cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nhân khẩu Nga
Xu hướng
Nguyên nhân của sự gia tăng mạnh về tỷ lệ tử vong này đang được tranh luận rộng rãi. Theo báo cáo năm 2009 của The Lancet, một tạp chí y học của Anh, tư nhân hóa đại chúng, một yếu tố của gói cải cách kinh tế có biệt danh là liệu pháp sốc, rõ ràng tương quan với tỷ lệ tử vong cao hơn. Báo cáo lập luận rằng những người ủng hộ cải cách kinh tế đã bỏ qua chi phí nhân lực cho các chính sách mà họ đang thúc đẩy, như thất nghiệp và đau khổ của con người, dẫn đến cái chết sớm. Những kết luận này đã bị Nhà kinh tế phê phán. Một WHO thông cáo báo chí vào năm 2000, mặt khác, báo cáo lạm dụng rượu phổ biến ở Nga được sử dụng như là lời giải thích phổ biến nhất về tỷ lệ tử vong cao hơn ở nam giới. Một nghiên cứu năm 2008 cho kết quả rất giống nhau.
Một nghiên cứu năm 2009 đổ lỗi cho rượu gây ra hơn một nửa số người chết (52%) trong số những người Nga từ 15 đến 54 tuổi trong thập niên 90. Đối với cùng một nhân khẩu học, điều này so sánh với 4% số ca tử vong cho phần còn lại của thế giới. Nghiên cứu cho biết mức tiêu thụ rượu vào giữa những năm 90 ở Nga trung bình 10,5 lít, và dựa trên các cuộc phỏng vấn cá nhân được thực hiện tại ba thành phố công nghiệp Siberia, Barnaul, Biysk và Omsk. Nhiều nghiên cứu gần đây đã xác nhận những phát hiện này.
Theo ấn phẩm Nhân khẩu học của Nga, tỷ lệ tử vong nam tăng là xu hướng dài hạn từ năm 1960 đến năm 2005. Sự đảo ngược đáng kể duy nhất của xu hướng là do chiến dịch chống rượu của Mikhail Gorbachev gây ra, nhưng hiệu quả của nó là chỉ tạm thời thôi. Theo công bố, tỷ lệ tử vong tăng mạnh vào đầu những năm 1990 là do sự cạn kiệt của hiệu ứng của chiến dịch chống rượu, trong khi cải cách thị trường chỉ có tầm quan trọng thứ yếu. Các tác giả cũng tuyên bố nghiên cứu của Lancet là thiếu sót vì nó đã sử dụng tỷ lệ tử vong năm 1985 làm căn cứ, trong khi thực tế đó là hiệu quả tối đa của chiến dịch chống rượu.
Các yếu tố khác góp phần vào sự sụp đổ, cùng với các vấn đề kinh tế, bao gồm sự tàn lụi của một nhóm người tương đối lớn sinh ra từ năm 1925 đến 1940 (giữa Nội chiến Nga và Thế chiến II), khi tỷ lệ sinh của Nga rất cao, cùng với, trớ trêu thay, một "tiếng vang bùng nổ" trong những năm 1980 có thể đã thỏa mãn nhu cầu của phụ nữ đối với trẻ em, dẫn đến tỷ lệ sinh giảm sau đó.
Các biện pháp của chính phủ để ngăn chặn cuộc khủng hoảng nhân khẩu học là một chủ đề chính của tình trạng quốc gia năm 2006 của Vladimir Putin. Do đó, một chương trình quốc gia đã được phát triển với mục tiêu đảo ngược xu hướng vào năm 2020. Ngay sau đó, một nghiên cứu được công bố vào năm 2007 cho thấy tốc độ giảm dân số đã bắt đầu chậm lại: nếu giảm ròng từ tháng 1 đến tháng 8 Năm 2006 là 408.200 người, là 196.600 người trong cùng kỳ năm 2007. Tỷ lệ tử vong chiếm tới 357.000 người trong số này, thấp hơn 137.000 so với năm 2006.
Sự suy giảm dân số tự nhiên tiếp tục chậm lại trong năm 20082012 do tỷ lệ tử vong giảm và tỷ lệ sinh tăng. Trong năm 2009, dân số đã tăng trưởng hàng năm lần đầu tiên sau 15 năm. Vào tháng 9 năm 2009, Bộ Y tế và Phát triển xã hội báo cáo rằng Nga đã ghi nhận mức tăng dân số tự nhiên lần đầu tiên sau 15 năm, với 1.000 ca sinh nhiều hơn so với tử vong vào tháng 8. Vào tháng 4 năm 2011, Thủ tướng Nga (Tổng thống Nga tính đến năm 2012) Vladimir Putin đã cam kết chi 1,5 nghìn tỷ rúp (32,5 tỷ bảng Anh hoặc 54 tỷ USD) cho các biện pháp khác nhau để tăng tỷ lệ sinh giảm của Nga lên 30% trong bốn lần tiếp theo năm
Biobío
Biobío có thể chỉ:
Nhân khẩu Nga
Xu hướng
Năm 2012, tỷ lệ sinh tăng trở lại. Nga đã ghi nhận 1.896.263 ca sinh, con số cao nhất kể từ năm 1990, và thậm chí vượt quá số sinh hàng năm trong giai đoạn 1967 Tắt1969, với TFR là 1.691, cao nhất kể từ năm 1991. (Nguồn: Bảng thống kê quan trọng dưới đây). Trên thực tế, Nga, mặc dù chỉ có nhiều người hơn Nhật Bản một chút, gần đây đã có gần gấp đôi số lần sinh như đất nước đó. Số lần sinh dự kiến ​​sẽ giảm trong vài năm tới vì phụ nữ sinh vào thời kỳ sinh nở vào những năm 1990 bước vào những năm sinh nở chính, nhưng điều này đã không xảy ra nhờ sự tăng trưởng liên tục của TFR. Các số liệu trong năm 2013-2015 một lần nữa cho thấy khoảng 1,9 triệu ca sinh, tương đương với năm 2012, nhưng vì số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ đang giảm, đặc biệt là đối với những người ở độ tuổi 20, TFR thực sự đã tăng lên 1.777, nơi đặt Nga tại 9 hoặc 10 quốc gia đầu tiên trong số 50 quốc gia phát triển và ở vị trí thứ 6 ở ​​châu Âu.
Năm 2017, số ca sinh đã giảm vì một cuộc suy thoái khác xảy ra ở Nga bắt đầu từ năm 2014. Tuy nhiên, số ca tử vong cũng giảm do cải thiện sức khỏe.
Tuổi thọ
Tuổi thọ của Người Nga đều phụ thuộc vào sức khỏe của họ.
Bàn thờ
300px|nhỏ|phải|Bàn thờ [[Yết Kiêu tại Đền thờ Đức Thánh Trần, Quận 1, thành phố Hồ Chí Minh]] Bàn thờ là những cấu trúc mà trên đó có những vật cúng tế, được sử dụng cho các hoạt động, mục đích tôn giáo, tín ngưỡng. Tại Việt Nam, bàn thờ phổ biến tại những nơi cư trú của người Việt hoặc những không gian sinh hoạt tôn giáo như đình, chùa, nhà thờ họ. Bàn thờ được phân loại theo mục đích thờ cúng bao gồm bàn thờ gia tiên, bàn thờ Phật, bàn thờ Chúa, bàn thờ tổ. Phân loại theo mẫu mã thường dành cho tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt, bao gồm: bàn thờ chân vuông (các loại án gian và bàn ô xa) bàn thờ chân quỳ (sập thờ, bàn thờ chân quỳ dạ cá). Bàn thờ được sản xuất từ các cơ sở nhỏ lẻ, mang tính chất nghề truyền thống, kết hợp giữa nghề mộc và chạm khắc thủ công trên gỗ.
