Agomadaranus kresli là một loài bọ cánh cứng trong họ Attelabidae. Loài này được Legalov miêu tả khoa học năm 2004.
Tham khảo
Thể loại:Agomadaranus
Seydelia georginae
Seydelia georginae là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Seydelia
Austrochorina
Austrochorina là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Chi này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1963.
Các loài
Chi này gồm các loài:
Tham khảo
Thể loại:Galerucini
Serapirhiza sambucinolingua
Serapirhiza sambucinolingua là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Barla) Garay & H.R.Sweet miêu tả khoa học đầu tiên năm 1969.
Liên kết ngoài
Thể loại:Serapirhiza Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1969
Sainte-Eulalie-d'Eymet
Sainte-Eulalie-d'Eymet là một xã, nằm ở tỉnh Dordogne vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 6,72 km², dân số năm 2005 là 72 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 82 m trên mực nước biển.
Liên kết ngoài
Sainte-Eulalie-d'Eymet
Aspidium milnei
Aspidium milnei là một loài dương xỉ trong họ Tectariaceae. Loài này được Luerss. mô tả khoa học đầu tiên năm 1871. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aspidium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1871 Thể loại:Unresolved names
Aspidium milnei
Núi Rào Cỏ
Núi Rào Cỏ là một khối núi ở biên giới Việt-Lào, phía tây Nghệ Tĩnh và phía đông Bolikhamxai. Đỉnh núi cao 2235 mét so với mực nước biển. phía đông của núi Rào Cỏ là thung lũng Hương Khê, phía tây là sông Nậm Ca Đinh bên Lào, phía nam là vùng đất trũng Quy Đạt.
Tham khảo
Thể loại:Núi tại Nghệ An Thể loại:Núi tại Hà Tĩnh Thể loại:Sơ khai địa lý Lào Thể loại:Biên giới Việt Nam-Lào
Savas-Mépin
Savas-Mépin là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 315 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2004 của INSEE có dân số là 797 người.
Tham khảo
Savasmepin
Tylecodon cacaloides
Tylecodon cacaloides là một loài thực vật có hoa trong họ Crassulaceae. Loài này được (L. f.) Toelken miêu tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tylecodon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1979
Limerodops elongatus
Limerodops elongatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Rhodometra sacralis
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhodometra
Limerodops elongatus
Liên kết ngoài
Thể loại:Limerodops
Wish You Were Here
Wish You Were Here có thể là:
Austrochorina consularis
Tham khảo
Thể loại:Austrochorina
Agomadaranus kryzhanovskyi
Agomadaranus kryzhanovskyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Attelabidae. Loài này được Legalov miêu tả khoa học năm 2003.
Tham khảo
Thể loại:Agomadaranus
Lars Peter Hansen
Lars Peter Hansen là Giáo sư kinh tế tại Đại học Chicago. Ông đã đoạt Giải Nobel Kinh tế năm 2013 cùng với Robert J. Shiller và Eugene Fama.
Sự nghiệp
Lars Peter Hansen sinh ngày 26 tháng 10 năm 1952. Ông tốt nghiệp Đại học Utah State môn Toán học, Chính trị học vào năm 1974. Ông làm luận văn và tốt nghiệp Tiến sĩ Kinh tế vào năm 1978 tại Đại học Minnesota.
Lars Peter Hansen đã làm trợ lý và phó giáo sư tại Đại học Carnegie Mellon trước khi chuyển đến Đại học Chicago vào năm 1981. Ông hiện là Giáo sư Kinh tế, Thống kê tại Đại học Chicago.
Gia đình
Hansen là người gốc Đan Mạch, ông kết hôn với Grace Tsiang là con gái của nhà kinh tế nổi tiếng Sho-Chieh Tsiang, người Mỹ gốc Trung Quốc. Hansen và Tsiang có một con trai là Peter. Ông có hai anh em, Ted Howard Hansen, một nhà miễn dịch tại Đại học Washington ở St Louis và Roger Hansen, một kỹ sư thuộc lĩnh vực quản lý tài nguyên nước. Cha của Hansen, Roger Gaurth Hansen, là một giáo sư hóa sinh và hiệu trưởng của trường Đại học bang Utah.
Psychotria dolichantha
Psychotria dolichantha là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Urb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Liên kết ngoài
D Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1908 Thể loại:Thực vật Jamaica Thể loại:Thực vật đặc hữu Jamaica
Lars Peter Hansen
Liên kết ngoài
Thể loại:Người đoạt giải Nobel Kinh tế Thể loại:Sinh năm 1952 Thể loại:Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel Thể loại:Người Mỹ gốc Đan Mạch Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Minnesota Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nhà văn Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Nhà văn Mỹ thế kỷ 21
Ranunculus weyleri
Ranunculus weyleri là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Mar�s miêu tả khoa học đầu tiên năm 1865.
Liên kết ngoài
W Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1865
Albizia lebbekoides
Albizia lebbekoides là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (DC.) Benth. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
L
Chương trình Xây dựng nông thôn (Việt Nam Cộng hòa)
Chương trình Xây dựng nông thôn là một nỗ lực trong cuộc Chiến tranh Việt Nam của Việt Nam Cộng hòa nhằm củng cố miền quê và tranh thủ niềm tin của dân chúng trong cuộc tranh chấp uy tín với Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam.
Lịch sử
Chương trình này chính thức ra đời vào Tháng Hai năm 1966 thuộc Bộ Xây dựng Nông thôn. Chính phủ đã đào tạo 23.000 cán bộ tuyển từ dân quê để theo học khóa huấn luyện 13 tuần. Cơ sở huấn luyện đặt ở Cát Lở, Vũng Tàu.
Tham khảo & Chú thích
Thể loại:Việt Nam Cộng hòa Thể loại:Chiến tranh Việt Nam
Fustifusus pinicola
Fustifusus pinicola là một loài ốc biển cỡ lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinellidae.
Tham khảo
Thể loại:Fustifusus
Numata Kosei
Numata Kosei (sinh ngày 12 tháng 1 năm 2002) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Numata Kosei hiện đang chơi cho FC Tokyo.
Aspidium moluccense
Aspidium moluccense là một loài dương xỉ trong họ Tectariaceae. Loài này được Blume mô tả khoa học đầu tiên năm 1828. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aspidium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1828 Thể loại:Unresolved names
Aspidium moluccense
Kepler-43
Kepler-43, trước đây được gọi là KOI-135, là một ngôi sao ở phía bắc chòm sao Thiên Nga. Nó nằm ở tọa độ thiên thể: Xích kinh 19:00:57,8034, Xích vĩ +46°40′05,665″. Với độ lớn trực quan biểu kiến ​​là 13,996, ngôi sao này quá mờ để có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Kepler-43 có hoạt động vết đen rất mạnh.
