cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Biệt khu thổ dân châu Mỹ
Tổng diện tích của các biệt khu thổ dân tại Hoa Kỳ là 55,7 triệu mẫu Anh (225.410 km²), chiếm 2,3% diện tích Hoa Kỳ (2.379.400.204 mẫu Anh hay 9.629.091 km²). Trong đó có 12 biệt khu với diện tích rộng hơn Rhode Island, tiểu bang nhỏ nhất (776,960 mẫu Anh hay 3.144 km²) và chín biệt khu lớn hơn tiểu bang Delaware, tiểu bang nhỏ thứ nhì (1.316.480 mẫu Anh hay 5.327 km²). Biệt khu của bộ lạc Navajo lớn nhất với diện tích tương đương với tiểu bang Tây Virginia. Các biệt khu thổ dân châu Mỹ nằm rải rác khắp từ đông sang tây Hoa Kỳ nhưng phần tập trung ở miền Tây sông Mississippi.
Về mặt luật pháp, mỗi bộ lạc duy trì chủ quyền trên mảnh đất ấn định nên luật pháp địa phương của tiểu bang có thể không ăn khớp với luật trong biệt khu. Vì khác biệt đó, biệt khu thổ dân có thể mở sòng bạc trong khi luật địa phương chung quanh lại cấm. Phần lớn luật biệt khu chiếu theo luật liên bang nhưng một số biệt khu ở Miền Đông Hoa Kỳ vì đất đai do tiểu bang cấp phát nên quy theo luật pháp tiểu bang.
Tên gọi
Tên tiếng Anh gọi các biệt khu này là reservation, hàm ý "[đất] dành riêng". Nguyên thủy khi người Âu châu sang khai phá thì họ coi các bộ lạc thổ dân như một quốc gia khác, tức là có chủ quyền từ trước khi ban hành Hiến pháp Hoa Kỳ. Xung khắc giữa thổ dân và di dân Âu châu diễn ra ngay từ thuở đầu vì bất đồng khái niệm đất đai. Bên thổ dân thì coi sông núi là của chung trong khi luật pháp Âu châu thì đặt ưu tiên vào quyền tư hữu khiến giữa hai nhóm dân luôn có xung đột, rồi bạo động. Chính phủ liên bang Hoa Kỳ phải can thiệp bằng cách cam kết dành riêng cho các bộ lạc một phần đất ấn định để ngược lại họ rút lui, mở đường cho di dân Âu châu sang khai phá. Việc nhượng đất trên giấy tờ là sòng phẳng nhưng không ít thì nhiều đã diễn ra dưới áp lực quân sự của Hoa Kỳ. Bằng cách cam kết không cản trở dân gốc Âu châu, các bộ lạc được cấp một số đất dành riêng để sinh sống, và từ đó các biệt khu thành hình. Có điểm là biệt khu không nhất thiết là vùng đất truyền thống của bộ lạc đó nên có những trường hợp một biệt khu lập ra và giao cho một bộ lạc mà đối với họ cũng là vùng đất xa lạ, không có mối quan hệ lịch sử nào.
Đến đầu thế kỷ 21 đại đa số thổ dân châu Mỹ và thổ dân Alaska không sinh sống trong các biệt khu nữa mà chung sống với mọi sắc dân khác. Một nhóm không ít tập trung ở những thành phố lớn như Phoenix và Los Angeles. Theo điều tra dân số năm 2010, Hoa Kỳ có 5,2 triệu người mang dòng máu thổ dân, trong đó 2,9 triệu là thổ dân toàn phần. Chỉ 22% thổ dân sống trong các biệt khu.
Khởi đầu (1851)
Từ lúc lập quốc, chính phủ Hoa Kỳ không coi các bộ lạc da đỏ là công dân nên chỉ bảo vệ quyền lợi người gốc Âu châu. Khi người da trắng tiến về miền Tây chiếm đất thì quan hệ giữa nhóm người gốc Âu châu đến khai phá và các thổ dân bản địa ngày càng tồi tệ. Bộ lạc nào chống cự đều bị quân đội đánh dẹp. Để giải quyết xung đột đất đai năm 1851, Quốc hội Hoa Kỳ thông qua Đạo luật Tái định cư thổ dân châu Mỹ (Indian Appropriations Act). Theo đó chính phủ liên bang lập khu dành riêng cho thổ dân ở Oklahoma. Các bộ lạc bất cứ đâu trên nước Mỹ nếu không muốn hội nhập thì phải di cư đến Oklahoma, vùng đất đó lúc bấy giờ chưa phải là tiểu bang mà chỉ là lãnh thổ phụ thuộc.
Vào cuối thập niên 1860, Tổng thống Hoa Kỳ Ulysses S. Grant triển khai "chính sách hòa bình" để tránh xung đột với thổ dân, lập ra cơ quan đặc trách người bản địa để chuyển họ đến những khu đất dành riêng. Chính phủ còn kêu gọi các họ đạo tham gia truyền giảng Kitô giáo cho người bản địa như một cách khai hóa họ, giảm phần chống đối. Họ đạo Quaker đặc biệt tích cực gửi truyền giáo vào biệt khu.
Chính sách cưỡng bức di cư
nhỏ|250px|Đa số các biệt khu thổ dân như khu Laguna tại [[New Mexico (hình chụp năm 1943) nằm ở miền Tây Hoa Kỳ, đất đai vốn kém màu mỡ, khí hậu lại khô cằn không thích hợp cho nông nghiệp]]
Ngay từ lúc đầu chính sách chuyển thổ dân vào biệt khu đã gây tranh cãi. Luật pháp ban hành là theo sắc lệnh của tổng thống Hoa Kỳ chứ không phải do Quốc hội thông qua.
Rồi khi lập ra biệt khu thì quy mô diện tích biệt khu bị dân da trắng phản đối, cho là quá lớn nên các biệt khu dần bị thu nhỏ. Bản báo cáo của Quốc hội Hoa Kỳ năm 1868 đã vạch ra tệ nạn tham nhũng sâu rộng do các cơ quan đặc trách trong khi thổ dân đưa đến vùng đất mới thường phải đối phó với điều kiện sinh sống tồi tệ.
Ban đầu, nhiều bộ lạc không chấp hành lệnh tái định cư. Chính phủ phải điều binh lính gây khó dễ và làm áp lực khiến nhiều bộ lạc ngã lòng. Chính sách cưỡng bách di cư cũng gây ra bạo động, giết chóc như Chiến tranh Sioux ở phía bắc Đại Bình nguyên từ năm 1876 đến 1881 với trận Little Bighorn hay Chiến tranh Nez Perce.
Đến cuối thập niên 1870, chính sách cưỡng bức di cư xem như thất bại. Máu người da đỏ vẫn đổ. Tổng thống Rutherford B. Hayes năm 1877 thôi không ép người thổ dân phải rời nguyên quán nữa và đến năm 1882 thì các tổ chức tôn giáo cũng rút khỏi các cơ quan đặc trách thổ dân.
Năm 1887, Quốc hội Hoa Kỳ thay đổi chính sách về biệt khu qua Đạo luật Dawes. Thay vì cấp đất chung cho cả một bộ lạc thì từ nay chỉ cấp đất cho cá nhân thuộc một bộ lạc nào được công nhận. Chính sách này kéo dài đến năm 1934 thì ngưng và thay thế bởi đạo luật mới về thổ dân.
