cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sự phẫn nộ của người mẹ
Gia đình Iseok
Con gái cả của Hanja và Ilseok. Một luật sư chuyên về li hôn, 36 tuổi. Hững hờ với cuộc sống hôn nhân vì liên tục phải giải quyết các vụ li hôn, cô sống độc thân trong sự lo lắng của gia đình. Đang hẹn hò với một luật sư trong cùng công ty, 1 ông bố đã li hôn.
* Kim Jung-hyun (김정현) vai Na Youngil (나영일)
Con trai thứ hai của Hanja và Ilseok, 34 tuổi. Học dốt và trượt đại học. Là người thân thiện cởi mở nhưng nóng tính và vô trách nhiệm tùy tình huống. Youngil cũng gặp rắc rối về việc học dốt hơn các chị em gái. Có vợ hơn tuổi. Hiện làm chủ cửa hiệu giặt là.
* Kim Na-woon (김나운) vai Jang Miyeon (장미연)
Vợ Youngil, 39 tuổi. Yêu Youngil và có thai nhưng youngil không chịu trách nhiệm nên cô tự xử lý theo ý mình và đến nhà họ Na khi thai được 8 tháng. Sau khi sinh con trai, Ilseong, cô trở thành thành viên của gia đình. Yêu chồng nhưng hay quát anh như em trai. Là người vui vẻ, nói nhiều. Cử chỉ vui vẻ của cô biến mất khi nhắc lại thời thơ ấu buồn khổ.
* Lee Yoo-ri (이유리) vai Na Youngmi (나영미)
Con gái út của Hanja và Ilseok, 28 tuổi. Thông minh, ngọt ngào và ngoan ngoãn. Thường hiền lành và yếu đuối nhưng cũng đầy kiêu hãnh và cương quyết. Hiện đang làm cho công ty sản xuất sàn. Đã hẹn  hò với bạn trai Jung-hyun, 1 sinh viên nghèo được 2 năm. Cuối cùng phát hiện ra anh rất giàu có, là con trai chủ tịch công ty.
Angostura pilocarpoidia
Angostura pilocarpoidia là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được (Rusby) Albuq. mô tả khoa học đầu tiên năm 1981.
Liên kết ngoài
Thể loại:Angostura Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1981
Lepidozia hirta
Lepidozia hirta là một loài rêu tản trong họ Lepidoziaceae. Loài này được Stephani miêu tả khoa học lần đầu tiên năm 1909.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lepidozia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1909
Psammopolia ochracea
Psammopolia ochracea là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở coastal California between San Francisco và Los Angeles.
Con trưởng thành bay vào tháng 9 và tháng 10.
Chú thích
Thể loại:Psammopolia
Tarachephia hueberi
Tarachephia hueberi là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tarachephia
ASMR
nhỏ| Minh họa sự tác động của ASMR: não bộ cảm nhận được sự kích thích, cảm giác râm ran đi từ xuống từ vùng đầu xuống gáy rồi lan ra tứ chi
Phản ứng kích thích cảm giác tự động (autonomous sensory meridian response hay ASMR)  là thuật ngữ chỉ cảm giác râm ran lan từ gáy xuống sống lưng rồi đi khắp cơ thể và chân tay, có được khi nghe những âm thanh hay tiếng động nhất định. ASMR tạo ra cảm giác dễ chịu, thư giãn, một số trường hợp có thể giúp con người dễ đi vào giấc ngủ.
ASMR có thể xuất hiện khi người ta nghe một số tiếng động như tiếng thì thầm, tiếng nước chảy, tiếng sột soạt khi xé bao bì hay tiếng nhai thức ăn v.v. Trên mạng xã hội YouTube hiện nay cũng có một trào lưu chuyên đăng tải các nội dung này, tính đến năm 2018, đã có khoảng 13 triệu video đã được đăng lên.
Cảm giác này được cho là có khả năng giảm căng thẳng, khiến người thư giãn và tăng khả năng tập trung.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hệ giác quan Thể loại:Tri giác Thể loại:Hiện tượng Thể loại:Văn hóa Internet
Melanotus sequens
Melanotus sequens là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.
Obila celerata
Obila celerata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Obila
La Chapelle-Thouarault
La Chapelle-Thouarault (Bredual) là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.
Neosemidalis farinosa
Neosemidalis farinosa là một loài côn trùng trong họ Coniopterygidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Enderlein miêu tả năm 1906.
Cayratia roxburghii
Cayratia roxburghii là một loài thực vật hai lá mầm trong họ Nho. Loài này được (Planch.) Gagnep. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1911.
9445 Charpentier
9445 Charpentier (1997 JA8) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 5 năm 1997 bởi P. G. Comba ở Prescott.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Được phát hiện bởi Paul G. Comba Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1997
Gonneville-sur-Scie
Gonneville-sur-Scie là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Seine-Maritime
Hedmark
Hedmark là một hạt của Na Uy. Hạt này có diện tích 27.397 km², dân số thời điểm năm 2001 là 188,000 người. Chính quyền hạt đóng ở thành phố Hamar. Hạt có đường biên giới với các hạt Dalarna, Värmland và Västra Götaland của Thụy Điển.
Urocarpidium leptocalyx
Urocarpidium leptocalyx là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Krapov. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1965.
Moutiers, Eure-et-Loir
Moutiers là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 151 mét trên mực nước biển.
Urocarpidium leptocalyx
Liên kết ngoài
Thể loại:Urocarpidium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1965
Hedmark
Tham khảo
Thể loại:Hạt của Na Uy
Moutiers, Eure-et-Loir
Tham khảo
Thể loại:Xã của Eure-et-Loir
Urocarpidium leptocalyx
Liên kết ngoài
Urocarpidium leptocalyx
Aelurillus rugatus
Aelurillus rugatus là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Aelurillus. Aelurillus rugatus được Friedrich Wilhelm Bösenberg & Lenz miêu tả năm 1895.
Tham khảo
Thể loại:Aelurillus
Senecio mabberleyi
Senecio mabberleyi là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được C.Jeffrey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Imbricaria bicolor
Imbricaria bicolor là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitridae, họ ốc méo miệng.
Tham khảo
Thể loại:Imbricaria
Senecio mabberleyi
Tham khảo
M Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1986
Ptychomitrium emersum
Ptychomitrium emersum là một loài rêu trong họ Ptychomitriaceae. Loài này được (Müll. Hal.) Kindb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1889.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ptychomitrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1889
Béchy
Béchy là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Pange. Béchy nằm trên độ cao trung bình là 282 mét trên mực nước biển. Xã có diện tích 9,57 km², dân số vào thời điểm 2004 là 517 người; mật độ dân số là 54,4 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Xã của Moselle
Tiến hoàng thành
Tiến hoàng thành là phim điện ảnh Trung Quốc đạo diễn bởi Hồ Mai, kịch bản do "Biên kịch số một Trung Quốc" Trầu Tĩnh Chi viết, với Phú Đại Long, Mã Y Lợi, Mã Kính Hàm, Vuơng Tử Văn, Diêu An Liêm diễn chính.
Nội dung
Mặt khác, Nhạc Cửu, người được đặt tên ở thủ đô Bắc Kinh, đã bị tòa án đuổi ra khỏi thủ đô vì thiết kế của đồng nghiệp, và bị buộc phải chạy trốn về phía nam đến Dương Châu.
