cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vụ Nổ Lớn
Các đám mây khí nguyên thủy
Năm 2011 các nhà thiên văn học tìm thấy chứng cứ mà họ tin rằng đây là những đám mây khí nguyên sơ của vũ trụ nguyên thủy, bằng phân tích vạch hấp thụ trong phổ của các quasar ở xa. Trước khi có khám phá này, mọi thiên thể khác được quan sát đều chứa những nguyên tố nặng hình thành trong lòng các ngôi sao. Tuy nhiên, hai đám mây khí nguyên thủy chỉ chứa các nguyên tố hiđrô và deuteri. Do các đám mây nguyên thủy này không chứa các nguyên tố nặng nào, dường như chúng hình thành từ những phút đầu tiên sau Vụ Nổ Lớn, trong giai đoạn tổng hợp hạt nhân Big Bang. Thành phần của chúng phù hợp với thành phần theo tiên đoán của lý thuyết Vụ Nổ Lớn. Kết quả quan sát này cung cấp chứng cứ trực tiếp về những chu kỳ này của vũ trụ trước khi hình thành lên những ngôi sao đầu tiên, khi hầu hết vật chất sơ khai trong vũ trụ nguyên thủy tồn tại trong những đám mây hiđrô trung hòa.
Những loại chứng cứ khác
Tưổi của Vũ trụ ước tính từ định luật giãn nở không gian Hubble và độc lập từ bức xạ phông vi sóng CMB đều khớp khá tốt với tuổi của những ngôi sao già nhất, khi được đo bằng cách áp dụng lý thuyết về sự tiến hóa sao trong cụm sao cầu và thông qua phương pháp định tuổi bằng đồng vị phóng xạ của từng sao nhóm II.
Mô hình chuẩn của vũ trụ học tiên đoán nhiệt độ trong CMB cao hơn trong quá khứ cũng được ủng hộ bởi kết quả thực nghiệm quan sát những vạch hấp thụ nhiệt độ cực thấp trong các đám mây khí ở rất xa có dịch chuyển đỏ lớn. Tiên đoán này cũng thể hiện trong biên độ của hiệu ứng Sunyaev–Zel'dovich tại các cụm thiên hà mà biên độ này không phụ thuộc trực tiếp vào dịch chuyển đỏ. Khảo sát cũng đã xác nhận hiệu ứng này ở giá trị thô, bởi vì hiệu ứng này phụ thuộc vào cấu trúc phân bố của các đám thiên hà thay đổi theo thời gian (các thiên hà có động lực chuyển động), khiến cho kết quả đo khó chính xác.
Bất đối xứng baryon
Người ta vẫn không hiểu tại sao Vũ trụ có nhiều vật chất hơn phản vật chất. Giả thiết đưa ra là, khi vũ trụ còn trẻ và nóng, vũ trụ ở trong một trạng thái cân bằng thống kê và có số baryon bằng số phản baryon. Tuy nhiên, các quan sát cho thấy rằng tất cả vũ trụ đều được tạo thành từ vật chất, ngay cả tại những khoảng cách xa. Các nhà khoa học nêu ra giả thuyết có quá trình nguồn gốc sinh hạt baryon đã tạo ra sự bất đối xứng này. Để quá trình sinh hạt baryon xuất hiện, các điều kiện Sakharov, do Andrei Sakharov đưa ra, cần phải được thỏa mãn. Các điều kiện đó yêu cầu số các baryon không được bảo toàn, tức là đối xứng-C và đối xứng-CP bị vi phạm, và vũ trụ xuất phát từ trạng thái cân bằng nhiệt động. Tất cả những điều kiện này xuất hiện trong Mô hình chuẩn vật lý hạt, nhưng hiệu ứng của nó không đủ mạnh để giải thích sự tồn tại của bất đối xứng baryon. Các nghiên cứu mới về vật lý hạt năng lượng cao cần được tiến hành để giải thích vấn đề trên.
Năng lượng tối
Những phép đo chi tiết về liên hệ dịch chuyển đỏ–độ sáng biểu kiến đối với các vụ nổ siêu tân tinh loại Ia cho thấy sự giãn nở của không gian Vũ trụ đang gia tốc từ thời điểm khoảng 6-7 tỷ năm trước. Để giải thích sự gia tốc này, bằng sử dụng thuyết tương đối tổng quát các nhà vật lý nhận thấy trong thành phần năng lượng Vũ trụ cần phải có một dạng năng lượng mới xuất hiện dưới dạng áp suất âm, mà họ gọi là "năng lượng tối". Năng lượng tối, dù mới chỉ trên lý thuyết, đã giải quyết được nhiều vấn đề khó. Kết quả từ khảo sát bức xạ phông vi sóng cho thấy hình học của vũ trụ là không gian phẳng, do vậy theo thuyết tương đối rộng Vũ trụ phải hầu như có mật độ giới hạn khối lượng/năng lượng như tiên đoán của lý thuyết. Nhưng khi đo mật độ khối lượng trong Vũ trụ bằng phương pháp thấu kính hấp dẫn của đám thiên hà, các nhà khoa học chỉ thu được khoảng xấp xỉ 30% tỉ số mật độ như lý thuyết tiên đoán. Do mô hình chuẩn vũ trụ học đề xuất rằng năng lượng tối không tụ đám theo cách thông thường, nó là cách giải thích tốt nhất cho sự "thiếu hụt" trong mật độ năng lượng giới hạn. Năng lượng tối cũng giải thích cho hai phương pháp đo hình học về độ cong toàn thể của Vũ trụ, một sử dụng phương pháp thấu kính hấp dẫn, một sử dụng phần đặc trưng trong cấu trúc lớn của vũ trụ.
Một số nhà vật lý cho rằng áp suất âm là tính chất của năng lượng chân không, một dạng thăng giáng chân không lượng tử do nguyên lý bất định Heisenberg; nhưng bản chất chính xác và sự tồn tại của nó vẫn còn là câu hỏi bí ẩn lớn trong mô hình Vụ Nổ Lớn. Ví dụ, một ước lượng thô sơ về mật độ năng lượng chân không theo cơ học lượng tử, sử dụng hằng số hấp dẫn G, hằng số Planck ħ và tốc độ ánh sáng c cho kết quả mật độ năng lượng chân không ρΛ với MP là khối lượng Planck (~ 1019 GeV/c2) và lP là độ dài Planck (~ 10−33 cm) hay mật độ năng lượng chân không xấp xỉ 10118 GeV/cm³, và hằng số vũ trụ học đóng góp vào mật độ năng lượng theo thuyết tương đối rộng có dạng và giá trị mật độ giới hạn năng lượng \rho_c đo được là 0,5x10−5 GeV/cm³. Giá trị lý thuyết và thực nghiệm đo được chênh lệch nhau cỡ 122 lần bậc độ lớn!
Các nhà khoa học đề xuất một số cách giải thích cho năng lượng tối bao gồm hằng số vũ trụ học và "yếu tố thứ 5". Kết quả thu được từ đội WMAP năm 2008 cho kết quả vũ trụ chứa 73% năng lượng tối, 23% vật chất tối, 4,6% vật chất thông thường và ít hơn 1% neutrino. Thuyết lý thuyết Vụ Nổ Lớn, mật độ năng lượng vật chất giảm khi vũ trụ giãn nở, nhưng mật độ năng lượng tối vẫn là hằng số (hoặc không thay đổi nhiều) khi vũ trụ giãn nở theo thời gian. Do vậy trong quá khứ vật chất thông thường và vật chất tối chiếm tỷ lệ lớn hơn so với giá trị ngày nay, nhưng tỷ lệ này giảm đi theo thời gian và trong tương lai năng lượng tối sẽ lấn át các dạng vật chất dẫn đến sự giãn nở tăng tốc của vũ trụ. Tháng 3 năm 2013, kết quả từ tàu Planck cho kết quả chính xác hơn WMAP và Vũ trụ chứa 68,3% năng lượng tối, 26,8% vật chất tối, 4,9% vật chất thường và neutrino.
