cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sao Diêm Vương
Charon
nhỏ|Màu sắc tự nhiên của Charon năm 2018 Hệ thống Sao Diêm Vương-Charon rất đáng chú ý vì đây là hệ đôi lớn nhất trong một vài hệ đôi thuộc Hệ Mặt Trời, và được xác định là cặp đôi có khối tâm nằm ngoài bề mặt hành tinh chính (617 Patroclus là một ví dụ nhỏ hơn khác). Điều này và kích thước to lớn của Charon so với Sao Diêm Vương khiến một số nhà thiên văn gọi chúng là một hành tinh đôi lùn. Hệ này cũng khác biệt so với các hệ hành tinh khác ở điểm mỗi vật thể đều khóa thủy triều vật thể kia: Charon luôn quay một phía bề mặt về Sao Diêm Vương, và Sao Diêm Vương cũng luôn quay một mặt về Charon. Nếu một người đứng ở phía bề mặt gần của Sao Diêm Vương, Charon sẽ lơ lửng trên bầu trời mà không chuyển động; nếu người này đi về phía bề mặt bên kia, anh ta sẽ không thể nhìn thấy mặt kia của Charon. Năm 2007, những quan sát của Đài thiên văn Gemini về những dấu vết ammonia hydrate và tinh thể nước trên bề mặt Charon cho thấy sự hiện diện của các mạch nước phun hoạt động.
Nix và Hydra
nhỏ|trái|Hình vẽ của nghệ sĩ về bề mặt [[Hydra (vệ tinh)|Hydra. Sao Diêm Vương và Charon (bên phải) và Nix (chấm sáng bên trái).]] nhỏ|phải|Sơ đồ hệ Sao Diêm Vương. P 1 là Hydra, và P 2 là Nix. Hai vệ tinh khác của Sao Diêm Vương đã được các nhà khoa học sử dụng Kính viễn vọng không gian Hubble chụp ngày 15 tháng 5 năm 2005, và chúng đã nhận được tên định danh tạm thời là S/2005 P 1 và S/2005 P 2. Hiệp hội Thiên văn Quốc tế đã chính thức đặt tên cho các vệ tinh mới nhất của Sao Diêm Vương là Nix (hay Pluto II, vệ tinh phía bên trong, trước kia là P 2) và Hydra (Pluto III, vệ tinh phía ngoài, trước kia là P 1), ngày 21 tháng 6 năm 2006.
Những quan sát Nix và Hydra để xác định các tính chất riêng của chúng đang được tiến hành. Thỉnh thoảng Hydra sáng hơn Nix, cho thấy hoặc nó lớn hơn hoặc những phần khác nhau trên bề mặt của nó có thể có độ sáng khác nhau. Các kích thước được ước tính từ các suất phân chiếu. Quang phổ của hai vệ tinh này tương tự quang phổ của Charon cho thấy một suất phân chiếu 35% như của Charon; các giá trị này khiến Nix được ước tính có đường kính 46 km còn Hydra lớn hơn và có đường kính 61 km. Những giới hạn trên của đường kính của chúng có thể được ước tính khi lấy suất phân chiếu 4% của các vật thể tối nhất trong Vành đai Kuiper; những giới hạn đó là 137 ± 11 km và 167 ± 10 km. Ở phía cuối của dãy này, các khối lượng được suy luận chưa tới 0.3% khối lượng Charon, hay 0.03% của Sao Diêm Vương.
Sự khám phá hai vệ tinh nhở hơn cho thấy Sao Diêm Vương có thể có một hệ vành đai biến đổi. Các vụ va chạm của các vật thể nhỏ có thể tạo ra rác hình thành nên các vành đai hành tinh. Dữ liệu từ một cuộc khảo sát quang học kỹ lưỡng của Advanced Camera for Surveys trên Kính viễn vọng vũ trụ Hubble cho thấy không có hệ vành đai nào. Nếu một hệ như vậy tồn tại, hoặc nó mỏng manh như các vành đai Sao Mộc hoặc nó chỉ hạn chế ở chiều rộng chưa tới 1,000 km.
Khi chụp ảnh hệ Sao Diêm Vương, những quan sát từ Huble đặt ra các giới hạn với bất kỳ một vệ tinh có thể nào khác. Với độ tin cậy lên tới 90%, không thể có thêm một vệ tinh khác lớn hơn 12 km (hay tối đa 37 km với suất phân chiếu 0.041) tồn tại bên ngoài ánh chói của Sao Diêm Vương năm giây cung từ hành tinh lùn này. Điều này giả định rằng một vật thể kiểu Charon có suất phân chiếu 0.38; ở mức độ tin cậy 50% giới hạn là 8.
Kerberos và Styx
Hai vệ tinh Kerberos & Styx được phát hiện và công bố, được xác nhận là những vệ tinh mới năm 2011 và 2012 bới Kính viễn vọng không gian Hubble.
Nguồn gốc
nhỏ|400 px|Chấm của tất cả các vật thể đã được biết tới trong Vành đai Kuiper, tương phản với bốn hành tinh phía ngoài Nguồn gốc và đặc điểm của Sao Diêm Vương từ lâu đã là câu hỏi khó đối với các nhà thiên văn học. Trong thập niên 1950 có ý kiến cho rằng Sao Diêm Vương là một vệ tinh đã thoát khỏi Sao Hải Vương, bị vệ tinh lớn nhất hiện nay của ngôi sao này là Triton đẩy bắn ra khỏi quỹ đạo. Ý kiến này đã bị chỉ trích nhiều bởi, như được giải thích ở trên, thực tế Sao Diêm Vương không bao giờ tới gần hành tinh.
Từ năm 1992, các nhà thiên văn học đã bắt đầu khám phá ra nhiều vật thể băng nhỏ phía ngoài Sao Hải Vương tương tự như Sao Diêm Vương không chỉ ở quỹ đạo mà cả ở kích thước và thành phần. Vành đai này, được gọi là Vành đai Kuiper theo một trong những nhà thiên văn học người lần đầu tiên xác định tính chất của các vật thể bên ngoài Sao Hải Vương, được tin là nguồn gốc của nhiều sao chổi chu kỳ ngắn. Các nhà thiên văn học hiện tin rằng Sao Diêm Vương là vật thể lớn nhất đã biết trong các vật thể thuộc vành đai Kuiper (KBOs). Giống như các vật thể KBOs khác, Sao Diêm Vương có các đặc điểm chung với các sao chổi; ví dụ, gió mặt trời dần thổi bay bề mặt Sao Diêm Vương vào vũ trụ, theo cách một sao chổi. Nếu Sao Diêm Vương bị đặt ở gần Mặt Trời như Trái Đất, nó cũng sẽ có một cái đuôi như các sao chổi. Tuyên bố này đã gây ra tranh cãi vì suy luận rằng vận tốc thoát ly của Sao Diêm Vương quá cao để gây ra hiện tượng này. Người ta đề xuất rằng Sao Diêm Vương có thể hình thành từ sự bồi tụ của nhiều sao chổi và các vật thể thuộc vành đai Kuiper.
Dù Sao Diêm Vương là vật thể lớn nhất trong vành đai Kuper đã được phát hiện, Triton, hơi lớn hơn Sao Diêm Vương lại có nhiều đặc điểm khí quyển và thành phần địa chất giống với Sao Diêm Vương và được tin rằng cũng là một vật thể bị bắt khỏi Vành đai Kuiper. Eris (xem bên dưới) cũng lớn hơn Sao Diêm Vương nhưng không bị coi hoàn toàn là một thành viên của Vành đai Kuiper. Thay vào đó, nó được coi là một thành viên của đám vật thể được gọi là đĩa phân tán.
Một số lượng lớn vật thể trong Vành đai Kuiper, như Sao Diêm Vương, có cộng hưởng quỹ đạo 3:2 với Sao Hải Vương. Các vật thể vành đai Kuiper có cộng hưởng quỹ đạo kiểu này được gọi là "plutino", theo tên Pluto.
