cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Đại Kim tự tháp Giza
Niên đại lịch sử
Trong quá khứ, Đại kim tự tháp được xác định niên đại bởi chỉ do công của Khufu, người đã đặt nền móng cho việc xây dựng Đại kim tự tháp trong triều đại của ông. Do đó việc xác định niên đại của kim tự tháp là vấn đề xác định niên đại của Khufu và triều đại thứ 4. Trình tự tương đối và tính đồng bộ của các sự kiện là tiêu điểm của phương pháp này.
The majority of recent chronological estimates date Khufu and his pyramid roughly between 2700 and 2500 BC.
Xác định niên đại bằng cacbon phóng xạ
Vữa được sử dụng rộng rãi trong việc xây dựng Đại kim tự tháp. Trong quá trình trộn, tro từ đám cháy đã được thêm vào vữa, vật liệu hữu cơ có thể được chiết xuất và do theo niên đại cacbon phóng xạ. Tổng cộng 46 mẫu vữa được lấy vào năm 1984 và 1995, đảm bảo rằng chúng rõ ràng là vốn có của cấu trúc ban đầu và không thể trộn lẫn vào ngày sau đó. Các kết quả đã được hiệu chỉnh vào năm 2871–2604 trước Công nguyên. Vấn đề gỗ cũ được cho là nguyên nhân chính gây ra sự bù đắp 100–300 năm, vì tuổi của vật liệu hữu cơ được xác định, chứ không phải khi nó được sử dụng lần cuối. Việc phân tích lại dữ liệu đã đưa ra ngày hoàn thành của kim tự tháp la trong khoảng từ năm 2620 đến năm 2484 trước Công nguyên, dựa trên các mẫu ít tuổi hơn.
Lịch sử xác định niên đại của Khufu và Đại kim tự tháp
Vào khoảng năm 450 trước Công nguyên, Herodotus cho rằng Đại Kim tự tháp là cho Cheops (tên Hy Lạp hóa của Khufu), nhưng lại đặt triều đại một cách sai lầm là vào sau thời kỳ Ramesside. Manetho, khoảng 200 năm sau, đã soạn một danh sách phong phú của các vị vua Ai Cập mà ông chia thành các triều đại, gán Khufu vào vị trí thứ 4. Tuy nhiên, sau những thay đổi ngữ âm trong ngôn ngữ Ai Cập và do đó là bản dịch tiếng Hy Lạp, "Cheops" đã chuyển thành "Souphis" (và các phiên bản tương tự).
Herodotus
Nhà sử học Hy Lạp cổ đại Herodotus đã bắt đầu viết về kim tự tháp vào thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên, ông là một trong những tác giả lớn đầu tiên đề cập đến kim tự tháp. Trong cuốn sách thứ hai của ông là Sử ký, ông bắt đầu thảo luận về lịch sử của Ai Cập và Đại Kim tự tháp. Báo cáo này được viết ra sau khi cấu trúc đã tồn tại hơn 2000 năm, có nghĩa là Herodotus thu thập kiến thức chủ yếu từ nhiều nguồn gián tiếp, bao gồm các quan chức và linh mục cấp thấp, người Ai Cập địa phương, người nhập cư Hy Lạp và thông dịch viên của chính Herodotus. Theo đó, những lời giải thích của ông thể hiện một hỗn hợp của những mô tả dễ hiểu, thuộc về cá nhân, những báo cáo sai lầm và truyền thuyết viển vông; do đó, nhiều suy đoán và nhầm lẫn sai sót về di tích có thể bắt nguồn từ Herodotus và công việc của ông.
Herodotus cũng mô tả một dòng chữ bên ngoài kim tự tháp, theo các dịch giả của ông, cho biết lượng củ cải, tỏi và hành tây mà các công nhân sẽ ăn khi làm việc trên kim tự tháp. Đây có thể là một ghi chú về công việc trùng tu mà Khaemweset, con trai của Ramesses II, đã thực hiện. Rõ ràng, những người bạn đồng hành và thông dịch viên của Herodotus không thể đọc được các chữ tượng hình hoặc cố tình cung cấp cho ông thông tin sai lệch.
Diodorus Siculus
Giữa năm 60 và 56 trước Công nguyên, nhà sử học Hy Lạp cổ đại Diodorus Siculus đã đến thăm Ai Cập và sau đó đã viết cuốn sách đầu tiên của ông là Bibliotheca historyca về vùng đất, lịch sử và di tích của nó, bao gồm cả Đại Kim tự tháp. Tác phẩm của Diodorus được truyền cảm hứng từ các nhà sử học trong quá khứ, nhưng ông cũng tách mình khỏi Herodotus, người mà Diodorus tuyên bố là chỉ biết kể những câu chuyện kỳ diệu và huyền thoại. Diodorus có lẽ đã rút ra kiến thức của ông từ công việc dang dở của Hecataeus của Abdera, và giống như Herodotus, ông cũng đặt người xây dựng kim tự tháp, "Chemmis," sau Ramses III. Theo báo cáo của ông, cả Chemmis (Khufu) và Cephren (Khafre) đều không được chôn cất trong kim tự tháp của họ, mà là ở những nơi bí mật, vì sợ rằng những người bề ngoài bị buộc phải xây dựng các công trình sẽ tìm kiếm cơ thể để trả thù; với khẳng định này, Diodorus đã củng cố mối liên hệ giữa việc xây dựng kim tự tháp và chế độ nô lệ.
Strabo
Nhà địa lý, triết gia và sử gia người Hy Lạp Strabo đã đến thăm Ai Cập vào khoảng năm 25 trước Công nguyên, ngay sau khi Ai Cập bị người La Mã thôn tính. Trong tác phẩm của ông là Geographica, ông lập luận rằng các kim tự tháp là nơi chôn cất các vị vua, nhưng ông không đề cập đến vị vua nào được chôn cất trong công trình kiến trúc. Strabo cũng đề cập: "Ở độ cao vừa phải, một trong hai bên là một tảng đá, có thể được đưa ra ngoài; khi loại bỏ nó, sẽ có một lối đi xiên vào lăng mộ." Tuyên bố của ông đã tạo ra nhiều suy đoán, vì nó gợi ý rằng kim tự tháp có thể đã bị đột nhập vào thời điểm này.
Pliny the Elder
thumb|Trong [[Đế chế La Mã, Pliny the Elder lập luận rằng "cầu" được sử dụng để vận chuyển đá lên đỉnh của Đại Kim tự tháp.]] Nhà văn La Mã Pliny the Elder đã viết vào thế kỷ thứ nhất sau Công nguyên, lập luận rằng Đại kim tự tháp đã được nâng lên, hoặc "để ngăn chặn các tầng lớp thấp hơn bị bỏ trống", hoặc là một biện pháp để ngăn chặn của cải giàu có của các pharaoh rơi vào tay đối thủ hoặc người kế nhiệm. Pliny không suy đoán về vị pharaoh đang được đề cập, rõ ràng lưu ý rằng "sự ngẫu nhiên [đã] khiến tên tuổi của những người đã dựng lên những đài tưởng niệm tuyệt vời như vậy về sự hư vô của họ bị lãng quên." Khi cân nhắc xem làm thế nào những viên đá có thể được vận chuyển đến một độ cao khổng lồ như vậy, ông đưa ra hai giải thích: Đó là hoặc là những gò đất rộng lớn đá nitre và muối được chất thành đống trên kim tự tháp, sau đó chúng chảy xuôi theo dòng nước từ con sông. Hoặc, những "cây cầu" được xây dựng, gạch của họ sau đó được phân phối để xây dựng nhà ở của các cá nhân, lập luận rằng mực nước sông quá thấp để các con kênh có thể đưa nước lên đến kim tự tháp. Pliny cũng kể lại rằng "theo suy đoán, trong nội thất của Kim tự tháp lớn nhất có một cái giếng, sâu tám mươi sáu cubit [86 royal cubit], tiếp giáp với sông". Hơn nữa, ông mô tả một phương pháp được Thales của Miletus phát hiện ra để xác định chiều cao của kim tự tháp bằng cách đo bóng của nó.
