cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nhà máy Vodka Warszawa "Koneser"
Xây dựng khu phức hợp
trái|170x170px| Koneser96 DSC1642 Các tòa nhà lâu đời nhất của tổ hợp nhà máy Koneser được thành lập vào năm 1895-1897. Ban đầu, có hai nhà máy riêng biệt trong khuôn viên của nhà máy: Warsaw Rectization (một thực thể kinh tế tư nhân được thành lập theo sáng kiến của Hiệp hội chưng cất và bán rượu mạnh Warsaw của Ba Lan) và Kho lưu trữ rượu vang Warsaw (tiếng Nga: Quan trọng nhất - một công ty thuộc sở hữu của chính phủ Nga. Cả hai nhà máy vẫn hợp tác chặt chẽ bổ sung cho nhau. Nhà máy cũ trước chịu trách nhiệm chưng cất rượu và nhà máy mới sản xuất đồ uống có cồn. trái|170x170px| Koneser dzisiaj Năm 1919, Độc quyền Rượu Quốc gia nắm quyền kiểm soát tổ hợp nhà máy Koneser. Mãi đến năm 1936, Chính sách Warsaw được chính thức mua từ chủ sở hữu tư nhân, do đó biến nó thành một tập đoàn thuộc sở hữu của chính phủ. Trong khuôn viên của tổ hợp nhà máy được sử dụng bao gồm nhà kho, nhà nồi hơi, nhà xưởng cũng như các tòa nhà dân cư và một trường học. Đất để xây dựng tổ hợp nhà máy được mua từ Emil Bruhl, gia đình ông đã mua lại mảnh đất từ hậu duệ của Szmul Zbytkower. Nhà máy Koneser là một trong những nhà máy sản xuất công nghệ tiên tiến nhất và là nhà máy điện khí hóa đầu tiên ở Warsaw. Nó được trang bị một loạt các thiết bị phụ trợ như nồi hơi, động cơ hơi nước và cồn, máy đóng chai vodka, thang máy thủy lực và điều khiển bằng tay cũng như hệ thống bên trong của xe sắt. Nhà máy thậm chí còn có một mặt riêng, tức là một tuyến đường sắt ngắn cho phép tiếp cận với tuyến chính của Ga xe lửa Wileński. Với việc chủ sở hữu Chỉnh lưu Warsaw nhà máy đã cam kết tự mình chưng cất một triệu thùng rượu mỗi năm, chỉ cho thấy sự tiến bộ của nhà máy. phải|256x256px| Koneser88 DSC1645
1919-1945
Thời kỳ giữa 2 cuộc chiến tranh là thời hoàng kim của nhà máy. Trong thời gian đó, nhà máy đã thuê hơn 400 người, và năng lực sản xuất của nó đạt tổng cộng một phần tư triệu chai vodka mỗi ngày. Tổ chức này, hoạt động dưới tên của National Spirit Monopoly - Spirit Rectization và Vodka Production trong những năm hai mươi của thế kỷ XX đã tạo ra các thương hiệu vodka dễ nhận biết trên toàn cầu như: Wyborowa, Luksusowa, Żubrówka, ytniówka và Siwuch Nước Oligocene, từ một trong những nguồn giếng phun đầu tiên (nằm trong khuôn viên của nhà máy), được sử dụng trong sản xuất rượu vodka. Sự phát triển hơn nữa của nhà máy đã bị gián đoạn do sự bùng nổ của Thế chiến II. Kết quả là, sản xuất bị giảm đáng kể. Trong những năm chiếm đóng, nhà máy thuộc thẩm quyền của Tổng cục độc quyền trong Chính phủ. Sau năm 1944 việc sản xuất bị dừng lại. phải|170x170px| Koneser97 DSC1641
Thời kỳ hậu chiến
phải|170x170px| Koneser1 DSC1613 Việc sản xuất không được nối lại cho đến năm 1947. Chỉ sau đó các kế hoạch phục hồi đã được giới thiệu. Các kế hoạch giả định khôi phục cơ sở hạ tầng bị phá hủy trong chiến tranh (chủ yếu là sửa chữa hoặc thay thế máy móc sản xuất) và mua lại công ty bởi "Polmos" của Công ty Warsaw Spirits. Việc sản xuất kéo dài từ những năm 1950 đến thập kỷ gần đây, khi tình trạng tồi tệ hơn của công ty, sự sụt giảm đáng kể trong các vấn đề sản xuất và tài chính, dẫn đến việc kết thúc sản xuất và đóng cửa nhà máy vào năm 2007.
Thời hiện đại
phải|170x170px| Koneser (5951503755) Với việc mua lại đất bởi BBI Development, ý tưởng về cách phân vùng khu vực của nhà máy cũ đã thay đổi mạnh mẽ. Ý tưởng về Trung tâm Praga Koneser đã ra đời. Dự án bao gồm việc phục hồi và điều chỉnh các tòa nhà hậu công nghiệp và tạo ra các tòa nhà mới được tích hợp hài hòa vào khu vực hồi sinh của nhà máy cũ. Các kế hoạch cũng bao gồm sắp xếp căn hộ áp mái và xây dựng các khu dân cư, văn phòng và thương mại. Việc sử dụng một số tòa nhà nhà máy cũ cho mục đích văn hóa, cũng đang được xem xét.
Tham khảo
Thể loại:Công trình xây dựng ở Warszawa Thể loại:Hộp thông tin khung bản đồ không có ID quan hệ OSM trên Wikidata
Corvus fuscicapillus
Corvus fuscicapillus là một loài chim trong họ Corvidae.
Blood on the Dance Floor: HIStory in the Mix
Blood on the Dance Floor: HIStory in the Mix không được Jackson quảng bá rộng rãi, đặc biệt là tại Hoa Kỳ. Tuy nhiên, một bộ phim, hai đĩa đơn ("Blood on the Dance Floor" và "HIStory/Ghosts") và ba video ca nhạc đã được phát hành cho album.
Corvus fuscicapillus
Tham khảo
F Thể loại:Chim Indonesia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1859
Blood on the Dance Floor: HIStory in the Mix
Album nhận được những phản ứng trái chiều từ các nhà phê bình âm nhạc, nhưng gặt hái nhiều thành công về mặt thương mại, đứng đầu các bảng xếp hạng ở Bỉ (Flanders), Pháp, Hà Lan, New Zealand và Vương quốc Anh. Nó đã bán được 6 triệu bản trên toàn thế giới, trở thành album phối lại bán chạy nhất mọi thời đại. Nhiều nhà phê bình đương đại cho rằng những đánh giá về album đã ngày một thuận lợi hơn theo thời gian và cảm thấy album có thể đạt được nhiều thành công hơn; họ cho rằng việc quan tâm đến những câu chuyện từ những tờ báo lá cải về đời sống riêng tư của Jackson đã lấn át những thành tựu âm nhạc của ông sau này.
Chú thích
Thể loại:Album năm 1997 Thể loại:Album của Michael Jackson Thể loại:Album của Epic Records Thể loại:Album remix năm 1997
Polygala mossamedensis
Polygala mossamedensis là một loài thực vật có hoa trong họ Polygalaceae. Loài này được Paiva miêu tả khoa học đầu tiên năm 1968.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polygala Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1968
Bulbophyllum nitidum
Bulbophyllum nitidum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.
Barleria stimulans
Barleria stimulans là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được E.Mey. ex Nees mô tả khoa học đầu tiên năm 1847.
Bulbophyllum nitidum
Liên kết ngoài
nitidum]]
Barleria stimulans
Chú thích
Thể loại:Barleria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1847
Bulbophyllum nitidum
Liên kết ngoài
N
Pseudomaro aenigmaticus
Pseudomaro aenigmaticus là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Pseudomaro. Pseudomaro aenigmaticus được J. Denis miêu tả năm 1966.
