cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ẩm kế
Ẩm kế tóc
Qua thực nghiệm, độ ẩm tương đối (RH) trong khoảng 20%–90% là phù hợp nhất đối với ẩm kế tóc. Cũng giống các thiết bị ẩm kế khác, ẩm kế tóc hoạt động chính xác nhất trong khoảng giữa của thang đo độ ẩm; trong khoảng 40%–60% RH ở nhiệt độ phòng, độ chính xác của ẩm kế tóc là ± 2–3% RH. Ngoài khoảng đó, độ chính xác của ẩm kế tóc giảm dần. Ngoài ra, độ chính xác của ẩm kế tóc còn bị ảnh hưởng vào nhiều yếu tố khác như tính chất các loại tóc/lông khác nhau, sai số do cơ cấu truyền động bên trong ẩm kế, điều kiện môi trường. Ví dụ, ẩm kế tóc không nên đặt ở những vị trí có luồng không khí thay đổi vận tốc liên tục mà nên ở những nơi có vận tốc khí ổn định.
Ẩm kế khô–ướt
Ẩm kế khô–ướt hay còn gọi là ẩm kế bốc hơi ẩm (tiếng Anh: psychrometer) dùng để đo độ ẩm tương đối của không khí. Ẩm kế khô–ướt có thiết kế gồm hai nhiệt kế: nhiệt kế bầu khô (dry-bulb thermometer) và nhiệt kế bầu ướt (wet-bulb thermometer). Trên đầu đo của nhiệt kế bầu ướt có bọc một lớp bông hoặc vải thấm nước để giữ ẩm. Nhiệt kế bầu khô (tk) chỉ nhiệt độ của không khí và nhiệt kế bầu ướt (ta) chỉ nhiệt độ bay hơi của nước ở trạng thái bão hòa. Ở nhiệt độ cao hơn điểm đông của nước, nước bay hơi nhờ ẩn nhiệt hóa hơi, làm giảm nhiệt độ, do đó nhiệt kế bầu ướt sẽ ở nhiệt độ thấp hơn nhiệt kế bầu khô. Khi đó giữa hai đầu đo có chênh lệch nhiệt độ (
Δt= tk−ta
). Nếu không khí càng khô thì nước bốc hơi càng mạnh, nhiệt độ đầu đo của nhiệt kế ướt càng giảm. Dựa vào chênh lệch nhiệt độ giữa hai đầu nhiệt kế sẽ xác định được độ ẩm tương đối của không khí.
thumb|left|upright=0.8|Máy ẩm kế khô–ướt có lẽ được sản xuất tại Thụy Sĩ vào khoảng năm 1850 bởi Kappeller ([[Musée d'histoire des sc khoa de la Ville de Genève|MHS Geneva)]]
Độ ẩm tương đối cũng có thể được xác định bằng đồ thị trạng thái của không khí ẩm hay còn gọi là đồ thị độ ẩm (humidity chart hoặc psychrometric chart). Có hai loại đồ thị độ ẩm phổ biến: đồ thị d-t và đồ thị I-d. Đồ thị d-t còn được biết đến với tên là đồ thị Grosvenor (Grosvenor chart) theo tên của hai kỹ sư thiết lập nên đồ thị này đầu tiên. Đồ thị d-t biểu thị mối quan hệ của các đại lượng độ chứa hơi (d), nhiệt độ (t), entanpy không khí ẩm (I), độ ẩm tương đối (RH hoặc φ), thể tích riêng (v), hệ số nhiệt hiện (SHR ). Đồ thị I-d thường được nhắc đến trong tiếng Anh là Mollier-Ramzin chart do đặt theo tên của hai kỹ sư Mollier (người Đức) và Ramzin (người Nga) thiết lập nên đồ thị lần đầu tiên. Đồ thị I-d biểu thị mối quan hệ của các đại lượng entanpy (I), độ chứa hơi (d), nhiệt độ (t), độ ẩm tương đối (RH hoặc φ), và áp suất hơi nước riêng phần (ph) của không khí ẩm. Áp suất hơi nước riêng phần trong các mẫu khí là áp suất hơi bão hòa ứng với điểm sương được quan sát và khí trong ẩm kế có cùng áp suất với khí tại thời điểm lấy mẫu.
Ẩm kế khô–ướt thường được sử dụng trong ngành khí tượng học và trong ngành công nghiệp điện lạnh để sạc môi chất lạnh thích hợp cho các hệ thống điều hòa không khí dân dụng và thương mại.
Ẩm kế quay
thumb|Ẩm kế quay dùng để sử dụng ngoài trời
Ẩm kế ngưng tụ
Nguyên lý hoạt động cơ bản của ẩm kế là sử dụng một gương kim loại bằng đồng phủ kim loại rhodi hoặc vàng có nhiệt độ bề mặt được điều chỉnh chính xác nhờ một thiết bị làm lạnh nhiệt điện (thermo-electric cooler - TEC) hoặc bơm nhiệt Peltier. Tia sáng mạnh chiếu từ nguồn sáng (đèn LED) đập tới gương phản xạ chiếu tới đầu thu là một tế bào quang dẫn (photo-transistor). Mẫu khí cần đo độ ẩm được dẫn qua bề mặt gương và bề mặt gương được làm lạnh dần cho đến khi xuất hiện sự ngưng tụ. Khi lớp sương xuất hiện, ánh sáng bị tán xạ tới đầu thu quang, giảm lượng sáng đo được bởi đầu thu. Do vậy, đầu thu quang dẫn sẽ kích thích bộ điều khiển phát tín hiệu để bơm nhiệt bên dưới gương hoạt động và làm nóng gương. Gương bị nung nóng, lớp sương biến mất và chấm dứt hiện tượng tán xạ ánh sáng, chu kỳ làm lạnh mới lại bắt đầu. Chu kỳ tiếp tục cho đến khi tạo thành trạng thái cân bằng giữa hơi nước và lớp ngưng tụ, khi đó lớp ngưng tụ có độ dày xác định. Để đo nhiệt độ gương, sử dụng cảm biến đo nhiệt độ kiểu điện trở hoặc cặp nhiệt ngẫu. Ẩm kế ngưng tụ có hệ thống ghép quang (optocoupler) bên trên gồm đèn LED và đầu thu quang dẫn dùng để bù trôi. Hệ thống ghép quang dưới mặt gương dùng để đo độ phản xạ của gương. Cảm biến được cân bằng quang nhờ bộ chắn ánh sáng của bộ ghép quang phía trên. Tốc độ làm lạnh bề mặt gương thông thường không được quá 1°C một phút.
Ẩm kế ngưng tụ được sử dụng phổ biến từ đầu thập kỷ 1960 do lúc đó, thiết bị bơm nhiệt điện và hệ thống đầu thu quang điện đã phát triển mạnh. Trước thập kỷ 1960, ẩm kế ngưng tụ chủ yếu được sử dụng trong các phòng thí nghiệm do việc sử dụng môi chất làm lạnh rất khó kiểm soát nhiệt độ và việc phát hiện hơi nước ngưng tụ chủ yếu bằng mắt thường. Theo Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 12045:2017 (ISO 6327:1981), có hai nhóm phương pháp làm lạnh bề mặt gương: tự động và không tự động. Phương pháp làm lạnh không tự động đòi hỏi sự chú ý liên tục từ người vận hành, như làm lạnh đoạn nhiệt (khí CO2 nén trong bình, được xả lên mặt gương, khí CO2 giãn nở qua vòi phun và hạ nhiệt độ) hoặc dùng ống thổi dung môi bay hơi (etylen oxit – C2H4O). Phương pháp dùng thiết bị tự động bao gồm phương pháp tiếp xúc gián tiếp với chất làm lạnh qua điện trở nhiệt và bơm nhiệt điện (hiệu ứng Peltier). Chất làm lạnh điện trở nhiệt bao gồm khí nitơ lỏng (có thể hạ nhiệt độ lạnh xuống đến −80°C) hoặc hỗn hợp carbon dioxide rắn–aceton (có thể hạ xuống −50°C).