Hai thiên tài kịch không quen biết gặp nhau trong một thị trấn nhỏ. Trường Sinh Lộ nhận thấy sự bất công ra tay giúp đỡ, cứu Nhạc Cửu, người bị kẻ thù truy đuổi. Vào buổi tối, hai người gặp nhau và nói chuyện về Hí Khúc. Phương Xuân Vinh, người âm thầm nhìn thấy mọi thứ, cuối cùng quyết định thuyết phục chồng trở về Dương Châu, nhưng không ngờ gia đình anh lại đến đưa anh đi.
Ngôi nhà bị rò rỉ và thậm chí là mưa đêm, Giang Xuân rơi vào một kết thúc tàn khốc. Trường Sinh trở lại lớp Xuân Đài, và với nỗ lực của chính mình, dựa vào sự đánh giá cao của Cách Cách, anh tìm được cơ hội để cứu cả đoàn.
Đội ngũ sản xuất
Đạo điễn: Hồ Mai
Phó đạo diễn: Nghiêm Dĩ Ninh
Biên kịch: Trầu Tĩnh Chi
Giám đốc sản xuất: Trịnh Hiểu Minh
Âm nhạc: Thư Nam
D.O.P: Trần Đan
Dưng phim: Chu Lợi Uân
Chỉ đạo nghệ thuật: Hoắc Đìhh Tiêu
Thiết kế trang phục: Tang Lan
Trang điểm: Cao Bân
Âm thanh: Điền Ân Quyền
Hiệu ứng đặc biệt: Hồ Tranh
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim Trung Quốc Thể loại:Phim năm 2019 Thể loại:Phim chính kịch thập niên 2010
Yoram Barzel
Yoram Barzel là một nhà kinh tế học người Israel và là một giáo sư kinh tế tại trường Đại học Washington. Ông quan tâm đến quyền sở hữu, lý thuyết định giá ứng dụng, kinh tế chính trị. Barzel lấy bằng cử nhân vào năm 1953 và bằng thạc sĩ năm 1956 tại trường Đại học Hebrew Jerusalem. Ông đã hoàn thành bằng Tiến sĩ kinh tế từ Đại học Chicago năm 1961. Ông chuyên về lý thuyết định giá và tổ chức kinh tế.
Nghiên cứu
Barzel nổi tiếng vì phát triển phương pháp quyền sở hữu/chi phí giao dịch trong kinh tế học. Ông từng viết về các đề tài khác nhau, từ đua xe cho tới nô lệ, cho vay kiểu Do Thái, quy tắc bầu trong các hội quản lý cộng đồng. Ông đã đưa ra nhiều ý tưởng, điển hình là ý tưởng về chạy đua đòi tài sản, đa nhiệm vụ, chế độ phân phối bằng chờ đợi, phân chia quyền sở hữu của các tổ hợp tài sản, chi phí đo lường, nguồn gốc kinh tế của dân chủ. Nghiên cứu của Barzel đã làm sáng tỏ nguyên nhân kinh tế của sự tồn tại của nhiều loại thể chế và cung cấp một khung phân tích chúng. Barzel nổi bật trong giới kinh tế học vì công lao mở rộng phạm vi của khoa học kinh tế thông qua chú ý đến tầm quan trọng của các loại thể chế và logic kinh tế của chúng.
Sách
Sau đây là những cuốn sách được xuất bản bởi Barzel:
Tham khảo
Thể loại:Nhà kinh tế học Israel Thể loại:Sinh năm 1931 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Chicago
Berberis forrestii
Berberis forrestii là một loài thực vật có hoa trong họ Hoàng mộc. Loài này được Ahrendt mô tả khoa học đầu tiên năm 1941.
Liên kết ngoài
F Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1941
Psammopolia sala
Psammopolia sala là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Con trưởng thành bay vào tháng 5 và một lần nữa vào tháng 9 và tháng 10.
Liên kết ngoài
Thể loại:Psammopolia Thể loại:Động vật được mô tả năm 2006
Lantana scabiosiflora
Lantana scabiosiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Cỏ roi ngựa. Loài này được Kunth mô tả khoa học đầu tiên năm 1818.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Trâm ổi Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1818
Stichaster striatus
Stichaster striatus là tên của một loài sao biển thuộc họ Stichasteridae. Người ta phát hiện chúng sống ở vùng biển đông nam Thái Bình Dương. Người mô tả loài động vật này là hai nhà động vật học người Đức Johannes Peter Müller và Franz Hermann Troschel vào năm 1840.
Phân bố và môi trường sống
Chúng là loài bản địa của vùng biển đông nam Thái Bình Dương cụ thể là dọc theo vùng biển của Nam Mỹ. Chúng thường sống ở dưới đáy biển có nhiều đá hoặc nhiều cát và sống trong tảo ở vùng lên xuống của thủy triều. Độ sâu tối đa mà nó sống là 80 m.
Sinh thái học
Chúng sống theo bầy đàn và là loài săn mồi. Người ta không thấy khi nào chúng ăn thịt đồng loại hoặc ăn các loài sao biển khác mà chỉ ăn các loài động vật không xương sống. Nhiều cá thể của loài này khi bắt lên thì đang mọc lại cánh hoặc bị mất cánh. Có thể đó là do loài sao biển săn mồi có ưu thế trong môi trường mà nó sống đó là Meyenaster và Luidia magellanica.
Nghiên cứu
Người ta phát hiện ra rằng một chất chiết xuất từ mô của loài này khi cho các cá thể chuột có thiên hướng tiêu thụ cồn quá mức sẽ làm cho chúng ít tiêu thụ cồn hơn. Nghiên cứu này lấy cảm hứng từ 1 một câu chuyện truyền miệng rằng những người chủ Dòng Tên ở Nam Mỹ vào những thế kỷ 17, 18 thường dùng loại sao này để nấu súp và cho công nhân của họ ăn để họ không uống rượu.
Tham khảo
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1840 Thể loại:Động vật Thái Bình Dương Thể loại:Stichaster Thể loại:Nhóm loài do Johannes Peter Müller đặt tên
Lycomorphodes aracia
Lycomorphodes aracia là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Mordella brevistylis
Mordella brevistylis là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Liljeblad miêu tả khoa học năm 1922.
Leucocoryne editiana
Leucocoryne editiana là một loài thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae. Loài này được Ravenna mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Liên kết ngoài
Thể loại:Leucocoryne Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2001
Oligia meretricula
Oligia meretricula là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Oligia
Oğuzlar, Ödemiş
Oğuzlar là một xã thuộc huyện Ödemiş, tỉnh İzmir, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 109 người.
Tô Vĩnh Diện
Tô Vĩnh Diện (1924 – 1954) là một chiến sĩ thuộc Quân đội Nhân dân Việt Nam được trao tặng Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Nổi tiếng với hành động lấy chính cơ thể mình chèn vào càng pháo để không cho khẩu pháo cao xạ 37 mm không bị lăn xuống vực trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Tiểu sử
Tổ 5 đời của Tô Vĩnh Diện là ông Tô Phúc Chân đưa cả gia đình vào định cư và lập nghiệp ở Nông Cống. Cha anh là cụ Tô Uy, một bần nông trong làng. Anh là con trai lớn của cụ Tô. Do gia đình nghèo, cuộc sống khó khăn, từ năm 8 tuổi, anh đã phải đi ở, lớn lên làm tá điền cho nhà địa chủ ở làng bên.
