cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stella Court Treatt
Thám hiểm Cape đến Cairo
Vào ngày 13 tháng 9 năm 1924, họ khởi hành từ Cape Town trên hai chiếc xe tải nhẹ Crossley 25/30. Họ đạt Cairo mười sáu tháng (và 12.732 dặm) sau đó vào ngày 24, 1926. Đoàn thám hiểm được mô phỏng rõ ràng theo kiểu "đường đỏ" của Cecil Rhodes nối liền Cape Town với Cairo và họ đã giới hạn tuyến đường của họ đến các vùng lãnh thổ dưới sự cai trị của Anh. Ghi chép của Fred Law về sự khởi đầu của chuyến đi, Người phụ nữ tiên phong của Đế chế: Hành trình Cape đến Cairo bắt đầu (Daily Express, ngày 24 tháng 9 năm 1924), bắt đầu bằng một lời đề nghị về tầm nhìn của Rhodes về một mạng lưới đường bộ và đường sắt nối liền với sự chiếm hữu của thực dân Anh để đủ khả năng định cư cho người trắng và sự thống trị hiệu quả hơn của lục địa châu Phi và người dân của nó: "Bước thứ hai hướng tới việc thực hiện kế hoạch của Cecil Rhodes để mở các tuyến đường xuyên qua châu Phi đen tối nhất bắt đầu vào sáng nay, khi Thiếu tá và Bà C. Tòa án đã rời Capetown trong nỗ lực đến Cairo bằng xe máy. " Stella quan sát những khó khăn mà con đường đế quốc đưa ra; "[Chúng tôi đã đi một tuyến đường khác] các vấn đề của chúng tôi sẽ được đơn giản hóa [..] Chúng tôi sẽ tìm thấy những con đường [..] Và chúng tôi có thể tránh được những dòng sông và đầm lầy không cầu. Nhưng sự khao khát của việc đốt cháy một con đường xuyên qua Châu Phi của Anh là vượt trội so với mọi cân nhắc khác. " Tuyến đường của họ đưa họ từ Cape Town qua Britstown, Pretoria, Polokwane (trước đây là Pietersburg), Bulawayo (ở Zimbabwe, trước đây, Rhodesia, nơi họ đến thăm mộ của Cecil Rhode), Livingstone (ở Zambia, trước đây là Bắc Rhodesia), Kabwe (ở Zambia, trước đây được gọi là Broken Hill), Mbala (ở Zambia và trước đây được gọi là Abercorn), Karonga (Malawi, trước đây là Nyasaland), Mwaya (Tanzania, trước đây là Tanganyika), Nairobi (Kenya), Mongalla (Nam Sudan, trước đây là Anglo -Egyptian Sudan), Rumbek, Wau, Al-Ubayyid (Sudan, trước đây là Sudan thuộc Anh-Ai Cập; đánh vần thành 'El Obeid,' bởi Treatt), Ed Dueim, Khartoum, Wadi Halfa, và cuối cùng Aswan (Ai Cập), tới Cairo thuộc Ai Cập.
Galactia
Galactia là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae.
Saprosma inaequilongum
Saprosma inaequilongum là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Pierre ex Pit. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1924.
Liên kết ngoài
Thể loại:Saprosma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1924
Muntiacus reevesi micrurus
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Hylaspes apurva
Hylaspes apurva là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Maulik miêu tả khoa học năm 1936.
Dioscorea scortechinii
Dioscorea scortechinii là một loài thực vật có hoa trong họ Dioscoreaceae. Loài này được Prain & Burkill mô tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1908
Peperomia elliptica
Peperomia elliptica là một loài thực vật có hoa trong họ Hồ tiêu. Loài này được (Lam.) A. Dietr. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Peperomia
Chlenias apalama
Chlenias apalama là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Chlenias
Melinoessa stellata
Timana stellata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Timana Thể loại:Melinoessa
Masasteron bipunctatum
Masasteron bipunctatum là một loài nhện trong họ Zodariidae.
Loài này thuộc chi Masasteron. Masasteron bipunctatum được Barbara C. Baehr miêu tả năm 2004.
Tham khảo
Thể loại:Masasteron
A.S.D. Mezzolara
Associazione Sportiva Dilettantistica Mezzolara là một câu lạc bộ bóng đá Ý có trụ sở tại Mezzolara, một frazione của Budrio, Emilia-Romagna.
Lịch sử
Câu lạc bộ được thành lập vào năm 1965.
Màu sắc và huy hiệu
Màu sắc của đội là trắng và xanh nhạt.
Liên kết ngoài
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Ý
Rucervus duvaucelii duvaucelii
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Astragalus michaelis
Astragalus michaelis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Boriss. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
M
Rucervus duvaucelii branderi
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Polycyrtus semirufus
Polycyrtus semirufus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polycyrtus
Kamaldinni, Devadurga
Kamaldinni là một làng thuộc tehsil Devadurga, huyện Raichur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Raichur (huyện)
Chlorophorus eckweileri
Chlorophorus eckweileri là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Chlorophorus
Timana stramineata
Timana stramineata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Timana
Kumkadı, Mustafakemalpaşa
Kumkadı là một xã thuộc huyện Mustafakemalpaşa, tỉnh Bursa, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 826 người.
Polypodium crespianum
Polypodium crespianum là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Bosco mô tả khoa học đầu tiên năm 1938. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polypodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1938 Thể loại:Unresolved names
Rucervus duvaucelii ranjitsinhi
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Rucervus eldii eldii
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Vernonia rigida
Vernonia rigida là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Sw.) Sw. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1806.
Liên kết ngoài
Thể loại:Vernonia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1806
Dioscorea secunda
Dioscorea secunda là một loài thực vật có hoa trong họ Dioscoreaceae. Loài này được R.Knuth mô tả khoa học đầu tiên năm 1924.
Hylaspes dohrni
Hylaspes dohrni là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Duvivier miêu tả khoa học năm 1885.
Tham khảo
Thể loại:Hylaspes
Peperomia ellipticorhombea
Peperomia ellipticorhombea là một loài thực vật có hoa trong họ Hồ tiêu. Loài này được C. DC. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1869.
Liên kết ngoài
Thể loại:Peperomia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1869
Chlenias auctaria
Chlenias auctaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Chlenias
Browallia abbreviata
Browallia abbreviata là loài thực vật có hoa trong họ Cà. Loài này được Benth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1845.
Liên kết ngoài
Thể loại:Browallia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1845
Koanophyllon jennsenii
Koanophyllon jennsenii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được R.M.King & H.Rob. mô tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Koanophyllon
Xã East Valley, Quận Marshall, Minnesota
Xã East Valley (East Valley Township) là một xã thuộc quận Marshall, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 43 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Minnesota Thể loại:Quận Marshall, Minnesota
Gastrolobium bilobum
Gastrolobium bilobum, là loài cây bản địa Tây Nam Tây Úc. Loài này thuộc họ Fabaceae và có lẽ là loài độc nhất trong chi Gastrolobium, chứa mức độ cao monofluroacetic acid. Loài này cao 4 m. Loài này đã được chính thức mô tả lần đầu bởi nhà thực vật học Robert Brown và được xuất bản trong Hortus Kew năm 1811.
