cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Giải Oscar cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất
Các kỷ lục
Năm 1944 Barry Fitzgerald với diễn xuất trong Going My Way trở thành người duy nhất được đề cử ở cả hai hạng mục Nam diễn viên chính và Nam diễn viên phụ cho cùng một vai diễn, ông giành tượng vàng Oscar ở hạng mục sau. Năm 1974, Robert De Niro được trao giải Oscar vai nam phụ cho vai diễn Bố già Vito Corleone thời trẻ trong phim Bố già phần II, cũng chính nhờ vào vai nhân vật này mà Marlon Brando đã giành chiến thắng ở hạng mục Nam diễn viên chính hai năm trước đó (1972) cho phim Bố già).
Tham khảo
Thể loại:Giải Oscar Thể loại:Phim có diễn xuất giành giải Oscar cho Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất
Branchiophryxus caulleryi
Branchiophryxus caulleryi là một loài chân đều trong họ Dajidae. Loài này được Koehler miêu tả khoa học năm 1911.
Micrispa biakana
Micrispa biakana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt miêu tả khoa học năm 1963.
Tham khảo
Thể loại:Micrispa
Danh sách quân chủ Liechtenstein
Đã có 16 vị quân chủ của Thân vương quốc Liechtenstein kể từ năm 1608. Thân vương xứ Liechtenstein hiện tại là Hans-Adam II, ông tại vị kể từ ngày 13 tháng 11 năm 1989. Người kế vị và Nhiếp chính của Liechtenstein hiện tại là Alois, đảm nhiệm vị trí này kể từ ngày 15 tháng 8 năm 2004, nếu lên ngôi vương hiệu của ông sẽ là Alois III.
Liên kết ngoài
Liechtenstein
Sến xanh
190px|nhỏ|Quả chín
Sến xanh hay sến cát, viết, có danh pháp hai phần là Mimusops elengi, là một loài thực vật thuộc họ Hồng xiêm (Sapotaceae).
Tên gọi
Cây sến xanh được gọi là Pikul(พิกุล) trong tiếng Thái Lan, Munamal trong tiếng Sinhal, Magizham trong tiếng Tamil, Bullet wood trong tiếng Anh, Tanjong trong tiếng Mã Lai, Bakula trong tiếng Phạn, Bakul trong tiếng Hindi và tiếng Bengal, (बकुळ) trong tiếng Marathi, Kha-Yay trong tiếng Myanmar.
Phân bố
250px|nhỏ|trái|Hoa sến xanh ở [[Hyderabad, Ấn Độ]] Sến xanh phân bố từ Ấn Độ, Myanmar, Lào, Thái Lan, Việt Nam. Ở Việt Nam, loài cây này mọc ở Tây Nguyên trong rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới hay nửa rụng lá; hoặc được trồng làm cảnh.
Thành phần hoá học
Gỗ sến xanh có chứa tanin. Hạt chứa saponin và tinh dầu.
Công dụng
Vỏ, lá, gỗ, hoa, quả và hạt được dùng làm thuốc.
Tham khảo
Thể loại:Mimusops Thể loại:Thực vật Myanmar Thể loại:Thực vật Ấn Độ Thể loại:Thực vật Queensland Thể loại:Cây châu Á Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753 Thể loại:Thực vật hai lá mầm thật sự Tây Úc
Matāʻutu
Mata-Utu (Tiếng Wallis: Matāutu) là thủ phủ của Lãnh thổ Wallis và Futuna thuộc Pháp ở Châu Đại Dương. Nằm trên hòn đảo Wallis (Uvea), thuộc quận Hahake. Dân số là 1.191.
Trung tâm Mata-Utu nổ bật có nhà thờ nhà thờ Matâ'Utu, một di tích quốc gia của Pháp. Trong vùng lân cận, có nhiều nhà hàng, khách sạn, bưu điện, các cung điện của vua Uvéa (một trong ba vương quốc trước đây trên Vùng lãnh thổ này). Không xa thị trấn là những đồn cảnh sát và trung tâm mua sắm. Gần Mata-Utu là hai địa điểm khảo cổ quan trọng: Talietumu và Tonga Toto.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thủ đô châu Đại Dương
Christoph Schappeler
nhỏ|Tranh tường Schappeler của Erich Marschner tại Memminger MeWo-Haus nhỏ|Tranh sơn dầu Schappeler
Christoph Schappeler (* khoảng 1472 tại St. Gallen; † 25 tháng 8 1551 cũng ở đó) là một nhà thần học, lãnh tụ nông dân và nhà cải cách Tin lành.
Tiểu sử
Không có gì được biết về tuổi trẻ và học vấn của ông, cho đến năm 1513, ông là một hiệu trưởng trường học ở St. Gallen.
Giới thiệu cuộc Cải cách Tin lành
Ông tiến hành một cách thận trọng trong việc giới thiệu cuộc Cải cách Tin lành. Ông đặt Kinh Thánh vào trung tâm của đời sống hội thánh để chỉ trích tình trạng hiện tại với mức độ nghiêm trọng nhất. Ông nhanh chóng giành được sự ủng hộ của người dân cho học thuyết mới. Ông được kính nể như thế nào được thể hiện qua việc ông thường được gọi về quê hương Thụy Sĩ và vào năm 1523, ông chủ trì cuộc tranh cãi Zurich lần thứ hai.
Ở Memmingen, những giáo dân như Sebastian Lotzer thì lại quá khích hơn, và đến năm 1523, ông hầu như không thể làm dịu đi sự náo động mà các bài giảng của mình đã gây ra. Bất chấp các yêu cầu của giám mục Augsburg, hội đồng thành phố không muốn để ông đi, vì vậy giám mục đã vạ tuyệt thông ông vào năm 1524 và kiện tại Liên đoàn Schwaben chống lại thành phố. Cho cuộc tranh cãi Memmingen từ ngày 2 đến ngày 7 tháng 1 năm 1525, ông đã viết ra bảy điều như một cam kết về giáo điều của mình và đã thắng các đối thủ. Sau đó, hội đồng đã tiến hành Cải cách Tin lành ở Memmingen theo giáo điều, mà ông đã đặt nền móng cho nó.
Chiến tranh nông dân
Trong thời gian này, cuộc khởi nghĩa nông dân nổ ra, ông cũng bị lôi kéo vào. Thậm chí có lúc ông còn được gọi là thủ lĩnh chính. Mặc dù không có giao dịch trực tiếp với các thủ lĩnh nông dân, Lotzer, một nhà văn của họ, đã truyền đạt những suy nghĩ của ông cho họ. Ở mức độ nào ông đã tham gia vào việc soạn thảo 12 điều khoản thì không rõ. Trong Liên đoàn Schwaben, Memmingen được coi là nơi khởi nguồn của cuộc bạo động. Khi thành phố bị chiếm đóng bởi quân đội của Liên đoàn Schwaben vào ngày 9 tháng 6 năm 1525, Schappeler chạy trốn khỏi thành phố đến St. Gallen, nơi ông sống trong nhiều năm mà không có một chức vụ và chờ đợi trong vô vọng để được trở lại lĩnh vực hoạt động cũ của mình. Ông sau đó không nhận được bất kỳ công việc nào lớn lao nữa.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1472 Thể loại:Mất năm 1551 Thể loại:Nhà cải cách Tin lành
Pontecesures
Pontecesures là một đô thị trong tỉnh Pontevedra, Galicia, Tây Ban Nha.
nhỏ|trái|Pontecesures
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Pontevedra
Cylicomera rubrofasciata
Cylicomera rubrofasciata là một loài ruồi trong họ Asilidae. Cylicomera rubrofasciata được Lynch & Arribálzaga miêu tả năm 1881.
Samogneux
Samogneux là một commune thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp.
Cylicomera rubrofasciata
Tham khảo
Thể loại:Cylicomera
Samogneux
Tham khảo
Thể loại:Xã của Meuse
Hydropsyche valvata
Hydropsyche valvata là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Loài này có ở miền Ấn Độ - Mã Lai và miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Cổ bắc Thể loại:Hydropsyche
Micrispa bouchardi
Micrispa bouchardi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1906.
