cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Winnie-the-Pooh
Xuất bản và nhượng quyền
Câu chuyện về gấu Pooh đã được dịch sang rất nhiều thứ tiếng, kể cả bản tiếng La-tinh được xuất bản lần đầu tiên vào năm 1958. Năm 1960, bản tiếng La-tinh này trở thành cuốn sách đầu tiên và duy nhất bằng tiếng La-tinh được đưa vào danh sách sách bán chạy của Thời báo New York.
Chú gấu Pooh và những người bạn là một trong những nhân vật sinh lời nhất trên thế giới. Quyền sở hữu tác phẩm được bán toàn bộ cho Disney vào năm 2001 với giá 240 triệu bảng Anh, trong đó có 30 triệu bảng Anh được đóng góp vào quỹ Claire Milne (quỹ của con gái Christopher Robin Milne thành lập năm 2002 để giúp đỡ những người khuyết tật tại Devon và Cornwall). Lợi nhuận Pooh mang lại cho Disney mỗi năm trị giá 3 tỉ bảng Anh, chỉ xếp sau chuột Mickey.
Dấu gạch nối trong tên Winnie-the-Pooh sau này đã được bỏ đi khi Công ty Walt Disney quyết định chuyển thể các câu chuyện về gấu Pooh thành một series phim hoạt hình mà sau này trở thành một trong những thành công lớn trên toàn thế giới của Công ty Walt Disney.
Chú thích
Thể loại:Nhân vật giả tưởng Thể loại:Nhân vật Disney
Psammoecus laetulus
Psammoecus laetulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Silvanidae. Loài này được Grouvelle miêu tả khoa học năm 1914.
Tham khảo
Thể loại:Psammoecus
Tượng Svätopluk tại lâu đài Bratislava
Tượng Svätopluk tại lâu đài Bratislava (tiếng Slovakia: Socha Svätopluka na Bratislavskom hrade) là một bức tượng mô tả Svätopluk đang cưỡi ngựa, nằm bên trong khuôn viên của lâu đài Bratislava ở thủ đô Bratislava của Slovakia. Svätopluk là người cai trị thứ ba của Đại Moravia. Ján Kulich là tác giả của tác phẩm điêu khắc này.
Miêu tả
Tượng Svätopluk là một tác phẩm điêu khắc được đúc bằng đồng. Chân đế làm bằng đá granit. Bức tượng cao 7,8 mét. Trên bệ có một tấm bảng với dòng chữ Svätopluk - vị vua của người Slovak Cổ.
Lịch sử
Một cuộc gây quỹ đã được Hiệp hội công dân Svätopluk tổ chức để có nguồn tài trợ cho việc đúc tượng Svätopluk. Hiệp hội công dân này được thành lập theo khởi xướng của Tổng thống Cộng hòa Slovakia Ivan Gašparovič, Chủ tịch Hội đồng Quốc gia Cộng hòa Slovakia Pavel Paška và Thủ tướng Cộng hòa Slovakia Robert Fico. Theo một số phương tiện truyền thông, bức tượng Svätopluk đứng ở lâu đài Bratislava theo sáng kiến của cựu Thủ tướng Robert Fico. Lễ khánh thành bức tượng Svätopluk diễn ra vào ngày 6 tháng 6 năm 2010.
Tham khảo
Thể loại:Công trình xây dựng Slovakia
Alcantud
Alcantud là một đô thị trong tỉnh Cuenca, cộng đồng tự trị Castile-La Mancha Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Cuenca.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Cuenca
Helicopsyche arma
Helicopsyche arma là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Tham khảo
Thể loại:Helicopsyche
Daneș
Daneș là một xã thuộc hạt Mureș, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 4834 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Mureș
Nhà thờ Thánh Elizabeth ở Košice
Mô tả
Nhà thờ có diện tích bên trong là 1.200 mét vuông, tổng diện tích của lô đất với tòa nhà là 1.796 mét vuông. Chiều dài bên ngoài của mái vòm là 60 mét, rộng 36 mét, chiều cao của tháp bắc, gian chính và gian phụ lần lượt là 59 mét, 24 mét và 12 mét.
Việc xây dựng Nhà thờ Thánh Elizabeth ở Košice bắt đầu từ cuối thế kỷ 14 và hoàn thành vào năm 1508. Kiến trúc của Nhà thờ Thánh Elizabeth có tác động đáng kể đến các hoạt động xây dựng ở các thành phố xung quanh, bao gồm Prešov, Bardejov, Sabinov, Rožňava và cũng ảnh hưởng đến việc xây dựng các nhà thờ khác ở Ba Lan và Transylvania (Sibiu, Brașov và Cluj).
Tham khảo
Thể loại:Công trình xây dựng Slovakia Thể loại:Nhà thờ tại Slovakia
Sphaeroma wadai
Tham khảo
Thể loại:Sphaeroma
Lestomyia montis
Lestomyia montis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Lestomyia montis được Cole miêu tả năm 1916. Loài này phân bố ở vùng Tân Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Lestomyia
Outremécourt
Outremécourt là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 350 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Haute-Marne
Psammoecus lancifer
Psammoecus lancifer là một loài bọ cánh cứng trong họ Silvanidae. Loài này được Grouvelle miêu tả khoa học năm 1903.
Tham khảo
Thể loại:Psammoecus
Sphaeroma walkeri
Sphaeroma walkeri là một loài chân đều trong họ Sphaeromatidae. Loài này được Stebbing miêu tả khoa học năm 1905.
Tham khảo
Thể loại:Sphaeroma
Yetialtica
Yetialtica là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Chi này được miêu tả khoa học năm 1991 bởi Doberl.
Thuận Minh, Hàm Thuận Bắc
Thuận Minh là xã thuộc huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận.
Yetialtica
Các loài
Các loài trong chi này gồm:
Tham khảo
Thể loại:Alticini
Thuận Minh, Hàm Thuận Bắc
Địa lý
Xã Thuận Minh có vị trí địa lý:
Thuận Minh là một xã miền núi, có nhiều tài nguyên khoáng sản.
Hành chính
Xã Thuận Minh được chia thành 4 thôn.
Manduca manducoides
Manduca manducoides là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Bolivia, Argentina, Paraguay và Brasil. Con trưởng thành bay vào tháng 8, tháng 9, tháng 10, tháng 11 và tháng 12, although the peak flight seems to be tháng 9 đến tháng 10. Có một lứa một năm.
Tham khảo
Thể loại:Manduca
Helicopsyche arsinoe
Helicopsyche arsinoe là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Helicopsyche
Machimus latipex
Machimus latipex là một loài ruồi trong họ Asilidae. Machimus latipex được Martin miêu tả năm 1975. Loài này phân bố ở vùng Tân Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Machimus
Oudincourt
Oudincourt là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 240 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Haute-Marne
Dănești, Gorj
Dănești là một xã thuộc hạt Gorj, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 3936 người.
