cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Giám mục phó
Trong xu hướng của giáo hội hiện nay, một giám mục chính tòa khi cảm thấy rằng ông sẽ không thể tiếp tục tại vị vì lý do sức khỏe hoặc sắp nghỉ hưu thì thường sẽ đệ trình Tòa Thánh bổ nhiệm một giám mục phó để kế vị mình. Trong những trường hợp này, giáo hoàng có thể đồng ý bổ nhiệm một giám mục phó để làm quen với công việc ở thời điểm chuyển tiếp. Sau đó, giám mục chính tòa sẽ được nghỉ hưu và vị giám mục phó ấy sẽ tự động lên kế vị mà không cần thêm một văn kiện bổ nhiệm khác. Chính vì vậy, gần như mọi việc bổ nhiệm giám mục phó hiện nay đều kèm theo quyền kế vị. Đó là sự phân biệt giữa giám mục phó và giám mục phụ tá, vì giám mục phụ tá không có quyền kế vị.
Tuy nhiên, trong lịch sử vẫn có việc bổ nhiệm giám mục phó nhằm chủ ý thay thế cho vị giám mục chính tòa bị vướng vào các vụ bê bối nào đó.
Tham khảo
Thể loại:Chức danh giáo hội Thể loại:Chức vụ trong Giáo hội Công giáo Rôma Thể loại:Giám mục
Roldana heteroidea
Roldana heteroidea là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Klatt) H.Rob. & Brettell miêu tả khoa học đầu tiên năm 1974.
Tham khảo
Thể loại:Roldana Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1974
Inurois asahinai
Inurois asahinai là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Inurois
Bunker Hill, Illinois
Dân số
Dân số qua các năm:
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Illinois Thể loại:Quận Macoupin, Illinois
Coniocompsa fimbriata
Coniocompsa fimbriata là một loài côn trùng trong họ Coniopterygidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Tjeder miêu tả năm 1957.
Tham khảo
Thể loại:Coniocompsa
Certonotus flaviceps
Certonotus flaviceps là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Certonotus
Conoderus angustatus
Tham khảo
Thể loại:Conoderus
Kızılcadağ, Korkuteli
Kızılcadağ là một xã thuộc huyện Korkuteli, tỉnh Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 189 người.
Thạch Ngàn
Xã Thạch Ngàn có diện tích 95,92 km², dân số năm 1999 là 4.737 người, mật độ dân số đạt 49 người/km².
Limbarda
Limbarda là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae).
Loài
Chi Limbarda gồm các loài:
Liên kết ngoài
Limbarda
Antillophos scitamentus
Antillophos scitamentus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.
Guzmania besseae
Guzmania besseae là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được H.E.Luther mô tả khoa học đầu tiên năm 1981.
Antillophos scitamentus
Tham khảo
Thể loại:Antillophos
Guzmania besseae
Liên kết ngoài
Thể loại:Guzmania Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1981 Thể loại:Thực vật Bolivia Thể loại:Thực vật Ecuador
Saulzet-le-Froid
Saulzet-le-Froid  là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp.
Bissetia
Bissetia có thể là:
Saulzet-le-Froid
Tham khảo
Thể loại:Xã của Puy-de-Dôme
Samira Hashi
Samira Hashi là một người mẫu gốc Somalia, nhà hoạt động xã hội và nhân viên cộng đồng có trụ sở tại London.
Sự nghiệp, hoạt động và mạo hiểm khác
Cô được quay trong một bộ phim tài liệu về đất nước khai sinh của mình với BBC3. Trong phim, cô thảo luận về thực hành cắt âm vật (FGM), và các vấn đề khác mà cô tuyên bố là gây khó chịu cho Somalia. Khi trở về London, cô bắt đầu chiến dịch với Save the Children, để làm nổi bật những vấn đề như vậy và nói "Tôi đến trường với số lượng lớn các cô gái Somalia, và họ luôn có vẻ sốc vì đó là một phần của lịch sử và văn hóa của chúng tôi. Chúng ta cần phụ nữ nói về kinh nghiệm của họ, đàn ông nói về kinh nghiệm hôn nhân của họ, giáo sĩ để giải thích nó không liên quan đến tôn giáo và bác sĩ để nói về những vấn đề mà nó gây ra. Sau đó, mọi thứ sẽ thay đổi - khi chúng ta thảo luận về những gì FGM đang thực sự làm ".
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1991 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nữ người mẫu Somalia
Saccostomus mearnsi
Saccostomus mearnsi là một loài động vật có vú trong họ Nesomyidae, bộ Gặm nhấm. Loài này được Heller mô tả năm 1910.
Tham khảo
Thể loại:Saccostomus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1910
2010 đợi bạn đến
"2010 đợi bạn đến" là ca khúc cổ động cho sự kiện Expo 2010 Thượng Hải Trung Quốc. Bài hát được sáng tác bởi Miao Sen (缪森), được phát hành ngày 1 tháng 4 năm 2010.
Thành Long, Lang Lãng, Diêu Minh, Yang Lan, Lưu Đức Hoa, Lý Ninh, Lý Băng Băng, và Liu Xiang đã góp mặt trong video âm nhạc của bài hát. Tuy nhiên, bài hát này được cho là đạo nhạc từ ca khúc Nhật Bản "Sonomama no Kimi de Ite" năm 1997 của Mayo Okamoto, dẫn đến kết quả là bị cấm sử dụng làm nhạc nền của Expo. Sau khi thảo luận với quản lý của Okamoto, "Sonomama no Kimi de Ite" đã trở thành bài hát chính thức của Expo 2010.
Tham khảo
Thể loại:Bài hát năm 2010 Thể loại:Bài hát Trung Quốc Thể loại:Vi phạm bản quyền
Xyris serotina
Xyris serotina là một loài thực vật hạt kín trong họ Hoàng đầu. Loài này được Chapm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1860.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xyris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1860
Zygodon cernuus
Zygodon cernuus là một loài rêu trong họ Orthotrichaceae. Loài này được Müll. Hal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1899.
House (phim truyền hình)
House (còn được gọi là House, MD ) là một bộ phim truyền hình đề tài chính kịch y khoa của Mỹ, lần đầu phát sóng trên Fox trong 8 mùa, từ ngày 16 tháng 11 năm 2004 đến ngày 21 tháng 5 năm 2012. Nhân vật chính của loạt phim là Bác sĩ Gregory House (Hugh Laurie), một thiên tài y khoa bất trị, yếm thế, mặc cho bị phụ thuộc vào thuốc giảm đau, vẫn lãnh đạo một nhóm bác sĩ chẩn đoán tại Bệnh viện Giảng dạy Princeton–Plainsboro (PPTH) hư cấu ở New Jersey. Tiền đề của bộ phim bắt đầu với Paul Attanasio, còn David Shore (người được xem là sáng lập viên) chịu trách nhiệm chính về khâu xây dựng nhân vật chính.
Các giám đốc sản xuất của bộ phim bao gồm Shore, Attanasio, Katie Jacobs (đối tác kinh doanh của Attanasio) và đạo diễn phim Bryan Singer. Phim được ghi hình chủ yếu tại một khu phố và khu thương mại ở Westside của Quận Los Angeles có tên là Century City. Tác phẩm đã nhận được sự tán dương nhiệt liệt từ giới phê bình và thường xuyên là một trong những bộ phim truyền hình được đánh giá cao nhất tại Hoa Kỳ.