Phân loại
300px|nhỏ|phải|Bàn thờ trước chánh điện chùa Giác Lâm Bàn thờ cho mục đích tín ngưỡng Bàn thờ sử dụng phổ biến trong tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên ông bà (đạo ông bà) và tín ngưỡng thờ thần linh, thờ mẫu của người Việt Nam. Bàn thờ thường được đặt ở nơi tôn nghiêm nhất trong nhà ở hoặc những nơi thờ tự công cộng. Trên bàn thờ có bày các đồ thờ và vật phẩm phụng, thường được phân chia rõ ràng: nửa phía trong là phần thờ, nửa phía ngoài là phần phụng, lấy bát hương làm ranh giới giữa hai phần. Ở phần thờ là nơi đặt các đồ thờ, thường không thay đổi, dịch chuyển (trừ khi cần làm sạch, vệ sinh). Ở phần phụng là nơi đặt các đồ cúng như hoa quả bánh trái, tiền vàng mã. Người ta có thể đặt cỗ mặn ở phần phụng hoặc sử dụng một bàn phụ riêng để bày đồ cúng mặn (phân biệt với đồ chay). Bàn phụ này còn gọi là bàn cơm hoặc bàn con.
Bàn thờ cho mục đích tôn giáo
Ở Việt Nam phổ biến là đạo Phật và đạo Kitô giáo (đạo Thiên Chúa), do đó ở nơi thờ tự của các tôn giáo này đều có bàn thờ để hành lễ. Bàn thờ Phật thường có hình tượng hoa sen, bên cạnh các tích cổ phổ biến như tứ linh, cửu long hoặc tứ quý,.... Trong khi đó, bàn thờ Chúa được trang trí bằng các họa tiết hoa văn như lá nho, lá vật. Cả bàn thờ Phật và bàn thờ Chúa thường được sơn son thiếp vàng (sơn son phủ hoàng kim) theo kỹ thuật sơn phủ truyền thống của người Việt.
Bàn thờ treo tường
Bàn thờ treo tường từ lâu đã trở thành một trong những đồ nội thất không thể thiếu trong gia đình của mỗi người Việt Nam. Thờ phụng những người đã khuất nhằm thể hiện sâu sắc đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của người Việt. Bên cạnh đó, việc thờ cúng còn được xem là đem lại sự may mắn, bình yên cho gia chủ. Đây là mẫu bàn thờ được thiết kế nhỏ gọn phù hợp với các không gian nhỏ. Bàn thờ loại này được treo lên tường với vị trí cách sàn 1-2m.
Bàn thờ đứng
Án gian thờ hay bàn thờ đứng thực chất là một dạng khác của bàn thờ. Bàn thờ loại này được chạm khắc thêm các họa tiết cầu kỳ, tỉ mỉ hơn và được sơn son thếp vàng rất sang trọng, đẳng cấp. Do đó, án gian thờ đẹp một cách nổi bật, thường được sử dụng ở các không gian rộng rãi trang trọng như nhà thờ tổ, phòng thờ gia tiên, từ đường, đình chùa. Theo văn hóa tín ngưỡng của người Việt, mỗi gia đình đều dành ra một khoảng không gian rộng rãi, trang trọng nhất để đặt bàn thờ.
Đọc thêm
Thể loại:Tín ngưỡng Thể loại:Tín ngưỡng dân gian Việt Nam Thể loại:Tín ngưỡng dân gian
Çatma, Lalapaşa
Çatma là một xã thuộc huyện Lalapaşa, tỉnh Edirne, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 48 người.
Schoenocaulon mortonii
Schoenocaulon mortonii là một loài thực vật có hoa trong họ Melanthiaceae. Loài này được Brinker miêu tả khoa học đầu tiên năm 1942.
Liên kết ngoài
Thể loại:Schoenocaulon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1942
Xã Silver Leaf, Quận Becker, Minnesota
Xã Silver Leaf (Silver Leaf Township) là một xã thuộc quận Becker, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 534 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Minnesota Thể loại:Quận Becker, Minnesota
Botrychium yaaxudakeit
Botrychium yaaxudakeit là một loài dương xỉ trong họ Ophioglossaceae. Loài này được Stensvold & Farrar mô tả khoa học đầu tiên năm 2002. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Botrychium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2002 Thể loại:Unresolved names
Em còn nhớ hay em đã quên
Em còn nhớ hay em đã quên là một bộ phim độc lập của Việt Nam sản xuất năm 1992, do Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Hữu Phần biên kịch và đồng đạo diễn với Phi Tiến Sơn. Bộ phim lấy cảm hứng từ nội dung 11 ca khúc do nhạc sĩ Trịnh Công Sơn sáng tác, phim được phát hành đem lại nhiều thành công cả về doanh thu lẫn nghệ thuật.
Nội dung
*** Nội dung xoay quanh các nhân vật chính hoàn toàn hư cấu và chỉ mượn hình tượng Trịnh Công Sơn, Khánh Ly, Diễm,...
Trong một trận chiến Quang Sơn -một lính Việt Nam Cộng Hòa- đào ngũ về nhà, khi không còn bị quân đội truy lùng anh tìm đến nhà cô bạn gái Diễm. Nhưng Diễm đã vào miền Nam sinh sống, Sơn buồn bã rồi lên Đà Lạt ẩn dật; tại đây anh gặp Huyền My, một ca sĩ không chuyên có giọng hát đặc biệt.
Sơn nhận dạy nhạc và viết các bài hát mới cho Huyền My rồi hai người dần nảy sinh tình cảm; khả năng ca hát của Huyền My được Tuấn, một doanh nhân Sài Gòn để ý. Trong thời gian Sơn bị bỏ tù, Huyền My đã lấy Tuấn và vào Sài Gòn lập nghiệp, trở thành một ca sĩ khá nổi tiếng. Sơn ra tù thì mới biết chuyện này, anh buồn bã lang thang khắp Đà Lạt và gặp Thúy, cô bé hàng xóm ở quê bị dòng đời xô đẩy. Giai đoạn cuối của cuộc chiến, Sơn tham gia các phong trào phản chiến của sinh viên, một lần Huyền My tình cờ thấy Sơn biểu diễn trong một phóng sự, cô bắt đầu lo lắng không biết phải đối mặt với Sơn thế nào nếu có dịp gặp lại. Không lâu sau Huyền My và Tuấn rời bỏ Việt Nam, còn Sơn bất chấp nguy hiểm của bon đạn vào Sài Gòn tìm người yêu.
Sơn đến được nhà Tuấn thì họ đã dọn đi, Sơn lại lang thang ở Sài Gòn và gặp lại Diễm xưa, nay đã lập gia đình và có hai đứa con. Sau cuộc hàn huyên chuyện cũ, Sơn lại bắt đầu cuộc phiêu bạt mới và những sáng tác mới.