Đọc thêm
bilobum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1811
Chlorophorus elaeagni
Tham khảo
Thể loại:Chlorophorus
Phineas Gage
Phineas P. Gage (1823 – 1860) là một quản đốc xây dựng đường sắt người Mỹ được biết đến sau khi sống sót một cách kì diệu sau tai nạn chấn thương sọ não, khi một thanh sắt lớn đâm xuyên hoàn toàn qua đầu ông, phá hủy phần lớn thùy trán trái. Chấn thương này đã ảnh hưởng đến tính cách và hành vi của ông trong suốt 12 năm còn lại của cuộc đời. Các dấu hiệu về thay đổi đủ lớn (trong một thời gian) đến nỗi bạn bè thấy anh "không còn Gage nữa."
thumb|upright=0.48|right|Đường đâm của thanh sắt, theo Harlow
Được gọi là "Vụ Tai Nạn Xà Beng Mỹ" - từng được gọi là "ca bệnh hơn tất cả những ca khác ở chỗ đã kích thích ngạc nhiên của chúng ta, làm giảm giá trị của tiên lượng, và thậm chí lật đổ học thuyết sinh lý học của chúng ta"  Phineas Gage đã ảnh hưởng đến cuộc thảo luận trong thế kỷ 19 về tinh thần và não bộ, đặc biệt là cuộc tranh luận về địa phương hóa não bộ và có lẽ là trường hợp đầu tiên đề xuất vai trò của não bộ trong việc quyết định tính cách, và thiệt hại cho các bộ phận cụ thể của não có thể gây ra những thay đổi tinh thần cụ thể.
Gage là một chủ đề cố định trong chương trình giảng dạy về thần kinh học, tâm lý học và khoa học thần kinh, một trong những "sự tò mò y học vĩ đại của mọi thời đại" và "một phần sống của văn hóa dân gian y học" thường được đề cập trong sách và bài báo khoa học; ch14 ông thậm chí còn có một vị trí thứ yếu trong văn hóa đại chúng. Mặc dù nổi danh, thông tin chính xác về Gage (trước và sau khi bị thương) lại rất ít. Điều này đã cho phép việc "làm khớp với bất kỳ lý thuyết [mong muốn] với một ít sự thật mà chúng ta có "[M]: 290- Gage như một "vết mực Rorschach" do những người đề xuất các lý thuyết mâu thuẫn nhau về bộ não đều thấy quan điểm của họ được ủng hộ. Trong lịch sử, các bản báo cáo được xuất bản về Gage (bao gồm cả những tài liệu khoa học) hầu như luôn bị cường điệu hóa và những thay đổi về hành vi đều bị xuyên tạc, thường mâu thuẫn với những sự thật đã biết.
Ghi chú
<references group="chú thích"/>
Tham khảo
Thể loại:Mất năm 1860 Thể loại:Sinh năm 1823
Rucervus eldii siamensis
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Chó biết hát New Guinea
Tổng quan
Chó NGSD cư trú ở tất cả các vùng khí hậu trên đảo New Guinea. Dòng chó Dingo này rất gần với giống chó nguyên thủy có nguồn gốc từ chó sói châu Á từ 10,000 đến 15,000 năm trước. Các nhà thám hiểm trong thế kỷ 19 đã tìm thấy những con chó này ở nhiều ngôi làng của New Guinea. Một số nơi chúng được nuôi như con vật nuôi nhưng cũng có một số nơi chúng lại bị săn đuổi. Giống chó này đã bị lai tạp với các giống chó nhập khẩu vào New Guinea và ở những vùng đất thấp, chúng gần như đã tuyệt chủng.
Tuy nhiên, vào những năm 1950, có hai con chó thuần chủng đã bị bắt ở Thung lũng Lavanni, một vùng biệt lập ở cao nguyên phía Nam và được gửi đến vườn thú Taronga tại Sydney, Australia. Vào những năm 1970, một đôi khác bị bắt ở vùng Thung lũng Irian Jaya's Eipomak thuộc lãnh thổ Indonesia. Sau đó, gần như tất cả NGSD tại châu Âu và Bắc Mỹ đều được tạo ra từ đôi chó này. Giống chó này đã trở thành rất hiếm tại New Guinea hiện nay, nhưng chúng còn được nuôi ở một số vườn thú trên thế giới và những tay nuôi chó chuyên nghiệp. Chúng được công nhận bởi Hiệp hội chó giống Anh Quốc (UKC), do đó chúng có thể tham gia một số cuộc thi.
Đặc điểm
NGSD là một giống chó có kích cỡ nhỏ đến trung bình với thân hình lực lưỡng, Loài chó này mạnh khoẻ và cân đối, chúng tương tự như chó hoang Dingo, cho dù nhỏ hơn một chút so với người hàng xóm này. Khác với chó Dingo một chút, những con NGSD cái có khả năng sinh sản 2 lứa/1 năm. Chúng cao từ 35–38 cm, nặng từ 8–14 kg. Chúng có hình dạng bên ngoài tương tự như nòi cáo, với đầu có hình dáng nhọn, trán to, tai dựng, có mắt nhọn, lông bông, dài vừa phải, và đuôi xù.
NGSD là giống chó đặc biệt nhanh nhẹn và duyên dáng. Chúng có cấu trúc xương rất linh hoạt và có thể cho phép chúng luồn lách dễ dàng. Khả năng săn bắt của chúng rất mạnh và có thể lấn át tất cả những gì chúng đã được huấn luyện khi chúng phát hiện ra con mồi. Chúng thường sử dụng giác quan sắc sảo của chúng để nghe, nhìn và ngửi hơi con mồi. Cấu trúc hàm răng tốt hơn của chó hoang Dingo. Trong tự nhiên, con mồi của chúng gồm thú có túi, Wallaby, các loài gặm nhấm, Cuscus, một số loài chim, đà điểu đầu mào lùn, kể cả chúng ăn trái cây 600px|nhỏ|giữa|Một con NGSD tiêu chuẩn Màu lông của chúng có màu vàng đỏ, hoặc vàng đỏ với các vệt trắng, và đen vàng. Các vết lông trắng thường hay có nhưng không chiếm quá 1/3 toàn cơ thể. Các vết lông trắng chỉ được phép có tại các điểm Mũi, Mặt, Cổ, Vai, Chân, Bàn chân, chóp đuôi, Bụng. Các vệt lông trắng này không được tạo thành các vệt khoang trên người. Hai chân sau dốc, đuôi dài vừa phải và có lông tơ mềm mại. NGSD có thể tự chăm sóc cho bộ lông của chúng. Tuổi thọ của chúng từ 15-20 năm. NGSD là một giống chó rất khoẻ mạnh. Loài chó này được đặt tên từ tiếng tru của chúng, tiếng tru lên bổng xuống trầm, có nhiều âm vực khác nhau của một tay hoà âm lão luyện. Âm thanh của chúng không giống bất cứ giống chó nào khác, kể cả giọng điệu đẹp của nòi chó săn đuổi như foxhound. NGSD có một khả năng đặc biệt là thay đổi âm điệu trong tiếng tru và hú của nó. Chúng không sủa liên tục mà có một giọng tru rất phức tạp, bao gồm những tiếng kêu ăng ẳng, tiếng rên rỉ và sủa từng tiếng. Tiếng tru của chúng có một âm vực rất kỳ quái, và đã tạo thành tên của chúng. Chúng thường tru khi bị quấy rầy hoặc khi bị kích thích.
