cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trận Hải Phòng (1946–1947)
Bối cảnh
Tháng 7 năm 1946, chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa cử một phái đoàn do Phạm Văn Đồng làm Đoàn trưởng, có sự đồng hành của Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp đàm phán ở Fontainebleau. Bất chấp cuộc đàm phán đang diễn ra, những tướng lĩnh Pháp ở Đông Dương tìm cách can thiệp vào vấn đề thuế quan ở cảng Hải Phòng, ngầm ủng hộ những người buôn bán nước ngoài trốn đóng thuế cho Sở thuế quan của Việt Nam. Tháng 8, nhân viên thuế quan Việt Nam bắt giữ một ngoại kiều buôn thuốc lá lậu cùng một số tiền chưa được phép lưu hành. Ngày 15 tháng 8, người Pháp can thiệp, yêu cầu thả người và trả lại số hàng, cũng ra thông báo cho chính quyền Việt Nam: Phía Việt Nam không chấp nhận và cho rằng đó là những đòi hỏi vô lý. Mấy ngày sau, tàu Hải Âu của Sở thuế quan Hải Phòng bị quân Pháp bắt giữ. Ngày 29 tháng 9, chỉ huy quân đội Pháp ở Hải Phòng là Đại tá Pierre Debès cho xe tăng, xe bọc thép yểm hộ bao vây Nha thương chính và trạm công an ở bến cảnh, cho quân chiếm đóng hai địa điểm, bắt giữ cảnh binh và thu giữ hàng hóa. Phía Việt Nam điều bộ đội tới, nổ súng xảy ra. Đến khi Ty liên kiểm Việt – Pháp Hải Phòng đến dàn xếp, hai bên mới ngừng bắn và phía Pháp đồng ý thả lại những người bị bắt, rút khỏi hai địa điểm. Nhiều cuộc biểu tình phản đối nổ ra.
Tháng 9 năm 1946, Cao ủy Thierry d'Argenlieu ra lệnh cho Ủy viên Cộng hòa Pháp ở Bắc Kỳ là Louis Morlière phái thiết lập quyền kiểm soát thuế quan ở Hải Phòng kể từ ngày 15 tháng 10. Ngày 9 tháng 10, quân Pháp cho xe tăng, xe bọc thép bao vây các cơ sở của công an thành phố, cản trở hoạt động của Sở thuế quan. Chính quyền Việt Nam tiếp tục phản ứng bằng các biện pháp hòa bình như bãi công, bãi thị. Bất chấp Hiệp định Sơ bộ lẫn Tạm ước mới ký ngày 14 tháng 9, phía Pháp tự ý đơn phương quy định nhiều thứ hàng xuất cảng của Việt Nam phải được Pháp cho phép.
Để xoa dịu tình hình, ngày 20 tháng 10, ngay khi cập bến Ngự (Hải Phòng) sau chuyến thăm Cộng hòa Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề nghị tổ chức một trận bóng đá giao hữu giữa tuyển Hải Phòng với các thủy thủ Pháp trên chiến hạm Dumont d'Urville. Trận đấu diễn ra vào ngày 21 tháng 10, kết thúc với tỉ số hòa 1–1. Những lo ngại về an ninh đã không xảy ra.
Tương quan lực lượng
Sau sự kiện kiểm soát Sở thuế quan, chính quyền Việt Nam nhận ra rằng rất khó khăn để kéo dài tình thế hòa hoãn nhằm tranh thủ thời gian xây dựng lực lượng. Ngày 15 tháng 10 năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chia toàn quốc thành 9 chiến khu quân sự, sau đó chia lại thành tổng cộng 12 chiến khu. Trong đó, Hải Phòng thuộc Khu 3 do Hoàng Minh Thảo làm chỉ huy, Lê Quang Hòa làm chính trị ủy viên. Về tổ chức của Đảng Cộng sản Đông Dương, thì Xứ ủy viên Xứ ủy Bắc Kỳ Hoàng Tùng phụ trách Hải Phòng, Nguyễn Văn Kha làm Bí thư Thành ủy Hải Phòng thay Lê Trung Toản, Lê Quốc Thân làm Bí thư Tỉnh ủy Kiến An thay Mai Côn.
Lực lượng vũ trang của Việt Nam ở Hải Phòng gồm đơn vị chủ lực Trung đoàn 41 Vệ quốc đoàn do Trung đoàn trưởng Đinh Thịnh, Trung đoàn phó Dương Hữu Miên, Chính trị viên Nguyễn Nam chỉ huy. Trung đoàn 41 có biên chế thành hai Tiểu đoàn 89 do Long Vân làm Tiểu đoàn trưởng (thay Đỗ Trọng Dậu), Nguyễn Như Thiết (thay Doãn A) làm Chính trị viên; và Tiểu đoàn 90 do Nguyễn Văn Bút làm Tiểu đoàn trưởng, Trần Huy (thay Ất) làm Chính trị viên. Đại đội Ký Con sau tổn thất lớn ở trận Cô Tô, do Bùi Sinh làm Đại đội trưởng (thay Lê Phú bị Pháp bắt), Nguyễn An làm Chính trị viên, cũng được Khu 3 gửi từ Hòn Gai đến bổ sung cho Tiểu đoàn 89. Tương tự, Đại đội thủy quân Bạch Đằng của Bộ Quốc phòng (lúc này đã thiệt hại nặng) cũng được giao cho Tiểu đoàn 89. Sau khi Đinh Thịnh được điều đi, Trung đoàn 41 do Dương Hữu Miên làm Trung đoàn trưởng, Trần Thành Ngọ làm Trung đoàn phó, Hoàng Thế Dũng làm Chính trị viên. Lực lượng tại Hải Phòng gồm 1 đại đội cảnh vệ, 1 đại đội Công an xung phong (Cảnh sát trưởng Trần Thành Ngọ chỉ huy), 1 trung đội thủy quân, 1 đại đội công nhân quân, 1 đại đội tự vệ chiến đấu (Chỉ huy trưởng Hoàng Lùng, Chính trị viên Lê Vân, Chỉ huy phó Nguyễn Bá Lượng chỉ huy). Lực lượng tự vệ Kiến An được tập trung thành 1 tiểu đoàn, do Lê Quốc Uy làm Tiểu đoàn trưởng. Lực lượng du kích ở Kiến An do Đặng Kinh, Chỉ huy trưởng Huyện đội Kiến Thụy kiêm Chỉ huy trưởng du kích chiến đấu tỉnh. Huyện Thủy Nguyên (tỉnh Quảng Yên) cũng là nơi đóng quân của Tiểu đoàn 182 (Tiểu đoàn trưởng Vũ Mạnh Hùng) thuộc Trung đoàn 44, cùng Tiểu đoàn Quang Trung (Tiểu đoàn trưởng Bùi Tống Thủy) của tỉnh Quảng Yên, hỗ trợ cho chiến trường Hải Phòng khi cần thiết. Đến khi quân Pháp đánh Thủy Nguyên, Tiểu đoàn Quang Trung bị giải thể, chỉ giữ lại lực lượng một đại đội (Đại đội Lê Lợi) do Lê Vân, sau do Chu Bằng Thanh làm Đại đội trưởng.
Sau Hiệp định Sơ bộ, lực lượng quân viễn chinh Pháp bố trí ở Hải Phòng một lực lượng mạnh gồm cả bộ binh, không quân và hải quân, tổng cộng 3.000 quân. Lực lượng bộ binh gồm Trung đoàn Lê dương số 4 (4eRE) với lực lượng chủ yếu là pháo binh người Maroc cùng một Trung đoàn chiến xa cơ động. Lực lượng hải quân Pháp không rõ số lượng, chỉ biết có tuần dương hạm Émile Bertin, Suffren ; thông báo hạm Chevreuil, Savorgnan de Brazza, Dumont d'Urville.