Tham khảo
Thể loại:Micrispa
Quận Benton, Missouri
Quận Benton là một quận thuộc tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 17.180 người. Quận lỵ đóng ở Warsaw
Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2000, quận đã có dân số 17.180 người, 7.420 hộ gia đình, và 5.179 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 24 người trên một dặm vuông (9/km ²). Có 12.691 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 18 trên một dặm vuông (7/km ²). Cơ cấu dân tộc của cư dân sinh sống ở quận này bao gồm 97,96% người da trắng, 0,15% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,53% người Mỹ bản xứ, 0,13% châu Á, Thái Bình Dương 0,01%, 0,12% từ các chủng tộc khác, và 1,10% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,89% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.
Có 7.420 hộ, trong đó 23,20% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 59,60% là đôi vợ chồng sống với nhau, 6,80% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 30,20% là không lập gia đình. 26,30% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 13,80% có người sống một mình 65 tuổi hoặc cao tuổi hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,28 và cỡ gia đình trung bình là 2,72.
Trong quận này cơ cấu độ tuổi dân cư bao gồm 20,50% dưới độ tuổi 18, 5,70% 18-24, 21,80% 25-44, 29,70% từ 45 đến 64, và 22,30% từ 65 tuổi trở lên. Độ tuổi trung bình là 46 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 98,20 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 96,70 nam giới.
Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong đã đạt mức USD 26.646, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 32.459. Phái nam có thu nhập trung bình USD 26.203 so với 19.054 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 15.457 USD. Có 10,20% gia đình và 15,70% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 24,50% những người dưới 18 tuổi và 9,60% của những người 65 tuổi hoặc hơn.
Branchiophryxus koehleri
Branchiophryxus koehleri là một loài chân đều trong họ Dajidae. Loài này được Nierstrasz & Brender a Brandis miêu tả khoa học năm 1931.
Tham khảo
Thể loại:Branchiophryxus
Tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam
300px|nhỏ|phải|Tượng thờ Quốc mẫu Âu Cơ tại Đền Hùng trong Công viên Tao Đàn 300px|nhỏ|phải|Ban thờ Tam Tòa Thánh mẫu trong Phật điện của Tu viện Vĩnh Nghiêm thuộc Quận 12 nhỏ|300px|Điện thờ [[Liễu Hạnh Công chúa trong Phủ Tây Hồ.]] Tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam hay thường gọi là Đạo Mẫu (道母), thờ Thánh Mẫu, thờ Mẫu tam phủ, tứ phủ xuất hiện khá phổ biến và có nguồn gốc lịch sử và xã hội sâu xa. Tuy tất cả đều là sự tôn sùng thần linh nữ tính, nhưng giữa thờ nữ thần, Thánh Mẫu, Thánh Cô, Mẫu tam phủ, tứ phủ không hoàn toàn đồng nhất. Tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam là một tín ngưỡng bản địa lấy việc tôn thờ Mẫu (Mẹ) làm thần tượng với các quyền năng sinh sôi, bảo trợ và che chở cho con người. Tín ngưỡng mà ở đó đã được giới tính hoá mang khuôn hình của người Mẹ, là nơi mà ở đó người phụ nữ Việt Nam đã gửi gắm những ước vọng giải thoát của mình khỏi những thành kiến, ràng buộc của xã hội Nho giáo phong kiến. Ngoài ra còn có Thánh Bản mệnh là vị thần đứng đầu dẫn dắt người tu đạo đi đến với Mẹ (Mẫu) - Đấng Tối cao trong Đạo Mẫu Việt Nam – Hoàng Thiên Tiên Thánh Giáo trong tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam.
Các ghi chép
Những tài liệu văn bản ghi chép về các Thánh Mẫu thường xuất phát từ thần thoại, huyền thoại, truyện kể dân gian và đồng thời cũng có hiện tượng ngược lại là huyền thoại hóa, dân gian hóa các văn bản thần tích, thần phả. Các truyện kể dân gian về 3 vị Thánh Mẫu: Mẫu Thượng Thiên, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải lưu truyền trong dân gian khá phong phú, sau này một số được ghi chép lại trong các sách cổ như Việt điện u linh tập, ngoài ra còn có các truyện kể dân gian khác về các vị nữ thần được các sách sau này tập hợp và ghi chép lại.
Cùng với việc sưu tầm, một số tác giả là các trí thức nho học thời phong kiến đã tiến hành ghi chép lại và sáng tác thêm những huyền thoại, truyền thuyết đã được sưu tầm ghi chép từ trước và thậm chí là sáng tác thêm cho phù hợp tư tưởng lễ giáo thời kỳ đó. Từ thời Hậu Lê, đã có những việc như vậy nhằm phục vụ cho việc phong thần của các vị vua với hai trường hợp điển hình với các ghi chép-sáng tác về Thánh Mẫu Liễu Hạnh ở miền bắc Việt Nam của Nguyễn Công Trứ, Đoàn Thị Điểm và trường hợp thứ hai là về Thiên Y A Na ở nam Trung Bộ Việt Nam của Phan Thanh Giản. Cũng có một nguồn tư liệu khác được dân gian sáng tác từ các huyền thoại, truyền thuyết và thậm chí là các truyện, thơ về các Thánh Mẫu. Đó là các bài hát văn ở Mẫu Tam phủ Tứ phủ với phần cốt lõi của các bài hát văn là lai lịch, sự tích các vị thần, nhất là các Thánh Mẫu.
Các công trình nghiên cứu đầu tiên về Nữ thần, Thánh Mẫu (Mẫu Thần) ở Việt Nam đều là các công trình của các nhà khoa học người Pháp như Parmenties, Maspero, Durand, Simond và kế tiếp là các nhà khoa học người Việt như Nguyễn Văn Huyên, Đào Thái Bình,...
Từ thập niên 1990, nhất là sau hội thảo quốc gia về Thánh Mẫu do Viện nghiên cứu văn hóa Việt Nam tổ chức tại Văn Miếu (Hà Nội), không khí học thuật liên quan tới tín ngưỡng thờ Mẫu nói riêng và tín ngưỡng dân gian nói chung diễn ra sôi động, hàng loạt tác phẩm, công trình nghiên cứu đã được công bố.
Từ các nghiên cứu tổng hợp, các nhà nghiên cứu đã hệ thống hóa được việc tôn thờ Mẫu ở Việt Nam trên cả phương diện đồng đại và lịch đại. Về phương diện lịch đại, tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam được hình thành và phát triển trên cái nền thờ Nữ thần và Mẫu thần bản địa (Mẫu Tam phủ, Tứ phủ). Tới thế kỷ XVII-XVIII, sau khi tín ngưỡng Mẫu Tam phủ Tứ phủ đã được hình thành và phát triển thì nó lại Tam phủ, Tứ phủ hóa tục thờ Nữ thần, Mẫu thần.
Cùng với sự tiến bộ xã hội và nhân đạo phát triển, sau này người ta phối thờ thêm các vị thần linh là nhân thần có công khai hoang mở đất, vị anh hùng dân tộc đấu trạnh chống giặc ngoại xâm, các vị thần linh bản cảnh địa phương có công truyền nghề, các tiên hiền,.... (Có cả Nam Thần linh). Những vị này được thờ tại đền riêng hoặc phối thờ vào cùng với các đền, điện thờ Mẫu trên khắp cả nước, hình thành nên hệ thống thần linh bản địa được thờ phụng rộng rãi gắn liền với cuộc sống nhân sinh nước Việt chứ không còn thuần túy thờ Nữ Thần, Thánh Mẫu nữa. Đến nay tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam được gọi chung là Đạo Mẫu Việt Nam, bản chất là thờ Tam phủ, Tứ Phủ (Tam phủ công đồng - Tứ Phủ Vạn Linh) và Thánh Mẫu Liễu Hạnh vẫn là thần chủ.
Về phương diện đồng đại, đạo Mẫu theo chân người Việt di cư vào phương Nam trong quá trình nam tiến. Tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt đã giao thoa, tiếp biến với các tục thờ Mẫu của người Chăm, người Khmer, người Lào từ đó tạo nên các dạng thức địa phương của Tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam ở ba miền Bắc bộ, Trung bộ và cả Nam bộ.