Winningen
Winningen là một đô thị thuộc thuộc huyện Mayen-Koblenz, phía tây nước Đức. Đô thị Winningen có diện tích 79 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 6,66 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của bang Rheinland-Pfalz Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Mayen-Koblenz
Machimus latipex alticolus
Thể loại:Phân loài Ruồi
Machimus latipex convexus
Thể loại:Phân loài Ruồi
Nam Cung Quát
Nam Cung Quát có thể chỉ:
Jujuy (tỉnh)
Jujuy là một tỉnh của Argentina. Tỉnh này nằm ở cực tây bắc của quốc gia này, Jujuy chỉ giáp duy nhất với tỉnh Salta về phía đông và phía nam. Tỉnh có đường biên giới quốc tế với vùng Tarapacá của Chile ở phía tây và khu Potosí của Bolivia.
Liên kết
Thể loại:Tỉnh của Argentina
Psammoecus lateralis
Tham khảo
Thể loại:Psammoecus
Sphaeromides bureschi
Sphaeromides bureschi là một loài chân đều trong họ Cirolanidae. Loài này được Strouhal miêu tả khoa học năm 1963.
Tham khảo
Thể loại:Sphaeromides
Yetialtica besucheti
Yetialtica besucheti là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Doberl miêu tả khoa học năm 1991.
Tham khảo
B
Helicopsyche astynome
Helicopsyche astynome là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Helicopsyche
Sphaeromides polateni
Sphaeromides polateni là một loài chân đều trong họ Cirolanidae. Loài này được Angelov miêu tả khoa học năm 1968.
Tham khảo
Thể loại:Sphaeromides
Machimus sestertius triton
Thể loại:Phân loài Ruồi
Hằng số Planck
Hằng số Planck là một hằng số vật lý cơ bản, ký hiệu bằng h, có tầm quan trọng to lớn trong cơ học lượng tử. Năng lượng của một photon bằng tần số của nó nhân với hằng số Planck. Do tương đương khối lượng–năng lượng, hằng số Planck cũng liên hệ giữa khối lượng và tần số.
Trong đo lường học, hằng số Planck, cùng những hằng số khác, được dùng để định nghĩa kilogram, một đơn vị SI. Các đơn vị SI được định nghĩa sao cho khi biểu diễn hằng số Planck trong các đơn vị SI, nó có giá trị đúng bằng
Cuối thế kỷ 19, phổ bức xạ vật đen đã được đo với độ chính xác cao, nhưng phân bố của những phép đo ở tần số cao chênh lệch đáng kể so với những tiên đoán bằng lý thuyết thời bấy giờ. Năm 1900, Max Planck bằng thực nghiệm đưa ra một công thức cho phổ quan sát được. Ông giả sử một hạt tích điện dao động trong một khoảng trống với bức xạ vật đen chỉ có thể thay đổi mức năng lượng của nó theo bước nhỏ
E
tỷ lệ thuận với tần số của sóng điện từ tương ứng. Bằng kết quả thí nghiệm, ông tính được hằng số tỷ lệ này, và hằng số đó được đặt tên để vinh danh ông. Năm 1905, Albert Einstein xác định mức năng lượng tối thiểu, hay "lượng tử", của một sóng điện từ. Lượng tử ánh sáng có tính chất giống như một hạt không mang điện, và cuối cùng có tên gọi photon. Max Planck nhận Giải Nobel Vật lý năm 1918 cho "những đóng góp của ông cho sự tiến bộ của Vật lý với phát hiện lượng tử năng lượng của ông".
Định nghĩa
Liên hệ Planck cho biết năng lượng photon
Dănești, Harghita
Dănești là một xã thuộc hạt Harghita, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 4520 người.
Hằng số Planck
Định nghĩa
E
Dănești, Harghita
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Harghita
Hằng số Planck
Định nghĩa
tỷ lệ thuận với tần số tương ứng
f
, và hằng số tỷ lệ được gọi là hằng số Planck, ký hiệu bằng h:
Năng lượng này cực kỳ nhỏ so với mức năng lượng của những đồ vật thường ngày.
Vì tần số
, bước sóng
λ
, và tốc độ ánh sáng
c
được liên kết với nhau bởi, hệ thức trên có thể được viết thành
Hằng số Planck rút gọn
Định nghĩa của hằng số Planck sử dụng đơn vị SI của tần số, tức là hertz, vốn biểu thị một vòng, 360 độ hay
2π
radian, mỗi giây. Trong một số trường hợp mà tần số góc (tần số biểu diễn bằng radian trên giây thay vì vòng trên giây, tức hertz) được dùng, người ta thường đưa hệ số
và được ký hiệu bằng \hbar (đọc là "h-bar"):
Machimus longipenis
Machimus longipenis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Machimus longipenis được Martin miêu tả năm 1975. Loài này phân bố ở vùng Tân Bắc giới.
Psammoecus lepidus
Psammoecus lepidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Silvanidae. Loài này được Grouvelle miêu tả khoa học năm 1908.
Hằng số Planck
Bước sóng de Broglie
Năm 1923, Louis de Broglie tổng quát hóa liên hệ Planck–Einstein với giả thuyết hằng số Planck là hệ số tỷ lệ giữa động lượng và bước sóng lượng tử không chỉ của photon, mà của một hạt bất kỳ. Thực nghiệm sau đó xác nhận giả thuyết này, và nó xuất hiện trong toàn bộ lý thuyết lượng tử, bao gồm điện động học. Bước sóng de Broglie
Psammoecus lepidus
Tham khảo
Thể loại:Psammoecus
Machimus longipenis
Tham khảo
Thể loại:Machimus
Hằng số Planck
Bước sóng de Broglie
của một hạt là
trong đó
Nhà thờ Đức Mẹ Đồng trinh Maria ở Česká Skalice
Nhà thờ Đức Mẹ Đồng trinh Maria ở Česká Skalice (tiếng Séc: Kostel Nanebevzetí Panny Marie v České Skalici) là một nhà thờ giáo xứ Công giáo La Mã thuộc giáo phận Hradec Králové, tọa lạc ở thị trấn Česká Skalice, huyện Náchod, vùng Královéhradecký, Cộng hòa Séc. Thánh đường này có tên trong danh sách các di tích văn hóa của Cộng hòa Séc.
Lịch sử
Nhà thờ lần đầu tiên được đề cập trong các văn bản lịch sử vào năm 1350. Lúc bấy giờ, hai linh mục địa phương chịu trách nhiệm quản lý nhà thờ này. Việc xây dựng nhà thờ theo phong cách kiến trúc Baroque (có diện mạo như hiện nay) được hoàn thành vào năm 1725.
Hằng số Planck
Bước sóng de Broglie
p
Nhà thờ Đức Mẹ Đồng trinh Maria ở Česká Skalice
Mô tả
Những sự kiện gắn liền với nhà thờ Đức Mẹ Đồng trinh Maria ở Česká Skalice bao gồm:
Liên kết ngoài
Thể loại:Công trình xây dựng Cộng hòa Séc Thể loại:Nhà thờ Cộng hòa Séc
Hằng số Planck
Bước sóng de Broglie
là động lượng của một hạt, ví dụ như photon, hoặc bất kỳ hạt sơ cấp nào khác.
