cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vương cung thánh đường Thánh Phaolô Ngoại thành
Lịch sử
Đến năm 386, hoàng đế Theodosius I bắt đầu cho xây dựng một vương cung thánh đường lớn và đẹp hơn nhiều với một gian giữa và bốn lối đi với một cầu thang. Nó có lẽ đã được thánh hiến khoảng 402 bởi Giáo hoàng Innôcentê I. Công việc, bao gồm cả các ghép các bức tranh nhưng đã không được hoàn thành cho đến đời Giáo hoàng Lêô I (440-461). Vào thế kỷ 5, nó còn lớn hơn cả Vương cung thánh đường Thánh Phêrô cũ. Nhà thơ La Mã Prudentius, người đã nhìn thấy nó vào thời hoàng đế Honorius (395–423) đã mô tả vẻ đẹp lộng lẫy của tượng đài trong một vài dòng biểu cảm.
Dưới thời Giáo hoàng Lêô I, công việc sửa chữa lớn đã được thực hiện sau khi mái nhà bị sập do hỏa hoạn hoặc sét đánh. Đặc biệt, khu vực xung quanh lăng mộ của Thánh Phaolô đã được nâng lên cao và một bàn thờ chính cùng nhà thờ chính mới được thêm vào. Đây có lẽ là lần đầu tiên một bàn thờ được đặt trên lăng mộ của Thánh Phaolô, nơi vẫn còn nguyên vẹn, nhưng chủ yếu nằm dưới lòng đất. Giáo hoàng Lêô I cũng chịu trách nhiệm sửa chữa khải hoàn môn và khôi phục một đài phun nước ở sân trong.
Dưới thời Giáo hoàng Grêgôriô I (590–604), bàn thờ chính và nhà thờ trước đó đã được sửa đổi nhiều. Bậc thềm cầu thang được nâng lên và một bàn thờ mới được đặt bên trên bàn thờ trước đó mà Giáo hoàng Lêô I cho dựng lên. Vị trí nằm ngay trên mộ xây của Thánh Phaolô.
Vào thời kỳ đó có hai tu viện gần vương cung thánh đường là tu viện Thánh Aristus giành cho nam giới và Thánh Stefano giành cho nữ giới. Thánh lễ được cử hành bởi một nhóm các linh mục đặc biệt do Giáo hoàng Simpliciô chỉ định. Theo thời gian, các tu viện và linh mục của vương cung thánh đường suy giảm. Giáo hoàng Grêgôriô II cho trùng tu lại ngôi nhà cũ và giao cho các linh mục trông coi, chăm sóc vương cung thánh đường.
Vì nằm bên ngoài bức Tường thành Aurelianus, vương cung thánh đường đã bị hư hại vào thế kỷ thứ 9 trong cuộc đột kích của người Ả Rập vào Roma. Do đó, Giáo hoàng Gioan VIII (872–882) đã củng cố vương cung thánh đường, tu viện và nơi ở của tầng lớp nông dân, hình thành thị trấn Giovannipoli tồn tại cho đến năm 1348, khi một trận động đất phá hủy hoàn toàn.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tài sản của Tòa thánh P Phaolô, Vatican Thể loại:Di sản thế giới tại Ý Thể loại:Lăng mộ của tông đồ
Aglossochloris recta
Aglossochloris recta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Aglossochloris
Danae abdominalis
Danae abdominalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1903.
Tham khảo
Thể loại:Danae (Endomychidae)
Plocoglottis sororia
Liên kết ngoài
Thể loại:Plocoglottis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1929
Lisciano Niccone
Lisciano Niccone là một đô thị ở Tỉnh Perugia trong vùng Umbria, có khoảng cách khoảng 25 km về phía tây bắc của Perugia.
Lisciano Niccone giáp các đô thị: Cortona, Passignano sul Trasimeno, Tuoro sul Trasimeno, Umbertide.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị tỉnh Perugia Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Umbria
Plexippoides annulipedis
Plexippoides annulipedis là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Plexippoides. Plexippoides annulipedis được Kendo Saito miêu tả năm 1939.
Tham khảo
Thể loại:Plexippoides
Clematis baominiana
Clematis baominiana là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được W.T.Wang mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Liên kết ngoài
Thể loại:Clematis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1998
Hybrizon buccatus
Hybrizon buccatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hybrizon
Hyporthodus
Hyporthodus là một chi cá biển thuộc phân họ Epinephelinae nằm trong họ Cá mú. Hầu hết các loài trong chi này được chuyển qua từ chi Epinephelus.
Solidago velutina
Solidago velutina là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1836.
Liên kết ngoài
Thể loại:Solidago Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1836 Thể loại:Thực vật Canada Thể loại:Thực vật México Thể loại:Thực vật Bắc Mỹ Thể loại:Thực vật Hoa Kỳ
15115 Yvonneroe
15115 Yvonneroe (2000 DA7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 2 năm 2000 bởi J. M. Roe ở Oaxaca.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 2000
Elvanpazarcık, Zonguldak
Elvanpazarcık là một xã thuộc huyện Zonguldak, tỉnh Zonguldak, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 2075 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tỉnh Zonguldak
Xanthopenthes dembickyi
Xanthopenthes dembickyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1999.
Tham khảo
Thể loại:Xanthopenthes
Ypsolopha vintrella
Ypsolopha vintrella là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Nó được tìm thấy ở Hoa Kỳ, bao gồm Arizona và California.
Sải cánh dài khoảng 17–22 mm.
Tham khảo
Thể loại:Ypsolopha Thể loại:Động vật Mỹ
Zekelita centralis
Zekelita centralis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Zekelita
Pingasa rufofasciata
Pingasa rufofasciata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pingasa
İnceğiz, Kızılcahamam
İnceğez là một xã thuộc huyện Kızılcahamam, tỉnh Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 44 người.
Hans von Kretschmann
phải|nhỏ|Hans von Kretschmann năm [[1897.]] Hans Alfred Konstantin von Kretschmann, còn gọi là Hans von Kretschman, (21 tháng 8 năm 1832 tại Charlottenburg – 30 tháng 3 năm 1899 tại Berlin) là một sĩ quan quân đội Phổ, đã được thăng đến cấp Thượng tướng Bộ binh. Ông đã từng tham gia nhiều trận đánh của cuộc Chiến tranh Áo-Phổ (1866) và cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871).
Thân thế
Hans sinh vào tháng 8 năm 1832, là con trai của Ernst Karl von Kretschmann (24 tháng 11 năm 1802 – 5 tháng 1 năm 1847) với người vợ của ông này là Emilie, nhũ danh Vogel (27 tháng 11 năm 1806 – 25 tháng 7 năm 1885). Ông thân sinh của ông là Trưởng quan kỵ binh trong lực lượng Dân quân, điền chủ Schönau đồng là Hội thẩm Tòa án Tối cao Địa phương.
