cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trữ lượng đá phiến dầu
Trên thế giới có khoảng 600 mỏ đá phiến dầu đã được phát hiện. Một số mỏ cần được thăm dò chi tiết hơn để xác định trữ lượng tiềm năng. Tuy nhiên, trữ lượng có thể thu hồi trên thế giới đánh giá theo trình độ công nghệ hiện tại ước tính đạt khoảng 2,8-3,3 tỷ thùng dầu đá phiến, trong đó trữ lượng này ở Hoa Kỳ đạt khoảng 1,5-2,6 tỷ thùng. Các mỏ được thăm dò đầy đủ có thể được xếp vào trữ lượng như các mỏ ở sông Green, Hoa Kỳ, các mỏ tuổi đệ Tam ở Queensland, Úc, các mỏ ở Thụy Điển và Estonia, mỏ El-Lajjun ở Jordan, và các mỏ ở Pháp, Đức, Brazil, Trung Quốc, và Nga. Người ta cũng hy vọng rằng từ các mỏ này có thể chiết tách ra được ít nhất 40 lít dầu đá phiến từ 1 tấn đá bằng phương pháp Fischer Assay.
Định nghĩa trữ lượng
Việc tính trữ lượng đá phiến dầu khá phức tạp vì nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Thứ nhất là hàm lượng kerogen trong các mỏ đá phiến dầu thay đổi đáng kể. Thứ hai báo cáo trữ lượng ở một vài quốc gia hoàn toàn dựa trên hàm lượng kerogen tại chỗ, tức bao gồm tất cả các loại kerogen mà không đề cập đến trình độ công nghệ và tính kinh tế; các con số này không đề cập đến hàm lượng kerogen mà từ đó có khả năng được chiết tách thành dầu và phân tích dựa trên trình độ công nghệ hiện tại và các điều kiện kinh tế. Theo một định nghĩa phổ biến nhất, "trữ lượng" chỉ đề cập đến nguồn tài nguyên mà có khả năng khai thác được với trình độ công nghệ cho phép và có lãi trong các điều kiện kinh tế hiện tại. Một cách định nghĩa khác là "trữ lượng" đề cập đến tất cả các mỏ chứa kerogen. Thứ ba, các công nghệ chiết tách đá phiến dầu vẫn đang phát triển vì vậy hàm lượng kerogen có thể thu hồi chỉ có thể được ước tính.
Có nhiều phương pháp chiết tách khác nhau để tạo ra các loại dầu dùng cho nhiều mục đích khác nhau. Kết quả là lượng tài nguyên và trữ lượng dự tính khác nhau nhiều. Hàm lượng kerogen trong các thành hệ đá phiến dầu khác nhau rất lớn và khả năng đem lại lợi nhuận từ việc chiết tách này phụ thuộc rất lớn vào giá dầu khu vực và trên thế giới. Có một số phương pháp được sử dụng để xác định số lượng và chất lượng của các sản phẩm từ đá phiến dầu. Ưu điểm của các phương pháp này là đưa ra được một giá trị gần đúng với tiềm năng năng lượng của các sản phẩm này. Phương pháp chuẩn là Fischer Assay, phương pháp này cho ra một giá trị nhiệt phản ánh lượng calori được giải phóng. Phương pháp này đề cập đến cách đo đạc tổng quát giá trị hữu dụng của các sản phẩm. Phương pháp Fischer Assay đã được hiệu chỉnh, tiêu chuẩn hóa bởi Viện Dầu khí Hoa Kỳ (API). Tuy nhiên, nó không đưa ra cách mà hấu hết dầu có thể được tách ra từ các mẫu đá. Một số phương pháp xử lý tạo ra nhiều sản phẩm có ích hơn phương pháp Fischer Assay cũng được nói đến. Phương pháp Tosco II tạo ra trên 100% dầu, và công nghệ Hytort tạo ra từ 300% đến 400% dầu so với phương pháp Fischer Assay.
Phân bố
Không có một nguyên tắc thống nhất đề cập đến sự phân bố của các mỏ đá phiến dầu trên toàn thế giới. Có khoảng 600 mỏ đá phiến dầu phân bố khắp nơi trên trái đất và trên mỗi lục địa trừ Nam Cực vì ở đây chưa được thăm dò đá phiến dầu. Tài nguyên đá phiến dầu có thể tập trung ở các mỏ lớn đã được xác định như hệ tầng sông Green, được tạo thành bởi một hồ lớn. Hệ tầng này có thể dày vài mét nhưng được giới hạn bởi ranh giới rộng lớn của hồ trong quá khứ. Các mỏ này giống với các mỏ được tìm thấy dọc theo bờ biển phía tây châu Mỹ, đây là các mỏ được hình thành trong môi trường biển nông vì vậy chúng khá mỏng nhưng trải dài trên diện rộng bao phủ hàng ngàn km².
Bảng bên dưới liệt kê trữ lượng dầu đá phiến được ước tính. Dầu đá phiến là dầu tổng hợp được tạo ra bằng cách nung vật chất hữu cơ (kerogen) có trong đá phiến đến nhiệt độ mà tại sẽ tách ra dầu, khí đốt, và cacbon cặn còn lại trong đá phiết sét.
Châu Phi
Các mỏ đá phiến dầu chính phân bố ở Cộng hòa Dân chủ Congo (tương đương 14,31 triệu tấn dầu đá phiến) và Maroc (12,3 triệu tấn hay 8,16 triệu tấn dầu đá phiến). Các mỏ ở Congo chưa được thăm dò đầy đủ. Ở Maroc, các mỏ đá phiến dầu đã được xác định ở 10 địa điểm với mỏ lớn nhất nằm ở Tarfaya và Timahdit. Mặc dù trữ lượng ở Tarfaya và Timahdit đã được thăm dò chi tiết nhưng khai thác thương mại vẫn chưa bắt đầu và chỉ giới hạn trong các chương trình nghiên cứu thử nghiệm, và các nước như Ai Cập, Nam Phi, Madagascar, và Nigeria cũng trong trường hợp tương tự. Các mỏ chính của Ai Cập phân bố ở các khu vực Safaga-Al-Qusair và Abu Tartour.
Châu Á
Các mỏ chính phân bố ở Trung Quốc với trữ lượng ước tính khoảng 32 tỷ tấn, trong đó 4,4 tỷ tấn có khả năng khai thác có lãi với công nghiệ hiện tại; Thái Lan (18,7 tỷ tấn), Kazakhstan (mỏ lớn ở Kenderlyk Field với trữ lượng 4 tỷ tấn), và Thổ Nhĩ Kỳ (2,2 tỷ tấn). Các trữ lượng nhỏ hơn cũng được phát hiện ở Assam (Ấn Độ), Pakistan, Uzbekistan, Turkmenistan, Myanmar, Armenia, và Mông Cổ.
Các mỏ đá phiến dầu chính của Trung Quốc ở Phủ Thuận và Liêu Ninh; các mỏ khác nằm ở Mậu Danh ở Quảng Đông; Hoa Điện ở Cát Lâm, Hắc Long Giang, và Sơn Đông. Năm 2002, Trung Quốc sản xuất hơn 90.000 tấn dầu đá phiến. Cac mỏ đá phiến dầu của Thái Lan nằm gần Mae Sot, tỉnh Tak, và ở tỉnh Li, tỉnh Lamphun. Các mỏ của Thổ Nhĩ Kỳ được phát hiện chủ yếu thuộc vùng trung và tây Anatolia.
Giáo sư Alan R. Carroll thuộc Đại học Wisconsin-Madison cho rằng các mỏ đá phiến dầu có nguồn gốc hồ thuộc tầng Permi thượng miền bắc Trung Quốc không nằm trong các đánh giá trữ lượng đá phiến dầu toàn cầu, và hệ tầng này có kích thước tương đương với hệ tầng sông Green.
