cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chiến dịch Krym (1944)
Giai đoạn 3: Giải phóng Sevastopol
Quân đội Liên Xô bao vây Sevastopol bằng lực lượng áp đảo với 230.000 người, 4.445 pháo và súng cối, 888 súng chống tăng, 106 xe tăng và pháo tự hành. Một phần Tập đoàn quân không quân 8 và 2 sư đoàn hỗn hợp của Tập đoàn quân không quân 4 đã chuyển đến các sân bay ở Kerch, Dzhankoy và Simferopol để yểm hộ cho các cuộc tấn công trên bộ. Hạm đội Biển Đen tổ chức phong tỏa đường biển bằng hai lớp. Ven bờ biển có 2 tàu khu trục và các tàu tuần duyên. Ngoài khơi có các chiến hạm, tàu khu trục, tàu phóng ngư lôi sẵn sàng ngăn chặn các cuộc đột kích từ hướng bờ biển Balkan. Không quân của hạm đội cũng được chuyển đến các sân bay ở Feodosiya, Eupatoria và Yalta. Số phận của Tập đoàn quân 17 (Đức) tại Krym chỉ còn có thể tính từng ngày.
Đêm mùng 5 rạng ngày 6 tháng 5 năm 1944, Quân đoàn bộ binh 63 (Tập đoàn quân 51) bất ngờ đánh chiếm điểm cao 169 và hướng đòn tấn công về Sakharnaya. Quân đoàn bộ binh 10 cũng tiến quân dọc theo tả ngạn sông Chernaya đánh vào Inkerman. Ở cánh trái, Quân đoàn bộ binh cận vệ 1 phối hợp với Quân đoàn bộ sơn chiến 3 (Tập đoàn quân độc lập Duyên Hải) tấn công vào các điểm cao 231 và núi Sapun. Đòn tấn công dọc theo sông Chernaya của Tập đoàn quân 51 đã cắt đôi phòng tuyến của quân Đức ở phía Đông Sevastopol, nhanh chóng cô lập 4 sư đoàn Đức và Romania ở phía Bắc sông Chernaya. Ngày 7 tháng 5, Quân đoàn bộ binh 55 (Tập đoàn quân cận vệ 2) tiêu diệt cứ điểm tiền tiêu của Sư đoàn bộ binh 50 (Đức) ở Lyubimovka và hướng đòn tấn công về Vartenyevka (???). Quân đoàn bộ binh cận vệ 13 và Quân đoàn bộ binh 54 nhanh chóng nhổ các cụm chốt của Sư đoàn sơn chiến 2 (Romania) ở điểm cao 190 và Markenziyevy, tiến dọc theo đường sắt và đường bộ về khu Bắc Storona (???). Cũng ngày, Quân đoàn bộ binh cận vệ 11 và Quân đoàn bộ binh 20 (Tập đoàn quân độc lập Duyên Hải) có Quân đoàn xe tăng 19 dẫn đầu đã mở đòn tấn công dọc bờ biển phía Nam Sevastopol, đánh chiếm Karan (???) và Dzhnshiev (???), dồn Sư đoàn bộ binh 73 (Đức) ra mũi Khersonet.
Ngày 6 tháng 5, Sư đoàn bộ binh 3 (Đức) bị diệt gọn tại các điểm cao Sapun và 169, Quân đoàn bộ binh cận vệ 1 và Quân đoàn sơn chiến 3 (Liên Xô) tràn xuống thung lũng Balaklava, dồn tàn quân của Sư đoàn bộ binh 3 (Đức) về nội đô Sevastopol. Ở phía Bắc, các sư đoàn bộ binh 50, 336 (Đức) và các sư đoàn sơn chiến 1, 2 (Romania) bị các tập đoàn quân 51 và cận vệ 2 đánh tan trên hai bờ vịnh Bắc của Sevastopol. Nhiều tướng lĩnh chỉ huy các quân đoàn, sư đoàn Đức, Romania và cả bản thân tướng Karl Allmendinger đã lên các thủy phi cơ di tản khỏi Sevastopol từ ngày 7 tháng 5. Quân Đức và Romania ở Sevastopol bị chia cắt làm đôi. Sư đoàn 73 (Đức) cố chống cự tại mỏm đất Khersonet nhỏ hẹp. Sư đoàn bộ binh 98 (Đức) và Sư đoàn Sơn chiến 3 (Romania) cố gắng giữ phòng tuyến Đông Nam Sevastopol để chờ tàu đến cứu. Từ ngày 9 đến ngày 11 tháng 5, Phân hạm đội Bắc Biển Đen (Liên Xô) đã đánh chìm 10 tàu vận tải trên 9.000 tấn và 6 tàu tuần tra trọng tải 600 tấn của hải quân Đức và Romania. Tập đoàn quân không quân 8 đã thực hiện 1.460 phi vụ. Không quân của hạm đội Biển Đen thực hiện 885 phi vụ đã góp phần đánh bại nhanh chóng cụm quân Đức tại các điểm cao, phá hủy nhiều tàu và tài sản quân sự của Đức tại cảng Sevastopol.
Ngày 9 tháng 5, các tập đoàn quân 51 và cận vệ 2 mở cuộc tổng công kích vào nội đô Sevastopol. Sau hơn nửa giờ pháo kích của 600 khẩu pháo đặt tai phía Bắc vịnh Chernaya, Quân đoàn bộ binh 55 đã đột nhập vào phía Nam vịnh và nhanh chóng phối hợp với Sư đoàn 10 hải quân đánh bộ đánh chiếm cảng Sevastopol. Phía Đông Nam thành phố, Quân đoàn bộ binh cận vệ 1 cũng xâm nhập Sevastopol từ hướng Turovka (???). Chiều ngày 9 tháng 5, quân đội Liên Xô hoàn toàn làm chủ Sevastopol. Đêm 9 tháng 5, Moskva bắn đại bác cấp 2 với 224 loạt chào mừng Phương diện quân Ukraina 4 giải phóng Sevastopol.
Kết quả, đánh giá và ảnh hưởng
nhỏ|phải|256px|Soái hạm Krasnyi Krym trở lại Sevastopol, 1944
Kết quả
Treo David Glantz, quân Đức và Rumani bị thiệt hại khá nặng, 97.000 người chiết, nhiều người trong số họ bị chết đuối trong quá trình sơ tán. Trong vụ tấn công của Hạm đội Biển Đen đánh chìm các tàu Totila và Teja ngày 10 tháng 5 đã làm thiệt mạng khoảng 10.000 quân Đức và Romania. Toàn bộ xe tăng, máy bay và pháo, cối của Tập đoàn quân 17 (Đức) tại Krym đều bị quân đội Liên Xô phá hủy và tịch thu.
Theo Rolf-Dieter Müller thiệt hại của quân Đức là 31.700 chết và mất tích, khoảng 33.400 người bị thương. Quân Romania có 25.800 người chết và mất tích, khoảng 5.800 người bị thương. Tổng số thương vong của cả quân Đức và Romania là 96.700 người.
Theo G. F. Krivosheev, Phương diện quân Ukraina 4 và Tập đoàn quân độc lập Duyên hải có 17.754 người chết, 67.065 người bị thương. 171 xe tăng, 521 khẩu pháo bị bắn hỏng, 179 máy bay bị bắn rơi.
Theo A. N. Grylov, ngoài 35.000 quân Đức và Romania bị chết trong các trận đánh trên bộ, quân Đức và Romania còn mất hơn 42.000 người trong các trận đánh trên biển do chỉ 3 trong số 13 chuyến tàu trọng tải trên 9.000 tấn sơ tán quân từ Krym về Romania đi thoát. 10 chiếc còn lại đều bị các chiến hạm của Hạm đội Biển Đen và không quân của hạm đội đánh đắm. Quân đội Liên Xô bắt 61.587 sĩ quan và binh lính của các Đức Quốc xã và Romania. Riêng tại Mũi Khersonet đã có khoảng 21.000 quân nhân Đức và Romania bị bắt, trong đó cơ hơn 100 sĩ quan cao cấp từ đại tá đến trung tướng.
