cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
US Boulogne
Lịch sử
Mùa giải 2008-09 đã chứng kiến Boulogne làm điều ngược lại so với mùa trước và thăng hạng vào ngày cuối cùng của mùa giải sau khi đánh bại SC Amiens 4-0, thay thế Strasbourg ở vị trí thăng hạng cuối cùng bằng một điểm duy nhất. Tiền đạo Grégory Thil đã hoàn thành cầu thủ ghi bàn hàng đầu với 18 bàn thắng khi đội bóng này xuất hiện lần đầu tiên tại Ligue 1.
Condylocarpon
Tham khảo
Thể loại:Cây độc
US Boulogne
Liên kết ngoài
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Pháp Thể loại:US Boulogne Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 1898 Thể loại:Khởi đầu năm 1898 ở Pháp Thể loại:Boulogne-sur-Mer Thể loại:Thể thao Pas-de-Calais Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Hauts-de-France Thể loại:Câu lạc bộ Ligue 1
Onthophagus fallax
Onthophagus fallax là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Liên kết ngoài
F
Eupithecia zelmira
Eupithecia zelmira là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Z
Malegaon, Bidar
Malegaon là một làng thuộc tehsil Bidar, huyện Bidar, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Bidar (huyện)
Glenea ochreoplagiata
Liên kết ngoài
Thể loại:Glenea
Cerastes gasperettii
Cerastes gasperettii là một loài rắn trong họ Rắn lục. Loài này được Leviton & Anderson mô tả khoa học đầu tiên năm 1967. đặc biệt được tìm thấy ở Bán đảo Ả Rập và về phía bắc đến Israel, Iraq và Iran. Nó trông rất giống với C. cerastes, nhưng phạm vi địa lý của hai loài này không trùng nhau. Không có phân loài của C. gasperettii được công nhận.
Từ nguyên
tên cụ thể, gasperettii, là để vinh danh John Gasperetti, một bác sĩ phẫu thuật người Mỹ, người đã thu thập mẫu vật nguyên mẫu.
Mô tả
Tổng chiều dài trung bình (bao gồm cả đuôi) của C. gasperettii là 30 - 60 cm, với tổng chiều dài tối đa 85 cm. Con cái thường lớn hơn con đực.
Tham khảo
Thể loại:Cerastes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1967 Thể loại:Động vật Jordan Thể loại:Động vật Trung Đông
Ambelau
thumb|250px|Bảng đồ đảo [[Buru với Ambelau ở phía đông nam.]]
Ambelau hay Ambalau là một đảo núi lửa thuộc quần đảo Maluku của Indonesia, nằm trong biển Banda. Đảo là một đơn vị hành chính (Kecamatan Ambelau) của huyện Nam Buru (Kabupaten Buru Selatan) thuộc tỉnh Maluku (Provinsi Maluku), Indonesia. Khoảng một nửa dân số là người Ambelau bản địa, nói tiếng Ambelau; còn lại đa phần là dân nhập cư từ các đảo lân cận và từ Java.
Địa lý
left|350px|thumb|Vị trí. Ambelau tọa lạc trong biển Banda, tại phía nam eo biển Manipa, cách đảo lớn Buru khoảng 20 km về phía đông nam. Nó có hình ôvan với một phần đất lồi ra ở phía đông nam, và có đường kính tối đa chừng 10 km.
Đây ban đầu là một núi lửa, đất đá trên đảo được hình thành từ Đại Tân sinh. Địa hình chủ yếu là đồi núi, với các điểm cao nhất là 608 m (đỉnh núi Baula) và 559 m (đỉnh núi Nona) ở vùng phía tây. Đảo mọc thẳng đứng từ biển lên, với phần đất bằng phẳng chỉ hiện diện tại bờ biển đông và nam. Đa phần lãnh thổ, đặc biệt là vùng núi, phủ rừng nhiệt đới ẩm. Ambelau nằm ở vùng hoạt động địa chấn tích cực và thường xuyên có động đất; hai trận động đất đáng chú ý gần đây nhất diễn ra vào tháng 8 năm 2006 và tháng 1 năm 2016 (làm 8 người bị thương và khoảng 120 ngôi nhà bị thiệt hại). Hệ động thực vật đa dạng và tương tự của Buru. Ngoài ra, còn có những rạn san hô ngoài khơi Ambelau.
Hành chính
Ambelau nằm trong tỉnh Maluku của Indonesia. Tới năm 1999, hòn đảo thuộc huyện Trung Maluku (Kabupaten Maluku Tengah), rồi chuyển qua huyện Buru (Kabupaten Buru), trong đó nó tự mình là một đơn vị hành chính (Kechamatan Ambelau). Năm 2008, huyện Nam Buru được tách ra từ huyện Buru, và hòn đảo trở thành một phần của nó, tuy vẫn giữ cấp kechamatan. Hòn đảo lại được chia ra thành các đơn vị hành chính cấp thấp hơn, gọi là làng (desa) hay điểm dân cư (kelurahan), gồm Kampung Baru, Lumoy, Masawoy, Selasi, Siwar, Ulima và Elara.
Người dân trên đảo thường đọc nhanh nguyên âm trong âm tiết thứ hai trong từ "Ambelau". Do đó, nhiều nguồn tây phương gọi đảo là Ambelau, trong khi các tài liệu Indonesia viết là Ambalau, đặc biệt trong các văn kiện chính thức.
Dân số
Đa phần dân số Ambelau (9.600 vào năm 2009) định cư tại vùng đất thấp ven biển, trong các điểm dân cư Kampungbaru (1.442), Lumoy (khoảng 950), Massawa (838), Selasi (1.174), Siwar (1.172), Ulimo (1.407) và Elara (2.610). Khoảng một nửa dân số là người Ambelau bản địa, nửa còn lại đến từ các đảo khác thuộc quần đảo Maluku (gồm chủ yếu người Bugis) và từ Java. Người Java đến đảo chủ yếu bởi những chương trình di cư được thực dân Hà Lan hỗ trợ vào thập niên 1900. Trong đời sống thường nhật, mỗi dân tộc nói ngôn ngữ riêng của họ. Tuy nhiên, đa phần người trưởng thành thông hiểu tiếng Indonesia và thường dùng nó ở nơi công cộng hay khi giao tiếp chung. Về tôn giáo, đa phần người tại Ambelau theo Hồi giáo Sunni, với một số ít theo Kitô giáo hoặc đức tin truyền thống.
Kinh tế
Nông nghiệp là ngành kinh tế chính tại địa phương. Nghề trồng lúa gặp khó khăn tại Ambelau do địa hình đồi núi và sự phá hoại của loài lợn Buru babirusa (mà ít khi bị săn do niềm tin Hồi giáo). Phần đất màu mỡ ít ỏi ven biển được dùng để trồng ngô, khoai lang sago, cacao, dừa, tiêu Jamaica và nhục đậu khấu. Với các làng Masawoy và Ulimo còn có nghề đánh bắt cá ngừ. Ngư sản và nông sản được chuyên chở đến đảo Buru gần đó để bán tại các chợ ở Namlea.
