cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Phường 2, Vũng Tàu
Phường 2 là một phường thuộc thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Việt Nam.
Địa lý
250px|trái|nhỏ|Mũi Nghinh Phong Phường 2 nằm ở phía nam thành phố Vũng Tàu, có vị trí địa lý: Địa bàn của phường bao trọn toàn bộ Núi Nhỏ (núi Tao Phùng) và khu dân cư phía bắc của dãy núi này.
Phường có diện tích 2,93 km², dân số năm 2004 là 11.122 người, mật độ dân số đạt 3.790 người/km².
Phân chia hành chính
Phường được chia thành 8 khu phố, đánh số từ 1 đến 8.
Lịch sử
nhỏ|Cổng Đình Thắng Tam Lịch sử phường 2 gắn liền với quá trình người Kinh đến lưu trú và định cư tại Vũng Tàu. Vào thời vua Gia Long (1802-1820), để kiểm soát và bảo vệ khu vực vịnh Ghềnh Rái, cửa biển Cần Giờ, triều đình Huế đã cử 3 đội thủy binh (gọi là “thuyền”) vào Vũng Tàu trấn giữ, dẹp nạn cướp biển, bảo vệ dân lành. Sau khi nạn cướp biển được dẹp yên, vua cho cấp đất lập làng. Khu vực phường 2 hiện nay nằm trên địa bàn làng Thắng Tam cũ, có vị trí bao gồm toàn bộ khu vực phường 1, 2, 4, 8, Thắng Tam, Nguyễn An Ninh ngày nay. Đình Thắng Tam là trung tâm sinh hoạt và thờ tự của dân làng.
Ngoài nghề đánh bắt cá, đóng đáy, dân làng còn khẩn đất, khai hoang làm rẫy, vườn ruộng. Các tên gọi Xóm Lưới, Xóm Vườn ở phường 2 hiện nay bắt nguồn từ nhóm cư dân ban đầu này.
Dưới thời Việt Nam Cộng hòa, địa bàn phường 2 hiện nay thuộc xã Thắng Tam, quận Vũng Tàu, tỉnh Phước Tuy.
Trái với khu trung tâm Vũng Tàu sầm uất, khu vực này chủ yếu là nhà vườn trồng cây ăn trái xen lẫn ruộng lúa. Phần phía đông hướng ra biển có một vùng đồng chiêm trũng xen lẫn ao đầm ngập nước. Phía gần biển đông là đồi cát với rừng dương tự nhiên. Ở phía tây, đoạn gần đường Trương Công Định hướng ra đường Quang Trung, Bãi Trước có một xóm chài. Khu vực này được gọi là Xóm Lưới hay Khóm Lưới.
Ngày 22 tháng 8 năm 1972, Tổng trưởng Nội vụ chính quyền Việt Nam Cộng Hòa lại ban hành Nghị định số 553-BNV/HCĐP/NĐ, đổi các danh xưng "khu phố" của thị xã thành phường. Theo đó, khu phố Thắng Tam trở thành phường Thắng Tam.
Sau năm 1975, Vũng Tàu trở thành thị xã trực thuộc tỉnh Đồng Nai. Ngày 30 tháng 5 năm 1979, đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo được thành lập, phường Thắng Tam trực thuộc đặc khu này. nhỏ|Ảnh chụp khu vực phường 2 năm 2007. Dải đất trống ở giữa hình đang chuẩn bị xây dựng Khu đô thị Á Châu Ngày 14 tháng 5 năm 1986, chính phủ thành lập phường 2 trên cơ sở một phần diện tích và dân số của phường Thắng Tam cũ.
Khi mới thành lập, phường trực thuộc đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo với địa bàn kéo dài đến tận đường Lê Hồng Phong và Đài Liệt sĩ.
Ngày 12 tháng 8 năm 1991, đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo giải thể, Phường 2 trực thuộc thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.
Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, Phường 2 còn lại 293,43 ha diện tích tự nhiên và 11.122 người. Địa bàn của phường chỉ còn giới hạn về phía chân núi.
Những năm 2000 chứng kiến quá trình đô thị hóa nhanh chóng, khi các vùng đất trống và ngập nước dọc theo đường Phan Chu Trinh chuyển thành đất ở. Khu đất quanh đoạn cuối của hồ nước tự nhiên (Hồ Bàu Sen) được quy hoạch thành khu đô thị mới Á Châu. Hiện nay phường đang chủ trương quy hoạch khu công viên Ao cá phường 2 làm công viên sinh thái chính của phường.
Công viên
Công viên Bãi Sau là dải công viên cây xanh dọc theo bờ biển Bãi Sau, bắt đầu từ chân Dốc Thuỳ Vân lên hướng bắc tới Trung tâm Thông tin du lịch, dọc đường Thuỳ Vân. Dự án được khánh thành theo chương trình chỉnh trang đô thị của Tp Vũng Tàu năm 2012. Trong công viên có Quảng trường Bãi Sau, tượng cá voi và nhiều thiết bị giải trí tập thể cho công chúng.
Công viên Tao Phùng nằm ở ven đường Hạ Long, trên sườn Núi Nhỏ. Công viên được xây dựng và khánh thành trước Lễ hội Biển 2006.
Giáo dục
nhỏ|Trường THCS Vũng Tàu Trong phường 2 không có trường phổ thông. Học sinh trong phường được sắp xếp đi học ở các trường lân cận, bao gồm: Trường Đại học Mỏ - Địa chất có đặt một cơ sở đào tạo tại Vũng Tàu, toạ lạc ở số 139 đường Phan Chu Trinh, Phường 2.
Giao thông
nhỏ|Đường Hạ Long dọc theo Núi Nhỏ
Đường thủy
Bến Cầu Đá là bến tàu khách cũ của thành phố Vũng Tàu. Sau khi khánh thành bến mới ở hòn Ngưu cạnh Cáp treo Hồ Mây Park, hầu hết các tuyến tàu thủy đã dời đi, Bến Cầu Đá chỉ còn vận hành chuyến tàu cao tốc đi Côn Đảo.
Cơ sở thờ tự
nhỏ|Mũi Nghinh Phong
Giải trí
Nhà văn hóa Thanh niên tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu là một trung tâm sinh hoạt văn hóa lớn của thành phố, do Tỉnh đoàn Bà Rịa-Vũng Tàu quản lý và điều hành.
Serixia binhensis
Serixia binhensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Serixia
Bùi Khắc Nhất
Bùi Khắc Nhất (chữ Hán: 裴克一; 1533 - 08/11/1609) quê ở Bột Thái, huyện Hoằng Hóa, ngày nay thuộc xã Hoằng Lộc, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Ông đỗ Bảng Nhãn năm Ất Sửu (1565) đời vua Lê Anh Tông, năm 22 tuổi. Ông làm đến chức Hộ bộ thượng thư, tước bá.
Tiểu sử
Ông sinh năm 1533, đỗ Hương Cống năm Giáp Tý (1564), đỗ Đệ nhất giáp Chế khoa cập đệ Đệ nhị danh (tức Bảng Nhãn) năm Ất Sửu (1565).
Ông trải qua nhiều chức vụ: Hàn lâm viện hiệu lý, giám khảo trường thi Thanh Hoa, Thị giảng ở trong cung, v.v. Đến năm 49 tuổi, ông giữ chức Hình Bộ Hữu thị lang rồi đổi sang Công Bộ Hữu thị lang năm 1592. Năm 1600 ông được phong Hộ Bộ Thượng thư, rồi Binh Bộ thượng thư. Ông được triều đình ban thưởng công thần năm 1603. Ông mất năm 1609, thọ 77 tuổi.
Do có nhiều công lớn, sau khi mất, ông vẫn được các triều đại sau phong tặng: Năm 1610 được phong Thái bảo tước Văn Phú hầu; năm 1629 được phong Phú Quận công; năm Cảnh Hưng 43 (1782) được phong Thượng đẳng phúc thần Tuy dụ Hùng lược đại vương; năm đầu niên hiệu Gia Long triều Nguyễn (1802) ông được xếp bậc nhì công thần Trung hưng.