Châu Âu
nhỏ|300px|Điểm lộ đá phiến dầu [[kukersite kỷ Ordovic, miền bắc Estonia.]] Các trữ lượng đá phiến dầu lớn nhất của châu Âu nằm ở Nga (tương đương 35,47 tỷ tấn dầu đá phiến). Các mỏ lớn phân bố ở tỉnh Volga-Petchyorsk và bồn trũng đá phiến dầu Baltic. Các mỏ lớn khác ở châu Âu nằm ở Ý (10,45 tỷ tấn dầu đá phiến), Estonia (2,49 tỷ tấn dầu), Pháp (1 tỷ tấn dầu), Belarus (1 tỷ tấn dầu), Thụy Điển (875 triệu tấn dầu), Ukraina (600 triệu tấn dầu) và Vương Quốc Anh (500 triệu tấn dầu). Cũng còn các trữ lượng khác ở Đức, Luxembourg, Tây Ban Nha, Bulgaria, Hungary, Phần Lan, Áo, Albania, và România.
Bắc Mỹ
Với trữ lượng 3,3 tỷ tấn, các mỏ đá phiến dầu Hoa Kỳ là những mỏ lớn nhất thế giới. Có hai cụm mỏ lớn: các cụm mỏ phí đông Hoa Kỳ trong đá phiến sét Devon-Mississippi trải rộng trên diện tích 650.000 km²; các mỏ ở phía tây Hoa Kỳ trong hệ tầng sông Green ở Colorado, Wyoming, và Utah là những mỏ giàu đá phiến dầu nhất trên thê giới. Ở Canada có 19 mỏ đã được xác định. Các mỏ được thăm dò đầy đủ nằm ở Nova Scotia và New Brunswick.
Châu Đại Dương
Trữ lượng đá phiến dầu của Úc được ước tính vào khoảng 58 tỷ tấn tương đương 4.531 triệu thùng dầu đá phiến trong đó có khoảng 24 tỷ thùng (3.8×10⁹ m³) có thể thu hồi được. Các mỏ nằm ở các bang phía đông và nam với mỏ có tiềm năng lớn nhất nằm ở phía đông Queensland. Đá phiến dầu cũng được tìm thấy ở New Zealand.
Nam Mỹ
Brazil có các nguồn tài nguyên đá phiến dầu xếp hàng thứ 2 trên thế giới (đá phiến sét Irati và các mỏ có nguồn gốc hồ) và hiện là nhà sản xuất dầu đá phiến lớn thứ 2 trên thế giới sau Estonia. Các nguồn đá phiến dầu xuất hiện ở São Mateus do Sul, Paraná, và ở Vale do Paraíba. Brazil đã phát triển hệ thống chiết tách nhiệt phân đá phiến dầu trên mặt đất lớn nhất thế giới ở Petrosix, với ống thông khí thẳng đứng có đường kính 11m. sản lượng của Brazil năm 1999 đạt khoảng 200 ngàn tấn. Các nguồn khác cũng được phát hiện ở Argentina, Chile, Paraguay, Peru, Uruguay, và Venezuela.
Tham khảo
Thể loại:Đá phiến dầu Thể loại:Địa chất dầu khí
Fălciu
Fălciu là một xã thuộc hạt Vaslui, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 6210 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Vaslui
Helicopsyche scaloida
Helicopsyche scaloida là một loài Trichoptera hóa thạch trong họ Helicopsychidae.
Tham khảo
Thể loại:Hóa thạch Bộ Cánh lông Thể loại:Helicopsyche
Dysmachus trilobus
Dysmachus trilobus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Dysmachus trilobus được Strobl miêu tả năm 1898. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Dysmachus
Litobrenthia angustipunctata
Litobrenthia angustipunctata là một loài bướm đêm thuộc họ Choreutidae. Loài này có ở Trung Quốc (Hồ Nam).
Sải cánh khoảng 10.5-11.0 mm.
Tham khảo
Thể loại:Litobrenthia
Stenosoma teissieri
Stenosoma teissieri là một loài chân đều trong họ Idoteidae. Loài này được Prunus & Pantoustier miêu tả khoa học năm 1976.
Tham khảo
Thể loại:Stenosoma
Rosnay, Vendée
Rosnay là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 14,11 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 507 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 46 mét trên mực nước biển.
Liên kết ngoài
Rosnay
Šmarješke Toplice
Šmarješke Toplice là một khu tự quản ở Hạ Carniola ở đông nam của Slovenia. Khu tự quản này nằm trong vùng thống kê Jugovzhodna. Šmarješke Toplice có diện tích km2, dân số là người (năm). Nhà thờ của Šmarješke Toplice dành cho thánh Stephen và thuộc giáo xứ Šmarjeta kề bên. Đây là tòa nhà Trung cổ theo phong cách kiến trúc Baroque thế kỷ 18.
Tham khảo
Thể loại:Khu tự quản của Slovenia
Uleiota algericus
Uleiota algericus là một loài bọ cánh cứng trong họ Silvanidae. Loài này được Maran miêu tả khoa học năm 1929.
Tham khảo
Thể loại:Uleiota
Nhà thờ Thánh James ở Banská Bystrica
Nhà thờ Thánh James ở Banská Bystrica (tiếng Slovakia: Kostol svätého Jakuba v Banská Bystrica) là một trong những nhà thờ Công giáo La Mã ở thành phố Banská Bystrica, vùng Banská Bystrica, Slovakia. Vào ngày 26 tháng 6 năm 1963, nhà thờ được ghi danh vào Danh sách Di tích Trung ương.
Lịch sử
Theo các nguồn tài liệu, nhà thờ có khả năng được xây vào khoảng thập niên 20 của thế kỷ 14. Diện mạo ban đầu của nhà thờ khác xa so với hiện nay bởi vì nhà thờ đã bị phá dỡ rồi được xây dựng lại nhiều lần.
Công việc trùng tu nhà thờ ở quy mô lớn diễn ra từ đầu thế kỷ 15, cụ thể là từ năm 1413. Lúc bấy giờ, Đức Cha Benedikt đại diện cho Đức Tổng Giám mục John III của Esztergom đến thăm thành phố Banská Bystrica và cử hành lễ thánh hiến cho thà thờ có diện mạo mới. Nhà thờ Thánh James cũng trải qua một lần tái thiết khác trước năm 1516.
Trong thế kỷ 17, nhà thờ được gia cố chắc chắn hơn bằng các bức tường đá, trong thời điểm diễn ra.nhiều cuộc nổi dậy chống lại hoàng tộc Habsburgs, cũng như nhiều cuộc chinh phạt của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ.
Nguồn
Thể loại:Nhà thờ tại Slovakia
Stenosoma wetzerae
Stenosoma wetzerae là một loài chân đều trong họ Idoteidae. Loài này được Ormsby miêu tả khoa học năm 1991.
Tham khảo
Thể loại:Stenosoma
Helicopsyche schmidi
Helicopsyche schmidi là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Helicopsyche
Machimus biljici
Machimus biljici là một loài ruồi trong họ Asilidae. Machimus biljici được Adamovic miêu tả năm 1959. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới.
Telosphrantis
Telosphrantis là một chi bướm đêm thuộc họ Choreutidae, chỉ có một loài, Telosphrantis aethiopica, có ở Ethiopia.
Chiều dài cánh trước khoảng 7 mm.
Tham khảo
Thể loại:Choreutidae Thể loại:Côn trùng Ethiopia
Uleiota arboreus
Tham khảo
Thể loại:Uleiota
Fălcoiu
Fălcoiu là một xã thuộc hạt Olt, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 4368 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Olt
Rochetrejoux
Rochetrejoux là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 10,92 km², dân số năm 2006 là 772 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 112 mét trên mực nước biển.
Liên kết ngoài
Rochetrejoux
Stephenoscia bifrons
Stephenoscia bifrons là một loài chân đều trong họ Philosciidae. Loài này được Vandel miêu tả khoa học năm 1977.