Giống như các thành viên khác thuộc vành đai Kuiper, Sao Diêm Vương được cho là một vi thể hành tinh còn sót lại; một thành phần trong đĩa tiền hành tinh nguyên thủy xung quanh Mặt Trời không thể kết hợp hoàn toàn để hình thành một hành tinh chính thống. Hầu hết các nhà thiên văn đồng ý rằng Sao Diêm Vương có vị trí hiện tại là do nó trải qua sự di trú đột ngột cùng với Sao Hải Vương trong thời kỳ đầu hình thành Hệ Mặt Trời. Vì Sao Hải Vương di trú ra bên ngoài, nó tiếp cận các vật thể trong Vành đai Kuiper nguyên thủy, dẫn đến việc Triton bị Sao Hải Vương bắt giữ và quay trên quỹ đạo quanh hành tinh này cho đến hiện nay, khóa các vật thể khác rơi vào mức cộng hưởng khác nhau và đẩy các vật thể khác rơi vào những quỹ đạo hỗn loạn. Các vật thể trong đĩa phân tán được cho là đã đặt ở vị trí hiện tại do chúng tác động với mức cộng hưởng chuyển động của Sao Hải Vương. Một mô hình máy tính được chế tạo vào năm 2004 bởi nhà khoa học Alessandro Morbidelli thuộc Đài thiên văn Côte d'Azur ở Nice, Pháp cho thấy Sao Hải Vương di trú vào vành đai Kuiper có thể ảnh hưởng do mức cộng hưởng 1: 2 giữa Sao Mộc và Sao Thổ, tạo ra lực hấp dẫn đẩy cả Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương vào quỹ đạo lớn hơn và khiến cho chúng bị đổi chỗ, cuối cùng làm nhân đôi khoảng cách giữa Sao Hải Vương với Mặt Trời. Kết quả là trục xuất các vật thể khỏi vành đai Kuiper nguyên thủy, điều này cũng có thể giải thích cho giai đoạn Công phá mạnh muộn vào thời điểm 600 triệu năm sau khi Hệ Mặt Trời hình thành và nguồn gốc của các trojan Sao Mộc. Có lẽ Sao Diêm Vương đã có quỹ đạo gần tròn nằm cách Mặt Trời khoảng 33 AU trước khi Sao Hải Vương di trú và làm nhiễu loạn quỹ đạo Sao Diêm Vương, khiến chúng tạo nên một mức cộng hưởng. Mô hình Nice đòi hỏi phải có khoảng một nghìn vật thể cỡ Sao Diêm Vương trong đĩa vi thể hành tinh nguyên thủy, bao gồm cả Triton và Eris.
Thám hiểm Sao Diêm Vương
Sao Diêm Vương đặt ra những thách thức to lớn cho con tàu vũ trụ bởi khối lượng nhỏ và khoảng cách xa từ Trái Đất. Voyager 1 đáng lẽ đã có thể tới Sao Diêm Vương, nhưng những người điều khiển thay vào đó đã chọn một chuyến bay ngang qua vệ tinh Titan của Sao Thổ khiến nó không thể có quỹ đạo ngang qua Sao Diêm Vương. Voyager 2 cũng không thể có quỹ đạo hợp lý để tới Sao Diêm Vương. Trước thập kỷ cuối cùng của thế kỷ 20 chưa hề có một nỗ lực thực sự nào nhằm thám hiểm Sao Diêm Vương. Tháng 8 năm 1992, nhà khoa học Robert Staehle của JPL đã gọi điện cho người phát hiện Sao Diêm Vương, Clyde Tombaugh, yêu cầu cho phép viếng thăm hành tinh của ông. "Tôi đã nói rằng ông ta được chào đón ở đó," Tombaugh sau này nhớ lại, "dù ông ta sẽ phải có một chuyến bay dài và lạnh giá." Dù đã có khoảnh khắc sớm này, năm 2000, NASA đã hủy bỏ phi vụ Pluto Kuiper Express, với các lý do chi phí gia tăng và những chậm trễ trong việc chế tạo phương tiện phóng.
nhỏ|trái|Lần đầu tiên Sao Diêm Vương được nhìn thấy từ tàu New Horizons Sau một cuộc chiến chính trị căng thẳng, một phi vụ mới tới Sao Diêm Vương, với cái tên New Horizons, đã được chính phủ Hoa Kỳ cung cấp chi phí năm 2003. New Horizons được phóng thành công ngày 19 tháng 1 năm 2006. Lãnh đạo sứ mệnh, S. Alan Stern, xác nhận rằng một số tro từ thi hài Clyde Tombaugh, đã mất năm 1997, đã được đặt trên con tàu.
Đầu năm 2007 lợi dụng hỗ trợ hấp dẫn từ Sao Mộc. Lần tiếp cận gần nhất của nó tới Sao Diêm Vương đã diễn ra ngày 14 tháng 7 năm 2015; những quan sát khoa học với Sao Diêm Vương sẽ bắt đầu từ năm tháng trước cuộc tiếp cận gần và sẽ tiếp tục ít nhất một tháng sau lần gặp mặt. New Horizons đã chụp những bức ảnh đầu tiên (từ xa) về Sao Diêm Vương hồi cuối tháng 9 năm 2006, trong cuộc thử nghiệm thiết bị Long Range Reconnaissance Imager (LORRI). Các bức ảnh, được chụp từ khoảng cách xấp xỉ 4.2 tỷ km, xác nhận khả năng thám sát các mục tiêu xa của tàu vũ trụ, khả năng cần thiết để tiến tới gần Sao Diêm Vương và các vật thể khác trong Vành đai Kuiper.
New Horizons sẽ sử dụng một gói cảm biến từ xa gồm các thiết bị hình ảnh và thiết bị radio khảo sát khoa học, cũng như máy quang phổ và các thiết bị khác, để xác định địa chất và hình thái của Sao Diêm Vương cùng vệ tinh Charon của nó, vẽ bản đồ thành phần bề mặt hai vật thể và phân tích khí quyển trung tính của Sao Diêm Vương cùng tỷ lệ tốc độ thoát của nó. New Horizons cũng sẽ chụp ảnh bề mặt Sao Diêm Vương và Charon.
Sự khám phá các vệ tinh Nix và Hydra có thể đặt ra những thách thức chưa được dự tính với tàu vụ trụ. Những vụn rác từ các vụ va chạm giữa các vật thể trong Vành đai Kuiper và các vệ tinh nhỏ hơn, với tốc độ thoát khá nhỏ của chúng, có thể tạo ra một vòng đai rác mảnh. Nếu New Horizons phải bay qua một vòng đai như vậy, nhiều khả năng vi thiên thạch có thể gây hư hại cho con tàu.
Tranh cãi tình trạng hành tinh
Tình trạng chính thức của Sao Diêm Vương với tư cách một hành tinh đã là một chủ đề tranh cãi ít nhất từ năm 1992, khi Vật thể Vành đai Kuiper đầu tiên,, được phát hiện. Kể từ đó, các khám phá mới càng làm cuộc tranh cãi thêm căng thẳng.
Tưởng nhớ tư cách một hành tinh
Sao Diêm Vương được thể hiện như một hành tinh trên Đĩa Pioneer, một bản khắc được đặt trên các con tàu vũ trụ Pioneer 10 và Pioneer 11, phóng đi hồi đầu thập niên 1970. Tấm đĩa này được dự định cung cấp thông tin về nguồn gốc tàu vũ trụ cho bất kỳ một nền văn minh nào ngoài Trái Đất có thể gặp chúng trong tương lai, gồm cả một giản đồ về Hệ Mặt Trời, với chín hành tinh. Tương tự, một hình ảnh tương tự chứa bên trong thiết bị Voyager Golden Record được đặt trong tàu vũ trụ Voyager 1 và Voyager 2 (cũng được phóng hồi thập niên 1970) có bao gồm dữ liệu về Sao Diêm Vương và cũng thể hiện nó như hành tinh thứ chín. Nhân vật Pluto trong các bộ phim hoạt hình của Disney, xuất hiện năm 1930, cũng được đặt tên đó để kỷ niệm hành tinh này. Năm 1941, Glenn T. Seaborg đã đặt tên cho nguyên tố mới được tạo ra là plutoni để vinh danh Sao Diêm Vương, và cũng để giữ truyền thống đặt tên các nguyên tố theo các hành tinh mới được tìm ra (urani theo Sao Thiên Vương (Uranus), neptuni theo Sao Hải Vương (Nepturne), dù truyền thống này cũng được sử dụng đối với một số vật thể không phải hành tinh: ceri được đặt theo tên Ceres và palladi theo tên Pallas).