Thời hậu cổ đại và Trung cổ
Trong thời kỳ hậu cổ đại, việc hiểu sai các kim tự tháp là "vựa lúa của Joseph" bắt đầu trở nên phổ biến. Bằng chứng văn bản đầu tiên về mối liên hệ này được tìm thấy trong các câu chuyện của một nữ hành hương Cơ đốc giáo Egeria, người ghi lại rằng trong chuyến thăm của bà từ năm 381 đến năm 384 sau Công nguyên, "trong đoạn đường mười hai dặm giữa Memphis và Babylonia [= Cairo cũ] là nhiều kim tự tháp mà Joseph đã làm để chứa ngô." Mười năm sau, việc sử dụng này được xác nhận trong cuộc du hành ẩn danh của bảy nhà sư khởi hành từ Jerusalem để thăm các nhà khổ hạnh nổi tiếng ở Ai Cập, trong đó báo cáo rằng họ "đã nhìn thấy kho thóc của Joseph, nơi ông cất giữ ngũ cốc trong Kinh thánh." Cách sử dụng cuối thế kỷ thứ 4 này được khẳng định thêm trong chuyên luận địa lý Cosmographia do Julius Honorius viết vào khoảng năm 376 sau Công nguyên, giải thích rằng các Kim tự tháp được gọi là "kho thóc của Joseph" (horrea Ioseph). Tham chiếu này từ Julius rất quan trọng, vì nó chỉ ra rằng nhận dạng bắt đầu lan rộng từ người hành hương du lịch. Vào năm 530 sau Công nguyên, Stephanos của Byzantium đã bổ sung thêm ý tưởng này khi ông viết trong cuốn Ethnica rằng từ "kim tự tháp" được kết nối với từ tiếng Hy Lạp πυρός (puros), có nghĩa là lúa mì.
thumb|right|[[Abbasid Caliphate|Abbasid Caliph Al-Ma'mun (786–833 CN) được cho là đã đào hầm từ mặt bên của Đại Kim tự tháp.]]
Vào cuối thời Trung cổ, Đại kim tự tháp đã trở nên nổi tiếng là một công trình kiến trúc bị ma ám. Nhiều người cảm thấy sợ hãi khi bước vào vì đây là nơi sinh sống của các loài động vật như dơi.
Chuẩn bị cho vị trí xây dựng
Một ngọn đồi sẽ được chọn để làm nơi hình thành nên cơ sở cho các kim tự tháp đứng trên đó. Nó sẽ được cắt lại thành các bậc và chỉ có một dải xung quanh chu vi được san bằng, phần được đo là kích thước ngang và phẳng trong khoảng 21 mm. Phần nền móng đạt đến chiều cao gần 6 m nằm phía trên phần đế kim tự tháp tại vị trí Grotto.
Vật liệu
Đại kim tự tháp ước tính bao gồm 2,3 triệu khối xếp lại với nhau. Khoảng 5,5 triệu tấn đá vôi, 8.000 tấn đá granit và 500.000 tấn vữa đã được sử dụng để xây dựng kim tự tháp.
Hầu hết các khối là đá ở Giza, nằm ngay phía nam của kim tự tháp, khu vực này nay gọi là Central Field.
Đá vôi trắng được sử dụng làm phần phủ có nguồn gốc từ Tura (cách 10 km về phía nam Giza) và vận chuyển bằng thuyền dọc theo sông Nile. Năm 2013, các nhà khảo cổ học tìm ra những cuộn giấy cói được gọi là Nhật ký của Merer, nó thuộc về một người giám sát việc vận chuyển đá vôi và các vật liệu xây dựng khác từ Tura đến Giza trong lần cuối cùng năm trị vì của Khufu.
Đá Granit trong kim tự tháp được vận chuyển từ Aswan, cách đó hơn 900 km. Những khối đá lớn nhất, nặng từ 25 đến 80 tấn, tạo thành các mái của "buồng của Vua" và "buồng giảm bớt" phía trên nó. Người Ai Cập cổ đại cắt đá thành các khối thô bằng cách dùng búa đóng các rãnh vào bề mặt đá tự nhiên, chèn các nêm gỗ, sau đó ngâm chúng với nước. Khi các miếng nêm hấp thụ nướ, cũng sẽ nở ra, phá vỡ tảng đá thành các khối có thể thi công được. Sau khi các khối đá được cắt, chúng được chở bằng thuyền lên hoặc xuống sông Nile để đến kim tự tháp.
Lực lượng lao động
Người Hy Lạp tin rằng họ đã sử dụng các nô lệ, nhưng những khám phá hiện đại được thực hiện tại các trại công nhân gần đó liên quan đến việc xây dựng tại Giza cho thấy nó được xây dựng bởi hàng nghìn lính nghĩa vụ.
Những bức vẽ graffiti của công nhân được tìm thấy tại Giza cho thấy những thước kẻ chia thành zau (số ít là za), các nhóm gồm 40 người đàn ông, bao gồm bốn đơn vị con mà mỗi đơn vị có một "Giám thị nhóm Mười người".
Một nghiên cứu quản lý xây dựng thực hiện năm 1999, cùng với Mark Lehner và các nhà Ai Cập học khác, đã ước tính rằng tổng dự án yêu cầu lực lượng lao động trung bình khoảng 13.200 người và cao điểm nhất là khoảng 40.000 người.
Khảo sát và thiết kế
Các phép đo chính xác đầu tiên của kim tự tháp được thực hiện bởi nhà Ai Cập học Flinders Petrie vào năm 1880–1882 và xuất bản trong sách The Pyramids and Temples of Gizeh. Nhiều viên đá bọc ngoài và các khối buồng bên trong của Đại kim tự tháp khớp với nhau với độ chính xác cao, với các khớp nối trung bình chỉ rộng 0,5 mm. Ngược lại, các khối lõi chỉ có hình dạng gần đúng, với những đống đổ nát được chèn vào giữa những khoảng trống lớn hơn. Vữa được sử dụng để kết dính các lớp bên ngoài với nhau và lấp đầy các khoảng trống và khớp nối.
Chiều cao và trọng lượng của khối có xu hướng nhỏ dần về phía trên cùng. Petrie đo lớp thấp nhất cao 148 cm, trong khi các lớp ở phía đỉnh gần như không vượt quá 50 cm.
Độ chính xác của chu vi hình chóp sao cho bốn cạnh của đáy có sai số trung bình chỉ là 58 mm theo chiều dài và phần đế hoàn thiện được bình phương thành sai số góc trung bình chỉ 12 giây của cung.
Kích thước thiết kế hoàn chỉnh được đo ban đầu là cao 280 royal cubit và dài 440 royal cubit ở mỗi cạnh trong bốn cạnh nền. Người Ai Cập cổ đại sử dụng seked để mô tả độ dốc. Đối với Đại kim tự tháp, người ta đã chọn 5 1⁄2 lòng bàn tay, tỷ lệ 14 đến 11 in.