Tham khảo
Thể loại:Chòm sao Thiên Nga Thể loại:Sao dãy chính nhóm G Thể loại:Hệ hành tinh quá cảnh biến quang Thể loại:Thiên thể Kepler
Seydelia intermedia
Seydelia intermedia là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Hàn Ý hầu
Hàn Ý hầu (chữ Hán: 韓懿侯, trị vì 373 TCN - 363 TCN ), hay Hàn Cung hầu (韓共侯), Hàn Trang hầu (韓莊侯) là vị vua thứ năm của nước Hàn - chư hầu nhà Chu thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc.
Hàn Ý hầu tên thật là Hàn Nhược Sơn (韓若山), là con trai của Hàn Ai hầu, vua thứ tư của nước Hàn, lên ngôi sau khi cha bị giết. Thời gian lên ngôi của ông, sử sách ghi không thống nhất. Sử ký viết ông lên ngôi năm 370 TCN, Trúc thư kỉ niên thì viết là 374 TCN.
Trị vì
Vừa cùng nhau chia cắt đất Tấn, Hàn và Ngụy lại nổ ra chiến tranh. Năm 372 TCN, quân Hàn giao tranh với Ngụy ở Mã Lăng bị bại trận. Năm 369 TCN, Hàn Ý hầu cùng Ngụy Huệ vương gặp nhau ở Trạch Dương giảng hòa.
Năm 369 TCN, Ngụy Vũ hầu chết, hai con là Oanh và Hoãn giành ngôi vua Ngụy Hoãn chạy sang nước Triệu. Hàn Ý hầu liên kết cùng Triệu Thành hầu đem quân đánh Ngụy Oanh để đưa Ngụy Hoãn về nước. Liên quân đánh ấp Quỳ cử quân tây tiến công phá An Ấp, đánh bại Ngụy Oanh trong trận Trọc Trạch. Tuy nhiên sau đó giữa Triệu và Hàn nảy sinh bất hoà. Triệu Thành hầu muốn giết Ngụy Oanh rồi đưa công tử Hoãn làm vua, rồi ép cắt đất chia cho Hàn và Triệu nhưng Hàn Ý hầu cho rằng làm thế sẽ bị đàm tiếu là tàn bạo, lấy đất của Ngụy sẽ mang tiếng là tham lam, nhưng Triệu hầu không nghe. Rốt cuộc vì sự bất hòa này, cả Triệu và Hàn đều lui binh. Ngụy Oanh chớp lấy thời cơ phản công, giết Ngụy Hoãn, rồi tự lập làm vua, tức Ngụy Huệ vương.
Hàn Ý hầu cùng Ngụy Huệ vương gặp nhau ở Trạch Dương giảng hòa.
Nhưng chỉ được vài năm, tới năm 365 TCN, Hàn và Ngụy là gây chiến, quân Hàn bại trận ở đất Khoái.
Năm 363 TCN, Hàn Ý hầu lâm bệnh mất. Con ông là Hàn Ly hầu nối ngôi.
Chú thích
Thể loại:Vua nước Hàn Thể loại:Năm sinh thiếu Thể loại:Mất năm 363 TCN
Séchilienne
Séchilienne là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 363 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số là 29.761 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Isère
Agomadaranus maculipes
Agomadaranus maculipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Attelabidae. Loài này được Voss miêu tả khoa học năm 1926.
Tham khảo
Thể loại:Agomadaranus
Limerodops mariannae
Limerodops mariannae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Limerodops
Sertifera aurantiaca
Sertifera aurantiaca là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được C.Schweinf. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1946.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sertifera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1946
Ardisia glomeriflora
Liên kết ngoài
G Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Hedeoma palmeri
Hedeoma palmeri là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Hemsl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1882.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hedeoma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1882
Avinasa
Avinasa là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Chi này được Maulik miêu tả khoa học năm 1936.
Các loài
Các loài trong chi này gồm:
Tham khảo
Thể loại:Sermylini
Rhodometra sacraria
Rhodometra sacraria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae. Loài này phân bố ở châu Âu, châu Phi và các khu vực rộng lớn châu Á. Rhodometra sacraria có sải cánh dài 22–28 mm, còn chiều dải cánh trước 12–14 mm.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhodometra Thể loại:Côn trùng châu Âu Thể loại:Động vật được mô tả năm 1767
Histricosceptrum atlantis
Histricosceptrum atlantis là một loài ốc biển cỡ lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinellidae.
Tham khảo
Thể loại:Histricosceptrum
Delphinium subspathulatum
Delphinium subspathulatum là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được W.T.Wang mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Thúy tước Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1979
Xã Berlin, Quận Holmes, Ohio
Xã Berlin (Berlin Township) là một xã thuộc quận Holmes, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 4.252 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Ohio Thể loại:Quận Holmes, Ohio
Tokiwa Kyota
Tokiwa Kyota (sinh ngày 9 tháng 4 năm 2002) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 2002 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Tokyo Thể loại:Cầu thủ bóng đá J1 League Thể loại:Cầu thủ bóng đá J3 League
Syncarpha ferruginea
Syncarpha ferruginea là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Lam.) B.Nord. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1989.
Liên kết ngoài
Thể loại:Syncarpha Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1989
Hieracium doronicifolium
Hieracium doronicifolium là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Arv.-Touv. mô tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
D
Anisographe nigromaculata
Anisographe nigromaculata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Anisographe
Rhodometra sanguinaria
Rhodometra sanguinaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhodometra
Agomadaranus melanostictoides
Agomadaranus melanostictoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Attelabidae. Loài này được Legalov miêu tả khoa học năm 2003.
Tham khảo
Thể loại:Agomadaranus
Vắc-xin COVID-19 của Pfizer–BioNTech
Vắc-xin COVID-19 của Pfizer–BioNTech (pINN: tozinameran), được bán với nhãn hiệu Comirnaty, là một loại vắc-xin COVID-19 dựa trên mRNA. Vắc-xin ban đầu được phát triển bởi công ty Đức BioNTech, sau đó công ty này hợp tác với hãng dược phẩm Trung Quốc Fosun cùng với công ty Pfizer của Mỹ hỗ trợ thử nghiệm lâm sàng, vận chuyển và sản xuất.