Sự nghiệp quân sự
Thời trẻ, Kretschmann đi học tại Bunzlau, rồi học Trung học Chính quy (Gymnasium) ở Brieg và Guben. Sau đó, vào ngày 1 tháng 4 năm 1849, ông nhập ngũ quân đội Phổ với tư cách là lính pháo thủ của Trung đoàn Phóng lựu Hộ vệ số 8 "Vua Friedrich Wilhelm III" ở Frankfurt (Oder). Kể từ ngày 1 tháng 10 năm 1856 cho đến ngày 30 tháng 6 năm 1859, Kretschmann là Giảng viên tại Trường Sư đoàn tại Frankfurt (Oder), và cũng trong thời gian đó ông được thăng quân hàm Trung úy vào ngày 31 tháng 5 năm 1859. Sau đó, ông học tại Học viện Quân sự (Kriegsakademie) từ ngày 1 tháng 10 năm 1860 cho đến ngày 10 tháng 2 năm 1863. Mặc dù quá trình rèn luyện của Kretschmann vẫn đang dang dở, ông rời học viện sớm vì vào ngày 10 tháng 2 năm 1863, ông được phong cấp hàm Đại úy đồng thời được ủy nhiệm làm Đại đội trưởng trong Trung đoàn Bộ binh số 27 (số 2 Magdeburg), đóng quân ở Halberstadt. Vào ngày 14 tháng 7 năm 1865, ông được phong danh hiệu à la suite và được giao một ghế giảng viên tại Trường Quân sự Neiße. Khi cuộc Chiến tranh Bảy tuần với Áo bùng nổ (1866), Kretschmann trở lại trung đoàn của mình và được lãnh chức Chỉ huy tạm quyền (Führer) của Đại đội 8. Với đơn vị này, ông đã chiến đấu trong các trận đánh lớn tại Gitschin và Königgrätz-Sadowa, nơi Kretschmann bị thương nặng do trúng đạn ở chân trái. Vì những thành tích của mình, ông đã được tặng thưởng Huân chương Đại bàng Đỏ hạng IV kèm theo Thanh kiếm vào ngày 20 tháng 9 năm 1866. Sau khi cuộc chiến tranh chấm dứt, ông lại hành nghề giảng viên và giảng dạy tại Trường Quân sự Potsdam. Đến ngày 16 tháng 2 năm 1869, ông được lên quân hàm Thiếu tá, đồng thời được phong danh hiệu à la suite của Bộ Tham mưu quân đội và được bổ nhiệm làm Giám đốc Trường Quân sự Neiße.
Khi cuộc Chiến tranh Pháp-Đức (1870 – 1871), Kretschmann là sĩ quan Bộ Tham mưu trong Quân đoàn III dưới quyền chỉ huy của Tướng tư lệnh Konstantin von Alvensleben. Trong cuộc chiến tại Pháp, ông đã tham gia các trận đánh quan trọng tại Spicheren, Vionville, Gravelotte-St. Privat, Noisseville, Beaune-la-Rolande, Orléans lần thứ hai và Le Mans, cũng như trong cuộc vây hãm Metz cùng với các trận giao chiến tại Courcelles, Bellevue, Neuville-aux-Bois, Gien, Vendôme và Artenay. Nhờ những công trạng của ông trong chiến dịch, ông được trao tặng Huân chương Thập tự Sắt hạng I vào ngày 20 tháng 9 năm 1870 rồi hạng I vào ngày 5 tháng 11 năm 1870.
Sau khi cuộc chiến tranh kết thúc, Kretschmann trở lại làm Giám đốc Trường Quân sự Neiße kể từ ngày 9 tháng 5 cho tới ngày 24 tháng 10 năm 1871, sau đó ông được chuyển đến Karlsruhe để tham gia Bộ Tham mưu của Quân đoàn XIV. Ông làm nhiệm vụ tại đây trong vòng hai năm rưỡi, rồi được đổi làm một chức Trưởng phòng trong Bộ Tổng tham mưu ở kinh đô Berlin và tại đây ông được phong cấp hàm Thượng tá vào ngày 19 tháng 9 năm 1874.
Vào ngày 15 tháng 3 năm 1890, Kretschmann được phong cấp bậc danh dự (Charakter) Thượng tướng Bộ binh, đồng thời được xuất ngũ (zur Disposition) với một khoản lương hưu.
Vì những cống hiến của mình cho quân đội Phổ, ông được vua Wilhelm II tưởng thưởng Huân chương Vương miện hạng I vào ngày 18 tháng 1 năm 1891, rồi tặng Huân chương Đại bàng Đỏ hạng I kèm theo Bó sồi và Thanh kiếm trên Chiếc nhẫn vào ngày 18 tháng 1 năm 1896.
Sau khi ông từ trần vào tháng 3 năm 1899 ở Berlin, Kretschmann được mai táng tại nghĩa trang Garnisonfriedhof in der Hasenheide của thành phố này vào ngày 2 tháng 4 năm đó.
Gia đình
Vào ngày 3 tháng 5 năm 1864, tại Halberstadt, Kretschmann thành hôn với Jenny Auguste Frieda Karoline von Gustedt (14 tháng 6 năm 1843 – 19 tháng 1 năm 1903). Cặp đôi này đã sản sinh ra Lily, nữ văn sĩ và là nhà hoạt động vì nữ quyền về sau này.
Tham khảo
Thể loại:Tướng Phổ Thể loại:Tướng Đức Thể loại:Nhân vật trong Chiến tranh Áo-Phổ Thể loại:Hiệp sĩ Thánh Johann Thể loại:Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ Thể loại:Người nhận Huân chương Vương miện Phổ hạng I Thể loại:Người nhận Huân chương Đại bàng Đỏ hạng I Thể loại:Tác giả Thể loại:Người Berlin Thể loại:Sinh năm 1832 Thể loại:Mất năm 1899
Cyclosorus peripae
Cyclosorus peripae là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Ching mô tả khoa học đầu tiên năm 1941. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cyclosorus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1941 Thể loại:Unresolved names
Cyclosorus peripae
Phoenicoprocta cubana
Phoenicoprocta cubana là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phoenicoprocta
Novopokrovsky (huyện)
Huyện Novopokrovsky (? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Vùng Krasnodar, Nga. Huyện có diện tích 2161 km², dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 50000 người. Trung tâm của huyện đóng ở Stanitsa Novopokrovskaya.
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Vùng Krasnodar Thể loại:Huyện của Nga
Plexippoides arkit
Plexippoides arkit là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Plexippoides. Plexippoides arkit được Dmitri Viktorovich Logunov & Rakov miêu tả năm 1998.
Tham khảo
Thể loại:Plexippoides
Helichrysum plumeum
Helichrysum plumeum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Allan mô tả khoa học đầu tiên năm 1947.
Weissia graeca
Weissia graeca là một loài rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được Schiffner mô tả khoa học đầu tiên năm 1920.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Danae algoensis
Danae algoensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Gorham miêu tả khoa học năm 1905.
Weissia graeca
Liên kết ngoài
Thể loại:Weissia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1920 Thể loại:Unresolved names
Danae algoensis
Tham khảo
Thể loại:Danae (Endomychidae)
Xã Clay, Quận Linn, Missouri
Xã Clay (Clay Township) là một xã thuộc quận Linn, tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 248 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Missouri Thể loại:Quận Linn, Missouri
Hyacinthus litwinovii
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1923
Plocoglottis sphingoides
Plocoglottis sphingoides là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được J.J.Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Liên kết ngoài
Thể loại:Plocoglottis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1913
Eremophila oldfieldii
Liên kết ngoài
Thể loại:Eremophila Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1859 Thể loại:Thực vật hai lá mầm thật sự Tây Úc
Nor Ughi
Nor Ughi là một đô thị thuộc tỉnh Ararat, Armenia. Dân số ước tính năm 2011 là 952 người.
