cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nha Trang
Đường bộ
Về giao thông tĩnh, Nha Trang có 2 bến xe liên tỉnh đang hoạt động: Bến xe phía Nam nằm trên đường 23/10 chủ yếu phục vụ hành khách đi liên tỉnh. Bến xe phía Bắc trên đường 2/4 có phục vụ hành khách đi liên tỉnh và nội tỉnh. Hệ thống giao thông tĩnh phục vụ vận tải công cộng còn bao gồm 8 tuyến xe buýt nội thành với khoảng 150 điểm dừng đỗ dọc đường phục vụ cho nhu cầu đi lại trong thành phố và huyện Diên Khánh, huyện Khánh Vĩnh. Ngoài ra còn có 3 tuyến xe buýt liên huyện Nha Trang – Cam Lâm - Cam Ranh, Nha Trang – Ninh Hòa – Vạn Ninh và Nha Trang - Ninh Hòa - Ninh Tây nối Nha Trang với khu vực phía Nam và phía Bắc Khánh Hòa.
Đường Phố trước năm 1975
Đại lộ Duy Tân nay là đường Trần Phú.
Đường Phan Thanh Giản nay là đường Pasteur.
Đường Trưng Nữ Vương nay là đường Hai Bà Trưng.
Đường Phan Nam nay là đường Trần Văn Ơn.
Đường Lê Văn Duyệt nay là đường Nguyễn Thiện Thuật.
Đường Phạm Hồng Thái và Ôn Như Hầu nay là đường Nguyễn Gia Thiều.
Đường Công Quán nay là đường Yết Kiêu.
Đường Trần Cao Vân nay là đường Ngô Sĩ Liên.
Đường Hai Chùa nay là đường Tô Vĩnh Diện.
Đường Triệu Ẩu nay là đường Bà Triệu.
Đường Hoàng Diệu nay là đường Trần Đường và Võ Văn Ký.
Đường Độc Lập nay là đường Thống Nhất.
Đường Hoàng tử Cảnh nay là đường Hoàng Văn Thụ.
Đại lộ Gia Long nay là đường Thái Nguyên.
Đường Miếu Bà nay là đường Lý Quốc Sư.
Đường Bá Đa Lộc nay là đường Lý Tự Trọng.
Đại lộ Nguyễn Tri Phương nay là đường Nguyễn Chánh.
Đường Hàm Nghi nay là đường Nguyễn Thị Minh Khai.
Đường Lê Quang Định nay là đường Trần Quang Khải.
Đường Nguyễn Trãi nay là đường Võ Trứ.
Đường Thủ Khoa Huân nay là đường Nguyễn Hữu Huân.
Đường Ngô Tùng Châu nay là đường Trương Định.
Đường Ký Con nay là đường Đô Lương.
Đường Mạnh Tử nay là đường Trần Khánh Dư.
Đường Phước Hải nay là đường Nguyễn Trãi.
Đường Nguyễn Tường Tam nay là đường Trần Bình Trọng.
Đường Nguyễn Hoàng nay là đường Ngô Gia Tự.
Đường Hòn Lớn nay là đường Tôn Đản.
Đường hàng không
Trước đây các chuyến bay đến Nha Trang và hạ cánh ngay trong thành phố tại sân bay Nha Trang. Tuy nhiên do nằm trong trung tâm thành phố, gây nhiều khó khăn trong hoạt động và đảm bảo an toàn, sân bay đã được chuyển mục đích sử dụng để phục vụ phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ và du lịch. Hoạt động bay thương mại được chuyển đến sân bay quốc tế Cam Ranh cách trung tâm Nha Trang 35 km về phía Nam. Phương tiện đi lại giữa Nha Trang và sân bay Cam Ranh là xe buýt hoặc taxi. Vé xe buýt được bán ngay cửa ra sau khi lấy xong hành lý.nhỏ|phải|230x230px|Ga Nha Trang
Đường sắt
Nha Trang nằm trên tuyến đường sắt Bắc Nam với tổng chiều dài đường sắt đi ngang qua thành phố là 25 km, thuận lợi cho việc liên kết với các tỉnh còn lại của Việt Nam. Ga Nha Trang nằm ở Km 1314 + 930, là một trong những ga lớn trên tuyến đường sắt Bắc Nam của Việt Nam, tất cả các chuyến tàu khách và tàu hàng đều dừng ở đây. Ngoài các đôi tàu Thống Nhất, còn có các đôi tàu SNT1/2, SNT3/4, SNT5/6, SQN1/2,... và chuyến tàu 5 sao đầu tiên chạy tuyến Sài Gòn – Nha Trang. Ngoài ga Nha Trang thành phố còn có 1 ga phụ là ga Lương Sơn nằm ở Km 1302 + 880 của tuyến, nhưng ga này ít khi đón khách.
Đường thủy
Thành phố có nhiều bến cảng phục vụ cho nhu cầu đi lại bằng đường thủy. Trong đó cảng Nha trang là một cảng biển tương đối lớn nằm trong vịnh Nha Trang với độ sâu trước bến - 11,8m, có khả năng tiếp nhận tàu hàng có trọng tải lớn đến 20.000 DWT và tàu khách du lịch cỡ lớn. Cảng được sử dụng như một cảng đa chức năng phục vụ vận chuyển hành khách và hàng hóa, là đầu mối vận chuyển hàng hóa và hành khách quan trọng bằng đường biển của thành phố Nha trang, tỉnh Khánh Hòa nói riêng và khu vực Nam Trung Bộ nói chung. . Các cảng nhỏ khác bao gồm cảng Hải Quân: phục vụ học tập cho Học viện Hải Quân và huyện đảo Trường Sa. Cảng cá Hòn Rớ phục vụ cho ngành khai thác thủy sản và chợ hải sản đầu mối Nam Trung Bộ. Ngoài ra, Nha Trang còn có một số cảng phục vụ du lịch như cảng du lịch Cầu Đá, cảng du lịch Phú Quý, cảng du lịch Hòn Tre...
Văn hóa - Du lịch
Các bãi biển dài của thành phố này đã biến nó thành một thành phố du lịch. Nơi đây cũng đã được chọn làm nơi tổ chức các sự kiện lớn như Festival Biển (Nha Trang), hay các cuộc thi sắc đẹp lớn như Hoa hậu Việt Nam, Hoa hậu Thế giới người Việt 2007, Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2008, Hoa hậu Hoàn vũ 2008, Hoa hậu Thế giới người Việt 2010, Hoa hậu Trái Đất 2010, Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2015, Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017, Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2019...
Vịnh Nha Trang
nhỏ|trái|280px|Bãi biển Nha Trang Vịnh Nha Trang có diện tích khoảng 507 km² bao gồm 19 hòn đảo lớn nhỏ, trong đó Hòn Tre là đảo lớn nhất, với diện tích 32,5 km²; đảo nhỏ nhất là Hòn Nọc chỉ khoảng 4 ha. Vịnh có khí hậu hai mùa rõ rệt Mùa khô kéo dài từ tháng giêng đến tháng 8, mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 12; nhiệt độ bình quân hàng năm là 26⁰C; nóng nhất 39⁰C, lạnh nhất 14,4⁰C. Về mặt sinh thái, vịnh Nha Trang là một trong những hình mẫu tự nhiên hiếm có của hệ thống vũng, vịnh trên thế giới bởi nó có hầu hết các hệ sinh thái điển hình, quý hiếm của vùng biển nhiệt đới. Đó là hệ sinh thái đất ngập nước, rạn san hô, rừng ngập mặn, thảm cỏ biển, hệ sinh thái cửa sông, hệ sinh thái đảo biển, hệ sinh thái bãi cát ven bờ. Đặc biệt khu vực Hòn Mun của Vịnh Nha Trang có đa dạng sinh học cao nhất với 350 loài rạn san hô chiếm 40% san hô trên thế giới. Trong số các đảo trong vịnh có nhiều đảo là các thắng cảnh như:
nhỏ|phải|250px|Cáp treo nối đất liền với đảo Vinpearl, là tuyến cáp treo vượt biển dài nhất thế giới.
nhỏ|trái|200px|Hòn Tằm
Chạy dọc theo bờ biển Vịnh Nha Trang dài khoảng 7 km, trải dài từ xóm Cồn đến cảng Cầu Đá là đoạn đường Trần Phú con đường đẹp nhất Nha Trang nằm lượn theo bờ biển với rất nhiều ngôi biệt thự xinh xắn, những khách sạn cao cấp, nhà hàng sang trọng nối liền nhau. Xen vào đó là một hệ thống dịch vụ gồm bưu điện, nhà bảo tàng, thư viện, câu lạc bộ, các cửa hàng bán đồ lưu niệm.