Sở hữu đất và luật liên bang đối với đất người bản địa
Biệt khu thổ dân lúc thành lập có diện tích lớn nhưng dần thu hẹp. nhất là sau khi luật pháp thay đổi: chính phủ phát đất cho cá nhân thuộc một bộ lạc chứ không phải phát cho tập thể. Người nhận cũng chỉ sở hữu một thời gian rồi bán lại. Trong khi đó luật pháp biệt khu chiếu theo quy chế của Bộ quốc phòng và Cục Bản địa vụ. Theo luật liên bang, chính phủ cấp văn khế cho một bộ lạc, coi họ như một thực thể hợp pháp lúc giao dịch với chính quyền.
Các bộ lạc nói chung có quyền tự chọn mô hình phát triển kinh tế: có nhóm mở nông trại, nhóm thì khai thác thắng cảnh du lịch, và sang thế kỷ 20, nhiều bộ lạc mở sòng bạc thu lợi. Các cơ sở kinh doanh phụ trội có thể mướn nhân viên thổ dân hay sắc tộc tùy ý để phục vụ nhà hàng, cây xăng, hướng dẫn viên, v.v.
nhỏ|250px|Xe ngựa chở [[bí rợ ở Biệt khu Rosebud, khoảng năm 1936]] Với sự ra đời của Đạo luật Dawes năm 1887, chính phủ tìm cách phân chia đất bộ lạc cho cá thể sở hữu. Thông thường, tiến trình phân phát đất cho cá thể dẫn đến việc phân nhóm từng gia đình, và trong vài trường hợp, tạo ra các thị tộc hay các nhóm khác nhau. Trước khi Đạo luật Dawes ra đời thì đã có một vài chương trình phân phát đất cho cá thể nhưng mức độ tan vụn khổng lồ đối với các khu dành riêng đã xảy ra khi đạo luật này được áp dụng mãi cho đến năm 1934 khi Đạo luật Tái tổ chức Bản địa được thông qua. Tuy nhiên, Quốc hội vẫn cho phép một số chương trình phân chia đất bản địa cho cá thể vẫn tiếp tục trong những năm sau đó, thí dụ như tại Khu dành riêng Bản địa Palm Springs/Agua Caliente tại California.
Thí dụ, yếu tố nhân khẩu cùng với tư liệu sở hữu đất đưa đến vụ kiện tung giữa người bản địa Sioux ở Devils Lake và tiểu bang North Dakota nơi người không phải bản địa sở hữu nhiều đất đai hơn người bộ lạc mặc dù có nhiều người bản địa sinh sống trong khu dành riêng hơn so với người không phải bản địa. Phán quyết của tòa án dựa một phần trên nhận thức về tính chất bản địa, cho rằng bộ lạc không có thẩm quyền trên các mảnh đất đã bị san nhượng. Trong một số trường hợp, thí dụ như Khu dành riêng Bản địa Yakama, các bộ lạc đã làm dấu các khu vực mở và đóng bên trong các khu dành riêng. Người ta có thể tìm thấy phần nhiều nhà cửa và đất đai của người không phải bản địa trong các khu vực "mở" và ngược lại các khu vực "đóng" là nơi đặc biệt có nhà cửa và những gì có liên quan đến người bản địa.
nhỏ|250px|Nông trại bò của người bản địa Paiute tại Khu dành riêng Bản địa Pyramid Lake, 1973. Điều quan trong cần biết là ngày nay xứ bản địa Mỹ gồm có chính quyền ba thành phần —thí dụ, liên bang, tiểu bang và/hay địa phương, và bộ lạc. Tại xứ bản địa Mỹ, chính quyền địa phương hay chính quyền tiểu bang có thể áp đặt một số thẩm quyền luật lệ và trật tự nhưng có giới hạn, dĩ nhiên thẩm quyền bộ lạc có bị giảm thiểu. Tuy nhiên đối với vấn đề cờ bạc thì xứ bản địa thắng thế vì luật liên bang chỉ coi tiểu bang là đối tượng phải thi hành bất cứ thỏa thuận văn bản và khế ước nào được đưa ra.
Cuối cùng, những thứ khác nằm trong các khu dành riêng có thể là với tư cách của bộ lạc hay sở hữu cá nhân. Có nhiều nhà thờ nằm trên các khu dành riêng. Phần lớn chiếm dụng đất bộ lạc với sự ưng thuận của chính phủ liên bang hay bộ lạc. Các văn phòng của Cục Bản địa vụ, bệnh viện, trường học và nhiều cơ sở khác thường chiếm dụng những mảnh đất liên bang còn xót lại bên trong các khu dành riêng. Cũng có các khu dành riêng để lại một hay nhiều (khoảng 640 mẫu Anh) phần đất để xây trường học. Những phần đất được hiến cho các tiểu bang vào thời điểm trở thành tiểu bang. Như thường thấy, những phần đất như thế có thể nằm yên bất động hay bị gặm nhắm dần bởi những người bộ lạc làm nông trại.
Đạo luật tái tổ chức khu dành riêng bản địa (1934)
Đạo luật Tái tổ chức Bản địa 1934, cũng còn được biết đến là Đạo luật Howard-Wheeler, đôi khi được gọi là Chương trình New Deal Bản địa. Đạo luật này sắp xếp lại quyền lợi mới cho người bản địa Mỹ, đảo ngược một số chính sách tư hữu hóa trước kia, khuyến khích chủ quyền bộ lạc và việc điều hành đất đai của bộ lạc. Đạo luật cho phép giao đất cho cá thể người bản địa và giảm thiểu việc giao đất quá nhiều cho những người không phải bản địa.
Trong 20 năm kế tiếp, chính phủ Hoa Kỳ đã đầu tư vào hạ tầng cơ sở, y tế, và giáo dục tại các khu dành riêng bản thổ, trên 2 triệu mẫu Anh (8.000 km²) đất được giao trả lại cho nhiều bộ lạc khác nhau. Tuy nhiên, sau một thập niên kể từ khi John Collier (người đề xướng chương trình New Deal Bản địa) về hưu, lập trường của chính phủ bắt đầu xoay theo chiều ngược lại. Các ủy viên mới đặc trách vấn đề người bản địa là Myers và Emmons giới thiệu ý tưởng về "chương trình thu hồi" hay "chấm dứt" mà theo đó tìm cách kết thúc trách nhiệm và sự dấn thân của chính phủ đối với người bản địa Mỹ để ép buộc họ hội nhập.
Người bản địa Mỹ sẽ mất đất của họ nhưng vẫn được bồi thường. Dù sự phản đối và không hài lòng của xã hội đã giết chết ý tưởng này trước khi nó được đem ra áp dụng toàn bộ nhưng có đến 5 bộ lạc bị giải tán: đó là Coushatta, Ute, Paiute, Menominee và Klamath, và 114 nhóm tại California không còn được liên bang công nhận là bộ lạc. Nhiều cá nhân bị dời cư đến các thành phố nhưng một phần 4 trở về các khu dành riêng cho bộ lạc của họ trong nhiều thập niên sau đó.
Đời sống và văn hóa
Nhiều người bản địa Mỹ đang sống trong các khu dành riêng bản địa tiếp cận với chính phủ liên bang qua hai cơ quan sau: Cục Bản địa vụ và Dịch vụ Y tế Bản địa.
Mức sinh hoạt trong các biệt khu khá thấp, có thể nói tương đương với các nước chậm tiến. Tử suất sơ sinh cao, tuổi thọ thấp, dinh dưỡng kém và lợi tức thấp. Ngoài ra còn có những tệ nạn say rượu, dùng ma túy. Điển hình là Quận Shannon, South Dakota với Biệt khu Thổ dân Pine Ridge được biết đến là một trong những quận nghèo nhất Hoa Kỳ.