Liên kết ngoài
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Ararat
Hybrizon flavocinctus
Hybrizon flavocinctus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hybrizon
Trận Nam Xương
Trận Nam Xương là một trận đánh lớn giữa 20 vạn quân Trung Quốc và 12 vạn quân Nhật tại Nam Xương, thủ phủ của tỉnh Giang Tây ở miền Trung Trung Quốc trong Chiến tranh Trung-Nhật.
Bối cảnh
Sau trận Vũ Hán, Vũ Hán trở thành căn cứ của quân đoàn 11 Lục quân Đế quốc Nhật Bản. Bao quanh Vũ Hán là các quân khu 5 và 9 của Quân đội Cách mạng Dân quốc. Nam Xương án ngữ tuyến đường sắt nối quân khu 3 với quân khu 9. Đây còn là nơi có căn cứ không quân có thể tấn công các tàu chiến của Nhật Bản trên sông Dương Tử. Nam Xương còn rất gần khu vực Thượng Hải-Vũ Hán mà Nhật mới kiểm soát được. Vì vậy, chiếm Nam Xương trở thành ưu tiên tiếp theo của quân Nhật sau trận Vũ Hán. Thực ra, ngay khi đang đánh trận Vũ Hán, quân Nhật đã cố gắng chiếm Nam Xương nhưng lúc đó quân lực không đủ nên đã không vượt được sông Tu Thủy.
Quân khu 9 của Trung Quốc trên danh nghĩa do Trần Thành chỉ huy, nhưng trên thực tế Tiết Nhạc là người nắm quyền. Khoảng 20 vạn quân thuộc biên chế của 52 sư đoàn thuộc 4 tập đoàn quân Trung Quốc tụ tập quanh Nam Xương.
Lực lượng
Quân Nhật tấn công Nam Xương là quân đoàn 11 do tướng Okamura Yasuji chỉ huy. Lực lượng gồm 3 sư đoàn bộ binh (số 6, 101 và 106), 1 trung đoàn kỵ binh, 1 tiểu đoàn lính thủy đánh bộ, 2 trung đoàn lựu pháo, 2 trung đoàn sơn pháo. Mỗi sư đoàn lại có 1 trung đoàn lựu pháo hoặc sơn pháo riêng và có ít nhất một trung đoàn kỵ binh riêng. Tổng cộng có khoảng 12 vạn quân, 130 xe tăng, 200 đại bác, 30 tàu chiến, 50 xuồng máy, vài phi đội.
Phía Trung Quốc gồm 4 tập đoàn quân (số 1, 19, 30 và 32) chia thành 39 sư đoàn. Tổng cộng khoảng 20 vạn quân.
Diễn biến
Sau khi phát hiện thấy quân Nhật giảm bớt lực lượng ở Nam Xương, ngày 21 tháng 4, quân Trung Quốc bất ngờ phản công. Mũi tiên phong của tập đoàn quân số 32 đã đến gần được Nam Xương vào ngày 26. Tuy nhiên, quân Nhật đã sử dụng không quân và điều động lính thủy đánh bộ đến chiến đấu, nên quân Trung Quốc gặp nhiều tổn thất và phải rút lui vào ngày 9 tháng 5.
Ý nghĩa
Chiếm được Nam Xương, quân Nhật giải tỏa được sức ép vào khu vực Thượng Hải-Vũ Hán để có thể phân tán quân đi chiến đấu ở các địa điểm khác. Trong khi đó, tuyến hậu cần cho quân khu 3 của Trung Quốc bị đe dọa.
Tham khảo
Thể loại:Chiến tranh Trung–Nhật Thể loại:Năm 1937 Thể loại:Lịch sử Giang Tây Thể loại:Nam Xương Thể loại:Xung đột năm 1939 Thể loại:Nhật Bản năm 1939
Aglossophanes adoxima
Aglossophanes adoxima là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Racosperma robiniae
Racosperma robiniae là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Maslin) Pedley mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Liên kết ngoài
R Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Xanthopenthes desenderi
Xanthopenthes desenderi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1999.
Tham khảo
Thể loại:Xanthopenthes
15118 Elizabethsears
15118 Elizabethsears (2000 DP82) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 28 tháng 2 năm 2000 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 2000
Habib Bouguelmouna
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1988 Thể loại:Người Relizane Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Tiền đạo bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Algérie Thể loại:Cầu thủ bóng đá JS Saoura Thể loại:Cầu thủ bóng đá Paradou AC Thể loại:Cầu thủ bóng đá RC Relizane Thể loại:Cầu thủ bóng đá Đội hình USM El Harrach Thể loại:Cầu thủ bóng đá USM Bel Abbès
Chipotle Mexican Grill
Chipotle Mexican Grill, Inc (,, hay Chipotle) là một thương hiệu thức ăn nhanh của Mỹ, chuyên về bánh taco và burrito. Tên của hãng bắt nguồn từ tên gọi quả ớt trong tiếng Nahuatl. Bên ngoài Mỹ, hãng còn có các cửa hàng ở Anh Quốc, Canada, Đức và Pháp.
Cửa hàng
Theo một báo cáo vào tháng 10/2014, Chipotle có 17 cửa hàng bên ngoài nước Mỹ, chủ yếu tập trung ở Canada.
Canada
nhỏ|Chipotle Mexican Grill ở Canada Tháng 8 năm 2008, Chipotle mở cửa hàng tại thành phố Toronto, đây là cửa hàng đầu tiên ngoài nước Mỹ của hãng.
Tiếp đó hãng mở thêm các cửa hàng ở Vancouver vào tháng 12 năm 2012, ở Burnaby vào tháng 10 năm 2014, Surrey và Langley lần lượt vào tháng 1 tháng 10/2016, West Vancouver vào tháng 3/2018.
Anh Quốc
phải|nhỏ|Của hàng thứ hai của Chipotle ở Anh Quốc, đặt tại phố Baker, London Chipotle mở rộng thị trường sang châu Âu với cửa hàng đầu tiên tại London, Anh, vào tháng 5/2010. Một năm sau, vào tháng 9/2011, hãng mở thêm cửa hàng thứ hai. Năm 2012, hãng mở thêm 3 cửa hàng nữa ở quanh khu vực thành phố London.
Pháp
Cửa hàng đầu tiên mở tại Pháp là vào tháng 5/2012, tại thành phố Paris.
Liên kết ngoài
Thể loại:Công ty niêm yết tại Thị trường Chứng khoán New York
15120 Mariafélix
Tham khảo
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 2000
Lịch sử Chế độ Giáo hoàng
Lịch sử của chế độ Giáo hoàng là một lịch sử lâu dài kéo dài trong suốt 2000 năm với rất nhiều sự kiện và biến động. Giáo hội Công giáo nhìn nhận Giáo hoàng như là người kế vị của thánh tông đồ Phêrô, người đã được Đức Giêsu đặt làm người "trông coi" và là "tảng đá" của Giáo Hội.Trong thời kỳ đầu của kỷ nguyên Kitô giáo, Rôma và một số thành phố khác đã có những kiến nghị về vị trí đứng đầu trong toàn thế giới Kitô giáo. Giáo Hội của Thánh Giacôbê, người vẫn được biết đến là "anh em của Chúa", và tòa Jesusalem được tôn vinh là "Giáo Hội Mẹ" ("Mother Church") trong truyền thống Đông phương. Alexandria đã được coi là trung tâm của người Do thái và nay là trung tâm học thức của đạo Kitô. Rôma đã là một giáo đoàn lớn ngay từ thời các thánh tông đồ và Tông Đồ Phaolô đã chịu tử vì đạo tại đây. Chúng ta có thể tìm hiểu qua các giai đoạn chính sau đây.