Vắc-xin được tiêm bằng cách tiêm bắp. Trong vắc-xin chứa mRNA biến đổi nucleoside (modRNA) mã hóa một thể đột biến của protein gai virus SARS-CoV-2, bên ngoài là lớp hạt nano lipid. Mỗi người cần tiêm đủ hai mũi, mỗi mũi cách nhau ba tuần. Cùng với vắc-xin COVID-19 của Moderna, đây là một trong hai loại vắc-xin RNA phòng COVID-19 được triển khai trong năm 2020.
Các cuộc thử nghiệm lâm sàng đã được bắt đầu từ tháng 4 năm 2020; tới tháng 11, vắc-xin đã bước vào giai đoạn thử nghiệm lâm sàng thứ ba, với hơn 40.000 tình nguyện viên tham gia. Một bản phân tích sơ bộ cho thấy hiệu quả ngăn ngừa nhiễm bệnh có thể lên tới trên 90% trong vòng bảy ngày sau khi tiêm mũi thứ hai. Các tác dụng phụ phổ biến nhất bao gồm đau nhẹ và vừa tại vùng tiêm, mệt mỏi và đau đầu. Các báo cáo về tác dụng phụ nghiêm trọng, như các phản ứng mẫn cảm, rất hiếm khi xảy ra, và hiện chưa phát hiện các biến chứng lâu dài nào. Việc giám sát các kết quả chính từ các cuộc thử nghiệm sẽ tiếp tục tới tháng 8 năm 2021, các kết quả phụ khác sẽ kết thúc giám sát vào tháng 1 năm 2023.
Đây là loại vắc-xin COVID-19 đầu tiên được một cơ quan quản lý dược phẩm quốc gia cấp phép sử dụng khẩn cấp và cũng là loại vắc-xin đầu tiên được cho phép sử dụng rộng rãi. Vào tháng 12 năm 2020, Anh Quốc là nước đầu tiên cấp phép sử dụng khẩn cấp vắc-xin, kế đó là Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu và một số quốc gia khác trên toàn cầu.
Pfizer và BioNTech hiện đặt mục tiêu sản xuất khoảng hai tỷ liều vắc-xin trên toàn cầu vào năm 2021. Tại Trung Quốc, vắc-xin được sản xuất và phân phối bởi Fosun. Pfizer đã có các thỏa thuận đặt mua với tổng trị giá khoảng US$3 tỷ dành cho các quốc gia Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, Anh Quốc, Nhật Bản, Canada, Peru, Singapore, và México. Việc phân phối và lưu trữ vắc-xin này đặt ra nhiều thách thức do nó cần được bảo quản ở nhiệt độ cực thấp.
Phát triển và kinh phí
Trước khi diễn ra đại dịch COVID-19, chưa có một loại vắc-xin phòng bệnh truyền nhiễm nào được sản xuất trong chưa đến vài năm, và khi đó cũng chưa tồn tại một loại vắc-xin nào phòng ngừa nhiễm một loại virus corona ở người. Virus gây bệnh COVID-19 được phát hiện vào tháng 12 năm 2019, và BioNTech đã bắt đầu phát triển một loại vắc-xin COVID-19 từ ngày 10 tháng 1 năm 2020, khi trình tự gen của SARS-CoV-2 được Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc công bố thông qua GISAID, kích hoạt các biện pháp ứng phó khẩn cấp trên toàn cầu nhằm chuẩn bị một đợt bùng phát dịch và gấp rút phát triển vắc-xin phòng bệnh.
Kinh phí
BioNTech nhận được một khoản đầu tư trị giá US$135 triệu từ Fosun vào tháng 3 năm 2020, đổi lấy 1,58 triệu cổ phần tại BioNTech cùng với quyền tiếp thị và phát triển kế tiếp vắc-xin BNT162b2 tại Trung Quốc, Hồng Kông, Ma Cao và Đài Loan.
Vào tháng 6 năm 2020, BioNTech nhận được €100 triệu (US$119 triệu) từ Ủy ban châu Âu và Ngân hàng Đầu tư Châu Âu. Vào tháng 9 năm 2020, chính phủ Đức cấp cho BioNTech khoản kinh phí €375 triệu (US$445 triệu) dành cho chương trình phát triển vắc-xin COVID-19 của hãng.
CEO của Pfizer Albert Bourla cho biết ông đã quyết định không nhận khoản tài trợ từ Chiến dịch Thần tốc (Operation Warp Speed) của chính phủ Hoa Kỳ "bởi tôi muốn giải phóng các nhà khoa học [khỏi] bất cứ sự quan liêu nào khi phải báo cáo và đồng thuận về cách sử dụng khoản kinh phí đó". Pfizer sau đó vẫn có được thỏa thuận với Hoa Kỳ cùng một số quốc gia khác trong việc phân phối vắc-xin.
Nghiên cứu lâm sàng
Các nghiên cứu Giai đoạn I / II được bắt đầu tại Đức vào ngày 23 tháng 4 năm 2020, và tại Hoa Kỳ vào ngày 4 tháng 5 năm 2020, với bốn ứng cử viên vắc-xin bước vào giai đoạn thử nghiệm lâm sàng. Giai đoạn thử nghiệm thứ II / III với mẫu ứng viên 'BNT162b2' bắt đầu từ tháng 7. Kết quả thử nghiệm Giai đoạn III cho thấy hiệu quả 95% được công bố vào ngày 18 tháng 11 năm 2020.
Các kết quả sơ bộ từ các cuộc thử nghiệm Giai đoạn I-II đối với BNT162b2, được công bố vào tháng 10 năm 2020, đã cho thấy được độ hiệu quả và an toàn của loại vắc-xin này. Trong cùng tháng đó, Cơ quan Quản lý Dược phẩm châu Âu (EMA) bắt đầu quá trình rà soát định kỳ đối với BNT162b2.
Ardisia goodenoughii
Ardisia goodenoughii là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được Furtado mô tả khoa học đầu tiên năm 1959.