Ưu điểm của ẩm kế ngưng tụ là phạm vi đo rộng, có độ chính xác cao và ổn định hơn các loại thiết bị đo độ ẩm khác. Ẩm kế ngưng tụ sử dụng giàn lạnh nhiệt điện (TEC) hai cấp có thể đo nhiệt độ ngưng sương xuống −35°C; còn ở hệ thống giàn lạnh bốn hoặc năm cấp, ẩm kế ngưng tụ có thể đo điểm sương xuống đến −80°C. Những thiết bị ẩm kế dành cho phòng thí nghiệm và các ngành công nghiệp đặc biệt có thể đạt độ chính xác ±0,1°C; còn các ẩm kế ngưng tụ thông dụng có thể đạt độ chính xác ±0,2 °C. Phạm vi đo của ẩm kế ngưng tụ rất rộng, từ −80°C đến 100°C, có thể mở rộng tới 180°C. Ẩm kế ngưng tụ còn có ưu điểm là có thể làm việc trong môi trường ăn mòn, như đo độ ẩm trong khí nhiên liệu.
Nhược điểm của ẩm kế ngưng tụ là cấu tạo phức tạp, giá thành cao hơn những thiết bị cùng loại và việc sử dụng–bảo trì thiết bị khó khăn nên ít được sử dụng đại trà trong công nghiệp, mà chủ yếu được dùng trong phòng thí nghiệm để định chuẩn. Ẩm kế ngưng tụ cần được vệ sinh và hiệu chuẩn thường xuyên bởi nhân viên kỹ thuật chuyên nghiệp, để duy trì các mức độ chính xác cao. Ngoài ra, ẩm kế ngưng tụ rất dễ bị ảnh hưởng bởi tạp chất môi trường. Ngay cả trong môi trường làm việc rất sạch, vẫn có thể xuất hiện những tạp chất bẩn trên bề mặt gương, do vậy tác động đến việc ánh sáng thu nhận bởi đầu đọc và ảnh hưởng đến kết quả đo. Với ẩm kế ngưng tụ, gradient nhiệt độ và sự rò nhiệt cũng ảnh hưởng nhiều đến độ chính xác của đầu cảm biến. Do vậy, người ta sử dụng mạch PACER (Programmable Automatic Contaminant Error Reduction) giúp giảm sai sót do bụi bẩn, cho phép làm lạnh–nung nóng chính xác, vì vậy không cần cắt mạch để lau gương.
Ẩm kế biến thiên trở kháng
Ẩm kế biến thiên trở kháng là những loại cảm biến mà các phần tử nhạy là các chất hút ẩm. Các loại ẩm kế này hoạt động dựa trên tính chất điện (như điện trở, điện dung) của các cảm biến phụ thuộc vào độ ẩm của môi trường. Khi độ ẩm môi trường thay đổi sẽ làm trở kháng của các cảm biến thay đổi theo (nên gọi là ẩm kế biến thiên trở kháng). Các phần tử nhạy có kích thước nhỏ để giảm thời gian hồi đáp của cảm biến. Các chất hút ẩm có khả năng hút nước phụ thuộc vào độ ẩm tương đối của không khí. Đầu đo độ ẩm có đặc tính điện là hàm số của lượng nước hấp thụ, hàm này phải ổn định theo thời gian, có tính chất thuận nghịch và tuyến tính. Ẩm kế biến thiên trở kháng được chia thành ba nhóm chính: ẩm kế điện trở, ẩm kế tụ điện điện môi polyme, và ẩm kế tụ điện điện môi nhôm oxit Al2O3.
Ẩm kế điện trở
Ẩm kế điện trở (resistive hygrometer hoặc hygristor ) sử dụng phần đế có kích thước nhỏ (vài mm²) được phủ chất hút ẩm và gắn hai điện cực bằng kim loại không bị ăn mòn và không bị oxy hóa. Giá trị điện trở đo được giữa hai điện cực phụ thuộc vào hàm lượng nước (tỉ số giữa khối lượng nước hấp thụ với khối lượng chất khô) và vào nhiệt độ chất hút ẩm. Hàm lượng nước phụ thuộc vào độ ẩm tương đối của khí và nhiệt độ. Cảm biến của ẩm kế điện trở có thể sử dụng ở dải đo từ 5% đến 95% RH, với sai số ±2–5%. Dải nhiệt độ hoạt động của ẩm kế điện trở từ −10°C đến 60°C, thời gian hồi đáp khoảng 10 giây. Ẩm kế điện trở ít bị ảnh hưởng ô nhiễm bởi môi trường đo do đó thường dùng trong các ngành công nghệ.
Ẩm kế tụ điện điện môi polyme
Về cơ bản, ẩm kế tụ điện hay còn gọi là ẩm kế điện dung (capacitive hygrometer) hoạt động dựa trên nguyên tắc sử dụng tụ điện để đo độ ẩm của không khí hoặc chất khí. Ẩm kế tụ điện cơ bản gồm hai bản cực tụ điện, giữa hai bản cực của tụ điện là không khí, được xem như chất điện môi. Hằng số điện môi ε và điện dung C tỉ lệ với độ ẩm tương đối H của không khí. Quan hệ giữa độ ẩm và hằng số điện môi được biểu diễn theo công thức: Trong đó: T–Nhiệt độ tuyệt đối (°K); P–Áp suất của khí ẩm (mmHg); Pbh–Áp suất hơi bão hòa ở nhiệt độ T (mmHg); H hoặc φ–Độ ẩm tương đối RH (%).
Với cảm biến tụ điện điện môi polyme, dải đo độ ẩm từ 5% đến 100% với sai số 2%. Dải nhiệt độ hoạt động từ −40°C đến 100°C, với sai số từ 2–3%. Thời gian hồi đáp khoảng vài giây.
Ẩm kế tụ điện điện môi nhôm oxit
Ẩm kế tụ điện điện môi nhôm oxit là tụ điện trong đó Al2O3 là chất điện môi được tạo ra bằng phương pháp Anot hóa với tấm nhôm được sử dụng làm điện cực thứ nhất của tụ. Điện cực thứ hai là một màng kim loại mỏng được tạo thành trên mặt kia của lớp điện môi. Chiều dày lớp Al2O3 nhỏ hơn hoặc bằng 0,3μm. Sự thay đổi trở kháng của tụ phụ thuộc vào áp suất riêng phần của hơi nước và không phụ thuộc vào nhiệt độ. Quá trình Anot hóa được thực hiện bằng điện phân dung dịch H2SO4 với tấm nhôm làm cực dương (Anot). Oxy hình thành trên nhôm và oxy hóa bề mặt để tạo thành Al2O3. Lớp oxit nhôm có cấu trúc xốp nên tiếp xúc tốt với không khí ẩm. Điện cực thứ hai phủ lên lớp Al2O3 có thể dùng đồng, vàng, platin, Niken–Crom, và nhôm. Cảm biến tụ điện nhôm oxit cho phép đo nhiệt độ điểm sương TS trong phạm vi từ −80°C đến 70°C, dải áp suất làm việc từ 0 đến 100 Pa. Thời gian hồi đáp khoảng vài giây. Cảm biến tụ điện nhôm oxit có nhược điểm không sử dụng được trong môi trường chứa chất ăn mòn như natri chloride, lưu huỳnh v.v…
Ẩm kế nhiệt
Ẩm kế nhiệt (thermal hygrometer) dựa trên nguyên tắc sự thay đổi của độ ẩm sẽ làm thay đổi độ dẫn nhiệt của không khí. Loại ẩm kế này chỉ đo độ ẩm tuyệt đối chứ không phải độ ẩm tương đối. Ẩm kế nhiệt sử dụng cảm biến nhiệt trở để xác định sự thay đổi độ dẫn nhiệt của khí, từ đó xác định độ ẩm tuyệt đối của khí. Ẩm kết nhiệt gồm hai điện trở nhiệt (thermistor) được treo bằng những sợi dây mỏng nhằm tránh thất thoát nhiệt qua sự truyền nhiệt tiếp xúc (dẫn nhiệt) với vỏ hộp thiết bị. Một trong hai điện trở nhiệt tiếp xúc với không khí bên ngoài qua một lỗ thông nhỏ; điện trở nhiệt còn lại được đặt trong buồng kín, tránh tiếp xúc với không khí. Cả hai điện trở nhiệt được nối trong một mạch điện cầu. Khi có dòng điện chạy qua, hai điện trở nhiệt nóng lên, nhiệt độ lên tới 170°C cao hơn nhiệt độ không khí. Ban đầu, trong điều kiện khí khô, mạch cầu Wheastone thiết lập giá trị tham chiếu là 0. Khi độ ẩm tuyệt đối tăng dần, giá trị điện thế ghi nhận ở cảm biến cũng tăng theo. Khi khối lượng riêng của khí bằng 150g/m³, giá trị điện thế cảm biến đạt điểm cực đại và giảm dần về bằng 0 khi trọng lượng riêng bằng 345g/m³. Đối với ẩm kế nhiệt, mẫu khí đo cần giữ tĩnh tại, tránh để luồng khí di chuyển để đạt độ chính xác. Vì luồng khí khi chuyển động đối lưu sẽ làm lạnh và gây sai số cho thiết bị đo.