Thời kỳ sơ khai của Kitô giáo (khoảng năm 30-325)
nhỏ|200px|Tượng thánh Phêrô - người được Giáo hội Công giáo xem như vị giáo hoàng đầu tiên. Bức tượng này được đặt tại Vương cung thánh đường thánh Phêrô ở Vatican bởi Giáo hoàng Pius IX Trong suốt những thế kỷ đầu tiên của đạo Kitô giáo (khoảng 30-130), Rôma đã trở thành một trung tâm Kitô giáo có vai trò rất quan trọng; tuy nhiên có rất ít tài liệu trong thời gian này chứng minh về vai trò lãnh đạo của tòa Rôma. Bằng chứng sớm nhất mà chúng ta có là một bức thư của Clêmentê, người được xem là môn đệ của các Tông đồ và là vị Giám mục Rôma thứ tư sau Phêrô, Linô và Anaclêtô. Trong thư "gửi tín hữu Côrintô" viết năm 95 hoặc 96, ông bảo họ nhận lại các Giám mục mà phe cánh của họ đã trục xuất. Ông nói: "Nếu người nào bất tuân lời do Thiên Chúa nói qua ta, thì hãy cho họ hiểu rằng họ sẽ bị tội và nguy hiểm không phải là nhẹ" (Ep.59). Ngoài ra, ông bảo họ "phải vâng theo những điều đã được ta viết qua Chúa Thánh Thần". Như vậy, ngay từ những buổi sơ khai, một Giám mục Rôma đã can thiệp vào những công việc của một Giáo hội khác và đòi hỏi giải quyết vấn đề bằng một quyết định được linh ứng bởi Chúa Thánh Thần. Lightfoot đã coi đó là "bước đầu tiên hướng đến sự thống trị của Giáo hoàng" (Clêmentê 1,70).
Sang thế kỷ thứ hai, đã có thêm những bằng chứng chứng minh thẩm quyền của Rôma trên các Giáo Hội khác. Vào khoảng năm 107, thánh Inhaxiô Antiôkia, trong đoạn mở đầu thư gửi cho Giáo hội Rôma, đã đề cập đến quyền đứng đầu trên tất cả các Giáo Hội khác. Ngài gọi là "đứng đầu trên nhóm huynh đệ tình yêu" (prokathemene tesagapes)". Như chú giải của Funk, về mặt ngữ pháp, thuật ngữ này không hợp với phiên dịch của một số tác giả không Công giáo khi họ dịch là: "Ưu việt trong những việc làm tình yêu". Ngoài ra còn có Pôlycarpô và Clêmentê thành Alexacdria. Tuy nhiên tất cả các tác giả mà chúng ta có được tác phẩm điều là những nhà hộ giáo chống lại những người Do thái giáo hoặc những người ngoại đạo. Trong những công trình có đặc điểm như thế thì không có lý do gì để quy chiếu một sự việc như chức Giám mục Rôma của Phêrô.
Cũng vào thế kỷ ấy, chúng ta có một bằng chứng của thánh Irênê Giám mục của Lyon, một người có quan hệ gần nhất với thời đại của các Tông đồ, vì ngài là môn đệ của thánh Pôlycarpô, người mà Thánh Gioan đã bổ nhiệm làm Giám mục Smyrna. Irênê đã cung cấp cho chúng ta một lý lẽ vững chắc. Ngài đã chống lại các phải Ngộ đạo bằng cách đưa ra lý lẽ rằng giáo lý của họ không hề dựa trên truyền thống Tông đồ vốn được bảo tồn trung thực bởi các giáo hội; truyền thống này đã xác định được sự kế vị của các Giám mục sau nhóm mười hai. Trong cuốn Adversus Heresies (Chống lại các lạc giáo) (3.3.2), ngài viết: "Bởi vì trong một tập sách như thế này, thì quả là quá dài nếu liệt kê những sự kế vị của tất cả các giáo hội, nên chúng ta chỉ đề cập đến truyền thống rất lớn, rất xưa của Giáo hội được mọi người biết đến mà thôi; đó là Giáo hội đã được xây dựng là thiết lập bởi hai thánh Tông đồ Phêrô và Phao lô. Tôi nói chúng ta đề cập đến truyền thống mà Giáo hội này đã có từ các Tông đồ và niềm tin mà Giáo hội đã công bố cho nhân loại đến tận thời đại chúng ta qua sự kế vị của các Giám mục, và như vậy chúng làm cho tất cả những người tập hợp trong những nhóm trái phép phải xấu hổ. Vì với Giáo hội này, do thẩm quyền cao hơn của nó, mọi Giáo hội đều phải đồng ý – có nghĩa là tín hữu khắp mọi nơi – trong sự hiệp thông với Giáo hội mà truyền thống của các tông đồ đã luôn luôn được mọi người ở khắp mọi nơi gìn giữ (Ad hanc enim ecclesiam propter potentiorem principalitatem necesse est omnem convenire ecclesiam, hoc est eosqui sunt undique fideles, in qua simper ab his qui sunt undique, conservata est ea quâ est apostolis traditio).
Sau đó, ngài tiến hành liệt kê những vị kế vị ở Rô-ma từ Linô đến Êlêutêriô, vị thứ mười hai sau các tông đồ; là người đã giữ tòa Giám mục lúc đó. Trong hai đoạn văn (Adv. Haer – Chống lại lạc giáo – 1:27;1 à 3:4:3) ngài nói đến Hyginô như là Giám mục thứ chín của Rô-ma, khi dùng một bản liệt kê bao gồm Phê-rô như là Giám mục thứ nhất. Lightfoot chắc chắn đã giả định rằng đã có một sự nghi ngờ nào đó đối với sự chính xác trong việc đọc đoạn đầu của đoạn văn này. Trong 3:4:3, bản dịch tiếng Latinh quả có từ "octaus" (thứ tám), nhưng bản văn Hy Lạp, do Êusêbiô chưng dẫn, lại đọc là enatos. Chúng ta biết rằng Irênê đã đến thăm Rô-ma vào năm 177. Vào thời điểm này, vừa mới hơn một thế kỷ sau khi Phê-rô qua đời, có thể ngài đã tiếp xúc với những người mà chính cha ông của họ đã từng nói chuyện với vị tông đồ này.