Thờ Mẫu ở Miền Bắc
nhỏ|[[Đền Thánh Mẫu (Thái Bình)|Đền Thánh Mẫu ở Đông Hưng, Thái Bình thờ 1 hoàng hậu nhà Đinh]] Bắt nguồn từ tục thờ Nữ thần có nguồn gốc xa xưa từ thời tiền sử, tới thời phong kiến một số Nữ thần đã được cung đình hoá và lịch sử hoá để thành các Mẫu thần tương ứng thời kỷ từ thế kỷ XV trở về trước với việc phong thần của nhà nước phong kiến, hình thức thờ Mẫu thần với các danh xưng như Quốc mẫu, Vương mẫu, Thánh Mẫu như hiện tượng thờ Mẫu Âu Cơ, Quốc Mẫu Tây Thiên, Mẹ Thánh Gióng, Tứ vị Thánh nương, Đinh Triều Quốc Mẫu...
Từ khoảng thế kỷ XV trở đi, hình thức thờ mẫu Tam phủ, Tứ phủ được định hình và phát triển mạnh, đây cũng là thời kỳ xuất hiện các nhân vật như Thánh Mẫu Liễu Hạnh, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải, Mẫu Địa, Cô Đôi Thượng Ngàn,... với các nghi thức một phần ảnh hưởng từ Đạo giáo
Thờ Mẫu ở Miền Trung
Phật Giáo là một tín ngưỡng dân gian của Huế, tích hợp Đạo giáo Trung Hoa đã thoái hóa với tín ngưỡng thờ Mẫu và nhiều tôn giáo, tín ngưỡng khác của người Việt. Sự ra đời của tín ngưỡng Thiên Tiên Thánh giáo ở Huế xuất phát từ sự gắn kết của Hội Sơn Nam với ngôi điện Huệ Nam thời Nguyễn. Hội Sơn Nam là những người dân từ Nam Định di cư vào Huế từ thời tiền Nguyễn. Tín ngưỡng đặc trưng của hội này là tín ngưỡng thờ Mẫu kết hợp với việc thờ Đạo giáo đã thoái hóa. Còn Huệ Nam điện vốn là ngôi đền thờ Po Nagar của người Chăm. Tiếp nhận từ người Chăm một di tích tôn giáo độc đáo, người Việt đã “bản địa hóa” nữ thần PoNagar thành nữ thần Thiên Y A Na, tôn làm "thượng đẳng thần".
Thờ Mẫu ở Miền Nam
So với ở Bắc Bộ, tục thờ Nữ thần và Mẫu thần có sự phân biệt nhất định với biểu hiện rõ rệt là thông qua tên gọi và xuất thân của các vị thần thì ở Nam Bộ sự phân biệt giữa hình thức thờ Nữ thần và Mẫu thần ít rõ rệt hơn, hiện tượng này được giải thích với nguyên nhân Nam Bộ là vùng đất mới của người Việt, khi di cư vào đây họ vừa mang các truyền thống tín ngưỡng cũ lại vừa tiếp nhận những giao lưu ảnh hưởng của cư dân sinh sống từ trước tạo nên bức tranh không chỉ đa dạng trong văn hoá mà còn cả trong tín ngưỡng
Những Nữ thần được thờ phụng ở Nam Bộ như Bà Ngũ Hành (Ngũ Hành nương nương), Tứ vị Thánh nương, Bà Thủy Long, Bà Chúa Động, Bà Tổ Cô, Bà Cố Hỷ,...và những Mẫu thần được thờ phụng như Bà Chúa Xứ, Bà Đen, Bà Chúa Ngọc, Bà Thiên Hậu,...Bên cạnh đó, còn có các cô linh ứng ở một số vùng như Cô Năm Châu Đốc, Cô Hai Châu Đốc, Cô Hai Hiên (Sa Đéc), Cô Sáu (Côn Đảo),...
Tứ Phủ (Thờ Mẫu ở Miền Bắc)
thumb|Tranh màu nước tái hiện thần điện Đạo Mẫu Tứ Phủ bởi hoạ sĩ Đoàn Thành Lộc. Tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ Phủ, một hình thức thờ cúng người mẹ hóa thân ở các miền trời, sông nước, rừng núi, hình thành và phát triển mạnh mẽ, các vị thần trong điện thần tam phủ có nguồn gốc không chỉ của người Việt, mà còn của các dân tộc thiểu số ở Việt Nam như người Mường, Tày, Nùng, Dao, v.v. Về cơ bản Đạo Mẫu Tứ Phủ tự có một hệ thống thần linh đông đảo trong đó chủ yếu là phúc thần. Các tín đồ thường chỉ tập trung thờ tự và sinh hoạt tín ngưỡng xoay quanh các vị này. Chủ chốt và cao nhất là Ngọc Hoàng Thượng đế, Tứ Phủ Thánh Mẫu, rồi thấp dần là các hàng Tôn Quan (Quan Lớn), Thánh Chầu (Chầu Bà), Thánh Hoàng (Ông Hoàng), Thánh Cô và Thánh Cậu, Ngũ Hổ và Ông Lốt,... và có cả các thần linh địa phương (Thánh Bản Cảnh/ Thánh bản tỉnh).
Thần điện Đạo Mẫu Tứ Phủ về cơ bản như sau:
Tứ Phủ Thánh Mẫu
Danh hiệu các vị căn cứ theo khoa cúng chính thức của Đạo Mẫu Tứ Phủ
Ngũ Vị Tôn Quan
Ngoài ra còn có các vị Lục Phủ Tôn Quan: Quan Lớn Đệ Lục, Quan Lớn Điều Thất, Quan Hoàng Triệu Tường, Quan Lớn Đệ Bát Đồng Bằng Sông Diêm. Các vị Quan hay được hầu là Quan Lớn Đệ Nhị, Quan Lớn Đệ Tam, Quan Lớn Đệ Ngũ.
Tứ Phủ Thánh Chầu
Các vị Chầu phổ biến hay hầu bóng gồm Chầu Đệ Nhị, Chầu Đệ Tứ (thường Thủ đền, Thủ điện hầu), Chầu Năm, Chầu Lục, Chầu Bát, Chầu Mười, Chầu Bé. Ngoài ra còn một số vị Chầu Bản Đền khác cũng có hát văn, nhưng về cơ bản ít được hầu bóng hoặc là chỉ ở một địa phương hoặc vào ngày tiệc Thánh.
Tứ Phủ Thánh Hoàng
Các giá Hoàng thường ngự đồng là Hoàng Bơ, Hoàng Bảy, Hoàng Mười.
Tứ Phủ Thánh Cô
Các cô hay ngự đồng là Cô Đôi Thượng Ngàn, Cô Bơ Thủy Cung, Cô Chín Đền Sòng, Cô Bé Thượng Ngàn.
Ngũ Hổ Thần Tướng
thumb|Tranh vẽ nhân cách hoá Ngũ Hổ và Ông Lốt. Hoạ sĩ: Hoàng Đại Năm ông hổ tượng trưng ngũ hành, được thờ dưới hạ ban để bảo vệ đền điện.
Thanh Xà Bạch Xà Thần Tướng
Hai ông rắn xanh và rắn trắng, gọi là các ông Lốt, tượng trưng cho đất và nước
Ngoài ra cũng có nhiều vị khác được hát văn ca ngợi, và có hầu một số vị Chúa bà bản cảnh như Chúa Thác Bờ, Bà Chúa Năm Phương vv... Các thần linh kể trên là các thần linh phổ biến nhất, được đông đảo con nhang đệ tử của Đạo Mẫu công nhận thờ phụng, ngoài ra còn một số vị khác ở địa phương, cũng được đưa vào hầu bóng, thường là các Cô bé.
