cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chùa Bà Ngô (Hà Nội)
Lịch sử
Theo cuốn Thăng Long cổ tích khảo thì chùa được xây dựng vào thời vua Lý Nhân Tông (khoảng năm 1127 - 1128). Còn theo sách "La thành cổ tích vịnh" thì nguyên tại đây xưa có một gò hình cái bầu đựng rượu (tửu hồ), năm Kiến Gia thứ 8 (1281), Lý Huệ Tông đã cho dựng trên gò ngôi chùa Ngọc Hồ (bầu bằng ngọc, đẹp và quý như ngọc). Người dân địa phương lại có cách giải thích khác là chùa vốn có một giếng nước rất trong không bao giờ cạn, là một thứ lễ vật tinh khiết bậc nhất dâng lên Tam Bảo. Giếng được bảo vệ như vật báu, được xây và có nắp đậy, hiện nay ở dưới mé tam quan của chùa, coi như bầu nước tinh khiết, quý giá như ngọc nên thành tên chùa.
Sự tích
nhỏ|200px|Gác chuông chùa Bà Ngô, nơi theo truyền thuyết, vua [[Lê Thánh Tông gặp tiên]] Sự tích kể rằng: có một lần Lê Thánh Tông thăm chùa, thấy trên gác chuông có bóng người đẹp ngâm 2 câu thơ:
Cũng có thuyết nói rằng nhà vua thấy một thiếu nữ xinh tươi cầm một cành mẫu đơn ngâm mấy câu như sau:
nhỏ|250px|chùa Bà Ngô trên [[Phố Nguyễn Khuyến|phố Sinh Từ (thời Pháp thuộc)]] Vua bèn gặp hỏi chuyện và muốn cùng nàng xướng họa. Nàng nhường vua làm trước, lấy đề bằng 2 câu thơ nàng vừa ngâm. Vua làm bài thơ Đường luật như sau:
Một đêm nhà vua làm mơ thấy Tiên hiện tới tự tình và nói ở nơi kinh thành lâu nay thường xảy ra tai dịch là bởi có con Thạch tinh ở dưới cái ao ngay trước quán, đã hóa ra một con gà bay đi tác quái khắp Kinh thành, phải kịp trừ ngay mới khỏi sinh tra hậu họa lớn. Khi tỉnh dậy, nhà vua cho đào ngay ở giữa ao trước quán sâu tới 3 thước, đất đỏ như máu, thấy một hòn đá, bèn đập vỡ tan, vứt ra ngoài sông rồi lấp phẳng ao đi. Từ đó kinh thành rất yên ổn.
Chùa Bà Ngô cũng là bối cảnh cho câu chuyện Tú-Uyên gặp Giáng-Kiều trong truyện thơ Bích Câu kỳ ngộ. Chàng học trò nghèo Trần Tú Uyên một hôm đi xem hội làm chay ở chùa Ngọc-Hồ:
Chiều đến, sắp về, Tú Uyên nhặt được một chiếc "lá hồng" có đề một câu thơ. Chàng định họa lại thì thấy một thiếu nữ tuyệt đẹp trước cửa tam quan, liền đi theo, nhưng đình Quảng Văn thì thiếu nữ bỗng biến mất khiến cho chàng tương tư sầu muộn.
Các sự tích trên đã được Trần Bá Lãm (1757-1815) - Tiến sĩ khoa Đinh Mùi (1787) đề thơ như sau: Vịnh Ngọc Hồ tự
Dich:
Kiến trúc
nhỏ|Tiền đường chùa Bà Ngô Tam quan của chùa là gác chuông 2 tầng, 8 mái với 8 góc đao cong. Một quả chuông đồng đúc năm Canh Dần Thành Thái thứ 2 (1887) được treo ở giữa tam quan có dòng chữ "Ngọc Hồ tự chung". Phật điện gồm tiền đường và hậu cung làm theo kiểu "chữ đinh 丁". Hiên trong tiền đường dạng vòm cuốn mở rộng bằng một vì vỏ cua, là một kiểu kiến trúc ít có ở miền Bắc mà chỉ thấy ở Hội An, Huế với 2 đầu làm theo kiểu nhà kèn. Hậu cung 4 gian có nhiều cửa võng. Nhà Tổ, ngoài 2 ban thờ các sư tổ Bồ Đề Đạt ma, các sư tổ của chùa đã viên tịch, còn có bàn thờ đức Văn Xương.
Điện Mẫu thờ các Mẫu, Ngọc Hoàng và vua Lê Thánh Tông ngồi trên ngai rồng. Hai bên thờ Đức Thánh Trần Hưng Đạo cùng hai gia tướng Yết Kiêu và Dã Tượng. Tượng trong chùa hiện có 35 pho được sắp xếp dọc Phật điện. Ngoài những pho như Tam thế, A-di-đà tam tôn, Quan Âm thiên thủ thiên nhãn, Ngọc hoàng Thượng đế, Nam Tào, Bắc Đẩu, còn có 10 vị Diêm Vương và tượng Bà Ngô trang phục gần như tượng Mẫu. Tượng Tổ mang nhiều nét chân dung của sư nữ...
Đặc biệt, trước hai bên cổng chính của chùa là hàng câu đối chữ Nôm, một điều rất hiếm gặp tại các chùa ở Hà Nội. Câu đối đó như sau:
Chùa Bà Ngô được công nhận là "cổ tích được liệt hạng" vào ngày 7 tháng 8 năm 1951 theo quyết định của Giám đốc Sở Quốc gia Bảo tồn Cổ tích. Chùa được chính quyền Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam công nhận là di tích lịch sử - văn hoá năm 1993.
Tham khảo
Bà Thể loại:Đống Đa
Viêm động mạch tế bào khổng lồ
Viêm động mạch tế bào khổng lồ (tiếng Anh: Giant cell arteritis, viết tắt là GCA) hay viêm động mạch thái dương, bệnh Horton là một bệnh tự miễn do viêm mạch máu lớn. Các triệu chứng gồm đau đầu, đau vùng thái dương, các triệu chứng giống cúm, nhìn đôi (song thị) và cứng hàm, có thể gây nên các biến chứng gồm tắc động mạch mắt dẫn đến mù lòa, cũng như lóc tách động mạch chủ và phình động mạch chủ. Viêm động mạch tế bào khổng lồ thường đi kèm với bệnh đau đa cơ do thấp khớp.
Căn bệnh này chưa rõ nguyên nhân. Cơ chế liên quan đến tình trạng viêm các mạch máu nhỏ cung cấp máu nuôi dưỡng cho thành động mạch lớn. Tình trạng này thường gây ảnh hưởng đến các động mạch xung quanh đầu và cổ và ngực. Đinh hướng chẩn đoán dựa trên các triệu chứng, xét nghiệm máu và chẩn đoán hình ảnh, và chẩn đoán xác định bằng sinh thiết động mạch thái dương. Tuy nhiên, ở khoảng 10% số người mắc bệnh không phát hiện bất thường ở động mạch thái dương.
Điều trị: dùng liều cao steroid như prednisone hoặc prednisolone. Khi các triệu chứng đã hết thì giảm liều thuốc với hàm lượng giảm khoảng 15% mỗi tháng. Sau khi đạt đến liều lượng thấp, tiếp tục giảm liều trong năm tiếp theo. Các loại thuốc khác được khuyến nghị để điều trị phối hợp gồm bisphosphonat để ngăn ngừa loãng xương và thuốc ức chế bơm proton (PPI) để ngăn ngừa tác dụng phụ của corticoid lên dạ dày.