Những khám phá mới dẫn tới tranh cãi
Sự khám phá Vành đai Kuiper và mối quan hệ của Sao Diêm Vương với vành đai này khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu Sao Diêm Vương có nên được coi là một vật thể riêng biệt khỏi vành đai hay không. Năm 2002, vật thể 50000 Quaoar thuộc vành đai được phát hiện, với đường kính khoảng 1,280 kilômét, bằng một nửa Sao Diêm Vương. Năm 2004, những người khám phá 90377 Sedna đã đặt một giới hạn trên là 1,800 kilômét đường kính, gần bằng đường kính Sao Diêm Vương 2,320 kilômét vào năm đó. Giống như Ceres cuối cùng bị mất tư cách hành tinh sau sự khám phá các tiểu hành tinh khác, vì thế, vấn đề được đặt ra, Sao Diêm Vương phải được xếp hạng lại như một trong những vật thể thuộc vành đai Kuiper.
Ngày 29 tháng 7 năm 2005, sự khám phá một vật thể ngoài Sao Hải Vương được thông báo. Được đặt tên Eris, lúc đầu nó hơi lớn hơn Sao Diêm Vương và là vật thể lớn nhất được phát hiện trong Hệ Mặt Trời từ khi phát hiện Triton năm 1846. Những người phát hiện ra nó và báo chí ban đầu gọi nó là "hành tinh thứ mười", dù không có sự đồng thuật chính thức ở thời điểm đó về việc có nên gọi nó là một hành tinh hay không. Những người khác trong giới thiên văn học coi sự khám phá là lý lẽ mạnh mẽ nhất đòi hỏi xếp hạng lại Sao Diêm Vương như một tiểu hành tinh.
Giám đốc các viện bảo tàng và cung thiên văn thỉnh thoảng gây ra tranh cãi khi bỏ Sao Diêm Vương khỏi các mô hình hành tinh của Hệ Mặt Trời. Một số lần hành động đó là có chủ ý; Cung thiên văn Hayden mở cửa trở lại sau khi được sửa chữa năm 2000 với một mô hình chỉ gồm tám hành tinh. Cuộc tranh cãi đã được đưa lên trang đầu các báo ở thời điểm đó.
Đại hội Hiệp hội Thiên văn Quốc tế
Từ 16 đến 24 tháng 8 năm 2006, 3.000 nhà thiên văn học và nhà khoa học thuộc Hiệp hội Thiên văn Quốc tế (IAU) đã gặp nhau tại Praha, Cộng hòa Séc để thảo luận về định nghĩa hành tinh. Tổ chức này có kế hoạch chính thức đưa ra định nghĩa hành tinh, và từ đó để xác định Sao Diêm Vương là hành tinh, hành tinh lùn (dwarf planet) hay là một thiên thể vành đai Kuiper (KBO). Ban đầu, tổ chức này có ý định phân loại Sao Diêm Vương cùng với 2003 UB313 và các thiên thể hình cầu thuộc loại thiên thể ngoài Sao Hải Vương mà có thể sẽ được phát hiện ra, là các hành tinh, mặc dù chúng rất "gần gũi" với Sao Diêm Vương. Ceres và vệ tinh tự nhiên Charon của Sao Diêm Vương, cũng được xem như là các hành tinh lùn.
Tuy nhiên, đến ngày 24 tháng 8 năm 2006, dự định ban đầu đã có thay đổi. Theo nghị quyết 5A được thông qua, 3 tiêu chí để một thiên thể được coi là hành tinh trong Hệ Mặt Trời như sau :
Theo nghị quyết 6A, Sao Diêm Vương được phân loại là hành tinh lùn (cùng loại với nó là Ceres và Eris). Ngày 7 tháng 9 năm 2006, Sao Diêm Vương đã được ấn định số tiểu hành tinh 134340, do Trung tâm Minor Planet, cơ quan chính thức chịu trách nhiệm thu thập dữ liệu về các tiểu hành tinh và sao chổi trong hệ mặt trời, đưa ra. Nó được công nhận là hình mẫu cho một loại thiên thể mới gồm các thiên thể phía ngoài Sao Hải Vương. Vào tháng 6 năm 2008, IAU đã thông báo trong báo chí rằng thuật ngữ "plutoid" từ đó sẽ được sử dụng để chỉ Sao Diêm Vương và những vật thể có khối lượng hành tinh khác nằm xa hơn Sao Hải Vương, dù thuật ngữ này không được áp dụng nhiều.
Sau khi phân loại lại danh hiệu của Sao Diêm Vương vào tháng 8 năm 2006, đã có một số tranh cãi nảy lửa trong cộng đồng thiên văn học. Một số nhà khoa học cũng phản đối về cách phân loại này, điển hình là Alan Stern, trưởng nhóm sứ mệnh New Horizons của NASA, đã chế giễu nghị quyết của IAU, nói rằng "định nghĩa này không khả thi và sai cơ bản về mặt khoa học". Stern cho rằng, theo định nghĩa mới này, cả Trái Đất, Sao Hỏa, Sao Mộc và Sao Hải Vương sẽ không phải là hành tinh vì quỹ đạo của chúng vẫn còn quá nhiều tiểu hành tinh chưa thể dọn sạch. Ông còn lập luận rằng tất cả các vệ tinh lớn dạng cầu, bao gồm cả Mặt Trăng của Trái Đất, cũng nên được coi là hành tinh. Ông cũng tuyên bố rằng vì chỉ có ít hơn 5% các nhà thiên văn học đã bỏ phiếu cho tiêu chí thứ ba, nên quyết định này không mang tính đại diện cho toàn cộng đồng thiên văn học. Nhà thiên văn học Marc W. Buie, lúc đó làm việc tại Đài quan sát Lowell, đã kiến ​​nghị không sử dụng định nghĩa này.
Biểu quyết của công chúng đã khẳng định rằng Sao Diêm Vương bị IAU "giáng cấp xuống thành hành tinh lùn một cách không công bằng". Một số thành viên công chúng cũng đã bác bỏ sự thay đổi đó, dẫn đến sự bất đồng trong cộng đồng khoa học về vấn đề này hoặc những lý do về mặt cảm tình. Và họ vẫn duy trì sự hiểu biết về Sao Diêm Vương như một hành tinh và mãi mãi sẽ như vậy, bất chấp những nghị quyết trong định nghĩa hành tinh của IAU.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bài viết thiên văn chọn lọc  19300218 Thể loại:Được phát hiện bởi Clyde Tombaugh Thể loại:Tiểu hành tinh được đặt tên Thể loại:Plutino Thể loại:Hành tinh lùn 134340 Thể loại:Hệ Mặt Trời
Le Mesnil-Adelée
Le Mesnil-Adelée  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 96 mét trên mực nước biển.
Protomelas kirkii
Protomelas kirkii là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Loài này có ở Malawi, Mozambique, và Tanzania. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là sông và hồ nước ngọt.
Tham khảo
Thể loại:Protomelas
Mustin, Herzogtum Lauenburg
Mustin là một đô thị thuộc huyện Lauenburg, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Mustin, Herzogtum Lauenburg có diện tích 11,88 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 694 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Herzogtum Lauenburg
Sân bay quốc tế Minneapolis−Saint Paul
Sân bay quốc tế Minneapolis-Saint Paul là sân bay lớn nhất và bận rộn nhất ở vùng năm bang Upper Midwest gồm Minnesota, Iowa, South Dakota, North Dakota, và Wisconsin. Tính về lượng hành khách, sân bay quốc tế Minneapolis-Saint Paul xếp thứ 15 trong các sân bay ở Hoa Kỳ trong năm 2009, và là sân bay xếp thứ 30 trong các sân bay thế giới trong năm 2008. Là một sân bay hỗn hợp quân sự và dân dụng, sân bay này cũng có Minneapolis-Saint Paul International Airport Joint Air Reserve Station, hỗ trợ cả hoạt động bay Air Force Reserve Command và Air National Guard. Các hãng hàng không hoạt động tại sân bay Minneapolis/St. Paul kết nối 134 điểm đến bay thẳng từ sân bay này, bao gồm 120 tuyến nội địa và 14 tuyến quốc tế. So với các khu vực đô thị tại Hoa Kỳ, thành phố này chỉ sau Denver về số tuyến bay thẳng bình quân trên đầu người.
