cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Enthalpy
) là một thuộc tính của hệ nhiệt động, định nghĩa là tổng của nội năng (
U
) với tích của áp suất (
p
) và thể tích (
V
) của hệ, tức là
H = U + pV
. Đây là một hàm trạng thái được sử dụng trong nhiều phép đo các hệ có áp suất không đổi (đẳng áp), thuộc nhiều lĩnh vực như hóa học, sinh học và vật lí, xảy ra ở môi trường bên ngoài rộng lớn, có thể trao đổi nhiệt và công với môi trường xung quanh. Enthalpy là một năng lượng "đại diện" cho các năng lượng liên quan đến hóa học như năng lượng liên kết, năng lượng mạng tinh thể, solvat hóa và các "năng lượng" khác trong hóa học thực sự là sự khác biệt về enthalpy. Là một hàm trạng thái, enthalpy chỉ phụ thuộc vào trạng thái cuối cùng của nội năng, áp suất và thể tích, chứ không phụ thuộc vào con đường thực hiện để đạt được trạng thái đó.
Trong Hệ đo lường quốc tế (SI), thứ nguyên của enthalpy là joule. Các đơn vị như calo và đơn vị nhiệt Anh (BTU) vẫn được sử dụng.
Không thể đo trực tiếp tổng enthalpy của một hệ vì nội năng chứa các thành phần năng lượng chưa biết, không dễ tiếp cận hoặc không được quan tâm trong nhiệt động lực học. Trong thực tế, sự thay đổi enthalpy hay biến thiên enthalpy là biểu thức được ưu tiên cho các phép đo ở điều kiện đẩng áp vì nó đơn giản hóa việc mô tả sự truyền năng lượng. Một phản ứng hóa diễn ra trong bình phản ứng thường, biến thiên enthalpy bằng với năng lượng nhiệt mà hệ trao đổi mới môi trường. Nếu diễn ra trong một nguyên tố Gavani (Gavanic cell) thì công của phản ứng hóa học sẽ chuyển thành năng lượng nhiệt và công điện.
Trong hóa học, enthalpy chuẩn của phản ứng ( hay ) là sự thay đổi enthalpy khi các chất phản ứng ở điều kiện chuẩn (điều kiện chuẩn là p
= 1 bar; T
= 298 K) chuyển thành sản phẩm cũng ở điều kiện chuẩn. Đại lượng này còn được gọi là nhiệt tiêu chuẩn của phản ứng ở áp suất và nhiệt độ không đổi (đẳng áp, đẳng nhiệt), nhưng có thể đo đại lượng này bằng phương pháp đo nhiệt lượng ngay cả khi nhiệt độ thay đổi trong quá trình đo, miễn là áp suất và nhiệt độ trong quá trình biến đổi và trong trạng thái ban đầu và trạng thái cuối cùng tương ứng với điều kiện chuẩn (p
= 298 K). Trong các giá trị tính toán của phản ứng hóa học nếu ghi tỏa ra một lượng nhiệt thì dấu (-) của biến thiên enthalpy có thể được lược bỏ trong quá trình thực hiện. Giá trị biến thiên enthalpy (ΔH) chỉ phụ thuộc vào trạng thái ban đầu đến trạng thái cuối cùng của hệ, không phụ thuộc vào đường đi (trạng thái trung gian) vì enthalpy là một hàm trạng thái.
Enthalpy của các chất hóa học thường được đề cập trong điều kiện áp suất chuẩn là 1 bar. Enthalpy và biến thiên enthalpy đối với các phản ứng thay đổi theo hàm nhiệt độ, nhưng các bảng thường liệt kê enthalpy tạo thành chuẩn ( hay ) của các chất ở điều kiện 25 °C. Đối với các quá trình thu nhiệt (hấp thụ nhiệt),
ΔH
là một giá trị dương; đối với các quá trình tỏa nhiệt (giải phóng nhiệt) thì
Enthalpy của khí lý tưởng không phụ thuộc vào áp suất hoặc thể tích của nó và chỉ phụ thuộc vào nhiệt độ, tương quan với năng lượng dưới dạng nhiệt. Khí ở thực tế ở nhiệt độ và áp suất thông thường thường gần đúng với khí lý tưởng, việc coi các các chất khí là khí lý tưởng giúp đơn giản hóa thiết kế thí nghiệm và phân tích nhiệt động lực học trong thực tiễn.
Định nghĩa và biểu diễn enthalpy qua các hàm trạng thái
Enthalpy
H
của một hệ nhiệt động được định nghĩa là tổng của nội năng với tích giữa áp suất và thể tích của hệ:
H = U + pV
trong đó
U
là nội năng, p là áp suất và V là thể tích của hệ.
Enthalpy là một đại lượng mở rộng (đại lượng quảng tính, tiếng Anh: extensive property), tức là tỷ lệ thuận với kích thước của hệ.
Nguyên lý đầu tiên của nhiệt động lực học cho các quá trình kín. Biểu thức vi phân sau mô tả quá trình vô cùng nhỏ, thuận nghịch hay không thuận nghịch:trong đó
là lượng nhỏ năng lượng chuyển từ ngoài vào hệ dưới dạng nhiệt,
𝛿W
là lượng nhỏ công được thực hiện bởi hệ Theo đó, trong phép tính vi phân, dH có thể được viết như sau:
Ứng dụng
Đối với một hệ đơn giản có số lượng hạt không đổi ở áp suất không đổi, biến thiên enthalpy là lượng năng lượng nhiệt tối đa có thể thu được từ một quá trình nhiệt động đẳng áp.
Nhiệt của phản ứng
ΔH
là biến thiên enthalpy,
Hf
là enthalpy cuối cùng của hệ (f ở đây là "final"). Trong một phản ứng hóa học,
là enthalpy của sản phẩm của phản ứng hoặc cân bằng hóa học),
Hi
là enthalpy ban đầu của hệ (i ở đây là "initial"). Trong một phản ứng hóa học,
là enthalpy của các chất tham gia phản ứng).
Đối với phản ứng tỏa nhiệt ở áp suất không đổi,
có giá trị âm, do enthalpy các sản phẩm của phản ứng nhỏ hơn enthalpy các chất phản ứng và bằng với nhiệt lượng tỏa ra trong phản ứng nếu không có yếu tố công điện (trong pin hóa học). Nói cách khác, enthalpy giảm sẽ tạo ra nhiệt. Ngược lại, đối với phản ứng thu nhiệt ở áp suất không đổi,
có giá trị dương và bằng nhiệt hấp thụ trong phản ứng.
H = U + pV
ΔH = ΔU + p ΔV
. Tuy nhiên, đối với hầu hết các phản ứng hóa học, giá trị
p ΔV
nhỏ hơn nhiều so với biến thiên nội năng
ΔU
, xấp xỉ bằng
. Ví dụ, đối với quá trình đốt cháy carbon monoxide CO(g) + O2(g) → 2 CO2(g),
ΔH = −566.0 kJ
và
ΔU = −563.5 kJ
Biến thiên enthalpy
Biến thiên enthalpy mô tả biến thiên enthalpy quan sát được trong các thành phần của hệ nhiệt động khi trải qua quá trình biến đổi hoặc phản ứng hóa học. Đó là sự khác biệt giữa enthalpy sau khi quá trình kết thúc, tức là enthalpy của các sản phẩm (giả định rằng phản ứng kết thúc) và enthalpy ban đầu của hệ, tức là các chất tham gia phản ứng. Các quá trình này chỉ quan tâm đến trạng thái đầu và trạng thái cuối của hệ, do đó, biến thiên enthalpy của phản ứng theo chiều nghịch là trái dấu so với chiều thuận.
