cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lý trí và tình cảm
Cốt truyện
Trước khi mất, ông Dashwood đã bắt John phải hứa sẽ chăm sóc các em và mẹ kế. Và John đã định dành cho họ ba nghìn bảng. Nhưng người vợ ích kỉ của anh, Fanny, sợ rằng đó có thể là một tổn thất đối với Harry, đứa con trai 4 tuổi của cô, nên đã thuyết phục John rằng họ chỉ có một nửa dòng máu với anh, và nên giảm số tiền trợ cấp xuống. Cuối cùng, thay vì ba nghìn bảng, bốn người phụ nữ chỉ được năm trăm bảng một năm. Sau cái chết của ông Dashwood, John và Fanny chuyển tới Norland như những người chủ mới. Bà Dashwood và 3 người con gái bị đối xử như những vị khách trong chính ngôi nhà của mình, và họ bắt đầu tìm nơi ở mới.
Anh trai của Fanny, Edward Ferrars, một quý ông trẻ tuổi, thông minh, dễ chịu nhưng rụt rè tới thăm Norland. Anh và Elinor có cảm tình với nhau và bà Dashwood rất mong họ sẽ kết hôn. Tuy nhiên, Fanny bộc lộ rõ rằng mẹ của họ, một góa phụ giàu có, muốn con trai bà kết hôn với một phụ nữ có sản sự lớn hoặc địa vị cao, hoặc cả hai. Mặc dù Edward quan tâm đến Elinor, nhưng thái độ rụt rè của anh khiến cho mọi người khó đoán được dự định sau này của Edward. Về Elinor, cô mong rằng mọi người không quá hi vọng vào cuộc hôn nhân này, nhưng bản thân cô lại có.
Một trong những người họ hàng của bà Dashwood, Ngài John Middleton giàu có, mời bà đến ở một ngôi nhà nông thôn ở Barton Park, Devonshire, và bà Dashwood chấp thuận. Tuy nó quá bé và tối nếu so sánh với Norland, nhưng bà và các con gái cố làm cho nó trở nên tốt nhất có thể. Ngài John tiếp đón họ nồng nhiệt, luôn mời họ ăn tối với gia đình ông ở Barton và tham gia các hoạt động của họ. Luôn luôn ở cạnh Ngài John là bà Jennings, mẹ ông của ông, một góa phụ giàu có, tốt bụng và hài hước, đã ngay lập tức muốn tìm chồng cho các cô gái nhà Dashwood.
Khi tới thăm Ngài John, nhà Dashwood gặp người bạn cũ của ông, Đại tá Brandon. Nhanh chóng sau đó có vẻ như Brandon có cảm tình với Marianne, và bà Jennnings trêu đùa họ về chuyện này. Tuy nhiên Marianne lại không có hứng thú; cô cho rằng một người đàn ông 35 tuổi như Brandon thì không thể yêu một ai.
phải|nhỏ|220px|Bức họa từ thế kỷ 19 vẽ cảnh Wiloughby cắt một phần tóc của Marianne (chương 12)
Một lần khi đi ra ngoài lúc trời mưa, Marianne trượt ngã và bị bong gân. Người đàn ông trẻ hào nhoáng, đẹp trai John Willoughby đang đi thăm bà cô giàu có (bà Smith) đã vô tình ra ngoài cùng với khẩu súng và con chó ở gần đó và trông thấy sự việc. Anh đưa cô về nhà và nhanh chóng có được sự ngưỡng một của cô vì vẻ ngoài đẹp trai và tính cách cởi mở, trái ngược với sự yên lặng của Brandon. Anh đến thăm cô hàng ngày, và bà Dashwood và Elinor bắt đầu nghi ngờ rằng hai người đã bị mật đính ước. Sau một lần ra ngoài, Wiloughby đã nói với bà Dashwood rằng anh có một điều quan trọng cần nói vào lần sau. Bà cho rằng anh sẽ cầu hôn Marianne và rất vui vì chuyện này. Tuy nhiên khi ngày đó đến, Wiloughby nói rằng bà Smith muốn anh đến London vì việc kinh doanh và có thể anh sẽ không trở lại Barton trong vòng một năm.
Edward Ferrars tới thăm nhà Dashwood ở Barton nhưng lại có vẻ không vui. Elinor sợ rằng anh không còn tình cảm với cô nữa. Tuy nhiên, không giống như Marianne, cô không để ai thấy được nỗi buồn của mình, cảm thấy rằng cô có nghĩa vụ phải bình tĩnh vì mẹ và em gái mình, những người luôn tin tưởng vào tình yêu của Eaward dành cho cô.
Anne và Lucy Steele, em họ của Phu nhân Middleton, tới thăm Barton Park. Ngài John nói với Lucy rằng Elinor có tình cảm với Edward Ferrars, và Lucy đã nói với Elinor rằng cô (Lucy) và Edward đã bị mật đính ước 4 năm trước. Ban đầu, tuy Elinor trách Edward, nhưng sau đó cô nhận ra khi anh đính ước với Lucy, anh vẫn còn trẻ và có lẽ mắc sai lầm. Cô nghĩ rằng (và hi vọng rằng) Edward không yêu Lucy, nhưng anh sẽ vẫn cưới cô vì không muốn tổn hại danh dự của Lucy. Elinor che giấu nỗi thất vọng của mình và cố chứng minh với Lucy là cô không hề có tình cảm với Edward. Điều này rất khó khăn vì cô thấy Lucy không thực sự yêu bản thân Edward và có lẽ sẽ làm anh không vui.
Mùa đông năm đó Elinor và Marianne tới ở nhà của bà Jennings ở London. Những lá thư của Marianne gửi cho Wiloughby không hề được đáp lại, và anh cử xử với cô rất lạnh lùng khi vô tình trông thấy cô ở bữa tiệc. Sau này anh đã viết thư cho Marianne, nói rằng anh đã đính ước với cô Grey, một quý cô giàu có với địa vị cao và tài sản 50 nghìn bảng (tương đương năm triệu bảng hiện nay). Marianne thú nhận với Elinor là cô và Wiloughby chưa bao giờ đính ước, nhưng cô yêu anh và anh làm cô tưởng rằng anh cũng yêu cô.
Đại tá Brandon nói với Elinor rằng Wiloughby đã quyến rũ người mà ông bảo trợ, cô gái Eliza Williams 15 tuổi, và rời bỏ cô khi cô có thai. Brandon từng yêu mẹ của cô Williams, một người phụ nữ rất giống Marianne mà cả cuộc đời bà đã bị phá hủy bởi cuộc hôn nhân không hạnh phúc với anh trai ngài Đại tá.
Vì Fanny Dashwood không thích hai người em chồng của cô (Elinor và Marianne), cô từ chối gợi ý của chồng là mời họ đến ở với cô. Thay vào đó, cô mời hai chị em nhà Steele. Lucy Steele trở nên rất ngạo mạn và nói với Elinor rằng bà Ferrars (mẹ của Edward và Fanny) rất quý mến cô. Thực ra Fanny và bà Ferrars thích chị gái Lucy, Anne Steele. Khi bà Ferrars phát hiện ra rằng Edward và Lucy đã đính ước, bà đã rất tức giận và ra lệnh Edward phải kết thúc ngay với Lucy ngay lập tức. Tuy nhiên, anh không đồng ý, và bà cũng từ anh, đồng thời ngay lập tức chuyển sang yêu quý người em trai Robert. Elinor và Marianne cảm thấy tiếc cho Edward, và cho rằng anh rất đáng kính trọng khi cưới người phụ nữ đã đính ước với anh mà anh không hề yêu.
Edward dự định một kế hoạch kiếm tiền khi bà Ferrars đã từ anh, và Đại tá Brandon mời anh làm việc tại Delaford, nơi ở của ông, với hai trăm bảng một năm. Elinor gặp Robert và rất ngạc nhiên khi Robert không hề day dứt khi nói về chuyện anh trai mình bị từ.
