cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
SkyWay Group
Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất
Tháng 04, 2019, Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum, Phó Tổng thống, Thủ tướng Các tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, và là Emir của Dubai đã phê duyệt hệ thống trung chuyển tàu treo SkyWay dài 15 km bao gồm 21 trạm kết nối với nhau tại các địa điểm quan trọng ở Dubai.
Tháng 11, 2019, Sheikh Mohammed Al-Qasimi, thành viên Hội đồng tối cao Liên bang UAE và là Emir của Sharjah đã chứng kiến lễ khởi công xây dựng giai đoạn thử nghiệm của dự án SkyWay cho hệ thống tàu treo tại công viên Sharjah Research Technology and Innovation Park.
Ngày 25 tháng 5 năm 2021 Unitsky String Technologies, Inc. đã bắt đầu vận hành đường thử ở UAE.
Tham khảo
Thể loại:Công ty vận chuyển Thể loại:Vận tải đường sắt
Zelandotipula plagifera
Zelandotipula plagifera là một loài ruồi trong họ Tipulidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Zelandotipula
191 (số)
191 (một trăm chín mươi mốt) là một số tự nhiên ngay sau 190 và ngay trước 192.
Tham khảo
Thể loại:Số nguyên tố
Éterpigny, Pas-de-Calais
Éterpigny là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.
Liên kết ngoài
Eterpigny
Calybites trimaculata
Caloptilia trimaculata là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Shikoku và quần đảo Ryukyu).
Sải cánh dài 7-8.5 mm. Ấu trùng ăn Polygonum chinense. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.
Tham khảo
Thể loại:Calybites
Heterocerus punctatissimus
Heterocerus punctatissimus là một loài bọ cánh cứng trong họ Heteroceridae. Loài này được Mamitza miêu tả khoa học đầu tiên năm 1930.
Tham khảo
Thể loại:Heterocerus
Bufo dhufarensis
Cóc Dhofar (Bufo dhufarensis) là một loài cóc thuộc họ Bufonidae. Loài này có ở Oman, Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, và Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, sông có nước theo mùa, suối nước ngọt, vườn nông thôn, các vùng đô thị, ao, và đất có tưới tiêu.
Tham khảo
D Thể loại:Động vật được mô tả năm 1931
Heterocerus quadricollis
Tham khảo
Thể loại:Heterocerus
Osmia indigotea
Osmia indigotea là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1875.
Tham khảo
Thể loại:Osmia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1875
Zelandotipula retrorsa
Zelandotipula retrorsa là một loài ruồi trong họ Tipulidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Zelandotipula
192 (số)
192 (một trăm chín mươi hai) là một số tự nhiên liền sau 191 và liền trước 193.
Tham khảo
Thể loại:Số chẵn
Staurastrum sexangulare
Staurastrum sexangulare là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Staurastrum.
Tham khảo
Thể loại:Staurastrum
Groß Kummerfeld
Groß Kummerfeld là một đô thị ở huyện Segeberg, bang Schleswig-Holstein Segeberg, ở bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị Groß Kummerfeld có diện tích 30,18 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2001 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Segeberg
Staurastrum sexangulare var. sexangulare
Thể loại:Phân loài tảo
Staurastrum sexangulare var. minima
Thể loại:Phân loài tảo
World of Goo
World of Goo là một game giải đố do nhà phát triển game độc lập 2D Boy phát triển và phát hành vào năm 2008. Trò chơi lần đầu tiên được phát hành trên Microsoft Windows và Wii vào ngày 13 tháng 10 năm 2008, sau đó các phiên bản trên Mac OS X, Linux, và các thiết bị di động (iOS, Android) được ra đời trong những năm tiếp theo.
World of Goo đã được đề cử cho giải thưởng Seumas McNally, giải thưởng về thiết kế sáng tạo, và kỹ thuật xuất sắc tại Liên hoan Trò chơi độc lập, và đã tiếp tục giành chiến thắng một số giải thưởng game khác kể từ khi nó được phát hành.
Maria Röhl
Maria Christina Röhl, (1801 - 1875), là một nghệ sĩ vẽ chân dung người Thụy Điển. Bà đã vẽ chân dung nhiều người nổi tiếng ở Thụy Điển trong nửa đầu thế kỷ 19. Các bức tranh của bà được trưng bày tại bảo tàng quốc gia tại Stockholm, và trong thư viện hoàng gia, bà đã vẽ 1800 bức chân dung.
World of Goo
Liên kết ngoài
Thể loại:Trò chơi điện tử độc lập Thể loại:Trò chơi trên Windows Thể loại:Trò chơi điện tử năm 2008 Thể loại:Trò chơi trên iPad Thể loại:Trò chơi Wii
Thể loại:Trò chơi trên Android Thể loại:Trò chơi trên iOS Thể loại:Trò chơi trên macOS Thể loại:Trò chơi trên Linux
Maria Röhl
Tiểu sử
Bà sinh ra trong một gia đình giàu có, nhưng đến năm 1822, cha mẹ bà qua đời, bà sống trong nghèo khổ. Sau đó bà đã mong muốn trở thành giáo viên, nhưng nghệ sĩ Christian Forsell đã dạy bà vẽ chân dung.
Bà đã bắt đầu vẽ những bức chân dung của những người bạn của gia đình giàu có mà bà sống cùng, và ngay sau đó, những bức chân dung cô vẽ đã trở trở nên phổ biến và bà đã có thể sinh sống bằng nghề vẽ chân dung của mình. Nhiều người không có đủ tiền thuê vẽ chân dung sơn dầu và đã thuê bà vẽ, phần lớn bằng bút chì và phấn.
Nhà vua đã bổ nhiệm bà làm họa sĩ triều đình năm 1843, và năm 1843 - 1846, bà học ở Paris. Bà làm nghề vẽ chân dung trong suốt ba mươi năm. Cuối cùng, tuy nhiên, nghệ thuật nhiếp ảnh mới đã làm cho công việc vẽ chân dung của bà ngày càng ít hơn.
Corythoxestis aletreuta
Corythoxestis aletreuta là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Ethiopia, Nigeria, Rwanda, Tanzania và Uganda.
Maria Röhl
Đọc thêm
Thể loại:Sinh năm 1801 Thể loại:Mất năm 1875 Thể loại:Họa sĩ Thụy Điển
Corythoxestis aletreuta
Ấu trùng ăn Canthium, Coffea arabica, Coffea liberica và Coffea robusta. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.
Đá Ba Đầu
Đá Ba Đầu là một rạn san hô thuộc cụm Sinh Tồn của quần đảo Trường Sa. Đây là điểm mút đông bắc của cụm Sinh Tồn và là rạn san hô lớn nhất trong cụm.
Corythoxestis aletreuta
Tham khảo
Thể loại:Corythoxestis Thể loại:Côn trùng Ethiopia
Đá Ba Đầu
Một số nguồn cho rằng Trung Quốc từng đổ bộ lên đá Ba Đầu vào tháng 7 năm 1992. Tháng 3-4 năm 2021, tàu Trung Quốc tập trung nhiều ở đá Ba Đầu gây quan ngại các nước.
Hình ảnh
Ba Đầu
Procambarus reimeri
Procambarus reimeri là một loài tôm thuộc họ Cambaridae. Đây là loài đặc hữu của the Upper Irons Fork của sông Ouachita basin ở Polk County, Arkansas.
Tham khảo
Thể loại:Procambarus Thể loại:Động vật đặc hữu Hoa Kỳ Thể loại:Động vật giáp xác nước ngọt Bắc Mỹ Thể loại:Động vật được mô tả năm 1979
Miras
Miras là một xã trong quận Devoll thuộc hạt Korçë, Albania. Dân số năm 2005 là 9413 người.
