cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Đế quốc Áo-Hung
Đế quốc Áo
Việc tổ chức các trường tiểu học của Áo dựa trên nguyên tắc bắt buộc đi học, giáo dục miễn phí và giáo dục công bằng được truyền đạt bằng ngôn ngữ của trẻ. Sát cánh với những trường tư thục hiện hữu này. Tỷ lệ trẻ em học trường tư thục so với số trẻ em học trường tiểu học công lập vào năm 1912 là 144.000 đến 4,5 triệu, tức là một phần ba mươi. Do đó, lời buộc tội làm mất tính dân tộc trẻ em thông qua Schulvereine phải được chấp nhận một cách thận trọng. Các chi phí cho giáo dục được phân bổ như sau: các xã xây dựng trường học, các tiểu khu chính trị (Bezirke) trả lương cho giáo viên, lãnh thổ vương địa trợ cấp và Nhà nước bổ nhiệm các thanh tra viên. Vì Nhà nước giám sát các trường học mà không cần duy trì chúng, nó có thể tăng nhu cầu của mình mà không bị cản trở bởi các cân nhắc tài chính. Điều đáng chú ý là sự khác biệt giữa ước tính giáo dục của Nhà nước ở Áo và ở Hungary là một trong 9,3 triệu ở nước này so với 67,6 ở lần sau. Dưới thời Áo, có 40 học giả thuộc một quốc tịch được tìm thấy ở khắp nơi trong bán kính 5 km. một trường học phải được thành lập trong đó ngôn ngữ của họ được sử dụng, các trường học quốc gia được đảm bảo ngay cả đối với các nhóm ngôn ngữ thiểu số. Thật ra những trường này đều do các cộng đồng công nghiệp Đức chi trả vì những người lao động Slav khi nhập cư có được trường học bằng ngôn ngữ của họ. Số trường tiểu học tăng từ 19.016 trường năm 1900 lên 24.713 trường năm 1913; số học giả từ 3.490.000 năm 1900 lên 4.630.000 vào năm 1913.
Các trường đại học ở Đế quốc Áo
Trường đại học đầu tiên ở nửa Đế quốc Áo (Đại học Karl) được thành lập bởi Hoàng đế Karl IV tại Praha vào năm 1347. Trường đại học lâu đời thứ hai (Đại học Viên) được thành lập bởi Công tước Rudolph IV vào năm 1365.
Các cơ sở giáo dục đại học chủ yếu dùng tiếng Đức, nhưng bắt đầu từ những năm 1870, sự thay đổi ngôn ngữ bắt đầu xảy ra. Những cơ sở học thuật này vào giữa thế kỷ 19 chủ yếu do người Đức nắm giữ, đã được chuyển đổi thành các cơ sở học thuật quốc gia Ba Lan ở Galicia, ở Bohemia và Moravia tách thành các cơ sở tiếng Đức và Séc. Vì vậy, tiếng Đức, tiếng Séc và tiếng Ba Lan đều được dùng. Nhưng bây giờ các quốc gia nhỏ hơn cũng đã lên tiếng: người Ruthenia, người Slovene và người Ý. Người Ruthenia yêu cầu ban đầu, theo quan điểm của đặc điểm chủ yếu là người Ruthenia ở Đông Galicia, một phân vùng quốc gia của trường đại học tiếng Ba Lan hiện có ở đó. Vì lúc đầu người Ba Lan không chịu khuất phục, các cuộc biểu tình và đình công của sinh viên Ruthenia đã phát sinh và người Ruthenia không còn bằng lòng với việc đảo ngược một số vị trí chuyên môn riêng biệt và với các khóa học song song của các bài giảng. Theo một hiệp ước được ký kết vào ngày 28 tháng 1 năm 1914, người Ba Lan hứa hẹn một trường đại học tiếng Ruthenia; nhưng do chiến tranh mà yêu cầu đã mất hiệu lực. Người Ý hầu như không thể yêu cầu một trường đại học của riêng họ dựa trên dân số (vào năm 1910, họ đã lên tới 783.000 người), nhưng họ càng khẳng định điều đó dựa trên nền văn hóa cổ đại của họ. Tất cả các bên đã đồng ý rằng phải thành lập một khoa luật tiếng Ý; khó khăn nằm ở việc lựa chọn địa điểm. Người Ý yêu cầu Trieste; nhưng Chính phủ e ngại để cảng Adriatic này trở thành trung tâm của một vùng đất đỏ; hơn nữa những người Slav phía Nam của thành phố mong muốn nó không bị ảnh hưởng bởi một cơ sở giáo dục bằng tiếng Ý. Bienerth vào năm 1910 đã mang lại một thỏa hiệp; cụ thể là nó nên được thành lập ngay lập tức, ổn định tình hình tạm thời ở Viên và sẽ được chuyển giao trong vòng 4 năm tới lãnh thổ quốc gia Ý. Liên minh Quốc gia Đức (Nationalverband) đã đồng ý mở rộng sự tiếp đón tạm thời cho trường đại học tiếng Ý ở Viên nhưng hội Nam Slav Hochschule yêu cầu đảm bảo rằng việc chuyển giao sau này đến các tỉnh ven biển sẽ không được dự tính cùng với sự thành lập đồng thời của các vị trí giáo sư người Slovene ở Praha và Cracow và các bước sơ bộ hướng tới việc thành lập một trường đại học Nam Slav ở Laibach. Nhưng mặc dù liên tục gia hạn các cuộc đàm phán nhưng vẫn không thể đi đến bất kỳ thỏa thuận nào cho đến khi chiến tranh bùng nổ, tất cả các dự án cho một trường đại học tiếng Ruthenia ở Lemberg, một trường đại học tiếng Slovene ở Laibach và một trường đại học tiếng Séc thứ hai ở Moravia vẫn chưa được thực hiện.
Vương quốc Hungary
Tiểu học và trung học cơ sở
Một trong những biện pháp đầu tiên của chính phủ Hungary mới thành lập là cung cấp các trường bổ túc cho các nhân vật phi giáo phái. Theo một đạo luật được thông qua vào năm 1868, việc đi học là bắt buộc đối với tất cả trẻ em từ 6 đến 12 tuổi. Các chính quyền địa phương hoặc giáo xứ nhất định phải duy trì các trường tiểu học và họ được quyền được hưởng thêm 5% thuế nhà nước thu được để duy trì. Nhưng số lượng các trường tiểu học do nhà nước trợ cấp liên tục tăng lên do việc phổ biến ngôn ngữ Hungary sang các chủng tộc khác thông qua các trường tiểu học là một trong những mối quan tâm chính của chính phủ Hungary và đã được theo đuổi quyết liệt. Năm 1902, ở Hungary có 18.729 trường tiểu học với 32.020 giáo viên, 2.573.377 học sinh theo học. Con số này vào năm 1877 là 15.486 trường với 20.717 giáo viên, 1.559.636 học sinh theo học. Trong 61% các trường này, ngôn ngữ được sử dụng duy nhất là tiếng Hungary, khoảng 6-20% trường dùng nhiều ngôn ngữ và một số trường còn lại dùng một số ngôn ngữ không phải tiếng Hungary. Năm 1902, 80,56% trẻ em trong độ tuổi đi học thực sự được đến trường. Kể từ năm 1891, các trường học dành cho trẻ em từ 3 đến 6 tuổi được duy trì bởi các chính quyền địa phương hoặc bởi nhà nước.
Giáo dục công của Hungary bao gồm ba nhóm cơ sở giáo dục khác: trường trung học cơ sở hoặc trung học cơ sở, "trường trung học" và trường kỹ thuật. Các trường trung học cơ sở bao gồm các trường cổ điển (gymnasia) dự bị cho các trường đại học và các "trường trung học" khác, và các trường hiện đại (Realschulen) dự bị cho các trường kỹ thuật. Quá trình nghiên cứu của họ nói chung là tám năm, và họ được duy trì hầu hết bởi nhà nước. Phòng tập thể dục do nhà nước duy trì hầu hết mới được thành lập gần đây, nhưng một số trường học do các nhà thờ khác nhau duy trì đã tồn tại trong ba hoặc đôi khi bốn thế kỷ. Số trường trung học cơ sở năm 1902 là 243 trường với 4705 giáo viên, 71.788 học sinh; năm 1880, con số của họ là 185, với 40.747 học sinh theo học.