Theo Báo cáo số WF-03/32925 (số trang lưu trữ 1-8) ngày 23 tháng 5 năm 1944 của Phó đô đốc Helmuth Brinkmann, chỉ huy Hạm đội Biển Đen (Đức), thì trong thời gian diễn ra chiến dịch Krym, Hải quân Đức đã chuyên chở khoảng 130.000 người sơ tán khỏi Krym. Trong đó có 121.394 người được sơ tán đến Romania gồm 90.240 binh lính và sĩ quan, 15.535 thương binh, 11.359 dân thường và 4.260 tù nhân. Không quân Đức cũng di tản được 21.457 người, trong đó có 16.387 thương binh.
Bản tường trình số WF-03/5072 (số trang lưu trữ 940-946) ngày 6 tháng 11 năm 1944 của Thiếu tướng Ritter von Xylander, tham mưu trưởng Tập đoàn quân 17 (Đức) cho biết Hải quân Đức đã bỏ lại khoảng 12.000 sĩ quan và binh lính Đức tại mũi Khersones và tất cả số này đều bị quân đội Liên Xô tiêu diệt hoặc bắt làm tù binh.
Đánh giá
nhỏ|phải|256px|Đài kỷ niệm trận đột phá khẩu của Quân đội Liên Xô năm 1944 tại Armyansk
Nếu như cuối năm 1941 đầu năm 1942, Tập đoàn quân 11 (Đức) phải mất trọn 250 ngày mới hoàn thành việc đánh chiếm Krym và Sevastopol thì giữa năm 1944, Quân đội Liên Xô chỉ mất 35 ngày để giải phóng toàn bộ bán đảo Krym, trong đó, chỉ mất 8 ngày để đánh chiếm Sevastopol. Chiến dịch Krym (1944) là chiến dịch phối hợp hoạt động của hải, lục, không quân lớn nhất của Quân đội Liên Xô trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Về tổng quy mô binh lực, nó chỉ đứng sau Chiến dịch Overlord của quân Đồng minh đổ bộ lên miền Bắc nước Pháp ngày 6 tháng 6 năm 1944.
Các tướng lĩnh Đức Quốc xã đã sai lầm khi cho rằng quân đội Liên Xô chỉ có thể đưa vũ khí nặng như xe tăng, đại bác vào Krym thông qua eo đất Perekop hoặc theo con đường xe lửa đi qua Chongar. Việc bắc các cầu phao cỡ lớn qua vịnh lầy Sivash được ngụy trang rất kín đáo đã che giấu được "con mắt" của lực lượng trinh sát đường không Đức. Do đó, Quân đoàn sơn chiến 49 (Đức) đã tập trung binh lực cho hướng Perekop để đối phó với Tập đoàn quân cận vệ 2. Chỉ đến khi xe tăng Liên Xô bất thần xuất hiện ở Voinka, tướng Rudolf Konrad mới cho rút quân thì đã muộn. Quân đoàn xe tăng 19 và Tập đoàn quân 51 (Liên Xô) đã nhanh chóng tràn vào trung tâm bán đảo Krym và uy hiếp Simferopol. Các tướng lĩnh Đức cũng không thể dự báo được quy mô tập trung binh lực rất lớn của Tập đoàn quân độc lập Duyên Hải (Liên Xô) trên một căn cứ đầu cầu rất hẹp có chiều rộng không quá 15 km và chiều sâu không quá 8 km, có chỗ chỉ 2 km. Vì vậy, mặc dù thiết lập đến ba tuyến phòng thủ trên bán đảo Kerch, trong đó có tuyến Lũy Thổ Nhĩ Kỳ rất kiên cố nhưng Quân đoàn bộ binh 5 (Đức) vẫn không thể chặn được đà tiến công nhanh chóng của Tập đoàn quân độc lập Duyên Hải.
Hạm đội Biển Đen (Liên Xô) đã thực hiện thành công việc phong tỏa đường biển. Vì vậy, chỉ trong giai đoạn đầu của chiến dịch mới có 2 sư đoàn Đức được gửi đến Krym để tăng cường cho Tập đoàn quân 17 (Đức) đến Sevastopol trót lọt. Các chuyến vận tải đường biển rút quân Đức khỏi Krym đều bị các tàu nổi, tàu ngầm và máy bay Liên Xô tấn công. Tập đoàn quân không quân 4 (Đức) thiếu phi công và máy bay tác chiến trên biển cũng là một nguyên nhân làm cho các tàu nổi của quân Đức và Romania bị thiệt hại rất lớn khi đơn độc đối phó với quân đội Liên Xô từ trên mặt biển, dưới nước và trên không.
Trong chiến dịch, pháo binh Liên Xô được tập trung ở mật độ rất cao và tác xạ kéo dài đến hơn 2 giờ liền trên các hướng tấn công chính đã dập tắt sức kháng cự của cả pháo binh và bộ binh Đức, tạo điều kiện cho xe tăng và bộ binh Liên Xô mở các đột phá khẩu rộng và sâu hơn, nhanh chóng đánh vào trung tâm phòng ngự của các sư đoàn Đức, làm rối loạn việc chỉ huy của đối phương và chia cắt các sư đoàn Đức thành các cụm quân bị cô lập, không còn yểm hộ được cho nhau. Không quân Liên Xô hầu như làm chủ vùng trời Krym đã hạn chế tối đa sự yểm hộ của không quân Đức đối với các hoạt động quân sự của lục quân Đức. Các sư đoàn không quân ném bom Liên Xô thực hiện các trận oanh tạc lớn vào các trung tâm phòng ngự mạnh của quân Đức tại Feodosiya, Eupatoria, Dzhankoy, Simferopol, Alushta và Sevastopol đẩy nhanh sự tan rã của quân Đức và Romania tại các trung tâm phòng ngự này.
Ảnh hưởng
Sự thất bại của Tập đoàn quân 17 (Đức) tại Krym được tổng tham mưu trưởng Wehrmacht, tướng Kurt Zeitzler đánh giá là một thảm họa quân sự. Trong đó quân số thiệt mạng trên các chuyến tàu biển sơ tán lớn hơn cả thương vong trong chiến đấu. Số lượng tù binh Đức bị bắt cũng rất lớn. Cả Tập đoàn quân 17 chỉ còn vài nghìn quân và một số sĩ quan chỉ huy cao cấp di tản bằng các phương tiện trên biển và đường không thoát ra khỏi "con tàu Krym đang chìm dần". Đây là lần tiếp theo kể từ Trận Stalingrad, Quân đội Đức Quốc xã mất trọn một Tập đoàn quân. Cũng như việc tái lập Tập đoàn quân 6 với biệt danh "Đội quân phục thù", tháng 7 năm 1944, Tập đoàn quân 17 (Đức) được tái lập và bố trí vào Cụm tập đoàn quân Trung tâm.
Thất bại của quân Đức tại Krym cũng làm cho ảnh hưởng của nước Đức Quốc xã tại khu vực Biển Đen nhanh chóng "tụt dốc". Thổ Nhĩ Kỳ thẳng thừng phản đối các hành động quân sự chống Liên Xô, tuyên bố cắt đứt quan hệ với nước Đức Quốc xã và trở lại vai trò trung lập. Chính quyền Romania xáo động và chia rẽ, họ tìm cách liên lạc với đồng minh Anh-Mỹ để ngăn cản quân đội Liên Xô tiến vào. Một số quan chức cao cấp trong chính quyền Bulgaria cũng tìm cách liên lạc với phong trào du kích để tìm kiếm sự ủng hộ trong việc thoát khỏi sự ràng buộc của nước Đức Quốc xã.