Một số nhà Ai Cập học cho rằng độ dốc này được chọn vì tỷ lệ giữa chu vi và chiều cao (1760/280 cubits) bằng 2 π với độ chính xác hơn 0,05 phần trăm (tương ứng với giá trị xấp xỉ nổi tiếng của π như 22/7). Verner đã viết, "Chúng ta có thể kết luận rằng mặc dù người Ai Cập cổ đại không thể xác định chính xác giá trị của π, nhưng trong thực tế họ đã sử dụng nó". Petrie kết luận: "nhưng những mối quan hệ này của các khu vực và tỷ lệ vòng tròn có hệ thống đến mức chúng ta nên cho rằng chúng nằm trong thiết kế của người xây dựng". Những người khác lập luận rằng người Ai Cập cổ đại không có khái niệm về số pi và sẽ không hề có ý mã hóa nó trong các đài kỷ niệm của họ và rằng độ dốc của kim tự tháp quan sát được có thể chỉ dựa trên seked.
Căn chỉnh với các hướng chính
Các mặt của chân đế của Đại kim tự tháp được căn chỉnh chặt chẽ theo bốn hướng cơ bản địa lý (không dựa trên từ tính), lệch trung bình 3 phút 38 giây của cung, hoặc khoảng một phần mười độ. Một số phương pháp đã được đề xuất về việc làm thế nào người Ai Cập cổ đại có thể đạt được mức độ chính xác này:
Lý thuyết xây dựng
Nhiều lý thuyết thay thế từng được đề xuất, thường mâu thuẫn với nhau, liên quan đến kỹ thuật xây dựng kim tự tháp. Một bí ẩn về việc xây dựng kim tự tháp chính là quy hoạch của nó. John Romer cho rằng họ đã sử dụng cùng một phương pháp đã được sử dụng cho các công trình xây dựng trước đó và sau này, đặt các phần của kế hoạch trên mặt đất với tỷ lệ 1-1. Ông viết rằng "một sơ đồ làm việc như vậy cũng sẽ phục vụ cho việc tạo ra kiến trúc của kim tự tháp với độ chính xác chưa từng có bằng bất kỳ phương tiện nào khác".
Các khối đá bazan của ngôi đền kim tự tháp cho thấy "bằng chứng rõ ràng" về việc đã bị cắt bằng một loại cưa nào đó với lưỡi cắt ước tính dài 15 ft. Romer cho rằng "siêu cưa" này có thể có răng bằng đồng và nặng tới 15 ft. Ông đưa ra giả thuyết rằng một chiếc cưa như vậy có thể được gắn vào giá đỡ có khung bằng gỗ và có thể sử dụng cùng với dầu thực vật, cát cắt, đá nhám hoặc thạch anh để cắt thành các khối, mà sẽ cần đến sức lao động của ít nhất một chục người đàn ông để vận hành nó.
Lớp đá bọc ngoài
thumb|Những viên đá bọc còn lại ở phía bắc của Đại kim tự tháp thumb|Đá bọc ngoài trưng bày trong [[Bảo tàng Anh ]] Khi hoàn thành, Đại kim tự tháp được xây hoàn toàn bằng đá vôi trắng. Các khối gia công chính xác được đặt thành các lớp nằm ngang và gắn cẩn thận với nhau bằng vữa, mặt ngoài của chúng được cắt theo độ dốc và làm nhẵn ở mức độ cao. Cùng nhau chúng tạo ra bốn bề mặt đồng nhất, góc 51°50'40" (một Seked của 5 1⁄2 palm). Các khối vỏ chưa hoàn thành của các kim tự tháp Menkaure và Henutsen tại Giza gợi lên đề xuất rằng mặt trước chỉ được làm nhẵn sau khi đặt đá, với các đường nối đục đánh dấu vị trí chính xác và nơi đá thừa sẽ phải bị cắt bỏ.
Chiều cao của các lớp ngang không đồng nhất nhưng thay đổi đáng kể. Lớp cao nhất trong số 203 hàng gạch còn lại nằm ở phía dưới, lớp đầu tiên cao nhất ở 1,49 m. Về phía trên cùng, các lớp có xu hướng chỉ cao hơn 1 royal cubit một chút. Một mô hình bất thường có thể nhận thấy khi xem xét các kích thước theo thứ tự, trong đó chiều cao các lớp giảm đều đặn và ngày càng nhọn dần.
Cái được gọi là "đá nền" đã hỗ trợ lớp vỏ (không giống như các khối lõi) cũng được chế tạo chính xác và gắn với vỏ bằng vữa. Ngày nay, những viên đá này mang lại cho cấu trúc vẻ ngoài còn nhận thấy được, sau khi kim tự tháp bị tháo dỡ vào thời trung cổ. Năm 1303 sau Công Nguyên, một trận động đất lớn đã làm mất nhiều đá bên ngoài, và còn được cho là đã bị Vương triều Bahri của An-Nasir Nasir-ad-Din al-Hasan sử dụng ở Cairo gần đó vào năm 1356. Muhammad Ali Pasha đã lấy nhiều viên đá vỏ bọc khác vào đầu thế kỷ 19 để xây dựng phần trên của Nhà thờ Hồi giáo Alabaster của ông ở Cairo, không xa Giza. Các nhà thám hiểm sau đó đã báo cáo về những đống đổ nát khổng lồ ở chân của các kim tự tháp còn sót lại sau sự sụp đổ liên tục của các tảng đá bọc, sau đó chúng đã được dọn đi trong quá trình tiếp tục khai quật địa điểm. Ngày nay có thể nhìn thấy một vài viên đá bọc từ hàng thấp nhất in situ ở mỗi bên, với phần được bảo tồn tốt nhất ở phía bắc bên dưới lối vào, do Vyse khai quật năm 1837.
Phần vữa đã được phân tích hóa học và chứa các tạp chất hữu cơ (chủ yếu là than củi), các mẫu trong số đó là cacbon phóng xạ có niên đại 2871–2604 trước Công nguyên. Có giả thuyết rằng vữa cho phép thợ xây đặt đá chính xác bằng cách cung cấp một lớp nền.
Người ta cho rằng một số hoặc tất cả đá vỏ được đúc ngay tại chỗ, thay vì khai thác và di chuyển, nhưng bằng chứng khảo cổ và phân tích thạch học cho thấy điều này không đúng như vậy.
Petrie ghi chú vào năm 1880 rằng các mặt của kim tự tháp, như chúng ta thấy ngày nay, là "rõ là rỗng" và "mỗi mặt có một loại rãnh đặc biệt ở giữa mặt", mà ông lý luận là do sự gia tăng độ dày của vỏ ở những khu vực này. Một cuộc khảo sát bằng tia laser vào năm 2005 đã xác nhận sự tồn tại của các dị thường này, ở một mức độ nào đó, có thể là do đá bị hư hỏng và bị bỏ đi. Trong các điều kiện ánh sáng nhất định và với việc nâng cao hình ảnh, các mặt có thể bị tách ra, dẫn đến suy đoán rằng kim tự tháp đã được cố ý xây dựng tám mặt.
Chóp tháp và phần đỉnh bị thiếu
Trên đỉnh kim tự tháp đã từng gắn một viên đá tảng được gọi là pyramidion (chóp kim tự tháp, số nhiều: pyramidia). Vật liệu làm ra nó vẫn còn nằm trong vòng suy đoán; Đá vôi, đá granit hoặc đá bazan thường được đề xuất, trong khi với nền văn hóa phổ biến, nó thường là vàng nguyên khối hoặc mạ vàng. Tất cả triều đại thứ 4 đều biết các pyramidia (của Kim tự tháp Đỏ, Kim tự tháp vệ tinh Khufu (G1-d) và Kim tự tháp Menkaure của Nữ hoàng (G3-a)) là bằng đá vôi trắng và không mạ vàng. Chỉ từ triều đại thứ 5 trở đi mới có bằng chứng về những viên đá quý mạ vàng; ví dụ: một khung cảnh trên đường đắp cao của Sahure nói về "chóp tháp bằng vàng trắng thuộc về kim tự tháp Soul Shines của Sahure".
