cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Asunción
Lịch sử
Nhà thám hiểm Juan de Ayolas người Tây Ban Nha là người châu Âu đến Khu vực Asunción đầu tiên nhưng phải đợi đến năm 1537 nhân ngày Lễ Đức Mẹ Lên Trời (15 tháng 8) của Tây Ban Nha mới khởi xây một đồn lính ở địa điểm Asunción và lấy ngày lễ đó để đặt tên cho thị trấn. Đây là thị trấn lâu đời nhất ở lưu vực sông La Plata nên Asunción còn mệnh danh là "mẫu thành" hay "thành phố mẹ". Năm 1541 Asunción đổi sang chính quyền dân sự, làm thủ phủ cai quản Paraguay, một phần của Brasil và miền đông-bắc Argentina rộng lớn. Giáo hội Công giáo Rôma với trụ sở ở Asunción hoạt động mạnh trong việc truyền giáo đối với thổ dân Guaraní.
Năm 1731 José de Antequera y Castro dấy binh chống lại chính quyền thực dân Tây Ban Nha nhưng bị dẹp tan. Dù vậy cuộc nổi dậy của de Antequera đánh thức tinh thần độc lập của người Paraguay. Phong trào độc lập lớn mạnh dần và đến Tháng 5 năm 1811, thống đốc Bernardo de Velasco bị mai phục. Phe độc lập nhóm họp ở Asunción và ép thống đốc phải đầu hàng, trao quyền lại cho một quốc gia mới: Paraguay. Địa điểm họp của phe chủ trương độc lập nay giữ là ngôi nhà kỷ niệm lịch sử Casa de la Indepedencia.
Asunción dần phát triển sau thời kỳ độc lập. Đặc biệt là thời Tổng thống Carlos Antonio López, chính phủ đẩy mạnh các dự án như đắp đường, mở trường, xây nhà máy. Asunción còn có kỳ tích lúc bấy giờ là nơi mở đường sắt đầu tiên ở Nam Mỹ. Khi López mất, con là Francisco Solano López lên nắm quyền. Paraguay bước sang thời kỳ suy thoái. Trong cuộc chiến Tam Đồng minh (Guerra de la Triple Alianza) (1865-1870) Paraguay bị ba nước Argentina, Brasil và Uruguay đánh bại. Asunción bị quân Brasil chiếm đóng đến năm 1876 mới rút đi. Asunción bị thiệt hại nặng nề với 2/3 dân số bị sát hại và nền kinh tế suy sụp, trì trệ mãi đến thế kỷ 20 mới khởi sắc dần. Các nhóm di dân từ châu Âu góp sức phát triển thành phố kể từ sau thập niên 1970.
Địa lý
Thành phố nằm bên tả ngạn sông Paraguay chỗ hợp lưu với sông Pilcomayo. Bờ đối diện hướng tây là thị trấn Clorinda thuộc tỉnh Formosa của Argentina. Ba hướng bắc, đông, nam giáp tỉnh Central.
Địa hình Asunción có một số đồi cao như ngọn Lambaré. Những khu Cabará, Clavel, Tarumá đều là cao điểm.
Khí hậu
Khí hậu Asunción là khí hậu lục địa, ấm và ẩm quanh năm. Vũ lượng là 1.420 mm. Tháng Mười mưa nhiều nhất.
Nhiệt độ cao trung bình là 29,4 °C và thấp trung bình là 24 °C.
Dân cư
Nội thành Asunción có dân số 539.000 nhưng nếu tính cả vùng đại đô thị thì Gran Asunción chiếm 30% tổng dân số cả nước Paraguay. Thành phố tăng trưởng mạnh thu hút dân từ nông thôn nội địa di cư lên tỉnh.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thủ đô Nam Mỹ Thể loại:Khu dân cư ở Paraguay  Thể loại:Vùng thủ đô Thể loại:Huyện của Paraguay
Odolanów
Odolanów là một thị trấn thuộc huyện Ostrowski, tỉnh Wielkopolskie ở trung-tây Ba Lan. Thị trấn có diện tích 5 km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của thị trấn là 5003 người và mật độ 1051 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Thị trấn của Wielkopolskie
VHS (công nghệ)
VHS (viết tắt tiếng Anh của: Video Home System) là một chuẩn tiêu dùng của công nghệ video analog trên băng cassette. Chuẩn này được Victor Company of Japan (JVC) phát triển vào những năm 1970. Tuy nhiên từ năm 1997 nó trở nên lỗi thời, do sự xuất hiện của đĩa VCD, DVD.
Lịch sử
Vào những năm 1950, khi kỷ nguyên công nghệ thu hình video trên băng từ mở ra đã đóng góp lớn cho ngành công nghiệp truyền hình, thông qua xuất hiện các máy ghi hình video (VTR) thương mại hóa đầu tiên. Vào thời gian đó, những thiết bị này chỉ được sử dụng trong những môi trường chuyên nghiệp tân tiến như phòng thu phim truyền hình, và trong ngành y tế như máy xét nghiệm huỳnh quang (fluoroscopy). Đến những năm 1970, băng video được sử dụng trong các hộ gia đình, mở ra ngành công nghiệp video gia đình và chi phối kinh tế của những doanh nghiệp truyền hình hay phim ảnh.
Trong những năm 1980 và 1990, thời kỳ đỉnh cao của băng VHS, ngành công nghiệp video gia đình bước vào những cuộc cạnh tranh về định dạng video. Hai định dạng, VHS và Betamax, được đón nhận bởi phần đông dư luận. VHS cuối cùng chiến thắng cuộc chiến này, và trở thành định dạng chi phối kỷ nguyên video gia đình trong suốt một thời gian rất dài.
Liên kết ngoài
Thể loại:Giới thiệu năm 1976 Thể loại:Phát minh của Nhật Bản Thể loại:Định dạng video Thể loại:Panasonic Thể loại:VHS Thể loại:Lưu trữ video
Fusifilum bruce-bayeri
Fusifilum bruce-bayeri là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được U.Müll.-Doblies, J.S.Tang & D.Müll.-Doblies mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Liên kết ngoài
Thể loại:Fusifilum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2001
Aethalura punctularia
Aethalura punctularia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Aethalura
Pouteria decorticans
Pouteria decorticans là một loài thực vật có hoa trong họ Hồng xiêm. Loài này được T.D.Penn. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pouteria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1990
Trichananca fulgida
Trichananca fulgida là một loài bọ cánh cứng trong họ Anthicidae. Loài này được Werner & Chandler miêu tả khoa học năm 1995.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trichananca
Dodonaea microzyga
Dodonaea microzyga là một loài thực vật có hoa trong họ Bồ hòn. Loài này được F.Muell. mô tả khoa học đầu tiên năm 1863.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dodonaea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1863 Thể loại:Thực vật New South Wales Thể loại:Thực vật Queensland
Pellolessertia castanea
Pellolessertia castanea là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Pellolessertia. Pellolessertia castanea được Roger de Lessert miêu tả năm 1927.