Vật chất tối
nhỏ|phải|375px|Biểu đồ hình quạt về tỷ lệ các thành phần mật độ năng lượng khác nhau trong Vũ trụ, theo mô hình ΛCDM - khoảng gần 95% dạng vật chất ngoại lai là vật chất tối và năng lượng tối. Vũ trụ chứa 68,3% năng lượng tối, 26,8% vật chất tối, 4,9% vật chất thường và neutrino.
Trong những năm 1970 và 1980 các quan sát thực nghiệm cho thấy rằng không có đủ "vật chất khả kiến" (vật chất quan sát được) để làm cho vật chất trong các thiên hà và giữa các thiên hà để giữ chúng quay bằng lực hấp dẫn. Điều này dẫn đến ý tưởng cho rằng 90% vật chất trong vũ trụ là vật chất ngoại lai không phát ra bước sóng điện từ, không được tạo thành từ các hạt baryon gọi là vật chất tối. Nếu không có giả thuyết về vật chất tối thì không giải thích được tại sao vũ trụ lại quá phẳng và có quá ít deuterium đến thế. Lúc đầu, vật chất tối còn gây tranh cãi nhưng bây giờ nó được chấp nhận rộng rãi và được coi như một phần của mô hình chuẩn Vũ trụ học, nhờ vào các quan sát về tính dị hướng của bức xạ phông vũ trụ, phân bố vận tốc của các đám thiên hà, phân bố cấu trúc trên vĩ mô của vũ trụ, nghiên cứu về thấu kính hấp dẫn, các phép đo tia X về đám thiên hà...
Chứng cứ gián tiếp cho vật chất tối đến từ ảnh hưởng hấp dẫn lên các thiên thể, và chưa có dạng vật chất nào được tìm thấy trong phòng thí nghiệm. Nhiều ứng cử viên trong vật lý hạt cho vật chất tối đã được đề xuất, và đã có một vài dự án nhằm phát hiện chúng trực tiếp.
Các bài toán
phải|nhỏ|275px|Khi chúng ta nhìn vào CMB nó đã đi được quãng đường 46 tỷ năm ánh sáng. Tuy nhiên khi ánh sáng phát ra từ thời điểm sớm hơn (khi mới 300.000 năm tuổi chẳng hạn), trong thời điểm này ánh sáng chỉ đến được trong phạm vi đường tròn nhỏ giới hạn. Do đó có hai điểm trên hình vẽ sẽ không bao giờ có thể liên hệ nhân quả được với nhau bởi vì hai hình cầu nhỏ không chạm với nhau. (chú ý rằng do Vụ Nổ Lớn xảy ra tại mọi điểm trong không gian, và nên loại bỏ suy nghĩ nó nổ giống như một quả bom phát nổ-cho nên hoàn toàn có thể có hai điểm bị giới hạn về nhân quả như bởi hình vẽ.)
Nói chung có ba bài toán nổi bật từ lý thuyết Vụ Nổ Lớn: bài toán chân trời, bài toán độ phẳng, và bài toán đơn cực từ. Câu trả lời chung nhất cho những bài toán này là mô hình lạm phát; tuy vậy, do lý thuyết này lại nảy sinh các bài toán mới, có những lý thuyết khác đã được đề xuất như "giả thuyết độ cong Weyl".
Bài toán chân trời
Bài toán về chân trời phát sinh từ việc thông tin không thể truyền nhanh hơn vận tốc ánh sáng. Trong một vũ trụ có tuổi hữu hạn điều này đặt ra một giới hạn—chân trời hạt— về sự tách biệt của hai vùng không gian bất kỳ có liên hệ nhân quả với nhau. Khi đó tính đẳng hướng của CMB có một thách thức khi xem xét đến liên hệ nhân quả: nếu bức xạ hay vật chất đã từng chi phối Vũ trụ cho đến thời điểm kết thúc kỷ nguyên của giai đoạn tán xạ cuối cùng, chân trời hạt khi đó tương ứng rộng khoảng 2 độ trên bầu trời. Do vậy không có một cơ chế nào khiến một vùng không gian rộng hơn 2 độ phải có cùng nhiệt độ với vùng trong chân trời hạt.
Sự bất hợp lý này có thể được giải quyết bằng lý thuyết lạm phát, lý thuyết này cho rằng có một trường năng lượng vô hướng đồng nhất và đẳng hướng thống trị vũ trụ tại thời điểm sớm (trước khi hình thành baryon). Trong giai đoạn lạm phát, vũ trụ trải qua sự tăng thể tích theo hàm mũ, và chân trời hạt mở rộng nhanh hơn so với người ta từng giả sử, do vậy những vùng hiện nay trên bầu trời ở hai phía ngược nhau vẫn nằm trong chân trời hạt của nhau. Kết quả quan sát về tính đẳng hướng của CMB cho thấy một thực tế là những vùng không gian lớn hơn có liên hệ nhân quả với nhau trước khi bắt đầu giai đoạn lạm phát.
Nguyên lý bất định Heisenberg tiên đoán rằng trong giai đoạn lạm phát sẽ có một sự thăng giáng nhiệt lượng tử, mà có thể phóng đại trên phạm vi vũ trụ. Lý thuyết lạm phát tiên đoán rằng thăng giáng nhiệt nguyên thủy có giá trị rất gần với bất biến vô hướng và tuân theo phân bố Gauss, mà đã được xác nhận bằng thực nghiệm đo đạc CMB.
Và nếu thực sự xảy ra giai đoạn lạm phát, sự giãn nở thể tích theo hàm mũ sẽ đẩy một số vùng không gian vượt ra ngoài chân trời của vũ trụ quan sát được.
Bài toán độ phẳng
nhỏ|275px|Hình học toàn cục của vũ trụ được xác định bởi tham số mật độ Omega lớn hơn, bằng hoặc nhỏ hơn 1. Theo thứ tự từ trên xuống tương ứng với các giá trị Omega là vũ trụ đóng (dạng cầu) với độ cong hình học dương, vũ trụ mở (dạng hyperbol) với độ cong âm và vũ trụ phẳng với độ cong bằng 0.
Bài toán độ phẳng là một vấn đề quan sát thực nghiệm kết hợp với các tham số trong mêtric Friedmann–Lemaître–Robertson–Walker. Hình học của vũ trụ có thể có độ cong không gian dương, âm, hay bằng 0 phụ thuộc vào tổng mật độ năng lượng của nó. Trong phương trình Friedmann, nếu đặt độ cong k và hằng số vũ trụ học Λ bằng 0 thì ta thu được mật độ giới hạn \rho_c và tham số mật độ \Omega được định nghĩa bằng tỷ số giữa mật độ quan sát được \rho và mật độ giới hạn \rho_c
Độ cong có giá trị âm nếu, giá trị dương nếu lớn hơn, và bằng 0 nếu , và tương ứng với không gian phẳng. Vấn đề ở đây là bất kỳ một sự nhiễu loạn nhỏ lệch khỏi giá trị mật độ giới hạn sẽ bị tích lũy theo thời gian, trong khi đó Vũ trụ ngày nay có hình học gần với hình học không gian phẳng. Bản chất độ lệch theo thời gian của vũ trụ khỏi hình học phẳng có thể xuất hiện từ thời điểm Planck, lúc 10−43 giây, và trên thực tế Vũ trụ đã không tiến hóa thành các kịch bản "cái chết nhiệt" hoặc "Vụ Co Lớn" sau hàng tỷ năm cần được các nhà khoa học làm sáng tỏ. Ví dụ, ngay cả khi Vũ trụ mới được vài phút tuổi (thời điểm diễn ra tổng hợp các hạt nhân nhẹ), mật độ trong vũ trụ phải nằm trong giá trị một phần 1014 của giá trị mật độ giới hạn, nếu không Vũ trụ không thể giãn nở ra thành trạng thái như ngày nay (nếu giá trị lớn hơn, lực hấp dẫn sẽ đủ mạnh để hút mọi vật chất về nhau).
