cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bùi Sỹ Lợi
Sự nghiệp
Ông đã trúng cử đại biểu quốc hội năm 2016 ở đơn vị bầu cử số 3, tỉnh Thanh Hóa (gồm Quảng Xương, Nông Cống, Nghi Sơn, Như Xuân, Như Thanh) với tỉ lệ 88,82% số phiếu hợp lệ.
Ông từng là Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội, Chủ tịch Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam - Bỉ, Ủy viên Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.
Ông từng làm việc ở Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội.
Liên kết ngoài
Thể loại:Người Thanh Hóa Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XI Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XI Thanh Hóa Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII Thanh Hóa Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Thanh Hóa Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV Thanh Hóa Thể loại:Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam Thể loại:Sống tại Hà Nội Thể loại:Tiến sĩ Kinh tế Việt Nam Thể loại:Ứng cử viên Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV do Trung ương giới thiệu Thể loại:Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV chuyên trách trung ương
Văn hóa
nhỏ|phải|350px|Tranh tường [[Ai Cập cổ đại về việc cày cấy và bắt chim, khoảng 2700 năm trước Công nguyên, hiện lưu giữ ở bảo tàng Ai Cập, Cairo, Ai Cập.]] Văn hóa là khái niệm mang nội hàm rộng với rất nhiều cách hiểu khác nhau, liên quan đến mọi mặt đời sống vật chất và tinh thần của con người.
Văn hoá là những giá trị vật chất và tinh thần còn lại sau thời gian, được cộng đồng xã hội tự nguyện lưu truyền từ đời này sang đời khác thông qua các chuỗi sự kiện trong đời sống hàng ngày.
Trong cuộc sống hằng ngày, văn hóa thường được hiểu là văn học, nghệ thuật như thơ ca, mỹ thuật, sân khấu, điện ảnh... Các "trung tâm văn hóa" có ở khắp nơi chính là cách hiểu này. Một cách hiểu thông thường khác: văn hóa là cách sống bao gồm phong cách ẩm thực, trang phục, cư xử và cả đức tin, tri thức được tiếp nhận... Vì thế chúng ta nói một người nào đó là văn hóa cao, có văn hóa hoặc văn hóa thấp, vô văn hóa. Trong nhân loại học và xã hội học, khái niệm văn hóa được đề cập đến theo một nghĩa rộng nhất. Văn hóa bao gồm tất cả mọi thứ vốn là một bộ phận trong đời sống con người. Văn hóa không chỉ là những gì liên quan đến tinh thần mà bao gồm cả vật chất.
Văn hóa liên kết với sự tiến hóa sinh học của loài người và nó là sản phẩm của người thông minh (Homo sapiens). Trong quá trình phát triển, tác động sinh học hay bản năng dần dần giảm bớt khi loài người đạt được trí thông minh để định dạng môi trường tự nhiên cho chính mình. Đến lúc này, bản tính con người không không còn mang tính bản năng mà là văn hóa. Khả năng sáng tạo của con người trong việc định hình thế giới hơn hẳn bất kỳ loài động vật nào khác và chỉ có con người dựa vào văn hóa hơn là bản năng để đảm bảo cho sự sống còn của chủng loài mình. Con người có khả năng hình thành văn hóa và với tư cách là thành viên của một xã hội, con người tiếp thu văn hóa, bảo tồn nó đồng thời truyền đạt nó từ thế hệ này sang thế hệ khác. Việc cùng có chung một văn hóa giúp xác định nhóm người hay xã hội mà các cá thể là thành viên.
Văn hóa
Có nhiều định nghĩa khác nhau về văn hóa, mỗi định nghĩa phản ánh một cách nhìn nhận và đánh giá khác nhau. Ngay từ năm 1952, hai nhà nhân loại học Mỹ là Alfred Kroeber và Clyde Kluckhohn đã từng thống kê có tới 164 định nghĩa khác nhau về văn hóa trong các công trình nổi tiếng thế giới. Văn hóa được đề cập đến trong nhiều lĩnh vực nghiên cứu như dân tộc học, nhân loại học (theo cách gọi của Mỹ hoặc dân tộc học hiện đại theo cách gọi của châu Âu), dân gian học, địa văn hóa học, văn hóa học, xã hội học,... và trong mỗi lĩnh vực nghiên cứu đó định nghĩa về văn hóa cũng khác nhau. Các định nghĩa về văn hóa nhiều và cách tiếp cận khác nhau đến nỗi ngay cả cách phân loại các định nghĩa về văn hóa cũng có nhiều. Một trong những cách đó phân loại các định nghĩa về văn hóa thành những dạng chủ yếu sau đây :
Tóm lại, văn hóa là sản phẩm của loài người, văn hóa được tạo ra và phát triển trong quan hệ qua lại giữa con người và xã hội. Song, chính văn hóa lại tham gia vào việc tạo nên con người, và duy trì sự bền vững và trật tự xã hội. Văn hóa được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua quá trình xã hội hóa. Văn hóa được tái tạo và phát triển trong quá trình hành động và tương tác xã hội của con người. Văn hóa là trình độ phát triển của con người và của xã hội được biểu hiện trong các kiểu và hình thức tổ chức đời sống và hành động của con người cũng như trong giá trị vật chất và tinh thần mà do con người tạo ra. ::::
Khái niệm về văn hóa: Từ văn hóa có rất nhiều nghĩa. Trong tiếng Việt, văn hóa được dùng theo nghĩa thông dụng để chỉ học thức, lối sống. Theo nghĩa chuyên biệt để chỉ trình độ phát triển của một giai đoạn. Trong khi theo nghĩa rộng, thì văn hóa bao gồm tất cả, từ những sản phẩm tinh vi, hiện đại, cho đến tín ngưỡng, phong tục, lối sống...
Theo Đại từ điển tiếng Việt của Trung tâm Ngôn ngữ và Văn hóa Việt Nam - Bộ Giáo dục và đào tạo, do Nguyễn Như Ý chủ biên, Nhà xuất bản Văn hóa – Thông tin, xuất bản năm 1998, thì: "Văn hóa là những giá trị vật chất, tinh thần do con người sáng tạo ra trong lịch sử".
Trong Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học, do Nhà xuất bản Đà Nẵng và Trung tâm Từ điển học xuất bản năm 2004 thì đưa ra một loạt quan niệm về văn hóa:
Trong cuốn Xã hội học Văn hóa của Đoàn Văn Chúc, Viện Văn hóa và Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin, xuất bản năm 1997, tác giả cho rằng: Văn hóa – vô sở bất tại: Văn hóa - không nơi nào không có! Điều này cho thấy tất cả những sáng tạo của con người trên nền của thế giới tự nhiên là văn hóa; nơi nào có con người nơi đó có văn hóa.
Theo tổ chức giáo dục và khoa học của Liên Hợp Quốc UNESCO: Văn hóa bao gồm tất cả những gì làm cho dân tộc này khác với dân tộc kia.
Như vậy, có thể thấy rằng: Văn hóa là tất cả những giá trị vật thể do con người sáng tạo ra trên nền của thế giới tự nhiên.