Kinh doanh cờ bạc
Năm 1979, bộ lạc Seminole tại tiểu bang Florida mở cửa kinh doanh loại trò chơi lô tô ăn cược lớn trên khu dành riêng của họ nằm trong tiểu bang Florida. Tiểu bang tìm cách đóng cửa hoạt động này nhưng bị các tòa án ngăn chặn. Thập niên 1980, vụ án California đối đầu Cabazon Band of Mission Indians đã thiết lập nên quyền lực của các khu dành riêng bản địa trong việc điều hành các loại hoạt động cờ bạc. Năm 1988, Quốc hội Hoa Kỳ thông qua Đạo luật chỉnh đốn cờ bạc tại các khu dành riêng bản địa. Đạo luật này công nhận quyền của các bộ lạc người bản địa Mỹ thiết lập các cơ sở cờ bạc trên khu dành riêng của mình miễn sao các tiểu bang mà các khu dành riêng bản địa nằm trong đó có một số hình thức cờ bạc hợp pháp nào đó.
Ngày nay, nhiều sòng bạc của người bản địa Mỹ được sử dụng như những điểm hấp dẫn du lịch. Cơ bản gồm có khách sạn, phòng hội nghị để thu hút khách du lịch và thu nhập cho khu dành riêng của họ. Sự thành công trong các hoạt động cờ bạc tại một số khu dành riêng bản địa đã làm gia tăng rất lớn sự thịnh vượng kinh tế của một số bộ lạc người bản địa Mỹ, giúp họ có thể đầu tư cải thiện hạ tầng cơ sở, giáo dục và y tế cho người dân của mình.
Thi hành luật pháp và tội phạm
Tội phạm nghiêm trọng trong các biệt khu xưa nay do chính phủ liên bang Hoa Kỳ thụ pháp. Thông thường thì Cục Điều tra Liên bang có trách nhiệm khám xét rồi giao cho chưởng lý Hoa Kỳ thuộc khu pháp lý liên bang chấp vụ khởi tố. Tội phạm trong xứ bản địa được xếp loại ưu tiên thấp đối với Cục Điều tra Liên bang cũng như số đông các công tố viên liên bang.
Việc điều tra hình sự trong các biệt khu thường thiếu cẩn trọng còn phần truy tố cũng hay giảm nhẹ hình phạt. Tòa án bộ lạc lắm khi chỉ được tuyên án 1 năm trở xuống, mãi cho đến ngày 29 tháng 7 năm 2010 thì Đạo luật Trật tự và Luật pháp Bộ lạc được ban hành; theo đó có những cải cách quy mô, cho phép tòa án bộ lạc tuyên án đến 3 năm tù miễn là có lập biên bản tiến trình xử án và bị cáo có thêm một số quyền hạn.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phân cấp hành chính Hoa Kỳ  Thể loại:Người da đỏ
เขตสงวนอินเดียน
Hoạt hình truyền thống
nhỏ|Cách làm phim hoạt hình (1919) Hoạt hình truyền thống (Traditional animation), (còn gọi là hoạt hình cổ điển, hoạt hình trên tấm cel, hay hoạt hình vẽ tay) là một kỹ thuật hoạt hình trong đó các khung hình được vẽ bằng tay. Đây là kỹ thuật chủ đạo trong điện ảnh sử dụng hoạt hình cho tới khi hoạt hình máy tính xuất hiện.
Vẽ bảng truyện
Các tác phẩm hoạt hình truyền thống, cũng như các hình thức hoạt hình khác, thường bắt đầu bằng các bảng truyện (storyboard), thực chất là một dạng kịch bản có sự kết hợp giữa hình ảnh và lời thoại, giống như một cuốn truyện tranh lớn. Các hình ảnh giúp đội thực hiện hoạt hình lên ý tưởng cho mạch truyện và kết hợp hình ảnh một cách hợp lý. Các họa sĩ bảng truyện (storyboard artists) thường có các cuộc gặp thường xuyên với các đạo diễn để thảo luận, và có thể sẽ phải vẽ đi vẽ lại một cảnh nhiều lần trước khi nó được duyệt lần cuối cùng.
Thu âm
Trong hầu hết các phim hoạt hình có âm thanh sản xuất trước năm 1930, âm thanh được đồng bộ sau, có nghĩa là, phần âm thanh được thu sau khi phần hình ảnh được hoàn tất, bằng cách để diễn viên xem phim rồi thu âm các đoạn hội thoại, âm nhạc và hiệu ứng cần thiết. Một số hãng phim, đáng chú ý là Fleischer Studios, tiếp tục sử dụng phương pháp đồng bộ sau cho các phim hoạt hình trong suốt thập niên 1930.
Animatic
Thông thường, một animatic hay còn gọi là story reel (cuộn truyện) sẽ được tạo ra sau khi thu xong phần âm thanh, nhưng trước khi đi vào giai đoạn hoạt hình chính. Một animatic bao gồm các tranh vẽ của bảng truyện được đồng bộ với âm thanh. Nó cho phép các họa sĩ hoạt hình và đạo diễn xử lý các lỗi kịch bản hay lỗi dòng thời gian còn tồn tại trong bảng truyện hiện tại. Bảng truyện và âm thanh sẽ được sửa lại nếu cần, và đoàn làm phim phải làm lại một animatic mới và chuyển cho đạo diễn duyệt tới khi bảng truyện thật hoàn chỉnh. Biên tập bộ phim ngay ở giai đoạn animatic giúp ngăn ngừa tình trạng có một phần hoạt hình bị cắt đi trong công đoạn biên tập sau này; bởi hoạt hình truyền thống là một công nghệ rất tốn kinh phí và thời gian, tạo ra một cảnh quay để rồi sau đó bị cắt khỏi bản phim hoàn chỉnh là một việc làm bị hạn chế hầu như tuyệt đối.
Các hãng quảng cáo ngày nay sử dụng animatic để thử nghiệm các ý tưởng quảng cáo của họ trước khi đi vào thiết kế chính thức. Animatic sử dụng các bức vẽ tay, với các đối tượng chuyển động (ví dụ như một cánh tay với lấy sản phẩm, hay người nghiêng đầu). Các đoạn băng bảng truyện cũng tương tự như animatic, nhưng không có các đối tượng chuyển động. Phương pháp ghép các ảnh tĩnh với nhau thành một đoạn băng chuyển động là một lựa chọn khác khi thử nghiệm, nhưng thay vì dùng tranh vẽ tay, họ sẽ chụp khoảng vài trăm bức ảnh kỹ thuật số. Số lượng ảnh lớn này sẽ giúp quá trình sản xuất đoạn băng quảng cáo thử nghiệm dễ dàng hơn so với làm animatic, bởi thay đổi một bức vẽ tay sẵn có là một việc làm tốn kém thời gian và tiền bạc. Kỹ thuật này (còn gọi là photomatic) nói chung tốn kém hơn so với animatic, bởi chúng đòi hỏi có thiết bị chụp ảnh và thuê diễn viên. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các kho ảnh giá thành rẻ và phần mềm chỉnh sửa ảnh cho phép thực hiện photomatic giá rẻ bằng cách sử dụng những ảnh có sẵn trong thư viện chung và công nghệ ghép hình.