Zeltnera gentryi
Zeltnera gentryi là một loài thực vật có hoa trong họ Long đởm. Loài này được (C.R. Broome) G. Mans. mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Pylaisia curviramea
Pylaisia curviramea là một loài Rêu trong họ Hypnaceae. Loài này được Dixon mô tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pylaisia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1928
Stigmella klimeschi
Stigmella klimeschi là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở Kazakhstan và Tadzhikistan.
Ấu trùng ăn Rhamnus species.
Liên kết ngoài
K
Vavřinec, Blansko
Vavřinec là một làng thuộc huyện Blansko, vùng Jihomoravský, Cộng hòa Séc.
Segestria cavernicola
Segestria cavernicola là một loài nhện trong họ Segestriidae.
Vavřinec, Blansko
Tham khảo
Thể loại:Huyện Blansko Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Segestria cavernicola
Loài này thuộc chi Segestria. Segestria cavernicola được Wladislaus Kulczynski miêu tả năm 1915.
Tham khảo
Thể loại:Segestria
Courcelles, Nièvre
Courcelles là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.
Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 225. Vào ngày 1 tháng 1 năm 2007, dân số ước tính là 214 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Nièvre
Sân vận động Saitama 2002
Sân vận động Saitama 2002 (埼玉スタジアム2002), thường được gọi là Sân vận động Saitama (埼玉スタジアム) hoặc đơn giản là Saisuta (埼スタ), là một sân vận động bóng đá nằm ở Midori-ku, Saitama, tỉnh Saitama, Nhật Bản.
Câu lạc bộ bóng đá J1 League Urawa Red Diamonds hiện đang sử dụng sân vận động này cho các trận đấu trên sân nhà. Đây là sân vận động dành riêng cho bóng đá lớn nhất ở Nhật Bản và là một trong những sân vận động dành riêng cho bóng đá lớn nhất ở châu Á. Sân đã tổ chức các trận bán kết của Giải vô địch bóng đá thế giới 2002 và giải đấu môn bóng đá của Thế vận hội Mùa hè 2020. Đây cũng là sân nhà của đội tuyển bóng đá quốc gia Nhật Bản trong hầu hết các trận đấu vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới.
Vị trí
Sân vận động cách ga Urawa-Misono trên Tuyến đường sắt Saitama từ 15 đến 20 phút đi bộ.
Lịch sử
Được thiết kế bởi tập đoàn Azusa Sekkei để tổ chức các trận đấu của Giải vô địch bóng đá thế giới 2002, công việc xây dựng sân được hoàn thành vào tháng 9 năm 2001. Sân vận động có sức chứa 63.700 người, mặc dù vì lý do riêng biệt, sức chứa của sân giảm xuống còn 62.300 người cho các trận đấu quốc nội. Sân vận động Saitama đã tổ chức bốn trận đấu của Giải vô địch bóng đá thế giới 2002, bao gồm cả trận đấu đầu tiên của chủ nhà Nhật Bản với Bỉ.
Từ năm 2005 đến năm 2007, đối thủ trong trận derby địa phương của Urawa Red Diamonds là Omiya Ardija đã tổ chức các trận đấu ở đây cùng với Urawa Komaba do sân nhà của Omiya là Sân vận động bóng đá Ōmiya Park đang được mở rộng.
Giải vô địch bóng đá thế giới 2002
Sân vận động là một trong những địa điểm của Giải vô địch bóng đá thế giới 2002, và đã tổ chức các trận đấu sau:
Đặc điểm
thumb|Sân vận động trong trận đấu giữa [[Đội tuyển bóng đá quốc gia Nhật Bản|Nhật Bản và Úc tại vòng loại World Cup 2014]] thumb|Sân vận động trong thời gian diễn ra [[Thế vận hội Mùa hè 2020]]
Liên kết ngoài
Thể loại:Địa điểm thể thao Saitama (thành phố) Thể loại:Urawa Red Diamonds Thể loại:Các sân vận động giải vô địch bóng đá thế giới 2002 ở Nhật Bản Thể loại:Địa điểm thi đấu Thế vận hội Mùa hè 2020 Thể loại:Địa điểm bóng đá Nhật Bản Thể loại:Địa điểm thể thao hoàn thành năm 2001 Thể loại:Địa điểm bóng đá Olympic Thể loại:Khởi đầu năm 2001 ở Nhật Bản
Kʼinich Ahkal Moʼ Nahb III
Kʼinich Ahkal Moʼ Nahb III, còn được gọi là Chaacal III và Akul Anab III là một nhà vua Maya của thành phố Palenque. Ông được lên ngôi vào ngày 3 tháng 1 năm 722 cho đến khoảng giữa năm 736 và 742.
Tiểu sử
thumb|left|150px|Hình chữ của Kʼinich Ahkal Moʼ Nahb III Ahkal Moʼ Nahb được sinh ra trong nhà quý tộc Tiwol Chan Mat và Phu nhân Kinuw, anh trai của ông là Kʼinich Janaab Pakal II. Ômg đã kết hôn cùng với Phu nhân Men Nik và được kế vị bởi con trai của ông, Kʼinich Kʼukʼ Bahlam II. Ahkal Moʼ Nahb III sinh năm 678, dưới thời tại vị nội ông, nhà tại vị sống lâu của Palenque, Kʼinich Janaab Pakal I, thường được gọi là "Pakal Đại đế", vì nhà tại vị này đã giành quyền cho một vương quốc đã bị mất ổn định bởi các cuộc tấn công của kẻ thù và quan sát một chương trình xây cất mà đỉnh điểm là Đền Thờ Bia Ký. Chương trình xây cất của ông đối thủ với những người tiền nhiệm, trong những bia đá mới được phát hiện của Đền thờ 19, ông đã đóng góp rất nhiều vào những ghi chép còn sót lại của lịch sử Palenque.
Chú thích
Thể loại:Nhà vua Palenque Thể loại:Sinh năm 678 Thể loại:Mất thập niên 730
Székely
Székely, còn được gọi là Szekler (székelyek, Secui, Szekler, Siculi) là một phân nhóm người Hungary chủ yếu sống tại Székely Land thuộc România. Một bộ phận đáng kể hậu duệ của người Székely xứ Bukovina sống ở các hạt Tolna và Baranya của Hungary và ở một số huyện tại Vojvodina, Serbia.
Chú thích
Thể loại:Người România theo sắc tộc Thể loại:Người Vojvodina Thể loại:Người Hungary Thể loại:Triều Árpád
Sự tạo noãn
[[Tập tin:Gray5.svg|nhỏ|Hình 1: Sơ đồ tạo noãn ở người.Chú thích từ trên xuống là:
San Yu
phải San Yu (စန်းယု, ; 3 tháng 3 năm 1918 – 30 tháng 1 năm 1996) là Tổng Tư lệnh của Quân đội Myanmar và Tổng thống Myanmar từ ngày 9 tháng 11 năm 1981 đến ngày 27 tháng 7 năm 1988.
Sự tạo noãn
1=Noãn nguyên bào.
San Yu
Xuất thân
San Yu, sinh ra trong một gia đình người Myanma gốc Hoa, ở Thegon, Prome, con của U San Pe và Daw Shwe Lai. Cha ông là người Khách Gia và mẹ ông là người bản địa. Ông học ngành y tại Trường Y khoa, Đại học Rangoon - nay là Trường Đại học Y khoa số 1. Học được 2 năm thì ông bỏ học và gia nhập Quân đội Độc lập Myanma ở Prome, làm sĩ quan.
Sự tạo noãn
2=Noãn bào I (primary oocyte).