Binh nghiệp
Năm 1946, quân viễn chinh của thực dân Pháp tái chiếm Đông Dương. Tô Vĩnh Diện tham gia chỉ huy dân quân ở địa phương. Năm 1950, tại Thanh Hóa nổ ra một vụ bạo loạn, khiến nhiều dân quân (trong đó có Tô Vĩnh Diện) bị bắt giữ. Chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phải cử một đơn vị bộ đội xuống giải cứu. Từ đó, Tô Vĩnh Diện chính thức gia nhập quân đội Nhân dân Việt Nam. nhỏ|trái|250px|Cỗ pháo phòng không 37mm, số hiệu 510.681, được nhà nước Việt Nam công nhận là Bảo vật quốc gia. Đây chính là khẩu pháo mà Tô Vĩnh Diện hy sinh khi cố tìm cách chặn không bị lao xuống dốc. Hiện tại khẩu pháo đã được phục chế.
Tháng 3 năm 1953, Tô Vĩnh Diện được triệu tập để tham gia lực lượng phòng không chuẩn bị thành lập. Anh cùng đơn vị sang Nam Ninh, tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) để tập huấn pháo binh. Trong thời gian huấn luyện, Tô Vĩnh Diện được chỉ định là trung đội phó thuộc đại đội 829, tiểu đoàn 394, trung đoàn 367 và được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam.
Sau 8 tháng huấn luyện ở Trung Quốc, tháng 12/1953, Tô Vĩnh Diện cùng đơn vị về nước và ngay lập tức hành quân lên Điện Biên Phủ để chuẩn bị tham chiến. Anh được điều về đại đội 827 làm trung đội phó của trung đội 2, trực tiếp phụ trách khẩu đội 3 thay khẩu đội trưởng bị thương. Khẩu đội Tô Vĩnh Diện được giao sử dụng khẩu pháo cao xạ 37mm số hiệu 510681, thuộc loại pháo phòng không 37mm mẫu 61-K kiểu M1939 có gắn lá chắn đạn với 2 cửa ngắm dành cho 2 pháo thủ, do Liên Xô sản xuất và viện trợ cho Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Hy sinh
Để giữ bí mật chiến lược, các đơn vị cao xạ đều phải vận chuyển hai loại lựu pháo 105mm và cao xạ 37mm (lần đầu tiên xuất hiện trên chiến trường) vào ban đêm, liên tục trong các ngày 13, 14 và 15 tháng 1 năm 1954, từ Tuần Giáo vào tập kết ở km 63 đường 42. Sau đó, từ vị trí tập kết, bộ đội phải kéo pháo bằng sức người trên đường quân sự mới mở, có chỗ phải vượt qua núi cao 1450m để vào trận địa cách xa vị trí tập kết 15 km. Từ trưa ngày 16/1, được sự trợ giúp của bộ binh và công binh, các đơn vị bắt đầu kéo pháo, đến ngày 24/1 mới đưa được pháo vào trận địa.
Tuy nhiên trận đánh đã không diễn ra như dự kiến. Ngày 26 tháng 1, tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp quyết định đổi phương án tác chiến từ "đánh nhanh thắng nhanh" sang "đánh chắc tiến chắc". Các đơn vị pháo binh nhận lệnh phối hợp với các đơn vị bộ binh kéo pháo trở ra. Đơn vị của Tô Vĩnh Diện được lệnh kéo pháo ra điểm tập kết tại Bắng Hôm để ăn tết Giáp Ngọ và chờ lệnh mới.
Ngày 1/2/1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện (đại đội 827) trên đường kéo pháo ra, đến một con dốc cao và hẹp ở gần Bản Chuối. Anh cùng pháo thủ Nguyễn Văn Chi phụ trách điều khiển càng pháo để chỉnh hướng cho một đơn vị bộ đội kéo dây tời giữ pháo, ngoài ra còn có 2 chiến sĩ phụ trách chèn bánh pháo. Quân Pháp bất ngờ bắn pháo từ Mường Thanh lên, buộc đơn vị kéo giữ pháo nằm rạp xuống, đúng lúc dây tời bị đứt. Lực giữ pháo yếu đi, cả trăm bộ đội vẫn không đủ sức níu lại, khẩu pháo dần tuột xuống dốc. Pháo thủ Nguyễn Văn Chi lái càng phía ngoài bị càng pháo hất xuống vực và pháo trôi dần về phía vực sâu. Tô Vĩnh Diện lập tức bỏ càng pháo phía trong, chuyển sang ghì người vào càng pháo phía ngoài, lấy một chân đạp vào một gốc cây, cố gắng đẩy hướng càng pháo đâm vào vách núi. Tuy cản được pháo lăn xuống vực, nhưng anh cũng bị bánh xe của khẩu pháo nặng hơn 2 tấn đè lên người trọng thương. Chính trị viên tiểu đoàn Phạm Đăng Ty chạy tới cấp cứu, nhưng đã quá muộn. Trước lúc ra đi, anh vẫn còn hỏi "Pháo có việc gì không anh em?".
Vinh danh
nhỏ|trái|180px|Mộ Tô Vĩnh Diện tại nghĩa trang A1 [[thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên]] Ngày 7 tháng 5 năm 1955, Tô Vĩnh Diện được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà Hồ Chí Minh trao tặng Huân chương quân công hạng nhì, Huân chương chiến công hạng nhất và được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân năm 1956.
Hiện nay, mộ Tô Vĩnh Diện nằm ở khu đặc biệt của nghĩa trang Điện Biên cùng với mộ của 3 anh hùng nổi bật khác trong trận Điện Biên Phủ là Phan Đình Giót, Bế Văn Đàn, Trần Can. Một bia tưởng niệm cũng được dựng lên gần vị trị đường kéo pháo nơi hy sinh của anh.
Khẩu pháo cao xạ 37mm số hiệu 510681 sau đó tiếp tục được đưa vào tham chiến trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, bắn rơi 3 máy bay, làm hư hỏng 13 chiếc khác. Năm 1958, khẩu pháo được đưa về trưng bày tại Phòng truyền thống của Bộ Tư lệnh Phòng không, nay là Bảo tàng quân chủng Phòng không- Không quân. Ngày 1 tháng 10 năm 2012, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 1426/QĐ-TTg công nhận pháo cao xạ 37mm số hiệu 510681 là Bảo vật quốc gia đợt một.
Anh được xướng tên cho nhiều đường phố và trường học trên khắp Việt Nam.
Những thông tin sai sót
Sau khi ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng, do thiếu thông tin cũng như những ghi nhớ sai sót trong quá trình kể truyền miệng của nhiều người, một số tài liệu đã mô tả lại câu chuyện về hành động dũng cảm Tô Vĩnh Diện với những thông tin không chính xác. Nhầm lẫn phổ biến nhất là việc cho rằng Tô Vĩnh Diện đã cứu khẩu đại bác cỡ 105mm, thực ra khẩu pháo mà Tô Vĩnh Diện cứu được là pháo cao xạ 37mm. Một nhầm lẫn khác cũng rất phổ biến là cho rằng "Tô Vĩnh Diện lấy thân chèn bánh pháo" để ngăn pháo lao xuống dốc, thực ra Tô Vĩnh Diện đã lấy thân chèn vào càng pháo chứ không phải bánh pháo.