Nội thất bên trong
thumb|upright=1.35|Sơ đồ độ cao của các cấu trúc bên trong của Đại kim tự tháp. Các đường bên trong và bên ngoài cho biết hình dạng hiện tại và ban đầu của kim tự tháp. Cấu trúc bên trong bao gồm ba phòng chính (Phòng của Vua-, Nữ hoàng- và Phòng dưới lòng đất), Phòng trưng bày lớn và các hành lang và trục khác nhau.
Có hai lối vào kim tự tháp: lối đi ban đầu và lối đi bắt buộc, chúng gặp nhau tại một đường giao nhau. Từ đó, một lối đi xuống Căn phòng dưới lòng đất, trong khi lối đi khác đi đến Phòng trưng bày lớn. Từ đầu thư viện, bạn có thể đi ba con đường:
Cả Phòng Nhà vua và Nữ hoàng đều có một cặp "trục không khí" nhỏ. Phía trên Phòng của Nhà vua là một loạt năm Buồng thông.
Cổng vào
left|thumb|Lối vào ban đầu (Trên cùng bên trái), Đường hầm của những tên cướp (Giữa bên phải)
Lối vào ban đầu
Một hàng trang trí chuyển hướng trọng lượng ra khỏi cửa ra vào. Các mặt nghiêng mà chúng từng nằm trên cho thấy một vài trong số các khối trang trí này hiện đã bị mất, vì
Nhiều hình vẽ graffiti, chủ yếu là hiện đại, được cắt trên những viên đá xung quanh lối vào. Đáng chú ý nhất là một văn bản chữ tượng hình lớn, vuông được chạm khắc để vinh danh Frederick William IV, bởi chuyến thám hiểm người Phổ của Karl Richard Lepsius đến Ai Cập năm 1842.
Hành lang phía Bắc
Vào năm 2016, nhóm ScanPyramids đã phát hiện ra một lỗ hổng phía sau các chữ V lối vào bằng cách sử dụng muography, được xác nhận vào năm 2019 ít nhất là một hành lang 5 m dài, chạy ngang hoặc dốc lên trên (do đó không song song với Lối đi xuống). Cho dù nó có kết nối với Big Void phía trên Phòng trưng bày lớn hay không vẫn còn phải xem xét.
Đường hầm của bọn cướp
Ngày nay khách du lịch vào Đại kim tự tháp thông qua Đường hầm của bọn cướp, đường hầm từ lâu đã được cắt thẳng qua khối xây của kim tự tháp. Lối vào là từ lớp thứ 6 và thứ 7 của vỏ, khoảng 7 m phía trên phần nền. Sau khi chạy thẳng và ngang nhiều hơn hoặc ít hơn 27 m nó rẽ ngoặt sang trái để gặp những viên đá chặn trong Lối đi lên. Có thể đi vào Lối đi xuống từ thời điểm này nhưng thường bị cấm vào.
Nguồn gốc của Đường hầm của bọn cướp này là chủ đề của nhiều cuộc thảo luận học thuật. Theo truyền thống, hố sâu được tạo ra vào khoảng năm 820 sau Công nguyên bởi những người thợ của caliph al-Ma'mun với một phiến đá phá thành. Việc đào bới làm bật tung tảng đá trên trần của Lối đi xuống, nơi che khuất lối vào của Lối đi lên, mớ hỗn tạp của hòn đá đó rơi xuống và sau đó trượt xuống Lối đi xuống, cảnh báo họ cần phải rẽ trái. Tuy nhiên, không thể loại bỏ những viên đá này, những người thợ đã đào hầm bên cạnh xuyên qua lớp đá vôi mềm hơn của Kim tự tháp cho đến khi họ đến Lối đi lên.
Lối đi xuống
Từ lối vào ban đầu, một lối đi xuống xuyên qua khối xây của kim tự tháp và sau đó đi vào nền đá bên dưới nó, cuối cùng dẫn đến Căn phòng dưới lòng đất.
Nó có chiều cao nghiêng là 4 feet Ai Cập (1.20 m; 3.9 ft) và chiều rộng của 2 royal cubit. Góc 26°26'46" của nó tương ứng với tỷ lệ 1 đến 2.
Sau28 m, sẽ đến điểm cuối thấp hơn của Lối đi lên; một trên trần nhà, bị chặn bởi đá granit và có thể ban đầu đã bị che đi. Để phá vỡ những tảng đá cứng này, người ta đã đào một đường hầm ngắn nối với phần cuối của Đường hầm của bọn cướp. Nó đã mở rộng theo thời gian và vừa với cầu thang.
Đoạn tiếp tục đi xuống và đến một đoạn khác72 m, bây giờ thông qua nền tảng thay vì cấu trúc thượng tầng kim tự tháp. Những thanh hướng dẫn lười biếng được sử dụng để chặn bộ phận này bằng gạch vụn để tránh phải dẫn người xuống và quay ngược trục dài, cho đến khoảng năm 1902 khi Covington lắp đặt một cửa sắt có khóa móc để ngăn chặn hoạt động này. Gần cuối phần này, trên bức tường phía tây, là kết nối với trục thẳng đứng dẫn đến Phòng trưng bày lớn.
Một trục nằm ngang nối phần cuối của Đoạn đi xuống với Căn phòng dưới lòng đất, Nó có chiều dài là 8,84 m, rộng 85 cm và cao 91-95 cm. Một nằm ở cuối bức tường phía tây, lớn hơn một chút so với đường hầm, trần nhà không đều và trống không.
Phòng ngầm dưới lòng đất
right|200px|thumb|Căn phòng ngầm (nhìn về phía tây) vào năm 1909 với đống đổ nát từ cuộc khai quật Pit Shaft vẫn lấp đầy căn phòng. thumb|right|200px|Phòng dưới lòng đất (nhìn về phía nam) với Pit Shaft trên sàn và lối vào hành lang mù. Phòng dưới lòng đất, hay còn gọi là "Hố", là phòng thấp nhất trong số ba phòng chính và là phòng duy nhất được đào vào nền móng bên dưới kim tự tháp.
Nằm 27 m sâu bên dưới tầng nền, với số đo đại khái bắc nam 16 royal cubit đông-tây 27 royal cubit, với chiều cao xấp xỉ 4 m.
Nửa phía tây của căn phòng, ngoài trần nhà, còn chưa hoàn thành, với những đường hào do những người khai thác đá chạy từ đông sang tây để lại. Một phần hốc đã bị cắt vào từ nửa phía bắc của bức tường phía tây. Duy nhất chỉ có, qua Lối đi xuống, nằm ở cuối phía đông của bức tường phía bắc.
Mặc dù dường như mới được biết đến trong thời cổ đại, theo Herodotus và các tác giả sau này, sự tồn tại của nó đã bị lãng quên vào thời Trung cổ cho đến khi được khám phá lại vào năm 1817, khi Giovanni Caviglia dọn sạch đống đổ nát chặn Lối đi xuống.
Đối diện với lối vào, một hành lang mù chạy thẳng về phía nam 11 m và tiếp tục uốn cong một chút khoảng 5,4 m, đo khoảng 0,75 m mét vuông. Một ký tự Hy Lạp hoặc La Mã trên trần nhà với ánh sáng của một ngọn nến, cho thấy rằng căn phòng thực sự có thể đã có người bước vào từ Thời kỳ cổ điển.