Viêm động mạch tế bào khổng lồ gặp trong 1/15.000 người ở độ trên 50 tuổi mỗi năm. Tình trạng này chủ yếu xảy ra ở những người trên 50 tuổi, phổ biến nhất ở những người ở độ tuổi 70. Thường gặp ở nữ giới và những người gốc Bắc Âu. Bệnh không ảnh hưởng đến tuổi thọ trung bình. Mô tả đầu tiên về căn bệnh này vào năm 1890.
Triệu chứng cơ năng và triệu chứng thực thể
Các triệu chứng phổ biến của viêm động mạch tế bào khổng lồ gồm:
Tình trạng viêm ảnh hưởng đến việc cấp máu cho mắt, gây mờ mắt hoặc mù đột ngột. Trong 76% trường hợp liên quan đến mắt, động mạch mắt có liên quan, gây ra bệnh thần kinh thị giác do thiếu máu cục bộ phía trước (Arteritic Anterior Ischemic Optic Neuropathy, AION).
Viêm động mạch tế bào khổng lồ có thể biểu hiện với các triệu chứng không điển hình hoặc chồng chéo. Chẩn đoán sớm và chính xác rất quan trọng để ngăn ngừa mất thị lực do thiếu máu cục bộ. Do đó, bệnh này được coi là một cấp cứu y tế.
Nghiên cứu khác nhau khẳng định bệnh này có thể tái phát. Bệnh thường tái phát khi điều trị liều lượng thấp prednisone (<20 mg / ngày) trong năm đầu tiên điều trị, và các dấu hiệu tái phát phổ biến nhất là đau đầu và đau đa cơ do thấp khớp.
Bệnh đi kèm
Trong khoảng một nửa số trường hợp, bệnh này có thể cùng tồn tại với đau đa cơ do thấp khớp (polymyalgia rheumatica, PMR) đặc trưng bởi triệu chứng khởi phát đột ngột của cơn đau và cứng cơ (xương chậu, vai) của cơ thể và hay gặp ở người cao tuổi. VĐMTBKL và đau đa cơ do thấp khớp liên kết chặt chẽ đến mức hai căn bệnh này thường bị coi là những biểu hiện khác nhau của cùng một quá trình bệnh. Đau đa cơ do thấp khớp thường không có các triệu chứng sọ não như đau đầu, đau hàm khi nhai và các triệu chứng về thị lực, còn VĐMTBKL có các triệu chứng trên.
VĐMTBKL có thể ảnh hưởng đến động mạch chủ và dẫn đến phình động mạch chủ và lóc tách động mạch chủ. Có đến 67% những người bị VĐMTBKL có bằng chứng viêm động mạch chủ, làm tăng nguy cơ bị phình và lóc tách. Có nhiều quan điểm cho rằng nên kiểm tra định kỳ mỗi người khi có VĐMTBKL để theo dõi biến chứng đe dọa tính mạng có thể xảy ra bằng cách chụp động mạch chủ. Việc sàng lọc nên được thực hiện theo từng trường hợp cụ thể dựa trên các dấu hiệu và triệu chứng của người bị VĐMTBKL.
Cơ chế bệnh sinh
Cơ chế bệnh sinh của VĐMTBKL là kết quả của một đợt viêm, kích hoạt bởi nguyên nhân chưa được xác định, dẫn đến các tế bào đuôi gai trong thành mạch kích hoạt các tế bào T và đại thực bào để hình thành thâm nhiễm hạt. Những thâm nhiễm này làm xói mòn lớp giữa và bên trong lớp giữa động mạch, dẫn đến phình động mạch và lóc tách. Sự hoạt hóa của tế bào T hỗ trợ 17 (Th17) liên quan đến tiết các chất hóa học như interleukin (IL) 6, IL-17, IL-21 và IL-23 có một vai trò quan trọng. Đặc biệt, sự hoạt hóa Th17 dẫn đến việc tiếp tục kích hoạt các tế bào Th17 khác thông qua IL-6 theo phương thức liên tục và có tính chu kỳ. Có thể gián đoạn con đường này bằng cách sử dụng glucocorticoid, và gần đây người ta đã phát hiện ra rằng các chất ức chế IL-6 cũng đóng một vai trò ức chế viêm.
Khám thực thể
liên kết=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/98/Giant cell arteritis -- intermed mag.jpg/220px-Giant cell arteritis -- intermed mag.jpg|nhỏ| Nhìn trên tiêu bản kính hiển [[Ảnh hiển vi|vi cho thấy viêm động mạch tế bào khổng lồ trong sinh thiết động mạch thái dương. Lòng động mạch ở bên trái hình (chỗ màu trắng). Một tế bào khổng lồ ở bên phải, giữa lớp trong và lớp giữa. Nhuộm H&E]]
Sinh thiết
liên kết=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Cerebral Giant-Cell Vasculitis.jpg/220px-Cerebral Giant-Cell Vasculitis.jpg|nhỏ| Sinh thiết mô bệnh học của viêm mạch tế bào khổng lồ ở động mạch não. Nhuộm elastica. Tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán viêm động mạch thái dương là sinh thiết. Cắt một phần nhỏ mạch máu dưới gây tê cục bộ và soi tiêu bản trên kính hiển vi để tìm các tế bào khổng lồ xâm nhập vào mô. Tuy nhiên, kết quả âm tính không loại trừ được chẩn đoán; vì mạch máu có dạng loang lổ nên có thể sinh thiết phải những vùng không bị ảnh hưởng trên mạch. Sinh thiết một bên với độ dài mảnh 1,5–3 cm có độ nhạy 85-90% (sinh thiết độ dài mẫu 1 cm là tối thiểu). Đặc điểm: tăng sản và viêm u hạt lớp giữa mạch máu, thâm nhiễm chủ yếu tế bào T CD4+. Hiện nay sinh thiết chỉ được coi là xác nhận cho chẩn đoán lâm sàng, chỉ là một trong các tiêu chuẩn chẩn đoán.
Chẩn đoán hình ảnh
Siêu âm động mạch thái dương cho hình ảnh dấu hiệu quầng (halo sign). MRI và CT sọ não não bơm cản quang nói chung là không phát hiện bất thường. Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng MRI 3T sử dụng hình ảnh độ phân giải siêu cao và tiêm thuốc cản quang có thể chẩn đoán không xâm lấn rối loạn này với độ đặc hiệu và độ nhạy cao.
Điều trị
VĐMTBKL được coi là một cấp cứu y tế do khả năng mù không thể phục hồi. Corticosteroid, điển hình là prednisone liều cao (1 mg/kg/ngày), nên bắt đầu ngay khi nghi ngờ chẩn đoán (ngay cả trước khi chẩn đoán được xác nhận bằng sinh thiết) để ngăn ngừa mù không hồi phục thứ phát sau tắc động mạch mắt. Steroid không ảnh hưởng đến kết quả sinh thiết mạch, mặc dù có thể quan sát thấy một số thay đổi nhất định về mô học vào cuối tuần điều trị đầu tiên và khó xác định hơn sau vài tháng. Liều corticosteroid thường giảm dần trong 12-18 tháng. Steroid đường uống cũng có hiệu quả như steroid đường tĩnh mạch, ngoại trừ trong điều trị mất thị lực cấp tính khi steroid đường tĩnh mạch có vẻ mang lại lợi ích đáng kể so với steroid đường uống. Tác dụng phụ ngắn hạn của prednisone ít gặp, bao gồm thay đổi khí sắc, hoại tử vô mạch và tăng nguy cơ nhiễm trùng. Một số tác dụng phụ liên quan đến việc sử dụng lâu dài gồm tăng cân, đái tháo đường, loãng xương, hoại tử vô mạch, glôcôm, đục thủy tinh thể, bệnh tim mạch và tăng nguy cơ nhiễm trùng. Không rõ liệu việc bổ sung một lượng nhỏ aspirin có mang lại lợi ích hay không vì chưa có nghiên cứu. Có thể tiêm tocilizumab. Tocilizumab là một kháng thể nhắm mục tiêu vào thụ thể interleukin-6, là một cytokine quan trọng liên quan đến sự tiến triển của VĐMTBKL. Tocilizumab đã được chứng minh là có hiệu quả trong việc giảm thiểu các đợt tái phát của VĐMTBK khi sử dụng riêng rẽ hay sử dụng phối hợp corticosteroid. Việc sử dụng tocilizumab lâu dài cần được nghiên cứu thêm. Tocilizumab có thể làm tăng nguy cơ thủng đường tiêu hóa và nhiễm trùng, tuy nhiên không có nhiều rủi ro hơn so với sử dụng corticosteroid.
