cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xã Huntsville, Quận Polk, Minnesota
Xã Huntsville (Huntsville Township) là một xã thuộc quận Polk, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 464 người.
Accipiter virgatus confusus
Tham khảo
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Accipiter virgatus quagga
Tham khảo
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Sericopimpla australis
Sericopimpla australis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Iochroma ellipticum
Iochroma ellipticum là loài thực vật có hoa trong họ Cà. Loài này được (Hook. f.) Hunz. mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Accipiter virgatus rufotibialis
Tham khảo
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Trung Hòa, Ngân Sơn
Trung Hòa là một xã thuộc huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn, Việt Nam.
Peperomia tarapotana
Peperomia tarapotana là một loài thực vật có hoa trong họ Hồ tiêu. Loài này được C. DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1866.
Trung Hòa, Ngân Sơn
Địa lý
Xã Trung Hòa có vị trí địa lý:
Peperomia tarapotana
Liên kết ngoài
Thể loại:Peperomia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1866
Trung Hòa, Ngân Sơn
Địa lý
Suối Nà Chúa chảy từ bắc xuống phía nam của xã và nhận thêm nước từ suối Bản Phặc ở đoạn gần chảy sang thị trấn Nà Phặc.
Hành chính
Xã Trung Hòa được chia thành 12 bản: Nà Chúa, Nà Đi, Phặc, Phắng, Bó Nòn, Phiêng Xoỏng, Phiêng Sảng, Nà Pán, Khuổi Vuồng, Hoà, Khau Gian, Cảng Cào.
Astragalus peterae
Astragalus peterae là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được H.T.Tsai & T.F.Yu miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
P
Accipiter virgatus vanbemmeli
Tham khảo
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Viguiera dentata
Viguiera dentata là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Cav.) Spreng. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1826.
Liên kết ngoài
Thể loại:Viguiera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1826
Chloroclystis javana
Chloroclystis javana là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Chloroclystis
Accipiter virgatus virgatus
Tham khảo
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Androcymbium striatum
Androcymbium striatum là một loài thực vật có hoa trong họ Colchicaceae. Loài này được Hochst. ex A.Rich. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1850.
Liên kết ngoài
Thể loại:Androcymbium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1850
Zodarion beticum
Zodarion beticum là một loài nhện trong họ Zodariidae.
Tham khảo
Thể loại:Zodarion Thể loại:Động vật được mô tả năm 1957
Trygodes basisignata
Trygodes basisignata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trygodes
Iochroma fuchsioides
Iochroma fuchsioides là loài thực vật có hoa trong họ Cà. Loài này được (Bonpl.) Miers mô tả khoa học đầu tiên năm 1848.
Liên kết ngoài
Thể loại:Iochroma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1848
Polypodium miser
Polypodium miser là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Heward mô tả khoa học đầu tiên năm 1838. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polypodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1838 Thể loại:Unresolved names
Polypodium miser
Accipiter virgatus quinquefasciatus
Tham khảo
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận
Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận là tên gọi chung của chuỗi hai nhà máy điện hạt nhân I và II được lập dự án xây dựng cho đến năm 2016 tại tỉnh Ninh Thuận, Việt Nam với tổng công suất trên 4.000 MW. Theo quy hoạch phát triển điện lực Quốc gia, nhà máy điện hạt nhân I và II sẽ được khởi công vào năm 2020 chậm hơn 6 năm dự kiến. Sau thảm họa phóng xạ tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima năm 2011 tại Nhật Bản do động đất và sóng thần, Dự án sau đó phải lùi địa điểm đã chọn vào đất liền sâu hơn, công trình được nâng lên để bảo đảm an toàn. Dự án được tiến hành theo kiến nghị của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng dựa trên ước tính thiếu thốn điện năng đến 2020, được Quốc hội Việt Nam thông qua chủ trương đầu tư xây dựng. Về nguồn kinh phí, Nga đồng ý cho Việt Nam vay 10,5 tỷ USD, Nhật cũng đồng ý cho vay nguồn vốn ODA làm điện hạt nhân. Tổng mức đầu tư dự toán khoảng 200.000 tỷ đồng tại thời điểm cuối năm 2008.
Theo quyết định chính thức của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký ngày 18/3/2016 về phê duyệt điều chỉnh quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thì tổ máy đầu tiên sẽ chạy vào năm 2028 và sẽ có thêm 3-4 tổ máy nữa đến năm 2030.
Bên lề Diễn đàn quốc tế về công nghiệp hạt nhân lần 8, diễn ra tại Matxcơva (Nga) trong hai ngày 31-5 và 1-6.2016, ông K.B. Komarov - phó tổng giám đốc Tập đoàn Năng lượng nguyên tử quốc gia Nga - cho biết, thời điểm khởi công Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận có thể vào năm 2027 hoặc 2028.
Ngày 22/11/2016, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cho hay, Quốc hội đã biểu quyết dừng thực hiện dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân tại tỉnh Ninh Thuận. Ông cũng cho biết thêm: "Việc dừng dự án không phải vì lý do công nghệ mà là do điều kiện kinh tế nước ta hiện nay" thumb|300px|Khoan khảo sát địa chất tại Vĩnh Hải.
Vị trí
Theo Nghị quyết của Quốc hội cuối năm 2009:
Theo thông tư bổ sung của Bộ Khoa học và Công nghệ, nếu trong vòng bán kính 8 km có đứt gãy hoạt động mà không có giải pháp khắc phục thì phải chuyển địa điểm xây dựng.
Trung tâm Ninh Thuận cách Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 350 km.
Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận I
Tháng 5 năm 2010, Nga được lựa chọn làm đối tác cung cấp công nghệ cho nhà máy điện hạt nhân I, với cam kết lâu dài sẽ hỗ trợ Việt Nam trong công tác quản lý và xử lý chất thải hạt nhân, đồng thời xây dựng một chương trình quốc gia về vấn đề này. Nga đưa ra mức giá ở nhà máy mức công suất 2.000 MWh là gần 8 tỷ USD và đồng ý cho Việt Nam vay tín dụng xuất khẩu để triển khai dự án. Nhà máy được dự tính xây dựng với hệ số an toàn cao trên cơ sở các lò phản ứng nước nhẹ hiện đại; sử dụng công nghệ nước áp lực (VVER) theo thiết kế của nhà máy điện thế hệ 3 với mức độ an toàn hơn hẳn thế hệ 2 (như nhà máy Fukushima I). Các chương trình hệ thống nhà máy điện hạt nhân đảm bảo an toàn chủ động và thụ động. Theo công nghệ mới, khu vực đảm bảo an toàn trong trường hợp xảy ra sự cố nằm cách nhà máy 800 m. Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam khẳng định phía Nga hoàn toàn chịu trách nhiệm về sự an toàn của Nhà máy Điện hạt nhân Ninh Thuận I.
Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận II
Chính phủ Việt Nam đã ký các thoả thuận hợp tác xây dựng máy điện hạt nhân Ninh Thuận II với Nhật Bản. Tháng 9 năm 2011, Nhật Bản cho tàu khảo sát địa chất đến Việt Nam khảo sát địa chất biển phục vụ dự án xây dựng nhà máy II.
