cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Polypsecadium litorale
Polypsecadium litorale là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được (Phil.) Al-Shehbaz mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polypsecadium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006
Aspidogyne hyphaematica
Aspidogyne hyphaematica là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Rchb.f.) Garay mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aspidogyne Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1977
Xã Ellsworth, Michigan
Xã Ellsworth (Ellsworth Township) là một xã thuộc quận Lake, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 817 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Michigan Thể loại:Quận Lake, Michigan
Geophis petersii
Geophis petersii là một loài rắn trong họ Rắn nước. Loài này được Boulenger mô tả khoa học đầu tiên năm 1894.
Tham khảo
Thể loại:Geophis Thể loại:Động vật được mô tả năm 1894
Begonia boraceiensis
Begonia boraceiensis là một loài thực vật có hoa trong họ Thu hải đường. Loài này được Handro mô tả khoa học đầu tiên năm 1968.
Đại học quốc lập Đài Loan
Trường được thành lập năm 1928 bởi chính quyền Nhật Bản dưới thời Nhật chiếm đóng Đài Loan và khi đó được gọi là Đại học Đế quốc Taihoku (Đài Bắc). Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, chính quyền Trung Hoa Dân Quốc tiếp quản việc quản lý Đại học Taihoku và tái tổ chức và đổi tên nó thành Đại học Quốc gia Đài Loan vào 15 tháng 11 năm 1945.
NTU vẫn thường được coi là đại học hàng đầu và danh giá nhất ở Đài Loan. Nó có mối quan hệ khăng khít với Academia Sinica (viện nghiên cứu trung ương của Đài Loan).
Giảng dạy
NTU đào tạo các hệ cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ trong nhiều lĩnh vực. Sinh viên được phép lựa chọn bất cứ khóa học nào của các trường cao đẳng thuộc NTU, tuy nhiên sinh viên cần phải hoàn thành các môn học bắt buộc của mỗi chuyên ngành nếu muốn được cấp bằng. Mỗi sinh viên phải xác nhận chuyên ngành mình sẽ theo học khi họ xin học. Một vài chuyên ngành có tính cạnh tranh cao hơn các chuyên ngành khác và yêu cầu kết quả học tập cao hơn. Gần đây, y học, kỹ thuật điện, luật và tài chính là các ngành được nhiều sinh viên lựa chọn nhất. Hầu hết các chuyên ngành cần 4 năm để hoàn thành, trong khi sinh viên theo học ngành nha khoa và y học lần lượt mất 6 và 7 năm để ra trường.
Tổng số sinh viên của NTU là 33.000, bao gồm trên 17.000 sinh viên đại học và 15.000 nghiên cứu sinh. Đội ngũ giảng viên và sinh viên của trường đã có trên 5000 nghiên cứu được xuất bản vào năm 2010.
Xếp hạng thế giới
NTU được đánh giá là đại học tốt nhất Đài Loan. QS World University Rankings (2015) xếp hạng NTU thứ 70 toàn cầu và 22 tại châu Á, đứng thứ 15 toàn cầu ở ngành kỹ thuật điện - điện tử, thứ 32 toàn cầu về các ngành khoa học tự nhiên. Bảng xếp hạng các trường đại học châu Á của QS (độc lập với bảng xếp hạng trên) xếp nó ở vị trí 22 ở châu Á. Ở cả hai bảng xếp hạng, nó đều là trường đại học tốt nhất Đài Loan.
Trong khi đó, NTU được xếp thứ 167 toàn cầu và 17 ở châu Á trong bảng xếp hạng các đại học thế giới của Times Higher Education (2015-16),.
Cựu sinh viên
Đại học quốc gia Đài Loan đã sản sinh ra nhiều cựu sinh viên nổi tiếng. Bà Thái Anh Văn (luật khoa) vừa đắc cử tổng thống Trung Hoa Dân Quốc năm 2016. Mã Anh Cửu, (luật khoa) tổng thổng đương nhiệm tính đến 5/2016, cũng như các cựu tổng thống Lý Đăng Huy (nông khoa), Trần Thủy Biển (luật khoa) đều đã từng theo học NTU. Lý Viễn Triết, nhận giải Nobel Hóa học 1986, từng nhận bằng cử nhân khoa học của NTU. Trên 40 cựu sinh viên của đại học Quốc gia Đài Loan đã được nhận vào National Academy of Engineering Hoa Kỳ và Viện hàn lâm Khoa học quốc gia Hoa Kỳ.
Ngoài ra, NTU đã từng đào tạo những cựu sinh viên là:
Tham khảo
<references group="lower-alpha"/>
Trượt băng tốc độ cự ly ngắn tại Thế vận hội Mùa đông 2018
Trượt băng tốc độ cự ly ngắn tại Thế vận hội Mùa đông 2018 diễn ra tại Gangneung Ice Arena ở Gangneung, Hàn Quốc. Tám nội dung diễn ra từ 10 tới 22 tháng 2 năm 2018.
Vòng loại
Có tổng cộng 120 được phép thi đấu tại đại hội (60 nam và 60 nữ). Các quốc gia nhận được suất dựa trên toàn bộ kết quả của World Cup 2017-18 vào mùa thu năm 2017. Mỗi quốc gia được phép có tối đa năm vận động viên trên một giới tính nếu quốc gia đó tham dự nội dung tiếp sức; nếu không con số tối đa sẽ là ba. Có tối đa 32 suất cho các nội dung 500m và 1000m; 36 cho các nội dung 1500m; và 8 cho tiếp sức.
Lịch thi đấu
Dưới đây là lịch thi đấu của cả tám nội dung. Các buổi thi chung kết được in đậm bold.
Giờ địa phương là UTC+9.
Nội dung của nữ
Các vận động viên không thi đấu chung kết nhưng vẫn nhận huy chương. Hà Lan thiết lập kỷ lục thế giới dù không giành huy chương vàng. Họ giành huy chương đồng sau khi Canada và Trung Quốc bị đánh loại khỏi vòng tranh huy chương (Chung kết A). Chỉ có hai đội có cơ hội nhận huy chương vàng và bạc (Hàn Quốc và Ý); Hà Lan trước đó giành chiến thắng ở vòng xếp hạng (Chung kết B) với thành tích đạt kỷ lục thế giới.
Kỷ lục
Có 12 kỷ lục Olympic (OR) và ba kỷ lục thế giới (WR) được thiết lập trong môn thi này.
Quốc gia tham dự
Có tổng cộng 115 vận động viên từ 22 nước tham dự (số vận động viên ở trong ngoặc).
Liên kết ngoài
Thể loại:Sự kiện Thế vận hội Mùa đông 2018 2018 Thế vận hội
Mutluca, Hınıs
Mutluca là một xã thuộc huyện Hınıs, tỉnh Erzurum, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 187 người.
Chilo agamemnon
Chilo agamemnon là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chilo
Deuteronomos lutaria
Deuteronomos lutaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Deuteronomos
Switch Girl!!
Cuối năm 2011, bộ truyện đã được chuyển thể thành phim với sự tham gia diễn xuất của Nishiuchi Mariya và Kiriyama Renn.