Dịch tễ học
Viêm động mạch tế bào khổng lồ thường chỉ xảy ra ở những người trên 50 tuổi; đặc biệt là những người ở độ tuổi 70. Bệnh ảnh hưởng đến khoảng 1 trong số 15.000 người trên 50 tuổi mỗi năm. Bệnh này phổ biến hơn ở phụ nữ so với nam giới, theo tỷ lệ 2: 1, và phổ biến hơn ở những người gốc Bắc Âu, cũng như ở những người sống xa vùng Xích đạo.
Thuật ngữ
Thuật ngữ "viêm động mạch tế bào khổng lồ" và "viêm động mạch thái dương" đôi khi được sử dụng thay thế cho nhau. Tuy nhiên, các mạch lớn khác như động mạch chủ có thể bị ảnh hưởng. Viêm động mạch tế bào khổng lồ còn được gọi là "viêm động mạch sọ não" và "bệnh Horton". Tên gọi (viêm động mạch tế bào khổng lồ) phản ánh loại tế bào xảy ra phản ứng viêm.
Liên kết ngoài
Thể loại:RTT Thể loại:Khoa thấp khớp Thể loại:Rối loạn thần kinh Thể loại:Cấp cứu y khoa Thể loại:Bệnh về mắt
Lê Thu Hà
Lê Thu Hà, hay Lê Thị Thu Hà, là một tên nữ người Việt. Một số nhân vật nổi bật mang tên này như:
La Puebla del Río
La Puebla del Río là một đô thị ở tỉnh Sevilla, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2006 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số11570 người.
Hassan Habibi
Hassan Ebrahim Habibi (29 tháng 1 năm 1937 - 31 tháng 1 năm 2013) là một chính trị gia, luật sư, học giả Iran và là phó chủ tịch đầu tiên từ 1989 đến 2001 dưới sự chỉ đạo của Chủ tịch Akbar Hashemi Rafsanjani và Mohammad Khatami. Ông cũng là một thành viên của Hội đồng Cách mạng Văn hoá Cao cấp và là người đứng đầu Học viện Ngoại ngữ và Văn học Ba Tư từ năm 2004 cho đến khi ông qua đời vào năm 2013.
Tiểu sử
Habibi sinh ngày 29 tháng 1 năm 1937. Ông nghiên cứu xã hội học ở Pháp. Ông đã có bằng tiến sỹ luật và xã hội học. Khi còn là sinh viên đại học, ông đã viếng thăm Khomeini trong khi người sau này lưu vong.
Sự nghiệp
Habibi được Ayatollah Khomenei giao nhiệm vụ soạn thảo hiến pháp tương lai của Iran khi người này lưu vong ở Paris. . Phiên bản của ông bị sửa đổi nặng nề do những lời chỉ trích và văn bản cuối cùng được thông qua bởi cuộc bầu cử vào tháng 11 năm 1979.
Sau cuộc cách mạng Iran, Habibi được đặt tên là phát ngôn viên công khai cho hội đồng cách mạng. Ông là một trong những kiến ​​trúc sư chính của bản dự thảo đầu tiên của Hiến pháp của Cộng hòa Hồi giáo Iran, sau đó được thông qua để thảo luận thêm cho một hội đồng các chuyên gia về Hiến pháp được bầu. [9] Bộ phận lắp ráp đã có những thay đổi đáng kể trong bản dự thảo ban đầu, ví dụ: Bằng cách giới thiệu vị trí mới của "nhà lãnh đạo Cộng hòa Hồi giáo" dựa trên Khomeini về khái niệm Giám hộ của các nhà làm luật Hồi giáo, cho phép hầu như không giới hạn quyền lực cho hàng giáo sĩ. Phiên bản sửa đổi đã được thông qua trong một cuộc trưng cầu dân ý phổ biến vào năm 1979. Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1980, Habibi điều hành văn phòng, nhưng chỉ nhận được 10% phiếu bầu so với 70% của Banisadr [10]. Habibi được Mohammad Beheshti hỗ trợ trong tiến trình bầu cử. [10] Trong cùng năm đó, ông đã giành được ghế nghị viện, là một đại diện của Đảng Cộng hòa Hồi giáo.
Habibi phục vụ như là bộ trưởng bộ tư pháp dưới thời Thủ tướng Mousavi. Ông là phó chủ tịch đầu tiên của Iran từ năm 1989 đến năm 2001, 8 năm dưới thời Tổng thống Rafsanjani và 4 năm dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Khatami. Ông được thay thế bởi Mohammad Reza Aref trong chức vụ trong nhiệm kỳ thứ hai của Khatami. Ông cũng là người đứng đầu Học viện Ngoại ngữ và Văn học Ba Tư. và là thành viên của Hội đồng Thúc đẩy.
Roth bei Prüm
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm
Hassan Habibi
Qua đời
Habibi qua đời vào ngày 31 tháng 1 năm 2013. Ông được chôn tại lăng Imam Khomeini ở Tehran vào ngày 1 tháng 2. Tang lễ có sự tham dự của nhân vật chính trị hàng đầu của Iran, bao gồm cả Tổng thống Ahmedinejad.
Hydrocanthus rubiginosus
Hydrocanthus rubiginosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Noteridae. Loài này được Guignot miêu tả khoa học đầu tiên năm 1942.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Hydrocanthus
Tipula strigata
Tipula strigata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Dampierosa daruma
Dampierosa daruma là danh pháp khoa học của một loài cá biển trong chi Dampierosa của họ Cá mao mặt quỷ (Synanceiidae) bản địa đông Ấn Độ Dương, nơi nó được tìm thấy trong các rạn đá ngầm ở vùng biển thuộc Australia.
Tham khảo
D
Lezhë (huyện)
Lezhë là một quận thuộc hạt Lezhë, Albania. Quận này có diện tích 479 km² và dân số năm 2002 là 68218 người, mật độ 142 người/km².
Tham khảo
Lezhë Lezhë Thể loại:Hạt Lezhë
Megachile sandacana
Megachile sandacana là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1919.
Tham khảo
S Thể loại:Động vật được mô tả năm 1919
Bộ Nhân (儿)
Bộ Nhân (ㄦ), đôi khi được gọi là Nhân đi (để phân biệt với bộ Nhân 人) là một trong 23 bộ thủ được cấu tạo từ 2 nét trong tổng số 214 Bộ thủ Khang Hy. Bộ này mô tả chân người, nên ở Nhật Bản được gọi là Hitoashi (人足 - Nhân Túc, nghĩa là "chân người").
Do chính phủ Trung Quốc lấy bộ này làm chữ giản thể cho chữ 兒 (nhi) nên đôi khi nó được gọi với tên không chính xác là "Bộ Nhi". Trong Khang Hi tự điển, có 52 ký tự (trong số 49.030) được tìm thấy dưới bộ thủ này.