Sân bay, bao gồm cả tòa nhà ga hành khách, chủ yếu là nằm ở khu vực ấn định điều tra dân số-Fort Snelling trong một khu vực chưa hợp nhất ở quận Hennepin, phần nhỏ của sân bay trong phạm vi thành phố Minneapolis. Sân bay này đối diện thành phố St. Paul bên kia sông Mississippi. Lối ra của nhà ga sân bay chỉ vài phút là Mall of America. Đây là sân bay trung tâm lớn thứ ba cho Delta Air Lines và đồng bằng sông kết nối các đối tác Compass Airlines, Mesaba Airlines, và Pinnacle Airlines (với Compass và Mesaba có trụ sở gần đó). Nó cũng phục vụ như sân bay nhà của Sun Country Airlines. Champion Air đặt tại sân bay quốc tế Minneapolis-Saint Paul, cho đến khi các hãng hàng không ngừng hoạt động tháng 5 năm 2008. Delta Air Lines chiếm hơn 80% lưu lượng hành khách của sân bay. Nó được điều hành bởi Ủy ban sân bay Metropolitan, cũng xử lý hoạt động của sáu sân bay nhỏ hơn trong khu vực.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sân bay Minnesota
Mao mộc nhĩ
Mao mộc nhĩ (毛木耳, pinyin: máo mù ěr) hay vân nhĩ (云耳, pinyin: yún ěr), có nơi còn gọi chệch thành mâu mộc nhĩ (danh pháp khoa học: Auricularia polytricha) hay đơn giản chỉ là mộc nhĩ (木耳, pinyin: mù ěr) là một loài nấm. Nó có màu nâu xám sẫm, hình tai người và thường được sử dụng trong ẩm thực châu Á. Trong tiếng Nhật nó được gọi là kikurage. Nó cũng được gọi là mộc nhĩ đen, do khi phơi khô cũng có màu đen.
Loài mộc nhĩ này mọc trên các thân cây gỗ mục. Màu của nó nâu sẫm nhưng trong mờ. Nó thường được bán ở dạng đã sấy hay phơi khô và cần ngâm nước trước khi dùng. Nó gần như không có mùi vị, nhưng được đánh giá cao nhờ kết cấu tựa cao su, tương đối cứng và giòn cũng như một số tính chất y học có lợi cho sức khỏe, bao gồm cả tính chất chống đông tụ mới được phát hiện gần đây.
Auricularia auricula-judae, một loài có họ hàng gần, cũng được sử dụng trong ẩm thực châu Á.
Mộc nhĩ trắng, một loài nấm ăn được khác và có màu trắng, là một loài riêng có danh pháp khoa học Tremella fuciformis thuộc bộ Tremellales.
Tham khảo
Thể loại:Nấm ăn Thể loại:Nấm đảm P P Thể loại:Nấm trồng
Xa lộ Liên tiểu bang 39
Xa lộ Liên tiểu bang 39 (tiếng Anh: Interstate 39 hay viết tắt là I-39) là một xa lộ liên tiểu bang tại Trung Tây Hoa Kỳ. I-39 chạy từ Xa lộ Liên tiểu bang 55 tại Normal, tiểu bang Illinois đến Xa lộ 29 tại Rothschild, Wisconsin, khoảng 6 dặm ở phía nam Wausau. I-39 được thiết kế để thay thế Quốc lộ Hoa Kỳ 51, một trong số các xa lộ 2-làn xe bận rộn nhất tại Hoa Kỳ vào đầu thập niên 1980. I-39 được xây dựng trong thập niên 1980 và thập niên 1990.
Lytopeplus sulcimargo
Lytopeplus sulcimargo là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1913.
Xa lộ Liên tiểu bang 39
Tại tiểu bang Illinois, xa lộ có tổng chiều dài là 140,82 mi. Tại tiểu bang Wisconsin, I-39 có chiều dài 182 dặm (293 km). Trừ đoạn dài 8 dặm (13 km) quanh thành phố Portage, xa lộ liên tiểu bang này chạy trùng với ít nhất một xa lộ khác trong tiểu bang. Từ tiểu bang Illinois đến Portage, I-39 chạy trùng với Xa lộ Liên tiểu bang 90. Xa lộ Liên tiểu bang 94 nhập vào hai xa lộ này tại Madison cho đến Portage. Với chiều dài 29 mi, đoạn trùng này là đoạn trùng ba xa lộ dài nhất tại Hoa Kỳ. Từ Portage đi hướng bắc, Quốc lộ Hoa Kỳ 51 được cắm biển chung với xa lộ liên tiểu bang và các lối ra dựa vào số dặm riêng của quốc lộ.
Lytopeplus sulcimargo
Tham khảo
Thể loại:Lytopeplus
Xa lộ Liên tiểu bang 39
Illinois
nhỏ|phải|upright|Không ảnh mô tả Xa lộ Liên tiểu bang 39 khi nó đi qua [[Minonk, Illinois.]] Tại tiểu bang Illinois, I-39 bắt đầu từ Xa lộ Liên tiểu bang 55 ở phía bắc Bloomington-Normal, Illinois, khu vực nằm dọc cạnh bên Xa lộ Illinois 251. Nó chạy phần lớn theo hướng bắc qua các vùng nông thôn từ thành phố Normal. Khoảng 55 mi ở phía bắc thành phố, I-39 qua Sông Illinois bằng Cầu Tưởng niệm Abraham Lincoln dài 2170,8 m. Ngay phía bắc Sông Illinois, I-39 chạy về phía tây của các thành phố LaSalle và Peru trước cắt ngang Xa lộ Liên tiểu bang 80. Phía bắc I-80, các tua bin gió của Nông trại gió Mendota Hills có thể nhìn thấy từ mốc dặm 72 tại Mendota đến phía bắc gần Paw Paw. Xa hơn về phía bắc, I-39 chạy dọc theo phía nam và đông Rockford, và trùng với Quốc lộ Hoa Kỳ 20. Xa lộ Liên tiểu bang nhập vào Xa lộ thu phí Tưởng niệm Jane Addams và Xa lộ Liên tiểu bang 90 gần Cherry Valley. Quốc lộ Hoa Kỳ 51 rời I-39/90 tại South Beloit trong khi đó hai xa lộ trùng I-39/90 tiếp tục đi hướng bắc đến tiểu bang Wisconsin.
Ngoại trừ 1 mi, tất cả đoạn đường mà Xa lộ Liên tiểu bang 39 đi qua tiểu bang Illinois đều chạy trùng với Quốc lộ Hoa Kỳ 51. Điểm đầu phía nam của I-39 nằm cách Xa lộ Liên tiểu bang 74 ít hơn 1 mi khi nó chạy quanh thành phố Normal.
Wisconsin
Xa lộ liên tiểu bang cắt ngang Xa lộ Wisconsin 60 tại một nút giao thông cách ranh giới quận khoảng 3 dặm (5 km) về phía bắc và ở phía tây Arlington. Sau khi qua Sông Wisconsin, I-39 đi qua nút giao thông lập thể với Xa lộ Wisconsin 16 và quay hướng đông bắc đến nút giao thông với Quốc lộ Hoa Kỳ 51. Quốc lộ nhập vào xa lộ liên tiểu bang và cả hai chạy theo hướng bắc, rồi rời vùng Portage.