Các trường đại học ở Vương quốc Hungary
Vào năm 1276, trường đại học Veszprém bị phá hủy bởi quân đội của Péter Csák và nó không bao giờ được xây dựng lại. Một trường đại học được thành lập bởi Lajos I của Hungary tại Pécs vào năm 1367. Sigismund thành lập một trường đại học tại Óbuda vào năm 1395. Một trường đại học khác, Universitas Istropolitana, được thành lập năm 1465 tại Pozsony (nay là Bratislava ở Slovakia) bởi Hunyadi Mátyás. Không có trường đại học thời trung cổ nào tồn tại sau các cuộc chiến tranh Ottoman. Đại học Nagyszombat được thành lập vào năm 1635 và chuyển đến Buda vào năm 1777 và nó được gọi là Đại học Eötvös Loránd ngày nay. Viện công nghệ đầu tiên trên thế giới được thành lập tại Selmecbánya, Vương quốc Hungary (từ năm 1920 Banská Štiavnica, nay là Slovakia) vào năm 1735. Kế thừa hợp pháp của nó là Đại học Miskolc ở Hungary. Đại học Kinh tế và Công nghệ Budapest (BME) được coi là viện công nghệ lâu đời nhất trên thế giới với thứ hạng và cấu trúc đại học. Tiền thân hợp pháp của nó là Viện Geometrico-Hydrotechnicum được thành lập vào năm 1782 bởi Hoàng đế Joseph II.
Các trường cao học bao gồm các trường đại học trong đó Hungary có 5 trường. Tất cả đều do nhà nước duy trì: tại Budapest (thành lập năm 1635), tại Kolozsvár (thành lập năm 1872) và tại Zagreb (thành lập năm 1874). Các trường đại học mới hơn được thành lập ở Debrecen vào năm 1912 và trường đại học Pozsony được tái lập sau nửa thiên niên kỷ vào năm 1912. Họ có bốn khoa: thần học, luật, triết học và y khoa (trường đại học ở Zagreb không có khoa y). Ngoài ra còn có mười trường cao học luật được gọi là học viện, vào năm 1900 đã có 1569 học sinh theo học. Trường Bách khoa ở Budapest, được thành lập vào năm 1844, bao gồm bốn khoa và có 1772 học sinh theo học vào năm 1900, cũng được coi là một trường cao học. Ở Hungary vào năm 1900, có 49 trường cao đẳng thần học, 29 trường Công giáo, 5 trường Uniat Hy Lạp, 4 trường Chính thống giáo Hy Lạp, 10 trường Tin lành và một trường Do Thái. Các trường chuyên ngành gồm các trường khai khoáng chính ở Selmeczbánya, Nagyág và Felsőbánya; các trường cao đẳng nông nghiệp chính tại Debreczen và Kolozsvár; và có một trường lâm nghiệp ở Selmeczbánya, các trường cao đẳng quân sự ở Budapest, Kassa, Déva và Zagreb và một trường hải quân ở Fiume. Ngoài ra còn có một số học viện đào tạo giáo viên và một số lượng lớn các trường thương mại, một số trường nghệ thuật về thiết kế, hội họa, điêu khắc, âm nhạc.
Kinh tế
thumb|right|Tờ tiền 20 [[Đồng krone Áo-Hung|krone của Chế độ quân chủ kép, sử dụng tất cả các ngôn ngữ chính thức và được công nhận trừ tiếng Hungary]] thumb|Thứ sáu đen ngày 9 tháng 5 năm 1873, Sở giao dịch chứng khoán Viên. [[Khủng hoảng năm 1873 và Cuộc suy thoái dài sau đó.]]
Nền kinh tế Áo-Hung đã thay đổi đáng kể trong thời kỳ Chế độ quân chủ kép. Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa đã lan rộng khắp Đế quốc trong suốt 50 năm tồn tại của nó. Thay đổi công nghệ làm tăng tốc độ công nghiệp hóa và đô thị hóa. Sở giao dịch chứng khoán đầu tiên của Áo (Wiener Börse) được mở vào năm 1771 tại Viên, sở giao dịch chứng khoán đầu tiên của Vương quốc Hungary (Sở giao dịch chứng khoán Budapest) được mở tại Budapest vào năm 1864. Ngân hàng trung ương (Ngân hàng phát hành) được thành lập như Ngân hàng Quốc gia Áo năm 1816. Năm 1878, nó chuyển đổi thành Ngân hàng Quốc gia Áo-Hung với các văn phòng chính ở cả Viên và Budapest. Ngân hàng trung ương được điều hành bởi các thống đốc và phó thống đốc luân phiên người Áo hoặc Hungary.
Vào cuối thế kỷ 19, sự khác biệt về kinh tế dần dần trở nên rõ ràng hơn khi tốc độ tăng trưởng kinh tế ở các khu vực phía đông của chế độ quân chủ liên tục vượt qua phía tây. Nền nông nghiệp và công nghiệp thực phẩm mạnh mẽ của Vương quốc Hungary với trung tâm là Budapest đã trở nên ưu thế trong đế chế và chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu sang phần còn lại của châu Âu. Trong khi đó, các khu vực phía tây, tập trung chủ yếu xung quanh Praha và Viên, nổi trội trong các ngành sản xuất khác nhau. Sự phân công lao động giữa đông và tây này, bên cạnh liên minh kinh tế và tiền tệ hiện có đã dẫn đến tốc độ tăng trưởng kinh tế thậm chí còn nhanh hơn trên khắp Áo-Hung vào đầu thế kỷ 20. Tuy nhiên, kể từ đầu thế kỷ 20, nửa Áo Chế độ quân chủ có thể duy trì sự thống trị của mình trong đế chế trong các lĩnh vực của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất nhưng Hungary có vị thế tốt hơn trong các ngành của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai.
Ngành công nghiệp nặng của đế chế chủ yếu tập trung vào chế tạo máy, đặc biệt là đối với ngành điện lực, công nghiệp đầu máy và công nghiệp ô tô trong khi trong công nghiệp nhẹ, ngành cơ khí chính xác lại chiếm ưu thế nhất. Trong những năm trước Chiến tranh thế giới thứ nhất, nước này đã trở thành nhà sản xuất máy móc lớn thứ 4 trên thế giới.
Hai đối tác thương mại truyền thống quan trọng nhất là Đức (1910: 48% tổng kim ngạch xuất khẩu, 39% tổng kim ngạch nhập khẩu) và Anh (năm 1910: gần 10% tổng kim ngạch xuất khẩu, 8% tổng kim ngạch nhập khẩu). Đối tác quan trọng thứ ba là Hoa Kỳ, tiếp theo là Nga, Pháp, Thụy Sĩ, Romania, các quốc gia Balkan và Nam Mỹ. Tuy nhiên, thương mại với nước láng giềng Nga về mặt địa lý lại có tỷ trọng tương đối thấp (1910: 3% tổng xuất khẩu / chủ yếu là máy móc cho Nga, 7% tổng nhập khẩu / chủ yếu là nguyên liệu thô từ Nga).
Công nghiệp ô tô
Trước Chiến tranh thế giới thứ nhất, Vương quốc Hungary có bốn công ty sản xuất ô tô là: công ty Ganz ở Budapest, RÁBA Automobile ở Győr, MÁG (sau này là Magomobil)  ở Budapest và MARTA (Công ty cổ phần ô tô Arad Hungary) ở Arad. Sản xuất ô tô ở Hungary bắt đầu từ năm 1900. Các nhà máy ô tô ở Vương quốc Hungary sản xuất xe máy, ô tô, taxi, xe tải và xe buýt.
