cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thạch Thất
Đặc điểm nổi bật
Xã Đồng Trúc là nơi đã xuất hiện cộng đồng dân cư cách đây trên 2000 năm, có nhiều địa chỉ khảo cổ, hiện còn lưu giữ được nhiều di vật, nhiều dấu tích có ý nghĩa rất quan trọng trong việc nghiên cứu tìm hiểu về lịch sử, văn hóa, khoa học, tôn giáo và tín ngưỡng. Ở đây cũng có đình Trúc Động cổ nhất huyện. Một số xã của Thạch Thất có những dòng họ ít phổ biến như họ Cấn, họ Khuất... Cũng như một số huyện của Hà Tây cũ, giọng nói của người Thạch Thất khá nặng, khó nghe và gần như mỗi làng, xã có một giọng nói khác nhau
Thạch Thất là quê hương của "Trạng Bùng" Phùng Khắc Khoan, Đình nguyên Hoàng giáp Nguyễn Đăng Huân (1804-1838), danh nhân văn hóa Nguyễn Tử Siêu, nhà viết kịch Tào Mạt, nhà thơ Bằng Việt, nhạc sỹ Phan Lạc Hoa... Thạch Thất cũng là quê hương của võ sư Nguyễn Lộc (1912-1960), người sáng lập môn Vovinam (Việt Võ Đạo). Đặc biệt, vùng đất này là quê hương của hơn 20 vị tướng lĩnh Quân đội nhân dân, Công an nhân dân Việt Nam, có một số gia đình có 2 thế hệ cha con đều là tướng lĩnh
Văn hóa dân gian
Thạch Thất nổi tiếng với nhiều làng nghề nổi tiếng của xứ Đoài như: nghề mộc Chàng Sơn, dệt Hữu Bằng, đan lát Bình Phú, sắt - cơ kim khí Phùng Xá, làm bánh chè lam Thạch Xá và kẹo chè lam Đại Đồng, vv.... Hiện nay một số nơi tại huyện Thạch Thất như làng Chàng Sơn, thôn Phú Hòa (làng Ra) xã Bình Phú, Thạch Xá vẫn còn lưu giữ bộ môn nghệ thuật dân gian múa rối nước. Hàng năm vào dịp lễ tết, hội làng vẫn tổ chức biểu diễn. Đặc biệt rối nước làng Ra hiện vẫn còn lưu giữ được những con rối cổ, bên cạnh đó hàng năm các đội vẫn tổ chức tu sửa và bổ sung con rối mới bởi các nghệ nhân trong làng như nghệ nhân Nguyễn Khắc Thoa, cố nghệ nhân Nguyễn Khắc Giáp, nghệ nhân Nguyễn Hữu Chuân,... Lưu chuyền đội múa rối nước làng Ra do Thiền sư Từ Đào Hạnh khởi lập nên hàng năm vào dịp hội Chùa Thầy đội múa rối làng Ra biểu diễn tại nhà Thủy Đình tại hồ Long Trì.
Lịch sử
Huyện Thạch Thất là địa danh cổ, ra đời vào thế kỷ thứ XIV (năm 1404) sau những cải cách của Hồ Quý Ly; trước đây thuộc phủ Quốc Oai, tỉnh Sơn Tây. Năm 1948 Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hoà ban hành sắc lệnh số 48-1948 bãi bỏ các danh từ phủ, châu, quận… thì huyện Thạch Thất thuộc tỉnh Sơn Tây.
Ngày 27 tháng 12 năm 1975 khi hợp nhất hai tỉnh Hà Tây và Hòa Bình, huyện Thạch Thất thuộc tỉnh Hà Sơn Bình. Huyện gồm 19 xã: Bình Phú, Bình Yên, Cẩm Yên, Cần Kiệm, Canh Nậu, Chàng Sơn, Đại Đồng, Dị Nậu, Đồng Trúc, Hạ Bằng, Hương Ngải, Hữu Bằng, Kim Quan, Lại Thượng, Liên Quan, Phú Kim, Phùng Xá, Tân Xã và Thạch Xá.
Từ năm 1978 đến năm 1991, nhập vào thủ đô Hà Nội.
Từ ngày 12 tháng 8 năm 1991 lại trở về với tỉnh Hà Tây sau khi tái lập tỉnh Hà Tây và Hòa Bình
Ngày 23 tháng 6 năm 1994, chuyển xã Liên Quan thành thị trấn Liên Quan.
Ngày 28 tháng 8 năm 1994, thành lập xã Thạch Hòa trên cơ sở một phần diện tích và nhân khẩu của các xã Bình Yên, Tân Xã, Hạ Bằng và Đồng Trúc. Từ đó, huyện Thạch Thất bao gồm thị trấn Liên Quan và 19 xã: Bình Phú, Bình Yên, Cẩm Yên, Cần Kiệm, Canh Nậu, Chàng Sơn, Đại Đồng, Dị Nậu, Đồng Trúc, Hạ Bằng, Hương Ngải, Hữu Bằng, Kim Quan, Lại Thượng, Phú Kim, Phùng Xá, Tân Xã, Thạch Hòa, Thạch Xá.
Từ ngày 1 tháng 8 năm 2008, khi tỉnh Hà Tây nhập về Hà Nội, Thạch Thất là một huyện của Hà Nội là một trong 29 quận, huyện của thành phố Hà Nội.. Cùng ngày, HĐND thành phố Hà Nội mới (mở rộng) quyết định chuyển cho huyện Thạch Thất quản lý 3 xã mới nhập từ huyện Lương Sơn tỉnh Hòa Bình, là các xã: Tiến Xuân, Yên Bình và Yên Trung.
Ngày 8 tháng 5 năm 2009, toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của 3 xã Tiến Xuân, Yên Bình và Yên Trung thuộc huyện Lương Sơn của tỉnh Hòa Bình được sáp nhập vào huyện Thạch Thất. Như vậy, huyện Thạch Thất có 1 thị trấn và 22 xã, giữ ổn định cho đến nay.
Hạ tầng
250px|phải|nhỏ|Nút giao [[Đại lộ Thăng Long và quốc lộ 21A ]] Hiện nay, trên địa bàn huyện Thạch Thất đã và đang hình thành một số khu đô thị, khu nhà ở cao cấp như: Khu công nghệ cao Hòa Lạc, khu đô thị sinh thái Xanh Villas, khu đô thị Đại học Quốc gia Hà Nội, khu đô thị Bắc Phú Cát... Có quốc lộ 21, một phần quốc lộ 32 và đại lộ Thăng Long đi qua, cơ sở hạ tầng đang dần được hoàn thiện và đồng bộ.
Các tuyến xe buýt đi qua và đi từ địa bàn huyện Thạch Thất: 74 (Bến xe Mỹ Đình - Xuân Khanh), 88 (Bến xe Mỹ Đình - Hòa Lạc - Xuân Mai), 89 (Bến xe Yên Nghĩa - Thạch Thất - Bến xe Sơn Tây), 107 (Kim Mã - Láng văn hóa du lịch các dân tộc VN), 116 (Yên Trung (Thạch Thất) - KCN Phú Nghĩa), 117 (Hòa Lạc - Nhổn), 119 (Hòa Lạc - Bất Bạt (Ba Vì)), 157 (Bến xe Mỹ Đình - Bến xe Sơn Tây).