Xa lộ Wisconsin 23 nhập vào I-39/US 51 chiều đi hướng bắc, cách ranh giới quận khoảng 4 miles (6 km). Ba xa lộ cùng đi dọc theo Hồ Buffalo và đến thị trấn Packwaukee. WIS 23 rời đoạn trùng gần Oxford trong khi đó I-39 theo lộ trình hướng bắc để đi qua Westfield. I-39/US 51 vào Quận Waushara, 6 dặm (10 km) về phía bắc của Westfield. Khoảng 4 dặm ở phía bắc ranh giới quận, I-39 / US 51 giao cắt với Xa lộ Wisconsin 21 tại Coloma. Tại Quận Portage, I-39/US 51 đi thẳng theo hướng bắc. I-39/US 51 đi qua hai nút giao thông khi đi qua Quận Portage: Lộ Casimir cách Stevens Point khoảng 4 dặm (6 km) về hướng tây bắc, và Quốc lộ Hoa Kỳ 10 cách Lộ Casimir 2 dặm (3 km) về hướng bắc. Sau đó, xa lộ chạy song song với Sông Wisconsin khoảng 6 dặm (10 km) đến một nút giao thông nằm ở phía đông Hồ DuBay và cách ranh giới Quận Marathon khoảng 1 dặm (1.6 km) về phía nam.
Xa lộ Wisconsin 34 kết thúc tại nút giao thông với I-39/US 51 tại Knowlton khoảng 3 dặm (5 km) ở tây bắc lối vào xa lộ cao tốc nằm trong Quận Marathon. Xa lộ cao tốc quay hướng bắc từ nút giao thông này. Xa lộ Wisconsin 153 cắt ngay xa lộ cao tốc khoảng 4 dặm xa hơn về phía bắc trong Mosinee. Lộ Maple Ridge chạy cắt ngang xa lộ cao tốc khoảng 2 dặm sau đó khi xa lộ cao tốc quay hướng đông bắc vào Rothschild. I-39 kết thúc tại nút giao thông lập thể với Xa lộ Wisconsin 29 ngay tây nam Wausau.
Liên kết ngoài
39
Titu
Titu là một thị xã thuộc hạt Dâmbovița, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 10226 người.
Liên kết ngoài
Thể loại:Khu dân cư ở hạt Dâmbovița Thể loại:Thị trấn Romania
Harry Potter và Hoàng tử lai
Harry Potter và Hoàng tử lai (tiếng Anh: Harry Potter and the Half-Blood Prince) là quyển sách thứ sáu trong bộ sách giả tưởng nổi tiếng Harry Potter của tác giả J.K. Rowling. Cũng như các quyển trước, nó cũng trở thành một trong những best-seller (sách bán chạy nhất) của năm nó xuất bản. Quyển sách này được tung ra bản tiếng Anh cùng lúc trên toàn thế giới vào ngày 16 tháng 7 năm 2005, đặc biệt là ở Anh, Mỹ, Canada và Úc. Chỉ trong 24 giờ đầu tiên, nó đã bán được hơn 6,9 triệu quyển khắp nước Mỹ.
Metacerylon brasiliensis
Metacerylon brasiliensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerylonidae. Loài này được Sen Gupta miêu tả khoa học năm 1973.
Harry Potter và Hoàng tử lai
Tại Việt Nam, quyển truyện Harry Potter này được Nhà xuất bản Trẻ xuất bản theo bản dịch của dịch giả Lý Lan vào ngày 24 tháng 9 năm 2005. Cũng như quyển năm, bản dịch này được in trọn bộ thay vì chia ra thành nhiều tập như bản dịch các quyển 1-4.
Nội dung
Một thời đại tăm tối đã cận kề. Voldemort đã trở lại, và các Tử thần Thực tử ngang nhiên lộng hành. Chúng tàn phá Hẻm Xéo, sát hại rất nhiều người, thậm chí tàn phá cả thế giới Muggle. Một ngày nọ, cụ Dumbledore bất ngờ xuất hiện tại nhà Dursley và đưa Harry đến một ngôi làng, nơi họ gặp một vị giáo sư đã về hưu là Horace Slughorn, cựu giáo viên môn Độc dược và cũng là cựu Chủ nhiệm Nhà Slytherin. Ông hiện tại đang bị đám Tử Thần Thực Tử truy nã và phải thay đổi nơi ở liên tục. Mục đích của cụ Dumbledore là muốn Slughorn trở lại Hogwarts dạy học và canh chừng Harry, và Slughorn đã đồng ý. Cụ sau đó đưa Harry đến nhà Weasley. Cả Hermione và Fleur Delacour, giờ là bạn gái của Bill, con trai cả nhà Weasley, cũng đang ở đây. Ron cho biết cha mẹ cậu không muốn cậu và Ginny đến Hogwarts, và cha mẹ của Hermione cũng vậy. Harry trấn an cả hai rằng Hogwarts là nơi an toàn nhất, vì có cụ Dumbledore ở đó.
Metacerylon brasiliensis
Tham khảo
Thể loại:Metacerylon
Harry Potter và Hoàng tử lai
Nội dung
Trong một ngày mưa gió, Bellatrix Lestrange cùng chị gái là Narcissa Malfoy, mẹ của Draco đến nhà của Snape. Narcissa rất lo lắng vì mệnh lệnh mà Chúa tể Hắc ám giao cho Draco. Snape hứa với bà ta sẽ bảo vệ Draco và giúp nó hoàn thành nhiệm vụ. Bellatrix bắt cả hai phải lập lời thề Bất Khả Bội – lời thề mà kẻ làm trái sẽ chết ngay lập tức.
Hôm sau, Harry, Ron và Hermione đến Hẻm Xéo giờ đã thành đống đổ nát, ngoại trừ tiệm giỡn Wỉ Woái mà Fred và George mới lập ra. Bỗng cả bọn thấy Draco cùng mẹ của nó đang tham gia nghi lễ gì đó cùng với các Tử thần Thực tử tại tiệm Borgins & Burkes. Trong chuyến tàu đến Hogwarts, Harry dùng Áo choàng Tàng hình, trốn lên chỗ để hành lý của Draco để điều tra xem nó đang làm gì. Nhưng cậu lại bị Draco phát hiện. Nó dùng bùa Đông Cứng với cậu và dồn toàn bộ sự căm hận vào cú đá khiến cậu gãy mũi, vì từ chỗ ganh ghét, Draco chuyển sang căm hận Harry vì cậu là lý do khiến cha nó bị tống vào Azkaban. Harry nằm bất động với cái mũi bị gãy, rất may là Luna Lovegood đã ở đó để cứu cậu.
Trong buổi tiệc đầu năm, cụ Dumbledore thông báo sự thay đổi trong bộ máy giáo viên. Giáo sư Slughorn trở lại với môn Độc dược, và Snape phụ trách môn Phòng chống Nghệ thuật Hắc ám. Cụ cũng thông báo về việc an ninh của trường sẽ được thắt chặt, và dặn đám học sinh phải biết giữ mình, vì một học sinh tài giỏi, chăm chỉ như Tom Riddle cũng có thể trở thành Chúa tể Hắc ám.
Dù đối mặt với tương lai đen tối, năm học vẫn phải tiếp diễn như bình thường. Harry và Ron được đặc cách học lớp Độc dược của thầy Slughorn, dù điểm số môn này của cả hai trong kỳ thi năm ngoái không đủ để được tiếp tục học. Cả hai không chuẩn bị sách, và phải dùng những cuốn sách cũ trong tủ sách ở lớp. Thầy Slughorn yêu cầu cả lớp điều chế dung dịch Cái Chết Đang Sống, với phần thưởng là một lọ Phúc Lạc Dược. Harry vớ được cuốn sách với rất nhiều ghi chép chằng chịt trong đó, ghi lại cách điều chế khác hoàn toàn chỉ dẫn trong sách. Cậu làm theo những chỉ dẫn đó và đã điều chế thành công. Harry sau đó được gọi lên phòng Hiệu trưởng. Cụ Dumbledore gửi lời khen của thầy Slughorn đến cậu. Cụ cũng cho cậu biết lý do thật sự việc cụ muốn gặp riêng cậu là cho cậu xem ký ức về lần đầu tiên cụ gặp Tom Riddle, khi đó mới 10 tuổi. Chính cụ không ngờ rằng việc cho Tom đi học tại Hogwarts lại gián tiếp tạo ra một Chúa tể Hắc ám. Cụ cũng tiết lộ lý do thật sự của việc mời thầy Slughorn trở lại là do ông đang giữ một ký ức quan trọng về Tom Riddle, và yêu cầu Harry phải lấy được nó bằng mọi giá để có thể đánh bại Voldemort.