Nhạc phim
*** Theo trình tự được hát trong phim, không tính nhạc nền không lời Các bài hát nhân vật Huyền My được lồng giọng hát Thùy Dung, một số khác do ca sĩ của ban nhạc Hoa sữa và dàn nhạc của Unifilm thể hiện. Thu âm tại DIHAVINA và Studio của nhạc sĩ Phó Đức Vạn.
Kịch bản
Giữa thập niên 1980, đạo diễn Nguyễn Hữu Phần đọc được một bài viết của Khánh Ly về Trịnh Công Sơn, vốn có sự ngưỡng mộ nên Nguyễn Hữu Phần quyết định làm phim lấy cảm hứng từ vị nhạc sĩ này. Cuối thập niên 1980, ông vào Sài Gòn tìm Trịnh Công Sơn xin phép sử dụng một số bài hát của ông để làm phim và lập tức ký hợp đồng bản quyền. Năm 1990, Nguyễn Hữu Phần nộp kịch bản nhưng bị Hãng Phim truyện Việt Nam từ chối sản xuất vì bị cho là nội dung mơ hồ.
Năm 1992, Nguyễn Hữu Phần cùng một số đồng nghiệp vay vốn tự sản xuất bộ phim.
Quay phim
Vai diễn Quang Sơn dựa trên Trịnh Công Sơn được giao cho Lê Công Tuấn Anh, vai Diễm được giao cho diễn viên trẻ Trương Ngọc Ánh, nhưng vai diễn Huyền My lại được tuyển chọn muộn nhất. Đạo diễn Nguyễn Hữu Phần đã cầu kỳ chọn lựa một diễn viên có nét tương đồng với ca sĩ Khánh Ly, đạo diễn Nguyễn Quang Vinh, người cùng góp vốn, đã chọn được người mẫu trẻ Thanh Xuân và mau chóng ký hợp đồng, đặt cọc tiền công. Dù không hợp ý, nhưng đạo diễn Nguyễn Hữu Phần vẫn để cô người mẫu tham gia, nhưng cũng nhanh chóng hủy hợp đồng vì Thanh Xuân diễn xuất không đạt yêu cầu. Trong thời gian tìm diễn viên phù hợp, Nguyễn Hữu Phần đã cho quay các cảnh Quang Sơn phiêu bạt.
Một người đồng nghiệp tại Huế đã giới thiệu cho Nguyễn Hữu Phần một sinh viên trung cấp nghệ thuật 22 tuổi, mới ra trường, tên Hoàng Hồng Nhị; ấn tượng gặp mặt ban đầu không được tốt vì cô gái đã có hai con nên phong cách không được gọn gàng. Nguyễn Hữu Phần ra về cùng lời mời cô đến thăm phim trường khi có điều kiện, không lâu sau Hồng Nhị đến trường quay và có dịp nói chuyện với đạo diễn. Đoàn làm phim đã bí mật quay lại cuộc nói chuyện và khi xem lại thần thái của cô qua video, đạo diễn Nguyễn Hữu Phần quyết định chọn cô đóng vai Huyền My.
Bộ phim được quay trong 45 ngày, bối cảnh từ Huế, Nha Trang, Đà Lạt.
Hậu trường
Các ca khúc trong phim do ca sĩ Thùy Dung thể hiện, lúc bấy giờ đang là sinh viên Nhạc viện Hà Nội và mới giành Giải nhất Cuộc thi hát đơn ca toàn quốc.
Agelena scopulata
Agelena scopulata là một loài nhện trong họ Agelenidae.
Em còn nhớ hay em đã quên
Hậu trường
Khi bộ phim ra mắt, một doanh Việt kiều đã ngỏ ý mua bản quyền phát hành bộ phim tại nước ngoài nhưng muốn thay giọng hát Thùy Dung bằng giọng Khánh Ly; cả đạo diễn Nguyễn Hữu Phần và nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đều không đồng ý và từ chối đề nghị này.
Agelena scopulata
Loài này thuộc chi Agelena. Agelena scopulata được Jia-Fu Wang miêu tả năm 1991.
Em còn nhớ hay em đã quên
Hậu trường
Sau thành công của bộ phim, Hoàng Hồng Nhị ấp ủ mong muốn tham gia nghệ thuật, cô đã chia tay với chồng, là một ca sĩ nghiệp dư và quyết định vào thành phố Hồ Chí Minh lập nghiệp. Tuy nhiên, sự nghiệp của cô không được nhú ý, Trương Ngọc Ánh từng bắt gặp cô làm vũ công trong một vũ trường.
Agelena scopulata
Tham khảo
S
Em còn nhớ hay em đã quên
Hậu trường
Khi tham gia bộ phim, Trương Ngọc Ánh mới 17 tuổi là học sinh trường Lý Thường Kiệt.
Phát hành
Là một bộ phim độc lập nên đạo diễn Nguyễn Hữu Phần đã tự mở họp báo ra mắt và đưa bộ phim đi giới thiệu khắp cả nước.
Bộ phim có kinh phí khoảng 130 triệu và thu về 170 triệu.
Giải thưởng
Bộ phim giành được 4 giải cho hạng mục Phim video tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ XI, tổ chức tại Hải Phòng năm 1993:
Với “Em còn nhớ hay em đã quên”, đạo diễn Nguyễn Hữu Phần đã chứng minh được một điều: Phim ăn khách, thu được lãi vẫn có thể là phim nghệ thuật chứ không nhất thiết phải là phim chạy theo thị hiếu khán giả.
Coenotephria mathewi
Tham khảo
Thể loại:Coenotephria
Xenographia lignataria
Xenographia lignataria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xenographia
Astragalus talassicus
Astragalus talassicus là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Popov miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
T
Epilobium rivulare
Epilobium rivulare là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo chiều. Loài này được Wahlenb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1820.
Liên kết ngoài
Thể loại:Epilobium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1820
Tricholabus punctiventris
Tricholabus punctiventris là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tricholabus
Kebbe Koppalu, Hunsur
Kebbe Koppalu là một làng thuộc tehsil Hunsur, huyện Mysore, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Làng ở huyện Mysore
Piper tonduzii
Piper tonduzii là một loài thực vật có hoa trong họ Hồ tiêu. Loài này được C. DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1899.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Hồ tiêu Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1899
Crossotus brunneopictus
Crossotus brunneopictus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Crossotus
Biobío (sông)
Sông Biobío (tiếng Tây Ban Nha: Río Biobío) hay sông Bío Bío là dòng sông lớn thứ hai Chile xét về lưu lượng. Sông bắt nguồn từ hồ Icalma và hồ Galletué trên dãy Andes, băng qua 380 km đất liền trước khi đổ vào vịnh Arauco thuộc Thái Bình Dương.
Các phụ lưu lớn của sông Biobío là sông Malleco và sông Laja. Sông dài thứ hai Chile, chỉ sau sông Loa và có lưu vực rộng thứ ba nước này, xếp sau lưu vực sông Loa và sông Baker. Biobío cũng là sống rộng nhất Chile với chiều rộng bình quân là 1 km. Có bốn cây cầu bắc qua sông này tại vùng đô thị Concepción: cầu đường sắt Biobío (1889), cầu Biobío (1942), cầu Juan Pablo II (1973) và cầu Llacolén (2000).
nhỏ|phải|250px|Sông Biobío đoạn qua Concepción, chẳng bao xa nữa là đến cửa sông đổ ra Thái Bình Dương.