Nội dung
Tamiya Nika là một nữ sinh trung học nổi tiếng với vẻ ngoài xinh đẹp, sành điệu và là người mẫu ảnh cho nhiều tạp chí danh tiếng ở Nhật. Ở trường, cô luôn là mẫu học sinh lý tưởng, được nhiều bạn học ngưỡng mộ; nhưng ít ai biết được rằng, bên trong Nika lại tồn tại một con người khác hoàn toàn đối lập. Ở nhà, cô bộc lộ hết tính cách vốn được che giấu sau lớp vỏ bọc xinh đẹp: phòng riêng thì bừa bãi, đồ lót thì mặc rồi đi vòng quanh nhà, đầu tóc thì dị hợm... Cô gọi hai tính cách trái ngược này là hai chế độ ON và OFF. Tuy nhiên, chế độ OFF của cô lại bị cậu bạn học mới, đồng thời cũng là người hàng xóm mới chuyển đến, Kamiyama Arata phát hiện.
Nhân vật chính
Cô sinh vào ngày 31/7 (thuộc cung Sư Tử)Một nữ sinh trung học 17 tuổi xinh đẹp, sành điệu và thời trang. Nika không chỉ nổi tiếng ở trường, mà danh tiếng của cô còn được học sinh của các trường trung học khác biết đến. Cô luôn đạt điểm cao trong các môn như thể dục, nghệ thuật, âm nhạc và thủ công; nhưng điểm của những môn học khác lại khá lẹt đẹt. Cô luôn là một người mạnh mẽ và hay đứng về phía chính nghĩa. Tuy nhiên, bên trong vỏ bọc xinh đẹp đó lại là một cô gái lôi thôi và cẩu thả. Không ai khác ngoài người bạn thân Nino của cô biết được điều này. Tuy nhiên, mọi thứ bất ngờ thay đổi khi cô để lộ chế độ OFF của mình với Arata, một học sinh mới chuyển đến nơi cô ở. Với tính tình hài hước và tấm lòng vị tha, cô dần chinh phục được trái tim của anh chàng Arata lạnh lùng. Sinh nhật của cô là vào ngày 31 tháng 7.
Sphaerocionium prionema
Liên kết ngoài
Thể loại:Sphaerocionium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1973 Thể loại:Unresolved names
Switch Girl!!
Truyện tranh
Truyện được sáng tác và trình bày bởi nữ tác giả Aida Natsumi. Bộ truyện được Shūeisha phát hành theo kỳ trên tạp chí shōjo manga Margaret từ ngày 19 tháng 8 năm 2006. Tập truyện thứ 25, và cũng là tập truyện cuối cùng kết thúc bộ truyện được phát hành vào ngày 11 tháng 1 năm 2014.
Live-action
Bản Live-action (người đóng) của bộ truyện đã được phát sóng trên kênh Fuji TV Two từ ngày 24 tháng 12 năm 2011 đến ngày 18 tháng 2 năm 2012, với sự tham gia diễn xuất của Nishiuchi Mariya trong vai Tamiya Nika và Kiriyama Renn trong vai Kamiyama Arata.
Sphaerocionium prionema
Liên kết ngoài
Sphaerocionium prionema
Switch Girl!!
Live-action
Phần 2 của bộ phim cũng đã được lên sóng Fuji TV Two từ ngày 7 tháng 12 năm 2012 đến ngày 25 tháng 1 năm 2013.
Begonia borneensis
Liên kết ngoài
B Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1859
Bousigonia tonkinensis
Bousigonia tonkinensis là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được Eberh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1907.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Bù liêu Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1907
Bousigonia tonkinensis
Polypsecadium llatasii
Polypsecadium llatasii là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được (Al-Shehbaz) Al-Shehbaz mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polypsecadium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006
Euonthophagus pertinax
Euonthophagus pertinax là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Liên kết ngoài
Thể loại:Euonthophagus
Ctenus vatovae
Loài này thuộc chi Ctenus. Ctenus vatovae được Lodovico di Caporiacco miêu tả năm 1940.
Tham khảo
Thể loại:Ctenus
Geophis pyburni
Geophis pyburni là một loài rắn trong họ Rắn nước. Loài này được Campbell & Murphy mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Argostemma neurocalyx
Argostemma neurocalyx là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Miq. mô tả khoa học đầu tiên năm 1890.
Liên kết ngoài
Thể loại:Argostemma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1890
Encourage Films
Encourage Films Co., Ltd. (株式会社エンカレッジフィルムズ) là một xưởng phim hoạt hình Nhật Bản có trụ sở lại Nerima, Tokyo và được thành lập vào tháng 5 năm 2008.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xưởng phim hoạt hình ở Tokyo Thể loại:Xưởng phim hoạt hình Nhật Bản Thể loại:Nerima, Tokyo
Derma, Mississippi
Derma là một thành phố thuộc quận Calhoun, tiểu bang Mississippi, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 1 025 người.
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Mississippi Thể loại:Quận Calhoun, Mississippi
Aspidogyne kuczynskii
Aspidogyne kuczynskii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Porsch) Garay mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aspidogyne Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1977
Eryalus tigrinus
Eryalus tigrinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eryalus
Eupithecia kamburonga
Eupithecia kamburonga là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Polypsecadium magellanicum
Polypsecadium magellanicum là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được (Juss. ex Pers.) Al-Shehbaz mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polypsecadium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006
Kunabevu, Chitradurga
Kunabevu là một làng thuộc tehsil Chitradurga, huyện Chitradurga, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Chitradurga (huyện)
Brachystelma albipilosum
Brachystelma albipilosum là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được A.Lancaster ex Peckover mô tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Liên kết ngoài
Thể loại:Brachystelma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Brachystegia lujae
Brachystegia lujae là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được De Wild. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Brachystegia
Chilo aleniella
Chilo aleniella là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chilo
Geophis rhodogaster
Geophis rhodogaster là một loài rắn trong họ Rắn nước. Loài này được Cope mô tả khoa học đầu tiên năm 1868.
Tham khảo
Thể loại:Geophis Thể loại:Động vật được mô tả năm 1868
Deuteronomos maculosa
Tham khảo
Thể loại:Deuteronomos
Euonthophagus sulcicollis
Euonthophagus sulcicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Liên kết ngoài
Thể loại:Euonthophagus
Xã Elmer, Quận Oscoda, Michigan
Xã Elmer (Elmer Township) là một xã thuộc quận Oscoda, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.138 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Michigan Thể loại:Quận Oscoda, Michigan
Ctenus vehemens
Ctenus vehemens là một loài nhện trong họ Ctenidae.
Loài này thuộc chi Ctenus. Ctenus vehemens được Eugen von Keyserling miêu tả năm 1891.
Tham khảo
Thể loại:Ctenus
Giọt đắng
Giọt đắng là một bộ phim truyền hình được thực hiện bởi Hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh do Đinh Đức Liêm làm đạo diễn. Phim phát sóng vào lúc 18h00 từ Chủ Nhật đến thứ 3 hàng tuần bắt đầu từ ngày 2 tháng 12 năm 2007 và kết thúc vào ngày 15 tháng 1 năm 2008 trên kênh HTV9.