Về phần cuốn sách kỳ lạ kia, Harry vì cảm thấy hứng thú nên đọc ngấu nghiến mọi lúc mọi nơi khiến bạn bè của cậu khó chịu. Cậu cũng không thể giấu cuốn sách lâu hơn được nữa. Hóa ra nó từng thuộc về một học sinh có bí danh “Hoàng Tử Lai”. Ron hiện tại cũng được chỉ định trở thành Huynh trưởng của Nhà Gryffindor, và là thủ môn của đội Quidditch, còn có một fan cứng là Lavender Brown. Cô bé liên tục hò hét tên của Ron trong trận đấu khiến Hermione rất ngứa mắt và khó chịu.
Hôm sau, Harry, Ron và Hermione đến quán Ba Cây Chổi, và được thầy Slughorn mới đến dự bữa tiệc Giáng Sinh. Cả bọn thấy Ginny đang hẹn hò với Dean Thomas, khiến Ron điên tiết và Harry cảm thấy ghen tuông, vì cậu cũng có tình cảm với Ginny sau khi chia tay Cho Chang. Khi ra về, cả ba thấy một cảnh tượng kinh hoàng: một cô bé bị vong nhập và ngất xỉu, bên cạnh là một chiếc dây chuyền đã bị yểm bùa. Cả bọn cũng thấy Draco lảng vảng quanh quán nên đã nghi ngờ rằng nó là thủ phạm. Tối hôm đó, cả ba đến dự bữa tiệc Giáng Sinh của thầy Slughorn. Sau bữa ăn, Harry gặp riêng Slughorn để cố gắng moi móc thông tin về Tom Riddle năm xưa, nhưng bị ông đuổi đi ngay lập tức. Ron hôm sau đã trở thành người hùng của đội Quidditch, và chấp nhận lời tỏ tình của Lavender, để lại Hermione ghen tuông và tổn thương sâu sắc.
Harry trở về Trang trại Hang sóc trong kỳ nghỉ cùng gia đình Weasley, Hermione, thầy Lupin và Nymphadora Tonks. Nhưng một đêm, Bellatrix cùng đám Tử Thần Thực Tử xuất hiện và dụ Harry vào đầm lầy. Harry lập tức đuổi theo, khiến mọi người cũng phải bám theo cậu. Nhưng khi quay trở lại, mọi người thấy căn nhà đã bị thiêu rụi, khiến Harry rất hối hận.
Đến ngày trở lại trường, cụ Dumble lại gọi Harry lên phòng Hiệu trưởng để cho xem nốt những ký ức về Tom Riddle. Tom lúc này là một trong những học sinh xuất sắc nhất Hogwarts, và cũng được thầy Slughorn ưu ái. Sau bữa tiệc Giáng Sinh, Tom hỏi thầy Slughorn về Trường Sinh Linh Giá và cách tạo ra chúng, nhưng bị Slughorn mắng và đuổi đi. Cụ Dumbledore khẳng định những ký ức này đã bị chỉnh sửa, và Slughorn có lẽ đã quá nhục nhã về điều đó. Cụ yêu cầu Harry phải lấy được những ký ức thật sự.
Đến ngày Valentine, Ron bị trúng tình dược của Ronmilda, và Harry phải nhờ thầy Slughorn chữa trị. Nhưng khi uống một ngụm rượu của thầy, Ron liền lên cơn co giật. Hóa ra đã có kẻ đầu độc chai rượu mà Slughorn định tặng cho cụ Dumbledore. Sau khi hồi phục, Ron thì thầm tên Hermione, khiến Lavender rất tức giận và bỏ đi. Harry nghi ngờ Draco đã đầu độc chai rượu nên đã bám theo, và dồn được nó vào nhà vệ sinh. Cả hai đánh nhau, và Harry sử dụng câu thần chú “Sectumsempra” mà cậu học được từ cuốn sách của Hoàng Tử Lai. Nhưng nó lại khiến Draco bị thương nặng và mất máu rất nhiều. Rất may, Snape can thiệp kịp thời và cứu sống Draco. Sau chuyện đó, Ginny khuyên Harry không nên giữ cuốn sách nữa, và cất nó trong Phòng Yêu Cầu. Tại đây, hai người phát hiện ra một chiếc Tủ Biến Mất, nhưng không quan tâm đến nó cho lắm. Ginny cũng bày tỏ tình cảm với Harry, do cô bé đã chia tay Dean Thomas từ lâu. Cô bé tiến đến hôn Harry, trong khi lén giấu cuốn sách đi.
Hôm sau, Harry quyết định dùng Phúc Lạc Dược để có thể lấy thông tin từ Slughorn. Cả hai gặp nhau tại căn lều của Hagrid khi ông đang làm lễ tưởng niệm cho cái chết của Aaragog. Tại căn lều, Harry cuối cùng cũng thuyết phục thành công thầy Slughorn đưa cho cậu những ký ức thật sự. Ký ức cho thấy Slughorn đã giải thích tất cả cho Tom Riddle về Trường Sinh Linh Giá – những đồ vật mà người ta có thể cất giữ linh hồn của mình để giữ cho bản thân được sống sót, kể cả thân xác có bị phá hủy, nói cách khác là trở nên bất tử. Harry và cụ Dumbledore đều rất sốc khi biết Tom đã xé nhỏ linh hồn của hắn để tạo thành không chỉ một, mà là rất nhiều Trường Sinh Linh Giá. Cụ Dumbledore cho biết cuốn nhật ký của Tom và cả chiếc nhẫn gia truyền của mẹ hắn đều là những Trường Sinh Linh Giá. Cụ sau đó đưa Harry đến một hòn đảo hoang vắng, cũng là nơi cất giữ Trường Sinh Linh Giá, và yêu cầu Harry phải làm theo bất cứ điều gì cụ bảo. Trên đảo có một hang động dẫn đến một cái hồ, và ở giữa hồ là một chậu độc dược. Cụ Dumbledore nói rằng bên dưới cái chậu này là một Trường Sinh Linh Giá, và Harry sẽ phải ép cụ uống hết chỗ độc dược trong chậu để Trường Sinh Linh Giá hiện ra. Sau khi cụ uống hết chỗ độc dược và yếu dần đi, Harry tìm thấy Trường Sinh Linh Giá là chiếc mề đay của Salazar Slytherin. Ngay lúc đó, một đám Âm binh từ dưới hồ ngoi lên tấn công cậu. Nhưng cụ Dumbledore đã kịp bình phục, đuổi hết bọn chúng và cùng Harry quay trở lại Hogwarts.
Cả hai đáp xuống tháp Thiên Văn trong trường. Cụ Dumbledore lập tức bảo Harry đi tìm Snape, nhưng lại nghe thấy tiếng bước chân nên bảo cậu trốn xuống tầng dưới. Tiếng bước chân đó là Draco. Nó tiến đến, vung đũa lên định giết thầy, nhưng lại ngập ngừng, hét lên trong đau khổ rằng nếu nó không giết cụ, Chúa tể Hắc ám sẽ giết cả nhà nó. Hóa ra đây chính là nhiệm vụ mà Voldemort giao cho Draco, như một sự trừng phạt cho sự thất bại của Lucius. Draco thường xuyên trốn học để vào Phòng Yêu Cầu, sửa chiếc Tủ Biến Mất để đưa một đám Tử thần Thực tử vào trường thông qua một chiếc tủ khác tại Borgins & Burkes. Chính nó cũng đưa chiếc vòng cổ bị nguyền cho Katie Bell, khiến cô bé rơi vào trạng thái bị vong nhập, và đầu độc chai rượu của thầy Slughorn, khiến Ron suýt mất mạng. Snape cũng xuất hiện bên cạnh Draco. Cụ Dumbledore nói “Làm ơn” và Snape lập tức niệm lời nguyền Chết Chóc về phía cụ, khiến cụ rơi khỏi tòa tháp và mất mạng.