Các chuyên gia Công ty Điện nguyên tử Nhật Bản (JAPC) đưa ra công nghệ và các đặc tính an toàn của các thế hệ lò phản ứng tiên tiến của Nhật có khả năng chống động đất và sóng thần cùng hướng khắc phục sau sự cố nhà máy điện Fukushima I. Theo dự tính ban đầu, lò số 1 được dự kiến sẽ đưa vào vận năm 2021, lò số 2 năm 2022, lò số 3 năm 2024 và lò số 4 năm 2025.
Ngày 22/11/2016, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cho hay, Quốc hội đã biểu quyết dừng thực hiện dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân tại tỉnh Ninh Thuận. Ông cũng cho biết thêm: “Việc dừng dự án không phải vì lý do công nghệ mà là do điều kiện kinh tế nước ta hiện nay”
Địa chất và an toàn hạt nhân
thumb|Khảo sát tại Vĩnh Hải Ninh Thuận được các nhà địa chất xác định là vùng động đất cấp 5 hoặc 6. Về mặt khoa học, trận động đất có cường độ lớn hơn 6,5 độ Richter xảy ra ngoài biển có khả năng gây ra sóng thần. Tại vùng Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Thuận (giáp Ninh Thuận, thuộc tuyến đứt gãy 109 – 110 độ) hàng năm đều có động đất, cường độ từ 4,7 đến 5,2 độ Richter. Đây là hoạt động kiến tạo bình thường không gây nguy hiểm, nhưng nếu động đất trên 8 độ Richter, ước tính sau 15-30 phút, sóng thần sẽ đến đất liền và ảnh hưởng trực tiếp lên khu vực nhà máy. Các nhà khoa học Việt Nam và quốc tế cho rằng, với mức độ động đất vốn có, nếu núi lửa hoạt động có thể gây ra sóng thần nhưng mức độ cũng không mạnh. Theo cục trưởng Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, khu vực xây dựng nhà máy tương đối ổn định và những trận động đất thông thường sẽ không ảnh hưởng đến khu vực nhà máy.
Tháng 3 năm 2011, đại diện Ban chuẩn bị đầu tư dự án cho biết: "Hai nhà máy điện hạt nhân tại Ninh Thuận sẽ được thiết kế ở mức dự phòng cao hơn từ 15 đến 30% so với mức độ động đất cao nhất đã từng xảy ra ở Việt Nam (6,8 độ Richter)". Ngoài ra 2 nhà máy còn được thiết kế hệ thống đê chắn sóng cao 15m, mặc dù mức sóng cao nhất ghi nhận được tại Ninh Thuận là 8m.
Từ 26 đến 28 tháng 7 năm 2011 đã diễn ra hội thảo quốc tế về "Các vấn đề liên quan đến động đất và sóng thần trong việc phê duyệt địa điểm Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận" với sự tham dự của hàng trăm chuyên gia đến từ Nga, Nhật Bản, Hoa Kỳ, Armenia và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế. Mục tiêu của hội thảo là đưa ra phương án xây dựng tối ưu, đảm bảo sự an toàn và hiệu quả vận hành của nhà máy.
Tháng 8 năm 2011, tại Hội nghị khoa học và công nghệ hạt nhân toàn quốc lần thứ 9, các chuyên gia khảo sát cho biết có một số đứt gãy đang hoạt động bị bỏ sót trong các nghiên cứu, khảo sát trước đây. Các đứt gãy này được cho là có vai trò quan trọng đối với sự ổn định công trình trong khu vực. Các chuyên gia kiến nghị khảo sát bổ sung.
Ngày 3 tháng 2 năm 2012, công tác khảo sát địa chất đã bắt đầu tiến hành.
Đào tạo nhân lực
Theo các chuyên gia, Việt Nam thiếu cán bộ trong lĩnh vực công nghệ điện hạt nhân trầm trọng. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ký hợp đồng đào tạo nhân lực với Tập đoàn Nhà nước và điện hạt nhân của Nga. Từ 2010, Tập đoàn Điện lực Việt Nam đưa khoảng 40 người đi đào tạo. Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đang xem xét vấn đề này trong thời điểm Việt Nam chưa có người làm về công nghệ hạt nhân. Thủ tướng Chính phủ cũng nhấn mạnh và yêu cầu cơ quan chuyên ngành nhanh chóng hoàn thiện các văn bản pháp quy, đào tạo nguồn nhân lực cho nhà máy điện nguyên tử đầu tiên khu vực Đông Nam Á.
Năm 2010, 30 sinh viên Việt Nam đầu tiên được gửi tới Trường đại học năng lượng nguyên tử IATE MIFI thuộc tập đoàn nguyên tử Rosatom tại Obninsk Liên bang Nga với dự định tăng dần số lượng trong tương lai. Ba trung tâm đào tạo cho sinh viên đang được xây dựng, dự kiến hoàn thành và hoạt động trước khi vận hành điện hạt nhân 2 năm.
Ông Sueo Machi, Phó Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), Điều phối viên Diễn đàn hợp tác hạt nhân châu Á (FNCA), phát biểu rằng vai trò của người vận hành nhà máy điện hạt nhân rất quan trọng do đó đòi hỏi sự đào tạo chuyên sâu. Bên cạnh đó, trong năm 2010, Nhật Bản đã đào tạo cho Việt Nam 50 - 60 lượt cán bộ trong lĩnh vực điện hạt nhân và sẽ tiếp tục giúp đào tạo nhân lực để bảo đảm an toàn vận hành điện hạt nhân.
Khung pháp lý
Vấn đề ban hành khung pháp lý cho an toàn hạt nhân cũng là một thách thức vì trong tương lai vài năm kể từ 2011, Việt Nam cần hàng trăm văn bản về lĩnh vực này. Tuy nhiên, Luật năng lượng nguyên tử Việt Nam khi ban hành phải lệ thuộc quá nhiều vào các quy định pháp luật trước đó. Và theo quy định hiện tại, các công đoạn phê duyệt, cấp phép phân chia ra nhiều cơ quan chủ quản. Điều này đi ngược với hướng dẫn xây dựng Luật của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế là chỉ nên để một cơ quan duy nhất quản lý. Điều này được xem là điểm yếu nhất của Luật năng lượng nguyên tử đang xây dựng.
Quan điểm - đánh giá
Tháng 8 năm 2011, Cục trưởng Cục An toàn bức xạ và hạt nhân Việt Nam khẳng định công nghệ của Nga là hiện đại và đáng tin cậy, độ an toàn được đánh giá cao, nhưng vấn đề đáng lo ngại là an toàn trong quản lý và vận hành, về con người. Ông cho biết điều đáng quan tâm nhất không phải là công nghệ mà là cách Việt Nam sẽ tiếp nhận và vận hành công nghệ đó. Đây là bước khởi đầu quan trọng vì theo kế hoạch của Chính phủ, Việt Nam còn dự định mở thêm 8 - 10 địa điểm xây dựng điện hạt nhân đến năm 2030.
Tiến sĩ Bogomil Machev, giám đốc điều hành Công ty Risk Engineering của Bulgari cũng có quan điểm nguồn nhân lực là thách thức lớn của Việt Nam. Ông cho biết, từ kinh nghiệm của Bulgari, trong cao điểm xây dựng nhà máy cần tới 1.000 người túc trực thường xuyên, đội ngũ chuyên gia theo dõi giám sát phải có kinh nghiệm trên 30 năm. Bên cạnh đó, giáo sư tiến sĩ Trần Hữu Phát, chủ tịch hội đồng khoa học Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam cũng bày tỏ lo ngại về những vấn đề chưa sáng tỏ trong khảo sát địa chất: "Có thể giảm tiến độ, lùi thời hạn để chuẩn bị và xây dựng cho tốt. Thiếu an toàn là nguy hiểm nhất", và nói rằng "không nên đùa với điện hạt nhân".