Chiến sự bùng nổ
Tháng 10 năm 1946, để chuẩn bị cho các tình huống có thể xảy ra, Jean Valluy yêu cầu quân đội Pháp phải làm chủ Hải Phòng để có thể đón lực lượng tăng viện từ Sài Gòn, đồng thời kiểm soát trục giao thông nối liền Hải Phòng với sân bay Gia Lâm và Hà Nội. Nếu cần thiết, quân đội Pháp sẽ rút khỏi các nơi bị cô lập khó bảo vệ như Lạng Sơn, Phủ Lạng Thương, Bắc Ninh và Vinh. Đồng thời, với quân số được chi viên, Valluy có thể tính đến việc tóm gọn toàn bộ Chính phủ Hồ Chí Minh. Ngày 21 tháng 10 năm 1946, Bộ Chỉ huy Quân đội viễn chinh Pháp ở Đông Dương ra mật lệnh 13.706R-3S, lên kế hoạch đánh chiếm Hải Phòng. Ngày 30 tháng 10 năm 1946, Bộ Chỉ huy quân viễn chinh bổ sung mật lệnh số 938-PC, hoàn thiện chi tiết kế hoạch chiếm Hải Phòng trong mật lệnh 13.706R-3S.
Đầu tháng 11, trong khi tướng Georges Nyo đang thương thảo với Chính phủ Việt Nam về những điều khoản trong Tạm ước 14 tháng 9, quân Pháp chiếm trụ sở hải quan tại cảng Hải Phòng. Quốc hội Việt Nam phản đối hành động này và khẳng định chủ quyền của Việt Nam trong việc kiểm soát tất cả các vấn đề liên quan đến xuất nhập khẩu. Ngày 18 tháng 11, theo nhà văn Bút Ngữ, Pháp có gửi tối hậu thư cho Ủy ban kháng chiến hành chính Hải Phòng, yêu cầu lực lượng vũ trang Việt Nam hạ vũ khí. Ngày 19 tháng 11, Pháp thu giữ 2 ca nô và 1 phà của người Việt, nổ súng bắn 1 công an, 1 binh sĩ và 1 dân thường Việt Nam.
Ngày 20 tháng 11, Valluy chỉ thị cho Morlière phải kiểm soát thuế quan ở Hải Phòng. 9h sáng, quân Pháp cho xả súng vào dân thường ở bến Tam Kỳ. 11h trưa, quân Pháp đổ bộ và tấn công nhiều vị trí quan trọng trong thành phố gồm Nhà hát Lớn, nhà ga, sở bưu điện, nhà máy đèn, nhà máy nước, Ủy ban hành chính Thành phố,... Có một số nguồn cho rằng vụ việc xuất phát từ việc hải quân Pháp bắt giữ một thuyền buồm chở xăng do người Trung Quốc làm chủ với lý do "giao cho Việt Minh". Theo Đại tướng Võ Nguyên Giáp thì những người Pháp đã cố tình tạo ra xung đột: Chiếc tàu đó đã được Sở thuế quan của Việt Nam cấp phép thông quan, đến khi nhân viên công an Việt Nam đến giải quyết xung đột thì bị quân Pháp nổ súng trước, khiến 1 công an tử nạn và lực lượng tự vệ bắn trả. Nguồn khác lại cho rằng quân Pháp dùng vũ lực để ngăn cản, không cho công an và nhân viên thuế quan Việt Nam kiểm soát bắt giữ các thuyền buôn Hoa kiều. Người dân Hải Phòng đã biểu tình để phản đối các nhân viên hải quan Pháp tại thành phố. Khi con tàu được kéo vào bờ, lực lượng du kích người Việt Nam trên bờ đã nổ súng và quân Pháp trả. Đến 11h, quân đội Pháp mở cuộc tấn công nhà ga và nhiều khu vực khác, hầu như toàn thành phố đều có tiếng súng.
Khi xung đột nổ ra, trưởng Ty liên kiểm người Pháp là Ca-moăng chết bất ngờ, khiến cơ quan này bị đình trệ. Debès, Tư lệnh quân đội Pháp tại Hải Phòng đưa ra yêu cầu phía Việt Nam phải thả toàn bộ người Pháp bị bắt, phá bỏ các trạm công an và các công sự, cũng như yêu cầu lực lượng Việt Nam phải rút khỏi khu phố Hoa kiều. Đến trưa, Debès lại ra tối hậu thư thúc giục phía Việt Nam phải chấp nhận các điều kiện trên trước 14h. Phía Việt Nam chỉ đồng ý thả 5 lính Pháp, nhưng yêu cầu Pháp dùng 10 người Việt Nam bị bắt giữ trước đó làm điều kiện trao đổi. Đúng 14h, quân đội Pháp mở cuộc tấn công trên quy mô toàn thành phố, mà trọng tâm là khu vực Nhà hát Lớn. Các đơn vị vũ trang Việt Nam đã chống trả quyết liệt ở Nhà hát Lớn, trụ sở Công an xung phong, nhà Bưu điện, nhà Ngân hàng, Sở Cảnh sát, rạp hát Tân Việt, các khu phố 4, 6,... gây một số thiệt hại, ngăn cản bước tiến của quân Pháp. Quân đội Pháp lúc này dùng cái chết của Ca-moăng để từ chối mọi yêu cầu đàm phán. 15h, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam Phan Anh ra lệnh cho một số đơn vị vũ trang lân cận đến chi viện, nhưng cũng chỉ thị bộ đội chỉ được tự vệ.
Tại Nhà hát Lớn, có một Tiểu đội bảo vệ thuộc Đại đội 2, Trung đoàn 41 do Trung đội trưởng Đặng Kim Nở chỉ huy gồm 17 người. Khi đó, Đội tuyên truyền văn hóa của Bộ Tư lệnh Khu 3 gồm 22 người đang có mặt tại Nhà hát tập luyện cho buổi nhạc hội vào hôm sau. Đặng Kim Nở đã chỉ huy đơn vị cùng các nghệ sĩ chống trả quyết liệt, gây cho quân Pháp 50 thương vong và 2 xe thiết giáp bị phá hủy. Để trả đũa, quân Pháp chặt đầu người chỉ huy dàn nhạc là Nguyễn Văn Đạo. Tổng cộng 13 binh sĩ Việt Nam tử vong, 8 binh sĩ gồm Đặng Kim Nở bị bắt vì bị thương nặng. 5 nghệ sĩ còn sống bị bắt giữ và được trao trả vào ngày 21.
Buổi chiều cùng ngày, ở Hà Nội, Morlière cử Đại tá Pierre Lami đến gặp phái đoàn quân sự Việt Nam. Hai bên nhanh chóng đi tới thỏa thuận ngừng bắn ngay lập tức. Một phái đoàn liên kiểm Việt – Pháp do Thứ trưởng Bộ Nội vụ Hoàng Hữu Nam và Đại tá Lami đứng đầu được thành lập và lập tức xuất phát đến Hải Phòng. 20h tối, lực lượng Việt Nam ở Hải Phòng thông báo đã ngừng bắn, nhưng quân đội Pháp vẫn nổ súng. Ngày 21 tháng 11, phái đoàn liên kiểm đến Hải Phòng, hai bên đã thỏa thuận "giải quyết ôn hoà sự kiện Hải Phòng tại Hà Nội". Để giải quyết tình hình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đề nghị phía Pháp phương án nhân sự hỗn hợp Việt – Pháp trong các cơ quan hải quan nhưng phía Pháp kiên quyết từ chối. Đến ngày 22 tháng 11, phía Pháp chính thức ngừng bắn để ngăn xung đột lan rộng và phái đoàn liên kiểm trở về Hà Nội.