Tham khảo
Thể loại:Stephenoscia
Aneomochtherus acratus thrax
Tham khảo
Thể loại:Phân loài Ruồi
Helicopsyche selanderi
Helicopsyche selanderi là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tolmerus cowini
Tolmerus cowini là một loài ruồi trong họ Asilidae. Tolmerus cowini được Hobby miêu tả năm 1946. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Tolmerus
Đô la Morgan
Đô-la Morgan là đồng đô-la Mỹ được đúc từ năm 1878 đến năm 1904, và một lần nữa trong 1921. Đây là đồng đô-la bạc chuẩn đầu tiên được đúc từ khi sản xuất thiết kế trước đó, đồng đô-la Seated Liberty, đã được chấm dứt do sự ra đời của Đạo luật Tiền Xu 1873, cũng kết thúc giá tự do của bạc. Đồng xu được đặt tên theo người thiết kế, Trợ lý Khắc Kho bạc Hoa Kỳ George T. Morgan. Mặt phải mô tả một hồ sơ chân dung đại diện cho Liberty, còn mặt ngược lại mô tả một con đại bàng với đôi cánh dang ra.
Đồng đô-la này được luật Bland-Allison cho phép. Sau khi thông qua dự luật năm 1873, đem lại lợi ích khai thác vận hành để phục hồi lại thị trường bạc tự do, điều này đòi hỏi Sở đúc tiền (Kho bạc) phải sử dụng tất cả bạc được khai thác và chế tác vào đồng xu. Thay vào đó, Đạo luật Bland-Allison đã được thông qua, điều này đòi hỏi Kho bạc phải mua khoảng từ hai đến bốn triệu đô-la bạc theo giá trị thị trường được quy đổi thành đô-la mỗi tháng. Năm 1890, đạo luật Bland-Allison đã bị bãi bỏ bởi đạo luật mua bán bạc Sherman, đòi hỏi Kho bạc phải mua 4.500.000 cân ounce (140 tấn) bạc mỗi tháng, nhưng chỉ được phép phát hành thêm một khoản giới hạn đồng bạc mới cho một năm. Đạo luật này, một lần nữa, được bãi bỏ 1893.
Năm 1898, Quốc hội Mỹ phê chuẩn một dự luật đòi hỏi tất cả vàng thỏi còn lại được mua theo Đạo luật mua bán bạc Sherman được quy thành đô-la bạc. Khi những khoản dự trữ bạc này đã cạn kiệt vào năm 1904, Kho bạc đã ngừng sản  đồng đô-la Morgan. Đạo luật Pittman, thông qua năm 1918, cho phép nấu chảy và tái xuất hàng triệu đô-la bạc. Căn cứ vào đạo luật này, đô-la Morgan đã tiếp tục được dùng trong năm 1921. Sau đó cùng năm, thiết kế này đã được thay thế bằng đồng đô-la Peace (Hòa bình).
Tham khảo
Thể loại:Biểu tượng tự do Thể loại:Tiền kim loại Hoa Kỳ Thể loại:Tiền bằng bạc Thể loại:Tiền xu Hoa Kỳ
Uleiota debilis
Uleiota debilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Silvanidae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1854.
Tham khảo
Thể loại:Uleiota
Sveta Trojica v Slovenskih goricah
Sveta Trojica v Slovenskih goricah là một khu tự quản của Slovenia. Sveta Trojica v Slovenskih goricah có diện tích km2, dân số là người (năm). Thị trấn năm ở phía đông bắc Slovenia. Nó đã trở thành thị trấn độc lập vào năm 2006. Trước đó, nó là một phần của thành phố Lenart. Nó nằm trong các ngọn đồi Slovenske Gorice. Theo truyền thống, khu vực này là một phần của Hạ Styria. Nó hiện nay bao gồm trong khu vực thống kê Drava.
Các công trình nổi bật ở địa phương là nhà thờ giáo xứ, dành riêng cho Thiên Chúa Ba Ngôi, thuộc Tổng giáo phận Maribor.
Tham khảo
Thể loại:Khu tự quản của Slovenia
Stephenseniellus palliolatipes
Stephenseniellus palliolatipes là một loài chân đều trong họ Paramunnidae. Loài này được Just & Wilson miêu tả khoa học năm 2006.
Tham khảo
Thể loại:Stephenseniellus
Neomochtherus leclerqi
Neomochtherus leclerqi là một loài ruồi trong họ Asilidae. Neomochtherus leclerqi được Janssens miêu tả năm 1968. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Neomochtherus
Helicopsyche septifera
Helicopsyche septifera là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera vùng Tân nhiệt đới Thể loại:Helicopsyche
Giải quần vợt Wimbledon 1922 - Đơn nữ
Đương kim vô địch Suzanne Lenglen đánh bại Molla Mallory trong trận chung kết 6–2, 6–0 để giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt Wimbledon 1922. Trận đấu kéo dài chỉ 23 phút, là trận chung kết đơn nhanh nhất lịch sử giải đấu.
Liên kết ngoài
Đơn nữ Thể loại:Giải quần vợt Wimbledon theo năm - Đơn nữ Thể loại:Quần vợt nữ năm 1922 Thể loại:Thể thao nữ Anh Quốc năm 1922
Rocheservière
Rocheservière là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 28,15 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 2691 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 37 mét trên mực nước biển.
Stephenseniellus serraticornis
Tham khảo
Thể loại:Stephenseniellus
Rocheservière
Liên kết ngoài
Rocheserviere
Trường Đại học Paris II
Trường Đại học Paris II, còn gọi là Trường Đại học Panthéon-Assas (tiếng Pháp: Université Panthéon-Assas; vắn tắt: Assas), là một trong nhiều đại học của vùng Paris. Trường Đại học này nằm ở Quận 5 và Quận 6 của Paris, nguyên là Khoa Luật của Viện Đại học Paris.
Trường Đại học Paris II nổi tiếng bởi ngành luật, và cũng đào tạo các lĩnh vực khác như: quản trị nhân lực, khoa học kinh tế, tin học, truyền thông...
Tham khảo
Paris 2
Fălticeni
Falticeni là một đô thị thuộc hạt Suceava, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 29899 người.
Xem thêm
Thể loại:Khu dân cư ở hạt Suceava Thể loại:Thành phố của România
Nhà thờ Thánh giá ở Banská Bystrica
Nhà thờ Thánh giá ở Banská Bystrica (tiếng Slovakia: Kostol svätého Kríža v Banská Bystrica), hay còn được gọi là Nhà thờ Slovak (Slovenský kostel), là nhà thờ Công giáo La Mã ở trên quảng trường Štefan Moyzes tại trung tâm thành phố Banská Bystrica, vùng Banská Bystrica, Slovakia. Vào ngày 18 tháng 5 năm 1955, nhà thờ được ghi danh vào Danh sách Di tích Trung ương.
Lịch sử
Nhà thờ Thánh giá ở Banská Bystrica được xây dựng trên các công sự phía bắc của lâu đài thị trấn vào năm 1492. Từ năm 1782, nhà thờ có thêm một lối vào từ phía nam. Bên trong nhà thờ có một phòng rửa tội cuối thời Phục hưng từ năm 1652. Trên bức tường phía bắc của nhà thờ có những bức bích họa về các chủ đề như: Chúa Giêsu hiển dung trên núi Tabor, Phán xét cuối cùng và Sự kiện Chúa Thánh Thần hiện xuống với các Tông đồ. Bàn thờ chính của nhà thờ được thiết kế theo trường phái Cổ điển và có một tác phẩm điêu khắc khắc họa hình ảnh Chúa Giêsu bị đóng đinh cùng Đức Mẹ Đồng trinh Maria và Thánh Mary Magdalene do nhà điêu khắc Vavrinec Dunajský thực hiện vào năm 1834.
Nguồn
Thể loại:Nhà thờ tại Slovakia
Uleiota dubius
Tham khảo
Thể loại:Uleiota
Viện hàn lâm Ngôn ngữ và Văn học Na Uy
Viện hàn lâm Ngôn ngữ và Văn học Na Uy (Det Norske Akademi for Sprog og Litteratur) là một viện nghiên cứu ngôn ngữ và văn học của Na Uy. Viện có nhiệm vụ "tạo lập yếu tố ổn định trong phát triển ngôn ngữ - đặc biệt ngôn ngữ viết (skriftsproget), bảo vệ quốc ngữ (riksmål) cùng văn học Na Uy và thúc đẩy nền văn hóa tự do, đa dạng ở Na Uy".