Làng nghề
Thạch Thất là huyện có nhiều làng nghề tập trung dày đặc ở các thôn, xã phía đông và đông nam với nhiều ngành nghề không những trong phạm vi thôn mà còn quy mô cả xã nghề. Những ngành nghề trong huyện thu hút khá nhiều lao động như: mộc, xây dựng, mây tre giang đan, cơ khí, may mặc, dịch vụ... Nhiều nhóm ngành nghề có quy mô cả xã đã đưa Thạch Thất là huyện có thu nhập đầu người cao nhất thành phố Hà Nội. Giá trị của mỗi làng nghề hay ngành nghề trong huyện là khác nhau. Ảnh hưởng tích cực của làng nghề là đời sống người dân nâng cao, hạ tầng dân sinh phát triển, gìn giữ văn hóa truyền thống... thể hiện rất rõ ở nhiều thôn xã có nghề, nhất là ở 5 xã, thị trấn như: Phùng Xá, Chàng Sơn, Hữu Bằng, Bình Phú và thị trấn Liên Quan nay như phố trong làng nhờ vai trò của làng nghề. Những làng nghề truyền thống, làng nghề, làng có nghề và ngành nghề phụ tiêu biểu trong huyện là:
Cis lineatulus
Cis lineatulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ciidae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1902.
Các món ăn từ cá
300px|nhỏ|phải|Một món cá nướng 300px|nhỏ|phải|Một món cá truyền thống ở Ethiopia Các loại cá là nguồn thực phẩm quan trọng của con người. Cá là nguồn nguyên liệu để chế biến nhiều món ăn đa dạng, phong phú. Dưới đây là danh sách các món ăn đáng chú ý (xếp theo vần A-B-C).
Cis lineatulus
Tham khảo
Thể loại:Cis
Các món ăn từ cá
B
300px|nhỏ|phải|Một món bún cá thu
C
nhỏ|phải|300px|Cá hồi chiên với khoai tây nhỏ|phải|300px|Cá hồi chiên với khoai tây nhỏ|phải|300px|Cá hồi chiên với khoai tây
Cá hồi
nhỏ|phải|300px|Cá hồi xát muối
Tham khảo
Thể loại:Món ăn với cá
Semelvillea acaciae
Semelvillea acaciae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Reid miêu tả khoa học năm 1991.
Tham khảo
Thể loại:Semelvillea
Chi Li lài
Chi Ly lài hay chi Li lài, còn gọi là chi Lài trâu (danh pháp khoa học: Tabernaemontana) là một chi của khoảng 100-110 loài cây trong họ La bố ma (Apocynaceae), với sự phân bổ rộng khắp vùng nhiệt đới. Chúng là các cây bụi và cây gỗ nhỏ, cao khoảng 1–15 m. Lá thường xanh, mọc đối, dài 3–25 cm, với nhựa màu trắng sữa. Hoa có hương thơm, màu trắng, đường kính 1–5 cm. Các tên gọi trong tiếng Việt cho các loài trong chi này là lài trâu, ly lài, ly, ngọc bút v.v.
Trồng
Giống Plena của loài T. divaricata với hoa cánh kép, là một loại cây cảnh phổ biến.
Francesco Andreini
nhỏ|Francesco Andreini, khoảng 1612 Francesco Andreini (khoảng 1548 - 1624) là một diễn viên Ý|người Ý, chủ yếu là các vở kịch của commedia dell'arte. Anh bắt đầu sự nghiệp của mình với vai trò là một chàng trai trẻ không yêu thích sự phức tạp. Sau đó, anh đóng vai Capitan Spavento ("Captain Fright"), một nhân vật trong Pickwickian đã mệt mỏi quá mức
Đời sống
Andreini được sinh ra tại Pistoia. Ông là thành viên của công ty I Gelosi mà Henry IV của Pháp đã triệu tập tới Paris cho cô dâu của mình, nữ hoàng trẻ Marie de Medici, do đó giới ông đã thiệu phong cách commedia dell'arte cho Pháp.
Cả vợ của ông, Isabella Andreini và con trai của họ, Giambattista Andreini, cũng nổi tiếng trong các lĩnh vực nghệ thuật.
Chú thích
Thể loại:Nam diễn viên Ý Thể loại:Mất năm 1624 Thể loại:Sinh thập niên 1540
Philoscia hirta
Philoscia hirta là một loài chân đều trong họ Philosciidae. Loài này được Wahrberg miêu tả khoa học năm 1922.
Tham khảo
Thể loại:Philoscia
Rhyacophila gorgitensis
Rhyacophila gorgitensis là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Rhyacophila
Thiên đường trần gian (Bosch)
Thiên đường trần gian là một bức tranh của họa sĩ người Hà Lan Hieronymus Bosch, thực hiện khoảng năm 1490. Hiện đang được trưng bày tại Dinh Grimani của Santa Maria Formosa, Venezia, Ý. Bức tranh mô tả Thiên đường trần gian, nơi những tội lỗi còn lại của những người được cứu bị rửa trôi. Biểu tượng Suối nguồn sự sống hiện diện tại đỉnh đồi trong bức tranh.
Prerow
nhỏ|trái|[[Camping on the beach at Prerow in 1990]] Prerow là một đô thị tại huyện Vorpommern-Rügen (trước thuộc huyện Nordvorpommern), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.
Thiên đường trần gian (Bosch)
Tác phẩm là một phần trong một bộ liên họa bốn bức, các bức khác gồm Viễn phước, Cú ngã của những kẻ bị đày xuống địa ngục và Địa ngục.
Tham khảo
Thể loại:Tranh của Hieronymus Bosch Thể loại:Tranh vẽ thập niên 1490 Thể loại:Nghệ thuật khỏa thân Thể loại:Thiên thần trong nghệ thuật Thể loại:Tranh ở Venezia Thể loại:Chim trong nghệ thuật
Prerow
Tham khảo
Thể loại:Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Rügen
Cis lineicollis
Tham khảo
Thể loại:Cis
Efferia speciosa
Efferia speciosa là một loài ruồi trong họ Asilidae. Efferia speciosa được Philippi miêu tả năm 1865. Loài này phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Efferia
Philoscia humboldtii
Philoscia humboldtii là một loài chân đều trong họ Philosciidae. Loài này được Verhoeff miêu tả khoa học năm 1926.
Tham khảo
Thể loại:Philoscia
Wajima, Ishikawa
Wajima (輪島市) là một thành phố thuộc tỉnh Ishikawa của Nhật Bản.
Semelvillea bunyae
Semelvillea bunyae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Reid miêu tả khoa học năm 1991.
Tham khảo
Thể loại:Semelvillea
Taglait
Taglait là một đô thị thuộc tỉnh Bordj Bou Arréridj, Algérie. Dân số thời điểm năm 2002 là 5.042 người.
Xem thêm
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Bordj Bou Arréridj Thể loại:Đô thị của Algérie
Graptostylus dolosus
Graptostylus dolosus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Graptostylus dolosus được Hull miêu tả năm 1962. Loài này phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Rhyacophila grahami
Tham khảo
Thể loại:Endemisch dier uit China Thể loại:Rhyacophila
Super Hero Time
Super Hero Time (スーパーヒーロータイム) là một loạt chương trình trên mạng truyền hình, TV Asahi Nhật Bản, chiếu các tập phim của các series truyền hình tokusatsu Super Sentai và Kamen Rider. Super Hero Thời gian chiếu mỗi buổi sáng Chủ Nhật, từ 7:30 đến 8:30.
Bắt đầu từ cuối năm 1960, đây là giờ chiếu các chương trình giáo dục cho trẻ em. Qua nhiều năm hiện nay có cả các chương trình anh hùng henshin, một trong những chương trình đầu tiên là Chiến binh tình yêu, Rainbowman (愛の戦士レインボーマン).
Đến năm 2005, khẩu hiệu của chương trình là "Super Hero Time. Bắt đầu... Bây giờ !";, được rút gọn thành " Super Hero Time ".
Super Hero Time là một phần của loạt chương trình lớn hơn: Nichi Asa Kids Time (ニチアサキッズタイム), bắt đầu vào 7:00 JST với một anime dành cho con trai (bắt đầu với Crush Gear Turbo, sau đó là Vua khủng long, và hiện nay là Chiến hồn Shōnen Gekiha Dan) và kết thúc lúc 9:00 JST sau khí chiếu một anime cho con gái (bắt đầu là Ojamajo Doremi và hiện nay là Fresh Pretty Cure!). Tất cả được thực hiện bởi Hãng giải trí Bandai.