Nội dung
Giọt đắng là cuộc đấu tranh gay go của những người bạn trẻ trên đường bảo vệ thương hiệu cà phê Việt Nam diễn ra ở Buôn Ma Thuột, trong đó điển hình là Văn (Thanh Phương) – chàng sinh viên y khoa, nhưng lại có niềm đam mê đặc biệt đối với cà phê.
Begonia bosseri
Liên kết ngoài
B Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1983
Giọt đắng
Diễn viên
Cùng một số diễn viên khác....
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim truyền hình Việt Nam ra mắt năm 2007 Thể loại:Phim truyền hình Việt Nam phát sóng trên kênh HTV9 Thể loại:Chương trình truyền hình nhiều tập của TFS
Polypsecadium rusbyi
Polypsecadium rusbyi là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được (Britton) Al-Shehbaz mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polypsecadium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006
Eupithecia kananaskata
Eupithecia kananaskata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
K
Euonthophagus schnabeli
Euonthophagus schnabeli là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Liên kết ngoài
Thể loại:Euonthophagus
Aspidogyne lindleyana
Aspidogyne lindleyana là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Cogn.) Garay mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Eryphus bipunctatus
Eryphus bipunctatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Aspidogyne lindleyana
Liên kết ngoài
Thể loại:Aspidogyne Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1977
Gia phả nhà Habsburg
Đây là một cây gia phả của gia đình Habsburg. Cây gia đình này chỉ bao gồm các cành đực của Nhà Habsburg từ năm 1096 đến 1564. Otto II là người đầu tiên lấy tên Lâu đài Habsburg làm tên riêng của mình, thêm "von Habsburg" vào tên của mình và tạo ra nhà Habsburg.
* Thể loại:Gia phả
Brachystelma alpinum
Brachystelma alpinum là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được R.A.Dyer mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Ovaçevirme, Hınıs
Ovaçevirme là một xã thuộc huyện Hınıs, tỉnh Erzurum, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 327 người.
Brachystelma alpinum
Liên kết ngoài
Thể loại:Brachystelma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1977
Geophis rostralis
Geophis rostralis là một loài rắn trong họ Rắn nước. Loài này được Jan mô tả khoa học đầu tiên năm 1865.
Tham khảo
Thể loại:Geophis Thể loại:Động vật được mô tả năm 1865
Bộ nhớ truy cập tuần tự
Tham khảo
Trong máy tính, bộ nhớ truy cập tuần tự (SAM) là một lớp học của các thiết bị lưu trữ dữ liệu đọc dữ liệu được lưu trữ trong một chuỗi. Điều này trái ngược với bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên (RAM), nơi dữ liệu có thể được truy cập theo thứ tự nào. Các thiết bị truy cập tuần tự thường là một hình thức lưu trữ từ tính.
Trong khi bộ nhớ truy cập tuần tự được đọc theo thứ tự, địa điểm tùy ý vẫn có thể được truy cập bằng cách "tìm" đến vị trí yêu cầu. Hoạt động này, tuy nhiên, thường là tương đối không hiệu quả (xem thời gian tìm kiếm, độ trễ quay).
Bộ nhớ truy cập tuần tự từ thường được sử dụng để lưu trữ thứ cấp trong các máy tính mục đích chung do mật độ cao hơn của họ với chi phí thấp hơn so với RAM, cũng như khả năng chống mài mòn và không biến động. Ví dụ về các thiết bị SAM vẫn còn sử dụng bao gồm đĩa cứng, CD-ROM và băng từ. Trong lịch sử, bộ nhớ trống cũng đã được sử dụng.
Euonthophagus tissoni
Euonthophagus tissoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Begonia boucheana
Begonia boucheana là một loài thực vật có hoa trong họ Thu hải đường. Loài này được (Klotzsch) A.DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1864.
Liên kết ngoài
B Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1864
Sphaerocionium raddianum
Sphaerocionium raddianum là một loài dương xỉ trong họ Hymenophyllaceae. Loài này được Copel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1938. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sphaerocionium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1938 Thể loại:Unresolved names
Sphaerocionium raddianum
Chilo arcuellus
Chilo arcuellus là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chilo
Ctenus velox
Ctenus velox là một loài nhện trong họ Ctenidae.
Premna membranifolia
Premna membranifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Merr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Liên kết ngoài
M Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1913
Kunagahalli, Gundlupet
Kunagahalli là một làng thuộc tehsil Gundlupet, huyện Chamarajanagar, bang Karnataka, Ấn Độ.
Sphaerocionium productum
Sphaerocionium productum là một loài dương xỉ trong họ Hymenophyllaceae. Loài này được C.Presl mô tả khoa học đầu tiên năm 1843. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sphaerocionium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1843 Thể loại:Unresolved names
Sphaerocionium productum
Inverness, Mississippi
Inverness là một thành phố thuộc quận Sunflower, tiểu bang Mississippi, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 1 019 người.
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Mississippi Thể loại:Quận Sunflower, Mississippi
Yvesia
Yvesia có thể dùng để chỉ:
Polypsecadium tucumanense
Polypsecadium tucumanense là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được (O.E. Schulz) Al-Shehbaz mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polypsecadium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006
Xã Elmer, Quận Sanilac, Michigan
Xã Elmer (Elmer Township) là một xã thuộc quận Sanilac, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 806 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Michigan Thể loại:Quận Sanilac, Michigan
Giải quần vợt Úc Mở rộng 2019 - Đôi nam trẻ
Hugo Gaston và Clément Tabur là nhà đương kim vô địch, nhưng cả hai đều không đủ điều kiện tham gia.
Jonáš Forejtek và Dalibor Svrčina là nhà vô địch, đánh bại Cannon Kingsley và Emilio Nava trong trận chung kết, 7–6(7–5), 6–4.
Hạt giống
• # Rinky Hijikata / Otto Virtanen (Vòng 2)
• # Nicolás Álvarez Varona /  Filip Cristian Jianu (Bán kết)
• # Jonáš Forejtek /  Dalibor Svrčina (Vô địch)
• # Cannon Kingsley /  Emilio Nava (Chung kết)
• # Lorenzo Musetti /  Giulio Zeppieri (Bán kết)
• # Valentin Royer /  Holger Vitus Nødskov Rune (Vòng 2)
• # Tristan Boyer /  Tyler Zink (Vòng 2)
• # Liam Draxl /  Zane Khan (Tứ kết)
Tham khảo
Đôi nam trẻ
Enheduanna
Enheduanna (Sumer: 𒂗𒃶𒌌𒀭𒈾 cũng được phiên âm là Enheduana, En-hedu-ana, hoặc biến thể; sống khoảng thế kỷ 23 TCN), là nhà thơ, nữ tu sĩ ở Lưỡng Hà cổ đại và là tác giả đầu tiên trong lịch sử có danh tính được ghi chép lại. Bà là con gái của Sargon, người sáng lập Đế quốc Akkad, và giữ tước vị Đại tư tế của nữ thần Inanna và thần mặt trăng Nanna (Sīn) tại thành Ur thuộc Sumer.