Ngày 22 tháng 11, tướng Valluy, Tư lệnh Pháp tại Đông Dương đánh điện ra lệnh cho Debès bằng mọi giá phải giành quyền làm chủ Hải Phòng: "Phải lợi dụng vụ rắc rối ngày 20 để củng cố thêm vị trí Hải Phòng của chúng ta". 7h sáng ngày 23 tháng 11, Dèbes gửi tối hậu thư yêu cầu đến 9h thì tất cả người Việt phải ra khỏi khu phố Tàu của Hải Phòng, gồm toàn bộ khu cảng, và các đơn vị vũ trang Việt Nam phải hạ vũ khí. 9h, trưởng phái đoàn quân sự Việt Nam ở Hà Nội gặp mặt chất vấn Morlière về tối hậu thư, nhưng Morlière cho biết bức thư đó "đã được cấp trên ở Sài Gòn chuẩn y" và ông ta bất lực trong việc ngăn chặn xung đột, đồng thời khuyên phía Việt Nam nên chấp thuận. Đến 10h, khi không thấy phản hồi, Dèbes lệnh cho tuần dương hạm Émile Bertin cùng một số tàu khác bắn phá thành phố. Lệnh nã pháo được Thủ tướng Pháp Georges Bidault phát đi thông qua trung gian D'Argenlieu, khiến nhiều dân thường thiệt mạng. Sau đó, khoảng 2.000 lính Pháp, có sự yểm trợ của xe tăng, tràn vào thành phố trong khi pháo tiếp tục bắn phá vùng ngoại ô. Quân Pháp gặp phải sự chống trả quyết liệt của lực lượng vũ trang Việt Nam. Dưới sự chỉ huy của Chiến khu 3 và Ủy ban Bảo vệ Thành phố, Trung đoàn 41 đã cùng các lực lượng tự vệ, công an xung phong tổ chức nhiều cuộc tấn công và phản kích ở nhà ga Hải Phòng, Ngã Sáu, các khu phố 3, 5, 6, 7, 10, 11, 12, phố Khách, phố Ba Ty, nhà máy nước,...
Ở khu 5, lực lượng tự vệ Việt Nam giữ vững mặt trận sông Tam Bạc và cầu xe lửa, ngăn không cho quân Pháp qua sông. Ở khu 6, 7, lực lượng tự vệ phối hợp với đơn vị Vệ quốc đoàn bao vây quân Pháp trong nhà ga, đẩy lui nhiều đợt tiếp viện giải vây. 15h chiều ngày 23, Trần Thành Ngọ tổ chức tấn công chiếm lại Nhà hát Lớn, nhưng chịu áp chế về hỏa lực, nên rút về vị trí cũ, chuyển sang tập kích vào ban đêm. Lực lượng Việt Nam ở trong Nhà hát Lớn tiếp tục tận dụng kiến trúc cầu thang, ban công, cửa sổ để tiêu hao quân Pháp. Đến đêm, chỉ huy Việt Nam tổ chức lực lượng gồm 17 binh sĩ Vệ quốc đoàn và 22 binh sĩ thuộc đoàn tuyên truyền văn hóa Chiến khu 3 lợi dụng ban đêm để tiếp cận Nhà hát Lớn, làm phân tán quân Pháp để giải vây cho những người bên trong.
Đêm 23 tháng 11, lực lượng tự vệ huyện Hải An (Kiến An) do Đặng Kinh và Ngô Hùng (Chỉ huy trưởng tự vệ huyện Hải An) chỉ huy đánh đuổi Trung đội Pháp đóng ở sân bay Cát Bi và thu được nhiều vũ khí (gồm 3 đại liên 12 ly 7, 4 trung liên, 5 tiểu liên, 7 súng trường cùng nhiều đạn dược), sau đó đốt cháy kho xăng rồi rút lui.
Trưa ngày 23 tháng 11, Chủ tịch Hồ Chí Minh phát biểu trên Đài Tiếng nói Việt Nam, kêu gọi Valluy đình chỉ việc đổ máu, đồng thời kêu gọi người dân trấn tĩnh, bộ đội sẵn sàng chiến đấu:
Tại Pháp, Cao ủy D'Argenlieu lại lợi dụng báo chí tố cáo người Việt Nam "dùng sức mạnh để đẩy người Pháp đi", hô hào dùng chính sách cứng rắn,... Ngày 23 tháng 11, D'Argenlieu báo cáo trước Hội đồng liên bộ về Đông Dương thuộc Chính phủ Pháp do cựu Toàn quyền Đông Dương Alexandre Varenne đứng đầu. Hội đồng sau đó cho phép lực lượng viễn chinh Pháp được phép sử dụng vũ lực "để đối phó với sự vi phạm các thỏa hiệp". D'Argenlieu lập tức liên lạc với Valluy về việc đường lối chính trị cứng rắn ở Đông Dương "đã được Chính phủ Pháp và tất cả các đảng phái tán thành".
Ngày 24 tháng 11, quân Pháp cho máy bay ném bom các vị trí đóng quân của Việt Nam tại huyện Hải An, đường Cầu Đất, đường Hàng Kênh,... và tập trung bắn phá Nhà hát Lớn. Lực lượng vũ trang Việt Nam ở bên ngoài Nhà hát Lớn bị đánh lui. Quân Pháp tấn công lên tầng 2. Nhà hát Lớn thất thủ, chỉ huy Đặng Kim Nở tử trận, còn phía Pháp tổn thất thêm 8 nhân mạng. Ở các khu vực khác, chiến sự diễn ra ác liệt, từ 24 đến 25, lực lượng vũ trang Việt Nam tổ chức các cuộc phản kích, loại khỏi chiến đấu hơn 160 quân địch, thu hơn 20 súng các loại. Ngày 25 tháng 11, quân Pháp gửi 400 lính dù đến tiếp viện qua đường không vận. Đêm ngày 25, Đại đội trưởng Bùi Sinh tổ chức tập kích sân bay Cát Bi lần thứ hai, phá hủy kho xăng và kho đạn. Bộ đội Việt Nam được cho là đã tìm thấy bản kế hoạch đánh chiếm Hải Phòng của Pháp ở sân bay.
Ngày 26 tháng 11, quân Pháp tổ chức tiến công quy mô lớn vào các khu phố Lý Thường Kiệt, Hoàng Văn Thụ, Quang Trung, Cầu Đất nhằm tiêu diệt Sở chỉ huy Trung đoàn 41. Trung đoàn 41 dựa vào công sự đẩy lui nhiều đợt tiến công, buộc quân Pháp vào thế co cụm. Nhận thấy chiến sự ngày càng lan rộng, nhận được mệnh lệnh của Chiến khu trưởng Hoàng Minh Thảo, Ủy ban Bảo vệ Thành phố ra lệnh cho bộ đội và dân thường rút khỏi nội thành, chỉ để lại một lực lượng phân tán do Đại đội trưởng Phan Thái chỉ huy làm nhiệm vụ phá hoại. Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 89 (Trung đoàn 41) Long Vân do tự ý bỏ đơn vị nên bị kỷ luật khai trừ khỏi quân đội.
Ngay sau khi rút lui, tuyến phòng thủ ở ngoại thành thành phố được hình thành. Lực lượng vũ trang Việt Nam chốt giữ các cửa ngõ, phá sập 6 cầu xi măng, tháo dỡ 3 km đường sắt Hải Phòng – Hải Dương, đổ đá ngăn sông trên các đoạn sông Cổ Trai, Kinh Thầy, Giá, cũng như sông Văn Úc, Lạch Tray, Tam Bạc, Quý Cao. Trên cơ sở đó, các hào, ụ chiến đấu, chướng ngại, chiến lũy được xây dựng. Lực lượng công an vũ trang do Trần Thành Ngọ chỉ huy rút về Kiến An, rồi tổ chức thành các đơn vị nhỏ đột kích qua đường Lam Khê, bơi vào thành phố tổ chức phục kích, ám sát, ném lựu đạn để quấy nhiễu quân Pháp, đồng thời thu gom vũ khí cho lực lượng chiến đấu.