Nhà Dashwood nghe tin Lucy đã kết hôn với anh Ferrars. Khi bà Dashwood thấy nỗi buồn của Elinor, cuối cùng bà đã nhận ra tình cảm của Elinor dành cho Edward và thấy tiếc là mình đã không quan tâm đến cô hơn. Tuy nhiên, ngày hôm sau, Edward đến và cho biết rằng đó là em trai của anh, Robert Ferrars, là người đã kết hôn với Lucy. Anh nói anh đã rơi vào cái bẫy của Lucy, cô rời bỏ anh và cưới Robert, người bây giờ đã trở nên giàu có. Edward cầu hôn Elinor, và cô đồng ý. Edward sau đó đã giảng hòa với mẹ mình, và sau đó bà đã đưa cho anh 10 nghìn bảng. Anh cũng giảng hòa với người em gái Fanny. Edward và Elinor chuyển tới Delaford. Tuy nhiên, bà Ferrars vẫn quý mến Robert và Lucy hơn Edward và Elinor.
Bà Smith cuối cùng cũng dành gia sản của cha Wiloughby lại cho anh, khi thấy anh kết hôn với một người phụ nữ tốt đã cứu rỗi anh. Wiloughby nhận ra rằng nếu cưới Marianne cũng sẽ có kết quả như vậy, và nếu anh cư xử từ tế, anh đã có thể có cả tiền bạc và tình yêu.
Hai năm sau, Marianne lớn lên, và ở tuổi 19, cô quyết định cưới Đại tá Brandon. Tính cô không bao giờ làm gì nửa vời, và cô đã yêu Brandon nhiều như ngay trước cô yêu Wiloughby. Nhà của Đại tá gần nơi ở của Elinor và Edward, và vì vậy nên hai chị em và chồng của họ có thể thường xuyên viếng thăm nhau.
Bà Dashwood vẫn ở Barton cùng với Margaret. Và khi Marianne tới Delaford, Margaret đã trưởng thành hơn, và Ngài John và bà Jennings lại tiếp tục hào hứng tìm cho cô một người chồng.
Tham khảo
Thể loại:Tiểu thuyết Anh Thể loại:Tiểu thuyết của Jane Austen Thể loại:Tiểu thuyết năm 1811 Thể loại:Tiểu thuyết Vương quốc Liên hiệp Anh Thể loại:Tiểu thuyết Vương quốc Liên hiệp Anh được chuyển thể thành phim Thể loại:Tiểu thuyết đầu tay Thể loại:Tiểu thuyết về quý tộc
Dahira yunlongensis
Dahira yunlongensis là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Vân Nam ở Trung Quốc.
Tham khảo
Thể loại:Dahira
Oides velata
Oides velata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Blackburn miêu tả khoa học năm 1896.
Tham khảo
Thể loại:Oides
Neuville-Bosc
Neuville-Bosc là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 140 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Neuvillebosc
Oides vexilla
Oides vexilla là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Duvivier miêu tả khoa học năm 1884.
Tham khảo
Thể loại:Oides
Borebi
Borebi là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 22º34'10" độ vĩ nam và kinh độ 48º58'16" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 590 m. Dân số năm 2004 ước tính là 2.205 người. Đô thị này có diện tích 348,1 km².
Thông tin nhân khẩu
Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000
Tổng dân số: 1.933 Mật độ dân số (người/km²): 5,55
Tuổi thọ bình quân (tuổi): 70,79
Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,31
Tỷ lệ biết đọc biết viết: 84,58%
Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,746
(Nguồn: IPEADATA) nhỏ|270px|phải|Igreja matriz nhỏ|270px|phải|Câmara do município
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang São Paulo
Colobicones singularis
Tham khảo
Thể loại:Colobicones
Eremisca major
Eremisca major là một loài ruồi trong họ Asilidae. Eremisca major được Lehr miêu tả năm 1964. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Eremisca
Yamaga, Kumamoto
Đến năm 2003, dân số thành phố là 58.678 người trên diện tích 299,67 km², mật độ 196 người/ km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố tỉnh Kumamoto
Hiallides minutus
Hiallides minutus là một loài chân đều trong họ Eubelidae. Loài này được Richardson miêu tả khoa học năm 1909.
Tham khảo
Thể loại:Hiallides
Gap
Gap là tỉnh lỵ của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng hành chính Provence-Alpes-Côte d'Azur của nước Pháp, có dân số là 36.262 người (thời điểm 1999).
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Hautes-Alpes
Colobicones tokarensis
Colobicones tokarensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Zopheridae. Loài này được Okada miêu tả khoa học năm 2005.
Tham khảo
Thể loại:Colobicones
Hiallum affine
Hiallum affine là một loài chân đều trong họ Eubelidae. Loài này được Richardson miêu tả khoa học năm 1909.
Tham khảo
Thể loại:Hiallum
Eutolmus montanus
Eutolmus montanus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Eutolmus montanus được Lehr miêu tả năm 1984. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Eutolmus
Oecetis paris
Oecetis paris là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Oecetis
Karsiborska Kępa
Karsiborska Kępa là một hòn đảo gần Świnoujście ở phía tây bắc Ba Lan. Nó cũng là tên của một khu bảo tồn thiên nhiên và khu bảo tồn chim nằm trên đảo.
Kurowo, West Pomeranian Voivodeship
Kurowo (Kurow Đức) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Bobolice, thuộc quận Koszalin, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 10 km  phía bắc Bobolice, 31 km về phía đông nam Koszalin và 148 km về phía đông bắc của thủ đô khu vực Szczecin.
Karsiborska Kępa
Hòn đảo được biết đến là nơi có thể là khu vực sinh sản quan trọng nhất của loài chích nước. OTOP, Hiệp hội bảo vệ các loài chim Ba Lan đã mua 1,8 km2 của hòn đảo. Toàn bộ hòn đảo bao gồm 3 km 2 và là diện tích khu bảo tồn duy nhất thuộc sở hữu của OTOP. Số lượng chim chích nước trên đảo phụ thuộc vào mực nước và thảm thực vật có sẵn ở đây. Có khoảng 55 con chim đực gáy vào cuối những năm 1990. Hòn đảo bao gồm những đồng cỏ rộng lớn, bãi cỏ và nó có những luống lau sậy lớn. Vô số các loài chim sinh sản khác bao gồm: diều đầm lầy và diều Montagu, chim dẽ Á-Âu, choắt nâu và sẻ ngô râu. Các loài khác bao gồm đại bàng đuôi trắng, diều đen và đại bàng ít đốm. Trên lối đi có vô số đàn ngỗng, chim nước, sếu và phù thủy. Các dạng động vật hoang dã khác bao gồm lợn rừng và thỉnh thoảng có rái cá. Địa điểm này thường xuyên có những người ngắm chim và là nơi lý tưởng cho những người lái xe đến Ba Lan qua Đức.
Kurowo, West Pomeranian Voivodeship
Làng có dân số 380 người.
Darwaz (huyện)
Darwaz là một huyện thuộc tỉnh Badakhshan, Afghanistan. Dân số thời điểm năm 1999 là 21,365 người.
Xem thêm
Thể loại:Huyện của tỉnh Badakhshan Thể loại:Huyện của Afghanistan
Oecetis paranensis
Oecetis paranensis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Oecetis
Neuilly-sous-Clermont
Neuilly-sous-Clermont là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 75 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Neuillysousclermont
Molamboz
Molamboz là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.
Xem thêm
Theo điều tra dân số 1999, xã có dân số là 84. The estimation for 2006 was 94.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Jura
Moiron
Moiron là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.
Xem thêm
At the 1999 census, xã có dân số là 135. Dân số ước tính vào năm 2004 là 122 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Jura
Oides violaceipennis
Tham khảo
Thể loại:Oides
Darwaz-e Bala (huyện)
Darwazi Bala là một huyện thuộc tỉnh Badakhshan, Afghanistan. Dân số thời điểm năm 1999 là -10,7 người.