Thời điểm cũng như vị trí anh hy sinh cũng bị ghi chép khác nhau. Nhiều tài liệu dựa vào lời kể truyền miệng đã chép thời điểm hy sinh của anh vào tháng 3 năm 1953. Trên bia mộ ông khắc thời điểm hy sinh là ngày 21 tháng 1 năm 1954). Các tài liệu sau này, căn cứ vào các nhân chứng lịch sử, đã xác định chính xác thời điểm anh hy sinh là lúc khoảng 22 giờ ngày 28 tháng Chạp (tức 1 tháng 2 năm 1954). Địa điểm hy sinh cũng được xác định ở rừng Pá Có, sườn phía tây Pha Sung, thuộc xã Nà Nhạn, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhân vật trong Chiến tranh Đông Dương Thể loại:Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Thể loại:Người Thanh Hóa Thể loại:Chiến dịch Điện Biên Phủ Thể loại:Huân chương Quân công Thể loại:Huân chương chiến công Thể loại:Nhân vật trong chiến tranh Việt Nam Thể loại:Người họ Tô tại Việt Nam
Angostura quinquefolia
Liên kết ngoài
Thể loại:Angostura Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1998
Crepidomanes longilabiatum
Crepidomanes longilabiatum là một loài dương xỉ trong họ Hymenophyllaceae. Loài này được Bonap. J.P. Roux mô tả khoa học đầu tiên năm 2009.
Lepidozia kirkii
Lepidozia kirkii là một loài rêu tản trong họ Lepidoziaceae. Loài này được Stephani miêu tả khoa học lần đầu tiên năm 1908.
Crepidomanes longilabiatum
Liên kết ngoài
Thể loại:Crepidomanes Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2009
Xã Springfield, Quận Erie, Pennsylvania
Xã Springfield (Springfield Township) là một xã thuộc quận Erie, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 3.425 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Pennsylvania Thể loại:Quận Erie, Pennsylvania
Sant'Angelo Limosano
Sant'Angelo Limosano là một đô thị ở tỉnh Campobasso trong vùng Molise thuộc nước Ý, có vị trí cách khoảng 15 km về phía tây bắc của Campobasso. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 380 người và diện tích là 16,8 km².
Sant'Angelo Limosano giáp các đô thị: Fossalto, Limosano, Lucito, Salcito, San Biase, Trivento.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Campobasso
Meibomia madrensis
Meibomia madrensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Hemsl.) Kuntze mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Liên kết ngoài
Thể loại:Meibomia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891
Melanotus seriatus
Melanotus seriatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.
Tham khảo
Thể loại:Melanotus
Tarachidia alata
Tarachidia alata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tarachidia
Stefan Aigner
Stefan Aigner (sinh ngày 20 tháng 8 năm 1987) là một cầu thủ bóng đá người Đức thi đấu ở vị trí tiền vệ cho Colorado Rapids ở Major League Soccer.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1987 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Đức Thể loại:Cầu thủ bóng đá SV Wacker Burghausen Thể loại:Cầu thủ bóng đá Arminia Bielefeld Thể loại:Cầu thủ bóng đá TSV 1860 München Thể loại:Cầu thủ bóng đá TSV 1860 Munich II Thể loại:Cầu thủ bóng đá Eintracht Frankfurt Thể loại:Cầu thủ bóng đá Colorado Rapids Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bundesliga Thể loại:Cầu thủ bóng đá 2. Bundesliga Thể loại:Cầu thủ bóng đá Major League Soccer Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài tại Hoa Kỳ Thể loại:Cầu thủ bóng đá Đức ở nước ngoài
Obila chama
Obila chama là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Obila
Lycomorphodes aurobrunnea
Lycomorphodes aurobrunnea là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lycomorphodes
Filago texana
Filago texana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Scheele mô tả khoa học đầu tiên năm 1849.
Liên kết ngoài
Thể loại:Filago Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1849
Neosemidalis fulvinervosa
Tham khảo
Thể loại:Neosemidalis
Ba Tơ (thị trấn)
Ba Tơ là thị trấn huyện lỵ của huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam.
Néron, Eure-et-Loir
Néron là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 88 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Eure-et-Loir
La Chapelle-Saint-Aubert
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Ille-et-Vilaine
Ba Tơ (thị trấn)
Địa lý
Thị trấn Ba Tơ có diện tích 32,05 km², dân số năm 2019 là 6.739 người, mật độ dân số đạt 210 người/km².
Lịch sử
Ngày 12 tháng 3 năm 1987, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 52-HĐBT. Theo đó, thành lập thị trấn Ba Đình, thị trấn huyện lỵ huyện Ba Tơ trên cơ sở sáp nhập các thôn Đá Bàng, Tài Năng (xã Ba Đình), các thôn Vã Nhăn, Con Dung (xã Ba Dung), các thôn Tài Năng 1, Tài Năng 2 (xã Ba Trung).
Ngày 26 tháng 12 năm 1990, đổi tên thị trấn Ba Đình thành thị trấn Ba Tơ.
Đến năm 2019, thị trấn Ba Tơ có diện tích 22,82 km², dân số là 5.911 người, mật độ dân số đạt 259 người/km².
Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 867/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Quảng Ngãi (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó, sáp nhập 9,23 km² diện tích tự nhiên và 828 người của xã Ba Chùa vừa giải thể vào thị trấn Ba Tơ.
Sau khi sáp nhập, thị trấn Ba Tơ có diện tích 32,05 km², dân số là 6.739 người.
Xem thêm
Thể loại:Huyện lỵ Việt Nam
Berberis forsskaliana
Berberis forsskaliana là một loài thực vật có hoa trong họ Hoàng mộc. Loài này được C.K.Schneid. mô tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Liên kết ngoài
F Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1905
Gonneville-la-Mallet
Gonneville-la-Mallet là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Seine-Maritime
San Polo Matese
San Polo Matese là một đô thị ở tỉnh Campobasso trong vùng Molise thuộc nước Ý, có vị trí cách khoảng 20 km về phía tây nam của Campobasso. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 465 người và diện tích là 17,7 km².
San Polo Matese giáp các đô thị: Bojano, Campochiaro, Colle d'Anchise, San Gregorio Matese.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Campobasso
Vọng Hoa
Vọng Hoa (chữ Hán giản thể: 望花区, âm Hán Việt: Vọng Hoa khu) là một quận của địa cấp thị Phủ Thuận, tỉnh Liêu Ninh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Vọng Hoa có diện tích 214 km², dân số 380.000 người. Mã số bưu chính của Vọng Hoa là 113001. Chính quyền nhân dân quận đóng ở số 3, đường Đan Đông. Quận Vọng Hoa được chia thành 10 nhai đạo biện sự xứ, 1 trấn.
Tham khảo
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Liêu Ninh Thể loại:Phủ Thuận
Aelurillus sahariensis
Aelurillus sahariensis là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Aelurillus. Aelurillus sahariensis được Lucien Berland & Millot miêu tả năm 1941.
Tham khảo
Thể loại:Aelurillus
Imbricaria carbonacea
Imbricaria carbonacea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitridae, họ ốc méo miệng.
Tham khảo
Thể loại:Imbricaria
Pandanus unguifer
Pandanus unguifer là một loài thực vật có hoa trong họ Dứa dại. Loài này được Hook.f. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1878.