Phạm vi di sản phi vật thể
Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt ở 21 tỉnh thành phía Bắc Việt Nam và thành phố Hồ Chí Minh đã trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. 21 tỉnh có tín ngưỡng thờ mẫu trong hồ sơ đề cử UNESCO là: Nam Định, Hà Nam, Ninh Bình, Hà Nội, Thái Bình, Hải Dương, Hưng Yên, Hải Phòng, Vĩnh Phúc, Bắc Giang, Phú Thọ, Lạng Sơn, Hòa Bình, Lào Cai, Yên Bái, Tuyên Quang, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Thừa Thiên Huế và Thành phố Hồ Chí Minh. 300px|nhỏ|phải|Phủ thờ Thánh mẫu Sòng Sơn-Liễu Hạnh tại Quận 4 thành phố Hồ Chí Minh Dưới đây là các trung tâm thờ mẫu tiêu biểu:
Tham khảo
Thể loại:Tín ngưỡng dân gian Việt Nam * Thể loại:Tôn giáo tại Việt Nam Thể loại:Tôn giáo
Aulacocyclus laevipennis
Aulacocyclus laevipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Passalidae. Loài này được Doesburg miêu tả khoa học năm 1945.
Thành phố Cotabato
Thành phố Cotabato (Maguindanaon: Ingud nu Kutawatu; Iranun: Inged a Kotawato) là một thành phố độc lập ở vùng Bangsamoro của Philippines.
Thành phố Cotabato trước đây là một phần và là trung tâm khu vực của Vùng XII. Tuy nhiên, do sự phê chuẩn của Luật hữu cơ Bangsamoro, giờ đây nó là một phần của BARMM. Là một thành phố độc lập, nó không phải chịu sự điều chỉnh của Chính quyền tỉnh Maguindanao, nơi nó nằm ở vị trí địa lý. Các Cơ quan Thống kê Philippine cũng liệt kê Cotabato thành phố như độc lập về mặt thống kê.
Thành phố Cotabato khác biệt và không nên nhầm lẫn với tỉnh Cotabato. Thành phố được điều lệ bởi Đạo luật Cộng hòa.
Sampigny
Sampigny là một commune thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Meuse
Tranh thủy mặc
nhỏ|phải|Bức Thu cảnh của Sesshū Tōyō, họa sĩ thế kỷ 15 của [[Nhật Bản]] nhỏ|Tác phẩm Thủy Hương Độ Đầu của Trương Lộ vẽ năm 2012 Tranh thủy mặc (tiếng Trung giản thể:: 水墨画; phồn thể: 水墨畫; pinyin: shuǐmòhuà;  tiếng Nhật: 水墨画, suiboku-ga; tiếng Hàn: 수묵화, sumukhwa) hoặc sumi-e (Japanese: 墨絵) là một loại tranh hội họa khởi nguồn từ Trung Quốc. "Thủy" (水) là nước, "mặc" (墨) là mực nên tranh thủy mặc chủ yếu chỉ là mực mài ra, pha với nước, rồi dùng bút lông vẽ trên giấy hoặc lụa nên về sắc thái chỉ có hai màu trắng đen. Tranh thủy mặc là loại hình phát triển cùng với nghệ thuật thư pháp Trung Hoa. Loại hình này bắt đầu xuất hiện vào thời Đường (618-907) và tạo nên sự ấn tượng, khác biệt so với các loại hình nghệ thuật vẽ trước đó. Những đặc điểm mới của Tranh Thủy Mặc so với các loại hình nghệ thuât trước đó là chú trọng vào sắc đen hơn là pha trộn các màu sắc với nhau, tập trung mạnh vào nét vẽ và bản chất, tinh thần của vật thể, cảnh vật hơn là mô tả trực tiếp, bắt chước. Tranh thủy mặc phát triển mạnh mẽ tới đỉnh cao dưới triều nhà Tống (960-1279) tại Trung Quốc và được truyền sang Nhật Bản bởi các thiền sư thuộc Thiền Tông vào thế kỷ thứ 14.
Về sau, tranh thủy mặc có thể kết hợp giữa mực và màu nước, dầu và có thể có thêm ít màu sắc.
Lịch sử
Vẽ tranh cọ là một trong bốn loại nghệ thuật (Cầm-Kì-Thi-Họa) mà các Nho sĩ, trí thức Trung Quốc thời phong kiến mong muốn đạt được. Tranh thủy mặc xuất hiện vào triều đại nhà Đường (618–907) với các nhà thi họa nổi tiếng đại biểu cho thời kỳ đầu như Vương Duy, Trương Tảo và một số họa sĩ khác.
Triết học
Văn học Đông Á về mỹ thuật nhìn chung đều cho rằng, mục tiêu của tranh thủy mặc không chỉ đơn giản là minh họa, tái hiện lại vẻ bên ngoài của chủ thể mà mục đích chính là nắm bắt được cốt yếu tinh thần của chủ thể ở trong đó. Ví dụ, để vẽ một con ngựa, người ta phải hiểu tính khí của nó hơn cơ bắp, xương bên ngoài. Hay để vẽ một bông hoa, không nhất thiết phải kết hợp một cách hoàn hảo giữa các cánh hoa và màu sắc, điều cần thiết nhất là phải truyền tải được sự sống động và hương thơm của hoa. Vì tính chất này, nên sau này người ta so sánh những điểm tương đồng của tranh thủy mặc với trường phái Ấn Tượng của phương Tây. Tranh thủy mặc cũng có những tính chất tương đồng và gắn liền với Thiền Tông- vốn nhấn mạnh tính đơn sơ, tự nhiên và tự thể hiện hay tư tưởng của Đạo Giáo như:" tính tự nhiên và hài hòa với thiên nhiên". Đặc biệt là khi so sánh với Nho Giáo vốn chú trọng đến đời sống thế tục, ít thiên về tinh thần.
Phong cách
nhỏ|Tranh mực và màu nước của [[Jeong Seon, 1742]] Tranh tuy là vẽ cảnh vật nhưng thường diễn tả tâm trạng trầm lắng, có khi buồn bã, ưu tư về cảnh đời. Chủ ý của bức tranh là bắt được cái thần khí, như vẽ bông hoa thì vẽ sao để họa được cái vẻ tươi tắn, mềm mại; vẽ đá thì gân guốc, rắn rỏi; vẽ núi non thì phải lột tả được cái hùng vĩ thâm nghiêm của núi rừng. Trên tranh thủy mặc thường đề thơ hoặc những câu danh ngôn nên có thể xem là sự kết hợp thi họa.
Thường thì tranh vẽ không có mục đích vẽ chân thực. Cảnh vật, nhất là phong cảnh thường là ước lệ, tầm nhìn là từ xa nhìn toàn cảnh, giữ lấy những điểm chính còn tiểu tiết thì bỏ trống. Nét bút chỗ đậm chỗ lợt, chỗ sáng chỗ tối, chỗ nhấn mạnh, chỗ nhẹ tay bổ sung cho trọng tâm của bức vẽ. Họa sĩ tài tình trong một nét bút có thể có đủ quang phổ đen, xám, bạc, trắng, dùng toàn phần từ đỉnh ngọn đến thân chòm bút, để làm nét to nhỏ, rậm thưa. Toàn bức tranh phải thể hiện được sự hài hòa âm dương. Tranh thủy mặc dùng hình ảnh để diễn ý. Nội dung bức tranh ẩn chứa một ý nghĩa nhân sinh hay triết học nào đó.
Cái khó trong tranh thủy mặc, khác tranh sơn dầu là mỗi nét vẽ sau khi hạ bút lên giấy thì coi là xong vì không thể xóa hoặc giậm bỏ được.
Liên kết ngoài
Thể loại:Loại hình hội họa Thể loại:Nghệ thuật Trung Quốc Thể loại:Hội họa Trung Quốc Thể loại:Hội họa Nhật Bản
Trần Hồ công
Trần Hồ công (chữ Hán: 陳胡公; 1071 TCN- 986 TCN), tên thật là Quy Mãn (媯滿), là vị vua đầu tiên của nước Trần – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Dòng họ
Khi Chu Vũ Vương diệt Trụ lật đổ nhà Ân dựng lên nhà Chu, bèn tìm dòng dõi vua Thuấn để phong đất thì tìm được Quy Mãn. Chu Vũ Vương phong Quy Mãn ở đất Trần, làm chư hầu nhà Chu và thờ tự vua Thuấn, tức là Trần Hồ Công.