Tham khảo
Thể loại:Khu dân cư ở hạt Korçë
193 (số)
193 (một trăm chín mươi ba) là một số tự nhiên ngay sau 192 và ngay trước 194.
Tham khảo
Thể loại:Số nguyên tố
Zelandotipula ringens
Zelandotipula ringens là một loài ruồi trong họ Tipulidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Zelandotipula
Hellmuth, Obata & Kassabaum
nhỏ|phải|300px|[[Sân vận động Australia của HOK]]
Hellmuth, Obata & Kassabaum (viết tắt là HOK) là một hãng kiến trúc lớn trên thế giới. Được George Hellmuth, Gyo Obata và George Kassabaum thành lập năm 1955 tại Saint Louis, Missouri, Hoa Kỳ. Công trình đầu tiên của hãng là một trường học ở Saint Louis, Missouri. Vào thập niên 1960 HOK bắt đầu mở rộng sau khi trúng thầu một loại các công trình trên toàn nước Mỹ. Văn phòng thiết kế thứ hai được khai trương tại San Francisco vào năm 1966. Vào thập niên 1970, hãng đã tạo dựng được danh tiếng trên toàn thế giới. Vào năm 1975, HOK được chỉ định thiết kế trường Đại học Vua Saud ở Ả Rập Xê Út với tổng trị giá 3.5 tỉ đô la Mỹ, công trình đắt giá nhất thế giới vào thời điểm đó.
Vào năm 1983, HOK thành lập chi nhánh chuyên thiết kế các công trình thể thao (HOK sport). Chi nhánh HOK sport nhanh chóng trở nên dẫn đầu trong thể loại công trình thể thao. Năm 2000, theo xếp hạng của Tạp chí Kiến trúc thế giới (World architecture), HOK là hãng thiết kế lớn nhất thế giới với trên 1600 kiến trúc sư hoạt động trên toàn thế giới trong hầu hết mọi thể loại công trình kiến trúc. Đặc biệt hãng rất quan tâm đến kiến trúc bền vững.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hãng kiến trúc Thể loại:Kiến trúc Hiện đại Thể loại:Kiến trúc Hậu Hiện đại
Edwin Francis Jemison
Nội chiến Hoa Kỳ
Jemison nhập ngũ vào ngày 11 tháng 5 năm 1861, và là một trong những tình nguyện viên sớm nhất tham gia cuộc chiến. Cậu từng tham gia Chiến dịch Bán đảo dưới quyền Thiếu tướng Magruder.
Tử trận
Jemison tử trận ngày 1 tháng 7 năm 1862, trong trận Malvern Hill. Hoàn cảnh về cái chết của cậu có thể sẽ không bao giờ được xác định, dù hầu hết các tài liệu đều ghi nhận cậu bị giết bởi một phát đại bác nổ gần khiến cậu bị bay mất đầu. Câu chuyện về cái chết bởi đạn đại bác đã được chứng thực bởi cáo phó năm 1887 của em trai Sam, nhưng xác định không chính xác trận chiến Manassas thứ nhất.
Sau trận Malvern Hill, cả hai bên đều chôn cất những người đã chết trên chiến trường. Sau Nội chiến Hoa Kỳ, các tổ chức như United Dau Daughter of the Confederacy quay trở lại chiến trường cũ và quy tập các di hài của những người lính miền Nam và chôn cất họ ở những nơi như Nghĩa trang Hollywood của Confederate Section ở gần Richmond, Virginia. Người ta cho rằng cha mẹ của Jemison đã dựng tượng đài cho cậu tại Nghĩa trang Memory Hill ở Milledgeville, Georgia, nơi cậu có thể đã được chôn cất. Hầu hết mọi người tin rằng cậu được chôn cất trên hoặc gần chiến trường Đồi Malvern ở Quận Henrico, Virginia, trong một ngôi mộ không được đánh dấu.
Di sản
Bức ảnh của Jemison đã trở thành một trong những bức chân dung nổi tiếng và mang tính biểu tượng của những người lính trẻ của cả hai bên trong cuộc Nội chiến Hoa Kỳ.
8-Phenyltheophylline
8-Phenyltheophylline (8-phenyl-1,3-dimethylxanthine, 8-PT) là một loại thuốc có nguồn gốc từ họ xanthine hoạt động như một chất đối kháng mạnh và chọn lọc cho các thụ thể adenosine A1 và A2A, nhưng không giống như các dẫn xuất xanthine khác. Hầu như không có hoạt động như một chất ức chế phosphodiesterase. Nó có tác dụng kích thích ở động vật có tiềm năng tương tự như caffeine. Điều trùng hợp là 8-phenyltheophylline cũng đã được tìm thấy là một chất ức chế mạnh và chọn lọc của men gan CYP1A2, khiến nó có khả năng gây tương tác với các thuốc khác thường được chuyển hóa bởi CYP1A2.
Tham khảo
Thể loại:Xanthine
Heterocerus rawlinsi
Heterocerus rawlinsi là một loài bọ cánh cứng trong họ Heteroceridae. Loài này được Mascagni miêu tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Tham khảo
Thể loại:Heterocerus
Osmia inermis
Osmia inermis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Zetterstedt mô tả khoa học năm 1838.
Tham khảo
Thể loại:Osmia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1838
Bufo dodsoni
Bufo dodsoni là một loài cóc thuộc họ Bufonidae. Loài này có ở Djibouti, Ai Cập, Eritrea, Ethiopia, Somalia, và Sudan. Môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan khô, vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, carxtơ nội địa, hang, và sa mạc nóng. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.
Tham khảo
D Thể loại:Động vật được mô tả năm 1895
Procambarus steigmani
Procambarus steigmani, sometimes called the Parkhill Prairie crayfish, là một loài tôm sông trong họ Cambaridae. Nó là loài đặc hữu của Parkhill Prairie, in the Trinity River basin of Collin County, Texas, and is listed as Data Deficient on the Sách Đỏ IUCN, although it may be a synonym of Procambarus regalis.
Tham khảo
Thể loại:Procambarus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1991
Vézannes
Vézannes là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne-Franche-Comté.
Liên kết ngoài
Vezannes
Bufo dombensis
Bufo dombensis là một loài cóc thuộc họ Bufonidae. Loài này có ở Angola và Namibia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan khô, vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp, sông có nước theo mùa, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và vùng nhiều đá.
Tham khảo
D
194 (số)
194 (một trăm chín mươi bốn) là một số tự nhiên ngay sau 193 và ngay trước 195.
Tham khảo
Thể loại:Số chẵn
Étrun
Étrun là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.
Liên kết ngoài
Etrun
Zelandotipula schineri
Zelandotipula schineri là một loài ruồi trong họ Tipulidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Danh sách ổ trục vít
Trục vít (tiếng Anh là Screw) là một sản phẩm phụ kiện cho tô vít hay tuốc nơ vít,là đầu vít để người dùng chèn vào đầu của tuốc nơ vít để quay ốc vít.Trong công nghiệp trục vít được trong các máy cnc, robot, thiết bị lắp ráp chính xác, sử dụng để di chuyển một vật nặng như trục trong một máy CNC, di chuyển một đồ gá (table) trong máy đến vị trí chính xác và trong các công việc sản xuất có độ chính xác cao.
Zelandotipula schineri
Tham khảo
Thể loại:Zelandotipula
Corythoxestis pentarcha
Corythoxestis pentarcha là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Réunion, Malaysia, và Sri Lanka. Ấu trùng ăn Coffea robusta và Amomum magnificum.
Acefylline
Acefylline (INN), còn được gọi là acetyloxytheophylline, là một loại thuốc kích thích thuộc nhóm hóa chất xanthine. Nó hoạt động như một chất đối kháng thụ thể adenosine. Nó được kết hợp với diphenhydramine trong chế phẩm dược phẩm etanautine để giúp bù đắp tình trạng buồn ngủ do diphenhydramine gây ra.