Một loại biến thiên enthalpy chuẩn hay gặp là enthalpy tạo thành chuẩn (còn gọi là nhiệt tạo thành chuẩn hay sinh nhiệt tiêu chuẩn) cho từng loại chất. Những thay đổi về enthalpy được đo và tổng hợp thường xuyên trong các tài liệu tham khảo về hóa học và vật lý, chẳng hạn như Sổ tay Hóa học và Vật lý CRC. Sau đây là một số loại biến thiên enthalpy hay gặp trong nhiệt động lực học.
Khi được sử dụng trong các thuật ngữ được công nhận này, hai chữ "biến thiên" trong biến thiên enthalpy thường được lược bỏ. Các giá trị được đo tại điều kiện chuẩn:
Đối với các giá trị được chuẩn hóa như vậy, tên của enthalpy sẽ là enthalpy tạo thành chuẩn ( hay ).
Lịch sử và từ nguyên
Trong lịch sử nhiệt động lực học, thuật ngữ enthalpy ra đời vào đầu thế kỷ 20. Năng lượng theo quan điểm hiện đại được Thomas Young định nghĩa vào năm 1802, trong khi Rudolf Clausius đưa ra khái niệm entropy vào năm 1865. Năng lượng (energy) có gốc từ tiếng Hy Lạp ἔργον ( ergon), nghĩa là "công việc", để diễn đạt ý niệm năng lực thực hiện công việc. Entropy lấy một phần trong từ τροπή (tropē) của tiếng Hy Lạp, nghĩa là "chuyển đổi, chuyển hướng". Enthalpy lấy một phần trong từ θάλπος (thalpos) của tiếng Hy Lạp, nghĩa là "hơi ấm, sức nóng".
Khái niệm lỗi thời tên là nhiệt chứa (heat content) vì dH được định nghĩa là lượng nhiệt thu được trong một quá trình đẳng áp, chứ không phải trong trường hợp chung khi áp suất thay đổi. Josiah Willard Gibbs đã sử dụng thuật ngữ "hàm nhiệt trong điều kiện đẳng áp" để làm rõ thuật ngữ.
Benoît Paul Émile Clapeyron và Rudolf Clausius (phương trình Clausius–Clapeyron, năm 1850) là những người giới thiệu khái niệm nhiệt chứa (heat content)" H.
Thuật ngữ enthalpy lần đầu tiên xuất hiện trên báo in năm 1909. Heike Kamerlingh Onnes được cho là người giới thiệu thuật ngữ này bằng miệng tại Paris. Thuật ngữ trở nên phổ biến vào những năm 1920, được tác phẩm Mollier Steam Tables and Diagrams đề cập đến và xuất bản năm 1927.
Pseudochromis oligochrysus
Pseudochromis oligochrysus, thường được gọi là cá đạm bì vòng vàng, là một loài cá biển thuộc chi Pseudochromis trong họ Cá đạm bì. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2012. Trong tiếng Hy Lạp, oligochrysus nghĩa là "có ít vàng", ám chỉ đến màu sắc "ít vàng" của P. oligochrysus, mặc dù dấu vàng quanh mắt lại rất rõ ràng khi quan sát dưới nước.
Phân bố và môi trường sống
P. oligochrysus phân bố ở khu vực phía tây Thái Bình Dương. Đây là loài đặc hữu của Indonesia, và chỉ được tìm thấy tại quần đảo Sunda Nhỏ, Nusa Penida và quần đảo Menjangan ngoài khơi đảo Bali. P. oligochrysus thường sống xung quanh những khu vực có nhiều rạn san hô hoặc những mỏm đá ngầm ở độ sâu khoảng 25 – 65 m, nhưng phổ biến hơn 40 m.
Mô tả
P. oligochrysus trưởng thành dài khoảng 5 cm. P. oligochrysus có thân và đầu màu nâu lục, chuyển thành màu tím than ở thân sau và bụng. Hai bên má có các chấm vàng. Dưới mắt cũng có một viền mỏng màu vàng tươi. Mống mắt màu nâu cam. Vây lưng màu vàng cam. Vây đuôi bo tròn. Chúng khá nhát.
Số gai ở vây lưng: 3; Số vây tia mềm ở vây lưng: 25 - 27; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 16; Số vây tia mềm ở vây ngực: 18 - 19; Số đốt sống: 26.
Thức ăn của P. oligochrysus có lẽ là rong tảo và các sinh vật phù du nhỏ. Thường sống đơn độc hoặc thành đôi vào mùa sinh sản. P. oligochrysus ưa sống ở rạn san hô có dòng nước lạnh và chảy mạnh.
Chú thích
Thể loại:Pseudochromis Thể loại:Động vật được mô tả năm 2012
Symphlebia neja
Symphlebia neja là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Symphlebia
Nhà tù Phú Quốc
nhỏ|Nhà tưởng niệm trại giam Tù binh Chiến tranh Phú Quốc
Trại giam Tù binh Chiến tranh Phú Quốc có tất cả là 12 khu (năm 1972) được đánh số từ khu 1 đến khu 12. Riêng khu 13, 14 được xây dựng thêm vào cuối năm 1972. Mỗi khu trại giam có khả năng chứa khoảng 3000 tù nhân. Năm 1972, có khoảng 36 000 tù nhân. Mỗi khu trại giam lại được chia làm nhiều phân khu. Thường thì có 4 phân khu, trong 1 khu. Một phân khu chứa được 950 tù binh. Riêng phân khu B2 dành riêng để giam giữ các sĩ quan. Tù binh có cấp bậc lớn nhất là Thượng tá. Trại giam Tù binh Chiến tranh Phú Quốc do 3 tiểu đoàn quân cảnh (7, 8, 12) canh giữ.
Ngoài ra, Nhà tù Phú Quốc cũng có một trại giam tù hình sự, giam giữ những tù nhân thường phạm bị kết án 10 năm trở lên, ở phường Dương Đông, mặt tây của đảo.
Lịch sử
nhỏ|Nơi giam tù binh (phục dựng để tưởng niệm)
Trong Kháng chiến chống Pháp
Năm 1949 khi quân Trung Hoa Quốc dân đảng thua trận trước Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, Hoàng Kiệt (黃杰 Huang Chieh) tướng lĩnh tỉnh Hồ Nam dẫn hơn 30000 quân chạy sang Việt Nam, lúc bấy giờ được Pháp đưa ra đóng quân tại phía Nam đảo Phú Quốc. Sau đó, năm 1953, họ về Đài Loan theo Tưởng Giới Thạch. Họ bỏ lại nhà cửa đồn điền, thực dân Pháp thấy vậy tận dụng nhà cửa có sẳn lập ra nhà tù rộng khoảng 40 hecta gọi là "Trại Cây Dừa" nhốt tù binh gần 14000 người.
Hieracium obtextum
Hieracium obtextum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Dahlst. ex Johansson mô tả khoa học đầu tiên năm 1907.
Nhà tù Phú Quốc
Trong Kháng chiến chống Pháp
Trại gồm 4 khu nhà giam A, B, C, D. Các tù binh cộng sản bị Pháp bắt từ các chiến trường Trung, Nam, Bắc Việt Nam bị tập trung đưa ra trại giam này ở Phú Quốc. Số tù binh này gồm khoảng 14000 người, đa số từ nhà tù Đoạn Xá (Hải Phòng). Cũng như tại các nhà tù khác trong Chiến tranh Đông Dương, tù nhân cộng sản tại Trại Cây Dừa sinh hoạt đấu tranh chống khủng bố, đàn áp, và tổ chức vượt ngục. Sau hơn 1 năm ở trại, có 99 tù nhân bị chết, 200 người vượt ngục.