3=Noãn bào II (secondary oocyte).
4=Noãn (trứng) và thể cực.]]
Sự tạo noãn là quá trình hình thành noãn (trứng) ở động vật đa bào sinh sản hữu tính, kết quả là phát sinh ra giao tử cái có khả năng trực tiếp tham gia thụ tinh để tạo nên hợp tử. ,, , Thuật ngữ này còn được gọi bằng các tên khác như: sự tạo trứng, quá trình phát sinh trứng, v.v.
Cơ chế tạo noãn ở người
nhỏ|Hình 2: Cắt ngang buồng trứng. 1=Lớp phủ ngoài. 1 ’= Đường viền đính kèm. 2=Trung ương stroma. 3. Stroma ngoại vi. 4=Vi mạch máu. 5=Nang trứng sơ khai. 6, 7, 8=Các giai đoạn sau của nang trứng. 9= Nang sắp chín. 9 '=Noãn rụng từ Follicle. 10=Corpus luteum.
Các giai đoạn chính
nhỏ|Hình 3: Quá trình hình thành noãn ở nữ giới.
Biến đổi số NST trong tạo noãn
Trong bảng sau, mức bội thể, số phân tử DNA (cả bản gốc và bản sao) và số nhiễm sắc tử (chromatine) được tính trong một tế bào của người.
San Yu
Sự nghiệp nhà binh
San Yu gia nhập các lực lượng vũ trang Myanma ngày 14 tháng 1 năm 1946 với hàm thiếu úy và thuộc tiểu đoàn súng trường Myanma số 3. San Yu thăng tiến rất nhanh nhờ trung thành với cấp trên. Ngày 23 tháng 1 năm 1947, San Yu được thăng hàm đại úy, phó tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn nói trên; đến ngày 24 tháng 2 năm 1949, tức là chỉ 3 năm sau khi nhập ngũ, ông đã được thăng hàm thiếu tá.
Ngày 25 tháng 11 năm 1949, ông được thăng quân hàm trung tá, tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn súng trường Karen số 1. Sau đó, ông được điều sang tiểu đoàn súng trường Kachin số 1 vào ngày 22 tháng 12 năm 1950. Từ năm 1950 đến năm 1951, ông là thuộc hạ của chuẩn tướng Tư lệnh Quân khu Bắc Ne Win. Từ ngày 17 tháng 9 năm 1952, ông chuyển về làm ở Bộ Tổng tham mưu.
Ngày 9 tháng 3 năm 1956, ông được thăng quân hàm đại tá và trở thành Tư lệnh Quân khu Bắc vào ngày 25 tháng 2 năm 1959. Ngày 9 tháng 4 năm 1959, ông được thăng quân hàm chuẩn tướng. Ngày 16 tháng 8 năm 1961, làm Trung đoàn trưởng Trung đoàn Bộ binh số 1; ngày 16 tháng 10 năm 1961, làm Tư lệnh Quân khu Đông; ngày 29 tháng 11 năm 1961, làm Tư lệnh Quân khu Tây Bắc.
Sau cuộc đảo chính 1962, chuẩn tướng San Yu trở thành Phó Tham mưu trưởng Lục quân Myanma vào ngày 15 tháng 2 năm 1963. Ngày 20 tháng 4 năm 1972, ông được thăng quân hàm Đại tướng, Tổng Tư lệnh Quân đội Myanma.
Sự nghiệp chính trị
San Yu là một trong 17 thành viên Hội đồng Cách mạng mà tướng Ne Win lập ra để nắm quyền lãnh đạo đất nước sau cuộc đảo chính lật đổ chính quyền dân sự của Thủ tướng U Nu ngày 2 tháng 3 năm 1962. Ông được bổ nhiệm là Trưởng ban Soạn thảo Hiến pháp Liên bang Mới. Từ năm 1971 đến năm 1973, ông đã đi công cán hầu khắp đất nước Myanma với cương vị trên trong "quá trình soạn thảo" Hiến pháp Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Liên bang Myanma, hay Hiến pháp Myanma 1974. Ngày 20 tháng 4 năm 1972, Hội đồng Cách mạng ra thông báo rằng Chuẩn tướng San Yu được thăng hàm Đại tướng. San Yu trở thành Tổng Thư ký Đảng Kế hoạch Xã hội chủ nghĩa Myanma, hay BSPP, vào ngày 26 tháng 4 năm 1974. Ngày 3 tháng 3 năm 1978, ông rút khỏi các cương vị quân đội. Trong những ngày cuối cùng của Đại hội IV của BSPP, Ne Win cũng thông báo ý định rút khỏi vị trí Tổng thống Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Liên bang Myanma sau "bầu cử" tháng 10 năm 1981.
Ngày 9 tháng 11 năm 1981, Hội đồng Lập pháp Myanma khi đó (Pyithu Hluttaw) đã bầu San Yu làm Tổng thống Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Liên bang Myanma. Ông giữ cương vị nguyên thủ quốc gia này cho tới ngày 27 tháng 7 năm 1988, là người giữ vị trí nguyên thủ quốc gia Myanma lâu thứ hai sau Ne Win trong lịch sử Myanma từ khi độc lập.
Tại Đại hội V của BSPP tháng 8 năm 1985 San Yu được chính thức bầu làm Phó Chủ tịch BSPP. Từ đó đến khi nghỉ hưu, ông được các phương tiện thông tin đại chúng gọi là Phó Chủ tịch Đảng Kế hoạch Xã hội chủ nghĩa Myanma, Tổng thống kiêm Chủ tịch Hội đồng Nhà nước. Theo Hiến pháp 1974, Chủ tịch Hội đồng Nhà nước sẽ kiêm Tổng thống.
Ngày 23 tháng 7 năm 1988, ngày khai mạc Đại hội VI BSPP, Ne Win thông báo rằng San Yu cùng bốn nhan vật cấp cao khác của Đảng và Nhà nước tỏ ý muốn từ nhiệm. Đại hội BSPP Congress đã chấp nhận để cho Ne Win và San Yu từ nhiệm.
Sau khi nghỉ hưu, San Yu sống lặng lẽ ở căn nhà ngoại ô Yangon và qua đời ngày 30 tháng 1 năm 1996.
Tham khảo
Thể loại:Người Myanma gốc Hoa Thể loại:Đại tướng Myanmar Thể loại:Tổng thống Myanmar Thể loại:Người Bago
Sự tạo noãn
Nguồn trích dẫn
Thể loại:Sinh học Thể loại:Sinh học tế bào Thể loại:Sinh lý học Thể loại:Sinh học phát triển Thể loại:Di truyền học
Machu Picchu
{{Thông tin Di sản thế giới {{Location map many|border=infobox }} }}
Machu Picchu (, nghĩa đen: “Núi Cổ” hay “Núi Già") là một thị trấn llacta được người Inca xây dựng vào khoảng thế kỷ thứ 15. Di tích tọa lạc bên sườn Cordillera Đông của dãy Andes miền nam Peru, phía trên Thung lũng Thiêng ở độ cao 2.430 mét so với mực nước biển. Machu Picchu nằm trong vùng hành chính Cuzco, cụ thể tại địa phận quận Machupicchu, tỉnh Urubamba, cách thành phố Cuzco 80 km về phía tây bắc. Sông Urubamba cắt ngang qua địa điểm này, tạo nên một hẻm núi với khí hậu nhiệt đới.
Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng Machu Picchu vốn từng là tài sản riêng tư của hoàng đế Inca dựa trên văn tịch thế kỷ 16. Một số công trình và con đường chính dẫn vào llaqta mang mục đích lễ nghi nhất định, vì vậy nơi đây chắc hẳn cũng từng đóng vai trò là một thánh địa tôn giáo. Ngoài ra còn có thuyết cho rằng Machu Piccu được xây cất với mục đích phòng thủ quân sự, song điều này bị hầu hết chuyên gia bác bỏ. Theo một nghiên cứu định tuổi AMS carbon phóng xạ năm 2021, khu vực này từng có người ở vào khoảng giữa những năm 1420 và 1532. Ngoài ra một khảo cứu lịch sử công bố vào năm 2022 kết luận rằng người Inca xưa kia gọi thị trấn bằng cái tên Picchu, hoặc cụ thể hơn là Huayna Picchu, chứ không phải Machu Picchu như nhiều người lầm tưởng.
Machu Picchu được tuyên bố là Khu bảo tồn Lịch sử của Peru vào năm 1981, và được UNESCO công nhận như một phần của quần thể văn hóa-sinh thái Di sản Thế giới mang tên Khu bảo tồn Lịch sử Machu Picchu (Santuario Histórico de Machu Picchu) vào năm 1983. Vào ngày 7 tháng 7 năm 2007, Machu Picchu được bình chọn là một trong bảy kỳ quan mới của thế giới hiện đại thông qua một cuộc bỏ phiếu trên mạng với sự tham gia của cử tri toàn cầu.
Lịch sử
Bằng chứng khảo cổ chỉ ra rằng thổ dân tại khe núi Picchu bắt đầu biết làm nông nghiệp từ khoảng năm 760 TCN. Nhân khẩu của một nhóm sắc dân chưa xác định tại đây tăng nhanh trong thời kỳ Horizonte Medio (khoảng năm 900 CN), dân tộc này nhiều khả năng có quan hệ với dân tộc Tampu của Urubamba. Có thuyết cho rằng những thị trấn trong khu vực từng nằm dưới sự kiểm soát của liên bang Ayarmaca, kẻ thù của vương quốc Cuzco. Cũng trong thời kỳ này, đất đai đồi núi quanh vùng Picchu được khai khẩn để xây dựng ruộng bậc thang kiểu Andes (anden). Tại rặng núi nối liền đỉnh Machu Picchu và Huayna Picchu, nơi di tích Inca nay ngự trị, các nhà khảo cổ chưa tìm thấy bằng chứng về các khu nhà ở trước thế kỷ 15.
Thời kỳ Inca (1475-1534)
thumb|upright|Hoàng đế [[Pachacútec theo nét vẽ của nhà biên niên sử người Basque Martín de Murúa (1615)]] Khoảng năm 1430, Pachacútec (Sapa Inca đầu tiên của Tahuantinsuyo) phát động chiến dịch bành trướng tới Vilcabamba, trên đường tiện đánh chiếm khe núi Picchu. Địa thế linh thiêng của Machu Picchu so với trung tâm Cusco chắc hẳn đã khiến vị quốc vương Inca rất ấn tượng. Vì lẽ ấy vào khoảng năm 1450, ông hạ lệnh cho dựng một thị trấn tại đó với các dãy nhà dân và công trình tôn giáo nguy nga.
Theo nhiều học giả, Machu Picchu là một llacta của người Inca với khoảng 300-1000 nhân khẩu thuộc về tầng lớp tinh hoa, có lẽ là các panaca (thân tộc của Sapa Inca) của Pachacutec, và tầng lớp aclla (trinh nữ Mặt Trời). Lực lượng làm nông tại Machu Picchu cấu thành chủ yếu bởi các dân phu mitma (mitmaqkuna), xuất thân từ khắp mọi miền đế quốc. Thành phần sắc tộc chiếm đa số trong cơ cấu mitma là người Chanka; họ từng là chủ nhân của vùng Apurímac và Ayacucho ngày nay cho tới khi bị hoàng đế Pachacútec khuất phục và bắt làm nô lệ bởi tài xây dựng thành lũy của họ.
Machu Picchu không quá biệt lập nên huyền thoại về một "thành phố bị mất" và "nơi ẩn náu bí mật" của giai cấp thống trị Inca đều không có cơ sở. Các thung lũng hội tụ tại khe núi hình thành một khu vực có thể chứa đông dân cư, và năng suất nông nghiệp tại đây tăng đáng kể sau khi người Inca tới chiếm đóng vào năm 1440. Người Inca cho xây dựng nhiều trung tâm hành chính ở đó, quan trọng nhất là Patallacta và Quente Marca, và các phức hợp nông nghiệp cùng ruộng bậc thang. Nguồn lương thực của Machu Picchu phụ thuộc rất lớn vào những phức hợp nông nghiệp xung quanh, do các thửa ruộng bên trong đô thị không thể nào cung cấp đủ ăn cho dân cư thời tiền Tây Ban Nha tại đó. Tổng cộng 8 con đường Inca dẫn thẳng tới Machu Picchu và liên kết nó với phần còn lại của đế quốc. Macchu Picchu khác biệt rất lớn với các thị trấn lân cận ở thiết kế của các tòa nhà chính.
Sau khi Pachacútec băng hà, theo phong tục của hoàng gia Inca, số tài sản cá nhân của ông (bao gồm cả Machu Picchu) được truyền cho thân tộc panaca chứ không phải con trai nối dõi như ở các chế độ quân chủ khác. Các panaca thờ cúng xác ướp và thay mặt cho vị vua đã khuất tham gia họp bàn triều chính. Người Inca có lẽ vẫn giữ tục thừa kế kiểu này dưới đời vua Túpac Yupanqui (1470-1493) và Huayna Cápac (1493-1529).
Machu Picchu hẳn đã mất đi tầm quan trọng một thuở bởi uy tín lấn át của tài sản của các vị hoàng đế kế vị. Hơn nữa, việc khai thông một con đường rộng và an toàn hơn giữa Ollantaytambo và Vilcabamba (của thung lũng Amaybamba) đã khiến cho tuyến vượt khe núi Picchu ít được sử dụng.
Thời kỳ biến loạn (1534-1572)
thumb|upright|Tảng đá được cắt rất tinh xảo tại lối vào Lăng mộ Hoàng gia dưới Đền thờ Mặt trời. Sử gia Luis Guillermo Lumbreras cho rằng hầm mộ này được xây dựng cho Pachacútec; song ta chưa thể biết chắc bởi Bộ Văn hóa Cuzco từ chối đề xuất khai quật khu mộ này. Cuộc nội chiến Inca (1531-32) và cuộc chinh phạt của người Tây Ban Nha (1534) chắc chắn đã có ảnh hưởng rất đáng kể đến Machu Picchu. Dân phu bị bóc lột dưới chế độ mitma trở về đất cũ của họ sau khi hệ thống kinh tế điều hành từ Cusco sụp đổ. Trong cuộc kháng chiến chống Tây Ban Nha vào năm 1536, Manco Inca đã tụ họp quý tộc Inca từ các vùng lân cận tham gia vào triều đình lưu vong của ông ở Vilcabamba. Đáp lại lời hiệu triệu đó, các quý tộc tại Picchu có lẽ đã rời bỏ thị trấn và lẩn trốn cùng với vị hoàng đế trẻ của họ. Các thư tịch thời đó than phiền rằng phần lớn khu vực này "không có dân cư". Thời thuộc địa, Picchu là một bộ phận của encomienda vùng Ollantaytambo, tức là phần đất (cùng tất cả lao động bên trong vùng đất đó) được ban thưởng cho một conquistador Tây Ban Nha từng lập được công trạng. Điều này không nhất thiết nghĩa là người Tây Ban Nha biết về Machu Picchu; trên thực tế, cống phẩm từ Picchu được trung chuyển tới Ollantaytambo mỗi năm một lần, rồi từ đó mới nộp lên chính quyền thực dân Tây Ban Nha chứ không được "thu thập" tại địa phương. Theo đó thì rõ ràng người Tây Ban Nha biết về khu vực quanh Machu Picchu, song chưa có bằng chứng xác đáng cho thấy người Tây Ban Nha thường xuyên ghé thăm nơi đó. Thư tịch thời thuộc địa có đề cập đến vị curaca (quan chức người bản xứ) cuối cùng của Machu Picchu vào năm 1568; tên là Juan Mácora. Juan Mácora tuy là người bản địa song lại mang tên "Juan", chứng tỏ rằng ông ta đã được rửa tội và chấp nhận theo đạo Cơ đốc trên danh nghĩa.