Năng lượng của một photon với tần số góc
Sauquillo de Cabezas
Sauquillo de Cabezas là một đô thị ở tỉnh Segovia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha (Instituto Nacional de Estadística), đô thị này có dân số 231 người.
Hằng số Planck
Bước sóng de Broglie
ω = 2πf
là
Sauquillo de Cabezas
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Segovia
Hằng số Planck
Bước sóng de Broglie
còn động lượng thì bằng
k
là một số sóng góc.
Cơ học thống kê
h
(nhưng không đưa ra giá trị của nó). Sau phát hiện của Planck, một giả thuyết mới xuất hiện cho rằng tác động vật lý không thể có giá trị bất kỳ, mà phải là bội số nguyên của một đại lượng rất nhỏ, "lượng tử của tác động", nay được gọi là hằng số Planck. Đây là một ý tưởng cốt yếu trong "thuyết lượng tử cũ" phát triển bởi các nhà vật lý như Bohr, Sommerfeld, và Ishiwara, trong đó tồn tại quỹ đạo hạt nhưng chúng bị ẩn đi, và chúng tuân theo các định luật lượng tử. Quan điểm này đã bị thay thế bởi thuyết lượng tử hiện đại, trong đó quỹ đạo chuyển động thậm chí không tồn tại; một hạt được biểu diễn bằng một hàm sóng trong không gian và thời gian. Cùng với đó là khái niệm lượng tử năng lượng, và cả chuyển động hạt lẫn lượng tử năng lượng đều không thể được giải thích bởi vật lý cổ điển.
Helicopsyche asymmetrica
Helicopsyche asymmetrica là một loài Trichoptera thuộc họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Hằng số Planck
Giá trị
Hằng số Planck có thứ nguyên của mômen động lượng. Trong đơn vị SI, hằng số Planck được biểu diễn bằng joule trên hertz (J⋅Hz−1 hoặc kg⋅m2⋅s−1). Một điểm cần lưu ý trong thứ nguyên của hằng số Planck là việc đơn vị SI của tần số, hertz, biểu diễn một chu kỳ trọn vẹn, 360 độ hay
2π
Helicopsyche asymmetrica
Tham khảo
Thể loại:Helicopsyche
Hằng số Planck
Giá trị
radian, một giây. Tần số góc bằng radian trên giây thường tự nhiên hơn trong toán và vật lý, và nhiều công thức sử dụng hằng số Planck rút gọn. Các giá trị trên là chính xác và cố định sau lần định nghĩa lại đơn vị cơ bản SI năm 2019.
Cố định giá trị của h
Từ năm 2019, giá trị của hằng số Planck đã được cố định, với biểu diễn thập phân hữu hạn. Dưới định nghĩa hiện tại của kilogram, phát biểu rằng, "Kilogram [...] được định nghĩa bằng cách cố định giá trị của
h
bằng 6,62607015 với đơn vị J⋅s, tương đương với kg⋅m2⋅s−1, trong đó mét và giây được định nghĩa bằng tốc độ ánh sáng c và tần số chuyển siêu tinh tế của trạng thái cơ bản của một nguyên tử caesi-133
ΔνCs
." Điều này nghĩa là giá trị của một kilogram, chứ không phải giá trị của hằng số Planck, cần phải được tìm bằng thực nghiệm, bằng những phương pháp như cân Kibble và phương pháp mật độ tinh thể tia X. Để minh họa cụ thể hơn, giả sử quyết định cố định giá trị của
được đưa ra năm 2010. Khi đó, giá trị của h là 6,62606957 J.s, và từ đó giá trị của kilogram cũng được tính từ con số này. Những thực nghiệm trong tương lai sẽ cho thấy giá trị của kilogram lúc ấy bằng 6,62607015⁄6,62606957 ≈ 1,0000001 lần giá trị của Nguyên mẫu Kilogram Quốc tế (IPK).
Nguồn gốc
Hằng số Planck xuất phát từ nỗ lực của Max Planck để đưa ra một biểu thức toán học nhằm tiên đoán phổ bức xạ từ một nguồn nhiệt kín, hay bức xạ vật đen. Kết quả là một biểu thức toán học với tên gọi định luật Planck.
Cuối thế kỷ 19, Max Planck xem xét vấn đề bức xạ vật đen do Kirchhoff đưa ra khoảng 40 năm trước đó. Tất cả vật thể vật lý phát ra bức xạ điện từ tự động và liên tục. Không có biểu thức hay lời giải thích nào cho hình dạng của phổ bức xạ quan sát được. Vào lúc đó, định luật Wien khớp với dữ liệu ở bước sóng ngắn và nhiệt độ cao, nhưng sai khác hoàn toàn ở bước sóng dài. Cũng vào thời điểm này, Lord Rayleigh tìm ra một công thức, ngày nay gọi là định luật Rayleigh–Jeans, có thể tiên đoán bước sóng dài tương đối chính xác, nhưng lại không thể giải thích cho bước sóng ngắn.
Planck tiếp cận vấn đề với giải thuyết rằng phương trình chuyển động của ánh sáng miêu tả một tập hợp các dao động điều hòa, mỗi tần số tương ứng với một dao động. Ông xem xét sự thay đổi entropy của những hạt dao động so với nhiệt độ của vật thể, làm cho nó khớp với định luật Wien, và cuối cùng đưa ra một hàm số để xấp xỉ phổ vật đen, dẫn đến một công thức thực nghiệm cho bước sóng dài.
Artur Ávila
Artur Ávila Cordeiro de Melo (sinh ngày 29 tháng 6 năm 1979) là một nhà toán học người Brasil làm việc chủ yếu trong lĩnh vực hệ động lực học và lý thuyết phổ.
Hằng số Planck
Nguồn gốc
Planck tìm ra một biểu thức khớp với định luật Wien ở bước sóng ngắn và công thức thực nghiệm ở bước sóng dài. Biểu thức này có một hằng số h, được cho là lấy từ Hilfsgrösse (biến phụ), và sau được biết đến là hằng số Planck. Biểu thức cho độ rọi phổ chiếu xạ của một vật đen với tần số
ν
Artur Ávila
Nghiên cứu và giải thưởng
Ở tuổi 16, Ávila giành huy chương vàng tại Olympic Toán Quốc tế năm 1995 tại Toronto, Canada và được nhận học bổng của Instituto Nacional de Matemática Pura e Aplicada (Viện Toán Lý thuyết và Ứng dụng quốc gia Brasil, IMPA) tại Rio de Janeiro. Năm 19 tuổi, Ávila bắt đầu nghiên cứu luận án tiến sĩ dưới sự hướng dẫn của giáo sư Welington de Melo. Năm 2001 Ávila hoàn thành luận án tiến sĩ và sang Pháp nghiên cứu, giảng dạy trong Collège de France cho tới năm 2003. Trong vòng 5 năm từ 2003 đến 2008, Ávila là nghiên cứu viên của Trung tâm Nghiên cứu Khoa học quốc gia Pháp (CNRS) rồi sang làm việc tại Viện Toán Clay. Từ năm 2008 Ávila là giám đốc nghiên cứu tại CNRS đồng thời làm việc tại IMPA.