Dòng chảy
Sông Biobío khởi nguồn từ bờ đông hồ Galletué. Sau khi chảy về hướng đông vài kilômét, sông gặp nguồn nước của hồ Icalma do một con suối ngắn dẫn đến. Tiếp theo Biobío đảo dòng chảy về hướng tây bắc, uốn khúc quanh co qua thung lũng dãy Andes rộng lớn và nhận thêm nước từ một số phụ lưu nhỏ (sông Lonquimay và Rahue, trong đó Longquimay nhận nước từ một số sông băng trên núi Sierra Nevada). Từ chỗ hợp lưu với dòng Rahue, khúc phía trên của sông Biobío (gọi là Alto Bio Bío) bắt đầu chảy nhanh qua một thung lũng hẹp được bao bọc bởi núi non ngày một dốc đứng khi sông chảy xuống nơi thấp hơn. Sau khi bị ngăn bởi đập Ralco, chảy men theo đoạn tây nam của núi lửa Callaqui rồi đổ xuống hồ chứa nước Pangue.
Sau khi đến được thung lũng Longitudinal, sông chảy qua một vùng đất khá bằng phẳng và hợp cùng các sông Duqueco và Bureo thành một sông rộng hơn và chảy chậm hơn. Đến gần Nacimiento thì khúc giữa của sống Biobío hợp với sông Vergara, tiêu nước cho cả một vùng rộng lớn của bồn địa sông phía nam sau khi nhận nước từ sông Malleco, sông Renaico và sông Rahue. Về sau Biobío tiếp tục hợp với sông Tavolevo chảy từ dãy Nahuelbuta về phía đông, sông Guaqui chảy từ vùng đối thấp dưới chân dãy Andes từ phía đông chảy tới và sông Rele chảy từ vùng sườn dốc phía đông dãy Nahuelbuta ở phía tây tới.
Về phía đông của dãy núi duyên hải Chile, gần các thành phố San Rosendo và La Laja, sông Biobío lại nhập cùng sông Laja. Từ đây chiều rộng của sông tăng lên đáng kể và đạt tới 2 km tại cửa sông đổ vào Thái Bình Dương (gần San Pedro de la Paz, Đại Concepción). Dọc đường đi còn có sông Quilacoya đổ vào bờ bắc sông Biobío tại một vị trí cách thị trấn Hualqui 9 km.
Lịch sử
Tên gọi "Biobío" bắt nguồn từ tiếng Mapudungun - một ngôn ngữ Mapuche. Trong giai đoạn sau của cuộc chiến tranh Arauco, dòng sông từng là biên giới giữa vùng La Araucanía do người Mapuche tự trị ở phía nam và vùng do Vương quốc Chile dưới quyền Tây Ban Nha quản lý. Đến thập niên 1880, lãnh thổ phía nam con sông này mới sáp nhập vào Chile thông qua các chiến dịch "Thái Bình Dương hóa Araucanía".
Trước đây tàu thuyền có thể đi trên sống đến tận thành phố Nacimiento. Tuy nhiên, nạn chặt gỗ quá mức trong thế kỷ 20 đã gây xói mòn đất nghiêm trọng, khiến dòng sông bị bồi tụ phù sa nên giao thông của tàu thuyền cũng chấm dứt.
Coenotephria mediofumata
Coenotephria mediofumata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Coenotephria
Hum, Croatia
Hum (Colmo; Cholm) là một thị trấn trong vùng Istria, nằm phía tây bắc nước Croatia. Độ cao so với mực nước biển của thị trấn này là 349 m. Năm 2011, Hum có dân số là 21 người.
Xenographia manifesta
Liên kết ngoài
Thể loại:Xenographia
Solanum lanceolatum
Solanum lanceolatum là loài thực vật có hoa trong họ Cà. Loài này được Cav. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1794.
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1794 Thể loại:Thực vật Brasil Thể loại:Thực vật Nam Mỹ
Tricholabus serricornis
Tricholabus serricornis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tricholabus
Agelena secsuensis
Agelena secsuensis là một loài nhện trong họ Agelenidae.
Loài này thuộc chi Agelena. Agelena secsuensis được Lendl miêu tả năm 1898.
Tham khảo
S
Suberanthus canellifolius
Liên kết ngoài
Thể loại:Suberanthus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1981
Schoenocaulon oaxacense
Schoenocaulon oaxacense là một loài thực vật có hoa trong họ Melanthiaceae. Loài này được (Frame) Zomlefer & Judd mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.
Liên kết ngoài
Thể loại:Schoenocaulon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2008
Iranocypris typhlops
Iranocypris typhlops là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae, là loài duy nhất thuộc chi đơn loài Iranocypris. Đây là loài đặc hữu của Iran.
Xã Silverton, Quận Pennington, Minnesota
Xã Silverton (Silverton Township) là một xã thuộc quận Pennington, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 187 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Minnesota Thể loại:Quận Pennington, Minnesota
Çömlekköy, Lalapaşa
Çömlek là một xã thuộc huyện Lalapaşa, tỉnh Edirne, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 136 người.
Crossotus capucinus
Crossotus capucinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Crossotus
Xenographia omorhusia
Xenographia omorhusia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xenographia
Piper toronotepuiense
Piper toronotepuiense là một loài thực vật có hoa trong họ Hồ tiêu. Loài này được Steyerm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1984.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Hồ tiêu Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1984
Solanum lasianthum
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1852
Coenotephria metoporina
Coenotephria metoporina là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Coenotephria
Kebbehalli, Kanakapura
Kebbehalli là một làng thuộc tehsil Kanakapura, huyện Ramanagara, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Ramanagara (huyện)
Thực vật hàng năm
Cây hàng năm là các loại cây hoàn thành vòng đời của nó, từ lúc nảy mầm đến lúc tạo hạt giống, trong vòng một năm, và sau đó chết. Loài cây hàng năm mùa hè nảy mầm vào mùa xuân hoặc đầu mùa hè và trưởng thành vào mùa thu cùng năm. Cây hàng năm mùa đông nảy mầm trong mùa thu và trưởng thành trong mùa xuân hoặc mùa hè năm sau. Một chu kỳ sống hạt-đến-hạt cho cây hàng năm có thể xảy ra trong ít nhất là một tháng ở một số loài, mặc dù hầu hết trải qua vài tháng. Cải dầu có thể trải qua quá trình hạt-đến-hạt trong khoảng năm tuần trong điều kiện được chiếu sáng bằng đèn huỳnh quang. Kiểu trồng này trồng thường được sử dụng trong các lớp học của ngành giáo dục. Nhiều loài hàng năm sa mạc là phanerophytes vì vòng đời hạt-đến-hạt chỉ vài tuần và chúng dành phần lớn thời gian trong năm dưới dạng hạt để sống sót qua thời gian khô hạn.
Trong trồng trọt, nhiều cây lương thực được trồng hàng năm, bao gồm hầu như tất cả các loại ngũ cốc được thuần hóa. Một số cây lâu năm được trồng trong vườn như hàng năm cho thuận tiện.
Tham khảo
Thể loại:Thực vật Thể loại:Thực vật vườn Thể loại:Trồng trọt và làm vườn
Tricholinum orientale
Tricholinum orientale là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tricholinum
Orthosiphon adenocaulis
Orthosiphon adenocaulis là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được A.J.Paton & Hedge mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Liên kết ngoài
Thể loại:Orthosiphon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1998
Epilobium roseum
Epilobium roseum là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo chiều. Loài này được (Schreb.) Schreb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1771.