Chiếm lại Krym, Hải quân Liên Xô có một cụm căn cứ mạnh để hỗ trợ cho các chiến dịch của quân đội Liên Xô tại Romania và Bulgaria cũng như việc chuyển quân đội, vũ khí tiếp viện và hàng hóa bằng đường biển cho các hoạt động quân sự của họ trên bán đảo Balkan. Phân hạm đội Azov được giải phóng khỏi các nhiệm vụ ở Krym đã chuyển thành Giang đội Danube để chuẩn bị cho các hoạt động yểm trợ và vận tải đường thủy cho các chiến dịch của lục quân Liên Xô trên lãnh thổ Romania, Bulgaria, Nam Tư và Hungary trong giai đoạn cuối của cuộc chiến. Sau chiến dịch, Phương diện quân Ukraina 4 được giải thể để thành lập Phương diện quân Byelorrussia 2 (lần thứ hai). Tập đoàn quân độc lập Duyên Hải được giải thể và sau đó, bộ khung của nó lại được sử dụng để thành lập Phương diện quân Ukraina 4 (lần thứ 2) trên hướng Đông Carpath.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trận đánh liên quan tới Đức Thể loại:Mặt trận phía Đông (Thế chiến thứ hai) Thể loại:Mặt trận Krym (Chiến tranh thế giới thứ hai)
Thương Khâu
Thương Khâu (tiếng Trung: 商丘市) là một địa cấp thị tại tỉnh Hà Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thương Khâu giáp Khai Phong về phía tây bắc, Chu Khẩu về phía tây nam, Sơn Đông về phía đông bắc và An Huy về phía đông nam. Thương Khâu là một thành phố giàu lịch sử, là kinh đô đầu tiên của nhà Thương.
Các quận nội thành (khu)
Thương Khâu có các quận nội thành sau:
Giao thông
giữa|nhỏ|520x520px|Ga Thương Khâu
Tham khảo
Thể loại:Vùng đô thị của Trung Quốc Thể loại:Thành phố tỉnh Hà Nam (Trung Quốc) Thể loại:Đơn vị hành chính cấp địa khu Hà Nam Thể loại:Khu dân cư thành lập thế kỷ 10
Mông Bì La Các
Khun Borom Rachathirath là tổ tiên theo thần thoại của các sắc tộc Thái, được người Lào và các dân tộc khác coi là tổ phụ của dân tộc mình. Trong sử sách Trung Quốc, Khun Borom được xác định là Bì La Các (tiếng Nisu: 50px, ), tức người đã hợp nhất Lục Chiếu thành Nam Chiếu và trị vì từ năm 728 đến 748. Ông nhận được hỗ trợ quân sự và sắc phong từ Đường Huyền Tông, đến năm 740 đã lập đô tại Thái Hòa gần Thành cổ Đại Lý hiện nay.
Vua Nam Chiếu
Mông Bì La Các là đại chiếu (tức là vị vua) thứ năm của Mông Xá Chiếu, là vị đại quốc vương đầu tiên của Nam Chiếu, con trai của Thịnh La Bì. Năm 728, Thịnh La Bì bị bệnh mất, Bì La Các lên kế vị, đại bại Đông Nhị Hải Man, thiết lập Đông Châu. Đường Huyền Tông phong cho Bì La Các là Đài Đăng Quận Vương. Tháng 2 năm 729, nhà Đường đánh bại Thổ Phồn, công hạ Diêm Nguyên, trong Lục Chiếu thì Đằng Đạm Chiếu, Lãng Khung Chiếu, Thi Lãng Chiếu cùng Hà Man dựa vào Thổ Phồn, trong khi Việt Tích Chiếu, Mông Huề Chiếu và Mông Xá Chiếu (Nam Chiếu) thì quy phục nhà Đường.
Đương thời, thực lực của Nam Chiếu là tối cường, mong muốn thống trị Lục Chiếu. Nhà Đường khi đó đã hạ bớt được căng thẳng trên vùng biên ải với Thổ Phiên cũng như các đường biên khác, và đã giúp đỡ Nam Chiếu thống nhất các bộ lạc. Năm 737, nhà Đường phái ngự sử Nghiêm Chính Hối trợ giúp Nam Chiếu công hạ thành Thạch Hòa, thành Thạch Kiều, chiếm Thái Hòa, trục xuất Hà Man, về sau sáp nhập các Chiếu.
Năm Khai Nguyên thứ 26 (738), Bì La Các cầu Đường trợ giúp đánh bại La Quân Chiếu Điên Chi Thác, Lãng Khung Chiếu Chí La Quân, Thi Lãng Chiếu Bàng La Điên, Việt Tích Chiếu Vu Tặng, Mông Hề Chiếu Nguyên La, sách nhập ngũ chiếu. Nhà Đường phong cho Bì La Các làm Vân Nam Vương, ban danh là Mông Quy Nghĩa. Bì La Các lấy vùng tây Nhị Hà (tức Nhĩ Hải) làm cơ sở kiến lập nên Nam Chiếu Quốc. Năm sau, dời đô về thành Thái Hòa (tức thành cổ Đại Lý ngày nay). Năm 748, Bì La Các qua đời, nhà Dường sắc phong cho kì tử của công là Các La Phượng làm Vân Nam Vương
Thần thoại
Theo thần thoại về Khun Borom, thường được người Lào kể cho nhau nghe, con người thời cổ độc ác và thô bạo. Mộ vị đại thánh hủy diệt họ bằng một trận lụt, chỉ để lại có ba tù trưởng xứng đáng, họ đã được bảo vệ ở trên thiên đường để trở thành những người sáng lập và chỉ dẫn cho một loài người mới. Vị thánh cử ba tù trưởng quay trở lại trần thế cùng một con trâu để giúp họ canh tác. Các tù trưởng và con trâu đến một vùng đất gọi là Muang Then (được cho là nằm ở Điện Biên Phủ tại Việt Nam ngày nay). Một lần khi đang chuẩn bị trồng lúa, con trâu chết và một cây bầu leo đã mọc lên từ lỗ mũi của nó. Từ các quả bầu leo, một loài người mới hiện ra gồm những thổ dân bản địa da tương đối đen xuất hiện từ các quả bầu được cắt bằng một các giùi nóng, và người Lào da sáng hơn hiện ra từ những quả bầu được cắt bằng một cái đục.
Các vị thần sau đó đã dạy người Thái cách xây nhà và trồng lúa gạo. Họ được hướng dẫn các nghi lễ và đạo đức, và phát triển thịnh vượng. Do dân số tăng, họ cần trợ giúp cai quản các mối quan hệ của mình và giải quyết các tranh chấp. Indra, tức thiên đế, đã cử con trai là Khun Borom đến làm người lãnh đạo người Thái. Khun Borom trị vì người Thái trong 25 năm, dạy họ cách sử dụng các công cụ mới và các nghệ thuật khác. Sau khoảng một phần tư thế kỷ này, Khun Borom chia vương quốc Thái cho bảy người con trai của ông, mỗi người được một phần của vương quốc đế cai trị. Người con trai cả, Khun Lo, được ban cho vương quốc Muang Sua- Luang Prabang ngày nay. Những người con trai khác được trao cho Xiengkhuang, Ayutthaya, Chiang Mai, Sipsong Pan Na (nay thuộc Vân Nam, Trung Quốc), Hamsavati (một nhà nước của người Môn tại Myanmar ngày nay), và một khu vực chưa rõ và có vẻ như nằm ở Bắc-Trung bộ Việt Nam ngày nay, có thể là Nghệ An.
Học thuật
Một số người tin rằng câu chuyện của Khun Borom mô tả việc các sắc tộc Thái đã di cư từ Trung Quốc xuống Đông Nam Á (thần thoại đề cập đến thiên đường, mà từ đó các tù trưởng Thái nổi lên sau lũ lụt). Hệ thống phân chia và mở rộng một vương quốc để cấp cho các con trai của người cai trị trùng khớp về tổng thể với hành động thực thi kế thừa ở các nhóm làng người Thái, gọi là mueang (mường).