Công nghiệp điện và điện tử
Năm 1884, Károly Zipernowsky, Ottó Bláthy và Miksa Déri (ZBD) - ba kỹ sư làm việc với Ganz Works Budapest đã xác định rằng các thiết bị lõi mở là không thực tế vì chúng không có khả năng điều chỉnh điện áp một cách đáng tin cậy. Khi được sử dụng trong các hệ thống phân phối điện được kết nối song song, máy biến áp lõi kín cuối cùng đã làm cho nó khả thi về mặt kỹ thuật và kinh tế để cung cấp năng lượng điện chiếu sáng trong nhà, doanh nghiệp và không gian công cộng. Một cột mốc quan trọng khác là sự ra đời của hệ thống "nguồn điện áp, điện áp chuyên sâu" (VSVI) bằng việc phát minh ra máy phát điện áp không đổi vào năm 1885. Bláthy đã đề xuất việc sử dụng các lõi đóng, Zipernowsky đề xuất sử dụng các kết nối shunt song song và Déri đã thực hiện các thí nghiệm;
Tua bin nước đầu tiên của Hungary được thiết kế bởi các kỹ sư của Ganz Works vào năm 1866. Việc sản xuất hàng loạt máy phát điện một chiều bắt đầu vào năm 1883. Việc sản xuất máy phát điện tăng áp hơi nước bắt đầu ở Ganz Works vào năm 1903.
Năm 1905, công ty Nhà máy Chế tạo máy Láng cũng bắt đầu sản xuất tuabin hơi nước cho máy phát điện.
Tungsram là nhà sản xuất bóng đèn và ống chân không của Hungary từ năm 1896. Vào ngày 13 tháng 12 năm 1904, Sándor Just người Hungary và Franjo Hanaman người Croatia đã được cấp bằng sáng chế ở Hungary (số 34541) cho đèn dây tóc wolfram đầu tiên trên thế giới. Dây tóc wolfram tồn tại lâu hơn và cho ánh sáng sáng hơn so với dây tóc cacbon truyền thống. Đèn dây tóc wolfram lần đầu tiên được đưa ra thị trường bởi công ty Tungsram của Hungary vào năm 1904. Loại này thường được gọi là bóng đèn Tungsram ở nhiều nước châu Âu.
Mặc dù đã có thời gian dài thử nghiệm với ống chân không tại công ty Tungsram, việc sản xuất hàng loạt ống vô tuyến đã bắt đầu trong Thế chiến 1 và việc sản xuất ống tia X cũng bắt đầu trong Thế chiến 1 ở Công ty Tungsram.
Tổng đài điện thoại là ý tưởng của kỹ sư người Hungary Tivadar Puskás (1844–1893) vào năm 1876, trong khi ông đang làm việc cho Thomas Edison về tổng đài điện thoại.
Nhà máy sản xuất điện thoại đầu tiên của Hungary (Nhà máy sản xuất thiết bị điện thoại) do János Neuhold thành lập ở Budapest vào năm 1879, chuyên sản xuất micro điện thoại, máy điện báo và tổng đài điện thoại.
Năm 1884, công ty Tungsram cũng bắt đầu sản xuất micro, thiết bị điện thoại, tổng đài điện thoại và cáp.
Công ty Ericsson cũng thành lập một nhà máy sản xuất điện thoại và tổng đài điện thoại ở Budapest vào năm 1911.
Ngành hàng không
Chiếc máy bay đầu tiên ở Áo là thiết kế của Edvard Rusjan, chiếc Eda I, có chuyến bay đầu tiên ở vùng lân cận Gorizia vào ngày 25 tháng 11 năm 1909.
Các khinh khí cầu thử nghiệm chứa đầy hydro đầu tiên của Hungary được István Szabik và József Domin chế tạo vào năm 1784. Chiếc máy bay đầu tiên do Hungary thiết kế và sản xuất (chạy bằng động cơ nội tuyến do Hungary chế tạo) đã bay tại Rákosmező vào ngày 4 tháng 11 1909. Chiếc máy bay đầu tiên của Hungary với động cơ hướng tâm do Hungary chế tạo được bay vào năm 1913. Từ năm 1912 đến năm 1918, ngành công nghiệp máy bay Hungary bắt đầu phát triển. Ba công ty lớn nhất là: Nhà máy Máy bay UFAG Hungary (1914), Nhà máy Máy bay Tổng hợp Hungary (1916), Lloyd Aircraft Hungary, Nhà máy Động cơ tại Aszód (1916), và Marta ở Arad (1914). Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, máy bay chiến đấu, máy bay ném bom và máy bay trinh sát đã được sản xuất ở các nhà máy này. Các nhà máy sản xuất động cơ hàng không quan trọng nhất là Weiss Manfred Works, GANZ Works và Công ty cổ phần ô tô Arad Hungary.
Các nhà sản xuất động cơ đầu máy và phương tiện đường sắt
Các nhà máy đầu máy (động cơ hơi nước và toa xe, cầu và kết cấu sắt) nằm ở Viên (Nhà máy đầu máy của Công ty Đường sắt Nhà nước, thành lập năm 1839), ở Wiener Neustadt (Nhà máy Đầu máy Viên mới, thành lập năm 1841), và ở Floridsdorf (Nhà máy đầu máy Floridsdorf, thành lập năm 1869).
Các nhà máy đầu máy Hungary (động cơ và toa xe cầu và kết cấu sắt) là công ty MÁVAG ở Budapest (động cơ hơi nước và toa xe) và công ty Ganz ở Budapest (động cơ hơi nước, toa xe, sản xuất đầu máy điện và xe điện bắt đầu từ năm 1894). và Công ty RÁBA ở Győr.
Cơ sở hạ tầng
thumb|Kế hoạch nối sông Danube và [[Biển Adriatic bằng một con kênh vào năm 1900]] thumb|upright=1.35|right|Khởi công xây dựng công trình ngầm ở Budapest (1894–1896) thumb|upright=1.35|Tàu SS  Kaiser Franz Joseph I  (12.567 tấn) của công ty Austro-Americana là tàu chở khách lớn nhất từng được đóng ở Áo. Do có quyền kiểm soát đối với duyên hải và phần lớn vùng Balkan, Áo-Hung có quyền tiếp cận một số cảng biển. thumb|upright=1.35|Một nguoi đọc tin tức trong ngày trên Telefonhírmondó của Budapest thumb|upright=0.7|Một điện thoại công cộng của Áo trong một bưu điện nông thôn, 1890
Điện báo
Kết nối điện báo đầu tiên (Viên - Brno - Praha) bắt đầu hoạt động vào năm 1847. Trên lãnh thổ Hungary, các trạm điện báo đầu tiên được mở tại Pressburg (Pozsony, Bratislava ngày nay) vào tháng 12 năm 1847 và tại Buda vào năm 1848. Kết nối điện báo đầu tiên giữa Viên và Pest – Buda (sau này là Budapest) được xây dựng vào năm 1850 và Viên–Zagreb năm 1850.
Áo đã tham gia liên minh điện báo với các bang của Đức. Tại Vương quốc Hungary, 2.406 bưu cục điện báo hoạt động vào năm 1884. Đến năm 1914, số lượng văn phòng điện báo đã lên đến 3.000 tại các bưu cục và hơn 2.400 được lắp đặt tại các ga đường sắt của Vương quốc Hungary.