Hằng số Planck
Nguồn gốc
tại nhiệt độ tuyệt đối
T
Artur Ávila
Nghiên cứu và giải thưởng
Nhờ những thành quả nghiên cứu của mình, Ávila đã được trao nhiều giải thưởng như Huy chương đồng của CNRS (2006), Giải Salem (2006), Giải Herbrand (2009). Trong Hội nghị Toán học Quốc tế (ICM) năm 2010 tổ chức tại Hyderabad, Ấn Độ, Ávila là nhà toán học được mời trình bày báo cáo toàn thể khai mạc hội nghị.
Hằng số Planck
Nguồn gốc
là
trong đó
kB
Artur Ávila
Nghiên cứu và giải thưởng
Cùng 3 nhà toán học khác, anh được trao Huy chương Fields vào năm 2014. Khi ấy, anh mới 35 tuổi.
Hằng số Planck
Nguồn gốc
là hằng số Boltzmann, h là hằng số Planck, và c là tốc độ ánh sáng trong môi trường, có thể là vật liệu hoặc chân không.
Độ rọi phổ chiếu xạ (tiếng Anh: "spectral radiance")
Bν
của một vật miêu tả mức năng lượng nó phát ra ở những tần số bức xạ khác nhau. Đại lượng này bằng công suất phát xạ trên một đơn vị diện tích bề mặt, trên một đơn vị góc khối, trên một đơn vị tần số. Độ rọi phổ chiếu xạ cũng có thể được biểu diễn trên một đơn vị bước sóng λ thay vì một đơn vị tần số. Trong trường hợp đó, công thức trên trở thành
cho thấy năng lượng bức xạ ở bước sóng ngắn tăng theo nhiệt độ nhanh hơn so với ở bước sóng dài.
Định luật Planck cũng có thể được biểu diễn theo những đại lượng khác, ví dụ như số photon bức xạ ở bước sóng nhất định, hay là mật độ năng lượng trên một thể tích bức xạ. Đơn vị SI của
là, còn của
Bλ
là.
Planck sớm nhận ra rằng lời giải của ông không phải là duy nhất. Một số lời giải khác tồn tại, mỗi cái cho giá trị entropy của các hạt dao động khác nhau. Để giải quyết vấn đề này, Planck dùng đến cơ học thống kê, một ngành còn gây tranh cãi thời bấy giờ, việc mà ông miêu tả là "một hành động tuyệt vọng … tôi đã sẵn sàng từ bỏ tất cả những niềm tin của mình trong vật lý." Một trong những điều kiện của lời giải này là "coi
UN
[năng lượng dao động của N hạt] không phải như một đại lượng liên tục, có thể chia nhỏ tùy ý, mà như một đại lượng rời rạc gồm một số nguyên lần những phần tử hữu hạn. Ta gọi mỗi phần năng lượng như thế ε;"
Với điều kiện mới này, Planck đã lượng tử hóa năng lượng của các hạt dao động, "một giả thuyết hoàn toàn hình thức … thực tế tôi không nghĩ nhiều về nó ..." theo lời của chính ông. Áp dụng điều kiện này cho định luật Wien cho thấy "phần tử năng lượng" phải tỉ lệ với tần số của dao động, ngày nay gọi là "liên hệ Planck–Einstein":
Sử dụng dữ liệu bức xạ vật đen từ thí nghiệm, Planck tính được giá trị của h bằng khoảng 6.55 J.s, sai khác 1,2% so với giá trị chính thức ngày nay. Ông cũng là người đầu tiên xác định giá trị của hằng số Boltzmann
bằng công thức này.
Phát triển và ứng dụng
Vấn đề vật đen được xét lại vào năm 1905, khi Rayleigh cùng với Jeans và độc lập với Einstein chứng minh rằng điện từ học cổ điện không thể giải thích phổ bức xạ đo được. Những chứng minh này thường được biết đến với tên gọi "thảm họa cực tím", do Paul Ehrenfest đặt năm 1911. Chúng, cùng với nghiên cứu của Einstein về hiệu ứng quang điện, khiến các nhà vật lý học ngày càng tin rằng việc lượng tử hóa mức năng lượng của Planck có ý nghĩa sâu hơn là một công cụ toán học đơn thuần. hội nghị Solvay đầu tiên năm 1911 có chủ đề "lý thuyết bức xạ và lượng tử".
Hiệu ứng quang điện
Hiệu ứng quang điện là sự phát xạ electron (gọi là "quang điện tử") từ một bề mặt có ánh sáng chiếu vào. Hiện tượng này lần đầu được quan sát bởi Alexandre Edmond Becquerel năm 1839, mặc dù các nguồn thường ghi nhận Heinrich Hertz, người xuất bản nghiên cứu chi tiết đầu tiên năm 1887. Một nghiên cứu khác của Philipp Lenard (Lénárd Fülöp) được xuất bản năm 1902. Năm 1905, Einstein viết bài báo thảo luận về hiện tượng này bằng lượng tử ánh sáng, một thành tựu đã cho ông giải Nobel Vật lý năm 1921, sau khi những tiên đoán của ông được xác nhận bởi Robert Andrews Millikan.
Trước bài báo của Einstein, bức xạ điện từ như ánh sáng được coi là có hành vi của sóng: đó cũng là nguồn gốc cho các thuật ngữ "tần số" và "bước sóng" dùng để miêu tả các loại bức xạ khác nhau. Năng lượng của một sóng trên một đơn vị thời gian là cường độ. Ánh sáng từ một đèn pha sân khấu có cường độ lớn hơn ánh sáng của một bóng đèn dân dụng, tức đèn pha tỏa ra nhiều năng lượng hơn trên một đơn vị thời gian và một đơn vị không gian, ngay cả khi màu sắc của hai bóng đèn rất giống nhau. Những loại sóng khác như âm thanh hay sóng biển cũng có cường độ của chúng. Tuy nhiên, năng lượng của hiệu ứng quang điện không có tính chất giống như sóng ánh sáng.
Các quang điện tử được phát ra có động năng nhất định, và động năng của mỗi quang điện tử là độc lập với cường độ của ánh sáng, nhưng tỷ lệ thuận với tần số, và nếu tần số quá thấp, sẽ không có quang điện tử nào được phát ra. Giả sử tần số đủ cao để gây ra hiệu ứng quang điện, cường độ nguồn sáng tăng dẫn đến nhiều quang điện tử với cùng động năng được phát ra, thay vì cùng số lượng quang điện tử với động năng lớn hơn.