Giáo sư, tiến sĩ Trần Đại Phúc, chuyên gia tư vấn Dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân (ĐHN) tại Ninh Thuận nhận xét:
Về quan điểm các nước, sau sự cố ở Nhật đã có nhiều lo ngại về các nhà máy hạt nhân trên thế giới. Tháng 5 năm 2011, Đức tuyên bố sẽ hoàn thành việc đóng cửa các nhà máy điện hạt nhân vào 2022. Chính phủ Thụy Sĩ và Bỉ cũng tuyên bố dừng mọi kế hoạch xây dựng mới nhà máy điện hạt nhân và từng bước hủy bỏ các nhà máy hiện có. Tuy nhiên, các chuyên gia Nga cho biết, Pháp vẫn hoạt động các nhà máy và thêm các nhà máy mới. Phần Lan cũng đang xây dựng thêm nhiều các nhà máy điện hạt nhân. Do đó, quan điểm mỗi nước là không giống nhau trong phát triển năng lượng hạt nhân.
Quan ngại
Trao đổi với BBC Việt ngữ hôm 05/9/2013 từ Paris, Giáo sư Nguyễn Khắc Nhẫn, nguyên cố vấn chiến lược Tập đoàn Điện quốc gia Pháp (EDF) bày tỏ lo ngại: "Nếu một thảm họa như Chernobyl hay Fukushima xảy ra thì cả miền Trung sẽ bị phóng xạ bao trùm và đất nước ta sẽ bị chia đôi lâu dài, du lịch, xuất khẩu, kinh tế sẽ bị tê liệt trong chớp nhoáng. Ta sẽ phung phí hàng chục rồi hàng trăm tỷ đô-la mà không đem lợi ích gì cho đất nước."
Nhân đánh dấu một năm sự cố thảm họa ở nhà máy điện hạt nhân Fukushima (11/3/2011), nhà thơ và nhà nghiên cứu gốc Chăm, ông Inrasara, nói rằng 90% người dân Ninh Thuận đang sống trong các làng mạc chỉ nằm cách nơi định xây nhà máy điện hạt nhân chừng 20–30 km, cho nên nếu sự cố xảy ra, chắc chắn người dân địa phương, đồng bào Kinh, cũng như cộng đồng Chăm ở Ninh Thuận sẽ bị "tác động" và ảnh hưởng nghiêm trọng.
Tái định cư
thumb|270px|Vùng đất thôn Vĩnh Trường xã [[Phước Dinh tỉnh Ninh Thuận khô cằn đầy nắng gió. Khuôn viên dự án Điện Hạt nhân nay chuyển sang Điện mặt trời Gelex]] Tổng số dân phải di chuyển là 1.288 hộ với 4.911 nhân khẩu, trong đó dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 là 477 hộ/2.084 nhân khẩu; dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 là 811 hộ/2.827 nhân khẩu. Dự kiến tiến độ di chuyển dân hoàn thành trong năm 2018.
Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 bố trí một điểm tái định cư tại thôn Từ Thiện, xã Phước Dinh, H.Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận, với diện tích 43,67 ha.
Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 bố trí hai điểm tái định cư: một điểm tại khu Hòn Một, thôn Thái An, xã Vĩnh Hải, H.Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận với diện tích 45 ha; và khu quy hoạch chỉnh trang khu dân cư hiện hữu tại thôn Thái An, xã Vĩnh Hải, H.Ninh Hải với diện tích 13,4 ha. Tổng mức đầu tư dự án là 3.235,5 tỉ đồng, nguồn vốn do Tập đoàn điện lực VN cấp theo kế hoạch sử dụng sau khi thống nhất với UBND tỉnh Ninh Thuận.
Các dự án song song
Ninh Thuận được đánh giá là một trong những vùng có tiềm năng phát triển năng lượng điện gió và mặt trời rất lớn. Đến giữa tháng 3 năm 2011, tại Ninh Thuận đã có 30 nhà đầu tư trong nước và nước ngoài đăng ký dự án phát triển điện gió, điện mặt trời; thu hút trên 35.000 tỷ đồng vốn đầu tư khai thác.
Tham khảo
Thể loại:Nhà máy điện hạt nhân Việt Nam Thể loại:Công trình xây dựng ở Ninh Thuận Thể loại:Lò phản ứng hạt nhân chưa hoàn thiện
Accipiter erythrauchen erythrauchen
Tham khảo
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Bạc hà lá tròn
Bạc hà lá tròn (Mentha rotundifolia) là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (L.) Huds. mô tả khoa học đầu tiên năm 1762.
Kandikere, Chiknayakanhalli
Kandikere là một làng thuộc tehsil Chiknayakanhalli, huyện Tumkur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Bạc hà lá tròn
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Bạc hà Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1762
Kandikere, Chiknayakanhalli
Tham khảo
Thể loại:Tumkur (huyện)
Peperomia tejana
Peperomia tejana là một loài thực vật có hoa trong họ Hồ tiêu. Loài này được Trel. & Yunck. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1950.
Viguiera drymonia
Liên kết ngoài
Thể loại:Viguiera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1895
Acanthoscelides schaefferi
Tham khảo
S
Xã Huss, Quận Roseau, Minnesota
Xã Huss (Huss Township) là một xã thuộc quận Roseau, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 120 người.
Serie A 2015-16
Serie A 2015-16 (hay còn được gọi là Serie A TIM vì lý do tài trợ) là mùa giải thứ 84 kể từ khi bắt đầu mùa giải đầu tiên. Mùa giải bắt đầu từ 22 tháng 8 năm 2015 đến 15 tháng 5 năm 2016. Juventus là nhà vô địch.
Symplocos yapacanensis
Symplocos yapacanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Dung. Loài này được Steyerm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Xã Huss, Quận Roseau, Minnesota
Xem thêm
Thể loại:Xã của Minnesota Thể loại:Quận Roseau, Minnesota
Symplocos yapacanensis
Liên kết ngoài
Thể loại:Symplocos Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1975
Serie A 2015-16
Theo vòng
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%; text-align:center;" ! rowspan="2" style="width:76px;"|Team Round ! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! 11 !! 12 !! 13 !! 14 !! 15 !! 16 !! 17 !! 18 !! 19 !! 20 !! 21 !! 22 !! 23 !! 24 !! 25 !! 26 !! 27 !! 28 !! 29 !! 30 !! 31 !! 32 !! 33 !! 34 !! 35 !! 36 !! 37 !! 38 ! style="text-align:center; height:20px;"| !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !!
Chú thích
Thể loại:Serie A
Sericopimpla celebensis
Sericopimpla celebensis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sericopimpla
Polypodium mitcellae
Polypodium mitcellae là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên.. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polypodium Thể loại:Unresolved names
Polypodium mitcellae
Cleptometopus filiferus
Cleptometopus filiferus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cleptometopus
Androcymbium swazicum
Androcymbium swazicum là một loài thực vật có hoa trong họ Colchicaceae. Loài này được U.Müll.-Doblies & D.Müll.-Doblies miêu tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Liên kết ngoài
Thể loại:Androcymbium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1998
Accipiter erythrauchen ceramensis
Tham khảo
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Đo mật độ hố khoan
Đo mật độ hố khoan (đo gamma-gamma, Density log) là thành phần của Địa vật lý hố khoan, thực hiện theo cơ sở của Thăm dò phóng xạ, dùng nguồn tia gamma chiếu vào đất đá, rồi đo tia gamma thứ cấp phát sinh theo Tán xạ Compton (Compton Scattering) và Hiệu ứng quang điện (Photoelectric effect) trên các nguyên tử môi trường.