Lịch sử
Viện được thành lập năm 1953 do sáng kiến của nhiều nhà văn, thi sĩ Na Uy, trong số đó có Arnulf Øverland, Sigurd Hoel, A.H. Winsnes, Cora Sandel và Francis Bull. Các nhà văn trên không đồng ý "chính sách ngôn ngữ" chính thức của chính phủ, nhằm hỗn hợp Bokmål với Nynorsk và phản đối cái mà họ gọi là sự kỳ thị của nhà nước đối với ngôn ngữ tiêu chuẩn "Riksmål" (quốc ngữ), mà trên thực tế là ngôn ngữ viết được đa số báo chí và dân chúng sử dụng (mặc dù không cần thiết là một ngôn ngữ nói). Viện hàn lâm này theo mẫu của Viện hàn lâm Thụy Điển (Swedish Academy) và Viện hàn lâm Pháp (Académie française).
Mục tiêu
Nhiệm vụ quan trọng nhất của Viện là tiêu chuẩn hóa riksmål, do đó Viện cộng tác chặt chẽ với Riksmålsforbundet (Hội liên hiệp quốc ngữ). Sự khác biệt là Riksmålsforbundet là một tổ chức chính trị hoạt động cho riksmål, còn Viện này là viện hàn lâm khoa học.
Viện đã xuất bản quyển đại từ điển tiếng Na Uy và quyển từ điển văn học Na Uy. Viện cũng hỗ trợ việc xuất bản các tác phẩm văn học cổ điển bằng riksmål của Thorleif Dahls Kulturbibliotek (Thư viện văn hóa Thorleif Dahl). nhỏ|phải|Bộ từ điển quốc ngữ Na Uy Năm 1981 Riksmålsvernet (Cơ quan bảo vệ riksmål) được thành lập từ năm 1919, đã sáp nhập vào Viện hàn lâm này. Năm 1995 Viện đã xuất bản 2 tập phụ lục của đại Từ điển nói trên. Tác phẩm này sẽ có ấn bản điện tử mang tên "Det Norske Akademis store ordbok" (Đại từ điển tiếng Na Uy của Viện hàn lâm).
Từ năm 1972 tới 2005, Viện có 2 đại biểu trong Hội đồng ngôn ngữ Na Uy (Norsk språkråd).
Ban chủ tịch viện
Ban chủ tịch Viện hàn lâm Ngôn ngữ và Văn học Na Uy hiện nay gồm:
Các viện sĩ
Viện có 44 viện sĩ, đều là những chuyên gia ngôn ngữ học, văn học, lịch sử, triết học, luật học vv… Dưới đây là danh sách các viện sĩ Viện hàn lâm Ngôn ngữ và Văn học Na Uy hiện nay :
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiếng Na Uy Thể loại:Văn học Na Uy Thể loại:Tổ chức thành lập năm 1953 Thể loại:Tổ chức ngôn ngữ Na Uy Na Uy
Fântânele, Mureș
Fântanele là một xã thuộc hạt Mureș, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 5060 người.
Choerades lapponica
Choerades lapponica là một loài ruồi trong họ Asilidae. Choerades lapponica được Zetterstedt miêu tả năm 1838. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Choerades
Stigmops demiclavula
Stigmops demiclavula là một loài chân đều trong họ Armadillidae. Loài này được Lewis miêu tả khoa học năm 1998.
Tham khảo
Thể loại:Stigmops
Helicopsyche shaunga
Helicopsyche shaunga là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Helicopsyche
Albalat dels Tarongers
270px|nhỏ|trái
Albalat dels Tarongers là một đô thị ở comarca Camp de Morvedre cộng đồng Valencia, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 21,34 km², dân số thời điểm năm 2006 là 864 người.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị ở Valencia Thể loại:Camp de Morvedre Thể loại:Danh sách địa danh Bien de Interés Cultural ở tỉnh Valencia Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Valencia
Mắm chua
Mắm chua là một loại mắm chế biến từ tép moi, tôm hoặc cá, qua các quá trình lên men, đặc biệt là lên men nhờ thính và ướp gia vị. Mắm chua có hương vị hài hòa hơn mắm tôm, và là một đặc sản của Việt Nam.
Chế biến
Moi làm mắm chua phải được làm sạch, đánh nhuyễn, sau đó trộn đều với thính và muối theo tỉ lệ: 1 kg moi trộn 25% muối và 0,08 kg thính. Nếu dùng moi rạ thì hàm lượng muối ít hơn. Trộn xong đem phơi ngoài trời, mưa che nắng mở. Cách một ngày đảo lên một lần cho moi chín đều.
Dùng thính vừng vàng thì mắm có màu tươi sáng, bùi, ngậy, béo và thơm. Với loại thính ngô, mắm có màu vàng hồng, không xỉ, độ chua vừa phải.
Ở miền Nam, mắm chua chủ yếu làm từ tôm. Tôm tươi được cắt và rửa sạch, ngâm rượu mạnh để đạt độ chín sinh hóa rồi vớt ra để ráo. Sau đó trộn đều với thính và gia vị, cho vào, đậy chặt nắp cho sản phẩm lên men. Nếu thời tiết tốt thì khoảng 10 ngày tôm chín.
Mắm chua ngon nhưng lại rất cầu kỳ, không được để mắm trong nhà và đựng trong lan can nhựa hoặc bình thủy tinh vì rất dễ làm mắm chóng hoai và kém chất, thậm chí có thể làm mắm thối.
Thưởng thức
Mắm chua có thể dùng để chấm nhiều món hơn mắm tôm do có hương vị hài hòa và dịu hơn. Mắm chua có màu tím hoa cà ngả sang sắc đỏ, vị đặc trưng của mắm tôm hòa cùng vị ngọt của ngũ cốc lên men và mùi thơm của gia vị.
Ngày tết của người dân một số vùng biển như Ngư Lộc (Hậu Lộc, Thanh Hóa) không thể thiếu được bát mắm chua bên cạnh thịt mỡ dưa hành. Nó làm mất đi cái ngan ngán của mỡ và làm tăng thêm vị ngon lạ trong các món ăn của ngày tết.
Chế biến
Cho cá vào khạp hay lu nhỏ, nấu nước muối sôi để nguội chế vào lu, nước muối chỉ ngập bằng mặt cá, ngâm chừng một đêm để cá ngấm muối. Công đoạn kế tiếp người ta bỏ thính vào lu, dùng tay xốc trở đều cá.
Dùng lá chuối tươi đậy kín cá, dùng nẹp tre gài cho thật chặt để cá không bị nổi lên. Miệng lu thì dùng bịch ni lông cột thật chặt. Muối độ chừng 40-45 ngày là mắm chín dùng được.
Thưởng thức
Khi ăn mắm chua cần thêm rau sống, rau thơm, chuối chát và khế chua xắt; đậu rồng ăn với mắm chua cũng rất hợp. Có thể thêm gia vị như ớt, tỏi, gừng, bột ngọt. Cũng có thể dầm vài con cá đồng nướng vào món mắm chua ăn rất ngon. Món mắm ăn với cơm hoặc với bánh tráng kèm theo thịt heo ba rọi luộc.
Liên kết ngoài
Chua
Bơi lội tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2023
Bơi lội là một trong những nội dung được tranh tài tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2023 ở Campuchia, dự kiến sẽ được tổ chức từ ngày 06 đến 11 tháng 05 năm 2023 tại Trung tâm Thể thao dưới nước Quốc gia Morodok Techo ở thành phố Phnôm Pênh. Đây là một trong bốn môn thể thao dưới nước tại Sea Games 32, cùng với Lặn, Nhảy cầu và Bóng nước.
Chương trình thi đấu
{|
Ravne na Koroškem
Nó đã được công nhận thị xã vào năm 1952. Khu vực này có một lịch sử 380 năm của ngành công nghiệp thép.