Cùng ngày, tổ chức hành chính Hải Phòng và Kiến An sáp nhập thành Ủy ban Kháng chiến liên tỉnh Hải – Kiến do Đinh Thịnh làm Chủ tịch. Liên Tỉnh ủy Hải – Kiến cũng thành lập dựa trên sự đồng thuận của cấp trên, do Nguyễn Văn Kha làm Bí thư, Lê Quốc Thân làm Phó bí thư. Mặt trận liên tỉnh Hải – Kiến được thành lập do Đinh Thịnh làm chỉ huy trưởng. Sở chỉ huy Mặt trận đặt ở núi Thiên Văn (Kiến An). Địa bàn được chia làm 3 mặt trận nhằm kìm hãm, ngăn không cho quân Pháp từ thành phố đánh ra ngoại thành; từng bước thực hiện tiêu thổ kháng chiến:
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Sơn Hà đã đóng 2 vạn đồng bạc cho Ủy ban Bảo vệ Thành phố Hải Phòng, sau khi con trai ông Nguyễn Sơn Lâm (Chỉ huy bộ đội tự vệ khu 8) cùng con gái Nguyễn Thị Thoa (cứu thương) tử nạn trong tay quân Pháp.
Ngày 28 tháng 11, lực lượng Việt Nam rút hoàn toàn ra khỏi nội thành thành phố, phòng tuyến Cầu Niệm, Cầu Rào, An Dương được hình thành. Cùng ngày, một Đại đội Pháp thử đánh ra ngoại thành, trúng trận địa phục kích của một Đại đội Vệ quốc đoàn do Đặng Kinh chỉ huy. Quân Việt Nam thu được 12 súng trường, một trung liên và một tiểu liên. Các cuộc tiến công tiếp tục diễn ra trong những ngày sau đó. 8h ngày 10 tháng 2, quân Pháp tổ chức một Tiểu đoàn, có sự yểm trợ của pháo tấn công trên toàn tuyến phong thủ Cam Lộ. Đến 10h, chiến sự kết thúc, quân Pháp buộc phải rút lui với thiệt hại 126 binh lính, còn phía Việt Nam có 3 người chết, 5 người bị thương. Từ sau trận Cam Lộ, chiến sự lâm vào thế giằng co. Đến đầu tháng 12, lực lượng Pháp hoàn toàn củng cố việc kiểm soát nội thành Hải Phòng.
Khởi đầu của chiến tranh
Ngày 27 tháng 11, Louis Morlière đến gặp phái viên quân sự Việt Nam, truyền đạt lại yêu cầu của Bộ Tổng chỉ huy Quân đội viễn chinh Pháp yêu cầu Việt Nam phá bỏ các chướng ngại trên đường phố đang cô lập những đồn binh Pháp, và bảo đảm quân đội Pháp được tự do đi lại trên đường Đồ Sơn – Hải Phòng. Morlière cũng cho biết đây là "chỉ thị của cấp trên". Đến ngày 28 tháng 11, Morlière gửi một thông điệp đến Bộ Quốc phòng Việt Nam nhấn mạnh lại những yêu cầu hôm trước.
Nhận thấy tính nghiêm trọng của vấn đề, phía Việt Nam muốn tranh thủ thời gian cho lực lượng ở Hải Phòng, nên tiếp thu đàm phán và đề nghị thành lập một ủy ban hỗn hợp để thảo luận. Chiều ngày 28, Morlière gửi một thông điệp mới, nhấn mạnh lập trường cứng rắn của quân đội Pháp đối với những yêu cầu trước đó, đồng thời từ chối việc thành lập ủy ban hỗn hợp để đàm phán. Để đáp trả, phía Việt Nam ra lệnh cho lực lượng ở Hải Phòng tăng cường bao vây, phá hoại các con đường để triệt để cắt đứt liên lạc giữa các khu vực quân Pháp đóng giữ, đặc biệt là tuyến đường Hải Phòng – Đồ Sơn.
Ngày 12 tháng 12, Léon Blum, Thủ tướng mới của Pháp tuyên bố ý định giải quyết xung đột ở Đông Dương theo cách sẽ trao lại độc lập cho Việt Nam. Ngày 15 tháng 12, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Jean Sainteny một thông điệp đến Blum, nhắc lại lập trường cơ bản của Chính phủ Việt Nam, đồng thời đề ra các gợi ý cụ thể về cách giải quyết xung đột. Tuy nhiên Bộ chỉ huy quân đội viễn chinh cố tình làm thông điệp mất 11 ngày mới được chuyển tới Paris, đồng thời tăng cường các hoạt động gây hấn. Khi bức điện tới nơi thì đã quá muộn. Những tướng lĩnh Pháp ở Đông Dương như D'Argenlieu và Valluy không hy vọng vấn đề Đông Dương được giải quyết trong hòa bình, và nỗ lực thúc đẩy chiến tranh bùng nổ như "việc đã rồi". Theo báo Nhân Dân: "Họ đã thành công trong việc lái chính sách của Chính phủ Pháp từ đàm phán sang sử dụng sức mạnh quân sự bằng cách đổ lỗi cho phía Việt Nam gây ra chiến tranh."
Tháng 12 năm 1946, sau khi chiếm được Lạng Sơn, Hải Phòng và Đà Nẵng, quân đội Pháp bắt đầu phát động cuộc chiến nhằm tiêu diệt Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, chiếm đóng Việt Nam. Sau ba tối hậu thư liên tiếp từ Louis Morlière yêu cầu Chính phủ Việt Nam phải giải giáp toàn bộ lực lượng quân sự để quân Pháp hoàn toàn kiểm soát, Chủ tịch Hồ Chí Minh thống nhất cùng Chính phủ và Ban Thường trực Quốc hội về việc phát động chiến tranh. 20h3' 19 tháng 12 năm 1946, Đài Tiếng nói Việt Nam phát Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Toàn quốc kháng chiến bắt đầu.
Toàn quốc kháng chiến
Từ ngày 30 tháng 12 năm 1946 đến 7 tháng 1 năm 1947, quân đội Pháp ở Hải Phòng tổ chức hai cuộc tiến công vào phố Giẽ (Cẩm Giàng, Hải Dương) để đón cảnh quân từ Hà Nội đánh xuống. Lực lượng Việt Nam gồm 1 Đại đội thuộc Trung đoàn 44 cùng dân chúng địa phương cố gắng chống trả nhưng thất bại, bỏ lại 20 thương vong (gồm 18 binh sĩ và 2 dân thường). Sau 25 ngày từ tháng 12 năm 1946 đến tháng 1 năm 1947, quân Pháp đã thành công giải tỏa đường số 5, bắt đầu đổ quân về Hà Nội.
Ngày 6 tháng 2 năm 1947, quân đội Pháp đánh chiếm huyện lỵ An Dương, mở rộng phạm vi kiểm soát hai bên đường số 5. Lực lượng vũ trang Việt Nam tổ chức nhiều trận phục kích, đánh chặn các toán quân, xe cộ. Ủy ban Kháng chiến huyện do Chủ tịch Hoàng Mậu đứng đầu tổ chức cho người dân sơ tán ("vườn không nhà trống") để không cho quân Pháp bắt phu sửa đường.
Ngày 7 tháng 2, quân Pháp từ Hải Phòng mở cuộc hành quân đánh chiếm huyện Thủy Nguyên (Quảng Yên), nhằm mở đường lên phía bắc, kiểm soát toàn tỉnh Quảng Yên và tuyến đường 18. Quân Pháp chia làm ba mũi tấn công: Một mũi gồm một số tàu chiến đổ bộ bến Đoan, cầu Giá, tiến về Núi Đèo; một mũi gồm hai tàu đổ bộ lên bến Kiền Bái đánh về Trịnh Xá; một mũi qua bến phà Bính rồi chia thành hai đường đánh Núi Đèo. Các mũi tiến công của quân Pháp đều bị lực lượng Việt Nam đánh chặn. Ngày 8 tháng 2, giao tranh diễn ra quyết liệt ở cầu Xưa (thôn An Lư), lực lượng du kích thôn do Trần Xích Thố chỉ huy được ghi nhận là đã "làm thực dân Pháp khiếp đảm". Cùng ngày, ở thôn Thủy Đường, một tiểu đội tự vệ chỉ được trang bị vũ khí thô sơ của Việt Nam đã chống lại quân Pháp đến người cuối cùng.