Một cách giải quyết vấn đề mật độ giới hạn theo lý thuyết lạm phát là: trong giai đoạn lạm phát, không thời gian giãn nở rất nhanh làm trơn phẳng độ cong hình học của không gian. Do vậy, lý thuyết cho phép sự lạm phát đã khiến cho Vũ trụ có cấu trúc hình học gần như là phẳng như ngày nay, hay mật độ vật chất của nó gần bằng xấp xỉ mật độ giới hạn trong lý thuyết Vụ Nổ Lớn.
Đơn cực từ
Đơn cực từ là một trong những phản đề xuất hiện vào cuối những năm 1970. Lý thuyết thống nhất lớn tiên đoán các sai hỏng điểm trong không gian có vai trò như các đơn cực từ có mật độ cao hơn mật độ mà các quan sát thu được, và cho đến nay, chưa tìm thấy một đơn cực từ nào. Bài toán này cũng được giải bằng lý thuyết lạm phát, loại bỏ tất cả các sai hỏng điểm tương tự như giải quyết bài toán về độ phẳng của vũ trụ ở phần trước..
Tương lai của lý thuyết Vụ Nổ Lớn
phải|350px|nhỏ|Minh họa sự giãn nở của Vũ trụ, không gian (bao gồm những miền không quan sát được trong vũ trụ) được biểu diễn tại mỗi thời điểm bằng mặt cắt hình tròn. Chú ý phía bên trái hình có một sự giãn nở lớn (không theo tỷ lệ) xuất hiện trong kỷ nguyên lạm phát, và là tâm của sự giãn nở gia tốc. Hình ảnh CMB từ tàu WMAP được chèn vào phía trái cũng như các ngôi sao, thiên hà xuất hiện ở những thời điểm thích hợp.
Trước khi phát hiện ra có tồn tại dạng năng lượng là năng lượng tối, các nhà vũ trụ học đề xuất ra hai kịch bản cho tương lai của Vũ trụ. Nếu mật độ khối lượng của Vũ trụ lớn hơn mật độ giới hạn, thì sẽ có thời điểm Vũ trụ đạt đến thể tích cực đại và bắt đầu co sụp lại. Nó sẽ bắt đầu nóng hơn và đậm đặc hơn, và kết thúc ở trạng thái tương tự như thời điểm bắt đầu—Vụ Co Lớn. Kịch bản khác, nếu mật độ vật chất trong Vũ trụ bằng hoặc nhỏ hơn mật độ giới hạn, thì sự giãn nở không gian Vũ trụ sẽ chậm dần nhưng không bao giờ dừng lại. Quá trình hình thành sao sẽ dần dần tiêu thụ hết các đám mây phân tử hoặc các đám mây liên sao trở lên quá loãng khi Vũ trụ giãn nở để có thể tập trung lại hình thành các sao mới trong thiên hà; theo thời gian các sao sẽ đốt hết nhiên liệu và trở thành sao lùn trắng, sao neutron, và lỗ đen. Theo thời gian các lỗ đen có thể va chạm và sáp nhập thành những lỗ đen lớn hơn. Nhiệt độ của Vũ trụ sẽ giảm tiệm cận đến độ không tuyệt đối—"Trạng thái nguội lạnh lớn". Hơn nữa, nếu proton được tiên đoán sẽ phân hủy như lý thuyết thống nhất lớn là đúng, thì sau một thời gian dài vật chất baryon sẽ biến mất, chỉ còn lại bức xạ và lỗ đen. Thậm chí thời gian lâu, các lỗ đen cũng có thể bốc hơi do bức xạ Hawking trên lý thuyết. Và entropy của Universe sẽ tăng tới điểm mà không thể lấy được một dạng năng lượng nào từ Vũ trụ, hay là kịch bản "Cái chết nhiệt".
Những khảo sát hiện đại phát hiện ra vũ trụ giãn nở đang gia tốc hàm ý rằng nhiều vùng trong Vũ trụ quan sát được sẽ dần vượt qua chân trời sự kiện và chúng ta không quan sát được những vùng này. Kết quả cuối cùng như thế nào thì các nhà khoa học không chắc. Mô hình chuẩn Lambda-CDM của Vũ trụ chứa năng lượng tối theo dạng hằng số vũ trụ học. Lý thuyết này gợi ra rằng chỉ những hệ có liên hệ hấp dẫn với nhau, như sao trong thiên hà, sẽ vẫn ở cùng nhau, và chúng sẽ chịu cái chết nhiệt khi vũ trụ nở ra và lạnh đi. Có người cũng đề ra cách giải thích khác cho năng lượng tối, gọi là lý thuyết năng lượng bóng ma (phantom energy), với trạng thái sau cùng là mọi hạt nhân, nguyên tử trong hành tinh, sao, đám mây khí sẽ bị xé toạc ra-khi sự giãn nở ngày càng tăng- gọi là "Vụ Xé Lớn" (Big Rip)".
Vật lý vượt phạm vi lý thuyết Vụ Nổ Lớn
Khuôn khổ lý thuyết và những nét khái quát của Vụ Nổ Lớn đã được kiểm nghiệm phù hợp khá tốt với thực nghiệm, trong tương lai có thể nó sẽ được tinh chỉnh các tham số trong mô hình. Chúng ta vẫn biết rất ít về thời điểm sớm nhất trong lịch sử Vũ trụ. Các phương trình phi lượng tử của thuyết tương đối rộng có hệ quả tồn tại một điểm kì dị hấp dẫn trong lúc vũ trụ sơ khai, mặc dù kết luận này phụ thuộc vào một vài giả sử. Hơn nữa, thuyết tương đối rộng cũng như các lý thuyết lượng tử mất hiệu lực tiên đoán trước khi Vũ trụ đạt tới nhiệt độ Planck, và để hiểu được thời điểm này các nhà vật lý cần một lý thuyết hấp dẫn lượng tử có thể tránh được điểm kì dị này.
Các nhà khoa học đã đề xuất ra một số thuyết nhưng chưa được kiểm chứng bao gồm:
Những đề xuất trong hai mô hình cuối cho lý thuyết hậu Vụ Nổ Lớn được cho là Vũ trụ nhúng trong một "vũ trụ" lớn hơn, hay đa vũ trụ.
Giải thích theo triết học và tôn giáo
Là một lý thuyết về nguồn gốc hình thành Vũ trụ, ngoài mô hình Vụ Nổ Lớn còn có những cách giải thích thuần túy triết học và tôn giáo về sự khai sinh của Vũ trụ. Kết quả là nó là lĩnh vực sống động nhất có sự tranh luận xoay quanh khoa học và tôn giáo. Một số người tin rằng Vụ Nổ Lớn hàm ý đấng sáng tạo, trong khi những người khác thiên về khoa học nói vũ trụ học Big Bang khiến chúng ta không cần đến một đấng sáng tạo nào.