Tham khảo
Thể loại:Pellolessertia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1927
Type 45 (lớp tàu khu trục)
Tàu khu trục lớp Type 45 (còn được gọi là lớp D hoặc lớp Daring) là một lớp tàu khu trục mang tên lửa có điều khiển thuộc biên chế của Hải quân Hoàng gia Anh (RN). Nhiệm vụ chủ yếu của Type 45 là phòng không và chống tên lửa hành trình các loại trên mặt biển, với số lượng tên lửa có trong dàn phóng, Type 45 sẽ tạo một vùng không gian an toàn cho hạm đội \với bán kính đến 80 km. Tàu có khả năng phát hiện mục tiêu xa nhất là trên khoảng cách 400 km, gần nhất là 65 km. Độ phản xạ hiệu dụng đo được là 0,01 m2. Trong các cụm tàu hải quân công kích chủ lực, Type 45 đảm bảo phát hiện, theo dõi và tiêu diệt tất cả các mục tiêu đường không trên biển. Khoảng cách phòng thủ - tầm trung và tầm gần. Phối hợp, chỉ huy các hoạt động quân sự với Không quân Hải quân, che chắn cho các tàu ngầm và các tàu mặt nước trong đội hình chiến đấu. Tổng thầu thiết kế và đóng các chiến hạm này là Công ty BAE Systems Marine AS. Quá trình đóng tầu được tiến hành tại Nhà máy đóng tàu Skotsaundskoy thuộc sở hữu của công ty. Nhà máy đóng tàu Portsmouth đóng phần mũi tàu và các kết cấu trên boong. Chương trình đóng chiếc đầu tiên HMS Daring (mã số trên mạn tàu là D32), được bắt đầu từ tháng 4 năm 2003. Tàu được hạ thủy vào ngày 1 tháng 2 năm 2006 tại nhà máy đóng tàu Skotsaundskoy với sự hiện diện của nữ bá tước xứ Wesssex. Vào tháng 7 năm 2007, HMS Daring được đưa vào chạy thử nghiệm trên sông Clyde. Tàu đã hoàn thành các cuộc thử nghiệm các cấp và được bàn giao cho Bộ quốc phòng Anh. Tháng 1 năm 2009, HMS Daring đã cập cảng Căn cứ hải quân Portsmouth của RN. Mùa hè năm 2009, HMS Daring chính thức được đưa vào phục vụ trong lực lượng Hải quân hoàng gia Anh.
Type 45 được sử dụng để thay thế các tàu khu trục lớp Type 42 đã được đưa vào biên chế trang bị từ năm 1978, các tàu Type 42 cuối cùng đã được loại biên vào năm 2013. Theo kế hoạch ban đầu đã có đến 12 chiếc lớp Daring được đặt đóng. Đến năm 2004, hợp đồng bị cắt giảm xuống còn 8 chiếc và vào 2006 chỉ còn lại có 6 chiếc.
Lịch sử phát triển
Chiến tranh Falkland năm 1982, vụ tấn công tàu khu trục USS Stark của Hải quân Liên bang Mỹ năm 1987 và tàu hộ vệ INS Hanit của Hải quân Israel năm 2006 cho thấy rằng, những tàu chiến to lớn được vũ trang mạnh mẽ vẫn có thể bị hạ gục bởi một loại vũ khí tương đối nhỏ gọn và rẻ tiền hơn nhiều lần là tên lửa chống hạm, đặc biệt là các hệ thống tên lửa chống hạm di động trên đất liền có thể dễ dàng triển khai và cất dấu. Vì vậy, bảo vệ lực lượng tàu chiến, đặc biệt là tàu sân bay trước mọi cuộc tấn công của máy bay và tên lửa chống hạm đối phương là một trong những yếu tố sống còn cho sự tồn tại của hạm đội. Bởi lý do đó, tàu phòng không thường chiếm số lượng lớn nhất nhì trong các loại tàu chiến của hạm đội. Ví dụ hiện tại Hải quân Liên bang Mỹ có đến 62 tàu khu trục phòng không lớp Arleigh Burke đang hoạt động và dự định sẽ nâng lên đến con số 94 trong tương lai, nhiều hơn bất kỳ loại tàu chiến nào khác.
Type 45 xuất phát từ Dự án phát triển tàu khu trục cho thập niên 1990 của NATO (NFR-90) của 8 quốc gia thành viên thuộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO): Mỹ, Anh, Đức, Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Hà Lan và Canada. Do yêu cầu quá khác biệt của mỗi quốc gia, dự án sụp đổ một thời gian sau đó. Năm 1992, Pháp, Ý và Anh tiếp tục đồng phát triển Dự án Horizon/Dự án phát triển tàu khu trục phòng không thế hệ mới (Common New Generation Frigate-CNGF). Tuy nhiên bất đồng lại tiếp tục nảy sinh: Pháp cần tàu phòng không hạm đội nhưng do tàu sân bay Charles de Gaulle của Pháp đã tự có khả năng phòng thủ tầm xa nên họ chỉ cần một loại tàu khu trục chuyên về phòng không tầm gần. Ý cũng có nhu cầu phòng không tầm gần tương tự khi hải quân của họ chủ yếu để bảo vệ khu vực biển nhà và cũng được nằm trong tầm che chắn của lực lượng không quân. Ngược với Pháp và Ý, hạm đội viễn dương của Anh hoạt động khắp nơi trên thế giới, ngoài tầm bảo vệ của không quân nên cần một loại tàu phòng không được trang bị mạnh mẽ có khả năng tác chiến độc lập. Do nhu cầu khác biệt, ngày 26 tháng 4 năm 1999, Anh tuyên bố rút khỏi dự án và bắt đầu phát triển loại tàu phòng không tầm xa của riêng mình, dẫn đến sự ra đời của lớp tàu khu trục Type 45.
Trước đây, lực lượng phòng không hạm đội của RN bao gồm 14 tàu khu trục lớp Type 42. Tuy nhiên so với tàu khu trục phòng không Arleigh Burke của Hải quân Liên bang Mỹ, Type 42 của Anh khá lỗi thời. Type 42 từ ban đầu đã có thiết kế không tốt, khá chật chội và chòng chành khi di chuyển, ảnh hưởng đến cả thủy thủ đoàn lẫn hệ thống vũ khí. Trong Chiến tranh Falkland năm 1982, tên lửa chống hạm Exocet và máy bay cường kích A-4 Skyhawk gắn bom thường của Argentina đã vượt được lá chắn phòng không và tiêu diệt 2 tàu khu trục loại này. Thiệt hại có thể còn thê thảm hơn nếu như không có nhiều chiếc may mắn thoát chết do bị đánh trúng nhưng bom không nổ. Type 45 được thiết kế từ kinh nghiệm sử dụng Type 42 và từ kinh nghiệm chiến đấu ở Falkland. Kích thước tàu được nâng lên đáng kể nhằm đem theo được nhiều loại vũ khí và giúp tàu di chuyển ổn định trên biển. Tàu được đóng theo công nghệ module tích hợp cho phép rút ngắn thời gian thi công và dễ dàng nâng cấp về sau. Toàn bộ phần thân tàu được đóng bằng thép hàn, hợp kim nhôm dùng cho các cấu trúc thượng tầng. Ở một số khu vực quan trọng trên tàu còn được bọc giáp Kelvar. Type 45 được thiết kế với khả năng tàng hình rất cao, hai bên mạn của tàu được thiết kế khá dốc, các đường bao của thân tàu và các phần thượng tầng được làm thuôn nhẵn, các hệ thống vũ khí trang bị, radar, xuồng được rút vào trong tàu, phần lớn các lỗ khe ở thân tàu và các mạn tàu được che chắn bằng các cửa chắn nhẹ, không thấm nước. Bề mặt tàu được phủ một lớp sơn đặc biệt có khả năng hấp thu sóng điện từ. Type 45 do đó có kích thước trên radar chỉ tương đương với một chiếc tàu cá nhỏ. Do có kích thước lớn nên các hệ thống đảm bảo cho ăn ở, sinh hoạt của tàu được lắp đặt rất đầy đủ và tiện nghi, tạo thoải mái cho thủy thủ đoàn trong các hoạt động tác chiến và nghỉ ngơi. Đặc biệt, tàu còn có khả năng tác chiến trong môi trường nhiễm xạ – sinh – hóa (NBC), các thủy thủ được giới hạn bảo vệ trong thân tàu.
Tàu Type 45 có chiều dài 154,2m, rộng 21,2m, mớn nước 7,3m, lượng giãn nước toàn tải 7.000 tấn, thủy thủ đoàn là 190 người và 45 vị trí dự phòng dành cho lực lượng Hải quân đánh bộ hoặc Biệt kích hải quân, đồng thời tàu cũng có thể sử dụng trong các nhiệm vụ sơ tán khẩn cấp với số lượng lên tới 700 người.