Liên kết ngoài
Thể loại:Epilobium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1771
Epilobium rostratum
Epilobium rostratum là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo chiều. Loài này được Cheeseman mô tả khoa học đầu tiên năm 1895.
Liên kết ngoài
Thể loại:Epilobium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1895
Schoenocaulon obtusum
Schoenocaulon obtusum là một loài thực vật có hoa trong họ Melanthiaceae. Loài này được Brinker miêu tả khoa học đầu tiên năm 1942.
Botryopteris crenata
Botryopteris crenata là một loài dương xỉ trong họ Ophioglossaceae. Loài này được C.Presl mô tả khoa học đầu tiên năm 1848. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Botryopteris crenata
Coenotephria microcyma
Coenotephria microcyma là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Coenotephria
Trichomma babai
Trichomma babai là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trichomma
Xenographia semifusca
Xenographia semifusca là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xenographia
Xã Sinclair, Quận Clearwater, Minnesota
Xã Sinclair (Sinclair Township) là một xã thuộc quận Clearwater, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 164 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Minnesota Thể loại:Quận Clearwater, Minnesota
Crossotus falzonii
Crossotus falzonii là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Crossotus
Astragalus talbotianus
Astragalus talbotianus là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Aitch. & Baker miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
T
Çömlekakpınar, Lalapaşa
Çömlekakpınar là một xã thuộc huyện Lalapaşa, tỉnh Edirne, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 617 người.
Agelena sherpa
Agelena sherpa là một loài nhện trong họ Agelenidae.
Loài này thuộc chi Agelena. Agelena sherpa được Nishikawa miêu tả năm 1980.
Tham khảo
S Thể loại:Động vật được mô tả năm 1980
Coenotephria misera
Coenotephria misera là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Piper tortivenulosum
Piper tortivenulosum là một loài thực vật có hoa trong họ Hồ tiêu. Loài này được Yunck. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1966.
Coenotephria misera
Tham khảo
Thể loại:Coenotephria
Piper tortivenulosum
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Hồ tiêu Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1966
Rana miadis
Rana miadis (tên tiếng Anh: Island Leopard Frog) là một loài ếch trong họ Ranidae. Chúng là loài đặc hữu của Nicaragua nơi nó được gọi là rana leopardo isleña.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Động vật Nicaragua Thể loại:Rana Thể loại:Động vật đặc hữu Nicaragua
Suberanthus hincheanus
Suberanthus hincheanus là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Urb. & Ekman) Borhidi miêu tả khoa học đầu tiên năm 1983.
Liên kết ngoài
Thể loại:Suberanthus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1983
Suberanthus neriifolius
Liên kết ngoài
Thể loại:Suberanthus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1981
Epilobium rotundifolium
Epilobium rotundifolium là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo chiều. Loài này được G.Forst. mô tả khoa học đầu tiên năm 1786.
Liên kết ngoài
Thể loại:Epilobium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1786
Schoenocaulon officinale
Schoenocaulon officinale là một loài thực vật có hoa trong họ Melanthiaceae. Loài này được (Schltdl. & Cham.) A.Gray miêu tả khoa học đầu tiên năm 1840.
Dãy núi Jizera
Dãy núi Jizera hoặc dãy núi Izera (Góry Izerskie; Isergebirge) là một phần phía tây của dãy Sudetes trên biên giới giữa Cộng hòa Séc và Ba Lan. Dãy núi được đặt tên từ sông Jizera, nó nổi lên ở nền móng phía nam của khối núi Smrk.
Địa lý
Dãy núi trải dài từ dãy núi Lusatian (dãy núi Zittau) ở phía tây bắc đến Krkonoše ở phía đông nam. Dãy núi Jizera bao gồm các nguồn của sông Jizera, cũng như của Kwisa và Lusatian Neisse.
Phần chính ở phía Nam được hình thành từ đá granite, ở phía bắc từ các đá gneis và đá phiến mica, với một số khu vực được hình thành từ đá bazan.
Các điều kiện thời tiết được đặc trưng bởi lượng mưa trên trung bình hàng năm. Vào ngày 30 tháng 7 năm 1897, trạm đo tại Nová Louka đã ghi lại lượng mưa hàng ngày lên tới 345,1  mm (13,6 inch), vẫn là một kỷ lục chưa bị phá vỡ ở châu Âu.
Đỉnh núi
trái|nhỏ| Những khu rừng rậm rạp trên đỉnh Smrk (Tafelfichte) vào khoảng năm 1900 trái|nhỏ| Rừng chết trên đỉnh Smrk năm 2003 Đỉnh cao nhất là Wysoka Kopa (Hinterberg, 1.127  m, 3.698 feet) gần thị trấn Szklarska Poręba ở Ba Lan. Tuy nhiên, một ngọn núi nổi tiếng hơn là Smrk (1124  m, 3.688 feet), với một tháp quan sát được xây dựng lại gần đây. Các đỉnh khác bao gồm Jizera (1.122  m, 3.681 feet) và Stóg Izerski (Heufuder, 1.107   m, 3.632). Các đỉnh theo thứ tự độ cao:
Lịch sử
nhỏ| Mỏ [[thạch anh "Stanisław" ]] Các khu định cư đầu tiên trong khu vực có từ thời tiền sử. Sau đó, Celts, các bộ lạc Đức cư trú trong các thung lũng cho đến khi họ rời đi vào thế kỷ thứ 5. Sau đó đến Lusatian Sorbs. Vào thế kỷ 14, những người thực dân nói tiếng Đức đã đến và bắt đầu dọn sạch những khu rừng nguyên sinh rậm rạp. Các khu định cư vĩnh viễn được thành lập. Vào thế kỷ 16, một số đồ thủy tinh đã được tìm thấy. Chế tạo thủy tinh có ảnh hưởng sâu sắc đến hệ sinh thái. Rừng nguyên sinh dần được thay thế bằng độc canh cây vân sam phát triển nhanh. Các ngành công nghiệp quan trọng khác bao gồm khai thác thiếc, luyện kim và dệt may. Tabulový kámen (Tafelstein), 1072  m) ở rìa phía bắc của Núi Smrk đánh dấu đường biên giữa các tài sản của Bá tước  ở Friedland, Bohemia, gia đình von Gersdorff từ Meffersdorf, Upper Lusatia (Unięcice, hiện là một phần của Wigandsthal) và Bá tước Schaffgotsch từ Schreiberhau, Silesia.
Trong nửa sau của thế kỷ 20, đặc điểm của dãy núi Jizera đã thay đổi hoàn toàn. Người Đức trong khu vực đã bị trục xuất vào năm 1945 và được thay thế bằng người Ba Lan (nay ở phía Ba Lan và Cộng hòa Séc) ở Tiệp Khắc phía bên của dãy núi. Hệ sinh thái bị ảnh hưởng nặng nề bởi khí thải, được sản xuất bởi các nhà máy điện đốt than non nằm trong lưu vực Zittau, một phần của Tam giác đen sinh thái của châu Âu. Rừng vân sam suy yếu, đề kháng kém với nhiều loại ký sinh trùng khác nhau, đang trên bờ vực tuyệt chủng. Các phần cao hơn của các ngọn núi, đã từng được trồng dày đặc, phần lớn trở thành đồi trọc, một phần cũng là do nạn phá rừng quá mức. Những con đường mới cắt qua cảnh quan hẻo lánh một thời.