Tham khảo
Thể loại:Xanthine
195 (số)
195 (một trăm chín mươi lăm) là một số tự nhiên ngay sau 194 và ngay trước 196.
Staurastrum subcuciatum
Staurastrum subcuciatum là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Staurastrum.
Tham khảo
Thể loại:Staurastrum
Heterocerus reticulatus
Heterocerus reticulatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Heteroceridae. Loài này được Pacheco miêu tả khoa học đầu tiên năm 1964.
Tham khảo
Thể loại:Heterocerus
Zelandotipula septemlineata
Zelandotipula septemlineata là một loài ruồi trong họ Tipulidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Zelandotipula
Vùng Bắc Cực
nhỏ|250px|phải
Vùng Bắc cực là khu vực xung quanh Bắc Cực Trái Đất, đối diện với Vùng Nam cực xung quanh Nam Cực. Vùng Bắc cực bao gồm Bắc Băng Dương, các vùng biển lân cận và một phần của Alaska (Hoa Kỳ), một phần Bắc Canada, Greenland, Đan Mạch, Nga, Iceland, Na Uy, Thụy Điển và Phần Lan. Vùng Bắc cực được định nghĩa là khu vực phía bắc, nằm trong vòng Bắc Cực (66° 33’B), là nơi đánh dấu điểm cực nam của ngày vùng cực (ngày có mặt trời suốt 24 giờ, thường gọi là mặt trời nửa đêm) và đêm vùng cực (ngày không có mặt trời suốt 24 giờ). Đây cũng được xem là hoang mạc lớn thứ hai thế giới theo diện tích sau châu Nam Cực. Vùng đất trong khu vực Bắc Cực có tuyết và băng phủ thay đổi theo mùa, với tầng đất đóng băng vĩnh cửu chủ yếu là băng vĩnh cửu (băng ngầm đóng băng vĩnh viễn) có chứa đài nguyên. Biển Bắc Cực chứa băng biển theo mùa ở nhiều nơi.
Seawise Giant
Seawise Giant, tên về sau là Happy Giant, Jahre Viking, và Knock Nevis, là một tàu chở dầu siêu lớn và là con tàu lớn nhất từng xuất xưởng, và giữ kỷ lục tàu có tổng trọng tải lớn nhất từng được ghi nhận. Khi chở đầy, trọng lượng choán nước của tàu là 657019 t, nặng hơn bất cứ loại tàu nào, và với phần chìm 24,6 m, nó không thể đi qua eo biển Manche, kênh đào Suez hay kênh đào Panama. Nói chung, nó được xem là con tàu lớn nhất từng được đóng, cũng như là một vật thể tự vận hành lớn nhất do con người tạo ra. Tàu được sử dụng lần cuối cùng như là một kho nổi chứa dầu thô (floating storage and offloading unit - FSO) được neo ngoài khơi bờ biển Qatar trong vùng vịnh Ba Tư ở mỏ dầu Al Shaheen.
Serebro
Serebro (Серебро; viết cách điệu thành SEREBRO) là một nhóm nhạc nữ người Nga do nhà quản lý kiêm nhà sản xuất Maxim Fadeev thành lập.
Vùng Bắc Cực
Khu vực Bắc Cực là một khu vực độc đáo trong số các hệ sinh thái của Trái Đất. Ví dụ, các nền văn hóa trong khu vực và các dân tộc bản địa Bắc Cực đã thích nghi với điều kiện lạnh lẽo và khắc nghiệt ở đó. Cuộc sống ở Bắc Cực bao gồm các sinh vật sống trong băng, động vật phù du và thực vật phù du, cá và động vật có vú biển, chim, động vật trên cạn, thực vật và xã hội loài người. Vùng đất Bắc Cực được bao bọc bởi các tiểu vùng.
Serebro
Đĩa đơn quốc tế đầu tiên của nhóm dưới trướng hai công ty Ego Music và Universal Music Group có tựa đề "Mi Mi Mi" đã từng rất thành công trên các bảng xếp hạng âm nhạc châu Âu.
Sau quá trình phát triển hình ảnh và âm nhạc thì nhóm đã được biết đến với phong cách vô cùng phóng khoáng gợi cảm và đỉnh của đỉnh. Một vài trong số các video âm nhạc của nhóm đã dẫn tới tranh luận trái chiều trên các phương tiện truyền thông, bao gồm "Mama Lover" và "Mi Mi Mi".
Liên kết ngoài
Thể loại:Serebro Thể loại:Người tham gia Eurovision Song Contest của Nga Thể loại:Người tham gia Eurovision Song Contest 2007 Thể loại:Nhóm nhạc nữ Nga Thể loại:Nghệ sĩ nhạc dance Nga Thể loại:Người đoạt giải World Music Awards Thể loại:Nhóm nhạc đến từ Moskva Thể loại:Ca sĩ hát tiếng Anh của Nga
Seawise Giant
Con tàu này được bán cho công ty phá tàu của Ấn Độ, và được đổi tên thành Mont trong chuyến hành trình cuối cùng vào tháng 12 năm 2009. Sau khi thanh toán với hải quan Ấn Độ, nó được dẫn tới, và đậu tại Alang, Gujarat, Ấn Độ chờ phá hủy.
Seawise Giant (1979–1989)
Seawise Giant được đóng vào năm 1979 bởi Công ty trách nhiệm hữu hạn công nghiệp nặng Sumitomo tại xưởng Oppama của họ ở Yokosuka, Kanagawa, Nhật Bản để trở thành một tàu chở dầu siêu lớn trọng tải 418.000 tấn, và được đặt tên Oppama khi chủ sở hữu Hy Lạp thất bại trong việc nhận giao hàng. nhỏ|300px|trái|So sánh kích thước của một số tàu dài nhất. Từ trên xuống: Knock Nevis, ex-Seawise Giant, [[Emma Mærsk, RMS Queen Mary 2, MS Berge Stahl, và USS Enterprise (CVN-65).]]
Xưởng đóng tàu đã thực hiện quyền của mình để bán tàu và thỏa thuận trung gian với C. Y. Tung - chủ công ty Orient Overseas Container Line ở Hồng Kông đển tăng độ dài con thuyền thêm vài mét và tăng sức chứa hàng hóa thêm 156.000 tấn bằng kỹ thuật jumboisation. Hai năm sau tàu được khởi động lại với tên Seawise Giant.
Sau khi tái trang bị, tàu có sức chứa vào khoảng 564.763 DWT, tổng chiều dài 458,45 m và phần chìm 24,611 m. Tàu có 46 bồn chứa, diện tích boong tàu 31541 m2, và đã hút quá nhiều nước để đi qua eo biển Manche. Bánh lái thuyền nặng 230 tấn, cánh quạt nặng 50 tấn.
Seawise Giant đi vào vận hành lần đầu tiên ở vịnh Mexico và biển Caribê. Sau đó chuyển sang vịnh Ba Tư để xuất khẩu dầu từ Iran. Seawise Giant bị hư hại trong chiến tranh Iran–Iraq bởi một cuộc không kích cố ý của không quân Iraq khi đang quá cảnh eo biển Hormuz vào ngày 14 tháng 5 năm 1988 và đang chở dầu thô từ Iran. Con tàu chìm tại vịnh Brunei và được tuyên bố tổn thất toàn bộ.
Happy Giant (1989–1991)
Một thời gian ngắn sau chiến tranh Iran-Iraq, tháng 8 năm 1988 Norman International đã mua lại xác tàu và sửa chữa nó. Những công đoạn sửa chữa được thực hiện tại xưởng đóng tàu của Keppel ở Singapore sau khi tàu được trục vớt và kéo về từ vịnh Ba Tư. Tàu trở lại hoạt động vào tháng 10 năm 1991 với tên gọi Happy Giant.
