cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ngũ Hồ thập lục quốc
Hậu quả từ sự tan rã của Hậu Triệu: Tiền Tần
Sau khi diệt Tiền Triệu, Hậu Triệu trở thành nước lớn nhất miền bắc, tuy chưa diệt được Thành Hán, Tiền Yên và Tiền Lương nhưng vẫn hay can thiệp vào Bắc Đại. Thạch Lặc rất chú trọng xây dựng chính quyền, tiếp thu văn minh Hán tộc. Năm 333, Thạch Lặc chết, quyền hành rơi vào tay em Lặc là Thạch Hổ. Hổ giết hết con cháu Lặc, tự xưng làm vua. Nhưng Hổ là bạo chúa, tàn sát rất nhiều quan lại rồi cả con cháu của mình. Ông còn xây dựng tràn lan, cướp cả vợ con người khác để hoang dâm vô độ, nhân dân chết đói rất nhiều.
Tuy nhiên Nhiễm Mẫn hung hăng không được bao lâu. Có trong tay binh hùng tướng mạnh, Nhiễm Mẫn diệt Hậu Triệu. Năm 352, Nhiễm Mẫn mang quân đánh Tiền Yên, đánh chiếm hơn nửa đất Yên, sắp thống nhất miền bắc. Biết Nhiễm Mẫn kiêu ngạo chủ quan khinh địch, Yên vương Mộ Dung Tuấn dùng kế bắt sống được Mẫn chém chết. Nước Nhiễm Ngụy tồn tại chỉ hơn 2 năm.
Betty Anyanwu-Akeredolu
Betty Anyanwu-Akeredolu (sinh năm 1953) là một nhà nuôi trồng thủy sản, nhà từ thiện và là đệ nhất phu nhân của bang Ondo ở Nigeria. Bà đã kết hôn với Thống đốc Oluwarotimi Odunayo Akeredolu. Bà là người sáng lập Hiệp hội Ung thư vú Nigeria.
Ngũ Hồ thập lục quốc
Hậu quả từ sự tan rã của Hậu Triệu: Tiền Tần
Năm 347, quyền thần Đông Tấn là Hoàn Ôn mang quân diệt nước Thành Hán của Lý Thế (cháu Lý Hùng).
Betty Anyanwu-Akeredolu
Sinh và giáo dục
Betty Anyanwu-Akeredolu sinh ngày 20 tháng 7 năm 1953, trong gia đình của Trưởng BUB và Nneoma Dora Anyanwu, ở Emablesiam, Owerri-West, ở bang Imo. Anyanwu-Akeredolu theo học tại Đại học Nigeria, Nsukka, nơi bà có bằng cử nhân khoa học về động vật học vào năm 1977. Bà có bằng thạc sĩ khoa học về nghề cá, chuyên ngành nuôi trồng thủy sản, từ Đại học Philippines Visayas tại thành phố Iloilo.
Ngũ Hồ thập lục quốc
Hậu quả từ sự tan rã của Hậu Triệu: Tiền Tần
Khi Hậu Triệu tan rã, một loạt các tù trưởng các bộ tộc người Chi, người Khương ra sức tự lập. Năm 350, một tướng cũ của Hậu Triệu, người tộc Chi (hay Đê) là Bồ Hồng chiếm giữ Quan Trung, lập ra nước Tiền Tần, đổi ra họ Phù. Khi đó Hậu Triệu chưa mất hẳn, Phù Hồng bị tướng Hậu Triệu là Ma Thu đầu độc chết, con là Phù Kiện lên thay.
Betty Anyanwu-Akeredolu
Nghề nghiệp
Bà bắt đầu sự nghiệp của mình như một chuyên gia thủy sản khi làm việc với Bộ Thủy sản Liên bang. Bà đã nghỉ hưu năm 2005. Bà là một nông dân nuôi cá thương mại và cung cấp dịch vụ tư vấn thông qua công ty Aquatek Farms mạo hiểm của mình. Ngoài ra, bà đã có một bước đột phá vào chính trị từ năm 2007 và tích cực trong việc phân phối hiện tại (2017).