Vắc-xin COVID-19 của Pfizer–BioNTech
Nghiên cứu lâm sàng
Tính đến tháng 11 năm 2020, quá trình thử nghiệm đối với BNT162b2 đang ở Giai đoạn III. Việc thử nghiệm được thực hiện theo phương pháp ngẫu nhiên có đối chứng bằng giả dược nhằm nghiên cứu liều lượng, lựa chọn ứng viên vắc-xin và mức độ an toàn của vắc-xin ở những người khỏe mạnh. Quá trình nghiên cứu giai đoạn đầu đã xác định được mức độ an toàn và liều lượng phù hợp cho hai ứng viên vắc-xin, sau đó kéo dài suốt giữa năm 2020 nhằm đánh giá độ hiệu quả và an toàn của BNT162b2 với số lượng lớn người tham gia, lên tới hàng chục nghìn người tại nhiều quốc gia hợp tác với Pfizer và Fosun.
Ardisia goodenoughii
Liên kết ngoài
G Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1959
Psychotria dolichocalyx
Psychotria dolichocalyx là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Urb. & Ekman miêu tả khoa học đầu tiên năm 1926.
Vắc-xin COVID-19 của Pfizer–BioNTech
Nghiên cứu lâm sàng
Giai đoạn thử nghiệm thứ III, dự kiến tiếp tục từ 2020 tới 2022, được thiết kế nhằm đánh giá khả năng ngăn ngừa nhiễm bệnh thể nặng của BNT162b2 và thời gian hiệu lực của phản ứng miễn dịch.
Psychotria dolichocalyx
Liên kết ngoài
D Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1926
Vắc-xin COVID-19 của Pfizer–BioNTech
Nghiên cứu lâm sàng
Hiện chưa rõ khả năng ngừa bệnh nặng cũng như thời gian tồn tại phản ứng miễn dịch ở trẻ em, phụ nữ mang thai hoặc những người có hệ miễn dịch kém.
Pfizer và BioNTech đã bắt đầu thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng Giai đoạn II/III đối với phụ nữ mang thai trên 18 tuổi (NCT04754594). Nghiên cứu sẽ sử dụng 30 µg BNT162b2 hoặc giả dược tiêm bắp 2 liều cách nhau 21 ngày. Giai đoạn II sẽ có 350 phụ nữ có thai được chọn ngẫu nhiên 1:1 để tiêm BNT162b2 hoặc giả dược ở tuần thứ 27 đến 34 của thai kỳ. Giai đoạn III sẽ đánh giá mức độ an toàn, khả năng dung nạp và tính miễn dịch của BNT162b2 hoặc giả dược với phụ nữ mang thai ở tuần 24 tới 34. Pfizer và BioNTech đã thông báo bắt đầu tiêm các liều đầu tiên trong cuộc thử nghiệm vào ngày 18 tháng 2 năm 2021.
Marchantiopsida
Marchantiopsida là một lớp rêu trong ngành Marchantiophyta.
Vắc-xin COVID-19 của Pfizer–BioNTech
Công nghệ vắc-xin
Công nghệ được BioNTech sử dụng cho vắc-xin BNT162b2 dựa trên việc sử dụng mRNA biến đổi nucleoside (modRNA) mã hóa một phần protein gai tìm thấy trên bề mặt virus corona SARS-CoV-2 (COVID‑19), kích hoạt phản ứng miễn dịch chống lại virus xâm nhập.
BNT162b2 là ứng viên có tiềm năng nhất trong số ba ứng viên còn lại với công nghệ tương tự được phát triển bởi BioNTech. Trước khi chọn BNT162b2, BioNTech và Pfizer đã tiến hành thử nghiệm Giai đoạn I đối với BNT162b1 tại Đức và Hoa Kỳ, còn Fosun cũng tiến hành thử nghiệm Giai đoạn I tại Trung Quốc. Trong các thử nghiệm Giai đoạn I, BNT162b2 cho thấy mức độ an toàn tốt hơn các ba ứng viên còn lại.
Marchantiopsida
Phát sinh chủng loài
Dựa theo Villarreal et al. (2015)
Vắc-xin COVID-19 của Pfizer–BioNTech
Trình tự gen
Chuỗi modRNA trong vắc-xin dài 4.284 nucleotide. Trong phân tử RNA này có chứa chóp (hay mũ) ở đầu 5'; vùng không được dịch mã ở đầu 5' được lấy từ trình tự của alpha globin ở người; một peptide nhận tín hiệu (bases 55–102) và hai đột biến proline (K986P và V987P, ký hiệu là "2P") khiến protein gai có cấu tạo ổn định tiền dung hợp (prefusion-stablized), làm giảm khả năng dung hợp màng, từ đó tăng biểu hiện và kích thích các kháng thể trung hòa; một đoạn gen đã tối ưu hóa codon trong protein gai của SARS-CoV-2 (bases 103–3879); sau đó là một vùng không được dịch mã ở đầu 3' (bases 3880–4174) tổ hợp từ AES và mtRNR1 nhằm tăng biểu hiện protein và độ ổn định của phân tử mRNA cùng với đuôi poly(A) có chứa 30 phần dư adenosine, một chuỗi liên kết dài 10 nucleotide, và thêm 70 adenosine dư nữa (bases 4175–4284). Chuỗi RNA này không có chứa các phần dư uridine; chúng được thay thế bởi 1-methyl-3'-pseudouridylyl. Các đột biến proline 2P trong phân tử protein gai ban đầu được phát triển để dùng cho vắc-xin MERS bởi các nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Vắc-xin thuộc Viện Dị ứng và Bệnh Truyền nhiễm Quốc gia Hoa Kỳ, Viện nghiên cứu Scripps và nhóm nghiên cứu của Jason McLellan (hiện thuộc Đại học Texas tại Austin, trước đây thuộc Đại học Dartmouth).
Thành phần
Ngoài phân tử mRNA, vắc-xin còn chứa các thành phần bất hoạt (tá dược) sau:
Bốn thành phần đầu tiên kể trên là các lipid. Các lipid cùng modRNA tạo thành hạt nano. ALC-0159 là một liên hợp polyethylene glycol (tức là lipid đã được PEG hóa).
Vắc-xin được phân phối trong các lọ chứa "hỗn hợp tiêm bắp đông lạnh màu trắng đến trắng ngà, vô trùng và không chất bảo quản". Các lọ vắc-xin cần được rã đông ở nhiệt độ phòng và pha loãng bằng nước muối sinh lý trước khi tiêm.