Jahre Viking (1991–2004)
Jørgen Jahre đã mua lại con tàu vào năm 1991 với giá 39 triệu đô-la Mỹ và đổi tên nó thành Jahre Viking. Từ năm 1991 đến 2004, tàu thuộc sở hữu của Loki Stream AS và gắn cờ Na Uy.
Knock Nevis (2004–2009)
Vào tháng 3 năm 2004, tàu được Công ty trách nhiệm hữu hạn tư nhân First Olsen Tankers mua lại, đổi tên thành Knock Nevis. Sau đó trong vòng 4 tháng tàu được gia cường kết cấu vỏ thép và bọc lót bể chứa trước khi được chuyển đổi thành kho nổi chứa dầu thô (FSO). Công đoạn chuyển đổi này bao gồm các công tác về hệ thống đường ống, hệ thống neo mới, xây dựng và lắp đặt một sàn sân bay trực thăng mới. Sau khi hoàn thành tàu đi vào hoạt động và neo đậu vĩnh viễn tại mỏ dầu Al Shaheen ở vịnh Ba Tư, Qatar.
nhỏ|phải|So sánh kích cỡ của Knock Nevis, ex-Seawise Giant (màu đỏ) và những tàu, tòa nhà khác: {{legend|#69a5ff|[[Lầu Năm Góc, 431 m}} {{legend|#e14cc3|RMS Queen Mary 2, 345 m}} {{legend|#ffff4c|USS Enterprise (CVN-65), 342 m}} {{legend|#4ca64c|Khinh khí cầu Hindenburg, 245 m}} {{legend|#4c4ca6|Yamato, 263 m}} {{legend|#939393|Tòa nhà Empire State, 443 m}} {{legend|#ff4c4c|Knock Nevis, ex-Seawise Giant, 458 m}}]]
Mont (2009–2010)
Knock Nevis được đổi tên thành Mont, và gắn cờ Sierra Leone bởi chủ sở hữu mới Amber Development Corporation, cho chuyến hành trình cuối cùng đến Ấn Độ vào tháng 1 năm 2010 nơi con tàu sẽ được phá hủy. Mỏ neo nặng 36 tấn của tàu được giữ lại và chuyển đến Bảo tàng Hàng hải Hồng Kông để trưng bày.
Kỷ lục về kích thước
Seawise Giant là con tàu dài nhất từng được đóng, hơn chiều cao của nhiều tòa nhà cao nhất thế giới. Mặc dù hơi kém hơn Taipei 101 với chiều cao 509,2 m và Tháp Willis với chiều cao 527,3 m từ mặt đường đến đỉnh ăng-ten, con tàu nhỉnh hơn Tháp đôi Petronas với chiều cao 452 m.
Mặc dù có chiều dài kỷ lục, Seawise Giant lại không phải là con tàu lớn nhất tính theo tổng trọng lượng, đứng thứ 5 với tổng trọng lượng 260.941 GT, đằng sau 4 tàu có tổng trọng lượng từ 274.838 đến 275.276 GT thuộc lớp siêu tàu chở dầu Batillus. Những tàu thuộc lớp Batillus và Seawise Giant là những vật thể tự vận hành lớn nhất từng được xây dựng.
Seawise Giant được góp mặt trong chương trình Jeremy Clarkson's Extreme Machines của hãng BBC khi nó đang trở thành Jahre Viking. Theo lời thuyền trưởng, S. K. Mohan, tàu có thể đạt vận tốc lên đến 16,5 kn trong thời tiết tốt, và phải mất 5,5 mi để tàu dừng lại ở vận tốc đó, và bán kính quay đầu trong thời tiết trong lành vào khoảng 2 mi.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hàng hải Thể loại:Năm 1979 Thể loại:Tàu chở dầu Thể loại:Sự cố hàng hải năm 1988 Thể loại:Chiến tranh Iran–Iraq
Vùng Bắc Cực
Liên kết ngoài
Thể loại:Hoang mạc Thể loại:Vùng cực Trái Đất Thể loại:Bắc Cực
Procambarus texanus
Procambarus texanus là một loài tôm sông trong họ Cambaridae. Nó là loài duy nhất được tìm thấy ở trại ươm cá giống gần Smithville, Quận Bastrop, Texas. và được xếp vào nhóm thiếu dữ liệu theo IUCN.
Tham khảo
Thể loại:Procambarus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1971
Quận Pottawatomie, Kansas
Quận Pottawatomie là một quận thuộc tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 18.209 người.
Tham khảo
Thể loại:Quận của Kansas
Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương Hà Nội
Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương Hà Nội hay Viện Răng Hàm Mặt Quốc gia được thành lập theo Quyết định số 670/TTg-QĐ ngày 12/7/2006 của Thủ tướng chính phủ trên cơ sở Viện Răng Hàm Mặt Hà Nội mà tiền thân là Ban nha khoa Bệnh viện Phủ Doãn. Ban nha khoa được thành lập từ năm 1939, là cơ sở nha khoa đầu tiên của 3 nước Đông Dương Việt Nam, Lào, Campuchia.
Ngày 12-11-2009, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quyết định số 1874/QĐ-TTg ban hành danh sách các đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bộ Y tế. Theo quyết định này của Thủ tướng, Viện Răng Hàm Mặt Quốc gia được đổi tên thành Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương Hà Nội.
Bệnh viện là cơ sở khám chữa bệnh tuyến sau cùng về Răng Hàm Mặt, và đồng thời là trung tâm nghiên cứu khoa học và cơ sở đào tạo cán bộ RHM ở các bậc đại học và sau đại học.
'''*** Nhiệm vụ
- Cấp cứu, khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng về chuyên ngành Răng Hàm Mặt: - Đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực y tế - Nghiên cứu khoa học - Phòng, chống dịch bệnh - Chỉ đạo chuyên môn tuyến dưới - Hợp tác quốc tế - Quản lý đơn vị - Thực hiện các nhiệm vụ khác khi được cấp có thẩm quyền giao.
Hệ thống phòng khoa
Bệnh viện có 31 đơn vị trực thuộc bao gồm 9 phòng chức năng, 14 khoa lâm sàng, 8 khoa cận lâm sàng và ban chỉ đạo chương trình nha học đường.
Liên kết ngoài
Răng Hàm Mặt Hà Nội Răng Hàm Mặt
Moglicë
Moglicë là một xã trong quận Korçë thuộc hạt Korçë, Albania. Dân số năm 2005 là 2212 người.
Tham khảo
Thể loại:Khu dân cư ở hạt Korçë
Cóc tai nhỏ Cuba
Cóc tai nhỏ Cuba, Bufo empusus (tên tiếng Anh: Guasabalo) (tên tiếng Anh: hay Sapo De Concha) là một loài cóc trong họ Bufonidae là loài đặc hữu của Cuba. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xavan ẩm, thảo nguyên đất thấp bán nhiệt đới hoặc nhiệt đới, thảo nguyên đất thấp ngập nước ẩm nhiệt đới theo mùa hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt gián đoạn và hồ. Loài này đang bị đe dọa do mất nơi sống.
Liên kết ngoài
E Thể loại:Động vật được mô tả năm 1862 Thể loại:Động vật Cuba Thể loại:Động vật đặc hữu Cuba
Gönnebek
Gönnebek là một đô thị ở huyện Segeberg, bang Schleswig-Holstein Segeberg, ở bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị Gönnebek có diện tích 14,87 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 485 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Segeberg
Poeciliopsis retropinna
Poeciliopsis retropinna, tên thông thường là olomina, là một loài cá nước ngọt thuộc chi Poeciliopsis trong họ Cá khổng tước. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1908.