Tiểu văn hóa
Tiểu văn hóa là văn hóa của các cộng đồng xã hội mà có những sắc thái khác với nền văn hóa chung của toàn xã hội. Người ta thường hay nhắc đến tiểu văn hóa của thanh niên, của một dân tộc ít người nào đó hay tiểu văn hóa của một cộng đồng người dân sinh sống lâu đời ở một nước, v.v. Thực chất, tiểu văn hóa vẫn là một bộ phận của nền văn hóa chung; nó chỉ có những nét khác biệt khá rõ so với nền văn hóa chung, song không đối lập với nền văn hóa chung đó.
Mỗi xã hội đều có những dân tộc và cộng đồng khác nhau, và mỗi cộng đồng nhỏ ấy đều có những mô hình ứng xử riêng, mang đặc trưng của cộng đồng ấy. Những biểu hiện ấy được gọi là "tiểu văn hóa" hay "văn hóa phụ". Các cộng đồng này thường bao gồm những cá nhân có cùng một nền tảng dân tộc hoặc chủng tộc, quốc tịch hoặc tôn giáo, đôi khi đó còn là những nhóm người trong các lĩnh vực nghề nghiệp, lứa tuổi,... Bên trong các nhóm tiểu văn hóa có thể dễ dàng tìm thấy sự đồng tình, nhưng giữa các nhóm tiểu văn hóa với toàn xã hội nói chung, vẫn thường xảy ra sự bất đồng nào đó.
Văn minh
Ở một khía cạnh nào đó, cũng cần phân biệt văn hóa với văn minh. Đây là một vấn đề khá phức tạp và đã từng tồn tại rất nhiều quan niệm khác nhau về sự phân biệt này. Một số nhà xã hội học thì cho rằng, sự gần nhau hay khác nhau giữa văn hóa và văn minh là nằm ở nội dung mà đưa ra hai khái niệm văn hóa và văn minh.
Văn hóa được coi là biểu hiện tinh thần sâu xa của cộng đồng, còn văn minh thì bắt nguồn từ khoa học và thể hiện trước hết ở sự tiến bộ của kỹ thuật, của máy móc, sản xuất. Hoặc có quan điểm khác cho rằng, thực chất, thuật ngữ văn minh là để chỉ toàn bộ những nền văn hóa riêng biệt có nguồn gốc chung hay quan hệ chung, như văn minh phương Tây bao gồm văn hóa Pháp, Anh, Đức,...
Một cách nhìn nhận khác, thì coi văn hóa là những khía cạnh trừu tượng hóa của một xã hội riêng biệt. Còn văn minh được chia thành những bậc cao thấp khác nhau. Văn minh bậc cao được coi là một tổng thể văn hóa bao gồm những nét đặc trưng văn hóa quan trọng nhất thấy được trong nhiều xã hội riêng biệt; văn minh phương Tây trong đó có nhiều xã hội có chung một hình thức đặc thù về khoa học, kỹ thuật, nghệ thuật,... Văn minh bậc thấp được cấu thành bởi một dân tộc thuần nhất đặc trưng cho những xã hội giai cấp xuất hiện sớm nhất trong lịch sử (văn minh Ai Cập, Trung Hoa,...).
Cộng tính văn hóa
Cộng tính văn hóa là khái niệm mô tả khả năng sẵn sàng chấp nhận các hệ giá trị của văn hóa khác của một cộng đồng (hoặc cá nhân) thuộc một văn hóa xác định vào hệ giá trị, bất chấp việc các giá trị mới có thể đối nghịch với hệ giá trị đang tồn tại. Tại Việt Nam, hiện tượng cộng tính văn hóa được thể hiện rõ nét qua sự tồn tại và ảnh hưởng lẫn nhau của tam giáo (hay truyền thống, trường phái tôn giáo và triết học của Nho giáo, Phật giáo, và Đạo giáo). Cho nên hiện tượng cộng tính văn hóa được xem là một đặc tính tiêu biểu của tôn giáo và triết lý tại Việt Nam.
Khái niệm cộng tính văn hóa được xây dựng dựa trên cơ chế mindsponge. Dựa trên cơ chế nạp xả giá trị văn hóa mindsponge, ta có thể hiểu cách mà một cộng đồng (hoặc cá nhân) tiếp thu và loại bỏ các giá trị văn hóa mà họ tiếp xúc có ảnh hưởng quyết định đối với mức độ cộng tính văn hóa của cộng đồng (hoặc cá nhân) đấy. Một cộng đồng (hoặc cá nhân) có thể xem là có cộng tính văn hóa cao nếu như cộng đồng (hoặc cá nhân) đấy chấp nhận được nhiều sự tồn tại và tương tác của nhiều giá trị văn hóa khác nhau cùng lúc. Mức độ cộng tính sẽ giảm đi nếu cộng đồng (hoặc cá nhân) đấy lựa chọn loại bỏ các giá trị văn hóa mâu thuẫn với các giá trị mà họ xem là giá trị văn hóa cốt lõi.
Biểu tượng
nhỏ|phải|350px|Đám cưới chuột - [[Tranh dân gian Đông Hồ, Việt nam]] Biểu tượng là bất cứ cái gì mang một ý nghĩa cụ thể được các thành viên của một cộng đồng người nhận biết. Âm thanh, đồ vật, hình ảnh, hành động của con người và cả những ký tự của trang viết này... đều là biểu tượng văn hóa. Biểu tượng văn hóa thay đổi theo thời gian và cũng khác nhau, thậm chí trái ngược nhau trong những nền văn hóa khác nhau. Gật đầu ở Việt Nam đều được hiểu là đồng ý nhưng ở Bulgaria nó lại có nghĩa là không. Ý nghĩa tượng trưng là nền tảng của mọi nền văn hóa, nó tạo cơ sở thực tế cho những cá nhân trải nghiệm trong các tình huống xã hội và làm cuộc sống trở nên có ý nghĩa. Tuy vậy trong cuộc sống hàng ngày, các thành viên thường không nhận thức được đầy đủ tầm quan trọng của biểu tượng do chúng đã trở nên quá quen thuộc. Khi thâm nhập vào một nền văn hóa khác, với những biểu tượng văn hóa khác người ta có thể thấy sức mạnh của biểu tượng văn hóa. Nếu sự khác biệt đủ lớn, người thâm nhập có thể bị một cú sốc văn hóa. Trong mọi nền văn hóa, con người đều sắp xếp biểu tượng thành ngôn ngữ, đó là hệ thống các ký hiệu có ý nghĩa chuẩn giúp cho các thành viên trong xã hội có thể truyền đạt được với nhau. Ngôn ngữ có ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết, mọi nền văn hóa đều có ngôn ngữ nói nhưng không phải tất cả đều có ngôn ngữ viết. Ở những nền văn hóa có cả hai loại ngôn ngữ thì ngôn ngữ nói cũng khác với ngôn ngữ viết. Ngôn ngữ là phương tiện quan trọng nhất để chuyển giao văn hóa, làm cho văn hóa có thể được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Ngôn ngữ cũng là nền tảng cho trí tưởng tượng của con người do nó được liên kết bởi các ký hiệu một cách gần như vô hạn. Điều đó giúp cho con người có khả năng thay thế được những nhận thức thông thường về thế giới tạo tiền đề cho sự sáng tạo. Ngôn ngữ quan trọng đến mức Edward Sapir và học trò của ông là Benjamin Whorf đã đưa ra giả thuyết (gọi là Giả thuyết Sapir-Whorf) rằng con người có thể khái niệm hóa thế giới chỉ thông qua ngôn ngữ nên ngôn ngữ đi trước suy nghĩ. Ngôn ngữ ảnh hưởng đến những cảm nhận, suy nghĩ của con người về thế giới đồng thời truyền đạt cho cá nhân những chuẩn tắc, giá trị, sự chấp nhận quan trọng nhất của một nền văn hóa. Chính vì thế, việc du nhập một ngôn ngữ mới vào một xã hội trở thành vấn đề nhạy cảm tại nhiều nơi trên thế giới và là tiêu điểm của các cuộc tranh luận về vấn đề xã hội. Trong quá trình phát triển của xã hội, ngôn ngữ cũng biến đổi: nhiều từ ngữ mất đi, nhiều từ ngữ mới xuất hiện (ví dụ máy tính điện tử ra đời làm xuất hiện những từ ngữ như bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên, byte...).