Enheduanna đã đóng góp vào nền văn học Sumer những sáng tác ca tụng nữ thần Inanna và tập hợp các bài "Thánh ca đền thờ". Bên cạnh đó cũng có một số các tác phẩm khác được sáng tác dưới tên bà. Điều này khiến Enheduanna trở thành tác giả đầu tiên được ghi danh trong lịch sử thế giới.
Bà là người phụ nữ đầu tiên từng giữ tước vị EN, có nghĩa là "tư tế tối cao", một vị trí có vai trò chính trị quan trọng thường do các phụ nữ hoàng tộc đảm nhiệm. Enheduanna được vua Sargon bổ nhiệm vào vị trí này như một động thái chính trị nhằm củng cố quyền lực ở phía nam đế quốc.
Bà giữ chức vụ Đại tư tế cho đến thời anh trai bà là Rimush thì bị trục xuất khỏi đền thờ do liên quan đến các âm mưu chính trị, tuy nhiên, sau này bà đã được phục hồi tước vị dưới thời cháu trai là vua Naram-Sin. Tác phẩm 'nin me šara' ('Ca tụng Inanna') đề cập đến việc bà bị đuổi khỏi Ur và cuối cùng được phép quay trở lại. Sau khi chết, Enheduanna tiếp tục được tưởng nhớ như một nhân vật quan trọng, thậm chí có thể đạt được tới địa vị bán thần.
Aspidogyne lobatocalcar
Liên kết ngoài
Thể loại:Aspidogyne Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1977
Aspidogyne lobatocalcar
Enheduanna
Bằng chứng khảo cổ
Các chi tiết về Enheduanna được tìm thấy từ các nguồn khảo cổ và văn bản. Hai con dấu có tên bà, thuộc về những người hầu cận và có niên đại từ thời Sargon, đã được khai quật tại Nghĩa trang Hoàng gia ở Ur. Ngoài ra, một tấm đĩa điêu khắc thạch cao có tên và hình ảnh của bà được tìm ra tại Giparu, Ur, nơi cư trú chính của Enheduanna. Bức tượng được tìm thấy tại tầng khai quật Isin-Larsa (k. 2000–1800 TCN) của Giparu, cùng với bức tượng nữ tư tế Enannatumma.
Các bản sao tác phẩm của Enheduanna, nhiều bản có niên đại hàng trăm năm sau khi bà qua đời, được khắc và lưu trữ ở Nippur, Ur và có thể là Lagash cùng với các bản khắc chữ Hoàng gia, cho thấy chúng rất quý giá, có thể tương đương với bản khắc chữ của các vị vua (Westenholz 1989: 540).
Tác phẩm
Enheduanna đã sáng tác 42 bài thánh ca cho các ngôi đền trên khắp Sumer và Akkad bao gồm Eridu, Sippar và Eshnunna. Các văn bản được phục hồi từ 37 phiến đất sét từ Ur và Nippur, hầu hết trong số đó có từ thời kỳ Ur III và Cổ Babylon (Sjöberg và Bergman 1969: 6–7). Bộ thánh ca này thường được gọi là 'Thánh ca đền thờ Sumer'. Đây là những sáng tác đầu tiên của loại hình này; trong đó Enheduanna tuyên bố: "Thưa nhà vua, một thứ chưa từng có trước đây đã được tạo ra." Việc sao chép các bài thánh ca cho thấy những sáng tác này được coi trọng và lưu truyền cho đến rất lâu sau thời đại của Enheduanna.
Tác phẩm nổi tiếng khác của bà là 'Ca tụng Inanna' hay 'Nin-Me-Sar-Ra', thể hiện sự tôn sùng nữ thần Inanna và kể lại chi tiết việc Enheduanna bị trục xuất khỏi Ur theo ngôi thứ nhất. Những bài thơ của Enheduanna đã đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố sự đồng nhất giữa Inanna trong văn hóa Sumer và nữ thần Ishtar của người Akkad.
Công việc sáng tác của Enheduanna đã đặt ra câu hỏi về tỷ lệ nữ giới được học tập ở Lưỡng Hà cổ đại; Ngoài Enheduanna, những người phụ nữ hoàng tộc khác có thể cũng sáng tác thơ ca, và theo truyền thuyết nữ thần Nindaba có vai trò là một người ghi chép. Leick chỉ ra "ở một mức độ nào đó, những mô tả về các nữ thần Lưỡng Hà cũng cho thấy quan điểm về phụ nữ và vai trò của họ trong xã hội cổ đại.”
Di sản
nhỏ| Phù điêu cổ của [[Sumer|người Sumer khắc họa Enheduanna (thứ ba từ phải sang).]] Ban đầu, các nghiên cứu về Enheduanna chỉ giới hạn trong giới học giả Cận Đông. Đến năm 1976, nhà nhân chủng học người Mỹ Marta Weigle tham dự một bài giảng của Cyrus H. Gordon và biết đến bà. Weigle đã giới thiệu Enheduanna với các học giả nữ quyền bằng tiểu luận đăng trên tạp chí Frontiers: A Journal of Women Studies với tiêu đề "Phụ nữ với tư cách là nghệ sĩ ngôn từ: Tìm lại các chị em của Enheduanna," nhắc đến bà như là "tác giả đầu tiên được biết đến trong văn học (viết) thế giới." Năm 1980, Aliki và Willis Barnstone xuất bản bản dịch "Ninmessara" ở dạng dễ tiếp cận hơn (phi học thuật) trong tuyển tập A Book of Women Poets from Antiquity to Now (Tạm dịch: Tập thơ của các tác giả nữ từ xưa đến nay).
Năm 1983, Diane Wolkstein và Samuel Noah Kramer đã đưa bản dịch tiếng Anh một số bài thơ của Enheduanna vào trong cuốn sách Inanna: Queen of Heaven and Earth (Tạm dịch: Inanna, Nữ chúa của Trời và Đất), một tập hợp các bài thơ cổ của người Sumer về nữ thần Inanna. Bản dịch của Wolkstein trở thành bản dịch tiêu chuẩn và được sử dụng trong nhiều ấn phẩm khác. Nhà nghiên cứu Betty De Shong Meador năm 2001 đã dịch các tác phẩm của Enheduanna và viết hai cuốn sách về chủ đề này: Inanna: Lady of Largest Heart (Tạm dịch: Inanna: Nữ thần bao dung) và Princess, Priestess, Poet: The Sumer Temple Hymns of Enheduanna (Tạm dịch: Công chúa, Tu sĩ, Nhà thơ: Thánh ca đền thờ Sumer của Enheduanna).
Không chỉ là nhà thơ được biết đến sớm nhất trong lịch sử thế giới, mà còn là một trong những phụ nữ đầu tiên được ghi nhận trong lịch sử, Enheduanna đã nhận được sự chú ý đáng kể trong chủ nghĩa nữ quyền. Để kỷ niệm Ngày Quốc tế Phụ nữ năm 2014, Hội đồng Anh đã tổ chức một sự kiện trước Liên hoan Văn học Quốc tế Niniti ở Erbil, Iraq, nơi "nhà văn và người từng tham gia NINITI Rachel Holmes [đã] tổ chức một buổi nói chuyện TED nhìn lại 5000 năm nữ quyền, từ nhà thơ lớn người Sumer Enheduanna, đến các nhà văn đương thời [tham dự] lễ hội". Vào năm 2017, Giáo sư Lịch sử Cận Đông Cổ đại của London và Oxford, Eleanor Robson đã mô tả Enheduanna là "một nhân vật thỏa mãn mọi giấc mơ ... một hình ảnh hấp dẫn kỳ diệu".