Einstein giải thích những quan sát này với việc lượng tử hóa ánh sáng: năng lượng ánh sáng không được truyền liên tục dưới dạng sóng, mà chỉ theo những "gói" nhỏ hay lượng tử. Những "gói" năng lượng này, về sau được gọi là photon, có độ lớn bằng những "phần tử năng lượng" của Planck, dẫn đến liên hệ Planck–Einstein:
Giả thiết của Einstein về sau được chứng minh bằng thực nghiệm: hằng số tỉ lệ giữa tần số nguồn sáng f và động năng của các quang điện tử E bằng với hằng số Planck h.
Cấu trúc nguyên tử
[[File:Bohr atom model.svg|thumb|right|Giản đồ mô hình Bohr cho nguyên tử hydro. Mức chuyển từ
n = 3
Năm 1912, John William Nicholson giới thiệu h-bar vào lý thuyết nguyên tử và là người đầu tiên lượng tử hóa tần số góc thành
h/2
.  Niels Bohr trích dẫn ông trong bài báo mô hình nguyên tử Bohr năm 1913. Ảnh hưởng của mô hình hạt nhân nguyên tử Nicholson lên mô hình của Bohr đã được nhiều nhà sử học nghiên cứu.
En
, trong đó
với c là tốc độ ánh sáng trong chân không,
R∞
Poinson-lès-Fayl
Poinson-lès-Fayl là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 380 mét trên mực nước biển.
Hằng số Planck
Cấu trúc nguyên tử
là hằng số xác định từ thực nghiệm (hằng số Rydberg), và
Poinson-lès-Fayl
Tham khảo
Poinsonlesfayl
Hằng số Planck
Cấu trúc nguyên tử
n = 1
), nó không thể tiến gần hơn đến hạt nhân nữa. Phương pháp này cho phép Bohr tính đến công thức Rydberg, một miêu tả thực nghiệm cho phổ nguyên tử của hydro, và giải thích cho giá trị của hằng số Rydberg
Sphaeromides raymondi
Sphaeromides raymondi là một loài chân đều trong họ Cirolanidae. Loài này được Dollfus miêu tả khoa học năm 1897.
Hằng số Planck
Cấu trúc nguyên tử
bằng những hằng số cơ bản khác.
Yetialtica pindapoyensis
Yetialtica pindapoyensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Cabrera miêu tả khoa học năm 1998.
Hằng số Planck
Cấu trúc nguyên tử
ħ = h / (2π)
, ngày nay gọi là hằng số Planck rút gọn, làm lượng tử cho mô men động lượng. Ban đầu, Bohr cho rằng đại lượng này là mômen động lượng của mỗi electron trong nguyên tử, nhưng giả thiết này sai, và mặc cho nỗ lực của Arnold Sommerfeld và những người khác, mô hình Bohr không thể miêu tả chính xác mômen động lượng của electron. Quy luật lượng tử hóa tổng quát cho electron – trong đó mô hình Bohr là trường hợp đặc biệt cho nguyên tử hydro – được miêu tả bởi cơ học ma trận của Heisenberg năm 1925 và phương trình sóng Schrödinger năm 1926, và hằng số Planck rút gọn vẫn là lượng tử cơ bản cho mômen động lượng. Cụ thể hơn, nếu J là tổng mômen động lượng của một hệ với bất biến quay và
Yetialtica pindapoyensis
Tham khảo
P
Hằng số Planck
Cấu trúc nguyên tử
Jz
là mômen động lượng đối với một trục bất kỳ, chúng chỉ có thể mang các giá trị
Nguyên lý bất định
Hằng số Planck cũng xuất hiện trong biểu thức của nguyên lý bất định của Werner Heisenberg. Với nhiều hạt ở cùng trạng thái, sự bất định về vị trí
Δx
Δpx
thỏa mãn
trong đó sự bất định được định nghĩa là độ lệch chuẩn của giá trị đo được từ giá trị kỳ vọng. Có một số cặp biến liên hợp đo được khác tuân theo một nguyên lý tương tự, ví dụ như thời gian và năng lượng. Mối quan hệ tỉ lệ nghịch giữa hai độ bất định này dẫn đến một đánh đổi trong các thí nghiệm lượng tử, khi mà càng đo chính xác một đại lượng khiến đại lượng kia càng sai lệch.
Ngoài ra, một trong những nền móng của cơ học lượng tử nằm trong quan hệ giao hoán tử giữa toán tử vị trí \hat{x} và toán tử động lượng \hat{p}: trong đó
δij
là Kronecker delta.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hằng số cơ bản Thể loại:Khoa học năm 1900
Trần Mai Ninh
Trần Mai Ninh (1917–1947) là nhà văn, nhà thơ Việt Nam. Ông sinh ra tại Thanh Hóa, mất năm 30 tuổi khi tham gia Chiến tranh Việt Nam. Ngoài tên thật Trần Mai Ninh, ông còn viết với các bút danh Mai Đỗ, Hồng Diên, CK.
Tiểu sử
Trần Mai Ninh tên thật là Nguyễn Thường Khanh. Ông sinh năm 1917 tại Thanh Hóa. Thân phụ ông là Nguyễn Xuân Tuyển, một viên chức nhỏ. Lúc thiếu thời Trần Mai Ninh học Thành Chung ở Thanh Hóa, sau ra Hà Nội học tiếp Tú Tài. Ngay từ thời còn đi học, Trần Mai Ninh đã cùng một số bạn bè ra tờ báo có tên “Con sáo” để phê phán nền giáo dục thực dân và nói lên lý tưởng của tuổi trẻ học đường. Sau đó ông tiếp tục viết bài và trực tiếp tham gia biên tập các tờ báo của Đảng xuất bản trong thời kỳ Mặt trận dân chủ (1936–1939) như: Bạn dân, Thời thế (1937), Tin tức, Thế giới, Người mới (1938) và Bạn đường, Tự do ở Thanh Hóa... với các bút danh: KT, Mạc Đỗ, Trần Mai Ninh, Hồng Diện, Nguyễn Thường Khanh. Ông không những là một ngòi bút sắc sảo, xông xáo, nhiệt huyết mà còn là một người vẽ tranh minh họa và trình bày báo có tài.
Trần Mai Ninh tham gia phong trào yêu nước Mặt trận dân chủ (1936–1939) của Đảng Cộng sản Đông Dương. Ông làm phóng viên, biên tập viên cho các báo Bạn dân, Thời thế (1937), Tin tức, Thế giới, Người mới (1938), Bạn đường (1939)... Khi Mặt trận dân chủ bị chính quyền thuộc địa đàn áp, Trần Mai Ninh về quê hoạt động ở chiến khu Ngọc Trạo. Ông bị nhà cầm quyền bắt giam nhưng sau đó vượt ngục và tham gia giành chính quyền trong Cách mạng tháng Tám ở Nam Trung bộ. Sau đó Trần Mai Ninh tham gia kháng chiến ở Quảng Ngãi, Phú Yên, Khánh Hòa.
