cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sự kiện vật thể tầm cao Hồ Huron 2023
Ngày 16 tháng 2 năm 2023, Cảnh sát Kỵ binh Hoàng gia Canada thông báo rằng việc tìm kiếm vật thể này đã bị đình chỉ do thời tiết xấu đi và cơ hội thu hồi thấp.
Bối cảnh
Vật thể này được phát hiện vào ngày 12 tháng 2, một tuần sau khi một khinh khí cầu do thám của Trung Quốc bị một chiếc F-22 của Không quân Mỹ bắn hạ ngoài khơi bờ biển Nam Carolina, sau khi khinh khí cầu được theo dõi trên lãnh thổ Hoa Kỳ.
Melissa Dalton, Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng phụ trách Phòng thủ Nội địa, cho biết sau sự kiện trước đó, nước Mỹ đã "kiểm tra chặt chẽ hơn không phận của chúng ta ở những độ cao này, bao gồm cả việc tăng cường radar của chúng ta, điều này ít nhất có thể giải thích phần nào sự gia tăng" các vật thể được phát hiện và bị bắn hạ. Tư lệnh NORAD, Tướng Glen VanHerck, nói rằng các điều chỉnh radar của Mỹ đã cho phép nước này phân loại và theo dõi tốt hơn những vật thể chuyển động chậm hơn. VanHerck cho biết vào năm 2021, có tới 98% dữ liệu radar không được phân tích thường xuyên, vì quân đội nhằm mục đích lọc nhiễu tín hiệu vô tuyến (chẳng hạn như đàn chim hoặc khí cầu thời tiết); sau vụ xâm nhập của khinh khí cầu gián điệp Trung Quốc, Mỹ đã tăng cường giám sát radar bằng cách sử dụng các điều chỉnh "nhằm giúp chúng tôi nhìn thấy các vật thể nhỏ hơn với độ chính xác cao hơn".
Vật thể này cũng được phát hiện cùng ngày với vụ bắn hạ một vật thể tầm cao ở Yukon, Canada, và một ngày sau khi một vật thể tầm cao khác bị bắn hạ ở phía bắc Alaska.
Khả năng, xuất xứ và mô tả
Vật thể này không có người lái và được cho là có hình bát giác. Theo như báo cáo cho biết thì vật thể lạ có dây treo trên đó.
Người phát ngôn của Hội đồng An ninh Quốc gia nói rằng vật thể này không có người lái và không được kiểm soát; thiếu khả năng tự đẩy, nó dường như di chuyển theo chiều gió thịnh hành. Người phát ngôn của NSC cũng cho biết vật thể này không phát ra tín hiệu liên lạc.
Ngày 14 tháng 2, sau khi vật thể bị bắn hạ, phát ngôn viên Nhà Trắng John Kirby nói rằng Cộng đồng Tình báo Hoa Kỳ "sẽ không bác bỏ khả năng đây có thể là những quả bóng thám không được gắn đơn giản với các thực thể thương mại hoặc nghiên cứu và vì vậy lành tính. Điều đó rất có thể nổi lên như một lời giải thích hàng đầu ở đây".
Phát hiện và đường bay
Ngày 11 tháng 2 năm 2023, Bộ Tư lệnh Miền Bắc Hoa Kỳ (NORTHCOM) đã phát hiện một vật thể trên bầu trời Havre, Montana gần các địa điểm quân sự nhạy cảm. Cục Hàng không Liên bang đã cho đóng cửa không phận thành phố trong thời gian ngắn; không có vật thể đe dọa nào được phát hiện trên bầu trời Montana và ban đầu người ta cho rằng nó có thể là một điểm bất thường trên radar. Chính quyền Canada cho biết thêm rằng vật thể này lần đầu tiên được phát hiện ở phía trên Alberta.
Vật thể được phát hiện trên radar ở Montana vào ngày 11 tháng 2 và được nhìn thấy một lần nữa trên radar ở Wisconsin và Bán đảo Thượng Michigan vào ngày 12 tháng 2, di chuyển ở độ cao khoảng 20,000 ft
Ryder nói rằng Bộ Tư lệnh Phòng thủ Hàng không Vũ trụ Bắc Mỹ (NORAD) đã "duy trì theo dõi bằng hình ảnh và radar" của vật thể kể từ sáng ngày 12 tháng 2 và "Dựa trên đường bay và dữ liệu của nó, chúng tôi có thể kết nối vật thể này một cách hợp lý với tín hiệu radar thu được từ Montana, tín hiệu này đã bay gần các địa điểm nhạy cảm của DOD".
Bắn hạ
Ngày 12 tháng 2, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã chỉ đạo rằng một vật thể trên Hồ Huron nghi là một quả bóng thám không phải bị bắn hạ "vì hết sức thận trọng và theo khuyến nghị của các nhà lãnh đạo quân sự". Nó bị bắn hạ vào ngày hôm đó bởi một tên lửa AIM-9 Sidewinder F-16 Viper thuộc Lực lượng Vệ binh Quốc gia Không quân Minnesota trên hồ Huron ở biên giới Canada–Hoa Kỳ lúc 2 giờ 42 phút chiều theo giờ CST. Một tên lửa Sidewinder được bắn trước đó đã bắn trượt mục tiêu và rơi xuống Hồ Huron.
Những chiếc F-16 được triển khai để bắn hạ vật thể lạ này đều là toán máy bay chiến đấu có trụ sở tại Duluth, Minnesota từ Phi đội tiêm kích số 148 thuộc Lực lượng Vệ binh Quốc gia Không quân Minnesota, cất cánh từ một sân bay ở Madison, Wisconsin.
Trước khi xảy ra vụ bắn hạ, không phận trên các khu vực của Quận Door, Wisconsin, phía bắc hồ Michigan và phía bắc Michigan đã bị đóng cửa trong một thời gian ngắn đối với máy bay dân sự với lệnh hạn chế chuyến bay tạm thời (TFR) cho các hoạt động an ninh quốc gia. Sau khi TFR đó được dỡ bỏ, FAA và các cơ quan quân sự đã áp đặt một hạn chế tương tự đối với hồ Huron ở phía đông. Một số không phận của Canada gần Tobermory, Ontario cũng bị đóng cửa. Bản thông cáo báo chí từ Lầu Năm Góc cho biết rằng "Vị trí được chọn để thực hiện vụ bắn hạ này giúp chúng tôi có cơ hội tránh tác động đến những người trên mặt đất đồng thời cải thiện cơ hội thu hồi các mảnh vỡ".
Hoạt động thu hồi
Vật thể lạ rơi xuống hồ Huron cách bờ biển của Bán đảo Thượng Michigan khoảng 15 hải lý, có khả năng ở vùng nước sâu.
Theo viên chỉ huy NORAD VanHerck, vật thể này có khả năng rơi xuống vùng biển Canada. Việc tìm kiếm mảnh vỡ rất phức tạp do độ sâu của vùng nước ranh giới giữa hồ cũng như sóng cao 12 foot và gió giật lên tới 30 hải lý một giờ vào ngày sau khi vật thể bị rơi.
Ngày 16 tháng 2 năm 2023, Cảnh sát Kỵ binh Hoàng gia Canada thông báo rằng việc tìm kiếm vật thể đã bị đình chỉ do thời tiết xấu đi và cơ hội thu hồi thấp.
Phản ứng
Thống đốc bang Michigan Gretchen Whitmer cho biết bà "vui mừng thông báo" rằng vật thể đã bị "rới xuống nhanh chóng, an toàn và đảm bảo" trên hồ. Thống đốc bang Minnesota Tim Walz cho biết ông tự hào về các phi công của Lực lượng Vệ binh Quốc gia Không quân Minnesota đã "thực hiện nhiệm vụ của họ một cách hoàn hảo, bảo vệ quê hương và đưa những chú chim về nhà an toàn".