Hieracium obtextum
Liên kết ngoài
O Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1907
Nhà tù Phú Quốc
Trong Kháng chiến chống Pháp
Tháng 7 năm 1954, sau Hiệp định Genève, Pháp trao trả cho phía Việt Nam Dân chủ Cộng hòa hầu hết tù binh ở trại này.
Trong Chiến tranh Việt Nam
Cuối năm 1955, Việt Nam Cộng hòa xây dựng một trại giam ở địa điểm Căng Cây Dừa cũ, với diện tích rộng 4 ha, đặt tên là Trại huấn chính Cây Dừa, còn gọi là Nhà lao Cây Dừa. Trại tù có nhà giam tù nam, nhà giam tù nữ, nhà giam phụ lão. Ngày 2 tháng 1 năm 1956, 598 người tù từ trại Trung tâm huấn chính Biên Hòa được đưa đến đề lao Gia Định, rồi đưa xuống tàu vận tải Hắc Giang của hải quân chở từ Sài Gòn về đến Phú Quốc. Về sau còn có thêm một số tù chính trị thuộc diện "Việt Cộng" hoặc "thân Cộng" cũng được đưa đến Trại huấn chính Cây Dừa.
Trong 7 tháng, từ tháng 2 đến tháng 9 năm 1956, có khoảng 100 tù nhân vượt ngục, trong đó có một số người bị bắn chết khi vượt rào. Các ông Phạm Văn Khỏe (em ruột của Phạm Hùng), và Mai Thanh (Tỉnh ủy viên, Bí thư Thị ủy Rạch Giá) cũng vượt ngục trong thời gian này. Thấy tình hình bất ổn, năm 1957, Việt Nam Cộng hoà đưa số tù chính trị ở "Trại huấn chính Cây Dừa" về đất liền, và đày một số ra nhà tù Côn Đảo.
Khi chiến tranh Việt Nam leo thang, số tù binh và tù chính trị tăng cao, chính quyền Việt Nam Cộng hòa xây dựng thêm nhiều trại giam tù binh ở Biên Hòa, Pleiku, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quy Nhơn... Tại Phú Quốc, năm 1966, một trại giam rộng hơn 400 ha được xây dựng ở thung lũng An Thới, cách "Căng Cây Dừa" cũ 2 km. Trại giam gồm 12 khu, mỗi khu có 4 phân khu A, B, C, D, với trên 400 nhà giam, được gọi là Trại giam tù binh cộng sản Việt Nam / Phú Quốc, thường được gọi là Trại giam tù binh Phú Quốc. Mỗi phân khu, ngoài 9 phòng để tù binh ở, có 2 phòng để thẩm vấn, phạt vạ hoặc biệt giam tù binh... Tất cả 11 phòng đều có cấu trúc vì kèo sắt, nóc tôn, vách tôn, mỗi phòng bề ngang 5 mét, dài 20 mét, hai đầu chừa hai lối ra vào, bề ngang khoảng 8 tấc và mỗi bên vách tôn có 4 cửa sổ, dưới vách tôn có khoảng trống chừng 3 tấc, có rào dây kẽm gai. Để canh gác khu trại giam, chung quanh mỗi khu giam có một pháo đài canh gác có đặt súng đại liên; tại cổng chính của khu giam có 2 vọng gác; một vọng tổng kiểm soát đốc canh, 2 giờ thay phiên gác một lần, liên tục 24/24 giờ; hai xe tuần tra liên tục quanh khu giam; ban đêm còn có các toán vào vòng rào giới hạn để kiểm soát lưu động tại các phân khu và 10 vọng gác di động. Đứng đầu ban chỉ huy trại giam là một trung tá hoặc đại úy (có lúc là một chuẩn tướng) Quân lực Việt Nam Cộng hòa, đằng sau là một cố vấn người Mỹ. Lực lượng canh giữ trực tiếp trại giam gồm có 4 tiểu đoàn quân cảnh, một liên đội địa phương quân, một đại đội công binh, một đơn vị hải thuyền và một đội quân khuyển.
Nhà tù Phú Quốc trở thành trại giam tù binh trung tâm toàn Việt Nam Cộng hòa, giam giữ hơn 32000 tù binh (40000 tù nhân nếu tính cả tù chính trị nhiều thời kỳ). Có khoảng 12000 tù nhân là bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, trong đó có khoảng 9000 người từ miền Bắc. Có trên 20000 tù nhân là dân quân du kích xã, ấp và cán bộ chính trị. Có hơn 2000 sĩ quan, hạ sĩ quan; trên 100 tù nhân là cán bộ cộng sản có trình độ chính trị trung cấp, sơ cấp (trong đó có 10 tỉnh ủy viên, trên 40 huyện ủy viên) và trên 200 chi ủy viên. Vào tháng 5-1969 tù binh đã tổ chức vượt ngục thành công tại khu B2.
Nhục hình
nhỏ|Phục dựng cảnh tù binh chính trị bị giam trong "chuồng cọp"
Trong Chiến tranh Việt Nam, tù binh chiến tranh Trại giam tù binh Phú Quốc đã phải chịu những hình phạt, tra tấn như đóng đinh vào tay, chân, đầu; đốt dây kẽm cháy đỏ đâm vào da thịt, đục răng, trùm bao bố chế nước sôi hoặc đổ lửa than, ném vào chảo nước sôi, thiêu sống, chôn sống... Trong thời gian tồn tại không đầy 6 năm (từ tháng 6/1967 đến 3/1973) trại giam tù binh Phú Quốc, có hơn 4000 người chết, hàng chục ngàn người bị thương tật tàn phế. Tuy nhiên, vẫn có một số ít tù binh trốn được khỏi Nhà tù.
Họ trưng dẫn một số nhục hình tại nhà tù Phú Quốc mà theo lời kể của các cựu tù nhân là:
Tổ chức Chữ thập Đỏ đã đến nhà tù Phú Quốc vào những năm 1969, 1972. Các nhà quan sát của tổ chức này đã thấy sự tàn bạo có hệ thống và kéo dài tại nhà tù. Họ tìm được các vật chứng của nhục hình ở các tù binh, trong đó có các vết sẹo do tra tấn bằng điện, thể hiện của sự thiếu ăn, suy dinh dưỡng. Tháng 8 năm 1971, một điều tra viên của Sứ quán Mỹ tại Việt Nam Cộng hòa báo cáo về sự đánh đập tù nhân tại Phú Quốc vẫn tiếp diễn. Trong Quân lực Việt Nam Cộng hòa, lực lượng canh gác tại nhà tù được đánh giá chỉ bằng số tù binh trốn trại, không có cố gắng nào trong việc kỷ luật các giám thị xử tệ với tù nhân. Sau các kết quả điều tra của MACV và Sứ quán Mỹ, Tướng Cao Văn Viên, tổng chỉ huy Quân lực Việt Nam Cộng hòa, vẫn khẳng định rằng các đoàn kiểm tra của tổ chức Chữ thập Đỏ quốc tế đã báo cáo sai lệch về tình trạng ở nhà tù.
Khu di tích nhà tù Phú Quốc
nhỏ|Phục dựng cảnh điểm danh tù binh trong nhà tù Phú Quốc
Năm 1995, Khu di tích lịch sử Nhà tù Phú Quốc được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận di tích cấp quốc gia. Di tích lịch sử Nhà tù Phú Quốc gồm có tượng đài hình nắm tay, là "biểu tượng của sự đàn áp khốc liệt và tinh thần hiên ngang vùng lên phá xiềng của tù binh Phú Quốc", nghĩa trang liệt sĩ, và khu Trại giam Tù binh Phú Quốc được phục dựng.