House thường xung đột với các bác sĩ đồng nghiệp của mình, bao gồm cả nhóm chẩn đoán của chính anh, vì nhiều giả thuyết của anh ấy về căn bệnh của bệnh nhân dựa trên những hiểu biết sâu sắc hoặc gây tranh cãi. Việc coi thường các quy tắc và thủ tục của bệnh viện thường xuyên khiến anh ta bất hòa với sếp, quản lý bệnh viện và Trưởng khoa Y, Bác sĩ Lisa Cuddy (Lisa Edelstein). Người bạn thực sự duy nhất của House là Bác sĩ James Wilson (Robert Sean Leonard), trưởng khoa Ung thư.
Trong ba mùa đầu tiên, nhóm chẩn đoán của House bao gồm Bác sĩ Robert Chase (Jesse Spencer), Bác sĩ Allison Cameron (Jennifer Morrison) và Bác sĩ Eric Foreman (Omar Epps). Vào cuối mùa thứ ba, nhóm này tan rã. Với sự tái gia nhập của Foreman, House dần chọn ba thành viên mới trong nhóm: Bác sĩ Remy "Thirteen" Hadley (Olivia Wilde), Bác sĩ Chris Taub (Peter Jacobson) và Bác sĩ Lawrence Kutner (Kal Penn). Đôi lục Chase và Cameron tiếp tục xuất hiện với các vai trò khác nhau tại bệnh viện. Kutner qua đời vào cuối mùa thứ năm; đầu mùa thứ sáu, Cameron rời bệnh viện và Chase trở lại nhóm chẩn đoán. Thirteen nghỉ phép trong phần lớn mùa bảy, và vị trí của cô ấy được đảm nhận bởi sinh viên y khoa Martha M. Masters (Amber Tamblyn). Cuddy và Masters chia tay nhóm trước mùa thứ tám ; Foreman trở thành Trưởng khoa Y mới, trong khi Bác sĩ Jessica Adams (Odette Annable) và Bác sĩ Chi Park (Charlyne Yi) tham gia nhóm của House.
House nằm trong số 10 tác phẩm truyền hình hay nhất ở Hoa Kỳ từ mùa thứ hai đến mùa thứ tư. Có mặt ở 66 quốc gia, House là chương trình truyền hình có nhiều người xem nhất thế giới vào năm 2008. Bộ phim đã gặt hái nhiều giải thưởng, bao gồm 5 giải Primetime Emmy, hai giải Quả cầu vàng, một giải Peabody và 9 giải People's Choice. Vào ngày 8 tháng 2 năm 2012, Fox thông báo rằng mùa thứ tám (lúc ấy đang được tiến hành) sẽ là mùa cuối cùng của loạt phim. Tập phim cuối của tác phẩm được phát sóng vào ngày 21 tháng 5 năm 2012, sau một đoạn hồi tưởng kéo dài một giờ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chương trình truyền hình quay tại Los Angeles Thể loại:Chương trình truyền hình của Universal Television Thể loại:Phim truyền hình nhiều tập Thể loại:Princeton, New Jersey Thể loại:Chương trình truyền hình tiếng Anh Thể loại:Phim truyền hình Mỹ ra mắt năm 2004
Rubus aurantiacus
Rubus aurantiacus là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được Focke miêu tả khoa học đầu tiên năm 1911.
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1911
Jalalpur
Jalalpur là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Ambedaker Nagar thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Jalalpur có dân số 29.634 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Jalalpur có tỷ lệ 69% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 64%. Tại Jalalpur, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh
Vadonia mainoldii
Vadonia mainoldii là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Vadonia
Sarmatia otisalis
Sarmatia otisalis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sarmatia
Veyretella
Veyretella là một chi thực vật có hoa trong họ Lan.
Achyronia prostrata
Achyronia prostrata là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Eckl. & Zeyh.) Kuntze mô tả khoa học đầu tiên năm 1891.
Veyretella
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi thực vật Thể loại:Tông Lan
Achyronia prostrata
Liên kết ngoài
Thể loại:Achyronia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891
Achyronia prostrata
Gardolli, Haliyal
Gardolli là một làng thuộc tehsil Haliyal, huyện Uttara Kannada, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Uttara Kannada
The Straits Times
The Straits Times là một nhật báo khổ rộng tiếng Anh, được xuất bản tại Singapore, có chủ sở hữu là Singapore Press Holdings (SPH). Đây là tờ báo lâu đời nhất và cũng có doanh số bán cao nhất nước, trong đó ấn bản chủ nhật Sunday Times có lượng lưu hành đến gần 365.000 bản.
Lịch sử
The Straits Times khởi đầu vào ngày 15 tháng 7 năm 1845 với tên gọi The Straits times and Singapore journal of commerce, trong buổi đầu Singapore nằm dưới sự cai trị của thực dân Anh. Cũng có thể xem báo này là tờ báo tiếp nối của một số báo khác thời đó, chẳng hạn Singapore Chronicle. Sau khi Singapore tách ra khỏi Malaysia vào ngày 9 tháng 8 năm 1965, báo The Straits Times tập trung hơn vào bản thân đảo Singapore, dẫn đến sự ra đời của báo New Straits Times ở Malaysia dành cho độc giả nước này.
Ngoài The Straits Times, SPH còn xuất bản hai nhật báo tiếng Anh khác là The Business Times (khổ rộng) và The New Paper (khổ nhỏ). The Straits Times là thành viên của Mạng Tin tức châu Á (Asia News Network).
Tham khảo
Thể loại:Báo chí tiếng Anh Thể loại:Báo chí được xuất bản ở Singapore Thể loại:Báo viết Thể loại:Khởi đầu năm 1845
Lycostomus honestus
Lycostomus honestus là một loài bọ cánh cứng trong họ Lycidae. Loài này được Bourgeois miêu tả khoa học năm 1885.
Tham khảo
Thể loại:Lycostomus
846 Lipperta
846 Lipperta
846 Lipperta là một tiểu hành tinh ở vành đai chính, thuộc nhóm tiểu hành tinh Themis. Nó được xếp loại tiểu hành tinh kiểu C, có bề mặt tối, và thành phần cấu tạo dường như bằng vật liệu cacbonat.
Liên kết ngoài
000846 000846 19161126 Thể loại:Được phát hiện bởi K. Gyllenberg Thể loại:Tiểu hành tinh được đặt tên 000846
Lycostomus kabakovi
Lycostomus kabakovi là một loài bọ cánh cứng trong họ Lycidae. Loài này được Kazantsev miêu tả khoa học năm 1993.
Tham khảo
Thể loại:Lycostomus
Eilema albeola
Eilema albeola là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eilema
Echinops sylvicola
Echinops sylvicola là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được C.Shih mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Zygodon cesatii
Zygodon cesatii là một loài rêu trong họ Orthotrichaceae. Loài này được De Not. mô tả khoa học đầu tiên năm 1866.
Liên kết ngoài
Thể loại:Zygodon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1866
Amanita ananiceps
Amanita ananiceps là một loài nấm thuộc chi Amanita trong họ Amanitaceae. Loài nấm này có bào tử dạng bột, hình trái xoan với kích cỡ chiều dài 8.1 - 12.9 và chiều rộng 6.3 - 9.9 μm. Amanita ananiceps được tìm thấy trong các cánh rừng bạch đàn khu vực các bang New South Wales, Western Australia, đảo Tasmania của Úc. Về mặt thực phẩm, nấm ananiceps chưa được kiểm chứng rõ ràng, nhưng nhiều khả năng đây là một loài nấm độc.
Liên kết ngoài
ananiceps Thể loại:Nấm được mô tả năm 1848 Thể loại:Nấm Úc
Inurois fletcheri
Inurois fletcheri là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Inurois
Thạch Ngọc
Thạch Ngọc là một xã thuộc huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam.