Bùi Khắc Nhất là nhà khoa bảng, là công thần trung hưng thời Lê, nhưng các tư liệu về ông, sử sách ghi chép còn mờ nhạt. Trong các bộ chính sử như: Đại Việt sử ký toàn thư, Khâm định Việt sử thông giám cương mục, hay một số tác phẩm của Lê Quý Đôn, Phan Huy Chú… đều vắng bóng tên tuổi ông. Hiện tại chúng ta mới biết được vài tài liệu có nhắc đến nhân vật Bùi Khắc Nhất như:
Thân thế và sự nghiệp của Thượng thư Bùi Khắc Nhất được trình bày kỹ trong Gia phả họ Bùi, đây một tài liệu quý hiếm bởi nội dung của Gia phả  chép rất kỹ về hành trạng của Bùi Khắc Nhất, đồng thời phản ánh nhiều sự kiện lịch sử quan trọng của thế kỷ XVI cùng các nhân vật lịch sử có liên quan mà sử sách bỏ sót, hoặc có nói tới nhưng chưa đầy đủ.
Tập gia phả chép bằng chữ Hán chân phương trên giấy dó mỏng khổ 14cmx22cm gồm 212 trang. Nội dung của gia phả có 3 phần chính:
Phần 1: Ghi chép về hành trạng của vị thủy tổ dòng họ là quan Thượng thư Bùi Khắc Nhất.
Phần 2: Ghi chép về đời tư của ông.
Phần 3: Ghi chép các thế hệ, các chi phái của dòng họ từ đời thứ nhất đến đời thứ 16.
Về nội dung hai phần đầu của bản gia phả do con trai trưởng ông Bùi Khắc Nhất là Bùi Ỷ Trọng thời gian ấy đang làm quan tại triều, giữ chức Thiêm sự Thiết kỵ úy soạn và sau đó được Nho sinh trúng thức Bùi Bá Ngọc, chức Huấn đạo, là cháu 6 đời của ông Bùi Khắc Nhất sao lại. Mặc dù niên đại soạn và sao gia phả không được ghi chép cụ thể, nhưng theo gia phả được soạn vào đầu thế kỷ XVII cùng với thời gian xây dựng nhà thờ và được sao lại vào đầu thế kỷ XVIII.
Tóm lược nội dung phần đầu của bản gia phả: Hành trạng kỷ quan Thượng Bùi:
• Thân sinh ông Bùi Khắc Nhất là Bùi Doãn Hiệp, là Giám sinh Quốc Tử giám, trường Nho học cao cấp ở Thăng Long. Những thập niên đầu thế kỷ XVI, triều chính nhà Lê khủng hoảng, suy vong và sụp đổ. Ông Bùi Doãn Hiệp không tiếp tục theo cử nghiệp mà chọn nghề dạy học. Ông dạy học ở nhà ông Mai Thầm tại thôn Đông Lý, xã Hương Cần, huyện Quỳnh Lưu, phủ Diễn Châu (Nghệ An). Vợ chồng ông Mai Thầm giàu có và là những người hiền hạnh. Sau khi ông Giám sinh Bùi Doãn Hiệp qua đời, vợ chồng ông Mai Thầm coi Bùi Khắc Nhất như con, nuôi dưỡng, dạy bảo và chia cả cho ruộng đất, trâu cày, tiền của để trả nghĩa thầy. Nhờ vậy, ông Bùi Khắc Nhất có điều kiện học hành, thi đỗ làm quan, công danh hiển hách một thời. Về sau, các chi họ Bùi ở Bột Thái đều tôn ông là Thủy tổ dòng họ, lập đền thờ cúng.
• Ông Bùi Khắc Nhất sinh ra trong thời nội chiến Nam – Bắc triều (giữa nhà Mạc và nhà Lê trung hưng). Nhà Mạc quản lý địa bàn từ phía bắc đèo Tam Điệp trở ra, nhà Lê trung hưng quản lý địa bàn Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh đến Thuận Hoá (Thừa Thiên – Huế ngày nay). Cuộc nội chiến Nam – Bắc triều diễn ra từ năm 1533 (năm Bùi Khắc Nhất ra đời) đến năm 1592 mới kết thúc, tròn 60 năm.
• Vào thời Lê Anh Tông (1557-1573), ông vua thứ 3 thời Lê Trung hưng, việc thi cử lại đi vào nền nếp. Năm Đinh Tỵ (1557), triều đình mở khoa thi Hương, Bùi Khắc Nhất (25 tuổi) cùng em là Bùi Khắc Hưởng (15 tuổi) dự thi. Cả hai đều trúng Tam trường (Sinh đồ).
• Năm Giáp Tý (1564), sau khi đậu Hiệu sinh ở phủ (phủ Hà Trung), Bùi Khắc Nhất dự kỳ thi Hương và đỗ Hương cống. Năm Ất Sửu, niên hiệu Chính trị thứ 8 (1565) triều đình đặt chế khoa chọn nhân tài, Bùi Khắc Nhất dự thi. Khoa này có hơn 400 sĩ tử tham dự.
• Ngày 8 tháng Tư thi Hội, trúng cách 41 người. Vào thi Đình vua ra đề “Nhiệm hiền sử năng” (Dùng người hiền, sai khiến người tài giỏi) và đề thi “Thiên hạ nhân tâm luận” (Bàn về lòng người trong thiên hạ); duyệt người đỗ và xếp thứ hạng cao thấp. Bùi Khắc Nhất đậu Đệ nhất giáp chế khoa xuất thân đệ nhị danh.
• Sau khi thi đỗ, Bùi Khắc Nhất được vua ban cho ngựa về vinh quy, sau đó trở về triều (hành cung Yên Trường) nhậm chức Cẩn sự tá lang, Hàn lâm viện Hiệu lý, chuyên thảo các bài chiếu của vua.
• Ngày 8 tháng 2 năm Canh Ngọ (1570), Thái Quốc công Trịnh Kiểm mất, con trưởng là Trịnh Cối thay nắm binh quyền. Nhưng Trịnh Cối ham mê tửu sắc, lòng người ly tán.
• Ngày 2 tháng Tư, các tướng cùng với Trịnh Tùng (em Trịnh Cối) đem quân về hành tại Yên Trường bái yết nhà vua. Bùi Khắc Nhất cùng mọi người một lòng tôn phò vua Lê. Vì có công lao, ông được phong là “Kiệt tiết tuyên lực công thần, đặc tiến Kim tử vinh lộc đại phu”, tước Hoằng Đinh tử, thăng Hàn lâm viện Thị thư.
• Ngày 8 tháng 2 năm Nhâm Thân (1572), ông nhậm chức Đông các Hiệu thư kiêm Ký lục ngự doanh.
• Ngày 26 tháng 4 năm Giáp Tuất, thụ chức Hình khoa Cấp sự trung và Lại khoa Đô cấp sự trung kiêm Ký lục ngự doanh.
• Ngày 2 tháng 2 năm Ất Hợi (1575), Bùi Khắc Nhất vâng mệnh làm Giám thí trường thi Nghệ An cùng với Đề điệu là Thái phó Yên Quận công Lại Thế Khanh, phụng thi sĩ tử.
• Ngày 24 tháng 2 năm Bính Tý (1576) ông vâng mệnh vào Nghệ An đốc suất hai dinh Cần Nghĩa và Dương Nghĩa đi đánh quân Mạc, tháng 3, trở về triều (tức về Yên Trường).
• Ngày 23 tháng 3 năm Mậu Dần (1578), Bùi Khắc Nhất vâng mệnh qua châu Bố Chính cùng với tham tướng châu này là Hoàng Văn Hầu duyệt định ngạch binh..
• Tháng Sáu, ông lại cùng với quan Đô ty người Tri Xá, tước Phú Vinh hầu đưa dân binh các huyện ghi vào sổ binh. Tháng Mười, công việc hoàn tất.