Ngày 22 tháng 2, Huyện ủy Thủy Nguyên quyết định tập hợp lực lượng chính quy thành Đại đội Lê Lợi thuộc Thành đội Hải Phòng, do Lê Hữu Thảo (tức Lê Vân, Huyện đội phó) làm Đại đội trưởng, Đàm Văn Đức (tức Đặng Ngọc Lâm, trưởng ban chính trị huyện đội) làm chính trị viên. Ngày 27 tháng 2, một trung đội thuộc Đại đội Lê Lợi do Phạm Hữu Tề chỉ huy tổ chức tập kích quân Pháp ở đình Kiền Bái. Nguyễn Văn Thuyết cho bộ đội bắn vào đồn Trịnh Xá để ngăn quân đồn này chi viện. Ngày 27 tháng 2, Đại đội Lê Lợi lại tổ chức tấn công vào thôn Trại Kênh, gây nhiều thiệt hại cho quân Pháp. Để trả đũa, quân Pháp tiến hành khủng bố, bắn giết dân thường. Hơn 60 dân thường ở Mỹ Giang, Trại Kênh cùng hơn 50 người ở Kiền Bái, Trịnh Xá bị quân Pháp bắn giết. Các hành vi mổ bụng, chặt đầu, hãm hiếp, đốt phá được ghi lại.
Tháng 3, du kích huyện An Dương do Đặng Kinh chỉ huy phục kích một đoàn tàu 6 toa chở lính của Pháp trên tuyến Hà Nội – Hải Phòng, tiêu diệt 200 lính.
Đêm ngày 23 tháng 3, quân Pháp ở Hải Phòng huy động 7 tiểu đoàn càn quét Đông Triều, Chí Linh, đường 18. Bộ Chỉ huy Chiến khu 3, Ủy ban Kháng chiến Hành chính liên tỉnh Hải – Kiến quyết định huy động Trung đoàn 41, lực lượng vũ trang các mặt trận A, B, C cùng cơ sở nội thành tổ chức một cuộc tập kích lớn vào nội thành Hải Phòng. Các đơn vị đồng loạt tiến công vào các vị trí Sở Dầu, Sở Đoan, nhà máy Xi măng, xưởng Tapi (thảm len), sân bay Cát Bi,... Trước uy hiếp của quân đội Việt Nam, chỉ huy quân Pháp phải cấp tốc điều toàn bộ 7 tiểu đoàn về bảo vệ thành phố.
Ngày 25 tháng 4, quân đội Pháp mở cuộc tấn công quy mô lớn với sự yểm trợ của pháo binh vào thị xã Kiến An và thị xã Đồ Sơn. Chỉ huy cao nhất ở Kiến An là Trần Thành Ngọ tuyên thệ: "Nếu Trần Thành Ngọ còn thì Kiến An còn, nếu Kiến An mất thì Trần Thành Ngọ sẽ mất theo." Dù chống cự quyết liệt, nhưng các phòng tuyến của quân đội Việt Nam đều bị vượt qua. Trần Thành Ngọ chia nhỏ lực lượng rút lui, chỉ để lại tiểu đoàn của Lê Quốc Uy tổ chức tuyến phòng thủ cuối cùng ở núi Thiên Văn và núi Cột Cờ. Đại đội trưởng Đặng Bá Lộc bảo vệ Sở Chỉ huy ở núi Khu. Lê Quốc Uy cùng Đại đội trưởng Bùi Đức Quyên tổ chức phòng ngự ở núi Thiên Văn. Lực lượng Việt Nam tổn thất vô cùng nặng nề, Trần Thành Ngọ bị thương nặng, dùng thủ pháo tấn công cảm tử, còn Lê Quốc Uy tử trận trên đường rút lui. Ở Đồ Sơn, đối mặt với lực lượng 7 tàu chiến bắn phá, đổ bộ, lực lượng vũ trang Việt Nam tổ chức chặn đánh các mũi tiến công. Sau khi phân tán lương thực, vật tư, tài sản và di chuyển người dân đến nơi an toàn, quân đội Việt Nam chủ động rút lui. Quân Pháp chiếm được đảo với thiệt hại hơn 30 binh sĩ. Kết thúc cuộc tấn công, quân Pháp được cho là thiệt hại 360 binh sĩ.
Kết quả
Sau trận chiến 7 ngày (20–26 tháng 11, 1946), lực lượng Việt Nam bị đánh bật ra khỏi nội thành Hải Phòng. Theo phía Việt Nam, trong vòng 7 ngày, quân đội Pháp có 137 binh sĩ tử vong, 27 bị thương, 1 xe tăng bị phá hủy, bị lực lượng Việt Nam thu 2 trung liên, 5 tiểu liên, 2 cạc-bin, 10 súng trường, 56 lựu đạn. Đổi lại, lực lượng Việt Nam thiệt hại 32 binh sĩ, 14 bị thương, 15 bị bắt và 8 mất tích.
Về thiệt hại của dân thường có nhiều nguồn đưa ra những con số khác nhau, từ hơn 100 đến khoảng 20.000. Ngày nay, đa phần các nghiên cứu thiên về số liệu của nhân chứng Paul Mus, nhà xã hội học người Pháp là 6.000. Dù với con số nào, sự kiện này vẫn được một số nhà nghiên cứu gọi xem như một vụ thảm sát.
Hệ quả
Từ tháng 11 năm 1947, quân đội Pháp thành lập Tiểu khu Hải Phòng gồm địa bàn thành phố Hải Phòng, tỉnh Kiến An (gồm bán đảo Đồ Sơn) thuộc khu duyên hải. Tiểu khu Hải Phòng trở thành trung tâm quân sự lớn ở miền Bắc Đông Dương với nhiều đồn bốt, trại lính, đường xá phục vụ quân sự được xây dựng. Khu vực Hải Phòng – Kiến An hoàn toàn nằm trong sự kiểm soát của quân viễn chinh Pháp.
Trong nhiều năm từ 1947–1952, các hoạt động quân sự của quân đội Việt Nam tại khu vực Hải Phòng – Kiến An gần như không gây thiệt hại gì đáng kể cho quân đội Pháp. Từ năm 1952, sau Hội nghị tổng kết chiến tranh du kích (từ Bình Trị Thiên trở ra) ở căn cứ địa Việt Bắc, với sự chỉ huy của Đặng Kinh, Tỉnh đội trưởng tỉnh Kiến An, sức chiến đấu quân đội Việt Nam ở Hải Phòng – Kiến An đã được tăng cường, gây nhiều thiệt hại lớn hơn cho lực lượng chiếm đóng. Tiêu biểu là các trận tập kích xã Tự Cường và Đại Thắng (huyện Tiên Lãng, tháng 10 năm 1952), tập kích thị xã Kiến An (tháng 4 năm 1953), đánh bại Cuộc hành quân Claude (tháng 8, 9 năm 1953), tập kích sân bay Đồ Sơn (tháng 1 năm 1954), tập kích sân bay Cát Bi (tháng 3 năm 1954),...
Ngày 13 tháng 5 năm 1955, sau Hiệp định Genève, quân đội Pháp rút khỏi Hải Phòng. Cụm từ "Đi trước về sau" cũng được áp dụng với Hải Phòng, khi đây là địa phương đầu tiên của miền Bắc nổ ra chiến sự, cũng là địa phương cuối cùng của miền Bắc được giải phóng, tiếp quản từ quân đội Pháp.
Nhận định
Cuộc chiến 7 ngày đêm ở Hải Phòng (từ 20 đến 26 tháng 11) là một cuộc chiến không cân sức giữ lực lượng vũ trang Việt Nam mới thành lập với hàng nghìn quân tinh nhuệ của Pháp, được trang bị vũ khí hiện đại cùng sự hỗ trợ của hải quân và không quân. Nhưng lực lượng vũ trang cùng người dân Hải Phòng đã thành công trong việc cản bước quân Pháp, khiến đối phương phải bất ngờ. Từ bài học của Hải Phòng, Bộ Tổng Chỉ huy của quân đội Việt Nam đã chỉ đạo Ban chỉ huy Mặt trận Hà Nội nghiên cứu, xây dựng thế trận chiến đấu trong thành phố. Võ Nguyên Giáp đánh giá: "Kinh nghiệm Hải Phòng chỉ cho ta thấy rất có thể kháng chiến trong thành phố", "Trận chiến đấu anh dũng tại Hải Phòng đã có tác dụng của một cuộc tổng diễn tập thực sự chuẩn bị cho trận đánh kéo dài nhiều ngày ở Thủ đô Hà Nội xảy ra sau đó một tháng."