Chú ý bộ Nhân (ㄦ) dễ bị nhầm sang chữ ru (ル) của katakana.
Tham khảo
010
Chilocampyla dyariella
Chilocampyla dyariella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Hoa Kỳ (Florida).
Sải cánh dài 7-8.5 mm. Ấu trùng ăn Eugenia, bao gồm Eugenia axillaris, Eugenia foetida, Eugenia garberi, Eugenia procera và Eugenia rhombea. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.
Tham khảo
Thể loại:Chilocampyla
Thủy triều đỏ
Thủy triều đỏ là tên gọi chung cho những hiện tượng được biết đến như là những đợt bùng phát tảo biển nở hoa, nó gây ra bởi một số loại tảo sống và nở hoa mang đến màu đỏ hoặc nâu. Thủy triều đỏ là sự kiện thường xảy ra ở các cửa sông, cửa biển hoặc tảo nước ngọt tích lũy nhanh chóng trong các cột nước. Thủy triều đỏ dễ dàng nhận biết nhanh chóng bằng trực quan khi nước biển thường có chất dính và mùi tanh hôi. Những tảo này, đặc biệt là thực vật phù du, là những sinh vật nguyên sinh đơn bào, các sinh vật như thảo mộc có thể hình thành những đám dày đặc, các vết có thể nhìn thấy ở gần bề mặt nước. Một số loài thực vật phù du, tảo chứa sắc tố quang hợp khác nhau về màu sắc từ xanh sang nâu đỏ.
Khi mật độ tảo tập trung cao, nước sẽ đổi màu hay xỉn lại, từ tím đến gần như màu hồng, thường là màu đỏ hoặc màu xanh lá cây. Không phải tất cả việc nở rộ tảo đều dày đặc đủ để làm cho nước đổi màu, và không phải tất cả những nước đổi màu có liên quan đến nở rộ tảo đều đỏ. Ngoài ra, thủy triều đỏ không thường gắn liền với hoạt động thủy triều của nước, do đó tốt hơn là tham khảo các nhà khoa học để dùng từ nở rộ tảo.Một số thủy triều đỏ có liên quan đến việc tăng sản xuất các độc tố tự nhiên, sự giảm oxy hòa tan hoặc các tác hại khác, và thường được mô tả như tảo nở hoa gây hại. Các hậu quả dễ thấy nhất của thủy triều đỏ là làm chết các loài động vật ở biển và các loài sống ven biển như cá, chim, động vật có vú biển, và các sinh vật khác.
Định nghĩa
nhỏ|300px|phải|Đợt thủy triều đỏ xảy ra dọc bờ biển [[La Jolla, California.]] Thủy triều đỏ là một thuật ngữ thông dụng được dùng để chỉ một trong một loạt các hiện tượng tự nhiên được gọi là tảo nở hoa gây hại hay HABs (viết tắt của cụm từ tiếng Anh Harmful Algal Blooms). Thuật ngữ Thủy triều đỏ được sử dụng đặc biệt để đề cập đến sự nở hoa của một loài tảo có tên là Karenia brevis. Thuật ngữ này đôi khi cũng được sử dụng để chỉ tới nhiều dạng loại tảo nở hoa khác.
Thuật ngữ Thủy triều đỏ đang dần được loại bỏ trong giới nghiên cứu vì những lý do như sau:
Những thuật ngữ thay thế có độ chính xác hơn bao gồm một thuật ngữ khái quát chung tảo nở hoa gây hại dành cho các dạng sinh vật gây hại và tảo nở hoa dành cho các sinh vật tảo không nguy hại.
Nhân tố gây ra thủy triều đỏ
thumb|300px|right|Những vệt màu đỏ xuất hiện trên mặt nước điển hình về thủy triều đỏ.
Năm 1985, nhà hóa học Koji Nakanishi tại Đại học Columbia đã đề xuất một chu trình sinh ra thủy triều đỏ, theo đó các phản ứng hóa học xảy ra theo từng bước, nhờ đó nhóm tảo dinoflagellates sinh ra thành phần độc tố chính trong thủy triều đỏ là brevetoxin cùng các độc tố khác. Theo các nhà khoa học, phản ứng ban đầu được kích hoạt bởi một enzyme và nước có thể là thành phần liên hệ trực tiếp với quá trình sinh ra độc tố hoặc đóng vai trò quan trọng do tảo dinoflagellates là một thực thể sống của biển.
Sự xuất hiện của thủy triều đỏ tại một số địa điểm dường như là hoàn toàn tự nhiên (tảo nở hoa theo chu kỳ mùa như kết quả từ hiện tượng nước trồi dọc bờ biển vốn là hệ quả tự nhiên của sự di chuyển của các dòng hải lưu nhất định) trong khi trong các trường hợp khác chúng xuất hiện là do kết quả của việc gia tăng hàm lượng chất dinh dưỡng trong nước từ các hoạt động của con người. Sự phát triển của phù du thường sẽ bị giới hạn bởi sự có mặt nitrat và phosphat vốn có thể được gia tăng do thất thoát từ các hoạt động nông nghiệp cũng như trong khu vực xuất hiện hiện tượng nước trồi. Những yêu tố khác như bụi giàu sắt đến từ các vùng sa mạc rộng lớn như sa mạc Sahara được cho là đóng vai trò quan trọng trong việc gây ra thủy triều đỏ. Một số sự kiện tảo nở hoa tại bờ biển Thái Bình Dương được cho là có mối liên hệ với sự xuất hiện của các biến đổi khí hậu quy mô lớn, ví dụ như các sự kiện El Nino. Trong khi thủy triều đỏ ở vịnh Mexico đã được ghi nhận bởi các nhà thám hiểm thời kì đầu như Cabeza de Vaca, vẫn chưa rõ ràng điều gì làm khởi phát cho sự nở hoa của tảo cũng như mức độ của các tác nhân của tự nhiên lẫn con người đóng vai trò lớn tới đâu trong sự phát triển của chúng. Và ngoài ra vẫn còn có những cân nhắc rằng Sự gia tăng của Sự kiện thủy triều đỏ về tần suất và mức độ nghiêm trọng của sự nở hoa của tảo trong các phần khác nhau của thế giới liệu có thực sự đang diễn ra trong thực tế hay đó chỉ là do sự gia tăng của những nỗ lực quan sát đi cùng những tiến bộ trong phương pháp nhận dạng loài.
Có nhiều nguyên nhân gây ra Thủy triều đỏ (TTD), như sử dụng các hoạt chất hóa học nông nghiệp như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, tác động biến đổi khí hậu, tác động do chất thải các khu công nghiệp như công nghiệp Sắt Thép cũng gây ra hiện tượng Tảo nở hoa (TTD).
Chứng bệnh liên quan
Nhiều thành phần độc tố trong thủy triều đỏ bao gồm chuỗi mắt xích dài gồm 6 mạch vòng móc nối với nhau liên tiếp tạo thành những hợp chất cao phân tử và đều có khả năng gây tê liệt hệ thần kinh rất mạnh.
Hình ảnh
nhỏ|  Nước của dòng sông trở nên đỏ như máu.Tranh từ bột màu của [[James Tissot, khoảng 1895-1900]]
Liên kết ngoài
Thể loại:Tảo Thể loại:Thủy sinh thái học Thể loại:Khoa học thủy sản
Zakwit wody
Xinjiangtitan
Xinjiangtitan là một chi khủng long, được Wu W. H.. Zhou C. Wings Sekiya & Dong mô tả khoa học năm 2013.
Xylophanes juanita
Sải cánh dài 57–59 mm. Cá thể trưởng thành có lẽ mọc cánh quanh năm.