Đây là nơi sinh của nhà văn Sloveniả Prežihov Voranc (Kotlje), chính trị gia và nhà sử học Alojzij Kuhar, và ca sĩ-nhạc sĩ Adi Smolar
Tham khảo
Thể loại:Khu tự quản của Slovenia
Ravne na Koroškem Občina Ravne na Koroškem Општина Равне на Корошкем
Cột Đức Mẹ ở Louny
Cột Đức Mẹ ở Louny (tiếng Séc: Mariánský sloup v Lounech) là một trong những tượng đài tôn giáo nổi tiếng về Đức Mẹ, tọa lạc ở quảng trường Mírové tại thị trấn Louny, vùng Ústí nad Labem, Cộng hòa Séc. Tượng đài này có tên trong danh sách các di tích văn hóa của Cộng hòa Séc.
Lịch sử
Cột Đức Mẹ ở Louny được xây dựng vào năm 1673 với bằng chứng là dòng chữ nằm trên bệ cột. Tác giả bức tượng mang phong cách Baroque là Jan Jiří Bendl (nhà điêu khắc hàng đầu của Séc). Năm 1829, nghệ nhân Mikuláš Rudl đã mạ vàng bức tượng. Năm 1930, cầu thang xung quanh cột được tăng thêm số bậc (từ năm bậc thang ban đầu tăng lên bảy bậc) trong quá trình trùng tu quảng trường Mírové. Cột Đức Mẹ cũng được trùng tu toàn diện vào năm 2015.
Mô tả
Phần bệ tượng đài hình lăng trụ được chạm nổi hình quốc huy. Bức tượng phong cách Baroque ở trên đỉnh cột khắc họa hình ảnh Đức Mẹ Vô nhiễm nguyên tội với mái tóc dài buông xõa sau vai. Đằng sau mái tóc là một vầng hào quang được kết từ 12 ngôi sao. Mẹ Maria diện một bộ áo dài, và đang chắp tay trước ngực để cầu nguyện cho nhân loại. Chân phải Đức Mẹ giẫm lên trên đầu một con rắn (con rắn đại diện cho Tội Nguyên Tổ).
Tham khảo
Thể loại:Công trình xây dựng Cộng hòa Séc
Cyrtopogon pulchripes
Cyrtopogon pulchripes là một loài ruồi trong họ Asilidae. Cyrtopogon pulchripes được Loew miêu tả năm 1871. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Cyrtopogon
Lịch sử Hà Lan
Lịch sử của Hà Lan là một lịch sử của những người đi biển phát triển mạnh trên một đồng bằng châu thổ thấp trên Biển Bắc ở Tây Bắc Châu Âu. Các ghi chép lịch sử bắt đầu với bốn thế kỷ trong đó khu vực hình thành một khu vực biên giới quân sự hóa của Đế chế La Mã. Khu vực này xuất hiện khi phải chịu áp lực ngày càng tăng từ các dân tộc Đức di chuyển về phía tây. Khi quyền lực La Mã sụp đổ và thời Trung cổ bắt đầu, ba dân tộc Đức thống trị đã kết hợp lại trong khu vực, người Frisia ở phía bắc và khu vực ven biển, người Hạ Saxon ở phía đông bắc và người Franks ở phía nam.
Trong thời trung cổ, hậu duệ của triều đại Carolus đã thống trị khu vực và sau đó mở rộng sự cai trị của họ đến một phần lớn của Tây Âu. Do đó, khu vực của Hà Lan đã trở thành một phần của Hạ Lotharingia trong Đế chế La Mã thần thánh Frank. Trong nhiều thế kỷ, các lãnh chúa như Brabant, Holland, Zeeland, Friesland, Guelders và những người khác đã tạo ra thay đổi của các vùng lãnh thổ. Không có sự thống nhất lãnh thổ nào của họ tương đương với Hà Lan hiện đại.
Các vị vua Công giáo của Tây Ban Nha đã thực hiện các biện pháp mạnh mẽ chống lại đạo Tin lành, đã phân cực các dân tộc của Bỉ và Hà Lan ngày nay. Cuộc nổi dậy sau đó của Hà Lan đã dẫn đến việc chia tách Hà Lan Burgundian thành một " Hà Lan thuộc Tây Ban Nha " theo Công giáo (tương ứng với Bỉ và Luxembourg hiện đại) nói tiếng Pháp và tiếng Hà Lan, và một " Các tỉnh Hợp nhất ", nói tiếng Hà Lan và chủ yếu theo Tin lành với Công giáo thiểu số. Các tỉnh hợp nhất sau này trở thành Hà Lan hiện đại.
Trong thời đại hoàng kim của Hà Lan, nơi có đỉnh cao vào khoảng năm 1667, đã có sự nở rộ của thương mại, công nghiệp, nghệ thuật và khoa học. Một đế chế Hà Lan giàu có trên toàn thế giới đã phát triển và Công ty Đông Ấn Hà Lan trở thành một trong những công ty thương mại quốc gia sớm nhất và quan trọng nhất dựa trên tinh thần kinh doanh và thương mại.
Trong thế kỷ thứ mười tám, quyền lực, sự giàu có và ảnh hưởng của Hà Lan đã suy giảm. Một loạt các cuộc chiến tranh với các nước láng giềng mạnh hơn của Anh và Pháp đã làm suy yếu nó. Vương quốc Anh chiếm được thuộc địa New Amsterdam của Bắc Mỹ và đổi tên thành "New York". Có phát triển tình trạng bất ổn và xung đột giữa Orangists và Patriots. Cuộc cách mạng Pháp đã lan rộng sau năm 1789 và Cộng hòa Batavia thân Pháp được thành lập năm 1795 đến năm 1806. Napoleon đã biến nó thành một quốc gia vệ tinh, Vương quốc Hà Lan (1806-1810), và sau đó đơn giản là một tỉnh của đế quốc Pháp.
Sau sự sụp đổ của Napoléon năm 1813-15, một " Vương quốc Hà Lan " mở rộng đã được tạo ra với Nhà Orange là quân chủ, cũng đồng thời cai trị Bỉ và Luxembourg. Nhà vua áp đặt các cải cách Tin lành không phổ biến đối với Bỉ, khiến Bỉ nổi dậy vào năm 1830 và trở nên độc lập vào năm 1839. Sau một thời gian bảo thủ ban đầu, sau khi giới thiệu hiến pháp năm 1848; đất nước này trở thành một nền dân chủ nghị viện với một quốc vương lập hiến. Luxembourg ngày nay trở thành chính thức độc lập khỏi Hà Lan vào năm 1839, nhưng một liên minh cá nhân vẫn tồn tại cho đến năm 1890. Từ năm 1890, nó được cai trị bởi một nhánh khác của Nhà Nassau.
Hà Lan là nước trung lập trong Thế chiến thứ nhất, nhưng trong Thế chiến thứ hai, nó đã bị Đức Quốc xã xâm chiếm và chiếm đóng. Đức quốc xã, bao gồm nhiều cộng tác viên, đã vây bắt và giết chết hầu hết dân số Do Thái của đất nước này. Khi kháng chiến của Hà Lan tăng lên, Đức quốc xã đã cắt nguồn cung cấp lương thực cho phần lớn đất nước, gây ra nạn đói nghiêm trọng vào năm 1944. Năm 1942, Đông Ấn Hà Lan đã bị Nhật Bản chinh phục, nhưng trước đó, Hà Lan đã phá hủy các giếng dầu mà Nhật Bản đang tìm kiếm. Indonesia tuyên bố độc lập khỏi Hà Lan vào năm 1945, tiếp theo là Suriname năm 1975. Những năm sau chiến tranh đã chứng kiến sự phục hồi kinh tế nhanh chóng (được Kế hoạch Marshall của Mỹ hỗ trợi), sau đó là sự ra đời của một nhà nước phúc lợi trong thời kỳ hòa bình và thịnh vượng. Hà Lan đã thành lập một liên minh kinh tế mới với Bỉ và Luxembourg, Benelux và cả ba trở thành thành viên sáng lập của Liên minh châu Âu và NATO. Trong những thập kỷ gần đây, nền kinh tế Hà Lan đã được liên kết chặt chẽ với nền kinh tế của Đức và rất thịnh vượng. Bốn quốc gia đã thông qua việc dùng đồng Euro vào ngày 1 tháng 1 năm 2002, cùng với tám quốc gia thành viên khác của EU.