Lightfoot (Clêmentê I:64) cho rằng việc đó có nguồn gốc từ tiểu thuyết Clêmentê. Tuy nhiên ngày nay người ta công nhận rằng công trình này không thuộc về thế kỷ II mà là thế kỷ IV. Lại không có cơ sở nào để xác nhận rằng cách nói của Irênê, 3:3:3, ngụ ý Phê-rô và Phao lô cùng chia sẻ một chức Giám mục ở Rô-ma. Cuốn 265 Đức Giáo hoàng viết: "thực ra ngài có ý muốn nói về việc hai vị tông đồ cùng nhau truyền chức cho Li nô. Nhưng từ ngữ được giải thích cùng với lý lẽ của ngài chỉ nhằm mục đích bảo vệ, chống lại những người ngộ đạo, tính hợp thức của giáo lý được giảng dạy trong Giáo hội Rô-ma. Vì thế tự nhiên ngài đi đến chỗ nhấn mạnh sự kiện Giáo hội đã thừa hưởng sự giảng dạy của hai vị Tông đồ cả. Êphianô hình như muốn nói đến chức Giám mục được phân chia; nhưng có lẽ ngài đã hiểu sai những lời lẽ của Irênê". Không một tác giả nặng ký nào phủ nhận việc Phê-rô đã đến Rô-ma và đã chịu tử đạo ở đó (Harnack, "Chronol" I,244 n,2). Tuy nhiên một vài người trong số những người chấp nhận rằng ngài đã giảng dạy và đã chịu đau khổ tại Rô-ma, lại phủ nhận việc ngài đã luôn là Giám mục của thành phố (Lightfoot, "Clêmentê thành Rôma", II.501; Harnack, I,703).
Một số tác giả không công giáo đã tìm cách loại bỏ tầm quan trọng của đoạn văn bằng cách dịch từ convenire là "thường xuyên lui tới" và như vậy có nghĩa là các tín hữu từ mọi phía (undique) thường xuyên lui tới Rô-ma, như thế có nghĩa là dòng Giáo lý trong Giáo hội đó đã được giữ đúng đắn. Tuy nhiên cần lưu ý rằng: Giáo lý Rô-ma là tinh tuyền bởi vì nó xuất phát từ hai vị Tông đồ Phê-rô và Phao-lô. Sự thường xuyên lui tới của các thành viên của các Giáo hội khác có thể không góp phần gì cho việc này. Mặt khác mạch văn đã chứng minh phiên dịch "truyền thống là đúng, và dù cho mục đích của vô số những cuộc tấn công là gì đi nữa, thì vẫn không có gì có khả năng thực sự thay thế nó (x. Dom J. Chapman trong "Revue Bénédictine", 1895, trg 48).
Ngay từ rất sớm, các Giáo hoàng đã can thiệp và giải quyết sự tranh chấp giữa các học thuyết Ky-tô giáo. Trong nhiệm kỳ Giám mục của Giáo hoàng Victor (189-198), chúng ta có một bằng chứng về quyền tối thượng của Tòa Giám mục Rô-ma đối với các Giáo hội khác. Một khác biệt về việc cử hành lễ phục sinh giữa các giáo hội Tiểu Á và phần còn lại của thế giới Kitô giáo đã đưa Giám mục Rô-ma đến chỗ hành động. Vào năm 195, Giáo hoàng Victor I đã dọa dứt phép thông công giáo phái Quarto (Quarto decimans) khi họ mừng lễ Phục sinh vào ngày 14 tháng Nisan, ngày vượt qua của người Do thái. Trong khi đó Giáo hoàng khẳng định, ngày lễ Phục sinh phải được tổ chức vào ngày Chủ nhật, một truyền thống chiếm ưu thế. Victor đã truyền cho các Giáo hội Á châu phải thích nghi với phần còn lại của Giáo hội, nhưng ngài đã vấp phải sự phản kháng quyết liệt của Pôlycrat thành Êphêsô là người tuyền bố rằng truyền thống của họ được truyền dạy bởi Thánh Gioan thành Evangelist. Thánh Irênê đã can thiệp vào và khuyên Victor không nên cắt đứt toàn bộ các Giáo hội vì một điểm không thuộc nội dung đức tin. Ngài cho rằng Giáo hoàng có thể thực thi quyền lực, nhưng khuyên không nên làm như thế.
Ít năm sau đó, một bản văn bằng chứng có từ thời kỳ này, được đưa ra ánh sáng ở Tiểu Á. Bản văn khắc trên bia mộ của Aberciô, Giám mục Hiêrapôlis (khoảng năm 200) ghi lại những cuộc du hành của ngài; diễn tả bằng ngôn ngữ phúng dụ. Ngài nói đến Giáo hội Rô-ma như thế này: "Đến Rô-ma, Người (Đức Ki tô) phái tôi đi chiêm ngưỡng vẻ uy nghi và viếng một hoàng hậu mặc áo bằng vàng và mang dép bằng vàng". Các học giả cho rằng điều này cho thấy địa vị tối cao của Tòa Giám mục Rô-ma.
Tiếp sau đó, vào khoảng năm 220 nổ ra cuộc bút chiến Tertullianô, "De Pudicitia" (Về sự liêm sỉ). Nó nổ ra do việc thực thi đặc quyền của Giáo hoàng. Giáo hoàng Callistô quyết định rằng biện pháp kỷ luật nghiêm khắc mà lúc đó đã phổ biến trong nhiều Giáo hội phải được triển khai trên bình diện rộng. Tertullianô, lúc ấy đã sa ngã vào lạc giáo, phản ứng dữ dội đối với sắc chỉ "kiên quyết" mà "vị Giám mục tối cao, Giám mục của các Giám mục đã đưa ra". Lời lẽ có chủ ý châm chọc nhưng chúng ta lại càng thấy rõ thẩm quyền của Rô-ma. Và sự chống đối xảy ra không phải từ một Giám mục Công giáo mà từ một người theo lạc giáo Montan. Tertullianô (De pud.21) đề cập đến yêu sách của Callistô là quyền tha tội đã đến với ngài một cách đặc biệt. Việc Giáo hội chỉ đơn thuần được xây dựng bởi Phê-rô mà không xem ngài là Giám mục đầu tiên có thể không có cơ sở trong một tranh luận như thế. Tertullianô, cũng như Firmilianô, có mọi động cơ để phủ nhận lời xác nhận.Hơn nữa chính ngài đã trú ngụ tại Rô-ma và đã biết rõ có phải ý tưởng về về chức Giám mục Rô-ma của Phêrô đã là, như những người đối lập tranh cãi, một điều mới mẻ bắt đầu có từ những năm đầu tiên của thế kỷ III, thay thế truyền thống xưa mà theo đó Phê-rô và Phao- lô đã là những người đồng xây dựng và Li nô là vị Giám mục đầu tiên không. Hippôlytô.
Khoảng cùng thời kỳ đó, Hippôlytô. (vì Lightfoot chắc chắn có lý khi xem ngài là tác giả phần thứ nhất của "bản danh sách Libêriô" – "Clêmentê thành Rôma", 1:259) kể Phê-rô vào trong danh sách các Giám mục Rô-ma.Hơn nữa chúng ta có một bài thơ, "Adversus Marcionem"(Chống lại Marciô, hình như được viết vào thời kỳ này, trong đó người ta nói Phê-rô đã chuyển qua cho Linô "chiếc ghế mà chính ngài đã ngồi" (Pl. II, 1077). Firmilianô Cêsarêa lưu ý rằng Stêphanô quyết định mở ra cuộc tranh cãi liên quan đến sự rửa tội lại với lý do ngài đang là người kế vị.