Từ nguyên
Danh pháp của loài cá này (retropinna) được ghép từ 2 âm tiết trong tiếng Latinh, retro ("đằng sau") và pinnis ("vây"), có lẽ ám chỉ đến việc vây lưng của chúng cách đều đỉnh mõm và rìa sau của vây đuôi.
Phân bố và môi trường sống
P. retropinna có phạm vi phân bố ở Trung Mỹ. Loài cá này được tìm thấy từ hệ thống lưu vực sông Térraba ở Costa Rica, trải dài về phía đông nam đến hệ thống lưu vực sông Chiriquí ở phía tây Panama. Loài cá này sống trong các lạch suối, sông hồ, nơi có dòng chảy tương đối chậm và đáy có nhiều đá sỏi hoặc bùn cát.
Việc mở rộng ngành nông nghiệp đã dẫn đến nạn phá rừng ở phần lớn lưu vực sông Térraba, cộng thêm sự xuất hiện của các công trình thủy điện và nguồn nước bị ô nhiễm do việc xả nước thải đã ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống của P. retropinna. Vì những lý do đó mà P. retropinna đã được xếp vào Loài sắp nguy cấp.
Mô tả
Cá cái của loài P. retropinna có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 8 cm; ở cá đực, chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 5 cm.
Chú thích
R Thể loại:Cá Costa Rica Thể loại:Cá Panama Thể loại:Động vật được mô tả năm 1908
196 (số)
196 (một trăm chín mươi sáu) là một số tự nhiên ngay sau 195 và ngay trước 197.
Tham khảo
Thể loại:Số chẵn
Osmia inspergens
Osmia inspergens là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Lovell & Cockerell mô tả khoa học năm 1907.
Ngôn ngữ
Ngôn ngữ là một hệ thống giao tiếp có cấu trúc được sử dụng bởi con người. Cấu trúc của ngôn ngữ được gọi là ngữ pháp, còn các thành phần tự do của nó được gọi là từ vựng. Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp chính của con người, có thể tồn tại ở dạng lời nói, ký hiệu hoặc chữ viết. Nhiều ngôn ngữ sở hữu hệ chữ viết có chức năng ký âm hoặc ký hiệu lời nói để sau này có thể kích hoạt lại. Trong số các hệ thống giao tiếp ở động vật, ngôn ngữ của con người độc đáo ở nhiều điểm như: nó không phụ thuộc vào một phương thức truyền tải duy nhất nào, nó khác biệt rất lớn giữa từng nền văn hóa và từng giai đoạn lịch sử, và nó có phạm vi biểu đạt rộng hơn nhiều so với các hệ thống khác.
Ngôn ngữ con người có tính năng sản (productivity, tức là khả năng tạo ra vô số từ mới chỉ dựa trên các yếu tố cơ bản) và tính dịch chuyển (displacement, tức là khả năng nhắc đến thứ nằm ngoài ngữ cảnh hiện tại), đồng thời nó phải dựa trên quy ước xã hội và sự học tập tiếp thu.
Số lượng ngôn ngữ trên thế giới dao động trong khoảng từ 6.000-7.000, phụ thuộc vào chỉ tiêu phân biệt giữa ngôn ngữ và phương ngữ của từng tác giả. Ngôn ngữ tự nhiên có thể là khẩu ngữ, thủ ngữ hoặc cả hai; tuy vậy, bất kỳ ngôn ngữ nào cũng có thể được mã hóa bằng phương tiện thứ cấp được tiếp nhận bởi thính giác, thị giác hoặc xúc giác; ví dụ như văn bản, biển báo, chữ nổi hoặc huýt sáo. Nói cách khác, ngôn ngữ của con người độc lập khỏi phương thức biểu đạt, còn ngôn ngữ ký hiệu và ngôn ngữ viết là các phương thức lưu giữ hoặc mã hóa tiếng nói tự nhiên hoặc cử chỉ của con người.
Khi được sử dụng như một khái niệm chung, ngôn ngữ có thể được hiểu là (1) khả năng nhận thức để tiếp thu và sử dụng các hệ thống giao tiếp phức tạp, hoặc (2) tập hợp các quy tắc tạo nên các hệ thống giao tiếp đó, hoặc (3) tập hợp các ngữ lưu (utterance) có thể được tạo ra từ những quy tắc đó. Tất cả các ngôn ngữ đều phải dựa vào quá trình thiết hiệu (semiosis) để liên hệ dấu hiệu (sign) với một ý nghĩa (meaning) cụ thể. Khẩu ngữ, thủ ngữ và ngôn ngữ xúc giác đều có hệ thống âm vị (phonology) quy định sự kết hợp các biểu tượng (symbol) để tạo thành chuỗi gọi là từ hoặc hình vị; và một hệ thống cú pháp quy định sự kết hợp các từ và hình vị để tạo thành ngữ đoạn (phrase) và ngữ lưu.
Môn khoa học nghiên cứu ngôn ngữ được gọi là ngôn ngữ học. Các xem xét phản biện về ngôn ngữ (chẳng hạn triết học ngôn ngữ, mối quan hệ giữa ngôn ngữ và tư duy điển hình như khẳng định 'ngôn từ đại diện cho kinh nghiệm', v.v) đã được thảo luận từ thời của các triết gia Gorgias và Plato của Hy Lạp cổ đại. Các nhà tư tưởng sau đó như Rousseau (1712 – 1778) thì cho rằng ngôn ngữ bắt nguồn từ cảm xúc, trong khi Immanuel Kant (1724 – 1804) lại cho rằng ngôn ngữ có nguồn gốc từ suy nghĩ luân lý và logic. Các triết gia thế kỷ 20 như Ludwig Wittgenstein (1889 – 1951) cho rằng triết học chẳng qua chỉ là nghiên cứu ngôn ngữ. Hai học giả quan trọng nhất có công tạo dựng nên ngành ngôn ngữ học hiện đại là Ferdinand de Saussure và Noam Chomsky.
Ngôn ngữ được cho là đã dần dần tách ra từ hệ thống giao tiếp linh trưởng tiền khởi, khi các hominin sơ khai lĩnh hội khả năng hình thành lý thuyết tâm trí (theory of mind) và tính ý hướng (intentonality) chung. Sự phát triển các đặc điểm này trùng hợp với sự gia tăng khối lượng não và nhiều nhà ngôn ngữ học coi cấu trúc của ngôn ngữ đã tiến hóa để phục vụ các chức năng giao tiếp và chức năng xã hội cụ thể. Ngôn ngữ được xử lý ở nhiều khu vực trực thuộc não bộ, chủ yếu là vùng Broca và Wernicke. Con người thụ đắc ngôn ngữ thông qua giao tiếp xã hội từ thời thơ ấu; trẻ em thường nói trôi chảy vào khoảng 3 tuổi. Ngôn ngữ và văn hóa phụ thuộc lẫn nhau. Do đó, bên cạnh công dụng giao tiếp, ngôn ngữ còn có những công dụng xã hội như biểu thị bản sắc nhóm, phân tầng xã hội, giải trí và chải chuốt xã hội (social grooming).
Ngôn ngữ biến đổi và đa dạng hóa theo thời gian; lịch sử diễn tiến của ngôn ngữ có thể được phục nguyên (reconstruction) thông qua phương pháp so sánh lịch sử nhằm tìm ra điểm chung giữa các ngôn ngữ hiện đại và suy luận ra được đặc điểm mà ngôn ngữ tổ tiên chung của chúng đã sở hữu. Một nhóm ngôn ngữ có nguồn gốc từ một tổ tiên chung được gọi là một ngữ hệ; ngược lại, một ngôn ngữ mà chưa được chứng minh có bất kỳ mối quan hệ nào với các ngôn ngữ đồng đại hoặc lịch đại thì được gọi là ngôn ngữ biệt lập. Hiện vẫn có những ngôn ngữ chưa được nghiên cứu phân loại và đôi khi có các ngôn ngữ giả mạo bị báo cáo nhầm hoặc do sự cố tình lừa đảo. Giới học thuật hiện nay nhất trí cho rằng 50-90% ngôn ngữ còn được nói vào đầu thế kỷ 21 có lẽ sẽ "tuyệt chủng" vào năm 2100.