Điện thoại
Tổng đài điện thoại đầu tiên được mở tại Zagreb (ngày 8 tháng 1 năm 1881), cái thứ hai ở Budapest (ngày 1 tháng 5 năm 1881), và thứ ba được mở ở Viên (ngày 3 tháng 6 năm 1881). Ban đầu điện thoại đáp ứng của các thuê bao cá nhân ở nhà, công ty và văn phòng. Các trạm điện thoại công cộng xuất hiện vào những năm 1890 và chúng nhanh chóng phổ biến ở các bưu điện và nhà ga. Áo-Hung có 568 triệu cuộc điện thoại vào năm 1913; chỉ có hai quốc gia Tây Âu có nhiều cuộc gọi điện thoại hơn: Đế quốc Đức và Vương quốc Anh. Theo sau Đế quốc Áo-Hung là Pháp với 396 triệu cuộc điện thoại và Ý với 230 triệu cuộc điện thoại. Năm 1916, có 366 triệu cuộc điện thoại ở Cisleithania, trong số đó có 8,4 triệu cuộc gọi từ xa. Tất cả các tổng đài điện thoại của các thành phố, thị trấn và làng mạc lớn hơn ở Transleithania đã được liên kết cho đến năm 1893. Đến năm 1914, hơn 2000 khu dân cư có tổng đài điện thoại ở Vương quốc Hungary.
Mạng lưới đường sắt của Đế quốc Áo
Vận tải đường sắt được mở rộng nhanh chóng trong Đế chế Áo-Hung. Nhà nước tiền thân của nó là Đế chế Habsburg đã xây dựng một nền tảng lõi đường sắt đáng kể ở phía tây bắt nguồn từ Viên vào năm 1841. Tuyến đường sắt dùng đầu máy hơi nước đầu tiên của Áo từ Viên đến Moravia với ga cuối ở Galicia (Bochnie) được khai trương vào năm 1839. Chuyến tàu đầu tiên đi từ Viên đến Lundenburg (Břeclav) vào ngày 6 tháng 6 năm 1839 và một tháng sau đó giữa kinh đô Viên và thủ phủ Brünn (Brno) của Moravia vào ngày 7 tháng 7. Vào thời điểm đó, chính phủ nhận ra tiềm năng quân sự của đường sắt và bắt đầu đầu tư mạnh vào xây dựng. Pozsony (Bratislava), Budapest, Prague, Kraków, Graz, Laibach (Ljubljana) và Venedig (Venice) đã được liên kết với mạng đường sắt chính. Đến năm 1854, đế chế có gần 2.000 km (1.200 dặm) đường sắt, khoảng 60-70% trong số đó nằm trong tay nhà nước. Sau đó, chính phủ bắt đầu bán bớt một phần lớn đường sắt cho các nhà đầu tư tư nhân để thu hồi một số khoản đầu tư của mình và do những căng thẳng tài chính của Cách mạng 1848 và Chiến tranh Krym.
Sau năm 1879, chính phủ Áo và Hungary từ từ bắt đầu tái quốc hữu hóa mạng lưới đường sắt của họ, phần lớn là do tốc độ phát triển chậm chạp trong thời kỳ suy thoái kinh tế trên toàn thế giới vào những năm 1870. Từ năm 1879 đến năm 1900, hơn 25.000 km (16.000 dặm) đường sắt đã được xây dựng ở Cisleithania và Hungary. Phần lớn điều này tạo nên sự "lấp đầy" mạng lưới hiện có, mặc dù một số khu vực, chủ yếu ở vùng viễn đông, lần đầu tiên có kết nối đường sắt. Đường sắt đã giảm chi phí vận chuyển trên toàn đế chế, mở ra thị trường mới cho các sản phẩm từ các vùng đất khác của Chế độ quân chủ kép. Năm 1914, trong tổng số 22.981 km (14.279,73 dặm) đường ray ở Áo, 18.859 km (11.718 dặm) (82%) thuộc sở hữu nhà nước.
Mạng lưới đường sắt ở Vương quốc Hungary
Tuyến đường sắt dùng đầu máy hơi nước đầu tiên của Hungary được khai trương vào ngày 15 tháng 7 năm 1846 giữa Pest và Vác. Vào năm 1890, hầu hết các công ty đường sắt tư nhân lớn của Hungary đã bị quốc hữu hóa do sự quản lý kém của các công ty tư nhân, ngoại trừ Công ty Đường sắt Kaschau-Oderberg do Áo sở hữu mạnh (KsOd) và Đường sắt Nam Áo-Hung (SB / DV). Họ cũng tham gia hệ thống thuế quan khu vực MÁV (Đường sắt Nhà nước Hungary). Đến năm 1910, tổng chiều dài mạng lưới đường sắt ở Vương quốc Hungary đạt 22.869 km (14.210 dặm), mạng lưới Hungary liên kết hơn 1.490 khu định cư. Gần một nửa (52%) đường sắt của đế chế được xây dựng ở Hungary, do đó, mật độ đường sắt ở đó trở nên cao hơn so với Cisleithania. Đường sắt Hungary có mật độ dày đặc đứng thứ 6 trên thế giới (trên cả Đức và Pháp).
Bốn tuyến đường sắt chở khách được xây dựng ở Budapest là BHÉV: tuyến Ráckeve (1887), tuyến Szentendre (1888), tuyến Gödöllő (1888), tuyến Csepel (1912).
Các tuyến đường xe toa trong các thành phố
Đường xe toa do ngựa kéo xuất hiện vào nửa đầu thế kỷ 19. Giữa những năm 1850 và 1880, nhiều công trình đã được xây dựng. Viên (1865), Budapest (1866), Brno (1869). Xe toa chạy bằng hơi nước xuất hiện vào cuối những năm 1860. Việc điện khí hóa các đường xe toa bắt đầu từ cuối những năm 1880. Đường xe toa điện khí hóa đầu tiên ở Áo-Hung được xây dựng ở Budapest vào năm 1887.
Các tuyến đường xe toa ở Đế quốc Áo:
Các tuyến đường xe toa ở Vương quốc Hungary:
Tàu điện ngầm
Tàu điện ngầm Budapest tuyến số 1 (ban đầu là "Công ty đường sắt điện ngầm Franz Joseph") là tuyến đường sắt ngầm lâu đời thứ hai trên thế giới (tuyến đầu tiên là tuyến Metropolitan của London và tuyến thứ ba là Glasgow) và tuyến đầu tiên trên Lục địa Châu Âu. Nó được xây dựng từ năm 1894 đến năm 1896 và mở cửa vào ngày 2 tháng 5 năm 1896. Năm 2002, nó được đưa vào danh sách Di sản Thế giới của UNESCO. Tuyến M1 đã trở thành một Cột mốc của IEEE do những cải tiến hoàn toàn mới vào thời đó: "Trong số các yếu tố đổi mới của đường sắt là các toa tàu hai chiều; hệ thống chiếu sáng điện trong các ga tàu điện ngầm và toa tàu điện; và một cấu trúc dây trên cao thay vì hệ thống 3 dây cấp năng lượng."
Các điều chỉnh kênh và sông
Năm 1900, kỹ sư C. Wagenführer đã vạch ra kế hoạch nối sông Danube và biển Adriatic bằng một con kênh từ Viên đến Trieste. Nó được sinh ra từ mong muốn của Áo-Hung có một liên kết trực tiếp với biển Adriatic nhưng không bao giờ được xây dựng.
Điều chỉnh hạ lưu sông Danube và cổng sắt
Năm 1831, một kế hoạch đã được soạn thảo để tạo một tuyến đường có thể điều hướng được theo sáng kiến của chính trị gia Hungary István Széchenyi. Cuối cùng, Gábor Baross, "Bộ trưởng Sắt" Hungary, đã thành công trong việc tài trợ cho dự án này. Đá dưới đáy sông và các ghềnh liên quan đã khiến thung lũng hẻm núi trở thành một tuyến đường vận chuyển nổi tiếng về độ nguy hiểm. Trong tiếng Đức, đoạn văn được gọi là Kataraktenstrecke vẫn còn được lưu truyền mặc dù thác nước lớn đã biến mất. Gần eo biển "Cổng sắt", đá Prigrada là chướng ngại vật quan trọng nhất cho đến năm 1896: sông ở đây mở rộng đáng kể và do đó mực nước xuống thấp. Ở thượng nguồn, đá Greben gần hẻm núi "Kazan" cũng là chướng ngại vật lớn.