Solskyana hirta
Tham khảo
Thể loại:Solskyana
Black Lunch Table
Lịch sử
Nghệ sĩ Jina Valentine và Heather Hart cùng nhau lập nên Black Lunch Table (BLT) vào năm 2005 với một sự kiện tại hội quán nghệ sĩ Trường Hội họa và Điêu khắc Skowhegan. BLT đã tổ chức các cuộc thi edit-a-thon tại nhiều tổ chức và cơ quan bao gồm Đại học Boston, Rutgers, The New School, BRIC Arts Media và các tổ chức khác. Tính đến năm 2020, tổ chức này đã chủ trì 72 sự kiện Wikipedia ở sáu quốc gia, tạo ra 385 bài viết mới và tải lên 727 hình ảnh mới.
Liên kết ngoài
Thể loại:Wikipedia Thể loại:Nhóm nghệ sĩ Mỹ Thể loại:Tổ chức nhà văn Mỹ Thể loại:Tổ chức công bằng xã hội Thể loại:Tổ chức thành lập năm 2005 Thể loại:Tổ chức nghệ thuật người Mỹ gốc Phi Thể loại:Lịch sử người Mỹ gốc Phi Maine Thể loại:Nhóm nghệ sĩ có trụ sở tại Chicago Thể loại:Trường Hội họa và Điêu khắc Skowhegan Thể loại:Tổ chức từ thiện phúc lợi xã hội có trụ sở tại Hoa Kỳ
Clerodendrum polycephalum
Clerodendrum polycephalum là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1895.
Liên kết ngoài
Thể loại:Clerodendrum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1895
Xoria filifera
Xoria filifera là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xoria
Çatköy, Çubuk
Çatköy là một xã thuộc huyện Çubuk, tỉnh Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ.
14149 Yakowitz
14149 Yakowitz (1998 SF61) là một tiểu hành tinh vành đai chính.
Christella sadlerioidea
Christella sadlerioidea là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được H.L mô tả khoa học đầu tiên năm 1915. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Christella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1915 Thể loại:Unresolved names
Christella sadlerioidea
Herpestomus henrytownesi
Herpestomus henrytownesi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Herpestomus
Trichananca micromelas
Trichananca micromelas là một loài bọ cánh cứng trong họ Anthicidae. Loài này được Lea miêu tả khoa học năm 1922.
Tham khảo
Thể loại:Trichananca
Azillanet
Azillanet là một xã thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 100 mét trên mực nước biển. Dân số thời điểm năm 1999 là 370 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Hérault
Peshawar
(پشاور, پېښور Pekhawar/Peshawar, Hindko: Pishor), là thủ phủ của Khyber-Pakhtunkhwa và là trung tâm hành chính và kinh doanh của Các Khu vực Bộ lạc Liên bang Quản lý của Pakistan. Thành phố có dân số ước tính năm 2010 là 1.439.205 người. Đây là thành phố lớn thứ 8 quốc gia này.
Tham khảo
Thể loại:Khu dân cư ở huyện Peshawar  Thể loại:Thủ đô Pakistan Thể loại:Vùng đô thị Pakistan Thể loại:Khu dân cư trên Con đường tơ lụa
Phthonandria brunnearia
Phthonandria brunnearia là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phthonandria
Fusifilum capitatum
Fusifilum capitatum là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được (Hook.f.) Speta mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Liên kết ngoài
Thể loại:Fusifilum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1998
Pleurothallis nephroglossa
Pleurothallis nephroglossa là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Schltr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1921.
Liên kết ngoài
N Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1921
Tiếng Anh Nam Hoa Kỳ
Tiếng Anh Nam Hoa Kỳ hay tiếng Anh (miền) Nam nước Mỹ là một phương ngữ khu vực hoặc tập hợp các phương ngữ của tiếng Anh Mỹ được nói khắp miền Nam Hoa Kỳ, ở các vùng nông thôn và chủ yếu bởi người miền Nam Hoa Kỳ. Phương ngữ này thường được gọi đơn giản ở Hoa Kỳ là giọng miền Nam,  trong khi các thuật ngữ chính thức, gần đây hơn trong ngôn ngữ học của Mỹ bao gồm: tiếng Anh thổ ngữ miền Nam và tiếng Anh nông thôn miền Nam.
Một giọng tiếng Anh Nam Hoa Kỳ khu vực được củng cố và mở rộng trên tất cả các bang miền Nam kể từ những năm cuối của thế kỷ XIX cho đến khoảng Thế chiến II, lấn át phần lớn các phương ngữ tiếng Anh Nam Hoa Kỳ cũ. Với hệ thống âm vị trẻ trung hơn và thống nhất hơn, tiếng Anh miền Nam nước Mỹ hiện là nhóm giọng khu vực lớn nhất Hoa Kỳ theo số lượng người nói. Kể từ năm 2006, giọng miền Nam được ghi nhận là phổ biến mạnh mẽ trên khắp các tiểu bang Bắc Carolina, Nam Carolina, Georgia, Alabama, Mississippi, Tennessee, Arkansas, Louisiana, Kentucky, West Virginia và Virginia, cũng như hầu khắp Texas, miền đông và miền nam Oklahoma, miền nam Missouri, miền đông nam Maryland, miền bắc và miền trung Florida và miền đông nam New Mexico. Một số giọng của tiếng Anh Mỹ Midland (thường được xác định là giọng Nam Midland) được ghi nhận là chia sẻ các đặc điểm chính với tiếng Anh miền Nam nước Mỹ dù ở một mức độ thấp hơn (so với vùng nói giọng miền Nam chính thống), bao gồm ở miền bắc Oklahoma, miền đông và miền trung Kansas, Missouri, nửa phía nam của Illinois và Indiana, miền nam Ohio, miền tây Delaware và miền trung nam Pennsylvania.
Penionomus dispar
Loài này thuộc chi Penionomus. Penionomus dispar được Eugène Simon miêu tả năm 1889.
Tham khảo
Thể loại:Penionomus
Tiếng Anh Nam Hoa Kỳ
Tiếng Anh miền Nam nước Mỹ là phương ngữ khu vực có thể được chia thành nhiều phương ngữ con khác nhau, những phương ngữ phát triển nhất về mặt ngữ âm (nghĩa là mang tính đổi mới nhiều nhất) là một số dạng miền nam của phương ngữ Appalachia và một số phương ngữ tiếng Anh Texas. Tiếng Anh Mỹ gốc Phi có nhiều điểm chung với phương ngữ tiếng Anh Nam Mỹ do lịch sử của người Mỹ gốc Phi tại miền Nam Hoa Kỳ. Gần đây, giọng miền Nam trở nên ít phổ biến hơn đối với giới trẻ miền Nam ở thành thị.
Phân bố địa lý
Các phương ngữ được gọi chung là tiếng Anh miền Nam nước Mỹ trải dài khắp miền đông nam và nam trung bộ Hoa Kỳ, nhưng ngoại trừ các khu vực cực nam của Florida, các vùng cực tây và tây nam của Texas cũng như thung lũng Rio Grande (Laredo đến Brownsville). Khu vực ngôn ngữ này bao gồm Alabama, Georgia, Tennessee, Mississippi, North Carolina, South Carolina, Louisiana và Arkansas, cũng như hầu khắp Texas, Virginia, Kentucky, Oklahoma, West Virginia và miền bắc và miền trung Florida. Phương ngữ tiếng Anh miền Nam nước Mỹ cũng có thể được tìm thấy ở các vùng cực nam của Missouri, Maryland, Delaware và Illinois.