Xã Thạch Ngọc có diện tích 12,11 km², dân số năm 1999 là 4668 người, mật độ dân số đạt 385 người/km².
Sermentizon
Tham khảo
Thể loại:Xã của Puy-de-Dôme
Veyretia
Veyretia là một chi thực vật có hoa trong họ Lan.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi thực vật Thể loại:Cranichideae
Đài quan sát
Đài quan sát là vị trí có bố trí thiết bị quan sát, được sử dụng để quan sát các sự kiện mặt đất hoặc thiên thể. Thiên văn học, khí hậu học / khí tượng học, địa vật lý, hải dương học, núi lửa học,... là những ví dụ về các lĩnh vực mà các đài quan sát đã được xây dựng.
Về mặt lịch sử, các đài quan sát có thể đơn giản chỉ có chứa một kính lục phân thiên văn (ví dụ để đo khoảng cách giữa các ngôi sao), hoặc Stonehenge (có một số sự sắp xếp về các hiện tượng thiên văn). Đài quan sát lớn thì là tổ hợp phức tạp các phương tiện quan sát chuyên ngành.
Các đài quan sát
Các đài quan sát thiên văn chủ yếu được chia thành bốn loại: trong vũ trụ, trên không, trên mặt đất và dưới lòng đất.
Các đài quan sát trên mặt đất
thumb|280px|Kính thiên văn cổ điển ở [[Đại học Viên, từ năm 1885, dài 11 m]] Các đài quan sát trên mặt đất thì nằm trên bề mặt Trái Đất, được sử dụng để quan sát sóng trong dải radio, và các phần ánh sáng nhìn thấy được của quang phổ điện từ. Hầu hết các kính viễn vọng quang học được đặt trong một mái vòm hoặc cấu trúc tương tự, để bảo vệ các thiết bị tinh vi từ các yếu tố. Các vòm kính thiên văn có khe hoặc các lỗ mở khác trong mái nhà có thể mở ra khi quan sát, và đóng lại khi không sử dụng kính thiên văn. Trong hầu hết các trường hợp, toàn bộ phần trên của vòm kính thiên văn có thể được xoay để cho phép thiết bị quan sát các phần khác nhau của bầu trời đêm. Kính viễn vọng vô tuyến thường không có vòm.
Đối với kính viễn vọng quang học, hầu hết các đài quan sát mặt đất nằm xa các trung tâm dân cư lớn, để tránh ảnh hưởng của ô nhiễm ánh sáng. Các vị trí lý tưởng cho các đài quan sát hiện đại là các địa điểm có bầu trời tối, một tỷ lệ lớn trong những đêm rõ ràng trong năm, không khí khô, và ở độ cao đủ lớn. Ở độ cao lớn, bầu khí quyển của Trái Đất mỏng hơn, do đó giảm thiểu các ảnh hưởng của nhiễu loạn khí quyển và dẫn đến "nhìn thấy" thiên văn học tốt hơn. Các vị trí đáp ứng các tiêu chuẩn trên đối với các đài quan sát hiện đại bao gồm các tiểu bang ở tây nam Hoa Kỳ, Hawaii, Quần đảo Canaria, vùng Andes, và những ngọn núi cao ở Mexico như Sierra Negra. Các đài quan sát chính bao gồm Đài thiên văn Mauna Kea và Đài quan sát Quốc gia Kitt Peak ở Mỹ, Đài quan sát Roque de los Muchachos ở Tây Ban Nha và Đài quan sát Paranal ở Chile.
Gioan Baotixita Dương Hiểu Đình
Gioan Baotixita Dương Hiểu Đình (楊曉亭, John Baptist Yang Xiao-ting; sinh 1964) là Giám mục người Trung Quốc của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông hiện đảm trách nhiệm vụ Giám mục chính tòa Giáo phận Diên An.
Đài quan sát
Đài quan sát vô tuyến điện
Bắt đầu từ những năm 1930, kính viễn vọng vô tuyến đã được chế tạo để sử dụng trong lĩnh vực thiên văn học vô tuyến để quan sát vũ trụ trong phần sóng vô tuyến điện. Thiết bị này, hoặc bộ sưu tập dụng cụ như vậy, với các phương tiện hỗ trợ như trung tâm kiểm soát, nhà ở của du khách, trung tâm giảm dữ liệu và/hoặc cơ sở bảo trì, được gọi là đài quan sát vô tuyến điện. Đài quan sát vô tuyến điện cũng tương tự cần nằm cách xa các trung tâm dân cư chính để tránh nhiễu điện từ các đài phát thanh, truyền hình, radar và các thiết bị phát ra sóng điện từ gây nhiễu khác. Song không giống như các đài quan sát quang học, đài quan sát vô tuyến có thể được đặt ở các thung lũng để tránh nhiễu sóng điện từ. Một số đài quan sát lớn của thế giới bao gồm Socorro, New Mexico, Hoa Kỳ, Jodrell Bank ở Anh, Arecibo ở Puerto Rico, Parkes ở New South Wales, Úc và Chajnantor ở Chile.
Gioan Baotixita Dương Hiểu Đình
Tiểu sử
Năm 1993, ông sang Rôma (Ý) theo học ngành Tiến sĩ Thần học tại Đại học Giáo hoàng Urbaniana (Pontificia Universitas Urbaniana), tốt nghiệp tại đây năm 1999. Ông là linh mục người Trung Quốc đầu tiên sau sau cải cách được phép xuất ngoại du học và có bằng Tiến sĩ. Năm 2000, ông sang Mỹ du học ngành Tôn giáo - Xã hội học tại Đại học Công giáo Hoa Kỳ (Catholic University of America) tại Washington, D.C. và tốt nghiệp Thạc sĩ năm 2002. Về nước, ông làm giáo sư tại Học viện Thần học tỉnh Thiểm Tây. Ông cũng là một thành viên Hội đồng Quản trị của Viện nghiên cứu Cơ đốc giáo và Văn hóa Bắc Kinh (Beijing Institute for the Study of Christianity and Culture - BISCC).
Giữa năm 2010, Tòa Thánh Vatican công bố quyết định bổ nhiệm linh mục Gioan Baotixta Dương Hiểu Đình làm Giám mục Phó Giáo phận Diên An. Chính quyền Trung Quốc cũng chấp thuận việc bổ nhiệm này. Lễ tấn phong giám mục của ông được cử hành vào ngày 15 tháng 7 năm 2010. Khẩu hiệu giám mục của ông là Deus caritas est (Thiên Chúa là tình yêu).
Đài quan sát
Các đài quan sát vũ trụ
Một lợi thế khác của kính viễn vọng không gian là do vị trí của chúng trên bầu khí quyển của Trái Đất, hình ảnh của chúng không bị ảnh hưởng bởi sự nhiễu loạn khí quyển gây ra những quan sát trên mặt đất. Kết quả là độ phân giải góc của kính viễn vọng không gian như Kính viễn vọng không gian Hubble thường nhỏ hơn nhiều so với một kính thiên văn mặt đất với khẩu độ tương tự. Tuy nhiên, tất cả những lợi thế đi kèm với một mức giá. Kính viễn vọng không gian đắt hơn nhiều so với kính thiên văn mặt đất. Do vị trí của chúng, kính viễn vọng không gian cũng rất khó bảo trì. Kính viễn vọng không gian Hubble được tàu con thoi (Shuttle) phục vụ, trong khi nhiều kính viễn vọng không gian khác không thể phục vụ được.
Gioan Baotixita Dương Hiểu Đình
Tiểu sử
Ngày 25 tháng 3 năm 2011, Tòa Thánh phê chuẩn đơn từ nhiệm của Giám mục Diên An là Phanxicô Đồng Huy. Ông chính thức kế nhiệm chức vị Giám mục chính tòa.
Đài quan sát
Quan sát núi lửa
Đài quan sát núi lửa là cơ sở tiến hành nghiên cứu và giám sát một núi lửa. Trong số những đài nổi tiếng nhất là Đài quan sát Núi lửa Hawaii và Đài quan sát Vesuvius.
Teeth of Lions Rule the Divine
Teeth of Lions Rule the Divine là một siêu ban nhạc drone metal người Anh, được thành lập năm 2001 và tập hợp các thành viên từ những nhóm metal khác.
Tên nhóm xuất phát từ track thứ hai trong album Earth 2 của Earth. Âm nhạc của họ chậm và nặng nề, có nét tương đồng với của Khanate và Burning Witch. Ban nhạc phát hành album phòng thu duy nhất, Rampton, vào năm 2002.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ban nhạc Anh Thể loại:Ban nhạc drone metal
Conoderus angusticollis
Conoderus angusticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1895.
Tham khảo
Thể loại:Conoderus
Certonotus fractinervis
Certonotus fractinervis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Certonotus
Lindheimera
Lindheimera là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae).
Loài
Chi Lindheimera gồm các loài:
Grewia mollis
Grewia mollis là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Juss. mô tả khoa học đầu tiên năm 1804.
Liên kết ngoài
Thể loại:Grewia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1804
Puccinellia feekesiana
Puccinellia feekesiana là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Jansen & Wacht. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1951.
Guzmania betancurii
Guzmania betancurii là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được H.E.Luther mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Liên kết ngoài
Thể loại:Guzmania Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1999
Rubus austrotibetanus
Rubus austrotibetanus là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được T.T. Yu & L.T. Lu miêu tả khoa học đầu tiên năm 1980.
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1980
Garga, Hospet
Garga là một làng thuộc tehsil Hospet, huyện Bellary, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Làng ở huyện Bellary
Antillophos roseatus
Antillophos roseatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.
Phân bố
Chúng phân bố ở Biển Đỏ, Nam Phi, vùng bể Mascarene, Philippines và Úc.
Tham khảo
Thể loại:Antillophos
Tiếng Avar
Phân bố địa lý
Nó chủ yếu được nói ở nước cộng hòa Dagestan ở vùng Kavkaz thuộc Nga và vùng Balaken, Zaqatala tại đông bắc Azerbaijan. Một số người Avar sống tại những khu vực khác của Nga. Có những người sống tại những nước cộng hòa khác thuộc Nga như Chechnya và Kalmykia; tại Gruzia, Kazakhstan, Ukraina, Jordan và vùng duyên hải biển Marmara của Thổ Nhĩ Kỳ. Nó được nói bởi khoảng 762.000 trên toàn cầu. UNESCO xếp tiếng Avar vào loại ngôn ngữ dễ thương tổn.
Tiếng Avar là một trong 6 ngôn ngữ văn học tại Dagestan, tại đây ngôn ngữ này không chỉ được người Avar sử dụng mà còn là ngôn ngữ giao tiếp giữa các dân tộc khác nhau.
Tiếng Avar có hai nhóm phương ngữ chính: miền bắc, bao gồm Khunzakh, Kazbek, Gunib, Gumbet và các phương ngữ khác và miền nam, bao gồm Andalal, Gidatl', Antsukh, Charoda, Tlyarata, Cumada, Cunta và các phương ngữ khác.
Chữ viết
Tiếng Avar có chữ viết từ thế kỷ XV và là một loại chữ cái Gruzia cổ. Từ thế kỷ 17, ngôn ngữ này được viết bằng chữ cái Ả Rập có sửa đổi được gọi là Ajam và vẫn còn được sử dụng cho đến nay. Dưới thời Liên Xô, Ajam bị thay thế bằng chữ cái Latinh vào năm 1928, đến năm 19838 lại đổi sang chữ cái Kirin và dùng nó cho đến ngày nay. Về cơ bản là sử dụng các chữ cái trong tiếng Nga cộng thêm một chữ cái gọi là palochka (gậy, ).
Liên kết ngoài
Thể loại:Ngôn ngữ chủ-tân-động Thể loại:Ngôn ngữ chắp dính
Jalandhar
Jalandhar là một thành phố và là nơi đặt hội đồng thành phố (municipal corporation) của quận Jalandhar thuộc bang Punjab, Ấn Độ.
Địa lý
Jalandhar có vị trí Nó có độ cao trung bình là 229 mét (751 feet).
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Jalandhar có dân số 701.223 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Jalandhar có tỷ lệ 74% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 72%. Tại Jalandhar, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố thuộc bang Punjab
Pluma Hidalgo
Pluma Hidalgo là một đô thị thuộc bang Oaxaca, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 3314 người.
Burbank, Illinois
Burbank là một thành phố thuộc quận Cook, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 28925 người.
Dân số
Dân số qua các năm:
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Illinois Thể loại:Thành phố ở quận Cook, Illinois
Sốt Tonkatsu
nhỏ| [[Tonkatsu thịt lợn ăn kèm sốt tonkatsu ]] Sốt Tonkatsu là một loại sốt dày ăn kèm với tonkatsu, thịt lợn cốt lết Nhật Bản. Nó là một loại nước sốt đặc ( độ nhớt trên 2,0 pascal-giây, theo tiêu chuẩn JAS) loại sốt Worcestershire của Nhật Bản. Như với hầu hết các loại nước sốt Worcestershire của Nhật Bản, nó là món chay và tương tự như nước sốt nâu, với cà chua, mận, chà là, táo, nước chanh, cà rốt, hành tây và cần tây trong các thành phần của nó.
Nước sốt Tonkatsu đầu tiên được sản xuất vào năm 1948 bởi Oliver Sauce Co., Ltd. của tỉnh Hyogo. Mặc dù nhìn chung tương tự như nước sốt nâu truyền thống, nó là món chay. Ví dụ, nhãn hiệu nước sốt tonkatsu của Bull-Dog, được làm từ giấm mạch nha, men, và rau và trái cây xay nhuyễn, bột nhão và chiết xuất. <sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to better sources. (April 2020)">cần nguồn tốt hơn  ]
Tham khảo
Thể loại:Ẩm thực Nhật Bản
Gioan Lữ Bồi Sâm
Tiểu sử
Giám mục Sâm sinh ngày 7 tháng 8 năm 1966 tại Trung Quốc. Sau khoảng thời gian dài tu học, ngày 17 tháng 12 năm 1989, ông được thụ hong chức vị linh mục. Nhận thấy giáo phận Duyện Châu trống tòa từ năm 2005, sau cái chết của Giám mục Tôma Triệu Phượng Ngô, Tòa Thánh cắt cử linh mục Gioan Lữ Bồi Sâm làm Giám mục chính tòa tiếp theo của giáo phận này. Lễ tấn phong cho tân giám mục được cử hành ngày 20 tháng 5 năm 2011.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1966 Thể loại:Giám mục Công giáo Trung Quốc
Lycostomus klapperichi
Lycostomus klapperichi là một loài bọ cánh cứng trong họ Lycidae. Loài này được Kleine miêu tả khoa học năm 1940.
Tham khảo
Thể loại:Lycostomus
Nepal
Nepal (phiên âm tiếng Việt: Nê-pan; नेपाल ), tên chính thức là nước Cộng hoà Dân chủ Liên bang Nepal (सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल Sanghiya Loktāntrik Ganatantra Nepāl), là một quốc gia nội lục tại Nam Á. Dân số quốc gia Himalaya này đạt 26,4 triệu vào năm 2011, sống trên lãnh thổ lớn thứ 93 thế giới. Nepal giáp với Trung Quốc về phía bắc, giáp với Ấn Độ về phía nam, đông và tây. Nepal cách Bangladesh 27 km tính từ mũi đông nam. Nepal đa dạng về địa lý, có các đồng bằng phì nhiêu, các đồi rừng cận núi cao, và có 8 trong số 10 núi cao nhất thế giới, trong đó có núi Everest. Kathmandu là thủ đô và thành phố lớn nhất của Nepal. Nepal là một quốc gia đa dân tộc, tiếng Nepal là ngôn ngữ chính thức.
Lãnh thổ Nepal có lịch sử được ghi nhận từ thời đồ đá mới. Tên gọi "Nepal" xuất hiện lần đầu trong các văn bản từ thời kỳ Vệ Đà, là thời kỳ hình thành Ấn Độ giáo. Vào giữa thiên niên kỷ 1 TCN, người sáng lập Phật giáo là Gautama Buddha sinh tại miền nam Nepal. Nhiều nơi thuộc miền bắc Nepal đan xen với văn hoá Tây Tạng. Thung lũng Kathmandu tại miền trung Nepal có nền văn minh đô thị phức tạp, là trụ sở của liên minh Newar thịnh vượng mang tên Nepal Mandala. Nhánh Himalaya của con đường tơ lụa cổ đại do các thương nhân của thung lũng này chi phối. Đến thế kỷ XVIII, Vương quốc Gorkha thống nhất được Nepal. Triều đại Shah thành lập Vương quốc Nepal và sau đó lập liên minh với Đế quốc Anh, với thực quyền thuộc gia tộc Rana truyền thế nắm chức thủ tướng. Nepal chưa từng bị thuộc địa hóa, song đóng vai trò là vùng đệm giữa Đại Thanh và Ấn Độ thuộc Anh. Trong thế kỷ XX, Nepal kết thúc thế cô lập và tạo dựng quan hệ vững chắc với các cường quốc khu vực. Chế độ nghị viện được thi hành vào năm 1951, song bị quốc vương đình chỉ hai lần vào năm 1960 và 2005. Nội chiến Nepal dẫn đến kết quả là tuyên bố thành lập nước cộng hoà vào năm 2008.
Nepal hiện nay là một nước cộng hoà nghị viện thế tục liên bang, gồm có bảy bang. Nepal là một quốc gia đang phát triển, có chỉ số phát triển con người HDI xếp thứ 144 thế giới vào năm 2016. Quốc gia này có mức độ nghèo đói cao, song tình hình dần cải thiện và chính phủ tuyên bố cam kết đưa quốc gia thoát khỏi tình trạng kém phát triển vào năm 2022. Nepal cũng có tiềm năng khổng lồ về thủy điện để xuất khẩu. Nepal gia nhập Liên Hợp Quốc vào năm 1955, ký kết các hiệp định hữu nghị với Ấn Độ vào năm 1950 và với Trung Quốc vào năm 1960. Nepal là thành viên của Hiệp hội Nam Á vì sự Hợp tác Khu vực (SAARC), Phong trào không liên kết và Sáng kiến Vịnh Bengal. Nepal nổi tiếng với lịch sử các binh sĩ Gurkha, đặc biệt là trong hai thế chiến, và có đóng góp quan trọng trong các hoạt động gìn giữ hoà bình của Liên Hợp Quốc.
Cổ trung đại
thumb|[[Lumbini được cho là nơi sinh của Phật Thích Ca]] Phát hiện được các công cụ đồ đá mới tại thung lũng Kathmandu, chỉ ra rằng loài người sống tại Himalaya ít nhất là 11.000 năm. Lớp cư dân cổ nhất được cho là tổ tiên của người Kusunda hiện nay. Theo Hogdson vào năm 1847, những cư dân ban đầu này có lẽ là gốc Australoid nguyên thủy.
Nepal được đề cập lần đầu trong Atharvaveda Pariśiṣṭa vào cuối thời Vệ Đà khi là một nơi xuất khẩu chăn, và trong Atharvashirsha Upanishad hậu Vệ Đà. Trên cột trụ Allahabad của Samudragupta, Nepal được mô tả là một quốc gia ngoại biên. Skanda Purana có một chương riêng gọi là "Nepal Mahatmya" trong đó giảng giải chi tiết hơn về vẻ đẹp và sức mạnh của Nepal. Nepal cũng được đề cập trong các văn bản Ấn Độ giáo như Narayana Puja. Người nói tiếng thuộc hệ Tạng-Miến có lẽ sống tại Nepal từ 2500 năm trước. Các cư dân ban đầu của Nepal có gốc Dravidia, họ có lịch sử từ đầu thời kỳ đồ đồng tại Nam Á, trước khi các dân tộc Tạng-Miến và Ấn-Arya đến.
Khoảng năm 500 TCN, các vương quốc nhỏ và liên minh các thị tộc xuất hiện tại các vùng phía nam của Nepal. Từ một thực thể trong số đó là Shakya, nổi lên một vị hoàng tử từ bỏ địa vị của mình và trải qua cuộc sống khổ hạn, hình thành Phật giáo, được gọi là Phật Thích Ca (niên đại truyền thống là 563–483 TCN).
Đến năm 250 TCN, các khu vực phía nam nằm dưới ảnh hưởng của Đế quốc Maurya tại Bắc Ấn Độ và nhiều nơi của Nepal sau đó trở thành một nhà nước chư hầu dưới trướng Đế quốc Gupta vào thế kỷ IV. Bắt đầu vào thế kỷ III, Vương quốc Licchavi quản lý thung lũng Kathmandu và khu vực xung quanh miền trung Nepal. Vương triều Licchavi suy thoái vào cuối thế kỷ VIII, có lẽ là do áp lực từ Thổ Phồn, và kế tiếp là một thời kỳ Newar hoặc Thakuri từ năm 879, song không rõ về phạm vi kiểm soát của họ. Trong thế kỷ XI, nó dường như bao gồm cả khu vực Pokhara. Đến cuối thế kỷ XI, miền nam Nepal chịu ảnh hưởng của Vương triều Chalukya tại Nam Ấn Độ. Dưới thời Chalukya, cơ sở tôn giáo của Nepal biến đổi do các quốc vương bảo trợ Ấn Độ giáo thay vì Phật giáo vốn đang thịnh hành.
thumb|Tổ hợp cung điện Basantpur Vào đầu thế kỷ XII, các thủ lĩnh nổi lên tại cực tây Nepal có tên kết thúc bằng hậu tố tiếng Phạn malla ("đô vật"). Các quốc vương này củng cố quyền lực trong hai trăm năm sau đó, cho đến khi vương quốc bị tan rã thành nhiều tiểu quốc. Một triều đại Malla khác bắt đầu với Quốc vương Jayasthiti xuất hiện tại thung lũng Kathmandu vào cuối thế kỷ XIV, và phần lớn miền trung Nepal lại nằm dưới quyền cai trị thống nhất. Năm 1482, vương quốc này bị phân thành ba vương quốc: Kathmandu, Patan, và Bhaktapur.
Vương quốc Nepal
Đến giữa thế kỷ XVIII, một quốc vương người Gurkha là Prithvi Narayan Shah tập hợp thành Nepal ngày nay. Sau một số xung đột đổ máu, ông chinh phục được thung lũng Kathmandu vào năm 1769. Quyền thế của người Gurkha đạt đỉnh khi lãnh thổ của các vương quốc Kumaon và Garhwal tại phía tây đến Sikkim tại phía đông nằm dưới quyền cai trị của Nepal. Ở quy mô tối đa, Đại Nepal mở rộng đến sông Teesta tại phía đông, đến Kangra, qua sông Sutlej tại phía tây cũng như xa về phía nam đến đồng bằng Terai. Tranh chấp lãnh thổ giữa Nepal với Tây Tạng khiến Đại Thanh khởi động Chiến tranh Trung Quốc – Nepal (1788–1789), kết quả quân Nepal bị đẩy lui và phải trả bồi thường cao cho Bắc Kinh.
Chủ nghĩa bè phái trong hoàng tộc dẫn đến một giai đoạn bất ổn. Năm 1846, một âm mưu bị phát giác tiết lộ rằng nữ vương có kế hoạch lật đổ một thủ lĩnh quân sự là Jung Bahadur Kunwar, dẫn đến thảm sát trong triều đình. Jung Bahadur Kunwar thắng lợi và lập ra triều đại Rana. Dưới triều đại này, quốc vương là một nhân vật danh nghĩa, trong khi chức vụ thủ tướng đầy quyền lực và được kế tập. Gia tộc Rana ủng hộ Anh và hỗ trợ người Anh trong Khởi nghĩa Ấn Độ 1857, cũng như trong hai thế chiến. Người Anh trao cho Nepal một số nơi tại khu vực Terai dù cư dân tại đó không phải người Nepal, đây là một cử chỉ hữu nghị do Nepal giúp Anh trấn áp khởi nghĩa tại Ấn Độ. Năm 1923, Anh và Nepal chính thức ký kết một hiệp ước hữu nghị. Chế độ nô lệ bị bãi bỏ tại Nepal vào năm 1924.
Đến cuối thập niên 1940, các phong trào ủng hộ dân chủ và chính đảng mới xuất hiện tại Nepal chỉ trích chế độ chuyên quyền Rana. Trong khi đó, quân đội Trung Quốc xâm chiếm Tây Tạng trong thập niên 1950, Ấn Độ tìm cách đối trọng bằng cách thực hiện các bước đi nhằm khẳng định ảnh hưởng hơn nữa tại Nepal. Ấn Độ bảo trợ cho cựu vương Tribhuvan tái đăng cơ vào năm 1951, và cũng bảo trợ một chính phủ mới gồm hầu hết là thành viên Đảng Đại hội Nepal, do đó kết thúc quyền bá chủ của gia tộc Rana tại Nepal.
Sau nhiều năm tranh chấp quyền lực giữa quốc vương và chính phủ, Quốc vương Mahendra (trị vì 1955–72) bãi bỏ thử nghiệm dân chủ vào năm 1959, và một hệ thống Panchayat không đảng phái được lập ra để quản lý Nepal cho đến năm 1989, khi "Jan Andolan" (Phong trào Nhân dân) buộc Quốc vương Birendra (trị vì 1972–2001) chấp thuận các cải cách hiến pháp và lập một quốc hội đa đảng trong năm 1991. Năm 1991–92, Bhutan trục xuất khoảng 100.000 người gốc Nepal, hầu hết họ đến sống trong các trại tị nạn tại miền đông Nepal.
Cộng hoà
thumb|[[Ram Baran Yadav là tổng thống đầu tiên của Nepal]] Đối diện với phong trào dân chủ vào năm 2006, Quốc vương Gyanendra chấp thuận trao lại quyền chủ quyền cho nhân dân. Hạ nghị viện sau đó bỏ phiếu cắt bớt quyền lực của quốc vương và tuyên bố Nepal là một nhà nước thế tục, kết thúc vị thế vương quốc Ấn Độ giáo. Ngày 28 tháng 12 năm 2007, một dự luật được quốc hội thông qua với nội dung tuyên bố Nepal là một nước cộng hoà liên bang, đồng nghĩa với việc bãi bỏ chế độ quân chủ. Dự luật có hiệu lực vào ngày 28 tháng 5 năm 2008. Đảng Cộng sản Thống nhất Nepal (Maoist) giành nhiều ghế nhất trong bầu cử Hội đồng Lập pháp vào ngày 10 tháng 4 năm 2008, lập ra một chính phủ liên minh. Tháng 10 năm 2015, Bidhya Devi Bhandari trở thành nữ tổng thống đầu tiên của Nepal. Ngày 20 tháng 9 năm 2015, hiến pháp mới được Tổng thống Ram Baran Yadav công bố, hội đồng lập pháp chuyển đổi thành một nghị viện. Theo hiến pháp, Nepal chuyển thành một nước cộng hoà dân chủ liên bang gồm bảy bang.
Ngày 25 tháng 4 năm 2015, một trận động đất mạnh tấn công Nepal. Đến ngày 12 tháng 5, một trận động đất mạnh khác lại tấn công Nepal, chúng khiến hơn 8.500 người thiệt mạng và khoảng 21.000 người bị thương.
Địa lý
thumb|350px|Bản đồ địa hình Nepal. Nepal có lãnh thổ gần giống hình thang, dài 800 km và rộng 200 km, có diện tích 147.181 km². Nepal nằm giữa vĩ tuyến 26° và 31° Bắc, kinh tuyến 80° và 89° Đông. Nepal thường được chia thành ba khu vực địa văn học: núi, đồi và Terai. Các vành đai sinh thái này kéo dài theo chiều đông tây và giao cắt với các hệ thống sông lớn chảy từ bắc xuống nam.
Vùng đồng bằng đất thấp miền nam còn gọi là Terai, nó giáp với Ấn Độ và là bộ phận của rìa phía bắc đồng bằng Ấn-Hằng. Nó hình thành và được tưới tiêu từ ba sông lớn của Himalaya là Kosi, Narayani, và Karnali cũng các sông nhỏ khởi nguồn bên dưới đường tuyết vĩnh cửu. Khu vực này có khí hậu cận nhiệt đới đến nhiệt đới. Khu chân núi ngoại biên nhất mang tên vùng đồi Sivalik hoặc dãy Churia cao từ 700 đến 100m, đánh dấu giới hạn của đồng bằng sông Hằng, tuy nhiên các thung lũng rộng và thấp gọi là các thung lũng Nội Tarai nằm tại một vài nơi về phía bắc của các khu chân núi này.
Vùng Đồi (Pahad) giáp các ngọn núi và độ cao là từ 800m đến 4000m, có khí hậu biến đổi từ cận nhiệt đới ở nơi cao dưới 1.200m đến núi cao ở nơi cao trên 3.600m. Dãy Hạ Himalaya có độ cao 1500m đến 3000m là giới hạn phía nam của vùng này, với các thung lũng sông cận nhiệt đới và "đồi" xen kẽ đến phía bắc của dãy này. Mật độ dân số tại các thung lũng ở mức cao song ít hơn đáng kể ở độ cao trên 2000 m và rất thấp ở độ cao trên 2.500 mét do tuyết thường rơi vào mùa đông.
Khu vực núi (Himal) nằm trên dãy Đại Himalaya, chiếm phần phía bắc của Nepal. Khu vực này có những điểm cao nhất thế giới như núi Everest (Sagarmāthā trong tiếng Nepal) cao 8848 m trên biên giới với Trung Quốc. Bảy trong số 14 đỉnh cao trên 8000 m của thế giới nằm tại Nepal hoặc trên biên giới Nepal-Trung Quốc: Lhotse, Makalu, Cho Oyu, Kangchenjunga, Dhaulagiri, Annapurna và Manaslu. Xói mòn của dãy Himalaya là một nguồn trầm tích rất quan trọng, chảy qua một số sông lớn như sông Ấn, sông Hằng và sông Brahmaputra ra Ấn Độ Dương.