Điều chỉnh sông Tisza
Chiều dài của Tisza ở Hungary đã từng là 1,419 km (882 dặm). Nó chảy qua Đại Đồng bằng Hungary, là một trong những khu vực bằng phẳng lớn nhất ở trung tâm châu Âu. Vì các vùng đồng bằng có thể khiến sông chảy rất chậm nên Tisza có nhiều khúc cua và khúc quanh, dẫn đến nhiều trận lũ lớn trong khu vực.
Sau một số nỗ lực quy mô nhỏ, István Széchenyi đã tổ chức "điều chỉnh sông Tisza" (tiếng Hungary: a Tisza szabályozása) bắt đầu vào ngày 27 tháng 8 năm 1846 và cơ bản kết thúc vào năm 1880. Chiều dài mới của sông ở Hungary là 966 km (600 dặm) (tổng cộng 1.358 km (844 dặm)) với 589 km (366 dặm) "kênh chết" và 136 km (85 dặm) lòng sông mới. Chiều dài kết quả của con sông chống lũ lụt gồm 2.940 km (1.830 dặm) (trong số 4.220 km (2.620 dặm) của tất cả các con sông được chống lũ lụt của Hungary).
Vận tải đường thủy và cảng biển
thumb|[[Dubrovnik, Vương quốc Dalmatia]]
Cảng biển quan trọng nhất là cảng Trieste (ngày nay là một phần của Ý), nơi neo đậu của thương thuyền Áo. Hai công ty vận tải biển lớn (Lloyd Áo và Americana Áo) và một số nhà máy đóng tàu đều nằm ở đó. Từ năm 1815 đến năm 1866, Venezia là một phần của đế chế Habsburg. Việc Venezia bị mất đã thúc đẩy sự phát triển của thương thuyền Áo. Đến năm 1913, thương thuyền của Áo có 16.764 tàu với tổng trọng tải 471.252 tấn và số lượng thủy thủ đoàn là 45.567 người. Trong tổng số 394/422.368 tấn là tàu hơi nước và 16.370/48.884 tấn là tàu buồm (1913). Lloyd Áo là một trong những công ty vận tải biển lớn nhất vào thời điểm đó. Trước khi Thế chiến I bắt đầu, công ty sở hữu 65 lò hơi cỡ trung và cỡ lớn. Americana Áo sở hữu một phần ba trong số này, bao gồm cả tàu chở khách lớn nhất của Áo, SS Kaiser Franz Joseph I. So với Lloyd Áo, American Áo tập trung vào các điểm đến ở Bắc và Nam Mỹ. Hải quân Áo-Hung ngày càng quan trọng vì quá trình công nghiệp hóa cung cấp đủ nguồn thu để phát triển nó. Các tàu của hải quân Áo-Hung được đóng tại các xưởng đóng tàu ở Trieste. Pola (Pula, ngày nay là một phần của Croatia) cũng là một cảng đặc biệt quan trọng đối với hải quân.
Cảng biển quan trọng nhất đối với Hungary thuộc Áo Hung là Fiume (Rijeka, ngày nay là một phần của Croatia), nơi các công ty vận tải biển của Hungary chẳng hạn như Adria hoạt động. Trên sông Danube, DDSG đã thành lập Nhà máy đóng tàu Óbuda trên đảo Hajógyári ở Hungary vào năm 1835. Công ty đóng tàu lớn nhất của Hungary là Ganz-Danubius. Thương thuyền Vương quốc Hungary vào năm 1913 bao gồm 545 tàu với tổng trọng tải 144.433 tấn và số lượng thủy thủ đoàn là 3.217 người. Trong tổng số tàu có 134.000/142.539 tấn là tàu hơi nước và 411/1.894 tấn là tàu buồm. Công ty tàu hơi nước đầu tiên của Danubia, Donaudampfschiffahrtsgesellschaft (DDSG) là công ty vận tải biển nội địa lớn nhất thế giới cho đến khi Áo Hung sụp đổ.
Quân sự
thumb|[[Bộ binh Áo-Hung năm 1898]]
Quân đội Áo-Hung đặt dưới sự chỉ huy của Đại Công tước Albrecht, Công tước Teschen (1817–1895), một quan chức cổ hủ phản đối hiện đại hóa. Hệ thống quân sự của chế độ quân chủ Áo-Hung tương tự nhau ở cả hai nhà nước và ngừng hoạt động kể từ năm 1868 theo nguyên tắc về nghĩa vụ mang vũ khí của công dân và cá nhân. Lực lượng quân sự bao gồm quân đội chung; các đội quân đặc biệt, cụ thể là Landwehr Áo và Honvéd Hungary là các thể chế quốc gia riêng biệt và Landsturm hoặc levy-en masse. Như đã trình bày ở trên, quân đội chung chịu sự quản lý của Bộ trưởng Bộ Chiến tranh trong khi các đội quân đặc biệt chịu sự quản lý của các bộ quốc phòng tương ứng. Đội ngũ tân binh hàng năm cho quân đội được ấn định bởi các luật quân sự do quốc hội Áo và Hungary biểu quyết và thường được xác định trên cơ sở dân số theo cuộc điều tra dân số cuối cùng. Năm 1905 có 103.100 người, trong đó, Áo trang bị 59.211 người và Hungary 43.889 người. Bên cạnh đó, hàng năm, 10.000 người được phân bổ cho Landwehr Áo và 12.500 cho Honvéd Hungary. Thời hạn phục vụ tại ngũ là hai năm (ba năm trong kỵ binh), bảy hoặc tám năm trong lực lượng dự bị và hai năm ở Landwehr; trong trường hợp những người không được nhập ngũ thì tổng thời gian phục vụ đã được dành cho các lực lượng dự bị đặc biệt khác nhau.
Bộ trưởng chiến tranh thường là người đứng đầu điều hành tất cả các vấn đề quân sự, ngoại trừ Landwehr Áo và Honved Hungary, đã cam kết với các bộ bảo vệ quốc gia của hai quốc gia tương ứng. Nhưng quyền chỉ huy tối cao của quân đội trên danh nghĩa được trao cho quân vương, người có quyền thực hiện mọi biện pháp liên quan đến toàn quân. Trên thực tế, cháu trai của hoàng đế Đại Công tước Albrecht là cố vấn quân sự chính của ông và đưa ra các quyết định chính sách.
Hải quân Áo-Hung chủ yếu là lực lượng phòng thủ bờ biển và cũng có một đội tàu giám sát sông Danube. Nó được quản lý bởi Cục Hải quân của Bộ Chiến tranh.
Phần mở đầu: Bosna và Hercegovina
thumb|left|Lính tuyển mộ từ Bosna-Hercegovina, có [[người Bosna theo đạo Hồi (31%), được biên chế vào đơn vị đặc biệt của Quân đội Áo-Hung vào đầu năm 1879 và được khen ngợi vì sự dũng cảm của họ khi phục vụ hoàng đế Áo. Đơn vị này được tặng thưởng nhiều huân chương hơn bất kỳ đơn vị nào khác. Khúc quân hành vui nhộn  Die Bosniaken Kommen  được sáng tác để vinh danh họ bởi Eduard Wagnes. ]]
Các tổ chức Liên Slav của Nga đã gửi viện trợ cho quân nổi loạn Balkan và do đó đã gây áp lực buộc chính phủ của sa hoàng tuyên chiến với Đế quốc Ottoman vào năm 1877 dưới danh nghĩa bảo vệ những người theo Chính thống giáo. Không thể làm trung gian giữa Đế chế Ottoman và Nga trong việc kiểm soát Serbia, Áo-Hung tuyên bố trung lập khi xung đột giữa hai cường quốc leo thang thành chiến tranh. Với sự giúp đỡ từ Romania và Hy Lạp, Nga đã đánh bại quân Ottoman và với Hiệp ước San Stefano đã cố gắng tạo ra một Bulgaria thân Nga. Hiệp ước này đã gây ra một cuộc náo động quốc tế gần như dẫn đến một cuộc chiến tranh toàn châu Âu. Áo-Hung và Anh lo sợ rằng một nước Bulgaria rộng lớn sẽ trở thành một vệ tinh của Nga có thể cho phép sa hoàng thống trị vùng Balkan. Thủ tướng Anh Benjamin Disraeli đã điều động các tàu chiến vào vị trí chống lại Nga để ngăn chặn ảnh hưởng của Nga ở phía đông Địa Trung Hải, gần với tuyến thương mại của Anh qua Kênh đào Suez.