Tập tính
NGSD không được khuyến khích nuôi trong hầu hết các gia đình do chúng còn rất nhiều bản năng hoang dã và chúng đang trên bờ tuyệt chủng. Có một vài nhà nuôi chó chuyên nghiệp đã tiến hành xã hội hoá giống chó này. Nếu được huấn luyện tốt, NGSD là những con chó rất tình cảm, thân thiện. Vườn thú Taronga (Taronga Park Zoo) tại Sydney, Australia và một vài vườn thú khác còn một vài con chó này và đang cố gắng bảo tồn chúng khỏi sự tuyệt chủng hoàn toàn. Chúng có thể sống và phát triển trong khí hậu lạnh và có thể thay đổi để thích nghi. Giống chó này cần luyện tập và chạy nhảy thường xuyên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Giống chó Thể loại:Động vật có vú New Guinea
Orestes
thumb|right|250px|Orestes ở [[Delphi, 330 TCN]] Trong thần thoại Hy Lạp, Orestes hay Orestis (Ὀρέστης ) là con trai của Agamemnon với Clytemnestra, em trai của Electra, Iphigenia và Chrysothemis. thumb|Orestes and [[Iphigeneia on an antique mosaic, Musei Capitolini]] nhỏ|Orestes giết [[Clytemnestra và Aegisthus.]]
Từ nguyên
Tên của Orestes trong tiếng Hy Lạp, Ὀρέστης và trong tiếng Latinh là "Orestēs" có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp ὄρος (óros, "núi") và ἵστημι (hístēmi, "đứng"), vì vậy mà có nghĩa là "đứng trên một ngọn núi".
Homer
Theo Homer, Orestes là một thành viên trong gia đình Atreus và là hậu duệ của Tantalus và Niobe. Anh không có mặt ở thành Mycenae khi cha anh, vua Agamemnon, trở về từ cuộc chiến tranh thành Troy với người vợ lẽ là công chúa Cassandra của thành Troy. Ngay sau đó, Agamemnon bị Aegisthus, người tình của vợ ông là Clytemnestra bí mật giết chết. Bảy năm sau, Orestes trở về từ thành Athens để trả thù cho cái chết của cha bằng cách giết chết cả Aegisthus và chính mẹ mình, Clytemnestra.
Trong Odyssey, Orestes được coi là một ví dụ điển hình cho Telemachus, con trai của Penelope bị những kẻ cầu hôn cản trở.
thumb|Orestes, Electra, và Pylades đứng trước mộ của vua [[Agamemnon - Campanian c. 330 TCN]]
Pindar
Theo Pindar, Orestes đã được Arsinoe (Laodamia) cứu hoặc bởi người chị gái Electra, và đưa cậu rời khỏi thành Mycenae để tránh bị Aegisthus và Clytemnestra giết hại. Orestes chạy trốn đến Phanote trên núi Parnassus, nơi mà vua Strophius đang cai trị.
Năm 20 tuổi, Orestes được chị gái Electra khuyên trở về thành Mycenae và trả thù cho cái chết của cha mình, Agamemnon. Anh đã trở về cùng với người bạn là Pylades, con trai của vua Strophius.
Aeschylus
Theo Aeschylus, sau khi giết vua Aegisthus và nữ hoàng Clytemnestra, Orestes bị các nữ thần Erinyes truy đuổi. Anh đến đền thờ Delphi dưới sự bảo vệ của thần Apollo và được nữ thần Athena tiếp đón. Nữ thần Athena đã mở phiên tòa với mười hai vị thẩm phán, trong đó cũng có các nữ thần Erinyes, thần Apollo và nữ thần Athena. Kết quả là Orestes được tha tội. Còn các nữ thần Erinyes được trao cho một trách nhiệm mới. thumb|right|300px|Orestes, [[Iphigeneia và Pylades trên chiếc cúp bạc repoussé]]
Euripides
Để thoát khỏi sự truy đuổi của các nữ thần Erinyes, Orestes được lệnh của thần Apollo để đi đến Tauris và mang bức tượng nữ thần Artemis tới thành Athens. Orestes du hành đến Tauris với Pylades, rồi cả hai người đều cùng bị người dân ở đây giam giữ. Ở Tauris có một phong tục là hiến tế tất cả những người lạ Hy Lạp để tôn vinh nữ thần Artemis. Nữ tư tế của Artemis, người có trách nhiệm thực hiện nghi lễ hiến tế, lại chính là chị gái Iphigenia của Orestes. Cô đã giúp em trai và người bạn Pylades trốn thoát cùng với bức tượng của thần Artemis.
Văn học và phương tiện truyền thông khác
Sau khi trở về Hy Lạp, Orestes giết chết vua Aletes, con trai của Aegisthus với Clytemnestra khi ấy đang cai trị thành Mycenae rồi cướp ngai vàng về tay mình.
Trước chiến tranh thành Troy, vua Menelaus thành Sparta hứa sẽ gả Hermione, con gái của ông cho Orestes. Nhưng sau đó, ông đã phải gả Hermione cho Neoptolemus, một vị tướng trong quân đội Hy Lạp và cũng là con trai của Achilles. Vì vậy sau khi trở về Hy Lạp, Orestes đã giết chết Neoptolemus để lấy được Hermione. Còn Electra, chị gái Orestes được gả cho Pylades.
Cũng có dị bản khác kể rằng sau khi giết chết vua Aletes, Orestes đã lấy Erigone, người em gái cùng mẹ khác cha làm vợ và có hai người con trai: Penthilus và Tisamenus. thumb|[[Electra và Orestes]]
Masasteron burbidgei
Masasteron burbidgei là một loài nhện trong họ Zodariidae.
Loài này thuộc chi Masasteron. Masasteron burbidgei được Barbara C. Baehr miêu tả năm 2004.
Tham khảo
Thể loại:Masasteron
Kamaldinni, Lingsugur
Kamaldinni là một làng thuộc tehsil Lingsugur, huyện Raichur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Raichur (huyện)
Polycyrtus similis
Polycyrtus similis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polycyrtus
Melinoessa subalbida
Timana subalbida là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Timana Thể loại:Melinoessa
Leonotis myricifolia
Leonotis myricifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Iwarsson & Y.B.Harv. mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Liên kết ngoài
Thể loại:Leonotis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Rucervus eldii thamin
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Thú
Sucker for Pain
"Sucker for Pain" là một bài hát của hai rapper người Mỹ Lil Wayne, Wiz Khalifa và ban nhạc Imagine Dragons, cùng với Logic và Ty Dolla Sign hợp tác với X Ambassadors. Bài hát được phát hành làm đĩa đơn cho nhạc phim Suicide Squad (2016) vào ngày 24 tháng 6 năm 2016, bởi Atlantic Records và Warner Bros. Records. Vào ngày 24 tháng 6 năm 2016, video âm nhạc chính thức cho bài hát được tải lên kênh YouTube của Atlantic.
Polypodium cretiferum
Polypodium cretiferum là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được C.Chr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1934. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polypodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1934 Thể loại:Unresolved names
Polypodium cretiferum
Lütfiye, Mustafakemalpaşa
Lütfiye là một xã thuộc huyện Mustafakemalpaşa, tỉnh Bursa, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 166 người.
Bạn hãy nói với chúng tôi
Bạn hãy nói với chúng tôi là một chương trình phát thanh tương tác của Đài tiếng nói Việt Nam chia sẻ về tâm tư, tình cảm, những điều khó nói ra... của con người trong cuộc sống. Điều đặc biệt của chương trình là những người tư vấn chính là những thính giả, tức những người không chuyên về tâm lý, và bao gồm các thành phần trong xã hội.