Khẩn cấp
Cơ quan Quản lý Dược phẩm Anh (MHRA) đã cấp "giấy phép tạm thời khẩn cấp" cho vắc-xin nhằm "giải quyết các vấn đề y tế công cộng quan trọng" vào ngày 2 tháng 12 năm 2020 theo quy định trong Đạo luật Dược năm 1968. Đây là loại vắc-xin COVID-19 đầu tiên được cấp phép sử dụng ở cấp độ quốc gia sau khi trải qua các cuộc thử nghiệm quy mô lớn, đồng thời cũng là vắc-xin mRNA đầu tiên được cấp phép sử dụng trên người. Anh trở thành nước phương Tây đầu tiên cấp phép sử dụng một loại vắc-xin COVID-19 trên phạm vi toàn quốc, mặc dù một số chuyên gia không đồng thuận với quyết định cấp phép sớm như vậy.
Vào ngày 8 tháng 12 năm 2020, Margaret "Maggie" Keenan, 90 tuổi, đến từ Fermanagh, trở thành người đầu tiên được tiêm vắc-xin. Lọ vắc-xin cùng với ống tiêm sử dụng trong buổi tiêm đầu tiên này đã được Bảo tàng Khoa học tại London lưu lại trong bộ sưu tập vĩnh viễn của viện. Tới ngày 20 tháng 12, 521.594 công dân Anh đã được tiêm vắc-xin trong chương trình tiêm chủng quốc gia của nước này. 70% trong đó là những người từ 80 tuổi trở lên.
Sau Anh, các quốc gia sau đây cũng đã tiến hành nhanh chóng quá trình cấp phép sử dụng vắc-xin COVID-19 của Pfizer–BioNTech: Argentina, Úc, Bahrain, Canada, Chile, Costa Rica, Ecuador, Hồng Kông, Iraq, Israel, Jordan, Kuwait, Malaysia, México, Oman, Panama, Philippines, Qatar, Ả Rập Xê Út, Singapore,  Hàn Quốc,  Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Hoa Kỳ.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng đã cấp phép sử dụng khẩn cấp cho vắc-xin.
Tại Hoa Kỳ, việc cấp phép sử dụng khẩn cấp (EUA) là "một cơ chế nhằm tạo điều kiện phân phối và sử dụng các biện pháp điều trị y khoa, bao gồm có vắc-xin, trong các tình huống y tế công cộng khẩn cấp, như đại dịch COVID-19 hiện tại". Sau khi được cấp phép EUA, BioNTech và Pfizer phải tiếp tục thử nghiệm lâm sàng Giai đoạn III nhằm hoàn thiện dữ liệu về mức độ an toàn và hiệu quả, sau đó có thể xin cấp phép hoàn toàn vắc-xin tại Hoa Kỳ. Ban cố vấn về các Liệu pháp Miễn dịch (ACIP) thuộc Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) đã phê chuẩn khuyến cáo tiêm vắc-xin cho người từ 16 tuổi trở lên.
Vào ngày 16 tháng 2 năm 2021, Cơ quan Quản lý Sản phẩm Y tế Nam Phi (SAHPRA) đã cấp phép sử dụng khẩn cấp vắc-xin COVID-19 của Pfizer.
Sử dụng rộng rãi
Vào ngày 19 tháng 12 năm 2020, Cơ quan Dược phẩm Thụy Sỹ (Swissmedic) đã cấp phép sử dụng rộng rãi vắc-xin COVID-19 của Pfizer–BioNTech sau hai tháng nhận được đơn đăng ký; cơ quan này cho biết vắc-xin đạt đủ các điều kiện về an toàn, hiệu quả và chất lượng. Đây là trường hợp cấp phép rộng rãi đầu tiên đối với vắc-xin COVID-19. Vào ngày 23 tháng 12, một người phụ nữ 90 tuổi ở Lucerne đã trở thành người đầu tiên được tiêm vắc-xin tại Thụy Sỹ. Sự kiện trên cũng bắt đầu chiến dịch tiêm chủng quy mô lớn tại châu Âu lục địa.
Vào ngày 21 tháng 12 năm 2020, Ủy ban Dược phẩm Sử dụng trên người (CHMP) thuộc Cơ quan Quản lý Dược phẩm châu Âu (EMA) ra khuyến cáo cấp phép tiếp thị có điều kiện cho vắc-xin COVID-19 Pfizer–BioNTech với tên nhãn hiệu Comirnaty. Khuyến cáo trên được Ủy ban châu Âu chấp thuận vào cùng ngày.
Vào ngày 23 tháng 2 năm 2021, Cơ quan Quản lý Y tế Brazil cấp phép cho vắc-xin COVID-19 của Pfizer–BioNTech theo quy trình cấp phép tiếp thị tiêu chuẩn của nước này. Đây là vắc-xin COVID-19 đầu tiên được đăng ký chính thức trong cả nước, thay vì chỉ được cấp phép sử dụng khẩn cấp.
Tác dụng bất lợi
Các tác dụng bất lợi của vắc-xin COVID-19 Pfizer–BioNTech tương tự với các vắc-xin khác dành cho người lớn. Trong các cuộc thử nghiệm lâm sàng, các tác dụng phụ được ghi nhận rất phổ biến (theo tần suất xuất hiện) là: đau và sưng tại vùng tiêm, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, ớn lạnh, đau khớp và sốt. Phản ứng sốt hay gặp phải hơn sau liều tiêm thứ hai.
Các phản ứng mẫn cảm nặng đã được quan sát trong khoảng 11 trên 1 triệu liều vắc-xin đã tiêm. Theo một báo cáo của CDC Hoa Kỳ, 71% các trường hợp phản vệ trên xảy ra trong vòng 15 phút sau tiêm và hầu hết (81%) là ở những người có tiền sử dị ứng hoặc có phản ứng mẫn cảm. Cơ quan Quản lý Dược phẩm Anh (MHRA) vào ngày 9 tháng 12 năm 2020 khuyến cáo những người có tiền sử phản ứng mẫn cảm "đáng kể" không nên tiêm vắc-xin COVID-19 của Pfizer–BioNTech. Vào ngày 12 tháng 12, giới chức Canada đưa ra tuyên bố tương tự, cho rằng "Cả hai trường hợp tại Anh đều có tiền sử phản ứng mẫn cảm nặng và đã được điều trị phản vệ ngay lập tức bằng adrenaline. Cả hai đều đã bình phục."
Cơ quan Quản lý Dược phẩm châu Âu thường xuyên rà soát các dữ liệu về tính an toàn của vắc-xin. Trong một báo cáo công bố ngày 4 tháng 3 năm 2021, cơ quan này kết luận "lợi ích của Comirnaty trong phòng ngừa COVID-19 vẫn lớn hơn bất cứ rủi ro nào, và hiện cũng chưa cần có bất cứ thay đổi nào trong việc sử dụng vắc-xin này."