Văn liệu thời thuộc địa có kể về việc quốc vương Vilcabamba là Titu Cusi Yupanqui cho phép các đạo sĩ Dòng Augustinô tới "Piocho" truyền giáo vào khoảng năm 1570. Bấy giờ không một địa danh nào khác ngoài "Piccho" hoặc "Picchu" có phát âm tương tự như "Piocho". Nhà sử học Lumbreras suy đoán rằng những "kẻ xóa bỏ ngẫu tượng" có lẽ đã tới được Machu Picchu và đốt trụi Đền thờ mặt trời.
Cuối thế kỷ 16, khi cuộc kháng chiến Inca đang đi đến hồi kết, một người lính Tây Ban Nha tên là Baltasar de Ocampo có chép về một thị trấn "trên đỉnh núi" với những tòa nhà "tráng lệ", và rằng nơi đó có một acllahuasi rất lớn (nghĩa là 'ngôi nhà của trinh nữ Mặt Trời'). Mô tả ngắn gọn đó khiến ta liên tưởng ngay đến các tàn tích của Picchu. Thú vị hơn, Ocampo cho hay nơi đó có tên là "Pitcos". Địa điểm này không thể là Vitcos, một di tích Inca hoàn toàn khác so với nơi được Ocampo mô tả, nên rất có thể địa điểm đang được nhắc đến là Picchu. Cho đến nay, ta vẫn chưa rõ phỏng đoán này có đúng hay không. Ocampo ngoài ra còn kể thêm rằng Túpac Amaru, vị vua cuối cùng của Vilcabamba, sinh ra và lớn lên tại "Pitcos".
Thời kỳ thuộc địa (TK. XVI-XIX)
Sau sự sụp đổ của nhà nước Vilcabamba vào năm 1572, thực dân Tây Ban Nha củng cố quyền lực và làm chủ hoàn toàn Trung tâm Andes. Khu vực Machu Picchu trở thành một hacienda dưới thời thuộc địa, sang tay đổi chủ không biết bao nhiêu lần cho đến tận thời kỳ Cộng hòa (kể từ năm 1821). Tuy vậy Machu Picchu là một nơi khá hẻo lánh vì nó cách xa những con đường và trục kinh tế mới dưới sự quản lý của Phó vương quốc Peru. Thư tịch từ năm 1657 đến năm 1782 ngụ ý rằng Machu Picchu là vùng đất nông nghiệp; tuy nhiên những thị trấn chính tại đó dường như không có người ở, và rốt cuộc bị xâm lấn bởi thảm thực vật của rừng mây hoang sơ.
Trong thư tịch thế kỷ XIX
Năm 1865, nhà tự nhiên học người Ý Antonio Raimondi từng đi ngang qua chân tàn tích và kể lại rằng khu vực này lúc đó rất thưa thớt. Tuy vậy, chuyến thám hiểm của ông không nhằm mục đích khoa học.
Tính xác thực của phát hiện trên vẫn còn đang được các học giả kiểm chéo và xác minh, song sự thực là cái tên Machu Picchu đã xuất hiện rõ ràng trên những tấm bản đồ thăm dò khai thác từ thời đó. Vào năm 1870, đồng nghiệp của Berns là Harry Singer đã phác vị trí của Machu Picchu trên bản đồ, trong đó còn gọi đỉnh Huayna Picchu đối diện là "Punta Huaca del Inca". Một bản đồ năm 1874 được phác bởi Herman Gohring đã định vị chính xác cả hai ngọn núi đó. Vào năm 1880, nhà thám hiểm người Pháp Charles Wiener cũng có nhắc tới tàn tích Machu Picchu. Ông có kể rằng "Tôi đã nghe kể về những thành phố khác, Huayna Picchu và Machu Picchu", nhưng chưa tận mắt chứng kiến chúng. Thế nên di tích được mệnh danh là "thành phố đã mất của người Inca" thực ra chưa bao giờ bị lãng quên như ta từng nghĩ.
Tái khám phá (1894-1911)
Ngày 24 tháng 7 năm 1911, Machu Picchu bắt đầu được thế giới phương Tây chú ý nhờ công của Hiram Bingham III, một nhà sử học Hoa Kỳ khi ấy đang là giảng viên tại Đại học Yale. Ông đã được những người địa phương thường tới nơi này dẫn đường. Nhà thám hiểm/khảo cổ này đã bắt đầu các công việc nghiên cứu khảo cổ tại đó và hoàn thành một cuộc khảo sát toàn bộ vùng. Bingham đã đặt tên "Thành phố đã mất của người Inca", cho nơi này trong cuốn sách đầu tiên của ông.
Bingham đã tìm kiếm thành phố Vitcos, nơi trú ẩn và kháng cự cuối cùng của người Inca trong cuộc Chinh phục Peru của người Tây Ban Nha. Năm 1911, sau nhiều năm tìm kiếm với những chuyến đi và những cuộc khảo sát quanh vùng, ông đã được những người Quechua đang sống tại Machu Picchu trong những công trình nguyên thủy Inca dẫn đường tới thành lũy đó. Bingham đã thực hiện nhiều chuyến đi khác và tiến hành nhiều cuộc khai quật tại địa điểm trong suốt năm 1915. Ông đã viết một số cuốn sách và bài báo về việc khám phá Machu Picchu.
Những năm đầu tiên sống tại Peru, Bingham đã xây dựng được mối quan hệ thân mật với các quan chức cao cấp Peru. Vì thế, ông ít gặp trở ngại trong việc xin các giấy phép, các thủ tục giấy tờ, và quyền được đi khắp đất nước cũng như mượn các đồ vật khảo cổ. Ngay khi quay về Đại học Yale, Bingham đã sưu tập khoảng 5.000 đồ vật như vậy và chúng đã được trường Yale giữ cho tới khi chính phủ Peru đòi được trả lại. Gần đây, chính phủ Peru đã yêu cầu được trả lại toàn bộ các vật phẩm văn hoá, và trước lời từ chối của Đại học Yale, họ đang cân nhắc tiến hành các thủ tục pháp lý cần thiết. Với sự thay đổi cơ quan chính phủ trong thời gian tới của Peru, hành động này có thể sẽ bị trì hoãn một thời gian.
Simone Waisbard, một nhà nghiên cứu trong thời gian dài về Cusco, đã tuyên bố Enrique Palma, Gabino Sánchez và Agustín Lizárraga khắc tên mình vào một trong những tảng đá tại đó ngày 14 tháng 7 năm 1901, và là những người đã tái khám phá nơi này trước Bingham. Tuy nhiên, nếu điều này là sự thực, không một từ nào được tìm thấy tại đó từng được thế giới bên ngoài biết tới; công việc của Bingham đã đưa Machu Picchu ra với sự chú ý của thế giới.Theo lời kể lại của Bingham trong cuốn sách xuất bản năm 1948 trong thời khắc phát hiện ra Machu Pichu: "Chúng tôi đang mở lối xuyên rừng nguyên sinh. (…) Bất thình lình, trước mặt tôi là một bức tường rêu phong cổ kính, dựng lên từ những tảng đá gia công tỉ mỉ của người Inca. Sau khi ước lượng mỗi khối đá khổng lồ ấy nặng khoảng 10-15 tấn, tôi không thể tin vào mắt mình". Một thế kỷ sau, Peru tưng bừng mở hội vinh danh khám phá thế kỷ của Hiram Bingham và gọi năm 2011 là "Năm thứ 100 của Machu Picchu với thế giới", theo tờ Le Monde. Lễ kỷ niệm bắt đầu từ ngày 7.7, nhân 4 năm sau khi di tích Inca này được Tổ chức New7Wonders chọn là một trong 7 kỳ quan thế giới mới.