Xinjiangtitan
Chú thích
Thể loại:Khủng long Thể loại:Xinjiangtitan Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 2013 Thể loại:Khủng long châu Á Thể loại:Khủng long kỷ Jura Thể loại:Sauropoda
Thể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Xylophanes juanita
Tham khảo
Thể loại:Xylophanes
La Rinconada
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị ở Sevilla
Tipula subaptera
Tipula subaptera là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Sankt Thomas
Sankt Thomas là một đô thị ở huyện Bitburg-Prüm, trong bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đô thị này tọa lạc ở Eifel. Tên theo Tổng giám mục giáo phận Canterbury Thomas Becket.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm
Hydrocanthus secutor
Hydrocanthus secutor là một loài bọ cánh cứng trong họ Noteridae. Loài này được Guignot miêu tả khoa học đầu tiên năm 1955.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Hydrocanthus
Doratogonus meridionalis
Doratogonus meridionalis là một loài cuốn chiếu thuộc họ Spirostreptidae. Chúng là loài đặc hữu của Nam Phi.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cận nhiệt đới hoặc nhiệt đới ẩm có độ cao lớn.
Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Doratogonus Thể loại:Động vật được mô tả năm 2000 Thể loại:Động vật đặc hữu Nam Phi
Xylophanes katharinae
Xylophanes katharinae là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở México. Cá thể trưởng thành có lẽ mọc cánh quanh năm.
Ngoại quyển
Ngoại quyển là khu vực cao nhất của bầu khí quyển Trái Đất (nghĩa là nó là giới hạn trên của khí quyển) khi nó dần dần biến thành khoảng trống của không gian. Không khí ở ngoại quyển cực kỳ mỏng đến mức một vài nguyên tử hoặc phân tử của nó không có khả năng va chạm với nhau - theo nhiều cách, nó gần giống như khoảng trống không có không khí của không gian bên ngoài. Trong bầu khí quyển của Trái Đất, ngooại quyển là phần cao nhất của bầu khí quyển nơi mật độ của các phân tử khí rất thấp. Tại Sao Thủy, không gian ngoài vũ trụ là bầu khí quyển duy nhất, do đó, hành tinh này có cái gọi là không gian ngoài giới hạn bề mặt, có các phân tử khí va chạm với bề mặt (hoặc thoát ra khỏi hành tinh) thay vì va chạm với nhau.
Xylophanes katharinae
Ấu trùng có thể ăn các loài Rubiaceae và Malvaceae.
Đại học Hitotsubashi
Đại học Hitotsubashi là một Trường Đại học hàng đầu ở Nhật Bản về đào tạo cũng như nghiên cứu về Kinh tế học và Thương mại. Đồng thời là một trong bốn Trường Đại học hàng đầu Nhật Bản.
Xylophanes katharinae
Tham khảo
Thể loại:Xylophanes Thể loại:Động vật đặc hữu México
Ngoại quyển
nhỏ|100px|Minh hoạ các tầng khí quyển
Đại học Hitotsubashi
Là trường đại học với thành tích đi đầu trên thế giới và có truyền thống có lịch sử lâu đời về nghiên cứu Khoa học Xã hội, kế tục tiếp truyền thống đó là Khoa học Nhân văn, trường sở hữu một đội ngũ giáo sư xuất sắc trên phạm vi lớn trong các lĩnh vực nghiên cứu.
Ngoại quyển
Không phải tất cả các nhà khoa học đều đồng ý rằng ngoại quyển thực sự là một phần của bầu khí quyển. Một số nhà khoa học coi tầng nhiệt độ là phần cao nhất của khí quyển Trái Đất và nghĩ rằng ngoài vũ trụ thực sự chỉ là một phần của không gian. Tuy nhiên, các nhà khoa học khác xem xét phần ngoài vũ trụ của bầu khí quyển hành tinh chúng ta.
Đại học Hitotsubashi
Đại diện cho nền học vấn của Nhật Bản nói chung và Kinh tế nói riêng. Với tỉ lệ học sinh đỗ kì thì danh tiếng Tư pháp của Nhật Bản cao nhất toàn quốc, cùng ưu thế trong kì tuyển xin việc làm của học sinh Đại học bởi sự ưu ái từ các công ty tư nhân, và kì thi tuyển sinh sinh viên Khoa Kinh tế nhóm hậu kì được xem là khó nhất toàn quốc (hensachi 72.5), Đại học Hitotsubashi luôn mang lại một hình ảnh ấn tượng rất rõ ràng cho người đối diện là một doanh nhân thực thụ. Với chỉ số hensachi (chỉ số đánh giá trí thông minh của sinh viên Đại học) là 67.5, sinh viên Trường Đại học Hitotsubashi được đánh giá khá cao về trình độ trí lực bởi vượt qua kì thi Đại học với số điểm trung bình trên 85% và kì thi đại học cực khó do trường tổ chức. Với đề thi Toán học và Xã hội khó nhất toàn quốc, cùng yếu tố tuyển sinh đầu vào hạn hẹp, đây được xem là một trong những nơi khó thi đỗ vào nhất Nhật Bản.
Ngoại quyển
Vì ngoài vũ trụ dần dần mờ dần vào không gian bên ngoài, không có ranh giới trên rõ ràng của lớp này. Một định nghĩa về giới hạn ngoài cùng của tầng ngoài đặt mép trên cùng của bầu khí quyển của Trái Đất khoảng 190.000 km (120.000 dặm), khoảng nửa đường đến mặt trăng. Ở khoảng cách này, áp suất bức xạ từ ánh sáng mặt trời tác dụng lực lên các nguyên tử hydro nhiều hơn lực hút của Trái Đất. Một mờ sáng của bức xạ cực tím rải rác bởi các nguyên tử hydro trong khí quyển cao nhất đã được phát hiện ở các độ cao 100.000 km (62.000 dặm) bằng vệ tinh. Vùng phát sáng UV này được gọi là vùng phát sáng uv.
Đại học Hitotsubashi
Thành lập
phải|nhỏ| Phù hiệu của Đại học Hitotsubashi Đại học Hitotsubashi (tên tiếng Nhật là 一橋大学, tên tiếng Anh là Hitotsubashi University) là một trong những trường đại học được thành lập sớm nhất ở Nhật Bản. Khởi thủy là Trường Dạy học Thương mại (商法講習所 Shouhoukoujyuujo) được thành lập vào năm 1875 bởi Mori Arinori (1847-1889), Bộ trưởng Bộ Giáo dục Nhật Bản lúc đó. Đây là một trường tư thục, đóng ở Ginza (Tokyo). Mục đích thành lập trường là để học tập cách thức làm thương nghiệp của Anh-Mỹ và giảng dạy lại cho người Nhật.
Ngoại quyển
Bên dưới vũ trụ, các phân tử và nguyên tử của khí quyển liên tục va chạm với nhau. Tuy nhiên, không khí trong không gian mỏng đến mức va chạm như vậy là rất hiếm. Các nguyên tử và phân tử khí trong vũ trụ di chuyển dọc theo "quỹ đạo đạn đạo", gợi nhớ đến chuyến bay vũ trang của một quả bóng ném (hoặc bắn đại bác!) Khi nó dần dần cong về phía Trái Đất dưới lực kéo của trọng lực. Hầu hết các hạt khí trong vũ trụ phóng to dọc theo các đường cong mà không bao giờ va vào một nguyên tử hoặc phân tử khác, cuối cùng bị đẩy trở lại bầu khí quyển thấp hơn do lực hấp dẫn. Tuy nhiên, một số hạt chuyển động nhanh hơn không quay trở lại Trái Đất - thay vào đó chúng bay vào vũ trụ! Một phần nhỏ bầu khí quyển của chúng ta "rò rỉ" vào không gian mỗi năm theo cách này.