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Canada Anita Anand cho biết: "Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ hành động này và chúng tôi sẽ tiếp tục hợp tác với phía Mỹ và NORAD để bảo vệ Bắc Mỹ".
Tham khảo
Thể loại:UFO Thể loại:Hồ Huron Thể loại:Nghiên cứu về UFO Thể loại:Canada năm 2023 Thể loại:Michigan năm 2023 Thể loại:Montana năm 2023 Thể loại:Wisconsin năm 2023 Thể loại:Lịch sử quân sự Michigan Thể loại:Lịch sử quân sự Minnesota Thể loại:Lịch sử quân sự Montana Thể loại:Lịch sử quân sự Ontario Thể loại:Lịch sử quân sự Wisconsin Thể loại:Lịch sử quân sự năm 2023 Thể loại:Vụ bắn hạ máy bay thế kỷ 21 Thể loại:Nhiệm kỳ tổng thống Joe Biden Thể loại:Quan hệ quân sự Canada – Hoa Kỳ Thể loại:Sự kiện tháng 2 năm 2023 ở Hoa Kỳ Thể loại:Lịch sử Không quân Hoa Kỳ thế kỷ 21 Thể loại:Chiến dịch trên không và trận đánh liên quan tới Hoa Kỳ
Pterorthochaetes incertus
Pterorthochaetes incertus là một loài bọ cánh cứng trong họ Hybosoridae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1899.
Tham khảo
Thể loại:Pterorthochaetes
Hasselblad
Victor Hasselblad AB là hãng sản xuất máy ảnh medium format, ống kính và linh kiện nhiếp ảnh của Thụy Điển. Trong suốt thế kỷ 20, hãng nổi tiếng khi tiên phong sản xuất các loại máy dùng gù ngắm đứng (waist). Kể từ Chương trình Apollo đưa người lên Mặt Trăng mà những bức ảnh đầu tiên chụp Trái Đất do ống kính của Hasselblad thực hiện vào năm 1967, hãng đã trở thành lựa chọn hàng đầu của NASA trong mọi hoạt động nghiên cứu khoa học và du hành vũ trụ.
Năm 2016, Hasselblad cũng thành công trong việc bán ra thị trường dòng máy medium format kỹ thuật số đầu tiên của lịch sử, X1D-50c, góp phần đưa dòng máy này tới gần hơn với công chúng phổ thông. Hiện Hasselblad chỉ có duy nhất 3 cửa hàng chính thức trên toàn thế giới với hơn 10.000 sản phẩm được tiêu thụ hàng năm.
Lịch sử
Hãng được thành lập vào năm 1841 ở thành phố Göteborg bởi doanh nhân và kỹ sư quang học Fritz Wiktor Hasselblad. Trụ sở đầu tiên của hãng (còn được sử dụng tới năm 2002) được con trai của Fritz là Arvid cho xây dựng vào năm 1877. Arvid sau đó gặp gỡ và kết thân với George Eastman, nhà sáng lập của hãng phim Kodak. Kể từ năm 1988, Hasselblad là đại lý phân phối chính thức của Kodak tại Thụy Điển. Thành công giúp họ tự thành lập hãng phim riêng mang tên Fotografiska AB vào năm 1908. Cháu nội của Arvid là Victor sau đó được cử đi nghiên cứu chế tạo thấu kính tại Dresden, rồi tự mình tìm tòi thêm tại Rochester, New York trước khi tiếp quản công ty của gia đình vào năm 1937. Victor sau đó lập hãng ảnh riêng mang tên Victor Foto.
Trong thời kỳ Chiến tranh thế giới lần thứ II, Handkammer HK 12.5 cm/7×9 (ký hiệu Fl.38510) được không quân Thụy Điển sử dụng làm ống kính theo dõi máy bay Đức quốc xã. Năm 1940, chính phủ Thụy Điển đề nghị Victor Hasselblad thành lập nên xưởng thấu kính Ross AB nhằm thiết kế nên ống kính HK7. 1 năm sau, dự án đã bao gồm hơn 20 kỹ sư và giúp Thụy Điển chế tạo nên dòng ống kính SKa4. 342 chiếc máy ảnh đã được sản xuất, và hãng cũng bán được hơn 95.000 đồng hồ và linh kiện trong giai đoạn 1941–1945.
Bước ngoặt thành công của hãng tới vào năm 1957 khi Hasselblad ra mắt dòng máy 500 C. Dòng máy này gần như không thay đổi những thiết kế ban đầu cho tới khi chính thức ngừng sản xuất vào năm 2013. Năm 1962, NASA chính thức hợp tác với Hasselblad trong việc thiết kế ống kính viễn vọng với dòng máy 500 EL ra đời vào năm 1965 theo thiết kế của NASA. Năm 1966, họ bán trung tâm nghiên cứu ảnh Hasselblad Fotografiska AB cho Kodak.
Năm 1976, Victor Hasselblad bán Hasselblad AB cho hãng đầu tư Säfveån AB. Công ty ra mắt hệ máy có màn trập thân máy vào năm 1977. Năm 1984, Hasselblad AB lên sàn chứng khoán, và Incentive AB đã mua lại 58.1% cổ phần của công ty và cơ cấu lại thành công ty tư nhân vào năm 1991. Công ty kỹ thuật số và truyền dẫn Hasselblad Electronic Imaging AB được thành lập vào năm 1985. Năm 1996 hãng một lần nữa đổi chủ với đồng sở hữu là UBS và Cinven.
Năm 1998, Hasselblad ra mắt dòng máy XPan hợp tác cũng hãng khổng lồ Nhật Bản Fujifilm. Năm 2001, họ giới thiệu hệ máy mới H-System thay thế V-System cũ, nhằm đưa thêm ảnh khổ 6×4.5 cm thay cho khổ vuông cũ để cạnh tranh với các dòng máy 645 rất thành công của Pentax và Mamiya. Năm 2003, hãng phân phối lớn nhất của Hasselblad trên toàn thế giới là Shriro đã mua lại cổ phần và sở hữu Hasselblad. Chỉ hơn một năm sau, Shriro Thụy Điển thông báo mua lại hãng máy scan Imacon, trực tiếp giúp Hasselblad bước vào sản xuất kỹ thuật số. Việc số hóa giúp Hasselblad có cơ hội cạnh tranh với các hãng máy ảnh đình đám khác về medium format (như Mamiya), phóng ảnh (Contax, Bronica, Exakta, Kiev) hoặc suy thoái phá sản (Rollei, Pentax). Thực tế hãng cũng không mang lại nhiều lợi nhuận về cho hãng quản lý phần mềm của mình đó là Phase One.
Hãng Ventizz mua lại toàn bộ cổ phiếu của Hasselblad năm 2011. Từ năm 2017, hãng flycam DJI trở thành cổ đông chính của Hasselblad. Dòng máy Mavic 2 PRO chính là sản phẩm đầu tiên của hãng này sử dụng công nghệ của Hasselblad.
V-System
thumb|right|Hasselblad 503 CW với ống kính [[Carl Zeiss AG|Zeiss Distagon 3,5/30 và Ixpress V96C.]] thumb|right|Hasselblad 500 C/M với ống kính [[Carl Zeiss AG|Zeiss.]] Khái niệm V-System chỉ ra đời nhằm phân biệt với thế hệ sau đó H-System. Hệ thống này được Victor Hasselblad phát triển cho các ống kính khẩu lớn kèm màn chập nhanh và lớn nhưng lại tương thích với phim khổ lớn. Rolleiflex chính là hệ máy nổi tiếng nhất với thiết kế này với hai thấu kính (TLR), tuy nhiên chưa được tối ưu với tốc độ chụp nhanh, trong khi Leica ngay lập tức thành công với dòng máy đơn gương lật (SLR) có thể thay được ống kính.