Chú thích
Thể loại:Đảo Indonesia Thể loại:Quần đảo Maluku Thể loại:Biển Banda
Evergestis aridalis
Liên kết ngoài
Thể loại:Evergestis
Canavalia bicarinata
Canavalia bicarinata là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Standl. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Đậu dao
Sloanea mexicana
Sloanea mexicana là một loài thực vật có hoa trong họ Côm. Loài này được Standl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sloanea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1923
Dryopteris paraguayensis
Dryopteris paraguayensis là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được C.Chr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1905. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dryopteris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1905 Thể loại:Unresolved names
Dryopteris paraguayensis
Ceratostylis maboroensis
Ceratostylis maboroensis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ceratostylis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1912
Dây thìa canh lá to
Thìa canh lá to hay dây mỏ, lõa ti không mùi, lõa ti nhuộm (danh pháp hai phần: Gymnema latifolium) là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được (Lour.) Decne. mô tả khoa học đầu tiên năm 1844.
Liên kết ngoài
I Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1844
Khủng hoảng cuối nhà Lê sơ
Lật đổ Lê Uy Mục
Lê Tương Dực, tên thật là Lê Oanh (黎瀠), con trai thứ hai của Kiến vương Lê Tân, là cháu nội của Lê Thánh Tông, dưới thời Lê Hiến Tông được ban phong hiệu Giản Tu công (簡修公). Khi Lê Uy Mục nghi ngờ tôn thất, bắt giam ông trong ngục, ông đã tìm kế thoát ra, gặp được Nghĩa quận công Nguyễn Văn Lang hiện đang ẩn dật tại Lam Kinh. Hai người tập hợp lực lượng, thảo chiếu dấy binh và tiến vào Đông Kinh vào năm 1509. Vua Uy Mục phải uống thuốc độc tự vẫn. Lê Tương Dực lên ngôi, đặt niên hiệu là Hồng Thuận (洪順), bắt đầu thời kỳ trung hưng ngắn ngủi sau sự náo loạn dưới thời Uy Mục.
Hồng Thuận trung hưng
Trong những năm đầu cầm quyền, Lê Tương Dực cũng có vài đóng góp thể hiện sự cố gắng vực dậy đất nước đã suy tàn, nhất là trong lĩnh vực khoa cử. Năm 1511, ông tổ chức kỳ thi Hội, đến kỳ thi Đình thì ông đích thân ra đề văn hỏi về đạo trị quốc. Ông cho trùng tu Quốc Tử Giám, dựng lại bia tiến sĩ tỏ rõ sự khuyến khích hiền tài. Đông các Đại học sĩ Đỗ Nhạc đã soạn bài ký ở Quốc Tử giám ca ngợi công đức của Lê Tương Dực, đánh giá là người đủ tài đức để tiếp nối cơ nghiệp của Thuần Hoàng khi xưa. Bấy giờ, Lại bộ tả thị lang Lương Đắc Bằng dân kế trị nước, đại ý khuyên rằng sửa sang văn chiếu điển lệ; tỏ lòng hiếu để cho người trong nước thuận theo; rời xa sắc dục; không dùng lời nịnh; không tùy tiện trao thưởng quan tước; cân nhắc bổ nhiệm quan lại chân chính công bằng; tiết kiệm chi tiêu để khuyến khích sự liêm chính; khen người tiết nghĩa để trọng đạo cương thường; cấm hối hộ bỏ trừng thói tham ô; sửa sang võ bị để thủ thế hùng cường; lựa chọn ngôn quan để trọng dụng lời thật; nới nhẹ việc phu để xót thương dân chúng; hiệu lệnh tín thực để nắm ý chí thiên hạ; luật pháp chế độ phải thận trọng để mở nền thịnh trị thái bình. Bấy giờ Tương Dực Đế đều cho là lời hay, luôn nghe theo, chẳng mấy chốc mở ra thời kỳ trung hưng thịnh vượng dưới thời cai trị của ông.
Năm 1510, Tương Dực sai quan Binh bộ Thượng thư là Vũ Quỳnh soạn bộ Đại Việt thông giám thông khảo, gọi tắt là Đại Việt thông giám hay Việt giám thông khảo. Đại Việt thông giám gồm 26 quyển, chia thành Ngoại kỷ chép từ Hồng Bàng đến hết nhà Ngô, Bản kỷ từ Đinh Tiên Hoàng đến đầu thời Lê Thái Tổ. Tương Dực còn sai Lê Tung soạn bài tổng luận về bộ sử ấy. Theo Phan Huy Chú, bộ sách này được Lê Nại đánh giá là quy mô và đúng với kinh, trúng với sử.
Nạn đói và nổi loạn
Năm 1511, người làng Quang Bị, huyện Bất Bạt là Trần Tuân nổi loạn ở vùng Sơn Tây. Bấy giờ, nhân dân các phố xá ở kinh thành náo động, đều đem vợ con về quê quán, đường phố không còn một ai đi lại. Lê Tương Dực sai Mỹ Huệ hầu Trịnh Duy Sản chỉ huy quan quân đi đánh Trần Tuân. Bấy giờ, quân của Tuân đã bức sát đến huyện Từ Liêm (Quốc Oai), quan quân bại trận, lui về đóng ở các xứ Đông Ngạc, Nhật Chiêu. Về sau, Trịnh Duy Sản lập đại công, phá tan được cuộc nổi loạn, được phong tước Nguyên quận công (原郡公).
Vào tháng 5 năm 1512, nhiều nơi ở Đại Việt liên tiếp xảy ra nạn đói nghiêm trọng do hạn hán và mất mùa. Do đó, những năm dưới thời Hồng Thuận thường xuyên xảy ra bạo loạn, khiến triều đình phải đánh dẹp vô cùng vất vả.
Tháng giêng năm 1512, Nguyễn Nghiêm nổi loạn vùng Sơn Tây và Hưng Hóa nhưng nhanh chóng bị tướng Đỗ Nhạc đánh dẹp.
Đến tháng 4 năm 1512, Lê Hy, Trịnh Hưng, Lê Minh Triệt làm loạn ở vùng Nghệ An. Vua sai Khang quận công Trần Nghi và Đông các hiệu thư Trần Dực đi đánh nhưng thất bại, Nghi và Dực cũng chết chìm ngoài biển. Quân phản loạn tiến đến Lôi Dương. Tháng 5, vua sai Trịnh Duy Sản chỉ huy quan quân đánh dẹp quân giặc.
Tháng 1 năm 1515, Phùng Chương khởi nghĩa ở vùng núi Tam Đảo. Vua sai Ngô Bính và Trịnh Duy Sản đi đánh, Phùng Chương thua chạy.
Tháng 10 năm 1515, Đặng Hân và Lê Hất làm loạn ở vùng huyện Ngọc Sơn, Thanh Hoa. Vua sai Đỗ Nhạc làm Tán lý quân vụ đi đàn áp cuộc nổi loạn.
Ngày 23 tháng giêng năm 1516, Trần Công Ninh nổi loạn ở xứ đò Hối, huyện Yên Lãng. Vua sai Đỗ Nhạc trấn giữ Kinh thành, vua đích thân đem các đại thần văn võ và đô đốc năm phủ đi theo. Quân ra cửa Bắc Thần, vua ngự ở hành tại bên sông Nhị Hà, ra lệnh cho các tướng qua sông tiến đánh, phá tan quân nổi dậy.
Năm 1516, Lê Tương Dực cho đắp thành rộng cả ngàn trượng chắn ngang sông Tô Lịch. Để thể hiện uy quyền đế vương, ông sai một người thợ là Vũ Như Tô xây điện 100 nóc, xây Cửu Trùng Đài. Quân dân làm trong mấy năm trời không xong, hao tổn tiền của, chết hại nhiều người. Bỏ bê việc nước, chỉ ngày ngày du ngoạn Tây Hồ, Tương Dực nghĩ ra nhiều trò quái lạ, làm dân chúng, binh lính mệt nhọc.