Sử sách không ghi chép sự kiện xảy ra liên quan tới nước Trần trong thời gian ông làm vua.
Ngày 15 tháng 1 năm 986 TCN, Trần Hồ Công qua đời. Ông ở ngôi được 60 năm. Con ông là Quy Tê Hầu lên nối ngôi, tức là Trần Thân Công.
Ảnh hưởng trong lịch sử Việt Nam
Cuối thế kỷ 14 tại nước Đại Việt, ngoại thích Lê Quý Ly lật đổ nhà Trần, lấy quốc hiệu là Đại Ngu, đổi sang họ Hồ (胡), lập nên nhà Hồ.
Lê Quý Ly sở dĩ đổi sang họ Hồ vì tổ tiên của ông là Hồ Hưng Dật (胡興逸, 907 -?) là thái thú Diễn Châu đời Hậu Hán.., quê gốc ở Chiết Giang, Trung Quốc. Đời cháu thứ 12 của Hồ Hưng Dật là Hồ Liêm dời đến ở hương Đại Lại, Vĩnh Lộc, Thanh Hóa. Hồ Liêm làm con nuôi của Tuyên úy Lê Huấn rồi lấy họ Lê làm họ của mình. Hồ Quý Ly là cháu 4 đời của Lê Huấn, khi lên làm vua thì đổi lại họ Hồ và sai sót khi cho rằng họ Hồ có thủy tổ là Hồ Công Mãn, dòng dõi vua Thuấn, đặt sang quốc hiệu Đại Ngu để kế tục Ngu Thuấn.
Anan Wong
Anan Wong (tiếng Thái: อานันท์ ว่อง, phiên âm: A-nan Vông, sinh ngày 1 tháng 10 năm 1998) còn có biệt danh là Yin (tiếng Thái: หยิ่น), là một diễn viên và người mẫu Thái gốc Hoa. Anh được biết đến với vai chính đầu tiên "Vee" trong bộ phim "En Of Love: Love Mechanics" được phát sóng vào năm 2020.
Trần Hồ công
Ảnh hưởng trong lịch sử Việt Nam
Một số nguồn khẳng định Hồ Quý Ly đã nhận sai. Dòng dõi vua Thuấn chỉ có chi họ Diêu và họ Quy chứ không có chi nào họ Hồ. Theo Sử ký Tư Mã Thiên, Hồ Công Mãn là thủy tổ họ Trần Hồ công Mãn chỉ là một cách gọi tắt, cách gọi đầy đủ là Trần Hồ công Quy Mãn. Công là tước hiệu, Hồ là thụy hiệu chứ không phải họ. Các vua nước Trần từ thời Tây Chu trở đi đều là dòng dõi Trần Hồ Công chứ không phải mang họ Hồ. Do đó Lê Quý Ly đổi sang họ Hồ và nhận dòng dõi vua Thuấn chỉ là mượn danh dòng họ đế vương cổ xưa. Sau này nhà Minh sang đánh Đại Ngu cũng kể ra một trong 22 tội của Hồ Quý Ly là tự ý đổi từ họ Lê sang họ Hồ.
Tuy nhiên, sách Thông chí soạn thời nhà Tống ghi nhận những trường hợp hậu duệ sử dụng thuỵ hiệu của tổ tiên để làm họ, và họ Hồ là một trong số đó.
Tham khảo
Thể loại:Vua nước Trần Thể loại:Sinh năm 1067 TCN Thể loại:Mất năm 986 TCN
Anan Wong
Sự nghiệp
Trước khi bắt đầu sự nghiệp, Anan tham gia dự án Open House của Đại học Srinakharinwirot, cung cấp cho sinh viên tương lai những thông tin hữu ích về nhà trường và chuyên ngành học. Trong suốt sự kiện tổ chức tại trường, nhiều người đã chụp ảnh anh và chia sẻ trên nhiều nền tảng xã hội. Sau khi thấy ảnh của anh, anh đã được kí hợp đồng với công ty quản lý hiện tại là "Rookie Thailand", để làm người mẫu và đánh giá sản phẩm.
Anan ra mắt với sự nghiệp xuất trong vai nam chính mini sê ri Thái BL "En of Love". En of Love là dự án của Studio Wabi Sabi gồm ba câu chuyện được chuyển thể từ ba tiểu thuyết khác nhau. Vào tháng 3 năm 2019, anh được công bố vào vai "Vee", một sinh viên kỹ thuật năm ba và là vai chính trong câu chuyện thứ hai của En of Love, mang tên "Love Mechanics".
Chỉ với 3,5 tập, câu chuyện và cặp đôi này trong En of Love nhận được rất nhiều tình cảm từ người hâm mộ Thái Lan, cũng như quốc tế, đạt được hàng triệu lượt xem trên Line TV và YouTube. Tập cuối cùng của Love Mechanics đạt hơn 1 triệu lượt tweet, lên xu hướng tại nhiều quốc gia và số 1 toàn cầu.
Sau thành công của sê ri cùng với phản ứng hóa học của hai diễn viên chính đã cho ra đời cặp đôi gọi là "YinWar", với sự kết hợp tên của Anan (Yin) với bạn diễn Wanarat Ratsameerat (War). Mặc dù sê ri này chỉ có vài tập, nhưng cặp đôi này trở thành cặp đôi được nhắc đến nhiều nhất năm 2020, kiếm được nhiều quảng cáo đại diện, sự kiện và chương trình, lọt vào đề cử nhiều hạng mục và thể loại.
Do sự nổi tiếng của YinWar và En Of Love: Love Mechanics, vào tháng 10 năm 2020, trọn bộ sê ri gọi là "Love Mechanics The Series" công bố phát sóng vào năm 2021, bao gồm 16 tập.
Bên cạnh thông báo về trọn bộ sê ri, chương trình "WxY" của Anan cùng với bạn diễn Wanarat cũng được công bố. Nó được phát sóng vào tháng 12 năm 2020 và hiện được phát sóng hai lần một tháng trên kênh Rookie Thailand tại YouTube.
Anan và Wanarat đã hát đệm trong ca khúc "Ta Taek" của rapper người Thái Milli và Wonderframe. Ca khúc được phát hành vào tháng 12 năm trên nhiều nền tảng âm nhạc và video ca nhạc chính thức với sự góp mặt của 4 nghệ sĩ cũng được phát hành cùng ngày trên YouTube.
Vào ngày 10 tháng 3 năm 2021, Anan phát hành ca khúc đầu tay chính thức mang tiêu đề "On Mai Keng", song ca cùng với Wanarat. Vào ngày 18 tháng 3 năm 2021, sau một tuần kể từ ngày phát hành, video ca nhạc chính thức của hai anh đã được tải lên YouTube.
Đời sống cá nhân
Vào tháng 7 năm 2020, Anan cùng với bạn cùng công ty quản lý Ratchapat Worrasarn và Wanarat Ratsameerat, phát hành thương hiệu thời trang riêng mang tên "Sopyohey".
Tháng 2 năm 2022, Anan đã cho ra mắt thương hiệu thời trang của riêng mình mang tên "Anwyll".
Trần Thân công
Trần Thân Công (chữ Hán: 陳申公; trị vì: 985 TCN-961 TCN), tên thật là Quy Tê Hầu (媯犀侯), là vị vua thứ hai của nước Trần – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Trần Thân Công là con của Trần Hồ công – vua đầu tiên nước Trần. Năm 986 TCN, Hồ Công mất, Quy Tê Hầu lên nối ngôi, tức là Trần Thân Công.
Sử sách không ghi chép sự kiện xảy ra liên quan tới nước Trần trong thời gian ông làm vua.
Năm 961 TCN, Trần Thân Công qua đời. Ông ở ngôi được 25 năm. Em ông là Quy Cao Dương lên nối ngôi, tức là Trần Tương công.