Chân lý
Chân lý chính là tính chính xác, rõ ràng của tư duy. Có người thì cho rằng, chân lý đó là những nguyên lý được nhiều người tán thành thừa nhận. Hay theo quan điểm thực dụng gắn ý nghĩa của chân lý với tính lợi ích thực tế của nó. Hiểu đúng và sâu hơn, thì chân lý là sự phản ánh đúng đắn thế giới khách quan trong ý thức con người. Chân lý là tri thức phù hợp với hiện thực khách quan và được thực tế kiểm nghiệm. Ở khía cạnh xã hội học, chân lý là những quan niệm về cái thật và cái đúng. Chính vì lẽ đó mà xã hội, mỗi nền văn hóa có những cái thật, cái đúng khác nhau. Điều này có nghĩa có những cái mà nền văn hóa này coi là chân lý, thì có thể ở nền văn hóa khác lại bị phủ nhận.
Một cá nhân không thể xây dựng được chân lý. Chân lý chỉ có thể được hình thành thông qua nhóm người. Cá nhân qua tiếp xúc, tương tác với nhóm nhỏ, nhóm lớn hình thành nên những ý kiến cho là đúng, là thật ngày càng có tính khách quan hơn, càng gần hiện thực hơn. Như vậy văn hóa là toàn bộ các chân lý. Chân lý luôn là cụ thể vì cái khách quan hiện thực là nguồn gốc của nó. Những sự vật, những quá trình cụ thể của xã hội, con người luôn tồn tại không tách rời những điều kiện khách quan lịch sử cụ thể. Những điều kiện khách quan thay đổi thì chân lý khách quan thay đổi.
Mỗi một dân tộc đều có những hoàn cảnh lịch sử khác nhau và vì vậy trong nền văn hóa của họ có các bộ phận chân lý khác nhau. Ngay với một dân tộc ở các thời điểm lịch sử khác nhau thì cũng có các chân lý khác nhau.
Giá trị
Giá trị (value) với tư cách là sản phẩm của văn hóa và thuật ngữ giá trị có thể quy vào những mối quan tâm, thích thú, những ưa thích, những sở thích, những bổn phận, những trách nhiệm, những ước muốn, những nhu cầu, những ác cảm, những lôi cuốn và nhiều hình thái khác nữa của định hướng lựa chọn. Khó có một xác định nào mô tả đầy đủ phạm vi và tính đa dạng của những hiện tượng giá trị được thừa nhận. Khoa học xã hội coi giá trị như những quan niệm về cái đáng mong muốn ảnh hưởng tới hành vi lựa chọn. Trong cách nhìn rộng rãi hơn thì bất cứ cái gì tốt, xấu đều là giá trị hay giá trị là điều quan tâm của chủ thể. Giá trị là cái mà ta cho là đáng có, mà ta thích, ta cho là quan trọng để hướng dẫn cho hành động của ta.
Mục tiêu
Mục tiêu là một trong những yếu tố cơ bản của hành vi và sự hành động có ý thức của con người. Mục tiêu được coi như sự dự đoán trước kết quả của hành động. Đó là cái đích thực tế cần phải hoàn thành. Con người tổ chức mọi hành động của mình xoay quanh những cái đích thực tế đó. Mục tiêu có khả năng hợp tác những hành động khác nhau của con người vào trong một hệ thống, kích thích đến sự xây dựng phương án cho các hành động. Thực tế, tồn tại mục tiêu cá nhân và mục tiêu chung (cộng đồng, xã hội). Mục tiêu chung sinh ra bằng hai con đường: qua sự đồng ý lẫn nhau của các mục tiêu cá nhân trong nhóm, qua sự trùng nhau của một vài mục tiêu cá nhân của các thành viên trong nhóm. Mục tiêu là một bộ phận của văn hóa và phản ánh văn hóa của một dân tộc.
Mục tiêu chịu ảnh hưởng mạnh của giá trị. Giá trị thế nào thì dễ sinh ra mục tiêu như thế, không có giá trị thì cũng không có mục tiêu, giá trị gắn bó với mục tiêu. Tuy nhiên mục tiêu là khác với giá trị.
Chuẩn mực
Chuẩn mực là tổng số những mong đợi, những yêu cầu, những quy tắc của xã hội được ghi nhận bằng lời, bằng ký hiệu hay bằng các biểu trưng, mà qua đó xã hội định hướng hành vi của các thành viên. Trên góc độ xã hội học, những chuẩn mực văn hóa quan trọng được gọi là chuẩn mực đạo đức và những chuẩn mực văn hóa ít quan trọng hơn được gọi là tập tục truyền thống. Do tầm quan trọng của nó nên các chuẩn mực đạo đức thường được luật pháp hỗ trợ để định hướng hành vi của các cá nhân (ví dụ: hành vi ăn cắp là vi phạm chuẩn mực đạo đức, ngoài việc bị xã hội phản ứng một cách mạnh mẽ, luật pháp còn quy định những hình phạt có tính chất cưỡng chế). Những tập tục truyền thống như quy tắc giao tiếp, ứng xử trong đám đông... thường thay đổi trong từng tình huống (ví dụ: người ta có thể huýt gió trong buổi biểu diễn nhạc rock nhưng không làm thế khi nghe nhạc thính phòng) và thành viên vi phạm tiêu chuẩn bị xã hội phản ứng ít mạnh mẽ hơn (ví dụ: nếu một người mặc quần áo ngủ vào siêu thị mua hàng thì những người xung quanh sẽ dị nghị nhưng gần như chắc chắn không có ai phản đối trực tiếp). Chuẩn mực văn hóa khiến cho các cá nhân có tính tuân thủ và phản ứng tích cực (phần thưởng) hay tiêu cực (hình phạt) của xã hội thúc đẩy tính tuân thủ ấy. Phản ứng tiêu cực của xã hội trước những vi phạm chuẩn mực văn hóa chính là cơ sở của hệ thống kiểm soát văn hóa hay kiểm soát xã hội mà qua đó bằng những biện pháp khác nhau, các thành viên của xã hội tán đồng sự tuân thủ những chuẩn mực văn hóa. Ngoài phản ứng của xã hội, phản ứng của chính bản thân cũng góp phần làm cho những chuẩn mực văn hóa được tuân thủ. Quá trình này chính là tiếp thu các chuẩn mực văn hóa, hay nói một cách khác, hòa nhập chuẩn mực văn hóa vào nhân cách của bản thân.