Tôn giáo và triết học
Thể loại:Thuật ngữ thiên văn học  Thể loại:Lịch sử vũ trụ Thể loại:Bài viết thiên văn chọn lọc Thể loại:Lý thuyết khoa học Thể loại:Quan hệ nhân quả Thể loại:Vũ trụ Thể loại:Vũ trụ học
Cá rắn Viper
Cá rắn Viper, được tìm thấy ở độ sâu từ 80-1.600m) thuộc chi Chauliodus, là một trong những loài sinh vật có vẻ ngoài dữ tợn nhất của đại dương. Vào ban đêm, một số cá thể cá rắn Viper chuyển sang đen và bắt đầu phát sáng bằng các bộ phận phát quang sinh học phân bố trên những vùng "chiến lược" của cơ thể, ví như vây sống lưng được dùng để săn những con mồi phía trên. Một số cá rắn Viper không có sắc tố da, hay nói cách khác, chúng trong suốt và hoàn toàn có thể nhìn thấu được. Cặp mắt của chúng luôn mở rộng để thu nhận lượng ánh sáng tối đa có thể. Dạ dày của cá rắn Viper rất to, có tính co giãn, giúp chúng có khả năng nuốt và tiêu hoá những con mồi thậm chí còn to hơn chúng rất nhiều.
Loài
Có 9 loài:
Tham khảo
C Thể loại:Sinh vật phát quang Thể loại:Cá biển sâu
Phymatodocis alternans
Phymatodocis alternans là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Phymatodocis.
Tham khảo
Thể loại:Phymatodocis
Antocha lacteibasis
Antocha lacteibasis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Antocha Thể loại:Limoniidae ở vùng Palearctic
Allosmaitia
Allosmaitia là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.
Tham khảo
Thể loại:Eumaeini
Trừng Mại
Trừng Mại (tiếng Trung: 澄邁縣, Hán Việt: Trừng Mại huyện) là một huyện tại tỉnh Hải Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này nằm ở phía bắc của đảo Hải Nam, diện tích 2068 km2, dân số 480.000 người. Huyện lỵ đóng tại trấn Kim Giang. Mã số bưu chính 571900. Khu hiệu là 0898.
Tham khảo
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Hải Nam
Mimosiphonops reinhardti
Mimosiphonops reinhardti là một loài lưỡng cư thuộc họ Caeciliidae. Chúng là loài đặc hữu của Brasil.
Tham khảo
Thể loại:Siphonopidae Thể loại:Động vật đặc hữu Brasil
Ortenberg, Wetterau
Ortenberg là một thị trấn ở huyện Wetteraukreis, bang Hessen, Đức. Đô thị Ortenberg, Wetterau có diện tích 54,7 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 9212 người. Ortenberg có cự ly 22 km về phía đông Friedberg, và 38 km về phía đông bắc Frankfurt am Main.
Tham khảo
Thể loại:Thị trấn của bang Hessen
Mỹ Lan
Tham khảo
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Hải Nam Thể loại:Hải Khẩu Thể loại:Khu dân cư ở Hải Nam
Hồ Thị Minh
Hồ Thị Minh (sinh ngày 23 tháng 9 năm 1976) là một nữ chính trị gia người Việt Nam, dân tộc Bru - Vân Kiều. Bà hiện là đại biểu quốc hội Việt Nam khóa XIV nhiệm kì 2016-2021, thuộc đoàn đại biểu quốc hội tỉnh Quảng Trị, Ủy viên Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, Trưởng ban Tuyên giáo Huyện ủy huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị. Bà lần đầu trúng cử đại biểu quốc hội năm 2016 ở đơn vị bầu cử 1, tỉnh Quảng Trị gồm có các huyện Vĩnh Linh, Gio Linh, Cam Lộ, Đakrông, Hướng Hóa và huyện đảo Cồn Cỏ.
Xuất thân
Hồ Thị Minh sinh ngày 23 tháng 9 năm 1976 quê quán ở xã Ba Nang, huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị. Bà hiện cư trú ở Khối 5, thị trấn Khe Sanh, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị.
Sự nghiệp
Bà gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 06/6/2006.
Khi ứng cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV vào tháng 5 năm 2016 bà đang là Thường vụ Huyện ủy,Trưởng ban Tuyên giáo Huyện ủy kiêm Giám đốc Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị huyện Hướng Hóa, làm việc ở Ban Tuyên giáo Huyện ủy Hướng Hóa.
Bà đã trúng cử đại biểu quốc hội năm 2016 ở đơn vị bầu cử 1, tỉnh Quảng Trị gồm có các huyện Vĩnh Linh, Gio Linh, Cam Lộ, Đakrông, Hướng Hóa và huyện đảo Cồn Cỏ được 145.359 phiếu, đạt tỷ lệ 61,64% số phiếu hợp lệ.
Bà hiện là Ủy viên Ban Thường vụ Huyện ủy, Trưởng ban Tuyên giáo Huyện ủy huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, Ủy viên Hội đồng Dân tộc của Quốc hội.
Bà đang làm việc ở Ban Tuyên giáo Huyện ủy Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị.
Liên kết ngoài
Thể loại:Người Quảng Trị Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV Quảng Trị Thể loại:Nữ Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV Thể loại:Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam Thể loại:Sống tại Quảng Trị Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV trúng cử lần đầu
Nguyễn Minh Châu (thượng tướng)
Nguyễn Minh Châu (1921-23/10/1999) là một tướng lĩnh cao cấp Quân đội nhân dân Việt Nam, quân hàm thượng tướng<ref name="tdbkqs720">Từ điển Bách khoa Quân sự Việt Nam 2004 - Nguyễn Minh Châu (tr. 720), Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông từng giữ các trọng trách như Tư lệnh Quân khu 6 thuộc B2, Tham mưu trưởng Quân giải phóng miền Nam Việt Nam, Tư lệnh Đoàn 232 trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, Tư lệnh Quân khu VII, Phó Tổng thanh tra Quân đội, Trưởng đại diện Bộ quốc phòng tại phía Nam.
Tiểu Sử
Nguyễn Minh Châu (bí danh Năm Ngà), sinh tại xã Thái Bình, huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh.
Tháng 8 năm 1945, ông tham gia giành chính quyền ở Sài Gòn trong Tổng khởi nghĩa Cách mạng, rồi sau đó tham gia quân đội. Suốt 9 năm kháng chiến chống Pháp, ông tham gia chỉ huy và chiến đấu tại chiến trường khu 6. Đầu năm 1954, ông từ Trung đoàn 108 được điều về khôi phục củng cố lại Trung đoàn 96 trên cương vị trung đoàn trưởng, hoạt động liên tục trên Đường 19. Ông chỉ huy trung đoàn đánh thắng trận An Khê ngày 24-6-1954 tiêu diệt binh đoàn cơ động 100 của Pháp. Sau khi trận đánh kết thúc, Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp đã điện khen ngợi và Chủ tịch Hồ Chí Minh ký quyết định trao Huân chương Kháng chiến hạng nhất cho Trung đoàn 96.
Năm 1958, sau một thời gian ra Bắc làm sư đoàn phó Sư đoàn 305, Nguyễn Minh Châu được phong quân hàm thượng tá. Tháng 4-1963, ông trở về Nam nhận nhiệm vụ Tư lệnh Quân khu 6 và đến tháng 5-1965 được thăng quân hàm đại tá. Tháng 4-1974, ông được thăng Thiếu tướng lúc đang giữ trọng trách tham mưu trưởng Bộ chỉ huy Quân giải phóng miền Nam.