Liên kết ngoài
Thể loại:Du lịch Phú Quốc Thể loại:Nhà tù tại Việt Nam Thể loại:Tội ác và vi phạm nhân quyền trong Chiến tranh Việt Nam Thể loại:Tra tấn ở Việt Nam Thể loại:Tội ác chiến tranh ở Việt Nam Thể loại:Công trình xây dựng ở Kiên Giang
Litobrochia sellowiana
Liên kết ngoài
Thể loại:Litobrochia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1836 Thể loại:Unresolved names
Litobrochia sellowiana
Chapuisia basalis
Chapuisia basalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1903.
Tham khảo
Thể loại:Chapuisia
Aneflomorpha longispina
Aneflomorpha longispina là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Aneflomorpha
Mesochorus montanus
Mesochorus montanus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesochorus
Eumops
Eumops là một chi động vật có vú trong họ Dơi thò đuôi, bộ Dơi. Chi này được Miller miêu tả năm 1906. Loài điển hình của chi này là Molossus californicus Merriam, 1890 (= Molossus perotis Schinz, 1821).
Tham khảo
Thể loại:Eumops Thể loại:Chi động vật có vú
Conus maioensis
Conus maioensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.
Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.
Tham khảo
M Thể loại:Động vật được mô tả năm 1990 Thể loại:Động vật đặc hữu Cabo Verde
Scopula rubrolineata
Scopula rubrolineata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
R
Grazzano Badoglio
Grazzano Badoglio là một đô thị ở tỉnh Asti vùng Piedmont thuộc Ý, nằm ở vị trí cách khoảng 50 km về phía đông của Torino và khoảng 15 km về phía đông bắc của Asti. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 655 người và diện tích là 10,4 km².
Grazzano Badoglio giáp các đô thị: Casorzo, Grana, Moncalvo, Ottiglio và Penango.
Người Grazzano nổi bật
Pietro Badoglio (1871–1956).
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Asti Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Piemonte
Giải vô địch bóng đá châu Âu 2008 (vòng loại bảng G)
Dưới đây là kết quả các trận đấu trong khuôn khổ bảng G - vòng loại Giải vô địch bóng đá châu Âu 2008. 8 đội bóng châu Âu thi đấu trong hai năm 2006 và 2007, theo thể thức lượt đi-lượt về, vòng tròn tính điểm, lấy hai đội đầu bảng tham gia vòng chung kết Euro 2008. Kết thúc vòng loại, hai đội Hà Lan và România giành quyền tới Áo và Thụy Sĩ.
Ghi chú về thứ tự bảng xếp hạng
Ghi chú về hai đội giành quyền vào vòng chung kết:
Kết quả
Lễ bốc thăm chia cặp bảng G được tiến hành tại một cuộc họp báo ở Amsterdam, Hà Lan vào ngày 16 tháng 2 năm 2006.
Tham khảo
Bảng G
Cá voi đầu tròn vây dài
Cá voi đầu tròn vây dài (danh pháp hai phần: Globicephala melas) là một loài cá trong họ Delphinidae. Cá voi đầu tròn vây dài sinh sống ở vùng ôn đới và cận Bắc cực của cả hai bán cầu, ở các vùng nước đại dương và một số vùng nước ven biển Bắc Đại Tây Dương, Địa Trung Hải và Biển Bắc. Trước đây tồn tại ở phía Tây Bắc Thái Bình Dương, nơi ngày nay nó có vẻ như không còn hiện diện. Có dân số dưới Nam Cực ở Nam bán cầu, mà đạt đến 68 ° N xuất hiện để được phân lập từ dân số chưa được thực hiện north.1 tổng dân số ước tính toàn cầu. Số lượng cá voi này ước tính khoảng 750.000 cá thể ở đông bắc và trung tâm Bắc Đại Tây Dương và 200.000 trong dân số tiểu Nam Cực và 31 ở biển phía Tây Bắc. Trong năm 2008, nó đã được liệt kê vào danh sách đỏ của IUCN là một loài có đủ dữ liệu (dữ liệu thiếu DD) do thiếu thông tin về dân số toàn cầu và xu hướng của nó, cũng là khả năng của 2 hoặc nhiều loài.
Liên kết ngoài
Thể loại:Động vật Thái Bình Dương Thể loại:Động vật Đại Tây Dương M Thể loại:Động vật được mô tả năm 1809 Thể loại:Cá voi châu Úc Thể loại:Động vật Đông Hoa Kỳ
Buuz
Buuz (tiếng Mông Cổ: Бууз; tiếng Buryat: Бууза/ buuza, đọc âm tiếng Việt như là bô-zừ, âm hơi gió xuất phát từ từ "baozi" trong tiếng Trung nghĩa là "bánh bao") là một loại bánh bao hấp trong ẩm thực Mông Cổ, đây là loại bánh truyền thống được chiêu đãi khách trong dịp Tết Nguyên đán của người Mông Cổ (Tsagaan Sar). Các gia đình luôn chuẩn bị lượng lớn bánh dự trữ để tiếp đón khách những ngày Tết. Bánh Buuz của người Mông Cổ có hình dáng gần giống bánh bao hấp.
Lịch sử
Buuz là phiên bản Mông Cổ của món bánh bao hấp thường thấy ở khắp đất nước họ cũng như khu tự trị người Mông Cổ ở Nội Mông, Trung Quốc. Chúng được ăn với số lượng lớn quanh năm, nhưng đặc biệt là trong các lễ mừng năm mới của người Mông Cổ, thường rơi vào tháng Hai. Buuz được chuẩn bị trong vài tuần trước đó và để bên ngoài đông lạnh; chúng được dùng với salad và bánh mì chiên, trà sữa Mông Cổ và rượu vodka. Bánh buzz có lẽ xuất hiện sau thời Thành Cát Tư Hãn.
Chế biến
thumb|Bánh bao Mông Cổ trước và sau khi chế biến thumb|Bánh bao buzz được phục vụ ở [[Buryatia, Liên bang Nga]] thumb|Bánh bao buzz 2 lớp Được làm từ bột mì, nhào với nước ấm, muối và một ít lá thì là tạo nên lớp vỏ bánh dẻo nhưng không quá dai để bọc lấy nhân bên trong. Nhân bánh được làm từ thịt cừu băm nhuyễn hay thịt bò được trộn cùng gia vị như hành tây, tỏi cùng một số thảo mộc khác. Người ta sử dụng thịt cừu là nguyên liệu chính, thay vì thịt heo hay hải sản. Loại thịt cừu này được lựa chọn tươi ngon để lúc hấp bánh tỏa mùi thơm. Nhân được trộn đều với gia vị rồi nhào vào lớp vỏ nhỏ đã được cán mỏng, nhân bánh Buuz đầy được nhồi đầy vào vỏ sau khi hấp chín. Vỏ bánh được làm từ bột, nhào kỹ theo kỹ thuật Mông Cổ rồi cán dẹp thành từng phần nhỏ. Khi ăn bánh Buuz, nên ăn lúc còn nóng là ngon và thơm nhất. Bánh Buuz thường được ăn với nước sốt cà chua.
Tham khảo
Thể loại:Ẩm thực Mông Cổ
Syngonanthus bracteosus
Syngonanthus bracteosus là một loài thực vật có hoa trong họ Eriocaulaceae. Loài này được Moldenke miêu tả khoa học đầu tiên năm 1973.