Pygora
Pygora là một loài bọ cánh cứng trong họ Scarabaeidae, phân họ Cetoniinae, phân bố thành dải ở Madagascar.
Mông Bì La Các
Học thuật
Triều đại Maharasa Khun Bourom- Đại vương của Nam Chiếu (Ai Lao). Khun Bourom có chín người con, và 7 trong số đó trở thành vua của các vương quốc khác nhau trong khu vực được gọi là "Lamthong":
Sau khi Khun Loor kiểm soát Muang Sawa (Sua), 19 vị vua đã lần lượt kế vị trị vì Muang Sawa (Sua). Người cuối cùng là Khun Vaang. Sau khi ông qua đời, một người con của ông tên là "Lang", đã bước lên ngai vàng và lấy tên là "Vua Langthirath". Sau khi Langthirath qua đời, con trai ông (Thao Khamphong) lên ngôi và được gọi là "Vua Souvanna Khamphong." Sau khi Vua Souvanna Khamphong chết, con trai ông là "Chao Fifah" hay "Khamhiao" đã lên ngôi. Chao Fifah (Khamhiao) có sáu người con và một trong số họ là "Chao Fa-Ngum". King FaNgum là người dã lập nên vương quốc Lan Xang vào thế kỷ 13.
Học giả David K. Wyatt tin rằng thần thoại Khun Borom có thể cung cấp cái nhìn sâu sắc về lịch sử ban đầu của người Thái ở Đông Nam Á. Các phiên bản của thần thoại Khun Borom xuất hiện sớm nhất là vào năm 698 ở Xiengkhuang (Xiêng Khoảng), và các vương quốc nói tiếng Thái có thể được thành lập chính thức vào các năm sau đó. Điều này có thể chỉ ra sự mở rộng khu vực cư trú ban đầu của các sắc tộc Thái, và cung cấp một lời giải thích mang tính thần thoại cho việc tại sao các sắc tộc Thái hiện đại lại phân bổ một cách rộng rãi. Các phân tích ngôn ngữ học chỉ ra rằng sự phân chia của những người nói tiếng Thái cổ thành các nhóm ngôn ngữ đã phát triển thành tiếng Thái, tiếng Lào và các thứ tiếng khác như hiện nay đã xuất hiện từ khoảng giữa thế kỷ 7 và thế kỷ 11. Sự phân chia này bắt nguồn từ các đường giới hạn địa lý rất tương đồng với sự phân chia theo thần thoại Khun Borom.
Tham khảo
Thể loại:Người Lào Thể loại:Các sắc tộc Thái Thể loại:Vua Nam Chiếu Thể loại:Mất năm 748 Thể loại:Sinh năm 697 Thể loại:Lịch sử Vân Nam
Bărăganul
Baraganul là một xã thuộc hạt Brăila, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 3614 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Brăila
Choerades comptissima
Choerades comptissima là một loài ruồi trong họ Asilidae. Choerades comptissima được Walker miêu tả năm 1857. Loài này phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Choerades
Bergen auf Rügen
Bergen auf Rügen là huyện lỵ của huyện Vorpommern-Rügen (trước thuộc huyện Rügen) nằm giữa đảo của Rügen, bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Rügen Thể loại:Khởi đầu thập niên 1610 ở Đế quốc La Mã Thần thánh
Strongylocassis atripes
Strongylocassis atripes là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Le Conte miêu tả khoa học năm 1859.
Tham khảo
Thể loại:Strongylocassis
Sexey-aux-Forges
Sexey-aux-Forges  là một xã thuộc tỉnh Meurthe-et-Moselle trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 235 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Sexeyauxforges
Billboard Hot 100 cuối năm 2011
Tham khảo
Thể loại:Bảng xếp hạng Billboard Thể loại:Bảng xếp hạng thu âm năm 2011
Simacourbe
Simacourbe  là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền tây nam nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Pyrénées-Atlantiques
Cột Chúa Ba Ngôi ở Olomouc
Cột Chúa Ba Ngôi ở Olomouc là một đài hình cột nguy nga kiểu kiến trúc Baroque ở thành phố Olomouc, Cộng hòa Séc. Cột đài này được xây dựng từ năm 1716-1754 để vinh danh Chúa Ba Ngôi và để tạ ơn Chúa đã gìn giữ thành phố thoát qua trận dịch hạch ở Moravia (nay thuộc Cộng hòa Séc) trong các năm 1714-1716. Đây cũng được hiểu ngầm là sự biểu lộ lòng yêu nước của dân địa phương, vì mọi nghệ sĩ và thợ thủ công chính làm công trình này đều là dân thành phố Olomouc và hầu như mọi vị thánh được mô tả ở cột này đều ít nhiều liên quan tới thành phố.
Cột Chúa Ba Ngôi ở Olomouc đã được UNESCO đưa vào danh sách di sản thế giới năm 2000, trong khóa họp thứ 24, vì đây là "một trong số gương mẫu đặc biệt nhất của biểu hiện nghệ thuật Baroque của Trung Âu thời cực thịnh".
Lịch sử
trái|nhỏ|230px|Hình lịch sử của Cột Chúa Ba Ngôi tại Quảng trường Thượng Olomouc Theo đánh giá của ICOMOS về di sản này thì: "việc dựng cột Đức Mẹ Maria kiểu Baroque tại các quảng trường thành phố là 1 hiện tượng hậu Công đồng Tridentinô. Nguồn gốc việc mô tả bằng hình tượng của nó nằm trong Sách Khải Huyền (Tân Ước). Mẫu căn bản được lấy từ cột ở Nhà thờ Đức Bà Cả ở Roma, từ thập niên 1610.
Cuộc Chiến tranh Bảy năm bùng nổ vào năm 1756 giữa liên minh Áo - Nga - Pháp - Thụy Điển - Sachsen... và nước Phổ; vào năm 1758, sau chiến thắng oanh liệt trong trận Leuthen, vua nước Phổ là Friedrich II Đại Đế tiến hành vây hãm thành phố Olomouc. Cột Chúa Ba Ngôi bị trúng đạn pháo của Quân đội Phổ nhiều lần,. Người dân Olomouc đã can đảm tới gặp viên tướng Phổ, yêu cầu đừng bắn vào đài thiêng này. Tướng Francis Edward James Keith của Phổ đã đáp ứng nguyện vọng của dân. Quân Phổ không đạt được thắng lợi, phải rút quân về xứ Bohemia. Ngay sau chiến tranh, cột được sửa chữa ngay. Một bản sao viên đạn bằng đá đã được chôn 1 nửa tại chỗ trúng đạn để nhắc nhở dân chúng về biên cố đó.
Mô tả
trái|nhỏ|120px|Tượng Chúa Ba Ngôi mạ vàng trên đỉnh cột đài Cột đài cao 35 m này nổi bật với tượng điêu khắc Chúa Ba Ngôi cùng với Tổng thiên thần Gabriel bằng đồng mạ vàng trên đỉnh cột, dưới đó là tượng điêu khắc Đức Mẹ lên trời.
Chân đế của cột đài, gồm 3 cấp, được bao quanh bằng 18 tượng thánh điêu khắc bằng đá và 14 hình đắp nổi trong Khung trang trí (cartouche) tinh vi.
Trên bậc bệ đài cao nhất là các thánh liên quan trực tiếp tới cuộc đời Chúa Giêsu dưới thế gian, như ông bà ngoại là thánh Joachim và thánh Anne. Cha nuôi của Chúa Giêsu là thánh Giuse và thánh Gioan Tẩy giả cũng gọi là Gioan Tiền hô, người đã dọn đường cho chúa Giêsu. Sau đó tới thánh Lawrence và Jerome, các thánh bổn mạng của nguyện đường của Tòa thị chính thành phố Olomouc. 3 hình đắp nổi khác tiêu biểu cho 3 đức tính thần học là: Đức Tin, Đức Cậy và Đức Mến.