Ẩm kế hấp thụ
thumb|Thiết bị đo độ ẩm sáng chế bởi Francis Dunmore vào năm 1938 Ẩm kế hấp thụ hay còn gọi là ẩm kế điện ly (electrolytic hygrometer) hoạt động dựa trên hiện tượng hấp thụ hơi nước của một số chất như Lithi Chloride (LiCl) hoặc Anhyđrit Photphoric (P2O5). Các chất này có đặc tính khi ở trạng thái khô sẽ có giá trị điện trở rất cao; khi hút ẩm hơi nước từ môi trường xung quanh, điện trở giảm đáng kể. Sự thay đổi điện trở có thể đo bằng mạch điện, từ đó xác định được độ ẩm trong môi trường cần đo. Cảm biến điện ly đo độ ẩm đầu tiên được phát minh bởi kỹ sư người Mỹ Francis W. Dunmore vào năm 1938. Đây là loại ẩm kế điện đầu tiên và duy nhất được sản xuất thương mại cho đến tận thập niên 1970.
Thiết kế của một ẩm kế điện ly sử dụng muối LiCl gồm hai điện cực kim loại được ngăn cách bởi một lớp vải sợi thủy tinh tẩm dung dịch bão hòa muối lithi chloride (dung dịch điện ly). Hai điện cực nối với một nguồn điện xoay chiều. Khi dòng điện chạy qua sẽ làm dung dịch LiCl bị nung nóng, nước trong dung dịch bị bay hơi. Khi nước bay hơi hết, muối kết tinh có điện trở tăng mạnh, dòng điện giữa các điện cực giảm xuống đáng kể. Khi dòng điện bị giảm đi, nhiệt độ ở đầu đo giảm xuống, tinh thể LiCl lại hấp thụ nước, độ ẩm tăng, làm dòng điện tăng. Quá trình tiếp tục lặp lại cho đến khi trạng thái cân bằng giữa muối rắn LiCl và dung dịch được thiết lập. Khi đó, áp suất riêng phần của hơi nước trong mẫu khí tương ứng với áp suất phía trên dung dịch bão hòa LiCl ở cùng nhiệt độ. Trạng thái cân bằng này cũng giúp xác định nhiệt độ điểm sương. Phần tử điều chỉnh của ẩm kế là lithi chloride.
Đối với ẩm kế điện ly sử dụng Anhyđrit Photphoric (P2O5) làm chất hút ẩm, P2O5 khi tiếp xúc với hơi ẩm trong khí sẽ chuyển hóa thành dung dịch điện ly (axit phosphoric H3PO4). Dung dịch axit photphoric được điện phân liên tục và dòng điện được đo bởi cảm biến. Khi mẫu khí cần đo được thổi qua thiết bị đo với lưu lượng ổn định, dòng điện điện phân là một hàm số tuyến tính của nồng độ hơi nước.
Thời gian hồi đáp của ẩm kế điện ly LiCl tương đối lớn, cỡ hàng chục phút. Độ chính xác có thể đạt tới ±0,2°C. Phạm vi đo nhiệt độ điểm sương của các chất từ −10°C đến 60°C. Cảm biến không được dùng khi áp suất hơi nước nhỏ hơn áp suất hơi bão hòa của LiCl, nghĩa là dưới 11% RH.
Ẩm kế trọng lực
Ẩm kế trọng lực (gravimetric hygrometer) đo khối lượng của mẫu không khí so với thể tích không khí khô có cùng thể tích. Theo Cục Tiêu chuẩn Quốc gia Hoa Kỳ (NBS), đây là phương pháp xác định độ ẩm trong không khí có độ chính xác rất cao. Ở các quốc gia như Mỹ, Anh, Châu Âu, Nhật Bản, đã phát triển các tiêu chuẩn quốc gia dựa trên loại ẩm kế này. Sự bất tiện của thiết bị này là nó thường chỉ được dùng để hiệu chuẩn các công cụ kém chính xác hơn, được gọi là Tiêu chuẩn chuyển giao (transfer standards).
Ẩm kế quang học
Ẩm kế quang học (optical hygrometer) hay còn gọi là ẩm kế hấp thụ quang (optical absorption hygrometer ) đo sự hấp thụ ánh sáng của nước trong không khí. Ẩm kế hấp thụ quang hoạt động dựa trên hiện tượng hơi nước hấp thụ năng lượng bức xạ ở một dải ánh sáng hẹp, ở trường hợp các loại ẩm kế này là dải ánh sáng tử ngoại. Một bộ phát sáng và một bộ thu nhận ánh sáng được bố trí với một thể tích không khí giữa chúng. Đầu thu ánh sáng sẽ xác định được độ suy giảm của ánh sáng, tương ứng với độ ẩm, theo định luật Beer-Lambert. Ẩm kế quang học có thể chia thành các loại sau: ẩm kế Lyman-alpha (sử dụng ánh sáng Lyman-alpha phát ra từ hydro), ẩm kế krypton (sử dụng ánh sáng có bước sóng 123,58 nm do Krypton phát ra) và ẩm kế hấp thụ vi sai (sử dụng ánh sáng phát ra từ hai bước sóng khác nhau, một bước sóng bị hấp thụ bởi độ ẩm và bước sóng còn lại thì không bị hấp thụ). Thời gian hồi đáp của ẩm kế quang chỉ trong vòng vài mili giây (ms); phạm vi đo từ −80°C đến 40°C.
Ứng dụng
Ngoài nhà kính và trong các ngành công nghiệp, ẩm kế có nhiều ứng dụng như máy ấp trứng, phòng xông hơi, hộp giữ ẩm và bảo tàng. Ẩm kế cũng được dùng trong việc chăm sóc các nhạc cụ bằng gỗ như piano, guitar, violin và đàn hạc, vì những nhạc cụ này có thể bị hỏng do điều kiện độ ẩm không phù hợp. Máy đo độ ẩm đóng vai trò lớn trong việc chữa cháy vì độ ẩm tương đối càng thấp, nhiên liệu có thể cháy dữ dội hơn. Trong môi trường dân cư, ẩm kế được sử dụng để hỗ trợ kiểm soát độ ẩm (độ ẩm quá thấp có thể làm hỏng da và cơ thể con người, trong khi độ ẩm quá cao tạo điều kiện cho nấm mốc và mạt bụi nhà phát triển). Máy đo độ ẩm cũng được sử dụng trong ngành sơn vì sơn và các chất phủ khác có thể rất nhạy cảm với độ ẩm và điểm sương.