Vào giữa thế kỷ thứ ba (khoảng năm 258), các quan điểm của Cyprianô liên quan đến thẩm quyền Giáo hoàng rõ ràng đã gây ra nhiều tranh luận. Ngài đã tán thành những quan điểm về sự độc lập của các Giám mục riêng lẻ, điều này cuối cùng đã đưa ngài đến chỗ xung đột nặng với Rô-ma. Tuy nhiên trên nguyên tắc cơ bản, ngài đã quy cho Giáo haongf một quyền tối thượng hữu hiệu với tư cách là người kế vị của Phê-rô. Ngài đã gọi Rôma là Tòa giảng thánh Phêrô, khi nói rằng Cornêliô đã kế thừa "vị trí của Fabianô là vị trí của Phê-rô" (Ep. 55:8;X. 59:14). Ngài làm cho sự hiệp thông với Tòa Rô-ma trở thành chủ yếu đối với sự hiệp thông Công giáo, nói về nó như là "Giáo hội chính mà từ đó xuất phát tính duy nhất Giám mục" (ad Petri cathedram et ad ecclesiam principalem unde unitas sacerdotalis exorta est: đến tòa Phê-rô và đến Giáo hội chính, nơi mà từ đó xuất phát tính duy nhất tư tế).
Cyprianô đã khẳng định rằng tính duy nhất của Giáo hội đã được Đức Kitô thiết lập khi Người xây dựng Giáo hội của Người trên Phêrô. Bằng hành vi này, tính duy nhất của Tông đồ đoàn được bảo đảm xuyên qua tính duy nhất của sự xây dựng. Các Giám mục xuyên qua các thời kỳ hợp thánh một đoàn giống như thế và được kết chặt trọng một tính duy nhất như thể không phân chia ra được. Tòa Phêrô là nguồn gốc của tính duy nhất này. Nó hoàn toàn thành chức vụ thực sự như là nguyên lý hợp nhất mà Phêrô đã hoàn thành trong cuộc đời của ngài. Do đó hiệp thông với một phản Giáo hoàng như Noovatianô là ly giáo (Ep. 68:1). Ngài cũng tin rằng Giáo hoàng có thẩm quyền cách chức một Giám mục lạc giáo. Khi Marcianô thành Arles rơi vào lạc giáo, Cyprianô, theo yêu cầu của các Giám mục trong tỉnh đã gửi thư thúc đẩy Giáo hoàng Stêphanô "gửi thư ra vạ tuyệt thông Marcianô và cho một người khác có khả năng thay thế chỗ ông này" (Ep. 61:3).
Đồng thời với Cyprianô là thánh Điônysiô thành Alexandria. Êusêbiô (Lịch sử Giáo hội 7:9) cho chúng ta một bức thư gửi cho thánh Xystô liên quan đến một người hình như đã được rửa tội vô hiệu bởi những người lạc giáo, nhưng là người mà nhiều năm này đã lãnh nhận các bí tích của Giáo hội. Trong thư ông nói rằng ông cần ý kiến của thánh Xystô và xin quyết định (gnomen) của ngài để ông khỏi bị sai lầm (dedios me hara sphallomai). Vài năm sau, cũng vị thượng vụ đó lại gây ra sự lo lắng cho vài người trong các anh em đồng đạo khi dùng những thuật ngữ hầu như không hợp với niềm tin đầy đủ vào Thần tính của Đức Ki-tô. Họ vội vã cầu đến Tòa thánh và tố cáo ngài với vị trùng tên với ngài, thánh Điônysiô thành Rô-ma về những khuynh hướng lạc giáo của ngài. Giáo hoàng trả lời bằng cách lấy quyền đặt ra giáo lý thật về vấn đề này. Cả hai việc này đã chỉ cho chúng ta thấy Rô-ma được thừa nhật bởi tòa Giám mục thứ hai trong cộng đoàn Ki tô giáo như thể đã được trao quyền nói một cách có thẩm quyền về những vấn đề giáo lý (Athanasiô, "De sententia Dionysii"-Về ý kiến của Điônysiô-trong PG.,XXV,500).
Từ công đồng Nicea cho tới cuộc ly giáo Đông-Tây (325-1054)
Từ đầu thế kỷ IV, quyền tối thượng của Rô-ma đã được chứng minh đầy đủ hơn trong các tài liệu. Trong suốt bảy thế kỷ, kể từ sự thống nhất các giáo hội tại công đồng Nicea bởi hoàng đế Constantine cho tới cuộc ly giáo thành Giáo hội Đông Hy Lạp và giáo hội Tây La mã. Các Giáo hoàng ngày càng trở nên độc lập với các hoàng đế ở phía đông và trở thành một lực lượng chính trị quan trọng ở phía Tây.
Với việc hoàng đế Constantine chuyển thành đạo Kitô và việc triệu tập công đồng chung Nicea, sự thống nhất của Kitô giáo và chức giáo hoàng của Roma đã được thiết lập. Sau khi thủ đô của đế chế được chuyển đến Constantinople vào năm 330 thuộc về các giáo hội phương Đông, vì thế giáo chủ của Constantinople đã bắt đầu khẳng định quyền lãnh đạo của mình dựa trên vị trí của thủ đô mới.
Tại công đồng Constantinople I (381 CN) đã đưa ra một đề nghị mạnh mẽ về quyền lãnh đạo của Roma. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, chính vì những tranh cãi về vấn đề này, nên đã không có vị Giáo hoàng nào tham dự công đồng chung này, nó đã được tổ chức ở thủ đô phía đông của đế quốc Roma thay vì ở Rome. Cuộc tranh cãi đã được giải quyết vào năm 440 bởi Giáo hoàng Leo cả, người đã khẳng định một cách rõ ràng về uy quyền của Giáo hoàng như một tín điều, nó được đưa ra trong một bức thư và trong công đồng, chân lý của ông đã được áp dụng: "quyền nằm giữ của giáo hoàng là quyền mà Đức Giêsu đã dành cho tông đồ Phêrô". Đó là tại công đồng chung Calcedon năm 451 và Leo (qua miệng sứ thần của ông) đã nói tiếng nói của Phêrô". Tuy nhiên, cũng tại công đồng này, Giám mục của Constantinople đã cho rằng quyền lãnh đạo của ông ngang bằng Giám mục của Roma, bởi vì "Constantinople là Roma mới".
nhỏ|Giáo hoàng [[Gregory cả (khoảng 540-604) là một nhà quản lý đầy trí tuệ và cải cách nghiêm khắc]] Danh hiệu Giáo hoàng đã được dùng từ đầu thế kỷ III với một cách tôn kính cho tất cả các Giám mục phương tây. Ở phương Đông, nó chỉ được dùng cho Giám mục của Alexandria. Từ thế kỷ VI, Constantinople đã dành riêng từ đó cho Giám mục của Roma. Ngay từ đầu thế kỷ VI, từ Giáo hoàng bắt đầu được giới hạn ở phương Tây và chỉ dùng cho Giám mục Roma, một khẳng định chắc chắn vào thế kỷ XI. Sau khi đế quốc Roma sụp đổ, Giáo Hội được biết đến như là nơi khởi nguồn của trí tuệ, quyền lực và sự liên tục. Giáo hoàng Gregory cả (khoảng 540-604) là một nhà quản lý đầy trí tuệ và cải cách nghiêm khắc. Xuất thân từ một gia đình thượng viện cũ, Gregory đã làm việc với một sự khôn ngoan, phân xử công minh và là một điển hình về nguyên tắc của Roma cổ. Về thần học, ông đại diện cho sự chuyển đổi từ thời cổ đại sang thời trung cổ, Những tác phẩm của ông được nhiều người ưa chuộc và để lại ấn tượng mạnh mẽ về những thánh tích thiêng liêng, ma quỷ, thiên thần và việc tới gần ngày tận cùng của thế giới.