Đội tuyển bóng đá quốc gia Syria
Đội tuyển bóng đá quốc gia Syria (منتخب سوريا لكرة القدم) là đội tuyển cấp quốc gia của Syria do Liên đoàn bóng đá Syria quản lý.
Trận thi đấu quốc tế đầu tiên của đội tuyển Syria là trận gặp đội tuyển Thổ Nhĩ Kỳ vào năm 1949. Đội đã từng 6 lần tham dự cúp bóng đá châu Á là vào các năm 1980, 1984, 1988, 1996, 2011 và 2019, tuy nhiên đều không vượt qua được vòng bảng.
Lịch sử
Tuy chưa có thành tích nào thật sự ấn tượng, nhưng tuyển Syria là một trong đội bóng có lịch sử thi đấu quốc tế lâu đời nhất của châu Á. Tham dự vòng loại World Cup ngay từ giải năm 1950, trận đấu chính thức đầu tiên của đội chính là trận thuộc khuôn khổ vòng loại năm đó khi Syria thất thủ trước Thổ Nhĩ Kỳ với tỉ số 0-7 vào ngày 20 tháng 11 năm 1949. Đội vẫn chưa một lần tham dự vòng chung kết một Giải vô địch bóng đá thế giới, lần đội tiến tới gần đích nhất là tại vòng loại World Cup 1986 khi Syria thua Iraq ở vòng đấu loại trực tiếp cuối cùng khu vực Tây Á. 31 năm sau, họ cũng làm điều tương tự khi họ tiến thẳng vào vòng loại thứ ba World Cup 2018. Syria xếp ở vị trí thứ ba, vị trí dự playoff châu lục, tại đây, Syria đối đầu Úc, trận này Syria thất thủ với tỷ số 2–3, qua đó dừng bước tại vòng playoff.
Tại các kỳ Cúp bóng đá châu Á, tuyển Syria đã sáu lần được tham dự vòng chung kết. Lần gần nhất là tại Cúp bóng đá châu Á 2019. Thành tích nổi bật khác của bóng đá Syria còn phải kể đến chức vô địch giải trẻ châu Á mà các cầu thủ trẻ nước này giành được vào năm 1994. Đội tuyển trẻ Syria cũng đã hai lần góp mặt tại vòng chung kết Giải vô địch bóng đá U-20 thế giới vào các năm 1995 và 2005.
Đội hình hiện tại
Số liệu thống kê tính đến ngày 20 tháng 6 năm 2023 sau trận gặp.
Liên kết ngoài
Syria
Đội tuyển bóng đá quốc gia Peru
Đội tuyển bóng đá quốc gia Peru (Selección de fútbol de Perú) là đội tuyển cấp quốc gia của Peru do Liên đoàn bóng đá Peru quản lý. nhỏ|logo cũ Trận thi đấu quốc tế đầu tiên của đội tuyển Peru là trận gặp đội tuyển Uruguay vào năm 1927. Thành tích tốt nhất của đội cho đến nay là 2 lần lọt vào tứ kết World Cup vào các năm 1970, 1978; 2 chức vô địch Nam Mỹ giành được vào các năm 1939, 1975.
Giải bóng đá vô địch thế giới
Tính đến nay, đội tuyển Peru đã 5 lần tham dự các vòng chung kết Giải bóng đá vô địch thế giới, trong đó có mặt ở giải lần đầu tiên tại Uruguay. Thành tích tốt nhất của họ là vào đến tứ kết.
Đội hình hiện tại
Đội hình 26 cầu thủ được triệu tập cho 2 trận giao hữu gặp và  vào tháng 6 năm 2023. Số liệu thống kê tính đến ngày 20 tháng 6 năm 2023 sau trận gặp .''
Khoác áo đội tuyển quốc gia nhiều nhất
160px|thumb|right|Roberto Palacios là cầu thủ thi đấu nhiều nhất với 128 trận.
Ghi nhiều bàn thắng nhất
160px|thumb|right|[[José Paolo Guerrero|Paolo Guerrero là cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất cho đội tuyển quốc gia với 38 bàn.]]
Liên kết ngoài
Peru Bóng đá
Cis litteratus
Cis litteratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ciidae. Loài này được Fauvel miêu tả khoa học năm 1904.
Philoscia incerta
Philoscia incerta là một loài chân đều trong họ Philosciidae. Loài này được Arcangeli miêu tả khoa học năm 1932.
Tham khảo
Thể loại:Philoscia
Semelvillea eungellae
Semelvillea eungellae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Reid miêu tả khoa học năm 1991.
Tham khảo
Thể loại:Semelvillea
Rhyacophila grandis
Rhyacophila grandis là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Tân bắc Thể loại:Rhyacophila
Prohn
Prohn là một đô thị tại huyện Vorpommern-Rügen (trước thuộc huyện Nordvorpommern), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.
The Prohner Stausee is located in Prohn.
Tham khảo
Thể loại:Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Rügen
Azumino, Nagano
Azumino (安曇野市) là một thành phố thuộc tỉnh Nagano, Nhật Bản.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố tỉnh Nagano
Semelvillea hirsuta
Semelvillea hirsuta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Reid miêu tả khoa học năm 1991.
Tham khảo
Thể loại:Semelvillea
Philoscia incurva
Philoscia incurva là một loài chân đều trong họ Philosciidae. Loài này được Budde-Lund miêu tả khoa học năm 1902.
Taguedit
Taguedit là một đô thị thuộc tỉnh Bouira, Algérie. Dân số thời điểm năm 2002 là 10.277 người.
Rhyacophila gudrunae
Rhyacophila gudrunae là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Leptochelina jaujensis
Leptochelina jaujensis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Leptochelina jaujensis được Artigas miêu tả năm 1970. Loài này phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Leptochelina
Pruchten
Pruchten là một đô thị tại huyện Vorpommern-Rügen (trước thuộc huyện Nordvorpommern), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.
Tham khảo
Thể loại:Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Rügen
Taguedit
Xem thêm
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Bouïra Thể loại:Đô thị của Algérie
Philoscia incurva
Tham khảo
Thể loại:Philoscia
Cis lobipes
Cis lobipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Ciidae. Loài này được Broun miêu tả khoa học năm 1985.
Iida, Nagano
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố tỉnh Nagano
Cis lobipes
Tham khảo
Thể loại:Cis
Saint-Omer (quận)
Quận Saint-Omer là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Pas-de-Calais, ở vùng Hauts-de-France. Quận này có 8 tổng và 116 xã.
Các tổng
Các tổng của quận Saint-Omer là:
Các xã
Các xã của quận Saint-Omer, và mã INSEE là:
Liên kết ngoài
Saint-Omer
Philoscia jacobsoni
Philoscia jacobsoni là một loài chân đều trong họ Philosciidae. Loài này được Searle miêu tả khoa học năm 1922.
Tham khảo
Thể loại:Philoscia
Rhyacophila gyaldzen
Rhyacophila gyaldzen là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Rhyacophila
Lochmorhynchus borrori
Tham khảo
Thể loại:Lochmorhynchus
Cis longepilosus
Cis longepilosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ciidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1922.
Tham khảo
Thể loại:Cis
Iiyama, Nagano
Iiyama (飯山市) là một thành phố thuộc tỉnh Nagano, Nhật Bản.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố tỉnh Nagano
Semelvillea nothofagi
Tham khảo
Thể loại:Semelvillea
Semelvillea parva
Tham khảo
Thể loại:Semelvillea
Philoscia karrakattensis
Philoscia karrakattensis là một loài chân đều trong họ Philosciidae. Loài này được Wahrberg miêu tả khoa học năm 1922.