Liên kết ngoài
H Thể loại:Lịch sử Hải Phòng
Thủy điện Trạm Tấu
Thủy điện Trạm Tấu là thủy điện xây dựng trên dòng ngòi Thia tại vùng đất các xã Trạm Tấu và Pá Hu huyện Trạm Tấu tỉnh Yên Bái, Việt Nam.
Thủy điện Trạm Tấu có công suất lắp máy 30 MW với 2 tổ máy, sản lượng điện hàng năm 123 triệu KWh, khởi công năm 2016, hoàn thành năm 2018.
Ngòi Thia
Ngòi Thia là một phụ lưu cấp 1 của sông Hồng, chảy ở các huyện phía tây tỉnh Yên Bái.
Ngòi Thia dài chừng 165 km, diện tích lưu vực 1563 km².
Ngòi Thia bắt nguồn từ hợp lưu nhiều suối ở vùng núi huyện Trạm Tấu, trong đó dòng lớn nhất là "Nậm Tia", từ phía tây xã Xả Hồ và Hát Lìu. Độ cao bình quân của lưu vực Ngòi Thia tới 907 m, độ chênh lệch lưu lượng giữa mùa lũ và mùa cạn lên tới 480 lần.
Ngòi Thia chảy về thung lũng Nghĩa Lộ, và tại Nông trường Liên Sơn thì tiếp nhận dòng Nậm Min từ hướng tây bắc đổ vào 21.66444°N, 104.50833°W.
Từ đó sông chảy hướng gần đông, rồi gần bắc, và đổ vào sông Hồng ở xã Yên Hợp, Văn Yên tỉnh Yên Bái 21.86028°N, 104.71°W.
Ngòi Thia là dòng sông giàu tiềm năng thủy điện, và trên dòng chính hiện đã có 5 thủy điện, chưa kể trên các phụ lưu.
Liên kết ngoài
Trạm Tấu Trạm Tấu
Niels Aagaard
Niels Lauritsen Aagaard (1612— 22 tháng 1, 1657 ), có lẽ là anh trai của nhà thơ Christen Aagaard, là giáo sư tại Học viện Sorø, ở Đan Mạch, nơi ông cũng giữ chức trưởng văn phòng thủ thư. Ông mất năm 1657, ở tuổi 45, và để lại một số tác phẩm triết học và phê bình, viết bằng tiếng Latinh, trong số đó có cuốn A Treatise on Subterraneous Fires; Dissertations on Tacitus; Observations on Ammianus Marcellinus; and a Vindication of the Style of the New Testament.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1612 Thể loại:Mất năm 1657 Thể loại:Nhà thơ nam người Đan Mạch Thể loại:Nhà thần học Tin lành Đan Mạch Thể loại:Nhà triết học Đan Mạch Thể loại:Nhà thần học Tin lành thế kỷ 17 Thể loại:Nhà thơ Đan Mạch thế kỷ 17 Thể loại:Nhà văn tiếng Latinh thế kỷ 17
Dalbergia viguieri
Dalbergia viguieri là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae. Loài này chỉ có ở Madagascar. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
V Thể loại:Thực vật Madagascar Thể loại:Thực vật dễ tổn thương
Caloptilia cornusella
Caloptilia cornusella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Canada (Ontario và Québec) và Hoa Kỳ (Kentucky, Maine, Michigan, Missouri, New York, Utah, Connecticut, Washington và Maryland).
Ấu trùng ăn Cornus species, bao gồm Cornus alternifolia, Cornus canadensis, Cornus candidissima, Cornus circinata, Cornus rugosa, Cornus sericea và Cornus stolonifera. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Caloptilia
Incisivosaurus
Incisivosaurus là một chi khủng long, được Xu X. Cheng Y. Wang X. L. & Chang C. mô tả khoa học năm 2002.
Chú thích
Thể loại:Khủng long Thể loại:Incisivosaurus Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 2002 Thể loại:Khủng long kỷ Phấn Trắng Thể loại:Khủng long châu ÁThể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Jennifer Doudna
Jennifer Anne Doudna (sinh ngày 19 tháng 2 năm 1964) là một nhà hóa sinh người Mỹ được biết đến với công trình tiên phong trong lĩnh vực chỉnh sửa gen CRISPR. Doudna là Giáo sư, Chủ tịch Li Ka Shing Chancellor tại Khoa Hóa học và Khoa Sinh học Phân tử và Tế bào tại Đại học California, Berkeley.
Doudna lớn lên ở Hilo, Hawaii, tốt nghiệp trường Cao đẳng Pomona năm 1985 và lấy bằng Tiến sĩ Khoa học từ Trường Y Harvard vào năm 1989. Cô là điều tra viên của Viện Y tế Howard Hughes (HHMI) từ năm 1997, và từ năm 2018 cô giữ chức vụ điều tra viên cấp cao tại Viện Gladstone cũng như giáo sư tại Đại học California, San Francisco.
Doudna là một nhân vật hàng đầu trong lĩnh vực được gọi là "cuộc cách mạng CRISPR" do công việc cơ bản của cô ấy và lãnh đạo trong việc phát triển chỉnh sửa bộ gen qua trung gian CRISPR. Năm 2012 Doudna cùng Emmanuelle Charpentier là những người đầu tiên đề xuất rằng CRISPR-Cas9 (enzym từ vi khuẩn kiểm soát khả năng miễn dịch của vi sinh vật) có thể được sử dụng để chỉnh sửa lập trình được cho bộ gen, điều hiện được coi là một trong những khám phá quan trọng nhất trong lịch sử sinh học.
Doudna đã có những đóng góp cơ bản trong hóa sinh và di truyền học, đồng thời nhận được nhiều giải thưởng và học bổng danh giá bao gồm Giải thưởng Alan T. Waterman năm 2000 cho nghiên cứu của cô về cấu trúc được xác định bằng phương pháp tinh thể học tia X của một ribozyme, và Giải thưởng đột phá năm 2015 trong Khoa học Đời sống cho công nghệ chỉnh sửa bộ gen CRISPR-Cas9 (cùng với Charpentier). Cô cũng là người đồng nhận Giải Gruber về Di truyền học (2015), Giải quốc tế Quỹ Gairdner (2016), và giải Nhật Bản (2017). Bên ngoài cộng đồng khoa học, cô đã được vinh danh là một trong 100 người có ảnh hưởng nhất của tạp chí Time vào năm 2015 (cùng với Charpentier), và cô cũng được xếp hạng Á quân (thứ 5) cho Nhân vật của năm của tạp chí Time vào năm 2016 cùng với các nhà nghiên cứu CRISPR khác.
Năm 2020 J. Doudna cùng với Emmanuelle Charpentier được trao Giải Nobel Hóa học về Chỉnh sửa di truyền: một công cụ để viết lại mã sự sống".