Ở giữa nửa phía đông, một lỗ lớn được mở ra, gọi là Pit Shaft hoặc Shaft của Perring. Phần trên cùng có thể có nguồn gốc cổ xưa, rộng khoảng 2 m mét vuông và sâu 1,5 m, căn chỉnh theo đường chéo với buồng. Caviglia và Salt đã mở rộng nó đến độ sâu khoảng 3 m. Năm 1837 Vyse hướng trục bị chìm xuống độ sâu 50 ft, với hy vọng phát hiện ra khoang chứa nước mà Herodotus ám chỉ. Chiều rộng hẹp hơn một chút vào khoảng 1,5 m. Không có khoang nào được phát hiện sau khi Perring và các công nhân của ông đã trải qua một năm rưỡi đục xuyên qua lớp đá gốc đến mực nước lúc bấy giờ của sông Nile, một số nơi sâu đến 12 m sâu hơn nữa. Đống đổ nát được tạo ra trong quá trình hoạt động này tích tụ khắp buồng. Petrie khi ghé thăm vào năm 1880, phát hiện ra trục được lấp đầy một phần bởi nước mưa chảy tràn xuống Lối đi xuống. Năm 1909, khi các hoạt động khảo sát của anh em nhà Edgar bị cản trở bởi vật chất, họ chuyển cát và đá nhỏ trở lại trục, để lại phần trên sạch sẽ. Chiếc trục sâu đôi khi bị nhầm là một phần của thiết kế ban đầu.
Ludwig Borchardt cho rằng Căn phòng dưới lòng đất ban đầu được lên kế hoạch làm nơi chôn cất pharaoh Khufu, nhưng nó đã bị bỏ hoang trong quá trình xây dựng vì một căn phòng cao hơn trong kim tự tháp sẽ thích hợp hơn.
Lối đi lên
thumb|Hai viên đá granit phía trên Lối đi lên, nhìn từ cuối Đường hầm của bọn cướp Lối đi lên kết nối Lối đi xuống với Phòng trưng bày lớn. Dài 75 royal cubit, có cùng chiều rộng và chiều cao với trục mà nguồn, mặc dù góc thấp hơn một chút ở 26°6'.
Đầu dưới của trục cắm ba viên đá granit, được trượt xuống từ Phòng trưng bày lớn để bịt kín đường hầm. Chúng dài 1,57 m, 1,67 m và 1 m tương ứng. Phần trên cùng bị hư hại nặng, do đó ngắn hơn. Phần cuối của Đường hầm của bọn cướp nằm bên dưới những phiến đá, vì vậy một đường hầm ngắn đã được đào xung quanh chúng để có thể đi đến Lối đi xuống, vì đá vôi xung quanh mềm hơn đáng kể và dễ làm việc hơn.
Hầu hết các khớp nối giữa các khối tường chạy vuông góc với sàn, có hai trường hợp ngoại lệ. Thứ nhất, những khớp ở một phần ba phía dưới của hành lang là thẳng đứng. Thứ hai, ba viên đá dầm được chèn vào gần giữa (cách nhau khoảng 10 cubit), có lẽ là để ổn định đường hầm.
Trục giếng và Hang động
thumb|Đường vào Hang động (trái) thông qua bức tường vỡ của Trục Giếng (phải) Trục giếng (còn được gọi là Trục phục vụ hoặc Trục dọc) liên kết phần dưới của Phòng trưng bày lớn với phần cuối của Lối đi xuống, khoảng 50 m ở phía dưới.
Nửa trên đi qua khối xây hạt nhân của hình chóp. Lúc đầu, nó chạy thẳng đứng trong khoảng 8 m, sau đó hơi nghiêng về phía nam trong cùng một khoảng cách, cho đến khi chạm vào nền đá khoảng 5,7 m trên nền của kim tự tháp. Một phần thẳng đứng khác đi xuống sâu hơn, được lót một phần bằng khối xây đã bị phá vỡ tới một cái hốc được gọi là Grotto. Nửa dưới của Trục giếng đi qua nền đá một góc khoảng 45° với 26,5 m trước một đoạn dốc hơn, dài 9,5 m, dẫn đến điểm thấp nhất của nó. Phần cuối cùng của 2,6 m kết nối nó với Lối đi xuống, chạy gần như nằm ngang. Các nhà xây dựng rõ ràng đã gặp khó khăn khi căn chỉnh lối ra phía dưới.
Mục đích của trục thường được giải thích là trục thông gió cho Phòng dưới lòng đất và như một trục thoát hiểm cho những công nhân trượt các tảng đá chặn Lối đi lên vào đúng vị trí.
Phòng Nữ hoàng
nhỏ|Chế độ xem hình chiếu trục đo của Phòng Nữ hoàng
Balow
Balow là một đô thị ở huyện of Ludwigslust, bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 12,83 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 là 346 người.
Đại Kim tự tháp Giza
Antechamber
nhỏ|Sơ đồ của Antechamber
Phòng Nhà Vua
nhỏ|Chế độ xem hình chiếu trục đo của Phòng Nhà Vua
Sarcophagus
trái|nhỏ|Quách trong Phòng Nhà Vua
Buồng giảm áp
nhỏ|Các buồng giảm áp trên Phòng Nhà Vua, [[Charles Piazzi Smyth|Smyth năm 1877]]
Khu phức hợp kim tự tháp
Đại kim tự tháp bao quanh bởi một khu phức hợp gồm một số tòa nhà, bao gồm cả các kim tự tháp nhỏ.
Đền và đường đắp cao
Đền Kim tự tháp, đứng ở phía đông của kim tự tháp và đo 52,2 m từ bắc xuống nam và 40 m từ đông sang tây, đã gần như biến mất hoàn toàn. Chỉ còn lại một số đá lát bazan đen. Chỉ có một số tàn tích của con đường đắp cao liên kết kim tự tháp với thung lũng và Đền Thung lũng. Đền Thung lũng chôn cất bên dưới ngôi làng Nazlet el-Samman; đã tìm thấy những bức tường đá vôi và lát đá bazan nhưng địa điểm vẫn chưa được khai quật.
Khu mộ hướng đông
Ngôi mộ của Queen Hetepheres I, em gái của Sneferu và mẹ của Khufu, nằm cách Đại kim tự tháp khoảng 110 m về phía đông. Được phát hiện tình cờ bởi đoàn thám hiểm Reisner, nơi chôn cất vẫn còn nguyên vẹn, mặc dù chiếc quan tài niêm phong cẩn thận đã được chứng minh là trống rỗng.
Kim tự tháp con
Ở đầu phía nam của phía đông là bốn kim tự tháp phụ. Ba kim tự tháp vẫn có độ cao gần như đầy đủ thường được gọi là Kim tự tháp Nữ hoàng (G1-a, G1-b và G1-c). Kim tự tháp vệ tinh thứ tư, nhỏ hơn (G1-d), đã bị hủy hoại đến nỗi sự tồn tại của nó chưa từng được biết đến cho đến khi phát hiện ra phiến đá đầu tiên và sau đó, phần còn lại của nó lộ ra trong các cuộc khai quật năm 1991–93.
Thuyền
thumb|Tàu Khufu sau khi khôi phục lại được trưng bày tại [[Bảo tàng thuyền Giza Solar, hiện được chuyển đến Bảo tàng Grand Ai Cập]]
Ba hố hình con thuyền nằm ở phía đông của kim tự tháp. Chúng có kích thước và hình dạng đủ lớn để chứa những con thuyền hoàn chỉnh, mặc dù nông đến mức bất kỳ cấu trúc thượng tầng nào, nếu từng có, đều phải bị dỡ bỏ hoặc tháo rời.
Hai hố thuyền bổ sung, dài và hình chữ nhật, được tìm thấy ở phía nam của kim tự tháp, vẫn được bao phủ bởi những phiến đá nặng tới 15 tấn.