Hasselblad liền phát triển dòng máy 1600F của mình với thiết kế mới có thể thay được ống kính và tương thích với khổ phim 6×6. 500 C được ra mắt vào năm 1964 với hệ thống tua phim 500 EL. Dòng máy Superwide Camera (SWC) với ống kính góc rộng Carl Zeiss Biogon 38 mm f/4.5 từ năm 1954 sau đó được cập nhật cải tiến của V-System. Hãng cũng liên tục cải tiến với các dòng 500 C/M, 503 CX, 503 CXi, 501 C, 501 CM và cuối cùng 503 CW. Dòng máy SWC cũng có thêm SWC/M, 903 SWC và 905 SWC. 500 EL cũng được nâng cấp với 500 EL/M, 500 ELX, 553 ELX, và 555 ELD. 503CX là dòng máy đầu tiên tích hợp đo sáng flash tự động qua ống kính TTL/OTF.
503 CW là chiếc máy cuối cùng của hệ thống V-System, dừng sản xuất vào ngày 29 tháng 3 năm 2003. Trong khi đó, dòng 500 EL ngày nay vẫn được ưu chuộng trong chụp ảnh studio. 500 EL trở nên nổi tiếng khi được phi hành gia Bill Anders chụp bức hình Trái Đất đầu tiên có tên Earthrise vào năm 1968. Sau đó, NASA còn đặt hàng một phiên bản đặc biệt với nhiều cải tiến có tên Hasselblad MK 70.
Sản phẩm
Dòng 503CW là chiếc camera V-System cuối cùng được Hasselblad sản xuất. Dòng này chính thức ngừng phát hành vào ngày 29 tháng 4 năm 2013.
XPan
Hai sản phẩm XPan và XPan II là những camera đầu tiên dành cho phim 35mm được Hasselblad sản xuất. Dòng máy này có thân máy bằng nhôm với nhiều miếng cao su, được thiết kế giống máy rangefinder phổ thông với lens có thể thay đổi được. XPan sau đó được hãng Fujifilm sử dụng cho thiết kế dòng máy TX-1 and TX-2.
Chiếc XPan II được nâng cấp với khả năng phơi sáng lên tới 30 phút, hơn hẳn dòng XPan đầu tiên với chỉ 3 phút phơi sáng tối đa. Ngoài ra, máy còn được bổ sung hiện thị đo sáng điện. Dòng máy này cho phép tốc độ màn chập từ 8–1/1000 s, với flash đồng bộ ở tốc độ B (tối đa 270 s) – 1/125 s.
Sự ra đời của XPan là lời khẳng định của Hasselblad về chất lượng quang học của hãng khi thiết kế máy 35mm. Thay vì ghép ảnh hoặc chặn đen hai đầu trên dưới của khung hình để tạo hiệu ứng panorama, XPan chụp toàn bộ khung hình trên tấm phim dài hơn nhằm đảm bảo chất lượng hình ảnh cao nhất. Cách chụp panorama này giúp tăng kích thước hình ảnh lên 3 lần so với việc chặn khung hình, và gấp 5 lần so với việc dùng máy phim APS. Cả hai sản phẩm XPan hiện nay đều đã ngừng sản xuất.
H1
Vẻ ngoài của H1 không có nhiều khác biệt so với các camera truyền thống của Hasselblad, ngoại trừ việc thay đổi cỡ ảnh từ 6 × 6 thành 6 × 4.5 cm, theo kèm là hệ thống lens lấy nét tự động. Hãng cũng từ bỏ hợp tác lâu năm với Carl Zeiss, và toàn bộ lens và ngàm ngắm được hãng Fujinon gia công. Hệ thống màn chập và thân máy vẫn do Hasselblad sản xuất. Ban đầu, họ cũng định mời PhaseOne và Kodak tham gia phát triển hệ thống back kỹ thuật số.
Nhiều cải tiến đã được Hasselblad mang tới dòng H1:
H2
Với H2, tham vọng của Hasselblad là thiết kế một camera sử dụng back Ixpress CFH với dòng pin mới cho phép nhiều thao tác tích hợp. Với nhiều loại back kỹ thuật số khác nhau, H2 có chức năng thực tế không khác dòng H1. H2 bị khai tử vào tháng 10 năm 2007.
H2D là DSLR thứ hai của Hasselblad, và là camera đầu tiên của hãng cho phép chụp hình định dạng RAW chuẩn 3FR và thẻ nhớ rời. Việc chuyển đổi file 3FR được thực hiện qua các phần mềm Flexcolor và Phocus. Camera này không bắt buộc chụp hình với Image Bank thông qua dây cáp. Hệ thống đo sáng được thay đổi phù hợp với cảm biến lớn hơn trong thân máy. Sản phẩm cũng sử dụng pin 1.850 mAh với back kỹ thuật số.
H2F là camera cho phép người sử dụng chụp cả phim lẫn ảnh kỹ thuật số với nhiều lựa chọn back khác nhau như CF31, CF22, CF22 MS, CF39 và CF39 MS. Dòng sản phẩm này gần như giống hệt H2, và được thiết kế để giúp người dùng quan tâm hơn tới ảnh kỹ thuật số. H2F tích hợp với tất cả lens của dòng H bao gồm cả HCD 24mm, HCD 28mm và HCD 35-90mm zoom lens.
H3D
H3D là thế hệ DSLR thứ 3 của hãng Hasselblad với phần mềm chụp hình tích hợp thân máy, đảm bảo hiệu quả cao hơn so với các dòng H1 và H2. Nếu như H1 không được thiết kế cho back kỹ thuật số, trong khi H2 về bản chất chỉ là phiên bản kỹ thuật số của H1, thì dòng H3D thể hiện định hướng mới trong phát triển của Hasselblad:
H1 là một chiếc camera xuất sắc có khả năng tích hợp với back kỹ thuật số... Hasselblad hiện chú trọng hơn về chất lượng hình ảnh và hoàn toàn có thể tiến tới hoàn chỉnh các chức năng. Dòng H2 chắc chắn sẽ không bị lơ là với sự xuất hiện của H3D. Tuy nhiên H2 sẽ không thể sử dụng được một số tích hợp và khả năng xử lý hình ảnh thông qua Hasselblad Flexcolor.
H3DII là thế hệ DSLR thứ 4 được giới thiệu vào năm 2007 với cảm biến hình ảnh được tích hợp vào thân máy chứ không phải là back như các thiết kế cũ. Đánh đổi lại, dòng máy này không thể chụp được phim. Một số cải tiến của camera H3DII:
Dòng H3DII hiện nay vẫn còn được sản xuất với các sản phẩm chính sau đây:
Hoa sữa (định hướng)
Hoa sữa có thể là:
Cao Lãnh (định hướng)
Cao Lãnh có thể là một trong số các địa danh tại tỉnh Đồng Tháp sau đây:
Xem thêm
Thể loại:Đồng Tháp
Paranthura kagawaensis
Paranthura kagawaensis là một loài chân đều trong họ Paranthuridae. Loài này được Nunomura miêu tả khoa học năm 1993.
Kinh tế dân doanh ở Việt Nam
Khái niệm
Kinh tế dân doanh ở Việt Nam bao gồm:
Paranthura kagawaensis
Tham khảo
Thể loại:Paranthura
Kinh tế dân doanh ở Việt Nam
Hiện trạng
Kinh tế dân doanh được phát triển theo hướng tự do kinh doanh những ngành, nghề công việc mà luật pháp không cấm.
Khối doanh nghiệp dân doanh hiện nay có tới 160000 doanh nghiệp và 18500 ngàn hợp tác xã, đến 96% là doanh nghiệp nhỏ và vừa tuy có lợi thế về tổ chức bộ máy gọn nhẹ dễ thích ứng với biến động thị trường nhưng không có thương hiệu và chiến lược kinh doanh bền vững. Cùng với khối doanh nghiệp còn có khoảng 3 triệu hộ kinh doanh cá thể, và 300000 tổ hợp tác.