Phương ngữ miền Nam có nguồn gốc chủ yếu từ một nhóm người nhập cư từ Quần đảo Anh, những người đã chuyển đến miền Nam nước Mỹ vào thế kỷ 17 và 18 với các yếu tố châu Phi nhỏ bởi nô lệ châu Phi được đưa vào khu vực. Những biến động như Đại khủng hoảng, Dust Bowl và Thế chiến II đã gây ra sự di cư hàng loạt của những người này và những người định cư khác trên khắp Hoa Kỳ.
Tiếng Anh Mỹ gốc Phi
Dạng tiếng Anh miền Nam nước Mỹ này có nguồn gốc từ các bang miền nam, nơi người châu Phi thời đó bị bắt đem đến làm nô lệ. Những nô lệ này nói tiếng bản địa châu Phi nhưng cuối cùng đã học tiếng Anh để giao tiếp với chủ của họ và với nhau. Vì chủ nhân của họ nói tiếng Anh miền Nam nước Mỹ, nên đây là phương ngữ mà những người nô lệ được học. Theo thời gian, các dạng tiếng Anh miền Nam nước Mỹ được nói bởi những người nô lệ đã phát triển thành thứ được gọi là tiếng Anh Mỹ gốc Phi ngày nay. Mặc dù nô lệ châu Phi và con cháu của họ đã mất phần lớn văn hóa và ngôn ngữ bản địa, một số đặc điểm từ vựng - ngữ pháp từ các ngôn ngữ Tây Phi được giữ lại trong tiếng Anh Mỹ gốc Phi. Và mặc dù tiếng Anh Mỹ gốc Phi có thể được sử dụng bởi nhiều chủng tộc khác, nó được sử dụng rộng rãi và nó được gắn kết chủ yếu với người da đen ở nhiều vùng của Hoa Kỳ. Đồng thời, nhiều người nói tiếng Anh bản địa coi phương ngữ này không phù hợp với chuẩn mực văn học. Do đó, những người Mỹ gốc Phi tìm kiếm sự thay đổi địa vị xã hội bằng cách chuyển đổi giữa tiếng Anh Mỹ gốc Phi và tiếng Anh chuẩn hơn.
Nhận thức xã hội
Ở Hoa Kỳ, có một sự miệt thị đối với phương ngữ miền Nam. Người không phải người miền Nam có xu hướng gán cho người miền Nam với sự chậm chạp về nhận thức và lời nói, thiếu giáo dục, thiếu hiểu biết, cố chấp, hoặc bảo thủ tôn giáo và chính trị, sử dụng các từ như "hick", "hillbilly", hoặc "redneck" để chỉ phương ngữ này. Giọng này cũng được gắn liền trên toàn quốc với tiếng nói quân đội, NASCAR và nhạc đồng quê; trên thực tế, ngay cả các ca sĩ nhạc đồng quê ngoài miền Nam nước Mỹ cũng thường bắt chước giọng miền Nam trong âm nhạc của họ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Văn hóa Nam Hoa Kỳ Thể loại:Tiếng Anh Mỹ
Okonek
Okonek là một thị trấn thuộc huyện Złotowski, tỉnh Wielkopolskie ở trung-tây Ba Lan. Thị trấn có diện tích 6 km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của thị trấn là 3855 người và mật độ 641 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Thị trấn của Wielkopolskie
Tàng Thư lâu
Tàng Thư lâu (藏書樓) là một công trình xây dựng trên hồ Học Hải, Huế vào năm 1825, dùng làm nơi lưu các công văn cũ của cơ quan và lục bộ triều đình nhà Nguyễn. Đây có thể coi là một Tàng Kinh các của Việt Nam dưới triều Nguyễn lưu trữ các tài liệu văn bản quý hiếm liên quan đến sinh hoạt của triều đình và biến đổi của đất nước. Chỉ riêng số địa bạ thời Gia Long và Minh Mạng lưu trữ ở đây đã lên đến 12.000 tập. Có thể nói Tàng Thư lâu rất quan trọng trong việc chứa các tài liệu và địa bạ, giấy tờ quan trọng lúc bấy giờ.
Vị trí và kiến trúc
nhỏ|trái|300px|Tàng thư lâu giữa hồ Học Hải. Ảnh chụp năm 2005. Triều đình Nguyễn lựa chọn vị trí trên hòn đảo giữa hồ Học Hải với ý đồ cách ly với đất liền, chỉ thông thương bằng một cây cầu. Chính những kỹ thuật sơ khai lúc bấy giờ đã giúp cho Tàng Thư lâu lưu trữ rất nhiều tài liệu quý giá lúc bấy giờ trong một khoảng thời gian rất dài. Nhưng cùng với sự chấm dứt của chế độ quân chủ, Tàng Thư lâu cũng ngưng hoạt động. Khối lượng tài liệu khổng lồ lưu trữ tại đây cũng bị tiêu tán trong chiến tranh. Hiện nay, công trình này đang được lập hồ sơ xin công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia. Nằm ẩn mình trong hồ Học Hải, dọc đường Đinh Tiên Hoàng, nối với sông Ngự Hà và hồ Tịnh Tâm, Tàng Thư lâu như đang đắm mình cùng thời gian để hoài niệm về quá khứ lịch sử. Theo Đại Nam thực lục và Đại Nam nhất thống chí, Tàng Thư lâu được xây dựng vào mùa hè năm Minh Mạng thứ 6 (1825). Dưới sự ủy thác của triều đình, Thử Thống Chế Đoàn Đức Luân điều khiển hơn 1000 binh lính để thi công, tòa nhà được xây dựng bằng gạch và đá gồm 2 tầng, tầng dưới 11 gian, tầng trên 7 gian 2 chái; nằm trên hòn đảo hình chữ nhật (kích thước khoảng 45 m × 65 m) nằm giữa hồ Học Hải. Nguyên hồ Học Hải là một phần của sông Ngự Hà được cải tạo thông với hồ Tịnh Tâm tạo ra một hệ thống sông hồ liên kết với nhau.
Được đặt ngay ở giữa hồ, nó chỉ được thông thương với bên ngoài bằng một cây cầu đá, Lầu được thiết kế và xây dựng theo kiến trúc hiện đại và khoa học, xung quanh là hồ sâu nên nó có thể tránh hỏa hoạn, chống được sự xâm nhập của các loài gặm nhấm. Tầng dưới được rải nhiều lưu huỳnh để khử kiến, gián, mối, mọt... Tầng trên, nơi có chức năng chứa tư liệu được trổ nhiều cửa, xung quanh xây lan can thưa, thoáng để thông khí, tránh sự ẩm mốc do độ ẩm trong không khí ở Huế thường rất cao. Nó được bảo quản thường xuyên và được bảo vệ dưới những biện pháp tốt nhất lúc bấy giờ và những công việc chăm sóc diễn ra đều đặn.
Tình trạng
Sau 120 năm hoạt động (1825 - 1945), khi triều Nguyễn bị lật đổ cơ quan lưu trữ tài liệu quốc gia này đã ngừng hoạt động. Kể từ đó đến nay nó đang dần đi vào quên lãng cùng thời gian, với toàn bộ khối lượng sách khổng lồ của Tàng Thư lâu đã thất thoát gần hết. Sự bào mòn của thời gian cũng như sự xâm hại của con người Tàng Thư lâu đang dần biến mất và hư hại.
Sau 1975, với sự quản lý chưa chặt chẽ, cũng như sự quan tâm chưa đúng mức của một công trình lịch sử đối với các ban ngành liên quan, Tàng Thư lâu đã bị biến thành nhà ở, nhiều hạng mục của công trình đã bị hư hại nặng. Việc xâm hại của con người đã làm cấu trúc bị thay đổi với nhiều vách ngăn giữa các hộ gia đình được tạo nên, cũng như nhiều công trình phụ đã mọc lên làm cho mỹ quan của di tích bị phá vỡ.