Tham khảo
Thể loại:Vua nước Trần Thể loại:Năm sinh thiếu Thể loại:Mất năm 961 TCN
Xe trượt lòng máng
Xe trượt lòng máng là một môn thể thao mùa đông trong đó các đội - gồm hai hay bốn người chơi - chạy xe xuống một đường băng ngoằn ngoèo, hẹp có chia bờ trong một chiếc xe trượt chạy bằng trọng lực. Tên của môn thể thao này có thể xuất phát từ việc các vận động viên áp dụng kĩ thuật lắc lư (bobbing) qua lại trong xe trượt tuyết (sled) tđể tăng tốc độ.
Chú thích
Thể loại:Phương tiện giao thông chạy bằng sức người Thể loại:Môn thể thao đua Thể loại:Phát minh của Thụy Sĩ Thể loại:Môn thể thao Thế vận hội Mùa đông Thể loại:Môn thể thao mùa đông
Bảo quốc Huân chương
Lịch sử
nhỏ|trái|[[Bắc Đẩu bội tinh, bậc Officier.]] Thời thuộc địa, từ năm 1886, nhà Nguyễn đã đặt ra quy chế Đại Nam Long tinh, phỏng theo Bắc Đẩu Bội tinh của Pháp, để hình thành cơ chế phong thưởng cao nhất cho triều thần nhà Nguyễn và người Pháp tại Bắc và Trung kỳ. Năm 1896, Đại Nam Long tinh được chính quyền Pháp công nhận là một trong bảy loại huân chương của thuộc địa. Tuy nhiên, từ năm 1945, khi chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thành lập và hoàng đế Bảo Đại thoái vị, cơ chế Đại Nam Long tinh viện cũng bị bãi bỏ. nhỏ|100px|trái|[[Đại Nam Long tinh, Đệ tứ hạng.]] Đến năm 1950, Quốc gia Việt Nam thành lập dưới sự thỏa hiệp giữa chính phủ Pháp và cựu hoàng Bảo Đại. Một mặt, quốc trưởng Bảo Đại tái lập Đại Nam Long tinh Viện để phong tặng cho các quan lại cũ trên danh nghĩa Hoàng đế. Mặt khác, ông cho thành lập Bảo quốc Huân chương theo đúng mô hình của Đại Nam Long tinh để ban thưởng với danh nghĩa Quốc trưởng. Hai hệ thống huân chương này cùng tồn tại song song cho đến năm 1955, khi quốc trưởng Bảo Đại bị thủ tướng Ngô Đình Diệm phế truất và chính thể Việt Nam Cộng hòa được thành lập. Cơ chế Đại Nam Long tinh hoàn toàn bị bãi bỏ, nhưng Bảo quốc Huân chương vẫn được kế thừa và tồn tại cho đến năm 1975 thì ngừng hoạt động vĩnh viễn khi chính thể Việt Nam Cộng hòa chấm dứt tồn tại.
Mô tả
nhỏ|Băng đeo, bài hiệu và Bảo quốc Huân chương Đệ nhất đẳng.
Bảo quốc Huân chương có hình ngũ giác gần như tròn với đỉnh nhọn trên cùng. Chính giữa có hình tròn, ở diềm có 5 tia mạ vàng tỏa ra hơi giống hình ngôi sao. Trong lòng hình tròn, khảm bằng men ngọc đỏ và khắc nổi bốn chữ "Tổ quốc tri ân". Quanh mé ngoài hình tròn có khảm một đường men màu xanh; bên mé trong, mé ngoài đường men có viền bằng 2 sợi chỉ vàng. Giữa các tia sao, khắc nổi các hoa văn trang trí tráng men xanh lục. Riêng ở vị trí phía dưới, khắc nổi hình rồng. Phía trên đỉnh ngũ giác, khắc mặt rồng với hai bên đối xứng, làm chỗ nối dây đeo.
Ở các hạng Đệ nhất đẳng và Đệ nhị đẳng còn có thêm một bài đeo lớn, có hình dạng gần tương tự huân chương.
Kèm theo huân chương còn có văn bằng. Trên văn bằng ghi rõ tên họ người được cấp và hạng cấp của Bảo quốc Huân chương.
Hệ thống cấp bậc
Như đã nêu trên, Bảo quốc Huân chương gần như được sao chép từ Đại Nam Long tinh của nhà Nguyễn, mà nguồn gốc xa hơn là hệ thống Légion d'honneur của Pháp, vì vậy hệ thống cấp bậc cũng như cách sử dụng của chúng gần như tương đồng hoàn toàn.
Hệ thống cấp bậc so sánh giữa chúng nhu sau (theo thứ tự từ cao xuống thấp)
Cách sử dụng
Cách sử dụng của Bảo quốc Huân chương cũng gần tương tự với Đại Nam Long tinh và Bắc Đẩu bội tinh. Vị trí đeo của Bảo quốc Huân chương là vị trí danh dự cao hơn trên tất cả các huân, huy chương khác. Mỗi hạng có cách đeo khác nhau như: thumb|700px|center|Minh họa cách đeo của Bắc Đẩu bội tinh. Bảo quốc Huân chương cũng sử dụng tương tự: 1: Chevalier; 2: Officier; 3: Commandeur; 4: Grand Officier; 5: Grand'Croix.
Trong trường hợp tối giản, các cuống Bảo quốc Huân chương được quy định như sau:
Dây biểu chương
200px|thumb|[[Dây biểu chương tiêu chuẩn của Bảo quốc Huân chương]] 200px|thumb|Dây biểu chương Tam hợp (Bảo quốc Huân chương, [[Quân công Bội tinh và Anh dũng Bội tinh).]]
Tham khảo
Thể loại:Huân chương và huy chương Việt Nam Cộng hòa Thể loại:Huân huy chương Quốc gia Việt Nam Thể loại:Bảo quốc Huân chương Thể loại:Việt Nam Cộng hòa Thể loại:Huân chương và huy chương Việt Nam Thể loại:Chiến tranh Việt Nam
Philip, Công tước xứ Edinburgh
Philip, Công tước xứ Edinburgh (còn gọi là Vương tôn Philippos của Hy Lạp và Đan Mạch; Philip Mountbatten; 10 tháng 6 năm 1921 – 9 tháng 4 năm 2021) là chồng của Nữ vương Elizabeth II từ ngày 20 tháng 11 năm 1947, và là hôn phu của Nữ vương từ ngày 6 tháng 2 năm 1952.
Trước đây Philip là Vương tôn của Hy Lạp và Đan Mạch, và vì vậy là thành viên của Vương tộc Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg của Đan Mạch-Đức, nhưng đã từ bỏ tước hiệu này trước khi kết hôn và lấy họ ngoại, được gọi là Đại úy Philip Mountbatten. Trước ngày cưới, Philip được Quốc vương George VI ban kính xưng His Royal Highness và tước hiệu Công tước xứ Edinburgh, Bá tước xứ Merioneth và Nam tước Greenwich vào ngày hôm sau. Nữ vương Elizabeth đã phong Philip làm Prince of the United Kingdom (Thân vương Vương quốc Anh) năm 1957, từ đó tước hiệu đúng của ông là His Royal Highness The Prince Philip, Duke of Edinburgh.
Thời trẻ
trái|nhỏ|Vương tôn Philippos khi còn bé Vương tôn Filippos (Φίλιππος) của Hy Lạp và Đan Mạch chào đời vào ngày 10 tháng 6 năm 1921 tại Mon Repos, thành phố Corfu, Hy Lạp. Thân phụ là Vương tử Andreas (Andrew) của Hy Lạp và Đan Mạch, và thân mẫu là Alice xứ Battenberg. Philip là con trai duy nhất đồng thời là con út trong số năm người con. Bốn chị gái của Philip là Margarita, Theodora, Cecilie, vàSophie. Philip được rửa tội theo nghi thức Chính thống giáo Hy Lạp tại Nhà thời Thánh George ở Pháo đài Cổ ở Corfu.
Học vấn
Năm 1933, ông được gửi đến Schule Schloss Salem ở Đức, nơi có "lợi thế tiết kiệm học phí" vì nó thuộc sở hữu của gia đình anh rể của ông, Berthold, Margrave xứ Baden. Với sự trỗi dậy của chủ nghĩa quốc xã ở Đức, nhà sáng lập cồng đồng người Do Thái, Kurt Hahn, đã trốn chạy cuộc đàn áp và thành lập trường Gordonstoun ở Scotland, nơi Philip chuyển đến sau hai nhiệm kỳ tại Salem.