Dưới đó, ở bậc bệ đài thứ hai, là các thánh Cyrill và Methodius (tiếng Séc: Metoděj), đã tới truyền giáo ở Đại Moravia năm 863 (thánh Methodius trở thành tổng giám mục Moravia), thánh Blaise - bổn mạng của nhà thờ chính của thành phố - cùng thánh bổn mạng của vùng Bohemia lân cận là các thánh Adalbert (tiếng Séc: Vojtěch) và thánh Gioan thành Nepomuk (tiếng Séc: Jan Nepomucký).
Trên bậc bệ đài dưới chót, có hình thánh Maurice - bổn mạng nước Áo - và thánh Wenceslas (tiếng Séc: Václav) - bổn mạng xứ Bohemia - đồng thời 2 thánh này cũng là bổn mạng của 2 nhà thờ quan trọng trong thành phố. Một thánh bổn mạng nước Áo khác - thánh Florian - cũng được coi là người che chở chống các thiên tai, đặc biệt là hỏa hoạn cùng thánh Giovanni da Capistrano (tiếng Séc: Jan Kapistránský), người giảng đạo ở Olomouc, thánh Anthony thành Padua, thuộc dòng Phanxicô, dòng này có 1 tu viện ở Olomouc, và thánh Aloysius Gonzaga, bổn mạng của các sinh viên. Tượng của thánh này chứng tỏ người dân Olomouc rất tự hào về trường Đại học Palacký của thành phố.
Thánh Gioan Sarkander
phải|nhỏ|120px|Tượng thánh Gioan Sarkander trên Cột Chúa Ba Ngôi
Tượng sau chót còn thiếu trong danh sách các vị thánh là Gioan Sarkander (tiếng Séc: Jan Sarkander), (tay cầm cành hoa huệ tây, tượng trưng cho sự trinh khiết) ở bậc bệ đài thứ hai. Gioan Sarkander là 1 vị linh mục, ông đã bị tra tấn và chết trong nhà giam Olomouc khi bắt đầu Chiến tranh Ba mươi năm, vì ông đã không phá ấn tín giải tội (giữ kín, không tiết lộ lời thú tội của người xưng tội) khi bị tra khảo. Quyết định đặt tượng ông ở đây là quyết định đặc biệt, vi phạm truyền thống, có thể gặp rắc rối với Tòa Thánh, vì lúc đó linh mục Gioan Sarkander chưa được phong thánh. Tuy nhiên người dân ở đây đều tôn kính ông như 1 vị thánh tử đạo, nên các thợ thủ công chấp nhận nguy cơ bị giáo hội phạt vạ, họ đã đắp tượng của ông.
Năm 1859, Gioan Sarkander đã được phong chân phước (tức á thánh) và năm 1995, ông được phong hiển thánh, nhân dịp giáo hoàng Gioan Phaolô II viếng thành phố Olomouc.
Nguyện đường bên trong
trái|nhỏ|120px|Hình đắp nổi mô tả việc đóng đinh Chúa Giêsu và thập giá Trong lòng chân cột đài này cũng chứa 1 nguyện đường nhỏ với các hình đắp nổi mô tả các việc trong Cựu Ước và Tân Ước như việc Cain dâng lễ vật là hoa màu cho Chúa, trong khi người em Abel dâng lễ vật là con vật đầu đàn của mình, hình Noah dâng của lễ toàn thiêu đầu tiên, sau trận lụt Hồng thủy, hình Abraham toan giết con trai duy nhất của mình là Isaac cùng một con cừu làm lễ vật dâng Chúa, và hình Chúa Giê su chịu chết. Thành phố Jerusalem và Olomouc ở phần nền của tranh đắp nổi cuối cùng.
Liên kết ngoài
Thể loại:Di sản thế giới tại Cộng hòa Séc Thể loại:Cột Chúa Ba Ngôi
Craig Le Cornu
Craig Douglas Le Cornu (sinh ngày 17 tháng 9 năm 1960) là một cầu thủ bóng đá người Anh, thi đấu ở vị trí tiền vệ ở Football League cho Tranmere Rovers.
Binz (đô thị)
Binz là một đô thị thuộc huyện Vorpommern-Rügen (trước thuộc huyện Rügen), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.
Craig Le Cornu
Liên kết ngoài
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Tranmere Rovers F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Liverpool F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Oswestry Town F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá English Football League Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Sinh năm 1960 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Anh Thể loại:Người Birkenhead
Binz (đô thị)
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Rügen
Damalis pallida
Damalis pallida là một loài ruồi trong họ Asilidae. Damalis pallida được Wulp miêu tả năm 1872. Loài này phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Damalis
Siros, Pyrénées-Atlantiques
Tham khảo
Thể loại:Xã của Pyrénées-Atlantiques
Laphria constricta
Laphria constricta là một loài ruồi trong họ Asilidae. Laphria constricta được Walker miêu tả năm 1855. Loài này phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Laphria
Serrouville
Serrouville  là một xã thuộc tỉnh Meurthe-et-Moselle trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 358 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Meurthe-et-Moselle
Andriy Viktorovych Voronin
Andriy Viktorovych Voronin (tiếng Ukraina: Андрій Вікторович Воронін, sinh ngày 21 tháng 7 năm 1979 ở Odessa) là một cựu cầu thủ bóng đá người Ukraina. Anh thường chơi tiền đạo, nhưng cũng có thể chơi ở cánh. Các câu lạc bộ cũ của anh bao gồm Choromorets Odessa, Borussia Mönchengladbach, Mainz 05, FC Cologne, Bayer Leverkusen, Liverpool F.C. và Dinamo Moskva. Vào mùa giải 2002-2003, Voronin là vua phá lưới giải hạng hai Bundesliga. Ở đội tuyển quốc gia anh thường chơi ở vị trí tiền vệ. Ngày 31 tháng 5 năm 2014, Andriy Voronin chính thức giã từ sự nghiệp thi đấu quốc tế sau 19 năm thi đấu chuyên nghiệp.
Borussia Monchengladbach
Voronin rời đội trẻ của Choronomorets Odessa vào năm 1995 để chuyển tới Đức và gia nhập Borussia Monchengladbach.Anh có trận ra mắt ở Bundesliga trong trận tiếp Bayern Munich vào năm 1997 ở tuổi 18 nhưng mùa giải đó anh thường chỉ chơi cho đội trẻ của Monchengladbach.Chỉ có 7 lần ra sân và ghi một bàn ở giải vô địch quốc gia, anh nhận thấy việc bị loại khỏi kế hoạc của đội bóng và anh đã quyết định gia nhập đội bóng ở giải hạng hai Mainz 05 với mức giá 45,000 euro.
Mainz 05
Anh trở thành tiền đạo chủ lực của Mainz trong hai mùa giải chơi cho câu lạc bộ, và ở mùa bóng thứ ba anh trở thành vua phá lưới giải hạng hai Bundesliga với 20 bàn thắng.Voronin bắt đầu mùa giài 2002-2003 với sự tiến bộ của Mainz và tờ báo Kicker đã nói: "Ngôi sao tiền đạo 23 tuổi là một điểm sáng trong lối chơi của đội bóng - anh đã được hoạt động một cách tự do." Điều này đã dấy lên nhiều thông tin về tương lai của anh, với việc Dinamo Kyiv cho biết muốn đem anh về Ukraina.
VfB Stuttgart, Bologna và nhiều đội bóng khác đã đánh tiếng muốn có anh và Mainz đã phải đàm phán để gia hạn hợp đồng với anh.Website UEFA.com mô tả Voronin như một trong những tài năng lớn nhất ở giải vô địch quốc gia Đức.Tuy nhiên, cuối mùa giải đó Mainz đã không được thăng hạng.Voronin quyết định không ký tiếp hợp đồng và chọn bến đỗ mới là 1. FC Köln, đội bóng mới được thăng lên hạng nhất.