Tình hình chỉ được cải thiện sau khi chủ nghĩa cộng sản sụp đổ năm 1989. Các mỏ than lộ thiên ở Đông Đức cũ đã bị đóng cửa, cũng như một số nhà máy điện lớn. Các bộ lọc phát thải đã được lắp đặt tại Nhà máy điện Turów rộng lớn ở Bogatynia bên phía Lusatian Neisse của Ba Lan. Đồng thời các dự án trồng rừng quy mô lớn đã được bắt đầu.
Du lịch
nhỏ|Túp lều trên núi Chatka Górzystów trong phần phía Ba Lan của dãy núi Jizera Dãy núi Jizera là một địa điểm hấp dẫn cho các môn thể thao mùa đông, đi xe đạp và đi bộ đường dài. Trung tâm Bedřichov cho cả trượt tuyết xuống dốc và trượt tuyết. Các cuộc đua xuyên quốc gia Jannerská  50 và Bieg Piastów (ở Polana Jakuszycka) diễn ra ở đó. Vào mùa hè, MTB cũng đang được phổ biến.
Liên kết ngoại
Thể loại:Dãy núi Cộng hòa Séc Thể loại:Dãy núi Ba Lan Thể loại:Rừng nguyên sinh Thể loại:Số liên kết bản mẫu Interlanguage link
Xenomusa metallica
Xenomusa metallica là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xenomusa
Trọng trường Trái Đất
thumb|300px|right|Trọng trường Trái Đất do NASA thực hiện trong phi vụ thí nghiệm [[Gravity Recovery and Climate Experiment|GRACE, thể hiện độ lệch với trọng trường lý thuyết của dạng Trái Đất làm trơn lý tưởng, vốn được gọi là ellipsoid Trái Đất. Màu đỏ là nơi trọng trường mạnh hơn giá trị tiêu chuẩn, còn màu lam là nơi yếu hơn.]] Trọng trường Trái Đất (Gravity of Earth), ký hiệu là g, đề cập đến gia tốc mà Trái Đất gây ra cho các đối tượng ở trên hoặc gần của bề mặt Trái Đất. Trong hệ đơn vị SI gia tốc này được đo bằng mét trên giây bình phương (ký hiệu (m/s2 hoặc m•s−2), hoặc tương đương với Newtons trên kilogram (N/kg hoặc N•kg−1). Nó có giá trị xấp xỉ 9,81 m/s2, tức là nếu bỏ qua ảnh hưởng của sức cản không khí, tốc độ của một vật rơi tự do gần bề mặt Trái Đất sẽ tăng thêm khoảng 9,81 m/s (32,2 ft/s) sau mỗi giây. Giá trị này đôi khi được gọi không chính thức là g nhỏ (ngược lại, các hằng số hấp dẫn G được gọi là G lớn).
Nghiên cứu trọng trường Trái Đất là một lĩnh vực của địa vật lý. Kết quả của nghiên cứu cũng áp dụng để miêu tả trọng trường tại các hành tinh, các thiên thể khác.
Trên thực tế, trọng lực Trái Đất thật sự phụ thuộc vào vị trí. Xét trên bề mặt Trái Đất, giá trị trung bình của trọng lực Trái Đất là 9,80665 m/s², với nhiều ký hiệu khác nhau, lần lượt là gn, ge (đôi khi là giá trị pháp tuyến xích đạo của Trái Đất, 9,78033 m/s2),g0, hoặc đơn giản là g.
Trọng lượng của một vật trên bề mặt Trái Đất là lực hướng xuống của vật đó, được đề cập ở Định Luật II Newton, hay F = ma (lực kéo = trọng lượng x gia tốc). Gia tốc trọng trường cũng góp phân vào gia tốc trọng lực, nhưng đối với các yếu tố khác, chẳng hạn như sự tự chuyển động của Trái Đất cũng đóng góp một phần vào và làm ảnh hưởng đến trọng lượng của vật. Trọng lực thường không bao gồm lực hút của Mặt Trời hay Mặt Trăng (liên quan đến hiện tượng thủy triều).
Maria Pia của Ý
Maria Pia của Ý, hay Maria Pia của Savoia (14 tháng 02 năm 1847 - 05 tháng 07 năm 1911) là một Vương hậu Bồ Đào Nha với tư cách là vợ Luís I của Bồ Đào Nha. Vào ngày lễ rửa tội của mình, Đức Giáo hoàng Piô IX, cha đỡ đầu của bà, đã cho bà một hoa hồng vàng. Maria Pia đã kết hôn với vua Luís vào ngày 06 Tháng 10 năm 1862 tại Lisboa. Bà là nữ chủ nhân lớn của Dòng Thánh Isabel.
Tham khảo
Thể loại:Vương nữ Ý Thể loại:Vương tộc Savoia Thể loại:Vương nữ Thể loại:Vương hậu Bồ Đào Nha Thể loại:Sinh năm 1847 Thể loại:Mất năm 1911 Thể loại:Người Ý thế kỷ 19 Thể loại:Người Torino
Trọng trường Trái Đất
Sự thay đổi về độ lớn
Trọng lực trên bề mặt Trái Đất dao động vào khoảng 0,7%, từ 9,7639 m/s2 tại núi Nevado Huascarán ở Peru đến 9,8337 m/s2 tại bề mặt của biển Bắc Băng Dương. Ở những thành phố lớn nó dao động từ 9,7760 tại Kuala Lumpur, thành phố Mexicô và Singapore cho đến 9,825 tại Oslo và Helsinki.
Giá trị quy ước
Năm 1901, tại Hội nghị toàn thể về Cân đo (lần thứ 3), đã đưa ra một gia trị tiêu chuẩn cho gia tốc trọng trường trên bề mặt Trái Đất là: gn= 9,80665 m/s2. Nó được dựa trên kết quả đo lường được thực hiện tại Pavillon de Breteuil gần Paris năm 1888, với sự hiệu chỉnh lý thuyết được áp dụng để chuyển đổi thành vĩ độ 45° ở mực nước biển. Tuy nhiên đây không phải là một giá trị của một nơi cụ thể nào đó hay là giá trị trung bình, mà thực chất chỉ là giá trị tạm để sử dụng và sẽ được thay thế nếu có phát hiện mới.
Vĩ độ
nhỏ|Sự khác nhau của trọng lực Trái Đất xung quanh lục địa Nam Cực Bề mặt Trái Đất luôn chuyển động, vì thế nó không phải là khung tham chiếu không quán tính. Tại những vĩ độ gần đường xích đạo, lực ly tâm hướng ra ngoài do vòng quay của Trái Đất tạo ra lớn hơn ở vĩ độ hai cực. Điều này làm cho trọng lực Trái Đất giảm xuống một mức độ nhỏ hơn – lên đến tối đa 0.3% tại đường xích đạo – và làm giảm gia tốc hướng xuống của các vật rơi một cách rõ ràng.