Các đất đá có mật độ cao thì phát sinh tia gamma thứ cấp nhiều hơn. Đo gamma ở hai khoảng cách gần nguồn và xa nguồn, sẽ xác định được mức độ kích thích này, từ đó tính ra mật độ tự nhiên của đất đá.
Đo mật độ là một trong các phép đo chủ yếu thực hiện ở các hố khoan khảo sát thăm dò.
Phương pháp thực hiện
Vì lý do an toàn phóng xạ, phương pháp chỉ thực hiện trong hố khoan. Nguồn tia gamma thường dùng là Cs137 đóng thành Capsule và đặt trong bình chì bảo vệ. Khi làm việc thì dùng các ống công cụ chuyên dụng lấy ra khỏi bình chì rồi lắp vào vị trí quy định ở đầu đo.
Nguồn tia gamma thuộc diện quản lý An toàn Phóng xạ Quốc gia.
Máy sử dụng các khối mẫu phân cỡ để thực hiện thủ tục phân cỡ (Calibration), từ đó xác định hệ số phân cỡ để tính và hiện kết quả trực tiếp mật độ đất đá quanh hố khoan ra g/cm³.
Độ chính xác đo mật độ phụ thuộc cường độ nguồn chiếu. Các nguồn dưới 20 mCurie cho kết quả định tính, nguồn 100 mCurie trở lên cho kết quả định lượng tốt hơn. Ví dụ đầu đo QL40-DEN Compensated Dual Density – Caliper.
Liên kết ngoài
Thể loại:Địa vật lý hố khoan Thể loại:Công nghệ khoan
Zodarion bicoloripes
Zodarion bicoloripes là một loài nhện trong họ Zodariidae.
Loài này thuộc chi Zodarion. Zodarion bicoloripes được J. Denis miêu tả năm 1959.
Tham khảo
Thể loại:Zodarion
Accipiter cirrocephalus papuanus
Tham khảo
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Iochroma fuchsioides x cornifolium
Iochroma fuchsioides x cornifolium là loài thực vật có hoa trong họ Cà. Loài này được mô tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Iochroma
Trygodes columbaris
Trygodes columbaris là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trygodes
Accipiter cirrocephalus rosselianus
Tham khảo
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Aosa gilgiana
Aosa gilgiana là một loài thực vật có hoa trong họ Loasaceae. Loài này được (Urb.) Weigend mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Quyền LGBT ở Cộng hòa Dân chủ Congo
Quyền đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới ở Cộng hòa Dân chủ Congo có thể phải đối mặt với những thách thức pháp lý mà những người không phải LGBT không gặp phải. Hoạt động tình dục đồng giới là hợp pháp.
Aosa gilgiana
Liên kết ngoài
Thể loại:Aosa Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006
Sericopimpla erythromerus
Sericopimpla erythromerus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sericopimpla
Accipiter cirrocephalus cirrocephalus
Tham khảo
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Acanthoscelides schaumi
Acanthoscelides schaumi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1912.
Tham khảo
S
Mentha royleana
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Bạc hà Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1830
Chloroclystis joannisata
Chloroclystis joannisata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Chloroclystis
Cleptometopus fisheri
Cleptometopus fisheri là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cleptometopus
Sericopimpla flavobalteata
Sericopimpla flavobalteata là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sericopimpla
Astragalus peterfii
Astragalus peterfii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Jav. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
P
Androcymbium undulatum
Androcymbium undulatum là một loài thực vật có hoa trong họ Colchicaceae. Loài này được U.Müll.-Doblies & D.Müll.-Doblies miêu tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Liên kết ngoài
Thể loại:Androcymbium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1998
Simira pikia
Simira pikia là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (K.Schum.) Steyerm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1972.
Liên kết ngoài
Thể loại:Simira Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Quyền được chết
Quyền được chết là một thuật ngữ pháp lý dùng để chỉ về việc lựa chọn của con người cụ thể để tìm đến cái chết một cách tự nguyện nhằm giải thoái khỏi đau khổ, bệnh tật hoặc các lý do khác. Ở góc độ hẹp hơn, quyền được chết là một hành vi chọn cái chết của người đã thành niên đang phải chịu sự đau đớn về thể chất hoặc tinh thần kéo dài và không thể chịu đựng được sau một tai nạn hay một bệnh lý không thể cứu chữa, rơi vào tình huống y tế không lối thoát.
An tử đề cập đến việc thực hành chấm dứt sinh mạng một con người với mục đích làm giảm thời gian chịu đau đớn và đau khổ về mặt thể lý cho người bệnh. The British House of Lords Select Committee on Medical Ethics (Ủy ban đặc biệt của Thượng Nghị viện Anh về Đạo đức y học) định nghĩa về an tử là "một sự can thiệp cố ý được thực hiện với ý định rõ ràng về sự kết thúc một cuộc sống, để xoa dịu sự đau đớn khó chữa."
Do những tranh cãi gay gắt về đạo đức và lo ngại những hệ lụy xấu do việc trợ tử gây ra, tính đến năm 2015, trong tổng số 221 nước và vùng lãnh thổ trên thế giới, chỉ có 3 nước cho phép trợ tử bệnh nhân là Bỉ, Luxembourg, Hà Lan.
Tổng quan
Quyền được chết ban đầu xuất hiện gắn liền với khái niệm cái chết êm dịu. Từ này bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp là euthanatos. Trong đó, eu là tốt và Thanatos là chết. Biểu hiện ban đầu của cái chết êm ả chính là trợ tử, xuất hiện đầu tiên trong lời thề Hippocrates và sau đó bắt đầu xuất hiện rộng rãi hơn vào thế kỷ XVII, nhằm khuyến khích các bác sĩ quan tâm đến sự đau đớn của người bệnh và giúp đỡ người sắp chết thoát khỏi thế giới này một cách nhẹ nhàng và dễ dàng hơn.
Quyền được chết đang là một khái niệm được bàn cãi. Về tổng quan, các quyền của con người – nhân quyền như quyền được sống, quyền tự do, quyền chính trị pháp lý… được quy định trong Hiến pháp nhiều nước, còn quyền nhân thân đối với những con người cụ thể được quy định trong Luật dân sự, còn các quyền công dân khác được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành. Trên thế giới chưa có văn bản pháp luật nào cũng như chưa có quốc gia nào công nhận "quyền được chết" mà chỉ có một số văn bản pháp luật ở một vài quốc gia cho phép sử dụng an tử trong một vài trường hợp nhất định.