Sản xuất
thumb|Một binh sĩ Mỹ cầm lọ vắc-xin Pfizer Pfizer và BioNTech sản xuất vắc-xin tại các cơ sở của mình ở Hoa Kỳ và châu Âu. Giấy phép phân phối và sản xuất tại Trung Quốc thuộc về Fosun sau khi công ty này đàm phán thành công khoản đầu tư vào BioNTech.
Quá trình sản xuất vắc-xin được chia thành ba giai đoạn. Giai đoạn đầu tiên là quá trình tách dòng phân tử các plasmid DNA mã hóa protein gai bằng cách đưa chúng vào vi khuẩn Escherichia coli. Giai đoạn này được tiến hành tại Hoa Kỳ, cụ thể là tại một xưởng sản xuất thí nghiệm của Pfizer tại Chesterfield, Missouri (gần St. Louis). Sau bốn ngày phát triển, vi khuẩn sẽ bị tiêu diệt và phân giải. Các chất bên trong tế bào của chúng được thanh lọc trong một tuần rưỡi để thu về sản phẩm DNA mong muốn. DNA được lưu trữ đông lạnh trong các lọ nhỏ để đem đi vận chuyển. Đây là khâu rất quan trọng, tới mức Pfizer đã phải huy động máy bay và trực thăng của hãng để hỗ trợ.
Giai đoạn ba được thực hiện tại các nhà máy của Pfizer ở Portage, Michigan (gần Kalamazoo), Hoa Kỳ và ở Puurs, Bỉ. Đây là giai đoạn kết hợp mRNA với các hạt nano lipid, sau đó đóng gói và làm đông lạnh các lọ vắc-xin. Avanti Polar Lipids, một công ty con của Croda International, là nhà cung cấp các lipid cần thiết. Tính đến tháng 11 năm 2020, nút thắt lớn trong giai đoạn sản xuất vắc-xin nằm tại giai đoạn này. Khoảng thời gian từ lúc kết hợp mRNA và các lipid tới lúc hoàn thành các lọ vắc-xin chỉ mất bốn ngày, nhưng mỗi lọ vắc-xin phải dành vài tuần trong các tủ chứa đông lạnh để trải qua 40 bài kiểm tra chất lượng.
Nhà máy Pfizer tại Puurs chịu trách nhiệm sản xuất tất cả số vắc-xin dành cho các thị trường ngoài Hoa Kỳ. Do đó, tất cả các liều vắc-xin phân phối cho các nước châu Mỹ bên ngoài Hoa Kỳ phải trải qua ít nhất hai chuyến bay xuyên Đại Tây Dương (một chuyến để đưa DNA tới châu Âu và một chuyến để vận chuyển về các lọ vắc-xin đã hoàn thành).
Vào tháng 2 năm 2021, Pfizer tiết lộ toàn bộ quá trình trên ban đầu mất trung bình tới 110 ngày, nhưng công ty đã giảm con số này xuống còn 60 ngày. Hơn phân nửa thời gian trong quá trình sản xuất vắc-xin là các bài kiểm tra chất lượng rất kỹ lưỡng ở mỗi giai đoạn. Pfizer cũng cho biết quá trình sản xuất yêu cầu 280 nguyên liệu và phụ thuộc vào 25 nhà cung cấp ở 19 quốc gia.
Sainte-Foy-de-Belvès
Sainte-Foy-de-Belvès là một xã, nằm ở tỉnh Dordogne vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích km², dân số năm 2004 là người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình m trên mực nước biển.
Vắc-xin COVID-19 của Pfizer–BioNTech
Sản xuất
Các nhà sản xuất vắc-xin thường mất vài năm để tối ưu hóa quá trình sản xuất một loại vắc-xin trước khi tiến hành sản xuất đại trà. Do tính cấp thiết trong đại dịch COVID-19, Pfizer và BioNTech phải ngay lập tức bắt đầu sản xuất bằng quy trình chế tạo vắc-xin ban đầu trong phòng thí nghiệm, sau đó mới có thể tìm cách đẩy nhanh tốc độ và mở rộng quy mô sản xuất.
Vào tháng 9 năm 2020, BioNTech thông báo đã ký thỏa thuận mua một cơ sở sản xuất của Novartis tại Marburg, Đức để mở rộng quy mô sản xuất vắc-xin. Sau khi đi vào hoạt động, cơ sở này sẽ sản xuất lên tới 750 triệu liều mỗi năm, hay hơn 60 triệu liều mỗi tháng. Đây sẽ là cơ sở thứ ba của BioNTech tại châu Âu tham gia sản xuất vắc-xin, trong khi Pfizer đang vận hành ít nhất bốn khu sản xuất tại Hoa Kỳ và châu Âu.
Vận chuyển
Mỗi lọ vắc-xin có thể chứa 2,25 ml vắc-xin sau khi pha loãng (0,45 ml vắc-xin đông lạnh cộng với 1,8ml chất pha loãng). Theo nội dung trên nhãn lọ vắc-xin, mỗi lọ chứa năm liều, mỗi liều 0.3 ml doses, tuy nhiên số vắc-xin thừa có thể được dùng cho một, thậm chí là hai mũi tiêm nữa. Nhân viên y tế có thể dùng ống tiêm khoảng chết thấp để lấy thêm các liều tiêm, đồng thời nên vứt bỏ các lọ có lượng vắc-xin thừa không đủ một liều. Cơ quan Y tế Ý đã chính thức cho phép dùng các liều vắc-xin còn thừa trong một lọ. Tính đến ngày 8 tháng 1 năm 2021, mỗi lọ vắc-xin có chứa đủ sáu liều. Tại Hoa Kỳ, mỗi lọ sẽ được tính là năm liều khi dùng bơm tiêm thường và sáu lọ khi dùng bơm tiêm khoảng chết thấp. thumb|Để giữ được hiệu quả, vắc-xin Pfizer cần được bảo quản ở nhiệt độ từ -80 to -60 CVắc-xin cần được bảo quản ở nhiệt độ trong khoảng -80 to -60 C; năm ngày trước khi tiêm có thể bảo quản ở nhiệt độ từ 2 to 8 C; trước khi tiêm hai tiếng có thể giữ ở mức 25 C hoặc 30 C. Vào tháng 2 năm 2021, Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cập nhật giấy phép sử dụng khẩn cấp (EUA), cho phép các lọ vắc-xin đông lạnh chưa pha loãng được vận chuyển và lưu trữ ở nhiệt độ từ -25 to -15 C trong khoảng thời gian lên tới hai tuần trước khi tiêm.