Liên kết ngoài
Thể loại:Syngonanthus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1973
Embelia gerardii
Embelia gerardii là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được Taton mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Liên kết ngoài
Thể loại:Embelia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1977
Boubacar Keita
Boubacar Keita (sinh ngày 20 tháng 5 năm 1984 ở Conakry) là một cầu thủ bóng đá người Nigeria gốc Guinée hiện tại thi đấu cho Kenkre FC ở I-League 2nd Division.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1984 Thể loại:Hậu vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nigeria Thể loại:Cầu thủ bóng đá Liga 1 (Indonesia) Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nhân vật thể thao từ Conakry Thể loại:Cầu thủ bóng đá Persitara North Jakarta Thể loại:Cầu thủ bóng đá Pelita Jaya FC Thể loại:Cầu thủ bóng đá Pahang FA Thể loại:Cầu thủ bóng đá Arema F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Sporting Clube de Goa Thể loại:Cầu thủ bóng đá Guinée Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Guinée
Orectochilus discifer
Orectochilus discifer là một loài bọ cánh cứng trong họ van Gyrinidae. Loài này được Walker miêu tả khoa học năm 1859.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Orectochilus
Lachnostachys eriobotrya
Lachnostachys eriobotrya là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (F.Muell.) Druce mô tả khoa học đầu tiên năm 1917.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lachnostachys Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1917
Symphlebia nigranalis
Liên kết ngoài
Thể loại:Symphlebia
Chapuisia bifasciata
Chapuisia bifasciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1899.
Tham khảo
Thể loại:Chapuisia
Xã Troy, Quận Ashland, Ohio
Xã Troy (Troy Township) là một xã thuộc quận Ashland, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.132 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Ohio Thể loại:Quận Ashland, Ohio
Psychotria plana
Psychotria plana là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Craib miêu tả khoa học đầu tiên năm 1932.
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1932
Sudamerlycaste peruviana
Liên kết ngoài
Thể loại:Sudamerlycaste Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Litobrochia sinuata
Litobrochia sinuata là một loài dương xỉ trong họ Pteridaceae. Loài này được Brack. mô tả khoa học đầu tiên năm 1854. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Litobrochia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1854 Thể loại:Unresolved names
Litobrochia sinuata
Molossops
Molossops là một chi động vật có vú trong họ Dơi thò đuôi, bộ Dơi. Chi này được Peters miêu tả năm 1865. Loài điển hình của chi này là Dysopes temminckii Burmeister, 1854.
Các loài
Chi này gồm các loài:
Tham khảo
Thể loại:Molossops Thể loại:Chi động vật có vú Thể loại:Họ Dơi thò đuôi
Argyrolobium lotoides
Argyrolobium lotoides là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Trautv. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Argyrolobium
Mesochorus montis
Mesochorus montis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesochorus
Hosur(K), Kushtagi
Hosur(K) là một làng thuộc tehsil Kushtagi, huyện Koppal, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Koppal (huyện)
Scopula rubrosignaria
Scopula rubrosignaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Sarılar, Mezitli
Sarılar là một xã thuộc huyện Mezitli, tỉnh Mersin, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 441 người.
Scopula rubrosignaria
Liên kết ngoài
R
Sarılar, Mezitli
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Mersin Thể loại:Làng Thổ Nhĩ Kỳ theo tỉnh
Aneflomorpha longitudinis
Aneflomorpha longitudinis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Aneflomorpha
Giải bóng đá vô địch quốc gia Đức 2013–14
Giải bóng đá vô địch quốc gia Đức 2013–14 (Bundesliga 2013-14) là mùa giải thứ 51 của Giải bóng đá vô địch quốc gia Đức, giải bóng đá hàng đầu của nước Đức. Mùa giải bắt đầu vào ngày 9 tháng 8 năm 2013 và kết thúc vào ngày 10 tháng 5 năm 2014. Kỳ nghỉ đông bắt đầu vào ngày 23 tháng 12 năm 2013 và kết thúc vào ngày 24 tháng 1 năm 2014. Bayern Munich là đương kim vô địch và chính thức lên ngôi vô địch vào ngày 25 tháng 3 năm 2014 sau khi đánh bại Hertha BSC ở vòng đấu thứ 27 của mùa giải. Nó đã phá vỡ kỷ lục trước đó của họ từ mùa giải trước, khi Bayern giành chức vô địch Bundesliga ở vòng đấu 28.
Vòng play-off xuống hạng
Hamburger SV, đội kết thúc ở vị trí thứ 16, đối mặt với SpVgg Greuther Fürth, đội đứng thứ ba từ 2. Bundesliga 2013-14 ở play-off hai lượt trận. Đội thắng với tổng tỉ số cao hơn sau cả hai trận giành quyền tham dự vào Bundesliga 2014-15. Hamburger SV giành chiến thắng, tránh được nguy cơ xuống hạng lần đầu tiên của họ.
Lượt về
''Tổng tỉ số 1–1. Hamburg thắng nhờ bàn thắng sân khách.''
Thoát Hoan
Thoát Hoan (chữ Hán: 脫歡, chữ Mông Cổ: ᠲᠣᠭᠠᠨ, Тогоон, Toγan; ? - 1301), Đại Việt sử ký toàn thư ghi Thoát Hoan (脫驩), là một hoàng tử nhà Nguyên, con trai thứ 9 của Nguyên Thế Tổ Hốt Tất Liệt, vị Hoàng đế lập ra triều đại nhà Nguyên trong lịch sử Trung Quốc. Ông được biết đến trong lịch sử Việt Nam qua 2 lần mang quân sang đánh nước Đại Việt cuối thế kỷ 13 thời nhà Trần nhưng đều thất trận.
Năm 1284-1285
Năm niên hiệu Chí Nguyên thứ 21 nhà Nguyên, niên hiệu Thiệu Bảo thứ 6 nhà Trần (1284), Nguyên Thế Tổ chuẩn bị đánh Đại Việt, phong cho Thoát Hoan làm Trấn Nam vương (镇南王) vào ngày 3 tháng 6, sai đóng ở Ngạc Châu. Trước đó từ năm 1282, Nguyên Thế Tổ đã sai tướng Toa Đô mang quân theo đường biển đi đánh Chiêm Thành, nhưng tới lúc đó vẫn chưa chiếm được nước này.
Tháng 7 năm đó, ông được lệnh đi đánh Chiêm Thành qua đường Đại Việt. Trần Thánh Tông không đồng ý cho mượn đường. Tháng 12, Thoát Hoan dẫn các tướng Ariq Qaya, Ô Mã Nhi, Lý Hằng, Koncak, Bolqadar, Satartai, Mangqudai, Naqai, Mangqudai, Lý Bang Hiến, Tôn Hựu, Tôn Đức Lâm, Lưu Thế Anh, Lưu Khuê, Nghê Nhuận đi đánh Đại Việt.
Quân Nguyên chia làm 3 đạo tiến đánh Đại Việt. Thoát Hoan và Ariq Qaya chỉ huy đạo chủ lực từ Ninh Minh tiến vào Lộc Châu (nay là Lộc Bình, Lạng Sơn).
Ngày 27 tháng 1 năm sau (1285), ông chia cánh quân của mình làm 2 mũi tiến quân, một do Bolqadar chỉ huy theo đường Khâu Ôn (nay là Ôn Châu, Lạng Sơn), một do Satartai và Lý Bang Hiến chỉ huy đi theo đường núi Cấp Lĩnh (tức là từ Lộc Bình đi Sơn Động ngày nay).
Đại quân của Thoát Hoan đi sau mũi thứ hai của Satartai và Lý Bang Hiến. Chống lại đạo quân thứ nhất này của quân Nguyên là lực lượng chủ lực của quân Trần do đích thân Trần Quốc Tuấn chỉ huy. Sau một số trận đánh, quân Trần phải rút lui khỏi Vạn Kiếp, Phả Lại, Bình Than về dàn trận bên bờ sông Hồng gần thành Thăng Long. Quân Nguyên tiến theo đường bộ về Thăng Long. .