Sự phân bố dân doanh vẫn đổ về thành thị. Nghiên cứu của dự án VIE/01/025 và số liệu điều tra: Nông thôn chiếm 75% dân số của nước (60 triệu người), chiếm 76% lao động (32 triệu lao động), nhưng số doanh nghiệp chỉ chiếm khoảng 12% trong đó doanh nghiệp dân doanh chiếm 11%, nhưng số hộ kinh doanh cá thể chiếm 50% (triệu hộ), và tổ hợp tác chiếm đến 90% (270000 tổ). Các tỉnh, thành phố có nhiều khu công nghiệp có số doanh nghiệp nông thôn đăng ký theo Luật Doanh nghiệp chiếm tỷ lệ đến 25% như Hà Nội, Hà Tây, Bắc Ninh, Quảng Nam, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh.
Tham khảo
Thể loại:Kinh tế Việt Nam
Stenophylax caesareicus
Stenophylax caesareicus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Cổ bắc Thể loại:Stenophylax
Leptogaster pubescens
Leptogaster pubescens là một loài ruồi trong họ Asilidae. Leptogaster pubescens được Curran miêu tả năm 1934. Loài này phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Sastra olivacea
Tham khảo
Thể loại:Sastra
Leptogaster pubescens
Tham khảo
Thể loại:Leptogaster
Pterorthochaetes insularis
Pterorthochaetes insularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Hybosoridae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1899.
Stenophylax caesareus
Stenophylax caesareus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Cổ bắc Thể loại:Stenophylax
Sebaïne
Xem thêm
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Tiaret Thể loại:Đô thị của Algérie
Khê Hồ, Chương Hóa
nhỏ|Vị trí tại Chương Hóa
Khê Hồ là một trấn của huyện Chương Hóa, tỉnh Đài Loan, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Hương nằm ở vị trí trung tâm của huyện và có địa hình bằng phẳng, đất đai màu mỡ thích hợp cho phát triển nông nghiệp, hương cũng nổi tiếng khắp nơi với đặc sản tương Cửu Hoa. Tổng diện tích của Khê Hồ là 32,0592 km², dân số vào tháng 8 năm 2011 là 55.970 người thuộc 15.248 hộ gia đình, mật độ cư trú đạt 1745,8 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Chương Hóa
Leptogaster tropica
Leptogaster tropica là một loài ruồi trong họ Asilidae. Leptogaster tropica được Curran miêu tả năm 1934. Loài này phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Leptogaster
Tình anh em
nhỏ|240px|Năm 2017, mối quan hệ giữa tổng thống Mỹ [[Barack Obama và Phó Tổng thống (sau này là Tổng thống) Joe Biden được mô tả là một thứ "tình anh em". ]]
Tình anh em hay tình huynh đệ là mối quan hệ vô cùng gần gũi nhưng phi tình dục giữa hai hay nhiều người đàn ông với nhau. Đó là mối quan hệ chặt chẽ, nồng thắm và gắn kết giữa những người cùng giới trong xã hội vượt lên trên mức tình bạn thông thường, và khác biệt với tình bạn thông thường ở mức độ thân thiết đặc biệt lớn. Sự nổi lên của khái niệm này kể từ thời điểm bắt đầu thế kỷ 21 được coi là sự thay đổi về nhận thức xã hội cũng như mối quan tâm đến chủ đề này,  với sự cởi mở ngày một tăng của xã hội phương Tây trong thế kỷ 21 nhằm nhìn nhận lại về giới tính, tính dục và sự cưỡng ép một chiều.
Tham khảo
Thể loại:Tình bạn Thể loại:Quan hệ cá nhân Thể loại:Nam giới Thể loại:Từ lóng thập niên 2000 Thể loại:Từ mới thập niên 1990 Thể loại:Quan hệ xã hội đồng giới
Viên Lâm, Chương Hóa
nhỏ|Vị trí tại Chương Hóa
Viên Lâm là một trấn của huyện Chương Hóa, quốc gia Đài Loan, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Trấn có địa hình đồng bằng với độ cao trung bình khoảng 24 mét, thuận lợi cho nông nghiệp phát triển. Tổng diện tích của trấn là 40,0376 km², dân số vào tháng 8 năm 2011 là 125.203 người thuộc 37.041 hộ gia đình, mật độ cư trú đạt 3127,1 người/km². Đây là trấn đông dân nhất của huyện.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chương Hóa Thể loại:Thành phố của Đài Loan
Hạ đường huyết tiểu đường
Hạ đường huyết tiểu đường là mức đường huyết thấp xảy ra ở một người bị tiểu đường. Đây là một trong những loại hạ đường huyết phổ biến nhất được thấy trong các khoa cấp cứu và bệnh viện. Theo Hệ thống giám sát chấn thương điện tử toàn Hoa Kỳ (NEISS-AIP), và dựa trên một mẫu được kiểm tra từ năm 2004 đến 2005, ước tính 55.819 trường hợp (chiếm 8,0% tổng số ca nhập viện) liên quan đến insulin, và hạ đường huyết nghiêm trọng có thể là sự kiện phổ biến nhất.
Định nghĩa
Một "số" thường được sử dụng để xác định giới hạn dưới của glucose bình thường là 70 mg/dl (3,9 mmol/l), mặc dù ở người bị tiểu đường, các triệu chứng hạ đường huyết đôi khi có thể xảy ra ở mức glucose cao hơn, hoặc có thể không xảy ra ở mức thấp hơn. Một số sách giáo khoa cho điều dưỡng và chăm sóc trước bệnh viện sử dụng phạm vi 80 mg/dl đến 120 mg/dl (4,4 mmol/l đến 6,7 mmol/l). Sự thay đổi này được kết hợp thêm bởi sự không chính xác của phép đo máy đo glucose ở mức thấp hoặc khả năng thay đổi mức glucose nhanh chóng ở người bệnh.
Dấu hiệu và triệu chứng
Hạ đường huyết tiểu đường có thể nhẹ, công nhận dễ dàng bằng cách cho bệnh nhân, và quay ngược lại tiến trình với một lượng nhỏ carbohydrat ăn vào hoặc say rượu, hoặc nó có thể đủ nghiêm trọng để gây bất tỉnh yêu cầu tiêm tĩnh mạch dextrose hoặc tiêm glucagon. Bất tỉnh do hạ đường huyết nghiêm trọng là một dạng hôn mê do tiểu đường. Một định nghĩa y học phổ biến về hạ đường huyết nặng là "hạ đường huyết đủ nghiêm trọng mà người bệnh cần hỗ trợ trong việc xử lý". Một bệnh đồng mắc là vấn đề hạ đường huyết mà không nhận thức được. Nghiên cứu gần đây sử dụng phương pháp học máy đã được chứng minh là thành công trong việc dự đoán các đợt hạ đường huyết nghiêm trọng như vậy.
Các triệu chứng của hạ đường huyết tiểu đường, khi chúng xảy ra, là những triệu chứng hạ đường huyết: neuroglycopenic, adrenergic và bụng. Các triệu chứng và tác dụng có thể nhẹ, trung bình hoặc nặng, tùy thuộc vào mức độ giảm glucose và một loạt các yếu tố khác. Rất hiếm khi bị hạ đường huyết do tiểu đường dẫn đến tổn thương não hoặc tử vong. Thật vậy, ước tính có 2-4% ca tử vong của những người bị tiểu đường loại 1 đã được quy cho hạ đường huyết.
Tham khảo
Thể loại:Đái tháo đường
Phong trào bãi nô
nhỏ|phải|200px|"Tôi là con người, người anh em chứ" ("Am I Not a Man and a Brother?"), đồ gốm năm 1787 do [[Josiah Wedgwood thiết kế cho chiến dịch chống lại chế độ nô lệ Anh]] nhỏ|phải|200px|Hộp nhận tiền cho [[Hội chống lại chế độ nô lệ Massachusetts vào khoảng 1850]]
Phong trào bãi nô là phong trào nhằm chấm dứt sự nô lệ, chính thức hoặc không.