Đại học Hitotsubashi
Quá trình phát triển
trái|nhỏ| Tháp đồng hồ tại thư viện của trường tại Kunitachi
Đào tạo và Nghiên cứu
nhỏ|phải|Hội trường lớn tại Kunitachi của Đại học Hitotsubashi Năm 1949, chương trình đào tạo của trường được cải cách mạnh mẽ. Trường đổi tên thành Đại học Hitotsubashi và mang tên gọi đó đến tận ngày nay. Trường có thêm hai ngành đào tạo mới là Kinh tế học và Luật học-Xã hội học, bên cạnh ngành truyền thống của trường là Thương mại. Trường có ba khoa tương ứng với ba ngành trên. Năm 1951, Khoa Luật học-Xã hội học tách thành hai khoa: Khoa Luật và Khoa Xã hội học. Những năm tiếp theo, các khoa sau đại học về Kinh tế, Thương mại, Luật, và Xã hội học đã được thành lập. Năm 1996, trường mở Khoa Ngôn ngữ học (大学院言語社会研究科) chuyên đào tạo các ngoại ngữ, nhưng ở bậc trên đại học. Năm 1998, mở thêm Khoa Chiến lược Kinh doanh Quốc tế (大学院国際企業戦略科), cải tạo lại cơ sở ở Kanda. Năm 2005, mở thêm Khoa Chính sách Công cộng (公共政策大学院). Như vậy, hiện nay trường có bốn khoa bậc đại học và bảy khoa bậc sau đại học, trong đó sáu khoa đào tạo các ngành Kinh tế học, Kinh doanh học và Thương mại.
Ngoại quyển
Thành phần khí quyển
Tại đáy tầng ngoài, chuyển động tự do trung bình của phân tử là tương đương với độ cao tỷ lệ xích áp suất. Do độ cao tỷ lệ xích áp suất là gần như tương đương với độ cao tỷ lệ xích mật độ của thành phần cơ bản và do số Knudsen là tỷ số của chuyển động tự do trung bình và tỷ lệ dao động mật độ điển hình, nó có nghĩa là đáy tầng ngoài nằm trong khu vực với .
Nhiệt độ cao khoảng trên 1.000 °C, dường như là thịnh hành tại tầng ngoài, chỉ áp dụng để nói tới vận tốc của các hạt (do các hạt chuyển động nhanh hơn thì ứng với nhiệt độ cao hơn). Các nhiệt kế nói chung lại chỉ các nhiệt độ dưới 0 °C, do mật độ khí tại các cao độ này là quá nhỏ để việc chuyển tải nhiệt ở mức có thể đo được là rất khó xảy ra.
Hành Tinh
Hành tinh (chữ Hán: 行星) là cách gọi một thiên thể quay xung quanh một ngôi sao hay các tàn tích sao, có đủ khối lượng để nó có hình cầu do chính lực hấp dẫn của nó gây nên, có khối lượng dưới khối lượng giới hạn để có thể diễn ra phản ứng hợp hạch (phản ứng nhiệt hạch) của deuterium, và đã hút sạch miền lân cận quanh nó như các vi thể hành tinh. . "Hành tinh" ở các ngôn ngữ Âu châu như tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ý, tiếng Đức... đều có nguồn gốc từ chữ planetes (Πλανήτης) của tiếng Hy Lạp. Planetes có nghĩa là "dân du mục".
Đại học Hitotsubashi
Liên kết ngoài
Website tiếng Anh của Đại học Hitotsubashi
Hitotsubashi Thể loại:Giáo dục tại Tokyo Thể loại:Đại học Quốc gia Nhật Bản Thể loại:Đại học và cao đẳng ở Tokyo
Bộ Nhập (入)
Bộ Nhập (入), nghĩa là "vào" (vào trong, đi vào; ví dụ "nhập cảnh" 入境), là một trong 23 bộ thủ được cấu tạo từ 2 nét trong tổng số 214 Bộ thủ Khang Hy. Trong Khang Hi tự điển, có 28 ký tự (trong số 49.030) được tìm thấy dưới bộ thủ này.
Xem thêm
011
Ngoại quyển
Hành Tinh
Tên của các hành tinh trong hệ Mặt Trời, xét theo sự tăng dần khoảng cách từ Mặt Trời: gồm bốn hành tinh đá Sao Thủy, Sao Kim, Trái Đất, và Sao Hỏa, bốn hành tinh khí khổng lồ Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương, và Sao Hải Vương (Sao Diêm Vương đã từng được xếp vào nhóm này nhưng hiện tại bị loại ra do không đáp ứng được tiêu chí ba trong định nghĩa của IAU 2006). Những tên này được chọn dựa theo hệ thống Ngũ Hành (kim, mộc, thủy, hỏa, thổ) và thêm vào đó là trời (thiên), biển (hải) và địa ngục (diêm hay diêm la). Hành tinh của chúng ta có một tên đặc biệt (Trái Đất) không thuộc vào hệ thống tên vừa kể trên nhưng thường được gọi là Trái Đất hoặc Địa Cầu.
Thái Dương Hệ
nhỏ|phải|400px|So sánh kích cỡ 8 hành tinh. Hệ Mặt Trời (hay Thái Dương Hệ) là 1 hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời, tất cả chúng được hình thành từ sự suy sụp của 1 đám mây phân tử khổng lồ cách đây gần 4,6 tỷ năm. Đa phần các thiên thể quay quanh Mặt Trời, và khối lượng tập trung chủ yếu vào 8 hành tinh có quỹ đạo gần tròn và mặt phẳng quỹ đạo gần trùng khít với nhau gọi là mặt phẳng hoàng đạo. 4 hành tinh nhỏ vòng trong gồm: Sao Thủy, Sao Kim, Trái Đất và Sao Hỏa - người ta cũng còn gọi chúng là các hành tinh đá do chúng có thành phần chủ yếu từ đá và kim loại. 4 hành tinh khí khổng lồ vòng ngoài có khối lượng lớn hơn rất nhiều so với 4 hành tinh vòng trong. 2 hành tinh lớn nhất, Sao Mộc và Sao Thổ có thành phần chủ yếu từ heli và hiđrô; và 2 hành tinh nằm ngoài cùng, Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương có thành phần chính từ băng, như nước, amonia và mêtan, và đôi khi người ta lại phân loại chúng thành các hành tinh băng khổng lồ. Có 6 hành tinh và 3 hành tinh lùn có các vệ tinh tự nhiên quay quanh. Các vệ tinh này được gọi là "Mặt Trăng" theo tên gọi của Mặt Trăng của Trái Đất. Mỗi hành tinh vòng ngoài còn có các vành đai hành tinh chứa bụi, hạt và vật thể nhỏ quay xung quanh.
Hệ Mặt Trời cũng chứa 2 vùng tập trung các thiên thể nhỏ hơn. Vành đai tiểu hành tinh nằm giữa Sao Hỏa và Sao Mộc, có thành phần tương tự như các hành tinh đá với đa phần là đá và kim loại. Bên ngoài quỹ đạo của Sao Hải Vương là các vật thể ngoài Sao Hải Vương có thành phần chủ yếu từ băng như nước, amonia, mêtan. Giữa 2 vùng này, có 5 thiên thể điển hình về kích cỡ, Ceres, Pluto, Haumea, Makemake và Eris, được coi là đủ lớn đủ để có dạng hình cầu dưới ảnh hưởng của chính lực hấp dẫn của chúng, và được các nhà thiên văn phân loại thành hành tinh lùn. Ngoài ra có hàng nghìn thiên thể nhỏ nằm giữa 2 vùng này, có kích thước thay đổi, như sao chổi, centaurs và bụi liên hành tinh, chúng di chuyển tự do giữa 2 vùng này.