Xem thêm
Thể loại:Huyện của tỉnh Badakhshan Thể loại:Huyện của Afghanistan
Vera Ignatyevna Mukhina
Cuộc đời
Bà sinh ra tại Riga trong một gia đình thương gia giàu có, sống tại số nhà 23-25 phố Turgeneva. Sau đó bà lên sống tại Moskva, học tại nhiều trường nghệ thuật tư thục, trong đó có trường Konstantin Yuon và Ilya Mashkov.
Năm 1912 bà sang Paris, học tại Viện Académie de la Grande Chaumière, được Emile-Antoine Bourdelle dạy. Rồi bà lại sang Ý|Italia để nghiên cứu nghệ thuật và điêu khắc của thời kỳ Phục Hưng.
Năm 1914, Thế chiến I bùng nổ. Mukhina trở về Moskva làm y tá trong bệnh viện. Tại đây, bà đã gặp người chồng tương lai - bác sĩ phẫu thuật Alexei Zamkov, một người có nguồn gốc quý tộc. Năm 1918, bà kết hôn với Alexei Zamkov và sinh con trai năm 1920. Gia đình bà đã trải qua giai đoạn rất nhiều biến động ở Nga sau Cách mạng tháng Mười.
Cả hai vợ chồng bà đều có cá tính mạnh mẽ, nghề nghiệp đều không được coi là thuộc lĩnh vực cơ bản lúc đó. Mukhina tiếp tục hoạt động nghệ thuật, dù gặp những rắc rối ngoài lĩnh vực này nhưng tài năng nghệ thuật của bà vẫn được khẳng định.
Năm 1930, quá mệt mỏi vì sự đố kị, ganh ghét của một số người, vợ chồng bà đã định ra nước ngoài sinh sống nhưng không thành. Thời điểm đó, quyết định ra nước ngoài của họ bị xem là trọng tội, nhưng vì tài năng của Mukhina nên vợ chồng bà chỉ bị buộc phải đi Voronezh (miền Nam nước Nga) trong 3 năm.
Mukhina tiếp tục sáng tác nghệ thuật. Nhờ tác phẩm để đời Công nhân và nữ nông trang viên được tham gia triển lãm toàn thế giới ở Paris năm 1937 và sau đó trở thành biểu tượng của hãng Mosfilm, tên tuổi của bà được cả thế giới biết đến. Cuộc sống của bà từ đó cũng đỡ long đong vất vả hơn. Nhờ những thành tích trong nghệ thuật, bà được tặng huân chương. Bà dạy học trong trường Hội họa, điêu khắc một thời gian rồi chuyển về làm tại xưởng thử nghiệm của nhà máy sứ Leningrad.
Bà mất ngày 6 tháng 10 năm 1953 ở tuổi 64.
Tác phẩm
Các bức tượng của Mukhina thường mang dáng vẻ đồ sộ, có phần nặng nề nhưng tràn đầy sức sống và có sức cuốn hút. Những tác phẩm đó rất hợp với thần thái toát ra từ khẩu hiệu của Liên Xô thời kỳ đó như: "Chúng ta sẽ xây dựng (Chủ nghĩa xã hội)", "Chúng ta sẽ đuổi kịp và vượt qua (Mỹ)", "Chúng ta sẽ hoàn thành kế hoạch (5 năm, 10 năm)".
Tác phẩm nổi tiếng nhất của bà là Công nhân và nữ nông trang viên cầm búa và lưỡi liềm, cao 24,3 mét và nặng 75 tấn. Bức tượng đã trở thành niềm tự hào của Liên Xô.
Vera có ảnh hưởng khá lớn trong lĩnh vực nghệ thuật Liên Xô đương thời, vì vậy bà đã thuyết phục được các quan chức Liên Xô vào cuối những năm 1940 không dỡ bỏ Tượng đài Tự do ở Riga để thay bằng tượng Joseph Stalin.
Chú dẫn
Thể loại:Sinh năm 1889 Thể loại:Mất năm 1953 Thể loại:Nhà điêu khắc Nga Thể loại:Nhà điêu khắc Liên Xô Thể loại:Họa sĩ Nga thế kỷ 20
Filiolus alenkae
Filiolus alenkae là một loài ruồi trong họ Asilidae. Filiolus alenkae được Lehr miêu tả năm 1995. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Filiolus
Oecetis parka
Oecetis parka là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Oecetis
Colobicus hirtus
Colobicus hirtus là một loài bọ cánh cứng trong họ Zopheridae. Loài này được Rossi miêu tả khoa học năm 1790.
Tham khảo
Thể loại:Colobicus
Hiallum camerunicum
Hiallum camerunicum là một loài chân đều trong họ Eubelidae. Loài này được Ferrara & Schmalfuss miêu tả khoa học năm 1985.
Tham khảo
Thể loại:Hiallum
Yatsushiro, Kumamoto
Yatsushiro (八代市) là một thành phố thuộc tỉnh Kumamoto, Nhật Bản. Ngày 01 tháng 8 năm 2004 thành phố được mở rộng sau khi sáp nhập một số đơn vị hành chính Izumi, Kagami, Sakamoto, Senchō và Tōyō.
Đến 1 tháng 1 năm 2008, dân số thành phố là 134.491 người trên diện tích 680,59 km², mật độ 198 người/ km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố tỉnh Kumamoto Thể loại:Khu định cư cảng Nhật Bản
Łozice, Hạt Koszalin
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Làng có dân số 40 người.
Chùa Thiên Mụ
Chùa Thiên Mụ hay còn gọi là chùa Linh Mụ là một ngôi chùa cổ nằm trên đồi Hà Khê, tả ngạn sông Hương, cách trung tâm thành phố Huế (Việt Nam) khoảng 5 km về phía tây. Chùa Thiên Mụ chính thức khởi lập năm Tân Sửu (1601), đời chúa Tiên Nguyễn Hoàng - vị chúa Nguyễn đầu tiên ở Đàng Trong.
Lịch sử
nhỏ|250px|phải|Bốn trụ biểu và các bậc thang dẫn lên chùa Thiên Mụ Trước thời điểm khởi lập chùa, trên đồi Hà Khê có ngôi chùa cũng mang tên Thiên Mỗ hoặc Thiên Mẫu, là một ngôi chùa của người Chăm1.
Người dân địa phương cho biết, nơi đây ban đêm thường có một bà lão mặc áo đỏ quần lục xuất hiện trên đồi, nói với mọi người: "Rồi đây sẽ có một vị chân chúa đến lập chùa để tụ linh khí, làm bền long mạch, cho nước Nam hùng mạnh". Vì thế, nơi đây còn được gọi là Thiên Mụ Sơn 2.
Tên gọi
Dựa theo huyền thoại, đồng thời căn cứ hình dạng Hán tự từng ghi trên bao tài liệu cấu tạo bằng nhiều chất liệu, đủ khẳng định rằng trong tên Thiên Mụ, ngữ tố "Thiên" có nghĩa là "Trời".
Năm 1862, dưới thời vua Tự Đức, để cầu mong có con nối dõi, nhà vua sợ chữ "Thiên" phạm đến Trời nên cho đổi từ "Thiên Mụ" thành "Linh Mụ" (hay "Bà mụ linh thiêng").
Vấn đề kiêng cữ như đã nêu chỉ diễn tiến từ năm Nhâm Tuất (1862) cho tới năm Kỷ Tỵ (1869). Sau đó, người dân thoải mái gọi hai tên: chùa Thiên Mụ và chùa Linh Mụ.
Một số người còn đặt tên cho chùa là Tiên Mụ (hay "Bà mụ thần tiên"). Cách gọi này không được giới nghiên cứu chấp nhận.