Đầu năm 1975, Bộ Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam quyết định thành lập Đoàn 232 tương đương một quân đoàn, trên cơ sở Sư đoàn 5 và Sư đoàn 302 cùng các binh chủng phối thuộc, ông làm tư lệnh Đoàn 232.
Tháng 5-1988, ông được cử làm Trưởng đại diện Bộ Quốc phòng tại phía Nam.
Khen thưởng
Ông được Nhà nước Việt Nam tặng nhiều huân, huy chương:
Tham khảo
Thể loại:Thượng tướng Quân đội nhân dân Việt Nam đã mất Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa VII Thể loại:Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Thể loại:Huân chương Hồ Chí Minh Thể loại:Người Tây Ninh Thể loại:Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Thể loại:Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa VIII Thể loại:Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa V Thể loại:Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VI Thể loại:Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 1980
Cobalt (màu)
Màu lam cobalt là một màu xanh lam chưa bão hòa, tạo cảm giác lạnh, các chất liệu có màu như thế này chủ yếu tìm thấy trong các muối của cobalt. Màu xanh nhìn thấy trên phần lớn các loại kính, thủy tinh là màu cobalt.
Lam cobalt cũng là tên gọi của một bột màu lam được làm ra bằng cách thiêu kết cobalt(II) oxide với nhôm oxide (alumina) ở 1.200 °C. Về mặt hóa học, bột màu lam cobalt là cobalt(II) oxide - nhôm oxide, hay cobalt(II) aluminat, CoAl2O4. Màu lam cobalt là nhạt và ít chói hơn so với bột màu gốc sắt-xyanua là xanh Phổ. Màu này rất ổn định và theo dòng lịch sử đã được sử dụng làm tác nhân tạo màu trong nghề gốm (đặc biệt là trong đồ sứ Trung Hoa), nghề kim hoàn và trong sơn. Thủy tinh trong suốt được nhuộm màu bằng bột màu cobalt gốc silica là bột màu thủy tinh xanh.
Lịch sử sử dụng và sản xuất
Bột màu lam cobalt ở dạng không tinh khiết đã được sử dụng từ lâu trong đồ sứ Trung Quốc. Ghi chép đầu tiên về việc sử dụng cobalt blue (lam cobalt) như là một tên gọi màu trong tiếng Anh là vào năm 1777. Nó được Louis Jacques Thénard phát hiện một cách độc lập như một chất màu nguyên chất dựa trên alumina vào năm 1802. Sản xuất thương mại ở Pháp bắt đầu năm 1807. Nhà sản xuất bột màu lam cobalt hàng đầu thế giới trong thế kỷ 19 là Công ty Na Uy Blaafarveværket (xưởng bột màu lam) của Jacob Benjamin Wegner thời Đan Mạch–Na Uy). Đức cũng nổi tiếng về sản xuất bột màu lam cobalt, đặc biệt là các xưởng bột màu lam cobalt (Blaufarbenwerke) trong dãy núi Quặng ở Saxony.
Nghệ thuật
Bột màu lam cobalt là chất màu lam chính được sử dụng nhiều thế kỷ trong đồ sứ hoa lam Trung Hoa, bắt đầu từ cuối thế kỷ VII hay đầu thế kỷ IX.
Họa sĩ màu nước John Varley (1778-1842) gợi ý rằng lam cobalt là thay thế tốt cho màu lam sẫm để vẽ màu bầu trời, khi viết trong "J Varley's List of Colours'' (Danh sách các màu của J Varley) năm 1818: "Được sử dụng thay thế cho màu lam sẫm vì độ sáng của màu, và vượt trội hơn khi được sử dụng vẽ màu bầu trời và các đồ vật khác đòi hỏi sắc nhạt đều; thỉnh thoảng được sử dụng để lấy lại độ sáng của các sắc nhạt này khi chúng quá đậm và cho các sắc nhạt trên vải, v.v. Nhờ độ sáng và độ tương phản vượt trội của mình, nó có thể làm giảm độ sáng của các màu xanh lam khác."
Màu lam cobalt được sử dụng trong hội họa kể từ khi Thénard phát hiện ra nó, với các họa sĩ như J. M. W. Turner, các họa sĩ theo trường phái ấn tượng như Pierre-Auguste Renoir và Claude Monet cũng như các họa sĩ trường phái hậu ấn tượng như Vincent van Gogh. Nó ổn định và khó bay màu cũng như tương thích với các chất màu khác. Maxfield Parrish, nổi tiếng một phần vì các bức vẽ cảnh bầu trời của ông bằng việc sử dụng màu lam cobalt, và kết quả là màu lam cobalt đôi khi được gọi là lam Parrish.
Thể thao
Hai đội bóng của Major League Soccer có màu lam cobalt là màu thứ hai: Real Salt Lake từ khi thành lập, và Sporting Kansas City trong trang phục thi đấu sân nhà kể từ mùa gải năm 2008.
Video game
Màu logo chính thức của Sega là lam cobalt. Nhím Sonic, con vật lấy khước hiện tại của Sega, cũng được tô màu lam cobalt.
Kỳ học
Một vài quốc gia như Hà Lan và România, và tiểu bang Hoa Kỳ Nevada, có màu lam cobalt như là một trong ba sắc đậm trên cờ.
Ô tô
Một vài nhà sản xuất xe ô tô như Jeep và Bugatti có màu lam cobalt nhu là các tùy chọn sơn.
Xây dựng
Do độ ổn định hóa học của lam cobalt trong môi trường kiềm, nên nó được sử dụng làm chất màu trong bê tông xanh.
Tham khảo
Thể loại:Màu sắc Thể loại:Chất màu Thể loại:Phát minh Pháp
fa:لاجوردی
Polyisopren
nhỏ|Một vài mẫu polyisopren trong lọ ở một phòng thí nghiệm ở Pháp. Polyisopren là một loại polyme được tạo ra từ phản ứng trùng hợp của isopren. Trong thực tế, polyisopren thường được dùng để chỉ cis-1,4-polyisopren, được tạo ra bằng phản ứng polyme hóa isopren trong công nghiệp. Các dạng polyisopren tự nhiên cũng được sử dụng với số lượng đáng kể, quan trọng nhất là cao su tự nhiên, (chủ yếu là cis-1,4-polyisopren), có nguồn gốc từ nhựa cây. Cả polyisopren tổng hợp và cao su tự nhiên đều có tính đàn hồi cao và do đó được sử dụng để sản xuất lốp xe và nhiều ứng dụng khác.
Tổng hợp
thumb|center|upright=2|Bốn đồng phân của polyisopren. Về nguyên tắc, quá trình trùng hợp isopren có thể tạo ra bốn đồng phân khác nhau. Số lượng của mỗi đồng phân trong polyme phụ thuộc vào cơ chế của phản ứng trùng hợp.
Quá trình trùng hợp chuỗi anion, được bắt đầu bởi n-Butyllithi, tạo ra polyisopren. Nhiều nhất là cis-1,4-polyisopren, chiếm 90–92%. trans-1,4-polyisopren chỉ chiếm 8-10%.
Trùng hợp chuỗi phối hợp: Với chất xúc tác TiCl4/Al(i-C4H9)3, tạo thành hợp chất cis-1,4-polyisopren tinh khiết hơn, tương tự cao su tự nhiên cũng được hình thành. Với VCl3/Al(i-C4H9)3, trans-1,4-polyisopren được hình thành.