Ba khu vực
Theo các nhà khảo cổ học, Machu Picchu được chia thành ba khu vực lớn: Khu vực linh thiêng, Khu vực dân chúng, ở phía nam, và Khu của các Thầy tu và Tầng lớp quý tộc (khu hoàng gia).
Trong khu hoàng gia, một khu vực riêng được dành cho giới quý tộc: một nhóm nhà nằm thành hàng trên một khu vực đất dốc; nơi ở của Amautas (những người khôn ngoan) có đặc điểm riêng ở những bức tường màu đỏ, và khu Ñustas (các công chúa) những căn phòng hình thang.
Lăng Nghi lễ được tạc vào đá với khu vực phía trong hình vòm và các bức tranh khắc. Nó được sử dụng trong các dịp lễ và hiến tế.
Kiến trúc
300px|nhỏ|phải|Bức tường Inca tại Machu Picchu
Tất cả các công trình tại Machu Picchu đều tuân theo phong cách kiến trúc Inca với những bức tường đá không dùng vữa và những viên đá kích thước bằng nhau. Người Inca là bậc thầy về kỹ thuật này, được gọi là đá khối, theo đó những khối đá được cắt để có thể được ghép vào nhau thật chặt mà không cần tới vữa. Nhiều mối nối còn hoàn hảo tới mức thậm chí không thể lách một lưỡi dao vào giữa các phiến đá.
Người Inca không bao giờ sử dụng bánh xe. Bằng cách nào họ đặt những phiến đá lớn lên nhau vẫn còn là điều bí ẩn, dù nói chung mọi người tin rằng họ đã dùng hàng trăm người để đẩy các tảng đá lên trên. Ta vẫn chưa biết tại sao người Inca không để lại bất kỳ tài liệu nào về việc xây dựng bởi hệ thống chữ viết họ sử dụng, được gọi là Khipu(Quipu), vẫn chưa được giải mã.
Khu vực này bao gồm 140 công trình kiến trúc, gồm các đền, đài, công viên, nhà ở mái rạ.
Có hơn một trăm bậc đá dẫn lên – thường được tạc hoàn toàn vào trong một tảng đá granite duy nhất – và một lượng lớn các đài phun nước, nối với nhau bởi các kênh và các ống dẫn nước đục trong đá, được thiết kế cho hệ thống tưới tiêu ban đầu. Đã tìm thấy các bằng chứng cho thấy hệ thống tưới tiêu đã được sử dụng để dẫn nước từ một con suối thiêng, tới mỗi ngôi nhà, thứ tự được phân chia theo mức độ giai cấp của người ở trong đó.
Hệ thống đường Inca
Ngày nay, hàng ngàn khách du lịch đang đi trên những con đường Inca – đặc biệt Đường mòn Inca – hàng năm, khách du lịch tới Cusco làm quen trước khi bắt đầu một chuyến đi bộ kéo dài bốn ngày từ thung lũng Urubamba dẫn lên tận dải núi Andes.
nhỏ|320px|trái|Quang cảnh Machu Picchu từ [[Huayna Picchu, với con đường cao tốc Hiram Bingham Highway dẫn các xe buýt chở du khách tới và đi khỏi thị trấn Aguas Calientes.]]
Thăm viếng Machu Picchu
Tất cả các chuyến đi tới Machu Picchu đều xuất phát từ Cusco, có một đường bay nội địa từ Lima dẫn tới Cusco, hay đường bay quốc tế từ La Paz, tại Bolivia. Bắt tàu hỏa du lịch tại Cusco (mất 3.5 tiếng để tới Machu Picchu).
Cách thông thường nhất để tới đây là bắt tàu tới Machu Picchu vào buổi sáng, khám phá khu di tích trong vài giờ và quay trở lại Cusco vào buổi chiều. Tàu hỏa dừng tại ga cuối ở Puente Ruinas, nơi các xe buýt sẽ đưa du khách lên dãy núi Machu Picchu. Khá ngạc nhiên, ga Machu Picchu nằm tại Aguas Calientes (2 km trước ga Puente Ruinas) nhưng đây không phải là ga nên dừng đối với chuyến đi một ngày.
Một cách khác là đi theo đường mòn Inca, hoặc một chuyến đi kéo dài hai hay bốn ngày, cả hai kiểu trên đều bị chính phủ quản lý. Họ đòi hỏi du khách phải được trang bị thích hợp. Chuyến đi kéo dài vài ngày và cần dùng tới túi ngủ cũng như lều bạt.
Một cách nữa là nghỉ đêm ngay gần khu di tích, chứ không quay về ngay trong ngày. Có nhiều khách sạn gần Aguas Calientes, nhưng chỉ có một tại chính Machu Picchu. Xe buýt chạy từ Aguas Calientes tới khu di tích suốt ngày, và có một đoạn đường dài 8 km dẫn lên núi (khoảng một tiếng rưỡi đi bộ).
Cũng có dịch vụ máy bay trực thăng từ Cusco tới Aguas Calientes, bằng trực thăng 24 chỗ Mi-8 của Nga. Các chuyến bay trực tiếp tới Machu Picchu đã bị dừng trong thập niên 1970 vì những lo ngại về ảnh hưởng của chúng tới khu di tích.
Quan ngại về du lịch
Số lượng du khách viếng thăm Machu Picchu ngày càng gia tăng (400.000 năm 2003 ), vì thế một số người lo ngại di tích này đang bị hư hại. Vì lý do đó, một số lời phản đối chống lại kế hoạch xây dựng thêm một cây cầu nữa dẫn lên đây đã được đưa ra và một khu vực cấm bay đã được thành lập. UNESCO hiện đang xem xét đưa Machu Picchu vào Danh sách các Địa điểm Di sản Thế giới đang bị Đe dọa của họ.
Tầm nhìn bao quát
800px|thumb|center|Quang cảnh cổ trấn Machu Picchu nhìn từ đỉnh [[Huayna Picchu]] 800px|thumb|center|Quang cảnh cổ trấn Machu Picchu nhìn từ đỉnh Machu Picchu, có thể thấy [[sông Urubamba|dòng Urubamba uốn lượn bao quanh]] 800px|thumb|center|Toàn cảnh Machu Picchu trong dịp trời quang mây tạnh 800px|thumb|center|Toàn cảnh một phần di tích Machu Picchu 800px|thumb|center|Cổ trấn Machu Picchu với đỉnh [[Huayna Picchu mây mù bao phủ]]
Liên kết ngoài
Hình ảnh
Thể loại:Địa điểm khảo cổ tại Peru Thể loại:Inca Thể loại:Vườn quốc gia Peru Thể loại:Di sản thế giới tại Peru Thể loại:Tàn tích Thể loại:Kỳ quan thế giới mới
Eucamptodontopsis mcphersonii
Eucamptodontopsis mcphersonii là một loài Rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được (B.H. Allen) M. J. Price mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eucamptodontopsis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2002
Hydraecia mongoliensis
Hydraecia mongoliensis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hydraecia
Hygrochilus parishii
Hygrochilus parishii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Veitch & Rchb.f.) Pfitzer mô tả khoa học đầu tiên năm 1897.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hygrochilus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1897
Afroarctia sjostedti
Afroarctia sjostedti là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Afroarctia
Amegilla caldwelli
Amegilla caldwelli là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1911.