Những người kế nhiệm Giáo hoàng Gregory đã chiếm ưu thế hơn so với các Giám mục và hoàng đế Đông phương. Quyền lực của hoàng đế bị suy yếu trước sự bành trướng của Hồi giáo và sự bất lực của hoàng đế trong việc bảo vệ các vùng đất của Giáo hoàng đã khiến cho Giáo hoàng Stephen II thay đổi chính sách với hoàng đế. Cần phải tìm kiếm lực lượng bảo vệ để chống lại các cuộc xâm lấn của người Lombards trong khi không nhận được sự giúp đỡ của hoàng đế Constantine V, Giáo hoàng đã yêu cầu sự giúp đỡ của hoàng đế Franks để bảo vệ phần đất của mình. Pepin đã đánh bại người Lombards và tặng đất Italia cho Giáo hoàng. Khi Giáo hoàng Leo III đặt vương miện cho hoàng đế Charlemagne vào năm 800, ông đã đặt ra một tiền lệ rằng: không một người đàn ông nào trở thành hoàng đế nếu không có sự sức dầu tấn phong bởi Giáo hoàng.
Vào khoảng năm 850, một người làm giả giấy tờ, có thể là từ một trong những người chống đối lại Hincmar, tổng Giám mục của Reims, đã tạo ra một sưu tập những giáo lệnh của nhà thờ giống như là những tài liệu chính cống. Lúc đầu, một số người đã cho đó là giả mạo, nhưng nó đã được dùng như những tài liệu chân thực trong suốt thời gian còn lại của thời Trung cổ. Hiện nay nó được gọi là Các giáo lệnh giả (False Decretals). Nó là một phần của một tập hợp được làm giả về những giáo lệnh cổ xưa bởi một nhóm người thuộc đế chế Carolingian, mục đích chính của nó là nhằm đem lại sự tự do cho nhà thờ, các Giám mục thoát khỏi sự can thiệp của chính quyền và các tổng Giám mục riêng biệt, và những người có liên quan đã được đảm bảo quyền đó bởi quyền uy của Giáo hoàng.
Tác giả của nó, một tu sĩ người Pháp xưng là Isidore Mercator, đã tạo ra tập tài liệu giả mạo này và tự cho là những văn kiện bởi các Giáo hoàng từ rất xa xưa, nó xác định rằng quyền lãnh đạo tối cao của các Giáo hoàng đã có truyền thống từ rất xa xưa. Tập sắc lệnh còn bao gồm cả Của tặng của Constantine (Donation of Constantine), trong đó, Constantine đã dâng tặng cho Giáo hoàng Sylvester I uy quyền muôn thuở trên tất cả vùng đất phía Tây châu Âu. Nhờ vậy, sắc lệnh trong tập sưu tập này đã trở thành một bằng chứng thuyết phục nhất trong lịch sử phương Tây. Nó là vật đã giúp khẳng định quyền lực của Giáo hoàng trong nhiều thế kỷ.
Giáo hoàng Nicholas I (858-867) đã khẳng định rằng Giáo hoàng có quyền tối cao trên tất cả các Kitô hữu, ngay cả hoàng gia, trong những vấn đề thuộc về đức tin và luân lý. Chỉ duy nhất có Photius, Giám mục của Constantinople đã kiên quyết chống lại ông. Ông này đã bảo vệ mạnh mẽ đạo đức và sự công bằng trong thời kỳ suy đồi. Sau khi ông ta chết đi, quyền lực của Giáo hoàng được mở rộng hơn bao giờ hết.
Thời kỳ sa sút của các Giáo hoàng kéo dài từ năm 867-1049. Các Giáo hoàng trở thành những công cụ của các phe phái chính trị. Nhiều Giáo hoàng bị giam cầm với những cách thức khác nhau, được đưa lên, bị giết và bị truất phế bởi các thế lực. Gia đình của một vài Giáo hoàng có chức vị đã tạo nên và lật đổ các Giáo hoàng trong suốt 50 năm. Một số gia đình có thế lực nhất, Giáo hoàng John XII đã tổ chức những buổi tiệc trác táng ngay trong điện Lateran.
Hoàng đế Otto I của Đức đã đưa John xét xử trong một phiên tòa các giáo sĩ, ông ta bị truất phế và một người trần tục được đưa lên làm Giáo hoàng, tức Leo VIII. John đã chống lại người đại diện của hoàng đế ở Roma và tự phục chức cho ông ta là Giáo hoàng. Cuộc xung đột giữa hoàng đế và Giáo hoàng vẫn tiếp tục, và nó chỉ kết thúc khi một thỏa ước giữa hoàng đế về việc bán chức Giám mục với Giáo hoàng được thiết lập.
Từ cuộc ly giáo Đông Tây cho tới thời canh tân (1054-1517)
Giáo hội phương Đông và giáo hội phương Tây đã chính thức tách ra vào năm 1054. Sự chia rẽ này có nguyên nhân bởi các vấn đề chính trị hơn là những tranh luận về những tín điều. Các Giáo hoàng đã mất lòng với các hoàng đế khi liên minh với vua của người Franks, một đối thủ cạnh tranh của hoàng đế Roma, chiếm đoạt thủ phủ Ravenna và cố gắng xâm nhập vào miền Tây Italy.
Vào thời trung cổ (Middle Ages), các Giáo hoàng đã có sự tranh chấp với hoàng đế về quyền lực. Giáo hoàng Gregory VII (1073-1085), đã chính thức giới hạn việc sử dụng của từ "papa," để chỉ dành riêng cho vị Giám mục của Rôma mà thôi. Từ năm 1309 tới 1377, Giáo hoàng không cư trú ở Roma nhưng là ở Avignon. Các Giáo hoàng ở Avignon có những tính xấu xa như sự tham lam và sa đọa. Trong suốt thời kỳ này, Giáo hoàng là một đồng minh tích cực của nước Pháp, xa lánh những kẻ thù của Pháp, như Anh.
Giáo hoàng nhận thức được rằng để tạo nên một cái "kho" xứng đáng được xây dành cho các thánh và Chúa Ky-tô, nên các ngài đã cho phép xá tội, giảm bớt thời gian đền tội trong luyện ngục. Điều này đã chỉ ra rằng một đồng tiền hoặc vật dâng cúng, sự thú tội, và cuối cùng là cầu nguyện đã khiến cho mọi người hiểu rằng sự xá tội phụ thuộc vào số tiền được dâng cúng. Giáo hoàng đã bị chỉ trích vì sai lầm và lạm dụng nhưng nó cũng đã thu lại một khoản lợi tức lớn dựa trên quyền miễn tội.