Đại hội Berlin đã lật lại chiến thắng của Nga bằng cách tách nhà nước Bulgaria rộng lớn mà Nga đã tạo ra khỏi lãnh thổ Ottoman và từ chối cho Bulgaria hoàn toàn độc lập khỏi Ottoman. Áo chiếm Bosna và Hercegovina để giành quyền lực ở Balkan. Serbia, Montenegro và Romania độc lập hoàn toàn. Tuy nhiên, Balkan vẫn là một địa điểm nhiều bất ổn chính trị với nhiều sắc tộc có tham vọng giành độc lập và các cuộc cạnh tranh quyền lực lớn. Tại Đại hội Berlin năm 1878, Gyula Andrássy (Bộ trưởng Bộ Ngoại giao) đã cố gắng buộc Nga rút lại các yêu sách tiếp theo ở Balkan. Kết quả là, Đại Bulgaria bị tan rã và nền độc lập của Serbia được đảm bảo. Cùng năm đó, với sự hỗ trợ của Anh, Áo-Hung đã đóng quân tại Bosna để ngăn chặn quân Nga bành trướng sang Serbia. Trong một biện pháp khác để đẩy người Nga ra khỏi vùng Balkan, Áo-Hung đã thành lập một liên minh-Liên minh Địa Trung Hải với Anh và Ý vào năm 1887 và ký kết hiệp ước phòng thủ chung với Đức vào năm 1879 và Romania vào năm 1883 để chống lại một cuộc tấn công tiềm tàng từ Nga. Sau Đại hội Berlin, các cường quốc châu Âu đã cố gắng đảm bảo sự ổn định thông qua một loạt các liên minh và hiệp ước phức tạp.
Lo lắng về sự bất ổn của Balkan và sự xâm lược của Nga và để chống lại lợi ích của Pháp ở châu Âu, Áo-Hung đã xây dựng một liên minh phòng thủ với Đức vào tháng 10 năm 1879 và vào tháng 5 năm 1882. Vào tháng 10 năm 1882, Ý tham gia quan hệ đối tác này trong Liên minh Tam Cường để sự cạnh tranh của Đế quốc Ý với Pháp. Căng thẳng giữa Nga và Áo-Hung vẫn ở mức cao, vì vậy Bismarck đã thay thế Liên minh Tam hoàng đế bằng Hiệp ước Tái bảo hiểm với Nga để giữ cho nhà Habsburg không liều lĩnh bắt đầu cuộc chiến tranh chống Chủ nghĩa Liên Slav. Vùng Sandžak-Raška / Novibazar nằm dưới sự chiếm đóng của Áo-Hung từ năm 1878 đến năm 1909 dù đã được trả lại cho Đế chế Ottoman trước khi cuối cùng bị phân chia bởi các vương quốc Montenegro và Serbia.
Tình trạng của Bosna-Hercegovina
Một tuyên bố được ban hành nhân dịp sáp nhập vào Chế độ quân chủ Habsburg năm 1908 hứa hẹn các thể chế hiến pháp vùng đất này sẽ đảm bảo cho cư dân ở đây đầy đủ các quyền công dân và được chia sẻ quyền quản lý các công việc nội bộ vùng thông qua hội đồng đại diện cấp địa phương. Để thực hiện lời hứa này, một hiến pháp đã được ban hành vào năm 1910. Trong đó bao gồm Quy chế Lãnh thổ (Landesstatut) với việc thiết lập Nghị viện theo lãnh thổ, các quy định về bầu cử và thủ tục của Nghị viện, luật hiệp hội, luật họp công khai và luật xử lý các hội đồng cấp huyện. Theo quy chế này, Bosna-Hercegovina hình thành một lãnh thổ hành chính duy nhất dưới sự chỉ đạo và giám sát có trách nhiệm của Bộ Tài chính của Chế độ quân chủ kép ở Viên. Việc quản lý đất nước cùng với việc thực thi luật pháp được giao cho Chính phủ vùng ở Sarajevo, trực thuộc và chịu trách nhiệm trước Bộ Tài chính chung. Các cơ quan tư pháp và hành chính hiện có của vùng vẫn giữ nguyên cơ cấu tổ chức và chức năng trước đây của chúng. Quy chế đó đã đưa các quyền và luật hiện đại ở Bosna-Hercegovina và nói chung, nó đảm bảo các quyền dân sự của cư dân trong vùng như quyền công dân, quyền tự do cá nhân được các cơ quan tư pháp có thẩm quyền bảo vệ, quyền tự do tín ngưỡng và lương tâm, bảo tồn quốc tịch và ngôn ngữ cá nhân, tự do ngôn luận, tự do học tập và giáo dục, bất khả xâm phạm về nơi ở, bí mật về bưu điện và điện tín, bất khả xâm phạm về tài sản, quyền kiến nghị và cuối cùng là quyền tổ chức hội họp.
Nghị viện (Sabor) của Bosna-Hercegovina được thành lập với một Viện duy nhất, được bầu chọn theo nguyên tắc đại diện cho các quyền lợi. Nó có 92 thành viên. Trong số 20 người này bao gồm đại diện của tất cả những tín ngưỡng tôn giáo, chủ tịch của Tòa án tối cao, chủ tịch của Phòng biện hộ, chủ tịch của Phòng thương mại và thị trưởng Sarajevo. Thêm vào đó là 72 đại biểu, được bầu bởi ba curiae hoặc nhóm bầu cử. Nhóm đầu tiên bao gồm các đại địa chủ, những người nộp thuế nhiều nhất và những người đã đạt đến một tiêu chuẩn giáo dục nhất định mà không quan tâm đến số tiền họ phải nộp thuế. Curia thứ hai thuộc về cư dân của các thị trấn không đủ tiêu chuẩn để bỏ phiếu trong nhóm đầu tiên; thứ ba là cư dân trong vùng không đủ tiêu chuẩn để bỏ phiếu trong hai nhóm trên. Với hệ thống giám tuyển này được kết hợp nhóm các nhiệm vụ và của các đại cử tri theo ba tín ngưỡng thống trị (Công giáo, Chính thống giáo Serbia, Hồi giáo). Đối với những tín đồ của các tín ngưỡng khác, quyền bỏ phiếu một hoặc các cơ quan bầu cử tôn giáo khác theo curia mà họ thuộc về.
Vụ ám sát ở Sarajevo
thumb|Hình ảnh này thường liên quan đến việc bắt giữ [[Gavrilo Princip, mặc dù một số người tin rằng nó mô tả Ferdinand Behr, một người ngoài cuộc.]]