Kể cả các nước thu nhập cao cũng chỉ có công suất chuỗi cung ứng lạnh giới hạn dành cho việc vận chuyển và lưu trữ vắc-xin ở nhiệt độ cực lạnh, trong khi vắc-xin này cần được tiêm hai liều cách nhau ba tuần, và sẽ bị hỏng trong vòng năm ngày sau rã đông. Vắc-xin cần được bảo quản và vận chuyển ở nhiệt độ cực lạnh từ -80 to -60 C,  thấp hơn rất nhiều so với loại vắc-xin tương đương của Moderna. Giám đốc công ty Bio Farma của Indonesia Honesti Basyir cho biết đất nước đông dân thứ tư thế giới không thể mua vắc-xin Pfizer do chuỗi cung ứng lạnh tại đây không đủ khả năng lưu trữ và vận chuyển. Tương tự như Indonesia, mạng lưới chuỗi cung ứng lạnh hiện có tại Ấn Độ chỉ có thể xử lý ở khoảng nhiệt độ từ 2 to 8 C, quá lớn so với yêu cầu.
Đặt hàng
Pfizer trong một thông cáo báo chí ngày 9 tháng 11 cho biết có thể phân phối 50 triệu liều trước cuối năm 2020, và khoảng 1,3 tỷ liều trên toàn cầu tới năm2021. Vào tháng 2 năm 2021, BioNTech thông báo hãng sẽ tăng dây chuyền sản xuất lên hơn 50% để cho ra hai tỷ liều vắc-xin trong năm 2021.
Vào tháng 7 năm 2020, chương trình phát triển vắc-xin Chiến dịch Thần tốc ký thỏa thuận đặt mua trị giá US$1,95 triệu với Pfizer nhằm cung cấp 100 triệu liều vắc-xin COVID-19 cho Hoa Kỳ nếu chứng minh được tính an toàn và hiệu quả. Tới giữa tháng 12 năm 2020, Pfizer đã có các thỏa thuận cung cấp 300 triệu liều vắc-xin cho Liêm minh châu Âu, 120 triệu liều cho Nhật Bản, 40 triệu liều (10 triệu liều trước 2021) cho Anh Quốc, 20 triệu liều cho Canada, một lượng chưa rõ vắc-xin cho Singapore, và 34,4 triệu liều cho México. Fosun cũng đã có các đơn đặt hàng 10 triệu liều vắc-xin cho Hồng Kông và Ma Cao. Chính quyền Hồng Kông cho biết sẽ nhận lô đầu tiên với 1 triệu liều vắc-xin trước quý I năm 2021.
BioNTech và Fosun đồng ý cung ứng cho Trung Quốc đại lục một lô 100 triệu liều vắc-xin trong năm 2021, tùy theo sự cho phép của cơ quản quản lý. Nguồn cung ban đầu sẽ được vận chuyển từ các cơ sở sản xuất của BioNTech tại Đức.
Vào tháng 1 năm 2021, Pfizer và BioNTech ngỏ ý muốn cung cấp 50 triệu liều vắc-xin COVID-19 cho nhân viên y tế khắp châu Phi từ tháng 3 đến hết năm 2021, với giá ưu đãi US$10 một liều. Sau đó Nam Phi đã chốt 20 triệu liều dự kiến được vận chuyển tới sau tháng 3.
Tên gọi
BNT162b2 là tên mã trong quá trình phát triển và thử nghiệm, tozinameran là tên quốc tế không độc quyền (pINN) được đề xuất, và Comirnaty là tên nhãn hiệu. Theo BioNTech, cái tên Comirnaty "là sự kết hợp của các thuật ngữ COVID‑19, mRNA, community (cộng đồng), và immunity (miễn dịch)."
Liên kết ngoài
Thể loại:Thử nghiệm lâm sàng Thể loại:Vắc-xin COVID-19 Thể loại:Vắc-xin RNA Thể loại:Biontech Thể loại:Pfizer Thể loại:Sản phẩm được giới thiệu năm 2020
Aspidium monostichum
Aspidium monostichum là một loài dương xỉ trong họ Tectariaceae. Loài này được Kze., Mett. mô tả khoa học đầu tiên năm 1838. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aspidium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1838 Thể loại:Unresolved names
Aspidium monostichum
Sertifera colombiana
Sertifera colombiana là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Schltr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1920.
Le Sappey-en-Chartreuse
Le Sappey-en-Chartreuse là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 1014 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2007 của INSEE có dân số là 1026 người.
Tham khảo
Sappeyenchartreuse
Omori Rio
Omori Rio (sinh ngày 21 tháng 7 năm 2002) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Omori Rio hiện đang chơi cho FC Tokyo.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 2002 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Hậu vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Tokyo Thể loại:Cầu thủ bóng đá J1 League Thể loại:Cầu thủ bóng đá J3 League
Sok An
Cho đến khi qua đời, Sok An là phó thủ tướng Campuchia. Nội các Campuchia có 6 thành viên giữ chức vụ phó thủ tướng tuy nhiên năm vị kia kiêm nhiệm bộ trưởng nên Sok An được xem là phó thủ tướng cao nhất. Sok An là người gốc người Khách Gia.
Ông đột ngột qua đời ngày 15 tháng 3 năm 2017 tại Bắc Kinh, Trung Quốc.
Chú thích
Thể loại:Sinh năm 1950 Thể loại:Mất năm 2017 Thể loại:Người Campuchia gốc Hoa Thể loại:Chính khách Campuchia
Avinasa hirsuta
Avinasa hirsuta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1891.
Tham khảo
Thể loại:Avinasa
Trường trung học Võ Trường Toản (Sài Gòn)
Võ Trường Toản Võ Trường Toản
Limerodops subsericans
Limerodops subsericans là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Limerodops
Mozart (định hướng)
Mozart có thể là:
Tylecodon papillaris
Tylecodon papillaris là một loài thực vật có hoa trong họ Crassulaceae. Loài này được (L.) G.D.Rowley miêu tả khoa học đầu tiên.
Mozart (định hướng)
Thể loại:Họ người Đức
Tylecodon papillaris
Liên kết ngoài
Thể loại:Tylecodon
Agomadaranus melanostictus
Agomadaranus melanostictus là một loài bọ cánh cứng trong họ Attelabidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1878.