Quyền được chết được nhắc tới từ lâu nhưng hiện tại, chỉ có một số ít nước hợp pháp hóa nó với tư cách là quyền lựa chọn của bệnh nhân. Nếu chưa được công nhận về mặt pháp luật, một người thực hiện hành vi nhằm hiện thực hóa quyền được chết (trợ giúp tự tử, thực hiện trực tiếp đưa bệnh nhân chết... sẽ bị quy vào một số tội: giết người, giúp người khác tự sát, không cứu giúp người bị nạn…
Một số ý kiến cho rằng việc kết thúc nhanh sự sống rõ ràng là một cách để làm giảm sự đau khổ của người bệnh, tránh đau khổ cho bệnh nhân bằng cách rút ngắn cuộc sống một cách có chủ đích. Một số ý kiến khác cho rằng việc bảo vệ mạng sống và làm giảm đau khổ là nhiệm vụ chính của ngành y tế, khuyến khích tự sát là điều trái với y đức. Nhiều người phản đối vì cho rằng con người không có quyền can thiệp vào sự sống chết của người khác (trừ khi đó là tội phạm đã bị toà tuyên án tử hình). Mọi sự can thiệp hay giúp đỡ để người bệnh được chết đều phải bị coi là giết người.
Các nền luân lý đạo đức đều kịch liệt phản đối phương pháp này vì hành vi trợ giúp tự sát được coi là sự xem thường giá trị của sinh mệnh con người. Sinh mệnh con người do tạo hóa ban tặng thông qua cha mẹ, nếu không phạm tội thì chỉ có tạo hóa được quyền lấy đi sinh mạng con người chứ không phải bản thân hay bất kỳ một ai khác.
Do những tranh cãi gay gắt về đạo đức và lo ngại những hệ quả xấu do việc trợ tử gây ra, tính đến năm 2015, trong tổng số 221 nước trên thế giới, chỉ có 3 nước cho phép trợ tử bệnh nhân là Bỉ, Luxembourg, Hà Lan. Ngoài ra có Thụy Sĩ, Argentina, 5 bang ở Mỹ (Washington, Oregon, Vermont, New Mexico và Montana) cho phép bệnh nhân tự nguyện dừng điều trị để tự tìm cái chết nhưng cấm mọi người khác (kể cả người thân và bác sĩ) gợi ý, kê đơn hoặc cung cấp phương tiện cho họ tự sát (nếu cung cấp thì vẫn sẽ bị xử lý hình sự).
Năm 2014, tòa án tỉnh Quebec (Canada) từng cho phép trợ tử nhưng năm 2015, tòa án tối cao nước này đã bác bỏ phán quyết này do nó vi phạm Điều 7 Hiến chương về quyền và tự do và Điều 14 Luật hình sự, theo đó nghiêm cấm mọi hành vi tước đoạt sinh mạng người khác mà không có phán quyết của tòa án.
Hậu quả pháp lý-xã hội
Việc chấp nhận quyền được chết sẽ dẫn tới nhiều hậu quả nghiêm trọng khó lường trước về pháp luật và xã hội, ví dụ như:
Trong Phật giáo
Trong giới luật của Phật giáo, đức hiếu sinh luôn được đề cao, do vậy tự mình sát hại, bảo người khác sát hại, khen ngợi hay tán đồng sự sát hại đều phạm trọng tội. Hồi Đức Phật Thích Ca còn tại thế, khi Ngài đang ngụ tại Tỳ-xá-li (Vaiśāli), có một Tỳ kheo bị bệnh nặng, lâu ngày rồi mà điều trị không lành. Thầy Tỳ-kheo bệnh nói với người chăm sóc mình: "Thế thì phải làm sao? Tôi cũng chán ngán nỗi đớn đau này, không thể chịu đựng được nữa. Nếu thầy giết tôi thì tốt lắm". Tỳ-kheo nuôi bệnh đáp: "Thầy chỉ cầu được sống không muốn chết, chứ nếu muốn chết thì có thiếu gì cách để chết". Sau đó, Tỳ-kheo bị bệnh đã tự sát. Đức Phật Thích Ca biết được sự việc ấy, Ngài cho gọi thầy Tỳ-kheo chăm sóc người bệnh đến và quở trách: "Ông không từng nghe Như Lai dùng vô số phương tiện khen ngợi những người sống phạm hạnh, có thân từ ái, miệng từ ái, tâm từ ái, và khuyên cúng dường cung cấp cho họ những thứ cần thiết hay sao? Nay vì sao ông lại mở miệng ca ngợi sự chết? Điều đó là phi pháp, phi luật, không đúng lời ta dạy, không thể dùng việc này để nuôi lớn thiện pháp".
Luận điệu cổ vũ cho việc hợp pháp hoá tự tử là: việc tự nguyện đi tìm cái chết là một vấn đề do cá nhân tự chủ và tự quyết định. Nếu có một cá nhân nào muốn tìm cái chết như là một giải pháp hợp lý để chấm dứt đau đớn, nên cho phép họ làm điều đó, hay giúp họ làm điều đó để chấm dứt đau đớn. Đối với giáo pháp Phật giáo, cách suy nghĩ này là thiển cận và sai lầm. Chết không phải là chấm dứt, và đau khổ sẽ không chấm dứt sau khi chết, mà vẫn tiếp tục cho đến khi nào giải được tất cả Ác nghiệp, người bệnh dù tự sát vẫn phải tiếp tục chịu đau đớn trong kiếp sau chứ không thể nào trốn tránh được. Tự sát cũng là một loại Ác nghiệp, việc tự giết mình - hay giúp người khác tự sát - không thể giúp trả cho hết Ác nghiệp, mà chỉ sinh ra Ác nghiệp mới cho bản thân và xã hội mà thôi. Tự sát tạo Ác nghiệp cho mình, giúp tự sát tạo Ác nghiệp cho xã hội, Ác nghiệp cứ chất chồng thì sẽ đến ngày chính xã hội phải gặt lấy Ác quả: cha mẹ muốn ông bà bệnh tật phải tự sát để đỡ "gánh nặng", rồi đến đời con cháu cũng sẽ học theo mà làm vậy với cha mẹ, tất cả chỉ muốn đưa người thân bệnh tật vào cửa tử để đỡ tốn công chăm sóc. Dần dần qua vài thế hệ thì cả xã hội sẽ quên đi thế nào là đức hiếu sinh, đạo hiếu nghĩa mà Phật đã dạy.
Vì lẽ Nhân-Quả đó, Đức Phật dạy: Nếu một người bệnh đang chờ chết, nếu có một cơ hội nào để cho họ hoặc người thân có những ý nghĩ an lành và đạo đức, thì vẫn phải cố cho họ sống thêm dù chỉ thêm 5 phút, bởi 5 phút đó đủ để vãng sinh một vong linh và gieo thêm mầm Thiện nghiệp cho xã hội.
Đặc điểm
Cách thức thực hiện trong y học gồm:
Trên thế giới
Tính tới năm 2015, trong tổng số 221 quốc gia và vùng lãnh thổ, có 3 quốc gia chấp nhận việc trợ giúp tự tử là Bỉ, Luxembourg, Hà Lan.
Châu Âu
Tại Hà Lan, việc hợp pháp hóa việc tự tử với sự trợ giúp của bác sĩ, và đến năm 2002 chính thức cho phép an tử. Cũng trong năm 2002, Bỉ cho phép việc tự tử được bác sĩ trợ giúp. Tại Áo, một tỉnh ở nước này đã thông qua Luật an tử năm 1995 cho đến khi Quốc hội Áo quyết định bãi bỏ luật này năm 1997, tại Anh, mặc dù cấm an tử nhưng thái độ đối với các bác sĩ trợ giúp an tử trong một số trường hợp cũng không quá gay gắt.