Helicopsyche shuttleworthi
Helicopsyche shuttleworthi là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Helicopsyche
Stigmops howensis
Stigmops howensis là một loài chân đều trong họ Armadillidae. Loài này được Lewis miêu tả khoa học năm 1998.
Tham khảo
Thể loại:Stigmops
Fântânele, Prahova
Fântanele là một xã thuộc hạt Prahova, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 4120 người.
Xã của tỉnh Bouches-du-Rhône
border|phải|200px Đây là danh sách 119 xã của tỉnh Bouches-du-Rhône ở Pháp.
Tham khảo
*
Uleiota planatus
Uleiota planatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Silvanidae. Loài này được Linnaeus miêu tả khoa học năm 1761.
Tham khảo
Thể loại:Uleiota
Sveti Andraž v Slovenskih goricah
Sveti Andraž v Slovenskih goricah là một khu tự quản của Slovenia. Sveti Andraž v Slovenskih goricah nằm trên đồi Slovenske gỏice, cho đến năm 1995 vẫn thuộc khu tự quản Ptuj và bao gồm Destrnik-Trvoska vas có diện tích 17,6 km2, dân số là 1209 người (năm 2002). Khu tự quản này nay bao gồm trong vùng thống kê Podravska.
Tham khảo
Thể loại:Khu tự quản của Slovenia
Poiroux
Poiroux (autrefois Le Poiroux) là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 25,38 km², dân số năm 2006 là 788 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 46 mét trên mực nước biển.
Liên kết ngoài
Poiroux
Pierre Pigneau de Behaine
Pierre Joseph Georges Pigneau de Behaine, thường được viết là Pigneau de Behaine (2 tháng 11 năm 17419 tháng 10 năm 1799) là một giáo sĩ Công giáo người Pháp được Nguyễn Phúc Ánh trọng dụng trong việc lấy lại quyền bính từ tay nhà Tây Sơn vào cuối thế kỷ 18. Ông là giám mục Đại diện Tông tòa Đàng Trong, hiệu tòa Adran nên cũng thường được các sách sử gọi là Giám mục Adran.
Người Việt biết đến ông dưới tên Bá Đa Lộc (chữ Hán: 百多祿 ) vì tên tiếng Pháp của ông là Pierre, tương đương với Petrus trong tiếng Latin, Pedro trong tiếng Bồ Đào Nha, và từ đó xuất hiện cái tên "Bá Đa Lộc", phiên âm từ "Pedro". . Ông còn được biết tới với tên Bá Đa Lộc Bỉ Nhu hay Bách Đa Lộc, hay Cha Cả.
Ngoài ra sử người Việt thời nhà Nguyễn còn dùng danh hiệu Bi Nhu Quận công (悲柔郡公) là sắc phong của vua Gia Long, gọi theo âm "Pigneau".
Nguồn gốc xuất thân
Ông sinh ngày 2 tháng 11 năm 1741, tại quê mẹ là vùng Origny-en-Thiérache (Pháp). Hậu tố "de Béhaine" không có hàm ý chỉ ông thuộc dòng dõi quý tộc mà chỉ là tên của một điền trang nhỏ Béhaine, gần vùng Marle, nơi cha ông là chủ điền trang. Và trên có lẽ, hậu tố này cũng chỉ xuất hiện kể từ sau Hiệp ước Versailles 1787.
Thời thanh niên, ông theo học trường dòng và được đào tạo để trở thành một nhà truyền giáo ở hải ngoại của Hội Thừa sai Paris (Séminaire des Missions Étrangères). Ông rời Pháp từ cảng Lorient vào tháng 12 năm 1765 với sứ mạng truyền giáo tại Đàng Trong. Ngày 21 tháng 6 năm 1766, ông cập cảng tại Pondicherry. Sau đó, ông có vài tháng lưu trú tại Ma Cao và có vài lần đến Hà Tiên bắt liên lạc với những người truyền giáo đi trước tại đây. Tháng 3 năm 1767, ông đặt chân đến Hà Tiên với chức vụ giáo sư trong chủng viện của Hội Thừa Sai tạm đặt cơ sở tại Hòn Đất (gần Rạch Giá thuộc tỉnh Kiên Giang ngày nay).
Bắt đầu cuộc đời truyền giáo
nhỏ|trái|Ảnh chụp bút tích của Pigneau de Behaine biên soạn từ điển Annam-[[Latinh|Latin năm 1773.]] Năm 1768 Bá Đa Lộc bị Mạc Thiên Tứ, Đô đốc Hà Tiên, giam cầm khoảng hai tháng vì bị buộc tội đã che chở cho một người thuộc hoàng tộc Xiêm La, kẻ thù của họ Mạc
nhỏ|Một trang trong từ điển của Pigneau de Behaine được Jean-Louis Taberd xuất bản năm 1838 Ngày 11 tháng 12 năm 1769, dù đã trở thành linh mục giám đốc chủng viện tại Hòn Đất, khi chủng viện Hòn Đất bị quân Cao Miên tấn công đốt cháy, Bá Đa Lộc phải rời khỏi Đàng Trong cùng với linh mục Morvan và 13 nhân viên chủng viện để đi đến Malacca (nằm ở phía tây của Mã Lai, cách Singapore khoảng 200 cây số) rồi từ đó xuôi về hướng nam đến Pondichéry (nằm ở vùng đông nam Ấn Độ trong vịnh Bengale, nơi đã có nhiều cơ sở thương mại và hành chánh của Pháp từ năm 1673). Sau đó vào năm 1770, ông thành lập một chủng viện ở làng Virampatnam cách Pondichéry một dặm về hướng bắc.
Trong thời gian ở Pondicherry, ông tiếp tục trau dồi và trở nên thông thạo cả tiếng Hoa và tiếng Việt. Năm 1773, ông đã bắt tay biên soạn một bộ từ điển Việt-Latinh Dictionarium Anamitico-Latinum, được Jean-Louis Taberd xuất bản năm 1838. Năm 1771 ông được Giáo hoàng Clêmentê XIV tấn phong làm Giám mục hiệu tòa Adran và đồng thời được bổ nhiệm ông làm Giám mục Tông tòa, phụ tá cho Giám mục Guillaume Piguel. Nhưng cũng trong năm ấy, Giám mục Piguel qua đời ngày 21 tháng 6, Pigneau de Behaine thay thế Piguel rồi được bổ nhiệm làm Giám mục chính tòa tại Madras ngày 24 tháng 2 năm 1774 (Madras được đổi tên là Chennai năm 1996, là một hải cảng nằm trên bờ biển đông nam Ấn Độ tại vịnh Bengal), và ông lên đường trở lại Đông Dương ngày 12 tháng 3 năm 1775 với chức vị Giám mục Đại diện Tông tòa Đàng Trong.
Việc truyền đạo thường gặp khó khăn vì lý do ngôn ngữ bất đồng, nhưng cản trở chính là sự đòi hỏi người muốn tin theo Chúa Giêsu (tức Đức tin Kitô giáo) thì phải từ bỏ tục lệ thờ cúng ông bà tổ tiên, không lấy năm thê bảy thiếp mà chỉ một chồng - một vợ, ngoài ra còn những khó khăn hình thức khác như xây nhà thờ, đúc tượng, đúc chuông, tổ chức hệ thống họ đạo trên dưới quy củ, mang tên thánh bằng tiếng Pháp...
Về đến chủng viện Prambey Chhom trên một hòn đảo của sông Mékong ở tỉnh Kong-Pong-Soai, do Giám mục Piguel ra lệnh xây dựng từ đầu năm 1770, Giám mục Pigneau de Behaine ra lệnh di chuyển chủng viện Prambey Chhom từ Cao Miên về Việt Nam.