Va chạm giữa tiểu lục địa Ấn Độ và mảng Á-Âu bắt đầu từ kỷ Paleogen và tiếp tục cho đến nay, tạo ra dãy Himalaya và cao nguyên Thanh-Tạng. Nepal nằm hoàn toàn trong đới va chạm này, chiếm phần trung tâm của dãy Himalaya, gần một phần ba chiều dài 2.400 km của dãy núi. Mảng Ấn Độ tiếp tục di chuyển về phía bắc so với châu Á với mức độ khoảng 5 cm mỗi năm. Khi lớp vỏ lục địa của mảng Ấn Độ hút chìm dưới lớp vỏ tương đối yếu của Tây Tạng, nó tạo nên dãy Himalaya.
Nepal có năm vùng khí hậu, đại thể tương ứng theo độ cao. Vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới nằm dưới 1.200 m, vùng ôn đới từ 1.200m đến 2.400m, vùng lạnh từ 2.400m đến 3.600m, vùng cận cực từ 3.600m đến 4.400m, và vùng băng giá trên 4.400m. Nepal có năm mùa: hè, gió mùa, thu, đông và xuân. Dãy Himalaya ngăn gió lạnh từ Trung Á vào mùa đông và tạo thành giới hạn phía bắc của mô hình gió mùa. Nepal từng có rừng bao phủ dày đặc, song phá rừng là một vấn đề lớn tại tất cả các vùng, gây ra xói mòn và suy thoái hệ sinh thái.
Khác biệt đáng kể về độ cao tại Nepal dẫn đến đa dạng về quần xã sinh vật, từ xa van nhiệt đới dọc biên giới với Ấn Độ, đến rừng lá rộng và rừng lá kim cận nhiệt đới tại vùng đồi, đến rừng là rộng và rừng lá kim ôn đới trên sườn của dãy Himalaya, đến các đồng cỏ và vùng cây bụi núi cao cùng đá và băng trên những nơi cao nhất. Tại những nơi có độ cao thấp, có vùng sinh thái xa van và đồng cỏ Terai-Duar, rừng lá rộng cận nhiệt đới Himalaya xuất hiện từ độ cao 500 m đến 1000 m và bao gồm Thung lũng Nội Terai. Rừng thông cận nhiệt đới xuất hiện từ độ cao 1000 m đến 2.000 m. Trên 2000 m, địa lý sinh vật của Nepal về đại thể được phân chia thành đông và tây qua sông Gandaki. Vùng sinh thái phía đông có xu hướng nhiều mưa hơn và phong phú về loài hơn, còn vùng phía tây thì khô hơn và có ít loài hơn. Từ độ cao 1500 m đến 3000 m là rừng lá rộng ôn đới, phân thành vùng phía đông và phía tây. Từ độ cao 3000 m đến 4000 m là rừng lá kim phía đông và phía tây cận cực Himalaya. Dưới 5500 m là cây bụi và bãi cỏ vùng cực phía đông và phía tây Himalaya.
Chính trị
thumb|[[Pushpa Kamal Dahal thuộc Đảng Cộng sản Nepal (Maoist-Trung dung) là thủ tướng trong giai đoạn 2008-2009 và 2016-2017.]] Nepal trải qua biến đổi chính trị nhanh chóng trong những thập niên gần đây. Nepal từng là một quốc gia quân chủ do quốc vương nắm quyền hành pháp, đến năm 1990 do áp lực từ phong trào cộng sản chống chế độ quân chủ chuyên chế, Quốc vương Birendra chấp thuận cải cách chính phủ quy mô lớn và tạo ra một chế độ quân chủ lập hiến. Các chính phủ tại Nepal có xu hướng không ổn định cao độ, bị hạ bệ thông qua sụp đổ nội bộ hoặc quốc vương giải tán nghị viện theo khuyến nghị của thủ tướng; không chính phủ nào tồn tại quá hai năm kể từ năm 1991. Tháng 12 năm 2007, nghị viện lâm thời thông qua một dự luật đưa Nepal thành một nước cộng hoà liên bang, nguyên thủ quốc gia là tổng thống. Bầu cử hội đồng lập hiến được tổ chức vào ngày 10 tháng 4 năm 2008, kết quả là đảng Maoist (tư tưởng Mao Trạch Đông) dành nhiều ghế nhất. Nghị viện mới phê chuẩn dự luật năm 2007 trong phiên họp đầu tiên, và Quốc vương Gyanendra phải rời khỏi vương cung tại Kathmandu vào ngày 11 tháng 6.
Đảng Cộng sản Thống nhất Nepal (Maoist) khi đó lập ra một chính phủ liên minh, thủ tướng là Pushpa Kamal Dahal. Tuy nhiên, căng thẳng chính trị và tranh giành quyền lực tiếp tục tại Nepal. Trong tháng 5 năm 2009, chính phủ do phe Maoist lãnh đạo bị hạ bệ và một chính phủ liên minh khác được thành lập song không có phe Maoist. Madhav Kumar Nepal thuộc Đảng Cộng sản Nepal (Marxist–Leninist Thống nhất) trở thành thủ tướng của chính phủ liên minh. Đến tháng 2 năm 2011, chính phủ của Madhav Kumar bị hạ bệ, và Jhala Nath Khanal cũng thuộc Đảng Cộng sản Nepal (Marxist–Leninist Thống nhất) trở thành thủ tướng. Đến tháng 8 năm 2011, chính phủ của Jhala Nath Khanal bị hạ bệ và Baburam Bhattarai cũng thuộc Đảng Cộng sản Nepal (Maoist) trở thành thủ tướng. Các chính đảng không thể soạn thảo một hiến pháp trong thời gian quy định, dẫn đến giải tán hội đồng lập hiến và mở đường cho cuộc bầu cử mới, Chánh án Khil Raj Regmi trở thành chủ tịch của chính phủ lâm thời. Dưới quyền Regmi, Nepal tổ chức bầu cử hoà bình để chọn hội đồng lập pháp, các thế lực lớn trong hội đồng lập pháp khoá trước là phe Maoist và Madhesi đạt kết quả kém.
Trong tháng 2 năm 2014, sau nhất trí giữa hai chính đảng lớn nhất trong hội đồng lập hiến, Sushil Koirala tuyên thệ nhậm chức thủ tướng của Nepal. Ngày 20 tháng 9 năm 2015, hiến pháp mới được công bố, hội đồng lập pháp chuyển thành một nghị viện, Nepal thực tiễn trở thành một nước cộng hoà dân chủ liên bang gồm bảy bang chưa có tên. Tháng 10 năm 2015, Bidhya Devi Bhandari trở thành nữ tổng thống đầu tiên của Nepal. Khadga Prasad Oli thuộc Đảng Cộng sản Nepal (Maoist-Trung dung) trở thành thủ tướng vào tháng 10 năm 2015. Pushpa Kamal Dahal thuộc Đảng Cộng sản Nepal (Maoist-Trung dung) trở thành thủ tướng vào tháng 8 năm 2016. Sher Bahadur Deuba thuộc Đảng Đại hội Nepal lần thứ tư trở thành thủ tướng vào tháng 6 năm 2017. Khadga Prasad Oli tái nhậm chức thủ tướng vào tháng 2 năm 2018
Chính phủ
Quyền lực hành pháp thuộc về Hội đồng Bộ trưởng, tổng thống sẽ bổ nhiệm thủ lĩnh của chính đảng chiếm đa số trong hạ nghị viện làm thủ tướng, người này đứng đầu Hội đồng bộ trưởng. Quyền lực hành pháp cấp tỉnh thuộc về Hội đồng Bộ trưởng cấp tỉnh, tỉnh tưởng thi hành quyền hành pháp trong trường hợp không có tổ chức hành pháp khi có tình huống khẩn cấp hoặc thực thi lệnh của liên bang. Mỗi tỉnh sẽ có một tỉnh trưởng, người này là đại biểu của chính phủ liên bang do tổng thống bổ nhiệm. Tỉnh trưởng sẽ bổ nhiệm thủ lĩnh của đảng chiếm đa số trong hội đồng cấp tỉnh làm thủ hiến và người này đứng đầu Hội đồng bộ trưởng cấp tỉnh.
Nghị viện liên bang gồm có hai viện là Chúng nghị viện (House of Representatives) tức hạ viện, và Quốc hội (National Assembly) tức thượng viện. Chúng nghị viện sẽ có nhiệm kỳ 5 năm, trừ khi bị giải tán trước thời hạn. Chúng nghị viện gồm 275 đại biểu, trong đó 165 đại biểu được bầu ra từ 165 khu vực bầu cử phân theo địa lý và dân số, theo thể thức đa số đơn thuần; 110 đại biểu được bầu theo hệ thống đại diện tỷ lệ, do cử tri bầu theo danh sách đảng. Nhiệm kỳ của thành viên Quốc hội là sáu năm, gồm có 59 thành viên. Trong đó 56 người được bầu từ cử tri đoàn gồm thành viên hội đồng cấp tỉnh, chủ tịch cùng phó chủ tịch các làng và thị trưởng cùng phó thị trưởng, mỗi tỉnh đều có tám đại biểu, trong đó ít nhất phải có ba nữ giới, một người Dalit (tiện dân), một đại biểu khuyết tật hoặc thiểu số. Ba thành viên còn lại của Quốc hội do tổng thống bổ nhiệm theo khuyến nghị của chính phủ, và phải có ít nhất là một nữ giới.
Quyền lực tư pháp tại Nepal do các toà án và thể chế tư pháp khác thi hành, phù hợp với các điều khoản trong hiến pháp, các pháp luật và nguyên tắc tư pháp được công nhận khác. Hệ thống toà án Nepal gồm có Toà án tối cao, Toà án cấp cao, Toà án cấp huyện.
Ngoại giao - Quốc phòng
Lục quân Nepal bao gồm cả Cục Hàng không Lục quân. Lực lượng cảnh sát Nepal là lực lượng dân sự còn Lực lượng Quân cảnh Nepal là lực lượng bán vũ trang. Phục vụ quân đội là tình nguyện, tuổi tối thiểu tuyển quân là 18. Phần lớn thiết bị quân sự được nhập khẩu từ Ấn Độ. Hoa Kỳ từng cung cấp các loại vũ khí như M16, M4 cho Nepal để chiến đấu với phiến quân cộng sản (Maoist). Súng trường tiêu chuẩn của Lục quân Nepal là Colt M16. Theo quy định từ năm 2013 của Lục quân Nepal, nữ binh sĩ bị ngăn việc tham gia trong tình huống chiến đấu và chiến đấu tại tiền tuyến chiến tranh. Tuy nhiên, họ được phép tham gia lục quân trong các lĩnh vực như tình báo, bộ chỉ huy, tín hiệu.
Hành chính
thumb|350px|Đơn vị hành chính của Nepal (tỉnh và huyện).
Tính đến năm 2015, Nepal được chia thành 7 tỉnh và 75 huyện. Tồn tại bốn đô thị, 13 phó đô thị, 246 hội đồng đô thị và 481 hội đồng làng chính thức. Hiến pháp trao 22 quyền lực tuyệt đối cho các đơn vị địa phương, và họ chia sẻ 15 quyền nữa với chính phủ trung ương và cấp tỉnh.
Tỉnh Số 3
Tỉnh Số 4
thumb| làng [[Tangbe, huyện Mustang (huyện)|]] Tỉnh Số 5
Tỉnh Số 7
Kinh tế
thumb|left|Ruộng bậc thang tại Nepal GDP danh nghĩa của Nepal vào năm 2016 là hơn 24 tỷ USD. Năm 2010, nông nghiệp chiếm 36,1%, dịch vụ chiếm 48,5%, và công nghiệp chiếm 15,4% GDP của Nepal. Trong khi phần đóng góp của nông nghiệp và công nghiệp đang thu hẹp, thì đóng góp của lĩnh vực dịch vụ lại gia tăng.
76% lực lượng lao động nằm trong lĩnh vực nông nghiệp, tiếp đến là dịch vụ với 18% và chế tạo cùng thủ công nghiệp chiếm 6%. Nông sản chủ yếu được trồng tại khu vực Terai giáp với Ấn Độ, gồm có trà, gạo, ngô, lúa mì, mía, các loại củ, sữa, và thịt trâu. Công nghiệp chủ yếu liên quan đến chế biến nông sản, gồm có đay, mía, thuốc lá và ngũ cốc. Nepal thiếu hụt nghiêm trọng lao động có kỹ năng.
Tăng trưởng kinh tế của Nepal tiếp tục bị ảnh hưởng bất lợi do biến động chính trị. Tuy thế, tăng trưởng GDP thực được ước tính là gần 5% năm 2011–2012, cao hơn 3,5% năm 2010–2011. Nguồn gốc tăng trưởng gồm có nông nghiệp, xây dựng, tài chính và các ngành dịch vụ khác. Đóng góp của tiêu thụ cho tăng trưởng được thúc đẩy từ kiều hối. Kiều hối được ước tính tương đương 25–30% GDP (2012). Lạm phát năm 2012 giảm xuống mức thấp là 7% trong ba năm tính đến 2012. Đồng rupee Nepal gắn với rupee Ấn Độ theo tỷ giá hối đoái 1,6 trong nhiều năm. Kể từ khi nới lỏng kiểm soát tỷ giá vào đầu thập niên 1990, thị trường chợ đen về trao đổi ngoại tệ đã biến mất.
Nepal có cảnh quan ngoạn mục, có văn hoá đa dạng và kỳ lạ nên có tiềm năng đáng kể về du lịch, song tăng trưởng trong lĩnh vực này bị cản trở do bất ổn chính trị và hạ tầng yếu kém. Mặc dù vậy, trong năm 2012 lượng du khách quốc tế đến Nepal đạt 598.204, tăng 10% so với năm trước. Du lịch đóng góp gần 3% cho GDP quốc gia vào năm 2012 và là nguồn thu nước ngoài lớn thứ nhì sau kiều hối.
Một hiệp định kinh tế lâu năm củng cố quan hệ mật thiết với Ấn Độ. Nepal nhận viện trợ nước ngoài từ Anh, Ấn Độ, Nhật Bản, Hoa Kỳ, EU, Trung Quốc, Thụy Sĩ và các quốc gia Scandinavia.
Hàng hoá xuất khẩu chính của Nepal là thảm, quần áo, gai dầu, hàng da thuộc, hàng đay và ngũ cốc. Hàng hoá nhập khẩu chính là vàng, máy móc và thiết bị, sản phẩm dầu mỏ và phân bón. Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ và Đức là các đối tác xuất khẩu chính. Liên minh châu Âu là khách hàng lớn nhất của quần áo may sẵn từ Nepal. Các đối tác nhập khẩu quan trọng của Nepal là Ấn Độ, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Trung Quốc.