Snape, Draco cùng các Tử thần Thực tử rời trường. Harry đuổi theo, dùng câu thần chú “Sectumsempra” nhưng bị Snape phản ngược lại. Ông ta nói rằng mình chính là Hoàng Tử Lai, cũng là người tạo ra câu thần chú mà cậu vừa dùng.
Harry trở về trường và thấy mọi người đang thương tiếc cho cụ Dumbledore. Giáo sư McGonagall đến an ủi Harry, yêu cầu cậu mở lòng với bà nhưng Harry từ chối. Gặp lại những người bạn, Harry cho biết Trường Sinh Linh Giá mà cậu lấy được là đồ giả. Chiếc mề đay thật đã bị một người có bí danh R.A.B lấy đi, và người đó cũng đang tìm cách tiêu diệt Voldemort. Harry cũng bảo cậu sẽ không học năm cuối mà sẽ đi tìm và phá hủy Trường Sinh Linh Giá. Ron và Hermione nói rằng họ sẽ luôn ở bên cậu.
Các bản in
Hãng Bloomsbury (Anh, Canada, Úc): Hãng Raincoast (Canada): Hãng Scholastic (Mỹ):
Tipula kinangopensis
Tipula kinangopensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Vườn quốc gia và Khu bảo tồn Katmai
Vườn quốc gia và Khu dự trữ Katmai là một khu công viên và khu bảo tồn Quốc gia Hoa Kỳ nằm ở miền nam Alaska, nổi tiếng với thung lũng vạn khói và loài gấu nâu Alaska. Vườn quốc gia và khu bảo tồn này rộng 4.093.077 mẫu Anh (6.395,43 dặm vuông, ~16.564.09 km 2 ), có quy mô khoảng bằng xứ Wales. Hơn 3.922.000 mẫu Anh (1.587.000 ha) diện tích công viên quốc gia là khu vực cấm tất cả các hoạt động săn bắn. Công viên được đặt tên theo núi Katmai, ngọn núi lửa dạng tầng trung tâm của nó. Công viên nằm trên bán đảo Alaska, đối diện với đảo Kodiak, có trụ sở chính ở gần King Salmon, cách thành phố Anchorage khoảng 290 dặm (470 km) về phía tây nam.
Khu vực này lần đầu tiên được chỉ định là di tích quốc gia vào năm 1918 để bảo vệ khu vực xung quanh vụ phun trào núi lửa Novarupta năm 1912, tạo thành thung lũng vạn khói, dài 100 km2, dòng chảy nham thạch dài từ 100 đến 700 foot (30 đến 213 m). Công viên bao gồm 18 ngọn núi lửa riêng biệt, 7 trong số đó đã hoạt động từ năm 1900.
Sau khi được chỉ định, di tích được giữ lại không được phát triển và phần lớn không được quan sát cho đến những năm 1950. Công viên và khu vực xung quanh được đánh giá cao nhờ có nhiều loài động vật hoang dã, trong đó có cá hồi đỏ và loài gấu nâu được bảo tồn. Sau một loạt mở rộng ranh giới, vườn quốc gia và bảo tồn hiện tại được thành lập theo Đạo luật Bảo tồn Đất đai Alaska năm 1980.
Địa lý
thumb|left|Hình ảnh 3D của vườn quốc gia với dữ liệu Landsat được phủ trên mô hình độ cao kĩ thuật số [[Tập tin:Katmai National Park and Preserve map 2006.09.png|thumb|Bản đồ vườn quốc gia và khu bảo tồn Katmai - xem thêm resolution adjustable pdf map]] 300px|thumb|Bản đồ vườn quốc gia và khu bảo tồn Katmai và phụ cận Katmai nằm trên phần Thái Bình Dương của bán đảo Alaska, đối diện đảo Kodiak trên eo biển Shelikof. Các đặc điểm chính của vườn quốc gia này là bờ biển, dãy núi Aleutia với chuỗi 15 núi lửa chạy dài qua phần ven biển phía đông nam của công viên và một loạt các hồ lớn ở phần phía tây của công viên. Thị trấn lớn nhất gần nhất với khu bảo tồn này là King Salmon, nơi đặt trụ sở chính của công viên, cách khoảng 5 dặm (8,0 km) xuôi dòng sông Naknek từ lối vào công viên. Đường cao tốc bán đảo Alaska nối hồ Naknek đến cửa sông tại Naknek. Đường không được kết nối với hệ thống đường bộ Alaska.
Lối vào công viên bằng thuyền trên hồ Naknek. Một con đường khác chạy từ Trại Brooks đến Three Forks, nơi có thung lũng vạn khói. Đường bờ biển dài 497 dặm (800 km) được thụt lõm sâu, chạy từ cửa Cook Inlet tại vịnh Kamishak về phía nam đến mũi Kubugakli. Những dãy núi chạy từ phía tây nam đến đông bắc, khoảng 15 dặm (24 km) trong đất liền.
Công viên này bao gồm sông McNeil trên vịnh Kamishak. Sông Alagnak, được chỉ định là dòng sông hoang dã, bắt nguồn từ khu bảo tồn ở hồ Kukaklek. Sông Naknek chảy vào vịnh Bristol, bắt nguồn từ trong công viên. Công viên tiếp giáp khu bảo tồn động vật hoang dã quốc gia Becharof ở phía Nam. Trong số mẫu đất của vườn quốc gia và khu bảo tồn, vùng rộng 3.922.529 mẫu Anh (1.587.391 ha) là nơi cấm tất cả các hoạt động săn bắn thể thao và săn bắn. Còn lại 418.548 mẫu Anh (169.380 ha) là vùng đất bảo tồn, ở đó hoạt động săn bắn thể thao và săn bắn được cho phép. Các loài bị săn bắt phổ biến nhất trong khu bảo tồn bao gồm gấu nâu, điều này đã dẫn đến một số vấn đề về săn bắt gấu do quy mô quần thể trong khu bảo tồn nhỏ và việc theo dõi gấu đã đến giới hạn gần.
Đá móng trên bán đảo Alaska bị đứt gãy vịnh Bruin thành các trầm tích hóa thạch của kỷ Jura và Creta ở phía đông, đá biến chất và đá lửa ở phía tây. Dãy đá granite Aleutian đã xâm nhập qua những tảng đá này. Phần lớn các ngọn núi cao hơn trong công viên có nguồn gốc là núi lửa. Công viên đã bị thay đổi rất nhiều do sự đóng băng, cả những ngọn núi ở những vùng đất cao đã được chạm trổ bởi các sông băng, và những hồ ở vùng đất thấp đã được khai quật. Đồng bằng rửa trôi và băng tích cuối cùng là điểm đặc trưng trong công viên. Các loại đất khác nhau từ đá hoặc tro núi lửa có độ sâu khác nhau đến vùng đất sâu, ẩm ướt phủ lên than bùn. Mặc dù lớp băng vĩnh cửu tồn tại ở độ cao cao hơn nhưng không có ở vùng đồng bằng.
Hai tỉnh địa lý bao gồm công viên. Tỉnh thuộc dãy Aleutian bao gồm eo biển Shelikof, khoảng 10 dặm (16 km) dọc theo bờ biển, vùng núi Aleutian và hồ, hay đới Hudsonian. Xa hơn về phía tây, tỉnh vùng đất thấp vịnh Nushagak-Bristol ngăn cách với khu vực Aleutian bởi Vịnh Bruin, chiếm một góc nhỏ của vườn quốc gia.
Các núi lửa
Sự kiện núi lửa trong lịch sử là vụ phun trào đồng thời núi Katmai và Novarupta vào tháng 6 năm 1912. Vụ phun trào của Novarupta đã tạo ra dòng chảy nham thạch phủ kín một thung lũng gần đó với lớp tro dày đến 300 ft. Cùng lúc đó, đỉnh Katmai sụp đổ thành miệng núi lửa. Khi trầm tích trong thung lũng nguội đi, chúng tỏa ra hơi nước từ các vết nứt và lỗ phun khí, tạo thành "thung lũng vạn khói". Khi nhiệt đã không còn thì thung lũng đã bị xói mòn. Hiện tại dòng suối đã cắt các hẻm núi sâu đến 100 ft, nhưng chỉ rộng có 5 to 10 ft.