Cơ duyên với Nguyễn Ánh
Năm 1777, vương tôn Nguyễn Phúc Ánh bị quân Tây Sơn truy đuổi và thoát ra được đảo Thổ Chu và gặp Pigneau de Behaine tại đây. Nhận định đây là một cơ hội tốt để thúc đẩy quá trình truyền giáo, Bá Đa Lộc đã tìm cách tiếp cận Nguyễn Ánh, vận động Nguyễn Ánh tìm kiếm sự giúp đỡ từ nước Pháp. Đây chính là nước cờ chính trị mạo hiểm của Bá Đa Lộc, và ông dần thiên nhiều hơn vào vấn đề chính trị hơn là vấn đề truyền giáo. Sau khi Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ đã về Quy Nhơn, tháng 11 năm 1777, Nguyễn Ánh trở về Long Xuyên, chiêu mộ binh tướng, lần lượt chiếm lại Sa Đéc, Long Hồ, Gia Định... đẩy quân Tây Sơn đến Bình Thuận. Năm 1778, Nguyễn Ánh được các tướng tôn làm Đại nguyên súy Nhiếp quốc chính. Ông nhanh chóng tổ chức cai trị, xây dựng chiến lũy phòng thủ và củng cố lực lượng thủy bộ, đặt quan hệ ngoại giao với Xiêm La và chiếm Chân Lạp, biến quốc gia này thành chư hầu năm 1779. Nhiều biện pháp chính trị của ông được thực hiện dưới sự cố vấn của Bá Đa Lộc.
Tháng 1 năm 1780, Nguyễn Ánh xưng vương. Cùng năm, Bá Đa Lộc, với sự giúp đỡ của một nhà phiêu lưu người Pháp là Manuel (phiên âm là Mạn Hòe), đã vận động trang bị cho một số đội quân của chúa Nguyễn bằng các loại vũ khí mới của Bồ Đào Nha, trong đó có cả ba chiếc tàu chiến kiểu Tây phương. Manuel được Nguyễn Vương phong chức Cai cơ, chỉ huy đội binh thuyền này. Năm 1781, quân chúa Nguyễn lên đến khoảng 3 vạn người với 80 chiến thuyền đi biển, 3 thuyền lớn và thêm 2 tàu của các lính đánh thuê Bồ Đào Nha do Bá Đa Lộc mời được. Chúa Nguyễn dùng đội quân này tấn công quân Tây Sơn đến tận Phú Yên nhưng sau cùng phải rút chạy vì gặp bộ binh rất mạnh của Tây Sơn.
Tháng 3 năm 1782, quân Tây Sơn Nam tiến. Tại sông Ngã Bảy, cửa Cần Giờ, thủy quân Tây Sơn đụng trận với thủy quân Nguyễn do chính Nguyễn Ánh chỉ huy. Dù lực lượng thuyền Tây Sơn yếu hơn, nhưng họ vẫn giành được phần thắng. Đội tàu Tây phương bị đánh chìm, Manuel tử trận. Nguyễn Vương và Bá Đa Lộc phải bỏ chạy ra Phú Quốc. Thấy Nguyễn Ánh đã hết sức phản kháng, anh em Tây Sơn rút quân về Quy Nhơn. Tuy vậy, quân chúa Nguyễn lại tiếp tục trỗi dậy. Tháng 10 năm 1782, Nguyễn Ánh và Bá Đa Lộc trở lại Sài Gòn. Nguyễn Ánh một mặt tiếp tục tổ chức quân đội, mặt khác ủy thác cho Bá Đa Lộc chuẩn bị trước thuyền bè để khi Tây Sơn đến có đường mà đi.
Tháng 2 năm 1783, quân Tây Sơn lần nữa Nam tiến và dễ dàng phá tan các tuyến phòng thủ của quân chúa Nguyễn. Một lần nữa, chúa Nguyễn và Bá Đa Lộc phải đào thoát ra Phú Quốc. Bá Đa Lộc và giáo sĩ Liot nhường cho tàu và lương thực, Nguyễn Ánh nhờ Giám mục Bá Đa Lộc mang thư cầu viện nước Pháp. Nhưng vì trái mùa gió nên Bá Đa Lộc chưa khởi hành được.
Tháng 11 năm 1783, Bá Đa Lộc sang Xiêm La vận động vua Chất Tri giúp quân cho chúa Nguyễn. Tháng 2 năm 1784, Nguyễn Ánh cũng sang Xiêm và được vua Xiêm cho một đội quân kéo sang đánh Tây Sơn. Tuy vậy, đội quân viện binh gồm 3 vạn lính này bị quân Tây Sơn đánh cho tan nát trong trận thủy chiến Rạch Gầm - Xoài Mút vào tháng 1 năm 1785. Nguyễn Ánh lại phải đào thoát sang Xiêm.
Đặc sứ của Nguyễn Ánh tại Pháp
nhỏ|trái|Chữ ký của Bá tước Montmorin và Bá Đa Lộc trên văn bản Hiệp ước Versailles. nhỏ|phải|200px|Tượng đài Bá Đa Lộc nắm tay vương tôn Nguyễn Phúc Cảnh tại Sài Gòn, vào khoảng năm 1900, gần [[Nhà thờ Đức Bà]]
Sau khi Giám mục Bá Đa Lộc và Hoàng tử Cảnh yết kiến Pháp hoàng Louis XVI và thương nghị với Bộ Ngoại giao Pháp, ngày 21 tháng 11 năm 1787, Hiệp ước Versailles được ký bởi Armand Marc, bá tước Montmorin, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao và Hải quân, và Bá Đa Lộc, Đặc sứ Nguyễn vương Ánh. Theo 2 điều khoản chính của hiệp ước, thì vua Louis XVI hứa sẽ giúp đỡ Nguyễn Ánh để lấy lại ngôi vị, bằng cách cung cấp 1.650 quân (1.200 lính bộ binh, 200 lính pháo thủ và 250 lính da đen Cafres) và 4 chiến hạm. Đổi lại, Nguyễn vương sẽ nhường hẳn đảo Côn Lôn (người Pháp ghi là Pulo-Condore), đồng thời cho Pháp thuê cảng Đà Nẵng (người Pháp ghi là Tourane) với giá ưu đãi, kèm theo độc quyền kinh doanh.
Tuy nhiên hiệp ước không thực thi do Cách mạng Pháp nổ ra cũng trong tháng đó, vua Louis XVI bị lật đổ. Chính quyền mới của Pháp không gởi quân đội giúp.
Hiệp ước Versailles 1787 là hiệp ước quốc tế đánh dấu sự bắt đầu ảnh hưởng của Pháp ở Đông Dương, tuy nhiên, khi còn "chưa ráo mực", nó đã nhanh chóng thành "tờ giấy lộn". Chính phủ Pháp đang phải bận rộn đối phó với các cuộc nổi dậy trong cả nước. Bên cạnh đó, Bá tước Thomas de Conway, Toàn quyền Pondicherry, người được chính phủ Pháp trao thẩm quyền quyết định việc thực hiện Hiệp ước, lại tìm cách từ chối thực hiện nó. Chờ mãi không nhận được sự chi viện từ Bá tước De Conway Giám mục Bá Đa Lộc đã tự quyên góp tiền từ các thương gia có ý định đặt cơ sở buôn bán ở Đại Việt cùng với số tiền 15.000 franc Pháp của gia đình mình cho, mua vũ khí, thu nạp được 350 lính và 20 sĩ quan Pháp giúp Nguyễn Ánh. Tháng 7 năm 1789 1789, Bá Đa Lộc cùng Nguyễn Phúc Cảnh về đến Gia Định, sau 4 năm 8 tháng rời khỏi Việt Nam.
Trở lại Việt Nam
nhỏ|phải|200px|Nhà nguyện Bá Đa Lộc - Nay là [[Nhà nguyện Tòa tổng giám mục Thành phố Hồ Chí Minh ]] Các hoạt động quyên góp của Bá Đa Lộc về tài chính và nhân lực, đã giúp phần không nhỏ cho Nguyễn Ánh trong việc xây dựng, củng cố thành Gia Định, Vĩnh Long, Châu Đốc, Hà Tiên, Biên Hòa, Bà Rịa. Ngoài ra, việc huấn luyện cơ đội pháo thủ, tổ chức bộ binh và rèn luyện tập binh lính theo lối châu Âu, làm trung gian mua tàu chiến và vũ khí... đều có sự góp sức của những người Pháp mà do Bá Đa Lộc chiêu mộ, kêu gọi. Việc củng cố Gia Định cộng thêm sự giúp đỡ của người Pháp đã giúp cho thế lực của Nguyễn Ánh ngày càng mạnh, có thể đối đầu với Tây Sơn. Vì vậy Nguyễn Ánh rất quý trọng ông, coi ông là ân nhân.
Như để thưởng công, Nguyễn Ánh sai cất một ngôi nhà cho Giám mục; sang thời Pháp thuộc ngôi nhà có địa chỉ ở số 180 đường Richaud, nay nằm trong khuôn viên Tòa Tổng Giám mục Sài Gòn, đường Nguyễn Đình Chiểu, Quận 3.
Qua đời
phải|nhỏ|Bài điếu văn Bá Đa Lộc của vua [[Gia Long.]] nhỏ|phải|200px|Lăng Cha Cả khoảng đầu thế kỷ 20 Trong cuộc vây thành Quy Nhơn đánh quân Tây Sơn năm 1799, Giám mục Bá Đa Lộc ốm bệnh và mất. Trong tang lễ của ông vào tháng 12 năm 1799 với ít nhất là 40 ngàn người tham dự, cả Vua Gia Long và Hoàng tử Cảnh đều đích thân đọc điếu văn ca ngợi công lao. Vừa đọc điếu văn, vua vừa khóc. Phần lễ tiễn đưa vị giám mục đã được tổ chức vô cùng long trọng và cũng "được chuẩn bị với bò, heo, dê, rượu vang, nhiều đến nổi các giáo sĩ tham dự cũng phải ngạc nhiên, song họ biết rằng chúa Nguyễn Ánh phải làm thế cho xứng với người đã từng nhiều năm gian khổ vì ông." Nguyễn Vương phong ông là Thái tử Thái phó Bi-nhu Quận công (太子太傅悲柔郡公) thụy là Trung Ý (忠懿) và cho xây mộ phần ở Tân Sơn Nhất, tỉnh Gia Định. Bi-nhu là phiên âm tên Pigneau của ông. Mộ phần của ông được Gia Long cho xây dựng khá bề thế, dân chúng gọi là Lăng Cha Cả. Tuy nhiên, cũng có người cho rằng mộ thật của ông nằm ở Lăng Ngọc Hội, cách thành phố Nha Trang 8 km.
Hài cốt của Giám mục Bá Đa Lộc được thờ ở Lăng Cha Cả cho đến hết thời nhà Nguyễn sang thời Pháp thuộc, rồi đến chính phủ Việt Nam Cộng hòa và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Năm 1983, chính phủ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam cải táng mộ phần, san bằng khu lăng cổ và trao di cốt lại cho lãnh sự Pháp đem hồi hương. Di cốt khi về lại Pháp được gìn giữ trong nhà thờ của Đại chủng viện Hội Thừa sai Paris tại quận XV Paris.
Đánh giá sự nghiệp
Giám mục đã có công soạn cuốn từ điển tiếng Việt mang tên Dictionarium Anamitico Latinum vào năm 1773, viết chữ Quốc ngữ và chữ Nôm, giải nghĩa bằng tiếng Latinh, sau được giám mục Taberd biên tập và in thành Nam Việt–Dương Hiệp Tự vị. Cuốn tự điển viết tay này nay còn giữ ở Thư khố Hội Truyền giáo Ngoại quốc tại Paris.
Liên kết ngoài
Thể loại:Linh mục Công giáo Rôma Thể loại:Chữ Quốc ngữ Thể loại:Quan hệ Pháp – Việt Nam Thể loại:Giám mục Công giáo người Pháp Thể loại:Nhà truyền giáo người Pháp Thể loại:Nhà truyền giáo tại Việt Nam Thể loại:Quan lại chúa Nguyễn
Uleiota quadraticollis
Uleiota quadraticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Silvanidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1868.
Tham khảo
Thể loại:Uleiota
Stigmops odontotergina
Stigmops odontotergina là một loài chân đều trong họ Armadillidae. Loài này được Lillemets & Wilson miêu tả khoa học năm 2002.
Tham khảo
Thể loại:Stigmops
Cầu Cổ Chiên
Cầu Cổ Chiên theo thiết kế là một cây cầu bê tông dự ứng lực đúc hẫng bắc qua sông Cổ Chiên nối huyện Mỏ Cày Nam của tỉnh Bến Tre với huyện Càng Long của tỉnh Trà Vinh trên tuyến Quốc lộ 60. Cầu Cổ Chiên nằm cách bến phà Cổ Chiên 3,6 km về phía hạ lưu. Đến năm 2011, Cầu Cổ Chiên là một trong bốn dự án quan trọng được ưu tiên thực hiện trong việc phát triển hệ thống hạ tầng giao thông của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Đồng thời cũng là một trong 4 cầu quan trọng trên tuyến quốc lộ 60, các cầu khác là cầu Rạch Miễu, cầu Hàm Luông và cầu Đại Ngãi.
Chi phí dự kiến của dự án xây dựng này là 3.798,440 tỷ đồng, trong đó dự án thành phần 1 (xây dựng phần cầu chính) có vốn đầu tư trên 2.210 tỷ đồng được thực hiện theo hình thức BOT; dự án thành phần 2 có vốn đầu tư là 1.588,261 từ nguồn vốn ngân sách Nhà nước.
Sáng 16/05/2015, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, lãnh đạo các Bộ, cùng lãnh đạo các tỉnh: Bến Tre, Trà Vinh, Vĩnh Long và Sóc Trăng tham dự và cắt băng thông xe. Việc thông xe cầu Cổ Chiên giúp rút ngắn 70 km khoảng cách từ Trà Vinh đi Thành phố Hồ Chí Minh.
Thông số kỹ thuật
Ban đầu, cầu Cổ Chiên được thiết kế là cầu dây văng ba nhịp, kết cấu tháp bằng bê tông cốt thép đổ tại chỗ có chân hẹp, cao 71m, được thiết kế với 4 làn xe, rộng 16m và vận tốc 80 km/h.
Sau khi khởi công được hơn 1 năm, đến tháng 4 năm 2012, dự án xây dựng có sự thay đổi về kỹ thuật. Theo đó, cầu sẽ được xây theo dạng cầu bê tông dự ứng lực đúc hẫng thay vì cầu dây văng như thiết kế ban đầu, và chưa xây dựng tuyến đường tránh 8,4 km thuộc phía Bến Tre. Việc điều chỉnh này được cho là khó khăn về vốn. Cầu Cổ Chiên được thiết kế vĩnh cửu bằng BTC và BTCT dự ứng lực, kết cấu nhịp chính dạng đúc hẫng cân bằng, sơ đồ nhịp (90+3×150+90)m; kết cấu nhịp dẫn gồm 24 nhịp dạng giản đơn dầm Super T, chiều dài nhịp 40m; Tổng chiều dài cầu 1,599Km; Tải trọng thiết kế: Hoạt tải HL-93; Mặt cắt ngang 4 làn xe, bề rộng cầu Bc = 16m; Vận tốc thiết kế 80Km/h; Tĩnh không thông thuyền: chiều cao H ≥ 25,0m, chiều rộng B ≥ 120m.
Chủ đầu tư: Ban Quản lý dự án 7 (Bộ Giao thông Vận tải). Tổng vốn đầu tư: 2 308 tỷ đồng.
Tham khảo
Cổ Chiên Cổ Chiên