Từ nguyên
Trong tiếng Việt, "ngôn ngữ" là phiên âm Hán-Việt của cặp Hán tự 言語 (bính âm Quan thoại chuẩn: yányǔ). Trong giai đoạn tiếng Hán trung cổ, hai chữ này được phát âm là /ŋɨɐn ŋɨʌX/, và trong giai đoạn tiếng Hán thượng cổ, 言 và 語 được phục nguyên lần lượt là *ŋan và *ŋaʔ theo nhà ngôn ngữ học Thượng Phương (2003). Schuessler (2007) cho rằng 言 (OC: *ŋan) là danh từ phái sinh của động từ 語 (OC: *ŋaʔ, nghĩa là 'nói') vì có kèm hậu tố *-n. Một từ nữa dùng để chỉ ngôn ngữ nói trong tiếng Việt là "tiếng", bắt nguồn từ "tiếng" của tiếng Việt trung đại (thế kỷ 17) và là một từ mượn có gốc Hán trung cổ, 聲 (MC: ɕiᴇŋ) 'âm thanh'.
Trong tiếng Anh, "language" 'ngôn ngữ' được vay mượn từ language 'ngôn ngữ' của tiếng Pháp cổ (âm Pháp cổ là lanˈɡʷadʒə), bắt nguồn từ lingua 'lưỡi' của tiếng Latin, chính nó lại bắt nguồn từ *dn̥ǵʰwéh₂s 'lưỡi, lời nói, ngôn ngữ' của tiếng Ấn-Âu nguyên thủy.
Định nghĩa
"Ngôn ngữ" có thể dùng để chỉ mật mã, cipher và các thể loại ngôn ngữ nhân tạo, ví dụ như ngôn ngữ máy tính trong kỹ thuật lập trình. Theo đó, ngôn ngữ được định nghĩa là hệ thống các dấu hiệu nhằm mục đích mã hóa và giải mã thông tin. Bài viết này tập trung vào ngôn ngữ tự nhiên của loài người, được nghiên cứu bởi ngành ngôn ngữ học.
"Ngôn ngữ", trong vai trò là đối tượng nghiên cứu của ngôn ngữ học, có hai nghĩa chính: một khái niệm trừu tượng hoặc một hệ thống ngôn ngữ cụ thể kiểu như "tiếng Việt". Nhà ngôn ngữ học Thụy Sĩ Ferdinand de Saussure (ông là người có công định hình nghiên cứu ngôn ngữ học hiện đại) là người đầu tiên phân biệt rõ ràng sự khác biệt đó. Ông sử dụng từ language để chỉ một khái niệm, từ langue để chỉ một ví dụ cụ thể của một hệ thống ngôn ngữ và từ parole để chỉ lối sử dụng lời nói trong một ngôn ngữ cụ thể.
Khi nói về ngôn ngữ như một khái niệm chung, nhiều định nghĩa có thể được sử dụng để nhấn mạnh các khía cạnh khác nhau của hiện tượng này. Mỗi định nghĩa sẽ định hình phương pháp nghiên cứu và sự thấu hiểu ngôn ngữ theo các cách riêng, dẫn đến những trường phái lý thuyết ngôn ngữ khác nhau hoặc xung khắc nhau. Các cuộc tranh luận về bản chất và nguồn gốc ngôn ngữ đã tồn tại từ thời cổ đại. Các nhà triết học Hy Lạp như Gorgias và Plato đã hoài nghi về mối quan hệ giữa từ ngữ, khái niệm và thực tế. Gorgias cho rằng ngôn ngữ không thể đại diện cho trải nghiệm khách quan lẫn trải nghiệm con người, và rằng giao tiếp và chân lý đều bất khả thi. Plato cho rằng ta có thể giao tiếp được vì ngôn ngữ đại diện cho các ý tưởng và khái niệm tồn tại độc lập khỏi ngôn ngữ và tồn tại trước cả ngôn ngữ.
Khả năng tâm trí, cơ quan hay bản năng
Một định nghĩa coi ngôn ngữ chủ yếu là khả năng tâm trí (mental faculty) cho phép con người thực hiện hành vi ngôn ngữ: để học ngôn ngữ, để sản xuất và để hiểu lời nói. Định nghĩa này nhấn mạnh tính phổ quát của ngôn ngữ ở loài người và cơ sở sinh học của khả năng sử dụng ngôn ngữ như là một sự phát triển độc đáo của não người. Những người ủng hộ quan điểm này cho rằng sự tiếp thu ngôn ngữ có tính bẩm sinh ở loài người, khẳng định điều này là hiển nhiên, vì tất cả trẻ em bình thường lớn lên trong một môi trường có tiếp xúc với ngôn ngữ đều có thể tiếp thu ngôn ngữ mà chẳng cần hướng dẫn. Ngôn ngữ thậm chí có thể phát triển một cách tự nhiên trong môi trường con người sống và lớn lên cùng nhau mà không có ngôn ngữ chung; ví dụ, các ngôn ngữ Creole và ngôn ngữ ký hiệu Nicaragua. Quan điểm này bắt nguồn từ thời các triết gia Immanuel Kant và René Descartes; quan điểm này xuất hiện trong các thuyết ngữ pháp phổ quát của Noam Chomsky, và thuyết bẩm sinh cực độ của nhà triết học Mỹ Jerry Fodor. Định nghĩa này thường được sử dụng trong các nghiên cứu ngôn ngữ trong khuôn khổ khoa học nhận thức và ngôn ngữ học thần kinh.
Hệ thống biểu tượng hình thức
Một định nghĩa khác coi ngôn ngữ là một hệ thống hình thức (formal system) các biểu tượng tuân theo các quy tắc ngữ pháp kết hợp để truyền tải một ý nghĩa. Định nghĩa này nhấn mạnh rằng ngôn ngữ con người có thể được mô tả như một hệ thống kết cấu đóng bao gồm các quy tắc ánh xạ các dấu hiệu cụ thể tới các ý nghĩa cụ thể. Quan điểm cấu trúc này được Ferdinand de Saussure đầu tiên đề xướng, và thuyết cấu trúc (structuralism) của ông đã trở thành nền móng của nhiều phương pháp tiếp cận ngôn ngữ sau đó.
Giới ủng hộ lý thuyết của Saussure về ngôn ngữ chủ trương một cách tiếp cận hình thức để nghiên cứu cấu trúc ngôn ngữ bằng cách xác định các yếu tố cơ bản rồi trình bày các quy tắc kết hợp các yếu tố đó nhằm hình thành các từ và câu hoàn chỉnh. Noam Chomsky, cha đẻ của thuyết ngữ pháp tạo sinh (generative grammar), là người ủng hộ nhiệt tình lý thuyết này. Chomsky định nghĩa ngôn ngữ là sự xây dựng các câu cú có thể được tạo ra bằng ngữ pháp chuyển đổi (transformational grammar). Chomsky cho rằng các quy tắc này là đặc điểm bẩm sinh của tâm trí con người và tạo thành các nguyên lý cơ bản của ngôn ngữ. Khái niệm ngữ pháp chuyển đổi cũng thường xuyên được áp dụng trong ngành logic học, ngôn ngữ học hình thức và ngôn ngữ học máy tính.