Kiến trúc
nhỏ|250px|phải|Chính điện Chùa Thiên Mụ chính thức khởi lập năm Tân Sửu (1601), đời chúa Tiên - Nguyễn Hoàng.
Dưới thời chúa Quốc - Nguyễn Phúc Chu (1691-1725) theo đà phát triển và hưng thịnh của Phật giáo xứ Đàng Trong, chùa được xây dựng lại quy mô hơn. Năm 1710, chúa Quốc cho đúc một chiếc chuông lớn, nặng tới trên hai tấn, gọi là Đại Hồng Chung, có khắc một bài minh trên đó. Đến năm 1714, chúa Quốc lại cho đại trùng tu chùa với hàng chục công trình kiến trúc hết sức quy mô như điện Thiên Vương, điện Đại Hùng, nhà Thuyết Pháp, lầu Tàng Kinh, phòng Tăng, nhà Thiền... mà nhiều công trình trong số đó ngày nay không còn nữa. Chúa Quốc còn đích thân viết bài văn, khắc vào bia lớn (cao 2m60, rộng 1m2) nói về việc xây dựng các công trình kiến trúc ở đây, việc cho người sang Trung Quốc mua hơn 1000 bộ kinh Phật đưa về đặt tại lầu Tàng Kinh, ca tụng triết lý của đạo Phật, ghi rõ sự tích Hòa thượng Thạch Liêm - người có công lớn trong việc giúp chúa Nguyễn chấn hưng Phật giáo ở Đàng Trong. Bia được đặt trên lưng một con rùa đá rất lớn, trang trí đơn sơ nhưng tuyệt đẹp.
Với cảnh đẹp tự nhiên và quy mô được mở rộng ngay từ thời đó, chùa Thiên Mụ đã trở thành ngôi chùa đẹp nhất xứ Đàng Trong. Trải qua bao biến cố lịch sử, chùa Thiên Mụ đã từng được dùng làm đàn Tế Đất dưới triều Tây Sơn (khoảng năm 1788), rồi được trùng tu tái thiết nhiều lần dưới triều các vua nhà Nguyễn.
Năm 1844, nhân dịp mừng lễ "bát thọ" của bà Thuận Thiên Cao Hoàng hậu (vợ vua Gia Long, bà nội của vua Thiệu Trị), vua Thiệu Trị kiến trúc lại ngôi chùa một cách quy mô hơn: xây thêm một ngôi tháp bát giác gọi là Từ Nhân (sau đổi là Phước Duyên), đình Hương Nguyện và dựng 2 tấm bia ghi lại việc dựng tháp, đình và các bài thơ văn của nhà vua.
Tháp Phước Duyên
nhỏ|250px|phải|Tháp Phước Duyên Tháp Phước Duyên là một biểu tượng nổi tiếng gắn liền với chùa Thiên Mụ. Tháp cao 21 m, gồm 7 tầng, được xây dựng ở phía trước chùa vào năm 1844. Mỗi tầng tháp đều có thờ tượng Phật. Bên trong có cầu thang hình xoắn ốc dẫn lên tầng trên cùng, nơi trước đây có thờ tượng Phật bằng vàng. Phía trước tháp là đình Hương Nguyện, trên nóc đặt Pháp luân (bánh xe Phật pháp, biểu tượng Phật giáo. Pháp luân đặt trên đình Hương Nguyện quay khi gió thổi).
Trận bão năm 1904 đã tàn phá chùa nặng nề. Nhiều công trình bị hư hỏng, trong đó đình Hương Nguyện bị sụp đổ hoàn toàn (nay vẫn còn dấu tích). Năm 1907, vua Thành Thái cho xây dựng lại, nhưng chùa không còn được to lớn như trước nữa. Hai bên tháp có hai nhà tứ giác, đặt hai tấm bia đời Thiệu Trị. Sâu vào bên trong là hai nhà lục giác, một nhà để bia và một nhà để quả chuông đúc đời chúa Nguyễn Phúc Chu.
Chùa Thiên Mụ được xếp vào 20 thắng cảnh đất Thần Kinh với bài thơ Thiên Mụ chung thanh do đích thân vua Thiệu Trị sáng tác và được ghi vào bia đá dựng gần cổng chùa.
Qua nhiều đợt tu sửa lớn nhỏ, ngoài những công trình kiến trúc như tháp Phước Duyên, điện Đại Hùng, điện Địa Tạng, điện Quan Âm... cùng bia đá, chuông đồng, chùa Thiên Mụ ngày nay còn là nơi có nhiều cổ vật quý giá không chỉ về mặt lịch sử mà còn cả về nghệ thuật. Những bức tượng Hộ pháp, tượng Thập Vương, tượng Phật Di Lặc, tượng Tam Thế Phật... hay những hoành phi, câu đối ở đây đều ghi dấu những thời kỳ lịch sử vàng son của chùa Thiên Mụ.
Trong khuôn viên của chùa là cả một vườn hoa cỏ được chăm sóc vun trồng hàng ngày. Ở đó, hòn non bộ của vị tổ nghề hát tuồng Việt Nam là Đào Tấn được đặt gần chiếc xe ô tô - di vật của cố Hòa thượng Thích Quảng Đức để lại trước khi châm lửa tự thiêu để phản đối chính sách đàn áp Phật giáo của chế độ Ngô Đình Diệm năm 1963.
Cuối khu vườn là khu mộ tháp của cố Hòa thượng Thích Đôn Hậu, vị trụ trì nổi tiếng của chùa Thiên Mụ, người đã cống hiến cả cuộc đời mình cho những hoạt động ích đạo giúp đời.
Liên kết ngoài
Thiên Mụ Thể loại:Thần kinh nhị thập cảnh Thể loại:Di tích ngoài Kinh Thành Huế Thể loại:Lịch sử Đàng Trong
Łozice-Cegielnia
Łozice-Cegielnia là một khu định cư ở khu hành chính của Gmina Bobolice, thuộc quận Koszalin, Tây Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan.
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Neufvy-sur-Aronde
Tham khảo
Neufvysuraronde
Oides vitae
Tham khảo
Thể loại:Oides
Dahira rubiginosa
Dahira rubiginosa là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở tây bắc Ấn Độ across Nepal và miền nam Trung Quốc tới miền bắc Đài Loan và miền nam Nhật Bản.
Ấu trùng ăn Ilex rotunda tại Nhật Bản.
Tham khảo
Thể loại:Dahira
Rio Open 2023
Rio Open 2023, còn được biết đến với Rio Open presented by Claro vì lý do tài trợ, là một giải quần vợt nam chuyên nghiệp thi đấu trên mặt sân đất nện ngoài trời. Đây là lần thứ 9 giải Rio Open được tổ chức, và là một phần của ATP Tour 500 trong ATP Tour 2023. Giải đấu diễn ra ở Rio de Janeiro, Brazil từ ngày 20–26 tháng 2 năm 2023.
Vận động viên khác
Đặc cách:
Bảo toàn thứ hạng:
Miễn đặc biệt:
Vượt qua vòng loại:
Thua cuộc may mắn:
Liên kết ngoài
2023 Rio Open Rio Open
Darzab (huyện)
Darzab là một huyện thuộc tỉnh Jowzjan, Afghanistan. Dân số thời điểm năm 1999 là 59,024 người.
Hiallum hilgendorfii
Hiallum hilgendorfii là một loài chân đều trong họ Eubelidae. Loài này được Budde-Lund miêu tả khoa học năm 1898.
Tham khảo
Thể loại:Hiallum
DRD4
Dopamine là chất truyền dẫn thần kinh gây cảm giác hưng phấn trong cơ thể con người và gen DRD4 tác động đến nồng độ đó của nó. Một loại phiên bản của gen làm tăng nồng độ dopamine trong não khiến con người muốn tìm những cảm giác mạnh.