Mặt Trời phát ra các dòng vật chất plasma, được gọi là gió Mặt Trời, dòng vật chất này tạo ra 1 bong bóng gió sao trong môi trường liên sao gọi là nhật quyển, nó mở rộng ra đến tận biên giới của đĩa phân tán. Đám mây Oort giả thuyết, được coi là nguồn cho các sao chổi chu kỳ dài, có thể tồn tại ở khoảng cách gần 1.000 lần xa hơn nhật quyển. nhỏ|Chuyển động của quỹ đạo ê líp của Trái Đất xung quanh Mặt Trời mô phỏng [[Không gian ba chiều|dạng 3D cùng các Sao Thủy, Sao Kim, Sao Hoả và Sao Thổ. Sao Hải Vương và Sao Diêm Vương cũng xuất hiện ở quỹ đạo riêng.]]
Lớp trực tiếp bên ngoài ngoại quyển là tầng nhiệt; ranh giới giữa hai được gọi là nhiệt độ. Độ cao của ranh giới dưới của ngoại quyển khác nhau, nó bắt đầu khác nhau từ khoảng 690 km đến 10.000 km trên bề mặt, nơi nó tương tác với từ quyển, đến không gian. Khi mặt trời đang hoạt động xung quanh đỉnh của chu kỳ vết đen mặt trời, tia X và bức xạ tia cực tím từ sức nóng mặt trời và "thổi phồng" các tầng nhiệt - nâng độ cao của thermopause lên tầm cao khoảng 1.000 km (620 dặm) trên bề mặt Trái Đất. Khi mặt trời là ít hoạt động trong thời điểm thấp của chu kỳ vết đen mặt trời, bức xạ mặt trời là ít căng thẳng và rút thermopause để trong vòng khoảng 500 km (310 dặm) của bề mặt Trái Đất.
Các hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời
Các nhà thiên văn học đồng thời cũng tìm kiếm sự sống trên các hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời, họ tin rằng có thể có hành tinh có lợi cho sự sống phát triển, ví dụ như Gliese 581 c và OGLE-2005-BLG-390Lb, nơi mà được tìm thấy có dạng tương đối giống với Trái Đất. Những phương pháp dò tìm bằng radio hiện nay đã không còn tương xứng với một cuộc tìm kiếm lớn, ví dụ như cách giải quyết với công nghệ gần đây đã không còn tương xứng với những gì chúng ta biết về các thiên thể ngoài thái dương hệ. Loại kính viễn vọng trong tương lai cần phải có khả năng cho việc nhìn các hành tinh quay xung quanh các ngôi sao, mà có thể có tồn tại sự sống (dù bằng phương pháp trực tiếp hay thông qua việc chụp ảnh bằng quang phổ giúp làm lộ ra các thông tin quan trọng như sự tồn tại của khí Oxy trong khí quyển của hành tinh đó: nhỏ|250px|Ảnh về Gliese 581 c, hành tinh ngoài hệ mặt trời đầu tiên được khám phá là có tồn tại không khí cần thiết cho sự sống.
Vào ngày 24 tháng tư, năm 2007, các nhà khoa học thuộc đài thiên văn Nam Âu ở La Silla, Chile nói rằng họ đã tìm thấy hành tinh đầu tiên giống với Trái Đất. Hành tinh, được biết dưới cái tên Gliese 581 c, quay trong khoảng không cho phép tồn tại sự sống của ngôi sao Gliese 581, một sao lùn đỏ cách Trái Đất 20.5 Năm ánh sáng (194 ngàn tỉ km). Lúc đầu nó được cho rằng có thể có nước. Tuy nhiên, khí hậu trên Gliese 581 c đã được Weiner Volt Bloh và đội của anh mô phỏng trên máy tính tại Viện Nghiên cứu về sự ảnh hưởng khí hậu của Đức và cho kết quả là: các bon đi-oxide và mêtan trong khí quyển của hành tinh này có thể tạo ra được hiệu ứng nhà kính nhưng sau đó sẽ bị biến mất. Nó sẽ làm hành tinh ấm lên, vượt quá cả mức để nước có thể sôi(100 độ C/ 212 độ F), chính vì vậy nó xóa tan đi hi vọng có thể tồn tại sự sống trên hành tinh này. Hiện giờ các nhà khoa học chuyển sang theo dõi Gliese 581 d, hành tinh mà chỉ nằm sát vùng có thể sống của một ngôi sao.
Vào ngày 29 tháng năm năm 2007, the Associated Press công bố một bản bào cáo rằng các nhà khoa học đã tìm thấy 28 thiên thể dạng hành tinh ngoài hệ mặt trời. Một trong số các hành tinh mới được phát hiện này được cho rằng có rất nhiều điểm giống với Sao Hải Vương.
Vùng chứa ion
Các ion ở mọi độ cao của khí quyển trên mặt đất. Dưới khoảng 60 km các hạt tích điện (có năng lượng tương đương với các thành phần khí trung tính) không đóng vai trò quan trọng trong việc xác định tính chất hóa học hoặc vật lý của khí quyển. Tuy nhiên, trên ≈60 km, sự hiện diện của các electron và ion ngày càng trở nên quan trọng. Vùng khí quyển trên này được gọi là tầng điện ly. Lưu ý rằng tầng điện ly trùng với tầng trung lưu phía trên, tầng điện ly và vùng phát sáng uv.
Cấu trúc dọc điển hình của tầng điện ly được thể hiện trong Hình 10.1 (Hargreaves 1992). Kiểm tra cho thấy tầng điện ly thể hiện sự biến đổi mạnh về thời gian và nó cũng thay đổi theo chu kỳ mặt trời. Việc xác định các lớp khí quyển thường liên quan đến các điểm uốn trong cấu hình mật độ dọc, các vùng chính là mức tối thiểu cục bộ. Các khu vực tầng điện ly chính như sau: Vùng D (≈60–90 km, đạt cao nhất khoảng 90 km); Vùng E (≈90–140 km, đạt cao nhất khoảng 110 km); Vùng F1 (≈140–200 km, đạt cao nhất khoảng 200 km); Vùng F2 (≈200–500 km, đạt cao nhất khoảng 300 km); Tầng điện ly trên cùng (phía trên khu vực F2). Có thể thấy rằng khu vực D và F1 biến mất vào ban đêm, trong khi khu vực E và F2 trở nên yếu hơn nhiều.
Tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất
Sự sống ngoài Trái Đất là cuộc sống giả định có thể xảy ra bên ngoài Trái Đất và không bắt nguồn từ Trái Đất. Cuộc sống như vậy có thể bao gồm từ sinh vật nhân sơ đơn giản (hoặc dạng sống tương đương) đến những sinh vật có nền văn minh tiến bộ hơn nhiều so với loài người. Phương trình Drake suy đoán về sự tồn tại của sự sống thông minh ở những nơi khác trong vũ trụ. Khoa học về sự sống ngoài Trái Đất dưới mọi hình thức được gọi là [astrobiology].
Từ giữa thế kỷ 20, các nghiên cứu đang diễn ra tích cực đã diễn ra để tìm kiếm các dấu hiệu của sự sống ngoài Trái Đất. Điều này bao gồm tìm kiếm cuộc sống ngoài Trái Đất hiện tại và lịch sử, và tìm kiếm hẹp hơn cho cuộc sống thông minh ngoài Trái Đất. Tùy thuộc vào loại tìm kiếm, các phương pháp bao gồm từ phân tích dữ liệu kính viễn vọng và mẫu vật đến radio được sử dụng để phát hiện và gửi tín hiệu liên lạc.