Phong cách
Thanh Thảo, trên báo Thanh niên ngày 23 tháng 7 năm 2006, viết về phong cách thơ Trần Mai Ninh và bài thơ Nhớ máu:
Thanh Thảo nhận xét thơ của Trần Mai Ninh ''có thể hóa thân không chỉ vào âm nhạc, hội họa, điêu khắc, mà cả vào điện ảnh nữa! Và những montage dứt điểm trong bài Nhớ máu là những montage mà một đạo diễn điện ảnh mạnh tay nghề có thể thưởng thức sâu sắc. "Quắc mắt nhìn vào thăm thẳm tương lai" Trần Mai Ninh có thể thấy bài thơ của mình ròng ròng nơi "tối cao vinh dự". Nơi ấy, chắc chắn không phải là một giải thưởng, dù là giải thưởng to đến đâu! Nơi ấy, là hồn dân tộc, là khí huyết bừng bừng của những người yêu nước trung trực, là nơi "Việt Nam rồi đứng dậy – Sáng vô chừng!".''.
Bài thơ Nhớ máu tiêu biểu cho phong cách dữ dội, sâu sắc và quan điểm sáng tác đầy nhiệt huyết của Trần Mai Ninh, như chính ông đã viết trong tiểu luận Sống đã rồi viết văn (1944):
Vinh danh
Trần Mai Ninh được trao giải thưởng cấp nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2007.
Hội nhà báo tỉnh Thanh Hóa cũng lấy tên Trần Mai Ninh đặt cho giải thưởng cao quý nhất của hội. Tại Thanh Hóa còn có một trường học mang tên ông là THCS Trần Mai Ninh
Tại quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh cũng có một con đường mang tên Trần Mai Ninh.
Wolken
Wolken là một đô thị thuộc thuộc huyện Mayen-Koblenz, phía tây nước Đức. Đô thị Wolken có diện tích 2,86 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1095 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của bang Rheinland-Pfalz Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Mayen-Koblenz
Poinson-lès-Grancey
Poinson-lès-Grancey là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 433 mét trên mực nước biển. Sông Ource chảy theo hướng đông bắc qua phía nam thị trấn, sau đó tạo thành ranh giới đông bắc.
Tham khảo
Poinsonlesgrancey
Psammoecus lineatus
Psammoecus lineatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Silvanidae. Loài này được Grouvelle miêu tả khoa học năm 1919.
Tham khảo
Thể loại:Psammoecus
Sphaeromides virei
Sphaeromides virei là một loài chân đều trong họ Cirolanidae. Loài này được Brian miêu tả khoa học năm 1923.
Tham khảo
Thể loại:Sphaeromides
Machimus stanfordae
Machimus stanfordae là một loài ruồi trong họ Asilidae. Machimus stanfordae được Martin miêu tả năm 1975. Loài này phân bố ở vùng Tân Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Machimus
Poinson-lès-Nogent
Poinson-lès-Nogent là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 390 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Poinsonlesnogent
Helicopsyche ategenta
Helicopsyche ategenta là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Dănești, Vaslui
Dănești là một xã thuộc hạt Vaslui, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 2432 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Vaslui
Sebúlcor
Sebúlcor là một đô thị ở tỉnh Segovia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha (Instituto Nacional de Estadística), đô thị này có dân số 283 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Segovia
Tiêu chuẩn Eisenstein
Trong toán học, tiêu chuẩn Eisenstein là một điều kiện đủ để một đa thức với hệ số nguyên là một đa thức bất khả quy trên trường số hữu tỷ.
Tiêu chuẩn
Giả sử ta có một đa thức với hệ số nguyên.
Giả sử tồn tại một số nguyên tố p sao cho:
p
với mọi
0 ≤ i < n
,
a0
không chia hết cho
Liên kết ngoài
Thể loại:Đa thức Thể loại:Đại số Thể loại:Đại số sơ cấp Thể loại:Lý thuyết trường
Sphaeromopsis amathitis
Sphaeromopsis amathitis là một loài chân đều trong họ Sphaeromatidae. Loài này được Holdich & Jones miêu tả khoa học năm 1973.
Tham khảo
Thể loại:Sphaeromopsis
Acht
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Mayen-Koblenz
Poissons
Poissons là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 230 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Haute-Marne
Phòng trưng bày Šariš ở Prešov
Phòng trưng bày Šariš ở Prešov (tiếng Slovakia: Šarišská galéria v Prešove) là một trong những phòng trưng bày khu vực lâu đời nhất ở Slovakia, tọa lạc trên phố Hlavna, thành phố Prešov, Slovakia. Đây là nơi trưng bày các hình ảnh về lịch sử mỹ thuật trong khu vực từ thời Trung cổ cho đến nay.
Vào ngày 17 tháng 4 năm 1963, tòa nhà Cung điện Wécsey nơi đặt phòng trưng bày Šariš được ghi danh vào Danh sách Di tích Trung ương theo quyết định của Bộ Văn hóa Cộng hòa Slovakia. Theo Nghị quyết của Chủ tịch Hội đồng Quốc gia Slovakia, địa điểm này được công nhận là di tích văn hóa quốc gia.
Lịch sử
Phòng trưng bày Šariš ở Prešov được thành lập vào năm 1956 và chính thức mở cửa cho công chúng vào năm 1957. Cơ sở này là một phòng trưng bày khu vực cho đến năm 1961. Trong khoảng thời gian 1961 - 1991, nơi này được gọi là Phòng trưng bày Mỹ thuật. Kể từ năm 1991, tên được đổi thành Phòng trưng bày Šariš.
Phòng trưng bày này hoạt động trong Trường Cao đẳng Tin Lành từ năm 1957 đến năm 1981. Từ năm 1981 đến nay, trụ sở của phòng trưng bày là hai tòa nhà nằm liền kề nhau tại địa chỉ số 51 và 53 phố Hlavná.
Theo thống kê trong năm 2013, có tổng cộng 4.264 tác phẩm hội họa, bản vẽ, đồ họa, tác phẩm điêu khắc và nghệ thuật ứng dụng trong bộ sưu tập của phòng trưng bày này.
Tham khảo
Thể loại:Công trình xây dựng Slovakia Thể loại:Di ​​tích và đài tưởng niệm ở Slovakia
Psammoecus longicornis
Psammoecus longicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Silvanidae. Loài này được Schauffuss miêu tả khoa học năm 1872.
Tham khảo
Thể loại:Psammoecus
Megaphorus flavidus
Megaphorus flavidus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Megaphorus flavidus được Cole miêu tả năm 1964. Loài này phân bố ở vùng Tân Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Megaphorus
Lịch sử hành chính Quảng Trị
Quảng Trị là một tỉnh thuộc vùng Bắc Trung Bộ. Phía bắc giáp tỉnh Quảng Bình, phía nam giáp tỉnh Thừa Thiên Huế, phía đông giáp Biển Đông, phía tây giáp tỉnh Savannakhet của Lào.
Sau năm 1975
Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, ba tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên hợp nhất thành tỉnh Bình Trị Thiên, tổ chức hành chính trên địa bàn gồm thị xã Đông Hà và 6 huyện: Cam Lộ, Gio Linh, Hải Lăng, Hướng Hóa, Triệu Phong, Vĩnh Linh.