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1964 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nhà hóa sinh Hoa Kỳ Thể loại:Thành viên nước ngoài của Hiệp hội Hoàng gia Thể loại:Thành viên của Viện Hàn lâm Y khoa Quốc gia Thể loại:Thành viên của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ Thể loại:Nhà khoa học nữ thế kỷ 20 Thể loại:Nhà khoa học nữ thế kỷ 21 Thể loại:Người đoạt giải Heineken Thể loại:Người đoạt giải Kavli Thể loại:Người đoạt giải Kavli về Khoa học nano Thể loại:Người đoạt giải Wolf về Y học Thể loại:Tinh thể học Thể loại:Giáo sư Đại học California tại Berkeley Thể loại:Người đoạt giải Nobel Hóa học Thể loại:Phụ nữ đoạt giải Nobel
Witzeeze
Witzeeze là một đô thị thuộc huyện Lauenburg, trong bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị Witzeeze có diện tích 10,46 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 930 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Schleswig-Holstein Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Herzogtum Lauenburg
Megachile eurymera
Tham khảo
E Thể loại:Động vật được mô tả năm 1854
Montvicq
Montvicq  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Allier
Djebel Irhoud
Jebel Irhoud (جبل إيغود; ⴰⴷⵔⴰⵔ ⵏ ⵉⵖⵓⴷ; adrar n iɣud) là một địa điểm khảo cổ nằm gần Sidi Moktar, cách Marrakesh, Morocco khoảng 100 km (60 dặm) về phía tây. Nó được ghi nhận cho các hóa thạch của loài người đã được tìm thấy ở đó kể từ khi khám phá ra khu vực này vào năm 1960. Được cho là người Neanderthal, những mẫu vật này được cho là của Homo sapiens và đã xác định có niên đại hơn 300.000 năm trước. Chúng là những hóa thạch cổ xưa nhất được biết đến của người Homo sapiens và có một số ý kiến rằng con người có mặt ở khắp Châu Phi sớm hơn so với những gì đã biết, nhưng hiện tại số hóa thạch là quá nhỏ để chứng minh ý kiến này.
Glaphyrus laufferi
Glaphyrus laufferi là một loài bọ cánh cứng trong họ Glaphyridae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1903.
Djebel Irhoud
Phát hiện
Địa điểm này là tàn tích của một hang động hòa tan chứa 8 mét trầm tích từ Pleistocene, nằm ở phía đông phần lồi karst đá vôi ở độ cao 562 m. Nó được phát hiện vào năm 1960 khi khu vực này đang được khai thác cho khoáng sản baryte. Một thợ mỏ phát hi1ện ra một hộp sọ trong bức tường của hang động, đã cạy nó ra và đưa nó cho một kỹ sư, người giữ nó xem nó là một món quà lưu niệm trong một thời gian. Cuối cùng, nó đã được trao cho Đại học Rabat, người đã tổ chức cuộc thám hiểm hỗn hợp Pháp-Maroc vào năm 1961, dưới sự chỉ đạo của nhà nghiên cứu Pháp Émile Ennouchi. Nhóm của Ennouchi đã xác định được phần còn lại của khoảng 30 loài động vật có vú, một số trong đó có liên quan đến Pleistocen giữa, nhưng nguồn gốc địa tầng không rõ. Một cuộc khai quật khác được thực hiện bởi Jacques Tixier và Roger de Bayle des Hermens vào năm 1967 và 1969 trong đó có 22 lớp được xác định trong hang động. 13 lớp thấp hơn đã được tìm thấy có chứa dấu hiệu cư trú của con người, trong đó có ngành thời Mousterian của các nhà Levallois. Chúng bao gồm các lưỡi, mũi tên, dao, dao cạo, khoan và các dụng cụ khác làm bằng đá lửa.
Glaphyrus laufferi
Tham khảo
Thể loại:Glaphyrus
Djebel Irhoud
Phát hiện
Địa điểm này đặc biệt chú ý đến các hóa thạch của loài người ở đây. Ennouchi phát hiện ra một hộp sọ mà ông gọi là Irhoud 1 và hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Khảo cổ học Rabat. Ông khám phá ra một phần của hộp sọ khác, được gọi là Irhoud 2, năm sau và sau đó phát hiện ra hàm dưới của một đứa trẻ, có ten là Irhoud 3. Cuộc khai quật của Tixier đã tìm thấy 1.267 đồ vật được ghi lại trong đó có sọ, một người tên là Irhoud 4 và xương hông được ghi là Irhoud 5. Các cuộc khai quật tiếp theo được thực hiện bởi các nhà nghiên cứu Mỹ vào những năm 1990 và bởi một nhóm do Jean-Jacques Hublin lãnh đạo từ năm 2004. Các tàn tích động vật được tìm thấy ở khu vực đã cho phép tái hiện lại hệ sinh thái cổ xưa của khu vực. Nó khá khác với hiện tại và có thể đại diện cho một môi trường khô cằn, mở và có thể giống như thảo nguyên nơi sinh sống của loài ngựa, trâu bò, linh dương Gazelle, tê giác và các loài ăn thịt khác.
Niên đại
right|thumb|Dụng cụ đá tìm thấy tại Jebel Irhoud
Các hiện vật ban đầu được giải thích là Neanderthal, do các công cụ đá tìm thấy với chúng được cho là có liên quan chỉ có ở người Neanderthal. Chúng cũng có các đặc điểm cổ xưa được cho là đại diện cho người Neanderthal, chứ không phải Homo sapiens. Chúng đã được cho là khoảng 40.000 năm tuổi, nhưng điều này đã bị nghi ngờ bởi các bằng chứng về động vật cho thấy niên đại Trung Pleistocene, khoảng 160.000 năm trước đây. Các hóa thạch được tái đánh giá là đại diện cho một dạng cổ xưa của Homo sapiens hoặc có lẽ là một quần thể Homo sapiens đã lai Neanderthal. Điều này phù hợp với niềm tin rằng những di vật được biết đến lâu đời nhất của một dạng Homo sapiens hiện đại, có niên đại khoảng 195.000 năm trước và được tìm thấy ở Omo Kibish, Ethiopia, cho thấy một nguồn gốc Đông Phi cho con người vào khoảng 200.000 năm trước.
Tuy nhiên, kết quả xác định niên đại của Viện Max Planck về Nhân chủng học tiến hoá ở Leipzig cho thấy hiện vật ở địa điểm Jebel Irhoud có niên đại lâu hơn nhiều so với mức người ta nghĩ ban đầu. Các cuộc khai quật mới được tiến hành vào năm 2004 bởi nhóm Hublin đã cho thấy những tàn tích của ít nhất năm người và một số dụng cụ bằng đá. Các phát hiện này bao gồm một phần của hộp sọ, xương hàm, răng và xương chi của ba người lớn, vị thành niên, và một đứa trẻ từ bảy tuổi rưỡi. Các xương trông giống như khuôn mặt của con người ngày nay, nhưng hàm dưới có số hàm dưới lớn hơn và bộ não dài. Chúng có những đặc điểm tương tự như sọ Florisbad có niên đại 260.000 năm trước, được tìm thấy ở đầu kia của lục địa, tại Florisbad, Nam Phi, được cho là của Homo sapiens dựa trên cơ sở của Jebel Irhoud tìm thấy.
thumb|Jean-Jacques Hublin tại Jebel Irhoud (Morocco), chỉ vào sọ người người bị nghiền nát (Irhoud 10) có [[quỹ đạo nhìn thấy ngay bên ngoài đầu ngón tay của ông ta.]] Các dụng cụ được tìm thấy bên cạnh xương linh dương Gazelle và các đống than, cho thấy sự hiện diện của lửa và có thể nấu trong hang động. Các xương gazelle cho thấy những dấu hiệu của việc giết thịt và nấu nướng, chẳng hạn như các vết cắt, các vết cắt phù hợp với việc chiết xuất tủy xương và đốt thành than. Một số dụng cụ đã bị đốt cháy được thắp sáng trên đầu của họ, có lẽ sau khi họ đã bị bỏ đi. Điều này cho phép các nhà nghiên cứu sử dụng phương pháp phát quang nhiệt phát sinh để xác định khi đốt đã xảy ra và bằng cách cho phép tuổi của xương hóa thạch được tìm thấy trong cùng một lớp trầm tích. Các dụng cụ bị đốt cháy đã được ghi ngày khoảng 315.000 năm trước, cho thấy các hóa thạch có cùng độ tuổi. Kết luận này đã được xác nhận bằng cách tính lại độ tuổi của Irhoud 3, trong đó có một lứa tuổi tương thích với công cụ của khoảng 280.000 đến 350.000 năm tuổi. Điều này sẽ làm cho những ví dụ này được biết đến sớm nhất của Homo sapiens.