Trùng tu và bảo tồn
Năm 2015, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế đã tiến hành trùng tu Tàng Thư lâu với kinh phí hơn 24 tỷ đồng. Sau khi trùng tu, công trình được bố trí thêm sách và tài liệu để trưng bày cho công chúng.
Liên kết ngoài
Thể loại:Kinh thành Huế
Xoria orthogramma
Xoria orthogramma là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xoria
Aquilegia pancicii
Liên kết ngoài
Thể loại:Aquilegia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1905
European Champion Clubs' Cup
European Champion Clubs' Cup, còn được biết đến với tên gọi Coupe des Clubs Champions Européens, hoặc đơn giản là European Cup, là một chiếc cúp được trao hằng năm bởi UEFA cho câu lạc bộ bóng đá vô địch UEFA Champions League. Giải đấu ở thể thức cũ có cùng tên với với chiếc cúp này trước khi giải đổi tên kể từ mùa giải 1992–93 trở về sau.
Một vài chiếc cúp hiện vật đã có chủ khi câu lạc bộ được quyền giữ chiếc cúp sau khi vô địch năm lần hoặc vô địch ba lần liên tiếp, với chiếc cúp mới phải được rèn cho mùa giải sau. Trong những năm đầu của giải đấu cho đến mùa giải 1966–67, chiếc cúp đã trải qua nhiều thiết kế khác nhau.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cúp C1 châu Âu Thể loại:UEFA Champions League Thể loại:Giải thưởng bóng đá châu Âu
Muthoni Gathecha
Muthoni Gathecha (sinh ngày 8 tháng 4 năm 1962) là một nữ diễn viên người Kenya. Bà đã đóng vai chính trong một số bộ phim truyền hình Kenya.
Tuổi thơ
Sinh ngày 8 tháng 4 năm 1962, Muthoni là giáo viên và quản trị viên giáo dục tại Đại học Kenyatta. Bà được đào tạo như một nhà tâm lý học tại Đại học Quốc tế Hoa Kỳ.
Đời tư
Muthoni là mẹ của ba người con. Người con được sinh ra đầu tiên của bà là một nghệ sĩ rap và nhạc sĩ có nghệ danh Mchizi Gaza. Con thứ hai của bà là Rowzah, một nhà thiết kế thời trang. Người con trẻ nhất của bà là Mizen.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1962 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Kenya
Pouteria deliciosa
Pouteria deliciosa là một loài thực vật có hoa trong họ Hồng xiêm. Loài này được T.D.Penn. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pouteria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1990
Phaegoptera sestia
Phaegoptera sestia là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phaegoptera
Plagiochila robusta
Plagiochila robusta là một loài rêu trong họ Plagiochilaceae. Loài này được Stephani mô tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Plagiochila Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1900 Thể loại:Unresolved names
Trichananca victoriensis
Trichananca victoriensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Anthicidae. Loài này được Blackburn miêu tả khoa học năm 1891.
Tham khảo
Thể loại:Trichananca
Phthonandria conjunctiva
Phthonandria conjunctiva là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phthonandria
Acacia rhodoxylon
Acacia rhodoxylon là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Maiden miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
R
Avène
Avène là một xã thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie in the region of Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 330 mét trên mực nước biển. Dân số thời điểm năm 1999 là 275 người.
Christella semisagittata
Christella semisagittata là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Holttum mô tả khoa học đầu tiên năm 1976. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Maloarkhangelsky (huyện)
Huyện Maloarkhangelsky (? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Tỉnh Orel, Nga. Huyện có diện tích 727 km², dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 14800 người. Trung tâm của huyện đóng ở Maloarkhangel'sk.
Christella semisagittata
Liên kết ngoài
Thể loại:Christella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1976 Thể loại:Unresolved names
Avène
Tham khảo
Thể loại:Xã của Hérault
Nieuport-Delage NiD 62
Nieuport-Delage NiD 62 là một loại máy bay tiêm kích hai tầng cánh của Pháp vào đầu thập niên 1930.
Tham khảo
Thể loại:Máy bay quân sự Pháp thập niên 1930 NiD 62 Thể loại:Máy bay chiến đấu Thể loại:Máy bay tiêm kích Pháp Thể loại:Máy bay huấn luyện Thể loại:Máy bay hai tầng cánh Thể loại:Máy bay một động cơ cánh quạt
Loiri Porto San Paolo
nhỏ|Loiri Porto San Paolo Loiri Porto San Paolo là một đô thị ở tỉnh Olbia-Tempio trong vùng Sardegna, có khoảng cách khoảng 180 km về phía bắc của Cagliari và cách khoảng 7 km về phía nam của Olbia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.508 người và diện tích là 117,8 km².
Loiri Porto San Paolo giáp các đô thị: Monti, Olbia, Padru, San Teodoro.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Sassari
Solidago asperula
Solidago asperula là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Desf. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1829.
Balcıdamı, Banaz
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Uşak
Mariamman
Mariammam là một vị nữ thần mang tính Mẫu (thần thoại) trong Ấn Độ giáo phổ biến ở miền Nam Ấn Độ. nhỏ|phải|Mariamman
Nguồn gốc
Có nhiều sự tích khác nhau nhưng nhìn chung đây là vị Thần Mưa. Thần có khi được vẽ có bộ mặt hơi đỏ, có khi chỉ là khối đá hoa cương sắc nhọn như lưỡi mác. Nhiều người vẫn thường cầu khấn Thần làm cho bách bệnh tiêu tan, và vạn sự như ý, trong đó có cả việc sinh con, hỏi vợ hay lấy chồng. Ngoài ra, Thần còn là vị Thần của mùa màng bội thu, đất đai màu mỡ. Tin tưởng, Thần còn được thờ tự ở nhiều nơi khác ngoài Ấn Độ, như ở Singapore, Việt Nam,...
Đền Bà Ấn
Đền Bà Ấn là tên mà người dân thường dùng để gọi ngôi đền (có người gọi là chùa) Ấn Độ giáo (còn gọi là Hindu giáo), hiện tọa lạc ở số 45 đường Trương Định, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Đền có tên gốc là Đền Bà Mariamman, và thờ nữ thần Mariamman. Theo tín ngưỡng của người Ấn, thì đây là vị thần của mùa màng bội thu, đất đai màu mỡ, sức khỏe dồi dào, hôn nhân suôn sẻ, con cháu đông vui... Đền được xây dựng từ đầu thế kỷ 20, khi mà một số đông người Ấn Độ di cư qua Việt Nam và sống tập trung ở gần khu vực lập đền sau này. Hiện nay, đền vẫn được đông đảo người Ấn đến cúng bái.
Dưới đây là một số hình ảnh của đền Bà Ấn:
Tham khảo
Thể loại:Ấn Độ giáo Thể loại:Nữ thần Ấn Độ giáo Thể loại:Văn hóa Ấn Độ
Herpestomus impressus
Herpestomus impressus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Herpestomus
Çitköy, Çubuk
Çitköy là một xã thuộc huyện Çubuk, tỉnh Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 77 người.
Tham khảo
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Ankara Thể loại:Làng Thổ Nhĩ Kỳ theo tỉnh Thể loại:Çubuk
Sân bay quốc tế Lạc Cương Hợp Phì
Sân bay quốc tế Lạc Cương Hợp Phì là một sân bay tại Hợp Phì, An Huy, Trung Quốc.