Phục vụ quân sự và thời chiến
Sau khi rời Gordonstoun vào đầu năm 1939, Philip hoàn thành nhiệm kỳ là một sĩ quan tại trường Đại học Hải quân Vương thất ở Dartmouth, sau đó trở về Hy Lạp, sống với mẹ ở Athens trong một tháng vào giữa năm 1939. Ông tốt nghiệp Đại học Dartmouth năm sau với tư cách là học viên giỏi nhất trong khóa học của mình. Ông dành bốn tháng cho chiến hạm HMS Ramillies, bảo vệ các đoàn xe của Lực lượng Viễn chinh Úc ở Ấn Độ Dương, sau đó là các bài đăng ngắn hơn về HMS Kent, trên HMS Shropshire và ở Ceylon. Sau cuộc xâm lược Hy Lạp của Ý vào tháng 10 năm 1940, ông được chuyển từ Ấn Độ Dương sang tàu chiến HMS Valiant trong Hạm đội Địa Trung Hải.
Hôn nhân
Năm 1939, Quốc vương George VI và Vương hậu Elizabeth có chuyến tham quan Royal Naval College, Darthmouth (đại học Hải quân Vương thất Dartmouth). Chính trong chuyến thăm này, Nữ vương và Louis Mountbatten nhờ cháu trai Philip hộ tống hai cô con gái Elizabeth và Margaret. Elizabeth bắt đầu đem lòng yêu Philip, và họ bắt đầu thư từ qua lại với nhau khi cô 13 tuổi.
Mùa hè năm 1946, Philip xin phép Quốc vương được cưới con gái của ông. Quốc vương chấp thuận, với điều kiện rằng sau sinh nhật 21 tuổi của Elizabeth vào tháng 4 năm sau thì mới được phép tổ chức lễ đính hôn chính thức. Tháng 3 năm 1947, Philip từ bỏ tước hiệu vương thất Hy Lạp và Đan Mạch của mình, lấy họ mẹ là Mountbatten, trở thành một công dân Anh. Lễ đính hôn được công bố trước công chúng vào ngày 10 tháng 7 năm 1947.
Philip kết hôn với Elizabeth vào ngày 20 tháng 11 năm 1947. Ngay trong lễ cưới, ông được phong tước Công tước xứ Edinburgh và được tôn xưng Vương gia Điện hạ.
Sức khỏe
Những người hâm mộ và theo dõi vương thất khá lo lắng khi Vương tế Philip phải nhập viện tại bệnh viện King Edward VII vào ngày 20 tháng 12 năm 2019, ở tuổi 98. Trong khi đó, Nữ vương thì tới Sandringham để bắt đầu kì nghỉ Giáng sinh của mình. Theo thông cáo từ vương thất, Philip phải nhập viện để điều trị cho một tình trạng tồn tại từ trước. May mắn thay, Công tước xứ Edinburgh đã được xuất viện vào ngày 24, vừa đúng lúc để tận hưởng Giáng sinh cùng gia đình.
Vào ngày 28 tháng 12, Thân vương Charles cùng với Nữ vương, Vương nữ Anne và Bà Bá tước xứ Wessex khi đến nhà thờ St. Mary Magdalene tại Sandringham đã cho những người hâm mộ vương thất biết về tình hình của cha mình. Trước khoảng 1500 người đang đợi gia đình vương thất ở ngoài nhà thờ, có một người hỏi về sức khỏe của Philip, Charles mỉm cười và nói: "Tốt hơn rất nhiều".
Mối quan hệ giữa các dòng tộc
Philip và Elizabeth có mối quan hệ ba đời với nhau. Tổ tiên của họ đều là Christian IX của Đan Mạch (Nhà Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg): ông là ông cố của Philip, cũng là ông sơ của Elizabeth. Vì vậy, theo nhánh này, Elizabeth gọi Philip là "chú". Philip và Elizabeth còn có quan hệ ba đời với nhau khi có chung một bà sơ, Victoria của Anh (Nhà Hannover) (Philip là hậu duệ của Vương nữ Alice, Đại Công tước phu nhân xứ Hesse (Nhà Sachsen-Coburg và Gotha), Elizabeth là hậu duệ của Edward VII (Nhà Windsor). Theo nhánh này, Elizabeth là "chị", Philip là "em" bởi Edward VII là anh ruột của Vương nữ Alice. Philip cũng có cùng huyết thống với Quốc vương Felipe VI của Tây Ban Nha (nhà Borbón), đều là hậu duệ của Victoria của Anh và Christian IX của Đan Mạch.
Trên danh nghĩa, Philip còn có huyết thống với nhà Romanov. Mẹ của Nicholas II là Hoàng thái hậu Maria Feodorovna (nhà Romanov) cũng là con của Christian IX của Đan Mạch. Vợ của Nicholas II và Hoàng hậu Alexandra Feodorovna (nhà Romanov) là con của Vương nữ Alice, Bà Đại Công tước xứ Hesse, tức bà cố của Philip. Vào năm 1993, khi người ta đã biết được mộ của gia đình Nicholas II bị ám sát, Vương tế Philip thậm chí đã đưa mẫu xét nghiệm máu của mình cho các nhà khoa học. DNA của ông khớp với Hoàng hậu Alexandra và ba cô con gái, giúp xác định danh tính của họ. Ngoài ra, bà nội của ông là Nữ Đại Công tước Olga Constantinovna (nhà Romanov) cũng có xuất thân từ triều đại Romanov của Nga, là cháu nội của Nicholas I (nhà Romanov).
Qua đời
Philip qua đời ngày 9 tháng 4 năm 2021, thọ 99 tuổi, là "vị phối ngẫu phò tá quân chủ lâu nhất trong lịch sử Anh Quốc".
Ngày June 10, 2021, ông Boris Johnson gửi lời xin lỗi đến Nữ vương Elizabeth vì mở tiệc thâu đêm ngay trước ngày tang lễ của Vương tế Philip, phu quân của bà, vào năm trước đó (tức 2021).
Tác phẩm
Philip cũng là tác giả của một số tác phẩm:
Fujiko Fujio
Fujiko Fujio (藤子 不二雄) là bút danh chung của hai nghệ sĩ manga Nhật Bản, người Việt gọi là Ông Hai Phú hay Ông Phú Sĩ. Tên thật của họ là Fujimoto Hiroshi (藤本 弘)(1 tháng 12 năm 1933 – 23 tháng 9 năm 1996) và Abiko Motoo (安孫子 素雄)(10 tháng 3 năm 1934 – 7 tháng 4 năm 2022) Năm 1954, hai người đều dùng cái tên "Fujiko Fujio" cho tới năm 1987, họ chia tay để theo đuổi con đường sáng tác riêng lẻ và trở thành "Fujiko F. Fujio" và "Fujiko Fujio (A)".
Tiểu sử sơ lược
Tên thật của ông là Fujimoto Hiroshi (藤本 弘, ふじもと ひろし) (Đằng Bản Hoằng).  Vào năm 1986, Fujimoto Hiroshi đã phát hiện mình bị ung thư gan và mắc phải căn bệnh tim. Năm 1996, ông qua đời.
Tên thật của ông là Abiko Motoo (安孫子 素雄, あびこ もとお) (An Tôn Tử Tố Hùng).
Tác phẩm
nhỏ|phải|170px|[[Doraemon với chữ ký của tác giả Fujiko F. Fujio.]] Trong số các tác phẩm của cả hai, tác phẩm được biết đến rộng rãi nhất là Doraemon. Ban đầu, khi bắt đầu sáng tác truyện tranh, cả hai ông đều vẽ cùng nhau dưới bút danh "Ashizuka Fujio". Truyện tranh sáng tác của hai ông rất thành công, và đến năm 1960 giành được giải thưởng Shogakukan cho 2 manga Susume Robot và Tebukuro Tecchan. Tác phẩm đem lại thành công vang dội nhất cho cả hai ông chính là chú mèo máy Doraemon - một sản phẩm tưởng tượng của thế kỷ 22, tuy nhiên trên thực tế manga này không hề gây được tiếng tăm gì suốt 3 năm trời cho đến khi anime của nó được phát trên truyền hình. Đến năm 1988, hai ông ngừng hợp tác với nhau, do manga của Abiko chủ yếu dành cho lứa tuổi thanh niên, còn Fujimoto lại muốn hướng tới đối tượng là trẻ em.