Khó khăn về độ chính xác
Đo độ ẩm là một trong những vấn đề khó khăn trong ngành kỹ thuật đo lường. Theo Hướng dẫn của Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), "Độ chính xác có thể đạt được [để xác định độ ẩm] được liệt kê trong bảng đề cập đến các dụng cụ chất lượng tốt được vận hành và bảo trì tốt. Trong thực tế, những điều này không dễ đạt được." Hai nhiệt kế có thể được so sánh bằng cách ngâm cả hai trong một bình nước cách nhiệt (hoặc cồn nếu muốn nhiệt độ dưới điểm đóng băng của nước) và khuấy mạnh để giảm thiểu sự thay đổi nhiệt độ. Một nhiệt kế thủy tinh (liquid-in-glass thermometer) chất lượng cao nếu được sử dụng và giữ gìn cẩn thận sẽ hoạt động ổn định trong vài năm. Máy đo độ ẩm phải được hiệu chuẩn trong không khí, đây là môi trường truyền nhiệt kém hiệu quả hơn nhiều so với nước và nhiều loại có thể bị sai lệch vì vậy cần phải hiệu chuẩn lại thường xuyên. Một khó khăn nữa là hầu hết các máy ẩm kế chỉ đo độ ẩm tương đối thay vì độ ẩm tuyệt đối, nhưng độ ẩm tương đối là một hàm số của cả nhiệt độ và độ ẩm tuyệt đối, do đó, sự thay đổi nhiệt độ nhỏ trong không khí trong buồng thử nghiệm sẽ ảnh hưởng đến sự thay đổi độ ẩm tương đối.
Trong môi trường lạnh và ẩm, sự thăng hoa của băng (nước đá) có thể xảy ra trên đầu cảm biến, cho dù cảm biến đó là tóc, điểm sương, gương, phần tử cảm biến điện dung hay nhiệt kế bầu khô của ẩm kế khô-ướt. Băng trên đầu dò khớp với độ ẩm bão hòa đối với băng ở nhiệt độ đó, tức là điểm sương. Tuy nhiên, một máy đo độ ẩm thông thường không thể đo chính xác dưới điểm sương, và cách duy nhất để giải quyết vấn đề cơ bản này là sử dụng đầu dò độ ẩm được làm nóng.
Hiệu chuẩn ẩm kế khô-ướt
Hiệu chuẩn chính xác của nhiệt kế được sử dụng là cơ bản để xác định độ ẩm chính xác bằng phương pháp khô-ướt. Các nhiệt kế phải được bảo vệ khỏi nhiệt bức xạ và phải có một luồng không khí đủ cao trên bóng đèn ướt để có kết quả chính xác nhất. Một trong những loại máy đo độ ẩm bóng đèn khô chính xác nhất được phát minh vào cuối thế kỷ 19 bởi Adolph Richard Aßmann (1845–1918); thường được gọi là Ẩm kế Assmann. Trong thiết bị này, mỗi nhiệt kế được treo trong một ống kim loại đánh bóng thẳng đứng và ống đó lần lượt được treo trong ống kim loại thứ hai có đường kính lớn hơn một chút; những ống đôi này dùng để cách ly nhiệt kế khỏi nguồn nhiệt bức xạ. Không khí được hút qua các ống bằng quạt được điều khiển bởi cơ chế đồng hồ để đảm bảo tốc độ phù hợp (một số phiên bản hiện đại sử dụng quạt điện có điều khiển tốc độ điện tử). Theo Middleton, năm 1966, "một điểm cốt yếu là không khí được hút giữa các ống đồng tâm, cũng như qua ống bên trong".
Một giải pháp đôi khi được sử dụng để đo độ ẩm chính xác khi nhiệt độ không khí dưới điểm đông là sử dụng lò sưởi điện được kiểm soát nhiệt độ để tăng nhiệt độ của không khí bên ngoài lên trên điểm đông. Trong cách sắp xếp này, một chiếc quạt hút không khí bên ngoài qua (1) nhiệt kế để đo nhiệt độ bầu khô xung quanh, (2) phần tử gia nhiệt, (3) nhiệt kế thứ hai để đo nhiệt độ bầu khô của không khí nóng, sau đó cuối cùng (4) một nhiệt kế bầu ướt. Theo Hướng dẫn của Tổ chức Khí tượng Thế giới, "Nguyên tắc của ẩm kế được làm nóng là hàm lượng hơi nước của một khối không khí không thay đổi nếu được nung nóng. Đặc tính này có thể được dùng cho ẩm kế khô-ướt bằng cách tránh việc phải duy trì một bầu nhiệt trong điều kiện dưới điểm đông."
Do độ ẩm của không khí xung quanh được tính gián tiếp từ ba phép đo nhiệt độ, nên trong hiệu chuẩn nhiệt kế chính xác của thiết bị như vậy thậm chí còn quan trọng hơn so với cách sắp xếp hai bầu nhiệt độ.
Hiệu chuẩn muối bão hòa
Các nhà nghiên cứu khác nhau đã nghĩ ra việc sử dụng các dung dịch muối bão hòa để hiệu chuẩn ẩm kế. Hỗn hợp của một số muối và nước cất có đặc tính là chúng duy trì độ ẩm gần như không đổi trong một thùng chứa kín. Bể chứa muối bão hòa (Natri chloride) khi đạt ổn định sẽ có độ ẩm khoảng 75%. Các muối khác có mức độ ẩm cân bằng khác: Lithi chloride ~ 11%; Magiê chloride ~ 33%; Kali cacbonat ~ 43%; Kali sulfat ~ 97%. Các dung dịch muối có nhược điểm là độ ẩm sẽ thay đổi theo nhiệt độ và mất nhiều thời gian để đạt đến trạng thái cân bằng. Nhưng với ưu điểm dễ sử dụng, những dung dịch muối được dùng trong các ứng dụng có độ chính xác thấp, chẳng hạn như kiểm tra độ ẩm cơ học và điện tử.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phát minh của Thụy Sĩ Thể loại:Thiết bị điều hướng Thể loại:Dụng cụ và thiết bị khí tượng học Thể loại:Phát minh của Ý Thể loại:Phát minh của Trung Quốc Thể loại:Nhiệt động lực học khí quyển
Goera altofissura
Goera altofissura là một loài trong họ Goeridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Chú thích
Thể loại:Goera
Gonomyia sparsipuncta
Gonomyia sparsipuncta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Gonomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Australasia
Eria obesa
Liên kết ngoài
O Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1830
Euxoa lenola
Euxoa lenola là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Hvozdec, České Budějovice
Hvozdec là một làng thuộc huyện České Budějovice, vùng Jihočeský, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Khu dân cư ở huyện České Budějovice Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Agnorhiza bolanderi
Agnorhiza bolanderi là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (A.Gray) W.A.Weber mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Liên kết ngoài
Thể loại:Agnorhiza Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1999 Thể loại:Thực vật California Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1868
Gibbaeum album
Gibbaeum album là một loài thực vật có hoa trong họ Phiên hạnh. Loài này được N.E.Br. mô tả khoa học đầu tiên năm 1926.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gibbaeum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1926
Euhesma coppinensis
Euhesma coppinensis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Exley mô tả khoa học năm 1998.
Tham khảo
Thể loại:Euhesma Thể loại:Động vật được mô tả năm 1998
Misuzu Kaneko
Misuzu Kaneko (tiếng Nhật: 金子 み す ゞ, tên thật là Teru Kaneko (金子 テ ル), 11 tháng 4 năm 1903 – 10 tháng 3 năm 1930) – là nữ nhà thơ và nhạc sĩ Nhật Bản.
Teru Kaneko sinh ở ngôi làng đánh cá Senzaki-mura, nay là một phần của thành phố Nagato, tỉnh Yamaguchi. Cuộc sống của làng quê phụ thuộc vào việc đánh bắt thủy sản, đặc biệt là từ việc khai thác cá mòi. Những cảnh đánh bắt cá và biển thường xuất hiện trong thơ của bà. Sự nghiệp của Kaneko như là một nhà thơ viết cho thiếu nhi bắt đầu vào năm hai mươi tuổi, không lâu sau khi cô trở thành người quản lý và nhân viên duy nhất của một hiệu sách nhỏ ở Shimonoseki, một thị trấn ở phía nam của đảo Honshu. Ở đây, cô phát hiện ra việc một số tạp chí đang có một sự bùng nổ về văn học thiếu nhi và họ đề nghị độc giả gửi cho họ các bài thơ và truyện. Kaneko gửi một loạt thơ cho các tạp chí, trong số này có 5 bài được chọn đăng ở 4 tạp chí trong năm 1923. Các năm tiếp sau đó cô đã in được 50 bài thơ.