Vào ngày 28 tháng 6 năm 1914, Đại Công tước Franz Ferdinand đã đến thăm thủ phủ Sarajevo của Bosnia. Một nhóm sáu sát thủ (Cvjetko Popović, Gavrilo Princip, Muhamed Mehmedbašić, Nedeljko Čabrinović, Trifko Grabež, Vaso Čubrilović) từ nhóm dân tộc chủ nghĩa Mlada Bosna do Bàn tay đen cung cấp, đã tập trung trên con phố nơi đoàn xe của Đại Công tước sẽ đi qua. Čabrinović ném lựu đạn vào ô tô nhưng đã trượt. Nó làm một số người gần đó bị thương và đoàn xe của Franz Ferdinand vẫn tiếp tục chạy. Các sát thủ khác đã không hành động khi những chiếc xe lao nhanh qua họ. Khoảng một giờ sau, khi Franz Ferdinand đang trở về sau chuyến thăm tại Bệnh viện Sarajevo, đoàn xe đã rẽ nhầm vào một con phố nơi Gavrilo Princip do tình cờ đứng đó. Với một khẩu súng lục, Princip đã bắn chết Franz Ferdinand và vợ của ông ta là Sophie. Người dân Áo phản ứng nhẹ nhàng, gần như thờ ơ. Như sử gia Z. A. B. Zeman sau này đã viết, "sự kiện này hầu như không gây được ấn tượng gì. Vào Chủ Nhật và Thứ Hai [28 và 29 tháng 6], đám đông ở Viên nghe nhạc và uống rượu như thể không có gì xảy ra."
Bạo lực gia tăng ở Bosna
thumb|Đám đông trên đường phố sau hậu quả của [[Bạo loạn chống người Serb ở Sarajevo, ngày 29 tháng 6 năm 1914]]
Vụ ám sát đã làm gia tăng một cách quá mức các hành vi thù địch sắc tộc dựa trên tôn giáo truyền thống hiện có ở Bosna. Tuy nhiên, tại chính Sarajevo, chính quyền Áo đã khuyến khích bạo lực chống lại dân Serb, dẫn đến bạo loạn chống người Serb ở Sarajevo, trong đó người Croatia Công giáo và người Bosna Hồi giáo đã giết hai người và làm hư hại nhiều tòa nhà do người Serb làm chủ. Nhà văn Ivo Andrić gọi bạo lực là "sự căm thù điên cuồng ở Sarajevo." Các hành động bạo lực chống lại người Serb thiểu số được tổ chức không chỉ ở Sarajevo mà còn ở nhiều thành phố lớn của Áo-Hung ở Croatia và Bosna và Hercegovina ngày nay. Các nhà chức trách Áo-Hung ở Bosna và Hercegovina đã bỏ tù và dẫn độ khoảng 5.500 người Serb nổi tiếng, 700 đến 2.200 người trong số đó đã chết trong tù. 460 người Serb bị kết án tử hình và một lực lượng dân quân chủ yếu là người Hồi giáo được gọi là Schutzkorps được thành lập và thực hiện cuộc đàn áp người Serb.
Quyết định gây chiến
Trong khi chi tiêu quân sự của đế chế thậm chí tăng chưa tới hai lần kể từ sau Đại hội Berlin năm 1878, chi tiêu của Đức đã tăng gấp 5 lần và chi tiêu của Anh, Nga và Pháp đã gấp ba lần. Đế chế đã mất các khu vực có dân Ý vào tay Piedmont vì các phong trào dân tộc chủ nghĩa ở Ý và nhiều người Áo-Hung cho rằng mối đe dọa sắp xảy ra là để mất các lãnh thổ phía nam có người Slav sinh sống vào tay Serbia. Serbia gần đây đã giành được lãnh thổ đáng kể trong Chiến tranh Balkan lần thứ hai năm 1913, gây ra nhiều lo lắng trong giới chính phủ ở Viên và Budapest. Cựu đại sứ kiêm ngoại trưởng Bá tước Alois Aehrenthal đã cho rằng bất kỳ cuộc chiến tranh nào trong tương lai đều sẽ xảy ra ở khu vực Balkan.
Thủ tướng Hungary và nhà khoa học chính trị István Tisza phản đối việc bành trướng của chế độ quân chủ ở Balkan (xem cuộc khủng hoảng Bosna năm 1908) vì "Chế độ quân chủ kép đã có quá nhiều người Slav". Điều này sẽ đe dọa thêm tính toàn vẹn của Chế độ quân chủ kép. Vào tháng 3 năm 1914, Tisza đã viết một bản ghi nhớ cho Hoàng đế Franz Joseph với một giọng điệu mạnh mẽ, mang tính dự đoán và buồn bã về ngày tận thế. Ông đã sử dụng từ chưa được biết đến cho đến nay "Weltkrieg" (có nghĩa là Chiến tranh thế giới). "Tôi tin chắc rằng hai nước láng giềng của Đức [Nga và Pháp] đang cẩn thận tiến hành các công tác chuẩn bị quân sự nhưng sẽ không bắt đầu chiến tranh chừng nào họ chưa lôi kéo được một nhóm các quốc gia Balkan chống lại chúng ta để đối đầu với Chế độ quân chủ bằng một cuộc tấn công từ ba phía và đánh lui phần lớn lực lượng của chúng ta trên mặt trận phía đông và phía nam. "
thumb|upright=1.15|Xe lửa bọc thép [[MÁVAG năm 1914]]
Vào ngày Đại Công tước Franz Ferdinand bị ám sát, Tisza ngay lập tức đến Viên để gặp Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bá tước Leopold Berchtold và Tư lệnh quân đội Bá tước Franz Conrad von Hötzendorf. Họ đề xuất giải quyết tranh chấp bằng vũ lực là tấn công Serbia. Tisza đề xuất cho chính phủ Serbia thời gian để xem xét liệu họ có liên quan đến việc tổ chức vụ giết người hay không và đề xuất một giải pháp hòa bình, cho rằng tình hình quốc tế sẽ sớm giải quyết. Trở về Budapest, ông viết thư cho Hoàng đế Franz Joseph nói rằng ông sẽ không chịu bất kỳ trách nhiệm nào về cuộc xung đột vũ trang vì không có bằng chứng cho thấy Serbia đã âm mưu ám sát. Tisza phản đối gây chiến với Serbia, tuyên bố rằng bất kỳ cuộc chiến tranh nào với người Serbia đều nhất định gây ra một cuộc chiến tranh với Nga và do đó sẽ gây ra một cuộc chiến tranh toàn châu Âu. Ông không tin tưởng vào liên minh với Ý do hậu quả chính trị của Chiến tranh giành độc lập Ý lần thứ hai. Ông nghĩ rằng ngay cả một cuộc chiến tranh mà Áo-Hung giành chiến thắng cũng sẽ là một thảm họa cho sự toàn vẹn của Vương quốc Hungary, nơi Hungary sẽ là nạn nhân tiếp theo của chính trị Áo. Sau một cuộc chiến thành công chống lại Serbia, Tisza đã thấy trước một cuộc tấn công quân sự của Áo chống lại Vương quốc Hungary, nơi người Áo muốn chia cắt lãnh thổ của Hungary.
Bộ ngoại giao của Đế quốc Áo-Hung đã cử đại sứ László Szőgyény đến Potsdam, nơi ông hỏi về quan điểm của Hoàng đế Đức Wilhelm II vào ngày 5 tháng 7. Szőgyény mô tả những gì đã diễn ra trong một báo cáo bí mật cho Viên vào cuối ngày hôm đó:
Nhưng giờ đây các nhà lãnh đạo của Áo-Hung, đặc biệt là Tướng Bá tước Leopold von Berchtold, được đồng minh là Đức hậu thuẫn, đã quyết định đối đầu quân sự với Serbia trước khi nước này có thể kích động một cuộc nổi dậy; sử dụng vụ ám sát như một cái cớ, họ đưa ra danh sách mười yêu cầu được gọi là Tối hậu thư tháng Bảy với những điều kiện mà Serbia sẽ không bao giờ chấp nhận. Nhưng khi Serbia chấp nhận chín trong số mười yêu sách nhưng chỉ chấp nhận một phần yêu sách còn lại, Áo-Hung vẫn quyết tuyên chiến. Franz Joseph I cuối cùng đã nghe theo lời khuyên khẩn cấp của các cố vấn hàng đầu của ông ấy.
Trong suốt tháng 7 và tháng 8 năm 1914, những sự kiện này đã khiến Chiến tranh thế giới thứ nhất bắt đầu khi Nga vận động ủng hộ Serbia, mở ra một loạt các cuộc tổng động viên phản công. Để ủng hộ đồng minh Đức của mình, vào thứ Năm, ngày 6 tháng 8 năm 1914, Hoàng đế Franz Joseph đã ký tuyên chiến với Nga. Ý ban đầu vẫn trung lập dù có liên minh với Áo-Hung. Năm 1915, Ý chuyển sang phe Hiệp ước với hy vọng chiếm lãnh thổ từ cựu đồng minh của mình.
Chính sách đối ngoại thời chiến
thumb|[[Franz Josef I và Wilhelm II với các chỉ huy quân sự trong Thế chiến I]]
Khi nền kinh tế Đế quốc rơi vào tình trạng khó khăn nghiêm trọng và thậm chí là đói kém, đội quân đa sắc tộc đã mất đi nhuệ khí và ngày càng khó giữ được chiến tuyến. Tại thủ đô Viên và Budapest, các phong trào cánh tả và tự do cùng các đảng đối lập đã củng cố và ủng hộ chủ nghĩa ly khai của các dân tộc thiểu số. Khi thực tế rõ ràng là Đồng minh sẽ giành chiến thắng trong cuộc chiến, các phong trào dân tộc chủ nghĩa vốn đã âm ỉ trước đây đã kêu gọi mức độ tự chủ cao hơn cho các khu vực chiếm đa số bắt đầu đòi độc lập hoàn toàn. Hoàng đế đã mất nhiều lãnh thổ khi vương quốc của ông tan rã.
Hậu phương
Vùng nông thôn của Áo-Hung đã có một số cơ sở công nghiệp nhỏ nhưng đóng góp chính của nó vẫn là nhân lực và lương thực. Tuy nhiên, Áo-Hung có mực độ đô thị hóa lớn hơn (25%) so với các đối thủ của họ trong Chiến tranh thế giới thứ nhất như Đế quốc Nga (13,4%), Serbia (13,2%) hoặc Romania (18,8%)). Hơn nữa, Đế quốc Áo-Hung cũng có nền kinh tế công nghiệp hóa hơn và GDP bình quân đầu người cao hơn so với Vương quốc Ý, vốn là đối thủ phát triển nhất về kinh tế so với nó.
Ở hậu phương, thực phẩm cũng như nhiên liệu sưởi ấm ngày càng khan hiếm hơn. Số lượng lợn giảm 90% do là nguồn cung cấp chính giăm bông và thịt lợn muối cho Quân đội. Hungary, với nền tảng nông nghiệp nặng, phần nào được nuôi dưỡng tốt hơn. Quân đội đã chinh phục các khu vực sản xuất nông nghiệp ở Romania và các nơi khác nhưng không chịu cho phép vận chuyển lương thực cho dân thường ở quê nhà. Tinh thần sa sút qua từng năm và các quốc gia đang tách khỏi Đế chế và tìm cách thành lập các quốc gia dân tộc của riêng họ.
Lạm phát tăng vọt, từ chỉ số 129 năm 1914 lên 1589 năm 1918, xóa sổ các khoản tiết kiệm tiền mặt của tầng lớp trung lưu. Chiến tranh đã sử dụng khoảng 20% GDP. Những người lính thiệt mạng chiếm khoảng bốn phần trăm lực lượng lao động năm 1914 và những người bị thương lên đến sáu phần trăm nữa. So với tất cả các quốc gia lớn trong cuộc chiến, tỷ lệ tử vong và thương vong là cao nhất là ở lãnh thổ Áo ngày nay.
Đến mùa hè năm 1918, "Cán bộ xanh" của quân đội đào ngũ thành lập các ban nhạc vũ trang trên các ngọn đồi ở Croatia-Slavonia và chính quyền dân sự tan rã. Vào cuối tháng 10, bạo lực và cướp bóc lớn nổ ra và có những nỗ lực để thành lập các nước cộng hòa nông dân. Tuy nhiên, Ban lãnh đạo chính trị Croatia tập trung vào việc thành lập một nhà nước mới (Nam Tư) và làm việc với quân đội Serbia đang tiến lên để áp đặt quyền kiểm soát và chấm dứt các cuộc nổi dậy.
Sự kiện quân sự
Đế chế Áo-Hung có 7,8 triệu binh sĩ trong Thế chiến 1. Tướng von Hötzendorf là Tổng tư lệnh quân đội Áo-Hung. Franz Joseph I, người đã quá già để chỉ huy quân đội đã bổ nhiệm Đại Công tước Friedrich von Österreich-Teschen làm Tư lệnh Quân đội Tối cao (Armeeoberkommandant) nhưng yêu cầu ông cho Von Hötzendorf tự do đưa ra bất kỳ quyết định nào. Von Hötzendorf vẫn nắm quyền chỉ huy hiệu quả các lực lượng quân sự cho đến khi Hoàng đế Karl I tự mình lên nắm quyền chỉ huy tối cao vào cuối năm 1916 và cách chức Conrad von Hötzendorf vào năm 1917. Trong khi đó, điều kiện kinh tế ở quê nhà xuống cấp nhanh chóng. Đế quốc phụ thuộc lớn vào nông nghiệp và nông nghiệp phụ thuộc vào lao động nặng của hàng triệu người hiện đang trong Quân đội. Sản xuất lương thực giảm, hệ thống giao thông trở nên quá tải và sản xuất công nghiệp không thể giải quyết được nhu cầu quá lớn về bom, đạn. Đức đã giúp đỡ rất nhiều nhưng vẫn chưa đủ. Hơn nữa, sự bất ổn chính trị của nhiều nhóm dân tộc trong Đế quốc giờ đây đã phá tan mọi hy vọng về sự đồng lòng của quốc gia để ủng hộ chiến tranh. Ngày càng có nhiều nhu cầu về việc tách khỏi Đế chế và thành lập các quốc gia tự trị dựa trên các nền văn hóa dựa trên ngôn ngữ lịch sử. Tân Hoàng đế tìm kiếm các điều khoản hòa bình từ phe Đồng minh nhưng các sáng kiến của ông đều bị Ý phủ quyết.
Mặt trận Serbia 1914–1916
Khi bắt đầu cuộc chiến, quân đội được chia làm hai: phần nhỏ tấn công Serbia trong khi phần lớn hơn chiến đấu chống lại Lục quân Đế quốc Nga. Cuộc xâm lược Serbia năm 1914 là một thảm họa: vào cuối năm đó, Lục quân Đế quốc Áo-Hung đã không chiếm được một tấc lãnh thổ nào nhưng đã mất 227.000 trong tổng số 450.000 quân. Tuy nhiên, vào mùa thu năm 1915, Quân đội Serbia bị đánh bại bởi các cường quốc Trung tâm, dẫn đến việc chiếm đóng Serbia. Vào gần cuối năm 1915, trong một chiến dịch giải cứu quy mô với hơn 1.000 chuyến đi bằng tàu hơi nước của Ý, Pháp và Anh, 260.000 binh lính người Serb còn sống sót đã được vận chuyển đến Brindisi và Corfù để chờ đợi thời cơ chiến thắng của các cường quốc Đồng minh để giành lại quyền kiểm soát đất nước. Corfu đã tổ chức cho chính phủ Serbia lưu vong sau khi Serbia sụp đổ và đóng vai trò là cơ sở tiếp tế cho mặt trận Hy Lạp. Vào tháng 4 năm 1916, một số lượng lớn quân Serbia được vận chuyển bằng các tàu hải quân của Anh và Pháp từ Corfù đến Hy Lạp lục địa. Đội quân hơn 120.000 người đã giải vây cho một đội quân nhỏ tại mặt trận Macedonia và chiến đấu cùng với quân đội Anh và Pháp.
Mặt trận Nga 1914–1917
thumb|upright=1.05|[[Cuộc vây hãm Przemyśl năm 1915]]