Điều này cho thấy, thay vì con người hiện đại phát sinh ở Đông Phi khoảng 200.000 năm trước, có vẻ như con người đã có mặt ở khắp Châu Phi 100.000 năm trước đó. Theo Jean-Jacques Hublin, "Ý tưởng là Homo sapiens sớm có mặt khắp lục địa này và các yếu tố hiện đại của con người xuất hiện ở những nơi khác nhau, và vì vậy các phần khác nhau của châu Phi đã góp phần sự hiện diện của loài mà chúng ta gọi là con người hiện đại ngày nay" Những con người sơ khai có thể bao gồm một quần thể quần thể rộng rãi phân bố khắp Châu Phi, nơi sự lây lan được tạo ra bởi khí hậu ẩm ướt tạo ra một "sa mạc Sahara", khoảng 300.000 đến 330.000 năm trước. Sự hiện diện của con người hiện đại có thể đã diễn ra ở quy mô lục địa hơn là bị giới hạn ở một góc đặc biệt của châu Phi.
Các phát hiện khác
Khi so sánh các hóa thạch với loài người hiện đại, sự khác biệt chính là hình dạng thuôn dài của hóa thạch. Theo các nhà nghiên cứu, điều này chỉ ra rằng hình dạng của não, và có thể cả chức năng của não, tiến hóa trong dòng dõi Homo sapiens và tương đối gần đây. Sự thay đổi tiến hóa trong hình dạng não dường như có liên quan đến sự thay đổi di truyền của sự tổ chức, kết nối và phát triển não và có thể phản ánh những thay đổi thích ứng theo cách hoạt động của não. Những thay đổi như vậy có thể làm não của con người trở nên tròn và hai vùng ở phía sau của não trở nên to hơn sau hàng ngàn năm tiến hóa.
Tham khảo
Thể loại:Địa điểm khảo cổ Maroc Thể loại:Tiến hóa loài người Thể loại:Hang động Maroc Thể loại:Lịch sử Maroc Thể loại:Hóa thạch Homo sapiens
Sphex mimulus
Tham khảo
Thể loại:Sphex
Tipula productisterna
Tipula productisterna là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Fiorenzuola d'Arda
Fiorenzuola d'Arda là một đô thị và cộng đồng (comune) ở tỉnh Piacenza trong vùng Emilia-Romagna nước Ý. Đô thị Fiorenzuola d'Arda có diện tích ki lô mét vuông, dân số thời điểm năm 31 tháng 5 năm 2005 là 13.976 người. Đô thị này có các đơn vị dân cư (frazioni) sau: Các đô thị giáp ranh:
Hamur
Hamur là một huyện thuộc tỉnh Ağri, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 916 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 22770 người, mật độ 25 người/km².
Xem thêm
Thể loại:Huyện thuộc tỉnh Ağrı
Indosaurus
Indosaurus là một chi khủng long, được von Huene & Matley mô tả khoa học năm 1933.
Chú thích
Thể loại:Khủng long Thể loại:Indosaurus Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 1933 Thể loại:Khủng long kỷ Phấn Trắng Thể loại:Khủng long Ấn Độ và MadagascarThể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Glaphyrus luristanus
Tham khảo
Thể loại:Glaphyrus
Dalea chrysophylla
Dalea chrysophylla là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae. Loài này chỉ có ở Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Tham khảo
chrysophylla Thể loại:Thực vật Ecuador
Nades
Nades là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Allier
Megachile euzona
Megachile euzona là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1899.
Tham khảo
E Thể loại:Động vật được mô tả năm 1899
Sphex mochii
Sphex mochii là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Sphex. Loài này được Giordani Soika miêu tả khoa học đầu tiên năm 1942.
Tham khảo
Thể loại:Sphex
Caloptilia coroniella
Caloptilia coroniella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae, được tìm thấy ở Canada (Québec và Nova Scotia) và Hoa Kỳ (Maryland, Pennsylvania, Maine, Michigan, Connecticut, Vermont và Illinois). Loài bướm này lần đầu được Clemens miêu tả khoa học lần đầu tiên năm 1864.
Ấu trùng ăn Betula species, bao gồm Betula nana, Betula papyrifera, Betula populifolia và Betula pubescens. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.
Tham khảo
Thể loại:Caloptilia
Wiershop
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Schleswig-Holstein Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Herzogtum Lauenburg
Tipula profdrassi
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Megachile exaltata
Megachile exaltata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.
Tipula pseudocinerascens
Tipula pseudocinerascens là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Indosuchus
Indosuchus là một chi khủng long, được von Huene & Matley mô tả khoa học năm 1933.
Chú thích
Thể loại:Khủng long Thể loại:Indosuchus Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 1933 Thể loại:Khủng long kỷ Phấn Trắng Thể loại:Khủng long Ấn Độ và MadagascarThể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Glaphyrus maurus
Glaphyrus maurus là một loài bọ cánh cứng trong họ Glaphyridae. Loài này được Linneaus miêu tả khoa học năm 1758.
Murat, Allier
Murat là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Allier
Caloptilia crinotibialis
Caloptilia crinotibialis là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Honshū, Kyūshū).
Sải cánh dài 16.2-16.8 mm.
Ấu trùng ăn Persea japonica. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.
Tham khảo
Thể loại:Caloptilia
Dalea humifosa
Tham khảo
humifosa Thể loại:Thực vật Ecuador
Castel San Giovanni
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Piacenza
Wentorf, Herzogtum Lauenburg
Wentorf là một đô thị thuộc huyện Lauenburg, trong bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị Wentorf, Herzogtum Lauenburg có diện tích 4,99 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 703 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Herzogtum Lauenburg
Poeciliopsis viriosa
Poeciliopsis viriosa, tên thông thường là chubby livebearer, là một loài cá nước ngọt thuộc chi Poeciliopsis trong họ Cá khổng tước. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1960.
Từ nguyên
Từ viriosa trong danh pháp của loài cá này có nghĩa là "mạnh mẽ", ám chỉ "sự chịu đựng khác thường" của chúng trong điều kiện nuôi nhốt, và cả trong môi trường tự nhiên.
Phân bố và môi trường sống
P. viriosa có phạm vi phân bố ở Trung Mỹ. P. viriosa là một loài đặc hữu của Mexico, được tìm thấy trải dài từ sông Mocorito (Sinaloa) đến thành phố San Pedro Lagunillas (Nayarit), tiếp tục về phía nam tới các nhánh phụ lưu của sông Grande de Santiago và Ameca ở Jalisco.
Mô tả
Cá cái của loài P. viriosa có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 6,5 cm; ở cá đực, chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 3,5 cm. Sau khoảng 28 ngày mang thai, cá mái có thể cho ra đời khoảng từ 10 đến 30 con cá bột.
Chú thích
V Thể loại:Cá México Thể loại:Động vật được mô tả năm 1960
Danh sách phim Tây Ban Nha trước năm 1930
Danh sách những bộ phim được sản xuất sớm nhất của nền điện ảnh Tây Ban Nha, được sắp xếp theo năm phát hành từ 1897 đến 1929. Để biết danh sách các bài viết về phim Tây Ban Nha theo thứ tự bảng chữ cái, xem Thể loại:Phim Tây Ban Nha.
Liên kết ngoài
1890 Tây Ban Nha Phim Tây Ban Nha Phim Tây Ban Nha Phim Tây Ban Nha Phim
Pordenone
Thành phố chính của miền tây Friuli, nằm dọc theo bờ sông Noncello (có dòng chảy ngắn hơn một chút vào sông Meduna, phụ lưu chính của Livenza), ở trung tâm của một khu đô thị gồm khoảng 86 000 cư dân bao gồm đô thị của Cordenons ở phía đông và của Poncello
Hành chính
Vị trí của Pordenone nằm ở vùng đồng bằng Friulian, phía nam của Carnic Prealps.
Vị trí của khu dân cư đầu tiên không phải là ngẫu nhiên: thực tế là trên một tuyến đường khác đến qua Postumia, được gọi là "stradalta", kết nối các thành phố La Mã của Opitergium (Oderzo) và Iulia Concordia (Concordia Sagittaria) với Iulium Carnicum (Zuglio) và ku vực Norico.