Tham khảo
Thể loại:Philoscia
Ina, Nagano
Ina (伊那市) là một thành phố thuộc tỉnh Nagano, Nhật Bản.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố tỉnh Nagano
Cis longipennis
Cis longipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ciidae. Loài này được Sharp in Blackburn & Sharp miêu tả khoa học năm 1885.
Philoscia lifuensis
Philoscia lifuensis là một loài chân đều trong họ Philosciidae. Loài này được Stebbing miêu tả khoa học năm 1900.
Tham khảo
Thể loại:Philoscia
Lochmorhynchus chilechicoensis
Tham khảo
Thể loại:Lochmorhynchus
Lochmorhynchus puntarenensis
Lochmorhynchus puntarenensis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Lochmorhynchus puntarenensis được Artigas miêu tả năm 1970. Loài này phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Taher
Taher là một đô thị thuộc tỉnh Jijel, Algérie. Dân số thời điểm năm 2002 là 67.095 người.
Cải mù tạt
Liên kết ngoài
N Thể loại:Cây thuốc châu Á Thể loại:Cây thuốc châu Âu Thể loại:Gia vị
Rhyacophila gyamo
Rhyacophila gyamo là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Rhyacophila
Rhyacophila gyaspa
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Rhyacophila
K (lớp tàu tuần dương)
Lớp tàu tuần dương K là một lớp tàu tuần dương hạng nhẹ của Hải quân Đức được chế tạo trong giai đoạn giữa hai cuộc thế chiến. Lớp này bao gồm ba chiếc, được đặt tên theo những thành phố của Đức có tên bắt đầu bằng ký tự "K": Königsberg, Karlsruhe và Köln; đôi khi lớp này còn được gọi là lớp Königsberg theo cách đặt tên lớp tàu thông thường theo tên của chiếc được hoàn thành trước tiên. Tất cả đều đã tham gia Chiến tranh Thế giới thứ hai và bị mất trong cuộc xung đột này.
Semelvillea punctata
Semelvillea punctata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Reid miêu tả khoa học năm 1991.
K (lớp tàu tuần dương)
Thiết kế
Lớp K được thiết kế trong những năm 1920, tuân thủ theo giới hạn 6.000 tấn dành cho tàu tuần dương Đức của Hiệp ước Versailles.
Semelvillea punctata
Tham khảo
Thể loại:Semelvillea
K (lớp tàu tuần dương)
Lườn tàu
Để giữ tải trọng trong giới hạn cho phép, 85% kết nối của con tàu được hàn thay vì dùng đinh tán. Điều này đã dẫn đến những vấn đề, do mối hàn không thể chịu đựng nổi áp lực do những chuyến đi biển kéo dài. Karlsruhe từng phải ngừng một chuyến đi để sửa chữa cấu trúc lườn tàu tại San Diego. Ngoài ra, các con tàu còn mắc phải những vấn đề về độ ổn định nghiêm trọng, khiến cho chúng chỉ được sử dụng giới hạn trong những vùng biển nhà Bắc Hải và biển Baltic trong Thế Chiến II, và loại trừ việc sử dụng chúng trong vai trò cướp tàu buôn.
Động lực
Các con tàu có đến hai loại động cơ khác nhau. Động cơ turbine hơi nước hộp số được sử dụng cho tốc độ cao, trong khi động cơ diesel dành cho việc đi đường trường tiết kiệm nhiên liệu. Hai hệ thống này không thể sử dụng đồng thời.
Vũ khí
nhỏ|trái|Sơ đồ tháp pháo 15 cm ba nòng Dàn pháo chính được bố trí trên ba tháp pháo ba nòng, gồm một phía trước và hai phía sau. Cách sắp đặt khác thường như vậy là do lớp K được thiết kế như những tàu tuần dương tuần tiễu với dự định rằng chúng sẽ "đánh và chạy"; vì thế hai phần ba của hỏa lực sẽ hướng ra phía sau nhắm vào các tàu đang đuổi theo. Nhằm tăng cường thêm hỏa lực bắn ra phía trước, những tháp pháo phía sau không được bố trí ngay trên trục dọc của con tàu. Tháp pháo tận cùng phía sau được đặt lệch sang mạn phải, trong khi tháp pháo giữa được đặt lệch sang mạn trái; điều này cho phép tháp pháo giữa có thêm góc xoay hướng về mục tiêu phía trước bên mạn trái, và tháp pháo sau cùng đối với mục tiêu phía trước bên mạn phải. Việc bố trí lệch trục như vậy cũng giúp vào sự phân bố các phòng động cơ.
Lớp K được tiếp nối bởi lớp Leipzig bao gồm hai chiếc Leipzig và Nürnberg, được cải tiến với đặc điểm nổi bật nhất là chỉ có một ống khói gộp thay vì hai, và cả hai tháp pháo phía sau đều cùng nằm trên trục dọc của con tàu. Chúng cũng khác biệt phần nào trong cách bố trí động cơ, nhưng vẫn giữ lại khái niệm hai kiểu động lực. Những con tàu này cũng mắc phải cùng loại khiếm khuyết về cấu trúc và độ ổn định như của lớp K, nên cũng chỉ được sử dụng giới hạn trong những vùng biển nhà Bắc Hải và biển Baltic trong Thế Chiến II vì những lý do này.
Lịch sử hoạt động
Königsberg và Karlsruhe bị mất trong Chiến dịch Weserübung, cuộc tấn công chiếm đóng Na Uy vào giai đoạn đầu của Chiến tranh Thế giới thứ hai; Karlsruhe bị trúng ngư lôi ngoài khơi Kristiansand còn Königsberg bị trúng bom tại Bergen, Norway. Köln được sử dụng như một tàu huấn luyện trong hầu hết thời gian của chiến tranh, trước khi bị trúng bom và chìm tại vùng nước nông trong cảng Wilhelmshaven vào tháng 3 năm 1945. Tuy nhiên, tháp pháo còn nổi trên mặt nước của nó đã tiếp tục nổ súng vào lực lượng Đồng Minh đang tấn công.
Tham khảo
Thể loại:Lớp tàu tuần dương Thể loại:Lớp tàu tuần dương K Thể loại:Tàu tuần dương của Hải quân Đức Thể loại:Tàu tuần dương trong Thế Chiến II
Rhyacophila gyelbu
Rhyacophila gyelbu là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Rhyacophila
Lochyrus balmacedensis
Lochyrus balmacedensis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Lochyrus balmacedensis được Artigas miêu tả năm 1970. Loài này phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Lochyrus
Philoscia lodnensis
Philoscia lodnensis là một loài chân đều trong họ Philosciidae. Loài này được Ramakrishna miêu tả khoa học năm 1969.
Giai đoạn đồng vị oxy
Các giai đoạn đồng vị oxy (OIS) hay các giai đoạn đồng vị oxy biển (MIS) là các thời kỳ ấm và lạnh xen kẽ nhau của cổ khí hậu trên Trái Đất. Các giai đoạn này được xác định dựa trên dữ liệu đồng vị oxy phản ảnh qua các đường cong nhiệt độ theo các dữ liệu mẫu lõi khoan ở biển sâu. 400px|nhỏ|Lịch sử 5 triệu năm
Các giai đoạn
MIS 11 cách đây khoảng 400ka hầu như giống với MIS 1.
Các số liệu đồng vị oxy biển thể hiện rất phức tạp và chi tiết hơn các thành tạo tương đương trên đất liền. Dữ liệu OIS trong khoảng thời gian 2,5 triệu năm gần đây cho thấy có khoảng 50 chu kỳ khí hậu Thời kỳ băng hà hiện tại trong Pliocen-Pleistocen đã được xác định.