Ngũ Hồ thập lục quốc
Hậu quả từ sự tan rã của Hậu Triệu: Tiền Tần
Tạm yên mặt nam, Phù Kiện tấn công về phía đông, tranh giành đất cũ của Hậu Triệu và Nhiễm Ngụy với Tiền Yên. Về cơ bản, sau năm 352, Trung Nguyên nằm trong tay Tiền Tần và Tiền Yên, phía bắc xa xôi là Bắc Đại, phía tây xa xôi là Tây Lương (Tiền Lương).
Betty Anyanwu-Akeredolu
Từ thiện và thiện nguyện
Năm 1997, cô được chẩn đoán mắc bệnh ung thư vú. Cô đã trải qua điều trị và sống sót. Cô bắt đầu tổ chức phi lợi nhuận, Hiệp hội Ung thư vú Nigeria (BRECAN) để nâng cao nhận thức về căn bệnh này. Cô đã giành được giải thưởng công nhận công việc và cam kết của mình trong cuộc chiến chống ung thư vú ở Nigeria.
Ngũ Hồ thập lục quốc
Hậu quả từ sự tan rã của Hậu Triệu: Tiền Tần
Nhờ chính sách hòa hợp dân tộc, thu hút nhân tài người Hán, Tiền Tần dưới tay Phù Kiên lớn mạnh rất nhanh. Năm 371, Kiên đánh bắt sống vua Tiền Yên là Mộ Dung Vĩ. Tới năm 376, bức hàng nước Tây Lương của Trương Thiên Tích. Sau đó, nhân khi Bắc Đại có tranh chấp nội bộ, Phù Kiên diệt Bắc Đại, chia đất làm hai. Về cơ bản, lần đầu tiên Phù Kiên thống nhất toàn miền bắc Trung Quốc kể từ năm 304.
Betty Anyanwu-Akeredolu
Từ thiện và thiện nguyện
Cô cũng là một người ủng hộ phong trào Bring Back Our Girls.
Ngũ Hồ thập lục quốc
Bắc phạt
Đông Tấn dù phải nép xuống phía nam, nhưng nếu so tiềm lực với các nước Ngũ Hồ bị chia cắt ở phía bắc thì cũng là một nước lớn. Tuy nhiên, nội bộ Đông Tấn luôn ẩn chứa mâu thuẫn giữa các họ tộc nắm quyền trong triều. Họ Tư Mã làm vua chỉ có hư vị, quyền hành trong tay các chi họ quý tộc lớn, một số ở Giang Nam, một số di cư từ phương bắc xuống.
Betty Anyanwu-Akeredolu
Cuộc sống cá nhân
Cô đã kết hôn với Oluwarotimi Odunayo Akeredolu, SAN. Họ có bốn đứa con và ba đứa cháu.
Tham khảo
Thể loại:Người khỏi bệnh ung thư vú
Ngũ Hồ thập lục quốc
Tổ Địch
Khi nhà Tây Tấn mới mất, nhiều thành trì phía bắc vẫn trong tay các tướng trung thành với nhà Tấn. phía nam, một bộ phận tướng lĩnh, điển hình là Tổ Địch, rất tha thiết phối hợp với các tướng phía bắc tiến hành bắc phạt để thu phục Trung Nguyên.
Nhưng vua Đông Tấn và đại đa số các địa chủ miền nam không muốn chiến tranh, do đó không cấp quân và vũ khí, chỉ cho Tổ Địch một ít lương thực. Tổ Địch vượt Trường Giang đến lưu vực Hoài Hà, tự tổ chức chế tạo vũ khí và mộ quân.
Trong vòng 7-8 năm từ năm 323, quân Tổ Địch tấn công vào quân Hậu Triệu của Thạch Lặc, giành lại khá nhiều đất đai. Nhưng các đại thần nhà Đông Tấn sợ chiến thắng ngoài mặt trận sẽ khiến uy thế của ông quá lớn nên tìm cách kìm chế ông. Những hành động đơn lẻ của Tổ Địch dần dần bị cô lập, yếu đi và không mang lại kết quả lớn. Quân Ngũ Hồ thừa cơ phản công giành lại đất đai. Ông buồn rầu qua đời.
Không lâu sau đó các tướng phía bắc như Vương Tuấn, Lưu Côn, Lý Củ lần lượt bị quân Ngũ Hồ đánh bại, miền bắc mất hoàn toàn.
Hoàn Ôn
Tuy không thành công, nhưng ý chí chống Ngũ Hồ của Tổ Địch, Lưu Côn đã trở thành những tấm gương cho tướng sĩ thế hệ sau các ông noi theo.