Văn hóa tinh thần
Văn hóa tinh thần hay còn gọi là văn hóa phi vật chất là những ý niệm, tín ngưỡng, phong tục, tập quán, giá trị, chuẩn mực,... tạo nên một hệ thống. Hệ thống đó bị chi phối bởi trình độ của các giá trị, đôi khi có thể phân biệt một giá trị bản chất. Chính giá trị này mang lại cho văn hóa sự thống nhất và khả năng tiến hóa nội tại của nó.
Văn hóa vật chất
Ngoài các yếu tố phi vật chất như giá trị, tiêu chuẩn,... nền văn hóa còn bao gồm tất cả những sáng tạo hữu hình của con người mà trong xã hội học gọi chung là đồ tạo tác. Những con đường, tòa cao ốc, đền đài, phương tiện giao thông, máy móc thiết bị... đều là đồ tạo tác. Văn hóa vật chất và phi vật chất liên quan chặt chẽ với nhau. Khảo sát một nền văn hóa có thể thấy văn hóa vật chất phản ánh những giá trị văn hóa mà nền văn hóa đó coi là quan trọng. Ở các nước Hồi giáo, công trình kiến trúc đẹp nhất và hoành tráng nhất thường là thánh đường trong khi ở Mỹ, nó lại là trung tâm thương mại. Văn hóa vật chất còn phản ánh công nghệ hiểu theo khái niệm xã hội học là sự áp dụng kiến thức văn hóa vào sinh hoạt trong môi trường tự nhiên. Tháp Eiffel phản ánh công nghệ cao hơn tháp truyền hình Hà Nội. Ngược lại, văn hóa vật chất cũng làm thay đổi những thành phần văn hóa phi vật chất.
Văn hóa lý tưởng và văn hóa thực tế
Giá trị và tiêu chuẩn là những gì nên làm, trên thực tế ở những mẫu xã hội, hành vi của các thành viên không hoàn toàn nhất quán với những giá trị, tiêu chuẩn ấy. Những mẫu xã hội nhất quán với giá trị, tiêu chuẩn được gọi là văn hóa lý tưởng còn những mẫu xã hội trên thực tế gọi là văn hóa thực tế. Sự khác biệt giữa văn hóa lý tưởng và văn hóa thực tế tồn tại ở mọi nền văn hóa. Đại đa số người Việt Nam ở đô thị thừa nhận tầm quan trọng của bảo vệ môi trường nhưng một tỷ lệ đáng kể vẫn sẵn sàng vứt rác ra đường phố. Mặt khác, tiêu chuẩn, giá trị thay đổi theo thời gian và có sự khác nhau giữa các nhóm khác nhau trong xã hội nên những mẫu văn hóa trên thực tế cũng khác với văn hóa lý tưởng.
Tính đa dạng văn hóa và văn hóa chung
nhỏ|phải|350px|Một cảnh sinh hoạt của những người hippie ở Austin, Texas, Mỹ Trong một nền văn hóa, sự khác biệt về độ tuổi, điều kiện sống, giai cấp xã hội,... đã làm hình thành nên những mẫu văn hóa khác với văn hóa thống trị, hay còn gọi là tiểu văn hóa. Người nông thôn có thể cho người thành phố là "giả dối" trong khi họ lại bị người thành phố coi là "người nhà quê". Những thanh niên mê nhạc Hip Hop cũng có lối sống và quan niệm khác hẳn những giáo sư đứng tuổi. Trong hầu hết những xã hội hiện đại đều tồn tại những tiểu văn hóa cấu thành dựa trên sắc tộc. Xã hội Việt Nam được cấu thành bởi các tiểu văn hóa của trên 50 sắc tộc. Tính đa dạng về văn hóa đôi khi gây ra sự mâu thuẫn. Canada là một xã hội có hai nhóm văn hóa chính, nhóm văn hóa tổ tiên người Anh và nhóm văn hóa tổ tiên người Pháp trong đó đa số nói tiếng Anh, thiểu số còn lại nói tiếng Pháp hoặc nói cả hai thứ tiếng. Thiểu số nói tiếng Pháp có một số bất lợi trong một xã hội mà văn hóa của những người nói tiếng Anh thống trị. Mặc dù chính phủ Canada chính thức công nhận hai ngôn ngữ quốc gia, nhưng mâu thuẫn giữa những người nói tiếng Anh và nói tiếng Pháp vẫn tiếp tục mà biểu hiện rõ nét là các cuộc trưng cầu dân ý về việc tách Quebec (nói tiếng Pháp) ra khỏi Canada.
Trong trường hợp một mẫu văn hóa có sự khác biệt với văn hóa thống trị ở một mức độ đáng kể thì trong xã hội học người ta gọi là văn hóa nghịch dòng hay phản văn hóa. Khi văn hóa nghịch dòng xuất hiện thì sẽ xuất hiện vấn đề xem xét lại tiêu chuẩn, đạo đức của văn hóa thống trị và do vậy xã hội có các biện pháp kiểm soát văn hóa từ đưa tin một cách tiêu cực trên các phương tiện truyền thông đến can thiệp bằng luật pháp. Nhiều trào trào lưu văn hóa nghịch dòng được xuất phát từ giới trẻ như phong trào hippie ở Mỹ những năm 1960 hoặc làn sóng đầu trọc hiện nay.
Văn hóa và ý thức hệ chủ đạo
Văn hóa và xã hội hòa hợp với nhau và muốn duy trì sự ổn định phải có những giá trị trung tâm và những tiêu chuẩn chung đủ mạnh. Trên một góc độ khác, có thể những giá trị và tiêu chuẩn trung tâm ấy được dùng để duy trì đặc quyền, đặc lợi của một nhóm người trong xã hội. Ý thức hệ chủ đạo là một tập hợp các niềm tin và thực tiễn văn hóa giúp duy trì các lợi ích hùng mạnh về kinh tế, xã hội và chính trị. Khái niệm này được những nhà Marxist George Lukacs (người Hungary) và Antonio Gramsci (người Ý) đưa ra lần đầu tiên vào thập niên 1920. Quan điểm này trở nên phổ biến trong xã hội học vào thập niên 1950, tuy nhiên đến đầu thập niên 1970 mới giành được chỗ đứng ở Mỹ. Theo quan điểm của Karl Marx xã hội tư bản có một ý thức hệ thống trị nhằm phục vụ cho lợi ích của các tầng lớp thống trị. Các nhóm và các định chế có quyền lực nhất trong xã hội không chỉ nắm được của cải và tài sản mà còn kiểm soát được ý nghĩa của việc tạo ra các niềm tin về thực tại thông qua tôn giáo, giáo dục và các phương tiện truyền thông đại chúng.