Liên kết ngoài
Thể loại:Niên đại địa chất Thể loại:Băng hà học Thể loại:Lịch sử khí hậu Thể loại:Địa tầng học
(14321) 1978 VT9
(14321) 1978 VT9 là một tiểu hành tinh vành đai chính, được Eleanor F. Helin và Schelte J. Bus phát hiện vào ngày 7 tháng 11 năm 1978.
Tham khảo
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Komagane, Nagano
Komoro (小諸市) là một thành phố thuộc tỉnh Nagano, Nhật Bản.
Leonov
Leonov là họ của những người gốc Slav. Nó có thể chỉ tới một trong những người sau:
Komagane, Nagano
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố tỉnh Nagano
Chiang Mai (thành phố)
Thành phố Chiang Mai (tiếng Thái: เทศบาลนครเชียงใหม่ เชียงใหม่, Thesaban nakhon Chiang Mai), phiên âm đúng là Chiêng Mài, hay Xương-mại (theo sử Việt thời nhà Nguyễn), là thành phố lớn thứ hai (xét theo quy mô dân số) của Thái Lan, là thủ phủ (tỉnh lị) của tỉnh Chiang Mai.
Lịch sử
Chiang Mai từng là thủ đô của quốc gia Lanna. Có thể nói Chiang Mai là chứng nhân lịch sử đã chứng kiến nhiều thăng trầm của Lanna từ ngày được thành lập (khoảng năm 1254) cho tới giai đoạn phát triển huy hoàng cũng như lụi tàn do sức tiến thủ mạnh mẽ của các quốc gia láng giềng (Sukhothai, nhưng chủ yếu là Ayutthaya và đặc biệt là Miến Điện). Từ những năm cuối thế kỉ 18 trở đi, Chiang Mai cũng như toàn bộ quốc gia Lannathai được sáp nhập vào bản đồ Thái Lan, cho dù về mặt hành chính, sự sáp nhập này chỉ diễn ra vào những năm cuối thế kỉ 19, khi nhà vua cuối cùng của Lannathai qua đời và chính quyền Xiêm không chịu người thừa kế của ông lên ngai vàng.nhỏ|250px|trái|Một góc thành cổ tại Chiang Mai
Trải qua nhiều thời đoạn lịch sử, vị trí chiến lược mà Chiang Mai có được không chỉ bởi nó là thủ đô cũ của một vương quốc, mà còn bởi nó án ngữ tuyến đường trao đổi hàng hóa từ phía Nam Trung Hoa sang các nước Miến Điện, Ấn Độ và các nước Tây Á.
Từng là thủ đô của một vương quốc hùng mạnh trong nhiều thế kỉ, ngày nay, thành phố Chiang Mai vẫn tiếp tục đóng vai trò là đầu tàu cho toàn bộ vùng lãnh thổ ở phía Bắc Thái Lan, một trong những vùng còn kém phát triển về kinh tế nhưng khá ổn định về chính trị (ngoại trừ sự bất ổn ở một phần lãnh thổ Thái Lan thuộc Tam giác vàng, nhưng với sự quyết tâm của chính phủ Thái, việc đầu hàng của thủ lĩnh Khun Sa, sự hoạt động cầm chừng, lẻ tẻ và ngày càng phân tán của các tập đoàn thuốc phiện, người ta cho rằng giai đoạn thiếu ổn định về chính trị của khu vực này đã trôi qua). Với lợi điểm về du lịch, đặc biệt là du lịch sinh thái và du lịch lịch sử, Chiang Mai là một trong những địa điểm hấp dẫn nhất và được biết đến nhiều nhất của Thái Lan. Nhiều sự kiện văn hóa chính trị đã diễn ra tại đây, một trong số đó là SEA Games 17 vào năm 1995.
Cis longipilis
Cis longipilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Ciidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1930.
Tham khảo
Thể loại:Cis
Chiang Mai (thành phố)
Địa lý
trái|nhỏ|250px|Con sông Ping chảy ngang qua thành phố Chieng Mai Thành phố Chiang Mai tọa lạc tại 18°47'20" vĩ độ Bắc (gần ngang với vị trí của thành phố Vinh, Việt Nam), 98°59'00" kinh độ Đông, cách Bangkok chừng 800 km về phía Bắc. Chiang Mai nằm trên vùng địa hình đồi núi thuộc loại cao nhất của Thái Lan. Thành phố chạy dọc theo hữu ngạn sông Ping, một trong những phụ lưu lớn nhất và quan trọng nhất của sông Chao Phraya.
Vùng đô thị Chiang Mai có dân số 1,198,000 người và trải dài từ Hàng Đồng ở phía nam, đến Mae Rim ở phía bắc và từ Suthep ở phía tây đến San Kamphaeng ở phía đông. nhỏ|250px|trái|Toàn cảnh thành phố Chiang Mai
Khí hậu
Chiang mai nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới xavan, ảnh hưởng bởi vĩ độ thấp và độ cao tương đối, với thời tiết dao động từ ấm ấp đến nóng quanh năm, mặc dù vậy điều kiện ban đêm vào mùa khô có thể mát mẻ và thấp hơn so với mức nhiệt độ cao vào ban ngày. Vào tháng 5 năm 2005, nhiệt độ tại thành phố được ghi lại ở mức kỷ lục 42,4 °C (108,3 °F).
Du lịch tại Chiang Mai
trái|nhỏ|250px|Xe tuk tuk ở một chợ đêm Chiang Mai Ngoài những cảnh quan thiên nhiên, Chiang mai còn nổi tiếng với nhiều hàng hóa phục vụ cho việc mua sắm của du khách với giá cả phong phú và tương đối rẻ.
Song song đó chính quyền bắt đầu bảo vệ rừng, biến núi rừng thành những vùng đất dành riêng để bảo tồn và những công viên có tính cách thiên nhiên. Do khủng hoảng kinh tế vừa qua, nhưng ngành kỹ nghệ và thương mại ít chịu ảnh hưởng và được phát triển, đem lại sự thịnh vượng cho cư dân; cộng với sự nhận thức tiến bộ về di sản kế thừa riêng của thành phố, đang phát độntg một chiến dịch bảo toàn truyền thống ngàng nghề thủ công.
Mặc dù thành phố Chiang Mai hiện đại với diện tích rộng lớn với nhiều nhà hàng, khách sạn nhưng bên cạnh đó vẫn tồn tại những bức tường thành kiên cố được xây dựng vào thế kỷ thứ 19 – một thành phố hiện đại pha trộn thành phố cổ kính.
Vùng dành riêng cho du lịch tập trung quanh cổng Tha Phae, có nhiều khách sạn, cửa hàng và nhà khách. Một hình thức tân kỳ của ngành du lịch, bằng cách lôi cuốn càng nhiều du khách càng tốt, tham gia vào các lớp học nấu ăn, các lớp huấn luyện xoa bóp theo đúng truyền thống Thái Lan, trường dạy võ nghệ chuyên những cú đá hóc hiểm chết người, và câu lạc bộ thiền định. Đại lộ Huai Kaeo dẫn đến Doi Suthep, cũng thay da đổi thịt thành một trung tâm có nhiều khánh sạn, các khu thị tứ mua sắm hàng hóa, nơi tụ tập mua bán và những quán rượu. nhỏ|150px|phải|Một góc thành Thaphae
Các điểm tham quan du lịch trong thành phố
Lịch sử thành phố khởi sự từ Wat Chiang Man (Chiang mai mở cửa hằng ngày đón du khách tham quan; vào cửa có vé), được người Chieng Mai xem là "nền tảng của Thành phố". Đây là ngôi chùa được Hoàng đế Mangrai xây dựng, khi Đức vua trú ngụ tại đây suốt thời kỳ kiến thiết thành phố vào năm 1296. Tọa lạc trên một phần đất phía Đông Bắc của thành phố cổ xưa, đó là đền thờ xưa nhất của Chiang Mai trong số hơn 300 đền thờ. Có hai pho tượng của Đức Phật xa xưa được tôn kính lưu giữ nơi Tu Viện của vị sư Trưởng tu viện, du khách có thể chiêm ngưỡng, sùng bái khi có yêu cầu. Một pho tượng của Đức Phật làm bằng pha lê cao 10 cm do Hoàng đế Mangrai lấy từ Chieng Mai thời Lamphun, mệnh danh là Phra Sae Tang Taman. Người ta nói, ngôi đền thờ này đã hiện diện nơi đây ngót 600 năm.