Tham khảo
U Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1878
Leucocoryne foetida
Leucocoryne foetida là một loài thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae. Loài này được Phil. mô tả khoa học đầu tiên năm 1896.
Liên kết ngoài
Thể loại:Leucocoryne Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1896
Cờ vua
Cờ vua (chess), đôi khi còn được gọi là cờ phương Tây hoặc cờ quốc tế để phân biệt với các biến thể như cờ tướng, là một trò chơi board game dành cho hai người. Sau thời gian phát triển từ các trò chơi cổ tương tự có nguồn gốc từ Ấn Độ và Ba Tư, hình thức chơi hiện tại của cờ vua bắt đầu xuất hiện ở Nam Âu ở nửa sau của thế kỷ 15. Ngày nay, cờ vua là một trong những trò chơi phổ biến nhất thế giới, được hàng triệu người trên toàn thế giới chơi tại nhà, ở câu lạc bộ, trên trực tuyến, qua thư từ, và trong các giải đấu. Cờ vua được yêu thích ở nhiều quốc gia, đặc biệt là ở Nga.
Trò chơi sử dụng một bàn cờ hình vuông chia thành 64 ô vuông nhỏ hơn với 8 hàng ngang và 8 hàng dọc. Mỗi người chơi sẽ bắt đầu với 16 quân cờ, bao gồm 8 con tốt, 2 mã, 2 tượng, 2 xe, 1 hậu và 1 vua. Mục tiêu của người chơi là cố gắng chiếu hết vua đối phương. Vua được gọi bị "chiếu hết" khi đang bị chiếu mà không có cách nào thoát ra. Khi một người chơi bị chiếu hết, trò chơi kết thúc hay nói cách khác người chơi đó đã thua. Cũng có một số trường hợp mà trò chơi có thể kết thúc với tỷ số hòa. Trong suốt ván cờ, hai người chơi thay phiên nhau di chuyển một quân cờ của mình đến một vị trí khác trên bàn cờ. Một người chơi sẽ cầm quân cờ màu trắng và người còn lại sẽ cầm quân cờ đen. Có các quy tắc nhất định về việc di chuyển các quân cờ cũng như việc ăn quân của đối thủ. Người chơi cầm quân cờ trắng sẽ đi trước. Do đó, người chơi cầm quân trắng thường sẽ có một lợi thế nhỏ và có tỷ lệ thắng cao hơn.
Cờ vua với hình thức có tổ chức xuất hiện vào thế kỷ 19. Ngày nay, việc thi đấu cờ vua quốc tế được quản lý bởi FIDE (Liên đoàn Cờ vua quốc tế). Năm 1886, Wilhelm Steinitz trở thành Nhà vô địch Cờ vua Thế giới đầu tiên được công nhận trên toàn thế giới; và đến nay, đương kim vô địch thế giới là Đinh Lập Nhân. Một phần lớn lý thuyết cờ vua đã được phát triển từ khi trò chơi ra đời. Nhiều khía cạnh nghệ thuật được tìm thấy trong bố cục cờ vua; cờ vua đã ảnh hưởng đến văn hóa và nghệ thuật phương Tây, cũng như có mối liên hệ với các lĩnh vực khác như toán học, khoa học máy tính và tâm lý học.
Ban đầu, một trong những mục tiêu của các nhà khoa học máy tính là tạo ra một cỗ máy chơi cờ. Năm 1997, sau khi đánh bại Garry Kasparov trong một trận đấu, Deep Blue trở thành máy tính đầu tiên đánh bại nhà đương kim vô địch thế giới. Mặc dù không hoàn hảo, nhưng các công cụ cờ vua ngày nay mạnh hơn đáng kể so với ngay cả những kỳ thủ giỏi nhất, và đã ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của lý thuyết cờ vua.
Giới thiệu
Cờ vua không phải là một trò chơi may rủi, nó dựa thuần túy vào chiến thuật và chiến lược. Tuy thế, trò chơi này phức tạp đến mức thậm chí cả những người chơi hay nhất cũng không thể tính hết tất cả mọi phương án: mặc dù chỉ có 64 ô và 32 quân cờ trên bàn cờ nhưng số lượng nước đi có thể được thì còn vượt xa cả số lượng các nguyên tử có trong vũ trụ.
Cờ vua là một trong những trò chơi trí tuệ phổ biến nhất thế giới; nó được nói đến không chỉ như là một trò chơi mà còn là nghệ thuật, khoa học và thể thao. Cờ vua đôi khi được nhìn nhận như là trò chơi chiến tranh trừu tượng; cũng như là "các cuộc đấu trí tuệ", và việc chơi cờ vua được coi như là một cách để rèn luyện tư duy và bản lĩnh. Cờ vua được chơi để tiêu khiển cũng như để thi đấu trong các câu lạc bộ cờ vua, các giải đấu, chơi trực tuyến và chơi theo cách gửi thư. Rất nhiều biến thể và các trò chơi tương tự như cờ vua được chơi trên toàn thế giới. Trong số đó phổ biến nhất theo trật tự giảm dần về số người chơi là cờ tướng (ở Trung Quốc, Việt Nam), shōgi (ở Nhật Bản), janggi (ở Triều Tiên) và makruk (ở Thái Lan).
Lịch sử
nhỏ|trái|250px|Chàng trai trẻ Ba Tư đang chơi cờ với hai hầu cận. Minh họa cho "Haft Awrang" (Bảy ngai vàng) của [[Nur ad-Din Abd ar-Rahman Jami|Jami giữa năm 1556 và 1565, trong truyện Cha nói với con trai về tình yêu tại các gian trưng bày Freer và Sackler, viện bảo tàng Smithsonian, Washington, DC.]] phải|nhỏ|[[Hiệp sĩ Đền thánh chơi cờ, Libro de los juegos, 1283]]
Các tài liệu sớm nhất đề cập đến nguồn gốc của cờ vua có niên đại từ đầu thế kỷ thứ 7: ba bản được viết bằng tiếng Pahlavi (tiếng Ba Tư trung đại) và một bản bằng tiếng Phạn là Harshacharita. Trong những văn bản này, Chatrang-namak là đại diện cho một trong những tài liệu viết về cờ vua sớm nhất. Bozorgmehr giải thích rằng Chatrang, từ Pahlavi để chỉ cờ vua, đã được du nhập vào Ba Tư bởi 'Dewasarm, một nhà cai trị vĩ đại của Ấn Độ' dưới thời trị vì của Khosrau I. Đến thế kỷ 20, đã có một sự đồng thuận lớn từ các nhà sử học rằng cờ vua lần đầu tiên được chơi ở miền bắc Ấn Độ trong thời Đế chế Gupta vào thế kỷ thứ 7. Gần đây, sự đồng thuận này đã trở thành một chủ đề được xem xét kỹ lưỡng hơn.