Thiết kế và điều chỉnh thời gian
Khi animatic đã được duyệt, animatic và các bảng truyện sẽ được chuyển tới bộ phận thiết kế. Nhà thiết kế nhân vật sẽ thiết kế các tài liệu mẫu hình (model sheet) cho các nhân vật và các cảnh quan trọng trong phim. Các tài liệu mẫu hình này thể hiện hình ảnh một nhân vật hay một đối tượng từ nhiều góc độ, với nhiều cử chỉ và thái độ khác nhau, để các họa sĩ thiết kế đối tượng sao cho thống nhất. Đôi khi, người ta còn làm các bức tượng nhỏ, còn gọi là maquette, để các họa sĩ hoạt hình có thể quan sát nhân vật trong không gian ba chiều. Cùng lúc này, các nhà thiết kế mẫu nền cũng làm các công việc tương tự nhưng với phông nền và bối cảnh của phim, còn đạo diễn nghệ thuật và nhà thiết kế mẫu màu sẽ lựa chọn phong cách nghệ thuật và cách chọn màu cho tác phẩm.
Tham khảo
Thể loại:Kỹ thuật hoạt hình
Sân bay quốc tế Princess Juliana
nhỏ|220px|Approach to Princess Juliana Airport
Sân bay quốc tế Princess Juliana phục vụ đảo Sint Maarten (cũng được gọi là St Martin) ở Antilles Hà Lan. Sân bay này nổi tiếng do có đường băng rất ngắn, chỉ vừa đủ cho các máy bay nặng. Do đó, các máy bay tiếp cận xuống đảo này bay rất thấp, ngay trên Bãi biển Maho. Nhiều bức ảnh chụp các máy bay phản lực bay ở tầm cao 10–20 m trên đầu du khách đang thư giãn ở bãi biển chụp ở đây đã bị mọi người nhầm tưởng là ảnh đã qua xử lý photoshop. Do vậy, bãi tắm này là nơi lý tưởng cho những người ngắm máy bay. Sân bay được đặt theo tên của Nữ hoàng Juliana xứ Hà Lan (lúc bà còn là công chúa).
Sân bay này được bắt đầu là một sân bay quân sự năm 1942 và được chuyển thành sân bay dân sự năm 1943. Đây là sân bay tấp nập thứ nhì ở Đông Caribe, sau sân bay quốc tế Luis Muñoz Marín ở San Juan, Puerto Rico. Đây là trung tâm hoạt động của hãng Windward Islands Airways và là một cửa ngõ chính ra vào các đảo nhỏ hơn như Anguilla, Saba, St. Barthélemy và St. Eustatius. Một nhà ga hàng không mới và hiện đại được mở cửa ngày 10/11/2006. Đường băng cũng được kéo dài, là một phần của dự án tốn 87 triệu USD, hiện đang ở giai đoạn 2.
Các hãng hàng không và các điểm đến
Windward Islands Airways]] (Anguilla, Antigua, Beef Island, Dominica, Montserrat, Nevis, Santo Domingo, Saba, St. Barts, St. Eustatius, St. Kitts, St. Lucia) BN2, DHC6-300
1089
Năm 1089 là một năm trong lịch Julius.
Euplexia sinuata
Euplexia sinuata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Euplexia
Bullion
Bullion là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Yvelines trong vùng Île-de-France. nhỏ|trái|250px|Nhà thờ Saint-Vincent Saint-Sébastien
Các xã giáp ranh: Choisel về phía bắc-đông-bắc, Pecqueuse về phía đông bắc, Bonnelles về phía đông, Rochefort-en-Yvelines về phía nam, Saint-Arnoult-en-Yvelines về phía nam-tây-nam, Clairefontaine-en-Yvelines về phía tây nam, La Celle-les-Bordes về phía tây và Cernay-la-Ville về phía bắc-đông-bắc.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Yvelines
Lessingia pectinata
Lessingia pectinata là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Greene mô tả khoa học đầu tiên năm 1896.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lessingia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1896
Cryphaea cuspidata
Cryphaea cuspidata là một loài rêu trong họ Cryphaeaceae. Loài này được Sull. mô tả khoa học đầu tiên năm 1854.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cryphaea (Cryphaeaceae) Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1854
Phyllanthus acutifolius
Phyllanthus acutifolius là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được Poir. ex Spreng. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1826.
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1826
Pentax
nhỏ|phải|250px|Trụ sở chính của Pentax (Itabashi-ku, Tokyo). Pentax (ペンタックス) là một thương hiệu được công ty Ricoh sử dụng chủ yếu cho máy ảnh, thiết bị quang học thể thao, thiết bị quang học giám sát. Ngoài ra, tập đoàn Hoya cũng sử dụng thương hiệu Pentax cho các sản phẩm và dịch vụ y tế.
Từ những năm 1950 đến 2007
Vào năm 1952 Asahi Optical sản xuất chiếc máy ảnh đầu tiên, chiếc Asahiflex (máy ảnh SLR đầu tiên của Nhật Bản sử dụng phim 35mm). Tên gọi "Pentax" thực chất được tạo từ "Pentaprism" và "Contax", thương hiệu đã được đăng ký bảo hộ của VEB Zeiss Ikon Tây Đức, về sau bán lại tên "Pentax" cho Asahi Optical vào năm 1957. Kể từ đó công ty được biết đến chủ yếu nhờ sản phẩm ngành nhiếp ảnh. Chúng được nhập khẩu vào Mỹ từ những năm 1950 đến những năm 1970 bởi tập đoàn Honeywell và được dán nhãn Honeywell Pentax thay vì Asahi Pentax, tên gọi được sử dụng khi phân phối đến phần còn lại của thế giới. Công ty đổi tên thành Pentax Corporation năm 2002. Đây là một trong những công ty sản xuất thiết bị quang học lớn nhất trên thế giới, sản xuất máy ảnh, ống nhòm cũng như các nhiều loại thiết bị quang học khác. Vào năm 2004 Pentax có 6000 nhân công.
sáp nhập với Hoya
Vào tháng 12 năm 2006, Pentax bắt đầu quá trình sáp nhập với tập đoàn Hoya để thành lập 'Hoya Pentax HD Corporation'. Mục đích chính của Hoya là gia tăng sức mạnh trong lĩnh vực y tế bằng cách sử dụng các thành quả công nghệ và bí quyết của Pentax trong các lĩnh vực kính nội soi, kính áp tròng, kính lúp phẫu thuật, sứ sinh học, … Đã xuất hiện những tin đồn rằng bộ phận sản xuất máy ảnh của Pentax có thể bị bán đi sau quá trình sáp nhập. Quá trình đổi cổ phiếu dự kiến được hoàn tất vào ngày 1 tháng 10 năm 2007 nhưng quá trình này bị dừng lại vào ngày 11 tháng 4 năm 2007. Chủ tịch tập đoàn Pentax Fumio Urano từ chức, và Takashi Watanuki thay thế làm chủ tịch Pentax. Tuy nhiên, mặc dù Watanuki trước đó ở nhóm đối lập với hoạt động sáp nhập với Hoya, vào ngày 16 tháng 5 theo một nguồn tin thân cận Pentax đã chấp nhận thỏa thuận từ Hoya. Pentax dưới áp lực gia tăng của các cổ đông, đặc biệt là Sparx Asset Management, buộc phải chấp nhận mức giá của Hoya.