Sự thay đổi văn hóa
Văn hóa liên tục thay đổi và quá trình này diễn ra rất nhanh chóng do các nguyên nhân chủ yếu sau:
Tuy vậy, các yếu tố văn hóa không phải đều thay đổi ở cùng một mức độ, mặc dù văn hóa vật chất và phi vật chất tác động qua lại với nhau nhưng yếu tố văn hóa vật chất thường thay đổi nhanh hơn. Sự không đồng đều trong thay đổi đó gọi là độ trễ văn hóa. Công nghệ khiến cho người phụ nữ này có thể sinh con nhờ trứng của một phụ nữ khác thụ tinh trong ống nghiệm rõ ràng đặt ra vấn đề phải hiểu thế nào là tình mẫu tử, tình phụ tử nhưng công nghệ đó thay đổi nhanh hơn những giá trị như tình mẫu tử, tình phụ tử.
Chủ nghĩa vị chủng văn hóa và thuyết tương đối văn hóa
nhỏ|phải|350px|Hành hương về Bethlehem năm 1890 Trong một nền văn hóa tồn tại nhiều tiểu văn hóa và trên Trái Đất của chúng ta lại có rất nhiều nền văn hóa. Văn hóa không chỉ là cơ sở đối với nhận thức của con người về thế giới mà còn đối với vấn đề đánh giá đúng, sai; tốt, xấu... Do vậy một vấn đề đương nhiên phải đặt ra là cá nhân đánh giá và phản ứng trước những mẫu văn hóa khác biệt thậm chí rất khác biệt với mẫu văn hóa của mình như thế nào. Các nhà xã hội học phân biệt hai cách ứng xử đối với những mẫu văn hóa khác:
Mô hình lý thuyết nghiên cứu văn hóa
Có hai mô hình xã hội học chính được sử dụng để nghiên cứu văn hóa:
Ngoài ra còn có hai mô hình lý thuyết khác được sử dụng để phân tích văn hóa trong đó nhấn mạnh văn hóa được hình thành trong thế giới tự nhiên vì thế được gọi là phân tích văn hóa theo chủ nghĩa tự nhiên:
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhân loại học Thể loại:Xã hội học Thể loại:Bài cơ bản dài Thể loại:Xã hội học về văn hóa Thể loại:Phân loại chủ đề chính
Bodawpaya
Ông lên ngôi sau khi hạ bệ thành công người cháu của mình là Phaungkaza Maung Maung. Trong triều đại của ông đã tiến hành hàng loạt các cuộc chiến tranh xâm lược về phía đông và nhất là Xiêm La. Thời kỳ cai trị của ông được gọi là thời kỳ Amarapura.
Ông được đặt hiệu là Hsinbyumyashin tức có nghĩa là Chúa tể của loài Bạch tượng.
Ban đầu
Ông sinh ngày 11 tháng 3 năm 1745 tại Inwa, Mandalay, Miến Điện. Ông là người con trai thứ tư của vị quốc vương sáng lập triều đại Alaungpaya, mẹ của ông là bà Yun San. Ban đầu ông được biết đến với cái tên Maung Shwe Wain và sau này là thái tử Badon Min.
Sự nghiệp cai trị
Ngày 11 tháng 2 năm 1782, sau khi lật đổ và xử tử được cháu trai của mình là Phuangkaza Muang Muang. Ông lên ngôi vua của Triều Konbaung, lấy hiệu là Bodawpaya và bắt đầu thời kỳ cai trị 37 năm của mình. Sau khi lên ngôi ông đã cho di dời kinh đô từ Inwa trở về lại Amarapura vào năm 1782. Trong triều đại của mình, ông đã xâm chiếm thành công Arakan vào năm 1784. Người Miến đã đem nhiều kho báu, của cải và nô lệ về Miến Điện. Khi Arakan bị sáp nhập thành một tỉnh của Miến Điện, biên giới của quốc gia trở nên tiếp giáp với Ấn Độ thuộc Anh, gây ra mầm họa trong tương lai.
Đánh giá
Vị quốc vương được nhân dân tôn kính và được đặt cho rất nhiều ngoại hiệu, tuy nhiên về phía người Anh thì lại cho rằng ông là một bạo chúa.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1745 Thể loại:Mất năm 1819 Thể loại:Vua Myanmar Thể loại:Triều Konbaung
Máy quang phổ
nhỏ|Máy quang phổ XPS Máy quang phổ hay phổ kế (tiếng Anh: spectrometer ) là một công cụ khoa học sử dụng để tách và đo thành phần quang phổ của một hiện tượng vật lý. Phổ kế là một thuật ngữ rộng thường được sử dụng để mô tả các dụng cụ đo lường một biến liên tục của một hiện tượng trong đó các thành phần quang phổ được trộn lẫn bằng cách nào đó. Trong ánh sáng khả kiến, máy quang phổ có thể tách ánh sáng trắng và đo các dải màu hẹp riêng lẻ, được gọi là quang phổ. Máy quang phổ khối đo phổ của khối lượng của các nguyên tử hoặc phân tử có trong chất khí. Máy quang phổ đầu tiên được sử dụng để tách ánh sáng thành một mảng màu riêng biệt. Phổ kế được phát triển trong các nghiên cứu ban đầu về vật lý, thiên văn học và hóa học. Khả năng của quang phổ để xác định thành phần hóa học đã thúc đẩy sự tiến bộ của nó và tiếp tục là một trong những ứng dụng chính của nó. Máy quang phổ được sử dụng trong thiên văn học để phân tích thành phần hóa học của các ngôi sao và hành tinh, và máy quang phổ thu thập dữ liệu về nguồn gốc của vũ trụ và được sử dụng cho các lĩnh nhà máy, phòng thí nghiệm.
Ví dụ về máy quang phổ là các thiết bị tách các hạt, nguyên tử và phân tử bằng khối lượng, động lượng hoặc năng lượng của chúng. Những loại phổ kế này được sử dụng trong phân tích hóa học và vật lý hạt.
Máy quang phổ hấp thụ
Máy quang phổ hấp thụ (thường được gọi đơn giản là máy quang phổ), hiển thị cường độ ánh sáng dưới dạng hàm của bước sóng hoặc tần số. Các bước sóng ánh sáng khác nhau được phân tách bằng khúc xạ trong lăng kính hoặc nhiễu xạ bằng cách tử nhiễu xạ. Quang phổ tử ngoại-nhìn thấy (UV-Vis) là một ví dụ.
Máy quang phổ phát xạ (Optical Emission Spectrometer - OES)
Quang phổ phát xạ hồ quang là kỹ thuật phân tích phá hủy mẫu, xác định thành phần của kim loại, hợp kim bằng cách đo cường độ của quang phổ sinh ra từ mẫu do electron lớp ngoài bị kích thích bởi nguồn nhiệt mạnh.
Máy quang phổ điện tử
Một số dạng quang phổ liên quan đến phân tích năng lượng electron hơn là năng lượng photon. Phổ quang điện tử tia X (X-ray photoelectron spectroscopy - XPS) là một ví dụ.
Khối phổ kế
Phương pháp khối phổ hay phương pháp phổ khối lượng (tiếng Anh: Mass spectrometry - MS) là một kĩ thuật dùng để đo đạc tỉ lệ khối lượng trên điện tích của ion; dùng thiết bị chuyên dụng là khối phổ kế
Cahus
Cahus là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 460 mét trên mực nước biển.
Tipula pierrei
Tipula pierrei là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Cahus
Tham khảo
Thể loại:Xã của Lot
Tipula pierrei
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Schoutedenella xenochirus
Arthroleptis xenochirus là một loài ếch thuộc họ Arthroleptidae. Loài này có ở Angola, Cộng hòa Dân chủ Congo, Malawi, Tanzania, và Zambia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xavan khô, xavan ẩm, đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, vùng đồng cỏ, sông ngòi, các đồn điền, và vườn nông thôn, cận nhiệt đới hoặc nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Schoutedenella Thể loại:Động vật lưỡng cư Angola Thể loại:Arthroleptis
Acrocercops orthostacta
Acrocercops orthostacta là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Bihar, Ấn Độ. Nó được miêu tả bởi Edward Meyrick năm 1918. Ấu trùng ăn Sida cordifolia.
Tham khảo
Thể loại:Acrocercops
Augyles infimus
Tham khảo
Thể loại:Augyles
Bétaille
Tham khảo
Thể loại:Xã của Lot
Lâu đài Blois
Lâu đài Blois (Château de Blois) nằm tại tỉnh Loir-et-Cher, thuộc thung lũng sông Loire, Pháp. Đây từng là nơi ở của một vài vị vua Pháp, cũng là nơi Jeanne d'Arc đến vào năm 1429, được ban phúc bởi Giám mục Reims trước khi tới Orléans để chiến đấu chống lại người Anh.
Nằm ở giữa thành phố Blois, lâu đài Blois gồm nhiều tòa nhà được xây dựng từ thế kỷ 13 đến thế kỷ 17. Chi tiết kiến trúc nổi tiếng nhất của lâu đài là chiếc cầu thang xoắn ốc thuộc dãy François I.
Tham khảo
Thể loại:Lâu đài Pháp Thể loại:Lâu đài thung lũng sông Loire
Onychodiaptomus louisianensis
Onychodiaptomus louisianensis là một loài giáp xác trong họ Diaptomidae.
Tham khảo
Thể loại:Onychodiaptomus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1953
Caucourt
Caucourt là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Pas-de-Calais
Tipula poliocephala
Tipula poliocephala là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Phương trình Euler–Lagrange
trong Phép tính biến phân và cơ học cổ điển, những phương trình Euler-Lagrangeundefined là một hệ thống những phương trình vi phân thường bậc 2, có nghiệm là những điểm uốn của hàm số hành động vật lý cho trước. Những phương trình ấy được khám phá thập niên 1750 bởi nhà toán học Thuỵ Sĩ Leonhard Euler và nhà toán học Ý Joseph-Louis Lagrange.
bởi vì một hàm số khả vi là điểm uốn tại điểm cực trị cục bộ của hàm ấy, phương trình Euler-Lagrange sẽ hữu ích cho giải những bài toán tối ưu mà theo đó, cho trước hàm số nào đó, ta tìm hàm số tối thiểu hoặc tối đa nó. Đây tương tự với định lý của Fermat trong vi tích phân, tuyên bố rằng tại bất cứ điểm nào thoả mãn một hàm số khả vi đạt một điểm cực trị cục bộ thì đạo hàm của nó sẽ bằng không. Trong cơ học Lagrange, tuân theo nguyên lý của Hamilton về tác dụng tối thiểu, tiến triển của một hệ vật lý sẽ được miêu tả bởi những nghiệm cho phương trình Euler cho hoạt động của hệ thống. Trong văn cảnh này, những phương trình Euler thường gọi tên là những phương trình Lagrange. Trong cơ học cổ điển, nó tương đương với các định luật chuyển động của Newton; đúng là, các phương trình Euler-Lagrange sẽ sản sinh ra cùng những phương trình giống như các định luật của Newton. Đây đặc biệt hữu ích khi phân tích những hệ thống có những vectơ lực đặc biệt phức tạp. Nó có lợi thế vì nó giữ nguyên hình thức trong bất cứ hệ thống toạ độ suy rộng nào, nó sẽ hợp hơn cho việc khái quát hoá. Trong lý thuyết trường cổ điển, có một phương trình tương tự để tính những động lực của một trường.
Lịch sử
phương trình Euler-Lagrange được phát triển thập niên 1750 bởi Euler và Lagrange liên quan đến những nghiên cứu của họ về vấn đề đường đẳng thời. Đây là vấn đề quyết định một đường cong mà trên đó một hạt có khối lượng sẽ rơi xuống một điểm cố định trong một khoảng thời gian cố định, độc lập với điểm bắt đầu.
Lagrange giải quyết vấn đề này năm 1755 và gửi nghiệm cho Euler. Cả hai đã phát triển thêm phương pháp của Lagrange và ứng dụng nó vào cơ học, đã dẫn đến hình thành cơ học Lagrange. Hai người trao đổi thư từ, sau rốt, đã dẫn đến phép tính biến phân là thuật ngữ được Euler đặt tên năm 1766
Phát biểu
đặt (X, L) là một hệ thống cơ học có n bậc tự do. Tại đây, X là không gian cấu hình và L = L (t, q, v) Lagrange là một hàm số giá trị thực trơn thoả mãn q \in X và v là một vectơ tốc độ n chiều (cho ai quen thuộc với hình học vi phân thì X là một đa tạp trơn, và L : Rt x TX -> R sao cho TX là chùm tiếp tuyến của X)
đặt P (a, b, xa ,xb ) là tập hợp những đường trơn q : [a, b] -> X sao cho q(a) = xa và q(b) = xb. Hàm số hành động vật lý S : P (a, b, xa, xb) -> R được định nghĩa là
S [q] =
một đường q \in P (a, b, xa, xb) là một điểm uốn của S khi và chỉ khi
(t, q(t), q'(t)) - (t, q(t), q'(t)) = 0, i = 1, ..., n
ở đây q'(t) là đạo hàm thời gian của q(t). Khi ta nói đến điểm uốn, ta ám chỉ rằng một điểm uốn của S đối với bất cứ rung động nhỏ nào trong q. Xem chứng minh dưới đây để thêm chi tiết cụ thể. Nguồn gốc của phương trình Euler-Lagrange một chiều
nguồn gốc của phương trình Euler-Lagrange một chiều là một trong những chứng minh kinh điển trong toán học. Nó dựa vào định lý căn bản của giải tích
Megachile venustella
Megachile venustella là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1917.
Phương trình Euler–Lagrange
Phát biểu
ta muốn tìm một hàm số f thoả mãn những điều kiện giới hạn f(a) = A và f(b) = B và sẽ cực trị hoá hàm số:
Megachile venustella
Tham khảo
V Thể loại:Động vật được mô tả năm 1917
Phương trình Euler–Lagrange
Phát biểu
J =
Megachile venustella
Tham khảo
Megachile venustella
Phương trình Euler–Lagrange
Phát biểu
đặt g\varepsilon(x) = f (x) + \varepsilon\eta(x) là kết quả của một rung động (x) của f mà \varepsilon là nhỏ và \eta(x) là một hàm số khả vi thoả mãn sau đó định nghĩa:
J\varepsilon = (x, g\varepsilon(x), g'\varepsilon(x))dx = \varepsilon dx
với L\varepsilon = L(x, g\varepsilon(x), g'\varepsilon(x))
giờ, ta muốn tính đạo hàm toàn phần của J\varepsilon với cân nhắc đến \varepsilon
=   +   +     =    +     =  \eta(x)  +  \eta'(x)
với dữ kiện rằng x không phụ thuộc vào \varepsilon tức là
cho nên
=
sử dụng những điều kiện giới hạn
áp dụng định lý căn bản của giải tích ta sẽ được phương trình Euler-Lagrange
Nguồn gốc khác của phương trình Euler-Lagrange một chiều
cho một hàm số
trên C1([a, b]) với những điều kiện giới hạn y(a) = A và y(b) = B ta tiếp tục bằng cách ước lượng đường cong cực trị bởi một một đường khấp khuỷu có n đoạn thẳng và đạt đến giới hạn khi số lượng những đoạn thẳng tăng lớn tuỳ ý.
chia khoảng [a, b] thành n đoạn thẳng bằng nhau với những điểm cuối t0 = a, t1, t2, ... , tn = b và đặt
thay vì một hàm số trơn y(t), ta cân nhắc đường khấp khuỷu có những đỉnh (t0, y0), ... ,(tn, yn) với y0 = A và yn = B. Theo đó, hàm số của ta trở thành một hàm số thực của n - 1 biến số
ước lượng đạo hàm riêng này ta được
chia phương trình trên cho \Delta t ta được
và lấy giới hạn tại \Delta t -> 0 của vế tay phải của biểu thức này, ta được
vế tay trái của biểu thức trên là đạo hàm của hàm số J
một điều kiện cần thiết cho một đạo hàm có một cực trị trên hàm số nào đó là rằng đạo hàm của nó tại hàm số đó sẽ biến mất, đúng như miêu tả bởi biểu thức cuối cùng ở trên
Ví dụ
một ví dụ tiêu chuẩn là tìm hàm số giá trị thực y(x) trên khoảng [a, b] sao cho y(a) = c và y(b) = d tại đó độ dài quãng đường dọc theo đường cong vẽ bởi y sẽ ngắn nhất có thể
hàm lấy tích sẽ là
những đạo hàm riêng của L sẽ là
bằng cách thay thế những đạo hàm riêng này vào phương trình Euler-Lagrange, ta được
Hàm số duy nhất của biến số duy nhất với những đạo hàm bậc cao
những giá trị điểm uốn của hàm số
có thể lấy được từ phương trình Euler-Lagrange
dưới những điều kiện giới hạn cố định cho bản thân hàm số cũng như cho những đạo hàm từ bậc k-1 trở xuống (tức là cho tất cả f(i) với )
những giá trị điểm cuối của đạo hàm bậc cao nhất f(k) sẽ vẫn linh hoạt
Nhiều hàm số của biến số duy nhất với đạo hàm duy nhất
nếu vấn đề liên quan đến tìm nhiều hàm số của một biến độc lập duy nhất (x) sẽ định nghĩa một cực trị của hàm số
thì những phương trình Euler-Lagrange tương ứng sẽ là
Hàm số duy nhất của nhiều biến số với đạo hàm duy nhất
một suy rộng đa chiều đã đến từ cân nhắc một hàm số trên n biến số. Nếu \Omega là bề mặt nào đó, thì
đạt cực trị chỉ khi f thoả mãn phương trình đạo hàm riêng
khi n = 2 và hàm số \mathcal{I} là hàm số năng lượng, đây sẽ dẫn đến vấn đề bề mặt tối thiếu của màng xà phòng
Nhiều hàm số của nhiều biến số với đạo hàm duy nhất
nếu có nhiều hàm số chưa biết cần được xác định và nhiều biến số, sao cho
hệ phương trình Euler-Lagrange sẽ là
...
Hàm số duy nhất của hai biến số với những đạo hàm bậc cao
nếu có một hàm số đơn chưa biết f cần được xác định, mà phụ thuộc vào hai biến số x1 và x2 và nếu hàm số phụ thuộc vào hàm số bậc cao của f lên đến bậc thứ n sao cho
thì phương trình Euler-Lagrange sẽ là
có thể viết gọn lại thành
với là các chỉ số sẽ trải ra một số biến số, mà, ở đây chúng đi từ 1 đến 2. Ở đây, tóm lại những chỉ số  sẽ chỉ với  để tránh đếm cùng một đạo hàm riêng nhiều lần, lấy ví dụ  xuất hiện chỉ một lần trong phương trình trước đó
Nhiều hàm số của nhiều biến số với những đạo hàm bậc cao
nếu có p phương trình chưa biết fi cần được xác định, mà phụ thuộc vào m biến số x_1...x_m và nếu hàm số phụ thuộc vào đạo hàm bậc cao của fi lên đến bậc thứ n sao cho
...
với là các chỉ số trải ra một số biến số, sẽ đi từ 1 đến m. Sau đó, phương trình Euler-Lagrange sẽ là
với tổng những sẽ tránh đếm cùng đạo hàm  lại nhiều lần, giống như phần trên. Đây có thể viết gọn thành
Suy rộng ra những đa tạp
đặt M là một đa tạp trơn và đặt biểu thị khoảng không gian của những hàm số trơn  sau đó với những hàm số  của dạng thức
với là Lagrange, phát biểu dS_f = 0 sẽ tương đương với phát biểu rằng: với tất cả  t \in [a,b] thì mỗi bản tầm thường hoá khung toạ độ (x^i,X^i) của một vùng lân cận của \dot{f}(t) ra được những phương trình M chiều
Astylosternus batesi
Astylosternus batesi là một loài ếch trong họ Astylosternidae. Nó được tìm thấy ở Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Guinea Xích Đạo, và Gabon. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, và rừng thoái hóa nghiêm trọng. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.
Xu ổi
Xu ổi hay xu to, xương cá to (danh pháp hai phần: Xylocarpus granatum), là loài thực vật ngập mặn trong họ Xoan. Loài được tìm thấy ở Châu Phi, Châu Á, Australasia và các hòn đảo trên Thái Bình Dương.
Tham khảo
Thể loại:Thực vật ngập mặn G Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1784 Thể loại:Thực vật Somalia Thể loại:Thực vật Kenya Thể loại:Thực vật Tanzania Thể loại:Thực vật Mozambique Thể loại:Thực vật Madagascar Thể loại:Thực vật Seychelles Thể loại:Thực vật Trung Quốc Thể loại:Thực vật Bangladesh Thể loại:Thực vật Ấn Độ Thể loại:Thực vật Sri Lanka Thể loại:Thực vật Myanmar Thể loại:Thực vật Thái Lan Thể loại:Thực vật Việt Nam Thể loại:Thực vật Indonesia Thể loại:Thực vật Malaysia Thể loại:Thực vật Papua New Guinea Thể loại:Thực vật Philippines Thể loại:Thực vật Fiji Thể loại:Thực vật Nouvelle-Calédonie Thể loại:Thực vật quần đảo Solomon Thể loại:Thực vật Tonga Thể loại:Thực vật Vanuatu Thể loại:Thực vật Queensland Thể loại:Thực vật hai lá mầm thật sự Tây Úc Thể loại:Thực vật Malesia Thể loại:Cây Seychelles
Vayrac
Tham khảo
Thể loại:Xã của Lot
Tipula protrusa
Tipula protrusa là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Augyles infuscatus
Augyles infuscatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Heteroceridae. Loài này được Grouvelle miêu tả khoa học đầu tiên năm 1911.