Công cụ giao tiếp
right|thumb|Một cuộc hội thoại sử dụng [[ngôn ngữ ký hiệu Mỹ]] Một định nghĩa khác coi ngôn ngữ là một hệ thống giao tiếp cho phép con người trao đổi ngữ lưu lời nói (verbal) hoặc biểu tượng (symbolic). Định nghĩa này nhấn mạnh chức năng xã hội của ngôn ngữ và con người sử dụng nó để bộc lộ bản thân và thao túng các đối tượng trong môi trường. Các lý thuyết chức năng của ngữ pháp giải thích các cấu trúc ngữ pháp theo chức năng giao tiếp của chúng, và cho rằng các cấu trúc ngữ pháp của ngôn ngữ là kết quả của một quá trình thích ứng trong đó ngữ pháp được hiệu chỉnh nhằm phục vụ nhu cầu giao tiếp của người sử dụng.
Quan điểm này gắn liền với việc nghiên cứu ngôn ngữ trong khuôn khổ các ngành ngữ dụng học, ngôn ngữ học nhận thức, ngôn ngữ học tương tác, ngôn ngữ học xã hội và nhân học ngôn ngữ. Các lý thuyết chức năng thường coi ngữ pháp như những hiện tượng động, như những cấu trúc luôn trong quá trình thay đổi khi người nói sử dụng. Quan điểm này đặt trọng tâm nghiên cứu ở ngành loại hình học ngôn ngữ (linguistic typology), tức là phân loại ngôn ngữ theo đặc điểm cấu trúc, do có thể chỉ ra rằng sự ngữ pháp hóa (grammaticalization) có xu hướng đi theo quỹ đạo phụ thuộc một phần vào loại hình học. Trong triết học ngôn ngữ, quan điểm coi ngữ dụng là trung tâm của ngôn ngữ và ý nghĩa thường gắn liền với các tác phẩm của Wittgenstein và các triết gia ngôn ngữ thông thường như J.L. Austin, Paul Grice, John Searle và W.O. Quine.
Các độc đáo của ngôn ngữ con người
Nhà ngôn ngữ học Charles Hockett đã mô tả nhiều đặc điểm khác biệt của ngôn ngữ con người, mà được ông đặt tên là các đặc điểm thiết kế (design feature), tách biệt ngôn ngữ con người khỏi các hệ thống giao tiếp ở loài vật.
Các hệ thống giao tiếp ở động vật như ong hoặc vượn là các hệ thống đóng bao gồm một số lượng hữu hạn (thường rất hạn chế) các ý tưởng có thể diễn đạt. Ngược lại, ngôn ngữ con người là hệ thống mở và năng sản, tức là nó cho phép con người tạo ra một loạt các ngữ lưu từ một tập hợp hữu hạn các yếu tố và cho phép con người tạo ra các câu từ mới. Điều này khả thi bởi vì ngôn ngữ con người dựa trên một mã kép (dual code), trong đó một số lượng hữu hạn các yếu tố vô nghĩa ban đầu (ví dụ: âm thanh, chữ cái hoặc cử chỉ) có thể được kết hợp để tạo thành vô số đơn vị ý nghĩa lớn hơn (từ và câu). Tuy nhiên, một nghiên cứu đã chứng minh rằng loài chim Pomatostomus ruficeps ở Úc có khả năng sử dụng các yếu tố âm giống nhau nhưng theo cách dàn xếp khác nhau để tạo ra hai âm thanh khác biệt về chức năng. Ngoài ra, loài chim Turdoides bicolor có khả năng tạo ra hai giọng hót khác biệt về chức năng được cấu thành từ cùng một loại âm, chỉ có thể được phân biệt bằng số lượng các yếu tố âm lặp lại.
Một số loài động vật đã được chứng minh là có khả năng tiếp thu các hình thức giao tiếp thông qua học tập xã hội: ví dụ như một con tinh tinh lùn tên là Kanzi đã học cách thể hiện bản thân bằng cách sử dụng một bộ từ vựng tượng trưng (xem tiếng Yerkes). Tương tự, nhiều loài chim và cá voi học các tiếng kêu âm hưởng bằng cách bắt chước các thành viên khác trong đàn của chúng. Tuy đúng là một số loài vật có thể tiếp thu số lượng lớn từ và ký hiệu, khả năng tiếp thu của chúng vẫn còn kém xa một đứa bé loài người năm 4 tuổi trung bình và chúng vẫn chưa tạo ra bất kỳ thứ gì tương tự như ngữ pháp phức tạp ở ngôn ngữ con người.
Ngôn ngữ con người khác biệt với các hệ thống giao tiếp động vật ở chỗ: nó sở hữu các đặc điểm ngữ pháp và ngữ nghĩa, chẳng hạn danh từ và động từ, thì hiện tại và thì quá khứ, được sử dụng để truyền đạt những ý nghĩa cực kỳ phức tạp. Ngôn ngữ con người còn độc đáo với tính đệ quy: ví dụ, một cụm danh từ có thể chứa một cụm danh từ khác (kiểu như "[môi [con tinh tinh]]") hoặc một mệnh đề có thể chứa một mệnh đề khác (kiểu như "[Tôi thấy [con chó đang chạy]]"). Ngôn ngữ con người là hệ thống giao tiếp tự nhiên duy nhất được biết mà khả năng thích ứng có thể coi là độc lập về phương thức (modality independent). Điều này tức là ngôn ngữ có thể được sử dụng không chỉ để giao tiếp thông qua một kênh hoặc phương tiện duy nhất. Ví dụ, ngôn ngữ nói sử dụng phương thức thính giác, trong khi ngôn ngữ ký hiệu và chữ viết sử dụng phương thức trực quan, còn chữ nổi sử dụng phương thức xúc giác.
Nguồn gốc
Các giả thuyết về nguồn gốc ngôn ngữ khác nhau ở các giả định cơ bản về ngôn ngữ. Một số giả thuyết dựa trên ý tưởng rằng ngôn ngữ phức tạp đến mức nó không thể nào chỉ đơn thuần xuất hiện từ hư không ở dạng hoàn chỉnh, chắc hẳn nó đã tiến hóa từ các hệ thống tiền ngôn ngữ ở tổ tiên vượn nhân. Những giả thuyết thế này được gọi là các giả thuyết mang tính liên tục. Quan điểm trái lại cho rằng ngôn ngữ là một đặc điểm riêng của con người và không thể so sánh với bất cứ thứ gì ở những loài phi-người và do đó, nó đã phải xuất hiện đột ngột trong quá trình tiến hóa từ tiền-hominid sang loài người sơ khai. Những lý thuyết dạng này được gọi là các giả thuyết mang tính gián đoạn. Ngoài ra, các giả thuyết dựa trên quan điểm di truyền do Noam Chomsky tiên phong coi ngôn ngữ như một khả năng bẩm sinh được mã hóa chủ yếu trong di truyền; còn các giả thuyết theo lý thuyết chức năng coi ngôn ngữ như một hệ thống văn hóa chủ yếu, được lĩnh hội thông qua tương tác xã hội.
Các lý thuyết liên tục được đa số học giả ủng hộ nhưng bất đồng về quá trình phát triển. Các học giả coi ngôn ngữ là khả năng bẩm sinh, chẳng hạn nhà tâm lý học Steven Pinker, coi tiền thân của ngôn ngữ là nhận thức ở động vật, còn một số khác coi ngôn ngữ là công cụ giao tiếp được học thông qua xã hội, chẳng hạn nhà tâm lý học Michael Tomasello, cho rằng ngôn ngữ là công cụ tiến hóa từ giao tiếp động vật ở linh trưởng: giao tiếp bằng cử chỉ hoặc tiếng kêu để hỗ trợ và hợp tác. Các mô hình dựa trên tính liên tục khác cho rằng ngôn ngữ tiến hóa từ âm nhạc và rất được tán thành bởi Rousseau, Herder, Humboldt và Charles Darwin. Một người đề xướng nổi bật của quan điểm này là nhà khảo cổ học Steven Mithen. Nhà ngôn ngữ học Mỹ Stephen Anderson khẳng định rằng tuổi của ngôn ngữ nói rơi vào khoảng 60.000 đến 100.000 năm và rằng:"Các nhà nghiên cứu về nguồn gốc tiến hóa của ngôn ngữ thường thấy hợp lý khi cho rằng ngôn ngữ chỉ được phát minh duy nhất một lần và tất cả các ngôn ngữ nói hiện đại theo một cách nào đó đều có quan hệ với nhau, ngay cả khi mối quan hệ đó không còn khôi phục được nữa ... vì những hạn chế của các phương pháp hiện thời nhằm tái tạo chúng."