Núi Kumai
Núi Katmai là một núi lửa dạng tầng, cao 6716 ft. Miệng núi lửa lớn. Một số sông băng có nguồn gốc từ núi, và một trong miệng núi lửa là sông băng duy nhất được biết đến đã hình thành trong thời gian lịch sử. Đáy miệng núi lửa nằm dưới vành đai khoảng 250 m. Ngọn núi đứng trên một khu vực trầm tích kỷ Jura, và các thành phần núi lửa của nó dày chưa đến 1500 ft.
Ngoài vụ phun trào năm 1912 đến nay không có hoạt động đáng kể nào xảy ra trong thời gian lịch sử.
Núi Novarupta
thumb|Vòm dung nham Novarupta Núi Novarupta được mô tả như một miệng núi lửa Plinia với một vòm miệng núi lửa có đường kính 2000 m với một vòm đường kính 65 m, 400 m ở giữa.
Hoạt động lịch sử duy nhất của nó là vụ phun trào năm 1912.
Núi Martin
Núi Martin cao 6.102 foot (1.860 m), đứng trên một sườn núi cao 1.400 mét (4.600 ft) gần Núi Mageik, một phần chồng lên núi lửa Alagogshak lâu đời hơn lâu đời hơn. Đỉnh núi là miệng núi lửa có đường kính 300 mét (980 ft), chứa lỗ phun khí và đôi khi là hồ miệng núi lửa. Dòng dung nham lớn kéo dài từ ngọn núi lấp đầy phần trên của thung lũng Angle Creek với khoảng 5 km khối vật chất.
Núi Martin không có vụ phun trào nào đáng kể nhưng đỉnh lại phát ra hơi nước và gây ra tình trạng động đất.
Tham khảo
Thể loại:Vườn quốc gia ở Alaska
Le Mesnil, Manche
Le Mesnil là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 40 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Mesnil
Suzuki
Tập đoàn Mô tô Suzuki' (スズキ株式会社) là một tập đoàn đa quốc gia của Nhật chuyên sản xuất các loại xe hơi (đặc biệt là Keicar và xe thể thao nhỏ), xe máy, xe địa hình, thuyền máy, xe lăn, và các loại sản phẩm động cơ. Suzuki có 15 nhà máy sản xuất ô tô ở 14 nước và 133 nhà phân phối ở 119 nước.
Lịch sử
Vào năm 1909, Michio Suzuki đã thành lập Công ty Dệt Suzuki ở một ngôi làng nhỏ Hamamatsu, ở cạnh bờ biển Nhật Bản. Việc kinh doanh bùng nổ khi Suzuki sản xuất máy dệt cho ngành công nghiệp dệt may của Nhật Bản. Mục tiêu của Suzuki lúc bấy giờ là tạo nên những máy dệt tốt hơn, thân thiện với công nhân hơn. Vào năm 1929, Michio Suzuki đã phát minh ra một loại máy dệt mới, và đã được xuất khẩu ra nước ngoài. Suzuki đã có 120 bằng phát minh và kiểu dáng thương mại. Trong 30 năm đầu kể từ ngày thành lập công ty, trọng tâm của công ty là phát triển và sản xuất những cỗ máy phức tạp này.
Mặc dù có được sự thành công lớn trong ngành dệt, Suzuki vẫn cho rằng công ty của ông phải đa dạng hóa và ông bắt đầu hướng sang các sản phẩm khác. Dựa theo nhu cầu của người tiêu thụ, ông quyết định rằng cách đầu tư mới thực tiễn nhất là sản xuất xe hơi nhỏ. Dự án bắt đầu vào năm 1937, và trong vòng 2 năm Suzuki đã hoàn thành một vài mẫu xe cơ bản. Những chiếc xe đầu tiên của Suzuki được vận hành bởi động cơ đột phá lúc bấy giờ với bốn xi-lanh, bốn thì, làm mát bằng chất lỏng. Nó có hộp số và cần số bằng nhôm và có sức kéo 13 mã lực chỉ với động cơ 800 phân khối.
Do sự bùng nổ của Chiến tranh thế giới lần thứ hai, kế hoạch sản xuất các loại xe mới của Suzuki được tạm hoãn khi chính phủ cho rằng xe hơi là một loại "hàng hóa không cần thiết". Sau khi kết thúc cuộc chiến, Suzuki quay trở lại sản xuất máy dệt. Ngành sản xuất máy dệt phát triển nhanh khi chính phủ Mỹ đồng ý xuất vải bông (cotton) sang Nhật Bản. Tài sản của Suzuki tăng lên nhanh chóng vì các đơn đặt hàng bắt đầu tăng lên từ các nhà sản xuất may mặc nội địa. Nhưng niềm vui không kéo dài khi thị trường vải bông sụp đổ vào năm 1951.
Đối diện với thử thách khổng lồ này, suy nghĩ của Suzuki quay trở lại phương tiện gắn máy. Sau chiến tranh, người Nhật có nhu cầu về phương tiện vận chuyển cá nhân rất cao. Một số nhà máy bắt đầu cho ra những động cơ chạy bằng khí gaz "gắn", có thể gắn vào một chiếc xe đạp bình thường. Chiếc xe hai bánh đầu tiên của Suzuki có dạng một chiếc xe đạp gắn máy có tên gọi là "Không tốn sức". Được thiết kế để giảm giá thành và dễ lắp ráp cũng như bảo trì, chiếc Không tôn sức 1952 có động cơ hai thì 36 phân khối. Một tính năng chưa từng có trước đây là hệ thống líp đôi, cho phép người lái có thể đạp xe với sự phụ trợ của động cơ hoặc không, hoặc chỉ đơn giản gỡ bỏ bàn đạp và chạy bằng máy. Hệ thống này tài tình đến nỗi cơ quan sáng chế của chính phủ dân chủ mới đã trao cho Suzuki một khoản tiền trợ cấp để tiếp tục nghiên cứu về ngành kỹ thuật xe gắn máy. Và từ đó Công ty Mô tô Suzuki được thành lập.
Vào năm 1953, Suzuki có chiến thắng đầu tiên trong cách giải đua xe khi chiếc "Diamond Free" 60cc chiến thắng trong giải leo núi Phú Sỹ.
nhỏ|250px|Suzulight Đến năm 1954, Suzuki đã sản xuất 6.000 xe máy 1 tháng và đã chính thức đổi tên thành Công ty Trách nhiệm hữu hạn Mô tô Suzuki. Sau thành công của những chiếc xe đầu tiên, Suzuki đã làm ra chiếc xe thậm chí còn thành công hơn: Suzulight 1955. Suzuki đã trình bài thiên hướng sáng tạo mới của mình. Suzulight có bánh lái trước, hệ thống giảm xóc bốn bánh độc lập và bộ chỉnh hướng răng cưa và nhông—những tính năng phổ biến ở xe hơi nửa thế kỷ sau.
Các thỏa thuận OEM
Bắt đầu từ năm 1985, Suzuki đã sản xuất xe hoặc làm nền tảng cho những nhà sản xuất khác trên toàn cầu.
General Motors - Suzuki Cultus/Suzuki Swift được đổi thành nhãn hiệu Chevrolet Sprint và ở Canada, cũng là chiếc Pontiac Firefly và Geo Metro. Suzuki Ignis đổi thành Chevrolet Cruze và Holden Cruze ở Nhật và Úc. Suzuki Carry đổi thành Bedford Rascal và Vauxhall Rascal ở Anh, Holden Scurry ở Úc và Chevrolet Supercarry ở Ecuador. Suzuki Sidekick đổi thành Geo Tracker, Chevrolet Tracker, và Pontiac Sun Runner. Suzuki Vitara đổi thành Geo Tracker và Chevrolet Tracker. Suzuki XL-7 đổi tên ở Nam Mỹ là Chevrolet Grand Nomad. Suzuki SJ-Series được đổi thành Holden Drover.
Subaru - Ở Châu Âu, Suzuki Swift thế hệ hai và Suzuki Ignis được mang tên Subaru Justy.