• Ngày 23 tháng Một (tháng 11), ông cùng với Phó Đô tướng Thái phó Vinh quận công là Hoàng Đình Ái đốc suất tướng sĩ các ty, dinh chôn đóng các cây thông ở ven sông chân núi Mông Sơn, đề phòng nơi quan yếu.
• Ngày 11 tháng Chạp, Bùi Khắc Nhất nhậm chức Đông các Hiệu thư kiêm Ký lục chính doanh.
• Ngày 3 tháng 2 năm Kỷ Mão (1579) ông cùng Tả dinh Phó Đô tướng Bảng quận công (Tống Đức Vị) duyệt tuyển dân binh các xã xứ Thanh Hoa sung vào binh ngạch.
• Ngày 18 tháng Một cùng quan Đại lý Tự khanh tước Thiều Khê bá tên là Phạm Nhân Mỹ đi giám khảo trường thi Thanh Hoa.
• Khoa thi Hội năm Canh Thìn (1580), Bùi Khắc Nhất giữ việc lựa chọn văn chương cùng với quan Đề điệu là Thái phó Vệ quận công; quan Tri Cống cử họ Trịnh; Thượng thư Tường Lân hầu họ Nguyễn và Giám thí là Hộ bộ Hữu thị lang họ Nguyễn. Khoa này thi vào tháng Tám và lấy đỗ 6 tiến sĩ.
• Ngày 28 tháng Một, Ông được thăng Hình bộ Hữu thị lang kiêm Ký lục chính doanh. Ngày 6 tháng Chạp, ông cùng Thái phó Trào quận công Vũ Sư Thước đốc suất tướng sĩ các dinh lấp các bến cảng xung yếu như cảng Nga (cửa Thần Phù), cảng Trường (Lạch Trường) đề phòng quân Mạc tấn công vào Thanh Hoá.
• Ngày 6 tháng 1 năm Tân Tỵ (1581), Tiết chế Trịnh Tùng đốc suất tướng sĩ bình định địa phận Tây – Nam. Ông cùng với Phó Đô tướng Thái phó Trào quận công Vũ Sư Thước ở dinh An Nghĩa đóng đồn lưu thủ, đồng thời kiêm chức Ký lục chính doanh kiêm chức Hình bộ Hữu thị lang. Ông trông coi việc xử kiện không để oan khuất, thiên hạ ngợi ca là đời thái bình thịnh trị. Hai xã Bột Thượng và Bột Thái làm bức trướng mừng ông.
• Ngày 14 tháng 5 năm Đinh Hợi (1587), quan Phó Đô tướng dinh Nghĩa là Thái phó Vệ Dương hầu Trịnh Bách có tội bị xử giảo. Quan chấp pháp tra xét thấy thời phục hưng của Tiên đế (tức sự kiện xảy ra thời vua Lê Anh Tông năm 1573) có 19 viên quan văn võ cùng mưu đồ cử sự, trong đó có Trịnh Bách, cho là lập bè đảng tâu xin trừ hết không cần bàn đúng sai, đều bị giáng chức hoặc bị đày đi xa. Bùi Khắc Nhất cũng trong số 19 người ấy, triều đình nghị luận nhiều lần, cuối cùng ông bị bãi chức hai năm.
• Ngày 16 tháng 8 năm Nhâm Thìn (1592), Bùi Khắc Nhất thụ chức Công bộ Hữu thị lang, tiến triều. Tháng Chạp, cùng Đô tướng Tiết chế (tức Trịnh Tùng) dẹp yên quân Mạc, thu phục kinh thành.
• Ngày 17 tháng 3 năm Quý Tỵ (1593) đón Thánh giá về kinh, ông cùng Lê Trạc Tú vâng mệnh đi hộ giá. Tiết chế Trịnh Tùng giao cho ông sửa sang cung điện ở Cẩm Đình, một tháng làm xong.
• Ngày 16 tháng 4 năm Quý Tỵ (1593), vua Lê cùng triều thần từ hành cung Yên Trường về đến Thăng Long. Ngày 20 tháng Bảy, Bùi Khắc Nhất được thăng Công bộ Tả thị lang cùng với Phùng Khắc Khoan lên cửa quan để báo tin với nhà Minh về việc vua Lê là đại diện chính thống thay vì nhà Mạc. Ông giữ chức “Vũ chính kỳ mục”, Phùng Khắc Khoan giữ chức “Văn chính kỳ mục”. Thời gian này dân xã ở quê bầu ông làm quan Tôn trưởng và bàn việc sau này tôn là Phúc thần phối tế ở đình (tức Bảng Môn đình).
• Ngày 16 tháng 4 năm Giáp Ngọ (1594) ông nhậm chức Thừa chính sứ ở Nghệ An (quan đứng đầu trấn Nghệ An), ba năm mãn hạn về Kinh.
• Ngày 23 tháng 3 năm Mậu Tuất (1598), ông đổi sang làm Hộ bộ Tả thị lang. Niên hiệu Thận Đức năm đầu đời vua Lê Kính Tông (1600) ngày 6 tháng Năm, Phan Ngạn, Ngô Đình Nga, Bùi Văn Khuê mưu phản, kinh thành lay động. Bình An vương Trịnh Tùng phải hộ vệ vua Lê Kính Tông về thành Tây Đô để củng cố lực lượng, giao cho Bùi Khắc Nhất cùng 16 người bề tôi vững khí tiết như Lê Trạc Tú, Hồ Bỉnh Quốc, Lương Chí, Ngô Trí Hòa, v.v…đi hộ giá.
• Ngày 3 tháng Sáu, ông được phong Hộ bộ Thượng thư, tước Văn Phú bá, Trụ quốc thượng trật. Năm Quý Mão (1603) triều đình bàn thưởng công thần, Bùi Khắc Nhất được cấp 2 mẫu 7 sào ruộng ở xã Bột Thái, 1 mẫu ở xã Hoa Phố huyện Thụy Nguyên (nay là Thọ Xuân) làm ngụ lộc điền để con cháu lưu truyền canh tác.
• Thao chế độ tập ấm quy định từ thời Lê sơ, bà Chính thất là Nguyễn Thị Liên, con gái Thám hoa Nguyễn Sư Lộ trước là Thận phu nhân, được phong Tự phu nhân; Thứ thất (vợ hai) phong là Liệt phu nhân; Thứ thứ thất (vợ ba) có con là Ỷ Phục cũng được phong là Liệt phu nhân. Con trưởng là Bùi Ỷ Trọng đang làm quan cũng được thăng chức Thiêm sự Thiết kỵ úy.
• Năm Hoằng Định thứ 10 (1609), Bùi Khắc Nhất mất tại triều, hưởng thọ 77 tuổi. Vì có nhiều công lao, làm quan trải ba triều vua, qua 6 bộ nên sau khi mất, ông vẫn được nhiều lần tưởng hưởng.
• Tháng Hai năm Hoằng Định 11 (1610), Bùi Khắc Nhất được tặng phong Thái bảo, tước Văn Phú hầu. Năm Kỷ Tỵ Đức Long thứ nhất (1629) được tặng phong Phú Quận công, con cháu đời đời được miễn tạp dịch.
• Năm Nhâm Thìn (1652), ông được cấp thêm 58 mẫu ruộng tạo lệ ở các xã Bột Vinh, Phú Xá huyện Quảng Xương.
• Năm Bảo Thái thứ 4 (1723) xét công thần, Bùi Khắc Nhất được xếp là công thần trung hưng bậc nhì, chuẩn cho chi trưởng một người nối tiếp đời đời là công thần tôn, được lục dụng. Ngoài ra con cháu được miễn trừ tạp dịch.
• Ngày 3 tháng 3 năm Cảnh Hưng 43 (1782) sắc phong các công thần, Bùi Khắc Nhất được phong Trung đẳng phúc thần, Tuy Dụ hùng lược Đại vương.
• Năm đầu niên hiệu Gia Long (1802) lục xét 33 người công thần Khai quốc, 15 người công thần Trung hưng xếp vào bậc nhất nhì, mỗi công thần cho một người con cháu được miễn phu dịch, đời đời giữ việc thờ tự. Bùi Khắc Nhất được xếp bậc nhì công thần Trung hưng.