Chú thích
Thể loại:Lịch sử Quảng Trị Thể loại:Hành chính Quảng Trị
Manduca morelia
Manduca morelia là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở México.
Manduca muscosa
miêu tả
Sải cánh dài 100–126 mm. It is similar to Manduca sesquiplex but the forewing is much less elongate, the ground colour of the body và wings is darker, almost olive và the pale bands on the hindwing are less prominent.
sinh học
Có một lứa một năm con trưởng thành bay từ mid-July to đầu tháng 8 in miền nam Arizona. In Costa Rica, adults are on wing từ tháng 5 đến tháng 11.
Ấu trùng ăn Verbesina gigantea, Lasianthaea fruticosa, Eupatorium albicaule, Viguiera dentate, Eupatorium albicaule, Lantana camara, Helianthus annuus và Jacaranda caroba.
Liên kết ngoài
Thể loại:Manduca
Daneți
Daneți là một xã thuộc hạt Dolj, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 7194 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Dolj
Sequera de Fresno
Sequera de Fresno là một đô thị ở tỉnh Segovia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha (Instituto Nacional de Estadística), đô thị này có dân số 43 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Segovia
Phosphor
Phosphor (từ tiếng Hy Lạp: phôs có nghĩa là "ánh sáng" và phoros nghĩa là "người/vật mang"), là một nguyên tố hóa học trong bảng tuần hoàn có ký hiệu P và số nguyên tử 15. Là một phi kim đa hóa trị trong nhóm nitơ, phosphor chủ yếu được tìm thấy trong các loại đá phosphat vô cơ và trong các cơ thể sống. Do độ hoạt động hóa học cao, không bao giờ người ta tìm thấy nó ở dạng đơn chất trong tự nhiên. Nó phát xạ ra ánh sáng nhạt khi bị phơi ra trước oxy (vì thế có tên gọi của nó trong tiếng Latinh để chỉ "ngôi sao buổi sáng", từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là "ánh sáng" và "mang"), và xuất hiện dưới một số dạng thù hình. Nó cũng là nguyên tố thiết yếu cho các cơ thể sống. Sử dụng quan trọng nhất trong thương mại của nó là để sản xuất phân bón. Nó cũng được sử dụng rộng rãi trong các loại vật liệu nổ, diêm, pháo hoa, thuốc trừ sâu, kem đánh răng và chất tẩy rửa.
Các đặc trưng nổi bật
Dạng phổ biến của phosphor là chất rắn dạng sáp có màu trắng có mùi đặc trưng khó ngửi tương tự như tỏi. Dạng tinh khiết của nó là không màu và trong suốt. Phi kim này không hòa tan trong nước nhưng hòa tan trong carbon disulfide. Phosphor tinh khiết bắt cháy ngay trong không khí và tạo ra khói trắng chứa phosphor pentoxide P2O5.
Thù hình
Phosphor tồn tại dưới ba dạng thù hình cơ bản có màu: trắng, đỏ và đen. Các dạng thù hình khác cũng có thể tồn tại. Phổ biến nhất là phosphor trắng và phosphor đỏ, cả hai đều chứa các mạng gồm các nhóm phân bổ kiểu tứ diện gồm 4 nguyên tử phosphor. Các tứ diện của phosphor trắng tạo thành các nhóm riêng; các tứ diện của phosphor đỏ liên kết với nhau thành chuỗi. Phosphor trắng cháy khi tiếp xúc với không khí hay khi bị tiếp xúc với nguồn nhiệt và ánh sáng.
Phosphor cũng tồn tại trong các dạng ưa thích về mặt động học và nhiệt động lực học. Chúng được tách ra ở nhiệt độ chuyển tiếp -3,8 °C. Một dạng gọi là dạng "alpha", dạng kia gọi là "beta". Phosphor đỏ là tương đối ổn định và thăng hoa ở áp suất 1 atm và 170 °C nhưng cháy do va chạm hay nhiệt do ma sát. Thù hình phosphor đen tồn tại và có cấu trúc tương tự như graphit – các nguyên tử được sắp xếp trong các lớp theo tấm lục giác và có tính dẫn điện.
Ứng dụng
Acid phosphoric đậm đặc, có thể chứa tới 70% - 75% P2O5 là rất quan trọng đối với ngành nông nghiệp do nó được dùng để sản xuất phân bón. Nhu cầu toàn cầu về phân bón đã dẫn tới sự tăng trưởng đáng kể trong sản xuất phosphat (PO43-) trong nửa sau của thế kỷ XX. Các sử dụng khác còn có:
Vai trò sinh học
Theo thuật ngữ sinh thái học, phosphor thường được coi là chất dinh dưỡng giới hạn trong nhiều môi trường, tức là khả năng có sẵn của phosphor điều chỉnh tốc độ tăng trưởng của nhiều sinh vật. Trong các hệ sinh thái sự dư thừa phosphor có thể là một vấn đề, đặc biệt là trong các hệ thủy sinh thái, xem thêm sự dinh dưỡng tốt và bùng nổ tảo.
Lịch sử
Phosphor (từ tiếng Hy Lạp phosphoros, có nghĩa là "vật mang ánh sáng" và nó cũng là tên gọi cổ đại của Sao Kim) đã được nhà giả kim thuật người Đức là Hennig Brand tình cờ phát hiện ra năm 1669 thông qua việc điều chế (ông đã chưng cất 60 xô nước tiểu) nước tiểu để biến chúng thành vàng. Làm việc ở Hamburg, Brand đã cố gắng chưng cất các muối bằng cách cho bay hơi nước tiểu, và trong quá trình đó ông đã thu được một khoáng chất màu trắng phát sáng trong bóng đêm và cháy sáng rực rỡ. Kể từ đó, từ lân quang, liên quan đến các ánh sáng lân tinh của phosphor, đã được sử dụng để miêu tả các chất phát sáng trong bóng tối mà không cần cháy. Tuy nhiên bản chất vật lý của hiện tượng lân quang không trùng với cơ chế phát sáng của phosphor: Brand đã không nhận ra rằng thực tế phosphor cháy âm ỉ khi phát sáng.
Các loại diêm đầu tiên sử dụng phosphor trắng trong thành phần của chúng, nó là nguy hiểm do độc tính của phosphor trắng. Các trường hợp giết người, tự sát và các vụ ngộ độc ngẫu nhiên là hậu quả của việc sử dụng chất này. Ngoài ra, sự phơi nhiễm trước hơi phosphor đã làm cho nhiều công nhân bị mắc chứng bệnh hoại tử xương hàm. Khi phosphor đỏ được phát hiện, khả năng cháy kém hơn cũng như độc tính thấp hơn của nó đã làm cho dạng phosphor này được nhanh chóng chấp nhận như là một chất thay thế cho phosphor trắng trong sản xuất diêm.