Loạn Trần Cảo
Tháng 3, năm Hồng Thuận thứ 8 (1516), xảy ra bạo loạn đánh dấu sự sụp đổ của triều đại Lê Tương Dực.
Ở huyện Thủy Đường (Hải Phòng), một người là Trần Cảo (hay còn gọi là Trần Cao), thấy sấm nói rằng ở phương đông có thiên tử khí (ứng với câu sấm thời nhà Đinh: Chấn cung kiến nhật - Đông mặt trời mọc), bèn tụ tập được nhiều người lấy đất Hải Dương, Thủy Đường, Đông Triều, rồi tự xưng là vua Đế Thích giáng sinh. Trần Cảo thành lập quân đội, người đi theo đến hàng vạn.
Trần Cảo đem quân về đóng ở đất Bồ Đề, bên kia sông Nhị Hà, định sang lấy kinh đô Đông Kinh. Lê Tương Dực đích thân xuất chinh đi đánh giặc, ngự ở trên điện ra lệnh điều động các tướng. Sau quân triều đình sang đánh, Trần Cảo lui về đóng ở Trâu Sơn, thuộc phủ Từ Sơn. Tương Dực sai An Hòa hầu là Nguyễn Hoằng Dụ sang đóng quân ở Bồ Đề để chống giữ.
Trịnh Duy Sản giết Vua, lập Chiêu Tông
Nguyên quận công Trịnh Duy Sản, bấy giờ có công lao dẹp loạn Trần Tuân, đem lòng oán hận Lê Tương Dực đã từng phạt mình bằng roi trước đây. Duy Sản nghe lời Thái sư Lê Quảng Độ và kẻ hầu là Trình Trí Sâm, âm mưu giết Lê Tương Dực và lập người mới, trở thành quyền thần. Ngày 7 tháng 4 năm đó, Duy Sản xông vào cung tìm và giết chết Lê Tương Dực, giết luôn nhiều quan nội thị theo hầu cận. Bấy giờ cho rằng Duy Sản là kẻ đại nghịch, sự đại loạn cuối đời Lê Sơ đều do y bắt đầu mà ra.
Lê Tương Dực bị giáng làm Linh Ẩn vương (靈隱王), về sau được truy phong làm Tương Dực hoàng đế (襄翼皇帝), táng ở Nguyên Lăng (元陵). Bấy giờKhâm Đức hoàng hậu nghe tin hoàng đế qua đời, bèn than khóc, nhảy vào điện Mục Thanh đang cháy để chết theo. Người quân sĩ cũng đem xác bà an táng cùng Tương Dực trong Nguyên lăng.
Sau khi giết Tương Dực Đế, Nguyên quận công Trịnh Duy Sản bèn tính lập con trưởng của Mục Ý vương là Lê Quang Trị, nhưng Vũ Tá hầu Phùng Mại lại muốn lập con trưởng của Cẩm Giang vương là Lê Y (黎椅). Bấy giờ Tường quận công Phùng Dĩnh sai lực sĩ giết chết Mại, rồi lập Quang Trị lên. Nhưng chưa được 3 ngày, Trịnh Duy Đại đã đem Quang Trị về Tây Kinh. Bọn đại thần Trịnh Duy Sản bấy giờ lại đón Lê Y lên ngôi, tức Lê Chiêu Tông.
Bấy giờ, An Hoà hầu Nguyễn Hoằng Dụ đóng quân ở Bồ Đề, nghe tin Trịnh Duy Sản làm việc thí nghịch, liền nổi giận đem quân vượt sông, đốt phá phố xá ở kinh thành, bọn Trần Cảo ùa vào thì thành thất thủ, Thái sư Lê Quảng Độ ra hàng. Trịnh Duy Sản cùng triều đình đưa Chiêu Tông về Tây Kinh. Khi cửa thành bỏ hoang, dân chúng vào thành tranh nhau lấy vàng bạc, châu báu, bạch đàn, xạ hương, lụa là tơ gai đầy trong dân gian; sách vở, hồ tiêu, hương liệu các thứ vứt bỏ trên đường phố cao đến 2 tấc, không thể kể xiết. Người mạnh khoẻ tranh cướp vàng bạc, có người lấy được đến 400 lạng, người yếu cũng được đến hơn 200 lạng. Cung khuyết, kho tàng do vậy mà hết sạch.
Chiếm được kinh thành, Trần Cảo xưng làm Thiên Ứng Đế (天應帝), ra cung điện bàn việc triều đình, dùng Lê Quảng Độ coi việc. Lúc này Thiết Sơn bá Trần Chân, con nuôi của Nguyên quận công Trịnh Duy Sản, tập hợp quân sĩ hơn 6000 người ở chợ Hoàng Hoa (chợ Ngọc Hà ngày nay). Cảo xua Phan Ất đi trấn áp, 2 bên đánh nhau quyết liệt, Trần Chân do không có tiếp viện bèn lui về cố thủ. Bấy giờ Chiêu Tông từ Tây Kinh, hiệu triệu quân 3 phủ[5], sai các Nguyên quận công Trịnh Duy Sản, An Hòa hầu Nguyễn Hoằng Dụ, Bình Phú hầu Nguyễn Văn Lự (em của Nguyễn Văn Lang), Vĩnh Hưng hầu Trịnh Tuy đem quân thủy bộ cùng tiến thẳng đến Đông Kinh. Đồng thời gửi hịch cho các phủ huyện.
Ngày 23 tháng 3 năm 1516, tại Đông Kinh xảy ra trận chiến ác liệt giữa các thế lực phò Chiêu Tông và Trần Cảo. Cảo liên tục dùng súng, hỏa khí bắn ra để chặn quân triều đình, Nguyên quận công Trịnh Duy Sản, An Tín bá Trịnh Hy, Vĩnh Hưng hầu Trịnh Tuy ra sức chống lại, hết sức dũng mãnh, khiến Cảo phải gắng đóng cửa thành cố thủ. Đến khi thế trận nguy khốn, Cảo mở cửa thành chạy qua sông Đuống, chạy lên Lạng Nguyên.
Ngày 27 tháng 3, Chiêu Tông chính thức đặt niên hiệu là Quang Thiệu (光紹). Bấy giờ Trịnh Duy Đại giữ Quang Trị ở Tây Kinh, nghe đến Chiêu Tông đã chiếm được Đông Kinh, bèn giết Quang Trị và những người em để chạy về Chiêu Tông. Tặc thần Lê Quảng Độ do đầu hàng Trần Cảo bị giết, cùng năm Nguyên quận công Trịnh Duy Sản do đánh tàn dư của Trần Cảo bị tử trận.
Xung đột các phe phái
Năm 1517, An Hoà hầu Nguyễn Hoằng Dụ có hiềm khích với Vĩnh Hưng bá Trịnh Tuy, đóng quân chống nhau. Hoằng Dụ đóng quân ở phường Đông Hà, Tuy đóng quân ở ngoài thành Đại La chống giữ nhau, kinh thành trở thành chiến trường của 2 bên. Bấy giờ tướng Trần Chân có ân tình với họ Trịnh, thấy Nguyễn Hoằng Dụ đánh Trịnh Tuy bèn đem quân định cứu, đợi khi Hoằng Dụ vào chầu Chiêu Tông thì xông ra bắt. Khi ấy Hoằng Dụ đến cửa Đại Hưng, ngờ có quân của Trần Chân bèn đi thuyền chạy ra Thanh Hóa. Trần Chân gửi thư cho Trấn thủ Sơn Nam là Mạc Đăng Dung khuyên bắt Hoằng Dụ, nhưng Đăng Dung không nghe theo. Năm ấy, trong nước đói to, xác người chết đói nằm gối lên nhau. Những nơi trải qua binh lửa như Đông Triều, Giáp Sơn ở Hải Dương;Yên Phong, Tiên Du, Đông Ngàn ở Kinh Bắc lại càng đói dữ. Trần Chân sau khi đuổi được Hoằng Dụ, tiện tay chiếm giữ Kinh thành.