Ở Tây Âu và châu Mỹ, phong trào bãi nô là một phong trào lịch sử để chấm dứt buôn bán lệ ở châu Phi và Ấn Độ cho nô lệ cho tự do. Vua Carlos I của Tây Ban Nha, thường được gọi là Hoàng đế Karl V, theo gương Louis X của Pháp, người đã bãi bỏ chế độ nô lệ ở Vương quốc Pháp năm 1315, đã thông qua một đạo luật đã bãi bỏ chế độ nô lệ thuộc địa vào năm 1542 mặc dù luật này không được thông qua ở các bang thuộc địa lớn nhất, và do đó đã không được thi hành. Vào cuối thế kỷ 17, Giáo hội Công giáo Rôma, đưa ra lời kêu gọi của Lourenço da Silva de Mendouça, chính thức lên án việc buôn bán nô lệ, được Giáo hoàng Grêgôriô XVI công nhận mạnh mẽ vào năm 1839 trong sắc lệnh In supremo apostolatus. Tuy nhiên, một phong trào bắt cóc chỉ bắt đầu vào cuối thế kỷ 18, khi các tín hữu Quaker Anh và Mỹ bắt đầu nghi ngờ sự đạo đức của chế độ nô lệ. James Oglethorpe là một trong số những người đầu tiên vào Thời kỳ Khai sáng phát biểu chống lại chế độ nô lệ, ông cấm nó ở tỉnh Georgia trên cơ sở nhân đạo, lập luận chống lại nó trong Nghị viện, và cuối cùng khuyến khích bạn bè Granville Sharp và Hannah More theo đuổi mạnh mẽ nguyên do. Ngay sau cái chết của ông vào năm 1785, họ gia nhập với William Wilberforce và những người khác trong việc thành lập Nhóm Clapham.
Vụ Somerset năm 1772 giúp bắt đầu phong trào Anh để bãi bỏ chế độ nô lệ. Trong vụ này, một nô lệ bỏ trốn giành được tự do tại Anh vì chế độ nô lệ không tồn tại theo thông luật Anh và do đó bị cấm tại Anh. Tuy ý kiến chống lại chế độ nô lệ đã rộng rãi vào cuối thế kỷ 18, nhưng các thuộc địa và quốc gia mới độc lập tiếp tục có chế độ nô lệ: các lãnh thổ Tây Ấn thuộc Hà Lan, Pháp, Anh, Tây Ban Nha, và Bồ Đào Nha; Nam Mỹ; và miền Nam Hoa Kỳ. Sau khi Hoa Kỳ giành độc lập trong Cách mạng Mỹ, các tiểu bang miền bắc thông qua các đạo luật bãi nô, đôi khi từ từ, bắt đầu với Pennsylvania vào năm 1780 và tiếp tục cho 20 năm. Massachusetts thông qua hiến pháp tiểu bang công bố công bằng giữa mọi công dân; các vụ kiện tự do dùng nguyên lý này để dẫn đến sự kết thúc của chế độ nô lệ trong tiểu bang này. Vào năm 1777, 14 năm trước khi được công nhận là tiểu bang, Vermont kết thúc chế độ nô lệ cho người lớn. Trong các tiểu bang khác như Virginia, các tòa án quyết định rằng các tuyên bố quyền lợi tương tự không có hiệu lực đối với người gốc Phi. Vào các thập niên về sau, phong trào bãi nô trở nên mạnh mẽ tại các tiểu bang miền bắc, và Quốc hội điều chỉnh sự mở mang của chế độ nô lệ tại các tiểu bang gia nhập Liên bang.
Vương quốc Pháp bãi nô tại chính quốc vào năm 1315. Sau Cách mạng Pháp, chính quyền Đệ nhất Cộng hòa cũng bãi nô tại các thuộc địa vào năm 1794, nhưng Napoléon phục hồi chế độ nô lệ trong Đạo luật ngày 20 tháng 5 năm 1802 để bảo đảm chủ quyền Pháp tại tất cả các thuộc địa. Haiti chính thức công bố độc lập từ Pháp năm 1804 và bãi nô trên lãnh thổ này. Tất cả các tiểu bang miền bắc của Hoa Kỳ đều đã bãi nô vào năm 1804. Vương quốc Anh và Hoa Kỳ cấm chỉ cuộc buôn bán nô lệ quốc tế vào năm 1807, sau đó Anh dẫn đầu nỗ lực ngăn chặn các tàu chở nô lệ. Vương quốc Anh bãi nô ở khắp đế quốc với Đạo luật Bãi nô 1833. Đế quốc thực dân Pháp bãi nô lần thứ hai năm 1848. Năm 1863, trong thời Nội chiến Hoa Kỳ, Tổng thống Abraham Lincoln công bố Tuyên ngôn giải phóng nô lệ có hiệu lực tại các lãnh thổ của Liên minh miền Nam. Lúc khi nội chiến kết thúc vào năm 1865, Hoa Kỳ hoàn toàn bãi nô với Tu chính án XIII Hiến pháp Hoa Kỳ.
Tại Đông Âu, các nhóm chống lại chế độ nô lệ chiến dịch để giải phóng dân Di-gan tại Românească và Moldavia, và để giải phóng các nông nô tại Nga trong Cải cách giải phóng năm 1861. Năm 1948, chế độ nô lệ được công bố là trái pháp luật trong Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền.
Ngày nay, chế độ nô lệ và lao động cưỡng bức đối với trẻ em hoặc người lớn đều là bất hợp pháp tại phần nhiều quốc gia và cũng vi phạm luật quốc tế; tuy nhiên, chế độ buôn người nhằm mục đích lao động cưỡng bức và lạm dụng tình dục tiếp tục xảy ra nhiều, có ảnh hưởng đến hàng triệu trẻ em và người lớn (xem Nô lệ hiện đại). Quốc gia cuối cùng bãi bỏ tình trạng pháp lý của sự nô lệ là Mauritanie, theo một sắc lệnh tổng thống vào năm 1981 và một đạo luật năm 2007 công bố tội chủ nô. Tuy nhiên, theo ước lượng năm 2012, 10–20% dân cư Mauritanie (từ 340.000 đến 680.000 người) vẫn là nô lệ.
Chiến dịch Đông Phổ
Chiến dịch Đông Phổ là chiến dịch quân sự của quân đội Liên Xô chống quân đội Đức Quốc xã ở Mặt trận phía Đông (Chiến tranh thế giới thứ hai). Chiến dịch bắt đầu từ 13 tháng 1 năm 1945 đến 25 tháng 4 năm 1945, tiêu diệt phần lớn lực lượng quân đội Đức. Trận Königsberg là trận đánh ác liệt và quan trọng nhất của chiến dịch, trận đánh đã mang lại chiến thắng lớn cho Hồng quân.
Chiến dịch Đông Phổ là trận chiến giữa Phương diện quân Belorussia 3 do Đại tướng I.D. Chernyakhovsky chỉ huy và Phương diện quân Baltic 1 của Liên Xô, với Cụm tập đoàn quân Tây Bắc và cánh trái của Cụm tập đoàn quân Trung tâm của Đức. Trong chiến dịch này, Liên Xô bị thương vong rất nặng nhưng đã chiếm được Đông Phổ và giải phóng thành công Ba Lan.
Bối cảnh trước cuộc chiến
nhỏ|trái|200px|Quân đội Đức Quốc xã triển khai phòng thủ ở Đông Phổ Sau Chiến dịch Budapest, chư hầu cuối cùng của Đức đã phải đầu hàng Liên Xô. Quân đội Đức như mất hết sức mạnh khi vừa bị Liên Xô đánh, vừa bị mất đồng minh. Quân đội khối Trục ở châu Âu chỉ còn có Đức. Quân Đức mặc dù đang chiếm giữ một lượng lớn lãnh thổ Tây và Trung Âu nhưng đã suy yếu rất nhiều. Họ phải lui về, co cụm phòng thủ trong lãnh thổ trọng yếu của mình là Đông Phổ và vùng Ba Lan còn chưa được Hồng quân giải phóng với mong muốn giữ lại phần lãnh thổ phía đông cuối cùng của mình. Hồng quân sau khi thắng to ở các chiến dịch Budapest, Vienna, Bucharest và Praque thì thừa thắng xông lên, đánh chiếm Đông Phổ để tiếp cận Berlin, bắt nước Đức phải đầu hàng.