Enheduanna cũng đã được các học giả như Roberta Binkley công nhận là một trong những nhà tu từ luận đầu tiên. Những đóng góp của bà bao gồm việc chú ý vào quá trình sáng tác cũng như những tiếng gọi cảm xúc, đạo đức và logic trong bài thơ "Ca tụng Inanna". Các thủ pháp tu từ như vậy đã được xây dựng từ gần 2.000 năm trước thời kỳ Hy Lạp cổ điển. Binkley cho rằng, trong khi Enheduanna đã tạo ra "những sáng tác phức tạp về mặt tu từ học" trước người Hy Lạp cổ đại hàng thiên niên kỷ, tác phẩm của bà ít được biết đến trong tu từ luận do giới tính và vị trí địa lý.
Enheduanna là chủ đề của tập "The Immortals" của loạt phim truyền hình khoa học Cosmos: A Spacetime Odyssey, được lồng tiếng bởi Christiane Amanpour. Enheduanna cũng xuất hiện trong một tập Spirits Podcast năm 2018 về nữ thần Inanna.
Năm 2015, Liên đoàn Thiên văn Quốc tế đã đặt tên cho một miệng núi lửa trên Sao Thủy theo tên Enheduanna.
Dẫn nguồn
Thể loại:Người Lưỡng Hà Thể loại:Nhà thơ Thể loại:Thần thoại Lưỡng Hà Thể loại:Lưỡng Hà cổ đại
Deuteronomos magnaria
Deuteronomos magnaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Ovakozlu, Hınıs
Ovakozlu là một xã thuộc huyện Hınıs, tỉnh Erzurum, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.055 người.
Brachystelma angustum
Brachystelma angustum là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được Peckover mô tả khoa học đầu tiên năm 1994.
Liên kết ngoài
Thể loại:Brachystelma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1994
Polypsecadium zoellneri
Polypsecadium zoellneri là một loài thực vật có hoa trong họ Cải. Loài này được Al-Shehbaz mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polypsecadium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006
Begonia bouffordii
Begonia bouffordii là một loài thực vật có hoa trong họ Thu hải đường. Loài này được C.I Peng mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.
Liên kết ngoài
B Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2005
Sphaerocionium ricciaefolium
Sphaerocionium ricciaefolium là một loài dương xỉ trong họ Hymenophyllaceae. Loài này được C.Presl mô tả khoa học đầu tiên năm 1843. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sphaerocionium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1843 Thể loại:Unresolved names
Sphaerocionium ricciaefolium
Euonthophagus ustus
Euonthophagus ustus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Liên kết ngoài
Thể loại:Euonthophagus
Sphaerocionium rufum
Sphaerocionium rufum là một loài dương xỉ trong họ Hymenophyllaceae. Loài này được Copel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1938. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sphaerocionium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1938 Thể loại:Unresolved names
Sphaerocionium rufum
Geophis russatus
Geophis russatus là một loài rắn trong họ Rắn nước. Loài này được Smith & Williams mô tả khoa học đầu tiên năm 1966.
Tham khảo
Thể loại:Geophis Thể loại:Động vật được mô tả năm 1966
Chilo argentellus
Chilo argentellus là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chilo
Brachystelma arachnoideum
Brachystelma arachnoideum là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được Masinde mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Liên kết ngoài
Thể loại:Brachystelma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2007
Jonas Savimbi
Jonas Malheiro Savimbi (3 tháng 8 năm 1934 - 22 tháng 2 năm 2002 ) là nhà lãnh đạo chính trị và quân sự người Angola. Ông là người sáng lập và là người lãnh đạo của Liên minh Quốc gia vì sự độc lập toàn vẹn của Angola (UNITA ).
Liên kết ngoài
Thể loại:Người chống cộng Angola
Thể loại:Nhà hoạt động độc lập
Yvesia (Microcerberidae)
Thể loại:Microcerberidae Thể loại:Chi giáp mềm đơn loài
Ctenus vespertilio
Ctenus vespertilio là một loài nhện trong họ Ctenidae.
Eupithecia karafutonis
Eupithecia karafutonis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Xã Elmira, Michigan
Xã Elmira (Elmira Township) là một xã thuộc quận Otsego, tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.687 người.
Ctenus vespertilio
Loài này thuộc chi Ctenus. Ctenus vespertilio được Cândido Firmino de Mello-Leitão miêu tả năm 1941.
Argostemma neurosepalum
Argostemma neurosepalum là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Bakh.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1953.
Liên kết ngoài
Thể loại:Argostemma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1953
Tục thờ ngựa
Tục thờ Ngựa hay tín ngưỡng thờ Ngựa là việc thực hành hoạt động thờ phượng, cúng bái hình tượng con ngựa bằng các phương thức khác nhau, xuất phát từ việc tồn sùng loài ngựa. Tục thờ ngựa khá phổ biến ở vùng Á-Âu. Trong tâm thức của những cư dân Á-Âu, từ con vật có thực ở đời thường, với bản tính tốt đẹp mà con người đã gán cho nó, thần thánh hóa nó, huyền thoại nó do đó, con ngựa đã trở thành hình tượng nghệ thuật, trở thành con vật linh thiêng, hoá thân vào đời sống văn hoá tâm linh và được phụng thờ.
Trong tâm thức
Con ngựa là một con vật đặc biệt, tham gia vào biểu tượng song nghĩa, đa nghĩa. Từ chỗ là bản thể của vô thức tâm linh, là bản năng của dục vọng sâu thẳm hay cõi mịt mù của bóng tối, ngựa đã vượt lên theo từng nấc thang để thụ pháp và chuyển thể thành con vật biểu tượng của thần linh, ánh sáng của mặt trời và cũng là biểu tượng của nhân cách và trí tuệ.
Ctenus vespertilio
Tham khảo
Thể loại:Ctenus
Tục thờ ngựa
Bản tính người
Ngựa còn được đồng nhất với bản tính và bản năng của con người. Những mô tả Nhân mã bao quanh thần Dionysos luôn được chuốc rượu cho say để khiêu khích chúng lao vào cuộc chiến với Héracles chính là thể hiện bản năng được phóng thích, với tất cả tính bồng bột, năng lực sản sinh và tính hào phóng ở ngựa (nhất là ngựa non) mà một số nơi ngựa còn được coi là biểu tượng hoàn chỉnh sự cường liệt của dục vọng. Con thiên mã màu trắng biểu thị cho bản năng đã được kiểm soát, được làm chủ, được thăng hoa, theo luân lý mới, nó là thành quả cao quý nhất của con người.
Con ngựa là vật cưỡi, là phương tiện vận chuyển, là con tàu, và số mệnh của nó không thể tách rời số mệnh con người. Ở tột đỉnh của mọi sự thăng hoa, thăng thượng, con ngựa trắng là hình ảnh tượng trưng cho sự uy nghi, là vật cưỡi của các anh hùng, các thánh nhân, những người lập nên những kỳ công tinh thần. Ngựa có hai mặt, một mặt được coi là bản ngã trung thành, nhưng mặt kia lại là bản ngã hiểm độc biểu thị cho yếu tố súc vật trong con người, xuất phát từ hai thuộc tính của giống ngựa là vật cưỡi và bị cưỡi.