Năm 1926 cô bị cha mẹ ép gả cho một người đàn ông mà cô không yêu. Người đàn ông này vốn đào hoa và không ủng hộ việc cô làm thơ. Một thời gian sau chồng cô mắc bệnh hoa liễu và truyền cho cô căn bệnh này. Năm 1930 cô ly dị chồng. Lúc đầu chồng cũ để cho cô nuôi con nhưng sau đổi ý đã đòi nuôi con. Để phản đối việc này, Kaneko đã tự tử, trước đó cô đã viết di chúc đòi để cho mẹ của cô (bà ngoại) nuôi con gái.
Những năm sau đó, khi nước Nhật bước vào thời kỳ chủ nghĩa quân phiệt thì rất nhiều tài năng văn học bị lãng quên. Thơ của Kaneko chỉ bắt đầu nổi tiếng ở Nhật Bản từ đầu thập niên 1980. Còn hiện tại thì thơ của Kaneko đã trở thành một phần của văn hóa thế giới.
Mitzoruga marmorea
Mitzoruga marmorea là một loài nhện trong họ Miturgidae.
Loài này thuộc chi Mitzoruga. Mitzoruga marmorea được Henry Roughton Hogg miêu tả năm 1896.
Tham khảo
biologie|2011|10|21}}
Thể loại:Mitzoruga
Sauvagesia paucielata
Sauvagesia paucielata là một loài thực vật có hoa trong họ Ochnaceae. Loài này được Sastre miêu tả khoa học đầu tiên năm 1971.
Thymus pulchellus
Thymus pulchellus là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được C.A.Mey. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1831.
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1831
Werneriobryum geluense
Werneriobryum geluense là một loài rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được Herzog mô tả khoa học đầu tiên năm 1909.
Liên kết ngoài
Thể loại:Werneriobryum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1909
Chiến tranh Pháp–Tây Ban Nha (1635–1659)
Chiến tranh Pháp-Tây Ban Nha là một cuộc xung đột quân sự đã đẩy nước Pháp tham chiến trong Chiến tranh Ba mươi năm. Sau khi các đồng minh Đức của Thụy Điển buộc phải tìm kiếm các điều khoản với Đế quốc La Mã Thần thánh, vị Thủ tướng đầu tiên của nước Pháp, Hồng y Richelieu, đã tuyên chiến với Tây Ban Nha vì đất đai của Pháp bị lãnh thổ Habsburg vây quanh. Cuộc xung đột này là sự tiếp nối những mục tiêu của cuộc Chiến tranh Kế vị Mantova (1628–1631) trong đó Pháp xâm chiếm miền bắc nước Ý để chiếm hữu lãnh thổ thuộc chủ quyền của dòng Habsburg Tây Ban Nha. Cuộc chiến tranh này mãi đến năm 1659 mới chấm dứt thông qua Hòa ước Pyrénées.
Bối cảnh
Suốt nhiều năm liền, Vương quốc Pháp dưới thời các Triều đại Valois và Bourbon, đã từng là kỳ phùng địch thủ của nhà Habsburg, vốn có hai nhánh cai trị Tây Ban Nha và Đế quốc La Mã Thần thánh. Phần lớn trong thế kỷ 16 và 17, Pháp phải đối phó với lãnh thổ Habsburg ở cả ba mặt; Hà Lan Tây Ban Nha về phía bắc, Franche-Comté trên biên giới phía đông, và Tây Ban Nha ở phía nam. Nhà Habsburg tự nhiên trở thành chướng ngại vật ngăn cản người Pháp mở mang bờ cõi, và khiến cho Pháp phải đối mặt với khả năng xâm lược từ nhiều phía. Chính vì vậy mà Pháp đã tìm cách làm suy yếu quyền kiểm soát các vùng đất này của nhà Habsburg.
Trong cuộc chiến tranh Ba mươi năm, gồm nhiều phe phái Tin Lành khác nhau đã đương đầu với thế lực của Đế quốc La Mã Thần thánh. Pháp bèn đứng ra chu cấp cho những kẻ thù của nhà Habsburg. Pháp đã hào phóng hỗ trợ một cuộc xâm lược Đế chế của Thụy Điển từ sau năm 1630. Sau một thời gian đạt được thành công phi thường, đại quân do Thụy Điển đứng đầu đã bị liên quân Tây Ban Nha và Đế quốc La Mã Thần thánh đánh bại trong trận quyết chiến ở Nördlingen vào năm 1634, khiến nhiều đồng minh của Thụy Điển bỏ chạy sang hàng ngũ Đế chế. Dù bản thân Thụy Điển vẫn tiếp tục chinh chiến nhưng lại không tránh khỏi lực lượng bị suy yếu trầm trọng. Nhằm đảm bảo những đồng minh chủ chốt vẫn tiếp tục cuộc chiến và mang lại một kết quả thuận lợi cho Pháp, vị Thủ tướng đầu tiên của nước Pháp là Hồng y Richelieu, đã quyết định đưa cả vương quốc của ông vào thế chủ động và tuyên chiến với Tây Ban Nha vào năm 1635.
Giai đoạn đầu (1635–1648)
Cuộc chiến công khai với Tây Ban Nha được bắt đầu bằng một chiến thắng đầy hứa hẹn dành cho người Pháp ở Les Avins năm 1635. Năm sau quân Tây Ban Nha đóng tại miền Nam Hà Lan đáp trả bằng một loạt chiến dịch chớp nhoáng gây nên cảnh tàn phá ở miền bắc nước Pháp khiến quân Pháp choáng váng và biến nền kinh tế của vùng này vỡ vụn. Người Tây Ban Nha dự tính xâm chiếm Paris chỉ vì họ dàn trải binh lực trên lục địa quá lớn đã buộc phải đình chỉ cuộc xâm lược này lại. Khoảng lặng trong các cuộc tấn công của Tây Ban Nha đã cho Pháp một cơ hội tụ tập lực lượng và ép quân Tây Ban Nha phải lùi trở lại về biên giới phía Bắc. Họ còn gửi quân qua ngã Lorraine để tiến vào Alsace nhằm cắt đứt con đường Tây Ban Nha, tuyến tiếp tế quan trọng nối liền Hà Lan Tây Ban Nha sang chính quốc Tây Ban Nha thông qua cảng Genova vùng Địa Trung Hải. Năm 1640, tình trạng căng thẳng chính trị nội bộ gây ra bởi gánh nặng của cuộc Chiến tranh Ba mươi năm đã dẫn tới các cuộc nổi dậy đồng thời của Catalunya và Bồ Đào Nha chống lại Vương triều Habsburg Tây Ban Nha. Tây Ban Nha giờ đây phải chiến đấu trong hai cuộc chiến tranh lớn về sự ly khai được thêm vào một cuộc xung đột quốc tế lớn; sụp đổ toàn bộ của đế chế Tây Ban Nha sắp xảy ra. Các tổ chức xứ Catalunya liền tuyên bố thành lập nước Cộng hòa Catalunya liên minh với Pháp vào ngày 17 tháng 1, và người Pháp chiếm đóng Catalunya, bề ngoài là để trợ giúp quân nổi dậy. Đến năm 1643, người Pháp giành được chiến thắng rực rỡ khi đánh bại một trong những đạo quân thiện chiến nhất của Tây Ban Nha tại Rocroi, miền bắc nước Pháp; chấm dứt huyền thoại bất khả chiến bại của Tây Ban Nha.