Köln / Bayer Leverkusen
Koln bị xuống hạng ở cuối mùa giải, tuy nhiên Voronin vẫn ở lại Bundesliga và ký hợp đồng với Bayer Leverkusen.Bayer đã để ý đến Voronin từ khi anh còn ở Mainz và cũng rất ấn tượng với màn trình diễn của anh trong trận hoà 2-2 giữa Koln và Leverkusen khi Voronin ghi một bàn và kiến tạo bàn còn lại.Sau trận đấu, tờ Express gọi anh là "cầu thủ giỏi duy nhất ở Koln" và tờ Bild viết: "Tiền đạo duy nhất của Koln (Voronin) còn nguy hiểm hơn các ngôi sao tấn công của Bayer (Bern Schneider, Robson Ponte, Oliver Neuville và Dimitar Berbatov)."
Vành khuyên sườn hung
Vành khuyên sườn hung (danh pháp hai phần: Zosterops erythropleurus) là loài chim thuộc họ Vành khuyên. nhỏ|Vành khuyên sườn hung|thế= Loài này có ở Campuchia, Trung Quốc, Hồng Kông, Nhật Bản, Triều Tiên, Hàn Quốc, Lào, Myanmar, Nga, Thái Lan và Việt Nam. Đây là loài chim di cư, lớn lên ở miền bắc Trung Quốc và di cư đến Đông Nam Á vào mùa đông.
Andriy Viktorovych Voronin
Köln / Bayer Leverkusen
Sau hai mùa giải thành công cùng Bayer cũng như đội tuyển quốc gia (được tham dự World Cup 2006 ở Đức và vào tứ kết), bản hợp đồng của Voronin hết hạn vào cuối mùa giai 2006-2007 và anh đã từ chối gia hạn hợp đồng cùng Bayer.Theo một số thông tin, anh được liên hệ bởi các đội bóng từ Pháp, Tây Ban Nha, Ý và Scotland (Celtic cho biết gần như đã có được anh).
Vành khuyên sườn hung
Tham khảo
E Thể loại:Động vật được mô tả năm 1863 Thể loại:Chim Triều Tiên Thể loại:Chim Lào Thể loại:Chim Việt Nam Thể loại:Chim Thái Lan Thể loại:Chim Nhật Bản Thể loại:Chim Campuchia Thể loại:Chim Trung Quốc Thể loại:Chim Hồng Kông Thể loại:Chim Myanmar Thể loại:Chim Nga
Andriy Viktorovych Voronin
Liverpool FC
Vào ngày 26 tháng 2 năm 2007, Liverpool cho biết họ đã có được Voronin theo một bản hợp đồng tự do và anh sẽ gia nhập câu lạc bộ vào mùa hè.Voronin chính thức là cầu thủ Liverpool vào ngày 6 tháng 7 năm 2007 sau khi ký bản hợp đồng 4 năm.Voronin được đeo áo số 10, số áo từng thuộc về những huyền thoại như John Barnes và Michael Owen.
Voronin có trận ra mắt cho Liverpool trong trận giao hữu gặp Crewe Alexandra F.C. và chơi tốt trong chiến thắng 3-0.Anh ghi bàn đầu tiên vào ngày 17 tháng 7 năm 2007 trong trận giao hữu với Werder Bremen để đưa Liverpool vượt lên dẫn 1-0.Anh sau đó ghi bàn thứ 2 vào phút 61 để nâng tỉ số lên 3-1, và cuối cùng trận đấu kết thúc với tỉ số 3-2.Voronin có trận đấu đầu tiên ở Premier League vào ngày 11 tháng 8 năm 2007, khi vào sân ở phút 78 trong trận tiếp Aston Villa.Vào ngày sau tức ngày 15 tháng 8 năm 2007, anh ghi bàn chính thức đầu tiên cho Liverpool khi sút bóng từ khoảng các 24m trong trận đấu ở cúp C1 tiếp Toulouse.
Rafa Benitez rất ấn tượng với màn trình diễn của anh, ông nói;
"Cậu ấy rất thông minh, có khả năng đọc trận đấu tốt và tạo cho chúng tôi nhiều phương án tấn công, cậu ấy có thể chơi sau tiền đạo, tự tạo cơ hội cho mình."
Vào ngày 25 tháng 8 năm 2007 Voronin ghi bàn đầu tiên ở Premier League trong trận tiếp Sunderland ở phút thứ 87.Sau đó anh ghi bàn tiếp theo trận kế tiếp gặp Derby County, trận này Liverpool thắng 6-0 và leo lên ngôi đầu bảng xếp hạng.Anh cũng ghi bàn khai thông bế tắc trong trận hoà 2-2 với Tottenham Hotspur vào ngày 7 tháng 10 năm 2008.
Mặc dù ban đầu có những thành công cùng câu lạc bộ, xong anh vẫn phải chiến đấu để có được vị trí ở Liverpool, anh chỉ ghi 5 bàn trong 19 lần ra sân cho The Reds.
Hertha Berlin
Vào ngày cuối cùng của kì chuyển nhượng Andriy Voronin được đem cho Hertha BSC mượn trong một mùa giải.
Website chính thức của Liverpool cho biết Voronin đã không thành công trong việc tạo dựng một vị trí trong đội hình đội bóng vùng Merseyside và muốn tạo cơ hội cho anh được thi đấu nhiều hơn ở mùa giải tới ở Bundesliga, sau khi gia nhập câu lạc bộ theo dạng chuyển nhượng tự do vào hè 2007.
Anh ghi 2 bàn trong chiến thắng 2-1 trước Bayern Munich vào ngày 14 tháng 2 để đưa Hertha lên ngôi đầu bảng xếp hạng.Vào ngày 7 tháng 3 anh lập cú hattrick vào lưới Energie Cottbus.Vào ngày 11 tháng 4 năm 2009, sau một pha phạm lỗi đối với Leon Andreasen của Hannover 96 anh bị đuổi khỏi sân, đó là chiếc thẻ đỏ thứ 1000 được rút ra trong lịch sử Bundesliga.
Dynamo Moscow
Ngày 8 tháng 10 năm 2010, Andriy Voronin chính thức đầu quân cho câu lạc bộ Dynamo Moscow với bản hợp đồng có thời hạn 3 năm và mức phí chuyển nhượng là 4 triệu euro. Anh kết thúc sự nghiệp thi đấu quốc tế ở câu lạc bộ này.
Thi đấu quốc tế
Khi còn ở Mainz, Voronin được gọi vào đội tuyển U-21 Ukraina và vào tháng 1 năm 2002 anh được gọi vào đội tuyển quốc gia ở tuổi 22.Anh có trận ra mắt trong trận thắng 4-1 trước Romania vào tháng 3 năm 2002 tuy nhiên anh lại bị loại ngay sau đó và huấn luyện viên Leonid Buriak giải thích: "Tôi đã tới Đức hai lần để xem cậu ấy thi đấu và tôi nhận thấy rằng Andriy không thể cạnh tranh cùng Andriy Shevchenko, Serhyi Rebrov và Andriy Vorobei ở vị trí tiền đạo. Cậu ấy có thể chơi tiền vệ nhưng cậu ấy vẫn cần phải cải thiện kĩ năng chơi bogns.Dù sau, chúng tôi vẫn hi vọng ở Voronin đặc biệt bởi sức trẻ của cậu ấy.
Voronin ngay lập tức được gọi lại đội tuyển, ghi bàn đầu tiên trong trận đấu ở vòng loại Euro 2004 trước Hi Lạp vào tháng 9 năm 2002 và ghi bàn thứ 2 trong trận hoà 2-2 trước Tây Ban Nha vào tháng 3 năm 2003.
Anh được gọi vào đội tuyển Ukraina ở World Cup 2006 và ở giải đó Ukraina vào được đến tứ kết trước khi bị loại bởi đội vô địch năm đó, đội tuyển Ý. Anh cũng góp mặt tại Euro 2012, tuy nhiên đội tuyển Ukraina phải dừng bước ở vòng bảng. Ngay sau giải đấu này, Voronin chính thức giã từ đội tuyển Ukraina.