• Ngày 18 tháng 3 năm Khải Định thứ 2 (1917) ông được truy phong là Trung đẳng thần và đến năm Khải Định thứ 9 (1924) được sắc phong là Thượng đẳng thần.
• Trong từ đường họ Bùi ở xã Hoằng Lộc, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa còn lưu giữ đôi câu đối biểu dương công lao và sự nghiệp của quan Thượng thư Bùi Khắc Nhất – vị thủy tổ của dòng họ và là bậc công thần thời Lê Trung hưng – sống vào khoảng nửa sau thế kỷ XVI, đầu thế kỷ XVII:
Tứ thập tứ tải tuyển lao, sự kinh lục bộ
Thất thập thất niên hưởng thọ, sĩ lịch tam triều.
(Tạm dịch:
Việc qua sáu bộ bốn mươi tư năm sức hiến
Quan trải ba triều, bảy mươi bảy tuổi trời cho)
Tham khảo
Thể loại:Người Thanh Hóa Thể loại:Quan lại nhà Lê trung hưng Thể loại:Bảng nhãn Việt Nam Thể loại:Tiến sĩ nhà Hậu Lê
Đông Tiến, Đông Sơn
Đông Tiến là một xã thuộc huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.
Địa lý
Xã Đông Tiến nằm ở phía bắc huyện Đông Sơn, có vị trí địa lý:
Xã có diện tích 5,10 km², dân số năm 2014 là 7.386 người, mật độ dân số đạt 1.447 người/km².
Đây là địa phương có tuyến Đường cao tốc Mai Sơn – Quốc lộ 45 đi qua đang được xây dựng.
Hành chính
Xã Đông Tiến được chia thành 6 thôn: Hiệp Khởi, Kim Sơn, Nhuận Thạch, Triệu Tiền, Triệu Xá 1, Triệu Xá 2.
Lịch sử
Từ thời nhà Nguyễn đến trước Cách mạng tháng Tám, xã Đông Tiến thuộc tổng Lê Nguyễn, gồm các thôn (làng): Hàm Hạ (Đại Đồng), Triệu Xá, Triệu Xá Tiền (Triệu Tiền), Nhuận Thạch (Kẻ Chiểu), Hiệp Khởi, Kim Sơn, Toàn Tân (Tòng Tân).
Sau cải cách ruộng đất vào năm 1953, thành lập xã Đông Tiến.
Năm 1966, xóm Nghĩa (còn gọi là xóm Phúc Long) thuộc xã Đông Anh được chuyển về xã Đông Tiến (nay thuộc khu phố Hàm Hạ của thị trấn Rừng Thông).
Năm 1977, các xã hữu ngạn sông Chu thuộc huyện Thiệu Hóa sáp nhập với huyện Đông Sơn thành huyện Đông Thiệu, xã Đông Tiến thuộc huyện Đông Thiệu. Tuy nhiên vào năm 1982, huyện Đông Thiệu lại đổi tên thành huyện Đông Sơn, xã Đông Tiến trở lại thuộc huyện Đông Sơn.
Năm 1992, một phần diện tích và dân số của các xã Đông Tiến, Đông Xuân, Đông Lĩnh, Đông Tân được tách ra để thành lập thị trấn Rừng Thông theo Quyết định số 49/QĐ-TCCB ngày 28/01/1992.
Ngày 15 tháng 5 năm 2015, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 935/NQ-UBTVQH13. Theo đó, điều chỉnh 291,37 ha diện tích tự nhiên và 4.585 người của xã Đông Tiến (gồm toàn bộ 93,07 ha, 1.970 người của thôn Toàn Tân; 181,04 ha, 2.615 người của thôn Đại Đồng, 17,26 ha của thôn Triệu Xá 1) vào thị trấn Rừng Thông.
Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Đông Tiến còn lại 510,46 ha diện tích tự nhiên và 7.386 người, gồm 6 thôn: Hiệp Khởi, Kim Sơn, Nhuận Thạch, Triệu Tiền, Triệu Xá 1, Triệu Xá 2.
Giáo dục
Xã Đông Tiến có 1 trường tiểu học và 1 trường trung học cơ sở.
Di chỉ khảo cổ
Di chỉ Đồng Ngầm: Di chỉ khảo cổ học được phát hiện năm 1974, tại thôn Nhuận Thạch, xã Đông Tiến, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hoá. Di chỉ rộng 36.000 m², các nhà khảo cổ đã tiến hành khai quật với diện tích 16 m². Tầng văn hoá dày 1,60 m, chia làm 2 lớp trên và dưới đều nhau. Hiện vật có 23 đồ đá như rìu tứ giác, chày nghiền, đục, mảnh vòng; 17 đồ đồng như: rìu, khuyên tai, bao tay, vòng, giáo minh khí, mảnh thạp. Phát hiện mộ vò 2 nồi úp nhau đồ tuỳ táng là đồ đồng. Vừa là nơi cư trú vừa mộ táng, từ hậu kỳ đá mới đến kim khí. Di chỉ có niên đại thuộc văn hoá khảo cổ học Đông Sơn.
Di chỉ Đồng Vừng: Di chỉ khảo cổ học được phát hiện năm 1975, tại thôn Nhuận Thạch. Di chỉ rộng 1 vạn m², đào thám sát 36 m², tầng văn hoá dày từ 0,40 m đến 0,80 m chia làm 2 lớp. Hiện vật có: đồ đá như rìu tứ diện, khuyên tai; đồ đồng có dao găm; đồ gốm có rất nhiều, đặc biệt là hơn 1 vạn mảnh gốm có hoa văn trang trí giống phong cách gốm Đồng Đậu. Di chỉ thuộc văn hoá đầu thời đại đồ đồng và kéo dài đến trước và sau công nguyên.
Dinosaur Jr.
Ban nhạc được thành lập bởi J Mascis (guitar, hát), Lou Barlow (bass, hát), và Murph (trống). Sau ba album được phát hành qua những hãng đĩa độc lập đã giúp ban nhạc có được danh tiếng trong giới alternative rock nước Mỹ, Mascis sa thải Barlow, người sau đó thành lập Sebadoh và Folk Implosion. Mike Johnson gia nhập và nhóm phát hành thêm ba album qua các hãng đĩa lớn. Murph cuối cùng rời nhóm, Mascis hoàn thành việc chơi trống trong phòng thu. Dinosaur Jr. tan rã năm 1997. Ban nhạc tái hợp với đội hình gốc năm 2005, và phát hành thêm ba album kể từ đó.
Thành viên
Thành viên hiện tại
Cựu thành viên
Liên kết ngoài
Thể loại:Ban nhạc noise rock Thể loại:Ban nhạc alternative rock Mỹ Thể loại:Bộ ba âm nhạc
Đình trệ kinh tế
Đình trệ kinh tế chỉ hiện tượng tốc độ tăng trưởng GDP thực tế thấp suốt một thời kỳ dài. Tuy nhiên, thế nào là tăng trưởng thấp thì các nhà kinh tế học không đưa ra định nghĩa rõ ràng. Một số cho rằng, tốc độ tăng trưởng 2-3 phần trăm một năm là tăng trưởng thấp. Một số khác cho rằng, tốc độ thấp hơn tốc độ tăng trưởng tiềm năng là thấp.
Thời kỳ Đại khủng hoảng (1929-1933), là một giai đoạn đình trệ kinh tế điển hình. Tình trạng kinh tế Nhật Bản trong thập niên 1990 và đầu thập niên 2000 cũng là tình trạng đình trệ kinh tế. Ở cả hai trường hợp trên, đình trệ kinh tế đi cùng với giảm phát. Song ở Anh thập niên 1960, 1970 và ở Mỹ đầu thập niên 1970, người ta lại thấy đình trệ kinh tế đi cùng với lạm phát tạo thành cái gọi là đình lạm.
Lưu ý là đình đốn kinh tế không nhất thiết nghĩa là suy thoái kinh tế.