Trong thập niên cuối cùng của Chiến tranh Ba mươi năm, quân đội Tây Ban Nha tại xứ Hà Lan Tây Ban Nha bị kẹp vào giữa cánh quân Pháp và Hà Lan, ít lâu sau người Pháp giành thắng lợi lớn tại Lens nhưng liên quân Pháp-Hà Lan không thể đập tan đạo quân khổng lồ xứ Flanders. Khi đàm phán hòa ước, Pháp cứ một mực loại trừ Tây Ban Nha nhưng đề nghị này đã bị các bên bác bỏ trong cuộc đàm phán. Chiếu theo Hòa ước Westphalia, Pháp đã giành được lãnh thổ ở miền Alsace, do đó làm gián đoạn con đường Tây Ban Nha; tại lễ ký kết hiệp ước, Tây Ban Nha công nhận nền độc lập của nước Cộng hòa Hà Lan nhưng ngay sau đó họ liền rời hội nghị khi tuyên bố rằng chẳng còn gì để đàm phán; thực sự là Tây Ban Nha được trả tiền để rời khỏi vị trí mà họ đã chiếm giữ trên sông Rhine. Diễn biến này có nghĩa là cuộc chiến giữa Pháp và Tây Ban Nha sẽ tiếp tục diễn ra thêm một thời gian nữa.
Ở nước Ý, Pháp đã chiến đấu với sự trợ giúp miễn cưỡng ít nhiều từ xứ phụ thuộc Piemonte chống lại Tây Ban Nha tại Công quốc Milano. Sự bại trận được thêm vào trong giai đoạn 1639–1642 bởi cuộc nội chiến Piemonte. Trận vây hãm Torino năm 1640 là một sự kiện nổi tiếng trong cả cuộc chiến này và cuộc xung đột Pháp–Tây Ban Nha. Năm 1646 một hạm đội Pháp dưới sự chỉ huy của Đô đốc Jean Armand de Maille-Brézé đã bị đánh bại trong trận Orbetello và đạo quân được Pháp gửi tới hỗ trợ cũng bị đẩy lui bởi presidio Toscana của Tây Ban Nha; Milano vẫn trụ vững dưới sự thống trị của Tây Ban Nha.
Giai đoạn sau (1648–1659)
Battle of Valenciennes (1656) Năm [[1648 đã chứng kiến sự bùng nổ của một cuộc bạo loạn lớn chống lại vương quyền ở Pháp mà sử sách quen gọi bằng cái tên Fronde. Nội chiến ở Pháp tiếp tục cho đến năm 1653 với sự thắng thế của triều đình. Vào lúc kết thúc Fronde, toàn bộ đất nước mệt mỏi trước tình trạng hỗn loạn và phẫn nộ với giới quý tộc, tất thảy đều coi phe cánh của nhà vua như là đại diện cho một chính phủ trật tự và ổn định, và do đó sự biến Fronde đã dọn đường cho chính thể chuyên chế của vua Louis XIV. Cuộc chiến tranh nói chung do chính giới quý tộc Pháp khởi xướng vẫn tiếp tục nổi lên ở các xứ Flanders, Catalunya và nước Ý, bất cứ nơi nào mà một đơn vị đồn trú Tây Ban Nha và Pháp gáp mặt đối chọi lẫn nhau, và Condé cùng với đám tàn quân bại tướng đã công khai trước bàn dân thiên hạ là mình sẽ sang phụng sự vua Tây Ban Nha. "Fronde Tây Ban Nha" này gần như chỉ là một vụ quân sự thuần túy ngoại trừ một vài sự cố nổi bật diễn ra một cách chậm chạp. Tình hình quốc nội của Tây Ban Nha cũng chẳng khá khẩm gì hơn so với Pháp bên cạnh vụ "fronde" và chinh chiến ở Ý ra thì họ vẫn đang vướng bận việc trấn áp cuộc nổi dậy ở Bồ Đào Nha và vụ bạo loạn xứ Catalunya do Pháp hậu thuẫn. Người Tây Ban Nha đành phải tập trung nỗ lực chính nhằm khôi phục Thân vương quốc Catalunya và vài vùng lãnh thổ Ý khác nhau vì những lý do chiến lược; điều này đã giúp Bồ Đào Nha có thời gian củng cố công cuộc kháng chiến giành lại độc lập của họ.
Trong lúc tại Ý, cuộc chiến dọc theo biên giới giữa Piemonte và Công quốc Milano do Tây Ban Nha nắm giữ vẫn tiếp tục diễn ra. Hai lần trong khoảng thời gian 1647–1649 và 1655–1659, Pháp tìm mọi cách mở một mặt trận thứ hai chống lại Milano nhờ dựa vào liên minh với Công tước xứ Modena Francesco I d'Este, nhưng điều này không bao giờ đạt được kết quả mong muốn là phá vỡ phòng tuyến của Tây Ban Nha. Ở miền Nam, cuộc nổi dậy Napoli tan vỡ và lực lượng thân Pháp tại đây đã bị quân trú đóng Tây Ban Nha đánh đuổi vào năm 1648. Trên thực tế, tất cả các chiến dịch của Pháp ở Ý trong chiến tranh dự định cắt đứt con đường Tây Ban Nha nhưng đều chìm trong thất bại.
thumb|307px|[[Trận Orbetello|Cuộc phong tỏa Orbetello, tranh của Matthäus Merian]] Tại Tây Ban Nha, Pháp bị vụ Fronde làm cho suy yếu nên không thể giữ vững xứ Catalunya chống lại cuộc tái chinh phục của quân Tây Ban Nha; nguyên nhân khiến Pháp bị sa lầy là khi người dân xứ Catalunya phát hiện ra rằng người Pháp thậm chí còn hách dịch hơn cả chủ cũ dòng Habsburg Tây Ban Nha và một số đã chuyển lòng trung thành của họ trở lại chế độ kiềm chế ở Madrid. Tận dụng lợi thế của các đơn vị quân Pháp, lực lượng Tây Ban Nha dưới sự chỉ huy của Đại công tước Leopold Wilhelm đã phá vây ra khỏi Hà Lan trong hai lần: lần đầu tiên gặp được sự trợ giúp phòng thủ đầy tận tình của nông dân địa phương; lần thứ hai thì đánh chiếm thành công một số pháo đài miền Bắc nước Pháp từ tháng 2 đến tháng 3 năm 1652. Mất đi sự ủng hộ của người dân xứ Catalunya, những tranh cãi nội bộ làm cho suy sụp và bị người Tây Ban Nha từ phía bắc đe dọa tiến công một lần nữa, người Pháp đã buộc phải rút hầu hết lực lượng của họ ra khỏi phía nam dãy núi Pyrénées. Tàn quân kháng chiến Catalunya và quân đội Pháp rút gần hết ở Barcelona đã ra hàng quân Habsburg Tây Ban Nha vào tháng 10 năm 1652. Người Tây Ban Nha vẫn còn bị phân tâm bởi cuộc chiến phục hồi ngôi vị Bồ Đào Nha, và mặc dù họ tiến hành cuộc chiến tranh lan ra miền bắc, vượt qua dãy núi Pyrénées tiến vào vùng Roussillon xứ Catalunya cũ, chiến đấu rời rạc và tiền tuyến được ổn định, việc lấy Pyrénées làm biên giới đã tỏ ra hữu hiệu. Đến năm 1653 sự kiệt quệ nhìn chung đã đạt đến điểm mà cả hai bên đều có thể thu thập nguồn tiếp tế cho phép họ đặt chân ra chiến trường cho đến tháng Bảy. Vào lúc này, ở gần Péronne, Condé đã đẩy Turenne vào thế bất lợi nghiêm trọng, nhưng ông không thể kích động viên tướng Tây Ban Nha, Bá tước Fuensaldaña với nhiều mối bận tâm nhằm bảo tồn binh lực của mình hơn là lập Condé làm Quản thừa cho vua Pháp, và các đạo quân cứ lại rút về dần mà không xảy ra chiến sự. Một sự biến trọng đại đã xảy ra vào năm 1654 là trận Công hãm và Giải vây Arras. Vào đêm ngày 24–25 tháng 8 một chiến lũy phong tỏa do hoàng thân dựng lên xung quanh nơi đó đã bị đại quân của Turenne chọc thủng một cách tài tình, và Condé cũng tỏ ra ngang tài ngang sức khi ông cho các quân đoàn bao vây được rút lui một cách an toàn dưới sự yểm trợ của một loạt cú xung kích của kỵ binh cầm gươm do chính ông chỉ huy. Năm 1655 Turenne chiếm được pháo đài Landrecies, Condé và St Ghislain. Năm 1656 hoàng thân Condé vì muốn trả thù cho lần đại bại ở Arras đã quyết định điều binh khiển tướng đánh phá chiến lũy của Turenne xung quanh Valenciennes (16 tháng 7), nhưng Turenne đã kịp thời rút quân của mình mà không làm xáo trộn hàng ngũ.