Diễn biến cuộc chiến
Đây cũng là cuộc chiến có sự tham gia của Phương diện quân 3 Belarus do Đại tướng Ivan Chernyakhovsky chỉ huy. Ông ra lệnh cho quân sĩ của mình tiến thẳng về vùng Königsberg. Ở đây, họ đã chạm trán với các Tập đoàn quân số 3 và 4 trên cánh bắc Cụm Tập đoàn quân Trung tâm (Đức) do Đại tướng Georg-Hans Reinhardt chỉ huy.
Ở phía bắc phương diện quân Chernyakhovsky, Bộ Tư lệnh Tối cao Liên Xô giao cho Đại tướng Ivan Khristoforovich Bagramyan chỉ huy Phương diện quân Pribaltic 1 tấn công Tập đoàn quân Đức số 3 ở sườn phải, đạo quân này đã tiến về Memel. Sườn trái của Chernyakhovsky được yểm trợ bởi Phương diện quân Byelorussia 1 do Đại tướng Konstantin K. Rokossovsky chỉ huy, họ tiến về vùng Visula, và tấn công Tập đoàn quân 2 của Đức, hai gọng kìm này đã khóa chặt Đông Phổ.
Mở màn chiến dịch
phải|350px|nhỏ|Bản đồ trận đánh ở Königsberg và Heiligenbeil
Khi đó, Chernyakhovsky đã thành công trong việc đánh chiếm vùng đông, đã gần tiếp cận được đạo quân 3 của Đức ở Königsberg và Samland (???). 28 tháng 1, quân của Bagramyan tấn công mở màn Trận Memel; trận đánh đã thắng lớn, tiêu diệt quân Đức và chiếm Slampat (???)
Chiến dịch Königsberg và Heiligenbeil
Königsberg (Kalinigrad) và Heiligenbeil (Mamovono) là hai khu vực trọng yếu ở Đông Phổ, chỉ cần chiếm hai vùng này là chiến dịch sẽ thắng lợi hoàn toàn. Các tướng Liên Xô đã lên kế hoạch đánh chiếm Königsberg. Hồng quân áp sát vùng này. Quân Đức kháng cự vô cùng quyết liệt. Họ tử thủ để bảo vệ khu vực trọng yếu này. Các tướng lĩnh Đức biết rằng, mất Königsberg thì họ sẽ phải rút quân, mọi nỗ lực của họ sẽ thành "công toi". Tuy nhiên, với một lực lượng vô cùng ít ỏi, họ không thể chống cự lâu dài với Liên Xô. Cuối cùng, sau bao nhiêu nỗ lực, quân Đức buộc phải rút lui. Hồng quân chiếm Königsberg và Heiligenbeil. Đông Phổ bị đánh chiếm hoàn toàn sau 4 tháng.
Tham khảo
Chiến dịch Đông Phổ Thể loại:Xung đột năm 1945 Đông Phổ Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Đức Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Liên Xô Thể loại:Mặt trận phía Đông (Thế chiến thứ hai)
Paranthura kobensis
Paranthura kobensis là một loài chân đều trong họ Paranthuridae. Loài này được Nunomura miêu tả khoa học năm 1975.
Tham khảo
Thể loại:Paranthura
Sông Đào
Sông Đào có thể là tên gọi của một trong các con sông sau:
Sastra purpurascens
Sastra purpurascens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Hope miêu tả khoa học năm 1831.
Tham khảo
Thể loại:Sastra
Loạt sút luân lưu (bóng đá)
Loạt sút luân lưu (tên chính thức là loạt sút từ chấm phạt đền, kicks from the penalty mark) hay luân lưu 11 mét là một phương thức quyết định đội thắng trong một trận thi đấu bóng đá không thể có kết quả hòa, được thực hiện khi hai đội hòa nhau sau thời gian thi đấu chính thức và cả hiệp phụ (nếu có). Trong loạt sút này, mỗi đội lần lượt thực hiện sút để ghi bàn từ chấm phạt đền và đối thủ chỉ được sử dụng thủ môn để cản phá. Mỗi đội có năm lượt sút, mỗi lượt phải được thực hiện bởi một cầu thủ khác nhau; đội có nhiều cú sút thành công hơn sẽ là đội thắng. Loạt sút luân lưu sẽ kết thúc ngay khi một đội đã dẫn trước với khoảng cách quá lớn để đối thủ có thể vượt qua. Nếu tỉ số luân lưu sau năm lượt sút đầu vẫn cân bằng, loạt sút luân lưu sẽ bước vào giai đoạn "cái chết đột ngột". Những cú sút thành công trong loạt sút luân lưu không được tính là bàn thắng cho cầu thủ thực hiện hay cho cả đội và không được tính chung với số bàn thắng trong thời gian thi đấu chính thức (và cả hiệp phụ nếu có). Mặc dù cách thực hiện từng cú sút trong loạt sút luân lưu tương tự như quả đá phạt đền nhưng hai quả đá này có một số điểm khác nhau. Đáng lưu ý nhất là trong loạt sút luân lưu, khi quả bóng đã được đá thì ngoài thủ môn ra, người thực hiện cú sút không được phép lao vào đá bồi.
Loạt sút luân lưu là một trong ba phương thức quyết định thắng thua đang được Luật bóng đá quy định; hai phương pháp còn lại là hiệp phụ và luật bàn thắng sân khách đối với các trận đấu áp dụng thể thức hai lượt. Loạt sút luân lưu thường chỉ sử dụng khi một hoặc cả hai phương pháp còn lại không thể giải quyết được trận đấu. Phương thức quyết định đội thắng của một trận đấu cụ thể được quy định trước bởi ban tổ chức trận đấu. Tại hầu hết các giải đấu chuyên nghiệp, trận đấu sẽ bước vào hai hiệp phụ, mỗi hiệp kéo dài 15 phút, nếu tỉ số cân bằng sau thời gian thi đấu chính thức; loạt sút luân lưu chỉ diễn ra nếu tỉ số vẫn cân bằng sau hai hiệp phụ.
Mặc dù được áp dụng rộng rãi trong bóng đá từ những năm 1970, loạt sút luân lưu đã bị nhiều người yêu bóng đá chỉ trích: họ cho rằng loạt sút này phụ thuộc nhiều vào may rủi hơn là kỹ năng của cầu thủ và chỉ dựa vào sự đối đầu giữa hai cầu thủ cá nhân, khiến cho bóng đá mất đi tính chất của một bộ môn thể thao đồng đội. Trái ngược lại, một số người cho rằng áp lực tâm lý và sự khó đoán khiến cho loạt luân lưu 11 mét trở thành một trong những màn kết kịch tính nhất ở bất cứ môn thể thao nào.
Tổng quát
Trong loạt sút luân lưu, ban huấn luyện, các cầu thủ không thực hiện cú sút và các thủ môn phải đứng trong vòng tròn trung tâm. Thủ môn của đội sút đứng tại giao điểm giữa đường cầu môn và đường đánh dấu vùng cấm địa (16,5 m) gần một trong số các trợ lý trọng tài. Bàn thắng ghi trong loạt sút thường không được cộng vào thành tích ghi bàn của cầu thủ thực hiện.