Sau Tổ Địch, một thời gian dài Đông Tấn cố thủ ở miền nam không phát binh đánh miền bắc. Mãi tới khi Hoàn Ôn cầm quyền trong triều, việc bắc phạt mới được chú trọng. Là người có tài và quyết đoán, Hoàn Ôn tổ chức quân đội đánh Thành Hán. Năm 347, ông diệt nước Thành Hán của người Tung.
Năm 351, ông lại tiến quân đánh Tiền Tần của Phù Kiện nhưng đường xa bị thiếu lương nên phải rút về.
Năm 354, Hoàn Ôn làm trấn thủ Kinh châu lại cất quân bắc phạt đánh Phù Kiện nước Tiền Tần. Nhân dân người Hán thấy quân của Hoàn Ôn đều mừng rỡ, mang rượu thịt ra đón, nhưng các địa chủ ở gần Trường An lại không có ai hoan nghênh. Hoàn Ôn lấy làm lạ. Hỏi ra ông mới biết rằng từ khi vào chiếm Trung Nguyên, các triều đình người Hồ đã dùng chính sách ưu đãi địa chủ người Hán, cất nhắc làm quan và cho miễn sưu dịch. Vì thế các địa chủ người Hán rất ủng hộ các triều đình Ngũ Hồ. Hoàn Ôn đóng quân thêm một thời gian nữa nhưng vẫn không thể kêu gọi được tầng lớp này. Ông đành phải rút quân về nam. Trong lần bắc phạt này Hoàn Ôn cũng đã cầu danh sĩ người Hán là Vương Mãnh ra giúp mình, nhưng Mãnh từ chối và quay sang giúp quý tộc Tiền Tần, người sau đó trở thành vua Tần là Phù Kiên.
Do mấy lần bắc phạt không thành, uy thế trong triều của Hoàn Ôn bị giảm sút. Họ Vương, họ Tạ nhân dịp ông già yếu, đã ngăn cản việc đoạt ngôi nhà Tấn của ông năm 372.
Đại chiến Phì Thủy
Hoàn Ôn mất, Tạ An nắm quyền. Tạ An tỏ ra là người mềm mỏng hơn Hoàn Ôn, không hiếp chế vua Tấn.
Lúc đó, Tần Chiêu đế (Phù Kiên) đã làm chủ toàn bộ miền bắc, ông huy động 90 vạn quân gồm nhiều sắc tộc Hồ và cả người Hán đi đánh miền nam, bất chấp sự phản đối của nhiều đại thần. Phù Kiên chủ quan kiêu ngạo nói rằng quân Tần chỉ cầm ném roi ngựa xuống Trường Giang là đủ lấp sông rồi.
Tướng tiên phong là Phù Dung được lệnh cầm 27 vạn quân tiên phong đi trước. Tạ An tiến cử cháu là Tạ Huyền với Tấn Hiếu Vũ Đế Tư Mã Diệu làm tướng, mang 8 vạn quân ra đóng ở Lạc Giản đón quân Tiền Tần.
Khi hai bên sắp đối trận, Phù Kiên đã mắc sai lầm là tin tưởng vào hàng tướng người Hán của Đông Tấn mới hàng là Chu Tự, sai Tự đi dụ hàng Đông Tấn. Chu Tự còn nhớ Đông Tấn, nên mang hết tình hình Tiền Tần tiết lộ cho Tạ Huyền, khuyên nên chủ động đánh quân Tần trước khi đại quân 90 vạn kịp tập hợp đông đủ. Tự còn hẹn làm nội ứng cho quân Tấn.
Đúng hẹn, quân Tấn sang sông. Trong đêm tối, quân Tần đang chờ nghênh địch, Chu Tự cầm một cánh quân, bỗng hô to:
Quân Tần đa sắc tộc, vốn bị cưỡng bức ra trận cho Phù Kiên, nghe nói thua trận liền quay đầu nhất loạt bỏ chạy, tiên phong Phù Dung không thể ngăn lại được. Tạ Huyền thấy quân Tần chạy, thừa cơ thúc quân Tấn truy kích, giết chết rất nhiều. Phù Dung bị tử trận trong loạn quân.