thumb|300px|right|Trận Dunes, tranh của [[Charles-Philippe Larivière.]] Kể từ khi nước Anh bước vào cuộc chiến với Tây Ban Nha, một liên minh Anh-Pháp chống lại Tây Ban Nha được thành lập khi Hòa ước Paris ký kết vào tháng 3 năm 1657. Chiến dịch năm 1657 chẳng có biến cố gì xảy ra, và chỉ được nhớ đến bởi sự có mặt của 3.000 lính bộ binh thiện chiến từng trải qua cuộc nội chiến Anh, do Cromwell gửi đến tuân theo Hòa ước liên minh với Mazarin của ông, là có dự phần vào trong đó. Sự hiện diện của đội quân Anh và mục đích rất rõ ràng của nó đã biến Dunkerque trở thành một Calais mới, sẽ được nước Anh chiếm giữ mãi mãi, đã ban cho chiến dịch tiếp theo một đặc tính chắc chắn và quyết định đó vốn hoàn toàn vắng mặt trong các giai đoạn sau của cuộc chiến này.
Dunkerque đã bị bao vây một cách nhanh chóng bằng sức tiến công mạnh mẽ, tới khi Don Juan xứ Áo và Condé xuất hiện với đạo quân cứu viện đến từ Veurne, Turenne mạnh dạn tiến quân lên đường giáp chiến. Cuộc gặp gỡ giữa hai bên đã biến thành trận Dunes (Các Đụn Cát) diễn ra vào ngày 14 tháng 6 năm 1658, là bước thí nghiệm quân lực thực sự đầu tiên kể từ sau trận Faubourg St Antoine. Trận đánh này dẫn đến kết quả liên quân Anh-Pháp đại thắng quân thù, đồng thời cũng khiến người Tây Ban Nha mất hết hi vọng vào một thắng lợi trên chiến trường. Dunkerque thất thủ và được bàn giao cho nước Anh như người Pháp đã hứa. Nó vẫn còn nằm dưới sự cai quản của nước Anh mãi đến khi Charles II bán lại cho Louis XIV vào năm 1662. Một chiến dịch rời rạc cuối cùng sau năm 1659 đã kết thúc khi người Tây Ban Nha đẩy lùi bước tiến của quân Pháp tại Ý.
Chú thích
Thể loại:Xung đột thế kỷ 17 Thể loại:Pháp thế kỷ 17 Thể loại:Tây Ban Nha thế kỷ 17 Thể loại:Nội chiến liên quan tới châu Âu Thể loại:Nội chiến kỷ nguyên tiền Hiện đại Thể loại:Nội chiến dựa trên kế vị Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Pháp Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Tây Ban Nha Thể loại:Lịch sử quân sự Chế độ cũ Thể loại:Quan hệ Pháp-Tây Ban Nha Thể loại:Pháp thập niên 1630 Thể loại:Pháp thập niên 1640 Thể loại:Pháp thập niên 1650 Thể loại:Tây Ban Nha thập niên 1630 Thể loại:Tây Ban Nha thập niên 1640 Thể loại:Tây Ban Nha thập niên 1650 Thể loại:Xung đột thập niên 1630 Thể loại:Xung đột thập niên 1640 Thể loại:Xung đột thập niên 1650
Polystichum herbaceum
Liên kết ngoài
Thể loại:Polystichum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1984
Redekin
Redekin là một đô thị thuộc huyện Jerichower Land, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Redekin có diện tích 19,21 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 680 người.
Paranhammus marcipor
Paranhammus marcipor là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Goera tagalica
Goera tagalica là một loài trong họ Goeridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Paranhammus marcipor
Tham khảo
Thể loại:Paranhammus
Goera tagalica
Chú thích
Thể loại:Goera
Ame Xongyieleng
Ame Xongyieleng là một chính khách người Lào. Ông là một thành viên của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào. Ông cũng là đại diện của Quốc hội Lào cho Tỉnh Sainyabuli (Khu vực 7).
Gonomyia speratina
Gonomyia speratina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Gonomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Euhesma crabronica
Euhesma crabronica là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1914.
Tham khảo
Thể loại:Euhesma Thể loại:Động vật được mô tả năm 1914
Aristea rigidifolia
Aristea rigidifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được G.J.Lewis miêu tả khoa học đầu tiên năm 1940.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aristea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1940
Tansila
Tansila  là một tổng tại tỉnh Banwa ở phía tây Burkina Faso. Thủ phủ là thị xã Tansila. Theo điều tra dân số năm 1996, tổng này có tổng dân số 27.714 người.
Thị xã và các làng xã
Các thị xã thị trấn và các làng xã lớn nhất như sau .:
Tham khảo
Thể loại:Tổng của Burkina Faso Thể loại:Tỉnh Banwa
Anh Tú (sinh 1992)
Nguyễn Anh Tú (sinh ngày 30 tháng 5 năm 1992 tại Thái Bình) có nghệ danh là Anh Tú hay Anh Tú The Voice là một nam ca sĩ người Việt Nam.
1992–2017: Thuở niên thiếu và trước khi nổi tiếng
Anh Tú sinh ra và lớn lên trong một gia đình ở Hưng Hà, Thái Bình. Sau này, anh theo học và đã tốt nghiệp tại trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội. Anh có một thời gian công tác tại Nhà hát Tuổi trẻ và đi hát tại các phòng trà, nhà hàng trước khi Nam tiến.
2017–2019: Giọng Hát Việt, 6th Sense Entertainment JSC và sự nghiệp ban đầu
Anh Tú tham gia cuộc thi Giọng hát Việt 2017 và chọn về với đội của Huấn luyện viên Đông Nhi. Bước ra từ chương trình với danh hiệu Á Quân, anh đầu quân về công ty 6th Sense Entertainment của chính huấn luyện viên Đông Nhi cùng chồng của cô là nam ca sĩ Ông Cao Thắng.
Đến tháng 3 năm 2018, Anh Tú chính thức ra mắt sản phẩm debut của mình và cũng là bản hit lớn trong sự nghiệp của anh Cuộc Sống Em Ổn Không của nhạc sĩ Vương Anh Tú, tính đến nay ca khúc đã đạt hơn 160 triệu lượt xem trên Youtube.
Cũng trong năm này, anh tham gia chương trình Gương Mặt Thân Quen mùa thứ 6 và đã đạt giải 3 trong chương trình.
Đến năm 2019, Anh Tú tiếp tục cho ra các ca khúc Mình Làm Người Yêu Nhé Em, Mạnh Mẽ Lên Cô Gái và cũng nhận được sự yêu thích của khán giả.
2020–2021: Rời công ty, Rap Việt, Xuân Hạ Thu Đông Rồi Lại Xuân và được đón nhận
Ngày 25 tháng 7 năm 2020, Anh Tú xác nhận rời công ty Đông Nhi - Ông Cao Thắng để tìm con đường riêng.
Đồng thời anh cũng cho ra mắt ca khúc Nếu Ta Không May một sáng tác của LyLy ngay sau đó.