Hòa là kết quả thường gặp trong bóng đá. Loạt luân lưu thường chỉ dùng trong các giải đấu bắt buộc phải có đội thắng đội thua khi trận đấu kết thúc – điều này chủ yếu diễn ra tại các "cúp" có thể thức đấu knockout, trái ngược với các giải thi đấu vòng tròn; loạt luân lưu thường quyết định đội đi tiếp vào vòng tiếp theo của giải đấu hoặc đội vô địch giải. Thường thì hai hiệp phụ phải được thi đấu trước, nhưng không cần thiết; các trường hợp ngoại lệ có thể kể tới các giải đấu như Copa Libertadores, Cúp bóng đá Nam Mỹ (chỉ ở vòng tứ kết và bán kết), Siêu cúp Anh và Cúp EFL, tất cả đều sử dụng loạt sút luân lưu ngay sau thời gian thi đấu chính thức.
Một số giải đấu quy định loạt sút luân lưu có thể được dùng để quyết định thứ hạng của các đội trong một bảng thi đấu vòng tròn, khi hai đội đối đầu nhau ở lượt trận cuối cùng kết thúc bảng đấu với các chỉ số giống nhau, và không có đội nào khác có cùng kết quả như vậy. Điều bất thường này đã từng xảy ra tại Bảng A của Giải vô địch bóng đá nữ U-19 châu Âu 2003, khi đó hai đội Ý và Thụy Điển ngay lập tức bước vào loạt luân lưu sau khi hòa nhau. Đây là quy định chỉ mới được đưa ra gần đây, bằng chứng là việc nó đã không được áp dụng tại Bảng F giải vô địch bóng đá thế giới 1990, khi hai đội Cộng hòa Ireland và Hà Lan phải phân định thứ hạng bằng cách bốc thăm ngay sau khi hòa nhau ở lượt trận cuối của vòng bảng.
Một vài giải đấu như J.League, từng thử nghiệm việc áp dụng loạt luân lưu ngay sau một trận đấu có kết quả hòa, và đội thắng được cộng thêm một điểm. Tại Hoa Kỳ và Canada, giải Major League Soccer từng áp dụng loạt luân lưu ngay sau khi kết thúc thời gian thi đấu chính thức, kể cả trong các trận đấu thường, mặc dù loạt luân lưu này khác so với loạt sút luân lưu tiêu chuẩn (xem bên dưới).
Đội thua trong loạt sút luân lưu bị loại khỏi giải nhưng sẽ không được tính là một trận thua, trong khi đội thắng trong loạt luân lưu được đi tiếp hoặc lên ngôi vô địch nhưng không được tính là đội thắng trận. Ví dụ, đội tuyển Hà Lan được coi là bất bại tại giải vô địch bóng đá thế giới 2014, mặc dù bị loại tại vòng bán kết.
Quy trình
Sau đây là tóm tắt quy trình thực hiện loạt sút từ chấm phạt đền. Quy trình này được chỉ định trong Luật 10 ("Quyết định kết quả một trận đấu") tài liệu Luật bóng đá của IFAB (tr. 71).
Chiến thuật
Cản phá phạt đền là một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất của thủ môn. Một số thủ môn phải đoán hướng sút trước để có thời gian đổ người về phía cầu môn. Một nghiên cứu vào năm 2011 được xuất bản trên tạp chí Psychological Science cho thấy tỷ lệ các thủ môn đổ người sang phải là 71% khi đội nhà đang thua, nhưng chỉ còn 48% khi bị dẫn trước và 49% khi đang hòa nhau; hiện tượng này được cho là liên quan tới xu hướng ưa thích bên phải trong một số hành vi của các loài thú xã hội. Một số khác cố gắng đọc cách di chuyển của người sút. Cầu thủ đá phạt có thể làm động tác giả hoặc trì hoãn cú sút để xem trước được hướng thủ môn đổ người. Có cầu thủ chọn cách đá cao và vào chính giữa khung thành, khu vực mà thủ môn bỏ lại sau khi đổ người, nhưng cách này cũng đem lại rủi ro cao nhất là sút vọt xà ngang. Nếu thủ môn cản phá được quả phạt đền trong trận đấu, người sút hoặc đồng đội có thể lao vào đá bồi và ghi bàn; tuy nhiên điều này không được phép xảy ra trong loạt sút luân lưu.
Thủ môn không được dùng các cách đánh lạc hướng như lau giày hay đề nghị trọng tài xem bóng đã được đặt đúng vị trí hay chưa; trọng tài hoàn toàn có thể rút thẻ để cảnh cáo thủ môn về lỗi hành vi phi thể thao. Động tác "chân mì sợi" của thủ môn Bruce Grobbelaar đã làm đánh lạc hướng Francesco Graziani trong loạt sút luân lưu của trận Chung kết Cúp C1 châu Âu 1984. Thủ môn không được di chuyển khỏi đường cầu môn trước để thu hẹp góc sút của cầu thủ đối phương; tranh cãi đã từng xảy ra tại Chung kết UEFA Champions League 2003 khi trong loạt sút luân lưu cả hai thủ môn của hai đội đều phạm lỗi này mà không bị trọng tài phát hiện, hay như trường hợp của thủ môn Jerzy Dudek tại Chung kết UEFA Champions League 2005.
Nguồn gốc
Trước khi loạt sút luân lưu được giới thiệu, nếu như không đấu lại thì các trận đấu theo thể thức knock-out sau hai hiệp phụ sẽ được giải quyết bằng cách tung đồng xu hoặc bốc thăm. Tuy nhiên một số biến thể của loạt sút luân lưu hiện đại đã được sử dụng từ trước tại một vài giải thi đấu quốc nội và các giải đấu nhỏ. Các giải đấu quốc nội áp dụng hình thức này có thể kể đến Cúp Nam Tư từ năm 1952, Coppa Italia từ 1958–59, và Cúp bóng đá trẻ liên khu vực của Thụy Sỹ từ 1959–60. Một số giải đấu quốc tế áp dụng cách làm này bao gồm giải Uhrencup 1962 (theo đề xuất của người sáng lập giải Kurt Weissbrodt), trận chung kết Cúp Ramón de Carranza 1962 (theo đề xuất của nhà báo Rafael Ballester), và trận playoff tranh huy chương đồng giữa hai đội tuyển nghiệp dư của Venezuela và Bolivia tại Đại hội thể thao Bolivar 1965.
Trong các giải đấu lớn, nếu không thể đấu lại, kết quả của các trận hòa được quyết định bằng cách bốc thăm. Ví dụ cho hình thức này là chiến thắng của đội tuyển Ý trước Liên Xô tại bán kết giải vô địch bóng đá châu Âu 1968 (trận chung kết của giải cũng kết thúc với kết quả hòa và hai đội Ý và Nam Tư phải đá lại).
Nhà báo Yosef Dagan người Israel được cho là đã có công sáng tạo ra loạt sút luân lưu hiện đại, sau khi chứng kiến đội tuyển Israel để thua trận tứ kết Thế vận hội 1968 trước Bulgaria sau khi bốc thăm ở Mexico. Michael Almog, sau này là chủ tịch Hiệp hội bóng đá Israel, nhắc tới đề xuất của Dagan trong một bức thư được xuất bản trên FIFA News vào tháng 8 năm 1969. Koe Ewe Teik, thành viên của hội đồng trọng tài Hiệp hội bóng đá Malaysia, đi đầu trong việc vận động FIFA áp dụng sáng kiến này. Đề xuất của FIFA được thảo luận vào ngày 20 tháng 2 năm 1970 bởi một ủy ban của Hội đồng Liên đoàn Bóng đá Quốc tế (IFAB). IFAB đồng ý áp dụng sáng kiến này, mặc dù họ cũng "không hoàn toàn hài lòng" với nó. Đề xuất được chấp thuận tại cuộc họp toàn thể thường niên của IFAB vào ngày 27 tháng 6 năm 1970. Vào năm 2006, hãng thông tấn Deutsche Presse-Agentur đăng tải một bài viết về phát biểu của cựu trọng tài Karl Wald (sinh năm 1916), từ Frankfurt am Main, rằng ông mới là người đầu tiên đề xuất về loạt luân lưu vào năm 1970 lên Hiệp hội bóng đá Bayern.
Phát triển
Tại Anh, loạt sút luân lưu đầu tiên trong một trận đấu chuyên nghiệp diễn ra vào năm 1970 tại sân vận động Boothferry Park, Hull, giữa Hull City và Manchester United trong khuôn khổ vòng bán kết Cúp Watney, và đội chiến thắng là Manchester United. Cầu thủ đầu tiên thực hiện sút luân lưu là George Best, và cầu thủ đầu tiên thực hiện không thành công là Denis Law. Ian McKechnie, thủ môn cản phá cú sút của Law, cũng là thủ môn đầu tiên thực hiện quả đá luân lưu; cú sút của anh đi trúng xà ngang và bay ngược trở ra, khiến Hull City bị loại khỏi giải.
Loạt sút luân lưu cũng được áp dụng tại các trận đấu của Cúp C1 và Cúp C2 (UEFA Cup Winners' Cup) châu Âu mùa giải 1970–71. Ngày 30 tháng 9 năm 1970, sau khi hòa nhau với tổng tỷ số 4–4 tại vòng một của Cúp C2, Honvéd giành chiến thắng trong loạt sút luân lưu đầu tiên với tỷ số 5–4 trước Aberdeen khi cú sút của Jim Forrest đập vào xà ngang. Năm tuần sau, ngày 4 tháng 11 năm 1970, loạt sút luân lưu đầu tiên của Cúp C1 diễn ra giữa hai câu lạc bộ Everton F.C. và Borussia Mönchengladbach; đại diện đến từ nước Anh đã giành phần thắng với tỷ số luân lưu là 4–3.
Tại vòng một Cúp C1 mùa giải 1972–73, trọng tài đã cho kết thúc sớm loạt sút luân lưu giữa CSKA Sofia và Panathinaikos sau khi CSKA dẫn 3–2 nhưng Panathinaikos mới chỉ thực hiện bốn lượt sút. Panathinaikos khiếu nại lên UEFA và kết quả trận đấu bị hủy bỏ, hai đội phải đá lại một tháng sau đó, và CSKA chiến thắng mà không cần bước vào loạt luân lưu.
Trận chung kết giải Campeonato Paulista 1973 kết thúc với tình huống tương tự. Santos đang dẫn trước Portuguesa 2–0, mỗi đội đã thực hiện ba lượt sút, thì trọng tài Armando Marques đã nhầm lẫn (do mỗi đội vẫn còn hai lượt sút, Portuguesa vẫn có cơ hội cân bằng tỷ số) và trao phần thắng cho Santos. Huấn luyện viên Otto Glória của Portuguesa nhanh chóng dẫn đội ra khỏi sân vận động; việc làm này được cho là để loạt sút luân lưu không thể được tiếp tục trở lại nếu trọng tài phát hiện ra sai sót, và trận đấu sẽ phải được đấu lại, giúp cho Portuguesa có cơ hội chiến thắng cao hơn. Khi Santos phản đối việc đấu lại, Liên đoàn bóng đá São Paulo đã hủy bỏ kết quả trận đấu và trao chức vô địch chung cho cả hai đội.
Giải đấu quốc tế lớn đầu tiên được quyết định bằng loạt sút luân lưu là chung kết giải vô địch bóng đá châu Âu 1976 giữa hai đội Tiệp Khắc và Tây Đức. UEFA đã chuẩn bị cho một trận đấu lại hai ngày sau đó, nhưng hai đội quyết định phân định thắng thua bằng loạt sút luân lưu. Tiệp Khắc thắng với tỷ số luân lưu 5–3, và cú đá quyết định được thực hiện thành công bởi cầu thủ Antonín Panenka bằng một cú "bấm bóng" sau khi Uli Hoeneß của đội Tây Đức thực hiện cú sút dội xà ngang.
Loạt sút luân lưu đầu tiên tại giải vô địch bóng đá thế giới diễn ra vào ngày 9 tháng 1 năm 1977, tại vòng 1 của vòng loại khu vực châu Phi, khi đội tuyển Tunisia đánh bại đội tuyển Maroc. Loạt luân lưu đầu tiên tại vòng chung kết là vào năm 1982 khi Tây Đức chiến thắng trước Pháp tại trận bán kết. Nếu trận chung kết năm 1982 kết thúc với tỷ số hòa, loạt luân lưu sẽ không được áp dụng trừ khi trận đấu lại cũng kết thúc với kết quả hòa; từ năm 1986, loạt sút luân lưu chính thức được áp dụng vào các trận chung kết như đã làm với các vòng đấu loại trực tiếp.
Thống kê thành tích
Khi thống kê, thành tích trong những loạt sút luân lưu thường không được tính chung với trận đấu diễn ra trước đó. Trong trường hợp thi đấu lượt đi-lượt về, cả hai trận đấu vẫn sẽ được coi là hai trận hòa hoặc một trận thắng và một trận thua; trong trường hợp chỉ có một lượt trận thì vẫn được coi là kết quả hòa. Điều này khác so với các trận đấu có thắng thua sau hai hiệp phụ, khi những bàn thắng được ghi ở hiệp phụ vẫn được tính vào kết quả chung cuộc. Những quả luân lưu thực hiện thành công không được coi là bàn thắng do cầu thủ ghi khi tính vào thành tích cá nhân của họ hay để chọn danh hiệu "chiếc giày vàng".
Quy định của NCAA, hiệp hội quản lý hầu hết các hoạt động bóng đá đại học tại Hoa Kỳ, cũng áp dụng cách làm tương tự. Ngoài các trận đấu vô địch quốc gia, nếu tỷ số vẫn cân bằng sau hai hiệp phụ kiểu "cái chết đột ngột" (hay bàn thắng vàng), trận đấu vẫn được tính là trận hòa mà không cần xem xét tới kết quả của loạt sút luân lưu. Ở các trận thi đấu vô địch quốc gia, kết quả của loạt sút luân lưu cũng quyết định kết quả của trận đấu khi được thống kê. Cho tới năm 2001, tất cả các trận đấu của NCAA có loạt sút luân lưu để quyết định đội đi tiếp hoặc đội vô địch đều được tính là trận hòa. Năm 2002, quy định được thay đổi: tất cả các trận đấu có loạt sút luân lưu sẽ có đội thắng thua theo kết quả của loạt luân lưu khi thống kê thành tích. Quy định này một lần nữa được thay đổi vào năm 2003 để quay trở lại thời điểm trước năm 2002 cộng thêm một ngoại lệ: loạt sút luân lưu sẽ mang tính quyết định trận đấu về mọi mặt tại các giải đấu vô địch quốc gia.
Khi tính toán hệ số UEFA, loạt sút luân lưu không được sử dụng đối với các câu lạc bộ, nhưng lại được xem xét tới với các đội tuyển quốc gia: đội thắng trong loạt sút luân lưu được 20.000 điểm, nhiều hơn đội thua trong loạt luân lưu (được 10.000 điểm, giống như trường hợp hòa) nhưng ít hơn số điểm 30.000 nếu thắng mà không cần loạt luân lưu. Trong bảng xếp hạng bóng đá nam FIFA hiện nay, một trận thắng được tính 3 điểm; một trận thắng trên chấm luân lưu được tính hai điểm; một trận hòa hoặc thua trên chấm luân lưu được tính 1 điểm; một trận thua không được tính điểm nào. Hệ thống xếp hạng phức tạp hơn được FIFA sử dụng từ 1999 đến 2006 tính điểm cho đội thắng luân lưu như một trận thắng bình thường và đội thua luân lưu được số điểm như một trận hòa; số bàn thắng ghi trong trận đấu, ngoại trừ loạt sút luân lưu, cũng được dùng để tính điểm xếp hạng.
Liên kết ngoài
Thể loại:Luật bóng đá Thể loại:Thuật ngữ bóng đá