Đó là trận Phì Thủy, lớn nhất thời Ngũ Hồ, quyết định cục diện nam bắc, cứu vãn sự tồn tại của nhà Tấn và làm suy yếu trầm trọng nước Tần. 90 vạn quân Tần đại bại bỏ chạy về phía bắc. Phù Kiên về tới Lạc Dương thu thập tàn quân chỉ còn mấy chục vạn.
Sự thống nhất của Bắc Nguỵ
nhỏ|phải|300px|Thời kỳ 386-394 {{legend|#ABAC03|Đông Tấn}}{{legend|#474573|[[Bắc Ngụy}}{{legend|#76727F|Hậu Yên}}{{legend|#84717D|Tây Yên}}{{legend|#86A864|Hậu Tần}}{{legend|#427795|Tây Tần}}{{legend|#E88997|Hậu Lương}}]] nhỏ|phải|300px|Bắc Ngụy thống nhất miền Bắc Trung Quốc, mở ra cục diện Nam Bắc triều: {{legend|#59C2E9|Bắc Ngụy}}{{legend|#B45B5E|[[Lưu Tống}}]]
Xé nát Tiền Tần
Đại quân Tiền Tần của Phù Kiên chạy về bắc, tan rã từng mảng. Nhân sự suy yếu của Tiền Tần, các tướng dưới quyền bắt đầu thực hiện ý định ly khai, tái lập thế chia cắt Ngũ Hồ ở miền bắc như trước đây.
Thực ra, nguy cơ tái chia cắt đã tồn tại ngay khi Phù Kiên thống nhất, vì trong hàng ngũ tướng sĩ của ông, có nhiều người dị tộc được ông thu phục, đã manh tâm ly khai.
Khi cầm đại quân xuống phía nam, Phù Kiên đã giao cho tướng Lã Quang đi dẹp các nước thiểu số phía tây thuộc nước Tiền Lương cũ. Dẹp xong vùng Tây Lương, Quang nhân Phù Kiên bại trận bèn cắt đất Lương xưng làm Lương vương, lập ra nước Hậu Lương (384).
Năm sau, một thủ lĩnh người Tiên Ty khác là Khất Phục Quốc Nhân cũng nổi dậy xé đất Tần, lập ra nước Tây Tần (ở vùng Cam Túc ngày nay).
Ngay năm 383, các tướng họ Mộ Dung, con cháu nước Tiền Yên cũ, đã tách riêng khỏi đại quân Tiền Tần tháo chạy về phía bắc, lập lực lượng riêng chống lại Phù Kiên. Ngay trong hàng ngũ các tướng họ Mộ Dung cũng chia cắt và không thần phục nhau. Con Tiền Yên vương Mộ Dung Tuấn là Mộ Dung Thùy lập ra nước Hậu Yên, một tướng khác là Mộ Dung Xung chiếm vùng Sơn Tây lập ra nước Tây Yên.
Dòng dõi nước Bắc Đại cũ là Thác Bạt Khuê, được một số cựu thần trung thành, nhân khi thiên hạ đại loạn, đón lập làm vua, tái lập nước Bắc Đại, đến năm 386 đổi tên là Nguỵ, sử gọi là Bắc Nguỵ.
Như vậy, chỉ sau một thời gian rất ngắn sau trận Phì Thủy, miền bắc lại bị chia cắt trở lại, trên bản đồ phía bắc có sự tồn tại của 7 quốc gia.
Tần diệt Tần, Yên nuốt Yên
Mộ Dung Thùy nắm trong tay lực lượng khá mạnh cũ của Tiền Tần, nên nhanh chóng phát triển nước Hậu Yên thành nước lớn, đóng đô ở Trung Sơn.
Hai nước Tây Yên và Hậu Tần liền kề với đất Tiền Tần nên xung đột xảy ra ác liệt. Năm 385, Phù Kiên bị quân Tây Yên của Mộ Dung Xung cũng kéo đến đánh Tiền Tần để báo thù họa vong quốc năm 371, vây đánh ở Trường An, phải phá vây ra ngoài. Cùng lúc đó quân Hậu Tần của Diêu Trường thừa cơ đón bắt giết Kiên. Một số triều thần sót lại của Tiền Tần lập con Kiên là Phù Phi lên ngôi ở Nghiệp Thành, nhưng nhanh chóng bị quân Tây Yên đánh bại. Phù Phi bị tử trận.