Tại Ý, từng diễn tra tranh cãi cay gắt về quyền được chết, sau vụ việc cô Eluana Englaro qua đời do bệnh viện rút ống cung cấp thức ăn khỏi người cô. Englaro đã sống thực vật từ năm 1992 sau một tai nạn giao thông. Tuy vậy Tòa thánh Vatican đã phản ứng gay gắt. Ý là nước không cho phép cái chết êm ái, bệnh nhân được quyền từ chối chữa trị nhưng không được quyền hướng dẫn trước cách thức chữa trị mà họ mong muốn trong trường hợp họ rơi vào hôn mê.
Châu Mỹ
Tại Hoa Kỳ, Mỹ từng tranh cãi xung quanh quyền được chết của một phụ nữ là cô Terri Schiavo một người sống thực vật từ năm 1990, gia đình họ yêu cầu toà án cho phép nối lại ống truyền dinh dưỡng cho cô sau khi ống được tháo ra theo yêu cầu của người chồng. Vụ việc biến thành cuộc chiến giữa toà án và các chính trị gia, cả Quốc hội và Tổng thống. Ở bang Florida cũng có tranh cãi liên quan đến quyền được chết. Pháp luật ở Mỹ nhìn chung cấm an tử, nhưng bang Oregon đã cho phép tự tử được bác sĩ hỗ trợ vào năm 1994 và Tòa tối cao Oregon tán thành luật này năm 1997. Bang Texas cũng cho phép cái chết êm ái vào năm 1999.
Tại Argentina, Thượng viện Argentina đã thông qua đạo luật cái chết êm ái (Luật chết êm ái). Tức là những người bị bệnh nan y có quyền kiểm soát cái chết của mình, có quyền từ chối điều trị. Trước đó, phương pháp giúp người mắc bệnh nan y chết một cách nhẹ nhàng vốn bất hợp pháp ở đa số các vùng trên khắp Argentina. Tuy nhiên, luật nước này chỉ công nhận việc chấm dứt điều trị nếu do chính người bệnh đề nghị và cái chết sẽ đến với người bệnh một cách tự nhiên do chính căn bệnh đó, còn lại bất kỳ hành vi tác động nhân tạo nào khác (bác sĩ hoặc người thân chấm dứt điều trị mà không có sự đồng ý của người bệnh, trợ giúp người bệnh tự tử, tiêm thuốc để giúp người bệnh chết, gợi ý cách tự tử cho người bệnh...) đều bị xử lý hình sự.
Châu Á
Ở Trung Quốc, trong một kỳ họp Quốc hội Trung Quốc nhận được một thư điện tử của cô Lý Dương, cô này bị ung thư thần kinh vận động từ khi mới đẻ, cô đã mất khả năng vận động toàn thân và không thể thực hiện bất cứ một chức năng cơ bản nào của cơ thể mà không có sự trợ giúp. Hiện cô chỉ còn lúc lắc, gật được đầu và cử động được một số ngón tay. bức thư này gửi tới đề nghị các nhà làm luật đưa ra dự luật về an tử.
Tại Hàn Quốc, Tòa án Tối cao Hàn Quốc đã yêu cầu các bác sĩ gỡ bỏ thiết bị hỗ trợ cuộc sống cho một phụ nữ bị hôn mê sâu ở nước này, đây là trường hợp đầu tiên tòa án cho phép việc dừng điều trị cho bệnh nhân. Tuy nhiên đây chỉ là trường hợp cá biệt, quyền được chết không được pháp luật nước này công nhận và mọi hành động giúp tự tử đều bị coi là sát nhân.
Việt Nam
Tại Việt Nam, quyền được chết không được pháp luật nước này quy định, tuy nhiên trong quá trình xây dựng luật vẫn có những ý kiến đề nghị thể chế hóa quyền này vào luật. Vào năm 2004, Quốc hội Việt Nam đã có một buổi thảo luận về Bộ luật Dân sự (sửa đổi). Nhiều ý kiến đề xuất đưa những vấn đề mới nảy sinh trong xã hội như: quyền được chết, hiến nội tạng, xác định lại giới tính, mang thai hộ vào trong luật. PGS. TS. Phùng Trung Tập cho rằng: "Câu hỏi được đặt ra bao trùm toàn bộ những quan niệm về sự sống và chết của cá nhân. Trước hết, nhân loại tồn tại có ý nghĩa là sự sống và mỗi người sinh ra đều có quyền sống, quyền mưu cầu hạnh phúc trong sự phát triển của xã hội. Pháp luật không nên quy định cho cá nhân một loại quyền được chết hay quyền được lựa chọn cách chết hay phương thức chết! Theo tôi, mọi cái chết chứa đựng tính cưỡng bức hay có chủ tâm đều là những cái chết không bình thường và bất thường. Vì hệ quả của những cái chết như vậy thường kéo theo nhiều vấn đề mang tính không tích cực và còn ảnh hưởng đến tâm lý của những người khác. Con người là thực thể của tự nhiên, cho nên sự sống và cái chết hãy để chúng diễn ra một cách tự nhiên (vấn đề phòng bệnh, chữa bệnh luôn luôn được coi trọng)."
Điều 19 của Hiến pháp năm 2013 quy định: "Mọi người có quyền sống. Tính mạng con người được pháp luật bảo hộ. Không ai bị tước đoạt tính mạng trái luật". Ngoài ra, không có bất cứ quy định nào về "quyền được chết". Ngoài ra, Việt Nam đã gia nhập Công ước Quốc tế về các Quyền dân sự và chính trị từ ngày 24/9/1982, Khoản 1 điều 6 Công ước ghi rằng "mọi người đều có quyền cố hữu là được sống. Quyền này phải được pháp luật bảo vệ. Không ai có thể bị tước mạng sống một cách tuỳ tiện". Theo pháp luật Việt Nam, chỉ có thể tước đoạt cuộc sống của người khác thông qua việc tòa án xét xử và cho thi hành án phạt tử hình. Việc đưa quyền được chết vào Bộ luật Dân sự (hoặc bất cứ luật nào khác) đều là sự vi phạm Hiến pháp khá rõ ràng. Mặt khác, Điều 101 Bộ luật hình sự 2009 cũng quy định "Tội xúi giục hoặc giúp người khác tự sát", việc đưa ra quyền được chết cũng sẽ là vi phạm quy định tại Bộ luật hình sự.
Chú thích
Thể loại:Nhân quyền theo chủ đề Thể loại:An tử Thể loại:Tự sát
Peperomia tenae
Peperomia tenae là một loài thực vật có hoa trong họ Hồ tiêu. Loài này được Trel. & Yunck. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1950.
Acanthoscelides schrankiae
Acanthoscelides schrankiae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Horn miêu tả khoa học năm 1873.
Tham khảo
S
Yarlagadda Ramavaram
Y. Ramavaram hay đầy đủ là Yarlagadda Ramavaram là một mandal thuộc huyện East Godavari, bang Andhra Pradesh, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:East Godavari
Zodarion bosmansi
Zodarion bosmansi là một loài nhện trong họ Zodariidae.
Loài này thuộc chi Zodarion. Zodarion bosmansi được Pekár & Cardoso miêu tả năm 2005.