Sự dẫn đường
300px|nhỏ|phải|Ngựa trong tâm thức con người còn đóng vai trò của kẻ dẫn đường Khi là vật cưỡi, nhờ có con người mà ngựa có được phẩm chất bẩm sinh làm cho nó xuất hiện như một sinh linh có tài thấu thị và trở thành đôi mắt của con người trong bóng đêm, là biểu tượng của trực giác soi sáng lý trí. Khi bị cưỡi nếu bàn tay của người cưỡi dẫn nó vào con đường sai lầm thì càng gặp nhiều bóng tối, bóng ma và họ cũng có nguy cơ trở thành người liên minh với quỷ dữ, lúc này con ngựa lại là vật mang đến sự rủi ro, bạo lực.
Trên thực tế, ngựa cùng với chó là hai con vật rất đỗi thông minh và trung thành. Nếu như chó canh cho giấc ngủ yên lành và tận tuy như một người nô bộc, chó coi người như những ông chủ mà chúng phải có trách nhiệm làm đẹp lòng và bảo vệ thì con ngựa lại hoàn toàn khác, nó là vật cưỡi ương bướng (ngựa chứng). Giữa hai cơ thể sống đó đặc biệt tác động, có liên hệ và cũng là biểu hiện của 2 mặt tâm lý và tâm thức, phụ thuộc vào sự hòa hợp hay xung đột mà kết quả sẽ là cái chết hay thắng lợi.
Quan sát con ngựa khi phi nước đại giữa ban ngày, nó bị cuốn hút bởi mãnh lực của cuộc chạy, nó phóng một cách mù quáng và chỉ có người cưỡi ngựa mới mở to mắt để điều khiến nó đạt đến đích nhất định, nhưng ban đêm khi người cưỡi trở nên mù lòa thì con ngựa lại là vị chỉ huy, nó trở nên thấu thị và tự làm chủ cuộc điều khiển, với một năng lực cảm nhiệm bí hiểm mà lý trí không thể giải thích nổi, nó có thể đưa chủ nhân vượt qua mọi cửa ải một cách an toàn.
Dựa vào khả năng thấu thị trong bóng đêm của nó, con ngựa có chức năng dẫn đường, dẫn dắt linh hồn, gắn với bóng đêm, âm phủ, nên dân gian truyền tụng nếu mơ thấy ngựa đen là coi như sắp chết, ngựa đen được tượng trưng cho ác thần, hoặc là kẻ sa địa ngục, hay linh hồn bị chịu phạt. Với đặc tính có con mắt chọc thủng màn đêm, ngựa đã trở thành con vật Thần nhập và là một môn đồ trong các nghi lễ thần thánh. Với bản chất tinh tường của nó, ngựa cũng được xem như con vật của Thần và nó là biểu hiện của Thần nhập trong các nghi lễ thụ pháp.
Hệ can chi
250px|nhỏ|phải|Biểu tượng Ngọ Với người Phương Đông, con ngựa gắn với những hình ảnh thực tế hơn và xuất phát từ những truyền thuyết có thật trong lịch sử. Trong hệ lịch can chi, chi Ngọ là một chi quan trọng, mang những ý nghĩa triết lý và nhân văn sâu sắc. Giờ Ngọ kéo dài từ 11 đến 13 giờ, khoảng thời gian sáng sủa nhất trong ngày (chính ngọ là đúng 12 giờ trưa, lúc Mặt Trời ở thẳng đứng trên đỉnh đầu). Tháng con ngựa là tháng Năm âm lịch, giữa mùa hạ, cây cối xanh tốt, sung mãn nhất, ra hoa kết quả nhiều nhất, con người cũng dồi dào sinh lực nhất và tương quan trời đạt đến độ hài hòa tối đa.
Trong mười hai con giáp, ngựa là con vật đứng thứ 7 cũng là vị trí của số thiêng: 2x7 = 14, tương ứng với 14 ngày khai thị cho Thân trung ấm (giai đoạn chuyển tiếp của pháp thân) và các tiến hành cầu siêu thoát cho linh hồn người đã mất của các Lạt Ma Tây Tạng: 7x7 = 49 tương ứng với 49 ngày trong tang lễ của người Việt Nam. Đây là thời gian rất quan trọng để các linh hồn siêu sinh vào các cảnh giới khác nhau). Những người tuổi Ngọ (con ngựa) cũng được đánh giá cao, người nhanh nhẹn, tràn trề nhựa sống.
Trên thế giới
Cư dân Hồi giáo ở Đông Nam Á có tục thờ ngựa, họ coi ngựa là con vật linh thiêng và có những quan niệm tốt đẹp về nngựa, tại một số nơi, người dân Hồi giáo coi ngựa là con vật linh thiêng của mỗi gia đình và có thờ ngựa. Trong văn hóa cổ sơ vùng Trung Á, ngựa là con vật của bóng tối và những ma lực. Các thầy Pháp shaman vẫn còn lưu giữ những truyền thuyết về con ngựa của cõi âm ty, trong các nghi lễ Shaman biểu tượng về vị thần thiện là có đôi mắt ngựa cho phép nhìn thấy hết mọi sự. Người Mông Cổ coi ngựa là điển hình của sự thông tuệ và hùng hậu. Các bộ tộc Ural-Altai (Bắc Á) coi ngựa là biểu tượng tươi trẻ, là chủ thể sung mãn trong sinh sản. 300px|nhỏ|phải|Ngựa còn tượng trung cho nguồn nước Tại Tây Âu, Nam Á khi mơ thấy ngựa hoặc ra đường gặp ngựa là điềm may. Người Nam Âu quan niệm con ngựa nào đi qua vùng hạn hán mà đột nhiên dừng lại, đập mạnh ngón chân xuống đất thì trời sắp mưa hoặc có mạch nước ngầm gần đó. Bộ tộc Bouriate có tập tục buộc ngựa của người mắc bệnh vào gần chỗ bệnh nhân nằm để chóng khỏi. Ở Aiien, trong ngày lễ thánh Jean, người nông dân rước và chào đón một con ngựa to làm bằng gỗ biểu tượng cho tất cả gia súc. Bộ tộc Bambara ở Mali trong các lễ cầu mưa thường cưỡi những con ngựa gỗ có cánh tượng trưng cho các thần linh mà họ cầu khẩn đem mưa tới.
Trường phái phân tâm học Châu Âu cũng cho rằng con thiên mã màu trắng biểu thị cho bản năng đã được kiểm soát, được làm chủ, được thăng hoa theo luân lý mới. Hình ảnh con Hắc mã buộc vào cỗ xe cưới là những con ngựa của dục vọng được giải phóng đã được phản ánh trong nhiều di sản thơ văn dân gian Nga. Ngựa trong tâm thức người Hy Lạp con ngựa còn là biểu thị cho sự thăng hóa của bản năng con người.