Vào ngày 6 tháng 8 năm 2007, Hoya mua lại 90.59% cổ phần của công ty. On ngày 14 tháng 8 năm 2007, the company became a consolidated subsidiary of Hoya. On ngày 29 tháng 10 năm 2007, Hoya and Pentax announced that Pentax would merge with and into Hoya effective on ngày 31 tháng 3 năm 2008. Hoya đóng cửa nhà máy sản xuất của Pentax tại Tokyo, và chuyển phần lớn hoạt động sản xuất sang vùng Đông Nam Á. Tất cả các ống kính chuyên nghiệp (DA*) và phổ thông (DA, D-FA) được sản xuất ở Vietnam, trong khi máy ảnh DSLR được sản xuất ở Philippines.
Sản phẩm
Tập đoàn Pentax nổi tiếng với sản phẩm máy ảnh mang thương hiệu "Pentax", bắt đầu với sản phẩm chủ chốt máy ảnh phản xạ ống kính rời "Asahi Pentax" vào năm 1957, tiếp bước dòng máy ảnh đầu tiên của Asahi, chiếc Asahiflex ra đời vào năm 1952. Thành công của dòng sản phẩm Pentax lớn đến mức công ty đã đổi tên thành "tập đoàn Pentax" sau khi ra mắt sản phẩm. Mặc dù tập đoàn đã được sáp nhập toàn bộ vào tập đoàn Hoya, Hoya tiếp tục phát triển và giới thiệu máy ảnh dưới thương hiệu Pentax.
Hợp tác và cạnh tranh
Vào năm 2005, Tập đoàn Pentax trở thành đối tác của Samsung Techwin để chia sẻ thành quả trong công nghệ sản xuất máy ảnh và giành lại thị phần từ Nikon và Canon. Sau đó Pentax và Samsung bắt đầu ra mắt các mẫu máy ảnh DSLR tương tự nhau dựa trên thỏa thuận này. Pentax *istDS2 và *istDL2 cũng xuất hiện dưới tên Samsung GX-1S và GX-1L, trong khi quá trình hợp tác phát triển (90% Pentax và 10% Samsung) Pentax K10D và K20D đã cho ra đời hai chiếc máy ảnh Samsung GX-10 và GX-20 tương ứng. Một vài ống kính Pentax cũng được mang thương hiệu Samsung Schneider Kreuznach D-Xenon và D-Xenogon cho máy ảnh Samsung DSLR. Tuy nhiên, cả hai thương hiệu này đều tương thích với máy ảnh DSLR của Pentax và Samsung.
Hoya chú trọng vào hoạt động thương mại chính trong các lĩnh vực: công nghệ thông tin, bảo vệ mắt, chăm sóc sức khỏe, quang học, thiết bị hình ảnh. Các đối thủ cạnh tranh chính của Pentax bao gồm Canon, Nikon, Olympus, Panasonic, Sony (lĩnh vực hình ảnh/camera), Fujifilm, Sangi, Kyocera (lĩnh vực chăm sóc sức khỏe).
Liên kết ngoài
Thể loại:Công ty có trụ sở chính ở Tokyo Thể loại:Công ty điện tử Nhật Bản Thể loại:Công ty nhiếp ảnh của Nhật Bản  Thể loại:Công ty sản xuất ống kính Thể loại:Công ty thành lập vào năm 1919 Thể loại:Công ty ngừng hoạt động vào năm 2008 Thể loại:Công ty sản xuất máy ảnh
James Garner (cầu thủ bóng đá)
James Albert Garner (18 tháng 7 năm 1895 – 9 tháng 4 năm 1975) là một cầu thủ bóng đá người Anh thi đấu ở vị trí Hậu vệ.
Sinh ra ở Pendlebury, Lancashire, Garner có 5 lần ra sân ở Giải vô địch cho Liverpool, và tiếp tục thi đấu cho Southport và New Brighton. Ông có thể thi đấu ở vị trí hậu vệ cả hai cánh.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1895 Thể loại:Mất năm 1975 Thể loại:Nơi mất thiếu Thể loại:Nhân vật từ Pendlebury Thể loại:Vận động viên Lancashire Thể loại:Cầu thủ bóng đá Anh Thể loại:Hậu vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Liverpool F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Southport F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá New Brighton A.F.C.
Trường Phổ thông Năng khiếu, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Trường Phổ thông Năng khiếu (VNU-HCM High School for the Gifted) là trường trung học phổ thông chuyên trực thuộc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và được thành lập từ năm 1996. Tên trường không có chữ "trung học" để nhằm phân biệt với các trường trung học phổ thông trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh.
Lịch sử
Sau khoảng thời gian tìm hiểu công tác đào tạo học sinh năng khiếu Toán - Tin tại những trường Đại học phía Bắc, cụ thể là các mô hình các Khối Chuyên Toán - Tin Đại Học Khoa Học Tự Nhiên Hà Nội và Khối Chuyên Toán Đại Học Sư Phạm Hà Nội, khoa Toán trường Đại học Tổng Hợp đã lập tờ trình xin được mở khối chuyên nhằm phát hiện và bồi dưỡng học sinh năng khiếu về toán học, tin học và tạo nguồn đào tạo tốt cho khoa. Ngày 14/07/1993, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Trần Chí Đáo ký quyết định thành lập "Hệ phổ thông trung học chuyên Toán – Tin, Trường Đại Học Tổng Hợp TP.HCM". Đến năm 1996, khối chuyên Toán – Tin được tách ra hẳn thành 1 trường độc lập, chịu sự quản lý hành chính từ Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và quản lý chuyên môn từ Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh.
Trường Phổ thông Năng khiếu được thành lập ngày 4/7/1996 theo Quyết định số 2693/GD-ĐT do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Trần Hồng Quân ký. Ngày 8/8/1996, Giám Đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh ký quyết định số 92/ĐHQG – TCCB về việc bổ nhiệm Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, kiêm nhiệm Hiệu trưởng Trường Phổ thông Năng khiếu.
Cơ cấu tổ chức
Phó Hiệu trưởng
Các tổ chuyên môn
Đào tạo
Trường có nhiệm vụ phát hiện và đào tạo học sinh có năng khiếu, chuẩn bị cho học sinh có vốn kiến thức và phương pháp tư duy sáng tạo để học tốt bậc đại học và các bậc học cao hơn, để trở thành những nhà khoa học, những chuyên gia giỏi phục vụ cho sự nghiệp phát triển đất nước. Đồng thời, trường cũng tạo nguồn sinh viên giỏi cho các trường đại học và tạo nguồn cung cấp thành viên cho các đội tuyển Quốc gia dự thi Olympic Quốc tế.
Qua các kỳ thi Olympic quốc tế, trường đã đạt 32 huy chương, gồm 5 huy chương vàng, 16 huy chương bạc, 11 huy chương đồng. Từ năm 1995 đến nay, Trường Phổ thông năng khiếu đã có 767 học sinh giỏi cấp quốc gia, gồm 33 giải nhất, 165 giải nhì, 336 giải ba và 233 giải khuyến khích. Bên cạnh đó còn đạt rất nhiều huy chương Olympic truyền thống 30/4, các giải học sinh giỏi cấp thành phố...
Trường Phổ thông Năng khiếu đã 17 năm liền từ 2004 đến 2021 đạt tỷ lệ 100% tốt nghiệp trung học phổ thông. 9 năm liền từ 2012 đến 2021 đạt điểm trung bình cao nhất nước trong kỳ thi tuyển sinh đại học hằng năm.