Lý do chính thứ hai cho sự khác biệt về trọng lực ở các vĩ độ khác nhau là do sự phình của đường xích đạo của Trái Đất (một phần cũng từ lực ly tâm khi quay) khiến các vật thể ở xích đạo nằm xa trung tâm của Trái Đất hơn các vật ở hai cực. Bởi vì lực do lực hấp dẫn giữa hai vật thể (Trái Đất và vật thể nặng) dao động ngược chiều với bình phương khoảng cách giữa chúng, một vật ở xích đạo chịu lực hấp dẫn yếu hơn khi được đặt ở hai cực Trái Đất.
Tóm lại, độ phình của đường xích đạo và tác dụng của lực ly tâm do sự tự quay quanh trục của Trái Đất làm cho trọng lực mực nước biển tăng từ khoảng 9,780 m/s2 tại xích đạo đến 9,832 m/s2 tại hai cực. Do đó một vật bất kì sẽ nặng hơn khoảng 0,5% nhiều hơn tại hai cực so với tại xích đạo.
Độ cao
nhỏ|Biểu đồ thể hiện sự thay đổi của gia tốc trọng trường theo [[chiều cao của một vật thể phía trên bề mặt Trái Đất]] Trọng lực giảm dần theo độ cao (khi độ cao càng tăng thì trọng lực càng giảm và ngược lại) vì độ cao càng lớn thì khoảng cách tính từ tâm Trái Đất lớn hơn. Tất cả các thứ khác đều bằng nhau, việc tăng độ cao từ mực nước biển lên 9000 m (30.000 ft) khiến trọng lượng giảm khoảng 0,29% (Một yếu tố bổ sung ảnh hưởng đến trọng lượng rõ ràng là sự giảm mật độ không khí ở độ cao, làm giảm độ nổi của vật thể. Điều này sẽ làm tăng trọng lượng của một người ở độ cao 9000m khoảng 0,08%).
Một quan niệm sai lầm phổ biến rằng các phi hành gia trên quỹ đạo là không trọng lượng vì cho rằng họ đã bay đủ cao để thoát khỏi lực hấp dẫn của Trái Đất. Nhưng trên thực tế, ở độ cao 400 km (250 dặm), tương
Sự ảnh hưởng của độ cao mặt đất phụ thuộc vào mật độ của mặt đất (xem hình bên). Một trường đang bay ở độ cao là 30000 ft so với mực nước biển trên núi sẽ cảm thấy sự hiện diện của trọng lực nhiều hơn so với một người ở cùng độ cao nhưng đang trên biển. Tuy nhiên, một người đứng trên về mặt Trái Đất cảm thấy ít trọng lực hơn khi độ cao cao hơn.
gh
là gia tốc trọng trường ở độ cao h so với mực nước biển
Re
là bán kính Trái Đất
g0
là gia tốc trọng trường tiêu chuẩn
Trong công thức này, Trái Đất được xem là một khối cầu hoàn hảo với sự phân bố khối lượng đối xứng hoàn toàn.
Độ sâu
Trong đó G là hằng số hấp dẫn và
M(r)
là tổng khối lượng trong vòng bán kính r. Nếu Trái Đất có mật độ không đổi ρ thì tổng khối lượng sẽ là
và sự phụ thuộc của trọng lực vào độ sâu sẽ là:
, trong đó g là gia tốc do trọng lực gâu ra trên bề mặt Trái Đất. d là độ sâu và R là bán kính của Trái Đất. Nếu mật độ giảm tuyến tính so với bán kính tăng từ mật độ
ρ0
tại trung tâm đến
ρ1
trên bề mặt thì
và sự phụ thuộc sẽ là:
.
Sự phụ thuộc của độ sâu vào mật độ và trọng lực, được suy ra từ địa chấn qua các mốc thời gian (xem phương trình Adams-Williamson), được thể hiện trong các biểu đồ dưới đây.
Địa hình và địa chất
Sự khác biệt cục bộ về địa hình (như sự hiện diện của núi), địa chất (như mật độ đá ở vùng lân cận) và cấu trúc kiến tạo sâu hơn gây ra sự khác biệt cục bộ và khu vực trong trường hấp dẫn của trái Đất, được gọi là dị thường hấp dẫn. Một số trong những dị thường này có rất sâu rộng, dẫn đến sự phình ra ở mực nước biển và đồng hồ quả lắc chạy không đồng bộ.
Botrypus chamaeconium
Botrypus chamaeconium là một loài dương xỉ trong họ Ophioglossaceae. Loài này được Holub mô tả khoa học đầu tiên năm 1973. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Trichomma biroi
Trichomma biroi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Trọng trường Trái Đất
Địa hình và địa chất
Nghiên cứu về những dị thường này tạo nên nền tảng của địa vật lý hấp dẫn. Các dao động được đo bằng ống đo trọng lực có độ chính xác cao, sự ảnh hưởng của địa hình và các yếu tố đã biết khác đã bị loại bỏ, từ đó tìm ra được dữ liệu và kết quả đã được rút ra. Những kỹ thuật như vậy hiện đang được các nhà thăm dò địa chất sử dụng để tìm kiếm các mỏ dầu và khoáng sản. Đá dày đặc hơn (thường chứa quặng khoáng sản) gây ra lớn hơn so với các trường hấp dẫn cục bộ trên bề mặt Trái Đất. Đá trầm tích ít dày đặc gây ra điều ngược lại.
Trichomma biroi
Liên kết ngoài
Thể loại:Trichomma
Botrypus chamaeconium
Liên kết ngoài
Thể loại:Botrypus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1973 Thể loại:Unresolved names
Trọng trường Trái Đất
Các yếu tố khác
Trong không khí, các vật thể trải qua một lực nổi hỗ trợ làm giảm cường độ của trọng lực (được đo bằng trọng lượng của vật thể đó). Độ lớn của hiệu ứng này phụ thuộc vào mật độ không khí (và do đó có liên quan đến áp suất không khí).
Botrypus chamaeconium
Liên kết ngoài
Botrypus chamaeconium
Trọng trường Trái Đất
Sự thay đổi theo hướng
Gia tốc trọng trường là một đại lượng véc-tơ. Trong một Trái Đất đối xứng hình cầu, trọng lực sẽ hướng thẳng vào tâm của quả cầu. Vì Trái Đất hơi phẳng hơn nên sẽ có những sai lệch nhỏ về hướng của trọng lực.
Các giá trị so sánh trên toàn thế giới
Các công cụ tồn tại để tính toán sức mạnh của trọng lực tại các thành phố khác nhau trên thế giới. Ảnh hưởng của vĩ độ có thể thấy rõ với lực hấp dẫn ở các thành phố có vĩ độ cao: Anchorage (9,826 m/s2), Helsinki (9,825 m/s2), lớn hơn khoảng 0,5% so với các thành phố gần xích đạo: Kuala Lumpur (9,776 m/s2), Manila (9,780 m/s2). Ảnh hưởng của độ cao có thể thấy ở thành phố Mexicô (9,776 m/s2; độ cao 2,240 m (7.350 ft)) và bằng cách so sánh Denver (9,798 m/s2; 1.616 m (5.302 ft)) với Washington, DC (9.801 m/s2; 30 m (98 ft)), cả hai đều gần 39° Bắc. Các giá trị đo được có thể được lấy từ Bảng vật lý và Toán học bằng T.M.Yarwood và F.Castle, Macmillan, phiên bản sửa đổi 1970.
Mô hình vĩ độ
Nếu như địa hình đang ở mực nước biển, ta có thể ước tính được g\{\phi\}, gia tốc ở vĩ độ \phi:
.