Sự phổ biến
Do độ hoạt động hóa học cao đối với oxy trong không khí và các hợp chất chứa oxy khác nên phosphor trong tự nhiên không tồn tại ở dạng đơn chất, mà nó phân bổ rộng rãi trong các loại khoáng chất khác nhau. Các loại đá phosphat, trong đó một phần cấu tạo là apatit (khoáng chất chứa calci phosphat dạng không tinh khiết) là một nguồn quan trọng về mặt thương mại của nguyên tố này. Các mỏ apatit lớn có ở Nga, Maroc, Florida, Idaho, Tennessee, Utah v.v. Tại Việt Nam có mỏ apatit tại Lào Cai. Tuy nhiên, đang có các e ngại là các mỏ apatit sẽ nhanh chóng cạn kiệt. Hoa Kỳ sẽ không còn các mỏ apatit vào khoảng năm 2035. Trung Quốc và Maroc sở hữu các mỏ apatit lớn nhất đã biết hiện nay, nhưng rồi chúng cũng sẽ cạn kiệt. Cùng với sự cạn kiệt các mỏ này thì sẽ nảy sinh các vấn đề nghiêm trọng đối với việc sản xuất lương thực, thực phẩm của thế giới do phosphor là một thành phần cơ bản trong các loại phân bón.
Thù hình màu trắng của phosphor có thể được sản xuất theo nhiều cách khác nhau. Trong một quy trình, phosphat tricalci thu được từ các loại đá phosphat, được nung nóng trong các lò nung với sự có mặt của carbon và silica. Phosphor dạng nguyên tố sau đó được giải phóng dưới dạng hơi và được thu thập lại dưới dạng acid phosphoric.
Phòng ngừa
Khi bị phơi nhiễm phosphor, trong quá khứ người ta đề nghị rửa bằng dung dịch chứa 2% sulfat đồng CuSO4 để tạo ra một hợp chất không độc có thể rửa sạch. Tuy nhiên, theo báo cáo của Hải quân Mỹ gần đây thì "...đồng(II) sulfat có độc tính và việc sử dụng nó sẽ được dừng lại. Sulfat đồng có thể gây độc cho thận và não cũng như phá hủy hồng cầu trong mạch máu."
Hướng dẫn này cũng đề xuất thay thế là "dung dịch bicarbonat để trung hòa acid phosphoric...".
Có thể tìm thêm tài liệu về xử lý ngộ độc phosphor tại Emergency War Surgery NATO Handbook: Phần I: Types of Wounds and Injuries: Chương III: Burn Injury: Chemical Burns And White Phosphorus injury.
Đồng vị
Các đồng vị phóng xạ của phosphor bao gồm:
Liên kết ngoài
Thể loại:Phi kim Thể loại:Pnictogen Thể loại:Nguyên tố hóa học  Thể loại:Chất khoáng dinh dưỡng
Sphaeromopsis heardi
Sphaeromopsis heardi là một loài chân đều trong họ Sphaeromatidae. Loài này được Kensley & Schotte miêu tả khoa học năm 1994.
Tham khảo
Thể loại:Sphaeromopsis
Metapogon gilvipes
Tham khảo
Thể loại:Metapogon
Helicopsyche auroa
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Helicopsyche
Poiseul
Poiseul là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 350 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Haute-Marne
Horschbach
Horschbach là một đô thị thuộc huyện Kusel, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Horschbach có diện tích 7,05 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 262 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của bang Rheinland-Pfalz Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Kusel
Psammoecus major
Psammoecus major là một loài bọ cánh cứng trong họ Silvanidae. Loài này được Grouvelle miêu tả khoa học năm 1912.
Tham khảo
Thể loại:Psammoecus
Yingaresca
Yingaresca là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Chi này được miêu tả khoa học năm 1956 bởi Bechyne.
Các loài
Các loài trong chi này gồm:
Tham khảo
Thể loại:Galerucini
Helicopsyche azunensis
Helicopsyche azunensis là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Helicopsyche
Danh sách thành phố Uzbekistan
nhỏ|320x320px|Bản đồ [[Uzbekistan]] Dưới đây là danh sách các thành phố ở Uzbekistan.
Manduca mossi
Manduca mossi là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Peru, miền đông Ecuador và Bolivia.
Danh sách thành phố Uzbekistan
Danh sách hoàn chỉnh
Dưới đây là danh sách tất cả các thành phố của Uzbekistan theo thứ tự bảng chữ cái:
Manduca mossi
Cá thể trưởng thành được ghi nhận vào tháng 1.
Tham khảo
Thể loại:Manduca
Celje
Celje là thành phố lớn thứ ba của Slovenia. Nó là trung tâm của vùng lịch sử Štajerska của Slovenia và của khu tự quản thành phố Celje (Mestna občina Celje). Celje nằm cách lâu đài Celje 407 m ở chỗ hợp lưu các sông Savinja, Hudinja, Ložnica và Voglajna trong thung lũng Savinja, trên ngã đường rẽ đến Ljubljana, Maribor, Velenje và thung lũng Trung Sava. Nó có độ cao 238 m trên mực nước biển.
Tên gọi
Celje mang tên Celeia vào thời La Mã. Những dạng cổ ghi lại được từ lúc người Slav đến đây gồm Cylia (452), ecclesiae Celejanae (579), Zellia (824), in Cilia (1310), Cilli (1311) và Celee (1575). Tên thành phố trong tiếng Slovene nguyên thủy được phục dựng là *Ceľe hay *Celьje, từ đó có Celje. Tên này rất cổ (từ trước lúc người La Mã đến), còn ý nghĩa của nó thì không rõ. Trong phương ngữ Slovene nơi đây, Celje được gọi là Cjele hay Cele.
Khí hậu
Celje có khí hậu lục địa ẩm với mùa hè ấm áp (phân loại khí hậu Köppen Dfb).
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố Slovenia Thể loại:Khu tự quản của Slovenia
Sphaeromopsis merohirsutus
Sphaeromopsis merohirsutus là một loài chân đều trong họ Sphaeromatidae. Loài này được Ortiz, Lalana & Varela miêu tả khoa học năm 2004.
Metapogon hurdi
Metapogon hurdi là một loài ruồi trong họ Asilidae. Metapogon hurdi được Wilcox miêu tả năm 1964. Loài này phân bố ở vùng Tân Bắc giới.
Sphaeromopsis merohirsutus
Tham khảo
Thể loại:Sphaeromopsis
Metapogon hurdi
Tham khảo
Thể loại:Metapogon
Dângeni
Dângeni là một xã thuộc hạt Botoșani, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 3113 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Botoșani
Hoppstädten
Hoppstädten là một đô thị thuộc huyện Kusel, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Hoppstädten có diện tích 6,24 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 335 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của bang Rheinland-Pfalz Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Kusel
Bảo tàng Văn học và In ấn
Bảo tàng Văn học và In ấn (tiếng Ba Lan: Muzeum Piśmiennictwa i Drukarstwa) là một bảo tàng tọa lạc tại số 31 phố Szkolna, làng Grębocin, xã Lubicz, huyện Toruński, tỉnh Kujawsko-Pomorskie, Ba Lan. Hoạt động của bảo tàng tập trung vào việc thu thập các hiện vật có liên quan đến chữ viết, giấy và in ấn của châu Âu và châu Á.