14153 Dianecaplain
14153 Dianecaplain (1998 SA80) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1998 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Thư viện Quốc gia Cộng hòa Séc
Thư viện Quốc gia Cộng hòa Séc, (National Library of the Czech Republic, Národní knihovna České republiky) là thư viện trung tâm của Cộng hòa Séc. Nó được chỉ đạo bởi Bộ Văn hóa. Tòa nhà chính của thư viện nằm trong tòa nhà lịch sử Clementinum ở trung tâm Prague, nơi lưu giữ khoảng một nửa số sách. Nửa còn lại của bộ sưu tập được lưu trữ ở quận Hostivař. Thư viện Quốc gia là thư viện lớn nhất tại Cộng hòa Séc, có khoảng 6 triệu tài liệu. Thư viện có khoảng 60.000 độc giả đăng ký. Cũng như các văn bản tiếng Séc, thư viện cũng lưu trữ các tài liệu cũ từ Thổ Nhĩ Kỳ, Iran và Ấn Độ. Thư viện cũng chứa sách cho Đại học Charles ở Prague.
Bộ sưu tập
Các bản thảo thời trung cổ quý giá nhất được lưu giữ trong Thư viện Quốc gia là Codex Vyssegradensis và Passional of Abbes Kunigunde.
Flavoxate
Flavoxate là một thuốc kháng cholinergic với tác dụng kháng muscarinic. Đặc tính giãn cơ của nó có thể là do tác động trực tiếp lên cơ trơn chứ không phải do các thụ thể muscarinic đối kháng.
Sử dụng lâm sàng
Flavoxate được sử dụng để điều trị co thắt bàng quang tiết niệu. Nó có sẵn dưới tên thương mại Urispas (Paladin), Genurin (bởi Recordati, Italy) ở Ý và KSA, Uritac của công ty El Saad ở Syria, dưới tên Bladderon của Nippon Shinyaku của Nhật Bản, hoặc Bladuril ở Chile, Utispas (Apex Pharma) ở Nepal.
Flavoxate được chỉ định để giảm triệu chứng viêm bàng quang kẽ, khó tiểu, khẩn cấp, tiểu đêm, đau siêu âm, tần suất và không tự chủ như có thể xảy ra trong viêm bàng quang, viêm tuyến tiền liệt, viêm niệu đạo, viêm niệu đạo / viêm niệu đạo.
Tác dụng phụ
Flavoxate thường được dung nạp tốt, nhưng có khả năng gây ra, nôn mửa, đau dạ dày, khô miệng hoặc cổ họng, mờ mắt, đau mắt, và tăng độ nhạy cảm của mắt với ánh sáng.
Chống chỉ định
Flavoxate chống chỉ định ở những bệnh nhân có bất kỳ tình trạng tắc nghẽn nào sau đây: tắc nghẽn môn vị hoặc tá tràng, tổn thương đường ruột tắc nghẽn hoặc hồi tràng, đau bụng, xuất huyết đường tiêu hóa và niệu quản tắc nghẽn.
Tham khảo
Thể loại:Thuốc giãn cơ
Vũ Quỳnh
Vũ Quỳnh (武瓊, 1452-1516) là một vị quan nhà Lê sơ và đồng thời cũng là một trong những người đóng góp xây dựng bộ quốc sử Việt Nam, bộ Đại Việt sử ký toàn thư.
Đóng góp về sử học
Năm 1511, dưới thời vua Lê Tương Dực với cương vị Sử quan đô tổng tài soạn xong bộ Đại Việt thông giám thông khảo thường được gọi tắt là Đại Việt thông giám, chép từ thời Hồng Bàng đến năm đầu Lê Thái Tổ, gồm 26 quyển.
Về nội dung và thời gian thì bộ Đại Việt thông giám của Vũ Quỳnh cũng tương tự bộ Đại Việt sử ký toàn thư do Ngô Sĩ Liên soạn trước đó, tuy nhiên về mặt phân kỳ lịch sử, phân ranh giới giữa Ngoại kỷ và Bản kỷ thì Vũ Quỳnh có quan điểm khác với Ngô Sĩ Liên. Theo ghi chép của Phạm Công Trứ sau này cho biết, bộ sử của Vũ Quỳnh chép từ thời Hồng Bàng đến đến thời 12 sứ quân là ngoại kỷ và từ thời Đinh Tiên Hoàng đến đầu thời Lê Thái Tổ là Bản kỷ và sau này Phạm Công Trứ cũng đã ảnh hưởng quan điểm này của Vũ Quỳnh và chép mở đầu phần Bản kỷ cũng từ triều Đinh
Trên cơ sở của bộ Đại Việt thông giám thông khảo, năm 1514 vua Lê Tương Dực sai Lê Tung soạn bài Đại Việt thông giám tổng luận. Bài tổng luận của Lê Tung được các soạn giả bộ ĐVSKTT đưa toàn bộ vào phần đầu của bộ quốc sử Việt Nam.
Tham khảo
V V V Thể loại:Người Hải Dương Thể loại:Sinh năm 1452 Thể loại:Mất năm 1516 Thể loại:Tiến sĩ nhà Hậu Lê
Mãn Châu Quốc
Mãn Châu Quốc (満州国) hay từ năm 1934 trở đi là Đại Mãn Châu Đế quốc (大满州帝国) là chính phủ bù nhìn do Đế quốc Nhật Bản lập nên ở Mãn Châu, do các quan chức nhà Thanh cũ tạo ra với sự giúp đỡ của Đế quốc Nhật Bản vào năm 1932. Nó được thành lập như một nước Cộng hòa vào năm 1932 và trở thành một chế độ quân chủ lập hiến vào năm 1934 khi Phổ nghi lên ngôi hoàng đế và đổi tên quốc gia mới thành "Đại Mãn Châu Đế quốc". Quốc gia này do Đế quốc Nhật thành lập và điều hành, cùng với Phổ Nghi, hoàng đế cuối cùng của nhà Thanh, nhiếp chính và là hoàng đế trên danh nghĩa. Chính quyền Mãn Châu Quốc bị hủy bỏ vào năm 1945 sau sự thất bại của Đế quốc Nhật vào cuối Chiến tranh thế giới thứ hai. Tuy có tên như vậy, người Mãn chỉ là một phần thiểu số ở Mãn Châu Quốc, còn nhóm dân tộc đa số là người Hán. Ngoài ra còn có người Triều Tiên, Nhật, Mông Cổ và những nhóm thiểu số khác. Khu vực Mông Cổ ở phía tây Mãn Châu Quốc có chế độ cai trị hơi khác do truyền thống của người Mông Cổ ở đó.
Nhiều nhà sử học xem Mãn Châu Quốc là chính phủ bù nhìn hay thuộc địa của Đế quốc Nhật Bản vì sự hiện diện số đông của quân đội Nhật và sự quản lý chặt chẽ về quản lý chính quyền, cộng với sự tàn bạo trong thời chiến của Nhật đối với người dân địa phương ở Mãn Châu Quốc. Giới sử học giáo khoa chính thống của Trung Quốc và Đài Loan nhắc đến quốc gia này với tên "Ngụy Mãn Châu Quốc" hoặc "ngụy Mãn" để nhấn mạnh tính chất bù nhìn phục vụ cho chủ nghĩa ly khai và mưu đồ tách riêng, chia cắt lâu dài quốc gia của quân xâm lược Nhật.
Tên gọi
Tên chính thức của đất nước đã được đổi thành "Đế chế Mãn Châu" (đôi khi được gọi là "Manchutikuo"), sau khi Phổ Nghi thành lập với tư cách là Hoàng đế Khang Đức vào năm 1934. Trong tiếng Trung và tiếng Nhật, tên là Dà Mǎnzhōu dìguó và Dai Manshū teikoku. Dà/Dai ("lớn", "đại") đã được thêm vào sau mô hình của tên chính thức Đại nhà Minh và Thanh.
Lịch sử
Sau khi các bộ tộc người Mãn chinh phục Trung Quốc, họ thay thế triều Minh bằng triều Thanh. Tuy nhiên, các hoàng đế người Mãn không hoàn toàn hợp nhất quê hương của họ vào Trung Quốc. Một khu vực hợp pháp, đối với một bộ phận dân tộc, vẫn còn tồn tại tận đến khi nhà Thanh bắt đầu suy yếu vào thế kỷ 19.