Bởi lẽ ngôn ngữ đã xuất hiện từ thời tiền sử, trước khi có bất kỳ ghi chép thành văn nào, sự phát triển ban đầu của nó không để lại bất kì dấu tích lịch sử nào và giới khoa học tin rằng hiện giờ ta không thể quan sát bất kì quá trình nào có thể mô phỏng lại sự khởi thủy đó. Các học giả theo thuyết liên tục chủ trương tìm kiếm ở động vật các đặc điểm có thể xem là tương tự với ngôn ngữ ở loài người sơ khai. Các nhà khảo cổ thì có khả năng kiểm định và tìm kiếm các dấu vết sinh học thích nghi cho việc sử dụng ngôn ngữ ở con người, hoặc tìm kiếm các dạng hành vi biểu tượng tiền ngôn ngữ. Một số các dấu hiệu hóa thạch con người biểu hiện khả năng ngôn ngữ là: kích thước não so với khối lượng cơ thể, sự tiến hóa của thanh quản có khả năng tạo ra âm thanh tiên tiến và một số công cụ cùng các đồ tạo tác.
Một quan điểm truyền thống trong giới khảo cổ là các australopithecine tiền nhân tựu trung có hệ thống giao tiếp không khác mấy so với các loài vượn lớn. Tuy nhiên, một nghiên cứu về loài Ardipithecus ramidus năm 2017 đã thách thức quan điểm trên. Một số học giả cho rằng sự phát triển của các hệ thống tiền ngôn ngữ (proto-language) bắt đầu sớm nhất với Homo habilis (2,3 triệu năm trước) trong khi nhiều học giả khác cho rằng sự tiến hóa của giao tiếp biểu tượng nguyên thủy bắt đầu với Homo erectus (1,8 triệu năm trước) hoặc Homo heidelbergensis (0,6 triệu năm trước), và sự tiến hóa của ngôn ngữ chính thống bắt đầu với Homo sapiens hiện đại về mặt giải phẫu trong cuộc cách mạng Đồ đá cũ Thượng chưa đầy 100.000 năm trước.
Chomsky là học giả nổi bật đề xướng lý thuyết gián đoạn của sự tiến hóa ngôn ngữ. Ông bình luận về các học giả quan tâm đến bản chất ngôn ngữ, "thảo luận về sự tiến hóa của năng lực ngôn ngữ là lạc đề." Chomsky đề xuất rằng có lẽ "một số đột biến ngẫu nhiên đã xảy ra [...] và chúng đã tái tổ chức bộ não, cấy ghép một cơ quan ngôn ngữ vào bộ não đa phần linh trưởng." Mặc dù Chomsky khuyên rằng không nên coi giả thuyết này theo nghĩa đen, ông vẫn khẳng định "nó có lẽ gần với thực tế hơn nhiều câu chuyện cổ tích khác về các quá trình tiến hóa, bao gồm cả ngôn ngữ."
Nghiên cứu
thumb|upright|[[William Jones (nhà bác ngữ)|William Jones phát hiện mối quan hệ họ hàng giữa tiếng Latin và tiếng Phạn, đặt nền móng cho ngành ngôn ngữ học lịch sử.]] Ngôn ngữ học đã phát triển thành một ngành khoa học kể từ khi những mô tả ngữ pháp đầu tiên của các ngôn ngữ cụ thể ở Ấn Độ hơn 2000 năm trước, sau sự phát triển của hệ chữ Brahmi. Ngôn ngữ học hiện đại là một ngành khoa học nghiên cứu tất cả các khía cạnh của ngôn ngữ, xem xét nó từ tất cả các quan điểm lý thuyết đã được nêu ở trên.
Phân ngành
Nghiên cứu học thuật về ngôn ngữ được tiến hành trên nhiều lĩnh vực chuyên ngành và từ nhiều góc độ lý thuyết khác nhau, tất cả những thứ đó đều cung cấp các phương pháp tiếp cận hiện đại đối với ngôn ngữ học. Ví dụ, ngôn ngữ học mô tả mổ xẻ ngữ pháp của một ngôn ngữ đơn lẻ; ngôn ngữ học lý thuyết phát triển các lý thuyết, khái niệm ngôn ngữ và xác định bản chất ngôn ngữ dựa trên dữ liệu từ nhiều ngôn ngữ khác nhau; ngôn ngữ học xã hội nghiên cứu cách thức sử dụng ngôn ngữ trong bối cảnh xã hội, để rồi áp dụng ngược sang để nghiên cứu các chức năng xã hội của ngôn ngữ và mô tả ngữ pháp; ngôn ngữ học thần kinh nghiên cứu cách thức ngôn ngữ được xử lý trong bộ não và kiểm định các lý thuyết; ngôn ngữ học tính toán được xây dựng trên nền tảng ngôn ngữ học lý thuyết và mô tả để tạo nên các mô hình tính toán của ngôn ngữ nhằm xử lý ngôn ngữ tự nhiên hoặc thử nghiệm các giả thuyết ngôn ngữ học; và ngôn ngữ học lịch sử lần theo dấu vết lịch sử của từng ngôn ngữ dựa theo các mô tả ngữ pháp, từ vựng và tái tạo lại quan hệ ngôn ngữ thông qua phương pháp so sánh lịch sử.
Thời kỳ đầu
thumb|upright|[[Ferdinand de Saussure phát triển hướng tiếp cận cấu trúc luận đối với nghiên cứu ngôn ngữ.]] Nhà ngữ pháp học Ấn Độ thế kỷ thứ 5 TCN Pāṇini, nổi tiếng với công trình liệt kê 3.959 quy tắc hình thái tiếng Phạn, thường được coi là người khởi đầu ngành nghiên cứu ngữ pháp chính thống. Tuy nhiên, người Sumer đã nghiên cứu sự khác biệt giữa ngữ pháp tiếng Sumer và tiếng Akkad từ rất lâu trước đó rồi (vào khoảng năm 1900 TCN). Các truyền thống mô tả ngữ pháp tiếp tục phát triển ở tất cả các nền văn hóa cổ đại tiếp thu chữ viết.
Vào thế kỷ 17, các nhà ngữ pháp Port-Royal của Pháp có ý tưởng cho rằng ngữ pháp của mọi ngôn ngữ là sự phản ánh những điều cơ bản phổ quát của ý nghĩ và chính vì vậy, ngữ pháp tất phải phổ quát. Vào thế kỷ 18, nhà bác ngữ và chuyên gia về Ấn Độ cổ đại người Anh tên là William Jones lần đầu tiên áp dụng phương pháp so sánh lịch sử để nghiên cứu ngôn ngữ và đánh dấu cho sự khởi đầu của ngành ngôn ngữ học so sánh lịch sử. Wilhelm von Humboldt sau đó mở rộng ý tưởng nghiên cứu ngôn ngữ lịch sử từ các ngôn ngữ Ấn-Âu sang các nhóm ngôn ngữ khác. Đầu thế kỷ 20, Ferdinand de Saussure đề xuất khái niệm ngôn ngữ như một hệ thống tĩnh gồm các đơn vị liên kết với nhau, được xác định thông qua sự đối lập giữa chúng.