Tham khảo
Thể loại:Augyles
Acrocercops paliacma
Acrocercops paliacma là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Meghalaya và Assam, Ấn Độ, cũng như Việt Nam. Nó được miêu tả bởi Edward Meyrick năm 1930.
Tham khảo
Thể loại:Acrocercops
Megachile veraecrucis
Megachile veraecrucis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1896.
Kamëz
Kamëz là một đô thị trong quận Tirana thuộc hạt Tirana, Albania. Dân số năm 2005 là 44553 người.
Tham khảo
Thể loại:Khu dân cư ở hạt Tirana Thể loại:Thành phố của Albania
Al-Fatiha
nhỏ|Hình ảnh của surah Al-Fatiha theo thể thư pháp Ả Rập [[muhaqqaq, trong cuốn kinh Qur'an bởi sultan Al-Ashraf Sha'ban (1363-1377), thuộc về Thư viện Quốc gia Ai Cập và được UNESCO công nhận là Di sản tư liệu thế giới. ]] Al-Fatiha (Al-Fātiḥa, Al-Fātiḥah, tiếng Ả Rập: ٱلْفَاتِحَة - Khai Đề) là surah (chương) đầu tiên của kinh Qur’an. Chương này gồm có bảy câu (ayah), là những lời mong cầu cho sự chỉ đường và khoan dung, và cũng trở thành những lời cầu nguyện bắt buộc (hoặc tự nguyện) với tín đồ Hồi giáo khi Salah.
Trên thực tế, tiêu đề các chương của kinh Qur'an đều không mang ý nghĩa gì đặc biệt như một lời mặc khải. Nghĩa của cụm từ Al-Fatiha đơn giản là "Khai Đề / Chiếc Chìa Khóa", và có thể được giải thích do là chương (surah) mở đầu Thiên Kinh, là chương được đọc đầy đủ khi thực hiện cầu nguyện hàng ngày (salah), và đồng thời xuất hiện nhiều trong đời sống Hồi giáo. Một vài tín đồ Hồi giáo cho rằng chương này chính là cánh cửa để một con người bắt đầu có và thể hiện niềm tin vào Allah.
Nội dung
Chương Al-Fatiha bắt đầu bằng việc nhân danh đấng tối cao Allah, nêu phẩm chất của Ngài (rất mực độ lượng - rất mực khoan dung, câu 1), tôn sùng và thừa nhận Ngài là Thượng Đế của vũ trụ và muôn loài (câu 2) và là Đức Vua của Ngày Phán xử (câu 4).
Ba câu cuối cùng, chiếm một nửa chương và là những lời của đầy tớ, bắt đầu bằng việc khẳng định sự tôn thờ và mong cầu giúp đỡ của chỉ Allah (câu 5), mong muốn Allah hướng dẫn để theo Sirat al-Mustaqim (Con đường Ngay Chính - câu 6) với những người dành sự kinh sợ cho Ngài, không phải con đường của kẻ mà Ngài giận dữ (câu 7)
Một vài tín đồ Hồi giáo tin rằng những người Do Thái và Cơ Đốc nhân chính là những ví dụ của những kẻ nhận sự giận dữ từ Ngài, đi vào con đường lầm lỡ.
Các câu và ý nghĩa
‎[Bismi l-lāhi r-raḥmāni r-raḥīm(i)]
Nhân danh Allah, Đấng Rất Mực Độ Lượng, Đấng Rất Mực Khoan Dung
Astylosternus diadematus
Astylosternus diadematus là một loài ếch trong họ Astylosternidae. Nó được tìm thấy ở Cameroon và có thể cả Nigeria. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, và rừng thoái hóa nghiêm trọng. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.
Al-Fatiha
Các câu và ý nghĩa
[’alḥamdu lil-lāhi rab-bi l-‘ālamīn(a)]
Astylosternus diadematus
Tham khảo
Thể loại:Astylosternus
Al-Fatiha
Các câu và ý nghĩa
Mọi lời ca tụng đều dâng lên Allah, Thượng Đế của vũ trụ và muôn loài.
[’ar-raḥmāni r-raḥīm(i)]
Đấng Rất Mực Độ Lượng, Đấng Rất Mực Khoan Dung.
[Māliki yawmi d-dīn(i)]
Ôi Allah, duy chỉ Ngài bầy tôi thờ phụng và chỉ với riêng Ngài bầy tôi cầu xin được giúp đỡ.
[’ihdinā ṣ-ṣirāṭa l-mustaqīm(a)]
Xin Ngài hướng dẫn bầy tôi đi theo con đường ngay chính.
[Ṣirāṭa l-ladhīna ’an‘amta ‘alayhim, ghayri l-maghḍūbi ‘alayhim wala ḍ-ḍāl-līn(a)]
Con đường của những người đã được Ngài ban ân, không phải là con đường của những kẻ mà Ngài đã giận dữ và cũng không phải là con đường của những ai lầm đường lạc lối.
Đăk Tô
Đăk Tô hay Đắc Tô (còn viết là Dakto) là một huyện thuộc tỉnh Kon Tum, Việt Nam.
Người Việt tại Nga
Người Việt tại Liên bang Nga là cộng đồng dân tộc thiểu số lớn thứ 72 ở Nga (theo cuộc điều tra dân số 2002). Với 26.205 người, đây là cộng đồng người Việt khiêm tốn so với các các quốc gia khác. Tuy nhiên theo các ước tính không chính thức thì con số cư dân gốc Việt có thể là 100.000 đến 150.000 người.
Đăk Tô
Địa lý
Huyện Đăk Tô nằm ở phía bắc tỉnh Kon Tum, có vị trí địa lý:
Người Việt tại Nga
Năm 2018, có 14.700 người Việt Nam được cấp giấy phép lao động tại Nga. ,.
Đăk Tô
Địa lý
Huyện Đăk Tô có diện tích 509,24 km², dân số năm 2019 là 47.544 người, mật độ dân số đạt 93 người/km².
Người Việt tại Nga
Phân bố
Theo thống kê 2015, riêng thành phố Moskva đã có khoảng 5.000 người, Yekaterinburg có khoảng 400 người, Volgograd khoảng 200 người. Số còn lại tập trung ở Vladivostok và Sankt-Peterburg. Cộng đồng người Việt ở Moskva có tỷ lệ định cư lâu dài nhất (trên 5 năm).
Đăk Tô
Hành chính
Huyện Đắk Tô có 9 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Đăk Tô (huyện lỵ) và 8 xã: Diên Bình, Đăk Rơ Nga, Đăk Trăm, Kon Đào, Ngọk Tụ, Pô Kô, Tân Cảnh, Văn Lem.
Người Việt tại Nga
Hội nhập
Khảo tra về khả năng nói tiếng Nga của cộng đồng gốc Việt có phần không nhất quán. Theo một cuộc điều tra dân số thì khoảng 80% biết nói tiếng Nga. Trong khi đó một bài báo của Việt Nam thì cho rằng: "nhiều người Việt Nam thấy không cần thiết phải học tiếng Nga. Thực tế, nhiều người không nói được một tí tiếng Nga nào". Ngược lại gần như tất cả người gốc Việt đều nói được tiếng Việt.