Khi sức mạnh của triều đình Bắc Kinh yếu đi sau hai cuộc chiến tranh nha phiến, quyền hạn của nhà Thanh tại một số vùng đất xa xôi cũng suy giảm (nhưng chưa phải là triều đình đã mất hết quyền lực với các vùng đó, vị trí chính tông của Thanh triều với các vùng xa xôi ấy vẫn còn và được duy trì cho tới tận lúc kết thúc triều đại, dù càng về sau thì nó càng chỉ mang tính chất danh nghĩa). Vào những năm 1850, Đế quốc Nga rất chú tâm đến vùng đất phía bắc Đế quốc Thanh. Vào năm 1858, Nga trên danh nghĩa đã kiểm soát được một vùng đất rộng lớn có tên Ngoại Mãn Châu nhờ Hiệp ước Bắc Kinh bổ sung kết thúc Chiến tranh Nha phiến lần thứ Hai. Nhưng Nga chưa hài lòng, và khi nhà Thanh tiếp tục suy yếu, họ đã tăng cường những động thái nhằm chiếm luôn phần còn lại của Mãn Châu. Nội Mãn Châu chịu ảnh hưởng lớn từ Nga vào những năm 1890 với việc xây dựng Tuyến đường sắt Đông Trung Hoa từ Cáp Nhĩ Tân đến Vladivostok.
Tuy nhiên, do kết quả trực tiếp của Chiến tranh Nga-Nhật (1904-1905) người Nhật đã thay thế người Nga đặt quyền ảnh hưởng lên Nội Mãn Châu. Vào năm 1906, Nhật Bản xây dựng Tuyến đường sắt Nam Mãn Châu đến Cảng Arthur (tiếng Nhật: Ryojun). Trong thời kỳ giữa Thế chiến I và Thế chiến II Mãn Châu trở thành mặt trận chính trị và quân sự giữa Nga, Nhật và Trung Quốc. Nhật đã chuyển ra Ngoại Mãn Châu sau cuộc hỗn loạn xảy ra sau Cách mạng Nga 1917. Tuy nhiên, sự kết hợp của những thành công của quân đội Xô viết và áp lực kinh tế của Mỹ đã buộc Nhật rút ra khỏi khu vực này và Liên Xô quay trở lại quản lý Ngoại Mãn Châu vào năm 1925. Trong suốt giai đoạn quân phiệt ở Trung Quốc, quân phiệt Trương Tác Lâm đã đặt căn cứ ở Nội Mãn Châu với sự ủng hộ từ Nhật. Sau đó đạo quân Quan Đông của Nhật nhận ra nhân vật này quá dân tộc chủ nghĩa và đã ám sát ông vào năm 1928. Sau cuộc xâm lược Mãn Châu của Nhật vào năm 1931, cựu hoàng đế Trung Hoa, Phổ Nghi, được mời làm người đứng đầu quốc gia Mãn Châu; ông đồng ý lời đề nghị này. Vào ngày 18 tháng 2 năm 1932, Mãn Châu Quốc (滿洲帝國) tuyên bố thành lập và được Nhật Bản công nhận. Thành phố Trường Xuân được đổi tên thành Tân Kinh và trở thành thủ đô của quốc gia mới. Người Trung Quốc ở Mãn Châu thành lập quân tình nguyện để chống lại người Nhật và quốc gia mới đã phải mất vài năm chiến tranh để bình ổn đất nước.
Người Nhật ban đầu ủng hộ cựu hoàng Phổ Nghi làm Quốc trưởng với niên hiệu Đại Đồng vào năm 1932, và hai năm sau ông được tôn làm "hoàng đế" với niên hiệu Khang Đức. Mãn Châu Quốc do đó trở thành Đại Mãn Châu Đế quốc (大滿洲帝國), đôi khi còn được gọi Mãn Châu Đế quốc (滿洲帝國). Trịnh Hiếu Tư là thủ tướng đầu tiên của Mãn Châu Quốc cho đến năm 1935, khi Trương Cảnh Huệ lên thay thế. Phổ Nghi không có một vai trò gì hơn là hình tượng, còn quyền hành nằm trong tay các sĩ quan quân sự người Nhật. Một cung điện được xây riêng cho hoàng đế. Tất cả những bộ trưởng người Mãn đều đóng vai trò là những người thay mặt cho các phó bộ trưởng người Nhật, những người đưa ra các quyết định quan trọng. Hành cung của Phổ Nghi, vị hoàng đế cuối cùng của nhà Thanh, bị gọi là ngụy hoàng cung.
Bằng cách này Nhật Bản chính thức tách Mãn Châu Quốc ra khỏi Trung Quốc trong suốt thập niên 1930. Với sự đầu tư của Nhật Bản cùng với nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, khu vực này trở thành trung tâm công nghiệp. Vào năm 2007, một bài báo của Reiji Yoshida trong Thời báo Nhật Bản đã tranh luận rằng những đầu tư của người Nhật một phần do buôn bán thuốc phiện. Theo bài báo, một tài liệu do Yoshida tìm thấy đã chứng minh rằng Ban phát triển Đông Á đã ngụ ý trực tiếp sẽ cung cấp tài chính cho những nhà bán lẻ thuốc phiện ở Trung Quốc để kiếm lời cho chính quyền bù nhìn Mãn Châu Quốc, Nam Kinh và Mông Cổ. Tài liệu này kiểm chứng những phân tích trước đây của Tòa án Quân sự Quốc tế vùng Viễn Đông trong đó có nói rằng Mục đích thực sự của Nhật Bản khi dính líu đến việc buôn bán thuốc phiện còn nham hiểm hơn nhiều chứ không chỉ làm hư hỏng người Trung Hoa. Nhật Bản, nước đã ký và phê chuẩn hiệp định thuốc phiện, bị ràng buộc không được dính líu với việc buôn bán thuốc phiện, nhưng quốc gia này đã nhận thấy quốc gia có vẻ, nhưng thực ra độc lập giả tạo là một cơ hội thuận tiện để thực hiện một vụ buôn bán thuốc phiện toàn cầu và gieo rắc cái xấu xa này cho quốc gia bù nhìn (...) Vào năm 1937, người ta đã chỉ ra rằng trong Hội Quốc Liên có đến 90% lượng bạch phiến lậu trên thế giới có nguồn gốc từ người Nhật...
nhỏ|250px|trái|[[Phổ Nghi thời kỳ làm Hoàng Đế Khang Đức của Mãn Châu Quốc]] Chỉ có 23 trên 80 quốc gia đang tồn tại khi đó thừa nhận quốc gia mới này. Hội Quốc Liên (thông qua Báo cáo Lytton) tuyên bố rằng Mãn Châu vẫn là một bộ phận hợp pháp của Trung Quốc, khiến cho Nhật Bản rút khỏi liên minh này vào năm 1934. Trường hợp Mãn Châu Quốc nhắc Hoa Kỳ nhớ đến Học thuyết Stimson, theo đó Hoa Kỳ không thừa nhận sự thay đổi trong hệ thống thế giới do vũ lực tạo ra. Do sức mạnh của Đế quốc Nhật Bản khi đó, Liên Xô, Pháp Vichy, Ý Phát xít, Tây Ban Nha thời Franco và Đức quốc xã thừa nhận vai trò ngoại giao của Mãn Châu Quốc. Ngoài ra Mãn Châu Quốc còn được chính quyền cộng tác với Nhật của Uông Tinh Vệ, cũng như El Salvador và Cộng hòa Dominica công nhận. Mặc dù chính quyền Trung Quốc không công nhận Mãn Châu Quốc, hai nước này vẫn thiết lập con đường mậu dịch, liên lạc và vận chuyển chính thức.