Năm 1518, Chiêu Tông ra lệnh giết chết Thiết Sơn bá Trần Chân, cùng bè đảng hơn 6 người. Bấy giờ, quyền thế Trần Chân rất lớn, Vũ Xuyên hầu Mạc Đăng Dung còn phải kết thông gia. Trong kinh sư có kẻ hiếu sự làm câu ca rằng: "Trần hữu nhất nhân, vi thiên hạ quân, thố đầu hổ vĩ, tế thế an dân" (Có một người họ Trần, làm vua thiên hạ, đầu thỏ đuôi hổ, trị nước yên dân); Thọ quốc công Trịnh Hựu cùng với Thuỵ quân công Ngô Bính bàn với nhau rằng: Một người họ Trần tức là Trần Chân, đầu thỏ đuôi hổ tức là cuối năm Dần đầu năm Mão, sợ rằng vào năm ấy sẽ có biến loạn, họ khuyên Chiêu Tông sớm trừ đi. Trần Chân bị xử trảm, bêu đầu, đệ tử của Chân là Nguyễn Kính, Hoàng Duy Nhạc, Nguyễn Áng, Nguyễn Hiêu, Cao Xuân Thì họp binh với nhau ở chùa Yên Lãng[6], đánh sát vào kinh thành. Chiêu Tông nghe tin, đành đem trốn vào Gia Lâm. Bấy giờ, Vĩnh Hưng hầu Trịnh Tuy đóng quân ở xứ Sơn Nam có hơn 1 vạn người, nghe tin quan gia chạy ra ngoài, quân lính tan cả. Thế là quân Sơn Tây[7] thả sức cướp phá, trong thành sạch không, Kinh sư thành bãi săn bắn, đánh cá. Chiêu Tông cho gọi Nguyễn Hoằng Dụ ra đánh bọn Nguyễn Kính. Nhưng Hoằng Dụ lưỡng lự không đi.
Trịnh Tuy lập vua
Để xoa dịu phe cánh Nguyễn Kính, Chiêu Tông sai giết những người gièm pha Trần Chân trước đây, nhưng Kính vẫn tụ tập cướp phá như trước. Mạc Đăng Dung khuyên Chiêu Tông về Bảo Châu (huyện Từ Liêm), nhưng nội thần Đỗ Nhạc và Nguyễn Dư can ngăn, Đăng Dung đem giết cả hai, đưa Chiêu Tông cùng em là Lê Xuân về Bảo Châu. Sau khi Chiêu Tông rời Đông Kinh, Vĩnh Hưng bá Trịnh Tuy cùng bọn giặc Sơn Tây lập Lê Bảng (黎榜), con của Tĩnh Tu công Lê Lộc (静修公黎禄) lên ngôi, đổi thành Đại Đức Đế (大德帝). Được nửa năm lại phế Bảng mà lập Lê Do (黎槱), đổi thành Thiên Hiến Đế (天宪帝). Cả hai đều là cháu 4 đời của Cung vương Lê Khắc Xương (黎克昌), con thứ hai của Thái Tông Văn Hoàng.
Chiêu Tông triệu thông gia của Trần Chân là Vĩnh Xuyên bá Mạc Đăng Dung [8] đang trấn thủ Hải Dương và An Hòa hầu Nguyễn Hoằng Dụ đem quân đánh bọn Nguyễn Kính, Nguyễn Áng. Hoằng Dụ thua to, quân chết rất nhiều. Hoằng Dụ chạy xuống thuyền, tự liệu không đánh được, liền bãi binh lui về, chỉ để một mình Mạc Đăng Dung ở lại cầm cự với bọn Nguyễn Áng.
Năm 1519, Vĩnh Hưng bá Trịnh Tuy đánh úp Chiêu Tông ở dinh Bồ Đề, bị thua, phải đem Lê Do về Yên Lãng, Yên Lạc (Vĩnh Phú ngày nay). Tháng 7 năm ấy, Mạc Đăng Dung dẹp được Lê Do, bắt giết Do và Nguyễn Sư. Trịnh Tuy bỏ chạy về Tây Kinh, Nguyễn Kính đầu hàng. Vua cấp phong cho Đăng Dung làm Minh quận công (明郡公).
Năm 1521, Mạc Đăng Dung lại được phong làm Nhân quốc công (仁國公), lĩnh quản binh lực thủy bộ của 13 đạo, lại phong làm Thái phó. Tháng 8, Đăng Dung lãnh quân đến vùng Kinh Bắc, dẹp được Trần Cung, con của Trần Cảo. Lúc này quyền thế của Mạc Đăng Dung rất lớn, kiểm soát toàn bộ triều đình. Dung đem con gái nuôi vào cung hầu, tiếng là chầu hầu, thực ra là để dò xét, coi giữ. Lại cho con trưởng là Mạc Đăng Doanh làm Dục Mỹ hầu (煜美侯), trông coi điện Kim Quang. Đăng Dung đi bộ thì lọng phượng giát vàng, đi thủy thì thuyền rồng giây kéo, ra vào cung cấm, không kiêng sợ gì. Lại giết bọn thị vệNguyễn Cấu, Đô lực sĩ Minh Sơn bá Nguyễn Thọ và Đàm Cử.
Tháng 4 năm 1522, Lê Khắc Cương và Lê Bá Hiếu ở Kinh Bắc nổi loạn. Nhà vua sai tướng đi đánh, bắt được giết chết Khắc Cương và Bá Hiếu. Bấy giờ Đăng Dung chuyên quyền thống binh, uy thế ngày một lớn.
Mạc Đăng Dung phế Vua, Trịnh Tuy cần vương
Ngày 27 tháng 7, năm Quang Thiệu thứ 7 (1522), Chiêu Tông chạy ra huyện Minh Nghĩa ở Sơn Tây (vùng đất nay thuộc tỉnh Hà Tây), lúc đó ông mưu ngầm với bọn Phạm Hiến, Phạm Thứ, sai người đem mật chiếu vào Tây Kinh bảo Trịnh Tuy nghênh viện. Hôm sau Đăng Dung nghe tin, cho người đuổi theo nhưng Chiêu Tông quyết chống lại, chạy vào thành Tây Kinh. Trong kinh thành, Mạc Đăng Dung cùng Thái sư Lượng quốc công Lê Phụ và các công hầu lập em của Chiêu Tông là Lê Xuân lên ngôi. Ngày 1 tháng 8, Mạc Đăng Dung cùng Lê Phụ tôn Lê Xuân lên, tức Lê Cung Hoàng, tuyên bố phế truất Chiêu Tông, gọi là Quang Thiệu Đế (光紹帝). Cung Hoàng lên ngôi, đặt niên hiệu là Thống Nguyên (統元), trong nước lúc đấy tồn tại 2 vị hoàng đế. Cung Hoàng bị Đăng Dung dời đến Hồng Thị, thuộc Hải Dương tạm trú ẩn; ngay khi nghe tin ấy Chiêu Tông ngự về Đông Kinh, thiết lập lại triều đình.