Fujimoto mắc bệnh suy gan khi bước sang tuổi 60, ông qua đời vào năm 1996, thọ 62 tuổi. Ông đã lập ra nhiều quỹ Doraemon trên khắp thế giới - tại Việt Nam, Quỹ học bổng Doraemon cũng được thành lập dưới sự ủy quyền của ông và nhà xuất bản Kim Đồng làm đại diện. Có thể nói Doraemon là tác phẩm thành công nhất của ông, tác phẩm kinh điển trở thành một trong những biểu tượng văn hóa hàng đầu của Nhật Bản.
Tiểu sử chung
Năm 1944, lúc cả hai còn là học sinh tiểu học, cả hai đều học khác trường. Sau đó, Abiko chuyển sang trường học của Fujimoto và họ thấy cả hai đều có sở thích là vẽ. Sau khi học trung học cơ sở, họ vẫn là bạn bè mặc dù họ đã chuyển đến trường học khác nhau. Trong khi họ là học sinh trường trung học cơ sở (1946 - 1948), họ đã đọc truyện tranh của Osamu Tezuka. Khi họ đã trở thành học sinh trường trung học phổ thông, họ bắt đầu vẽ manga cho một nhà xuất bản. Cả hai đã cho ra tác phẩm đầu tay dưới cùng bút danh là Tenshi Tama-chan.
Sau đó, Fujimoto vào làm ở một công ty bánh kẹo, và Abiko thì làm việc cho tòa soạn báo địa phương Toyama Newspaper Company của nhà xuất bản. Tuy nhiên, Fujimoto nhanh chóng phải nghỉ việc vì chấn thương do tay bị kẹt bởi máy móc. Còn Abiko thì làm quản lý, phù hợp với việc vẽ manga. Trong khi Abiko đã được làm việc cho công ty, Fujimoto tiếp tục công việc của mình là vẽ manga. Tại thời điểm này, tên của họ đã được viết dưới bút danh "Ashizuka Fujio". Năm 1953 họ xuất bản tác phẩm đầu tay The Last World War. Những năm tiếp theo (1954), họ đã quyết định đi đến Tokyo để trở thành họa sĩ chuyên nghiệp vẽ manga. Tại Tokyo, thời kì khó khăn của họ bắt đầu. Họ liên kết cùng các họa sĩ manga khác để tiếp tục công việc vẽ manga. Một thời gian, Fujimoto và Abiko chuyển về căn hộ của Tokiwa-so nơi Hiroo sinh sống.
Họ tiếp tục vẽ manga dù gặp khó khăn rất nhiều. Nhiều nhà xuất bản đã đặt đơn hàng từ họ. Họ đã trở thành một mangaka nổi tiếng. Tuy nhiên, họ bị mất việc làm trong thời gian từ 1955 đến 1956, vì năm 1955 họ trở về nhà ở Toyama để nghỉ ngơi, thế là họ bị mất trong thời hạn gần tất cả các manga. Sau đó, họ chỉ phục hồi khi các nhà xuất bản thật sự tin cậy. Trong 1959, họ tiếp tục ở Tokiwa sau đó chuyển đến Kawasaki, Kanagawa. Fujimoto đã lập gia đình năm 1962 (ở tuổi 28). Những năm sau, Fujiko Fujio nhận được giải thưởng Shogakukan Manga dành cho các manga Susume Robot và Tebukuro Tecchan.
Fujimoto và Abiko thành lập Studio Zero với Shin'ichi Suzuki, Shotaro Ishinomori, Jiro Tsunoda và Kiyoichi Tsunoda. Sau đó Fujio Akatsuka tham gia và tới khi đỉnh điểm, xưởng sản xuất có đến gần 80 người. Họ sản xuất nhiều phim hoạt hình, ví dụ, Astro Boy. Fujiko Fujio tiếp tục viết manga, ví dụ Ninja Hattori-kun, Kaibutsu-kun. Sau đó, Abiko đã kết hôn năm 1966 ở tuổi 32.
Fujimoto bắt đầu sáng tác Doraemon vào cuối năm 1969, và cùng một lúc ông bắt đầu hoàn chỉnh manga dành cho thanh thiếu niên. Doraemon lần đầu tiên đã không thu hút sự chú ý của trẻ em. Mãi 3 năm sau, Doraemon gây sự chú ý bởi loạt phim hoạt hình. Tuy nhiên, đáng tiếc Doraemon không còn sự hợp tác của hai họa sĩ nữa, mà chỉ còn một họa sĩ theo đến tập cuối cùng là Fujimoto. Doraemon giờ đây thực sự nổi tiếng khắp thế giới không chỉ truyện tranh mà còn hoạt hình.
Chú thích
Thể loại:Fujiko Fujio Thể loại:Tác giả truyện tranh Thể loại:Họa sĩ truyện tranh Thể loại:Sinh năm 1933 Thể loại:Sinh năm 1934 Thể loại:Mất năm 1996 Thể loại:Họa sĩ manga Thể loại:Người Toyama
Cyrtophrys attenuatus
Cyrtophrys attenuatus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Cyrtophrys attenuatus được Loew miêu tả năm 1851.
Tham khảo
Thể loại:Cyrtophrys
Danh sách thành phố Litva
Ở Litva có 103 thành phố (trong tiếng Litva: số ít – miestas, số nhiều – miestai). Thuật ngữ thành phố được định nghĩa bởi Nghị viện Litva là một khu vực dân đông đúc với dân số hơn 3000 người trong đó có ít nhất 2/3 dân số làm việc trong lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ. Các khu định cư có dân số ít hơn 3000 người nhưng trong lịch sử có tư cách thành phố thì vẫn được xem là thành phố. Các khu định cư nhỏ hơn được gọi là miestelis (số nhiều miesteliai) được dịch là thị xã. Thậm chí các khu định cư nhỏ hơn (làng) được gọi là kaimas (số nhiều kaimai). Thường thì tư cách chính thức không rõ do dân chúng vẫn gọi cả thị xã/thị trấn và làng là gyvenvietė (số nhiều gyvenvietės) trên thực tế nghĩa là khu định cư.
Theo thống kê năm 2001, có 66,7% dân số Litva sinh sống trong các thành phố và tỷ lệ này đang gia tăng.
Danh sách
nhỏ|phải|250px|[[Vilnius, thủ đô Litva]] nhỏ|phải|250px|[[Kaunas]] nhỏ|phải|250px|[[Klaipėda]] nhỏ|phải|250px|[[Šiauliai]] nhỏ|phải|250px|[[Panevėžys]] nhỏ|phải|250px|[[Alytus]] nhỏ|phải|250px|[[Marijampolė]] nhỏ|phải|250px|[[Mažeikiai]] nhỏ|phải|250px|[[Jonava]] nhỏ|phải|250px|[[Utena]] nhỏ|phải|250px|[[Kėdainiai]] nhỏ|phải|250px|[[Telšiai]] nhỏ|phải|250px|[[Visaginas]] nhỏ|phải|250px|[[Tauragė]] nhỏ|phải|250px|[[Ukmergė]] nhỏ|phải|250px|[[Šilutė]] nhỏ|phải|250px|[[Plungė]] nhỏ|phải|250px|[[Kretinga]] nhỏ|phải|250px|[[Radviliškis]] nhỏ|phải|250px|[[Druskininkai]] nhỏ|phải|250px|[[Palanga]]
Bản đồ
Bản đồ với các thành phố có đốm đỏ. Thành phố lớn hơn có chữ to hơn. Muốn xem bản đồ lớn hơn xin nhấp chuột vào bản đồ.
750px
Xem thêm
Litva Litva Thành phố