Các danh thắng trong trung tâm thành phố
nhỏ|trái|250px|Chùa Long Sơn. nhỏ|phải|250px| Nhà thờ Núi.
Khu phố Tây
Nằm bên cạnh bờ biển Nha Trang có một khu phố nhỏ ven theo các con đường Hùng Vương, Trần Phú, Biệt Thự, Trần Quang Khải, Nguyễn Thiện Thuật... Nó không quá ồn ào, nhộn nhịp nhưng tập trung đông khách du lịch nước ngoài và người nước ngoài sinh sống tại Nha Trang.
Phố Tây ở Nha Trang tuy không sầm uất và ồn ào như Phố Tây Phạm Ngũ Lão ở Thành phố Hồ Chí Minh, nhưng lại mang những nét đặc trưng riêng. Con đường hẹp của khu Quân Trấn đã được mở rộng, với những dãy hàng, quán mang tên Tây, Việt lẫn lộn. Mỗi quán ăn đều mang một cái tên, một quốc tịch khác nhau, với nhiều màu sắc văn hóa, từ Á đến Âu đã tạo nên một khu phố Tây rất Nha Trang.
Để có thể sống dễ dàng hơn giữa một cộng đồng người Việt, người nước ngoài ở khu phố Tây này hầu hết trang bị cho mình một vốn tiếng Việt, thậm chí có người nói rất sõi. Họ còn có một cái tên Việt Nam do những người bạn, những người hàng xóm Việt đặt cho, và họ rất thích cái tên Việt ấy.
Hiện nay cùng sự phát triển mạnh mẽ của nền du lịch tại Nha Trang, khu phố Tây đang trở thành quê hương thứ hai của những người nước ngoài chọn Nha Trang làm nơi sinh sống và làm việc.
Tháp Bà
nhỏ|trái|250px|Tháp Bà
Tháp Bà do vua Chămpa là Harivácman xây dựng vào những năm 813 - 817. Trải qua mưa nắng của thời gian, tháp bị hư hại nhiều. Thời Pháp thuộc, trường Viễn Đông Bác Cổ đã tổ chức dùng gạch xây lại nhiều phần và đắp một số tượng lên thân tháp. Mặt bằng thứ nhất của tháp được lát gạch, có 14 trụ và các bậc liên tiếp. Mặt bằng thứ hai là một cụm gồm bốn tháp, cả bốn tháp đều được xây dựng theo kiểu tháp của người Chăm gạch xây rất khít mạch, không nhìn thấy chất kết dính. Lòng tháp rỗng tới đỉnh, cửa tháp quay về hướng Đông. Mặt ngoài thân tháp có nhiều gờ, trụ và đấu. Trên đỉnh các trụ thường đặt gạch trang trí hoa văn hình vòm tháp, trông như chiếp tháp nhỏ đặt trên một tháp lớn trên thân tháp còn có nhiều tượng và phù điêu bằng đất nung, trong đó có hình thần Ponagar, thần Tenexa, các tiên nữ, các loài thú như nai, ngỗng vàng, sư tử...Tháp chính thờ thần Ponagar, tượng trưng cho sắc đẹp, nghệ thuật và sự sáng tạo. Các tháp khác thờ thần Siva, thần Sanhaka và thần Ganeca. Hàng năm, vào tháng 3 âm lịch người dân đến lễ bái ở Tháp Bà rất đông
Đặc sản ẩm thực
Ngoài các sản vật biển, Nha Trang có nước yến/yến sào (hay tổ chim yến được chúng làm từ nước dãi của mình) và nem nướng Ninh Hòa. Ngoài ra, nói đến các món dân dã Nha Trang còn có món bún cá hay bánh căn. Với món bánh canh Nha Trang thì không giống với bất kỳ ở một địa phương nào khác, nước lèo được làm từ chất ngọt của cá cộng với bột bánh canh tạo nên một hương vị khó quên. Ngoài ra tại Nha Trang còn có bong bóng cá, vi cá, nước mắm, khô cá thu được xếp vào loại ngon. Hải sản Nha Trang đa dạng và phong phú với rất nhiều loại và vô số những món ăn khác nhau, có món nhum - còn gọi là cầu gai hay nhím biển ăn sống với cải bẹ xanh.
Kinh tế
Nha Trang là thành phố có nền kinh tế tương đối phát triển ở khu vực miền Trung. Năm 2011, GDP bình quân đầu người của thành phố đạt 3184 USD, tốc độ tăng trưởng GDP tăng bình quân hàng năm từ 13- 14%.Cơ cấu kinh tế chuyển đổi tích cực theo hướng dịch vụ - công nghiệp - nông nghiệp. năm 2011, tỷ trọng công nghiệp-xây dựng chiếm 32%, du lịch-dịch vụ 63,77% và nông nghiệp là 4,23%. trong đó công nghiệp tăng 7,97%, dịch vụ tăng 7,01% so với năm 2010, Ngược lại ngành nông nghiệp tiếp tục suy giảm 12,46% do quá trình đô thị hóa khiến quỹ đất nông nghiệp ngày càng bị thu hẹp. Là trung tâm kinh tế của tỉnh Khánh Hòa, Nha Trang có nhiều đóng góp đáng kể, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn Khánh Hòa. Tuy diện tích chỉ chiếm 4,84%, Nha Trang chiếm đến hơn 1/3 dân số và hơn 2/3 tổng sản phẩm nội địa của Khánh Hòa. Ngoài ra Nha Trang cũng đóng góp 82,5% doanh thu du lịch-dịch vụ và 42,9% giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh. Là trung tâm khai thác, chế biến thủy-hải sản lớn, sản lượng thủy-hải sản của thành phố cũng chiếm 41,7% tổng sản lượng toàn tỉnh. nhỏ|phải|250px|Trung tâm thương mại Nha Trang Center
Thương mại - Du lịch - Dịch vụ
Thương mại- Dịch vụ- Du lịch là ngành kinh tế đóng vai trò quan trọng tạo động lực phát triển đô thị và mang lại vị thế quan trọng cho Nha Trang. Đặc biệt các hoạt động du lịch, văn hóa, vui chơi giải trí phát triển đa dạng, phong phú, nhờ đó Nha Trang thu hút ngày càng nhiều du khách trong nước và quốc tế đến tham quan -nghỉ dưỡng.