Những người mang gen này sẽ thích tìm chuyện tình dục bừa bãi nhiều hơn gấp 2 lần so với nhóm mang phiên bản khác. Tuy nhiên không phải những người sở hữu loại gen này đều thuộc dạng người không chung thủy và tìm kiếm tình dục với nhiều người.
Chú thích
Thể loại:Gen Thể loại:Protein người
Oecetis parmata
Oecetis parmata là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Oecetis
Albert Szent-Györgyi
Albert von Szent-Györgyi de Nagyrápolt (16 tháng 9 năm 1893 – 22 tháng 10 năm 1986) là một nhà khoa học người Hungary, người đã đạt Giải thưởng Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1937 với công trình nghiên cứu phân lập thành công Vitamin C. Công trình của ông đã góp phần lớn cho những nghiên cứu về vitamin và quá trình sản xuất, sử dụng vitamin trong y học, sinh học cũng như sức khỏe, ẩm thực.
Ông được coi là người phát hiện ra vitamin C, các thành phần và phản ứng của chu trình acid citric. Ông cũng hoạt động trong kháng chiến Hungary trong Thế chiến II và bước vào chính trị Hungary sau chiến tranh.
Tiểu sử
Sau chiến tranh thế giới thứ II, Albert Szent-Gyorgyi chuyển đến sống và làm việc tại Marine Biological Laboratories tại Massachusetts, Hoa Kỳ. Tại Mỹ, Albert Szent-Gyorgyi tiếp tục nghiên cứu về chức năng của cơ và cơ chế phân tử của bệnh ung thư. Ông được trao tặng giải Nobel y học – sinh lý học năm 1937 do những kết quả nghiên cứu xuất sắc của mình.
ông mất ngày 22 tháng 10 năm 1986 tại Woods Hole, Bang Massachusetts, Hoa Kỳ.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1893 Thể loại:Mất năm 1986 Thể loại:Nhà sinh lý học Hungary Thể loại:Người Hungary đoạt giải Nobel Thể loại:Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Filiolus kamkalensis
Filiolus kamkalensis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Filiolus kamkalensis được Lehr miêu tả năm 1995. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Filiolus
Miéry
Miéry là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.
Salvador Sobral
Salvador Vilar Braamcamp Sobral (sinh ngày 28 tháng 12 năm 1989) là một ca sĩ người Bồ Đào Nha, trước đây từng là sinh viên tâm lý học. Anh đại diện cho Bồ Đào Nha tham dự cuộc thi Eurovision Song Contest 2017 với bài hát "Amar Pelos Dois" (youtube), giúp quốc gia này giành chiến thắng lần đầu tiên kể từ khi tham dự vào năm 1964. Bài hát được viết bởi chị gái của Sobral, ca sĩ kiêm nhạc sĩ Luísa Sobral. Anh cũng là một người công khai ủng hộ người tị nạn tới Châu Âu.
Liên bang Đông Dương
Liên bang Đông Dương (chữ Nôm: 聯邦東洋, Union indochinoise, sau 1947 là Fédération indochinoise) hay còn gọi là Đông Dương thuộc Pháp, Đông Pháp, là lãnh thổ nằm dưới quyền cai trị của thực dân Pháp trong hơn 67 năm (1887-1954) tại khu vực Đông Nam Á, ngày nay thuộc lãnh thổ Việt Nam, Lào, Campuchia và đất đai của huyện Trạm Giang (tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc). Nhân danh Triều đình Huế, Pháp cũng chính thức kiểm soát quần đảo Trường Sa và quần đảo Hoàng Sa vào năm 1920 và tuyên bố chủ quyền thống trị vào năm 1921.
Miéry
Xem thêm
Theo điều tra dân số 1999, xã có dân số là 104. The estimation for 2007 was 135.
Neuilly-en-Thelle
Neuilly-en-Thelle là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 130 mét trên mực nước biển.
Miéry
Tham khảo
Thể loại:Xã của Jura
Neuilly-en-Thelle
Tham khảo
Neuillyenthelle
Salvador Sobral
Tiểu sử
Sobral sinh ra ở Lisbon, con trai của Salvador Luís Cabral Braamcamp Sobral, và họ hàng với nhà quý tộc và chính trị gia Hermano José Braamcamp de Almeida Castelo Branco. Anh chủ yếu sống ở Lisbon, đôi lúc sống tại Mỹ.
Năm 10 tuổi, anh tham gia chương trình truyền hình Bravo Bravíssimo, và ở tuổi 20, anh lọt vào top 10 chương trình tìm kiếm tài năng Ídolos, phiên bản tiếng Bồ Đào Nha của Pop Idol. Trong vòng chung kết, anh đã hát nhạc của Stevie Wonder, Leonard Cohen và Rui Veloso.
Liên bang Đông Dương
Tháng 9 năm 1858, lực lượng viễn chinh của Đệ Nhị Đế chế Pháp cùng sự hỗ trợ của thực dân Tây Ban Nha nổ súng tấn công Bán đảo Sơn Trà của nước Đại Nam (ngày nay thuộc Đà Nẵng), mở đầu cho công cuộc thuộc địa hóa bán đảo Đông Dương. Đến ngày 17 tháng 10 năm 1887, Liên bang Đông Dương được chính thức thành lập theo Sắc lệnh của Tổng thống Cộng hoà Pháp với ba thuộc địa là Nam Kỳ (Cochinchine), Bắc Kỳ (Tonkin), Trung Kỳ (Annam) đều thuộc Đại Nam, và Cao Miên; Lào gia nhập vào năm 1893 và Quảng Châu Loan được sáp nhập từ năm 1900. Thủ phủ Liên bang Đông Dương ban đầu đặt tại Sài Gòn, sau đã chuyển ra Hà Nội từ năm 1902. Ngoài ra, Đà Lạt còn được xem như thủ đô mùa hè của Liên bang, nơi nghỉ dưỡng dành cho giới cầm quyền Pháp.
Liên bang Đông Dương là một chế độ nửa thuộc địa, nửa phong kiến. Đứng đầu liên bang là một Toàn quyền (Gouverneur Général de l'Indochine française từ 1887 đến 1945) hay một Cao ủy (giai đoạn 1945-1954) của chính phủ nước bảo hộ Pháp. Tại Bắc Kỳ và Trung Kỳ (ngoại trừ Hà Nội, Hải Phòng và Đà Nẵng), chính quyền từ cấp tỉnh trở xuống do các quan chức người Việt quản lý đặt dưới quyền vua Nguyễn, tuy nhiên, tại mỗi tỉnh đều có một viên Công sứ người Pháp thực hiện chức năng bảo hộ của nước Pháp đối với An Nam.
Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Liên bang Đông Dương bị Đế quốc Nhật Bản chiếm đoạt rồi mất ảnh hưởng ở tại Việt Nam. Tuy nhiên, Nhật Bản lại thua quân Đồng Minh vào năm 1945 và Đông Dương sau đó lại do Pháp kiểm soát nhưng họ buộc phải từ bỏ chủ quyền tại Lào và Campuchia vào năm 1953. Liên bang này chỉ thực sự tan rã sau khi Pháp thua trận ở Điện Biên Phủ và Hiệp ước hòa bình Genève được ký kết năm 1954.
Tên gọi
Trong giai đoạn 1947-1954, Union indochinoise (Liên bang Đông Dương trong tiếng Pháp) được đổi tên thành Fédération indochinoise (Liên đoàn Đông Dương). Ngoài ra, liên bang còn có các tên gọi khác như Đông Dương thuộc Pháp (chữ Nôm: 東洋屬法, Indochine française) hoặc gọi tắt là Đông Pháp (chữ Nôm: 東法).