Bức tượng thứ hai, bằng đá chạm nổi ở chân tượng của Đức Phật, có tên gọi Phra Sila, được tín đồ tin tưởng xuất xứ từ Ấn Độ vào thế kỷ thứ tám sau Công Nguyên. Cư dân nói, hai bức tượng này có năng lực đem mưa đến bảo vệ thành phố khi có hỏa hoạn. Còn có cấu trúc quan trọng khác trong đền thờ Chiang Mai là Wat Chang Lom. Chiếm cứ một trong bốn đường phố chủ yếu là Wat Phra Singh, được xây dựng vào thế kỷ thứ 15, mái hình vuông được trụ trên những hàng voi xây bằng vữa hồ (mở cửa hằng ngày) đây là chùa đồ sộ nhất của Chiang Mai, kiến thiết vào năm 1345, những bức tượng dày của đền thờ, có những cánh cửa đóng ra ngoài. Wat Chedi Luang (mở cửa hằng ngày), xây dựng vào năm 1401 từ phía Đông của Wat Phra Singh. Sau 150 năm có trận động đất dự dội, làm rung động ngôi chùa có chiều cao 90 mét, ngôi chùa chỉ còn cao 42 mét. Từ đó, ngôi chùa không bao giờ được tái thiết, mặc dù có nhiều sự cố gắng tu sửa. Nhưng ngay trong những tàn tích đổ nát, đền kỷ niệm đồ sộ vẫn gây ấn tượng đẹp cho du kháchtham quan. Viên Ngọc Lục Bảo của Đức Phật đã được cất giữ nơi này trong suốt 84 năm ròng rã, trước khi chuyển đến thủ đô của nước Lào. Kề sát lối đi vào đền thờ, có cây bạch đàn đứng cao chót vót, người nào có tuổi thọ cao được bọc vào cây, tiêu biểu nét cao thượng của thành phố. Tọa lạc về phía Bắc của bức tường thành bao quanh thành phố, đó là Wat Chet Yok (mở cửa hằng ngày đón du khách), được Hoàng đế Trailokaraja thiết dựng, hoàn thành vào năm 1455. Như tên gọi gợi ý "bảy chóp nhọn", đó là mô hình chùaMahabodhi tại Bodhgaya của Ấn Đo. Tại đây, Đức Phật đã đạt được điều mong muốn, trong lúc Ngài phải dùng thời gian bảy tuần lễ, lưu lại trong các khu vườn này. Các thiên thần làm bằng vữa hồ có nét đẹp tuyệt vời, đem trang trì trên những bức tường của đền thờ xứng hợp những khuôn mặt hào hoa của gia đình Trailokraija. Quân Miến Điện đã tàn phá một cách nghiêm trọng đền thờ này suốt thời kỳ xâm lăng của họ vào năm 1566.
Một trong những đền thờ của thành phố phức tạp gây ảnh hưởng nhất là Wat Suan Dok (mở cửa hằng ngày) xây dựng vào thế kỷ 14 ở phía Tây.
Ngay gốc phía Tây Bắc ngôi đền, căn nhà mái lớp bằng ngói màu trắng cất giữ cốt tro gia đình Hoàng tộc của Chiang Mai. Người ta nói, ngôi nhà đồ sộ ở giữa cất giữ ít nhất là tám xác thánh cao quý vị Cao Tăng Phật giáo. Wat Chetawan (mở cửa hằng ngày), gần cổng lớn ra vào phía Đông, có ngôi nhà mái lớp ba tầng, lưu giữ tượng các con vật có tính cách thần thoại. 250px|nhỏ|phải|Chùa Doi Suthep, ngoài Chiang Mai
Các điểm tham quan ngoài thành phố
Men theo quốc lộ rời khỏi thành phố cổ xưa, ngay tại góc phía tây Bắc, du khách phải đi ngang qua Viện Giáo dục nổi tiếng nhất của miền Bắc, đó là Đại học Chiang Mai, mở cửa chính thức đón sinh viên vào năm 1965, khu đất chung quanh trường Đại học rộng 200 héc ta. Gần Trường Đại học, trong công viên Ratchamankla, là trung tâm nghiên cứu về các bộ lạc thiểu số(mở cửa từ thứ hai đến thứ sáu; từ 9 giờ sáng đến 4 giờ chiều, điện thoại: 053. 210872, vào cửa có vé), ở đây còn có Viện Bảo Tàng nhỏ về dân tộc học. Tại đây, người ta có thể so sánh trang phục và những dụng cụ thuộc nhiều bộ lạc thiểu số của Thái Lan. Gần bên khu vườn này là sở thú Chiang Mai (mở cửa từ 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều; vào cửa có vé), khởi sự từ năm 1978, do một phái bộ Hoa Kỳ có tính cách tư nhân sưu tập thú hoang dã. Việc săn trộm chim, thú trong nhiều thập niên vừa qua, được đem tặng cho vườn bách thú, sự kiện này có thể kiểm soát được, thú vật hoang da ở trong Sở thu nhiều hơn trên rừng núi. Từ chân núi Doi Suthep, leo núi 12 km là đến Wat Doi Suthep. Đây là đền thờ nổi tiếng nhất của Chiang Mai, có tên gọi là Wat Doi Suthep (mở cửa hằng ngày). Địa thế ngôi đền được chọn lựa vào giữa thập niên 1300, theo truyền thuyết kể lại thì có một voi bị thả lỏng không bị xiềng xích, với một xác thánh của vị cao tăng Phật giáo buộc chặt trên lưng, chùa được dựng lên ngay điểm voi ngừng bước và không thể đi xa hơn nữa. Từ bến đậu xe của Wat Doi Suthep, có con đường đi lên cung điện Phuping – khi gia đình Hoàng tộc dời đi, khu vườn thuộc cung điện được chăm sóc chu đáo, mở cửa đón khách tham quan từ thứ sáu đến chủ nhật hằng tuần và các ngày nghỉ lễ chính thức.nhỏ|250px|phải|Một kiểu kiến trúc nhà cổ tại Chiang Mai
Lễ hội
Thời gian thích hợp nhất để du lịch tại Chiang Mai là từ cuối tháng 11 đến đầu tháng hai, khi vùng này nở nhiều loại hoa đẹp. Có nhiều nơi nghỉ mát thuộc thung lũng Mae Sa, những sườn đồi và những khu vườn đầy hoa; riêng tháng hai hằng năm có Lễ hội hoa tại Chiang Mai, bằng những cuộc diễu hành hoa trên đường phố. Tháng tư có lễ hội Songkran (hay lễ hội té nước )báo hiệu mùa mưa sắp bắt đầu.nhỏ|150px|phải|Lồng đèn được thả lên trời trong ngày hội Loy Krathong
Tại Chieng Mai có lễ hội Loy Krathong, suốt đêm trăng tròn tháng 11 hàng trăm lồng đèn và pháo bông thắp sáng lên trên hàng ngàn chiếc phao trôi bập bềnh theo dòng sông Ping. Lễ hội đèn lồng thường diễn ra hai đợt, một đợt dành cho dân địa phương và một đợt dành riêng cho du khách nước ngoài có tính phí.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố của Thái Lan  Thể loại:Thành phố ở tỉnh Chiang Mai Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Chiang Mai
Semelvillea tasmaniae
Semelvillea tasmaniae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Reid miêu tả khoa học năm 1991.