Lịch sử
Từ 22h30´ ngày 1/5/2006, chương trình Bạn hãy nói với chúng tôi ra mắt trên sóng Hệ Thời sự chính trị tổng hợp (VOV1) Đài Tiếng nói Việt Nam, do ba biên tập viên Phạm Trung Tuyến, Minh Tâm và Thục Hiền biên tập. Ban đầu chương trình có tên là Bạn hãy nói với tôi, được phát sóng trực tiếp như chương tình Cửa sổ tình yêu. Sau một thời gian phát sóng thì chương trình được đổi tên lại và không tư vấn trực tiếp nữa mà được thu thanh và biên tập sau một đến hai ngày phát sóng câu chuyện cẩn tư vấn của thính giả. Các thính giả có tâm sự, thắc mắc, trăn trở...có thể gửi tâm sự đến chương trình. Những người tư vấn luôn biết lắng nghe, biết cảm thông, chia sẻ, nhiệt tình, tận tâm, gần gũi với người được tư vấn. Chương trình có được sự thành công là vì sự cộng tác nhiệt tình từ khán giả, họ như chiếc "phao cứu sinh" giúp người được tư vấn tin tưởng trút nỗi lòng khi không biết chia sẻ cùng ai, tìm lại được cân bằng trong cuộc sống... Khác với các chương trình tư vấn khác như Cửa sổ tình yêu của đạo diễn Thành Văn (Các chuyên gia tư vấn Đinh Đoàn, Nguyễn Thị Mùi, Hoàng Thuý Hải, Vũ Minh Phượng)); tư vấn Thanh Tâm của Báo phụ nữ Việt Nam, Báo điện tử Gia đình và Xã hội; anh Chánh Văn trong báo Hoa học trò (Các nhà tư vấn là những người tư vấn chuyên nghiệp)... Còn các Tư vấn viên trong Bạn hãy nói với chúng tôi là những thính giả, những người dân đủ mọi tầng lớp, và thu hút một số lượng lớn thính giả, từ nhà giáo đến học trò, từ bác sĩ đến bệnh nhân, từ sinh viên đến người lính...Nhưng đó lại là nét đặc biệt thu hút thính giả của chương trình, các thính giả tư vấn thẳng thắn, không khuôn mẫu, không sáo rỗng mà rất gần gũi. Sau mỗi câu chuyện, sau các tư vấn của thính giả là phần bình luận của các biên tập viên.
Ngoài chuyên mục tư vấn tình cảm, Bạn hãy nói với chúng tôi còn có các chuyên mục khác như:
Tâm sự của biên tập viên
22h30´ ngày 1/5/2006, chương trình Bạn hãy nói với chúng tôi ra mắt trên sóng Hệ Thời sự chính trị tổng hợp (VOV1) Đài Tiếng nói Việt Nam. Một tháng, hai tháng, rồi ba tháng trôi qua, chương trình trở nên thân thiết với thính giả nhà Đài. Dẫu phát sóng lúc gần nửa đêm, nhưng trong phòng thu, hai chiếc điện thoại của chương trình cứ rinh reng không ngớt. Mỗi tháng, hai cộng sự xinh đẹp của tôi phải đọc tới cả ngàn lá thư. Từ đó đến nay, gần 400 chương trình đã phát sóng, cũng từng đó câu chuyện, từng đó nỗi niềm đã được thính giả tin tưởng trải bày với chương trình như với một người bạn tri âm. Những bí mật giấu kín cả đời, những nỗi niềm tưởng như không thể nói, sự kỳ lạ đến khó tin mà người ta đã nghĩ rằng sống để dạ, chết mang theo... Nhưng rồi một đêm nào đó, họ đã tâm sự với chương trình Bạn hãy nói với chúng tôi để phần nào trút đi gánh nặng của lòng mình. Đó là những câu chuyện mà khi nghe xong, tôi thường mất ngủ.
Ảnh hưởng
Sau khi một thời gian dài phát sóng chương trình "Bạn hãy nói với chúng tôi", biên tập viên Phạm Trung Tuyến đã tập hợp những câu chuyện có thật của thính giả Đài Tiếng nói VN tâm sự với chương trình để hình thành nên cuốn sách với nhan đề "Những câu chuyện trong đêm" (Ghi chép từ studio của một biên tập viên mất ngủ). Với số lượng phát hành lớn 3000 cuốn, cuốn sách đã được đông đảo công chúng đón nhận.
Chú thích
Thể loại:Chương trình truyền thanh Việt Nam
Peperomia elongata
Peperomia elongata là một loài thực vật có hoa trong họ Hồ tiêu. Loài này được Kunth miêu tả khoa học đầu tiên năm 1816.
Liên kết ngoài
Thể loại:Peperomia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1816
Tiên đề chọn
[[Tập tin:Axiome du choix.png|thumb|250px|Hình minh họa tiên đề chọn, với mỗi
Si
và
xi
lần lượt biểu diễn một bình và một viên bi]] [[Tập tin:Axiom of choice.svg|thumb|250px|
(Si)
là một họ chỉ số vô hạn các tập hợp với tập chỉ số là các số thực ℝ; tức là, với mỗi số thực i có một tập hợp
chứa ít nhất một, có thể là vô hạn, phần tử. Tiên đề chọn cho phép ta chọn một phần tử tùy ý từ mỗi tập, tạo thành một họ các phần tử
(xi)
với tập số thực làm chỉ số, trong đó phần tử
lấy từ tập
. Tổng quát hơn, họ này có thể được chỉ số bởi một tập I bất kỳ (gọi là tập chỉ số), không nhất thiết phải là ℝ.]]
Trong toán học, tiên đề chọn (axiom of choice) hay AC, là một tiên đề trong lý thuyết tập hợp tương đương với phát biểu một tích Descartes của một tập các tập hợp không rỗng thì không rỗng. Nói đơn giản hơn, tiên đề chọn cho phép từ một tập các thùng, mỗi thùng chứa ít nhất một vật nào đó, ta có thể chọn đúng một vật từ mỗi thùng, ngay cả khi số thùng là vô hạn. Chính xác hơn, đây là khẳng định với mỗi họ chỉ số
(Si)i ∈ I
gồm các tập khác rỗng, tồn tại một họ chỉ số
(xi)i ∈ I
xi ∈ Si
với mọi
i ∈ I.
Tiên đề chọn được Ernst Zermelo phát biểu năm 1904 để hoàn tất chứng minh của ông cho định lý thứ tự tốt.
Trong nhiều trường hợp, việc chọn như thế có thể được thực hiện mà không cần tiên đề chọn, ví dụ như nếu số tập hợp là hữu hạn, hoặc tồn tại một quy tắc chọn – một tính chất phân biệt nào đó đúng với duy nhất một phần tử trong mỗi tập hợp. Một ví dụ là họ các tập hợp chứa số tự nhiên. Từ những tập này, ta luôn có thể chọn phần tử nhỏ nhất, chẳng hạn với các tập tập chứa các phần tử nhỏ nhất tương ứng là. Trong trường hợp này, quy tắc "chọn số nhỏ nhất" là một hàm chọn. Ngay cả khi ta có vô hạn tập chứa các số tự nhiên, ta vẫn luôn có thể chọn được số nhỏ nhất từ mỗi tập, tức hàm chọn này có thể được dùng cho mọi họ các tập số tự nhiên. Tuy nhiên, không có hàm chọn nào được biết có thể dùng cho họ tất cả tập con khác rỗng của tập số thực (nếu tồn tại số thực không dựng được). Khi đó, ta phải sử dụng tiên đề chọn.