Top Model po-russki (mùa 5)
Top Model po-russki, Mùa 5 (phụ đề là Топ-модель по-русски: Международный cезон) (Tiếng Anh: Top Model in Russian: International season) là mùa thứ năm của Top Model po-russki dựa theo America's Next Top Model của Tyra Banks. Hai năm sau khi chương trình bị hủy bỏ, nó đã được thông báo rằng chương trình sẽ quay trở lại với mùa thứ năm. Mùa này có các giám khảo của các mùa trước đó, bao gồm Vlad Lisovets từ mùa 2 & 3 và Kseniya Sobchak là host của mùa 1 tới mùa 3, cũng như giám khảo mới, Denis Simachev. Host là Natasha Stefanenko, người trước đây từng là host của Italia's Next Top Model trong suốt 4 năm.
Mùa 5 được phát sóng từ tháng 10 đến tháng 12 năm 2014. Bao gồm các thí sinh đến từ nhiều quốc gia khác nhau (Angola, Belarus, Canada, Estonia, Israel, Tây Ban Nha, Anh và Hoa Kỳ) cũng như Nga nhưng tất cả đều nói tiếng Nga. Đáng chú ý, hai trong số những thí sinh trước đó đã tham gia vào các phiên bản khác của Top Model: Justė Juozapaitytė là á quân trong mùa 7 của Britain's Next Top Model và Kristine Smirnova là á quân trong mùa 2 của Eesti tippmodell.
Người chiến thắng trong cuộc thi là Zhenya Nekrasova, 21 tuổi từ Kemerovo, Nga. Gói giải thưởng cho cô bao gồm:
Tham khảo
Thể loại:Loạt chương trình Top Model (Nga) Thể loại:Chương trình truyền hình Nga
Sự thuần hóa động vật
Việc thuần hóa động vật là mối quan hệ, tương tác lẫn nhau giữa động vật với con người có ảnh hưởng đến sự chăm sóc và sinh sản của chúng. Thuần hóa động vật là quá trình biến những loài động vật hoang dã thành giống loài mới qua quá trình nhân giống và chọn giống, những giống loài mới này giữ lại những đặc điểm ưu việt có ích cho cuộc sống con người và tạo ra các giống vật nuôi là cơ sở để gầy dựng nên ngành chăn nuôi. Đây chính là kết quả của quá trình lao động sáng tạo của tổ tiên con người trong quá trình tương tác với tự nhiên. Sau hàng thiên niên kỷ, con người đã thuần hóa được số lượng lớn loài vật, đáng kể nhất là các giống trâu, giống bò, giống dê, giống cừu, giống gà, giống vịt, giống ngỗng, giống ngựa, giống lợn, giống thỏ, giống chó, giống mèo, giống cá vàng...
Khó xác định chính xác thời điểm con người bắt đầu hoạt động thuần hóa động vật, sự thuần hóa có thể xảy ra cùng một lúc và lẻ tẻ ở nhiều nơi, kết quả là đã tạo được những nhóm gia súc xuất phát, chẳng hạn như ở bán đảo Đông Dương là một nơi thuần hóa, là nơi xuất phát của nhiều nhóm gia súc (lợn), gia cầm (gà, vịt). Con người biết thuần hóa các loài động vật từ rất lâu trước khi biết tạo ra các giống cây trồng nông nghiệp, cách đây khoảng 11.000 năm, con người bắt đầu tính đến việc đưa một số động vật về chung sống với họ rồi dần dần biến đổi các đặc điểm nguyên thủy của chúng cho phù hợp với nhu cầu của con người về thức ăn, sức lao động, tình bầu bạn cũng như các nhu cầu thú vui, sở thích giải trí khác.
Không nên nhầm lẫn giữa việc nuôi dưỡng động vật (nuôi nhốt động vật) hay còn gọi là sự thuần dưỡng. Thuần dưỡng hay nuôi dạy, huấn luyện động vật là sự thay đổi hành vi có điều kiện của một động vật hoang dã khi nó tránh được điều kiện tự nhiên của con người và nó chấp nhận sự hiện diện của con người, nhưng thuần hoá là sự biến đổi di truyền một cách vĩnh viễn của một dòng dõi lai tạo dẫn đến một khuynh hướng thừa kế đối với con người. Một con vật hoang dã được thuần dưỡng khi nó được con người nuôi nấng từ nhỏ, nhưng nó không tách thành một loài mới, và khi trở lại môi trường hoang dã, nó nhanh chóng thích nghi và tìm lại bản năng sinh tồn.
Đặc điểm
300px|nhỏ|phải|[[Bò Hà Lan, một trong những điển hình của quá trình thuần hóa chọn lọc tạo ra những kiểu hình phù hợp cho việc lấy sữa tươi như: thân hình nêm, bầu vú vo, núm vú căng, mông nảy nở, lông da sáng mịn, khuyết sừng, tính tình thuần hiền]] Nhà bác học Charles Darwin với Thuyết tiến hóa đã nhận ra một số đặc điểm nhỏ đã làm cho các loài thuần hóa khác với tổ tiên hoang dã của chúng. Ông cũng là người đầu tiên đã nhận ra sự khác biệt giữa chọn lọc có ý thức (chọn lọc nhân tạo), trong đó con người trực tiếp lựa chọn các tính trạng mong muốn, và sự lựa chọn vô thức ở nơi những đặc điểm phát triển như một sản phẩm phụ của sự chọn lọc tự nhiên hoặc từ việc lựa chọn các tính trạng khác. Trong lịch sử hình thành và tiến hóa của loài người hiện đại, có ba mục đích chính cho sự thuần hóa:
Thứ nhất là để tạo ra nguồn thức ăn ổn định. Tổ tiên con người, sau một giai đoạn sống bấp bênh bằng cách săn bắt và hái lượm, đã dần nghĩ đến việc thuần hóa và lai tạo những loài thú để sử dụng làm nguồn thức ăn ổn định hơn rõ nhất là lợn nhà. Thứ hai là thuần hóa động vật để lấy sức lao động như sức cày kéo, chuyên chở. Con người dùng trâu bò để kéo cày, dùng ngựa để chở hàng (ngựa thồ) hay phục vụ cho việc chinh chiến (ngựa chiến)... Thứ ba, con người thuần hóa vật nuôi để làm bầu bạn, người đồng hành. Những chú chó đồng hành là ví dụ điển hình.
Quá trình này được các nhà khoa học gọi là "commensal" con đường thuần hóa. Không giống như bò hay cừu, những loài được con người thuần hóa từ động vật hoang dã mà con người săn bắn thì những loài chó và mèo đi vào một mối quan hệ cùng có lợi với con người thông qua thực phẩm. Quá trình này không hoàn toàn là cố ý, con người không đặt ra mục tiêu cố gắng để thuần hóa một con mèo hay một con chó và làm cho nó thành một con vật cưng, nhưng như một phản ứng dây chuyền qua nhiều giai đoạn và kết quả là chúng trở thành vật nuôi của con người trên thế giới ngày nay.
Thuần hóa vật nuôi thực chất là quá trình lao động sáng tạo của con người. Trong quá trình đó, con người có những tác động cơ bản đến thú hoang, tạo nên những thay đổi ở thú hoang, các tác động cơ bản bao gồm: Con người thay đổi địa bàn hoạt động của thú hoang, hạn chế khả năng di động của chúng, làm đảo lộn tập tính sinh sống vốn đã bảo thủ của thú hoang như: tự tìm kiếm lấy thức ăn, sống thành bầy đàn chung đụng nhau, luôn ẩn náu, lẩn tránh kẻ thù, thay đổi địa dư phân bố và điều kiện khí hậu sinh sống của thú hoang. Con người tác động bằng điều kiện dinh dưỡng, chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng nhằm không ngừng cải biến phẩm chất của thú hoang phù hợp với mong muốn của con người. Con người không ngừng chọn lọc, nhân giống, bồi dưỡng những đặc tính có lợi, củng cố, nâng cao những đặc tính đó.
Do những tác động làm lay động cải biến tính di truyền vốn có của thú hoang, kết hợp với những tác động bằng điều kiện ngoại cảnh được tiến hành trong một quá trình lâu dài, thú hoang dã có những biến đổi chủ yếu bao gồm:
Sau khi được thuần hóa, vẻ bề ngoài của nhiều con vật có thay đổi nhưng không quá nhiều, thậm chí là rất khó phân biệt loài hoang dã và giống thuần chủng. Chó nhà và chó hoang, ngựa thường và ngựa vằn không có nhiều điểm khác biệt về hình dáng. Thậm chí, ngựa vằn có thể lai với ngựa nhà tạo ra con lai mới nhưng chúng thì không thể thuần hóa. Như một quy luật chung, các loài thuần chủng có kích thước nhỏ hơn và ít tinh ranh hơn giống hoang dã. Các loài vật nuôi luôn có thức ăn sẵn, và không phải vận động để tìm kiếm thức ăn. Tuy nhiên, nguồn thức ăn trong tự nhiên luôn là thứ tốt và phù hợp nhất với khẩu vị cũng như sự phát triển của chúng, chính vì thế kích thước giảm dần.
Qua nhiều thế hệ, chúng đạt được kích thước ổn định của giống thuần chủng, và thường nhỏ hơn loài hoang dã về bộ khung, còn phần lớn, chúng thường béo tốt mập mạp hơn những cá thể hoang dã do việc vỗ béo. Chúng cũng không phải vật lộn và cạnh tranh sinh tồn với các thách thức của môi trường cũng như sự cạnh tranh của các cá thể khác như môi trường hoang dã nên cũng ít tinh ranh hơn, tính gây hấn và cảnh giác giảm. Kích thước bộ não giảm đi vì lý do quan trọng nhất là chúng không phải chịu áp lực sinh tồn, không sử dụng hết các kĩ năng vốn có, và dần dần, bộ não không được sử dụng linh hoạt giảm dần kích thước qua các thế hệ.
Di truyền
300px|nhỏ|phải|Gà rừng lông đỏ, tổ tiên của gà nhà 300px|nhỏ|phải|Đàn gà công nghiệp 300px|nhỏ|phải|Đàn gà công nghiệp hướng trứng Có một sự khác biệt di truyền giữa các quần thể thuần hóa và hoang dã. Cũng có một sự khác biệt giữa tính trạng thuần hoá mà các nhà nghiên cứu tin là rất cần thiết ở giai đoạn đầu của sự thuần hóa và những đặc điểm cải tiến đã xuất hiện từ sự phân chia giữa quần thể hoang dã và quần thể đã được thuần hóa. Các đặc điểm họ hàng nói chung được xác định ở tất cả các loài động vật được thuần hóa và được lựa chọn trong giai đoạn thuần hóa gia súc của động vật, trong khi các đặc điểm cải tiến chỉ có ở một tỷ lệ những cá thể được thuần hóa, mặc dù chúng có thể được cố định trong các giống cá thể hoặc quần thể khu vực.
Sự nhân giống tạo dòng thuần chủng con người đã ảnh hưởng đến quá trình tiền hóa của các loài trong tự nhiên do việc giao phối cận huyết, làm thay đổi tần số kiểu gen và các alen trong quần thể vốn có. Theo thuyết tiến hóa của Darwin, quá trình tiền hóa từ loài này thành loài khác diễn ra trên cơ sở những đột biến nhỏ, là nguyên liệu sơ cấp của tiến hóa. Còn chọn lọc tự nhiên là động lực của quá trình tiến hóa. Chó nhà có thể là hậu duệ của chó sói, đã biến đổi những đặc điểm về hình thái để phù hợp hơn với môi trường. Vấn đề ở các loài hoang dã đã có sẵn những gen quy định những đặc điểm của loài thuần hóa, để khi môi trường thay đổi, chúng biểu hiện ra ngoài, hoặc bình thường chúng không được biểu hiện, nhưng khi có một đột biến gen nhỏ, làm những đặc điểm này được biểu hiện.
Những nghiên cứu sau này cho biết rằng cơ chế của việc thuần hóa động vật nhờ tìm thấy trong một con cáo nâu đen thuần hóa một loại nhiễm sắc thể chịu trách nhiệm về "hành vi theo lệnh tay". DNA ở nhiễm sắc thể cáo giống hệt như trong nhiễm sắc thể của chó, loài vật trong quá trình tiến hóa đã từ chó sói được con người thuần dưỡng thành chó nhà. Trong thí nghiệm giải mã bộ gen của con cáo nâu-đen thuần dưỡng ghi nhận các chuỗi DNA liên tiếp chung giữa nó và loài chó phát hiện thấy sự gắn kết giữa cáo với con người là do tác động của các gen nằm ở khu vực nhiễm sắc thể thứ 12.
Những gen này có họ hàng với gen nhiễm sắc thể số 5 của chó, vốn đã giúp loài sói hoang dã cuối cùng biến thành vật nuôi thân thiện trong nhà. Những đặc tính di truyền này phân định chức năng thần kinh của động vật, những con cáo thuần hóa và con chó thông thường rất gần gũi với nhau theo xu thế tiến hóa của cấu trúc cơ thể như vậy sẽ đã xác định được những gen chịu trách nhiệm về quá trình thuần hóa của động vật hoang dã, rồi những cơ chế phân tử được hình thành trong quá trình thuần hóa, một số loài động vật được thuần hóa, trong khi những loài khác vẫn giữ nếp hoang dã bất chấp mọi nỗ lực cải tạo của con người.
Nhóm đầu tiên gồm những con chuột tỏ ra khá hiền lành, chúng không quá hung hăng với con người. Nhóm thứ hai gồm những con kích động nhất, chúng la hét, tấn công và cắn các nhà nghiên cứu. Kể từ đó, những con chuột này được lai giống với nhau. Bây giờ, hai nhóm chuột này có phản ứng rất khác nhau với con người. Nhóm những con thuần hoá cho phép con người chạm vào chúng, nhấc lên và không bao giờ tấn công. Những con hung hãn thì la hét, có thể tấn công bất cứ lúc nào. Các nhà khoa học cho hai nhóm chuột này giao phối với nhau và xác định vùng trong bộ di truyền điều khiển tính thuần hoá hay hung hãn.
Tiêu chí
Nhân loại không thuần hóa hổ hay sư tử để làm gia súc hay thú cưỡi. Con đã từng thuần hóa rất nhiều loài động vật để làm thú cưng hay thú cưỡi trong chiến tranh, hổ và sư tử là những loài vật có sức mạnh khủng khiếp có thể cướp đi sinh mạng chỉ trong một cú tát, nhưng lại không thuần hóa chúng để làm thú cưỡi. Loài sư tử có thể chạy với vận tốc lên tới 80 km/h, nhưng tổ tiên của loài người lại không thuần hóa chúng để làm phương tiện vận tải, hay sử dụng sức mạnh của chúng để chinh phục thế giới. Một số loài động vật và một số cá thể trong số những loài này tạo ra những ứng cử viên tốt hơn cho sự thuần hóa hơn những loài khác vì chúng thể hiện những đặc điểm hành vi nhất định: Con người từ xưa đến nay sẽ chọn lọc những loài động vật dễ thuần hóa, sinh sản tốt, và có tính giá trị cao trong việc nuôi dưỡng. Đây có lẽ là lý do tại sao có hàng ngàn loài động vật trên thế giới, nhưng con người chỉ có thể thuần hóa được số ít trong đó. Có khoảng 6 tiêu chí cơ bản để đánh giá sự thuần hóa ở một con vật thuộc một giống loài nào đó:
Ăn tạp
Những động vật ăn cỏ như bò, ngựa, dê và cừu có thể tìm kiếm thức ăn từ các đồng cỏ hay từ phần ngũ cốc dư thừa của con người. Động vật ăn thịt như chó và mèo có thể tận dụng nguồn thực phẩm mà con người bỏ đi hoặc thậm chí là cả sâu bọ. Điều này giúp chúng có thể kiếm đủ thức ăn ở trong cũng như quanh nơi cư trú của con người để duy trì sự sống. Các động vật ăn thịt như chó và mèo cũng thỏa mãn điều kiện này vì chúng sẵn sàng ngốn sạch cả chất thải, đồ vứt bỏ của con người cũng như sâu bọ đeo bám chúng. Người xưa chọn một số loài động vật ăn cỏ hoặc các loài động vật không kén ăn, ăn tạp, có thể ăn bất cứ thứ gì để thuần hóa.