Tuyển sinh
Trường tổ chức Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 riêng độc lập với kỳ thi của Sở Giáo dục, thông thường vào cuối tháng 5. Theo đó, học sinh sẽ phải thi 3 môn gồm Toán, Ngữ văn và Anh văn cùng một hoặc hai môn chuyên tự chọn. Học sinh được phép đăng ký số nguyện vọng tối đa tuỳ vào môn chuyên mình đăng ký và số lớp tuyển sinh theo môn chuyên tương ứng, được tuỳ ý sắp xếp. Đề tuyển sinh của trường nổi tiếng về độ khó; đối tượng thi tuyển vào trường đa phần đến từ các trường trung học cơ sở chất lượng tốt trong Thành phố Hồ Chí Minh.
Dạy và Học
Trường Phổ thông Năng khiếu là một trường trung học phổ thông chuyên trực thuộc trường đại học. Học sinh Trường Phổ thông Năng khiếu được học đủ các môn như học sinh các trường trung học phổ thông khác, riêng các môn chuyên có số tiết nhiều hơn. Học sinh được tổ chức học Tin học, Tiếng Anh và được sử dụng các phòng thí nghiệm, phòng Lab hiện đại của Trường Phổ thông Năng khiếu và Trường Đại học Khoa học Tự nhiên. Ngoài ra, nhà trường có chiến lược giảng dạy từ khi vào trường cho tới hết lớp 12 để học sinh có kết quả tốt nhất trong Kỳ thi THPT quốc gia. Các học sinh có năng khiếu được tổ chức bồi dưỡng thêm để tham dự tốt các Kỳ thi Học sinh giỏi Quốc gia, các kỳ thi Olympic quốc tế. Mọi học sinh được hướng dẫn, rèn luyện để dần dần hình thành phong cách tự học, độc lập suy nghĩ, có tư duy sáng tạo. Học sinh của trường được học tập trong một môi trường lành mạnh, thân thiện. Do có thành tích tốt về các mặt, năm 2005, Trường Phổ thông Năng khiếu được tặng Huân chương Lao động Hạng Ba, năm 2011, được tặng Huân chương Lao động Hạng Nhì và năm 2018, được tặng Huân chương Lao động Hạng Nhất.
Học bổng và chính sách hỗ trợ tài chính
Với những thành tích đó, thầy và trò Trường Phổ thông Năng khiếu đã, đang và sẽ viết tiếp những trang đáng tự hào về ngôi trường thân yêu này, xứng đáng là một địa chỉ đáng tin cậy của phụ huynh và đào tạo ra những nhân tài cho Tổ quốc.
Các câu lạc bộ của trường
Học sinh trường Phổ thông Năng khiếu có cơ hội tham gia các câu lạc bộ ngoài giờ lên lớp. Hiện tại trường có rất nhiều câu lạc bộ như Thách Thức Entropy, PTNK Harmonica club, PTNK Photography club, Define Magic Club, Đội văn nghệ trường PTNK, Tổ Phát Thanh, F-Zone ... với nhiều hoạt động thú vị và bổ ích.
Cơ sở vật chất
thumb|Góc nhìn toàn cảnh cơ sở 1 Trường Phổ thông Năng khiếu.|thế= Ngoài cơ sở chính nằm ở khu vực Quận 5, Trường Phổ thông Năng khiếu đã bắt đầu đưa cơ sở 2 phân hiệu Đông Hòa ở phường Linh Trung, Thủ Đức vào hoạt động. Cơ sở 2 này bắt đầu tuyển sinh từ năm 2014.
Cơ sở Quận 5
Đặt ở 153 Nguyễn Chí Thanh - Quận 5, cơ sở 1 của trường Phổ Thông Năng Khiếu gồm có 2 tòa nhà: nhà B có 5 tầng, khu nhà A gồm 8 tầng. Trường hiện có 37 phòng học, 3 phòng thí nghiệm, 1 thư viện, 1 phòng nghe nhìn, 5 phòng dạy máy tính, 16 phòng làm việc, 1 hội trường 300 chỗ, 2 phòng họp. Ngoài ra, trường có một căn tin phục vụ ăn uống cho giáo viên và học sinh. Tổng diện tích sàn là 7350 m². Trường còn có một sân chơi và sinh hoạt 650 m², một sàn tập thể dục – thể thao 750 m².
Cơ sở Thủ Đức
Cơ sở Thủ Đức của trường Phổ Thông Năng Khiếu đặt tại Khu phố 6, phường Linh Trung, Thủ Đức trong khuôn viên Đại học Quốc gia. Trường có diện tích 20.923 m², riêng diện tích xây dựng là 4.423 m². Với một tòa nhà 4 lầu cùng 2 sân cầu lông, cơ sở II của trường đã bắt đầu đi vào hoạt động từ năm học 2014-2015.
Thành tích
Trường thường xuyên nằm trong danh sách các trường có điểm trung bình thi đại học cao nhất cả nước. Các học sinh do trường được tổ chức đào tạo thường có thành tích tốt trong các kì thi học thuật quốc gia và quốc tế dành cho khối phổ thông.
Chú thích
Thể loại:Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh Thể loại:Trường chuyên Việt Nam
Alcide d'Orbigny
Alcide Charles Victor Marie Dessalines d'Orbigny (sinh 6 tháng 9 năm 1802 - mất 30 tháng 6 năm 1857) là một nhà tự nhiên học người Pháp đã có những đóng góp to lớn trong nhiều lĩnh vực, bao gồm động vật học (bao gồm cả nhuyễn thể học), cổ sinh vật học, địa chất, khảo cổ học và nhân chủng học.
D'Orbigny sinh ra ở Couëron (Loire-Atlantique), con trai của một người bác sĩ phục vụ trên tàu thuyền và một nhà tự nhiên học nghiệp dư. Gia đình ông đã chuyển đến La Rochelle vào năm 1820, nơi mà sự quan tâm của ông đối với ngành lịch sử tự nhiên được phát triển trong suốt quá trình nghiên cứu hệ động vật biển và các vi sinh vật mà ông gọi là " foraminiferans ".
Tại Paris, ông trở thành học trò của nhà địa chất học Pierre Louis Antoine Cordier (1777-1861) và Georges Cuvier. Suốt cả cuộc đời, ông quyết định sẽ theo đuổi lý thuyết của Cuvier và chống lại Chủ nghĩa Lamarck.
Thời gian tại Nam Mỹ
D'Orbigny lên đường tới Nam Mỹ trong một nhiệm vụ để phục vụ cho Bảo tàng Paris. Trong khoảng thời gian 1826-1833. Ông đã lần lượt dừng chân tại Venezuela, Colombia, Ecuador, Peru, Bolivia, Chile, Argentina, Paraguay và Brazil và trở về Pháp với một bộ sưu tập khổng lồ gồm hơn 10.000 mẫu vật thuộc lĩnh vực lịch sử tự nhiên. Ông đã mô tả lại một phần của các phát hiện của mình tại La Relation du Voyage dans l'Amérique Méridionale pendant les Annes 1826 à 1833 (Paris, 1824-1847, trong 90 fascicles). Các mẫu vật khác được mô tả bởi nhiều nhà động vật học khác tại bảo tàng Paris.
Người sống cùng thời với ông, Charles Darwin, đã đến Nam Mỹ vào năm 1832, sau khi nghe tin ông đã đi trước, Darwin đã càu nhàu rằng D'Orbigny có lẽ đã thu thập được những thứ quan trọng nhất. Darwin sau này đã gọi Hành trình của D'Orbigny là "hành trình quan trọng nhất". Họ tiếp tục hợp tác với việc D'Orbigny đã mô tả một số mẫu vật của Darwin.