Địa lý
Với diện tích 737.000 km² (284.557 sq mi), Liên bang Đông Dương là lãnh thổ thuộc địa lớn thứ 2 ở Đông Nam Á (sau Đông Ấn Hà Lan) trong thời gian tồn tại. Địa hình Đông Dương bao gồm một phần dãy núi kéo dài từ cao nguyên Tây Tạng giáp với Trung Quốc ở phía bắc, xen kẽ với các vùng đất thấp phần lớn bị thoát nước bởi ba hệ thống sông lớn chạy theo hướng bắc nam là sông Mê Kông (chảy qua Lào, Cao Miên và Nam Kỳ), ở phía bắc, ở phía đông giáp với Biển Đông, ở phía tây giáp với Xiêm và ở phía nam giáp với vịnh Xiêm.
Những mối liên kết đầu tiên (trước thế kỷ XIX)
Vào đầu thế kỷ 17, nhà giáo sĩ Dòng Tên người Avignon (nay thuộc Pháp) là Alexandre de Rhodes đến Việt Nam truyền đạo, góp phần tạo ra chữ Quốc ngữ tại đây. Đến thế kỷ 18, ảnh hưởng của người Pháp ở Đông Dương chỉ giới hạn trong lĩnh vực thương mại cùng một số thành tựu của các nhà truyền giáo thuộc Hội Thừa sai Paris.
Năm 1787, Pierre Pigneau de Behaine, một linh mục Công giáo người Pháp, đã thỉnh cầu vua Louis XVI của Pháp cử các tình nguyện viên quân đội để chi viện cho Nguyễn Ánh chiếm lại lãnh địa đã mất về tay nhà Tây Sơn. Sau đó, Pigneau qua đời ở Việt Nam, nhưng quân đội của ông đã chiến đấu tại đây đến năm 1802, khi nhà Nguyễn được thành lập và Nguyễn Ánh trở thành vua Việt Nam đầu tiên thống nhất đất nước sau hàng trăm năm chiến tranh. Ông lấy niên hiệu Gia Long.
Sau khi thống nhất đất nước của mình, Gia Long lại thiên về hướng tạo dựng mối hữu nghị mới với nhà Thanh ở Trung Quốc, khi đồng ý xưng thần với đế quốc này. Đồng thời, do lo ngại sự gia tăng ngày càng nhiều số lượng giáo sĩ ở Việt Nam là một mối đe dọa tiềm tàng, các vua nhà Nguyễn về sau bắt đầu thực hiện bế quan tỏa cảng (cấm giao thương với bên ngoài) và cấm đạo nhằm ngăn chặn ảnh hưởng của thực dân châu Âu tại khu vực này.
Từ thời vua Minh Mạng (con trai thứ sau và là người kế vị của vua Gia Long), triều đình Huế thi hành chính sách cấm đạo với các biện pháp trấn áp bằng vũ lực thậm chí là xử tử. Năm 1835, một cha xứ người Pháp là Joseph Manchard bị triều đình nhà Nguyễn khép tội xúi giục dân bản địa nổi loạn, và bị xử tử bằng hình thức lăng trì.
Chiến dịch Nam Kỳ và Cao Miên (1858-1867)
Tháng 1/1857, công sứ Pháp tại tô giới Thượng Hải là Charles de Montigny được hoàng đế Napoléon III của Đệ Nhị Đế chế Pháp cử đến Việt Nam nhằm thuyết phục triều đình nhà Nguyễn chấm dứt việc đàn áp hay trục xuất các nhà truyền đạo Công giáo, và thông quan hàng hải. Nhưng vua nhà Nguyễn lúc đó là Tự Đức đã khước từ mọi yêu cầu của de Montigny, khiến hoàng đế Pháp phải điều một hạm đội hải quân 3.300 người (gồm 300 lính Philippines của thực dân Tây Ban Nha) do đô đốc Charles Rigault de Genouilly chỉ huy nhằm đánh phá cảng Tourane (Đà Nẵng ngày nay). Hạm đội Pháp chiếm được bán đảo Sơn Trà. Nhưng sau ba tháng ròng giao tranh mà không thấy cơ hội tiến sâu vào đất liền, de Genouilly đã mở một cuộc tấn công khác vào thành Sài Gòn.
Ngày 17/2/1859, hạm đội Pháp chiếm được đại đồn Chí Hòa ở Sài Gòn vốn phòng bị kém. Tuy nhiên, quân Pháp lại không thể chinh phục các lãnh thổ bên ngoài vành đai phòng thủ của thành phố, khiến De Genouilly bị thay thế bởi Louis Adolphe Bonard vào tháng 11/1859.
Sau đó, người Pháp nỗ lực để đạt một hiệp ước bảo vệ đức tin Công giáo tại Việt Nam nhưng không thành công và cuộc chiến ở Sài Gòn vẫn tiếp diễn. Đến năm 1861, lực lượng Pháp chiếm được vùng đồng bằng sông Cửu Long, buộc người Việt ký Hòa ước Nhâm Tuất ngày 5/6/1862; qua đó, Công giáo được tự do hoạt động; mở cửa giao thương ở đồng bằng sông Cửu Long và tại ba cảng ở cửa sông Hồng ở miền bắc Việt Nam; nhường lại các tỉnh Biên Hòa, Gia Định và Định Tường, cùng với đảo Poulo Condore cho Pháp cai quản; đồng thời trả khoản bồi thường tương đương với 4.000.000 đồng bạc.
Năm 1864, ba tỉnh nói trên sau khi về tay người Pháp đã chính thức trở thành thuộc địa Nam Kỳ thuộc Pháp. Đến năm 1867, phó đô đốc Pháp Pierre de la Grandière buộc người Việt Nam phải nhượng thêm ba tỉnh Châu Đốc, Hà Tiên và Vĩnh Long. Theo đó, cả vùng Nam bộ cũng như đồng bằng sông Cửu Long đều nằm dưới sự cai trị của Pháp.
Năm 1863, vua Campuchia Norodom yêu cầu thiết lập chế độ bảo hộ của Pháp đối với nước mình. Năm 1867, vương quốc Xiêm (Thái Lan ngày nay) từ bỏ quyền thống trị đối với Campuchia và chính thức công nhận quyền bảo hộ của Pháp đối với nước này; đổi lại, Xiêm có sáp nhập các tỉnh Battambang và Xiêm Riệp thành một phần lãnh thổ Thái Lan cho đến năm 1906.
Biến cố ở Bắc Kỳ
Đô đốc Marie Jules Dupré yêu cầu đại tá Francis Garnier ra Bắc Kỳ để giải quyết vụ xung đột giữa lái buôn Pháp Jean Dupuis và chính quyền địa phương. Nguyên nhân là khi Nguyễn Tri Phương ra Bắc yết thị cấm người Việt và Hoa kiều giao thiệp với người phương Tây, không cho chở hàng đi Vân Nam và yêu cầu yêu cầu phía Pháp bắt Dupuis (theo Hiệp ước Nhâm Tuất năm 1862, Hà Nội không phải nơi thông thương) nhưng ông ta vẫn kiên quyết ở lại. Triều đình phải cử quan Khâm sai Lê Tuấn cùng Nguyễn Văn Tường và Nguyễn Tăng Doãn vào Gia Định thương nghị. Khi Garnier gặp Nguyễn Tri Phương có đề nghị ký một bản thương ước mở sông Hồng cho việc thông thương nhưng Nguyễn Tri Phương từ chối do chưa rõ ý kiến của triều đình Huế.