1,2 và 3,4-polyisopren được tạo ra bởi chất xúc tác MoO2Cl2, phosphor và Al(OPhCH3)(i-Bu)2.
Sử dụng
Cao su tự nhiên và polyisopren tổng hợp được sử dụng chủ yếu cho lốp xe. Các ứng dụng khác bao gồm các sản phẩm cao su, giày dép, dây đai, ống mềm và bao cao su.
Gutta-percha tự nhiên và trans-1,4-polyisopren tổng hợp được sử dụng cho bóng gôn.
Tham khảo
Thể loại:Hợp chất hữu cơ Thể loại:Hóa hữu cơ Thể loại:Hóa học polyme Thể loại:Chất dẻo Thể loại:Cao su
Phymatodocis nordstedtiana
Phymatodocis nordstedtiana là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Phymatodocis.
Tham khảo
Thể loại:Phymatodocis
Chrysiptera brownriggii
Chrysiptera brownriggii là một loài cá biển thuộc chi Chrysiptera trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1828.
Từ nguyên
Từ định danh brownriggii có lẽ được đặt theo tên của sĩ quan Robert Brownrigg, Thống đốc Ceylon (Sri Lanka), nơi mẫu định danh được thu thập.
Phạm vi phân bố và môi trường sống
C. brownriggii trước đây có phạm vi phân bố rộng khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nhưng quần thể ở Thái Bình Dương đã được xác định là một loài chị em với C. brownriggii, là Chrysiptera leucopoma. Phạm vi thực sự của C. brownriggii chỉ giới hạn ở Ấn Độ Dương, từ vùng bờ biển Đông Phi trải dài về phía đông đến Tây Indonesia.
Stygobromus hayi
Stygobromus hayi là một loài giáp xác trong họ Crangonyctidae. Chúng là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.
Tham khảo
H Thể loại:Động vật Mỹ Thể loại:Động vật giáp xác nước ngọt Bắc Mỹ Thể loại:Động vật được mô tả năm 1940
Chrysiptera brownriggii
Mô tả
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở C. brownriggii là 8 cm. Chúng có màu nâu sẫm với hai sọc trắng (một trên thân và một trên cuống đuôi) và một vệt vàng trên nắp mang. Cá con có kiểu hình giống với C. leucopoma, màu vàng với sọc xanh lam dọc lưng.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 11–13; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số tia vây ở vây ngực: 18–19.
Sinh thái học
Thức ăn chủ yếu của C. brownriggii là tảo, nhưng cũng có thể bao gồm cả động vật giáp xác. Loài này có tính lãnh thổ nhưng vẫn thường sống thành nhóm và không bơi xa nơi trú ẩn của chúng. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng bám chặt vào nền tổ.
Tham khảo
B Thể loại:Cá Ấn Độ Dương Thể loại:Cá Yemen Thể loại:Cá Kenya Thể loại:Cá Tanzania Thể loại:Cá Mozambique Thể loại:Cá Nam Phi Thể loại:Cá Indonesia Thể loại:Cá Madagascar Thể loại:Cá Sri Lanka Thể loại:Động vật Seychelles Thể loại:Động vật Comoros Thể loại:Động vật Mauritius Thể loại:Động vật Réunion Thể loại:Động vật được mô tả năm 1828
Passandra penicillata
Tham khảo
Thể loại:Passandra
Plaimpied-Givaudins
Plaimpied-Givaudins là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.
Ghi chú
Plaimpiedgivaudins
Sân bay Mossendjo
Sân bay Mossendjo là một sân bay ở Mossendjo, tỉnh Niari, Cộng hòa Congo.
Vị trí và cơ sở vật chất
Sân bay nằm cách thị trấn khoảng 1 km về phía tây, trên độ cao 1519 ft (463 m) so với mực nước biển. Nó có một đường băng cỏ dài 920 m.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sân bay Cộng hòa Congo Thể loại:Tỉnh Niari
Pachyanthidium katangense
Pachyanthidium katangense là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1930.
Tham khảo
Thể loại:Pachyanthidium Thể loại:Động vật được mô tả năm 1930
Euastrum ampullaceum
Euastrum ampullaceum là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Euastrum.
Tham khảo
Thể loại:Euastrum
San hô (màu)
Tọa độ màu
Số Hex = #FF7F50 RGB  (r, g, b)      = (255, 127, 80) CMYK (c, m, y, k)   = (0, 69, 50, 0) HSV (h, s, v) = (16, 69, 100)
Tham khảo
Thể loại:Màu sắc
Gerzensee
Gerzensee là một đô thị của huyện Bern-Mittelland, bang Bern, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 7,8 km², dân số năm tháng 12 năm 2018 là 1215 người.
Stygobromus heteropodus
Stygobromus heteropodus là một loài giáp xác trong họ Crangonyctidae. Chúng là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.
Gerzensee
Đô thị được đặt theo tên hồ Gerzensee.
Stygobromus heteropodus
Tham khảo
H Thể loại:Động vật Mỹ Thể loại:Động vật giáp xác nước ngọt Bắc Mỹ Thể loại:Động vật được mô tả năm 1943
Gerzensee
Tham khảo
Thể loại:Đô thị của bang Bern
Mimosiphonops vermiculatus
Mimosiphonops vermiculatus là một loài lưỡng cư thuộc họ Caeciliidae. Đây là loài đặc hữu của Brasil. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các đồn điền, vườn nông thôn, rừng thoái hóa nghiêm trọng, và.
Tham khảo
Thể loại:Mimosiphonops Thể loại:Động vật đặc hữu Brasil
Antocha latifurca
Antocha latifurca là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Antocha Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Ranstadt
Ranstadt là một đô thị ở huyện Wetterau, bang Hessen, Đức. Đô thị Ranstadt có diện tích 34,26 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 4971 người. Đô thị này có cự ly khoảng 35 kilometers về phía đông bắc Frankfurt am Main.
Erdenet
Erdenet nằm tại miền bắc của đất nước, trên một thung lũng giữa hai con sông Selenge và Orkhon cách thủ đô Ulan Bator (240 km) theo đường thẳng về phía tây bắc còn khoảng cách đường bộ giữa hai thành phố là (371 km).
Thành phố được xây dựng từ năm 1975 để phục vụ cho việc khai thác tại các mỏ quặng đồng lớn nhất châu Á và lớn thứ tư thế giới. Tập đoàn Khoáng sản Erdenet là một liên doanh giữa Mông Cổ và Nga và cũng là nguồn thu ngoại tệ chính của Mông Cổ.
Lịch sử
Erdenet, một trong những khu dân cư trẻ nhất ở Mông Cổ, được thành lập vào năm 1974 tại một khu vực nơi những mỏ đồng lớn đã được phát hiện vào những năm 1950. Một tuyến đường sắt có chiều dài 120 km (75 mi) nối Erdenet với Đường sắt xuyên Mông Cổ đã được khánh thành vào năm 1977. Vào giữa những năm 1980, hơn 50% cư dân là người Nga làm kỹ sư hoặc thợ mỏ. Tuy nhiên, sau sự sụp đổ của chủ nghĩa Cộng sản Xô viết vào năm 1990, tuy nhiên, hầu hết người Nga đã rời Erdenet. Ngày nay, khoảng 10% dân số là người Nga.