Bertrand Russell đưa ra một phép so sánh: với mọi tập các đôi giày (có thể vô hạn), ta luôn có thể chọn chiếc giày trái từ mỗi đôi làm lựa chọn, tạo thành một hàm chọn. Mặt khác, với một tập các đôi vớ vô hạn (giả sử hai chiếc vớ đều giống nhau), không có cách nào hiển nhiên để định nghĩa một hàm chọn một chiếc vớ từ mỗi đôi, mà không sử dụng tiên đề chọn.
Mặc dù vốn gây ra nhiều tranh cãi, tiên đề chọn hiện nay được hầu hết các nhà toán học sử dụng, và được đưa vào dạng tiêu chuẩn của lý thuyết tập hợp tiên đề, lý thuyết tập hợp Zermelo–Fraenkel với tiên đề chọn (ZFC). Một lý do là bởi một số kết quả toán học được chấp nhận rộng rãi, ví dụ như định lý Tychonoff, cần tiên đề chọn để chứng minh. Các nhà lý thuyết tập hợp hiện nay cũng nghiên cứu các tiên đề không tương thích với tiên đề chọn, ví dụ như tiên đề xác định. Một số ngành của toán học, đặc biệt các nhánh của toán học kiến thiết, tránh việc sử dụng tiên đề chọn.
Phát biểu
Một hàm chọn (còn gọi là cách chọn) là một hàm số f, định nghĩa trên họ X gồm các tập hợp khác rỗng, sao cho với mỗi tập hợp A trong X,
f(A)
là một phần tử của A. Với khái niệm này, tiên đề có thể được phát biểu như sau:
Tiên đề có thể được biểu diễn bằng ký hiệu như sau
Từ đây phủ định của tiên đề chọn nói rằng tồn tại một họ các tập hợp khác rỗng mà không có hàm chọn.
Mỗi hàm chọn trên họ X các tập hợp khác rỗng là một phần tử trong tích Descartes của các tập hợp trong X. Mỗi phần tử trong tích Descartes của họ X là một bộ chứa một phần tử từ mỗi tập thuộc X, và do đó ứng với một cách chọn. Tiên đề chọn khẳng định luôn tồn tại một phần tử như thế, và do đó nó tương đương với phát biểu:
Danh pháp ZF, AC, và ZFC
Trong bài viết này và trong những cuộc thảo luận khác về tiên đề chọn, các cụm viết tắt sau rất thường gặp:
AC: Tiên đề chọn. ZF: Lý thuyết tập hợp Zermelo–Fraenkel, không có tiên đề chọn. ZFC: Lý thuyết tập hợp Zermelo–Fraenkel, bao gồm tiên đề chọn.
Phát biểu khác
Có nhiều phát biểu khác tương đương với tiên đề chọn. Chúng tương đương theo nghĩa là, sử dụng những tiên đề tập hợp cơ bản khác, từ chúng suy ra tiên đề chọn và từ tiên đề chọn suy ra được chúng.
Một phát biểu tránh việc dùng hàm chọn, thay vào đó là tập giá trị của nó:
Một phát biểu khác chỉ xét những tập X là tập lũy thừa của một tập hợp: Những nhà toán học dùng phát biểu này thường chỉ nói hàm chọn trên A, với hàm chọn ở đây mang nghĩa là chọn trên tập lũy thừa của A (bỏ tập rỗng), trong khi hàm chọn ở những nơi khác trong bài xác định trên họ các tập hợp, hay tập chứa các tập. Với khái niệm hàm chọn trên, tiên đề chọn có thể được phát biểu ngắn gọn thành tương đương với
thuộc B. Mệnh đề phủ định của tiên đề chọn sẽ là:
f(B)
không thuộc B.
Giới hạn với họ hữu hạn
Phát biểu của tiên đề chọn không nói cụ thể họ tập khác rỗng là hữu hạn hay vô hạn. Trong trường hợp hữu hạn, phát biểu đó có thể được chứng minh trong lý thuyết tập hợp Zermelo–Fraenkel mà không cần tiên đề chọn (ZF) bằng quy nạp toán học. Trong trường hợp đơn giản nhất, chỉ có một tập, một hàm chọn tương ứng với một phần tử duy nhất, khi ấy tiên đề chọn nói có thể mọi tập khác rỗng chứa một phần tử và là hiển nhiên đúng. Tiên đề chọn có thể được coi là phiên bản tổng quát cho tính chất này của các họ hữu hạn lên các họ tùy ý.
Sử dụng
Cho đến cuối thế kỷ 19, tiên đề chọn thường được dùng một cách ngụ ý mà chưa được phát biểu cụ thể. Ví dụ, sau khi chỉ ra tập X chỉ chứa những tập hợp khác rỗng, một nhà toán học có thể nói "gọi
là một phần tử của s với mọi s thuộc X" để định nghĩa một hàm số F. Nhìn chung, không thể chứng minh F tồn tại mà không dùng tiên đề chọn, tuy nhiên điều này dường như chỉ bắt đầu được để ý từ Zermelo.
Không phải mọi trường hợp đều cần tiên đề chọn. Với những tập hữu hạn X, tiên đề chọn có thể được suy ra từ những tiên đề tập hợp cơ bản khác. Khi ấy, một phát biểu tương đương có thể là nếu ta có một số (hữu hạn) hộp, mỗi hộp chứa ít nhất một vật, thì ta có thể chọn đúng một vật từ mỗi hộp. Ta có thể thực hiện việc chọn bằng cách bắt đầu với hộp thứ nhất, chọn một vật; sang hộp thứ hai, chọn một vật; và cứ thế. Do số hộp là hữu hạn nên quá trình chọn của ta sẽ kết thúc. Kết quả khi ấy là một hàm chọn cụ thể: ứng với mỗi hộp là một vật ta đã chọn (chứng minh chặt chẽ cho tất cả họ hữu hạn sẽ dùng quy nạp toán học để chứng minh "với mỗi số tự nhiên k, mọi họ gồm k tập khác rỗng đều có một hàm chọn"). Tuy nhiên, phương pháp này không thể áp dụng cho họ vô hạn đếm được các tập khác rỗng, khi ấy ta cần tiên đề chọn đếm được. Nếu dùng phương pháp này cho họ vô hạn
(Xi : i ∈ ω)
các tập khác rỗng, ở mỗi bước ta chỉ có một hàm chọn cho một phần hữu hạn, chứ không thể tạo ra một hàm chọn cho toàn bộ họ, nếu không có quy tắc nào khác. Một hàm chọn tổng quát không thể được xây dựng trong ZF mà không có tiên đề chọn.
Ví dụ
Khó khăn xuất hiện trong những trường hợp tổng quát hơn. Nếu ta không thể đưa ra lựa chọn rõ ràng, liệu tập hợp ta chọn có tồn tại? Ví dụ, giả sử tập X là tập tất cả tập con khác rỗng của tập số thực
ℝ.