Thần thoại Hy Lạp cũng có chi tiết Achilles đã hiến sinh bốn con ngựa cái để lập dàn thiêu trong lễ tang Patrocle, với hy vọng bốn con ngựa đó sẽ đưa người bạn thân của mình vào vương quốc của Hades (thần cai quản bóng tối). Ở vùng Arcadie nữ thần Demeter được hình dung có đầu ngựa và là nhân vật thực thi công lý nơi âm phủ. Những truyền thuyết về các cuộc truy hoan tế thần rượu Bacchus đều xuất hiện khá nhiều những cái tên mà trong cấu tạo của chúng khá phổ biến từ tố hippé (tiếng Hy Lạp là ngựa). Người La Mã thường cúng thần Mars một con ngựa trước cuộc xuất binh hoặc mùa thu hoạch để hy vọng thắng lợi.
Ấn Độ
300px|nhỏ|phải|Thờ Mã Đầu Minh Vương ([[Hayagriva) ở Ấn Độ]] Trong Phật giáo, ngựa là biểu tượng của sức mạnh và sự nỗ lực trong việc thực hành pháp. Nó cũng tượng trưng cho khí (prana) mà nó chạy xuyên khắp cơ thể và là phương tiện di chuyển của tâm. Cái được gọi là “ngựa gió” hay còn được biết đến với những cái tên: རླུང་རྟ་, rlung rta, lungta, lha chos, mi chos (trong tiếng Tây Tạng), хийморь, Khiimori (tiếng Mông Cổ), Rüzgar Tayi (tiếng Thổ) là biểu tượng của tâm. Tâm có phương tiện đi lại của nó là gió, và nó có thể được cưỡi đi. Điều đó muốn nói khả năng kiểm soát tâm và gió và hướng dẫn chúng theo bất kỳ chiều hướng nào và ở bất kỳ tốc độ nào.
Tiếng hí của một con ngựa cũng là biểu tượng sức mạnh của Đức Phật để đánh thức tâm ngái ngủ trong việc thực hành pháp. Có một vài câu chuyện về Bồ-tát Lokesvara hóa thành hình thù một con ngựa để cứu giúp chúng sanh. Trong Phật giáo có con ngựa Kiền Trắc, con ngựa của thái tử Siddhartha Gautama là con ngựa đã đưa Thái tử trốn khỏi cung điện đi tu. Ngựa cũng là phương tiện của nhiều vị thần khác và những vị hộ pháp, chẳng hạn như Mahali và có những vị thần mặt ngựa chẳng hạn như Hayagriva hoặc trong hình dạng của Khẩn Na La. Tất cả các nhân vật cứu thế đều cưỡi những con tuấn mã, ngựa trắng biểu thị cho sự phổ hóa Phật pháp.
Ngư dân ở Ấn Độ muốn đánh bắt được nhiều cá thường cúng dâng ngựa cho thần biển, thần sông. Đạo Veda của Ấn Độ có vị thần Ashvin hiện thân cho tri thức mang dáng đầu người mình ngựa (nhân mã). Các thần Ashvin đầu ngựa liên quan với sự luân phiên đêm và ngày, là con trai của Saranya là vị nữ thần của những đám mây, vợ của thần Mặt Trời Surya. Họ biểu trưng cho ánh sáng chói lọi, sáng ngời của bình minh và hoàng hôn, hiện ra trên bầu trời trước rạng đông trong cỗ xe ngựa bằng vàng, mang châu báu đến cho con người, ngăn ngừa rủi ro, bất hạnh và bệnh tật.
Người theo đạo Hindu cho rằng ngựa gần với các vị thần. Hình tượng con ngựa cũng có mối quan hệ mật thiết đến các vị thần thiên tượng của Hindu như cỗ xe của thần Mặt Trời Surya kéo bởi một hay bảy con ngựa được ghi trong Rig-Veda, những con ngựa này có màu trắng hay màu cầu vồng. Cỗ xe thần Gió Vayu cũng được kéo bởi hàng nghìn con ngựa. Thần Kalki/Kalkin, vị thần biểu trưng cho tương lai, hóa thân thứ 10 của thần Vishnu là con ngựa trắng.
Trung Quốc
Trong truyền thống Trung Hoa cổ xưa tại các lễ thụ pháp, những tín đồ mới được gọi là tân mã (ngựa non), trong cuộc sống sinh hoạt thường ngày khi bất bình với những căn tính bạo lực, độc ác người ta cũng hay gọi những kẻ đó là loại trâu ngựa, ngược lại khi muốn biểu thị sự trung thành của mình với một ai đó người ta cũng vẫn thề kiếp sau xin được làm khuyển mã để báo đáp. Lòng trung thành đối với chủ của ngựa (mã) cũng như chó (khuyển) luôn được người đời coi trọng. Người đời lập miếu thờ Quan Vũ cũng đắp tượng thờ ngựa Xích Thố, và tục này cũng lan truyền sang Việt Nam.
Một dáng hóa thân khác của kỳ lân là con long mã, bao giờ cũng được thể hiện chạy trên sóng nước (lấy từ tích Vua Vũ trị thủy). Người ta thường hiểu rằng: Long là rồng, rồng thì bay lên, nghĩa là tung, tượng trưng cho kinh tuyến, thời gian còn mã là ngựa, chạy ngang, là hoành, tượng trưng cho vĩ tuyến, không gian. Như vậy long mã tượng trưng cho sự tung hoành của nam nhi, cho thời gian và không gian, long mã chạy là biểu hiện cho vũ trụ vận động, đồng thời tượng trưng cho thánh nhân đây cũng là hình tượng được tôn thờ trong các đình đền miếu mạo.
Cũng có một chùa Bạch Mã tại Hàm Dương của Trung Quốc, câu truyện về ngôi chùa bắt đầu với giấc mơ của Hán Minh đế và sự thành lập ngôi chùa năm 68 sau công nguyên nhằm tôn vinh hai nhà sư và hai con ngựa trắng đã mang họ và kinh thư tới Trung Quốc. Hai nhà sư sống tại ngôi chùa, nơi được đặt tên là Chùa Bạch Mã. Sau khi thành lập chùa, 1000 nhà sư đã sống ở đây thuyết giảng Phật giáo. Hoàng Đế được cho là đã gửi một nhà sư hoặc các nhà sư đến Ấn Độ hoặc Scythia sau đó đã trở về mang theo Kinh trên một con ngựa trắng. Đó là ngôi chùa Phật giáo đầu tiên của Trung Quốc.
Nhìn nhận
Trong thơ ca cũng có nói đến ngựa nhưng ở Việt Nam ngựa không phải là động vật phổ biến, xưa chỉ có bậc quan chức mới có ngựa, ở cấp dưới như chánh tổng mới có thể có ngựa cưỡi. Ngựa còn là một tiêu chí thành đạt. Từ thời nhà Lý, đỗ trạng nguyên được ban mũ áo, võng ngựa vinh quy, đầu thế kỷ XX, vẫn còn có cảnh cưỡi ngựa về làng có lính hầu và lọng che. Ngựa cũng còn là một tiêu chí biểu thị sự quyền quý và cả quyền lực. Chỉ vua và hoàng hậu vào Hoàng thành Thăng Long mới được quyền cưỡi ngựa. Còn các quan thì phải xuống dắt ngựa qua cổng thành, ở khu vực Cửa Nam còn có một cái bia đá khá to có chữ "Hạ Mã". Trong số 9 thứ vua ban cho (gọi là Cửu Tích) thì đứng đầu là cỗ xe ngựa.