Tháng 8 năm 2020, Anh Tú tham gia Rap Việt (mùa 1) với vai trò Ca sĩ hỗ trợ, và được khán giả yêu mến bởi phong thái điềm đạm, sự hỗ trợ nhiệt tình cho các thí sinh trong chương trình.
Tháng 5 năm 2021, Anh Tú cho ra mắt ca khúc ''Mơ Về Hạnh Phúc" - ca khúc chủ đề của bộ phim truyền hình Cây táo nở hoa.
Đến đầu năm 2021, tên tuổi của Anh Tú lại một lần nữa được khẳng định trong lòng khán giả khi anh trở thành một trong 3 host của chương trình đình đám Xuân Hạ Thu Đông Rồi Lại Xuân cùng với Hòa Minzy, Hứa Kim Tuyền.
Tháng 12 năm 2021, Anh Tú quay lại với Rap Việt (mùa 2) vòng đối đầu, hỗ trợ các thí sinh trong team Karik, Wowy và nhận được nhiều sự khen ngợi từ khán giả.
2022: Sao Nhập Ngũ, Xuân Hạ Thu Đông 2022
Đầu năm này, anh cho ra mắt ca khúc Nấu Tết Khác Biệt trong dịp Tết Nguyên Đán 2022.
Tháng 3 năm 2022, Anh Tú chính thức trở thành một trong 8 người tham gia chương trình Sao nhập ngũ 2022. . Chương trình được đông đảo khán giả ủng hộ từ những tập phát sóng đầu tiên, và Anh Tú gây ấn tượng với hình tượng chiến sĩ mạnh mẽ, nam tính, nhưng cũng rất ấm áp, hòa đồng với các đồng đội xung quanh.
Ngày 1 tháng 4 năm 2022, Anh Tú cho ra mắt sản phấm âm nhạc Hàng Xóm kết hợp với LyLy. .
Tháng 8 năm 2022, Anh Tú kết hợp với HIEUTHUHAI cho ra mắt sản phẩm Real Men. .
Tháng 9 năm 2022, anh tiếp tục tham gia Xuân Thu Đông Rồi Lại Xuân mùa 2 cùng với các host cố định khác là Trúc Nhân, Orange và Hứa Kim Tuyền. .
Cũng trong năm nay, Anh Tú còn thể hiện thành công 2 bài hát nhạc phim, bao gồm: Tìm Được Nhau Khó Thế Nào (Chìa Khóa Trăm Tỷ); Cha Và Con (Dân Chơi Không Sợ Con Rơi). Anh cũng trở thành gương mặt quảng cáo hợp tác với thương hiệu nổi tiếng như là OPPO, X-men, Shopee, Panasonic, Tiger, Maggi, Honda, Kiehl's, Coca Cola, Thiên Long Bát Bộ, Viettel Money, Dyson, Mango, Hublot, Calvin Klein...
2023: Mừng Con Về Nhà, Rap Việt mùa 3
Ngày 2 tháng 1 năm 2023, Anh Tú cho ra mắt ca khúc Mừng Con Về Nhà - một bài hát do anh tự sáng tác dành tặng các khán giả đang làm việc và học tập xa nhà, xa quê hương vào dịp Tết Nguyên Đán. .
Ngày 27 tháng 5 năm 2023, Anh Tú tiếp tục đồng hành cùng Rap Việt mùa 3 với vị trí ca sĩ hỗ trợ. .
Ngày 13 tháng 7 năm 2023, Anh Tú cho ra mắt ca khúc “Hoàng Hôn Nhớ” - một trong những ca khúc chủ đề của bộ phim truyền hình Hoa vương.
Micraira brevis
Micraira brevis là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được M.D.Barrett & R.L.Barrett mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.
Anh Tú (sinh 1992)
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1992 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh tại Thái Bình Thể loại:Nam ca sĩ Việt Nam Thể loại:Ca sĩ pop Việt Nam Thể loại:Ca sĩ Thái Bình
Limnonectes paramacrodon
Limnonectes paramacrodon là một loài ếch trong họ Ranidae. Nó được tìm thấy ở Brunei, Indonesia, Malaysia, Singapore, và Thái Lan. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông. Nó ngày càng hiếm gặp do mất môi trường sống.
Micraira brevis
Liên kết ngoài
Thể loại:Micraira Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2005
Limnonectes paramacrodon
Liên kết ngoài
Thể loại:Limnonectes Thể loại:Động vật lưỡng cư Indonesia Thể loại:Động vật lưỡng cư Malaysia Thể loại:Động vật lưỡng cư Singapore Thể loại:Động vật lưỡng cư Thái Lan Thể loại:Động vật Borneo Thể loại:Động vật Brunei
Sân bay Karasburg
Sân bay Karasburg là một sân bay ở Karasburg, Namibia.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sân bay Namibia
Fresno, Tolima
Fresno là một khu tự quản thuộc tỉnh Tolima, Colombia. Thủ phủ của khu tự quản Fresno đóng tại Fresno Khu tự quản Fresno có diện tích 208 ki lô mét vuông. Đến thời điểm ngày 28 tháng 5 năm 2005, khu tự quản Fresno có dân số 29908 người.
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh Tolima Thể loại:Khu tự quản của Colombia
Thảm họa mỏ ngọc thạch Hpakant 2015
Vào ngày 22 tháng 11 năm 2015, một trận lở đất lớn ở Hpakant, bang Kachin, miền bắc Myanmar đã giết chết ít nhất 116 người gần mỏ ngọc thạch, với khoảng 100 người mất tích.
Vụ lở đất
Vụ lở đất xảy ra vào đầu giờ sáng, khi một đống đất thải nhân tạo khai thác từ mỏ ngọc bích gần đó sụp đổ. Nhiều người trong số những người thiệt mạng là những người sống trong một ngôi làng nhỏ gần đống chất thải, bao gồm cả những người khai thác mỏ và những người khác đã nhặt rác qua đất hoang để tìm tàn dư ngọc để bán. Nguyên nhân của sự sụp đổ chưa rõ.
Các nỗ lực cứu hộ của Hội Chữ thập đỏ Myanmar và các nhóm khác đã được thực hiện để tìm và phục hồi những người sống sót; một người được kéo ra từ đống đổ nát còn sống, nhưng sau đó chết vì bị thương. Ít nhất 116 thi thể đã được báo cáo là đã được kéo ra. Khoảng một trăm người đã được báo cáo là mất tích. Tổng số thương vong không thể ước tính chính xác, vì không biết chính xác số người sống gần khu vực này. Theo một quan chức của Tổng cục quản lý thị trấn Hpakant, người dân đã được cảnh báo tránh sống gần đống chất thải vì khả năng sạt lở.
Điều tra
Ngành khai thác ngọc ở Myanmar tạo ra doanh thu hàng năm ước tính khoảng 31 tỷ USD. Hiện tại vẫn chưa rõ công ty nào chịu trách nhiệm về bãi thải, mặc dù được biết trước cuộc bầu cử dân chủ năm 2015, nhiều mỏ trong số này đã bị lãnh đạo quân đội nước này kiểm soát, dẫn đến các hành vi an toàn và tham nhũng đáng nghi ngờ. Tử vong do lở đất tương tự là phổ biến, nhưng không có quy mô nào của vụ lở đất Hpakant. Người phát ngôn của đảng Liên minh Quốc gia vì Dân chủ cho biết họ sẽ điều tra các công ty và các hoạt động dẫn đến thảm họa này.
Tham khảo
Thể loại:Thảm họa năm 2015 Thể loại:Thiên tai năm 2015 Thể loại:Myanmar 2015
Dẻ đỏ
Dẻ đỏ (danh pháp hai phần: Lithocarpus ducampii) là một loài thực vật có hoa trong họ Cử. Loài này được (Hickel & A.Camus) A.Camus mô tả khoa học đầu tiên năm 1917.
Chú thích
D Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1917
Limnonectes parvus
Limnonectes parvus (tên tiếng Anh: Philippine Small-disked Frog) là một loài ếch trong họ Ranidae. Chúng là loài đặc hữu của Philippines.