Tổng mức bán lẻ hàng hóa năm 2010 ước đạt 9350 tỷ đồng, tăng 20,54% so năm 2009. Hoạt động thương mại tư nhân phát triển mạnh, tạo nên một thị trường cạnh tranh. Xu hướng kinh doanh hiện đại như siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi...phát triển nhanh. Việc coi trọng khách hàng, phong cách phục vụ văn minh, lịch sự ngày càng được chú trọng hơn. Các khu thương mại trên các tuyến phố chính được đầu tư xây dựng tạo nên bộ mặt đô thị và thu hút nhiều khách đến mua sắm. Một số tuyến phố chuyên doanh bước đầu được hình thành như phố xe máy- điện lạnh (đường Quang Trung), phố trang trí nội thất (đường Thống Nhất), phố thời trang (đường Phan Chu Trinh, Lý Thánh Tôn), phố dịch vụ ăn uống- khách sạn (Trần Phú, Biệt Thự, Trần Quang Khải, Hùng Vường, Nguyễn Thiện Thuật...), Tài chính-Ngân hàng (Yersin, Lê Thành Phương)...Nha Trang hiện có 24 chợ, trong đó 3 chợ loại I, 2 chợ loại II, 18 chợ loại III và một số siêu thị, trung tâm thương mại lớn như Nha Trang Center, Co.opmart, Lottemart, Metro, Big C, 3 trung tâm thương mại Vincom và các hệ thống cửa hàng tiện lợi như Vinmart, A-Mart, Thế giới di động, Perekrestok... Mặc dù hiện nay nhiều loại hình mua bán hiện đại, tiện ích ra đời nhưng các chợ truyền thống vẫn là nơi thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan, mua sắm đặc biệt là chợ Đầm. nhỏ|trái|250px|Khách sạn Vinpearl
Trong ngành Du lịch, toàn thành phố hiện có 455 khách sạn, với tổng số gần 10.000 phòng. năm 2011, Nha Trang đón hơn 2 triệu lượt khách du lịch (tăng 18,54% so với năm 2010), trong đó hơn 440.000 lượt khách quốc tế (tăng 13,5%), số ngày lưu trú bình quân của du khách là 2,09 ngày/khách; tổng doanh thu du lịch và dịch vụ ước đạt 2.142,9 tỷ đồng (tăng 20,28%)…Ngành du lịch cũng thu hút khoảng gần 9.000 lao động trực tiếp.
Về Xuất khẩu, năm 2010, tổng kim ngạch xuất khẩu trên địa bàn thành phố đạt 424 triệu USD với khoảng 50 loại sản phẩm xuất đến trên 100 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Mặt hàng xuất khẩu chủ yếu là thủy sản, may mặc, thủ công mỹ nghệ... trong đó thủy sản là mặt hàng đóng góp giá trị xuất khẩu lớn, năm 2010 đạt khoảng 215 triệu USD, chiếm 50,7% tổng kim ngạch.
Công nghiệp
Công nghiệp cũng là một ngành kinh tế quan trọng của thành phố. Năm 2011, Nha Trang có 1.694 cơ sở công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, trong đó doanh nghiệp nhà nước là 12 cơ sở, tập thể 06 cơ sở, tư nhân hỗn hợp 400 cơ sở, cá thể 1.269 cơ sở và 9 cơ sở có vốn đầu tư nước ngoài. Năm 2010 giá trị sản xuất công nghiệp đạt 7.546 tỷ đồng, tăng 10,16%, năm 2011 tăng 9,5% so năm 2010 đạt 8.107 tỷ đồng. Tuy Nha Trang là thành phố chủ yếu phát triển về du lịch và dịch vụ, giá trị sản xuất công nghiệp của riêng thành phố vẫn cao hơn giá trị công nghiệp toàn tỉnh của nhiều tỉnh lớn trong cùng khu vực Đồng bằng duyên hải miền Trung như Thừa Thiên Huế, Bình Định , Bình Thuận ...Cơ cấu công nghiệp chủ yếu là các ngành chế biến thực phẩm, thuốc lá, dệt may, đóng tàu.... Một số sản phẩm phục vụ tiêu dùng và xuất khẩu duy trì được tốc độ tăng cao như thủy sản đông lạnh, dệt may, nước mắm, hàng mỹ nghệ. Chế biến thủy sản là ngành công nghiệp thế mạnh của Nha Trang, tạo ra nhiều việc làm và đạt kim ngạch xuất khẩu cao. Trên địa bàn thành phố có 35 xưởng chế biến thủy sản xuất khẩu, trong đó 18 xưởng chế biến đông lạnh, 3 phân xưởng chế biến đồ hộp và 13 cơ sở chế biến thủy sản khô
Nông - Lâm - Ngư nghiệp
Sản xuất nông, lâm nghiệp không phải là thế mạnh của thành phố, chủ yếu tập trung tại 6 xã phía Tây. Ngành nông nghiệp đang trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng tập trung trồng hoa, cây cảnh, rau thực phẩm cao cấp tạo được hàng hóa phục vụ cho tiêu thụ của dân cư và du khách, đồng thời cải thiện môi trường và trang trí cảnh quan đô thị. Công tác bảo vệ rừng cũng được thực hiện hiệu quả. Diện tích rừng tự nhiên và rừng trồng hiện nay là 2332,7 ha, vào thời điểm cuối năm 2010 độ che phủ rừng của thành phố đạt 9,2%. Thảm thực vật rừng Nha Trang đang được phục hồi xanh trở lại, góp phần tạo phong cảnh Nha Trang xanh sạch đẹp. Đặc biệt là dự án trồng phục hồi cây Dó trầm, loài cây đặc sản của Khánh Hòa. nhỏ|Nghề nuôi cá lồng trên biển Ngược lại, khai thác Thủy sản có xu hướng rất phát triển nhầm phục vụ cho các ngành công nghiệp chế biến và du lịch, ngư dân tập trung chủ yếu ở các phường Vĩnh Nguyên, Vĩnh Trường, Vĩnh Thọ và 2 xã Phước Đồng, Vĩnh Lương. Tổng sản lượng thủy sản năm 2010 đạt 38926 tấn, trong đó sản lượng khai thác đạt 38621 tấn, tăng bình quân 6,4% mỗi năm. Khai thác và đánh bắt xa bờ được khuyến khích đầu tư phát triển. Toàn thành phố hiện có 2.893 tàu thuyền với tổng công suất 166.000 CV, trong đó tàu thuyền có công suất lớn (≥ 90CV) đủ điều kiện khai thác xa bờ là 480 chiếc với 85.000 CV. Tuy nhiên tàu nhỏ khai thác ven bờ (≤ 20CV) vẫn còn chiếm tỷ lệ khá cao với gần 1.500 chiếc.
Hạ tầng
Hiện nay, trên địa bàn thành phố Nha Trang đã và đang hình thành một số khu đô thị cao cấp như: khu đô thị Royal Garden, khu đô thị Cồn Tân Lập, khu đô thị VCN Phước Hải, khu đô thị Hoàng Long, khu đô thị Nam Vĩnh Hải, khu đô thị Nha Trang Green Hill Villa, khu đô thị VCN Phước Long, khu đô thị Mipeco Nha Trang, khu đô thị An Bình Tân, khu đô thị Phước Long, khu đô thị Lê Hồng Phong, khu đô thị Bắc Vĩnh Hải, khu đô thị Mỹ Gia, khu đô thị Vĩnh Điềm Trung, khu đô thị biển An Viên...
Văn thơ viết về Nha Trang
Đã có nhiều tác phẩm văn học và nghệ thuật lấy Nha Trang làm chủ đề vì tính thơ mộng, lãng mạn và xinh đẹp của vùng địa phương này.
Liên kết ngoài
N Thể loại:Đô thị Việt Nam loại I Thể loại:Tỉnh lỵ Việt Nam
Geruge
Geruge là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Jura
Palogneux
Tham khảo
Thể loại:Xã của Loire
Cheondogyo
Cheondogyo (Thiên Đạo giáo hoặc Cheondoism/Chondoism trong tiếng Anh dịch từ nguồn của Hàn Quốc/Triều Tiên ) là một tôn giáo phiếm thần phát sinh trong thế kỷ 20 tại bán đảo Triều Tiên, dựa trên phong trào tôn giáo Donghak (Đông học) của thế kỷ 19 do Ch'oe Che-u sáng lập và được Son Pyŏng-Hi hệ thống hoá. Cheondogyo bắt nguồn từ các cuộc nổi dậy nông dân bắt đầu từ năm 1812 trong triều đại Joseon.