Tham khảo
Thể loại:Semelvillea
Richtenberg
Richtenberg là một thị trấn thuộc quận Vorpommern-Rügen (trước thuộc huyện Nordvorpommern), ở Mecklenburg-Western Pomerania, nước Đức. Nó nằm cách 18 km về phía tây nam của Stralsund.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Rügen Thể loại:Khởi đầu thập niên 1290 ở Đế quốc La Mã Thần thánh
Taibet
Taibet là một đô thị thuộc tỉnh Ouargla, Algérie. Dân số thời điểm năm 2002 là 14.322 người.
Xem thêm
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Ouargla Thể loại:Đô thị của Algérie
Rhyacophila haddocki
Rhyacophila haddocki là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Tân bắc Thể loại:Rhyacophila
Philoscia longicaudata
Tham khảo
Thể loại:Philoscia
Trúc đào
Trúc đào (danh pháp hai phần: Nerium oleander), là một loài cây bụi hay cây gỗ nhỏ, thường xanh trong họ La bố ma (Apocynaceae). Nó là loài duy nhất hiện tại được phân loại trong chi Nerium. Thành phố cổ Volubilis tại Bắc Phi lấy tên gọi theo tên gọi trong tiếng Latinh cổ cho loài cây này. Người Trung Quốc gọi nó là giáp trúc đào (夹竹桃).
phải|nhỏ|Bụi cây trúc đào tại Tây Ban Nha Nó là loài cây bản địa của một khu vực rộng từ Maroc và Bồ Đào Nha kéo dài về phía đông tới khu vực Địa Trung Hải và miền nam châu Á. Thông thường loài cây này mọc xung quanh các lòng suối khô. Nó cao tới 2–6 m, với các cành mọc gần như thẳng. Các lá mọc thành cặp hay trong các vòng xoắn gồm ba lá, các lá dày và bóng như da, màu lục sẫm, hình mũi mác hẹp, dài khoảng 5–21 cm và rộng 1-3,5 cm, các mép lá nhẵn. Hoa mọc thành cụm ở đầu mỗi cành; màu trắng, vàng hay hồng (tùy theo giống), đường kính 2,5–5 cm, tràng hoa 5 thùy với tua bao quanh ống tràng trung tâm của tràng hoa. Thông thường (nhưng không phải luôn luôn) thì hoa trúc đào có hương thơm. Quả là loại quả nang dài nhưng hẹp, kích thước dài 5–23 cm, nứt ra khi chín để giải phóng các hạt nhỏ phủ đầy lông tơ.
Trong quá khứ, các cây có hương thơm đôi khi được coi là thuộc về một loài riêng biệt là N. odorum, nhưng đặc trưng này không ổn định và hiện nay người ta không coi nó như là một đơn vị phân loại tách biệt.
Cây trồng và sử dụng
nhỏ| Một bụi cây trúc đào tại thành phố [[Long Xuyên]] phải|nhỏ|Chồi hoa của giống trúc đào hoa trắng Trúc đào phát triển tốt trong các khu vực cận nhiệt đới ấm áp, tại đây nó được sử dụng rộng rãi như là một loại cây cảnh trong các cảnh quan như công viên và dọc theo ven đường. Nó chịu khô hạn khá tốt và chịu được các trận sương giá không thường xuyên tới -10 °C (Huxley và những người khác, 1992). Nó cũng có thể trồng được trong khu vực có khí hậu lạnh hơn trong các nhà kính hay là loại cây trồng trong chậu đặt trong nhà và di chuyển ra ngoài về mùa hè. Hoa trúc đào sặc sỡ và có hương thơm và nó được trồng vì lý do này. Trên 400 giống đã được đặt tên, với một vài màu hoa bổ sung mà không thể thấy ở các giống cây hoang dã đã được chọn lọc, bao gồm các màu đỏ, tía và cam; trong đó màu trắng và các loại màu hồng là phổ biến nhất. Nhiều giống có hoa kép.
Y học
Nước chiết từ lá trúc đào được sử dụng để điều trị sung huyết, cũng như được sử dụng cục bộ để điều trị các rối loạn da. Lá trúc đào chứa hoạt chất chính là glycosid tim, có đến 17 glycosid tim khác nhau. hàm lượng glycosid tim toàn phần trong lá là 0,5%. Đáng chú ý là các glycosid: oleandrin, deacetyloleandrin, neriantin, adynerin.
Lưu ý là toàn bộ các bộ phận của cây trúc đào đều chứa nhiều chất độc nên việc điều trị phải theo đơn và sự chỉ định của bác sĩ chuyên khoa, bộ phận y học.
Độc tính
Trúc đào là một trong những loài thực vật có độc tính cao nhất và chứa nhiều hợp chất có độc, nhiều hợp chất trong số này có thể gây tử vong ở người, đặc biệt là trẻ em. Độc tính của trúc đào được coi là cực kỳ cao và đã có nhiều thông báo cho thấy trong một số trường hợp chỉ cần một lượng nhỏ cũng đã đủ gây hậu quả tử vong hay cận kề tử vong (Goetz 1998). Đáng kể nhất trong số các chất độc này là oleandrin và neriin, đều là các glicosid tim mạch (Goetz 1998). Chúng có mặt trong toàn bộ các bộ phận của loài cây này, nhưng chủ yếu tập trung trong nhựa cây. Người ta cũng cho rằng trúc đào còn có thể chứa nhiều hợp chất chưa rõ hay chưa được nghiên cứu khác và chúng có các tác động còn nguy hiểm hơn (Inchem, 2005). Vỏ cây trúc đào chứa rosagenin, có các tác động tương tự như strychnin. Toàn bộ cây này, bao gồm cả nhựa cây màu trắng sữa là rất độc và bất kỳ bộ phận nào đều có thể gây ra các phản ứng có hại cho sức khỏe. Người ta cho rằng chỉ cần ăn phải từ 10-20 lá trúc đào thì một người lớn cũng có thể bị nguy hiểm đến tính mạng và chỉ cần 1 chiếc lá cũng có thể gây tử vong ở trẻ em. Theo Toxic Exposure Surveillance System (TESS) năm 2002 đã có 847 trường hợp ngộ độc tại Hoa Kỳ có liên quan tới trúc đào (Watson 2003). Ở nhiều động vật, khoảng 0,5 mg/kg thể trọng đã gây tử vong (Inchem 2005). Tất cả các động vật đều có thể chịu các phản ứng có hại hay tử vong từ loài cây này. Người ta cũng biết rằng trúc đào còn lưu giữ các chất độc ngay cả khi đã khô đi. Các bộ phận khô của loài cây này vẫn là rất nguy hiểm cho các động vật như cừu, ngựa, bò và các động vật gặm cỏ khác, với chỉ 100 g lá khô cũng đủ giết chết cả một con ngựa trưởng thành (Knight 1999).
Các triệu chứng ngộ độc
nhỏ|Oleandrin, một trong những chất độc có trong trúc đào Ăn phải trúc đào có thể gây ra các triệu chứng đối với cả đường ruột và tim mạch. Các triệu chứng đường tiêu hóa có thể bao gồm buồn nôn và nôn mửa, tiết nhiều nước bọt, các tổn thương vùng bụng, tiêu chảy có thể lẫn hay không lẫn máu, và đặc biệt ở ngựa là đau bụng (Inchem 2005). Các triệu chứng đường tim mạch bao gồm loạn nhịp tim, đôi khi với đặc trưng là đầu tiên nhịp nhanh sau đó chậm dưới mức bình thường. Tim có thể đập thất thường và không có dấu hiệp của nhịp cụ thể. Các trường hợp nghiêm trọng hơn có thể dẫn tới nhợt nhạt da và lạnh do tuần hoàn máu kém hay không ổn định (Goetz 1998). Các tác động do ngộ độc loài cây này cũng có thể tác động tới hệ thần kinh trung ương. Các triệu chứng này có thể bao gồm thờ thẫn, run rẩy chân tay và các cơ, tai biến ngập máu, xẹp và thậm chí là hôn mê và có thể dẫn tới tử vong (Goetz 1998). Nhựa trúc đào có thể gây tấy rát da, sưng, tấy rát mắt nghiêm trọng và các phản ứng dị ứng đặc trưng của viêm da (Goetz 1998).
Liên kết ngoài
O Thể loại:Thực vật có hoa có độc Thể loại:Thực vật Iran Thể loại:Thực vật Liban Thể loại:Thực vật Pakistan Thể loại:Thực vật Bắc Phi Thể loại:Thực vật Tây Á Thể loại:Thực vật Trung Đông Thể loại:Thực vật Địa Trung Hải Thể loại:Cây bụi Thể loại:Cây độc Thể loại:Cây thuốc Thể loại:Cây trang trí Thể loại:Thực vật vườn châu Á Thể loại:Thực vật xâm hại
Semelvillea waraganji
Semelvillea waraganji là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Reid miêu tả khoa học năm 1991.
Tham khảo
Thể loại:Semelvillea
Ōmachi, Nagano
Ōmachi (大町市) là một thành phố thuộc tỉnh Nagano, Nhật Bản.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố tỉnh Nagano
Cis maculatus
Cis maculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Ciidae. Loài này được Chûjô miêu tả khoa học năm 1939.
Tham khảo
Thể loại:Cis
Lịch sử Việt Nam
Lịch sử Việt Nam (Hán-Nôm: 歷史越南) nếu tính từ lúc có mặt con người sinh sống thì đã có hàng vạn năm trước Công Nguyên, còn tính từ khi cơ cấu nhà nước được hình thành thì vào khoảng từ năm 700 năm trước công nguyên.
Philoscia lubricata
Philoscia lubricata là một loài chân đều trong họ Philosciidae. Loài này được Budde-Lund miêu tả khoa học năm 1894.
Lịch sử Việt Nam
Các nhà khảo cổ đã tìm thấy các di tích chứng minh loài người đã từng sống tại Việt Nam từ thời đại đồ đá cũ thuộc nền văn hóa Tràng An, Ngườm, Sơn Vi và Soi Nhụ. Vào thời kỳ đồ đá mới, nền văn hóa Hòa Bình – Bắc Sơn tại vùng này đã phát triển về chăn nuôi và nông nghiệp, đặc biệt là kỹ thuật trồng lúa nước. Những người Việt tiền sử trên vùng châu thổ sông Hồng – Văn minh sông Hồng và sông Mã này đã khai hóa đất để trồng trọt, tạo ra một hệ thống đê điều để chế ngự nước lụt của các sông, đào kênh để phục vụ cho việc trồng lúa và đã tạo nên nền văn minh lúa nước và văn hóa làng xã.
Lochyrus frezieri
Lochyrus frezieri là một loài ruồi trong họ Asilidae. Lochyrus frezieri được Artigas miêu tả năm 1970. Loài này phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Lịch sử Việt Nam
Truyền thuyết kể rằng từ năm 2879 TCN, nhà nước Xích Quỷ của người Việt đã hình thành, cùng thời với truyền thuyết về Tam Hoàng Ngũ Đế tại Trung Quốc. Tuy nhiên, đây chỉ là truyền thuyết dân gian, các nghiên cứu khảo cổ hiện chưa tìm được bằng chứng nào cho thấy nhà nước này từng tồn tại.
Lochyrus frezieri
Tham khảo
Thể loại:Lochyrus
Lịch sử Việt Nam
Đến thời kỳ đồ sắt, vào khoảng thế kỷ 8 TCN đã xuất hiện nhà nước đầu tiên của người Việt được khảo cổ học xác nhận trên miền Bắc Việt Nam ngày nay. Theo sử sách, đó là Nhà nước Văn Lang của các vua Hùng. Thời kỳ Vua Hùng được nhiều người ghi nhận là quốc gia có tổ chức đầu tiên của người Việt Nam, bắt đầu với truyền thuyết Con Rồng cháu Tiên mà người Việt Nam tự hào truyền miệng từ đời này qua đời khác.
Philoscia lubricata
Tham khảo
Thể loại:Philoscia
Lịch sử Việt Nam
Thời kỳ tiền sử
Lịch sử Việt Nam thời tiền sử (trước thời Hồng Bàng) chỉ được ghi nhận, dự đoán thông qua các di tích khảo cổ. Các truyền thuyết, dã sử đều có sau giai đoạn này.
Thời đại đồ đá
Khu vực nay là Việt Nam đã có người ở từ thời kỳ đồ đá cũ. Các nhà khảo cổ đã tìm ra các dấu vết người thượng cổ cư ngụ tại hang Thẩm Hoi, Thẩm Khuyên (Lạng Sơn), núi Đọ (Thanh Hóa), Thung Lang (Ninh Bình) và Nga Sơn, Thanh Hóa cách đây hàng trăm nghìn năm. Thời kỳ này mực nước biển thấp hơn, và Việt Nam khi đó nối liền với bán đảo Malaysia, đảo Java, Sumatra và Kalimantan của Indonesia, với khí hậu ẩm và mát hơn bây giờ. Người Việt cổ khai thác đá gốc (ba-dan) ở sườn núi, ghè đẽo thô sơ một mặt, tạo nên những công cụ mũi nhọn, rìa lưỡi dọc, rìa lưỡi ngang, nạo,... bỏ lại nơi chế tác những mảnh đá vỡ (mảnh tước). Những di tích ở núi Đọ được coi là bằng chứng cổ xưa nhất về sự có mặt của con người tại vùng đất Việt, khi tổ chức xã hội loài người chưa hình thành.
Vào thời kỳ mà các nhà nghiên cứu gọi là Văn hóa Sơn Vi, những nhóm cư dân nguyên thủy tại đây đã sinh sống bằng hái lượm và săn bắt trong một hệ sinh thái miền nhiệt - ẩm với một thế giới động vật và thực vật phong phú, đa dạng cách đây 11-23 nghìn năm, cuối thế Canh Tân (Late Pleistocene).
Cách đây 15.000 – 18.000 năm trước, đây là thời kỳ nước biển xuống thấp. Đồng bằng Bắc Bộ bấy giờ kéo dài ra mãi đến tận đảo Hải Nam và các khu vực khác. Về mặt địa chất học thời kỳ khoảng 15 nghìn năm trước Công nguyên (cách đây khoảng 18 nghìn năm) là thời kỳ cuối của kỷ băng hà, nước biển dâng cao dần đến khoảng năm 8.000 năm trước đây thì đột ngột dâng cao khoảng 130m (tính từ tâm của kỷ băng hà là khu vực Bắc Mỹ). Nước biển ở lại suốt thời kỳ này cho đến và rút đi vào khoảng 5.500 năm trước đây. Ứng với thời kỳ này cùng với các di chỉ khảo cổ cho thấy nước biển đã ngập toàn bộ khu vực đồng bằng sông Hồng ngày nay đến tận Vĩnh Phúc trong suốt gần 3.000 năm.
Do chính đặc trưng về địa chất nên vùng đồng bằng sông Hồng, vịnh Bắc bộ không có điều kiện khai quật nền đất cổ đại có ở khoảng 8.000 năm trước Công nguyên (trước khi có đại hồng thủy) để xác nhận dấu vết của các nền văn minh khác nếu có. Trang sử Việt có một khoảng trống không xác định được từ khoảng năm trước 5.500 năm - 18.000 năm trước.