Các Giáo hoàng cũng đã đấu tranh với các hồng y, những người đôi khi cố gắng để khẳng định quyền của công đồng trên quyền của Giáo hoàng. Học thuyết do hội đồng Giám mục tuyên bố rằng thẩm quyền của giáo hội thuộc quyền của công đồng chung, chứ không thuộc Giáo hoàng. Nền tảng cho học thuyết này đã có từ đầu thế kỷ XIII và lên đến cực điểm trong thế kỷ XV. Sự thất bại của học thuyết do hội đồng Giám mục đưa ra đã đưa tới chiến thắng sau thế kỷ XV như là một nhân tố của phong trào Kháng cách.
Giáo hội Đông phương đã tiếp tục không đồng ý với hoàng đế Đông Roma (Byzantine) về một sự nhún nhường (?) để đạt tới sự bình đẳng với Roma. Hai lần hoàng đế Đông phương đã cố gắng để hợp nhất giáo hội Đông phương với giáo hội Tây phương. Giáo hoàng đòi hỏi rằng thẩm quyền không bị dính chặt trong sự hợp nhất trong bất kỳ sự kiện nào. Vào thế kỷ XV Ottoman Turks đã chiếm Constantinople.
Từ thời kỳ canh tân cho đến nay (1517-nay)
trái|frame|Một phiên họp khoáng đạt của công đồng Trent. Phong trào kháng cách nổ ra đã lên án Giáo hoàng như là những kẻ tham nhũng và mô tả Giáo hoàng như là những người chống lại Chúa Giêsu. Chính điều này đã thúc đẩy một sự thay đổi trong nội bộ Giáo Hội. Các Giáo hoàng đã bắt đầu một cuộc canh tân Giáo Hội (1560-1648) nhằm kêu gọi những người Kháng cách và bắt đầu một cuộc cải tổ trong lòng Giáo hội.
Dần dần, các Giáo Hoàng đã mất dần quyền thế tục và chỉ tập trung vào những vấn đề thuộc tinh thần.. Những đòi hỏi về quyền của Giáo hoàng trong lĩnh vực tinh thần đã từng được làm sáng tỏ ngay từ thế kỷ thứ nhất. Năm 1870, tại công đồng Vatican I đã công bố tín điều về quyền bất khả ngộ của Giáo hoàng trong một số trường hợp khi Giáo hoàng công bố từ ngai của ông (hay "từ ghế của Phê-rô) về một định nghĩa chân xác của đức tin hay luân lý. Quyền tối thượng của thánh Phê-rô và tính vĩnh viễn của quyền tối thượng này của Tòa Giám mục Rô-ma được xác định bằng tín lý trong các khoản luật gắn liền với hai chương đầu của Hiến chế "Pastor Aeternus" (Mục tử muôn đời).
Trong việc long trọng định rõ lại vai trò đứng đầu của Phêrô, Công Đồng Vatican I đã trích dẫn ra ba đoạn văn cổ điển từ Sách Tân Ước, để đính kèm, gồm: Tin Mừng theo Thánh Gioan, chương 1, câu 42: "Ông đưa Simôn đến với Đức Giêsu. Đức Giêsu nhìn Simôn mà nói: "Ngươi là Simôn, con của Gioan, ngươi sẽ được gọi là Kêpha - nghĩa là: Đá." Và chương 21, câu 15: "Khi họ đã lót lòng rồi, Đức Giêsu nói với Simôn Phêrô: "Simôn, con của Gioan, ngươi có mến Ta hơn các kẻ này không?" Simôn thưa với Ngài: "Vâng, lạy Chúa, Ngài biết con yêu mến Ngài!" Đức Giêsu nói với ông: "Hãy chăn giữ chiên của Ta!". Và trên tất cả vẫn là Tin Mừng theo Thánh Máthêu, chương 16, câu 18: "Và Ta, Ta bảo ngươi: "Ngươi là Đá và trên Đá ấy, Ta sẽ xây Hội Thánh của Ta, và quyền lực âm phủ sẽ không thắng nổi."
Sau đó vào năm 1870, Victor Emmanuel II đã chiếm Roma từ quyền của Giáo hoàng và thực chất là sự thống nhất trọn vẹn quốc gia Italy. Giáo hoàng đã cho rằng vùng đất của mình bị chiếm mất và ủng hộ cho Giáo hoàng độc lập.
Vào năm 1929, các hiệp ước Lateran giữa Ý và Giáo hoàng Pius XI đã thiết lập nên quốc gia Vatican và đảm bảo quyền độc lập vĩnh viễn cho các Giáo hoàng. Vào năm 1950, Giáo hoàng đã tuyên bố việc Đức Maria đồng trinh như một tín điều phải tin, đây là lần duy nhất mà một Giáo hoàng đã tuyên bố từ ngai của ông để xác định rõ ràng một cách chân xác về việc không thể sai lầm của Giáo hoàng.
Công Đồng Vatican II do Giáo hoàng Gioan XXIII triệu tập và được khai mạc vào ngày 11.10.1962 và kết thúc vào năm 1965 dưới triều Giáo hoàng Paul VI. Trong số 16 văn kiện của Công đồng có bốn hiến chế về mạc khải phụng vụ và hai hiến chế về Giáo hội làm nền tảng cho các văn kiện khác. Trong đó hiến chế tín lý về Giáo hội tiếp tục khẳng định thẩm quyền của Giáo hoàng. Công đồng khẳng định rằng Chúa Giêsu Kitô đã trao ban vị trí đứng đầu Giáo hội chỉ cho Phêrô mà thôi.
Học thuyết về quyền của thánh Phê-rô vẫn là một vấn đề được tranh luật và tiếp tục gây chia rẽ Giáo hội Đông – Tây cũng như những người Kháng cách với Rome.
Tham khảo
Thể loại:Lịch sử Kitô giáo *
Karaman, Zonguldak
Karaman là một xã thuộc huyện Zonguldak, tỉnh Zonguldak, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 2281 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tỉnh Zonguldak
Plexippoides cornutus
Plexippoides cornutus là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Plexippoides. Plexippoides cornutus được Xie & Peng miêu tả năm 1993.
Tham khảo
Thể loại:Plexippoides
Zekelita endoleuca
Zekelita endoleuca là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Zekelita
Pingasa secreta
Pingasa secreta là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pingasa
Mycteroperca
Mycteroperca là một chi cá biển thuộc phân họ Epinephelinae nằm trong họ Cá mú. Các loài trong chi này được tìm thấy ở phía đông Thái Bình Dương và phía tây Đại Tây Dương.
Các loài
Có 15 loài được xếp vào trong chi Mycteroperca :
Xem thêm
M Thể loại:Mycteroperca
Danae armata
Danae armata là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Arrow miêu tả khoa học năm 1920.
Tham khảo
Thể loại:Danae (Endomychidae)
Cyclosorus perpiliferus
Liên kết ngoài
Thể loại:Cyclosorus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1941 Thể loại:Unresolved names
Cyclosorus perpiliferus
Plocoglottis striata
Plocoglottis striata là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được J.J.Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1910.
Liên kết ngoài
Thể loại:Plocoglottis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1910
Phoenicoprocta eximia
Phoenicoprocta eximia là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phoenicoprocta
Weissia involuta
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Weissia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1826 Thể loại:Unresolved names
Clinopodium creticum
Clinopodium creticum là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (L.) Kuntze mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.