Năm 1523, sau khi, Tuy đem Chiêu Tông về Thanh Hóa, quân lực Chiêu Tông bị giảm đáng kể, Đăng Dung liên tiếp sai Sơn Đông hầu Mạc Quyết, Quỳnh Khê hầu Vũ Hộ, Dương Xuyên hầu Vũ Như Quế đi đánh Trịnh Tuy ở Thanh Hoa, phá tan quân Tuy. Tuy liền dời Chiêu Tông lên châu Lang Chánh. Năm đó Đang Dung giáng Chiêu Tông làm Đà Dương vương (陀陽王).
Năm 1525, Cung Hoàng phong Mạc Đăng Dung thêm thành Bình chương quốc trọng sự, đem quân đánh Trịnh Tuy, Tuy thua trận bỏ chạy rồi chết. Đăng Dung bắt được Chiêu Tông ở động An Nhân. Về đến kinh sư, Đăng Dung giam Chiêu Tông ở phường Đông Hà. Nghe tin Chiêu Tông bị bắt, các quần thần Phúc Lương hầu Hà Phi Chuẩn, Nghiêm Bá Kỳ, Đàm Thận Huy đều bị truy lùng và giết chết. Đến cuối năm 1526, triều đình đều nằm trong tay Mạc Đăng Dung. Ngày 18 tháng 12, năm 1526, Đăng Dung bí mật sai Bái Khê bá Phạm Kim Bảng giết Chiêu Tông ở nơi bị giam, đem xác về chôn ở Vĩnh Hưng lăng.
Năm 1527, Mạc Đăng Dung ép Cung Hoàng nhường ngôi, chính thức lập ra nhà Mạc.
Kết cục
Sau khi nhà Mạc thành lập, một số đại thần nhà Lê không thần phục, muốn khôi phục lại nhà Lê. Anh em Trịnh Ngung, Trịnh Ngang sang Trung Quốc cầu viện nhà Minh nhưng nhà Minh không đáp ứng. Hai anh em chết già ở Trung Quốc. Năm 1528, tông thất nhà Lê là Lê Ý khởi binh chống Mạc tại Thanh Hóa nhưng đến năm 1530 bị dẹp tan.
Từ năm 1529, một tướng của nhà Lê sơ là Nguyễn Kim chạy vào vùng núi Thanh Hóa rồi sang Ai Lao chống nhà Mạc. Kim tìm được con vua Chiêu Tông là Lê Ninh đưa lên ngôi tại Ai Lao, tức Lê Trang Tông. Nguyễn Kim mang quân về nước đánh chiếm Thanh Hóa, mở đầu cho giai đoạn Chiến tranh Lê-Mạc và Nam Bắc triều. Khi dẹp được họ Mạc, họ Trịnh lên nắm quyền, vì Lê Trung Tông con Lê Trang Tông không có con nối ngôi, Trịnh Kiểm đã sai người tìm cháu họ Lê để lập lên ngôi. Sau đó tìm được cháu của Lê Trừ, anh thứ hai của Thái Tổ Lê Lợi là Lê Duy Bang, lập lên ngôi, tức là Lê Anh Tông. Từ đó, các vua nhà Lê Trung Hưng không còn là dòng chính mạch của Lê Thái Tổ Lê Lợi.
Cordylogyne
Cordylogyne là chi thực vật có hoa trong họ Apocynaceae.
Khủng hoảng cuối nhà Lê sơ
Kết cục
Từ cuối nhà Lê sơ đến thời kì Trịnh-Nguyễn phân tranh là khoảng thời gian chính quyền nhà Lê suy yếu. Các thế lực Trịnh-Nguyễn dưới danh nghĩa phò Vua Lê nhưng thực chất hình thành hai nhà nước riêng biệt, gây ra chiến tranh. Việt Nam bị chia cách cho đến đầu thế kỷ 19.
Chú thích
Thể loại:Lịch sử Việt Nam Thể loại:Chiến tranh trong lịch sử Việt Nam
Xã Gillam, Quận Jasper, Indiana
Xã Gillam (Gillam Township) là một xã thuộc quận Jasper, tiểu bang Indiana, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 640 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Indiana Thể loại:Quận Jasper, Indiana
Glenea ochreosignata
Glenea ochreosignata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Glenea
Dysstroma hewlettaria
Tham khảo
Thể loại:Dysstroma
Salvia hypochionaea
Salvia hypochionaea là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Boiss. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1844.
Liên kết ngoài
H Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1844
Die Glocke
thumb|Igor Witkowski Die Glocke (, tiếng Đức nghĩa là cái "Chuông") là một thiết bị công nghệ khoa học tuyệt mật, vũ khí bí mật hay Wunderwaffe của Đức Quốc xã. Được nhà báo và nhà văn Ba Lan Igor Witkowski mô tả trong Prawda o Wunderwaffe (2000), sau đó nó được truyền bá bởi nhà báo quân sự và nhà văn Nick Cook cũng như các tác giả như Joseph P. Farrell và những người khác liên kết nó với chủ nghĩa huyền bí của Đức Quốc xã và nghiên cứu về năng lượng tự do hoặc phản trọng lực.
Die Glocke đã trở thành một chủ đề phổ biến về huyễn tưởng và một phần tương tự như cộng đồng fan hâm mộ khoa học viễn tưởng tồn tại xung quanh nó và các loại "vũ khí kỳ lạ" hay Wunderwaffen được cho là của Đức Quốc xã. Các nhà phê bình chính thống như cựu khoa học gia ngành hàng không vũ trụ David Myhra đã bày tỏ sự hoài nghi liệu có sự tồn tại của một loại thiết bị như vậy hay không.
Lịch sử
nhỏ|Jakob Sporrenberg Thảo luận về Die Glocke bắt nguồn từ các tác phẩm của Igor Witkowski. Cuốn sách tiếng Ba Lan năm 2000 của ông Prawda o Wunderwaffe (The Truth About The Wonder Weapon, được in lại bằng tiếng Đức với tựa đề Die Wahrheit über die Wunderwaffe), còn gọi là "Chuông Đức Quốc xã". Witkowski đã viết rằng lần đầu tiên ông phát hiện ra sự tồn tại của Die Glocke bằng cách đọc lại những bản sao từ một cuộc thẩm vấn viên cựu sĩ quan SS của Đức Quốc xã Jakob Sporrenberg. Theo Witkowski, ông tìm ra những bản sao chép được coi là tuyệt mật vào tháng 8 năm 1997 bởi một liên lạc tình báo Ba Lan giấu tên cho biết anh ta đã tiếp cận các tài liệu của chính phủ Ba Lan có liên quan đến vũ khí bí mật của Đức Quốc xã. Witkowski xác nhận rằng ông chỉ được phép sao chép các tài liệu và không được phép sao chụp. Mặc dù không có bằng chứng về tính xác thực của lời phát biểu của Witkowski, nhưng nó đã giành được một lượng độc giả lớn hơn khi được nhà văn Anh Nick Cook kể lại, ông này còn thêm vào quan điểm của mình lên các tuyên bố của Witkowski trong cuốn The Hunt for Zero Point. Tác giả Jason Colavito viết rằng những tuyên bố của Witkowski đã được "tái chế" từ những lời đồn đại về nền khoa học huyền bí của Đức Quốc xã trong thập niên 1960 được xuất bản lần đầu tiên trong cuốn Morning of the Magicians, và mô tả Die Glocke là "một vài thiết bị nằm bên ngoài văn hoá cận cảnh cứ nghĩ rằng nó thực sự tồn tại. Nói đúng ra, đây là một trò lừa bịp, hoặc ít nhất là một sự phóng đại lung tung."