Hình thức cờ vua ban đầu ở Ấn Độ có tên là chaturaṅga (चतुरङ्ग), một từ tiếng Phạn để chỉ quân đội. Các quân cờ Gupta được chia giống như quân đội của họ thành bộ binh, kỵ binh, voi và chiến xa. Theo thời gian, những quân cờ này trở thành quân tốt, tượng, mã và xe. Chaturanga được chơi trên một bảng 8 × 8 không được đánh dấu, được gọi là ''ashtāpada. '' Trò chơi lan rộng theo hướng đông và tây dọc theo con đường Tơ lụa. Bằng chứng sớm nhất về cờ vua được tìm thấy ở Sasanian Persia gần đó vào khoảng năm 600 sau Công nguyên, và được biết đến với cái tên chatrang. Chatrang được đưa vào thế giới Hồi giáo sau cuộc chinh phục Ba Tư của người Hồi giáo (633–51), và được đặt tên là shatranj. Trong tiếng Tây Ban Nha, "shatranj" được viết dưới dạng ajedrez ("al-shatranj"), trong tiếng Bồ Đào Nha là xadrez và trong tiếng Hy Lạp là ζατρίκιον (zatrikion, xuất phát trực tiếp từ chatrang trong tiếng Ba Tư), nhưng ở phần còn lại của châu Âu, nó được thay thế bởi các phiên bản của shāh trong tiếng Ba Tư ("vua").
Có một thuyết cho rằng việc thay đổi tên diễn ra bởi vì trước khi cờ vua tới châu Âu thì các nhà buôn đã tới châu Âu và mang theo các quân vua được trang trí như là các đồ vật hiếm và cùng với chúng là tên gọi shāh, tên gọi này đã bị người châu Âu phát âm sai theo nhiều cách khác nhau.
Cờ vua đến Nga theo đường Mông Cổ mà tại đó người ta chơi cờ vua từ đầu thế kỷ VII. Nó đã được người Moor đưa vào Tây Ban Nha trong thế kỷ X, và đã được miêu tả trong bản viết tay nổi tiếng thế kỷ XIII về cờ vua, cờ thỏ cáo và trò chơi xúc xắc có tên gọi Libro de los juegos. Cờ vua cũng đi theo đường bộ xuyên qua Siberia tới Alaska.
Cờ tướng là hình thức cờ vua nổi tiếng nhất ở Trung Quốc. Sự di cư về phía đông của cờ vua, đến Trung Quốc và Đông Nam Á, thậm chí có ít tài liệu hơn so với sự di cư của nó về phía tây, khiến việc này phần lớn được phỏng đoán. Từ "Tượng kỳ" (象棋) ở Trung Quốc được dùng để chỉ một trò chơi muộn nhất là từ năm 569 sau Công Nguyên, nhưng người ta vẫn chưa chứng minh được trò chơi này có liên quan trực tiếp đến cờ vua hay không. Tài liệu tham khảo đầu tiên về cờ tướng xuất hiện trong một cuốn sách có tựa đề Huyền quái lục 玄怪錄 ("Kỷ lục về Bí ẩn và Kỳ lạ"), có niên đại khoảng năm 800. Ngoài ra, một số người cho rằng cờ vua sinh ra từ trò chơi tương tự của cờ Trung Quốc, hoặc ít nhất là từ tổ tiên của cờ tướng, là môn đã tồn tại ở Trung Quốc kể từ thế kỷ 2 TCN, mặc dù điều này bị tranh cãi. Joseph Needham và David Li là hai trong số nhiều học giả theo thuyết này. Cuối cùng, người Trung Quốc cho rằng cờ vua bắt nguồn từ cờ tướng Mãn Châu do nhà Thanh sáng lập. Tuy nhiên, Tượng kỳ dường như thể hiện một số đặc điểm nội tại giúp việc xây dựng một con đường tiến hóa từ Trung Quốc đến Ấn Độ/Ba Tư dễ dàng hơn so với hướng ngược lại.
Quy tắc
Các quy tắc của cờ vua được FIDE (Fédération Internationale des Échecs) xuất bản trong cuốn Handbook và lần sửa đổi gần nhất là vào năm 2018. Các quy tắc được xuất bản bởi các cơ quan quản lý quốc gia, hoặc bởi các tổ chức cờ vua không liên kết, nhà xuất bản thương mại, v.v., có thể khác nhau ở một số chi tiết.
Thiết lập
trái|nhỏ|Bàn cờ trước khai cuộc. Các quân cờ được chia thành hai bộ màu khác nhau. Mặc dù luôn được gọi chung là "trắng" và "đen" nhưng thực tế thì màu sắc của quân cờ không phải lúc nào cũng là màu trắng và đen theo đúng nghĩa đen (ví dụ: quân cờ màu sáng có thể có màu hơi vàng hoặc trắng nhạt, quân cờ màu tối có thể có màu nâu hoặc đỏ). Người chơi cũng được gọi là Trắng và Đen tương ứng. Mỗi bộ gồm 16 quân: một vua, một hậu, hai xe, hai tượng, hai mã và tám con tốt (chốt).
Cờ vua được chơi trên một bảng vuông gồm tám hàng (rank) được đánh số từ 1 đến 8 và tám cột (file) được đánh thứ tự từ a đến h. Theo quy ước, 64 ô vuông có màu xen kẽ nhau và được gọi là ô sáng và ô tối (hoặc ô trắng và ô đen); màu phổ biến cho bàn cờ là trắng và đen, trắng và nâu, hoặc trắng và xanh lá cây đậm. Những ô nằm trên cùng một hàng chéo sẽ có cùng màu sắc.
Cách xếp bàn cờ được thực hiện tương tự như trong ảnh và sơ đồ. Như vậy, quân trắng sẽ được xếp vào hàng đầu tiên (hàng 1) theo thứ tự từ trái sang phải (từ a đến h) lần lượt là: xe, mã, tượng, hậu, vua, tượng, mã, xe. Hàng thứ hai được xếp 8 quân tốt trắng. Cách xếp quân đen đối xứng hoàn toàn với quân trắng ở hai hàng cuối cùng. Bàn cờ sẽ được đặt theo đúng theo hàng và cột như sơ đồ. Tuy nhiên, có một số trường hợp bàn cờ sẽ không được đánh số và ký tự. Trong trường hợp đó, bàn cờ sẽ được đặt theo nguyên tắc "ô sáng bên phải", nghĩa là ô dưới cùng góc bên phải của người chơi luôn là ô màu sáng. Ngoài xe, mã, tượng luôn đứng đối xứng với nhau, vị trí chính xác của vua và hậu được ghi nhớ theo nguyên tắc "hậu màu nào thì đứng ô màu đấy", nghĩa là "hậu trắng ở ô trắng, hậu đen ở ô đen".
Di chuyển quân cờ
Trong một trận thi đấu, việc phân chia màu sắc quân cờ cho người chơi sẽ được quyết định bởi ban tổ chức. Trong một trận cờ không chính thức, việc chia quân trắng đen được quyết định một cách ngẫu nhiên, có thể là tung đồng xu, hoặc một người chơi giấu một con tốt màu trắng trong một tay, một con tốt màu đen ở tay kia và để đối phương chọn. Người cầm quân trắng sẽ di chuyển trước, sau đó người chơi thay phiên nhau, mỗi lượt di chuyển một quân (trừ khi nhập thành, hai quân được di chuyển cùng lúc). Một quân cờ được di chuyển đến một ô vuông trống (hoặc không có quân cờ của mình). Nếu ô cần đến có sẵn quân của đối phương, quân cờ đối phương sẽ bị bắt và bị loại khỏi cuộc chơi. Ngoại trừ duy nhất trường hợp bắt tốt qua đường, tất cả quân cờ chỉ bắt được quân cờ đối phương khi di chuyển vào đúng ô mà quân cờ đó đang đứng. Di chuyển là bắt buộc; người chơi không được bỏ qua lượt, ngay cả khi việc phải di chuyển là bất lợi.