Xem thêm
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Ukraina Thể loại:Cầu thủ bóng đá Borussia Mönchengladbach Thể loại:Cầu thủ bóng đá 1. FC Köln Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bayer Leverkusen Thể loại:Cầu thủ bóng đá Liverpool F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Hertha Berlin Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá 1. FSV Mainz 05 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Premier League Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bundesliga Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nga
Chim sâu lưng đỏ
Chim sâu lưng đỏ (danh pháp hai phần: Dicaeum cruentatum) là loài chim thuộc họ Chim sâu.
Loài này có ở Bangladesh, Bhutan, Brunei, Campuchia, Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanma, Nepal, Singapore, Thái Lan và Việt Nam. Môi trường sống tự nhiên là các khu rừng ẩm thấp nhiệt đới và cận nhiệt đới.
Tham khảo
C Thể loại:Chim Ấn Độ Thể loại:Chim Trung Quốc S Thể loại:Chim Lào Thể loại:Chim Myanmar Thể loại:Chim Singapore Thể loại:Chim Bhutan Thể loại:Chim Brunei Thể loại:Chim Malaysia Thể loại:Chim Thái Lan Thể loại:Chim Nepal Thể loại:Chim Indonesia Thể loại:Chim Campuchia Thể loại:Chim Bangladesh Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758
Mật mã ADFGVX
Cách thức sử dụng
Đối với tin nhắn văn bản thô, ví dụ như là "Attack at once", một bảng chữ cái thay thế được điền vào một hình vuông Polybius 5 × 5 như dưới đây: i và j ở cùng một ô để làm cho số lượng chữ cái phù hợp với lưới 5 × 5.
Bằng cách sử dụng hình vuông, các chữ cái trong bảng tuơng ứng ở cột dọc và ngang mà đã được tô dậm: Tiếp theo, thông điệp được chia ra và có thể chuyển vị theo cột. Tin nhắn sẽ được viết thành các hàng dưới phím chuyển vị (ví dụ ở đây là từ "CARGO"):
C A R G O _________ A F A D A D A F G F D X A F A D D F F X G F X F
A C G O R _________ F A D A A A D G F F X D F A A D D F X F F G F X
Sau đó, viết các từ theo từng cột từ trái sang phải, tạo ra bản mã: FAXDF ADDDG DGFFF AFAXA FAFX Trong thực tế, các phím chuyển vị dài khoảng hai chục ký tự (chứ không phải 5 kí tự như trên). Các tin nhắn dài được gửi trong mật mã ADFGX được chia thành các tập hợp các tin nhắn có độ dài khác nhau và không đều để làm cho nó không thể bị tấn công bởi các phương thức đảo ngữ.. Cả phím chuyển vị và cá chữ cái trong bảng đều được thay đổi hàng ngày.
ADFGVX
Vào tháng 6 năm 1918,chữ cái V, đã được thêm vào trong mã. Điều này đã mở rộng lưới vuông thành 6 × 6, cho phép sử dụng 36 ký tự,và cho phép việc sử dụng bảng chữ cái đầy đủ (thay vì kết hợp I và J) và các chữ số 0 tới 9. Điều đó chủ yếu có tác dụng rút ngắn đáng kể các tin nhắn cí chứa nhiều số.
Mật mã dựa trên 6 chữ cái ADFGVX. Trong ví dụ sau, bảng chữ cái được mã hóa bằng từ mã tiếng Hà Lan 'nachtbommenwerper'. Vì vạy sẽ dẫn đến bảng chữ cái trong ô vuông sẽ là: NACHTBOMEWRPDFGIJKLQSUVXYZ.
Ví dụ, tin nhắn 'attack at 1200am' sẽ được biến đổi thành từ như sau
Sau đó, một bảng mới được tạo với một chìa khóa làm tiêu đề. Hãy sử dụng từ 'PRIVACY' làm chìa khóa. Thông thường các từ khóa sẽ dài hơn hoặc thậm chí các cụm từ sẽ được sử dụng.
Các cột sau đó sẽ được sắp xếp theo thứ tự bảng chữ cái, dựa trên từ khóa và lẽ đương nhiên, bảng sẽ thay đổi như sau: Sau đó, chúng ta nối các từ trong các cột với nhau và tạo ra bản mã này:
DGDD DAGD DGAF ADDF DADV DVFA ADVX
Bẻ khóa
ADFGVX đã bị giải mã bởi Trung úy Lục quân Pháp Georges Painvin, và mật mã đã bị phá vỡ vào đầu tháng 6 năm 1918. Công việc này đặc biệt khó khăn, và Painvin bị ốm trong thời gian đó. Phương pháp giải của ông dựa vào việc tìm kiếm các thông điệp có phần đầu bị rập khuôn,từ đó ông có thể phân tách chúng và sau đó tạo thành các mẫu tương tự ở các vị trí trong bản mã tương ứng với các từ khóa trong cột trong bảng chuyển vị. (Cần có sự phân tích thống kê đáng kể sau khi đạt được bước đó, vậy mà tất cả đều được thực hiện bằng tay !) Do đó, nó chỉ hiệu quả trong những thời điểm có lưu lượng thông tin rất cao, nhưng đó cũng là lúc những thông điệp quan trọng nhất được gửi đi.
Painvin đã phá vỡ mật mã ADFGX vào tháng 4 năm 1918, vài tuần sau khi quân Đức tiến hành cuộc Tổng tấn công mùa xuân. Kết quả trực tiếp là quân đội Pháp đã phát hiện ra nơi Erich Ludendorff định tấn công. Quân Pháp đã tập trung lực lượng vào thời điểm đó, nơi được cho là đã ngăn chặn được cuộc Tổng tiến công mùa Xuân.
Tuy nhiên, trong bài đánh giá năm 2002 ở cuốn sách của Sophie de Lastours về chủ đề này ,Journal of Intelligence History, (Journal of Intelligence History: volume 2, Number 2, Winter 2002) Hilmar-Detlef Brückner có nói rằng
Thật không may, Sophie de Lastours lại theo quan điểm rằng việc Painvin giải được bức điện ADFGVX của Đức vào đầu tháng 6 năm 1918 có ý nghĩa quyết định đối với chiến thắng của Đồng minh trong Chiến tranh thế giới thứ nhất vì nó đưa ra cảnh báo kịp thời về một cuộc tấn công sắp tới của quân Đức ở Paris và gây ra một thất bại nặng nề cho quân Đồng minh. Tuy nhiên, người ta đã biết trong nhiều năm, cuộc tấn công Gneisenau của quân Đức ngày 11 tháng 6 đã được dàn dựng để khiến Bộ chỉ huy tối cao Pháp phải dồn quân dự bị từ khu vực lên phía bắc, nơi quân Đức định tấn công sau này.
Mục đích của nó bị đại quá mức, điều mà Bộ chỉ huy tối cao Đức đã làm bằng cách tung tin đồn rằng cuộc tấn công đang hướng tới Paris và xa hơn nữa; thông tin sai lệch đã có hiệu quả và dường như vẫn còn. Tuy nhiên, cuộc tấn công của quân Đức đã không thành công vì quân Pháp đã có đủ quân dự bị để ngăn chặn cuộc tấn công và do đó không cần phải đưa thêm quân tiếp viện.
Hơn nữa, người ta thường bỏ qua rằng phiên bản cơ bản của mật mã ADFGVX đã được tạo ra đặc biệt cho Cuộc tấn công mùa xuân của Đức vào năm 1918, nhằm giáng cho quân Đồng minh một đòn thảm khốc. Người ta hy vọng rằng mật mã ADFGX sẽ bảo vệ thông tin liên lạc của Đức chống lại các máy mật mã của Đồng minh trong cuộc tấn công đã xảy ra.