D'Orbigny đã được trao huy chương vàng từ Société de Géographie của Paris vào năm 1834. Tên khoa học của loài Podocene pantodont Pidedocignya với hóa thạch được khai quật tại Nam Mỹ đã được đặt theo tên của D'Orbigny để vinh danh cho những đóng góp của ông.
Giai đoạn 1840 trở đi
nhỏ|Trên bờ Rio Magdalen. Hình ảnh từ Voyages pittoresque dans les deux Amériques Năm 1840, d'Orbigny bắt đầu mô tả các phương pháp xử lý hóa thạch của Pháp và xuất bản cuốn La Paléontologie Française (8 vols). Năm 1849, ông đã cho xuất bản cuốn Prodrom de Paléontologie Stratecraftique có liên hệ chặt chẽ với bản in trước, với nội dung là "Lời nói đầu cho địa tầng học địa lý", trong đó ông mô tả gần 18.000 loài, với các so sánh trong lĩnh vực địa lý đã minh họa lại các tầng địa chất, và các định nghĩa về địa tầng.
Năm 1853, ông trở thành giáo sư cổ sinh vật học tại Bảo tàng lịch sử tự nhiên Paris, xuất bản cuốn Cours élémentaire với nhiều nội dung trong lĩnh vực cổ sinh vật học và động vật học. Phân ngành cổ sinh vật học được lập ra đặc biệt để vinh danh ông. Bộ sưu tập của d'Orbigny được lưu giữ tại Salle d'Orbigny và thường được nhiều chuyên gia ghé thăm.
Ông đã mô tả các mốc thời gian địa chất và xác định nhiều tầng địa chất. Nhiều tài liệu của ông ngày nay vẫn được sử dụng làm tài liệu tham khảo thuộc lĩnh vực nghiên cứu các mốc thời gian của các tầng địa chất như Toarcian, Callovian, Oxfordian, Kimmeridgian, Aptian, Albian và Cenomanian. Ông qua đời tại thị trấn Dockrefitte-sur-Seine, gần Paris.
Các loài động thực vật được đặt theo tên d'Orbigny
Một số đơn vị phân loại động thực vật đã được đặt theo tên để vinh danh ông, bao gồm các chi và loài sau:.
Trong danh sách trên, tên tác giả đặt tên hoặc danh pháp hai phần trong ngoặc đơn biểu thị rằng loài ban đầu được mô tả và được phân loại trong một chi khác với hệ thống phân loại hiện tại.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mất năm 1857 Thể loại:Sinh năm 1802 Thể loại:Nhà thực vật học với tên viết tắt Thể loại:Nhà động vật học Pháp Thể loại:Nhà động vật học thế kỷ 19
Lợn nhà
Lợn nhà hay heo nhà là một giống loài được thuần hóa từ loài lợn rừng, được chăn nuôi để cung cấp thịt. Hầu hết lợn nhà có lớp lông mỏng trên bề mặt da. Lợn nhà thường được cho rằng là một phân loài từ tổ tiên hoang dã của chúng là lợn rừng, trong trường hợp này chúng được đặt tên sinh học là Sus scrofa domesticus. Một số nhà phân loại học cho rằng lợn nhà là một loài riêng và gọi tên chúng là Sus domesticus, và lợn rừng là S. scrofa. Lợn rừng đã quần hợp với con người cách đây 13.000–12.700 năm. Những con lợn nhà thoát khỏi nơi nuôi dưỡng đã trở về với cuộc sống hoang dã ở một số nơi trên thế giới (ví dụ, New Zealand) và gây ra một số hiểm họa môi trường như là loài gây hại.
Phân loại
Lợn thuần hóa hầu hết được xem là một phân loài của loài tổ tiên hoang dã của chúng, Sus scrofa theo Carl Linnaeus năm 1758, nên trong trường hợp này nó có tên chính thức là Sus scrofa domesticus. Năm 1777, Johann Christian Polycarp Erxleben xếp lợn thuần hóa là một loài độc lập với loài hoang dã, và được đặt tên là Sus domesticus, hiện vẫn được một số nhà phân loại học sử dụng.
Nguồn gốc
300px|nhỏ|phải|Hai con lợn đang ủi đất kiếm ăn, ủi vục mõm để tìm thức ăn là tập tính thường thấy của lợn Dấu hiệu khảo cổ cho thấy lợn (heo) được thuần hóa từ loài hoang dã từ rất sớm vào khoảng 13.000–12.700 TCN ở Cận Đông trong thung lũng Tigris được quản lý ở dạng hoang dã theo cách tương tự chúng được người New Guine chăn hiện nay. Các loài lợn (heo) khác đã được xác định sớm hơn 11.400 TCN ở Síp, chúng phải được du nhập từ đất liền tức là chúng được thuần hóa trong đất liền. Cũng có sự thuần hóa riêng biệt ở Trung Quốc diễn ra cách nay 8000 năm.
Trước đây, các nhà khảo cổ học dựa vào những di chỉ khảo cổ (chủ yếu là xương sọ) đã cho rằng lợn được thuần hóa vào khoảng 9000 năm về trước ở vùng mà ngày nay thuộc miền Đông Thổ Nhĩ Kỳ hoặc cùng khoảng thời gian này tại Trung Quốc.
Nhưng theo một nghiên cứu được tiến hành với sự hợp tác giữa các nhà di truyền học Mỹ và Thụy Điển, trong đó phân tích xu hướng phân bố và đồng dạng DNA của các giống lợn (700 con) trên thế giới, tổ tiên của lợn ngày nay được xác định là lợn rừng và quê hương của lợn rừng nguyên thủy này chính là vùng Đông Nam Á ngày nay. Sau khi được thuần hóa ở Đông Nam Á, lợn theo con người đến các vùng khác của lục địa Á Âu (Eurasia) và ra các đảo Thái Bình Dương. Lợn được tiếp tục thuần hóa nhiều lần ở nhiều vùng tại Trung Quốc, vùng Cận Đông và châu Âu.
Một nghiên cứu di truyền đã phân tích DNA của các giống lợn thuộc các hải đảo Thái Bình Dương và đặc biệt là lợn không lông ở Vanuatu, các nhà nghiên cứu Úc và Mỹ khẳng định rằng lợn tại các hải đảo này cũng xuất phát và được thuần hóa từ lục địa Đông Nam Á (đặc biệt là từ Việt Nam) khoảng 3000 năm trước đây. Sau đó, chúng theo con người "di cư" ra khỏi lục địa và đến các hải đảo như Vanuatu và Lưu Cầu. Ngoài ra, các giống lợn tại các hải đảo này cũng có "hồ sơ" DNA rất giống với lợn ở Âu châu.
Ước tính về thời điểm thuần hóa và di cư của lợn nêu trên khá phù hợp với các di chỉ khảo cổ tìm thấy ở Việt Nam. Theo các di chỉ này thì nghề chăn nuôi lợn ở Việt Nam được phát triển khá vào thời Hùng Vương. Các di chỉ khảo cổ học thuộc thời kì hậu Đồ Đá Mới (tức khoảng 8000 đến 3000 năm trước đây) ở khu vực Phùng Nguyên, Đồng Đậu và Hoa Lộc có nhiều xương cốt các con vật nuôi trong nhà như lợn, chó, trâu bò nuôi, gà, vịt... Tại di chỉ Đồng Đậu, tỉ lệ xương lợn trong tầng văn hóa ở đây cao hơn xương lợn rừng và các gia cầm.