Mỗi quân cờ có một cách di chuyển riêng. Trong sơ đồ, các dấu chấm đánh dấu các ô vuông mà quân cờ có thể di chuyển nếu không có (các) quân cờ đứng chắn ở giữa đường (ngoại trừ quân mã nhảy qua bất kỳ quân cờ xen giữa nào). Tất cả quân cờ ngoại trừ quân tốt có thể bắt được quân địch nếu nó nằm trên ô vuông mà chúng có thể di chuyển đến đó. Các ô vuông mà quân tốt có thể bắt được quân địch được đánh dấu trong sơ đồ bằng các dấu thập đen.
Các quân cờ có nước đi khác nhau:
Khi ăn quân đối phương, quân tấn công sẽ di chuyển tới ô đó và thay thế cho quân đối phương tại vị trí này, bắt tốt qua đường (en passant) là ngoại lệ duy nhất. Quân bị ăn được loại ra khỏi bàn cờ. Vua không thể không bảo vệ khỏi nước chiếu, do đó khi bị chiếu thì người chơi phải thực hiện các biện pháp nhằm cứu vua (di chuyển vua khỏi vị trí bị chiếu, ăn quân đang chiếu hay dùng quân khác của mình cản đường chiếu nếu có thể). Nếu không thể có nước đi để cứu vua thì người chơi bị chiếu bí và thua cuộc.
Các ván cờ không phải bao giờ cũng kết thúc bằng chiếu bí. Có thể một bên xin thua, có thể thua do hết giờ hoặc phạm luật chơi. Có thể xảy ra các ván cờ hòa. Một ván cờ vua là hòa khi: do thỏa thuận của hai bên do không bên nào dám mạo hiểm hay khi không đủ lực lượng để chiếu hết, rơi vào trạng thái hết nước đi (stalemate), cả hai bên lặp lại nước đi ba lần hay luật 50 nước đi (perpetual check).
Chiến lược và chiến thuật
Khai cuộc là một loạt các nước đi lúc bắt đầu chơi, thường theo một số phương pháp nhất định, điều này giúp cho người chơi xây dựng các thế đứng và phát triển quân để chuẩn bị cho giai đoạn trung cuộc. Các thế khai cuộc thông thường được xây dựng trên nguyên tắc chiếm giữ phần trung tâm bàn cờ (gồm 4 ô trung tâm e4, e5, d4 và d5), phát triển quân, bảo vệ vua và tạo ra một cấu trúc tốt đủ mạnh. Quan điểm của cờ vua hiện đại cho rằng việc kiểm soát trung tâm không chỉ nhờ các tốt mà còn nhờ sức mạnh của các quân khác. Một cách rất quan trọng để bảo vệ vua và triển khai nhanh quân xe là nhập thành nhằm đưa vua vào vị trí khó bị tấn công, tuy nhiên không phải trong bất kỳ ván cờ nào cũng cần nhập thành. Xem thêm Danh sách các khai cuộc cờ vua để có thêm thông tin.
Việc xác định giá trị quân cờ là một phần quan trọng khi thực hiện việc đổi quân trong cờ vua. Các giá trị khác nhau không đáng kể trong các sách dạy chơi cờ vua, nhưng nói chung thì người ta cho rằng hậu trị giá 9 điểm, xe trị giá 5 điểm, tượng và mã đều trị giá 3 điểm và tốt trị giá 1 điểm. Do việc mất vua tương đương với thua cờ nên giá trị của nó là vô hạn, trong cờ tàn nó khoảng 3,5 điểm. Trong lập trình cờ vua, thường người ta cho vua một giá trị rất lớn nào đó (chẳng hạn 2000 điểm). Giá trị thực sự và tầm quan trọng của quân cờ thực ra là không thể chỉ gán đơn giản như vậy do nó còn phụ thuộc vào thế cờ. Ví dụ một quân xe đang nằm ở vị trí xấu không có giá trị bằng một con mã đang có thế đứng tốt. Nếu một người chơi thực hiện việc thí quân (cho phép đối phương bắt quân có trị giá cao của mình) thì thông thường họ sẽ bỏ qua các giá trị tương đối của quân đó để đổi lấy các ưu thế về chiến lược hay ưu thế về vị trí của các quân đang tấn công.
Một số nguyên lý cơ bản về thế cờ phổ biến đối với phần lớn các chiến thuật cờ và bẫy như:
Còn một số nguyên lý khác, ví dụ như một quân di chuyển ra khỏi vị trí mà nó đang đứng để mở đường cho quân khác tấn công gọi là "tấn công mở". Các nguyên lý chiến thuật khác còn có: nước trung gian (Đe dọa đối phương mà không đi kèm chiếu, ăn quân hay thí quân nên những nước đi như vậy rất khó phát hiện), tiêu diệt quân thiếu bảo vệ (tức là khi quân đối phương được bảo vệ bằng ít lực lượng hơn so với lực lượng tấn công thì người ta thường tìm cách đổi quân để thu được ưu thế về lực lượng, chủ yếu là đánh vào các quân bảo vệ để đánh mất sự ràng buộc bảo vệ của chúng), quá tải (tức là khi một quân bị hãm vào thế phải chống đỡ và bảo vệ nhiều mục tiêu) và thí quân (chuyển quân vào vị trí bị tấn công khiến đối phương nhầm lẫn là quân "cho không", rồi thực hiện các nước đi phản công để đạt được những mục đích lớn hơn, như có thế trận tốt hoặc lấy lại quân vừa thí và bắt thêm quân đối phương). nhỏ|Giải cờ vua trẻ em ở [[Minnesota, Mỹ năm 2009 ]] Trong quá trình tàn cuộc các tốt và vua trở nên tương đối mạnh hơn do khi đó lực lượng quân nặng và nhẹ của cả hai bên đều suy giảm rõ rệt. Cả hai bên khi đó đều có xu hướng di chuyển tốt thật nhanh nhằm phong cấp cho nó. Nếu một người chơi có ưu thế rõ rệt về lực lượng thì việc chiếu bí chỉ là vấn đề thời gian và ván cờ sẽ kết thúc nhanh chóng, nhưng nếu ván cờ là tương đối cân bằng về lực lượng thì việc nắm chiến thuật cờ tàn là rất quan trọng. Trong các giải cờ tính giờ thì việc kiểm soát nhịp độ (thời gian cho mỗi nước đi) là cực kỳ quan trọng khi còn ít quân trên bàn cờ. Trong nhiều trường hợp, người chơi có ưu thế về lực lượng nhưng lại thua cờ do hết thời gian. Ngoài ra khi lực lượng không đủ để chiếu hết và cả hai đã thực hiện đủ số nước đi quy định theo thời gian mà không có sự di chuyển quân tốt thì ván cờ dẫn đến hòa (50 nước). Ví dụ người chơi còn 1 vua và 2 mã thì trong phần lớn các trường hợp không thể chiếu hết đối phương chỉ còn 1 vua (có một thế ngoại lệ).
Các biến thể của hình thức chơi
Bên cạnh thể thức chuẩn của cờ vua còn phổ biến nhiều thể thức khác trong các cuộc chơi cờ.