Chóng lớn
Để chọn loài thuần hóa thì các loài động vật đó phải lớn thật nhanh, ít nhất là nhanh hơn con người vì chỉ có lớn nhanh, thành thục sớm, chúng mới có thể phục vụ mục đích (thức ăn, sức lao động) của con người, và đồng thời, có thể nhân nhanh chóng nhân giống trong quá trình thuần hóa. Chỉ những động vật đạt tới mức trưởng thành nhanh chóng, tương xứng với vòng đời của con người mới được xem xét thuần hóa. Tốc độ phát triển của chúng phải ở mức nhanh chóng.
Con người không thể lãng phí quá nhiều thời gian cho việc nuôi dưỡng và chăm sóc cho tới khi chúng đủ lớn để đưa vào sử dụng cung cấp sức lao động hoặc trở thành thực phẩm. Vì không thỏa mãn tiêu chuẩn này nên voi đã không trở thành loài được thuần dưỡng rộng rãi. Đây cũng chính là lý do ngăn cản việc thuần hóa voi trên diện rộng dù đối với con người, voi có thể dạy bảo được và lao động tốt nhưng phải mất tới 15 năm, chúng mới đạt tới kích cỡ trưởng thành.
Mắn đẻ
300px|nhỏ|phải|Đàn gà nhà Những con vật được con người chọn thuần hóa phải là loài có khả năng sinh sản trong điều kiện nuôi nhốt. Đó là những con vật có khả năng sinh sản trong một không gian hạn hẹp và các động vật phải sẵn sàng sinh sản trong trong điều kiện nuôi nhốt, chẳng hạn như lợn, gà, thỏ nhà. Tốc độ sinh trưởng phát triển và khả năng sinh sản cao là lý do quan trọng để chọn loài thuần hóa. Thực tế đã chứng minh, những loài động vật sinh sản quá chậm sẽ bị nhân loài bỏ qua hoặc sẽ nuôi với quy mô nhỏ. Những gì con người muốn là những loài động vật có khả năng sinh sản cao, có thể sinh được nhiều con trong một lứa và thời gian để có lứa đẻ tiếp theo không quá lâu, chẳng hạn như ngan nhà, vịt, lợn, gà.
Đây là lí do tại sao trong danh sách thuần hóa của con người không có tên những động vật đòi hỏi không gian thoáng rộng, không đóng kín để sinh sản như linh dương. Những loài động vật yêu cầu một không gian rộng lớn để sinh sản như gấu trúc và linh dương thật sự khó để thuần chủng. Dù những người Ai Cập cổ đại từng nuôi nhốt báo săn như thú cưng nhưng loài mèo lớn này không thể sinh sản nếu thiếu các nghi thức giao phối cầu kỳ, kể cả việc chạy sóng đôi với nhau một quãng dài do đó, con người không có ý định thuần hóa rộng rãi báo săn, người Ai Cập cổ đại hay kể cả người Ấn Độ đánh giá cao loài báo săn nhưng chúng không bao giờ là đối tượng để họ áp dụng các biện pháp thuần hoá mà chỉ thuần dưỡng, thuần phục chúng.
Nhưng vẫn có những ngoại lệ là loài voi nhà, để nuôi lớn một con voi phải tốn rất nhiều thức ăn đồng thời, thời gian sinh trưởng phát triển của chúng cũng rất lâu, voi cái trưởng thành và có thể sinh sản được sau 9 tuổi còn voi đực trưởng thành thì mất tới 15 năm. Người ta sẽ chẳng bao giờ nuôi voi để lấy thịt voi, thay vào đó là phục vụ những mục đích khác như du lịch, lấy sức kéo hay sử dụng trong chiến tranh (voi chiến), nhưng việc này cũng không hề phổ biến bới nó tốn quá nhiều thời gian và tiền bạc. Thay vào đó người ta sẽ đi săn những con voi nhỡ ngoài tự nhiên và mang về thuần dưỡng, nhưng nếu làm điều này với hổ và sư tử thì dường như là không thể, chúng là loài săn mồi, và trong bản năng của chúng sẽ luôn coi những loài động vật khác là con mồi ngay từ khi cai sữa mẹ.
Thuần lành
300px|nhỏ|phải|Cừu nhà là loài vật ngoan ngoãn, hiền lành Các loài vật phải thân thiện với môi trường xung quanh và con vật phải hiền lành và ngoan ngoãn dễ bảo, đây là những loài có tính khí được đánh giá ở mức độ tương đối lành tính khi sống trong môi trường tự nhiên. Tiêu chuẩn này còn gây tranh cãi vì một số nhà sinh vật học tiến hóa không coi tính dễ sai khiến là một tiêu chuẩn chọn động vật thuần hóa, không ít vật nuôi trong nhà từng xuất thân từ các loài hung dữ như chó nhà trước khi bị tách khỏi chó sói, nhiều loài đã được thuần thành công có nguồn gốc từ loài rất hung dữ. Còn động vật thân thiện thì có với rất nhiều động vật ăn cỏ, không phải tất cả trong số chúng đều dễ nuôi.
Tiêu chí này quan trọng bởi ngay cả khi bị bắt, chúng sẽ không ngừng thoát ra và cho dù không thể trốn thoát, thì bản tính không hiền lành của chúng cũng rất khó cho con người thuần hóa, chẳng hạn như chó sói. Trâu bò và cừu nhìn chung khá dễ tính nên trở thành gia súc của con người. Trong khi đó, trâu rừng châu Phi và bò rừng châu Mỹ lại hung dữ và vô cùng nguy hiểm đối với con người nên chúng không thuộc nhóm được thuần hóa. Tương tự, ngựa vằn, dù có họ hàng gần gũi với ngựa nhà, nhưng do bản tính hiếu chiến hơn nên hiếm khi trở thành vật nuôi nhốt.
Sự hung dữ và mức độ thân thiện với loài người là tiêu chí để chọn loài thuần hóa, nếu một người đàn ông cổ đại muốn bắt một số loài động vật ngoài tự nhiên về để nuôi chúng mà bắt hổ, sư tử, gấu, hay cho sói thì tốt nhất là phải chuẩn bị thật kỹ sức khỏe và tâm lý vì rất có thể sẽ biến thành bữa ăn trưa của chúng, những loài động vật được thuần hóa phải có độ thân thiện cao và tâm lý dễ kiểm soát, nên chắc chắn rằng việc thuần hóa hổ hay sư tử làm gia súc không phải là một ý kiến hay.
Nếu con người có ý định thuần hóa loài trâu rừng châu Phi thì phải bỏ qua ý định đó, chúng là một loài động vật có tâm lý rất bất ổn, khó đoán định và một khi chúng nổi nóng và phát cơn điên tiết của mình lên thì sẽ chẳng khác gì một chiếc xe tăng di động cả. Hà mã có thân hình đồ sộ, mũm mĩm là loài ăn tạp, chúng chuyên về ăn cỏ và có thể sản xuất một lượng thịt khổng lồ nhưng nên tiếp tục bỏ qua chúng bởi đây là loài động vật được xếp vào hàng đầu những loài động vật có xu hướng tấn công và giết chết con người tại châu Phi, theo thống kê, mỗi năm hà mã khiến 500 người tử vong vì nó.