Tham khảo
Thể loại:Zodarion Thể loại:Động vật được mô tả năm 2005
Xã Hutchinson, Quận McLeod, Minnesota
Xã Hutchinson (Hutchinson Township) là một xã thuộc quận McLeod, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.220 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Minnesota Thể loại:Quận McLeod, Minnesota
Mạnh Củng
Mạnh Củng (chữ Hán: 孟珙, 1195 - 1246), tự Phác Ngọc, nguyên quán Giáng Châu, anh hùng dân tộc Trung Quốc, danh tướng diệt Kim kháng Mông nhà Nam Tống.
Thời trẻ
Mạnh Củng sinh ra trong một gia đình tướng lĩnh giàu truyền thống chống giặc giữ nước. Ông cố Mạnh An là bộ tướng của Nhạc Phi, ông nội Mạnh Lâm cũng thuộc Nhạc gia quân, theo quân đến Tùy Châu, định cư ở Táo Dương. Cha là Mạnh Tông Chính, danh tướng kháng Kim, nhiều năm trấn thủ Táo Dương.
Từ năm 1217, Mạnh Củng theo cha đánh nhau với quân Kim, nhờ chiến công mà bước vào quan trường. Năm 1221, ông nhậm chức Quang Hóa huyện úy. Năm 1225, ông được thăng làm Hạp Châu binh mã giám áp kiêm Tuần kiểm ở trong thành. Năm 1227, ông đổi làm Kinh Tây đệ ngũ phó tướng, quyền Thần Kính quân thống chế, trở về Táo Dương nhậm chức.
Khi Mạnh Tông Chính còn sống, đã chiêu mộ hơn 2 vạn tráng sĩ ở 3 châu Đường, Đặng , Thái trong nội địa nước Kim, biên chế làm "Trung Thuận quân". Sau khi Mạnh Tông Chính qua đời, đội quân này được giao cho Giang Hải, quân tình không yên, lúc này triều đình giao lại cho Mạnh Củng. Ông chia "Trung Thuận quân" làm 3 quân, quân tình được an định.
Năm 1229, Mạnh Củng được thăng làm Kinh Tây đệ ngũ chánh tướng, đóng quân ở Táo Dương, cai quản quân đồn trú bản địa và 3 cánh quân Trung Thuận, sau đó lần lượt được thăng làm Kinh Tây lộ binh mã đô giám, binh mã kiềm hạt.
Diệt Kim
Tháng 12 năm 1233, Mông Cổ tiếp tục nam tiến, quân Kim bại trận. Kim Ai Tông bỏ Biện châu trốn đến Thái Châu, tướng Kim là Vũ Tiên, Vũ Thiên Tích, tướng giữ Đặng Châu Di Thứ Viện tụ binh ở Đặng Châu, tiến đánh Quang Hóa. Tháng 5 năm sau, Mạnh Củng phụng mệnh đánh dẹp.
Tháng 6, ông đánh bại 20 vạn quân của Vũ Thiên Tích, giết chết Thiên Tích, chém 5000 thủ cấp, bắt được 400 tướng lĩnh, hơn 12 vạn hộ dân. Mạnh Củng lại đánh phá Lữ Yển, chém 3000 thủ cấp, 52 tướng lĩnh, hơn 3,2 vạn hộ dân. Tướng giữ Đặng Châu là Di Thứ Viện đầu hàng. Nam Tống giành hết 5 huyện, hơn 20 trấn của Đặng Châu, quân mã 1500, quân bộ 14000, hộ dân 35300, nhân khẩu 125553. Thuận Dương lệnh Lý Anh, Thân Châu an phủ Trương Lâm, tướng lĩnh người Hán là Lưu Nghi của nước Kim nối nhau đầu hàng. Mạnh Củng trong trận Hỗ Sơn đánh bại và giết chết tướng Kim là Ngột Sa Nhạ, bắt được hơn 700 người.
Tháng 7, ông phá 9 trại Thạch Huyệt, đánh bại Hằng Sơn công Vũ Tiên nước Kim ở núi Ngân Hồ Lô. Bản thân Vũ Tiên phải thay đổi y phục mà trốn, Mạnh Củng thu hàng hơn 7 vạn người, bắt được giáp binh không đếm xuể.
Tháng 8, Mạnh Củng vây Đường Châu, Kim Ai Tông mệnh cho quyền tham chánh Ô Lâm Đáp Hồ Thổ lĩnh mang theo trăm người của Trung Hiếu quân, đến ban chiếu cho Tây Sơn chiêu phủ Ô Cổ Luận Hoán Trụ đưa 2 vạn quân kỵ, đi cứu viện tướng giữ Đường Châu là Ô Cổ Luận Hắc Hán. Mạnh Củng thừa dịp viện quân Kim mới vào thành được một nửa, nổi phục binh 4 phía giáp công, chém 1200 thủ cấp, Ô Cổ Luận Hoán Trụ chết trận, Ô Lâm Đáp Hồ Thổ đưa 30 kỵ binh chạy trốn. Ô Cổ Luận Hắc Hán vì trong thành hết lương, phải giết vợ con trai gái làm thức ăn, có bộ hạ người Hán mở cửa tây cho cho quân Tống tiến vào, Đường Châu bị hạ. Mạnh Củng được thăng làm Ngạc Châu - Giang Lăng phủ phó đô thống chế.
Tháng 10, ông phụng mệnh hội quân với người Mông Cổ, tiến đánh hành đô Thái Châu nhà Kim, bọn tướng lĩnh Kinh Tây là Trung Thuận quân thống chế Giang Hải cũng đi theo.
Tháng giêng năm 1234, quân Mông Cổ đánh cửa bắc, Mạnh Củng đưa quân Tống đánh cửa nam thành Thái Châu, đến lầu Kim Tự, bày thang mây, lệnh cho các cánh quân nghe trống thì tiến, Mã Nghĩa lên trước, Triệu Vinh theo sau, cả vạn người tranh nhau xông lên . Kim Ai Tông đang tiến hành nghi thức truyền vị cho Mạt đế Hoàn Nhan Thừa Lân, điển lễ vừa xong, thì cờ Tống đã dựng lên ở mặt nam, phút chốc tiếng hô dậy đất trời, người giữ mặt nam đều bỏ chạy.
Quân Tống vào thành trước, khi ấy quân Mông Cổ vẫn đang giao chiến với quân Kim ở phía tây bắc ngoài thành. Quân Tống mở toang cửa tây, hạ cầu treo xuống, tiếp đón quân Mông Cổ vào thành. Liên quân hạ được Thái Châu, Kim Ai Tông tự thắt cổ, Mạt đế bị loạn quân giết chết, nhà Kim diệt vong. Di hài của Kim Ai Tông bị đưa về tế ở thái miếu nhà Nam Tống ở Lâm An phủ, sau đó giam giữ trong kho ngục Đại lý tự. Mạnh Củng được thăng làm Kiến Khang phủ chư quân đô thống chế, lại kiêm quyền Thị vệ mã quân hành ti chức sự.
Kháng Mông
Tháng 6, nhà Nam Tống không giữ minh ước, tiến quân tranh giành Trung Nguyên thất bại, chiến sự cùng người Mông Cổ bắt đầu. Mạnh Củng được Kinh Hồ chế trí sứ Sử Tung Chi giữ lại nhận nhiệm vụ đóng quân ở Tương Dương, kiêm Trấn Bắc quân đô thống chế. Năm 1235, ông dời đến Hoàng Châu, kiêm nhiệm Quang Châu tri châu, Hoàng Châu tri châu.