Đại tá Garnier sau đó gửi cho triều đình Đại Nam một bản tối hậu thư, trong đó yêu cầu quân nhà Nguyễn phải giải giáp và cho Jean Dupuis tự do đi lại. Khi không nhận được thư trả lời, Garnier và Dupuis lên kế hoạch đánh thành Hà Nội; theo đó, lúc 6 giờ sáng ngày 20/11, các pháo thuyền Scorpion và Espignol do thuyền trưởng Adrien-Paul Balny d'Avricourt chỉ huy sẽ bắn phá hai cửa thành phía bắc và phía đông cùng các cơ sở chính quyền của Hà Nội; đặc biệt tập trung pháo kích hương về doanh trại chỉ huy của khâm sai đại thần Nguyễn Tri Phương (dinh tổng đốc Hà Ninh và cột cờ). Tới 6 giờ 30, quân Pháp sẽ ngừng pháo kích; Garnier và viên phụ tá de Trentinian sẽ chỉ huy 25 thủy bộ binh với hai khẩu sơn pháo phối hợp với quân của phó thuyền trưởng Esmez tấn công cửa thành phía nam rồi bắt liên lạc với cánh quân đã vào trong cửa phía đông của Bain cùng với 2 phụ tá là Hautefeuille và Perrin. Tổng số quân Pháp tham chiến là 90 người. Ngoài ra, Dupuis phải bố trí toán lính đánh thuê Trung Quốc của ông ta tiến sát gần cửa đông lúc 2 pháo thuyền bắt đầu khai hỏa; ngay sau khi cuộc pháo kích kết thúc, Dupuis sẽ dẫn quân chiếm đóng lầu canh hình bán nguyệt ở cổng thành phía đông rồi đóng chốt ở phía bắc nhằm chặn đường rút lui của quan binh Đại Nam.
Đúng như kế hoạch, rạng sáng ngày 20/11/1873, quân Pháp bắt đầu tấn công. Tổng đốc Hà Ninh Nguyễn Tri Phương chỉ huy quân lính phòng thủ nhưng chẳng bao lâu thì thành Hà Nội thất thủ. Bản thân ông bị thương nặng và bị quân Pháp bắt. Con trai ông là Nguyễn Lâm cũng tử trận. Ít lâu sau, Nguyễn Tri Phương tuyệt thực và qua đời trong ngục.
Ngay sau khi thành Hà Nội thất thủ, triều đình Huế phái Trần Đình Túc, Trương Gia Hội cùng hai giáo sĩ là Sohier và Danzelger ra Hà Nội để điều đình với Garnier nhưng ông ta đã chiếm các thành Nam Định, Phủ Lý, và Hải Dương. Vua Tự Đức liền khiến Tam Tuyên tổng đốc Hoàng Tá Viêm sung tiết chế Bắc Kỳ quân vụ và tham tán Tôn Thất Thuyết đem theo 1.000 quân đến đóng ở phủ Từ Sơn (Bắc Ninh ngày nay). Tuy nhiên, quân triều đình ra đến Thanh Hóa thì phải hồi kinh vì thành Ninh Bình đã thất thủ.
Khi Garnier đánh chiếm thành Nam Định, quân cờ đen ở Sơn Tây, do Lưu Vĩnh Phúc chỉ huy hoạt động mạnh và đánh chiếm đồn phòng thủ của quân Pháp tại Phủ Hoài và nhiều tiền đồn khác ở ngoại vi Hà Nội. Garnier phải cử tàu Scorpion chở 15 lính tăng viện cho Bain de la Coquerie và ngay sau đó tàu này phải ra cửa Cấm chờ tàu Decrès chở quân tăng viện từ Sài Gòn ra.
Triều đình khi nhận được tin thắng trận đã lập tức cho Lê Tuấn và Nguyễn Văn Tường đến Sài Gòn thương nghị với đô đốc Dupré. Viên đô đốc này không được chính phủ Pháp ủng hộ trong vụ Bắc Kỳ nên bằng lòng trả các thành lại cho các quan địa phương và ký Hòa ước mới. Nhưng sau vụ đụng độ ở Bắc Kỳ, quyền tự quyết về ngoại giao của Đại Nam bị buộc phải giao cho người Pháp.
Salvador Sobral
Tiểu sử
Sau khi nhận học bổng trao đổi sinh viên Erasmus (anh học về Tâm lý học ở Viện cao học Psicologia Aplicada, ở Lisbon), Salvador đã chuyển đến Mallorca anh bắt đầu hát trong quán bar.
Sau khi tốt nghiệp ngành Tâm lý học, anh nộp đơn vào trường Cao đẳng Âm nhạc ở Barcelona, tốt nghiệp năm 2014. Năm 2015, anh tham gia lễ hội Vodafone Mexefest và EDP Cool Jazz. Năm 2016, anh phát hành album đầu tay, Excuse Me.
Salvador Sobral là fan của Chet Baker và nhiều ca sĩ bossa nova như Caetano Veloso hay Chico Buarque. Anh nói được bốn thứ tiếng: tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Anh và tiếng Ý.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nam ca sĩ Bồ Đào Nha Thể loại:Người tham gia Eurovision Song Contest 2017 Thể loại:Người đoạt giải Eurovision Song Contest Thể loại:Người tham gia Eurovision Song Contest của Bồ Đào Nha
Colobicus marginatus
Colobicus marginatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Zopheridae. Loài này được Latreille miêu tả khoa học năm 1807.
Tham khảo
Thể loại:Colobicus
Liên bang Đông Dương
Hiệp ước Quý Mùi (1883)
Năm 1876, Phạm Thận Duật dẫn đầu sứ bộ Đại Nam sang Trung Hoa cầu viện nhà Thanh để đối phó với Pháp. Triều đình Huế cũng chiêu nạp quân Cờ Đen của Lưu Vĩnh Phúc, bổ nhiệm ông này làm chức đề đốc cùng các quan chống cự quân Pháp. Khi đó, tình hình ở Bắc Kỳ trở nên bất ổn bởi các lực lượng người Hoa khiến chính phủ Pháp phải cân nhắc phương án đặt sự bảo hộ hoàn toàn ở Bắc Kỳ. Ngay từ năm 1879, đô đốc Bernard Jauréguiberry đã yêu cầu tăng viện 6.000 người sang Bắc Kỳ áp đặt nền bảo hộ nhưng chính phủ Pháp đã từ chối. Năm 1882, thống đốc Nam Kỳ Charles Le Myre de Vilers yêu cầu đại tá Henry Rivière dẫn với 233 quân ra Bắc Kỳ để bảo vệ các thương gia Pháp khỏi các băng đảng người Hoa. Khi tới Hà Nội ngày 3/4 năm đó, Henry Rivière đã có ý chiếm thành nhưng bị thống đốc de Vilers phản đối.
BNP Paribas Open 2021 - Đơn nam
Cameron Norrie là nhà vô địch, đánh bại Nikoloz Basilashvili trong trận chung kết 3–6, 6–4, 6–1. Đây là danh hiệu ATP Masters 1000 đầu tiên của Norrie và anh trở thành tay vợt Anh Quốc đầu tiên trong lịch sử vô địch giải đấu. Basilashvili trở thành tay vợt Gruzia đầu tiên vào trận chung kết một giải Masters 1000 sau Alex Metreveli vào năm 1968 và là tay vợt đầu tiên đại diện cho Gruzia với tư cách là một quốc gia độc lập vào trận chung kết.
Liên bang Đông Dương
Hiệp ước Quý Mùi (1883)
Cuối năm 1882, quân Thanh do các tướng Tạ Kính Bưu và Đường Cảnh Tùng vượt biên giới sang đóng ở Bắc Ninh và Sơn Tây. Triều Nguyễn trước đó đã yêu cầu nhà Thanh việc trợ, trong khi đại sứ Pháp ở Bắc Kinh thương thảo với tổng đốc Trực Lệ Lý Hồng Chương nhằm phân chia quyền kiểm soát Bắc Kỳ giữa hai nước. Đại tá Rivière sau đó dẫn quân đánh chiếm Hòn Gai và Nam Định, nhưng sau đó các quan viên triều Nguyễn như Trương Quang Đản, Bùi Ân Niên, Hoàng Kế Viêm đe doạ kéo quân bao vây người Pháp ở Hà Nội. Trong khi xuất quân phá vây, Rivière bị quân Cờ Đen của Lưu Vĩnh Phúc hạ sát sáng ngày 19/5/1883. Trước đó 4 ngày, quốc hội Pháp thông qua 1 khoản ngân sách 5.500.000 franc, cho phép gởi thêm quân lực tới xứ Bắc Kỳ.