Công trình đầu tiên trong số này được nhà khảo cổ học Ai Cập Kamal el-Mallakh phát hiện tháng 5 năm 1954. Bên trong là 1.224 mảnh gỗ, dài nhất 23 m, ngắn nhất 10 cm. Những thứ này được giao cho một người thợ đóng thuyền là Haj Ahmed Yusuf, ông đã tìm ra cách để ghép các mảnh lại với nhau. Toàn bộ quá trình, bao gồm bảo tồn và làm thẳng gỗ cong vênh, mất mười bốn năm. Kết quả là một chiếc thuyền làm bằng gỗ tuyết tùng dài 43,6 m, các tấm gỗ của nó nối kết lại với nhau bằng dây, ban đầu nằm trong Bảo tàng thuyền Giza Solar, một bảo tàng hình con thuyền đặc biệt, có máy lạnh bên cạnh kim tự tháp. Nó hiện nằm trong Bảo tàng Grand Egypt.
Trong quá trình xây dựng bảo tàng này vào những năm 1980, hố thuyền kín thứ hai đã được phát hiện. Nó vẫn chưa mở cho đến năm 2011, khi việc khai quật bắt đầu trên con thuyền.
Thị trấn kim tự tháp
Vào đầu những năm 1970, nhà khảo cổ học người Úc Karl Kromer đã khai quật một gò đất ở Cánh đồng Nam của cao nguyên. Nó được tìm thấy có chứa các đồ tạo tác bao gồm cả con dấu bằng gạch bùn của Khufu, mà ông đã xác nhận với một khu định cư của các nghệ nhân. Các tòa nhà bằng gạch bùn ở ngay phía nam của Đền Thung lũng Khufu chứa các vật liệu niêm phong bằng bùn của Khufu và được gợi ý là một khu định cư phục vụ cho sự sùng bái Khufu sau khi ông qua đời. Một nghĩa trang của công nhân được sử dụng ít nhất là từ thời trị vì của Khufu đến cuối Vương triều thứ Năm đã được Hawass phát hiện ở phía nam của Bức tường Quạ năm 1990.
Cướp bóc
Các tác giả Bob Brier và Hoyt Hobbs cho rằng "tất cả các kim tự tháp đã bị cướp" bởi Tân Vương quốc ngay từ khi việc xây dựng các lăng mộ hoàng gia ở Thung lũng các vị vua bắt đầu. Joyce Tyldesley nói rằng bản thân Đại kim tự tháp "được cho là đã bị Vương quốc Trung cổ mở ra và vét sạch", trước khi caliph Al-Ma'mun người Ả Rập vào kim tự tháp vào khoảng năm 820 sau Công nguyên.
I. E. S. Edwards thảo luận về việc Strabo từng đề cập rằng kim tự tháp "đi lên phía trên một chút có một viên đá có thể lấy ra, đá sẽ được nâng lên tạo ra một lối đi dốc dẫn đến phần nền móng". Edwards cho rằng kim tự tháp đã bị bọn cướp đột nhập sau khi Vương quốc cũ kết thúc và bị phong ấn rồi mở ra lại nhiều lần cho đến khi cánh cửa của Strabo được thêm vào. Ông nói thêm: "Nếu phỏng đoán mang tính suy đoán cao này là chính xác, thì cũng cần phải giả định rằng sự tồn tại của cánh cửa đã bị lãng quên hoặc lối vào một lần nữa bị chặn bằng đá ốp", để giải thích tại sao al-Ma'mun có thể không tìm thấy lối vào. Các học giả như Gaston Maspero và Flinders Petrie đã lưu ý có bằng chứng cho rằng một cánh cửa tương tự đã được tìm thấy tại Kim tự tháp Bent của Dashur.
Herodotus đã đến thăm Ai Cập vào thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên và kể lại một câu chuyện mà ông từng nghe kể về những căn hầm dưới kim tự tháp được xây dựng trên một hòn đảo nơi thi thể của Khufu nằm lại. Edwards lưu ý rằng kim tự tháp "gần như chắc chắn đã được mở ra và đồ đạc của nó bị cướp bóc từ rất lâu trước thời Herodotus" và nó có thể đã bị đóng cửa một lần nữa trong Vương triều thứ hai mươi sáu của Ai Cập khi các di tích khác được trùng tu. Ông gợi ý rằng câu chuyện được kể cho Herodotus có thể là kết quả của gần hai thế kỷ kể đi kể lại của các hướng dẫn viên kim tự tháp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cao nguyên Giza Thể loại:Khufu Thể loại:Kỳ quan thế giới Thể loại:Điểm tham quan ở Ai Cập Thể loại:Kim tự tháp Vương triều thứ Tư của Ai Cập Thể loại:Cựu công trình cao nhất thế giới Thể loại:Công trình xây dựng Giza
Spilosoma baibarensis
Spilosoma baibarensis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Spilosoma
Leucocoma vegeta
Liên kết ngoài
Thể loại:Leucocoma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1916
Leucocoma vegeta
Ivanovo (huyện)
Ivanovo là một huyện thuộc tỉnh Ruse, Bungaria. Dân số thời điểm năm 2001 là 11092 người.
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh Ruse Thể loại:Đô thị Bulgaria
Sabulodes subclararia
Sabulodes subclararia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sabulodes
Spathoglottis tomentosa
Spathoglottis tomentosa là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Lindl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1845.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Lan chu đình Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1845
Homapoderus deceptor
Tham khảo
Thể loại:Homapoderus
Crassispira pluto
Crassispira pluto là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.
Tham khảo
Thể loại:Crassispira
Psychotria gracilior
Psychotria gracilior là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được A.C.Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1953.
Liên kết ngoài
G Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1953
Lissonota nigroscutellata
Lissonota nigroscutellata là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
N
Gorges, Loire-Atlantique
Gorges là một xã thuộc tỉnh Loire-Atlantique, trong vùng Pays de la Loire ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 5-49 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE, xã có dân số 3420 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Loire-Atlantique
Acalolepta puncticeps
Acalolepta puncticeps là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acalolepta
Ribes andicola
Ribes andicola là một loài thực vật có hoa trong họ Grossulariaceae. Loài này được Jancz. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Lý chua Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1905
Eriocaulon glaziovii
Eriocaulon glaziovii là một loài thực vật có hoa trong họ Cỏ dùi trống. Loài này được Ruhland mô tả khoa học đầu tiên năm 1901.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eriocaulon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1901
Hegre, Ankola
Hegre là một làng thuộc tehsil Ankola, huyện Uttar Kannad, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Uttara Kannada
Pesnica
Pesnica là một khu tự quản (tiếng Slovenia: občine, số ít – občina) trong vùng Podravska của Slovenia. Pesnica có diện tích 75.8 km2, dân số là theo điều tra ngày 31 tháng 3 năm 2002 là 7244 người. Thủ phủ khu tự quản Pesnica đóng tại Pesnica.
Tham khảo
Thể loại:Khu tự quản của Slovenia Thể loại:Vùng Podravska Thể loại:Khởi đầu năm 1994 ở Slovenia
Nậm Là
Nậm Là là phụ lưu cấp 1 ở bờ trái sông Đà, chảy ở tỉnh Vân Nam Trung Quốc và ở xã Ka Lăng huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu, Việt Nam.