Chính trong nội bộ các quốc gia ly khai Tiền Tần cũng vô cùng rối ren. Nước Tây Yên từ năm 384 đến 386 liên tục đổi chủ, họ Mộ Dung chém giết lẫn nhau. Cuối cùng, năm 386, Mộ Dung Vĩnh giành được ngôi vua. Nhưng lúc đó Tây Yên đã suy yếu, bị mất Trường An vào tay Hậu Tần.
Năm 386, nghe tin vua Tiền Tần là Phù Phi bị giết, cháu họ của Phù Kiên là Phù Đăng được lập làm vua. Các vua Tiền Tần nối đời kế tục nhau chiến tranh với Hậu Tần của Diêu Trường, nhưng cuối cùng đều bị cha con Diêu Trường - Diêu Hưng đánh bại. Năm 394, Phù Đăng bị quân Hậu Tần của Diệu Hưng giết chết. Phù Sùng được lập lên thay, nhưng vẫn không xoay chuyển được tình thế. Phù Sùng bị quân Hậu Tần đánh bại, bỏ chạy về phía tây, bị quân Tây Tần bắt giết. Nước Tiền Tần mất.
Hậu Tần diệt được Tiền Tần, phát triển thành nước lớn phía tây. Trong khi đó, Hậu Yên vương Mộ Dung Thùy không muốn họ tộc Mộ Dung bị chia rẽ, bèn mang quân đánh Tây Yên. Năm 394, Mộ Dung Thùy giết được Mộ Dung Vĩnh, diệt nước Tây Yên. Hậu Yên cũng trở thành nước lớn. Về cơ bản, Hậu Tần và Hậu Yên đóng ở vị trí như Tiền Tần và Tiền Yên trước đây.
Hai nước Yên mới
Tuy nhiên, cục diện đó lập tức bị phá vỡ. Nước Ngụy của Thác Bạt Khuê nhanh chóng lớn mạnh, cất quân nam tiến, đánh Hậu Yên. Quân yên không chống nổi, thái tử Mộ Dung Bảo liên tục bị thua trận. Mộ Dung Thùy phải tự tay cầm quân tạm đẩy lui được quân Nguỵ, nhưng không lâu sau thì già yếu mà mất (396).
Quân Ngụy lại nam tiến, lấy đất Hậu Yên như tằm ăn lá dâu. Vùng Hà Nam, Hà Bắc bị quân Ngụy chiếm. Hậu Yên rút lên phía bắc, chỉ bao gồm đất của nước Yên cổ thời Chiến Quốc xưa kia. Cùng lúc đó nội bộ Hậu Yên lại xảy ra tranh đoạt, chém giết lẫn nhau, khiến liên tiếp chỉ trong chưa đầy 10 năm, các vua Mộ Dung Bảo (398), Mộ Dung Thịnh (401), Mộ Dung Hy (407) đều bị giết. Một người con nuôi của Mộ Dung Bảo là Cao Vân giết Hy làm vua, nhưng không lâu sau bị quyền thần giết chết (409). Một đại thần người Hán là Phùng Bạt được lập lên ngôi, đổi quốc hiệu là Bắc Yên, vì khi đó nước Yên nằm ở phương bắc, để phân biệt với nước Nam Yên.
Khi Hậu Yên bị Ngụy xâm chiếm, một người con của Mộ Dung Thùy là Mộ Dung Đức bỏ chạy về vùng Sơn Đông, bị tách khỏi lực lượng của Mộ Dung Bảo, không thể liên hệ được. Nghe tin Mộ Dung Bảo bị giết (398), Đức bèn chiếm lấy vùng Hoài Bắc, giáp với Đông Tấn, xưng làm Nam Yên vương. Trên thực tế Nam Yên và Bắc Yên đều rất nhỏ bé, không có đủ thực lực để tái lập sự hùng mạnh của Tiền Yên.
Chia nhỏ Hậu Lương
Tại nước Hậu Lương, sau khi vua sáng lập Lã Quang chết (399), nội bộ cũng lục đục, những người trong họ tranh nhau quyền, giết hại lẫn nhau. Các bộ tộc lân cận thừa cơ ly khai, chia cắt nước Hậu Lương lớn thành 4 nước nhỏ: người tộc Hung Nô là Thư Cừ Mông Tốn dựng Đoàn Nghiệp làm vua Bắc Lương, người Tiên Ty là Thốc Phát Ô Cô lập ra nước Nam Lương, người Hán là Lý Cảo lập ra nước Tây Lương. Cùng lúc đó nước Hậu Lương vẫn chưa mất hẳn.