Tập đoàn khoáng sản Erdenet
Thành phố này có mỏ đồng lớn thứ tư trên thế giới. Tập đoàn khai thác Erdenet là một liên doanh giữa Mông Cổ và Nga, và chiếm phần lớn thu nhập của Mông Cổ. Khai thác mỏ 22,23 triệu tấn quặng mỗi năm, sản xuất 126.700 tấn đồng và 1.954 tấn molypden. Mỏ chiếm 13,5% GDP của Mông Cổ và 7% nguồn thu từ thuế. Khoảng 8.000 người làm việc trong mỏ.
Cơ sở hạ tầng
Erdenet được liên kết với Ulaanbaatar, thủ đô của Mông Cổ, và đến các thành phố Darkhan và Bulgan bằng một con đường trải nhựa và có thể dễ dàng truy cập bằng xe buýt nhiều lần mỗi ngày. Khoảng cách đến thủ đô nơi có sân bay gần nhất lên tới 370 km (230 dặm) và di chuyển bằng ô tô mất khoảng tám giờ. Các kết nối tàu giữa Erdenet và Ulaanbaatar ít thoải mái hơn vì chỉ có một chuyến tàu mỗi ngày bao gồm khoảng cách trong 11 giờ.
Thành phố anh em
Erdenet kết nghĩa với:
Liên kết ngoài
Thể loại:Tỉnh lị Mông Cổ Thể loại:Đô thị mỏ Mông Cổ Thể loại:Cộng đồng khai thác mỏ ở Mông Cổ Thể loại:Tỉnh Orkhon
Kem (màu)
Tọa độ màu
Số Hex = #FFFDD0
RGB (r, g, b) = (255, 253, 208)
CMYK (c, m, y, k) = (0, 1, 18, 0)
HSV (h, s, v) = (57, 18, 100)
Tham khảo
Thể loại:Màu sắc
Passandra popeorum
Tham khảo
Thể loại:Passandra
Pachyanthidium lachrymosum
Pachyanthidium lachrymosum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.
Tham khảo
Thể loại:Pachyanthidium Thể loại:Động vật được mô tả năm 1879
Pigny
Pigny là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.
Passandra punctulicollis
Passandra punctulicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Passandridae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1891.
Pigny
Ghi chú
Thể loại:Xã của Cher
Passandra punctulicollis
Tham khảo
Thể loại:Passandra
Stygobromus hubbsi
Stygobromus hubbsi là một loài giáp xác trong họ Crangonyctidae. Chúng là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.
Tham khảo
H Thể loại:Động vật Mỹ Thể loại:Động vật giáp xác nước ngọt Bắc Mỹ Thể loại:Động vật được mô tả năm 1942
Euastrum abruptum
Euastrum abruptum là một loài Song tinh tảo trong họ Desmidiaceae, thuộc chi Euastrum.
Phân loài
Loài này gồm 5 phân loài:
Tham khảo
Thể loại:Euastrum
Vòi voi (màu)
Màu vòi voi là màu có sắc từ tím trung bình, nhạt, hay chói tới màu tía ánh đỏ trung bình hay đậm. Ngoài ra nó cũng có thể là màu tía ánh xám. Một mẫu của màu này có giá trị như hình bên.
Tọa độ màu
Số Hex = #DF73FF RGB  (r, g, b)      = (223, 115, 255) CMYK (c, m, y, k)   = (13, 55, 0, 0) HSV (h, s, v) = (286, 55, 100)
Tham khảo
Thể loại:Màu sắc
Oscaecilia bassleri
Oscaecilia bassleri là một loài lưỡng cư thuộc họ Caeciliidae. Loài này có ở Ecuador, Peru, có thể cả Bolivia, và có thể cả Colombia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các đồn điền, vườn nông thôn, và rừng thoái hóa nghiêm trọng.
Tham khảo
Thể loại:Oscaecilia
Danh sách ký hiệu toán học
Những ký hiệu toán học đơn giản nhất bao gồm các chữ số thập phân (0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9), và các chữ cái trong bảng chữ cái Latin. Các chữ số thập phân được dùng để biểu diễn số qua hệ ghi số Ấn Độ–Ả Rập. Theo thông lệ, chữ cái viết hoa được dùng để biểu diễn điểm trong hình học, và chữ cái viết thường dùng cho biến và hằng số. Chữ cái cũng được dùng để biểu diễn nhiều loại vật thể toán học khác. Với sự phát triển của toán học và sự gia tăng về số lượng các đối tượng nghiên cứu, các nhà toán học cũng dùng đến bảng chữ cái Hy Lạp và Hebrew. Trong công thức toán học, kiểu chữ tiêu chuẩn là in nghiêng chữ cái Latin và chữ cái Hy Lạp viết thường, và in đứng cho chữ cái Hy Lạp viết hoa. Để có thêm nhiều ký hiệu nữa, những kiểu chữ khác được sử dụng, bao gồm chữ đậm, chữ viết tay (chữ viết tay in thường ít được sử dụng vì dễ nhầm lẫn với kiểu chữ thông thường), fraktur tiếng Đức , và in đậm bảng đen  (những chữ cái khác ít khi được sử dụng trong kiểu chữ này).
Những ký hiệu toán học sử dụng chữ cái Latin và Hy Lạp không được liệt kê ở đây. Đối với những ký hiệu đó, xem Biến số và Danh sách các hằng số toán học. Tuy nhiên, một số ký hiệu ở đây có hình dạng giống với chữ cái nguồn gốc của nó, ví dụ như và.
Những chữ cái này thôi không đủ để đáp ứng nhu cầu của các nhà toán học, và nhiều ký hiệu khác được sử dụng. Một số xuất phát từ dấu câu và dấu phụ thường được dùng trong typography, trong khi một số khác hình thành bằng việc biến dạng chữ cái, như là \in và \forall. Ngoài ra, những ký hiệu như
+
và
=
được thiết kế đặc biệt cho toán học.
Hướng dẫn
Thông thường, những mục từ trong một bảng chú giải được sắp xếp theo chủ đề và theo thứ tự bảng chữ cái. Việc này là bất khả thi với danh sách này bởi các ký hiệu không có thứ tự nào rõ ràng, và nhiều ký tự được sử dụng ở nhiều nhánh toán học khác nhau với ý nghĩa khác nhau, nhiều khi không liên quan đến nhau. Do đó, bài viết phải đưa ra một số quyết định tùy ý, được tóm tắt sau đây.
Bài viết được chia thành các phần xếp theo mức độ chuyên môn tăng dần: tức là phần đầu tiên chứa các ký hiệu thường gặp trong hầu hết các văn bản toán học, và cần phải biết ngay cả đối với người mới bắt đầu. Ngược lại, những phần cuối chứa các ký hiệu chuyên dụng cho một số lĩnh vực toán học và không được sử dụng bên ngoài các lĩnh vực này. Tuy nhiên, phần về dấu ngoặc đã được đặt gần cuối vì độ dài, mặc dù hầu hết các ký hiệu trong phần nàylà sơ cấp: điều này giúp việc tìm kiếm mục ký hiệu dễ dàng hơn.
Hầu hết các ký hiệu đa nghĩa thường được phân biệt theo ngành học mà nó được dùng hoặc theo cú pháp của chúng, nghĩa là vị trí của chúng bên trong công thức và bản chất của các phần khác của công thức gần với chúng.
Vì người đọc có thể không nhận thức được lĩnh vực toán học có liên quan đến ký hiệu mà họ đang tìm kiếm, các ý nghĩa khác nhau của ký hiệu được nhóm lại trong phần tương ứng với ý nghĩa phổ biến nhất của chúng.