Mô tả
nhỏ|Biểu tượng cái chuông của Die Glocke Được cho là một thí nghiệm do các nhà khoa học Đế chế Thứ ba tiến hành dưới sự quản lý của SS tại một cơ sở của Đức có tên là Der Riese ("Người Khổng Lồ") cạnh khu mỏ Wenceslaus và gần biên giới Séc, Die Glocke được mô tả là một thiết bị "được làm từ kim loại nặng, cứng" rộng khoảng 9 ft và cao 12 to 15 ft, có hình dạng tương tự như một chiếc chuông lớn. Theo một cuộc phỏng vấn Witkowski của Cook, thiết bị này có vẻ như chứa hai xi lanh quay ngược, nó có thể được "làm đầy với chất có chứa thủy ngân, màu tím". Chất lỏng kim loại này có mật danh "Xerum 525" và được "lưu trữ trong một cái bình giữ nhiệt lớn chứa nhiệt độ cao được bọc trong chì". Các chất bổ sung được cho là dùng trong các thí nghiệm, gọi là Leichtmetall (kim loại nhẹ), "bao gồm thorium và beryllium peroxides". Witkowski mô tả Die Glocke, khi được kích hoạt sẽ có một vùng ảnh hưởng kéo dài từ 150 to 200 m. Trong khu vực này, các tinh thể sẽ hình thành trong mô động vật, máu sẽ tách ra và gel trong khi thực vật sẽ phân hủy thành chất giống như dầu nhờn. Witkowski cũng cho biết năm trong số bảy nhà khoa học ban đầu làm việc trong dự án đã chết trong quá trình thử nghiệm. Dựa trên một số chỉ dẫn bên ngoài, Witkowski tuyên bố rằng những tàn tích của một khung bê tông được đặt cho một cái tên mỹ miều là "The Henge", nằm kế bên khu mỏ Wenceslas ( 50.62861°N, 16.49444°W ), khoảng 3,1 kilômét (1,9 mi) về phía đông nam các công trình ngầm của Tổ hợp Sokolec thuộc Dự án Riese, có thể đã từng đóng vai trò như là một thiết bị thử nghiệm cho một thí nghiệm về "lực đẩy phản trọng lực" được tạo ra với Die Glocke. Tuy nhiên, bản thân cấu trúc bị bỏ hoang cũng được giải nghĩa giống với phần còn lại của một tháp giải nhiệt công nghiệp thông thường.
Những lời phát biểu của Witkowski cùng với quan điểm của Cook đã thúc đẩy thêm sự phỏng đoán về thiết bị này của các tác giả người Mỹ, bao gồm Joseph P. Farrell, Jim Marrs, và Henry Stevens. Trong quyển Hitler's Suppressed and Still-Secret Weapons, Science and Technology (2007), Stevens kết luận rằng chất vôi tím theo như mô tả của Witkowski chỉ có thể là thủy ngân màu đỏ vì thủy ngân thường "không có hợp chất lỏng theo sự hiểu biết thông thường ". Stevens trình bày câu chuyện của nhà khoa học người Đức Otto Cerny đã nói với Greg Rowe năm 13 tuổi khoảng năm 1961 cho rằng cái gương lõm nằm trên đầu một thiết bị có vẻ tương tự như mô tả dành cho Die Glocke đã cung cấp khả năng nhìn thấy "những hình ảnh từ quá khứ" trong suốt quá trình hoạt động.
Tác phẩm hư cấu
Thể loại:Phản trọng lực Thể loại:Thuyết âm mưu trong văn hóa đại chúng Thể loại:Chủ nghĩa quốc xã và thuyết huyền bí Thể loại:Hiện tượng liên quan đến UFO Thể loại:Truyền thuyết đô thị Thể loại:Trò bịp bợm ở Đức Thể loại:Trò bịp bợm siêu nhiên Thể loại:Ngụy khoa học Thể loại:Lực hấp dẫn Thể loại:Nhận thức luận Thể loại:Công nghệ viễn tưởng Thể loại:Dự báo công nghệ Thể loại:Giả thuyết Thể loại:Tương lai học Thể loại:Huyền bí học Thể loại:Đức Quốc xã Thể loại:Lịch sử văn hóa Đức Thể loại:Thuyết âm mưu ở văn hóa đại chúng
Yortan, Yenice
Yortan là một thị trấn thuộc huyện Yenice, tỉnh Karabük, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 1.790 người.
Evergestis atrapuncta
Evergestis atrapuncta là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Evergestis
Malegaon, Aurad
Malegaon là một làng thuộc tehsil Aurad, huyện Bidar, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Bidar (huyện)
Pomerape
Pomerape là một núi lửa dạng tầng nằm trên biên giới phía bắc Chile và Bolivia (Sở Oruro, tỉnh Sajama, Curahuara de Carangas đô thị). Nó là một phần của phức hợp núi lửa Payachata, cùng với núi lửa Parinacota ở phía nam. Nó là núi thời Pleistocen tuổi.
Chú thích
Thể loại:Núi Chile
Agartha
Agartha (đôi lúc gọi là Agartta, Agharti, Agarta hay Agarttha) là một thành phố huyền thoại được cho là nằm trong lõi của Trái Đất. Nó liên quan đến niềm tin vào một Trái Đất rỗng và là một chủ đề phổ biến trong chủ nghĩa bí truyền.
Lịch sử
Nhà thần bí học người Pháp thế kỷ 19 Alexandre Saint-Yves d'Alveydre đã xuất bản cuốn sách "đáng tin cậy" đầu tiên về Agartha ở châu Âu. Theo ông, thế giới bí mật của "Agartha" cùng tất cả sự khôn ngoan và sự giàu có của nó ""sẽ có thể tiếp cận được đối với toàn thể nhân loại, khi Kitô giáo sống theo các điều răn đã được Moses và Thiên Chúa soạn thảo", có nghĩa là "Khi Chủ nghĩa vô chính phủ tồn tại trong thế giới của chúng ta được thay thế bởi Chủ nghĩa thống trị cộng đồng." Saint-Yves mô tả sinh động về "Agartha" trong cuốn sách này như thể nó là một nơi thực sự tồn tại, nằm ở dãy Himalaya ở Tây Tạng. Phiên bản lịch sử "Agartha" của Saint-Yves đều dựa trên thông tin được "tiết lộ", ý nghĩa do chính Saint-Yves nhận được thông qua "sự hòa hợp".
Nhà thám hiểm Ferdynand Ossendowski đã viết một cuốn sách vào năm 1922 mang tựa đề Beasts, Men and Gods. Trong cuốn sách này, Ossendowski kể về một câu chuyện được truyền đạt lại cho anh có liên quan đến một vương quốc dưới lòng đất tồn tại bên trong Trái Đất. Vương quốc này đã được Phật tử biết đến với tên gọi Agharti.