BNP Paribas Open 2021 - Đơn nam
Dominic Thiem là đương kim vô địch, nhưng rút lui do chấn thương cổ tay.
Hiallum postflavum
Hiallum postflavum là một loài chân đều trong họ Eubelidae. Loài này được Richardson miêu tả khoa học năm 1909.
BNP Paribas Open 2021 - Đơn nam
Không có cựu vô địch giải đấu trong vòng đấu chính, do đó có một nhà vô địch Indian Wells Masters mới. Lần đầu tiên trong lịch sử ATP Masters 1000, cả 4 tay vợt vào vòng bán kết đều xếp hạng ngoài top 25 Bảng xếp hạng ATP. Trận thua của Grigor Dimitrov ở vòng bán kết đảm bảo sẽ có một nhà vô địch ATP Masters 1000 mới.
Hiallum postflavum
Tham khảo
Thể loại:Hiallum
Liên bang Đông Dương
Hiệp ước Quý Mùi (1883)
Ngày 19/7/1883, vua Tự Đức băng hà. Bộ chỉ huy Pháp lợi dụng những biến loạn xảy ra sau sự kiện này, nên cử tướng Courbet chỉ huy hạm đội đi đánh cửa Thuận An nhằm buộc triều đình phải xin hưu chiến và chấp nhận ký kết một hiệp ước có lợi cho người Pháp. Trước sự uy hiếp của Courbet, triều đình cử thượng thư bộ Lại Nguyễn Trọng Hợp ra Thuận An để điều đình với Pháp. Tổng ủy Francois Jules Harmand ra một yêu sách gồm 27 điều khoản và gia hạn cho triều đình Huế phải trả lời trong vòng 24 giờ đồng hồ, nếu không sẽ khai hỏa đánh lên kinh thành. Các điều khoản mà phía Pháp đưa ra, được sử gia Trần Trọng Kim tóm tắt trong Việt Nam sử lược tựu trung có mấy điểm chính:
Bản hòa ước được hai bên ký kết ngày 23 Tháng Bảy âm lịch triều Hiệp Hòa, tức ngày 25/8/1883, còn gọi là hiệp ước Harmand (hay hòa ước Quý Mùi).
BNP Paribas Open 2021 - Đơn nam
Hạt giống
• Stefanos Tsitsipas (Tứ kết)
Liên bang Đông Dương
Hiệp ước Quý Mùi (1883)
Dù vậy, phái chủ chiến của Tôn Thất Thuyết và Nguyễn Văn Tường chỉ xem đây như kế hoãn binh, để có thời gian củng cố lực lượng phản kháng. Hai ông này đã kêu gọi thành lập nghĩa quân chống Pháp, đắp đồn xung quanh kinh thành và cho xây dựng căn cứ Tân Sở, đồng thời chờ viện quân nhà Thanh lúc đó đã vượt biên giới vào Bắc Kỳ giao tranh với quân Pháp theo thỉnh cầu của Phạm Thận Duật, và sửa sang đường thượng đạo ra Bắc hầu tìm cách chống cự lâu dài. Súng ống, đạn dược, lương nong và gần 30% kho bạc triều đình được bí mật chuyển lên Tân Sở, đợi ngày phản công. Trong khi hàng vạn nhân công đang xây dựng căn cứ trong miền rừng núi Quảng Trị, vua Hiệp Hoà chủ trương hoà giải bị cho là nhu nhược và bị ép phải tự tử. Ngày 2/12 năm đó, Tôn Thất Thuyết và Nguyễn Văn Tường lập hoàng tử Ưng Đăng lên ngôi, niên hiệu Kiến Phúc.
BNP Paribas Open 2021 - Đơn nam
Hạt giống
• 🇩🇪 Alexander Zverev (Tứ kết)
Liên bang Đông Dương
Hiệp ước Giáp Thân (1884)
Vua Kiến Phúc ở ngôi được 8 tháng thì băng hà. Hoàng tử Ưng Lịch kế vị ngai vàng, lấy hiệu là Hàm Nghi. Lúc này, quân Pháp ở Bắc Kỳ đã đẩy lui quân chủ lực nhà Thanh về Trung Quốc. Tuy nhiên, quân Thanh vẫn hiện diện tại một số tỉnh thượng du phía Bắc và đe doạ lực lượng phòng vệ Pháp ở Bắc Kỳ. Chính phủ Pháp đã cử François-Ernest Fournier sang Thiên Tân ký với Lý Hồng Chương một bản thỏa thuận sơ bộ, được gọi là hòa ước Thiên Tân 1884; trong đó, có điều khoản nhà Thanh công nhận quyền bảo hộ của Pháp ở Việt Nam. Dựa vào bản thỏa thuận sơ bộ năm 1884 ở Thiên Tân. Chính phủ Pháp đã cử Jules Patenôtre - đại diện Đệ Tam Cộng Hòa Pháp đến Huế sửa lại hòa ước Quý Mùi 1883 trước đó giữa Pháp và nhà Nguyễn bằng một bản hòa ước khác có nhiều điều khoản có lợi hơn cho Pháp, bao gồm việc áp đặt quyền bảo hộ hoặc cai trị hoàn toàn đối với lãnh thổ Đại Nam.
Đại diện Cộng hòa Pháp là Jules Patenôtre, đặc phái viên và đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Cộng hòa Pháp tại Bắc Kinh. Và đại diện Hoàng đế An Nam gồm quan nhiếp chính Nguyễn Văn Tường (đệ nhất phụ chính đại thần, Lại bộ thượng thư), Phạm Thận Duật (Hộ bộ thượng thư) và Tôn Thất Phán (phụ trách ngoại giao, quyền Công bộ Thượng thư).
BNP Paribas Open 2021 - Đơn nam
Hạt giống
• 🇷🇺 Andrey Rublev (Vòng 3)
Liên bang Đông Dương
Hiệp ước Giáp Thân (1884)
Những vị này sau khi đã trao đổi ủy nhiệm thư, đúng phép tắc lễ nghi, đã thỏa thuận với nhau về những điều khoản sau đây :
Oides vittata
Oides vittata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1801.
BNP Paribas Open 2021 - Đơn nam
Hạt giống
• 🇳🇴 Casper Ruud (Vòng 4)
Liên bang Đông Dương
Hiệp ước Giáp Thân (1884)
Điều 1: Nước An Nam thừa nhận và chấp thuận nền bảo hộ của nước Pháp. Nước Pháp sẽ đại diện cho nước An Nam trên mọi quan hệ ngoại giao. Những người dân An Nam nằm ở nước ngoài đều đặt dưới quyền bảo hộ của nước Pháp.
Điều 2: Một lực lượng quân sự Pháp sẽ chiếm đóng cửa Thuận An lâu dài. Mọi đồn lũy và công trình quân sự dọc theo bờ sông Huế (sông Hương) sẽ bị san bằng.
BNP Paribas Open 2021 - Đơn nam
Hạt giống
• 🇨🇦 Félix Auger-Aliassime (Vòng 2)
Oides vittata
Tham khảo
Thể loại:Oides
Liên bang Đông Dương
Hiệp ước Giáp Thân (1884)
Điều 3: Các quan chức An Nam tiếp tục nắm quyền cai trị các tỉnh nằm giữa ranh giới của xứ Nam Kỳ cho đến ranh giới tỉnh Ninh Bình, ngoại trừ các vấn đề hải quan, công chánh, và nói chung, bất kỳ dịch vụ đòi hỏi phải có sự chỉ đạo thống nhất hoặc phải sử dụng các kỹ sư, nhân viên người Âu châu.
BNP Paribas Open 2021 - Đơn nam
Hạt giống
• 🇵🇱 Hubert Hurkacz (Tứ kết)