Tháng 3 năm 1237, Mạnh Củng được thăng làm Kinh Tây – Hồ Bắc an phủ phó sứ, Giang Lăng tri phủ. Mùa thu, ông đổi sang nhậm chức Ngạc Châu đô thống chế. Quân Mông Cổ vào nội địa Hán Dương, Mạnh Củng đến Độn Khẩu ở tây nam Hán Dương phản kích. Quân Mông Cổ chuyển sang đánh Hoàng Châu, rồi chuẩn bị vượt sông. Mạnh Củng tiến quân vào thành Hoàng Châu, ra sức chống trả. Hơn 1 tháng, quân Mông Cổ không hạ được thành, việc vượt sông đành vô vọng, cuối cùng lui binh.
Đầu năm 1238, Mạnh Củng được thăng làm Ngạc Châu - Kinh Giang phủ chư quân đô thống chế, lại thăng Xu mật phó đô thừa chỉ, Kinh Tây - Hồ Bắc lộ an phủ chế trí phó sứ, đặt sứ ty ở huyện Tùng Tư ; lại kiêm nhiệm Nhạc Châu tri châu, xuất binh thu phục Dĩnh Châu, Kinh Môn. Mùa xuân năm 1239, ông lại xuất binh thu phục Tín Dương, Tương Dương, Phàn Thành. Mạnh Củng nhờ công được kiêm chức Xu mật đô thừa chỉ, Ngạc Châu tri châu. Tháng 12, ông thu phục Quỳ Châu.
Tháng 2 năm 1240, Mạnh Củng được lĩnh chức Ninh Vũ quân tiết độ sứ, đổi sang nhậm chức Tứ Xuyên tuyên phủ sứ kiêm Quỳ Châu tri châu; không lâu sau, ông lại kiêm chức Kinh Hồ an phủ chế trí sứ, đảm trách toàn bộ việc phòng vệ trung – thượng du Trường Giang.
Mùa xuân năm 1241, Mạnh Củng đổi sang nhậm chức Kinh Hồ an phủ chế trí đại sứ kiêm Quỳ Châu lộ chế trí đại sứ, sau đó được tiến phong Hán Đông quận khai quốc công. Mùa xuân năm 1244, ông kiêm chức Giang Lăng tri phủ, cho quân đội đóng đồn làm ruộng để tự cung ứng.
Qua đời
Mùa xuân năm 1246, Mạnh Củng nhân bệnh đã 5 lần xin từ chức, tìm nơi an nhàn để dưỡng bệnh, nhưng chưa được cho phép. Hà Nam hành tỉnh Phạm Chu Cát của Mông Cổ ngầm bảy tỏ ý nguyện đầu hàng Mạnh Củng, ông báo cáo lên triều đình, rồi chuẩn bị nhận hàng, nhưng chưa được phê chuẩn. Mạnh Củng cảm thán: 30 năm thu phục lòng người Trung Nguyên, nay cơ hội đến thì lại không nhận lấy.
Bệnh tình ngày càng nặng, đầu tháng 9, ông trả lại chức Tiết độ sứ, rồi qua đời, hưởng thọ 52 tuổi. Mạnh Củng được truy tặng là Thái sư, phong làm Cát quốc công, thụy là Trung Tương.
Dật sự
Trong Tiều thư từng có bức tranh Thường hậu đồ được vẽ vào cuối đời nhà Nam Tống, ghi lại hành vi gian dâm hậu phi Kim Ai Tông của chủ tướng quân Tống là Mạnh Củng, sau khi chiếm được Thái Châu.
Vương Quốc Duy trong Lục khúc dư đàm cho rằng: Hậu phi của Kim Ai Tông đều ở Biện, mà Biện bị quân Nguyên chiếm được, nên Mạnh Củng không hề làm những việc như vậy. Bức vẽ này có lẽ là dân Tống mất nước làm ra về sau, bộc lộ nỗi căm giận với các dân tộc du mục không nói nên lời.
Iochroma gesnerioides
Liên kết ngoài
Thể loại:Iochroma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1848
Mạnh Củng
Đánh giá
Nhờ chiến thuật phòng ngự linh hoạt trong cuộc chiến kháng Mông, các sử gia quân đội đời sau ca tụng ông là "Cơ động phòng ngự đại sư".
Chú thích
Thể loại:Sinh năm 1195 Thể loại:Mất năm 1246 Thể loại:Nhân vật quân sự nhà Tống Thể loại:Người Sơn Tây (Trung Quốc)
Mỹ nhân (hậu cung)
Mỹ nhân (chữ Hán: 美人; Bính âm: měirén), là một tước hiệu của phi tần trong hậu cung các quốc gia Đông Á. Đây cũng là một dạng danh từ dùng để gọi những người đẹp, có dung mạo đặc sắc trong ngôn ngữ bình thường.
Lịch sử
Từ thời Tây Hán, tước vị này đã xuất hiện trong hệ thống hậu cung, vị trí thứ 5, lãnh 2.000 thạch, thứ bậc ngang Thiếu thượng tạo (少上造). Sang thời Đông Hán, Mỹ nhân chỉ sau Quý nhân, trên [Cung nhân; 宮人] cùng [Thải nữ; 采女]. Thời Tào Ngụy, Mỹ nhân ở vị thứ gần cuối, thụ 2.000 thạch.
Sang các thời tiếp theo, Mỹ nhân cũng chỉ là chức vị nhỏ trong hậu cung, như đời nhà Tùy thuộc hàng Thế phụ cùng với Tài nhân, vị Chính tứ phẩm. Thời nhà Đường, Mỹ nhân hàng Chính tam phẩm, có chín người cùng 1 lúc, thời nhà Tống và nhà Kim thì vị Mỹ nhân ở hàng Chính tứ phẩm. Sang thời nhà Minh và nhà Thanh thì tước vị này dần trở thành một tán hàm, sau mới bị bãi bỏ. Trở thành một trong những tước hiệu phi tần cổ nhất.
Ở Việt Nam, thời Lê Sơ, Lê Thánh Tông đã định ra quy chế hậu cung chính thức. Dưới Hoàng hậu có:
Sang thời nhà Nguyễn, Nguyễn Thánh Tổ Minh Mạng vào năm Minh Mạng thứ 17 (1836) chấn chỉnh quy tắc nội đình, đem Mỹ nhân thuộc hàng thứ 8 trong Cửu giai hậu phi, dưới Quý nhân và trên Tài nhân. Do đó Mỹ nhân được gọi là [Bát giai Mỹ nhân; 八階美人].
Tham khảo
Thể loại:Tước hiệu hoàng gia
Accipiter rhodogaster rhodogaster
Tham khảo
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Accipiter rhodogaster butonensis
Tham khảo
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Cleptometopus flavolineatus
Cleptometopus flavolineatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cleptometopus
Trygodes desolata
Trygodes desolata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Androcymbium vanjaarsveldii
Androcymbium vanjaarsveldii là một loài thực vật có hoa trong họ Colchicaceae. Loài này được U.Müll.-Doblies & al. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Liên kết ngoài
Thể loại:Androcymbium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1998
Peperomia tenella
Peperomia tenella là một loài thực vật có hoa trong họ Hồ tiêu. Loài này được (Sw.) A.Dietr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1831.
Liên kết ngoài
Thể loại:Peperomia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1831
Polypodium mjobergii
Polypodium mjobergii là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được C.Chr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1937. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polypodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1937 Thể loại:Unresolved names
Polypodium mjobergii