Tên gọi
260px|nhỏ|phải|Một con lợn cái được thả rông Phương ngữ miền Bắc gọi là lợn trong khi miền Trung và miền Nam gọi là heo.
Ngoài ra tiếng Việt còn có tên gọi riêng:
Lợn giống hay heo nọc: Lợn đực dùng gây giống.
Lợn sữa: Lợn con dưới 1 tháng tuổi, trước khi cai sữa
Lợn sề: lợn nái đã sinh đẻ nhiều lứa.
Chăn nuôi
Ở một số nước phát triển và đang phát triển, lợn thuần hóa là loài bản địa thường được nuôi thả ngoài trời hoặc trong chuồng. Ở một số vùng lợn được thả tìm thức ăn trong rừng có thể có người trông coi. Ở các quốc gia công nghiệp nuôi lợn thuần hóa được chuyển từ việc nuôi chuồng trại truyền thống sang hình thức nuôi công nghiệp. Nhờ đó mà có chi phí sản xuất thấp nhưng sản lượng lại cao
Thịt lợn
Lợn nuôi chủ yếu dùng để lấy thịt. Các sản phẩm khác từ thịt lợn như xúc xích, lạp xưởng, jambon. Đầu lợn có thể được dùng làm dưa da đầu lợn. Gan, huyết (huyết thường và huyết hậu) và các nội tạng khác cũng được dùng làm thực phẩm. Một số tôn giáo như Do Thái giáo và Hồi giáo, thịt lợn là thực phẩm cấm kỵ.
Thái Phúc (định hướng)
Thái Phúc có thể là:
1088
Năm 1088 là một năm trong lịch Julius.
Linum mexicanum
Linum mexicanum là một loài thực vật có hoa trong họ Linaceae. Loài này được Kunth mô tả khoa học đầu tiên năm 1823.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Lanh Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1823
Sân bay Jaime Gonzáles
Sân bay Jaime González là một sân bay quốc tế phục vụ thành phố Cienfuegos ở Cuba.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sân bay Cuba
Jaime González Airport
Dicranomyia scimitar
Dicranomyia scimitar là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Lechius abacoides
Lechius abacoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Tenebrionidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học đầu tiên năm 1902.
Tham khảo
Thể loại:Lechius
Eleutherodactylus peraticus
Eleutherodactylus peraticus là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Colombia. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Andrena rhenana
Andrena rhenana là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Stoeckhert mô tả khoa học năm 1930.
Nguyễn Văn Cường
Nguyễn Văn Cường có thể là:
1087
Năm 1087 là một năm trong lịch Julius.
Tham khảo
Thể loại:Năm 1087
Cyclodium trianae
Cyclodium trianae là một loài thực vật có mạch trong họ Dryopteridaceae. Loài này được (Mett.) A.R. Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cyclodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1986
Mareya congolensis
Mareya congolensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được (J.Léonard) J.Léonard mô tả khoa học đầu tiên năm 1996.
Tham khảo
Thể loại:Mareya Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1996
Telodorcus intermedius
Telodorcus intermedius là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được 🇦🇹 mô tả khoa học năm 1881.
Tham khảo
Thể loại:Telodorcus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1881
Micropterix aureocapilla
Micropterix aureocapilla là một loài bướm đêm thuộc họ Micropterigidae. Nó được Heath mô tả năm 1986. It is known only of the type locality El Hadjar in Algérie.
Tham khảo
Thể loại:Micropterix Thể loại:Động vật được mô tả năm 1986 Thể loại:Động vật châu Phi Thể loại:Động vật đặc hữu Algérie
Lynchburg, Ohio
Lynchburg là một làng thuộc quận Highland, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của làng này là 1499 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tiểu bang Ohio Thể loại:Quận Highland, Ohio Thể loại:Làng ở quận Clinton, Ohio
Dicranomyia seducta
Tham khảo
Thể loại:Dicranomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Australasia
San Fernando (khu tự quản)
San Fernando là một khu tự quản thuộc bang Apure, Venezuela. Thủ phủ của khu tự quản San Fernando đóng tại San Fernando de Apure. Khự tự quản San Fernando có diện tích 5982 km2, dân số theo điều tra dân số ngày 21 tháng 10 năm 2001 là 131938 người.
Tham khảo
Thể loại:Bang Apure Thể loại:Khu tự quản Venezuela
Ocularia ashantica
Ocularia ashantica là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Ocularia
Ułowo
Ułowo (Auhof) là một ngôi làng ở quận hành chính của Gmina Braniewo, trong huyện Braniewski, Warmińsko-Mazurskie, ở miền bắc Ba Lan, gần biên giới với Kaliningrad của Nga. Nó nằm khoảng 4 km  phía tây bắc Braniewo và 83 km phía tây bắc của thủ đô khu vực Olsztyn.
Ngôi làng có dân số là 159 người.
Telephos Euergetes
Telephos Euergetes (tiếng Hy Lạp: Τήλεφος ὁ Εὐεργέτης, Euergetes có nghĩa là "Người bảo trợ") là một vị vua Ấn-Hy Lạp thời kỳ cuối, ông dường như đã là một trong những vị vua kế vị yếu kém và ngắn ngủi của Maues. Bopearachchi xác định niên đại của Telephos là vào khoảng từ năm 75-70 TCN và cho rằng ông đã cai trị ở Gandhara, Senior xác định niên đại của ông là vào khoảng năm 60 TCN và cho rằng ông đã cai trị ở một số khu vực của Pushkalavati hoặc thậm chí xa hơn về phía tây.
Chúng ta không biết được gì về những mối quan hệ triều đại của ông. Những đồng xu ít ỏi của ông khá là đặc biệt và không có bất cứ đồng xu nào trong số đó khắc họa chân dung của ông, một điều hiếm khi xảy ra đối với những đồng tiền xu Ấn -Hy Lạp. Bất chấp việc ông có một cái tên Hy Lạp, Telephos có thể là một vị vua có gốc gác Saka.
Tiền xu của Telephos
Những đồng tiền xu bằng bạc của Telephos rất hiếm và chủ yếu là đồng drachm; ngoài ra cũng chỉ có thêm một vài đồng tetradrachm.
Liên kết ngoài
Thể loại:Vua Ấn-Hy Lạp Thể loại:Thế kỷ 1 TCN
Boršov
Boršov là một làng thuộc huyện Jihlava, vùng Vysočina, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Làng ở huyện Jihlava
1086
Năm 1086 là một năm trong lịch Julius.
Tham khảo
Thể loại:Năm 1086
Andrena rhypara
Andrena rhypara là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1903.
Tham khảo
R Thể loại:Động vật được mô tả năm 1903
Machaerium legale
Machaerium legale là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Vell.) Benth. miêu tả khoa học đầu tiên.
Borbotana distortimacula
Liên kết ngoài
Thể loại:Borbotana
Antimima oviformis
Antimima oviformis là một loài thực vật có hoa trong họ Phiên hạnh. Loài này được (L.Bolus) H.E.K.Hartmann mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Liên kết ngoài
Thể loại:Antimima Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1998
Leprocaulinus krikkeni
Leprocaulinus krikkeni là một loài bọ cánh cứng trong họ Tenebrionidae. Loài này được Zoltán Kaszab miêu tả khoa học đầu tiên năm 1982.
1085
Năm 1085 là một năm trong lịch Julius.
Leprocaulinus krikkeni
Tham khảo
Thể loại:Leprocaulinus
1085
Tham khảo
Thể loại:Năm 1085