Kết nối với thần thoại
Agartha thường có liên quan hoặc nhầm lẫn với Shambhala, vốn là biểu tượng nổi bật trong Phật giáo Kim cương thừa và các giáo lý Tây Tạng Kalachakra (Kim Cang Thời Luân) và được hồi sinh ở phương Tây bởi Phu nhân Blavatsky và Hội Thông Thiên Học. Các nhà Thông thiên học đặc biệt quan tâm đến Agarthi như là một tổ hợp rộng lớn gồm các hang động nằm bên dưới Tây Tạng do lũ ác quỷ, được gọi là asura sinh sống. Helena và Nicholas Roerich, những người mà giáo huấn của họ gần giống với Thuyết thần trí, đều xem sự tồn tại của Shambhala cả về mặt tinh thần lẫn thể xác.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố và thị trấn thần thoại Thể loại:Lý thuyết Trái Đất rỗng
Onthophagus falsivigilans
Onthophagus falsivigilans là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Liên kết ngoài
F
Sloanea mollis
Sloanea mollis là một loài thực vật có hoa trong họ Côm. Loài này được Gagnep. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1910.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sloanea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1910
Corollonema
Corollonema là chi thực vật có hoa trong họ Apocynaceae.
Tham khảo
Corollonema
Glenea ochreosuturalis
Glenea ochreosuturalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Glenea
Ceratostylis macra
Ceratostylis macra là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được J.J.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ceratostylis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1935
Dysstroma heydemanni
Dysstroma heydemanni là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Dysstroma
534 (số)
534 (năm trăm ba mươi bốn) là một số tự nhiên ngay sau 533 và ngay trước 535.
Dryopteris paranaensis
Dryopteris paranaensis là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Sehnem in Reitz mô tả khoa học đầu tiên năm 1979. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
534 (số)
Tham khảo
Thể loại:Số chẵn
Dryopteris paranaensis
Liên kết ngoài
Thể loại:Dryopteris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1979 Thể loại:Unresolved names
Dryopteris paranaensis
Gymnema javanicum
Gymnema javanicum là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được Koord. mô tả khoa học đầu tiên năm 1911.
Liên kết ngoài
J Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1911
Glenea ochreovittata
Glenea ochreovittata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Gymnema javanicum
Liên kết ngoài
Gymnema javanicum
Glenea ochreovittata
Liên kết ngoài
Thể loại:Glenea
Cerastes vipera
Cerastes vipera là một loài rắn trong họ Rắn lục. Loài này được Linnaeus mô tả khoa học đầu tiên năm 1758.
Tham khảo
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758 Thể loại:Cerastes Thể loại:Loài ít quan tâm Thể loại:Động vật bò sát Maroc Thể loại:Động vật bò sát Tây Sahara
Eupithecia zengoensis
Eupithecia zengoensis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Z
Xã Graham, Quận Jefferson, Indiana
Xã Graham (Graham Township) là một xã thuộc quận Jefferson, tiểu bang Indiana, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.668 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Indiana Thể loại:Quận Jefferson, Indiana
Canavalia boliviana
Canavalia boliviana là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Piper miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Đậu dao
Evergestis bamianalis
Liên kết ngoài
Thể loại:Evergestis
Ceratostylis malintangensis
Liên kết ngoài
Thể loại:Ceratostylis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1927
Prunus grayana
Prunus grayana (danh pháp đồng nghĩa: Padus grayana hay Prunus padus var. japonica), còn được gọi thông dụng là anh đào chim Nhật Bản hay anh đào chim Gray, là một loài đặc hữu của Nhật Bản và Trung Quốc.
Loài này được Friedrich Anton Wilhelm Miquel mô tả năm 1864 theo danh pháp Prunus padus var. japonica, dựa trên mẫu vật được Philipp Franz von Siebold thu thập. Sau đó, Karl Maximovich đã tách nó ra thành một loài riêng biệt, và đặt tên nó là Prunus grayana vào năm 1883 theo tên Asa Gray (1810-1888).
Mô tả
P. grayana là một cây bụi nhỏ, rụng lá theo mùa, thường mọc ở độ cao khoảng 1.000 - 3.800 m trong vùng khí hậu ôn đới. Cây có thể cao từ 8 đến 20 m, ưa nắng mặt trời và đất ẩm nhưng phải dễ thoát nước. Thân cây mảnh mai với lớp vỏ màu nâu hoặc nâu tím, bề mặt có các lỗ khí màu nâu, tỏa mùi hương nồng khi bị cắt. Lá thuôn dài hình trứng, dài 4 - 10 cm và rộng 1,8 - 4,5 cm, có răng cưa dọc hai bên mép lá. Hoa mọc thành cụm, với cuống dài khoảng 5 - 8 cm, mỗi hoa có đường kính khoảng 7 - 10 mm, 5 cánh hoa màu trắng muốt, là hoa lưỡng tính, thường mọc sau lá vào giữa mùa xuân. Quả hạch nhỏ, đường kính khoảng 8 mm, chuyển từ màu xanh sang đỏ, cuối cùng là đen khi chín hoàn toàn vào giữa mùa hè.
P. grayana gần giống với Prunus padus (anh đào chim, hackberry), điểm khác biệt giữa chúng là răng cưa trên lá của P. grayana nhọn hơn so với P. padus, và vòi nhụy dài hơn của P. padus.
Sử dụng
Quả của P. grayana ăn được, được chế biến thành món ăn ở Nhật Bản, gọi là Anningo. Vỏ và rễ là nguyên liệu tạo màu xanh lá trong thuốc nhuộm. Gỗ cứng và được dùng để đóng tủ.
Chú thích
G Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1865 Thể loại:Thực vật Nhật Bản Thể loại:Thực vật Trung Quốc
Gymnema khandalense
Gymnema khandalense là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được Santapau mô tả khoa học đầu tiên năm 1948.
Liên kết ngoài
K Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1948
Arie Wibowo
Arie Wibowo (1952–2011) là một ca sĩ người Indonesia. Ông được biết đến nhiều nhất trong thập niên 1980 với ngoại hình đặc biệt và ca khúc hit "Madu dan Racun" (tạm dịch: Mật ngọt và Thuốc độc). Ông là thành viên của nhóm nhạc Bill & Brod.
Tiểu sử
Arie Wibowo sinh ngày 5 tháng 4 năm 1952 tại Salatiga, Jawa Tengah, Indonesia, trong một gia đình Hồi giáo. Sự nghiệp ca hát của ông nổi tiếng trong thập niên 1980, đặc biệt với ca khúc hit "Madu dan Racun". Ca khúc này được ban nhạc Pink Boys và Tokyo Square cover với phần lời và tựa tiếng Anh "Girl you are my love".
Arie Wibowo qua đời vào ngày 14 tháng 4 năm 2011 tại Bệnh viện Dharmais, Tây Jakarta. Ông được chôn cất tại Nghĩa trang công cộng Alkamal (Al-Kamal, Meruya, Tây Jakarta).
Tham khảo
Thể loại:Ca sĩ Indonesia
Sloanea monosperma
Sloanea monosperma là một loài thực vật có hoa trong họ Côm. Loài này được Vell. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1825.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sloanea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1825
Chi Tinh thư
Chi Tinh thư (danh pháp khoa học: Cosmostigma) là chi thực vật có hoa trong họ Apocynaceae.
Malekoppa, Sorab
Tham khảo
Thể loại:Shimoga (huyện)
Sloanea multiflora
Sloanea multiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Côm. Loài này được H.Karst. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1862.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sloanea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1862
Onthophagus falsus
Liên kết ngoài
F
Yeşilköy, Yenice
Yeşilköy là một xã thuộc huyện Yenice, tỉnh Karabük, Thổ Nhĩ Kỳ.
Bour Kry
Samdech Preah Sangharaja Bour Kry (បួរ គ្រី,, sinh ngày 11 tháng 01 năm 1945) là tăng vương thứ VII của hệ phái Dhammayuttikha Nikaya Vương quốc Campuchia.