Nậm Là dài 41 km, diện tích lưu vực 217 km², mã sông là "02 02 63 02". Đoạn sông chảy vào Việt Nam ở xã Ka Lăng là đường tự nhiên cho biên giới Việt - Trung, dài 15 km. 22.64417°N, 102.40577°W
Thủy điện Pắc Ma 22.56615°N, 102.51781°W trên sông Đà ở cách ngã ba này cỡ 20 km theo đường sông.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sông tại Lai Châu Thể loại:Hệ thống sông Hồng
Triết Patagonia
Triết Patagonia (danh pháp hai phần: Lyncodon patagonicus) là một loài động vật có vú trong họ Chồn, bộ Ăn thịt. Loài này được de Blainville mô tả năm 1842. Phạm vi địa lý của loài này là Pampas của miền tây Argentina và các phần của Chile. Người ta đã sớm đề cập đến loài động vật này trên bài viết của Syms Covington, người đã đi thuyền cùng Charles Darwin trong chuyến du hành trên tàu HMS Beagle.
Mô tả
Triết Patagonia có chiều dài đầu và thân 300–350 mm, với đuôi dài 60–90 mm. Bộ lông màu trắng với tông màu đen và nâu sẫm pha trộn với nhau. Đôi tai nhỏ, chân ngắn và đuôi rậm lông.
Tham khảo
P Thể loại:Động vật được mô tả năm 1842 Thể loại:Động vật có vú Argentina Thể loại:Động vật có vú Chile P
Bán đảo Thượng Michigan
Bán đảo chiếm 29% diện tích đất của tiểu bang Michigan nhưng chỉ chiếm 3% tổng dân số bang. Người dân ở đây thường gọi là Yoopers (có nguồn gốc từ "UP-ers") và có một bản sắc truyền thống. Bán đảo có số lượng lớn của người Phần Lan, Thụy Điển, Đan Mạch và Na Uy di cư đến đây, đặc biệt là tại bán đảo Keweenaw (bán đảo nhỏ hơn ở phía bắc Thượng Michigan), làm việc trong các mỏ đồng trong khu vực, và ở đây ngay cả sau khi các mỏ đóng cửa.
Xếp theo diện tích, thành phố lớn nhất nằm trên bán đảo là Marquette, Sault Ste. Marie, Escanaba, Menominee, Iron Mountain, và Houghton. Đất đai và khí hậu ở đây không phải là thích hợp cho sản xuất nông nghiệp vì mùa đông thường dài và khắc nghiệt. Nền kinh tế dựa trên khai thác gỗ, khai thác mỏ và du lịch. Hầu hết các mỏ đều đã đóng cửa kể từ "thời kỳ vàng son" 1890-1920. Đất phần nhiều là rừng và khai thác gỗ vẫn là một ngành công nghiệp chủ đạo của vùng.
Liên kết ngoài
Thượng
Millionaire Hot Seat
Millionaire Hot Seat là một chương trình trò chơi truyền hình Úc, là một phiên bản khác của Who Wants to Be a Millionaire? Chương trình bắt đầu phát sóng trên Nine Network vào ngày 20 tháng 4 năm 2009. Cũng giống như phiên bản gốc của chương trình, Eddie McGuire là người dẫn chưng trình.
Luật chơi
Trong mỗi chương trình, cả 6 thí sinh tham gia đều có cơ hội được trở thành người chơi chính ngồi trên ghế nóng cùng với người dẫn chương trình.
2009 - 2016, vòng 2 từ 2017
Có 15 câu hỏi với độ khó ngẫu nhiên. Thí sinh phải trả lời các câu hỏi một cách chính xác để có cơ hội giành lấy giá trị giải thưởng cao nhất. Khi gặp phải một câu hỏi khó, họ có một lần duy nhất được quyền "chuyển" cho thí sinh tiếp theo trả lời câu hỏi này. Người này sẽ không thể chuyển cho người chơi tiếp theo cho đến khi trả lời đúng câu hỏi. Trả lời sai một câu hỏi bất kỳ, thí sinh sẽ bị loại và ra về tay trắng, đồng thời mức tiền thưởng cao nhất sẽ bị hạ xuống một cấp.
Trong mỗi câu hỏi, người chơi bị giới hạn thời gian suy nghĩ và trả lời (15 giây cho 5 mức tiền thưởng đầu tiên, 30 giây cho 5 mức tiền thưởng tiếp theo, 45 giây cho 5 mức tiền thưởng cuối cùng). Thời gian được tính sau khi MC đọc xong đáp án thứ 4 (Khác so với phiên bản năm 2008-10 của Hoa Kỳ là sau khi MC đọc xong nội dung câu hỏi thì đồng hồ bắt đầu chạy).
Thí sinh trả lời đúng câu hỏi thứ 15 hay người cuối cùng còn ngồi trên ghế nóng sẽ là người chiến thắng với giá trị tiền thưởng với câu hỏi được quy định là câu hỏi cuối cùng (không nhất thiết phải là câu số 15). Trả lời sai người chiến thắng sẽ ra về với $1,000 (trừ phi mốc quan trọng $1,000 chưa được vượt qua).
2017 - nay
Bắt đầu từ ngày 23 tháng 1 năm 2017, Millionaire Hot Seat có sự thay đổi về luật chơi. Trong định dạng này, chương trình kết hợp giữa phiên bản truyền thống và Ghế nóng và được chia thành hai vòng thi: Bấm bàn phím nhanh và Ghế nóng.
Trong vòng Bấm bàn phím nhanh, 6 người chơi sẽ tham gia trả lời nhanh 15 câu hỏi. Ở đó có hiển thị câu hỏi và các phím bấm A, B, C, D phục vụ cho người chơi trả lời câu hỏi. Sự khác biệt giữa phiên bản gốc và phiên bản mới này là người chơi chỉ có 10 giây để trả lời và mỗi câu hỏi yêu cầu chọn đáp án đúng thay vì xếp thứ tự các đáp án như phiên bản gốc của Úc (2004-2006). Ngoài ra, một số câu hỏi có kết hợp các clip âm thanh hoặc hình ảnh kèm theo. Sau 15 câu hỏi, người nào trả lời đúng nhiều đáp án nhất với tổng thời gian trả lời ngắn nhất sẽ nhận được tấm séc $1,000. Sau phần Bấm bàn phím nhanh sẽ đến vòng Ghế nóng, bắt đầu với người chơi ở vị trí đầu tiên (vị trí này được xác định trước khi chương trình diễn ra, không liên quan đến Bấm bàn phím nhanh).
Các quyền trợ giúp và đồng hồ
Người chơi có tờ séc 1,000 đô la Úc ở vòng Bấm bàn phím nhanh có thể quy đổi tấm séc này thành một trong các quyền trợ giúp sau khi đến lượt của họ ở vòng Ghế nóng:
Những người chơi đạt giải thưởng cao nhất
Vào ngày 29 tháng 8 năm 2016, Edwin Daly, 67 tuổi, trở thành thí sinh đầu tiên của Úc (và là thí sinh thứ tư trên toàn thế giới) trên ghế nóng giành giải thưởng cao nhất trị giá 1.000.000 đô la Úc.
Vào ngày 25 tháng 11 năm 2021, Antony McManus, 57 tuổi, trở thành thí sinh thứ hai của Úc trên ghế nóng giành giải thưởng cao hất trị giá 1.000.000 đô la Úc
Tranh cãi
Trong tập phát sóng ngày 02/07/2009, Kerrie đã đưa ra câu trả lời cho câu hỏi cuối cùng, nhưng McGuire nói với thí sinh rằng cô ấy đã không trả lời đúng lúc và kiểm tra với các nhà sản xuất để xem có sử dụng quyền "Chuyển" hay không. Trong khi quyết định đã được đưa ra, thí sinh nhấn mạnh rằng cô ấy còn hai giây trên đồng hồ tính giờ. Cuối cùng, thí sinh ra về với $ 1,000.