Quân Nguyên từ Vạn Kiếp đi theo đường qua Vũ Ninh, Đông Ngạn. Đến sông Đuống, các đơn vị quân Nguyên và quân Trần giáp chiến. Quân Trần bị thiệt hại nặng, quân Nguyên lấy được nhiều thuyền. Thoát Hoan cho dựng cầu phao để đưa đại quân vượt sông Đuống tiến về kinh thành của Đại Việt.
Ngày 18 tháng 2, hai bên đại chiến bên bờ sông Hồng. Quân Trần xuôi sông Hồng rút lui. Quân Nguyên tiến đến đóng dưới chân thành một hôm rồi mới vào thành, chỉ thấy "cung thất nhẵn không". Thoát Hoan khao quân trong cung thành, nhưng rồi lại sớm rút quân khỏi thành, trở lại trại đã lập bên bờ Bắc sông Hồng. Vừa đợi Toa Đô từ phía Nam tiến lên, Thoát Hoan vừa phái Koncak, Mangqudai, Bolqadar theo đường bộ, Lý Hằng, Ô Mã Nhi theo đường thủy đuổi theo hoàng tộc họ Trần, nhưng không thành công.
Thoát Hoan tuy chiếm được kinh thành Đại Việt nhưng gặp phải kế vườn không nhà trống của quân Trần khiến quân Nguyên bị thiếu lương thực. Để phòng thủ mặt phía Nam của thành Thăng Long, Thoát Hoan dựng 2 căn cứ liền kề nhau ở hai bờ sông Hồng, một ở Hàm Tử quan (cửa Hàm Tử - nay ở Khoái Châu, Hưng Yên) và một ở Chương Dương độ (bến Chương Dương - nay ở Thượng Phúc, thuộc Thường Tín, Hà Nội). Tháng 5, quân Trần Quang Khải bắt đầu phản công.
Trước sức tấn công mạnh mẽ và bền bỉ của quân Trần, Thoát Hoan phải rút chạy khỏi thành Thăng Long về đóng ở bờ Bắc sông Hồng (khoảng Gia Lâm ngày nay).
Tướng Toa Đô từ phía nam tiến lên, muốn liên lạc với Thoát Hoan nhưng bị quân Trần chặn đánh. Sau khi thua trận ở Hàm Tử quan, Toa Đô vẫn không biết rằng Thoát Hoan đã tháo chạy. Cánh quân Toa Đô đóng ở sông Thiên Mạc và tìm cách liên lạc với ông. Được ít ngày, Toa Đô biết tin quân Thoát Hoan đã thất bại và rút chạy, bèn lui về Tây Kết và sau bị tử trận.
Năm 1287-1288
Ngày 3 tháng 9, Thoát Hoan khởi binh từ đất Ngạc tiến về phía nam. Quân Nguyên chia làm 3 cánh, trong đó Thoát Hoan chỉ huy đạo quân chủ lực đi đường châu Khâm, châu Liêm cùng Trình Bằng Phi, Áo Lỗ Xích, Ayuruyci, dẫn theo Trần Ích Tắc tiến vào biên giới đông bắc.
Thoát Hoan và Ayuruyci tập kết quân Nguyên tại Tư Minh vào ngày 18 tháng 12 năm 1287 và bắt đầu vào lãnh thổ Đại Việt ngày 25 tháng 12 năm 1287. Tiến tới Lộc Châu (Lộc Bình, Lạng Sơn) ngày 29 tháng 12, Thoát Hoan chia quân làm 2 mũi, một mũi do Trình Bằng Phi và Bolqadar chỉ huy đi từ Vĩnh Bình tới Chi Lăng và một mũi nữa gồm số quân còn lại đi từ Lộc Bình tới Sơn Động. Các mũi quân của Thoát Hoan vừa qua sông biên giới, Trình Bằng Phi mang quân Hán tiến vào phía Lạng Châu và Lão Thử (Chi Lăng). Nguyên sử chép rằng cánh quân này thắng liền 17 trận, đánh chiếm các đồn Hãm Sa, Tư Trúc. Mũi nhánh thứ hai của Thoát Hoan có Thoát Hoan đi cùng vượt qua ải Khả Lý, đầu năm 1288 thì đóng ở kênh Mao La.
Cuối tháng 1 năm 1288, cánh quân Vân Nam của Aruq gặp đại quân Thoát Hoan ở bên bờ sông Hồng gần Thăng Long. Thoát Hoan lại sai Ô Mã Nhi truy đuổi các vua Trần nhưng lần này cũng không thành công.
Ngày 2 tháng 2 năm 1288, quân Nguyên bắt đầu đánh thành Thăng Long. Quân Nguyên bao vây tấn công vài lần không có kết quả. Trần Quốc Tuấn sai Trần Cao vài lần đến trại Thoát Hoan xin giảng hoà, nhưng ban đêm thường kéo ra từng toán nhỏ đánh lén vào trại quân Nguyên, đốt phá lương thực rồi rút lui. Thoát Hoan điều quân ra ngoài truy kích, nhưng quân Trần thường ẩn nấp khó phát hiện ra.
Trong khi Thoát Hoan vây đánh Thăng Long thì các tướng Nguyên ở Vạn Kiếp vẫn tiếp tục củng cố căn cứ này làm bản doanh; lập hành lang thông sang Trung Quốc để báo tin về nước, nhưng nhiều đồn trại qua các vùng núi thường bị quân Trần đánh phá và cô lập. Thoát Hoan cuối cùng chiếm được Thăng Long, quân Trần rút đi. Chờ mãi không thấy thuyền lương của Trương Văn Hổ tới, ông bèn sai Ô Mã Nhi đi đón nhưng đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ đã bị quân Trần tập kích mất hết lương.
Ở Thăng Long mà không có lương thực, Thoát Hoan lúng túng; quân Nguyên lại bị dịch bệnh rất nhiều do không hợp thời tiết. Trong khi đó, quân Trần lại bắt đầu phản công mạnh mẽ và kiểm soát vùng Hải Dương và Hải Phòng đẩy Thoát Hoan vào nguy cơ bị cắt đường về Vạn Kiếp. Trước tình hình như vậy, Thoát Hoan rút quân khỏi Thăng Long quay về Vạn Kiếp, sai Abaci đi tiên phong mở đường.
Tại Vạn Kiếp, quân Nguyên cố thủ trong các thành gỗ nhưng thường xuyên bị quân Đại Việt tập kích vào ban đêm. Tình hình thiếu lương thực càng ngày càng trầm trọng. Thoát Hoan quyết định rút quân khỏi Đại Việt. Lúc đó là vào khoảng cuối tháng 3 năm 1288, tức là chỉ 3 tháng sau khi tiến quân vào Đại Việt. Quân Nguyên chia làm 2 ngả rút về, một ngả của thủy quân do Ô Mã Nhi và Phàn Tiếp chỉ huy, một ngả của bộ binh do Thoát Hoan chỉ huy.
Qua được Nội Bàng, Thoát Hoan nhận được tin trinh sát rằng phía trước có 30 vạn quân Đại Việt trải dọc suốt 100 dặm mai phục, đành đổi hướng đi qua Đơn Kỷ về Lộc Châu. Tuy nhiên qua đường này, quân Nguyên vẫn bị quân Đại Việt tập kích. Abaci trúng tên độc tử trận. Mãi đến ngày 19 tháng 4 năm 1288, quân Nguyên mới thoát khỏi biên giới về đến Tư Minh. .