Tham khảo
Thể loại:Tăng thống Campuchia Thể loại:Người Battambang Thể loại:Nhà ngôn ngữ học Thể loại:Đại sư Phật giáo
Evergestis bifascialis
Evergestis bifascialis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Evergestis
Dryopteris parasparsa
Dryopteris parasparsa là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Ching & S.K. Wu mô tả khoa học đầu tiên năm 1983. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dryopteris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1983 Thể loại:Unresolved names
Dryopteris parasparsa
Dysstroma hulstata
Dysstroma hulstata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Dysstroma
Gymnema lacei
Gymnema lacei là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được Craib mô tả khoa học đầu tiên năm 1911.
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1911
Dryopteris paraphysata
Dryopteris paraphysata là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Copel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1911. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dryopteris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1911 Thể loại:Unresolved names
Dryopteris paraphysata
Ceratostylis mamberamensis
Ceratostylis mamberamensis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được J.J.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1929.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ceratostylis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1929
Salvia hypoleuca
Liên kết ngoài
H Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1848
Glenea ochreovittipennis
Glenea ochreovittipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Glenea
Xã Grant, Quận Benton, Indiana
Xã Grant (Grant Township) là một xã thuộc quận Benton, tiểu bang Indiana, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.056 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Indiana Thể loại:Quận Benton, Indiana
Cerrophidion godmani
Cerrophidion godmani là một loài rắn trong họ Rắn lục. Loài này được Günther mô tả khoa học đầu tiên năm 1863.
Tham khảo
G G G G Thể loại:Động vật được mô tả năm 1863 Thể loại:Động vật bò sát Trung Mỹ Thể loại:Động vật bò sát Guatemala Thể loại:Động vật bò sát México
Couma
Couma là chi thực vật có hoa trong họ Apocynaceae.
Tham khảo
Thể loại:Cây độc
446 TCN
446 TCN là một năm trong lịch La Mã.
Tham khảo
Thể loại:Năm 446 TCN
Sloanea nitida
Sloanea nitida là một loài thực vật có hoa trong họ Côm. Loài này được G. Don miêu tả khoa học đầu tiên năm 1831.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sloanea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1831
Evergestis borregalis
Evergestis borregalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Canavalia bonariensis
Canavalia bonariensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Lindl. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Đậu dao
Eupithecia zermattensis
Eupithecia zermattensis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Z
Glenea octoguttata
Glenea octoguttata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Glenea
447 TCN
447 TCN là một năm trong lịch La Mã.
Tham khảo
Thể loại:Năm 447 TCN
Onthophagus falzonii
Onthophagus falzonii là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Liên kết ngoài
F
Malemachikere, Jagalur
Malemachikere là một làng thuộc tehsil Jagalur, huyện Davanagere, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Davanagere (huyện)
Gymnema lactiferum
Gymnema lactiferum là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được (L.) R.Br. ex Schult. mô tả khoa học đầu tiên năm 1820.
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1820
Cerrophidion petlalcalensis
Cerrophidion petlalcalensis là một loài rắn trong họ Rắn lục. Loài này được Lopéz-Luna Vogt & Torre-Loranca miêu tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Tham khảo
Thể loại:Cerrophidion Thể loại:Động vật được mô tả năm 1999
Ceratostylis mayrii
Ceratostylis mayrii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được J.J.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1934.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ceratostylis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1934
Dryopteris paripinnata
Dryopteris paripinnata là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Copel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1942. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Dryopteris paripinnata
Evergestis boursini
Evergestis boursini là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Evergestis
Sloanea obtusifolia
Sloanea obtusifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Côm. Loài này được (Moric.) K.Schum. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1886.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sloanea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1886
Giải quần vợt vô địch quốc gia Úc 1927 – Đơn nam
Gerald Patterson đánh bại John Hawkes 3–6, 6–4, 3–6, 18–16, 6–3 trong trận chung kết để giành chức vô địch Đơn nam Tennis tại Giải quần vợt vô địch quốc gia Úc 1927.
Hạt giống
Các tay vợt xếp hạt giống được liệt kê bên dưới. Gerald Patterson là nhà vô địch; các tay vợt khác biểu thị vòng mà họ bị loại.
Chú thích
=
Liên kết ngoài
Giải quần vợt vô địch quốc gia Úc - Đơn nam Đơn nam
Glenea octomaculata
Glenea octomaculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Glenea
Xã Grant, Quận DeKalb, Indiana
Xã Grant (Grant Township) là một xã thuộc quận DeKalb, tiểu bang Indiana, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 3.245 người.
Malemane, Siddapur
Malemane là một làng thuộc tehsil Siddapur, huyện Uttar Kannad, bang Karnataka, Ấn Độ.
Xã Grant, Quận DeKalb, Indiana
Tham khảo
Thể loại:Xã của Indiana Thể loại:Quận DeKalb, Indiana
Malemane, Siddapur
Tham khảo
Thể loại:Uttara Kannada
Dysstroma imitaria
Dysstroma imitaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Dryopteris parishii
Dryopteris parishii là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Kuntze mô tả khoa học đầu tiên năm 1891. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dryopteris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891 Thể loại:Unresolved names
Dryopteris parishii
Salvia incumbens
Salvia incumbens là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Urb. & Ekman miêu tả khoa học đầu tiên năm 1926.
Liên kết ngoài
I Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1926
Josef Suk
Phong cách sáng tác
Josef Suk lúc đầu sáng tác các tác phẩm gần gũi với truyền thống dân tộc, chịu ảnh hưởng của Dvořák. Sau đó, Suk lại chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa ấn tượng và Richard Strauss.
Các tác phẩm
Tác phẩm của Josef Suk gồm :
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1874 Thể loại:Mất năm 1935 Thể loại:Nhà soạn nhạc Séc Thể loại:Nghệ sĩ violin Séc Thể loại:Nhà sư phạm Séc
448 TCN
448 TCN là một năm trong lịch La Mã.
Tham khảo
Thể loại:Năm 448 TCN
Chuyến bay Westray đến Papa Westray
thumb|Chuyến bay giữa hai đảo của Orkney, Scotland: đảo Westray và đảo Papa Westray. Khoảng 1,7 mi, là chuyến bay có hành trình ngắn nhất trên thế giới tính đến tháng 12 năm 2016. Đường bay của Loganair từ Westray đến Papa Westray là đường bay có hành trình ngắn nhất trên thế giới. Các chuyến bay trên đường bay này được sắp xếp lịch trình khoảng một phút rưỡi nhưng thời gian bay thật sự chỉ gần một phút. Kỷ lục bay nhanh nhất là 53 giây. Đường bay này được thực hiện bởi Loganair, một hãng hàng không vùng của Scotland phục vụ các cao nguyên và hải đảo.
Bối cảnh
Đường bay giữa các đảo của quần đảo Orkney là Westray và Papa Westray nằm trong miền bắc Vương quốc Anh là một trong số các nơi có dịch vụ công cộng bắt buộc được chính phủ bảo trợ dành cho những khu vực hẻo lánh xa xôi. Hội đồng Quần đảo Orkney quyết định thành lập đường bay cùng với các đường bay khác trong quần đảo qua tiến trình đấu thầu. Chuyến bay này bắt đầu vào năm 1967 và lập kỷ lục là chuyến bay có hành trình ngắn nhất trên thế giới. Đường bay này do Loganair đảm nhiệm. Năm 2013, hợp đồng lại được trao cho Loganair qua tiến trình đấu giá.