Ngày tháng công nhận Mãn Châu Quốc như sau: Đế quốc Nhật Bản, 16 tháng 9 năm 1932; El Salvador, 3 tháng 3 năm 1934; Vatican, 18 tháng 4 năm 1934 (de facto); Ý (Phát xít), 29 tháng 11 năm 1937; Tây Ban Nha (Chủ nghĩa quốc gia), 2 tháng 12 năm 1937; Đức Quốc xã, 12 tháng 5 năm 1938; Ba Lan (Đức chiếm đóng), 19 tháng 10 năm 1939 (de facto); Hungary: 9 tháng 1 năm 1939; Slovakia, 1 tháng 6 năm 1940 (quốc qua bù nhìn của Đức Quốc xã cũng được Mãn Châu Quốc công nhận vào ngày này); 'Tân’ Trung Hoa (Chính quyền Uông Tinh Vệ), 30 tháng 11 năm 1940 (ngày ký hiệp ước); România (Cận vệ sắt thống trị), 1 tháng 12 năm 1940; Bulgaria, 10 tháng 5 năm 1941; Phần Lan, 18 tháng 7 năm 1941; Croatia, 2 tháng 8 năm 1941 (chính quyền bù nhìn của Đức Quốc xã cũng được Mãn Châu Quốc công nhận vào ngày này); và Thái Lan, 5 tháng 8 năm 1941.
Trước Thế chiến II, người Nhật đô hộ Mãn Châu Quốc và dùng nó như một căn cứ để từ đó xâm lược Trung Quốc. Vào mùa hè năm 1939 một vụ tranh chấp biên giới giữa Mãn Châu Quốc và Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ đã dẫn đến Trận chiến Khalkhin Gol. Trong trận chiến này, lực lượng phối hợp giữa Liên Xô-Mông Cổ đã đánh bại Đạo quân Quan Đông của Nhật cùng với sự hỗ trợ ít ỏi của quân Mãn Châu Quốc.
Từ năm 1945 đến 1948, Mãn Châu (Nội Mãn Châu) là căn cứ của Quân đội Giải phóng Nhân dân trong Nội chiến Trung Quốc chống lại Quốc dân đảng. Với sự khuyến khích của Liên Xô, những người Cộng sản Trung Quốc đã dùng Mãn Châu làm bàn đạp cho đến cuối cuộc Nội chiến Trung Quốc vào năm 1949. Nhiều hàng binh Mãn Châu Quốc và Quan Đông phục vụ trong Hồng quân Công Nông Trung Quốc trong suốt cuộc nội chiến chống chính phủ Quốc Dân.
Chính trị
nhỏ|150px|Áp phích [[tuyên truyền đề cao sự hòa thuận giữa người Nhật, Hán và Mãn. Áp phích đề: "Nhật Hoa Mãn Hiệp Trợ Thiên Hạ Thái Bình(Với sự trợ giúp của Nhật Bản, Trung Quốc và Mãn Châu Quốc, thế giới sẽ sống trong hòa bình.)"]]
Những nhà sử học nói chung đều xem Mãn Châu Quốc là quốc gia bù nhìn hay thuộc địa của Đế quốc Nhật Bản vì sự hiện diện số đông của quân đội Nhật và sự quản lý chặt chẽ về quản lý chính quyền, cộng với sự tàn bạo trong thời chiến của Nhật đối với người dân địa phương ở Mãn Châu Quốc. Những sử gia người Trung Quốc thường nhắc đến quốc gia này với tên 'Ngụy Mãn Châu Quốc' để nhấn mạnh sự thiếu hợp pháp của nó. Nhật Bản cũng mở rộng hệ thống công nghiệp và giao thông ở Mãn Châu Quốc để biến nó thành căn cứ chiến tranh cho những chiến dịch quân sự chống lại Trung Quốc. Ngoài ra, một số sử gia xem Mãn Châu Quốc là một nỗ lực thất bại trong việc xây dựng một quốc gia Nhật Bản hình mẫu ở châu Á do áp lực chiến tranh.
Phân cấp hành chính
giữa|nhỏ|320px|Bản đồ phân cấp hành chính Mãn Châu Quốc.
Trong thời gian tồn tại ngắn ngủi của nó, Mãn Châu Quốc được chia thành 5 (vào năm 1932) và 19 (vào năm 1941) tỉnh, một Khu đặc biệt Bắc Mẫn (tiếng Nhật: 北満特別区) và hai Thành phố đặc biệt là Tân Kinh (tiếng Nhật: 新京特別市) và Cáp Nhĩ Tân (tiếng Nhật: 哈爾浜特別市). Mỗi tỉnh được chia thành bốn (Tỉnh Hưng An) và 24 (Phụng Thiên) địa khu. Bắc Mẫn tồn tại chưa đầy 3 năm (1 tháng 7 năm 1933 - 1 tháng 1 năm 1936) và Cáp Nhĩ Tân sau đó nhập vào tỉnh Tân Giang. Long Giang cũng là một tỉnh trước năm 1932, sau đó chia thành Hắc Hà, Long Giang và Tam Giang vào năm 1934. Tỉnh An Đông và Cẩm Châu được tách ra từ Phụng Thiên trong khi Tân Giang và Giang Đảo được tách ra từ Cát Lâm trong cùng năm đó.
Nhân khẩu
Vào đầu năm 1934, tổng dân số Mãn Châu Quốc ước tính chừng 30.880.000, mỗi gia đình khoảng 6,1 người, và 122 nam trên 100 nữ. Những con số này bao gồm 29.510.000 người Hán, 590.760 người Nhật, 680.000 người Triều tiên, và 98.431 các sắc dân khác (Nga, Mông Cổ,...). Khoảng 80% dân số sống bằng nông nghiệp. Những thống kê khác chỉ ra rằng ở Mãn Châu Quốc dân số là 18.000.000.
Từ nguồn của Nhật có những con số sau: vào năm 1940 tổng dân số Mãn Châu Quốc của các tỉnh Long Giang, Nhiệt Hà, Cát Lâm, Phụng Thiên (Liêu Ninh) và Hưng An là 43.233.954; hoặc một con số của Bộ Nội vụ là 31.008.600. Một con số khác vào thời kỳ này tính rằng tổng dân số là 36.933.000.
Cũng trong thời kỳ này Liên Xô đang xây dựng Tỉnh tự trị Do Thái của Siberia qua biên giới Mãn Châu Quốc-Liên Xô, một số quan chức người Nhật xây dựng Kế hoạc Fugu để thu hút người tị nạn Do Thái sang Mãn Châu Quốc như một phần của nỗ lực thuộc địa hóa của họ.
Tiền bạc cho những khu định cư này được trông mong sẽ đến từ những người Do Thái giàu có, nhưng chính quyền Đức thích Giải pháp cuối cùng hơn. Dù trong trường hợp này, cuộc xâm lược Liên Xô của Đức đã khiến cho việc chuyển giao dân số trở nên bất khả thi, vì phe Trục không quản lý được những đường biển cần thiết.
Dân số các thành phố chính
nhỏ|250px|right
Dân số người Nhật
Vào năm 1931-1932, có 100.000 nông dân người Nhật; những nguồn khác cho rằng có 590.760 dân cư có quốc tịch Nhật Bản. Những con số khác tại Mãn Châu Quốc lại ghi có 240.000, sau đó răng lên 837.000. Ở Tân Kinh, số người Nhật chiếm 25% số dân. Chính phủ Nhật đã có thảo kế hoạch chính thức di cư 5 triệu người Nhật đến Mãn Châu Quốc trong thời gian từ 1936 đến 1956. Giữa năm 1938 và 1942 một nhóm 200.000 nông dân trẻ đã đến Mãn Châu Quốc; sau đó thêm 20.000 gia đình đến vào năm 1936. Khi Nhật Bản mất quyền kiểm soát tại biển và vùng trời Hoàng Hải, việc di cư bị dừng lại.