Mỹ nhân kế của nhà Trần
Tháng 2 năm 1285, khi Thoát Hoan lên sông Nhĩ Hà, cột liền bè vào làm cầu, cho quân qua sông; quân ta theo hai bên sông lập đồn để cự lại, không được. Ngày đã về chiều, quân Nguyên qua được sông vào kinh thành Thăng Long, Trần Thánh Tông bèn sai đưa An Tư công chúa gả cho Thoát Hoan, để thư nạn cho nước.
Tháng 3, An Tư công chúa vào dinh Thoát Hoan ở bờ Bắc sông Hồng. Mưu kế này của Nhà Trần đã làm chậm bước tiến quân dồn dập Thoát Hoan vào thành Thăng Long; tạo điều kiện thuận lợi rút lui an toàn và tái tổ chức phản công trên các mặt trận cho hoàng tộc nhà Trần.
Sau khi chiến thắng quân Nguyên, sử sách không ghi chép lại việc An Tư công chúa sống như thế nào trong những tháng ngày ở trại quân Nguyên. Cũng không biết kết cục của công chúa, có thể bà đã theo Trấn Nam vương về Nhà Nguyên cư ngụ.
Cuối đời
Hai lần thất trận nặng ở Đại Việt của Thoát Hoan khiến Nguyên Thế Tổ giận dữ. Năm Chí Nguyên thứ 28 (1291), ngày 16 tháng 2, ông được lệnh tới Dương Châu trấn thủ. Từ đó, ông không được về kinh đô chầu Thế Tổ hoàng đế cho tới khi chết.
Khoảng niên hiệu Đại Đức thứ 5 (1301), Trấn Nam vương Thoát Hoan qua đời, không rõ bao nhiêu tuổi.
Con cháu
Theo ghi chép của Nguyên sử, Thoát Hoan có sáu người con trai và các cháu là:
Chú thích
Thể loại:Võ tướng nhà Nguyên Thể loại:Hoàng tử nhà Nguyên Thể loại:Vương tước nhà Nguyên Thể loại:Mất năm 1301
Valeria Zalaquett
Valeria Francisca Zalaquett Fuentealba (sinh ngày 27 tháng 11 năm 1971) là nhiếp ảnh gia và họa sĩ vẽ chân dung người Chile, với phong cách nghệ thuật đương đại và kỹ thuật số.
Tiểu sử
Valeria Zalaquett nhận bằng Triết học tại trường Đại học Công giáo Chile. Cũng tại trường đại học này, bà tham gia các khóa học về nhiếp ảnh và làm phim. Ngoài ra, bà còn lấy thêm bằng thạc sĩ ngành Nghệ thuật kỹ thuật số tại trường Đại học Pompeu Fabra ở Barcelona.
Trong tác phẩm của bà, có thể thấy sự hợp nhất giữa nhiếp ảnh và nghệ thuật thị giác thông qua photomontage, một phong cách của kỹ thuật collage và sử dụng nhiếp ảnh đơn sắc (thường là hai màu đen, trắng) "thông qua việc xen kẽ các hình dạng và kết cấu khác nhau trong các tác phẩm của nhiều nghệ sĩ đi trước, lấy tư liệu của thời kì công nghệ mới để đặc tả ý đồ của riêng họ." Theo nhà phê bình nghệ thuật Waldemar Sommer thì Zalaquett đã "hòa hợp nhiếp ảnh như hội họa". Cụ thể, chữ ký của bà được phân tích và cho rằng " (đó) là sự hòa hợp của nhiều hình ảnh, đạt đến mức mà những hình ảnh ấy có vẻ giống tranh vẽ hơn. Những bức ảnh được bà được can thiệp bằng kỹ thuật số đã biến chúng thành những mảng tranh."
Triển lãm nhóm
Zalaquett tham gia triển lãm nhóm tại ArteBA, Buenos Aires (2008), Liên hoan Truyền thông Kĩ thuật số tại Toronto (2011), triển lãm Water trong chuỗi chương trình liên hoan Nhiếp ảnh tổ chức hai năm một lần tại Amsterdam (2004), triển lãm Paisaje, Figura Humana, Bodegón: Una Revision A la Fotosía Chilena Contemporánea tại Bảo tàng Mỹ thuật Quốc gia Chile (2006) và triển lãm Video "8 tries, Parrilla" tại Trung tâm văn hóa Matucana 100 ([./https://en.wikipedia.org/wiki/Centro_Cultural_Matucana_100 Centro Cultural Matucana 100]) (2005).
Giải thưởng
Năm 1997, bà được trao tặng Giải thưởng thiết kế ánh sáng cho hai tác phẩm Sexo, Drogas y Rock & Roll.
Tham khảo
<references group="" responsive="0">
Thể loại:Nữ nghệ sĩ thế kỷ 21 Thể loại:Nhiếp ảnh gia chân dung Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1971 Thể loại:Số liên kết bản mẫu Interlanguage link
Syngonanthus brasilianus
Syngonanthus brasilianus là một loài thực vật có hoa trong họ Eriocaulaceae. Loài này được Giul. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1996.
Bộ luật Hammurabi
nhỏ|Văn bản khắc trên bia đá của bộ luật Hammurabi. nhỏ|phải|Phần trên của bia đá chứa bộ luật Hammurabi. nhỏ|Mặt sau của bia đá. Bộ luật Hammurabi (Codex Hammurabi) là văn bản luật cổ nhất còn được bảo tồn tốt, được tạo ra vào khoảng thập niên 1760 TCN ở Babylon cổ đại. Nó được vị vua thứ sáu của Babylon là Hammurabi ban hành. Chỉ còn một phần của bộ luật này tồn tại cho tới nay, được khắc trên một bia đá bazan cao khoảng 2,44 m (8 ft). Nguyên thủy, một lượng bia đá kiểu như vậy có thể đã được đặt trong các đền miếu tại một số nơi của đế quốc này
Bia đá chứa văn bản của bộ luật Hammurabi được nhà Ai Cập học là Gustave Jéquier, thành viên của đoàn thám hiểm do Jacques de Morgan chỉ huy, phát hiện tháng 12 năm 1901. Bia đá này được phát hiện tại khu vực ngày nay là tỉnh Khuzestan (tên gọi cổ đại là Elam) của Iran, nơi nó được vua Elam là Shutruk-Nahhunte chiếm giữ trong thế kỷ 12 TCN như là của cướp được. Hiện nay nó được đặt trong viện bảo tàng Louvre ở Paris. Phần trên của bia đá là hình chạm nổi thấp thượng đế của người Babylon (hoặc là Marduk hoặc là Shamash), với vua Babylon đang bệ kiến thượng đế và tay phải của ông đưa lên miệng như là dấu hiệu của lòng tôn kính. Văn bản của bộ luật chiếm phần dưới, được viết bằng văn tự hình nêm trong tiếng Babylon cổ. Văn bản được các nhà phiên dịch tách ra thành 282 luật, nhưng sự phân chia này là tùy hứng, do văn bản gốc không có các dấu hiệu phân chia.
Vua Hammurabi (trị vì khoảng 1796 TCN – 1750 TCN) tin tưởng rằng ông được các vị thần lựa chọn để đưa luật pháp tới thần dân Babylon thời đó. Trong lời nói đầu cho văn bản luật, ông tuyên bố rằng "Anu và Bel gọi Trẫm bằng tên, Hammurabi, vị Quốc vương cao quý, Người kính sợ Thượng đế, đem quy tắc về sự công bằng tới mặt đất.".