Bắc Bộ
300px|nhỏ|phải|Thờ ngựa gỗ ở đền Hiệp Hòa, Bắc Giang Trong nghi lễ lên đồng của người Việt vùng châu thổ Bắc Bộ cũng có những yếu tố nghi lễ thần thánh. Thầy đồng trong các giá thần linh (nhất là các giá ông Hoàng, giá Cậu) thường có điệu múa nhảy ngựa. Chiếc hèo có gắn lục lạc bằng đồng làm đạo cụ chính là cách gọi khác của chiếc roi ngựa. Hành động nhảy chân co, chân duỗi, tay đánh mạnh các thanh hèo là động tác đặc tả về sự hiện diện của các vị thần linh đang cưỡi ngựa xuống trần. Theo người Mông (Việt Nam), ngựa là vật duy nhất hóa thành chiếc cáng đưa người chết về cõi vĩnh hằng.
Người xưa còn vẽ những con Long Mã có đầu rồng, mình và vó ngựa. Long Mã chính là một loại ngựa thần, hình thù như con rồng, trên lưng lại đội một bản đồ mà bản đồ đó chính là sách quý mệnh trời để trị vì thiên hạ. Theo tâm thức dân gian của người Việt, Long Mã chính là hóa thân của một con vật trong tứ linh. Đó là con lân, có mặt trên đỉnh cột của nghi môn, đầu góc mái, các mảng chạm trổ đình chùa. Đặc biệt, những con Long Mã thường chiếm vị trí trung tâm của nhang án có niên đại vào thế kỷ XVIII, XIX. Dẫu thể hiện bằng ngôn ngữ tạo hình khác nhau ít nhiều, nhưng con Long Mã nào cũng phải có cái nét dễ nhận thấy của ngựa.
Xã Elmira, Michigan
Tham khảo
Thể loại:Xã của Michigan Thể loại:Quận Otsego, Michigan
Tục thờ ngựa
Bắc Bộ
Ngựa còn được người Việt thờ trong những bức tranh giấy thờ cặp ngựa hồng, ngựa trắng. Trong các ngôi đình có những tượng ngựa gỗ đang đứng trên bốn bánh xe bày trong gian Tiền Tế. Nhiều ngôi đình còn có tượng ngựa đá bày giữa sân trông khá oai nghiêm. Trong các đền chùa ở Việt Nam vào thời Lê-Mạc, có hình ảnh loại ngựa có cánh được trang trí trên đồ gốm, trên gạch. Trong quan niệm về thế giới tâm linh, sau khi quá cố, những ông Quận công triều Lê Trung Hưng thường xây cho mình những lăng đá. Trong khuôn viên lăng phải có ngựa đá đôi con, quan hầu bằng đá cũng đôi vị. Những lăng đá, ngựa đá đẹp thường thấy ở huyện Hiệp Hòa, Bắc Giang.
Tượng ngựa ở Hiệp Hòa, Bắc Giang
Đền Bạch Mã
300px|nhỏ|phải|Ngựa trắng được thờ trong đền Bạch Mã Trong tâm thức người Việt, ngựa quý phải là ngựa trắng, ngựa mà 4 chân có cựa. Ngựa trắng còn được tôn lên làm thần và được thờ ở đền Bạch Mã nay vẫn còn ở phố Hàng Buồm, Hà Nội. Đền Bạch Mã là một trong tứ Trấn của kinh thành Thăng Long xưa trong đó Đền Bạch Mã trấn giữ phía Đông kinh thành. Đền Bạch Mã được xây dựng từ thế kỷ 9 để thờ thần Long Đỗ (Rốn Rồng)- vị thần gốc của Hà Nội cổ. Sử cũ ghi: "Trong tàu ngựa nhà vua, có con ngựa trắng, phàm khi vua sắp đi thì nó tất hí lên trước. Vua đặt tên là Bạch Long thần mã". Người Thăng Long đã coi đền Bạch Mã rất thiêng, là một trong "tứ trấn Thăng Long".
Ở Huế
Tục thờ ngựa có từ lâu đời ở Thừa Thiên Huế, nhất là ở các am, miếu và đền đài, truyền thống thờ ngựa thần đã có từ lâu đời ở Huế, nhất là sau năm 1975 phong trào thờ am miếu ở Huế bắt đầu phát triển mạnh. Có quan niệm các thần, ngài luôn ngự trị ở đâu đây trên đất Huế vì thế ngựa được người ta xem như một linh vật dụng cho các ngài (thần) đi lại, ngựa để các ngài đi chầu, đi giảng đạo. Trong dân gian thường quan niệm, âm dương nhất lý (tức lúc sống thế nào thì chết cũng như vậy), họ quan niệm khi các vị thánh còn sống dùng ngựa để xuất quân ra trận, dẹp loạn nên khi chết dưới âm dương hoặc trên trời cao vẫn thế các vị thần dùng ngựa để đi lại, đi chầu, hoặc giảng đạo.
Và khi làm ngựa để thờ, người thợ làm ngựa phải hiểu rõ nguyên lý hoạt động cũng như ngựa dùng ở cõi nào, ví dụ ở cõi thượng thiên (cõi trên trời) thì phải làm khác với ngựa thờ ở am miếu cõi trung thiên (cõi trần gian). Người dân Huế quan niệm, ở trên trời cao, giữa dân gian và âm phủ các đức thánh cũng dùng ngựa để đi chầu, đi hành đạo nên khi họ đặt am miếu thờ cúng phải thờ ngựa thể hiện lòng thành kính của mình đối với các vị thần thánh của đất nước. Các am, cảnh, miếu ở Huế, người dân thờ ngựa đá. Chính vì việc trân trọng thờ ngựa như thờ một trong những con vật linh thiêng ở Huế nên ngựa cũng chiếm một vị trí rất đặc biệt trong am miếu, đền đài.
Trong các am miếu vừa có ngựa đá, ngựa giấy và ngựa gỗ, trong đó có hai màu sắc được thờ phổ biến nhất là màu đỏ và màu trắng, và mỗi màu sắc có ý nghĩa đặc biệt đối với một vị thần. Phổ biến nhất tại Huế có thể thấy hai loại ngựa được thờ trang trọng trong am miếu là ngựa đỏ và ngựa trắng, ngựa màu đỏ để thờ cho lục vị tôn ông (quan lớn) ngựa trắng dành cho các cậu ngoại càng (quan nhỏ). Trong tứ phủ đền thần thì hai loại ngựa này được thờ để tôn ông đi chầu. Người Huế đặc biệt lưu tâm đến hai loại ngựa được làm bằng đá, hoặc gỗ, giấy màu đỏ và trắng giống y như ngựa thật để thờ : 300px|nhỏ|trái|Tượng thờ ngựa đỏ tại chùa Từ Hiếu ở Huế