Cheondogyo kết hợp các yếu tố của Shaman giáo Hàn Quốc. Nó nhấn mạnh vào sự tu dưỡng cá nhân và phúc lợi xã hội trong thế giới hiện tại. Cheondogyo đã phân nhánh thành các phong trào tôn giáo như Suungyo (Thủy Vân giáo) và Bocheongyo (Phổ Thiên giáo).
Đức tin
Qua thời gian, Cheondogyo đã hấp thụ các yếu tố của các tôn giáo truyền thống khác của Triều Tiên như Đạo giáo và Phật giáo.
thumb|Đền Trung tâm Cheondogyo ở [[Seoul]]
Tham khảo
Thể loại:Tôn giáo Đông Á Thể loại:Nho giáo Triều Tiên Thể loại:Tôn giáo Hàn Quốc Thể loại:Lịch sử Triều Tiên Thể loại:Tôn giáo độc thần
Mirosternus maurus
Mirosternus maurus là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Ptinidae.
Tham khảo
maurus
Namri Songtsen
Namri Songtsen (chữ Tạng: ; 570?–618?/629) là vị vua thứ 32 của triều đại Yarlung của người Tạng. Namri Songtsen đã mở rộng lãnh thổ của người Tạng từ khu vực thung lũng Yarlung ra toàn bộ vùng Ü-Tsang tại trung tâm cao nguyên Thanh Tạng, đặt nền móng cho sự hình thành của đế quốc Thổ Phồn dưới thời con trai ông là Songtsen Gampo.
Bối cảnh
Namri Songtsen là một thành viên của tộc người Tạng tại thung lũng Yarlung màu mỡ phía đông nam Lhasa, nơi con sông Tsangpo hỗ trợ cả về nông nghiệp và đời sống con người. Tại cao nguyên Thanh Tạng lúc này có các bộ lạc du mục chăn cừu được tổ chức đơn giản, các cuộc giao tranh và xâm lấn là một phần của nền kinh tế. Mỗi bộ tộc có nhiều tù trưởng, các bộ tộc này ít có sự giao lưu do địa hình, khí hậu và khoảng cách, nên tại mỗi khu vực thung lũng khác nhau mỗi bộ tộc lại có các đặc điểm văn hóa riêng, hiếm có điểm chung. Những người Tạng nguyên thủy này bị cô lập với thế giới bên ngoài, dù một bộ phận ở phía đông tại Tứ Xuyên, Thanh Hải và Azha sống tại vùng biên giới tiếp giáp hoặc bên trong Trung Hoa. Một số sử liệu cổ của Trung Hoa có thể đã đề cập đến các dân tộc Tạng này như là Khương hay Nhung. Tình hình thay đổi đáng kể vào sơ kỳ nhà Đường, đế quốc Thổ Phồn của người Tạng đã vươn mình trở thành một quốc gia hùng mạnh trong lịch sử Đông và Trung Á.
Một số tài liệu cho rằng người Tạng đã du nhập những kiến thức đầu tiên về chiêm tinh và y học từ Trung Quốc vào thời Namri Songtsen. Một số nguồn khác cho rằng điều này xảy ra vào thời con trai ông là Songtsen Gampo trị vì. Tri thức du nhập vào Tạng từ nhiều nơi khác nhau, không chỉ từ Trung Hoa, mà còn từ Phật giáo Ấn Độ, Byzantium và Trung Á.
Cuộc đời và di sản
Khoảng năm 600, Namri Songtsen, một trong những thủ lĩnh tại thung lũng Yarlung, đã sử dụng những chiến binh chăn cừu lần lượt chinh phục các bộ tộc lân cận, mở rộng quyền cai trị của ông đến toàn bộ Ü-Tsang, bao gồm cả khu vực Lhasa, giúp ông thiết lập một nhà nước tập trung và mạnh mẽ, với quân đội thiện chiến dày dạn kinh nghiệm. Đây là một nền móng quan trọng cho các cuộc chinh phục sau này của con trai ông, Songtsen Gampo, người đã thống nhất toàn bộ cao nguyên Thanh Tạng. Theo Beckwith, Namri Songtsen là người đầu tiên cử sứ giả tới Trung Hoa vào thời nhà Tùy, năm 608 và 609.
Namri Songtsen bị hạ độc vào năm 618 hoặc 629/630, trong một cuộc đảo chính. Songtsen Gampo đã dẹp yên bạo loạn, kế thừa di sản của Namri Songtsen, hoàn thành việc chinh phục cao nguyên Thanh Tạng, ban hành bộ luật thống nhất, tạo ra hệ thống chữ Tạng, một kho lưu trữ hồ sơ chính thức và mở rộng các mối quan hệ với thế giới bên ngoài.
Nguồn
Thể loại:Người Tạng Thể loại:Thổ Phồn Thể loại:Mất năm 629 Thể loại:Sinh thế kỷ 6 Thể loại:Người Tây Tạng thế kỷ 7 Thể loại:Vua Tây Tạng
Cung điện Mafra
Cung điện Mafra (Palácio de Mafra) còn được gọi là cung điện-tu viện Mafra hay Tòa nhà Hoàng gia của Mafra (Real Edifício de Mafra) là một tượng đài, cung điện-tu viện mang kiến trúc Baroque và Tân cổ điển nằm tại Mafra, cách thủ đô Lisbon khoảng 28 kilômét. Nó bắt đầu được xây dựng vào năm 1717 dưới thời vua João V của Bồ Đào Nha và hoàn thành vào năm 1755.
Cung điện được xếp hạng là Di tích quốc gia vào năm 1910 và cũng lọt vào vòng cuối cùng để chọn ra Bảy kỳ quan Bồ Đào Nha. Vào ngày 7 tháng 7 năm 2019, Tòa nhà Hoàng gia của Mafra - Cung điện, Vương cung thánh đường, Tu viện, Vườn và Công viên săn bắn đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới.
Lịch sử
Cung điện này còn phục vụ như là một tu viện dòng Phan Sinh được xây dựng dưới thời trị vì của vua João V (1707-1750). Đó là kết quả từ một lời thề của ông vào năm 1711, đó là nếu vợ ông, vương hậu Maria Anna hạ sinh cho ông một người con thì ông sẽ phải cho xây dựng một tu viện. Việc cô con gái đầu lòng Infanta Barbara chào đời đã thúc đẩy công việc xây dựng cung điện. Cung điện nằm ở vị trí thuận tiện gần khu bảo tồn săn bắn của hoàng gia, và thường là nơi ở thứ cấp của hoàng gia.
Khu phức hợp rộng lớn này phần lớn được xây dựng bằng đá Lioz, là một trong những tòa nhà Baroque xa hoa nhất ở Bồ Đào Nha rộng tới 40.000 mét vuông, đồng thời nó cũng một trong những cung điện hoàng gia lớn nhất châu Âu. Công trình này được thiết kế bởi kiến ​​trúc sư người Đức João Frederico Ludovice và được xây dựng đối xứng từ một trục trung tâm bị chi phối bởi một vương cung thánh đường, và tiếp tục kéo dài đến mặt tiền chính nơi có hai tòa tháp chính. Các cấu trúc của tu viện được đặt phía sau mặt tiền chính. Tòa nhà cũng bao gồm một thư viện lớn, với khoảng 30.000 cuốn sách quý hiếm. Vương cung thánh đường được trang trí với một số bức tượng của Ý và có sáu cây đại phong cầm lịch sử, hai chuông chùm bao gồm 98 quả chuông nhỏ.
Xây dựng
Địa điểm chính xác được chọn vào năm 1713 và sau đó được mua lại vào năm 1716. Viên đá đầu tiên được đặt vào ngày 17 tháng 11 năm 1717, với một buổi lễ lớn trước sự chứng kiến ​​của nhà vua, toàn bộ triều đình của ông và Đức Hồng y của Lisbon.