Cờ nhanh là một thể thức của cờ vua trong đó thời gian chơi bị giới hạn cho mỗi người chơi trong một khoảng ngắn. Nói chung mỗi bên chỉ có từ 3 đến 15 phút (5 phút là phổ biến nhất) cho toàn bộ các nước đi. Thể thức nhanh hơn là cờ chớp. Thời gian ở đây ít hơn 3 phút. Cờ nhanh đòi hỏi người chơi phải suy nghĩ nhanh nếu không họ có thể thua vì hết giờ. Khi chơi cờ nhanh các máy tính có ưu thế hơn so với người.
Khi hai người ở xa nhau họ vẫn có khả năng chơi cờ với nhau. Cờ thư tín là loại hình cờ vua được chơi thông qua thư từ, thư điện tử hay các máy chủ cờ vua thư tín đặc biệt. Ngày nay, cờ vua thông thường được chơi trên Internet thông qua Câu lạc bộ cờ vua Internet, Yahoo! Games hay các trang chơi cờ online như Chess.com hay Lichess.org.
Oligia meretricularufa
Oligia meretricularufa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Oligia
Crepidomanes melanotrichum
Crepidomanes melanotrichum là một loài dương xỉ trong họ Hymenophyllaceae. Loài này được Schltdl. J.P. Roux mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Cờ vua
Cờ vua hiện đại
nhỏ|Một bộ cờ vua thiết kế kiểu Staunton điển hình và [[đồng hồ chơi cờ|đồng hồ.]] Ban đầu các quân cờ của người châu Âu có nhiều giới hạn về nước đi. Tượng chỉ có thể đi bằng cách nhảy chính xác qua 2 ô theo đường chéo, hậu chỉ có thể di chuyển theo đường chéo là một ô, tốt không thể di chuyển 2 ô trong nước đi đầu tiên của nó và không có nhập thành. Cuối thế kỷ XV, các quy tắc hiện đại đối với các nước đi cơ bản đã được chấp nhận từ Ý: quân tốt có khả năng đi hai ô nếu đang ở vị trí xuất phát (nhảy) và khả năng bắt quân theo kiểu "bắt Tốt qua đường" (en passant), Tượng có được nước đi như ngày nay và hậu đã trở thành quân mạnh nhất; do đó cờ vua hiện đại được nói đến như là "cờ của quân hậu", "cờ hậu điên". Trò chơi này kể từ đó đã gần giống như cờ ngày nay. Các quy tắc hiện nay đã được hoàn thiện xong vào đầu thế kỷ XIX, ngoại trừ các điều kiện chính xác cho một ván cờ hòa.
Crepidomanes melanotrichum
Liên kết ngoài
Thể loại:Crepidomanes Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2001
Cờ vua
Cờ vua hiện đại
Thiết kế quân cờ phổ biến nhất là bộ cờ "Staunton", được Nathaniel Cook tạo ra năm 1849, được một kì thủ hàng đầu vào thời đó là Howard Staunton phổ biến và được Liên đoàn cờ vua thế giới chính thức công nhận năm 1924.
Tổ chức quốc tế về cờ là FIDE, đã tổ chức giải vô địch thế giới trong hàng chục năm. Xem Giải vô địch cờ vua thế giới để có thêm chi tiết và hiểu sâu thêm về lịch sử của nó. Phần lớn các quốc gia cũng có tổ chức cờ vua quốc gia. Mặc dù hiện nay cờ vua không phải là một môn thể thao trong Thế vận hội, nhưng nó có Thế vận hội cờ vua riêng (Olympiad cờ vua), tổ chức 2 năm một lần theo thể thức thi đấu đồng đội.
Ký hiệu
Cho đến những năm 1970, ít nhất là tại các nước nói tiếng Anh, các cuộc đấu cờ vua được ghi chép lại và xuất bản bằng cách sử dụng ký hiệu cờ vua miêu tả. Nó đã được thay thế bằng ký hiệu cờ vua đại số cô đọng hơn. Một số loại ký hiệu khác đã được sinh ra, dựa trên cơ sở ký hiệu cờ vua đại số, để ghi chép các ván cờ trong các định dạng phù hợp với các xử lý trên máy tính. Trong số đó, Portable Game Notation (PGN, Ký pháp trận đấu khả chuyển) là phổ biến nhất. Bên ngoài việc ghi lại các ván cờ còn có ký hiệu Forsyth-Edwards để ghi lại các thế đặc biệt. Nó có ích nhằm tạm hoãn ván cờ để có thể hồi phục lại sau này hoặc để chuyển các vấn đề về thế cờ mà không cần có biểu đồ.
Nghệ thuật và đời sống
Bắt đầu với giới giáo sĩ, sinh viên và thương gia, cờ vua đã đi vào nền văn hóa đại chúng của thời Trung cổ. Một ví dụ là bài hát thứ 209 của Carmina Burana từ thế kỷ 13 bắt đầu với tên của các quân cờ: Roch, pedites, regina. . . Bên cạnh sự phổ biến này, cờ vua không được một số tôn giáo ở thời Trung Cổ khuyến khích: Do Thái, Công giáo và Chính thống giáo. Thậm chí trò chơi này còn bị cấm bởi một số chính quyền Hồi giáo ngay thời gian gần đây, ví dụ Ruhollah Khomeini vào năm 1979 và sau đó là Abdul-Aziz ash-Sheikh. Vào thế kỷ 19, cờ vua đôi khi bị chỉ trích là lãng phí thời gian.
Ngày nay, cờ vua được dạy trong trường học cho trẻ em toàn thế giới. Nhiều trường học tổ chức các câu lạc bộ cờ vua và có nhiều giải đấu học thuật dành riêng cho trẻ em. Các giải đấu thường xuyên diễn ra ở nhiều quốc gia và thường được đăng cai bởi các tổ chức như Liên đoàn Cờ vua Hoa Kỳ và Tổ chức Cờ vua Học thuật Quốc gia. Bên cạnh việc đóng vai trò quan trọng trong những tác phẩm văn học như A Game at Chess của Thomas Middleton hay Through the Looking-Glass của Lewis Carroll, cờ vua còn xuất hiện trong bộ truyện Harry Potter của JK Rowling với phiên bản Cờ phù thủy.
Mordella bribiensis
Mordella bribiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Lea miêu tả khoa học năm 1921.
Cờ vua
Toán học
Người ta ước tính số thế cờ hợp lệ trong cờ vua là 4x1044, với độ phức tạp vào khoảng 10123. Claude Shannon là người đầu tiên tính ra độ phức tạp của cờ vua: ông đưa ra con số 10120; số này được gọi là số Shannon. Trung bình, một thế cờ thường có ba mươi đến bốn mươi nước cờ khả dĩ nhưng cũng có thể không có nước nào (khi bị chiếu tướng và vào thế bí) hoặc lên đến tối đa 218 nước cờ (cờ thế).
Năm 1913, Ernst Zermelo đã sử dụng cờ vua làm cơ sở cho lý thuyết của mình về chiến lược trò chơi, được coi là một trong những tiền thân của lý thuyết trò chơi. Dựa vào định lý Zermelo, cờ vua có thể được giải; kết quả của một ván cờ hoàn hảo (Trắng thắng, Đen thắng, hoặc hòa) có thể được xác định một cách tuyệt đối. Tất nhiên, bất kỳ loại công nghệ nào cũng sẽ mất một khoảng thời gian dài bất khả thi để tính toán hết 1044 thế cờ hợp lệ trong cờ vua và đưa ra một chiến lược hoàn hảo.