Tham khảo
Thể loại:Amegilla Thể loại:Động vật được mô tả năm 1911
Oxytropis nitens
Oxytropis nitens là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Turcz. miêu tả khoa học đầu tiên.
Chu Lâu Mục công
Chu Lâu Mục Công (chữ Hán:邾婁穆公) có thể là những vị quân chủ chư hầu nhà Chu sau:
Xem thêm
Thể loại:Thụy hiệu
Pseudomaso longipes
Pseudomaso longipes là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Pseudomaso. Pseudomaso longipes được George Hazelwood Locket & Anthony Russell-Smith miêu tả năm 1980.
Tham khảo
Thể loại:Pseudomaso
Bidessonotus longovalis
Bidessonotus longovalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Blatchley miêu tả khoa học năm 1919.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Bidessonotus
Bulbophyllum nodosum
Bulbophyllum nodosum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.
Tham khảo
nodosum]]
Stigmella kondarai
Stigmella kondarai là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Loài này có ở Tadzhikistan.
Ấu trùng ăn Salix species.
Nong Bun Mak (huyện)
Nong Bun Mak (หนองบุญมาก) là một huyện (amphoe) của tỉnh Nakhon Ratchasima, đông bắc Thái Lan.
Lịch sử
Nong Bunnak được lập làm tiểu huyện (King Amphoe) ngày 1 tháng 7 năm 1983 thông qua việc chia tách 3 tambon Nong Bunnak, Saraphi và Thai Charoen từ huyện Chok Chai. Tiểu huyện đã được chính thức nâng cấp thành huyện ngày 25 tháng 5 năm 1989. In 2003 Huyện đã được đổi tên từ Non Bunnak thành Nong Bun Mak.
Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía đông theo chiều kim đồng hồ) là Nong Ki của tỉnh Buriram, Khon Buri, Chok Chai và Chakkarat của tỉnh Nakhon Ratchasima.
Hành chính
Huyện này được chia thành 9 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 104 làng (muban). Không có khu vực thành thị, có 9 Tổ chức hành chính tambon.
Liên kết ngoài
Nong Bun Mak
Corvus tristis
Corvus tristis là một loài chim trong họ Corvidae.
Tham khảo
T Thể loại:Chim Papua New Guinea Thể loại:Động vật được mô tả năm 1827
Pylaisia decolor
Liên kết ngoài
Thể loại:Pylaisia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1878
Çopraşık, Alaca
Çopraşık là một thị trấn thuộc huyện Alaca, tỉnh Çorum, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 843 người.
Polygala myriantha
Liên kết ngoài
Thể loại:Polygala Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1912
Carduus collinus
Carduus collinus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Waldst. & Kit. mô tả khoa học đầu tiên năm 1807.
Liên kết ngoài
Thể loại:Carduus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1807
Tritonia securigera
Tritonia securigera là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được (Aiton) Ker Gawl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1804.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tritonia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1804
Crux-la-Ville
Crux-la-Ville là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.
Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 453. Vào ngày 1 tháng 1 năm 2006, dân số ước tính là 415 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Nièvre
Giải vô địch bóng đá châu Âu 2016 (Bảng E)
Bảng E của Euro 2016 có sự góp mặt của 4 đội: Bỉ, Ý, Cộng hòa Ireland, Thụy Điển. Bảng này chỉ có Ý là đội duy nhất vô địch châu Âu 1 lần vào năm 1968. Các trận đấu diễn ra từ ngày 13 đến ngày 22 tháng 6 năm 2016.
Kết quả
Ở vòng 16 đội:
Liên kết ngoài
Bảng E Thể loại:Bóng đá Bỉ 2015–16 Thể loại:Bóng đá Ý 2015–16 Thể loại:Bóng đá Thụy Điển 2016 Thể loại:Bóng đá Cộng hòa Ireland 2016
2906 Caltech
2906 Caltech là một tiểu hành tinh vành đai chính with a diameter of 57.98 kilometers và with a periapsis of 2.8018555 AU. Nó có độ lệch tâm là 0.1122644 và chu kỳ quỹ đạo là 2057.8994586 ngày (5.63 năm).
Calinger có vận tốc quỹ đạo trung bình là 16.75089193 km/s và độ nghiêng quỹ đạo là 30.6904°.
Thlà mộtsteroid was được phát hiện ngày 13 tháng 1 năm 1983 bởi Carolyn S. Shoemaker.
Tham khảo
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Được phát hiện bởi Carolyn S. Shoemaker Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1983
Segestria croatica
Segestria croatica là một loài nhện trong họ Segestriidae.
Loài này thuộc chi Segestria. Segestria croatica được Carl Ludwig Doleschall miêu tả năm 1852.
Tham khảo
Thể loại:Segestria
Eucamptodontopsis pilifera
Eucamptodontopsis pilifera là một loài Rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được (Mitt.) Broth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1924.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eucamptodontopsis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1924
Asangi (B.K.), Basavana Bagevadi
Asangi (B.K.) là một làng thuộc tehsil Basavana Bagevadi, huyện Bijapur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Làng ở huyện Bijapur
Parallelia perexcurvata
Parallelia perexcurvata là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Parallelia
Thừa Đức (định hướng)
Thừa Đức có thể là một trong số các địa danh sau đây:
Buôn Hồ
Buôn Hồ là một thị xã thuộc tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam.
Buôn Hồ trước đây vốn là thị trấn huyện lỵ huyện Krông Búk. Năm 2008, Chính phủ ban hành Nghị định 07/NĐ-CP về việc tách thị trấn Buôn Hồ và 7 xã phía nam huyện Krông Búk để thành lập thị xã Buôn Hồ. Thị xã hiện đang là đô thị loại IV.
Địa lý
Thị xã Buôn Hồ có diện tích là 282,61 km², dân số năm 2022 là 100.357 người, mật độ dân số đạt 384 người/km².
Khí hậu
Khí hậu thị xã mang đặc tính của khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên. Trong năm có hai mùa rõ rệt, mùa mưa và mùa khô. Một số chỉ tiêu đặc trưng khí hậu trên địa bàn thị xã như sau:
Thủy văn
Thị xã có suối Krông Búk là suối chính, bắt nguồn từ độ cao 700-800m chảy theo hướng Tây Bắc – Đông Nam, có lòng suối rộng khoảng 10m. Hiện nay, đã xây dựng đập thủy lợi Buôn Trinh, tưới khoảng 150 ha cà phê. Ngoài ra, còn có các sông, suối nhỏ và các công trình thủy lợi để phục vụ cho sản xuất nông nghiệp và đáp ứng nhu cầu cung cấp nước cho sinh hoạt của người dân. Lượng dòng chảy mùa cạn chỉ chiếm 20-25% tổng lượng dòng chảy cả năm, nên khai thác phục vụ sản xuất rất hạn chế.
Tài nguyên đất
Thị xã Buôn Hồ có 9 loại đất chính:
Tài nguyên nước
Nước mặt: Thị xã Buôn Hồ có nhiều suối và hợp thủy tương đối đều giữa các khu vực, mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 5 năm sau. Lượng dòng chảy mùa khô chỉ chiếm 20-25% tổng lượng dòng chảy cả năm, nên khai thác phục vụ sản xuất rất hạn chế:
Nước ngầm: Độ dày tầng chứa nước biến động từ 60-160m, trung bình 100m và giảm dần từ Bắc xuống Nam. Mực nước ngầm tương đối phong phú, có thể khai thác phục vụ sản xuất nông, công nghiệp và dân sinh, bổ sung cho nguồn nước mặt ở những vùng khó khăn. Một số khu vực gần khu dân cư bị ảnh hưởng bởi lượng nước thải sinh hoạt vào lòng đất.