Bộ luật này thường được chỉ ra như là ví dụ sơ đẳng về việc ngay cả vua cũng không thể thay đổi các luật lệ nền tảng liên quan tới việc điều hành đất nước, dạng nguyên thủy của cái mà ngày nay được gọi là hiến pháp.
Bộ luật của vua Hammurabi nước Babylon là một trong vài bộ luật tại Cận Đông cổ đại. Các tập hợp sớm hơn về luật pháp có bộ luật của Ur-Nammu, vua xứ Ur (khoảng 2050 TCN), bộ luật Eshnunna (khoảng 1930 TCN) và bộ luật của Lipid-Ishtar, vua xứ Isin (khoảng 1870 TCN), trong khi các bộ luật ra đời muộn hơn có bộ luật Hittite, bộ luật Assyria, luật Moses và trụ Cyrus của vua Cyrus Đại đế nước Ba Tư. Các bộ luật này đến từ các nền văn hóa tương đồng trong một khu vực địa lý tương đối nhỏ và chúng có các đoạn văn bản tương tự như nhau.
Người Babylon và các láng giềng của họ đã phát triển hệ thống sớm nhất về kinh tế được ấn định trong văn bản luật, sử dụng đơn vị chuẩn đo lường các chủng loại hàng hóa khác nhau. Các văn bản luật từ Sumer có thể được coi là các công thức kinh tế dạng văn bản đầu tiên, và có nhiều thuộc tính vẫn còn được sử dụng trong hệ thống giá ngày nay... chẳng hạn như các lượng pháp điển hóa của tiền cho các giao dịch kinh doanh (lãi suất), các loại mức phạt bằng tiền vì 'điều phạm pháp', các quy tắc thừa kế, các luật liên quan tới việc tài sản tư nhân được đánh thuế hay phân chia như thế nào v.v. Bộ luật không quy định cơ hội để diễn giải hay biện hộ, mặc dù nó ngụ ý quyền của một người trong việc trưng ra chứng cứ. Để có tổng quan về bộ luật, xem thêm bài luật Babylon.
Về dân sự
Những điểm tiến bộ, đặc sắc nhất của Bộ luật này chính là các quy định về dân sự. Bộ luật đã đặc biệt chú ý điều chỉnh quan hệ hợp đồng, vì đây là quan hệ phổ biến ở xã hội Lưỡng Hà cổ đại, có nhiều quy định không những tiến bộ về nội dung, mà còn chặt chẽ về kĩ thuật lập pháp. Về chế định hợp đồng, Luật quy định ba điều kiện bắt buộc đối với hợp đồng mua bán: Bộ luật cũng quy định các điều khoản lĩnh canh ruộng đất. Đối với ruộng, người lĩnh canh nhận mỗi mùa từ 1/3 - 1/2 số sản phẩm thu hoạch. Đối với vườn được nhận 2/3 số sản phẩm thu hoạch. Điểm tiến bộ hơn nữa là luật đã quy định mức lãi suất đối với hợp đồng vay nợ. Cụ thể luật quy định mức lãi suất đối với tiền là 1/5, vay thóc là 1/3.
Về chế định thừa kế tài sản, Luật Hammurabi phân làm hai loại thừa kế: thừa kế theo pháp luật và thừa kế theo di chúc.
Thừa kế theo pháp luật: Nếu người cho thừa kế không để lại di chúc thì tài sản được chuyển đến cho những người có quyền đối với tài sản đó theo luật định. Thời gian đầu tài sản tập trung ở dòng họ và dần dần được chuyển về gia đình có quyền thừa kế và thành tài sản chung của gia đình. Đó là cách thừa kế theo pháp luật.
Thừa kế theo di chúc: Bộ luật đã hạn chế quyền tự do của người viết di chúc như quy định người cha không được tước quyền thừa kế của con trai nếu người con mới phạm lỗi lần đầu và lỗi không nghiêm trọng. Con trai, con gái đều được hưởng quyền thừa kế ngang nhau.
Về lĩnh vực hôn nhân và gia đình
Theo xu hướng củng cố địa vị của người chồng, người cha nên trách nhiệm và nghĩa vụ thuộc về người vợ và con cái. Nếu không có con, người chồng có quyền ly dị, bán vợ hoặc lấy vợ lẽ. Nếu bắt được vợ ngoại tình thì chồng có quyền trói vợ và nhân tình của vợ ném xuống sông cho chết. Ngược lại nếu vợ bắt được chồng ngoại tình, chỉ có quyền ly dị mà thôi. Điểm tiến bộ là đã có quy định kết hôn phải có giấy tờ, ở mức độ nào đó có quy định bảo vệ người phụ nữ (người vợ có quyền ly hôn khi người chồng đi khỏi nhà không có lý do, chồng có quan hệ ngoại tình hay vu cáo vợ ngoại tình). Có một quy định rất nhân đạo nếu đặt trong hoàn cảnh lúc bấy giờ là: "Người chồng không được bỏ vợ khi biết người vợ mắc bệnh phong hủi."
Về hình sự
Lĩnh vực Hình sự là lĩnh vực thể hiện rõ nhất tính giai cấp và sự bất bình đẳng. Tàn dư của xã hội nguyên thủy rất rõ là nguyên tắc trả thù ngang bằng, thậm chí còn cho phép trừng trị cả những người không liên quan đến tội phạm. Nguyên tắc này chỉ căn cứ vào hậu quả xảy ra trên thực tế để áp dụng trách nhiệm pháp lý, chứ không xét trên phương diện mức độ lỗi và chủ thể thực hiện hành vi vi phạm. Thí dụ, Điều 38 quy định: " Nếu thợ xây nhà mà xây không đảm bảo, nhà đổ, chủ nhà chết thì người thợ xây bị giết." hoặc Điều 39: "Nếu nhà đổ, con của người chủ nhà chết thì con của người thợ xây cũng phải chết ".
Bằng phương pháp thống kê cho thấy trong Luật Hammurabi có nhắc tới 32 trường hợp xử tử hình. Thường là các hình phạt rất khắc nghiệt như dìm, đóng đinh, chém v.v…Tính chất tương xứng trong trách nhiệm pháp lý nhấn mạnh nhiều đến tính trừng trị đối nhân hoặc đối vật, mà chưa tính đến tính giáo dục, hay tạo điều kiện để người vi phạm hoàn lương. Bên cạnh đó, Bộ luật còn nêu ra trách nhiệm tập thể của các thành viên công xã đối với nhà nước; quy định về trừng phạt kẻ giúp nô lệ chạy trốn, trừng phạt những kẻ xâm phạm quyền sở hữu của nhà vua, chủ nô; Trừng phạt người quản gia làm thất thoát tài sản của chủ bị ném cho dã thú xé xác; Lấy cắp gia cầm hoặc các đồ dùng khác của chủ sẽ bị phạt từ 10 đến 30 lần giá trị thứ lấy cắp. Nếu không nộp được phạt, kẻ lấy cắp sẽ bị giết. Điểm tiến bộ trong lĩnh vực hình sự là luật đã manh nha phân biệt phạm tội vô ý và phạm tội cố ý. Ví dụ luật ghi trong khi ẩu đả làm chết người, nếu kẻ làm chết người chứng minh được rằng không cố ý giết người thì sẽ không bị tử hình, chỉ bị phạt tiền.
Về tố tụng
Tố tụng là thủ tục giải quyết các vụ án. Bộ luật đã có nhiều quy định về thủ tục bắt giữ, giam cầm, quy định những nguyên tắc khi xét xử như xét xử phải công khai, phải coi trọng chứng cứ, phán quyết phải được thi hành nghiêm minh... Có hai quy định rất đặc thù về tố tụng của Bộ luật này: