cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mộ đạo
300px|nhỏ|phải|Một [[con chiên già ngoan đạo đang cầu nguyện, những Kitô hữu được biết đến là những con chiên ngoan đạo ]] 300px|nhỏ|phải|Một [[nữ tu trẻ đang đọc Kinh Thánh với lòng sùng đạo]] Mộ đạo (tiếng Anh là Piety hay Pious) hay sùng đạo hay lòng sùng mộ hay sự sùng kính hay sự ngoan đạo là một đức tính có thể bao gồm lòng sùng kính tôn giáo (religious devotion) hoặc tâm linh. Một yếu tố phổ biến trong hầu hết các quan niệm về lòng mộ đạo là nghĩa vụ và bổn phận tôn trọng. Trong bối cảnh tôn giáo, lòng mộ đạo có thể được thể hiện thông qua các hoạt động hoặc sự sùng kính ngoan đạo, có thể khác nhau giữa các quốc gia và nền văn hóa. Trong tiếng Anh, cụm từ ngoan đạo xuất phát từ tiếng Latin là Pietas một dạng danh từ của tính từ pius (có nghĩa là "sùng đạo" hoặc "trung thành"). Lòng sùng mộ của các con chiên ngoan đạo được các nhà Thần học Kitô giáo xem là một đức hạnh tôn giáo và xếp vào trong số các đức tính luân lý như một phần của đức tính cơ bản của Kitô hữu vì nhờ nó mà người ta dâng lên Thiên Chúa những gì thuộc về mình. John Calvin đã gọi lòng mộ đạo là lòng tôn kính kết hợp với tình yêu dành cho Chúa vì sự hiểu biết về những lợi ích của Ngài mang lại vì cho đến khi nhận ra rằng họ mắc nợ Chúa mọi sự.
Chi Dứa
Chi Dứa (danh pháp khoa học: Ananas) thuộc về họ Dứa (Bromeliaceae). Được biết đến nhiều nhất là loài Ananas comosus, là loại dứa cho quả ăn được.
Mộ đạo
Trong Công giáo La Mã, Chính Thống giáo, Tin Lành và Anh giáo thì lòng mộ đạo là một trong bảy ân tứ của Chúa Thánh Thần, lòng ngoan đạo tạo ra trong tâm hồn một sự kính trọng hiếu thảo đối với Thiên Chúa, một tình yêu quảng đại đối với Người và một sự vâng lời trìu mến muốn làm theo những gì Người ra lệnh vì nó yêu mến người ra lệnh. Giáo hoàng Gregory I phán rằng: "Thông qua sự kính sợ Thiên Chúa, chúng ta vươn tới lòng mộ đạo, từ lòng mộ đạo rồi đến tri thức". Mục sư Richard McBrien đã nói về lòng mộ đạo rằng: "Đó là một món quà của Chúa Thánh Thần nhờ đó chúng ta được thúc đẩy sự trung thành và tôn trọng những người - cuối cùng là Chúa - những người đã có ảnh hưởng tích cực, hình thành về cuộc sống của chúng ta và những người mà chúng ta mắc nợ lòng biết ơn". Pierre Whalon nói rằng lòng mộ đạo là việc theo đuổi cảm giác ngày càng lớn hơn khi được ở trước sự hiện diện của Thiên Chúa. Ơn Sùng Kính đồng nghĩa với lòng tín thác của con thảo vào Thiên Chúa.
Chi Dứa
Chi này có nguồn gốc từ khu vực Nam Mỹ và được đưa tới các đảo khu vực Caribe nhờ những thổ dân Anh điêng Carib. Năm 1493, Christopher Columbus lần đầu tiên đã nhìn thấy các loại cây của chi này tại Guadeloupe. Nó được đưa sang châu Âu và từ đây nó được người Anh và Tây Ban Nha phát tán tới các đảo trên Thái Bình Dương. Các cánh đồng trồng dứa thương phẩm được thành lập tại Hawaii, Philippines, Đông Nam Á, Florida và Cuba. Dứa đã trở thành một trong những loại cây ăn trái phổ biến nhất trên thế giới.
Mộ đạo
Ở La Mã cổ đại thì cụm từ Pietas trong cách sử dụng tiếng Latin truyền thống thể hiện một đức tính thời La Mã cổ đại được đánh giá cao khi một người đàn ông với bổn phận tôn trọng trách nhiệm của mình đối với các vị thần La Mã, đất nước, cha mẹ và người thân. Ở Trung Quốc và các nước Á Đông thì lòng hiếu thảo là nền tảng của đạo đức Nho giáo là đức tính hàng đầu và là nền tảng của mọi mối quan hệ chính danh giữa con người với nhau. Các biểu hiện của lòng mộ đạo khác nhau tùy theo quốc gia và truyền thống địa phương. Hình thức "Ngày lễ" (ngày giỗ) với việc chuẩn bị cho các hoạt động và lễ kỷ niệm tôn giáo khác nhau, đã góp phần nhiều vào việc hình thành các truyền thống của một cộng đồng nhất định là một phần của di sản văn hóa của các Giáo hội hoặc gia đình đi đạo. Việc sùng kính giúp kết hợp đức tin vào cuộc sống hàng ngày. Trong khi thừa nhận rằng lòng mộ đạo của Anh giáo có các hình thức rước lễ thường xuyên hơn, tuân thủ các nghi thức và phong tục phụng vụ, Giám mục Ronald Williams đã lên tiếng về việc tăng cường đọc Kinh thánh.
Chi Dứa
Các lá dai mọc thành cụm hình hoa thị. Các lá dài và có hình dạng giống mũi mác và có mép lá với răng cưa hay gai. Hoa mọc từ phần trung tâm của cụm lá hình hoa thị, mỗi hoa có các đài hoa riêng của nó. Chúng mọc thành cụm hình đầu rắn chắc trên thân cây ngắn và mập. Các đài hoa trở thành mập và chứa nhiều nước và phát triển thành một dạng phức hợp được biết đến như là quả dứa (quả giả), mọc ở phía trên cụm lá hình hoa thị.
Mộ đạo
Chú thích
Thể loại:Tôn giáo
Chi Dứa
Từ Ananas có nguồn gốc từ tiếng Guarani để chỉ cây dứa.
Các loài, thứ
nhỏ|phải|Ananas bracteatus thứ striatus
Phạm Bành
Xuất thân
Phạm Bành quê ở làng Trương Xá (nay thuộc xã Hòa Lộc, huyện Hậu Lộc, Thanh Hóa), đậu cử nhân khoa Giáp Tý (1864). Ông làm quan đến chức Án sát tỉnh Nghệ An, là người nổi tiếng thanh liêm và biết quan tâm đến đời sống nhân dân.
Sự nghiệp
Năm 1885, hưởng ứng chiếu Cần Vương của vua Hàm Nghi, ông bỏ quan về quê cùng với Hoàng Bật Đạt mộ quân khởi nghĩa. Giữa năm 1886 ông được cử cùng với Hoàng Bật Đạt, Đinh Công Tráng và một số tướng lĩnh khác xây dựng căn cứ Ba Đình nhằm bảo vệ cửa ngõ miền Trung Việt Nam và làm bàn đạp đánh địch ở đồng bằng. Căn cứ Ba Đình thuộc địa phận huyện Nga Sơn (Thanh Hóa). Sở dĩ gọi là Ba Đình vì nơi đây gồm 3 làng: Mỹ Khê, Thượng Thọ, Mậu Thịnh ở liền nhau, mỗi làng có một ngôi đình, đứng ở làng này sẽ nhìn thấy đình ở hai làng bên và có một ngôi nghè chung. Lập căn cứ Ba Đình nghĩa quân có thể kiểm soát và khống chế đường số 1 (là con đường đi yết hầu của địch từ Bắc vào Nam), hơn thế nữa địa thế nơi đây rất thuận lợi cho việc xây dựng một căn cứ phòng ngự kiên cố và từ đó nghĩa quân có thể tỏa ra ngăn chặn những hoạt động của địch ở khu vực giữa Ninh Bình và Thanh Hóa.
Sau những thất bại nặng nề ở Ba Đình, thực dân Pháp chủ trương tập trung đủ mọi binh chủng, có pháo binh yểm trợ đã tiến hành bao vây và mở nhiều đợt tấn công mới hạ nổi được Ba Đình.
Mặc dù tuổi già sức yếu (lúc này ông đã 60 tuổi) nhưng Phạm Bành luôn có mặt ở trận địa, nơi nguy hiểm nhất để động viên và khích lệ các nghĩa binh chiến đấu.
Sau khi Ba Đình thất thủ, ông đưa nghĩa quân rút về căn cứ dự phòng ở Mã Cao (huyện Yên Định) ngay đêm 20 tháng 2 năm 1887, rồi lánh về quê. Nhưng sau để cứu mẹ già và con là Phạm Tiêu bị quân Pháp bắt làm con tin, ông đã ra đầu thú và uống thuốc độc tự tử ngay sau khi mẹ và con được thả ngày 18 tháng 3 năm Đinh Hợi (tức ngày 11 tháng 4 năm 1887) để tỏ rõ khí tiết của mình.
Tên của ông được vinh danh đặt cho một con đường ở quận Bình Tân (Tp. Hồ Chí Minh), một tuyến phố ở Tp. Thanh Hóa, một tuyến phố ở Tx. Sầm Sơn (Thanh Hóa) và một tuyến phố ở thị trấn nhỏ Hậu Lộc quê ông. Tại Đà Nẵng có một con đường mang tên ông tại phường Hòa Xuân quận Cẩm Lệ.
Tác phẩm
Về văn thơ, ông có để lại một bài thơ nhan đề Ký hữu.
Tham khảo
Thể loại:Khởi nghĩa Ba Đình Thể loại:Nghĩa quân chống Pháp Thể loại:Người Thanh Hóa Thể loại:Mất năm 1887 Thể loại:Nhà cách mạng Việt Nam Thể loại:Sinh năm 1827
Án lệ 63/2023/AL
Án lệ 63/2023/AL về xem xét quyết định hành chính có liên quan đến hành vi hành chính bị khiếu kiện là án lệ thứ 63 của hệ thống pháp luật Việt Nam, được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thông qua, Chánh án Nguyễn Hòa Bình ra quyết định công bố ngày 24 tháng 2 năm 2023, và có hiệu lực cho tòa án các cấp trong cả nước nghiên cứu, áp dụng trong xét xử từ ngày 27 tháng 3 năm 2023. Án lệ này dựa trên nguồn là Quyết định giám đốc thẩm số 04 được ban hành 23 tháng 10 năm 2018 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng về vụ án hành chính "khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính về việc cưỡng chế tháo dỡ công trình vi phạm trật tự đô thị và yêu cầu đòi bồi thường do hành vi cưỡng chế gây ra", với nội dung xoay quanh thời hiệu khởi kiện, việc xem xét quyết định hành chính có liên quan. Án lệ này do chính cơ quan viết án và ban hành là Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đề xuất.
Án lệ này liên quan tới vụ án kép, xuất phát điểm là vụ án dân sự rồi tiến tới nội chung chủ đạo là vụ án hành chính. Vấn đề ban đầu là chủ sở hữu quyền sử dụng đất Hữu Hân đồng ý để gia đình Hưu Trí được tạm trú trên mảnh đất của mình trong một khoảng thời gian, đến khi có nguyện vọng thu hồi lại xảy ra mâu thuẫn, người tạm trú đã xây nhà trên mảnh đất. Hữu Hân thắng kiện dân sự và giành lại được đất, song gặp khó khăn trong thi hành án, Hữu Trí còn xây thêm công trình trên mảnh đất này. Sau đó, Ủy ban phường ban hành nhiều văn bản yêu cầu dỡ bỏ công trình nhưng không được thực hiện, dẫn đến ra quyết định cưỡng chế và tiến hành cưỡng chế. Từ đây, Hữu Trí khởi kiện hành chính yêu cầu hủy quyết định cưỡng chế và bồi thường vì đã cưỡng chế. Vụ án lần lượt qua sơ thẩm, phúc thẩm, kháng nghị rồi giám đốc thẩm, giao sơ thẩm lại theo hướng xem xét hành vi hành chính, đồng thời mở ra quyền xem xét quyết định hành chính mặt dù đã hết thời hiệu khởi kiện trong trường hợp có mối liên hệ giữa quyết định và hành vi, và lập luận này trở thành Án lệ 63.
Mâu thuẫn đất đai
Trước giải phóng, một gia đình có tạo lập được một ngôi nhà và thửa đất tọa lạc tại 45/266 đường Phan Chu Trinh, phường An Cựu, thành phố Huế. Năm 1976, người chồng qua đời, con trai là Lê Hữu Hân sống cùng mẹ tại ngôi nhà này, đến năm 1981 thì mẹ mất, những người con cùng những người đồng thừa kế mà đại diện là Lê Hữu Hân tiếp tục quản lý và sử dụng. Năm 2003, Lê Hữu Hân đồng ý để Lê Hữu Trí – một người không quá quan hệ họ hàng – về ở tại ngôi nhà 45/266. Đến năm 2008, Hữu Hân có lập giấy thỏa thuận cho Hữu Trí ở nhờ và hai bên thỏa thuận khi nào cần lấy lại nhà thì thông báo cho bên ở nhờ trước 1 tháng. Đầu năm 2009, do cần lấy lại nhà nên Hữu Hân đã thông báo cho Hữu Trí 1 tháng để di chuyển đồ đạc và trả lại nhà, tuy nhiên trong thời gian này thì Hữu Trí không trả lại nhà mà vẫn tiếp tục sử dụng, và Hữu Hân đã khởi kiện bằng vụ án dân sự đòi lại nhà cho ở nhờ. Vụ án này lần lượt qua sơ thẩm, rồi phúc thẩm, được Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại Đà Nẵng – tiền thân của Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng quyết định giữ nguyên bản án sơ thẩm, chấp nhận yêu cầu đòi lại nhà cho ở nhờ của nguyên đơn Hữu Hân, buộc vợ chồng bị đơn Hữu Trí phải trả lại ngôi nhà.
Cưỡng chế hành chính
Sau khi trả lại nhà nêu trên cho các đồng thừa kế gia đình ban đầu, tháng 7 năm 2012, vợ chồng Hữu Trí đã tự ý xây dựng 1 ngôi nhà tạm trái phép trên phần đất nêu trên. Ngày 22 tháng 7 năm 2012, Ủy ban nhân dân phường An Cựu lập biên bản vi phạm hành chính và ngừng thi công xây dựng công trình vi phạm trật tự xây dựng đối với hành vi xây nhà tạm của Hữu Trí. Ngày hôm sau, Ủy ban phường nhận được đơn kiến nghị của Hữu Hân về việc Hữu Trí tự ý dựng nhà tạm trái phép trong khuôn viên của gia đình, cùng ngày thì Ủy ban phường ban hành quyết định về việc đình chỉ thi công và yêu cầu Hữu Trí trong thời hạn 3 ngày phải tự phá dỡ công trình vi phạm. Hết thời hạn này, Hữu Trí vẫn không chấp hành và có hành vi tiếp tục hoàn thiện công trình, theo đó Ủy ban phường ban hành quyết định cưỡng chế, phá dỡ công trình nhà tạm này. Bốn tháng sau, ngày 22 tháng 11 cùng năm, Ủy ban phường gửi thông báo yêu cầu gia đình Hữu Trí chấp hành tháo dỡ ngôi nhà tạm kể từ ngày nhận được thông báo cho đến hết ngày 28 tháng 12, nếu sau thời hạn này mà vẫn cố tình không chấp hành thì phường sẽ tổ chức cưỡng chế theo quy định pháp luật. Trong khi cơ quan nhà nước chưa thực hiện việc cưỡng chế phá dỡ công trình này thì tháng 3 năm 2013, Hữu Trí tiếp tục xây dựng mới một ngôi nhà tạm khác, xây dựng các công trình phụ và xây tường trên phần đất không thuộc quyền sử dụng và không có giấy phép xây dựng của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Ngày 10 tháng 3, Ủy ban phường tiếp tục lập biên bản vi phạm hành chính, buộc tự tháo, ban hành quyết định đình chỉ thi công một lần nữa. Mặc dù Ủy ban phường đã nhiều lần mời gia đình này đến làm việc để vận động chấp hành tự tháo dỡ cũng như đã có văn bản yêu cầu nghiêm chỉnh chấp hành các quyết định của Ủy ban nhưng gia đình Hữu Trí không thực hiện và còn tiếp tục lén lút xây dựng hàng rào, hoàn thiện công trình vi phạm.
Ngày 15 tháng 3 năm 2013, Ủy ban phường ban hành quyết định cưỡng chế (gọi tắt là Quyết định 13) tháo dỡ nhà tạm, giao quyết định vào ngày 18 nhưng tại buổi giao nhận, vợ Hữu Trí đã xem nội dung và không đồng ý nhận quyết định này. Sau đó, Hữu Trí không chấp hành Quyết định 13 và có đơn gửi Ủy ban nhân dân thành phố Huế đề nghị xem xét việc xây dựng nhà của ông tại mảnh 45/266. Ngày 5 tháng 4, Ủy ban thành phố ban hành văn bản với nội dung đồng ý với việc Ủy ban phường lập biên bản và ban hành Quyết định 13, cũng yêu cầu tháo dỡ nhà tạm. Sau đó gần 1 năm, vào ngày 5 tháng 3 năm 2014, Ủy ban phường mời hộ gia đình Hữu Trí đến để thông báo thời gian cưỡng chế, rồi tiến hành cưỡng chế, lập các biên bản tạm giữ tài sản, biên bản giao nhận tài sản có chữ ký xác nhận của vợ Hữu Trí vào ngày 12 tháng 3. Ngày 31 tháng 3 năm 2014, Hữu Trí có đơn khởi kiện vụ án hành chính đối với Quyết định 13 lẫn hành vi cưỡng chế khi thi hành Quyết định 13 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường An Cựu vì cho rằng quyết định lần hành vi này trái luật, yêu cầu Chủ tịch phường bồi thường tổng số tiền 620 triệu đồng do hành vi cưỡng chế gây ra.
Tiền giám đốc thẩm
Ngày 21 tháng 5 năm 2015, Tòa án nhân dân thành phố Huế ban hành quyết định đình chỉ giải quyết vụ án hành chính giữa gia đình Hữu Trí và Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường An Cựu. Tòa nhận định rằng vợ chồng Hữu Trí đã biết việc Chủ tịch phường ban hành Quyết định 13 vào ngày 18 tháng 3 năm 2013. Thời gian từ lúc nhận biết quyết định từ ngày 18 tháng 3 năm 2013 cho đến ngày khởi kiện là ngày 31 tháng 3 năm 2014 là 1 năm 13 ngày, đã hết thời hiệu khởi kiện nên cần phải đình chỉ giải quyết vụ án, trả lại đơn khởi kiện cho người khởi kiện theo quy định của Luật Tố tụng hành chính 2010. Gia đình Hữu Trí kháng cáo, được Tòa án nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế ban hành quyết định vào ngày 23 tháng 7 năm 2015, theo đó bác kháng cáo, giữ y quyết định của Tòa án Huế. Bẵng đi 3 năm vào ngày 14 tháng 6 năm 2018, Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng Nguyễn Anh Tiến ban hành kháng nghị đề nghị Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng xét xử giám đốc thẩm theo hướng hủy quyết định của Tòa án nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế lẫn Tòa án nhân dân thành phố Huế, buộc Tòa án Huế thụ lý, giải quyết đối với yêu cầu khởi kiện của Hữu Trí đề nghị buộc Chủ tịch phường An Cựu phải bồi thường thiệt hại do thực hiện hành vi cưỡng chế trái pháp luật gây ra.
Giám đốc thẩm
Thứ hai, về khiếu kiện đối với hành vi hành chính, tòa nhận định rằng Chủ tịch phường thực hiện Quyết định 13 vào ngày 12 tháng 3 năm 2014. Gia đình Hữu Trí làm đơn khởi kiện đối với hành vi cưỡng chế này vào ngày 31 tháng 3 năm 2014, căn cứ vào quy định về thời hiệu khởi kiện là 1 năm thì gia đình Hữu Trí còn trong thời hiệu khởi kiện, do đó cần phải được giải quyết theo quy định của pháp luật. Ủy ban Thẩm phán xét việc Tòa sơ thẩm và phúc thẩm xác định thời hiệu khởi kiện đối với quyết định hành chính [tức Quyết định 13] đã hết là đúng pháp luật nhưng không tiếp tục giải quyết khiếu kiện đối với hành vi hành chính của Chủ tịch phường, mà đình chỉ giải quyết vụ án hành chính này là không đúng pháp luật, giải quyết như vậy là chưa đầy đủ và toàn diện đối với yêu cầu khởi kiện, vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng hành chính. Do đó, tòa nhận định cần chấp nhận kháng nghị của Chánh án Tòa cấp cao tại Đà Nẵng, hủy quyết định của cả tòa phúc thẩm lẫn sơ thẩm, nhằm xét xử sơ thẩm lại khiếu kiện đối với hành vi cưỡng chế của Chủ tịch phường và yêu cầu bồi thường thiệt hại do hành vi cưỡng chế gây ra nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp của đương sự.
Hình thành án lệ
Toà án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đã đề xuất đưa quyết định giám đốc thẩm của vụ án này – quyết định được chính cơ quan này viết và ban hành trong vụ án hành chính mà tòa thụ lý – làm án lệ trong lĩnh vực hành chính, tập trung vào mục tiêu giải quyết vụ án hành chính một cách triệt để và toàn diện, đúng pháp luật thông qua việc cấp cho tòa án quyền xem xét tính hợp pháp của quyết định hành chính kể cả khi đã hết thời hiệu khởi kiện quyết định đó trong trường hợp đang giải quyết những hành vi hành chính còn thời hiệu và có liên quan trực tiếp tới quyết định đó. Sau đó, đề xuất này là 1 trong 18 dự thảo án lệ vượt qua vòng đánh giá đầu tiên, và đồng thời là 1 trong 7 dự thảo án lệ hình sự, việc lấy ý kiến và các kiến nghị từ công chúng và giới khoa học xã hội ngành luật ở vòng thứ hai được tiến hành từ ngày 11 tháng 1, thông qua hội thảo, và đăng tải trực tuyến trên trang tin điện tử án lệ, rồi được thảo luận, cho ý kiến ở bước thứ 3 bởi Hội đồng tư vấn án lệ. Trong 3 ngày 1–3 tháng 2 năm 2023, Hội đồng Thẩm phán họp và quyết định thông qua 7 trong 18 dự thảo, trong đó có quyết định giám đốc thẩm về vụ án hành chính "khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính về việc cưỡng chế tháo dỡ công trình vi phạm trật tự đô thị và yêu cầu đòi bồi thường do hành vi cưỡng chế gây ra" này, chính thức là Án lệ số 63/2023/AL.
Liên kết ngoài
Thể loại:Án lệ hành chính Việt Nam Thể loại:Án lệ 2023
HMS Ajax (22)
HMS Ajax (22) là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Leander đã phục vụ cùng Hải quân Hoàng gia Anh Quốc trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó nổi tiếng do đã góp mặt trong trận River Plate, trận Crete, trận Malta cũng như vai trò hộ tống tiếp liệu trong trận Tobruk.
Thiết kế và chế tạo
Ajax được chế tạo tại xưởng đóng tàu của hãng Vickers Armstrong tại Barrow-in-Furness. Nó được đặt lườn vào ngày 7 tháng 2 năm 1933, được hạ thủy vào ngày 1 tháng 3 năm 1934 và được đưa ra hoạt động vào ngày 3 tháng 6 năm 1935.
Trước chiến tranh
Khi hoàn tất, Ajax phục vụ cùng America and West Indies Station, rồi sau đó gia nhập Phân hạm đội Nam Mỹ khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra vào tháng 9 năm 1939. Tại đây nó đã đánh chìm chiếc tàu buôn Đức Olinda cùng ngăn chặn tàu buôn Carl Fritzen và tàu biển chở khách Ussukuma. Cả hai đã tự đánh đắm để tránh bị chiếm giữ.
Địa Trung Hải
nhỏ|trái|200px|HMS Ajax đang bắn phá [[Bardia, Libya]] Sau khi hoàn tất việc sửa chữa vào tháng 7 năm 1940, và được bổ sung một bộ radar Kiểu 279, Ajax được điều đến Địa Trung Hải. Vào ngày 11-12 tháng 10 năm 1940, nó đối đầu cùng một lực lượng hạm đội Italy ngoài khơi mũi Passero, đánh chìm các tàu phóng lôi Airone và Ariel thuộc lớp tàu phóng lôi Spica, cùng làm hư hại nặng tàu khu trục Artigliere, vốn sau đó bị HMS York đánh chìm. Ajax đã chặn ngang các tàu chiến Đức và Ý đang rút lui về hướng Crete, và đã dội một màn hỏa lực kết hợp pháo hạng nặng và hạng nhẹ hoàn toàn tiêu diệt được đối phương. Sau đó Ajax tham gia trận Taranto, một hoạt động ban đêm dựa vào sự dẫn đường của thiết bị định vị radio (RDF: radio detection finder). Ajax là một trong các tàu hộ tống trong chiến dịch rất thành công này, một cuộc tấn công của hải quân hoàn toàn bằng không lực đầu tiên trong lịch sử. Ajax tham gia trận chiến mũi Matapan, và bị trúng bom ném từ máy bay ném bom bổ nhào Junkers Ju 87 vào ngày 21 tháng 5. Nó cũng giúp triệt thoái nhiều binh lính từ đảo Crete cho đến ngày 29 tháng 5 năm 1941. Sau đó, nó hỗ trợ cho Chiến dịch Syria-Liban trong tháng 6, rồi gia nhập Lực lượng K tại Malta vào tháng 11 năm 1941, nhưng được rút về vùng biển nhà vào tháng 2 năm 1942.
Normandy và sau chiến tranh
Ajax được tái trang bị tại Anh Quốc từ tháng 5 đến tháng 10 năm 1942, rồi quay trở lại khu vựa Địa Trung Hải nơi nó lại bị hư hại bởi bom. Sau khi được sửa chữa tại New York từ tháng 3 đến tháng 10 năm 1943, Ajax quay trở lại Địa Trung Hải. Trong thành phần Lực lượng K, nó tham gia bắn phá bãi Gold trong cuộc đổ bộ vào Normandy; rồi sau đó hỗ trợ cho Chiến dịch Dragoon, cuộc đổ bộ lực lượng Đồng Minh lên miền Nam nước Pháp. Ajax Đã hoạt động trong khu vực biển Aege trong cuộc tái chiếm Athens và trong cuộc Nội chiến Hy Lạp.
Sau chiến tranh, Ajax can dự vào sự kiện Exodus, khi nó tham gia lực lượng đặc nhiệm Hải quân Hoàng gia dõi theo con tàu di dân bất hợp pháp. Nó được cho ngừng hoạt động vào tháng 2 năm 1948. Những dự tính ban đầu để bán nó cho Hải quân Ấn Độ không thể thực hiện do việc Winston Churchill không chấp thuận. Ông cảm thấy rằng một con tàu quan trọng như vậy nên được tháo dỡ để bảo tồn lịch sử của nó. Ajax được cho kéo đến Newport vào ngày 18 tháng 11 năm 1949 để được tháo dỡ.
Tưởng niệm
nhỏ|trái|250px|[[Winston Churchill đang rời HMS Ajax tham gia một hội nghị tại Athens, Hy Lạp, ngày 28 tháng 12 năm 1944. ]] Thị trấn Ajax ở Ontario, Canada được đặt tên theo chiếc tàu tuần dương sau trận River Plate. Thị trấn này có những con phố mang tên các thành viên của con tàu, như là đại lộ Harwood là con phố chính theo hướng Bắc-Nam của thị trấn. Ngoài ra, nhiều biểu hiệu đường phố của thị trấn mang dáng dấp của con tàu, cũng như mỏ neo của nó được đặt phía trước chi nhánh của Royal Canadian Legion tại địa phương.
Chiếc chuông của con tàu hiện đang đặt Lâu đài Summerhill, Kingswood School, Bath, Anh Quốc. Một chiếc chuông khác của HMS Ajax hiện đang đặt tại một đài tưởng niệm ở Montevideo, bên ngoài tòa nhà hải quan của cảng, được trao tặng bởi Đô đốc Sir Henry Harwood và Sir Eugen Millington-Drake vào năm 1949.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lớp tàu tuần dương Leander (1931) Thể loại:Tàu tuần dương của Hải quân Hoàng gia Anh Thể loại:Tàu tuần dương trong Thế Chiến II Thể loại:Trận River Plate Thể loại:Đổ bộ Normandy
Jean Ruiz
Jean Ruiz (sinh ngày 6 tháng 4 năm 1998) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Pháp thi đấu ở vị trí Tiền vệ cho câu lạc bộ Pau.
Sự nghiệp
Ruiz bắt đầu sự nghiệp với Sochaux ở Ligue 2, trước khi chuyển đến Sion ở Thụy Sĩ ngày 17 tháng 7 năm 2019.
Vào tháng 6 năm 2022, Ruiz kí hợp đồng với Pau.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1998 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Pháp Thể loại:Cầu thủ đội tuyển trẻ bóng đá quốc gia Pháp Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Sion Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Sochaux-Montbéliard Thể loại:Cầu thủ bóng đá US Boulogne Thể loại:Cầu thủ bóng đá Pau FC Thể loại:Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Thụy Sĩ Thể loại:Cầu thủ bóng đá Ligue 2 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Championnat National Thể loại:Cầu thủ bóng đá Championnat National 2 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Championnat National 3 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Pháp ở nước ngoài Thể loại:Cầu thủ bóng đá Thụy Sĩ ở nước ngoài
Tranh Hàng Trống
nhỏ|Tranh thờ Ngũ Hổ Tranh Hàng Trống một trong những dòng tranh dân gian Việt Nam được làm chủ yếu tại phố Hàng Nón, Hàng Trống của Hà Nội xưa. Hàng Trống xưa kia thuộc đất cũ của thôn Tự Tháp, tổng Tiền Túc (sau đổi thành Thuận Mỹ), huyện Thọ Xương, nay thuộc quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Phố Hàng Trống nằm kề các phố Hàng Nón, Hàng Hòm, Hàng Quạt... là nơi chuyên sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ nhất là đồ thờ như: tranh thờ, trống, quạt, lọng, cờ... Dòng tranh này hiện nay gần như đã bị mai một hết, chỉ còn lưu giữ trong các viện bảo tàng. Chính vì vậy, những nghệ nhân vẽ tranh Hàng Trống giảm hẳn. Hiện, chỉ còn duy nhất nghệ nhân [Lê Đình Nghiên] còn gắn bó với nghệ thuật tranh Hàng Trống và những nét tinh hoa của dòng tranh đó
Sơ lược
Dòng tranh này cũng như các dòng tranh phổ biến khác đều có hai dòng tranh chính là tranh thờ và tranh Tết. Nhưng chủ yếu là tranh thờ dùng trong sinh hoạt tín ngưỡng phục vụ đền phủ của Đạo giáo nhất là tranh thờ của Đạo Mẫu (Mẫu Liễu Hạnh ở phủ Giầy, Nam Định), như tranh Tứ Phủ cộng đồng, Bà chúa thượng ngàn, Mẫu Thoải, Ngũ Hổ, Ông Hoàng cưỡi cá, cưỡi ngựa, cưỡi rắn, Ông Hoàng Mười, Bà Chúa Ba, Đức Thánh Trần... rất đẹp. Loại tranh này thường được các cụ chạm bằng vàng hay bạc thật dát mỏng. Tranh Tết thì Chúc phúc, Tứ quý,...
Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng có lẽ dòng tranh Hàng Trống xuất hiện từ khoảng thế kỷ 16 và thịnh nhất vào khoảng cuối thế 19, đầu thế kỷ 20 và sau đó dần suy tàn. Và chịu ảnh hưởng rõ rệt của các luồng tư tưởng, văn hoá, tôn giáo, của vùng miền, các dân. Là kết quả của sự giao thoa tinh hoa giữa Phật giáo, Nho giáo; giữa loại hình tượng thờ, điêu khắc ở đình chùa với những nét đẹp trong sinh hoạt văn hoá hằng ngày.
Dòng tranh Hàng Trống thực sự phát triển cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX nhưng tới thế kỷ 20 dòng tranh này bắt đầu suy tàn, nhất là kể từ sau kết thúc kháng chiến chống Mỹ hầu như các nhà làm tranh đều giải nghệ. Nhiều nhà làm tranh còn đốt bỏ hết những dụng cụ làm tranh như ván, bản khắc, một phần do thú chơi tranh của người Hà Nội đã đổi khác, một phần do việc làm tranh không có thu nhập cao nên nhiều người đã chuyển nghề.
Cách in ấn và vẽ
Tranh Hàng Trống sử dụng kỹ thuật nửa in nửa vẽ, tranh chỉ in ván nét lấy hình, còn màu là thuốc nước, tô bằng bút lông mềm rộng bản, một nửa ngọn bút chấm màu, còn nửa ngọn bút kia chấm nước lã, tô tranh theo kỹ thuật vờn màu.
Tranh chỉ có một bản đen đầu tiên, sau khi in thì tranh được tô màu lại bằng tay. Từ các bản khắc gốc, những bức tranh đã được in ra, bằng mực Tàu mài nguyên chất. Sau đó là công đoạn bồi giấy. Tùy thuộc từng tranh cụ thể mà có tranh chỉ bồi một lớp, có tranh lại phải bồi đến 2 hay 3 lớp giấy. Khi hồ đã khô thì mới có thể vẽ màu lại. Có khi phải mất đến 3, 4 ngày mới hoàn thành một bức tranh.
Tranh được in trên giấy dó bồi dày hay giấy báo khổ rộng. Có những tranh bộ khổ to và dài, thường bồi dày, hai đầu trên dưới lồng suốt trục để tiện treo, phù hợp với kiểu kiến trúc nhà cao, cửa rộng nơi thành thị.
Ván khắc được làm bằng gỗ lồng mực hoặc gỗ thị. Mực in truyền thống dùng bằng những chất liệu dân dã nhưng cầu kỳ và tinh xảo trong chế tác.
Màu sắc và cách tạo màu
nhỏ|Tranh thờ Hoàng Hổ (Hổ vàng) Tranh dùng các gam màu chủ yếu là lam, hồng đôi khi có thêm lục, đỏ, da cam, vàng... Tỷ lệ được tạo không hề đúng với công thức chuẩn mà chỉ để cho thật thuận mắt và ưa nhìn.
Tranh Hàng Trống được tô màu bằng bút lông và phẩm nhuộm nên màu sắc đậm đà hơn tranh Đông Hồ.
Đề tài nội dung và thể thức tranh
Đề tài của tranh rất phong phú nhưng chủ yếu là tranh thờ như: Hương chủ, Ngũ hổ, Độc hổ, Sơn trang, Ông Hoàng Ba, Ông Hoàng Bảy, Phật Bà Quan Âm... Ngoài ra cũng có những bức tranh chơi như các bộ Tứ Bình (4 bức) hoặc Nhị bình (2 bức). Tứ bình thì có thể là tranh Tố nữ, Tứ dân (ngư, tiều, canh, mục) hoặc Tứ quý (Bốn mùa). Tứ bình còn có thể trình bày theo thể liên hoàn rút từ các truyện tích như Nhị độ mai, Thạch Sanh, Truyện Kiều. Nhị bình thì vẽ những đề tài như "Lý ngư vọng nguyệt" (Cá chép trông trăng) hoặc "Chim công múa" có tính cách cầu phúc, thái bình. Những bức về đề tài dân dã như cảnh "Chợ quê" hay "Canh nông chi đồ" cũng thuộc loại tranh Hàng Trống.
HMS Neptune (20)
HMS Neptune (20) là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Leander đã phục vụ cùng Hải quân Hoàng gia Anh Quốc trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó bị mất khi trúng phải ngư lôi của Italy ngoài khơi Tripoli tại Địa Trung Hải vào năm 1941.
Thiết kế và chế tạo
Neptune là chiếc thứ tư trong lớp và là chiếc tàu chiến thứ chín của Hải quân Hoàng gia mang cái tên này. Nó được đặt lườn tại Xưởng tàu Portsmouth vào ngày 24 tháng 9 năm 1931, được hạ thủy vào ngày 31 tháng 1 năm 1933 và được đưa ra hoạt động vào ngày 12 tháng 2 năm 1934.
Lịch sử hoạt động
Trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, Neptune hoạt động với một thủy thủ đoàn đa số từ Hải quân Hoàng gia New Zealand. Vào tháng 12 năm 1939, Neptune tiến hành tuần tra tại khu vực Nam Đại Tây Dương để truy lùng thiết giáp hạm bỏ túi Đức Admiral Graf Spee. Nó được gửi đến Uruguay sau khi diễn ra trận River Plate. Tuy nhiên, nó vẫn còn đang trên đường đi khi con tàu Đức tự đánh đắm ngoài khơi Montevideo vào ngày 17 tháng 12.
Neptune tham gia trận Calabria vào ngày 9 tháng 7 năm 1940, trong đó nó bị tàu tuần dương hạng nhẹ Italy Giuseppe Garibaldi bắn trúng. Mảnh của quả đạn pháo 152 mm (6 inch) đã gây hư hại chiếc thủy phi cơ Fairey Seafox đến mức không thể sửa chữa, và nó phải bị ném xuống biển. Nhiều phút sau đó, dàn pháo chính của nó đã bắn trúng tàu tuần dương hạng nặng Bolzano ba phát, gây hư hại nhẹ.
Trong năm 1941, nó dẫn đầu Lực lượng K, một hải đội các tàu tuần dương có nhiệm vụ ngăn chặn và tiêu diệt các đoàn tàu vận tải Đức và Italy trên đường đi đến Libya, vốn cung cấp binh lực, thiết bị và tiếp liệu cho Quân đoàn Phi Châu của Erwin Rommel tại Bắc phi.
Bị đánh chìm
Lực lượng K được tung ra vào ngày 18 tháng 12 năm 1941 để đánh chặn một đoàn tàu vận tải đang hướng đến Tripoli, ngay sau khi kết thúc cuộc đụng độ giữa hai hạm đội trong trận Sirte thứ nhất.
Trong đêm 19 - 20 tháng 12, đang khi dẫn đầu đội hình, Neptune trúng phải hai quả mìn (ngư lôi) vừa mới được phía Italy rải. Các tàu tuần dương Aurora và Penelope cũng trúng phải mìn. Trong khi tìm cách rút lui khỏi bãi mìn, Neptune trúng phải quả mìn thứ ba, cắt rời các chân vịt và khiến nó chết đứng giữa biển. Aurora không thể trợ giúp vì bản thân nó bị giảm tốc độ xuống còn 10 kn và buộc phải rút lui về Malta. Penelope cũng không có khả năng hỗ trợ.
Các tàu khu trục Kandahar và Lively được gửi đến bãi mìn để tìm cách kéo chiếc tàu tuần dương; tuy nhiên Kandahar lại trúng phải một quả mìn và bắt đầu trôi dạt. Neptune sau đó ra hiệu cho Lively giữ khoảng cách tránh xa bãi mìn. Thủy thủ đoàn của Kandahar sau đó di tản, và nó bị phóng ngư lôi để đánh chìm bởi tàu khu trục HMS Jaguar nhằm tránh rơi vào tay đối phương.
Neptune trúng phải quả mìn thứ tư và lật úp nhanh chóng. Chỉ có 30 thủy thủ trong tổng số 767 thành viên thủy thủ đoàn thoát được, nhưng cuối cùng chỉ còn lại một người sống sót sau khi bè cứu sinh của họ được tàu phóng lôi Italy Achille Papa cứu vớt năm ngày sau đó.
Hyloniscus stankovici
Hyloniscus stankovici là một loài chân đều trong họ Trichoniscidae. Loài này được Tabacaru miêu tả khoa học năm 1972.
Tham khảo
Thể loại:Hyloniscus
Emilka rotundata
Emilka rotundata là một loài bọ cánh cứng trong họ Zopheridae. Loài này được Slipinski miêu tả khoa học năm 1982.
Tham khảo
R
Oomorphoides foveatus
Oomorphoides foveatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Tang miêu tả khoa học năm 1992.
Tham khảo
Thể loại:Oomorphoides
Oecetis spatula
Oecetis spatula là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Dysprosi
Dysprosi (tên La tinh: Dysprosium) là một nguyên tố hóa học có ký hiệu Dy và số nguyên tử 66. Nó là một nguyên tố đất hiếm với ánh bạc kim loại. Dysprosi không được tìm thấy trong tự nhiên ở dạng tự do, mặc dù nó được tìm thấy trong một loạt các khoáng vật, như trong xenotim. Dysprosi nguồn gốc tự nhiên là hỗn hợp của 7 đồng vị, trong đó đồng vị phổ biến nhất là Dy164.
Oecetis spatula
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Oecetis
Dysprosi
Dysprosi được Paul Émile Lecoq de Boisbaudran nhận dạng đầu tiên năm 1886, nhưng đã không được cô lập ở dạng tinh khiết cho tới khi có sự phát triển của các kỹ thuật trao đổi ion trong thập niên 1950. Dysprosi được sử dụng vì tiết diện hấp thụ neutron nhiệt cao của nó trong chế tạo các thanh kiểm soát của các lò phản ứng hạt nhân, vì độ cảm từ cao của nó trong các thiết bị lưu trữ dữ liệu cũng như là thành phần của Terfenol-D. Các muối dysprosi hòa tan có độc tính nhẹ, trong khi các muối không hòa tan của nó được coi là không độc hại.
Vật lý
nhỏ|90px|trái|Một mẫu dysprosi Dysprosi là kim loại đất hiếm, có ánh màu bạc sáng hay xám bạc kim loại. Nó đủ mềm để cắt bằng dao và có thể được gia công cơ khí không gây đánh lửa nếu tránh không tăng nhiệt quá cao. Các đặc trưng vật lý của dysprosi có thể bị thay đổi mạnh nếu có lẫn dù chỉ một lượng nhỏ tạp chất. Dysprosi dễ dàng bị oxy hóa và vì thế được sử dụng ở dạng nguyên tố chỉ trong các mục đích nghiên cứu. Chẳng hạn, các nguyên tử Dy riêng lẻ được cô lập bằng cách cấy chúng vào các phân tử fulleren.
Dysprosi và holmi có cường độ từ lớn nhất trong số mọi nguyên tố, đặc biệt khi ở các nhiệt độ thấp. Dysprosi có trật tự sắt từ đơn giản ở nhiệt độ dưới 85 K. Trên 85 K, nó trở thành trạng thái phản sắt từ xoắn ốc trong đó mọi mômen nguyên tử trong một lớp phẳng cơ sở cụ thể là song song và định hướng ở góc cố định với các mômen của các lớp cận kề. Hiện tượng phản sắt từ bất thường này chuyển thành trạng thái thuận từ (không trật tự) ở 179 K.
Hóa học
Dysprosi kim loại bị xỉn chậm trong không khí và cháy thành dysprosi(III) oxit:
Dysprosi có độ âm điện vừa phải (1,22) và phản ứng chậm với nước lạnh nhưng rất nhanh với nước nóng để tạo thành dysprosi(III) hydroxide:
Dysprosi kim loại phản ứng mãnh liệt với mọi halogen ở nhiệt độ trên 200 °C:
Dysprosi dễ dàng hòa tan trong axit sulfuric loãng để tạo ra các dung dịch chứa các ion Dy(III) màu vàng, tồn tại như là phức hợp [Dy(H2O)9]3+:.
Hợp chất
Dysprosi kết hợp với một loạt các phi kim ở nhiệt độ cao tạo thành các hợp chất hay hỗn hợp các hợp chất theo các tỷ lệ khác nhau của dysprosi trạng thái oxy hóa +3 và +2, như DyN, DyP, DyH2 và DyH3; DyS, DyS2, Dy2S3 và Dy5S7; DyB2, DyB4, DyB6 và DyB12, cũng như Dy3C và Dy2C3.
Dysprosi(III) cacbonat, Dy2(CO3)3 và dysprosi(III) sunfat, Dy2(SO4)3, tạo ra từ các phản ứng tương tự. Phần lớn các hợp chất của dysprosi hòa tan trong nước, nhưng dysprosi(III) cacbonat tetrahydrat (Dy2(CO3)3•4H2O) và dysprosi(III) oxalat decahydrat (Dy2(C2O4)3•10H2O) thì không hòa tan trong nước.
Đồng vị
Dysprosi nguồn gốc tự nhiên là hỗn hợp của 7 đồng vị: Dy156, Dy158, Dy160, Dy161, Dy162, Dy163 và Dy164. Chúng được coi là ổn định, mặc dù Dy156 phân rã theo phân rã alpha với chu kỳ bán rã trên 1×1018 năm. Trong số các đồng vị nguồn gốc tự nhiên, Dy164 là phổ biến nhất, chiếm 28%, tiếp theo là Dy162 với 26%. Ít phổ biến hơn cả là Dy156 với 0,06 %.
Lịch sử
Năm 1878, quặng erbi được tìm thấy có chứa các oxit của 2 nguyên tố đất hiếm: holmi và thuli. Nhà hóa học người Pháp Paul Émile Lecoq de Boisbaudran, khi làm việc với holmi(III) oxit, đã tách từ nó ra được dysprosi(III) oxit tại Paris vào năm 1886. Quy trình của ông để cô lập dysprosi bao gồm hòa tan dysprosi(III) oxit trong axit, sau đó bổ sung amonia để kết tủa hydroxide. Ông chỉ có thể cô lập được dysprosi từ oxit của nó sau trên 30 lần thử theo quy trình này. Khi thành công, ông đặt tên cho nguyên tố là dysprosium, từ tiếng Hy Lạp dysprositos có nghĩa là "khó thu được". Tuy nhiên, nguyên tố đã không được cô lập ở dạng tương đối tinh khiết cho tới khi có sự phát triển của các kỹ thuật trao đổi ion do Frank Spedding tại Đại học bang Iowa đề xuất trong đầu thập niên 1950.
Năm 1950, Glenn T. Seaborg, Albert Ghiorso và Stanley G. Thompson thực hiện việc tấn công các nguyên tử Am241 bằng các ion heli, tạo ra các nguyên tử có số nguyên tử bằng 97 và là tương tự với terbi trong nhóm Lanthan. Do terbi được đặt tên theo làng Ytterby, nơi nó và một vài nguyên tố khác được phát hiện, nên nguyên tố mới này được đặt tên là berkeli theo thành phố (Berkeley) nơi nó được tổng hợp. Tuy nhiên, khi nhóm nghiên cứu tổng hợp nguyên tố số 98, họ không thể nghĩ ra một tên tương ứng với dysprosi, và thay vì thế đặt tên nguyên tố là californi để vinh danh bang nơi nó được tổng hợp. Nhóm nghiên cứu đi tới kết luận là "chỉ ra rằng, để thừa nhận thực tế rằng dysprosi được đặt tên trên cơ sở của từ trong tiếng Hy Lạp nghĩa là 'khó thu được', rằng các nhà nghiên cứu của nguyên tố kia một thế kỷ trước đó thấy rằng nó khó có thể nhận tên gọi theo California." .
Phổ biến
nhỏ|Xenotim Dysprosi không ở dạng tự do trong tự nhiên, nhưng có trong nhiều khoáng vật, như xenotim, fergusonit, gadolinit, euxenit, polycras, blomstrandin, monazit và bastnasit; thường với erbi và holmi hay các nguyên tố đất hiếm khác. Hiện nay, phần lớn dysprosi thu được từ các quặng đất sét hấp phụ ion tại miền nam Trung Quốc. Trong các loại quặng giàu ytri thì dysprosi là phổ biến nhất trong số các nguyên tố nhóm Lanthan nặng, chiếm khoảng 7–8% (so với khoảng 65% là ytri). Hàm lượng Dy trong lớp vỏ Trái Đất là khoảng 5,2 mg/kg và trong nước biển là khoảng 0,9 ng/L.
Sản xuất
Dysprosi thu được chủ yếu từ cát monazit, hỗn hợp của các dạng phosphat khác nhau. Kim loại này thu được như là phụ phẩm trong chiết tách thương mại cho ytri. Để cô lập dysprosi, phần lớn các kim loại không mong muốn khác có thể được loại bỏ bằng từ tính hay bằng quy trình tách đãi. Sau đó dysprosi có thể được tách ra từ các kim loại đất hiếm khác bằng quy trình trao đổi ion. Các ion dysprosi thu được sau đó có thể cho phản ứng với flo hay clo để tạo thành dysprosi(III) fluoride (DyF3) hay dysprosi(III) chloride (DyCl3). Các hợp chất này có thể khử bằng calci hay lithi kim loại theo phản ứng sau :
Các thành phần được đặt trong nồi nấu bằng tantan và đốt trong môi trường chứa heli. Khi phản ứng xảy ra, các halide tạo thành và dysprosi nóng chảy bị chia tách do khác biệt về tỷ trọng. Khi hỗn hợp nguội đi, dysprosi có thể được tách ra khỏi các tạp chất.
Trên toàn thế giới khoảng 100 tấn dysprosi được sản xuất mỗi năm.
Ứng dụng
Dysprosi được sử dụng, kết hợp với vanadi và các nguyên tố khác, để chế tạo vật liệu laser. Do tiết diện hấp thụ neutron nhiệt cao của dysprosi, các cermet của oxit dysprosi-niken được sử dụng trong các thanh kiểm soát hấp thụ neutron của các lò phản ứng hạt nhân. Các chalcogen dysprosi-cadmi là nguồn bức xạ hồng ngoại hữu ích trong nghiên cứu các phản ứng hóa học. Do dysprosi và các hợp chất của nó có độ cảm từ cao nên chúng được sử dụng trong nhiều loại thiết bị lưu trữ dữ liệu, như trong các đĩa CD.
Các nam châm neodymi-sắt-bo có thể chứa tới 6% neodymi được thay thế bằng dysprosi để nâng cao độ kháng từ cho các ứng dụng có nhu cầu như các động cơ dẫn lái cho các dạng xe điện lai ghép. Sự thay thế này có thể đòi hỏi tới 100 gam dysprosi trên mỗi chiếc xe điện lai ghép được sản xuất. Chỉ dựa trên mỗi dự án của Toyota với công suất 2 triệu chiếc mỗi năm, thì việc sử dụng dysprosi trong những ứng dụng như vậy đã có thể nhanh chóng làm cạn kiệt nguồn cung cấp kim loại này. Sự thay thế bằng dysprosi cũng có thể là hữu ích trong các ứng dụng khác, do nó cải thiện khả năng kháng ăn mòn của nam châm.
Dysprosi là một trong các thành phần của Terfenol-D, cùng với sắt và terbi. Ở nhiệt độ phòng, Terfenol-D có độ kháng từ cao nhất trong số các vật liệu đã biết, tính chất này được sử dụng trong các máy biến năng, các thiết bị cộng hưởng cơ học phổ rộng và các kim phun nhiên liệu lỏng độ chính xác cao.
Dysprosi được sử dụng trong các máy đo liều lượng để đo đạc lượng bức xạ ion hóa. Các tinh thể calci fluoride hay calci chloride được kích thích bằng dysprosi. Khi các tinh thể này được đặt vào trong nguồn bức xạ, các nguyên tử dysprosi bị kích hoạt và phát sáng. Sự phát quang này có thể đo đạc được để xác định mức độ phơi nhiễm mà thiết bị đo liều lượng đang hứng chịu.
Các sợi nano chứa các hợp chất của dysprosi có diện tích bề mặt lớn và sức bền cao; vì thế, chúng có thể được sử dụng để gia cố các vật liệu khác và làm chất xúc tác. Các sợi dysprosi(III) oxit hay dysprosi(III) fluoride có thể tạo ra bằng cách đốt nóng dung dịch lỏng chứa DyBr và NaF tới 450 °C ở áp suất 450 barơ trong 17 giờ. Vật liệu này có độ bền đáng kể, tồn tại trên 100 giờ trong các dung dịch lỏng khác nhau ở nhiệt độ trên 400 °C mà không bị hòa tan hay bị kết tập.
Phòng ngừa
Giống như nhiều chất bột khác, bột dysprosi có thể có nguy hiểm cháy nổ khi trộn lẫn với không khí và có mặt nguồn kích cháy. Các lá dysprosi mỏng cũng có thể bị kích cháy bằng tia lửa hay tĩnh điện. Lửa do dysprosi cháy không thể dập tắt bằng nước do nó có thể phản ứng với nước để tạo ra khí hydro dễ cháy. Tuy nhiên, các đám cháy do dysprosi(III) chloride, lại có thể dập tắt bằng nước trong khi dysprosi(III) fluoride và dysprosi(III) oxit là các chất không cháy. Dysprosi(III) nitrat, Dy(NO3)3, là một tác nhân oxy hóa mạnh và dễ dàng bắt cháy khi tiếp xúc với các chất hữu cơ.
Các muối dysprosi hòa tan, như dysprosi(III) chloride và dysprosi(III) nitrat, là hơi độc khi nuốt phải. Tuy nhiên, các muối không hòa tan là không độc. Dựa trên độ độc của dysprosi(III) chloride đối với chuột, người ta ước tính rằng việc nuốt phải từ 500 gam hoặc nhiều hơn có thể dẫn tới tử vong ở người.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nguyên tố hóa học Thể loại:Vật liệu sắt từ  Thể loại:Phát triển năng lượng Thể loại:Họ Lanthan Thể loại:Công nghệ năng lượng tái tạo
Chi Dứa gai
Chi Dứa gai (danh pháp khoa học: Bromelia) là một chi thực vật có nguồn gốc ở khu vực nhiệt đới châu Mỹ, với đặc trưng là các hoa với đài hoa bị nứt sâu, thuộc họ Dứa (Bromeliaceae). Trong tiếng Việt, nó có thể gọi là dứa gai hay dứa dại, tuy nhiên tên gọi dứa dại khá mơ hồ, xem phần lưu ý. Tên gọi này được đặt theo tên của nhà thực vật học người Thụy Điển là Olaf Bromelius (mất năm 1705).
Một số loài
Nó bao gồm các loài sau:
Các sợi dứa gai khá dai thu được từ B. serra và B. hieronymi, cả hai đều được gọi là chaguar, là một trong những yếu tố cơ bản trong nền kinh tế của bộ lạc Wichí tại khu vực bán khô cằn Gran Chaco của Argentina.
Lưu ý
Trong tiếng Việt, từ dứa dại còn được dùng để chỉ một bộ, họ và chi có danh pháp khoa học tương ứng là Pandanales, Pandanaceae và Pandanus không có quan hệ họ hàng gì với chi này và nó được dùng để chỉ các đơn vị phân loại của nhóm thực vật này.
Gurbuz (huyện)
Gurbuz là một huyện thuộc tỉnh Khowst, Afghanistan. Dân số thời điểm năm 1999 là 13,488 người.
Xem thêm
Thể loại:Huyện của tỉnh Khost Thể loại:Huyện của Afghanistan
Hyloniscus taborskyii
Hyloniscus taborskyii là một loài chân đều trong họ Trichoniscidae. Loài này được Frankenberger miêu tả khoa học năm 1940.
Tham khảo
Thể loại:Hyloniscus
Choerades amurensis
Choerades amurensis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Choerades amurensis được Hermann miêu tả năm 1914. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Choerades
Enarsus bakewellii
Enarsus bakewellii là một loài bọ cánh cứng trong họ Zopheridae. Loài này được Pascoe miêu tả khoa học năm 1866.
Tham khảo
B
Oecetis sphyra
Oecetis sphyra là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Tân bắc Thể loại:Oecetis
Oecetis spicata
Oecetis spicata là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Oomorphoides martensi
Oomorphoides martensi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1990.
Tham khảo
Thể loại:Oomorphoides
Antiphrisson adpressus
Antiphrisson adpressus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Antiphrisson adpressus được Loew miêu tả năm 1849. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Antiphrisson
Damo
Sơ lược cốt truyện
Cô tình cờ gặp và trở thành tì nữ của Hwang Bo Joon (Lee Seo Jin), vốn là con của 1 vị quan và 1 nữ nô tì. Từ nhỏ anh đã tỏ ra là người thông minh giỏi giang, nhưng vì thân phận nửa quý tộc nửa thấp hèn của mình mà anh bị đối xử không khác gì kẻ hầu người hạ, luôn phải chịu sự khinh miệt của mọi người, trải qua một tuổi thơ đầy tủi nhục, đến một chữ "cha" cũng chưa bao giờ dám gọi. Hai tâm hồn cô độc đó đó chia sẻ cho nhau suốt 15 năm trời.
15 năm sau, Hwang Bo Joon trở thành Quan Tùng sự của Tả bổ phòng, là quan dưới cấp của Tả bổ tướng, vốn là 1 đại thần thân cận vua. Với bản tính cương trực, một tấm lòng hết lòng vì nước vì dân cộng với võ công cao cường, bên dưới có các quan tướng giỏi giang và trung thành cùng với Chae Ok (Ha Ji Won)- người bạn tâm giao nhưng cũng là tôi tớ của anh - thông minh, xinh đẹp, kiên cường và giỏi võ, phá được biết bao vụ án, làm an lòng dân.
Thời đó nổi lên vụ án làm tiền giả rất nghiêm trọng, Chae Ok được cử giả nam nhân điều tra. Trong lúc điều tra cô gặp được Jang Sung Baek (Kim Min Joon), vốn là thủ lĩnh của một nhóm nổi dậy chống lại triều đình, đồng thời cũng đứng đầu nhóm tội phạm làm tiền giả.
Sau nhiều biến cố cô và Jang Sung Baek đã nảy sinh tình cảm. Nhưng mối nhân duyên suốt 15 năm trời giữa cô với Hwang Bo Joon cũng không dễ gì đứt đoạn. Và từ đó hình thành nên một mối tình tay ba vô cùng phức tạp và bi thương. Và càng rắc rối hơn khi thân phận thật sự của Chae Ok và Jang Sung Baek dần dần hé lộ.
Bộ phim đã đoạt rất nhiều giải thưởng, tạo nên tên tuổi cho nữ diễn viên chính Ha Ji Won và nam diễn viên chính Lee Seo Jin.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim truyền hình Hàn Quốc ra mắt năm 2003
Hyloniscus transsilvanicus
Hyloniscus transsilvanicus là một loài chân đều trong họ Trichoniscidae. Loài này được Verhoeff miêu tả khoa học năm 1901.
Tham khảo
Thể loại:Hyloniscus
Âm mũi ngạc mềm hữu thanh
Âm mũi ngạc mềm hữu thanh hay âm mũi vòm mềm hữu thanh là một phụ âm xuất hiện ở một số ngôn ngữ trên thế giới. Đây là âm ng trong ngắn tiếng Việt hay sing tiếng Anh. Ký hiệu để thể hiện âm này trong Bảng mẫu tự ngữ âm quốc tế là, tương đương với ký hiệu N trong X-SAMPA. Ký hiệu trông hơi tương tự  (âm mũi quặt lưỡi, với cái móc sau hướng về bên phải), và  (âm mũi vòm, với cái móc trước hướng về bên trái).
Nguồn
Ngạc mềm Mũi
Oomorphoides nepalensis
Oomorphoides nepalensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Takizawa miêu tả khoa học năm 1987.
Tham khảo
Thể loại:Oomorphoides
Endeitoma africana
Endeitoma africana là một loài bọ cánh cứng trong họ Zopheridae. Loài này được Pope miêu tả khoa học năm 1961.
Tham khảo
Thể loại:Endeitoma
Gurziwan (huyện)
Gurziwan là một huyện thuộc tỉnh Faryab, Afghanistan. Dân số thời điểm năm 1999 là 54600 người.
Xem thêm
Thể loại:Huyện của tỉnh Faryab Thể loại:Huyện của Afghanistan
Hyloniscus travnicensis
Hyloniscus travnicensis là một loài chân đều trong họ Trichoniscidae. Loài này được Buturovic miêu tả khoa học năm 1955.
Oecetis spinifera
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Oecetis
Chanang
Chanang, (, Hán Việt: Trát Nang huyện) là một huyện của địa khu Sơn Nam (Lhoka), khu tự trị Tây Tạng, Trung Quốc. Người Tạng chiếm trên 99% dân số của huyện.
Ktyr junctus
Ktyr junctus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Ktyr junctus được Becker miêu tả năm 1923. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Ktyr
Endeitoma bonina
Endeitoma bonina là một loài bọ cánh cứng trong họ Zopheridae. Loài này được Nakane miêu tả khoa học năm 1990.
Tham khảo
Thể loại:Endeitoma
Kanon
Kanon (カノン) là một visual novel người lớn phát triển bởi Key, một thương hiệu thuộc Visual Art's, và phát hành tại Nhật Bản vào ngày 4 tháng 6 năm 1999 trên hệ điều hành Windows của máy tính cá nhân (PC). Kanon là trò chơi đầu tay của Key, công ty cũng phát triển nên những tác phẩm nổi tiếng khác như AIR và CLANNAD. Phiên bản dành cho mọi lứa tuổi trên PC phát hành vào tháng 1 năm 2000, sau đó được chuyển sang các hệ máy Dreamcast, PlayStation 2 và PlayStation Portable. Câu chuyện xoay quanh cuộc sống của Aizawa Yuichi, một nam sinh cao trung vừa về lại thành phố nơi mà anh từng đến chơi cách đây bảy năm, cùng một chút hồi ức còn sót lại về những chuyện đã xảy ra ở đó. Anh lần lượt lấy lại ký ức của mình sau khi gặp gỡ một vài cô gái bản xứ.