Tài nguyên khoáng sản, vật liệu xây dựng
Thị xã Buôn Hồ không có có tiềm năng về tài nguyên khoáng sản lớn. Theo Quy hoạch thăm dò, khai thác và sử dụng khoáng sản tỉnh Đắk Lắk đến năm 2020, định hướng đến năm 2030, thị xã có 22 mỏ đá xây dựng, với tổng trữ lượng tài nguyên 5.348.746 m³; Công suất khai thác 4.948.746 m³/năm; tổng diện tích các mỏ khoảng 37,80 ha.
Tài nguyên nhân văn
Thị xã có nhiều thành phần dân tộc sinh sống. Việc khai thác, tôn tạo, giữ gìn các di tích văn hoá và danh lam thắng cảnh hiện có là cơ sở để phát triển ngành du lịch, thu hút khách tới tham quan, nghỉ dưỡng, tìm hiểu về kiến trúc, sinh hoạt, tập quán, lễ nghi, nghệ thuật của dân tộc; thị xã có văn hóa của người dân tộc địa phương và văn hóa của người miền núi phía bắc, trong đó nổi bật là Buôn Tring (phường An Lạc) có trên 400 hộ gia đình, trong đó có khoảng 70% hộ vẫn còn giữ lại nhà sàn truyền thống, bảo tồn, lưu giữ cồng chiêng. Năm 2017, buôn Tring là một trong 10 buôn làng truyền thống được tỉnh đồng ý đầu tư xây dựng buôn du lịch cộng đồng. Theo đó, buôn Tring sẽ được hỗ trợ đầu tư xây dựng thành điểm đến du lịch cộng đồng với nét đẹp văn hóa về cồng chiêng, lễ hội dân gian được gìn giữ và bảo tồn cũng như nghề dệt thổ cẩm truyền thống được tập trung khôi phục, mở rộng,...
Bên cạnh đó, năm 2013, thác Drai Ega đã được công nhận là di tích cấp tỉnh, chính quyền địa phương đã khoanh vùng bảo vệ, đồng thời kêu gọi đầu tư để Drai Êga trở thành một địa điểm du lịch đẹp của tỉnh.
Thị xã cũng đầu tư phát triển các câu lạc bộ đàn Tính, hát Then, du lịch cộng đồng tại các buôn đồng bào các dân tộc Êđê, Tày, Nùng cũng như bảo tồn và phát huy một số lễ hội tiêu biểu (Lễ hội dân gian văn hóa Hảng Pồ của dân tộc Tày – Nùng, Lễ cúng bến nước, Lễ ăn cơm mới, Lễ bỏ mả của đồng bào Êđê).
Ngoài ra, tiềm năng phát triển du lịch như: Cảnh quan dọc sông Krông Búk, thác suối Krông Búk ở xã Ea Blang, hồ Ba Diễn, cảnh quan vườn cây công nghiệp thuận lợi phát triển du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí.
Khu vực đèo Hà Lan có cảnh quan và khí hậu rất thuận lợi cho việc xây dựng thành khu du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng và đã được quy hoạch chi tiết xây dựng
Khu du lịch Đèo Hà Lan (Quyết định số 623/QĐ- UBND ngày 18/3/2009 của UBND tỉnh Đắk Lắk), tạo môi trường thuận lợi trong thu hút các nhà đầu tư đến phát triển du lịch.
Lịch sử
trái|nhỏ|293x293px|Nhà thờ Buôn Hồ trên địa bàn phường An Bình Năm 1931, thực dân Pháp thành lập quận Buôn Hồ thuộc tỉnh Darlac.
Theo Nghị định số 356-BNV/HC/NĐ của chính quyền Việt Nam Cộng hòa ngày 2 tháng 7 năm 1958, quận Buôn Hồ có 4 tổng: Cư Đlieya (4 xã), Cư Kuk (3 xã), Cư Kti (5 xã), Cư Đrê (4 xã).
Sau năm 1975, quận Buôn Hồ đổi thành huyện Krông Búk, tỉnh Đắk Lắk, ban đầu bao gồm 22 xã: Bình Thuận, Cư Bao, Cư Né, Cư Suê, Cuôr Đăng, Dliê Ya, Dliê Yang, Đoàn Kết, Ea Drông, Ea H’đinh, Ea H'leo, Ea Hồ, Ea Khăl, Ea Pốk, Ea Sol, Ea Súp, Ea Tul, Krông Na, Pơng Drang, Quảng Phú, Tam Giang, Thống Nhất.
Vùng đất thị xã Buôn Hồ ngày nay khi đó là 5 xã: Bình Thuận, Cư Bao, Đoàn Kết, Ea Drông, Thống Nhất và một phần xã Pơng Drang thuộc huyện Krông Búk.
Ngày 17 tháng 1 năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 13-HĐBT. Theo đó, chia xã Đoàn Kết thành 3 đơn vị hành chính lấy tên là xã Đoàn Kết, xã Ea Blang và thị trấn Buôn Hồ.
Ngày 26 tháng 5 năm 1992, thành lập xã Ea Siên trên cơ sở 1.700 ha diện tích tự nhiên với 1.000 nhân khẩu của xã Ea Drông; 950 ha diện tích tự nhiên với 500 nhân khẩu của xã Bình Thuận; 650 ha diện tích tự nhiên với 1.250 nhân khẩu của xã Thống Nhất; 100 ha diện tích tự nhiên của xã Ea Blang.
Ngày 16 tháng 5 năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định 47/2006/NĐ-CP. Theo đó, thành lập xã Ea Đê trên cơ sở điều chỉnh 2.970 ha diện tích tự nhiên và 10.025 người của xã Pơng Drang.
Ngày 6 tháng 3 năm 2008, Bộ Xây dựng đã ra Quyết định số 315/QĐ-BXD công nhận thị trấn Buôn Hồ là đô thị loại IV.
Ngày 23 tháng 12 năm 2008, Chính phủ ban hành Nghị định số 07/NĐ-CP. Theo đó:
Sau khi thành lập, thị xã Buôn Hồ có 28.205,89 ha diện tích tự nhiên và 101.554 người với 12 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm 7 phường và 5 xã.
Hành chính
Thị xã Buôn Hồ có 12 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, gồm 7 phường: An Bình, An Lạc, Bình Tân, Đạt Hiếu, Đoàn Kết, Thiện An, Thống Nhất và 5 xã: Bình Thuận, Cư Bao, Ea Blang, Ea Drông, Ea Siên.
Kinh tế
nhỏ|Một góc chợ trung tâm thị xã Buôn Hồ Tăng trưởng kinh tế: Theo Báo cáo Quy hoạch phát triển kinh tế xã hội thị xã Buôn Hồ đến năm 2020 và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh thị xã Buôn Hồ 5 năm 2021-2025:
Chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Về cơ cấu và chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Cơ cấu kinh tế đã có sự chuyển biến tích cực, tỷ trọng ngành thương mại-dịch vụ và công nghiệp–XD tăng. Tuy nhiên, sự chuyển dịch còn chậm. Tỷ trọng của khu vực nông, lâm, thủy sản giảm từ 70,75% năm 2010 xuống còn 41,31% năm 2015 và 31,06 năm 2020; khu vực công nghiệp-xây dựng tăng từ 4,02% năm 2010 lên 16,41% năm 2015 và 16,78% năm 2020; thương mại-dịch vụ tăng từ 25,22% năm 2010 lên 42,28% năm 2015 và 52,16% năm 2020.