Đây là công thức trọng lực quốc tế 1967, Công thức hệ thống tham chiếu trắc địa năm 1967, phương trình của Helmert hoặc công thức của Clairaut.
Trong đó:
Trong đó ,
Sự khác biệt giữa công thức WGS-84 và phương trình của Helmert nhỏ hơn 0.68μm•s−2
Độ chính xác không khí tự do
Điều chỉnh đầu tiên được áp dụng cho mô hình là độ chính xác không khí tự do (FAC) chiếm độ cao trên mực nước biển. Gần bề mặt Trái Đất (mực nước biển), trọng lực giảm dần theo độ cao sao cho phép ngoại suy tuyến tính sẽ cho trọng lực bằng không ở độ cao bằng một nửa bán kính Trái Đất – (9,8 m/s −2 trên mỗi 3.200 km). Tốc độ giảm được tính bằng cách phân biệt g(r) đối với r và khai triển bằng r=rTrái Đất.
Với việc sử dụng khối lượng và bán kính của Trái Đất:
Hệ số hiệu chỉnh FAC (Δg) có thể được lấy từ định nghĩa gia tốc do trọng lực tính theo G, hằng số hấp dẫn (xem ước tính g từ định luật vạn vật hấp dẫn, bên dưới):
Trong đó:
Ở độ cao h được tính từ bề mặt Trái Đất, gh được cho bởi:
Vì vậy, FAC với mỗi độ cao h được tính từ bán kính Trái Đất có thể được biểu thị:
Biểu thức này có thể dễ dàng được sử dụng để lập trình hoặc đưa vào bảng tính. Thu thập các thuật ngữ, đơn giản hoá và bỏ qua các thuật ngữ nhỏ (h<<rTrái Đất), tuy nhiên điều đó mang lại sự gần đúng.
Sử dụng các giá trị số ở trên với một chiều cao h nhất định tính bằng mét:
Tổng hợp các yếu tố vĩ độ và FAC, biểu thức thường thấy nhất trong tài liệu là:
Trong đó: g\{\phi,h\} là gia tốc với đơn vị là m•s−2 tại vĩ độ \ \phi và độ cao h (mét)
Các mảng kiến tạo
Đối với địa hình bằng phẳng trên mực nước biển, một thuật ngữ thứ hai được thêm vào cho trọng lực do khối lượng tăng thêm; với mục đích này, khối lượng tăng thêm có thể được xấp xỉ bằng một mảng ngang vô hạn và chúng ta nhận được gấp 2πG lần khối lượng trên một đơn vị diện tích, tức là 4,2 m³•s−2•kg−1 (0,042 μGal•kg−1•m²) (hiệu chỉnh của Bouguer). Đối với mật độ đá trung bình là 2,67 g•cm−3 thì ta có 1,1 s−2 (0.11 mGal•m−1). Kết hợp với độ chính xác không khí tự do, điều này có nghĩa là giảm trọng lực ở bề mặt của Trái Đất. 2 µm•s−2 (0,20 mGal) cho mỗi mét độ cao của địa hình. (Hai hiệu ứng này sẽ bị huỷ ở mật độ đá bề mặt bằng 4/3 lần mật độ trung bình của toàn Trái Đất. Mật độ của toàn Trái Đất là 5,515 g•cm−3, do đó, đứng trên một mảng của một thứ gì đó giống như sắt có mật độ trên 7,35 g•cm−3 sẽ tăng trọng lượng của người đó.)
Ước tính g từ định luật vạn vật hấp dẫn
Từ định luật vạn vật hấp dẫn, lực tác dụng lên một cơ thể tác động bởi lực hấp dẫn của Trái Đất được đưa ra bởi:
Trong đó: r là khoảng cách giữa tâm Trái Đất và bề mặt (xem bên dưới), ở đây chúng ta lấy m1 là khối lượng của Trái Đất và m2 là khối lượng của bề mặt.
Ngoài ra, định luật thứ hai của Newton, F =ma, trong đó m là khối lượng và a là gia tốc, ở đây cho chúng ta biết rằng:
So sánh hai công thức với nhau, cho ta thấy:
Vì vậy, để tìm gia tốc do trọng lực ở mực nước biển, hãy thay thế các giá trị của hằng số hấp dẫn, G, khối lượng của Trái Đất (tính bằng kg), m1 và bán kính Trái Đất (tính bằng mét), r, để tính giá trị của g.
Giá trị thu được đồng ý xấp xỉ với giá trị đo được của g. Sự khác biệt có thể được quy cho một số yếu tố, được đề cập trong phần "Biến thể":
Kebbepura, Gundlupet
Kebbepura là một làng thuộc tehsil Gundlupet, huyện Chamarajanagar, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Chamarajanagar (huyện)
Trọng trường Trái Đất
Ước tính g từ định luật vạn vật hấp dẫn
Nếu biết G, g và r thì phép tính ngược sẽ đưa ra ước tính khối lượng của Trái Đất. Phương pháp này đã được Henry Cavendish sử dụng.
Liên kết ngoài
Thể loại:Địa vật lý Thể loại:Vật lý học Thể loại:Khoa học Trái Đất Thể loại:Khoa học hành tinh Thể loại:Trái Đất Thể loại:Lực hấp dẫn Thể loại:Thăm dò trọng lực
Schoenocaulon pellucidum
Schoenocaulon pellucidum là một loài thực vật có hoa trong họ Melanthiaceae. Loài này được Frame miêu tả khoa học đầu tiên năm 1989.
Liên kết ngoài
Thể loại:Schoenocaulon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1989
Potez 39
Potez 39 là một loại máy bay trinh sát hai chỗ của Pháp trong thập niên 1930.
Tính năng kỹ chiến thuật
thumb|Potez 39
Tài liệu
Thể loại:Máy bay quân sự Pháp thập niên 1930 39 Thể loại:Máy bay trinh sát Thể loại:Máy bay cánh trên Thể loại:Máy bay một động cơ cánh quạt
Agelena shillongensis
Agelena shillongensis là một loài nhện trong họ Agelenidae.
Loài này thuộc chi Agelena. Agelena shillongensis được Benoy Krishna Tikader miêu tả năm 1969.
Tham khảo
S Thể loại:Động vật được mô tả năm 1969 Thể loại:Nhện châu Á
Crossotus freoides
Crossotus freoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Crossotus
Piper tortuosivenosum
Piper tortuosivenosum là một loài thực vật có hoa trong họ Hồ tiêu. Loài này được Trel. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Hồ tiêu Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1936
Orthosiphon allenii
Liên kết ngoài
Thể loại:Orthosiphon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1964
Xã Sinnott, Quận Marshall, Minnesota
Xã Sinnott (Sinnott Township) là một xã thuộc quận Marshall, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 24 người.
Hara Masafumi
Hara Masafumi (sinh ngày 21 tháng 12 năm 1943) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Đội tuyển bóng đá quốc gia Nhật Bản
Hara Masafumi thi đấu cho đội tuyển bóng đá quốc gia Nhật Bản từ năm 1970.
Xã Sinnott, Quận Marshall, Minnesota
Xem thêm
Thể loại:Xã của Minnesota Thể loại:Quận Marshall, Minnesota
Hara Masafumi
Thống kê sự nghiệp
!Tổng cộng||5||0
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1943 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản
Coenotephria mixtata
Coenotephria mixtata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Coenotephria