Ban đầu, đây là một dự án tương đối nhỏ dành cho 13 đan sĩ Dòng Anh em Hèn Mọn Capuchin. Tuy nhiên, khi vàng từ thuộc địa Brasil bắt đầu được đưa đến Lisbon hết sức dồi dào, nhà vua đã thay đổi kế hoạch và tuyên bố sẽ xây dựng một cung điện xa hoa cùng với một nhà thờ lớn hơn nhiều. Sự giàu có to lớn này cho phép vua trở thành một người bảo trợ hào phóng cho nghệ thuật.
Tham khảo
Thể loại:Di sản thế giới tại Bồ Đào Nha Thể loại:Cung điện Bồ Đào Nha
Ottobiano
Ottobiano là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia của Ý, có cự ly khoảng 45 km về phía tây nam của Milan và khoảng 25 km về phía tây của Pavia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.168 người và diện tích là 24,5 km².
Ottobiano giáp các đô thị sau: Ferrera Erbognone, Lomello, San Giorgio di Lomellina, Tromello, Valeggio.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Pavia Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Phyllotreta balcanica
Phyllotreta balcanica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Heikertinger miêu tả khoa học năm 1909.
Tham khảo
Thể loại:Phyllotreta
Cryptophagus outereloi
Cryptophagus outereloi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cryptophagidae. Loài này được Otero & Gonzalez miêu tả khoa học năm 1983.
Tham khảo
Thể loại:Cryptophagus
Veglie
Veglie là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Lecce trong vùng Apulia. Veglie có diện tích km2, dân số theo ước tính năm 2005 của Viện thống kê quốc gia Ý là 14.250 người. Các đơn vị dân cư: Đô thị Veglie giáp với các đô thị:
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Lecce
Polyplectropus protensus
Polyplectropus protensus là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Polyplectropus
Mesodillo eremitus
Tham khảo
Thể loại:Mesodillo
Harville
Harville  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 210 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Meuse
Microstylum balbillus
Microstylum balbillus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Microstylum balbillus được Walker miêu tả năm 1849. Loài này phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Microstylum
Philippe VI của Pháp
Philippe VI của Pháp (tiếng Pháp: Philippe; 1293 - 22 tháng 8 năm 1350), được gọi là Fortunate (tiếng Pháp: le Fortuné) là bá tước của Valois, là vị vua đầu tiên của Pháp từ triều đại Nhà Valois. Ông trị vì từ năm 1328 cho đến khi qua đời. Triều đại của Philip bị chi phối bởi hậu quả của một cuộc tranh chấp liên tiếp. Khi vua Charles IV qua đời mà không có người thừa kế nam vào năm 1328, người họ hàng gần nhất là cháu trai của ông Edward III của Anh. Lễ đăng quang sắp được tổ chức tại Pháp, tuy nhiên, Edward không đủ điều kiện để thừa kế ngai vàng Pháp thông qua dòng nữ theo Luật Salic cổ đại. Thay vào đó, Philip, là anh em con chú con bác của Charles IV, đã gia nhập danh sách thừa kế. Lúc đầu, Edward dường như chấp nhận hoàng tộc kế vị Valois để giành vương miện, nhưng ông ta đã nhấn mạnh yêu sách của mình lên ngai vàng nước Pháp sau một loạt bất đồng với Philip. Kết quả là sự khởi đầu của Chiến tranh Trăm năm vào năm 1337.
Sau những thành công ban đầu trên biển của Edward, hải quân của Philip đã bị tiêu diệt tại Trận Sluys năm 1340, đảm bảo rằng chiến tranh sẽ xảy ra trên lục địa. Người Anh chiếm một lợi thế quyết định khác trong Trận Crécy (1346), trong khi Cái chết đen tấn công nước Pháp, gây thêm bất ổn cho đất nước và khiến cho đát nước bị mất tình thế.
Năm 1349, Philip VI đã mua chức danh Dauphiné từ người cai trị bị hủy hoại của chức danh đó là Humbert II và giao cho chính quyền của tỉnh này cho cháu trai Charles. Philip VI qua đời năm 1350 và được con trai Jean II, người Tốt, kế vị.
Cuộc sống ban đầu
Chỉ có một chút biên niên sử được ghi lại về thời thơ ấu và tuổi trẻ của Philip, phần lớn do ông là người sinh ra trong gia đình hoàng gia. Cha của Philip, Charles, Bá tước xứ Valois, là một em trai của Vua Philip IV của Pháp, người đã nỗ lực trong suốt cuộc đời mình để giành lấy ngai vàng Pháp nhưng không bao giờ thành công. Ông qua đời năm 1325 lúc 55 tuổi, để lại đứa con trai cả Philip là người thừa kế của các quận Anjou, Maine và Valois.
Lên ngôi
thumb|left|Philip VI của Pháp Năm 1328, người anh em họ đầu tiên của Philip là Charles IV qua đời mà không có con trai trong khi goá phụ của Charles, Jeanne d'Évreux đang mang thai. Philip là một trong hai người yêu sách chính lên ngôi. Người còn lại là Vua Edward III của Anh, là con trai của chị gái họ của Philip, Isabelle của Pháp và là người họ hàng gần nhất của ông. Câu hỏi đặt ra là liệu Isabella có nên truyền đi một yêu sách mà bản thân bà không sở hữu hay không. Các hội đồng của các nam tước và linh mục người Pháp và Đại học Paris đã quyết định rằng những người đàn ông có quyền thừa kế thông qua mẹ của họ nên được loại trừ theo luật Salic. Vì Philip là cháu trai lớn nhất của Philippe III của Pháp qua dòng dõi nam, ông trở thành nhiếp chính thay vì Edward, là cháu ngoại của Philip IV của Pháp và là chắt ngoại của Philip III.
Trong khoảng thời gian mà góa phụ của Charles IV đang chờ đợi để sinh con, Philip đã vươn lên thành nhiếp chính với sự hỗ trợ của các ông trùm người Pháp, theo mô hình được thiết lập bởi sự kế thừa của Philip V đối với cháu gái Juana II của Navarra. Ông chính thức giữ quyền nhiếp chính từ ngày 9 tháng 2 năm 1328 cho đến ngày 1 tháng 4, khi Jeanne d'Évreux hạ sinh một cô gái, là Blanche. Khi Blanche sinh ra, Philip được phong là vua và lên ngôi tại Nhà thờ ở Reims vào ngày 29 tháng 5 năm 1328. Sau khi lên ngôi, Philip đã phái Trụ trì Fécamp, Pierre Roger, triệu tập Edward III của Anh để tỏ lòng tôn kính với công tước Aquitaine và Gascony. Sau lệnh triệu tập thứ hai tiếp theo từ Philip, Edward đến Nhà thờ Amiens vào ngày 6 tháng 6 năm 1329 và nói lời thề của mình theo cách như vậy để gây ra nhiều tranh chấp trong những năm sau đó.
Sự thay đổi triều đại đã dẫn đến một số hậu quả khác: Charles IV cũng từng là Vua của Navarre, nhưng không giống như vương miện của Pháp, vương miện của Navarre không phải tuân theo Luật Salic. Philip VI không phải là người thừa kế cũng không phải là hậu duệ của Juana I của Navarra, người có quyền thừa kế (vương quốc Navarre, cũng như các hạt của Champagne, Troyes, Meaux và Brie) đã ở trong liên minh cá nhân với vương miện của Pháp gần như 50 năm và từ lâu đã được quản lý bởi cùng một bộ máy hoàng gia được thành lập bởi Philip IV, cha đẻ của bộ máy quan liêu Pháp. Các quận này đã cố thủ chặt chẽ trong thực thể kinh tế và hành chính của các vương quốc Pháp, nằm liền kề với Île-de-France. Philip, tuy nhiên, không được hưởng quyền thừa kế đó; người thừa kế hợp pháp là con gái còn sống sót của Louis X, Juana II tương lai của Navarra, người thừa kế của Juana I của Navarra. Do đó, Navarre đã chuyển cho Joan II, người mà Philip đã ký một thỏa thuận liên quan đến các hạt ở Champagne: cô đã nhận được những vùng đất rộng lớn ở Normandy (liền kề với chồng Philip ở Évreux) và giữ Champagne như một phần của vương miện Pháp.
Trị vì
Triều đại của Philip gần như bị bị khủng hoảng, mặc dù triều đại bắt đầu bằng một thành công quân sự ở Flanders tại Trận Cassel (tháng 8 năm 1328), nơi lực lượng của Philip tái chiếm Louis I xứ Flandre, người đã bị một cuộc cách mạng phổ biến phá vỡ. Vợ của Philip, Joan the Lame, đã đưa ra lần đầu tiên trong nhiều cuộc biểu tình về năng lực của cô là nhiếp chính khi vắng mặt.
Philip ban đầu rất thích mối quan hệ tương đối thân thiện với Edward III, và họ đã lên kế hoạch cho một cuộc thập tự chinh cùng nhau vào năm 1332, nhưng điều này không bao giờ được thực hiện. Tuy nhiên, tình trạng của Nữ công tước Aquitaine vẫn là một điểm nhức nhối, và căng thẳng gia tăng. Philip đã cung cấp nơi ẩn náu cho David II của Scotland vào năm 1334 và tuyên bố mình là nhà vô địch về lợi ích của mình, khiến Edward nổi giận. Đến năm 1336, họ là kẻ thù của nhau, mặc dù chưa công khai chiến tranh.
Philip đã ngăn chặn thành công một thỏa thuận giữa giáo hoàng Avignon và Hoàng đế La Mã thần thánh Louis IV, mặc dù vào tháng 7 năm 1337 Louis đã kết thúc liên minh với Edward III. Vi phạm cuối cùng với Anh xảy ra khi Edward đề nghị tị nạn với Robert III của Artois, trước đây là một trong những cố vấn đáng tin cậy của Philip, sau khi Robert cam kết giả mạo để cố gắng để có được một tài sản thừa kế. Khi mối quan hệ giữa Philip và Edward trở nên tồi tệ, vị thế của Robert ở Anh được củng cố. Vào ngày 26 tháng 12 năm 1336, Philip chính thức yêu cầu dẫn độ Robert sang Pháp. Vào ngày 24 tháng 5 năm 1337, Philip tuyên bố rằng Edward đã tịch thu Aquitaine vì sự bất tuân và che chở cho "kẻ thù trần gian của nhà vua", Robert của Artois. Do đó, Chiến tranh Trăm năm bắt đầu, và bị phức tạp hóa bởi yêu sách đổi mới của Edward đối với ngai vàng của Pháp để trả thù việc tịch thu Aquitaine.
Chiến tranh trăm năm bùng nổ
thumb|Quân đội Pháp dưới thời Philip Philip bước vào Chiến tranh Trăm năm trong khi nắm một vị trí quyền lực tương đối. Pháp bấy giờ là một vương quốc giàu có, đông dân hơn nước Anh và đang ở đỉnh cao của vinh quang thời trung cổ. Trong các giai đoạn mở đầu của cuộc chiến, phần lớn đã thành công đối với người Pháp.
Trên biển, những người tư nhân Pháp đã đột kích, đốt cháy các thị trấn và vận chuyển dọc theo bờ biển phía nam và đông nam nước Anh. Người Anh đã thực hiện một số cuộc tấn công trả đũa, bao gồm cả việc đốt một hạm đội ở bến cảng Boulogne-sur-Mer, nhưng người Pháp phần lớn chiếm thế thượng phong. Với sức mạnh biển của mình được thành lập, Philip đã ra lệnh tấn công vào năm 1339 để chuẩn bị một cuộc xâm lược của Anh (Pháp lệnh Normandy) và bắt đầu xây dựng một hạm đội ngoài khơi bờ biển Zeeland tại Sluys. Tuy nhiên, vào tháng 6 năm 1340, trong Trận Sluys cay đắng, người Anh đã tấn công cảng và bắt hoặc phá hủy các con tàu ở đó, chấm dứt nguy cơ xâm lược của người Pháp
Trên đất liền, Edward III chủ yếu tập trung vào Flanders và các quốc gia thấp, nơi Edward đã có được các đồng minh thông qua ngoại giao và hối lộ. Một cuộc đột kích vào năm 1339 (chevauchée đầu tiên) vào Picardy đã kết thúc một cách phi thường khi Philip khôn ngoan từ chối đưa ra trận chiến. Khoản tài chính mảnh khảnh của Edward sẽ không cho phép ông ta chơi một trò chơi đang nguy hiểm và liều lĩnh, và buộc Edward phải rút vào Flanders và trở về Anh để kiếm thêm tiền. Vào tháng 7 năm 1340, Edward trở lại và gắn kết Cuộc bao vây Tournai. Đến tháng 9 năm 1340, Edward gặp khó khăn về tài chính, hầu như không thể trả tiền hoặc nuôi sống quân đội của mình và sẵn sàng đối thoại. Sau khi ở Bouvines được một tuần, Philip cuối cùng đã được thuyết phục gửi Joan xứ Valois, Nữ bá tước Hainaut (em gái Philip) để thảo luận về các điều khoản để chấm dứt cuộc bao vây. Vào ngày 23 tháng 9 năm 1340, một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài chín tháng đã đạt được.
Cho đến nay, cuộc chiến đã diễn ra khá tốt đẹp đối với Philip và người Pháp. Mặc dù thường bị dập khuôn là những kẻ bất tài hào hiệp, Philip và lính của ông thực tế đã thực hiện một chiến lược Fabian thành công chống lại Edward khi Edward bị mắc nợ và chống lại sự nhạt nhẽo khi chiến đấu đơn lẻ hoặc chiến đấu với hai trăm hiệp sĩ mà Philip đưa ra. Năm 1341, Cuộc chiến thành công của người Breton đã cho phép người Anh đặt các đồn bốt vĩnh viễn ở Bretagne. Tuy nhiên, Philip vẫn ở trong một vị trí chỉ huy: trong các cuộc đàm phán do giáo hoàng phân xử vào năm 1343, ông đã từ chối lời đề nghị của Edward để chấm dứt chiến tranh để đổi lấy Công tước Aquitaine hoàn toàn chủ quyền.
Cuộc tấn công tiếp theo diễn ra vào năm 1345, khi Bá tước xứ Derby tràn ngập Agenais (mất hai mươi năm trước trong Chiến tranh Saint-Sardos) và chiếm Angoulême, trong khi các lực lượng ở Bretagne dưới thời Ngài Thomas Dagworth cũng kiếm được. Người Pháp đã đáp trả vào mùa xuân năm 1346 bằng một cuộc phản công lớn chống lại Aquitaine, nơi một đội quân dưới quyền John, Công tước xứ Normandy, bao vây Derby tại Aiguillon. Theo lời khuyên của Godfrey Harcourt (như Robert III của Artois, một nhà quý tộc Pháp bị trục xuất), Edward đi thuyền đến Normandy thay vì Aquitaine. Như Harcourt dự đoán, người Norman không sẵn sàng cho chiến tranh, và nhiều người trong số những người chiến đấu đã ở Aiguillon. Edward đã cướp phá và đốt cháy đất nước khi anh ta đi, đưa Caen và tiến đến Poissy và sau đó rút lui trước khi quân đội Philip vội vã tập hợp tại Paris. Trượt qua Somme, Edward đứng dậy để chiến đấu tại Crécy.
Gần phía sau ông, Philip đã lên kế hoạch tạm dừng trong đêm và sắp xếp lại vị trí tiếng Anh trước khi đưa ra trận chiến vào ngày hôm sau. Tuy nhiên, quân đội của ông đã bị mất trật tự, và những con đường bị kẹt lại bởi phía sau của quân đội sắp tới, và bởi nông dân địa phương tức giận kêu gọi báo thù người Anh. Thấy họ vô vọng để kiểm soát, Philip ra lệnh cho một cuộc tổng tấn công khi màn đêm buông xuống. Do đó bắt đầu Trận chiến Crécy. Khi trận chiến đó được thực hiện, quân đội Pháp đã bị tiêu diệt và Philip bị thương hầu như không thoát khỏi và bị bắt. Vận may đã quay lưng lại với người Pháp.
Người Anh nắm bắt tình hình và chiếm được lợi thế nhanh chóng. Normandy gọi cuộc bao vây Aigu illon và rút lui về phía bắc, trong khi Sir Thomas Dagworth bắt Charles of Blois ở Bretagne. Quân đội Anh rút về từ Crécy để tiến hành bao vây Calais;một thị trấn "tỏ ra bướng bỉnh", nhưng người Anh đã xác định đượcvà họ dễ dàng bao vây. Philip đã lãnh đạo một đội quân giải tỏa vào tháng 7 năm 1347, nhưng không giống như Cuộc bao vây Tournai, giờ đây Edward đã chiếm thế thượng phong. Với sự cướp bóc của đoàn thám hiểm Norman và những cải cách mà Edward đã thực hiện trong hệ thống thuế của mình, ông có thể giữ vững các đường bao vây của mình và chờ đợi một cuộc tấn công mà Philip không dám đưa ra. Philip đã bị đẩy vào thế ngõ cụt và nhanh chóng đầu hàng vào tháng 8 cùng năm.
Những năm cuối cùng
Thành tựu lớn cuối cùng của Philip là mua lại Dauphiné và lãnh thổ của thành phố Montpellier ở Languedoc năm 1349. Khi ông qua đời năm 1350, Pháp là một đất nước bị chia rẽ đầy bất ổn xã hội. Philip VI qua đời tại Tu viện Coulombes, Eure-et-Loir, vào ngày 22 tháng 8 năm 1350 và được an táng với người vợ thứ hai, Blanche of Navarre, tại vương cung thánh đường Denis, mặc dù nội tạng của ông được chôn cất riêng tại nhà thờ Couvent des Jacobins nhưng đã bị phá hủy ở Paris. Ông đã được kế vị bởi con trai đầu của mình bởi người vợ thứ nhất Joan of Burgundy sinh ra, người đã trở thành John II.
Hôn nhân và con cái
thumb|Philip VI và người vợ đầu tiên, nữ hoàng Joan khuyết tật.
Vào tháng 7 năm 1313, Philip kết hôn với nữ hoàng Joan the Lame (khuyết tật) (tiếng Pháp: Jeanne), con gái của Robert II xứ Bourgogne, và Agnes của Pháp, con gái út của Louis IX. Trong một khuynh hướng mỉa mai với sự lên ngôi "nam" của mình thì Joan lại tỏ ra thông minh, mạnh mẽ, một nhiếp chính có đảm bảo "Giỏi việc nước - Đảm việc nhà" của Pháp trong các chiến dịch quân sự dài của nhà vua. Joan được cho là trợ lý đằng sau ngai vàng và là được xem là người thống trị thực sự của Pháp chỉ sau Philip.
Nữ hoàng Joan và Philip có tất cả 9 người con, 6 trai và 3 gái, nhưng chỉ hai người sống sót đến khi trưởng thành.:
Sau khi Joan qua đời vào năm 1349, Philip kết hôn với Blanche của Navarre, cháu ngoại xa của mình, con gái của Juana II và Philippe III của Navarra, vào ngày 11 tháng 1 năm 1350. Blanche và Philip chỉ có một cô con gái và Philip mất luôn cùng năm sau đó, còn Blanche thì nhanh chóng từ Vương hậu Pháp xuống thành goá phụ trong vòng chưa đầy 1 năm. Bà trở về quê hương mình sống và không ở lại Hoàng gia nhưng không được làm Thái hậu do không phải mẹ ruột của John II, vua Pháp và cũng như không có quyền làm nhiếp chính.
Trong tiểu thuyết
Philip là một nhân vật trong Les Rois maudits (The Accursed Kings, tạm dịch là Những vị vua bị nguyền rủa), một bộ tiểu thuyết lịch sử Pháp của Maurice Druon. Ông đã được Benoît Brione miêu tả trong bộ phim miniseries năm 1972 của Pháp, và bởi Malik Zidi trong bản chuyển thể năm 2005.
Drancy
Drancy là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Seine-Saint-Denis, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 62.263 người (thời điểm 1999). Tọa độ địa lý của xã là 48° 55' vĩ độ bắc, 02° 26' kinh độ đông. Drancy nằm trên độ cao trung bình là 46 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 39 mét và điểm cao nhất là 51 mét.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Seine-Saint-Denis
Người Do Thái Ashkenazi
nhỏ|Ông lão người do thái Ashkenazi Người Do Thái Ashkenazi ({{IPAc-en|,|{|S|-|,_|a:|S|k|@|'|n|a:|z|i }} ), hay còn gọi là Ashkenazic Do Thái trong tiếng Hebrew số nhiều có hậu tố -im, Ashkenazim là một Cộng đồng người Do Thái thuần chủng sinh sống ở Đế chế La Mã Thần thánh vào khoảng cuối thiên niên kỷ thứ nhất.
Ngôn ngữ được sử dụng trong cộng đồng truyền thống của người Do Thái Ashkenazi là tiếng Yiddish (một ngôn ngữ Đức với pha trộn với nhiều yếu tố của ngôn ngữ Hebrew, Aramaic và Slavic), được phát triển sau và nâng cấp lên một đẳng cấp khác sau khi họ chuyển đến Bắc Âu: rồi Đức và Pháp trong thời đại Trung Cổ. Trước đây họ đã từng sử dụng duy nhất là tiếng Do Thái với vai trò là một ngôn ngữ thần thánh, cho đến khi tiếng Do Thái hồi sinh thành một ngôn ngữ phổ biến ở Israel vào thế kỷ 20. Trong suốt thời gian ở châu Âu, dân do thái Ashkenazi đã có nhiều đóng góp quan trọng cho triết học, học thuật, văn học, nghệ thuật, âm nhạc và khoa học.
Thuật ngữ "Ashkenazi" dùng để chỉ những người định cư Do Thái dọc theo sông Rhine Tây Đức và miền Bắc Pháp thời Trung cổ. Khi tối nơi, họ cải biên các truyền thống phong tục tập quán từ Babylon, Thánh địa và Tây Địa Trung Hải sang môi trường mới. Nghi thức tôn giáo Ashkenazi phát triển ở các thành phố như Mainz, Worms và Troyes. Giáo sĩ Rishon nổi tiếng người Pháp Shlomo Itzhaki (Rashi) đã có nhiều ảnh hưởng đáng kể đến tôn giáo Do Thái.
Vào cuối thời Trung cổ, do các cuộc đàn áp tôn giáo da mãn, phần lớn dân tộc Do Thái Ashkenazi chạy loạn về phía đông, bay ra khỏi Đế chế La Mã Thần thánh rồi chuồn tới các khu vực thuộc Khối thịnh vượng chung Ba Lan-Litva, bao gồm Belarus ngày nay., Estonia, Latvia, Lithuania, Moldova, Ba Lan, Nga, Slovakia và Ukraine.
Vào cuối thế kỷ 18 và 19, những người Do Thái này dậm chân tại chỗ hoặc quay trở lại vùng lãnh thổ Đức, được thời vận thì họ đã tạo ra một sự cải cách tân trang văn hóa; và nâng tầm dân trí về trí tuệ khai sáng văn minh ở vùng trung tâm đô thị, họ dần dần quên tiếng mẹ đẻ Yiddish và sử dụng tiếng Đức thường xuyên, đồng thời phát triển lối sống tân tôn giáo và bản sắc văn hóa mới thuần phong mỹ tục đậm đà bản sắc dân tộc của người Do Thái.
Nạn diệt chủng Do Thái trong Chiến tranh thế giới thứ Nhì đã thảm sát toàn bộ dân tộc Ashkenazi, làm thiệt hại mọi gia đình Do Thái. Tiên nhân ước tính rằng vào thế kỷ 11 người Do Thái Ashkenazi chiếm ba phần trăm tổng dân số Do Thái trên thế giới, theo ước tính khác có 92 phần trăm người Do Thái trên thế giới là người do thái Ashkenazi. Tiền vụ diệt chủng tộc do thái, số lượng người Do Thái trên thế giới là 16,7 triệu người do thái. Các số liệu thống kê khác nhau đối với nhân khẩu học đương thời về người Do Thái Ashkenazi, dao động từ 10 triệu ~ 11,2 triệu. Sergio Della Pergola, theo tính toán sơ bộ về người Do Thái Sephardic và Mizrahi, báo cào rằng người Do Thái Ashkenazi chiếm 65–70% tổng dân số người Do Thái trên khắp toàn thế giới. Các ước tính khác cho rằng người Do Thái Ashkenazi chiếm khoảng 75% người Do Thái toàn cầu.
Nghiên cứu di truyền về người Do Thái Ashkenaz - điều tra về gien di truyền DNA của cả dòng tộc nội và má đã chỉ ra rằng chủng tộc Do Thái Ashkenazi có tổ tiên là sự kết hợp lai tạo giữa chủng tộc Levant và chủng tộc châu Âu (chủ yếu là Tây Âu / Nam Âu).
Ngôn ngữ học
Danh từ Ashkenazi xuất phát từ vựng trong kinh thánh là Ashkenaz, nam tử đầu tiên của Gô-me, con trai của Japhet, con trai của Noah, và là một tộc trưởng dòng Japhetic trong Bản Phong Thần Dân Tộc (Genesis 10). Danh từ Gomer thường được cho là có máu mủ thuyết thống với các dân tộc thiểu số Cimmerian.
Ashkenaz trong Kinh thánh thường có nguồn gốc từ Aškūza Akūza của người Assyria (chữ hình nêm Aškuzai / Iškuzai), một dân tộc đã trục xuất người Cimmerian khỏi khu vực Armenia vùng Thượng lưu Euphrates,; cái tên Aškūza thường gắn liền với tên của người Scythia.
Vào khoảng thời gian sơ kỳ Trung cổ, người Do Thái ở Trung và Đông Âu được gọi bằng tên gọi này. Tuân theo các phong tục tập quán địa phương nơi mà người Do Thái định cư thì họ sử dụng các danh từ trong Kinh thánh,
Tây Ban Nha được gọi là Sefarad (Obadiah 20), Pháp được gọi là Tsarefat (1 Các Vua 17: 9), và Bohemia được gọi là Đất của Canaan. Vào thời kỳ trung cổ trung kỳ, các sư phụ Talmudic như sư phụ Rashi bắt đầu sử dụng danh từ Ashkenaz / Eretz Ashkenaz để chỉ nước Đức, trước đó được gọi là Loter,, cũng chính nơi đây là tiền đề cho các cộng đồng Rhineland vùng Speyer, Worms và Mainz, trờ thành lãnh thổ hùng mạnh nhất của người Do Thái phát triển thành các cộng đồng rực rỡ giàu sanh vinh hoa phú quý. Rashi sử dụng leshon Ashkenaz (ngôn ngữ Ashkenazi) để mô tả giọng nói của người Đức, và các chữ cái của người Do Thái Byzantium và Syria gọi quân đội Thập tự chinh là Ashkenazim. Do mối liên hệ chặt chẽ khắn khít giữa các cộng đồng Do Thái Pháp và Đức sau khi Đế quốc Carolingian thống nhất, thuật ngữ Ashkenazi được dùng để chỉ những người Do Thái gốc Đức và gốc Pháp thời trung cổ.
Khu định cư người Do Thái châu Âu thời cổ đại
Các cộng đồng Do Thái xuất hiện ở miền nam châu Âu vào đầu thế kỷ thứ ba trước Công nguyên, trên quần đảo Aegean, Hy Lạp và Ý. Người Do Thái di cư đến Nam Âu từ Trung Đông một cách tự nguyện vì người do thái muốn tìm kiếm cơ hội để giao thương và buôn bán làm giàu. Sau các cuộc chinh phạt của Alexander Đại đế, người Do Thái di cư đến các khu định cư Hy Lạp Đông Địa Trung Hải, vì họ muốn tìm nhiều cơ hội làm giàu. Sự di cư kinh tế của người Do Thái đến miền nam châu Âu đã xảy ra trong thời kỳ La Mã. Các khu định cư người Do Thái được xây dựng ở miền nam châu Âu trong thời kỳ La Mã, E. Mary Smallwood đã viết rằng "vô niên đại vô nguồn gốc thì cực kỳ khó để xác định được các khu vực định cư cuối vùng phía tây, và một số khu có thể được thành lập do sự phân tán rải rác của người Palestine Do thái sau các cuộc nổi dậy vào những năm 66–70 và 132–135 sau Công nguyên, phỏng đoán rằng, khu định cư ở Puteoli được chứng thực vào năm thứ tư trước Công nguyên, đã quay trở lại nền cộng hòa muộn hoặc đế chế sơ khai và bắt nguồn từ việc di cư tự nguyện và sự thu hút thương mại và kinh tế. "
Vào năm 63 TCN, Cuộc vây hãm Jerusalem cho thấy Đế chế La Mã chinh phục Judea, và hàng ngàn tù nhân chiến tranh Do Thái được đưa đến Rome để làm nô lệ khổ sai. Sau khi giành được tự do, người do thái định cư lâu dài ở Rome đóng vai trò là những thương nhân chuyên nghiệp. Đã có thêm một làn sóng nô lệ Do Thái bị quân La Mã mang đến miền nam châu Âu sau khi quân của Hêrôđê Đại đế đánh chiếm Jerusalem với sự hỗ trợ của quân La Mã vào năm 37 trước Công nguyên. Những người Do Thái bị bắt giữ trong chiến tranh đã được bán làm nô lệ sau các cuộc nổi dậy của người Do Thái nhỏ bị đàn áp vào năm 53 trước Công nguyên, và một số dân do thái có lẽ đã bị lưu đày đến miền nam châu Âu.
Đế chế La Mã đã dập tắt hai cuộc nổi dậy quy mô khủng của người Do Thái vùng Judea, Chiến tranh Do Thái-La Mã lần thứ nhất, kéo dài từ năm 66 đến năm 73 CN, và cuộc nổi dậy Bar Kokhba, kéo dài từ 132 đến 135 CN. Cả hai cuộc nổi dậy này đều kết thúc trong sự tàn phá tiêu tàn vùng Judea. Thành phố thánh địa Jerusalem và Đền thờ Herod đã bị phá hủy sạch sẽ trong cuộc nổi dậy đầu tiên, và trong cuộc nổi dậy Bar-Kokhba, Jerusalem hoàn toàn bị san bằng và Hadrian xây dựng thuộc địa mới là Aelia Capitolina trên đống đổ nát dư tàn của chế độ cũ ấy, kể từ đó chính quyền đỉnh chỉ và hoàn toàn cấm cửa người Do Thái và Cơ đốc giáo (tại thời điểm này, Cơ đốc giáo vẫn là một phong trào giáo phái trong Do Thái giáo) bén mảng tới đây.