Điềm tĩnh
300px|nhỏ|phải|Linh dương là loài quá nhút nhát do đó con người không thuần hóa chúng Các động vật thuần hóa không có xu hướng hoảng hốt và bỏ chạy khi bị giật mình con vật được thuần sẽ là con vật không quá hoảng sợ và vội vã bỏ chạy khi bị giật mình. Tiêu chuẩn này đã loại bỏ hầu hết các loài hươu, nai và linh dương Gazen do chúng dễ hoảng sợ và cảnh giác cao độ và sẵn sàng nhảy qua các tường rào cao để tẩu thoát khi có động, hươu hay linh dương là các loài có bước nhảy cao cho phép chúng thoát khỏi những cái hàng rào khá dễ dàng.
Loài cừu, mặc dù cũng nhút nhát giống như các loài hươu nai, nhưng chúng lại có bản năng bầy đàn mù quáng, khi hoảng sợ, loài cừu có xu hướng xích lại gần nhau điều này khiến chúng luôn tụ lại với nhau khi hoảng sợ theo kiểu tâm lý bầy cừu và chỉ biết khóc be be, đồng thời còn chậm chạp, nặng nề. Đặc điểm này khiến con người dễ dàng chăn giữ cừu theo bầy đàn và đồng nghĩa với việc người ta có thể dồn được cả bầy cừu lại khi cần thiết.
Bên cạnh những thói quen "hoang dã tự nhiên," thú nuôi luôn có những biểu hiện thể hiện tình cảm dành cho người, chúng thường dạn người, không sợ con người như những đồng loại trong tự nhiên thường lánh mặt con người. Chúng phát ra những tiếng kêu mừng rỡ hay có những biểu hiện mừng rỡ khi nhận thấy sự hiện diện của những người quen, tai và đuôi trong tư thế thoải mái chứ không căng thẳng và chúng giảm bớt khả năng tấn công người lạ, nếu tiếp tục thuần hóa thêm, những con thú như vậy có thể giữ trong nhà giống như vật nuôi.
Phục tùng
Những con vật được thuần hóa phải có tập tính bầy đàn, sống theo từng nhóm theo quan hệ huyết thống. Con người thích những loài động vật có tập tính bầy đàn mạnh mẽ. Một số loài động vật được nuôi từ nhỏ, khi lớn lên với con người, chúng sẽ coi con người là thành viên trong gia đình hay con đầu đàn. Bởi vậy việc thuần hóa hay điều khiến chúng sẽ trở nên dễ dàng hơn ví dụ tiêu biểu có thể kể đến là loài chó hay loài ngựa. Con vật phải dễ dàng chấp nhận con người là chủ nhân của nó (mến người và phục tùng con người) nghĩa là phải có hệ thống phân cấp xã hội linh hoạt, ngoại trừ mèo là động vật sống đơn độc, mọi động vật thuần hóa phải tuân thủ một tôn ti, trật tự xã hội do cá thể nổi trội làm chủ đàn.
Giá trị
Tuy nhiên, hổ và sư tử lại khác, chúng là loài ăn thịt và chỉ ăn thịt, thứ con người nhận được khi chăn nuôi chúng cũng chỉ là thịt, nếu như coi chúng giống như những con bò. Ngoài ra, với 10 pound cỏ, một con bò có thể sản xuất ra một pound thịt bò. Nhưng đối với 10 pound thịt, hổ sẽ chỉ tăng được một pound thịt hổ sau khi ăn. Trong khi đó, lượng calo thịt bò tương tự như thịt hổ, nên nếu muốn thuần hóa một con hổ để ăn thịt hổ, thì phải cho nó ăn 10 miếng thịt bò trước khi ăn một miếng thịt hổ. Trong khi đó, con người có thể ăn hết cả 10 miếng thịt bò với lượng calo gấp 10 lần một miếng thịt hổ. Đây là lý do tại sao hầu hết những loài động vật ăn thịt nói chung không được người xưa thuần hóa để trở thành vật nuôi lấy thịt.
Các giống loài
300px|nhỏ|phải|Một con dê nhà Trong chăn nuôi giống là tiền đề để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, công tác giống cho phép tăng nhanh số lượng đàn gia súc, tạo những tiền đề hết sức quan trọng nhằm nâng cao phẩm chất đàn gia súc, năng suất và chất lượng sản phẩm chăn nuôi. Gia súc, gia cầm là những vật nuôi thuộc lớp có vú, lớp chim được hình thành do quá trình lao động sáng tạo của con người và trên bản thân con vật có dấu vết của quá trình lao động sáng tạo đó. Nguồn gốc vật nuôi của tất cả vật nuôi ngày này đều có nguồn gốc từ thú hoang dã đã được thuần hóa nhờ sức lao động và trí thông minh sáng tạo của con người.
Người ta đề xuất rằng có ba cách thức chính mà hầu hết các gia súc trong những nhóm gia súc đã tiến đến sự thuần hóa: (1) các cá thể này thích nghi với một yêu cầu nào đó của con người (ví dụ như chó, mèo, gà, có thể lợn); (2) động vật săn mồi tìm kiếm thức ăn (ví dụ: cừu, dê, gia súc, trâu, bò, lợn, tuần lộc, llama, alpaca, và gà tây); Và (3) động vật mục tiêu cho các nguồn tài nguyên dự trữ và phi thực phẩm (ví dụ như ngựa, lừa, lạc đà). Các dữ liệu khảo cổ học và di truyền cho thấy dòng gen di truyền hai chiều giữa các loài hoang dã và được thuần hóa bao gồm lừa, ngựa, lạc đà, dê, cừu và lợn là phổ biến. Một nghiên cứu đã kết luận rằng việc lựa chọn con người đối với các đặc điểm thuần hóa có thể làm mất tác dụng đồng nhất của dòng gen từ lợn rừng lên heo và tạo ra các hòn đảo thuần hóa trong bộ gen. Quy trình tương tự cũng có thể áp dụng đối với các động vật nuôi khác.
Ngựa nhà
300px|nhỏ|phải|Một con ngựa nhà 300px|nhỏ|phải|Một cô gái đang cưỡi ngựa Ngựa là con vật được thuần hóa muộn nhất cuối thời kỳ đồ đá, bước sang thời kỳ đồ đồng trong khi các loại gia súc khác được thuần hóa vào đầu thời kỳ đồ đá. Theo bằng chứng thời tiền sử, từ Tây Âu đã cho biết được một phần về mối quan hệ đó, căn cứ vào những hóa thạch và những bức họa trên bia đá, những hình ảnh khắc hoặc sơn nơi các hang động cho thấy ngựa đóng một vai trò quan trọng trong các nghi lễ của người tiền sử, trong nền văn hóa trải qua nhều thế kỷ. Buổi đầu của hàng chục ngàn năm trước đây, giống ngựa hoang sống lang thang trên những cánh đồng dưới thời nước đá hay thời kỳ băng hà của Châu Âu ngựa bị con người bắt và thuần hóa. Thời gian đó, ngựa là thức ăn thông dụng của người tiền sử, mãi về sau này người ta bắt về nuôi ngựa đã trở thành gia súc.
Việc thuần hóa ngựa hoang thành ngựa nuôi bắt đầu cách đây 4000 năm, đặc biệt quy mô cách đây 3000 năm. Việc thuần hóa ngựa thực hiện đầu tiên ở vùng Trung Á như Ukraine và Kazakhstan. Những khai quật mới đây cho thấy chỉ khoảng 4000 năm trước Công nguyên người ta mới biết dùng ngựa để kéo xe, trước đó có lẽ chỉ được dùng làm thực phẩm. Trong những di chỉ mà người ta tìm thấy, người Ai Cập đã biết cưỡi ngựa khoảng 2000 năm trước Công nguyên, tuy nhiên thời kỳ đó họ chỉ cưỡi trơn không yên cương và chưa biết cách điều khiển con vật. Họ ngồi chàng hảng trên mông vì thời kỳ đó giống ngựa chưa đủ mạnh để ngồi trên lưng. Phải đến khoảng thế kỷ thứ 8 trước Công nguyên, sau khi pha nhiều giống ngựa khác nhau, người ta mới có được giống đủ tốt để có thể cưỡi và đủ linh động để sử dụng cung tên khi di chuyển.