Chú thích
Thể loại:Who Wants to Be a Millionaire? Thể loại:Chương trình truyền hình Úc
Quem Quer Ser Milionário? - Alta Pressão
Hypenia macrosiphon
Hypenia macrosiphon là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (Briq.) Harley mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hypenia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1988
Pleocnemia acuminata
Pleocnemia acuminata là một loài dương xỉ trong họ Tectariaceae. Loài này được Holttum mô tả khoa học đầu tiên năm 1951. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pleocnemia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1951 Thể loại:Unresolved names
Anthalma latifasciata
Anthalma latifasciata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Anthalma
Bryobates aeratus
Bryobates aeratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Broun miêu tả khoa học năm 1914.
Tham khảo
Thể loại:Bryobates
Sabulodes subopalaria
Sabulodes subopalaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Chỉ dẫn địa lý
Chỉ dẫn địa lý (tiếng Anh: geographical indication hay GI) là những chỉ dẫn về hàng hóa bắt nguồn từ một quốc gia, khu vực hay địa phương; nguồn gốc địa lý của chúng bảo đảm chất lượng, danh tiếng hoặc đặc tính bản địa.
Homapoderus denticulatus
Homapoderus denticulatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Attelabidae. Loài này được Voss miêu tả khoa học năm 1926.
Chỉ dẫn địa lý
Chỉ dẫn nguồn gốc và tên gọi xuất xứ hàng hóa
Thuật ngữ “chỉ dẫn nguồn gốc” xuất hiện sớm nhất, từ xa xưa, được hình thành từ việc gắn các dấu hiệu trên sản phẩm để phân biệt sản phẩm hàng hoá trong quá trình lưu thông trên thị trường. Những dấu hiệu này xác định được người tạo ra sản phẩm, cũng có thể xác định nơi tạo ra sản phẩm.
Homapoderus denticulatus
Tham khảo
Thể loại:Homapoderus
Chỉ dẫn địa lý
Chỉ dẫn nguồn gốc và tên gọi xuất xứ hàng hóa
Chỉ dẫn nguồn gốc được đề cập đầu tiên trong Công ước Paris (1883) về bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp tuy nhiên vẫn chưa rõ khái niệm và dấu hiệu của chỉ dẫn nguồn gốc. Đến năm 1981, Thoả ước Madrid về đăng ký quốc tế nhãn hiệu hàng hóa quốc tế đã quy định về chỉ dẫn nguồn gốc khá rõ: “Bất kì sản phẩm nào mang chỉ dẫn sai lệch và lừa dối mà qua đó, một trong số các quốc gia thành viên của Thoả ước Madrid hoặc một địa điểm tại nước đó được chỉ dẫn trực tiếp hoặc gián tiếp là nước hoặc địa điểm xuất xứ hàng nhập khẩu vào bất kì quốc gia thành viên nào của thảo ước đều bị tịch thu”. Đến đây, chỉ dẫn nguồn gốc mới chỉ quy định là dấu hiệu chỉ dẫn chính xác về một quốc gia hoặc một địa điểm trong một quốc gia mà tại đó, hàng hoá được tạo ra, chứ chưa có khái niệm rõ ràng, và cũng chưa xuất hiện thuật ngữ "chỉ dẫn địa lý".
Thuật ngữ “xuất xứ hàng hoá” cũng xuất hiện lần đầu tiên trong công ước Paris. Mãi đến năm 1958, khi hiệp định Lisbon về bảo hộ và đăng ký quốc tế tên gọi xuất xứ hàng hoá ra đời mới đưa ra khái niệm về tên gọi xuất xứ hàng hoá. Điều 2 của hiệp định nêu rõ “Tên gọi xuất xứ hàng hoá là tên địa lý của nước, khu vực hoặc vùng lãnh thổ dùng để chỉ đẫn cho sản phẩm bắt nguồn từ khu vực đó, có chất lượng hoặc những tính chất đặc thù riêng biệt xuất phát từ môi trường địa lý, bao gồm yếu tố tự nhiên và con người”.
Cũng theo hiệp định Lisbon, tên gọi xuất xứ hàng hoá đảm bảo 4 điều kiện: tên gọi xuất xứ hàng hoá là tên gọi của một khu vực địa lý hoặc một quốc gia cụ thể; tên gọi xuất xứ hàng hoá phải có chức năng chỉ dẫn về nguồn gốc hàng hoá; hàng hoá mang tên gọi xuất xứ hàng hoá phải có chất lượng, tích chất đặc thù riêng; chất lượng và tính chất đặc thù phải có mối liên hệ với môi trường địa lý.
Chỉ dẫn địa lý
Đến năm 1994, thuật ngữ "chỉ dẫn địa lý" (geographical indications) mới chính thức xuất hiện trên cơ sở "chỉ dẫn nguồn gốc" và "tên gọi xuất xứ hàng hóa", được quy định tại khoản 1 điều 22 hiệp định TRIP: “chỉ dẫn địa lý là những chỉ dẫn về hàng hoá bắt nguồn từ lãnh thổ của một thành viên hoặc từ khu vực hay địa phương thuộc lãnh thổ đó, có chất lượng, uy tín hoặc đặc tính nhất định chủ yếu do xuất xứ địa lý”.
Hiệp định TRIPS về những vấn đề liên quan đến thương mại của Quyền Sở hữu Trí tuệ được ban hành, đã thiết lập các tiêu chuẩn để quy định về bảo hộ và thực thi sở hữu trí tuệ quốc tế, xây dựng các tiêu chuẩn quốc tế tối thiểu đối với chỉ dẫn địa lý. Từ đây, bảo hộ chỉ dẫn địa lý đã thừa nhận trên phạm vi quốc tế.
Một sản phẩm, dịch vụ hàng hóa được coi là chỉ dẫn địa lý phải đạt được ba điều kiện sau:
Hoa Kỳ
Chỉ dẫn địa lý tại Hoa Kỳ được bảo hộ dưới dạng: nhãn hiệu thông thường, nhãn hiệu chứng nhận và nhãn hiệu tập thể. Trong đó, nhãn hiệu chứng nhận là hình thức pháp lý được xem là phù hợp nhất với chỉ dẫn địa lý.
Khái niệm về nhãn hiệu chứng nhận được quy định tại chương 15, điều 1127, Lanham Act: “Nhãn hiệu chứng nhận là bất kỳ chữ, tên gọi, biểu tượng, hình vẽ hoặc sự kết hợp các yếu tố đó đã được sử dụng hoặc có ý định sử dụng trong hoạt động thương mại bởi một người không phải là chủ sở hữu nhãn hiệu, được chủ sở hữu đăng ký nhằm mục đích cho phép người khác sử dụng và nộp đơn đăng ký bảo hộ nhằm chứng nhận rằng hàng hoá và dịch vụ mang nhãn có nguồn gốc khu vực hoặc nguồn gốc khác, có nguyên liệu, cách thức sản xuất, chất lượng, sự chính xác hoặc đặc tính khác của hàng hóa hay dịch vụ của người nào đó hoặc chứng nhận quy trình và cách thức sản xuất hàng hoá và dịch vụ được thực hiện bởi các thành viên của hiệp hội hoặc tổ chức khác”.
Tên gọi xuất xứ hàng hóa
Tên gọi xuất xứ hàng hoá lần đầu tiên xuất hiện tại Việt Nam vào năm 1989 trong Pháp lệnh bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp, và được đưa vào điều 786 Bộ luật dân sự 1995: “Tên gọi xuất xứ hàng hoá là tên địa lý của nước, địa phương dùng để chỉ xuất xứ của hàng hoá từ nước, địa phương đó với điều kiện mặt hàng này có tính chất, chất lượng đặc thù dựa trên các điều kiện địa lý độc đáo và ưu việt, bao gồm yếu tố tự nhiên, con người hoặc kết hợp cả hai yếu tố đó.”