Giả sử ta chọn giống như trong trường hợp họ hữu hạn, khi ấy vì X là vô hạn nên quá trình chọn của chúng ta sẽ không bao giờ dừng, và do đó không thể tạo ra một hàm chọn cho toàn bộ X. Tiếp theo ta có thể chọn phần tử nhỏ nhất của mỗi tập, nhưng một số tập con của tập số thực không có phần tử nhỏ nhất, ví dụ như khoảng mở
không có phần tử nhỏ nhất: nếu x là một số trong khoảng
(0,1)
thì
x/2
Một ví dụ khác, xét đường tròn đơn vị S và các tác động lên S bởi nhóm G gồm tất cả các phép quay hữu tỉ, tức những phép quay bởi góc là bội hữu tỉ của số. Ở đây G là đếm được trong khi S là không đếm được. Do đó S phân thành vô hạn không đếm được các "quỹ đạo" dưới G. Dùng tiên đề chọn, ta có thể lấy một điểm từ mỗi quỹ đạo, tạo thành một tập con không đếm được X của S với tính chất mọi ảnh xoay của nó dưới G đều rời với X. Tập hợp những ảnh xoay đó phân hoạch đường tròn thành một họ vô hạn đếm được các tập con, mỗi tập đều đôi một lệch nhau một góc hữu tỉ. Vì X không đo được với mọi phép đo hữu hạn cộng tính đếm được bất biến quay trên S, việc tìm một thuật toán để chọn một điểm từ mỗi quỹ đạo yêu cầu phải có tiên đề chọn.
Ta có thể chọn phần tử nhỏ nhất từ các tập con của tập số tự nhiên là vì các số tự nhiên được sắp thứ tự tốt: mọi tập con khác rỗng của tập số tự nhiên có một phần tử nhỏ nhất theo thứ tự tự nhiên. Nếu ta nói "Mặc dù thứ tự thông thường của số thực không cho phép ta chọn, có thể có một thứ tự khác của số thực là thứ tự tốt. Khi ấy hàm chọn của ta có thể lấy phần tử nhỏ nhất theo thứ tự tốt đó". Vấn đề khi ấy trở thành tìm một thứ tự tốt cho tập số thực, và điều này hóa ra lại cần có tiên đề chọn; mỗi tập hợp có thứ tự tốt khi và chỉ khi tiên đề chọn là đúng.
Phê bình và chấp nhận
Một chứng minh sử dụng tiên đề chọn có thể thừa nhận sự tồn tại của một vật mà không định nghĩa vật đó rõ ràng trong ngôn ngữ lý thuyết đồ thị. Ví dụ, mặc dù từ tiên đề chọn suy ra có một thứ tự tốt cho số thực, có những mô hình lý thuyết tập hợp với tiên đề chọn mà trong đó không thể định nghĩa một thứ tự tốt cho số thực. Tương tự, mặc dù có thể chứng minh sự tồn tại của một tập số thực không đo được Lebesgue sử dụng tiên đề chọn, việc không có tập nào như thế định nghĩa được là nhất quán với ZFC.
Tiên đề chọn chứng minh sự tồn tại của những vật thể mơ hồ này, nhưng không thể bảo đảm chúng có thể được xây dựng, và do đó có thể đi ngược lại với một số nguyên lý triết học.. Vì không có một thứ tự tốt chính tắc nào cho mọi tập hợp, việc xây dựng dựa trên một thứ tự tốt có thể không tạo ra một kết quả chính tắc, ngay cả khi mong muốn một kết quả chính tắc (như trong lý thuyết phạm trù). Đây đã được dùng để phản đối việc sử dụng tiên đề chọn.
Một luận điểm khác chống lại tiên đề chọn là từ nó có thể suy ra sự tồn tại của những vật thể phản trực giác. Một ví dụ là nghịch lý Banach–Tarski nói rằng có thể chia một quả cầu 3 chiều thành một số hữu hạn các mảnh, rồi chỉ dùng phép quay và tịnh tiến, ráp chúng lại thành hai quả cầu giống hệt quả cầu ban đầu. Những mảnh ghép trong việc phân chia này được xây dựng bằng tiên đề chọn và là tập hợp không đo được.
Mặc cho những kết quả nghịch lý này, hầu hết các nhà toán học công nhận tiên đề chọn là đúng trong quá trình chứng minh toán học. Cuộc tranh luận cũng đặt ra một số câu hỏi thú vị, trong đó có những định lý trong ZFC (ZF + AC) là tương đương logic với tiên đề chọn (sử dụng các tiên đề ZF).
Có thể chứng minh nhiều định lý mà không cần cả tiên đề chọn lẫn phủ định của nó; những định lý đó sẽ đúng trong bất cứ mô hình nào của ZF, bất kể tính đúng sai của tiên đề chọn trong mô hình đó. Khi giới hạn trong ZF, một mệnh đề dựa trên tiên đề chọn hoặc phủ định của nó là không thể chứng minh được. Ví dụ, nghịch lý Banach–Tarski không thể được chứng minh là đúng hoặc sai chỉ trong ZF: không thể xây dựng một cách chia quả cầu đơn vị trong ZF, nhưng cũng không thể chứng minh là không có cách chia nào tồn tại. Những mệnh đề như nghịch lý Banach–Tarski có thể được phát biểu lại thành mệnh đề điều kiện, ví dụ như, "Nếu tiên đề chọn là đúng, thì tồn tại cách chia quả cầu như trong nghịch lý Banach–Tarski". Những mệnh đề điều kiện như thể có thể được chứng minh trong ZF nếu mệnh đề gốc có thể được chứng minh trong ZFC.
Trong toán học kiến thiết
Như đã nói ở trên, trong ZFC, từ tiên đề chọn ta có thể đưa ra những "chứng minh không kiến thiết" trong đó sự tồn tại của một vật thể được chứng minh, nhưng không có ví dụ nào được đưa ra. Tuy nhiên, ZFC vẫn được phát biểu chặt chẽ trong logic cổ điển. Tiên đề chọn cũng đã được nghiên cứu trong bối cảnh toán học kiến thiết, sử dụng logic phi cổ điển.
Trong lý thuyết hình thái Martin-Löf và số học Heyting bậc cao, phát biểu phù hợp của tiên đề chọn được bao gồm làm một tiên đề hoặc có thể chứng minh dưới dạng định lý. Errett Bishop cho rằng tiên đề chọn là chấp nhận được về mặt kiến thiết, nói "Một hàm chọn tồn tại trong toán học kiến thiết, bởi sự lựa chọn được suy ra từ chính bản chất của tồn tại."
Tuy nhiên, trong lý thuyết tập hợp kiến thiết, định lý Diaconescu cho thấy tiên đề chọn kéo theo luật bài trung (điều này không đúng trong lý thuyết hình thái Martin-Löf). Do đó tiên đề chọn thường không được sử dụng trong lý thuyết tập hợp kiến thiết. Một lý do cho sự khác nhau này đó là trong lý thuyết hình thái, tiên đề chọn không có tính ngoại diên như tiên đề chọn trong lý thuyết tập hợp kiến thiết.
Một số kết quả trong lý thuyết tập hợp kiến thiết sử dụng tiên đề chọn đếm được hoặc tiên đề chọn phụ thuộc, mà không bao hàm luật bài trung. Mặc dù tiên đề chọn đếm được tương đối thông dụng trong toán học kiến thiết, việc sử dụng nó cũng đặt ra một số nghi vấn.
Tính độc lập
Năm 1938, Kurt Gödel chỉ ra rằng phủ định của tiên đề chọn không thể được chứng minh trong ZF bằng cách xây dựng một nội mô hình (một vũ trụ dựng được) thỏa mãn ZFC và từ đó cho thấy ZFC là nhất quán nếu bản thân ZF nhất quán. Năm 1963, Paul Cohen sử dụng kỹ thuật ép (forcing), để chỉ ra rằng, giả sử ZF là nhất quán, tiên đề chọn không thể được chứng minh trong ZF. Ông xây dựng một mô hình phức tạp hơn nhiều thỏa mãn ZF¬C (ZF với phủ định của AC) và từ đó chứng minh rằng ZF¬C là nhất quán.
Những kết quả này cho thấy tiên đề chọn độc lập logic với ZF. Giả định ZF là nhất quán không ảnh hưởng gì vì nếu không nhất quán, việc thêm một tiên đề không tác động đến các kết quả đã có. Bởi sự độc lập này, ta không thể dựa vào những tiên đề khác trong lý thuyết tập hợp để quyết định có dùng tiên đề chọn hay không.
Một luận điểm thường được đưa ra cho tiên đề chọn là nó giúp ta chứng minh một số định đề mà nếu không dùng AC sẽ không thể chứng minh được. Nhiều định lý chứng minh dùng tiên đề chọn có một tính tổng quát đẹp: mọi ideal trong một vành chứa trong một ideal tối đại, mọi không gian vectơ có một đại số, và mọi tích của không gian compact là compact. Không có tiên đề chọn, những định lý này có thể sai với những vật thể toán học có lực lượng lớn.
Tiên đề chọn không phải là mệnh đề quan trọng duy nhất độc lập với ZF. Ví dụ, giả thuyết continuum tổng quát (GCH) không chỉ độc lập với ZF mà còn độc lập với cả ZFC. Tuy nhiên, ZF + GCH kéo theo AC, khiến GCH là mệnh đề mạnh hơn AC, mặc dù cả hai đều độc lập với ZF.
Tiên đề mạnh hơn
Tiên đề tính dựng được và giả thuyết continuum tổng quát đều bao hàm tiên đề chọn và vì vậy mạnh hơn nó. Trong những thuyết lớp như lý thuyết tập hợp von Neumann–Bernays–Gödel và lý thuyết tập hợp Morse–Kelley, tồn tại một tiên đề gọi là tiên đề chọn toàn cục, mạnh hơn tiên đề chọn cho tập hợp bởi nó cũng áp dụng cho các lớp chính quy. Tiên đề chọn toàn cục có thể được suy ra từ tiên đề giới hạn kích thước. Một tiên đề khác mạnh hơn tiên đề chọn là tiên đề Tarski, được dùng trong lý thuyết tập hợp Tarski–Grothendieck và phát biểu rằng mỗi tập hợp thuộc về một vũ trụ Grothendieck nào đó.
Tương đương
Có nhiều mệnh đề quan trọng mà trong hệ tiên đề ZF nhưng không có AC lẫn ¬AC, là tương đương với tiên đề chọn. Những mệnh đề quan trọng nhất là bổ đề Zorn và định lý thứ tự tốt. Thực tế, Zermelo ban đầu đưa ra tiên đề chọn để có thể hoàn thành chứng minh định lý thứ tự tốt của mình.
A×A.
Liên kết ngoài
chọn
Quan đao
Quan đao là một loại vũ khí dài Trung Quốc được sử dụng trong một số hình thức võ thuật Trung Quốc. Trong tiếng Trung, nó còn được gọi là yển nguyệt đao (偃月刀; "đao trăng nghiêng"), cái tên này luôn xuất hiện trong các bản văn từ các triều đại của nhà Tống đến nhà Thanh như Vũ kinh tổng yếu và Hoàng triều lễ khí đồ thức. Nó có thể so sánh với naginata Nhật Bản và fauchard hoặc kiếm glaive châu Âu với cấu trúc bao gồm một lưỡi đao nặng với một cán dài ở phía sau và đôi khi cũng có một khía tại bệ đỡ lưỡi đao giúp có thể móc, đoạt vũ khí của đối phương. Ngoài ra, vũ khí thường có các răng cưa không đều dẫn từ lưng của lưỡi đao đến đỉnh nhọn. Lưỡi đao được gắn trên đỉnh một cọc gỗ hoặc cọc kim loại dài khoảng 1,5 m đến 1,8 m với một đối trọng kim loại nhọn phía đuôi-được sử dụng để cân bằng lưỡi đao nặng đầu kia và đôi khi cũng có thể dùng để gây sát thương.
Trong các phiên bản hiện đại, một khăn hoặc tua rua màu đỏ được gắn vào khớp của cọc và lưỡi. Ngoài ra còn có các biến thể, chẳng hạn như có các nhẫn được móc dọc theo chiều dài cạnh lưng của lưỡi đao như được thấy trong quan đao chín nhẫn, hoặc có đầu cong tròn thành hình xoắn ốc tròn như trong "tượng quan đao", hoặc có thiết kế trang trí công phu hơn như quan đao đầu rồng. Tuy nhiên, ngoài "tượng quan đao" dường như không có cái nào trong số các biến thể trên có bệ đỡ về mặt lịch sử.
Nó cũng được gọi là "big knife" bởi một số nguồn phương Tây.
Lịch sử
thế=Một Võ sư sử dụng Quan đao (Thanh Long Yển Nguyệt Đao).|nhỏ|253x253px|Quan đao (Yển nguyệt đao) Theo truyền thuyết, quan đao được phát minh bởi tướng Quan Vũ nổi tiếng vào đầu thế kỷ thứ 3 sau Công Nguyên, và từ đó tên ông cũng đặt cho loại vũ khí này. Người ta nói rằng ông đã xác định rõ hình dạng và kích thước của nó cho thợ rèn để rèn nên thanh đao này. Nhờ có tầm vóc lớn và sức mạnh phi thường của mình, Quan Vũ mới có thể mang loại vũ khí oai phong đến vậy. Thanh đao của Quan Vũ được gọi là "Thanh long yển nguyệt đao" (青龍 偃月刀, Qīnglóng yǎnyuèdāo) nặng 82 cân Trung Quốc (ước tính ở mức 18.263 kg hoặc 48.38 kg - tùy theo hệ đo triều đại nhà Hán hoặc triều đại nhà Minh - trong Tam quốc diễn nghĩa thì một cân là khoảng 590 gram.
Tuy nhiên, trong khi cuốn tiểu thuyết nổi tiếng Tam Quốc bởi La Quán Trung mô tả Quan Vũ đang cầm thanh quan đao, mô tả này có thể là một phóng đại nhằm khiến nhân vật có vẻ oai phong hơn: trong lịch sử không nói đến bằng chứng cho thấy Quan Vũ đã sử dụng vũ khí mà được quy cho ông, và quả thực không có dấu hiệu cho thấy sự tồn tại của cái mà bây giờ được gọi là quan đao trước thế kỷ thứ 11 - khi vũ khí này được minh họa lần đầu trong sách hướng dẫn quân sự Vũ kinh tổng yếu. Do đó, quan đao, có thể thậm chí không tồn tại trong thời đại của Quan Vũ, đây là một phần của sự nhầm lẫn từ văn hóa đại chúng. Hơn nữa, học giả Đào Hoằng Ảnh (456-536 SCN) ghi lại trong Cổ kim đao kiếm lục (古今 刀劍 錄) rằng Quan Vũ rèn một cặp đao được làm từ sắt ông thu được từ núi Võ Đô Sơn (武 都 山), có thể đã truyền cảm hứng cho câu chuyện mà Quan Vũ tự phát minh vũ khí của mình. Tuy nhiên, điều này cũng chỉ ra rằng ông không sử dụng quan đao hay thậm chí bất cứ thứ gì giống như quan đao, vì vũ khí dao được gắn trên gậy hay có tay cầm dài như phác đao hay đại đao đều được cầm bằng hai tay và do đó sẽ không thể tạo ra hoặc được sử dụng thành một cặp.
Trong khi một số sử gia vẫn cho rằng quan đao đơn giản là vũ khí không phổ biến trước triều đại nhà Đường và do đó không được minh họa trước đó, bằng chứng lịch sử dẫn đến vũ khí là một công cụ kiểm tra để cấp quyền. Vào thời nhà Thanh, quan đao, phần lớn, không thực sự được dùng trong chiến đấu thực địa, mà thay vào đó được sử dụng như một công cụ để kiểm tra sức mạnh của những người muốn trở thành sĩ quan quân đội: kiểm tra bao gồm chỉ đơn giản là thực hiện các thao tác yêu cầu khác nhau bằng cách sử dụng vũ khí như vậy. Trong triều đại nhà Thanh, một số phiên bản đặc biệt nặng của quan đao đã được thực hiện cho mục đích này: một ứng cử viên phải có thể sử dụng vũ khí có trọng lượng 80, 100 hoặc 120 cân (48, 60 hoặc 72 kg, sử dụng giá trị hiện đại cho 1 jin = khoảng 0.6 kg), với vũ khí ứng với mỗi trọng lượng là điểm cao hơn liên tiếp trong kỳ thi, thông qua đó dẫn đến việc bổ nhiệm làm sĩ quan quân đội của các cấp bậc khác nhau dựa trên cấp lớp. Cái gọi là "quan đao thử thách" nặng nhất, nằm trong một bảo tàng ở Sơn Hải Quan, nặng 83 kg. Trong khi các ví dụ được lấy từ triều đại nhà Thanh và do đó có thể bị ảnh hưởng bởi cuốn sách (được viết trong triều đại nhà Minh), các bài kiểm tra của quân đội (bắt đầu từ triều đại nhà Đường) luôn liên quan đến việc nâng những viên đá nặng theo tiêu chuẩn và mang chúng cẩn thận, có thể góp phần quyết định của nhà văn để gán một trọng lượng bất thường cho vũ khí của Quan Vũ.
Vũ khí này cũng được các võ sĩ sử dụng rộng rãi cho mục đích đào tạo và thể hiện sức mạnh của họ, có lẽ cũng để huấn luyện đặc biệt cho các bài kiểm tra của sĩ quan quân đội. Nơi nó được sử dụng rộng rãi nhất là bởi bộ binh. Trong triều đại nhà Thanh, nó đã được sử dụng bởi tất cả các quân của Lục doanh binh. Bên cạnh đó, việc thiếu tiêu chuẩn hóa các ví dụ cổ tồn tại cho đến ngày nay dường như chỉ ra rằng ít nhất là từ thế kỷ 19 trở đi, nó cũng phổ biến trong lĩnh vực võ thuật dân sự.
Các quan đao hiện đại như được sử dụng bởi các nghệ sĩ võ ngày nay thường nặng từ 2 kg và 10 kg (5 và 20 pounds), và thường bao gồm một trục gỗ dài khoảng 3–5 feet, một lưỡi ngắn khoảng 12-18 inch trên một đầu, và một đầu chùy ở phía còn lại (nhiệm vụ chủ yếu như là một đối trọng với lưỡi đao nhưng cũng có thể được sử dụng để tấn công), toàn bộ vũ khí hiếm khi vượt quá năm đến sáu feet trong tổng chiều dài. Trọng lượng và chiều dài giảm đáng kể làm vũ khí thực tế hơn cho các nghệ sĩ võ.
Chú thích
Thể loại:Vũ khí lạnh
Georg V của Hannover
Georg V (tiếng Đức: Georg Friedrich Alexander Karl Ernst August; 27 tháng 05 năm 1819 - 12 tháng 06 năm 1878) là vua cuối cùng của Vương quốc Hannover, ông chính là người con duy nhất của Vua Ernst August I với Friederike xứ Mecklenburg-Strelitz. Triều đại của Georg V kết thúc bởi Chiến tranh Áo-Phổ khi ông đứng về phe của Đế quốc Áo, dẫn đến việc Vương quốc Phổ tiến hành xâm lược Hannover và cuối cùng sáp nhập vào Phổ trở thành tỉnh Hannover.
Cha của Georg là con trai thứ 5 của Vua George III của Anh, người cai trị cả Vương quốc Anh và Vương quốc Hannover trong một liên minh cá nhân, có nghĩa Georg là cháu nội của Vua George III, và gọi Vua George IV của Anh và William IV của Anh là bác, Nữ vương Victoria là chị họ đời đầu của ông.
Năm 1837, William IV của Anh băng hà, tuy có nhiều con cái, nhưng không có ai là hợp pháp, nên quyền kế thừa ngai vàng Vương quốc Anh được trao lại cho Vương tôn nữ Victoria, con gái của Vương tử Edward, Công tước xứ Kent và Strathearn. Theo Luật Salic thì ngai vàng và tài sản của Vương tộc Hannover ở Đức sẽ không được truyền lại cho nữ giới, nếu trong gia tộc vẫn còn người thừa kế nam, do đó cha của Georg là Công tước xứ Cumberland và Teviotdale đã được thừa kế vương quốc Hannover, điều này cũng đồng nghĩa rằng liên minh cá nhân giữa Anh và Hannover chấm dứt tồn tại.
Cuộc sống đầu đời
George đã trải qua thời thơ ấu ở Berlin và Vương quốc Anh. Ông bị mù một bên mắt sau một trận ốm thời thơ ấu vào năm 1828, và mù mắt còn lại sau một tai nạn vào năm 1833. Cha của ông đã hy vọng rằng hoàng tử trẻ có thể kết hôn với người em họ là Nữ hoàng Victoria của Anh, người lớn hơn ông 3 ngày tuổi, nhờ đó giữ được sự thống nhất giữa ngai vàng của Anh và Hannover, nhưng kế hoạch đã không thành.
Thái tử Hannover
Sau cái chết của Vua William IV không để lại người kế vị hợp pháp và ngai vàng sẽ được trao lại Công chúa Victoria, con gái của Cố vương tử Edward, Công tước xứ Kent và Strathearn, liên minh cá nhân kéo dài 123 năm giữa ngai vàng của Anh và Hanover sẽ kết thúc vì luật bán Salic của Hanover ngăn cản một phụ nữ lên ngôi. Công tước xứ Cumberland kế vị ngai vàng Hanover và trở thành vua Ernest Augustus, và con trai duy nhất của ông là Hoàng tử George trở thành Thái tử xứ Hanover. Là hậu duệ hợp pháp của George III trong dòng nam, ông vẫn là thành viên của hoàng gia Anh và đứng thứ hai trong danh sách kế vị ngai vàng Anh cho đến khi đứa con đầu lòng của Nữ hoàng Victoria là Vương nữ Victoria, ra đời vào năm 1840. Vì ông hoàn toàn bị mù, nên đã có những nghi ngờ về việc liệu Thái tử có đủ tiêu chuẩn để kế vị làm vua của Hanover hay không, nhưng cha của ông đã quyết định rằng Georg sẽ là người kế vị của mình.
Vua Hannover
Thái tử kế vị cha mình với tư cách là Vua của Hanover và Công tước xứ Brunswick-Lüneburg cũng như Công tước xứ Cumberland và Teviotdale thuộc Đẳng cấp quý tộc Đại Anh và Bá tước xứ Armagh, trong Đẳng cấp quý tộc Ireland, vào ngày 18 tháng 11 năm 1851, lên ngôi với vương hiệu George V.