Tham khảo
Thể loại:Agomadaranus
Ranunculus xinningensis
Ranunculus xinningensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được W.T. Wang miêu tả khoa học đầu tiên năm 1989.
Liên kết ngoài
X Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1989
Histricosceptrum bartletti
Tham khảo
Thể loại:Histricosceptrum
Quà tặng cuộc sống
Quà tặng cuộc sống là một series phim hoạt hình ngắn được sản xuất tại Việt Nam và được phát sóng trên kênh VTV3 của Đài truyền hình Việt Nam. Ngoài ra còn được phát sóng trên nhiều kênh khác vào nhiều khung giờ.
Nội dung
Quà tặng cuộc sống được xây dựng dưới hình thức phim hoạt hình nghệ thuật, có thời lượng 5 phút. Nội dung của chương trình chứa đựng những thông điệp về tình cảm con người hoặc những triết lý, bài học kinh nghiệm về cuộc sống. Mỗi phim là một câu chuyện nhỏ, súc tích, xoay quanh mọi lĩnh vực của cuộc sống thường ngày: bó hoa trên mộ mẹ, lời dạy của người thầy năm xưa, kỷ niệm về một người bạn... qua đó gửi gắm những triết lý sâu sắc về lẽ sống như: hạnh phúc là gì, sức mạnh của nụ cười...
Sản xuất
Theo tuyên bố của nhà sản xuất, bản quyền series được Công ty Cổ phần Truyền thông S.U.N RISE mua từ một công ty Mỹ để đem về phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam sản xuất tại xưởng hoạt hình Sunrise Animation. Mỗi ê-kíp làm phim có từ 15-20 họa sĩ, và mất từ 1-2 tuần để sản xuất một tập phim.
Ida-Viru (hạt)
Lịch sử
Trong giai đoạn cuối của cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Estonia, Ida-Virumaa được gọi là quận Kohtla-Järve, và thủ đô hành chính của nó là Kohtla-Järve.
Chính quyền hạt
Chính quyền hạt (Maavalitsus) được quản lý bởi thống đốc (maavanem),người được chỉ định bởi chính phủ với kỳ hạn năm năm. Thống đốc hiện tại của hạt Ida-Viru là Andres Noormägi.
Quà tặng cuộc sống
Phát triển
Lần đầu tiên, cuộc thi kéo dài 5 tháng từ tháng 12/2010 đến tháng 5/2011. Qua nhiều vòng sơ khảo, ban tổ chức đã chọn được 150 tác phẩm vào Chung kết. Kết quả, cuộc thi không có giải nhất; hai giải nhì trao cho “Thức dậy và mỉm cười” của Trần Thái Hồng (Học sinh lớp 12, trường PTTH Kim Liên, Hà Nội) và “Con búp bê vô giá” của Hồ Uyên Sa (Đại học Ngoại ngữ Huế). Ba giải Ba gồm: “Bức tranh kỳ lạ” – Chu Thanh Hương; “Chim di cư” – Phạm Thu Hằng (Nghệ An); “Giỏ táo đỏ tươi” – Trần Thị Phương Trinh (Tp. Hồ Chí Minh).
Ida-Viru (hạt)
Khu tự quản
nhỏ|285x285px|Hồ Jõuga ở xã Lisaku, Estonia giữa|nhỏ|300x300px|Các khu tự quản ở hạt Ida-Viru Hạt này được chia thành các khu tự quản. Có 5 khu tự quản thành thị (linnad) và 15 khu tự quản nông thôn (vallad) ở hạt Ida-Viru. Có 217 làng ở Ida-Viru. Các khu tự quản thành thị: Các khu tự quản nông thôn:
Quà tặng cuộc sống
Phát triển
Lần thứ hai, cũng sau 5 tháng từ tháng 6 đến 11/2015, ban tổ chức đã nhận được 5.743 tác phẩm của 3.124 tác giả dự thi (tăng gần 20% so với năm 2010). Trong đó, truyện ngắn “Người đi nhặt hạnh phúc” của tác giả Nguyễn Hồng Cúc (TPHCM) đã giành giải Nhất cuộc thi. Hai giải Nhì lần lượt thuộc về tác phẩm “Trở về” (tác giả Nguyễn Văn Vin) và “Đừng để mẹ khóc” (tác giả Nguyễn Dũng Chinh). Ngoài ra BTC còn trao 3 giải Ba và 20 giải Khuyến khích.
Ida-Viru (hạt)
Liên kết ngoài
Thể loại:Hạt của Estonia
Quà tặng cuộc sống
Tranh cãi
Chương trình Quà tặng cuộc sống phát sóng ngày 19 tháng 11 năm 2014 phát phim "Nhặt xương cho thầy" có nội dung phản cảm. VTV đã bị phạt 30 triệu đồng vì gây xúc phạm nghề nhà giáo nhân ngày Nhà giáo Việt Nam ngày 20 tháng 11.
Chương trình Quà tặng cuộc sống phát sóng ngày 25 tháng 6 năm 2015 bị tố xâm phạm bản quyền.
Cũng trong một số phát sóng khác vào ngày 10 tháng 4 năm 2022, chương trình đã bị chỉ trích khi được cho là có những nội dung và thông điệp mang tính khinh thường các nhà thiên văn học. Phía VTV sau đó đã gỡ toàn bộ các video phát lại chương trình trên nền tảng và gửi lời xin lỗi đến người xem.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chương trình truyền hình Việt Nam Thể loại:Phim hoạt hình Việt Nam
Anthocerotopsida
Anthocerotopsida là một lớp rêu trong ngành Rêu sừng.
Anisographe subpulchra
Anisographe subpulchra là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Anisographe
Hứa Đình Khanh
Hứa Đình Khanh có bằng Cử nhân Phẫu thuật Nha khoa của Đại học Hồng Kông và được cấp phép bởi Hội đồng Nha khoa Hồng Kông từ năm 2012.
Tham khảo
Thể loại:Ca sĩ Hồng Kông Thể loại:Sinh năm 1988 Thể loại:Nam diễn viên Hồng Kông thế kỉ 21 Thể loại:Ca sĩ Cantopop Thể loại:Nhân vật còn sống
Douglas World Cruiser
Douglas World Cruiser (DWC) được phát triển từ yêu cầu của không quân lục quân Hoa Kỳ về một loại máy bay phù hợp có thể bay vòng quanh thế giới.
Tính năng kỹ chiến thuật
thumb|Mẫu thử Douglas World Cruiser (s/n 23-1210). (1924)