Trong trường hợp ý nghĩa phụ thuộc vào cú pháp, biểu tượng \Box được sử dụng để biểu thị các thành phần lân cận của công thức chứa ký hiệu đó. Xem phần cho ví dụ chi tiết.
Phần lớn các ký hiệu có thể được hiển thị bằng hai cách: bằng ký tự Unicode, hoặc bằng LaTeX. Phiên bản Unicode cho phép sử dụng công cụ tìm kiếm và sao chép và dán dễ hơn. Mặt khác, hiển thị bằng LaTeX cho kết quả đẹp hơn, và là tiêu chuẩn được sử dụng trong toán học. Do đó, trong bài viết này, phiên bản Unicode của ký hiệu được dùng (khi có thể) để đánh dấu mục, và phiên bản LaTeX được dùng trong phần giải thích. Để tìm cách gõ ký hiệu bằng LaTeX, người đọc có thể coi mã nguồn của bài viết.
Với hầu hết ký hiệu, dẫn mục là ký tự Unicode tương ứng. Vì vậy, để tìm mục của một ký tự, người đọc chỉ cần gõ hoặc dán ký tự Unicode vào thanh tìm kiếm. Tương tự, khi tên của biểu tượng cũng là một liên kết nếu có thể, cho phép dẫn những bài viết Wikipedia khác dễ dàng.
Phép toán số học
+: Ký hiệu phép cộng; ví dụ,
Mặc định (khoa học máy tính)
Mặc định (tiếng Anh: default), trong khoa học máy tính, đề cập đến những giá trị có từ trước của những thiết lập mà người dùng có thể cấu hình được để gán cho một phần mềm ứng dụng, chương trình máy tính hay thiết bị. Trong tiếng Anh, những thiết lập này cũng được gọi là preset (tiền thiết lập) hoặc factory preset (tiền thiết lập xưởng), đặc biệt cho những thiết bị điện tử. Từ điển tiếng Anh Oxford ghi nhận sự xuất hiện cách dùng này từ giữa thập niên 1960 với tư cách biến thể của các diễn đạt ngữ nghĩa cũ hơn là "trình diễn/hoạt động hỏng".
Danh sách ký hiệu toán học
Phép toán số học
3 + 2
. Đôi khi được dùng để ký hiệu hợp rời của tập hợp thay cho \sqcup.
Mặc định (khoa học máy tính)
Giá trị mặc định là các giá trị tiêu chuẩn được thiết lập trước cho toàn bộ thiết bị hoặc một đời sản phẩm nào đó và với ý định khiến cho thiết bị càng dễ tiếp cận càng tốt mà không cần phải trải qua quá trình thiết lập phức tạp trước khi sử dụng. Người dùng chỉ việc thay đổi những thông số nào mà cảm thấy cần thiết. Ở nhiều thiết bị, người sử dụng còn có thêm lựa chọn khôi phục thiết lập mặc định cho một hoặc tất cả tính năng.
Tham khảo
Thể loại:Thuật ngữ máy tính Thể loại:Dữ liệu máy tính
Danh sách ký hiệu toán học
Phép toán số học
–: Ký hiệu phép trừ; ví dụ,
3 – 2
. Ký hiệu nghịch đảo phép cộng và đọc là âm; ví dụ,
–2
. Cũng được dùng thay cho
\
để ký hiệu phần bù; xem \ trong.
×: Trong số học sơ cấp, ký hiệu phép nhân; ví dụ,
3 × 2
. Trong hình học và đại số tuyến tính, ký hiệu tính có hướng. Trong lý thuyết tập hợp và lý thuyết phạm trù, ký hiệu tích Descartes và tích trực tiếp. Xem × trong.
·: Ký hiệu phép nhân; ví dụ,
3 ⋅ 2
. Trong hình học và đại số tuyến tính, ký hiệu tích vô hướng. Chỗ thế chân biểu thị thành phần bất định. Ví dụ, "giá trị tuyệt đối được ký hiệu bằng
" là rõ ràng hơn nói nó được ký hiệu bằng
Antocha latistilus
Antocha latistilus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Danh sách ký hiệu toán học
Phép toán số học
.
±: Ký hiệu dấu cộng hoặc dấu trừ. Ký hiệu khoảng giá trị mà một đại lượng đo đạc có thể có; ví dụ,
Antocha latistilus
Tham khảo
Thể loại:Antocha Thể loại:Limoniidae ở vùng Palearctic
Danh sách ký hiệu toán học
Phép toán số học
10 ± 2
∓: Dùng cùng với
±, ký hiệu dấu ngược lại; ví dụ,
(1 ± 2)×(3 ∓ 4)
(1 + 2)×(3 – 4)
hoặc
(1 – 2)×(3 + 4)
÷: Từng được dùng rộng rãi để biểu thị phép chia ở những nước nói tiếng Anh, ngày nay ký hiệu này không còn được sử dụng trong toán học. Ở một số quốc gia, nó có thể biểu thị phép trừ.
ratio: Ký hiệu tỉ số giữa hai đại lượng. Ở một số quốc gia, có thể ký hiệu phép chia. Trong ký hiệu xây dựng tập hợp, nó được dùng làm dấu phân cách với ý nghĩa "sao cho"; xem [[#b:b|
/: Ký hiệu phép chia và đọc là chia cho hoặc trên. Thường được thay thế bằng một dấu gạch ngang. Ví dụ,
3 / 2
hoặc \frac{3}{2}. Ký hiệu cấu trúc thương. Ví dụ, tập thương, nhóm thương, vành thương, phạm trù thương, v.v. Trong lý thuyết số và lý thuyết trường, F/E biểu thị một mở rộng trường, trong đó F là một trường mở rộng của trường E. Trong lý thuyết xác suất, ký hiệu một xác suất có điều kiện. Ví dụ, P(A/B) biểu thị xác suất của A, khi biết B diễn ra. Còn được ký hiệu là P(A\mid B): xem "[[#vbar|
]]".
√: Ký hiệu căn bậc hai và đọc là căn bậc hai của. Ít khi được sử dụng mà không có dấu gạch ngang ở trên (xem mục kế). Ví dụ,
√2
^: Lũy thừa thường được ký hiệu bằng superscript. Tuy nhiên, x^y thường được ghi là
Đẳng thức, tương đương và tương quan
equal: Ký hiệu đẳng thức. Dùng để đặt tên cho một đối tượng toán học trong câu như "đặt x=E", trong đó E là một biểu thức. Trong một số tài liệu toán học, việc đặt tên này có thể được viết tắt thành hoặc Việc này có liên hệ với khái niệm gán trong khoa học máy tính, vốn được ký hiệu bằng nhiều cách (tùy thuộc vào ngôn ngữ lập trình) như
inequal: Ký hiệu bất đẳng thức và nghĩa là "không bằng".
approx: Nghĩa là "xấp xỉ bằng". Ví dụ,.
tilde: Giữa hai số, được dùng thay cho
để biểu thị "xấp xỉ bằng", hoặc "có cùng cấp độ lớn với". Ký hiệu tương đương tiệm cận giữa hai hàm hoặc dãy số. Thường được dùng để biểu thị những loại đồng dạng, ví dụ như ma trận đồng dạng hoặc đồng dạng trong hình học. Ký hiệu cho một quan hệ tương đương. Trong xác suất và thống kê, biểu diễn phân bố xác suất của một biến ngẫu nhiên. Ví dụ, nghĩa là biến ngẫu nhiên X tuân theo phân bố chuẩn. Ký hiệu cho tỉ lệ thuận. Xem ∝ cho ký hiệu rõ ràng hơn.