Các bức điện trong ADFGX xuất hiện lần đầu tiên vào ngày 5 tháng 3, và cuộc tấn công của quân Đức bắt đầu vào ngày 21 tháng 3. Khi Painvin trình bày giải pháp mã đầu tiên của mình vào ngày 5 tháng 4, cuộc tấn công của quân Đức đã kết thúc.
Mật mã ADFGX và ADFGVX hiện được coi là không an toàn nữa
Liên kết ngoài
Thể loại:Mật mã cổ điển
Căn cứ không quân Wright–Patterson
Căn cứ không quân Wright–Patterson (phát âm như "ray pát-tơ-sân") là một căn cứ Không quân Hoa Kỳ thuộc các quận Greene và Montgomery ở tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ, và khu ngoại ô của Dayton, Ohio. Theo Thống kê Dân số Hoa Kỳ năm 2000, căn cứ không quân có dân số 6.656. Căn cứ không quân này được đặt tên theo Wilbur Wright và Frank Stuart Patterson. Năm 1995, cuộc đàm phán tại căn cứ không quân này dẫn đến Hòa ước Dayton để kết thúc Chiến tranh Bosnia.
Địa lý
nhỏ|phải|250px|Hình từ không trung ngày 10 tháng 10 năm 2000
Căn cứ không quân Wright–Patterson nằm tại tọa độ 39.82306°N, -84.04944°W (39,823056, −84,049444).
Theo Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ, căn cứ không quân này có tổng diện tích là 11,8 km² (30,5 sq mi). Trong đó, 11,7 km² (30,3 sq mi) là đất và 0,1 km² (0,2 sq mi) là nước. Diện tích mặt nước chiếm 0,76% tổng diện tích. Căn cứ không quân này nằm 251 m (823 ft) trên mực nước biển.
Nhân khẩu
Theo Thống kê Dân số Hoa Kỳ năm 2000, căn cứ không quân có dân số 6.656 người, 1.754 gia hộ, và 1.704 gia đình sống trong căn cứ không quân. Mật độ dân số là 219,8 người/km² (569,2 người/sq mi). Có 2.096 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình 69,2 người/km² (179,2 người/sq mi). Trong dân số căn cứ không quân này, 76,11% là người da trắng, 15,25% là người da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,45% là người Mỹ bản thổ, 2,30% là người gốc Á, 0,12% là người gốc Thái Bình Dương, 2,09% từ các chủng tộc khác, và 3,68% từ hơn một chủng tộc. 4,45% dân số là người Hispanic hay Latinh thuộc một chủng tộc nào đó. (Xem Chủng tộc và dân tộc trong Thống kê Dân số Hoa Kỳ.)
Trong số 1.754 gia hộ ở trong căn cứ không quân có 78,1% hộ có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 89,0% là đôi vợ chồng sống với nhau, 6,1% có một chủ hộ nữ không có mặt chồng, và 2,8% không phải gia đình. 2,6% gia hộ có cá nhân sống riêng. Cỡ hộ trung bình là 3,60 người và cỡ gia đình trung bình là 3,64 người.
Trong căn cứ không quân, 42,5% dân số chưa 18 tuổi, 11,6% từ 18–24 tuổi, 41,5% từ 25–44 tuổi, 4,2% từ 45–64 tuổi, và 0,2% từ 65 tuổi trở lên.
Thu nhập trung bình của một gia hộ trong căn cứ không quân là 43.342 đô la mỗi năm và thu nhập trung bình của một gia đình là 43.092 đô la. Phái nam có thu nhập trung bình 30.888 đô la so với 21.044 đô la của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 15.341 đô la. Có 1,6% của các gia đình và 1,8% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 2,4% những người chưa 18 tuổi và không có người nào 65 tuổi trở lên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Căn cứ không quân của Ohio Thể loại:Ngoại ô Dayton, Ohio Thể loại:Quận Greene, Ohio Thể loại:Quận Montgomery, Ohio Thể loại:Văn hóa UFO ở Mỹ Thể loại:Địa điểm liên quan đến UFO
Nạn đói lớn ở Trung Quốc
Nạn đói lớn Trung Quốc (tiếng Trung: 三年大饑荒), chính thức đề cập đến nạn đói kéo dài 3 năm (Trung văn giản thể: 三年自然灾害; Trung văn phồn thể: 三年自然災害), là một giai đoạn thiếu đói từ năm 1958 đến 1961 tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, trong đó các chính sách kinh tế như Đại nhảy vọt, Chiến dịch diệt chim sẻ cùng với thiên tai đã khiến sản lượng nông nghiệp sụt giảm, gây ra nạn đói tại nhiều vùng ở Trung Quốc.
Theo thống kê của chính phủ, có khoảng 15 triệu người chết trong khoảng thời gian này. những nguồn tin không chính thức ước đoán khác nhau, các học giả cho là số nạn nhân chết đói từ 20 cho đến 43 triệu người. Sử gia Frank Dikötter, đã được cho phép đặc biệt tới Trung Quốc để nghiên cứu tài liệu trong văn khố ở đó, ước đoán số người chết ít nhất là 45 triệu người từ 1958 cho tới 1962.
Nhà báo Trung Quốc Dương Kế Thằng kết luận là khoảng 36 triệu người chết vì đói, trong khi khoảng 40 triệu thai nhi bị mất vì sảy thai, cho nên tổng số dân chúng mất trong thời gian nạn đói lớn là 76 triệu. . Các cụm từ 3 năm khó khăn kinh tế và Ba năm đắng cay cũng dùng để chỉ giai đoạn này.
Nguyên nhân
Nguyên nhân của Nạn đói lớn ở Trung Quốc là những áp lực xã hội, việc quản lý kinh tế sai lầm, những sự thay đổi quá khích trong nông nghiệp. Mao Trạch Đông, chủ tịch của đảng Cộng sản Trung Quốc, đưa vào những thay đổi lớn lao trong ngành nông nghiệp như cấm sản xuất nông nghiệp cá thể. Trong thời kỳ Đại nhảy vọt, nông dân được tập hợp vào các công xã và các hoạt động sản xuất riêng bị cấm. Điều này khiến động lực sản xuất của nông dân sút giảm, dẫn tới việc canh tác bị thực hiện qua loa, sản lượng lương thực sụt giảm. Những áp lực xã hội áp đặt lên người dân về mặt nông nghiệp lẫn thương mại, mà chính phủ kiểm soát, dẫn tới tình trạng mất ổn định. Vì những luật lệ được ban hành, các chính sách kinh tế, nông nghiệp sai lầm trong Đại nhảy vọt như Chiến dịch diệt chim sẻ, xây dựng công xã nhân dân trong khoảng thời gian 1958–1962, theo như thống kê chính phủ, khoảng 36 triệu người đã chết trong thời kỳ này. Trong khi nông dân chết đói Trung Quốc vẫn xuất khẩu lương thực để thuyết phục thế giới bên ngoài về sự thành công của Đại nhảy vọt. Nông dân không được phép di chuyển ra khỏi địa phương đang xảy ra nạn đói.
Cho đến đầu thập kỷ 1980, lập trường của chính phủ Trung Quốc, được phản ánh qua tên gọi nạn đói trên là "3 năm thiên tai", rằng nạn đói phần lớn là do một loạt các thiên tai bị làm phức tạp hóa thêm bởi các lỗi hoạch định. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu bên ngoài Trung Quốc nhìn chung đồng ý rằng các thay đổi về chính sách và thể chế hàng loạt đi theo cuộc Đại nhảy vọt là các nhân tố chính dẫn đến nạn đói lớn này. Kể từ thập niên 1980, đã có sự thừa nhận chính thức lớn hơn của Trung Quốc về tầm quan trọng của các sai lầm chính sách trong việc gây ra tai họa trên, công nhận 35% là do thiên tai và 65% là xuất phát từ sự quản lý sai lầm.
Tham khảo
Thể loại:Nạn đói Thể loại:Lịch sử Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa