cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Quan hệ Israel – Thổ Nhĩ Kỳ
Du lịch
Thổ Nhĩ Kỳ là một điểm đến du lịch quan trọng đối với người Israel. Istanbul có chuyến bay 90 phút từ Tel Aviv. Không có thị thực được yêu cầu cho người Israel đến thăm Thổ Nhĩ Kỳ, trong khi công dân Thổ Nhĩ Kỳ có hộ chiếu thông thường cần thị thực trước khi đi du lịch Israel. Trong năm 2008, trước Chiến tranh Gaza 2008-09, 560.000 người Israel đã đi nghỉ ở Thổ Nhĩ Kỳ, theo các quan chức du lịch Israel. Vào tháng 10 năm 2010, Bộ trưởng Du lịch Israel Stas Misezhnikov đã khuyến khích người Israel tẩy chay Thổ Nhĩ Kỳ như một điểm nghỉ mát để đáp lại lập trường của Thổ Nhĩ Kỳ trên Gaza. Số lượng khách du lịch Israel ở Thổ Nhĩ Kỳ giảm xuống 300.000 trong năm 2009 và 110.000 trong năm 2010; nó đã giảm thêm xuống còn khoảng 62.000 trong khoảng từ tháng 1 đến tháng 8 năm 2011. Theo Bộ Văn hóa và Du lịch Thổ Nhĩ Kỳ, tỷ lệ của Israel trong tổng du lịch của Thổ Nhĩ Kỳ đã giảm từ 3% xuống 0,05%. Số lượng khách du lịch Ả Rập ở Thổ Nhĩ Kỳ, ngược lại, tăng lên khoảng 1,4 triệu khách trong phần đầu năm 2011, tăng vọt từ khoảng 912.000 trong cả năm 2009. Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan tuyên bố vào tháng 6 năm 2012: "Chúng tôi không cần khách du lịch Israel. Chúng tôi đã lấp đầy thành công địa điểm của họ".
Tuy nhiên, du lịch đến Antalya đã tăng hơn 20% từ tháng 9 năm 2010 đến tháng 9 năm 2011 và số lượng du khách Israel đến Istanbul đã tăng 13%, vẫn thấp hơn so với các đỉnh trước đó. Hãng hàng không Thổ Nhĩ Kỳ đã giảm số lượng chuyến bay hàng tuần đến Israel khoảng một nửa trong năm 2010. Năm 2011, các hãng hàng không điều lệ của Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt đầu cắt giảm các chuyến bay hàng tuần trên các tuyến đến và đi từ Israel trong bối cảnh khủng hoảng trong quan hệ giữa hai quận và sự suy giảm trong các ngày lễ Thổ Nhĩ Kỳ của Israel. Nó cũng nổi lên rằng El Al Israel Airlines có kế hoạch dự phòng sẽ giải quyết khả năng Thổ Nhĩ Kỳ sẽ cấm tàu ​​sân bay Israel vượt qua lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, Cơ quan Hàng không Israel đã thông báo rằng vào năm 2013 và 2014, Hãng hàng không Thổ Nhĩ Kỳ đã bay nhiều hành khách đến và đi từ Israel hơn bất kỳ hãng hàng không nước ngoài nào khác.
Hỗ trợ trong thiên tai
Sau trận động đất ở Izmit năm 1999, Israel đã hỗ trợ các nỗ lực tìm kiếm và cứu hộ và thành lập các bệnh viện tạm thời. Nhóm Israel bao gồm hàng trăm nhân viên từ nhóm SAR IDF, nhân viên y tế, bác sĩ phẫu thuật và nhân viên hành chính. Nhóm nghiên cứu là một trong những đội quốc tế lớn nhất hỗ trợ trong thảm họa (đã cướp đi hơn 17.000 sinh mạng) và vẫn hoạt động trong nhiều tuần. Một trong những hình ảnh mang tính biểu tượng của thảm họa là một "chú chó cứu hộ của Israel với một ngôi sao David màu đỏ đánh hơi qua các mảnh vỡ ở thành phố cảng bị tàn phá của Gô-loa".
Trong vụ cháy rừng núi Carmel năm 2010, Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những quốc gia đầu tiên gửi viện trợ cho Israel. Thổ Nhĩ Kỳ đã gửi hai máy bay chữa cháy, bắt đầu dập tắt đám cháy vào đầu giờ ngày 3 tháng 12.
Đại sứ quán, lãnh sự quán
- Tại Thổ Nhĩ Kì :
- Tại Isarel :
Nephrotoma distans
Nephrotoma distans là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Nephrotoma
Curimus interstitialis
Curimus interstitialis là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1881.
Tham khảo
Thể loại:Curimus
Chung kết UEFA Champions League 2005
thumb|left|[[Sân vận động Olympic Atatürk nơi diễn ra trận chung kết]] Trận chung kết UEFA Champions League năm 2005 là trận chung kết thứ mười ba của UEFA Champions League và là trận chung kết thứ năm mươi của Cúp C1 châu Âu. Đây là trận đấu giữa Liverpool của Anh và A.C. Milan của Ý trên Sân vận động Olympic Atatürk ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 24 tháng 5 năm 2005. Đây là lần thứ 6 vào chung kết và lần đầu tiên kể từ thảm hoạ Heysel của Liverpool. Còn với AC Milan, đội đã vô địch 6 lần, đây là lần thứ 2 trong 3 năm họ được vào chung kết.
AC Milan vượt lên dẫn trước trong hiệp một nhờ 1 bàn thắng của Paolo Maldini và 2 bàn của Hernán Crespo. Nhưng Liverpool đã vùng lên trong hiệp 2 và ghi liền 3 bàn trong 6 phút bởi Steven Gerrard, Vladimír Šmicer và Xabi Alonso. Kết quả này đã đưa 2 đội tới hiệp phụ và cả loạt luân lưu 11m và cú đá hỏng quyết định của Andriy Shevchenko đã khiến AC Milan bị tuột mất chức vô địch vào tay Liverpool qua đó họ có lần thứ 5 lên ngôi ở cúp C1. Đây được đánh giá là trận đấu hay nhất trong lịch sử cúp C1. Nó được so sánh như một "đêm kỳ diệu ở Istanbul".
Đường đến trận chung kết
Liverpool được vào vòng sơ loại thứ 3 cúp C1 với tư cách là đội đứng thứ 4 Premier League mùa giải 2003–04.Họ phải đối đầu với Grazer AK của Áo. Ở lượt đi ở sân khách, họ thắng 2–0 với 2 bàn của đội trưởng Steven Gerrard. Còn ở lượt về, họ thua 1–0 ở sân Anfield nhưng vẫn được vào vòng bảng do thắng với tỉ số 2–1 chung cuộc. Còn với AC Milan họ được vào thẳng vòng bảng với tư cách là đương kim vô địch Serie A.
chú thích
Chung kết UEFA Champions League Chung kết UEFA Champions League 2005 Champions League 2005 R5 Chung kết UEFA Champions League 2005 Chung kết UEFA Champions League Chung kết Cúp C1 châu Âu 2005
Oberhausen an der Nahe
Oberhausen an der Nahe là một đô thị thuộc huyện Bad Kreuznach trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Oberhausen an der Nahe có diện tích 3,31 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 412 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Bad Kreuznach
Oberstreit
Oberstreit là một đô thị thuộc huyện Bad Kreuznach trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Oberstreit có diện tích 1,01 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 264 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Bad Kreuznach
Sânmartin, Bihor
Sânmartin là một xã thuộc hạt Bihor, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 7886 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Bihor
Tomakomai, Hokkaidō
Tomakomai (苫小牧市) là một thành phố thuộc tỉnh Hokkaidō, Nhật Bản.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố tỉnh Hokkaidō
Ustersbach
Ustersbach là một đô thị tại huyện Augsburg bang Bayern nước Đức. Đô thị Ustersbach có diện tích 11,14 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1172 người. Đô thị này tọa lạc khoảng 20 km về phía tây của Augsburg
Nephrotoma dodabettae
Nephrotoma dodabettae là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Coelioxys rufa
Coelioxys rufa là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1922.
Nephrotoma dodabettae
Tham khảo
Thể loại:Nephrotoma
El Ejido
El Ejido là một đô thị thuộc tỉnh Almería, ở cộng đồng tự trị Andalusia, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 227 km², dân số năm 2005 là 68.828 người.
Biến động dân số
Nguồn: INE (Tây Ban Nha)
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị ở Almería
Kawthaung
Trong thời kỳ Anh chiếm đóng Miến Điện từ năm 1824 đến 1948, khu vực này được gọi là Điểm Chiến thắng  (Victoria Point).
Kawthaung nằm trên bờ tây bắc của cửa Sông Kraburi (tên tiếng Thái: Maenam Kraburi). Tại đây có sân bay Kawthaung.
Haplochromis rubripinnis
Lithochromis rubripinnis là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.
Kawthaung
Cửa khẩu Kawthaung thông thương với Cửa khẩu Ranong ở thị xã Ranong ở bờ nam Sông Kraburi. Thị xã Ranong là thủ phủ tỉnh Ranong và huyện Mueang Ranong, Thái Lan.
Kawthaung bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi thảm họa sóng thần ngày 26/12/2004 trong số các thành phố ở Myanmar.
Haplochromis rubripinnis
Tham khảo
Thể loại:Động vật Tanzania Thể loại:Haplochromis Thể loại:Động vật đặc hữu Tanzania Thể loại:Loài ít quan tâm
Kawthaung
thumb|left|Kawthaung ban đêm thumb|left|Cửa khẩu Kawthaung
Liên kết ngoài
Thể loại:Cửa khẩu Myanmar Thể loại:Biên giới Myanmar-Thái Lan
Nguyễn
Nguyễn (đôi khi viết tắt Ng̃) là họ của người Á Đông. Họ Nguyễn là họ người phổ biến nhất của người Việt. Họ Nguyễn cũng xuất hiện tại Triều Tiên và Trung Quốc dù ít phổ biến hơn. Trong tiếng Triều Tiên, họ này đọc là Won hay Wan (원 hay 완).
Độ phổ biến
Theo nhiều cuộc điều tra dân số năm 2022 họ Nguyễn có tới 90 triệu người trên toàn thế giới, vào năm 2023 là trên 100 triệu người. Đây là họ có số người nhiều nhất ở Việt Nam (khoảng 40%), nhiều thứ 4 trên thế giới chỉ đứng sau họ Lý và họ Vương, Trương của Trung Quốc vào năm 2002. Ngoài Việt Nam, họ này cũng phổ biến ở những nơi có người Việt định cư. Tại Úc, họ này đứng thứ 7 và là họ không bắt nguồn từ Anh phổ biến nhất. Tại Pháp, họ này đứng thứ 54. Tại Hoa Kỳ, họ Nguyễn được xếp hạng thứ 57 trong cuộc Điều tra Dân số năm 2000, nhảy một cách đột ngột từ vị trí thứ 229 năm 1990, và là họ gốc thuần Á châu phổ biến nhất. Tại Na Uy họ Nguyễn xếp hạng thứ 73 và tại Cộng hòa Séc nó dẫn đầu danh sách các họ người ngoại quốc.
Truyền thống dòng tộc
nhỏ|Khánh thành nhà thờ dòng tộc Nguyễn Thành ở huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng Trong giai đoạn đương đại, dòng tộc họ Nguyễn ở các nước, đặc biệt tại Việt Nam và Trung Quốc có xu hướng gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống, với mục tiêu cao nhất là gắn kết các chi tộc từ khắp nơi trên thế giới với nhau. Một số hoạt động truyền thống có thể kể đến, như: xây dựng ngày giỗ Tổ dòng tộc, chi tộc ; lập Quỹ khuyến học; dựng văn bia, nhà truyền thống ; các hoạt động văn hóa - văn nghệ... Ở một số nơi của Việt Nam, các thế hệ dòng tộc họ Nguyễn lập thành các Nhà thờ Tổ dòng họ với quy mô thành viên đến hàng ngàn người từ khắp các tỉnh, thành và hải ngoại về nước tụ họp trong ngày giỗ Tổ.
Bosentan
Bosentan có sẵn dưới dạng viên nén bao phim (62,5 mg hoặc 125 mg) hoặc dưới dạng viên nén phân tán cho hỗn dịch uống (32 mg). Các viên nén phân tán nên được phân tán trong một lượng nước nhỏ trước khi dùng.
Sử dụng trong y tế
Bosentan được sử dụng để điều trị cho người bị tăng áp lự̣̣c động mạch phổi vừa phải và để giảm số lượng loét kỹ thuật số - vết thương hở đặc biệt là ở đầu ngón tay và ít phổ biến hơn ở đốt ngón tay - ở những người bị xơ cứng hệ thống.
Trần Năng
Trần Năng (sinh 1445) là tả thị lang bộ Lại thời Lê sơ đậu hoàng giáp năm 1493. Ông được truy tặng thượng thư bộ Lễ sau khi qua đời.
Bosentan
Sử dụng trong y tế
Bosentan gây hại cho thai nhi và phụ nữ mang thai không được dùng thuốc và phụ nữ không được mang thai trong khi dùng thuốc (Mang thai loại X). Nó có thể làm cho các biện pháp tránh thai nội tiết tố không hiệu quả vì vậy các hình thức kiểm soát sinh sản khác phải được sử dụng.
Trần Năng
Thân thế
Trần Năng là người Quan Sơn, huyện Thanh Lâm (Hải Dương).
Bosentan
Sử dụng trong y tế
Ở Mỹ, thuốc chỉ có sẵn từ các bác sĩ tuân theo chiến lược đánh giá và giảm thiểu rủi ro do FDA ủy quyền (REMS) liên quan đến rủi ro đối với thai nhi và nguy cơ gây tổn thương gan. Bác sĩ phải ghi nhận thử thai âm tính cho phụ nữ trước khi kê đơn thuốc, tư vấn về biện pháp tránh thai và làm xét nghiệm thai thường xuyên. Vì có nguy cơ cao Bosentan gây tổn thương gan, kế hoạch REMS cũng yêu cầu xét nghiệm trước đối với transaminase tăng cao và xét nghiệm thường xuyên trong khi thuốc đang được sử dụng. Bosentan cũng chống chỉ định ở những bệnh nhân dùng glyburide do tăng nguy cơ tăng men gan và tổn thương gan khi hai chất này được dùng cùng nhau.
Trần Năng
Sự nghiệp
Ông đỗ hoàng giáp khoa Quý Sửu niên hiệu Hồng Đức năm 1493 khi 49 tuổi. Trần Năng làm quan đến chức Lại bộ tả thị lang. Ông qua đời vào năm Thống Nguyên, được cho là vì sự kiện vua Lê Chiêu Tông bị Mạc Đăng Dung giết năm 1526. Sau khi chết ông được truy tặng chức thượng thư bộ Lễ.
Bosentan
Tác dụng phụ
Ngoài nguy cơ gây dị tật bẩm sinh và tổn thương gan, Bosentan có nguy cơ cao gây phù, tắc tĩnh mạch phổi, giảm số lượng tinh trùng và giảm hemoglobin và hematocrit.
Trần Năng
Gia đình
Trần Năng có em là Trần Sùng Dĩnh, đã đỗ trạng nguyên.
Bosentan
Tác dụng phụ
Các tác dụng phụ rất phổ biến (xảy ra ở hơn 10% số người) bao gồm đau đầu, tăng transaminase và phù. Các tác dụng phụ thường gặp (từ 1% đến 10% ở người) bao gồm thiếu máu, giảm huyết sắc tố, phản ứng quá mẫn, viêm da, ngứa, nổi mẩn, đỏ da, đỏ bừng, ngất, tim đập nhanh, huyết áp thấp, nghẹt mũi, bệnh trào ngược dạ dày và tiêu chảy.
Trần Năng
Thư mục
Thể loại:Sinh năm 1445 Thể loại:Người họ Trần tại Việt Nam Thể loại:Hoàng giáp Việt Nam Thể loại:Quan lại nhà Lê sơ Thể loại:Thượng thư Việt Nam Thể loại:Người Hải Dương
Bosentan
Lịch sử
Nó đã được phê duyệt cho PAH ở Mỹ vào năm 2001 và ở châu Âu vào năm 2002.
Vào năm 2013, doanh số bán hàng của Bosentan trên toàn thế giới là 1,57 tỷ đô la. Các bằng sáng chế về Bosentan bắt đầu hết hạn vào năm 2015.
Tham khảo
Thể loại:Alcohol bậc một Thể loại:Ether phenol
Ensemble Studios
Ensemble Studios là một nhà phát triển trò chơi điện tử ban đầu do Tony Goodman, Rick Goodman và John Boog-Scott thành lập vào năm 1995 như một công ty độc lập, nhưng về sau bị Microsoft mua lại vào năm 2001 và hoạt động như một studio nội bộ cho đến chính thức tan rã năm 2009. Ensemble đã phát triển nhiều tựa game chiến lược thời gian thực, bao gồm loạt game Age of Empires, Age of Mythology và Halo Wars. Ngoài ra để phát triển trò chơi, Ensemble Studios đã tạo Genie Engine được dùng trong Age of Empires, Age of Empires II: The Age of Kings, và Star Wars: Galactic Battlegrounds.
Game
Ensemble Studios đã phát triển loạt game thuộc thể loại chiến lược thời gian thực Age of Empires, bao gồm Age of Empires, Age of Empires II: The Age of Kings, Age of Empires III. Ngoài ra Họ còn phát hành Age of Mythology, một sản phẩm phụ từ dòng game gốc. Các bản mở rộng cũng được phát hành cho tất cả các phiên bản của họ bao gồm hai bản cho Age of Empires III. Lần phát hành cuối cùng của họ là tựa game chiến lược thời gian thực gọi là Halo Wars cho hệ máy Xbox 360.
Kết thúc và di sản
Ngày 9 tháng 9 năm 2008, Có tin báo rằng Ensemble sẽ đóng cửa sau khi phát hành trò Halo Wars. Theo nhiều báo cáo độc lập, tất cả các nhân viên không cần thiết đều bị sa thải và các nhân viên còn lại được khích lệ cho đến khi hoàn thành dự án. Microsoft đã phát hành một bản báo cáo nội bộ vào ngày 10 tháng 9 năm 2008 mà sau đó đã bị lộ ra ngoài.
Theo báo cáo trên blog của Ensemble Studio vào cuối năm 2008, công ty sẽ đóng cửa vào ngày 29 tháng 1 năm 2009. Cũng có tin nói rằng có ít nhất hai studio mới đang được hình thành bởi các nhân viên cũ của Ensemble Studio.
Vào tháng 2 năm 2009, người đứng đầu cũ của Ensemble Studios Tony Goodman đã bắt đầu thành lập một studio độc lập là Robot Entertainment và một số nhân viên hiện có đã được giao những vị trí trong công ty này.
Tiếp theo sự thành lập của Robot Entertainment, nhà sản xuất cũ của Ensemble Studios David Rippy đã bắt đầu thành lập một studio độc lập là Bonfire Studios, bao gồm toàn bộ các nhân viên cũ của Ensemble. Bonfire về sau được đổi tên thành Zynga Dallas thông qua việc hãng Zynga mua lại và chỉ phát hành một game duy nhất như một công ty độc lập.
Vào năm 2008, một studio thứ ba gọi là Newtoy, Inc. Được tạo ra bởi các nhà phát triển từ Ensemble, hãng đã phát hành Chess With Friends cho iPhone vào tháng 11 năm 2008, và Words With Friends vào tháng 8 năm 2009. Newtoy cũng Zynga được mua lại và đổi tên thành Zynga With Friends, một biệt danh cho sự thành công của Newtoy với loạt game With Friends. Newtoy phát hành hai game trong khi họ vẫn độc lập.
Vào tháng 3 năm 2009, một studio thứ tư là Windstorm Studios đã được công bố, do Monk Dusty thành lập theo kiểu công ty một thành viên. Dusty Monk về sau đã đóng cửa studio này vào ngày 21 tháng 3 năm 2012 và gia nhập vào Robot Entertainment với những đồng nghiệp cũ của ông.
Liên kết ngoài
Thể loại:Công ty có trụ sở tại Dallas Thể loại:Công ty giải thể năm 2009 Thể loại:Công ty thành lập năm 1995 Thể loại:Công ty phát triển trò chơi điện tử Thể loại:Công ty trò chơi điện tử Mỹ
Curimus lariensis
Curimus lariensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Villa & Villa miêu tả khoa học năm 1833.
Tham khảo
Thể loại:Curimus
Mơ Armenia
Mơ Armenia, mơ tây, mơ hạnh hay hạnh (tên khoa học Prunus armeniaca L., do được trồng phổ biến ở Armenia cổ đại) là một loài thực vật thuộc chi Prunus. Các nghiên cứu về di truyền chỉ ra Trung Á là trung tâm nguồn gốc của loài này. Nó được trồng rộng rãi ở nhiều nước và đã lan ra tự nhiên ở nhiều nơi. Tên armeniaca đề cập đến đất nước Armenia ở phía tây châu Á.
Tên gọi
Tên gọi của loài thực vật này theo tiếng Anh là apricot, tiếng Pháp: abricotier, Hán văn là 杏 hoặc 杏子 (pinyin: xìngzi, tiếng Nhật: アンズ anzu, Hán-Việt: hạnh tử). Từ apricot của tiếng Anh và abricotier của tiếng Pháp thường dịch sang tiếng Việt là "mơ".
Mô tả
nhỏ|trái|Hoa hạnh (Apricot blossom) ở [[Kashmir.]] thumb|left|Trái chưa chín. Mơ Armenia là một loại cây gỗ nhỏ, cao khoảng 8-12 mét (26–39 ft), với đường kính thân cây có thể lên đến 40 cm (16 inch), tán rậm rạp. Các lá cây hình trứng, dài khoảng 5–9 cm (2,0-3,5 inch) và rộng 4–8 cm (1,6-3,1 inch), đầu nhọn và mép có răng cưa mịn. Hoa thường có đường kính 2-4,5 cm (0,8-1,8 inch) với năm cánh hoa màu trắng hoặc trắng phớt hồng, hoa mọc đơn lẻ hoặc từng đôi vào đầu mùa xuân trước khi trổ lá. Quả là một quả hạch tương tự như một quả đào nhỏ, đặc biệt rất giống quả mơ ta nhưng thường lớn hơn với đường kính 1,5-2,5 cm (0,6-1,0 inch) (có thể lớn hơn trong một số giống hiện đại), có màu sắc từ màu vàng đến màu da cam và thường có màu đỏ ở phía bên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Bề mặt của quả nhẵn hoặc có lông mịn. Thịt quả mơ Armenia thường có hương vị chua ngọt. Hạt sần sùi, mịn, với ba gờ chạy dọc xuống.
Hạt rất dễ được tách rời khỏi thịt quả, đây là một trong những đặc điểm để phân biệt quả của mơ Armenia và mơ ta (mơ Nhật Bản).
Tại châu Âu, mùa thu hoạch bắt đầu khá sớm. Quả mơ tại Trung Âu được thu hoạch từ giữa tháng Bảy đến cuối tháng Tám. Tại khu vực phía nam Địa Trung Hải, các loại trái mơ đầu tiên được thu hoạch từ cuối tháng Năm và kết thúc vào tháng Chín. sau đó mơ chủ yếu đến từ nước ngoài châu Âu từ giữa tháng 12 và tháng Ba.
Các giống
nhỏ|phải|Quả mơ Armenia bổ đôi Theo Danh mục loài và Flora of China, có sáu giống Mơ Armenia:
Mơ ở Việt Nam hay mơ ta là loài thực vật khác, có tên khoa học là Prunus mume Siebold & Zucc., tên thông dụng trong tiếng Anh là Japanese apricot, Chinese plum hoặc Ume. Hai loài P. mume (mơ ta) và P. armeniaca (mơ tây) là loài cận chủng, hình dáng quả và lá cũng rất giống nhau, tuy nhiên có thể phân biệt qua đặc điểm hoa, thành phần dinh dưỡng của quả, hạt, công dụng sử dụng trong ngành thực phẩm và y học và một số đặc điểm đặc trưng khác. Để tránh sự nhầm lẫn với mơ ta (Prunus mume) hoặc hạnh đào (Prunus dulcis).
Nguồn gốc, thuần hóa và lan tỏa
Theo nhà thực vật học Liên Xô Nikolai Vavilov, trung tâm nguồn gốc của Mơ Armenia là Trung Á, nơi quá trình thuần hóa của nó diễn ra, và Trung Quốc là một trung tâm thuần hóa khác. Giả thuyết của ông đã được xác nhận bởi các nghiên cứu di truyền.
Có ít nhất ba sự kiện thuần hóa độc lập trong lịch sử của Mơ Armenia: Mơ được trồng lan tỏa về phía tây theo hai con đường chính: một là Trung Á đến Tây Á rồi đến Địa Trung Hải, Châu Âu và Châu Phi, và hai là Trung Á đến lục địa Châu Âu. Ngoài ra, mơ được trồng từ Nhật Bản đã đóng góp một phần nhỏ đến Địa Trung Hải, Châu Âu.
Lịch sử trồng trọt
Quả mơ được biết đến ở Armenia từ thời cổ đại, chúng đã được trồng ở đó lâu đến nỗi trước đây người ta cho rằng nó có nguồn gốc từ đó. Một cuộc khai quật khảo cổ học tại Garni thuộc Armenia đã tìm thấy hạt giống cây mơ ở một địa điểm thời kỳ Chalcolithic. Tên khoa học của nó là Prunus armeniaca (mơ Armenia) xuất phát từ giả định đó. Ví dụ như, nhà trồng trọt người Bỉ Baron de Poerderlé, ghi chép vào những năm 1770, đã khẳng định, "Cet arbre tire son nom de l'Arménie, province d'Asie, d'où il est originaire et d'où il fut porté en Europe ..."..."("cây này lấy tên từ Armenia, vùng đất của Châu Á, nơi nó bắt nguồn, và từ khi nào nó được đưa đến Châu Âu ... "). Một lượng lớn mơ, khoảng 50 giống, được trồng ở Armenia ngày nay.
Mơ đã được trồng ở Trung Quốc từ năm 1000 trước Công nguyên. Bắt đầu từ khoảng thế kỷ thứ bảy, mơ ở Trung Quốc đã được bảo quản bằng nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm ướp muối, hun khói, và sấy khô phổ biến hơn. Hồ Bắc được chú ý đến với những quả mơ hun khói đen.
Việc nó đến Hy Lạp là do Alexander Đại đế.
Một bài báo về việc trồng mơ ở Andalusia của Tây Ban Nha được đăng trong tác phẩm nông nghiệp thế kỷ 12 của Ibn al-'Awwam, Book on Agriculture.
Ở Anh vào thế kỷ 17, dầu mơ được sử dụng trong các phương pháp điều trị bằng thảo dược nhằm chống lại các khối u, sưng và loét. Vào thế kỷ đo, những người định cư ở Anh đã mang mơ đến các thuộc địa của Anh ở Tân Thế giới. Hầu hết sản lượng mơ hiện đại của Mỹ xuất phát từ cây con do các nhà truyền giáo Tây Ban Nha mang đến Bờ Tây. Hầu như tất cả sản xuất mơ thương mại của Hoa Kỳ đều ở California, một số ít ở Washington và Utah.
Sản xuất
phải|500px|thumb|Sản xuất mơ Armenia năm 2012
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật Azerbaijan Thể loại:Thực vật Armenia Thể loại:Thực vật châu Á Thể loại:Thực vật Thổ Nhĩ Kỳ Thể loại:Thực vật Trung Quốc V A Thể loại:Trái cây có nguồn gốc Châu Á Thể loại:Thực vật vườn châu Á Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1753
Danh sách diễn viên Phần Lan
Dưới đây là danh sách diễn viên quốc tịch Phần Lan, tên được sắp xếp theo bảng chữ cái trong tiếng Việt.
Senscheid
Senscheid là một đô thị thuộc huyện Ahrweiler, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Senscheid có diện tích 4,27 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 104 người.
Nephrotoma dominicana
Tham khảo
Thể loại:Nephrotoma
Utashinai, Hokkaidō
Utashinai (歌志内市) là một thành phố thuộc tỉnh Hokkaidō, Nhật Bản.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố tỉnh Hokkaidō
Coelioxys ruficincta
Coelioxys ruficincta là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1931.
Tham khảo
R Thể loại:Động vật được mô tả năm 1931
Curimus maglicensis
Curimus maglicensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Byrrhidae. Loài này được Obenberger miêu tả khoa học năm 1917.
Tham khảo
Thể loại:Curimus
Warnie Kępy
nhỏ|200x200px| Warnie Kępy phía đông bắc đảo Karsibór Warnie Kępy là một hòn đảo của Ba Lan ở Phá Szczecin, gần đảo Wolin. Warnie Kępy không có người ở và được bảo vệ tự nhiên do có nhiều loài động vật và là nơi làm tổ của động vật (đặc biệt là những loài chim).
Thể loại:Đảo Ba Lan
Sânmartin, Cluj
Sânmartin là một xã thuộc hạt Cluj, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 1746 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Cluj
Sierscheid
Sierscheid là một đô thị thuộc huyện Ahrweiler, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Sierscheid có diện tích 2,34 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 97 người.
Coelioxys ruficollis
Coelioxys ruficollis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1922.
Tham khảo
R Thể loại:Động vật được mô tả năm 1922
Nephrotoma dorsalis
Nephrotoma dorsalis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Nephrotoma
Haplochromis rufus
Lithochromis rufus là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Động vật Tanzania Thể loại:Haplochromis Thể loại:Loài ít quan tâm
Einsteini
Einsteini là một nguyên tố kim loại tổng hợp, có ký hiệu Es và số nguyên tử 99 thuộc nhóm actini. Đây là nguyên tố siêu urani thứ 7. Tên của nó được đặt theo tên nhà khoa học Albert Einstein.
Vị trí của nó trong bảng tuần hoàn cũng thể hiện tính chất hóa học và vật lý của nó tương tự các nguyên tố kim loại khác trong nhóm. Mặc dù chỉ một số ít được tạo ra nhưng nó được xác định là có màu bạc. Theo các nghiên cứu vết được thực hiện ở Phòng thí nghiệm quốc gia Los Alamos (Los Alamos National Laboratory) sử dụng đồng vị 253Es, nguyên tố này có tính chất hóa học đặc trưng của hóa trị 3. Giống với tất cả các nguyên tố tổng hợp, các đồng vị của einsteini có độ phóng xạ rất mạnh và độc tính cao.
Lịch sử
Einsteini được Albert Ghiorso và cộng sự phát hiện đầu tiên tháng 12 năm 1952 tại Đại học California tại Berkeley, trong khi học đang kiểm tra các mảnh vỡ từ thí nghiệm bom hydro đầu tiên, diễn ra ngày 1 tháng 11 năm 1952. Họ phát hiện ra đồng vị 253Es (có chu kỳ bán rã 20,5 ngày) khi hạt nhân urani-238 hấp thu 15 neutron – và sau đó trải qua 7 lần phân rã beta liên tục.
Các phát hiện này được giữ bí mật cho đến năm 1955 do sự căng thẳng của chiến tranh Lạnh. Tuy nhiên, một vài nguyên tử 238U có thể hấp thu một lượng neutron lớn hơn (hầu hết là 16 hoặc 17):
Các đồng vị của einsteini được tạo ra gần sau đó tại phòng thí nghiệm phóng xạ Đại học California (University of California Radiation Laboratory) trong một phản ứng phân hạch giữa hạt nhân nitơ-14 và urani-238. và sau đó là bởi bức xạ neutron cực mạnh của plutoni trong lò phản ứng thử nghiệm vật liệu (Materials Testing Reactor).
Năm 1961, một lượng einsteini được tổng hợp vừa đủ để tạo một mẫu nhỏ 253Es. Mẫu này nặng khoảng 10 microgam, và nó được cân nặng bằng cách cân bằng đặc biệt.
Bên cạnh ứng dụng trong nghiên cứu khoa học (như nguyên tố trung gian để tạo ra các nguyên tố khác ), einsteini không có ứng dụng khác.
Các hợp chất
Danh sách sau đây là các hợp chất được biết đến của einsteini:
Liên kết ngoài
Thể loại:Nguyên tố hóa học Thể loại:Họ Actini Thể loại:Albert Einstein Thể loại:Nguyên tố tổng hợp Thể loại:Einsteini
Lịch sử Hoa Kỳ
Lịch sử Hoa Kỳ, như được giảng dạy tại các trường học và các đại học Mỹ, thông thường được bắt đầu với chuyến đi thám hiểm đến châu Mỹ của Cristoforo Colombo năm 1492 hoặc thời tiền sử của người bản địa Mỹ. Tuy nhiên trong những thập niên gần đây, thời kỳ tiền sử của người bản địa Mỹ ngày càng trở nên phổ biến hơn khi được lấy làm mốc khởi đầu cho lịch sử của Hoa Kỳ.
Lực lượng yêu nước nhận được sự ủng hộ về tài chính và quân sự trên mức độ lớn từ Pháp và dưới sự lãnh đạo quân sự của Tướng George Washington, đã giành được chiến thắng trong cuộc chiến tranh cách mạng và hòa bình đạt được vào năm 1783. Trong và sau chiến tranh, 13 tiểu quốc thống nhất thành một chính phủ liên bang yếu thông qua bản hiến pháp hợp bang. Khi bản hiến pháp hợp bang này chứng tỏ không phù hợp, một bản hiến pháp mới được thông qua vào năm 1789. Bản hiến pháp này vẫn là cơ sở của Chính phủ Liên bang Hoa Kỳ, và sau đó còn có thêm đạo luật nhân quyền. Một chính phủ quốc gia mạnh được thành lập với Washington là tổng thống đầu tiên và Alexander Hamilton là cố vấn trưởng tài chính. Trong thời kỳ hệ thống đảng phái lần thứ nhất, hai đảng chính trị quốc gia hình thành để ủng hộ hay chống đối các chính sách của Hamilton. Khi Thomas Jefferson trở thành Tổng thống, ông mua Lãnh thổ Louisiana từ Pháp, gia tăng diện tích của Hoa Kỳ lên gấp đôi. Một cuộc chiến tranh lần thứ hai cũng là lần cuối cùng với Anh Quốc xảy ra vào năm 1812. Kết quả chủ yếu của cuộc chiến tranh này là sự chấm dứt ủng hộ của châu Âu dành cho các cuộc tiến công của người bản địa Mỹ (người da đỏ) nhằm chống những người định cư ở miền Tây nước Mỹ.
Dưới sự bảo trợ của phong trào Dân chủ Jefferson, và Dân chủ Jackson, nước Mỹ mở rộng đến vùng đất mua Louisiana và thẳng đường đến California và xứ Oregon, tìm kiếm đất rẻ cho các nông gia Yeoman và chủ nô - những người cổ vũ cho nền dân chủ và mở rộng lãnh thổ bằng giá bạo lực và khinh miệt nền văn hóa châu Âu. Sự mở rộng lãnh thổ dưới chiêu bài vận mệnh hiển nhiên là một sự bác bỏ lời khuyên của đảng Whig muốn thúc đẩy chiều sâu và hiện đại hóa nền kinh tế - xã hội hơn là việc chỉ mở rộng lãnh thổ địa lý. Chủ nghĩa nô lệ bị bãi bỏ tại tất cả các tiểu bang miền Bắc (phía bắc đường Mason-Dixon phân chia Pennsylvania và Maryland) vào năm 1804, nhưng lại phát triển mạnh tại các tiểu bang miền Nam vì nhu cầu lớn về bông vải tại châu Âu.
Sau năm 1820, một loạt các thoả hiệp đã giúp xóa bỏ đối đầu giữa miền bắc và miền nam về vấn đề chủ nghĩa nô lệ. Vào giữa thập niên 1850, lực lượng Cộng hòa mới thành lập nắm kiểm soát nền chính trị miền Bắc và hứa ngăn chăn sự mở rộng của chủ nghĩa nô lệ với ám chỉ rằng chủ nghĩa nô lệ sẽ dần dần bị loại bỏ. Cuộc bầu cử tổng thống năm 1860 với kết quả chiến thắng của đảng viên Đảng Cộng hòa Abraham Lincoln đã châm ngòi cho cuộc ly khai của 11 tiểu bang theo chủ nghĩa nô lệ để lập ra Liên minh miền Nam Hoa Kỳ năm 1861. Nội chiến Hoa Kỳ (1861–1865) là hạch tâm của lịch sử Mỹ. Sau bốn năm chiến tranh đẫm máu, phe miền Bắc dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Lincoln và Tướng Ulysses S. Grant đánh bại phe miền Nam với sự chỉ huy của Tướng Robert E. Lee. Liên bang được bảo tồn và chủ nghĩa nô lệ bị bãi bỏ, và miền nam bị suy kiệt. Trong thời đại tái thiết (1863–1877), Hoa Kỳ chấm dứt chủ nghĩa nô lệ và nới rộng quyền đầu phiếu và pháp lý cho những người "tự do" (người Mỹ gốc châu Phi trước đó từng là nô lệ). Chính phủ quốc gia ngày càng vững chắc hơn, và nhờ vào Tu chính án hiến pháp điều 14, giờ đây đã có nhiệm vụ rõ ràng là bảo vệ quyền của mỗi cá nhân. Thời đại tái thiết chấm dứt vào năm 1877 và từ thập niên 1890 đến thập niên 1960, hệ thống Jim Crow (tách ly chủng tộc) kìm hãm người da đen luôn ở vị trí thấp kém về kinh tế, xã hội và chính trị. Toàn miền nam vẫn bần cùng cho đến nửa sau của thế kỷ 20, trong khi đó miền Bắc và miền Tây phát triển nhanh chóng và thịnh vượng.