Khái niệm về cuộc sống ngoài Trái Đất, và đặc biệt là trí thông minh ngoài Trái Đất, đã có một tác động văn hóa lớn, chủ yếu trong các tác phẩm khoa học viễn tưởng. Trong những năm qua, khoa học viễn tưởng đã đưa ra một số ý tưởng lý thuyết, mỗi ý tưởng đều có nhiều khả năng. Nhiều người đã khơi gợi sự quan tâm của công chúng về khả năng của sự sống ngoài Trái Đất. Một mối quan tâm đặc biệt là sự khôn ngoan trong nỗ lực giao tiếp với trí thông minh ngoài Trái Đất. Một số khuyến khích các phương pháp tích cực để liên lạc với cuộc sống ngoài Trái Đất thông minh. Những người khác tranh luận để làm như vậy có thể cho đi vị trí của Trái Đất, khiến cho một cuộc xâm lược có thể xảy ra trong tương lai.
Nhiều thiên thể trong Hệ Mặt Trời được cho là dường như có sự sống. Trong danh sách dưới đây, ba trong số năm thiên thể là vệ tinh, và được cho là có chứa chất lỏng trong lòng đất, nơi mà sự sống có thể giống như dưới biển sâu.
Nhiều thiên thể khác cũng được cho là có dấu hiệu sự sống dạng vi sinh vật. Ví dụ có giả thuyết cho là có sự sống trong khí quyển của Sao Kim hay có thể tồn tại sự sống trên các sao chổi, giống như một vài loại vi trùng trên Trái Đất sống sót thành công theo như một cuộc nghiên cứu Mặt Trăng trong nhiều năm. Tuy vậy, không có nhiều hy vọng rằng sinh vật đa bào phức tạp có thể tồn tại được dưới các điều kiện đó.
Nguồn
(bằng tiếng Việt) (bằng tiếng Anh)
Chú thích
Thể loại:Ngoại quyển Thể loại:Lớp ngoài Trái Đất  Thể loại:Trái Đất
Megachile santacrucensis
Megachile santacrucensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Durante, Abramovich & Lucia mô tả khoa học năm 2006.
Tham khảo
S Thể loại:Động vật được mô tả năm 2006
Chilocampyla psidiella
Chilocampyla psidiella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Cuba.
Ấu trùng ăn Eugenia axillaris, Psidium guajava và Psidium guineense. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.
Tham khảo
Thể loại:Chilocampyla
Hydrocanthus sharpi
Hydrocanthus sharpi là một loài bọ cánh cứng trong họ Noteridae. Loài này được Zimmermann miêu tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Hydrocanthus
Xiongguanlong
Xiongguanlong là một chi khủng long, được Li D. Q. Norell Gao K. N. D. Smith & Makovicky mô tả khoa học năm 2009.
Tipula subcunctans
Tipula subcunctans là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Xiongguanlong
Chú thích
Thể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Librazhd (huyện)
Librazhd là một quận thuộc hạt Elbasan, Albania. Quận này có diện tích 1102 km² và dân số năm 2002 là 72520 người, mật độ 66 người/km².
Tham khảo
Librazhd Librazhd Thể loại:Hạt Elbasan
Las Cabezas de San Juan
Las Cabezas de San Juan là một đô thị ở tỉnh Sevilla, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2006 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số16139 người.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị ở Sevilla
Doratogonus minor
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ khô thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Doratogonus Thể loại:Động vật được mô tả năm 2000 Thể loại:Động vật đặc hữu Nam Phi
Chita, Zabaykalsky Krai
Chita (tiếng Nga: Чита) là một thành phố và trung tâm hành chính của Zabaykalsky Krai, thuộc vùng viễn đông của Nga. Thành phố tọa lạc ở nơi hợp lưu của sông Chitinka và sông Ingoda và nằm bên tuyến đường sắt xuyên Sibir, cự ly khoảng 900 km (559 dặm Anh) về phía đông Irkutsk. Chita có dân số 350 861 người vào năm 2021.
Thành phố này là nơi có trụ sở của Quân khu Siberi. Nó được phục vụ bởi sân bay Chita Kadala, tại đây có căn cứ không quân Chita Tây Bắc.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố của Nga Thể loại:Khởi đầu năm 1653
Leptosynanceia asteroblepa
Leptosynanceia asteroblepa là danh pháp khoa học của một loài cá trong chi Leptosynanceia của họ Cá mao mặt quỷ (Synanceiidae), bản địa vùng nước ngọt và nước mặn Đông Nam Á (Đông Dương, Myanmar, Malaysia, Indonesia) và New Guinea. Nó có thể phát triển tới chiều dài 23 cm. Loài cá này có nọc độc, có thể gây ra những vết thương rất đau đớn hoặc thậm chí có thể gây tử vong trong khoảng 1-2 giờ.
Tham khảo
A
Schankweiler
Schankweiler là một đô thị ở huyện Bitburg-Prüm, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Schankweiler có diện tích 6,55 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 195 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm
Chiến dịch Bão Mùa đông
Chiến dịch Bão Mùa đông (Tiếng Đức: Unternehmen Wintergewitter) là tên gọi của cuộc hành quân lớn tại phía Nam Mặt trận Xô-Đức trong Chiến tranh thế giới thứ hai do Cụm Tập đoàn quân Sông Đông (Đức) dưới quyền chỉ huy của Thống chế Erich von Manstein tiến hành từ ngày 12 đến ngày 29 tháng 12 năm 1942. Lịch sử quân sự Nga gọi nó là Chiến dịch phản công Kotenikovo. Mục tiêu của chiến dịch này nhằm phá vỡ vòng vây của quân đội Liên Xô tại Stalingrad và khu vực phụ cận để giải vây cho Tập đoàn quân 6 và một phần Tập đoàn quân xe tăng 4 (Đức), đồng thời ngăn chặn quân đội Liên Xô tiến hành Chiến dịch Sao Thổ; cứu nguy không chỉ cho đạo quân của thống chế Friedrich Paulus mà còn cả toàn bộ Cụm tập đoàn quân A (Đức) gồm Tập đoàn quân xe tăng 1, Tập đoàn quân 17 và một phần Tập đoàn quân 11 đang hoạt động tại Bắc Kavkaz và vùng thảo nguyên Kuban.
Cuối tháng 11 năm 1942, Quân đội Liên Xô đã hoàn thành Chiến dịch Sao Thiên Vương, hình thành các vòng vây bên trong và bên ngoài quanh khu vực Stalingrad. Lực lượng Đức bị bao vây trong "cái túi" Stalingrad và các lực lượng bên ngoài vòng vây đã được tổ chức lại thành Cụm tập đoàn quân Sông Đông, dưới sự chỉ huy của Thống chế Erich von Manstein. Thực hiện kế hoạch Sao Thổ, Quân đội Liên Xô tiếp tục tăng viện các lực lượng dự bị, vũ khí nặng và không quân trong một nỗ lực để tiến công đến Rostov nhằm cô lập Cụm tập đoàn quân A khỏi phần còn lại của quân đội Đức. Không quân Đức đã thiết lập "cầu hàng không quân sự" để cung cấp vũ khi, đạn dược, phương tiện chiến tranh cho đạo quân của Friedrich Paulus ở trong vòng vây tại Stalingrad. Nguy cơ đe dọa toàn bộ cánh Nam của quân đội Đức Quốc xã tại mặt trận Xô-Đức ngày càng rõ rệt khi cánh quân bị vây tại Stalingrad đang chìm ngập trong bão tuyết mùa đông và quân đội Liên Xô đã bắt đầu tiến hành một số trận đánh trinh sát chuẩn bị cho một chiến dịch chia cắt nhằm tiến tới tiêu diệt và bắt sống đạo quân này.