Hoa Kỳ trở thành cường quốc công nghiệp hàng đầu thế giới ngay ngưỡng cửa của thế kỷ 20 vì sự bùng nổ của giới doanh nghiệp tư nhân tại miền Bắc và làn sóng di dân mới đến của hàng triệu công nhân và nông dân từ châu Âu. Hệ thống đường sắt quốc gia được hoàn thành. Các nhà máy và các hoạt động khai thác quặng mỏ trên quy mô rộng đã công nghiệp hóa miền đông bắc và trung-tây. Sư bất mãn của giới trung lưu đối với các vấn đề như tham những, sự kém hiệu quả và nền chính trị truyền thống đã kích thích thành một phong trào cấp tiến từ thập niên 1890 đến thập niên 1920. Phong trào này gây áp lực đòi cải cách, cho phép phụ nữ đầu phiếu và cấm rượu cồn (về sau việc cấm rượu cồn bị bãi bỏ vào năm 1933). Hoa Kỳ ban đầu trung lập trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, song tuyên chiến với Đức năm 1917, và tài trợ cho đồng minh chiến thắng vào năm sau đó. Sau một thập niên thịnh vương trong thập niên 1920, sự kiện thị trường chứng khoán Wall Street sụp đổ năm 1929 đánh dấu sự khởi đầu của một cuộc Đại khủng hoảng trên toàn thế giới kéo dài cả thập niên. Đảng viên Dân chủ Franklin D. Roosevelt trở thành thống thống và thực hiện các chương trình cứu tế, tái thiết, cải cách (gọi chung là New Deal), định hình nên chủ nghĩa tự do Mỹ hiện đại. Sau khi Nhật Bản tấn công vào Trân Châu Cảng ngày 7 tháng 12 năm 1941, Hoa Kỳ nhập cuộc vào Chiến tranh thế giới thứ hai bên cạnh phe Đồng Minh và giúp đánh bại Đức Quốc xã tại châu Âu và Đế quốc Nhật Bản tại Viễn Đông.
Hoa Kỳ và Liên Xô nổi lên thành hai siêu cường đối nghịch nhau sau Chiến tranh thế giới thứ hai và khởi động một cuộc Chiến tranh Lạnh, đối đầu nhau gián tiếp trong cuộc chạy đua vũ trang và chạy đua vào không gian. Chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ trong thời Chiến tranh Lạnh được xây dựng quanh việc bao vây chủ nghĩa cộng sản, và nước Mỹ tham dự vào các cuộc chiến tại Triều Tiên và Việt Nam để đạt được mục đích này. Chủ nghĩa tự do đạt được vô số chiến thắng trong những năm tháng của chương trình New Deal và sau đó vào giữa thập niên 1960, đặc biệt là sự thành công của phong trào dân quyền, nhưng chủ nghĩa bảo thủ quay ngược được thế cục vào thập niên 1980 dưới thời Tổng thống Ronald Reagan. Chiến tranh Lạnh kết thúc khi Liên Xô tan rã vào năm 1991, Hoa Kỳ là siêu cường duy nhất còn lại. Khi thế kỷ 21 bắt đầu, xung đột quốc tế có tâm điểm quanh Trung Đông và lên đỉnh điểm theo sau các vụ tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001 và Chiến tranh chống khủng bố được tuyên bố sau đó. Hoa Kỳ trải qua thời kỳ suy thoái kinh tế tệ hại nhất kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai vào cuối thập niên 2000 mà theo sau là thời kỳ phát triển kinh tế chậm hơn mức bình thường trong suốt thập niên 2010.
Thời tiền-Columbo
Thời kỳ tiền-Columbo là sự tổng hợp lại tất cả các tiểu thời kỳ trong lịch sử và tiền sử của cả châu Mỹ trước khi có sự ảnh hưởng quan trọng của người châu Âu tác động vào lục địa châu Mỹ, trải dài từ lúc có người định cư ban đầu trong cuối thời đại đồ đá đến khi người châu Âu thuộc địa hóa châu Mỹ trong thời kỳ cận đại. Mặc dù thời kỳ này được ám chỉ đến thời đại trước khi có các cuộc thám hiểm châu Mỹ của Cristoforo Colombo từ năm 1492 đến 1504 nhưng trên thực tế thuật từ này thường bao gồm lịch sử của các nền văn hóa bản địa châu Mỹ cho đến khi họ bị chinh phục hay bị ảnh hưởng đáng kể bởi người châu Âu, thậm chí ngay cả khi điều này xảy ra hàng thập niên hay thậm chí hàng thế kỷ sau chuyến đổ bộ đầu tiên của Colombo.
Thời kỳ thuộc địa
nhỏ|phải|Người hùng thu phục của Tây Ban Nha [[Francisco Vásquez de Coronado|Coronado thám hiểm nhiều nơi tại Tây Nam nước Mỹ từ năm 1540 đến 1542.]]
Sau một thời kỳ thám hiểm được các quốc gia lớn ở châu Âu bảo trợ, các khu định cư đầu tiên của người châu Âu được thiết lập vào năm 1607. Người châu Âu mang theo ngựa, bò và heo đến châu Mỹ, đổi lại, họ mang trở về châu Âu gồm có bắp, gà tây, khoai tây, đậu và bí. Môi trường bệnh tật gây tử vong đối với nhiều nhà thám hiểm và những người định cư đầu tiên bị tiếp xúc trực tiếp với các căn bệnh mới. Ảnh hưởng của căn bệnh mới thậm chí tồi tệ hơn đối với người bản địa châu Mỹ, đặc biệt là bệnh đậu mùa và bệnh sởi. Họ chết nhiều vô số kể, thường thường trước khi khu định cư quy mô lớn của người châu Âu hình thành.
Thuộc địa hóa của người Tây Ban Nha, Hà Lan, và Pháp
Các nhà thám hiểm Tây Ban Nha là những người châu Âu đầu tiên có mặt tại lãnh thổ nay thuộc Hoa Kỳ, đó là chuyến thám hiểm thứ hai của Cristoforo Colombo. Chuyến đi này đến được Puerto Rico ngày 19 tháng 11 năm 1493; chuyến khác đến được Florida năm 1513. Không lâu sau đó, các chuyến thám hiểm của Tây Ban Nha đã đến được dãy núi Appalachia, sông Mississippi, Grand Canyon và Đại Bình nguyên Bắc Mỹ. Năm 1540, Hernando de Soto thực hiện một cuộc thám hiểm trên quy mô lớn ở vùng đông nam. Cũng trong năm 1540, Francisco Vázquez de Coronado thám hiểm từ Arizona đến miền trung Kansas. Người Tây Ban Nha đưa một số người định cư đến, lập ra khu định cư thường trực đầu tiên của người châu Âu tại lục địa Hoa Kỳ ở khu vực ngày nay là St. Augustine, Florida năm 1565, nhưng khu định cư này hấp dẫn ít người định cư thường trực. Các khu định cư Tây Ban Nha phát triển và trở thành các thành phố quan trọng trong đó có Santa Fe, Albuquerque, San Antonio, Tucson, San Diego, Los Angeles, Santa Barbara và San Francisco. nhỏ|trái|Các khu vực tuyên bố chủ quyền của các quốc gia châu Âu tại Bắc Mỹ vào khoảng năm 1750 {{legend|#666633|Pháp}} {{legend|#D4A71D|Anh Quốc}} {{legend|#D18563|Tây Ban Nha}}
Tân Hà Lan là thuộc địa Hà Lan vào thế kỷ 17 có trung tâm nằm trên khu vực ngày nay là Thành phố New York và thung lũng sông Hudson nơi họ mua bán da thú với người bản địa Mỹ ở phía bắc và làm nơi phòng vệ chống sự xâm lấn của người nói tiếng Anh từ Tân Anh. Người Hà Lan theo phái thần học Calvin, họ hình thành nên Giáo hội Cải cách tại châu Mỹ nhưng họ cũng hòa đồng với các nền văn hóa và tôn giáo khác. Thuộc địa này bị người Anh chiếm vào năm 1664. Nó để lại một di sản trường tồn đối với đời sống chính trị và văn hóa Mỹ trong đó gồm có một tư tưởng thế tục phóng khoáng và chủ nghĩa thực dụng vụ lợi tại thành phố, một chủ nghĩa truyền thống nông thôn tại vùng miền quê mà đặc trưng là truyện ngắn có tựa đề Rip Van Winkle và các chính trị gia như Martin Van Buren, Theodore Roosevelt, Franklin D. Roosevelt và Eleanor Roosevelt.
Tân Pháp là vùng bị Pháp thuộc địa hóa từ năm 1534 đến năm 1763. Có ít người định cư thường trực bên ngoài Québec và Acadia nhưng Liên minh Wabanaki trở thành đồng minh quân sự của Tân Pháp trong suốt bốn cuộc chiến tranh với các thuộc địa của Anh liên kết với Liên minh Iroquois. Trong suốt cuộc chiến tranh với người Pháp và người bản địa, Tân Anh thành công chống lại Acadia. Người Anh tống khứ người Acadia (gốc Pháp) ra khỏi Acadia (Nova Scotia) và thay thế bằng những người định cư từ Tân Anh. Dần dần, một số người Acadia tái định cư tại vùng Louisiana nơi họ phát triển nên một nền văn hóa Cajun nông thôn dặc trưng vẫn còn tồn tại đến ngày nay. Họ trở thành công dân Mỹ vào năm 1803 khi Hoa Kỳ mua Louisiana từ Pháp. Các ngôi làng Pháp khác dọc theo sông Mississippi và sông Illinois biến mất khi người Mỹ bắt đầu đến sau năm 1770.
Thuộc địa hóa của người Anh
nhỏ|phải|Chiếc [[Mayflower đưa người tìm tự do tín ngưỡng đến Tân Thế giới. Trong mùa đông đầu tiên tại Plymouth, khoảng phân nữa người trong đoàn bị thiệt mạng. ]]
Dải đất nằm dọc theo bờ biển phía đông được định cư chủ yếu bởi những người thực dân Anh vào thế kỷ 17 cùng với con số nhỏ hơn nhiều là người Hà Lan và người Thụy Điển. Nước Mỹ thời thuộc địa mang đặc điểm là thiếu hụt lao động trầm trọng mà phải dựa vào những hình thức lao động không tự nguyện như nô lệ và lao công khế ước, và cũng đặc trưng với chính sách thờ ơ tử tế của người Anh, cho phép phát triển một tinh thần Mỹ khác biệt với tinh thần của mẫu quốc tại châu Âu. Trên phân nửa tổng số người di dân châu Âu đến nước Mỹ thời thuộc địa là những lao công khế ước.
nhỏ|Vụ tàn sát người định cư tại Jamestown năm 1622. Chẳng bao lâu sau đó người thực dân tại miền Nam lo sợ tất cả người bản địa như kẻ thù. Người Thanh giáo là những người định cư chủ yếu vào thời kỳ ban đầu của Tân Anh, họ lập ra Thuộc địa Vịnh Massachusetts năm 1630 mặc dù có khu định cư nhỏ trước đó vào năm 1620 của một nhóm người tương tự, nhóm Pilgrim, ở Thuộc địa Plymouth. Các thuộc địa nằm giữa gồm các tiểu bang ngày nay là New York, New Jersey, Pennsylvania, và Delaware có nét đặc trưng là mức độ đa dạng lớn về tôn giáo. Khu định cư đầu tiên người Anh tìm cách thiết lập ở phía nam Virginia là tỉnh Carolina với Thuộc địa Georgia - là thuộc địa cuối cùng trong số 13 thuộc địa, được thành lập trong năm 1733.
Các thuộc địa có nét đặc trưng là đa dạng tôn giáo với nhiều người thuộc phái giáo đoàn (Congregationalists) tại Tân Anh, người Đức và người Hà Lan theo phái thần học cải cách tại các thuộc địa nằm giữa, người công giáo tại Maryland, và người thuộc Ireland gốc Scotland theo phái Giáo hội Trưởng lảo tại vùng biên cương. Nhiều quan chức hoàng gia và giới thương buôn theo Anh giáo.
Niềm tin tôn giáo phát triển lớn mạnh sau cuộc Đại thức tỉnh lần thứ nhất (First Great Awakening), đây là phong trào khôi phục niềm tin tôn giáo vào thập niên 1740 do các nhà thuyết pháp như Jonathan Edwards khởi xướng. Bị ảnh hưởng bởi phong trào Đại thức tỉnh, người theo phái Phúc Âm (Evangelical) Mỹ đã thêm một điểm nhấn mới về sự dạt dào linh thiêng của Chúa Thánh Thần và những sự chuyển đổi mà khắc ghi bên trong các tín đồ mới một tình yêu mãnh liệt đối với Thiên Chúa. Người theo phái phục hưng lồng ghép các dấu ấn đó và chuyển tiếp giáo phái Phúc Âm mới được thành lập, tạo nền tảng cho cuộc đại thức tỉnh lần thứ hai khởi sự vào cuối thập niên 1790.
Mỗi trong số 13 thuộc địa Mỹ có một cơ cấu chính quyền hơi khác biệt. Thông thường một thuộc địa do một thống đốc cai trị, đó là người được Luân Đôn bổ nhiệm, có trách nhiệm quản lý ngành hành pháp và dựa vào một nghị viện do địa phương bầu lên để biểu quyết về thuế và làm luật. Vào thế kỷ 18, các thuộc địa Mỹ phát triển rất nhanh chóng vì đất đai và thực phẩm phong phú, và tỉ lệ tử thấp. Các thuộc địa giàu có hơn phần lớn các khu vực tại Anh Quốc. Điều này hấp dẫn dòng người di dân đều đặn, đặc biệt là giới thiếu niên đến Mỹ với địa vị lao công khế ước. Các đồn điền thuốc lá và lúa nhập cảng các nô lệ da đen từ các thuộc địa Anh ở vùng Tây Ấn. Đến khoảng thập niên 1770, họ chiếm một phần năm dân số Mỹ. Câu hỏi về sự độc lập khỏi Anh chưa nảy sinh chừng nào mà các thuộc địa vẫn còn cần đến quân đội Anh để chống lại cường quốc Pháp và Tây Ban Nha. Những mối đe dọa này biến mất vào năm 1765. Luân Đôn xem sự tồn tại của các thuộc địa Mỹ chỉ vì lợi ích của mẫu quốc, đây là một chính sách được biết đến với tên gọi Chủ nghĩa trọng thương.
Tự trị và hội nhập chính trị
Theo sau sự kiện người Anh thu phục lãnh thổ của Pháp tại Bắc Mỹ, Quốc vương George III ra Tuyên ngôn năm 1763 với mục đích tổ chức đế quốc mới Bắc Mỹ và bảo vệ người bản địa Mỹ khỏi sự bành trướng của người định cư vào các vùng đất phía tây. Trong những năm tiếp theo, căng thẳng càng phát triển trong các mối quan hệ giữa những thực dân và vương quyền. Nghị viện Anh thông qua Đạo luật tem 1765, áp đặt một thứ thuế mới vào các thuộc địa mà không thông qua các nghị viện thuộc địa. Vấn đề này được nêu lên: liệu Nghị viện Anh có quyền đánh thuế người Mỹ khi họ không có đại diện trong đó? Bằng cách hò hét "không đóng thuế khi không có đại diện", người định cư từ chối trả thuế khi căng thẳng leo thang vào cuối thập niên 1760 và đầu thập niên 1770.
phải|nhỏ|Tranh năm 1846 mô tả Tiệc trà Boston năm 1773.
Sự kiện đổ trà Boston năm 1773 là hành động trực tiếp của những nhà hoạt động tại thị trấn Boston nhằm phản đối thuế mới áp đặt vào trà. Nghị viện Anh Quốc nhanh chóng phản ứng vào năm sau bằng các đạo luật bất khoan dung, tước bỏ quyền tự trị lịch sử của Massachusetts và đặt nó dưới sự cai trị của quân đội. Việc này châm ngòi cho sự giận dữ và phản kháng tại tất cả 13 thuộc địa. Các nhà lãnh đạo nhóm yêu nước từ 13 thuộc địa nhóm họp Đệ nhất Quốc hội Lục địa để điều hợp sự phản kháng chống lại các đạo luật bất khoan dung của Nghị viện Anh Quốc. Quốc hội kêu gọi tẩy chay giao thương với Anh, công bố một danh sách gồm các quyền và các bất bình, và kiến ​​nghị lên quốc vương để khắc phục những bất bình đó. Lời kiến nghị lên quốc vương không có kết quả, và vì vậy Đệ nhị Quốc hội Lục địa được triệu tập vào năm 1775 để tổ chức phòng vệ các thuộc địa chống lại Quân đội Anh.
Những người dân bình thường trở thành quân nổi dậy chống lại Anh Quốc, mặc dù họ còn xa lạ với những lý thuyết cơ bản về tư tưởng được truyền đạt đến cho họ. Họ giữ một xúc cảm rất mạnh mẽ về "quyền" mà họ cảm thấy bị người Anh cố tình vi phạm - đó là quyền tự trị địa phương, đối xử công bằng, và chính quyền phải hợp lòng dân. Họ rất nhạy cảm với vấn đề độc tài mà họ đã được nhìn thấy khi quân đội Anh đến Boston để trừng phạt người Boston. Điều này đã làm gia tăng cảm giác rằng quyền con người của họ bị vi phạm, dẫn đến bực tức và đòi hỏi trả thù. Họ có niềm tin rằng Thượng đế đang bên phía họ.
Chiến tranh Cách mạng Mỹ bắt đầu tại Concord và Lexington vào tháng 4 năm 1775 khi người Anh tìm cách chiếm kho đạn và bắt các nhà lãnh đạo phe yêu nước. nhỏ|300px|Mật độ dân số tại các thuộc địa Mỹ năm 1775.
Cách mạng Mỹ
nhỏ|phải|[[George Washington bất ngờ vượt sông Delaware vào tháng 12 năm 1776 là một sự đổi ngược tình thế lớn sau khi mất Thành phố New York; quân đội của ông đánh bại người Anh tại hai trận và tái chiếm New Jersey.]]
Tướng George Washington (1732–1799) thể hiện là một nhà điều binh và tổ chức xuất sắc. Ông làm việc thành công với Quốc hội Lục địa và các thống đốc tiểu bang, lựa chọn và chỉ dẫn các sĩ quan cao cấp, hỗ trợ và huấn lệnh binh sĩ của mình, và duy trì một quân đội có ý tưởng về một nền cộng hòa. Thử thách to lớn nhất của ông là tiếp vận vì cả Quốc hội Lục địa và các tiểu bang đều không có quỹ để cung cấp đầy đủ trang thiết bị, đạn dược, quân y, tiền lương và thậm chỉ cả nguồn lương thực cho binh sĩ.
Với tư cách là nhà chiến thuật mặt trận, Washington thường bị các vị đồng nhiệm đối thủ người Anh qua mặt với quân số đông hơn. Với tư cách là nhà chiến lược, ông có ý tưởng tốt hơn để làm sao đánh thắng so với họ. Người Anh phái bốn đội quân xâm lược đến. Chiến lược của Washington đã buộc đội quân thứ nhất ra khỏi Boston năm 1776, và buộc đội quân thứ hai và thứ ba đầu hàng tại Saratoga (1777) và Yorktown (1781). Ông giới hạn sự kiểm soát của người Anh đối với Thành phố New York và một vài nơi trong khi đó phe yêu nước kiểm soát phần lớn cư dân.
Phe bảo hoàng mà người Anh trông cậy quá nhiều chiếm khoảng 20 phần trăm dân số nhưng chưa bao giờ được tổ chức tốt. Khi chiến tranh kết thúc, Washington tự hào nhìn thấy đội quân cuối cùng của Anh thầm lặng đi thuyền ra khỏi Thành phố New York vào tháng 11 năm 1783, mang theo giới lãnh đạo phe bảo hoàng cùng với họ. Washington gây sửng sốt cho thế giới khi thay vì chiếm lấy quyền lực cho chính mình, ông đã âm thầm về hưu ở nông trại của mình tại Virginia. Nhà khoa học chính trị Seymour Martin Lipset nhận định rằng "Hoa Kỳ là thuộc địa lớn đầu tiên thành công chống lại sự cai trị của chính quyền thuộc địa. Trong ý nghĩa này, đây là 'quốc gia mới' đầu tiên."
nhỏ|Tranh Tuyên ngôn Độc lập của John Trumbull Ngày 4 tháng 7 năm 1776, Đệ nhị Quốc hội Lục địa họp tại thành phố Philadelphia tuyên bố nền độc lập của "Hợp chúng quốc châu Mỹ" bằng bản Tuyên ngôn Độc lập. Ngày 4 tháng 7 được chào mừng như là ngày quốc khánh. Quốc gia mới được thành lập trên cơ sở các ý tưởng khai sáng của chủ nghĩa tự do mà theo Thomas Jefferson được gọi là các quyền không thể chuyển nhượng được đó là "sống, tự do và mưu cầu hạnh phúc" và quốc gia này cống hiến mạnh mẽ cho các nguyên lý cộng hòa. Chủ nghĩa cộng hòa nhấn mạnh rằng nhân dân có chủ quyền (chứ không phải là các quốc vương thế tập), đòi hỏi quyền công dân, lánh xa tham nhũng, và bác bỏ chế độ quý tộc.
Tôn giáo quốc dân
Cách mạng Mỹ là nguồn động lực chính của tôn giáo quốc dân Mỹ không chia giáo phái mà đã tạo hình cho chủ nghĩa yêu nước, ký ức và ý nghĩa ngày sinh của quốc gia kể từ đó. Các trận chiến không phải là trọng tâm nhưng đúng hơn là các sự kiện và con người đã được chào mừng như những biểu tượng của một số đức tin nào đó. Như các sử gia đã ghi nhận, cuộc cách mạng Mỹ đã sản sinh ra một lãnh tụ được ví như là Moses (George Washington), các nhà tiên tri (Thomas Jefferson, Tom Paine) và các thánh tử đạo (Boston Massacre, Nathan Hale) cũng như những ác quỷ (Benedict Arnold), những nơi thiêng liêng (Valley Forge, Bunker Hill), giáo lý (Tiệc trà Boston), biểu trưng (lá cờ mới), ngày lễ thiêng liêng (4 tháng 7) và một cuốn kinh thánh mà mỗi câu được nghiên cứu và áp dụng cẩn thận vào các trường hợp pháp lý hiện thời (bản Tuyên ngôn Độc lập, Hiến pháp và Đạo luật Nhân quyền).
Những năm cộng hòa đầu tiên
nhỏ|400px|Sự phát triển kinh tế tại Mỹ tính trên đầu người; chỉ số cho năm 1700 được đặt là 100