Tới năm 403, cháu Lã Quang là Lã Long bị vua Hậu Tần là Diêu Hưng diệt. Trên bản đồ phía bắc khi đó có 8 nước: Bắc Ngụy (lớn nhất), Bắc Yên, Nam Yên, Hậu Tần, Tây Tần, Bắc Lương, Nam Lương, Tây Lương.
Cá lớn nuốt cá bé
Năm 410, tướng Đông Tấn là Lưu Dụ diệt nước Nam Yên của cháu Mộ Dung Đức là Mộ Dung Siêu.
Năm 414, vua Tây Tần là Khất Phục Sí Bàn diệt nước Nam Lương của Thốc Phát Nục Đàn.
Năm 417, tướng Đông Tấn là Lưu Dụ lại bắc tiến, chiếm Trường An, diệt nước Hậu Tần của cháu Diệu Trường là Diêu Hoằng. Dụ để con là Nghĩa Chân ở lại giữ Trường An rồi rút quân về. Nhân khi Lưu Dụ mải tranh giành quyền hành trong triều Tấn để chuẩn bị cướp ngôi, không chú ý tới miền bắc, vua Hạ là Hách Liên Bột Bột (Lưu Bột) mang quân đánh chiếm Trường An - kinh đô cũ của Hậu Tần. Lưu Nghĩa Chân bỏ Trường An chạy về nam. Từ đó Hạ cũng thành một nước lớn, thế chỗ của Hậu Tần.
Năm 420, Lưu Dụ cướp ngôi nhà Tấn, lập ra nhà Tống, sử gọi là Lưu Tống.
Năm 421, vua Bắc Lương là Thư Cừ Mông Tốn (cướp ngôi Đoàn Nghiệp năm 401) mang quân diệt Tây Lương của cháu Lý Cảo là Lý Tuân.
Như vậy tới năm 421, trên bản đồ phía bắc chỉ còn các nước: Bắc Nguỵ, Bắc Yên, Hạ, Bắc Lương, Tây Tần.
Năm 431, vua Hạ là Hách Liên Định mang quân diệt Tây Tần. Nhưng cùng năm 431, vua Bắc Ngụy là Thái Vũ Đế Thác Bạt Đảo điều quân đánh Hạ. Nước Hạ vừa qua chiến tranh với Tây Tần, bị quân Ngụy diệt gọn, nước Hạ mất. Thế là 2 nước bị diệt năm 431. Đây cũng là lần duy nhất trong lịch sử nội chiến Trung Quốc, một nước vừa diệt một nước khác lại bị diệt ngay trong 1 năm.
Năm 436, Bắc Ngụy đánh Bắc Yên, bắt vua Yên là Phùng Hoằng. Nước Bắc Lương còn lại trơ trọi cũng không tồn tại được lâu. Năm 439, Thác Bạt Đào đánh Bắc Lương, bắt vua Lương là Thư Cừ Mục Kiền. Cục diện Ngũ Hồ loạn Hoa hơn 100 năm với hơn 20 quốc gia chấm dứt.
Toàn thể phương bắc được thống nhất trong tay Bắc Ngụy. Ở miền nam trong tay nhà Lưu Tống, sử gọi thời kỳ các triều đại nam và bắc nối nhau cai trị hai miền là Nam Bắc triều. Chiến tranh vẫn chưa chấm dứt.
Tính sắc tộc
Không giống như những thời đại loạn lạc Chiến Quốc trước đó hay Ngũ đại Thập quốc sau đó, chiến tranh Ngũ Hồ loạn Hoa mang nặng tính sắc tộc. Đây là lần đầu tiên các tộc Hồ phương Bắc tràn xuống Trung Nguyên và dựng lên chính quyền của chính mình, tranh giành với người Hán và tàn sát lẫn nhau. Do đó mức độ đối địch giữa các sắc tộc gay gắt hơn so với thời Ngũ Đại thế kỷ 10, khi các tộc này đã có bề dày vài trăm năm ở lẫn với người Hán và ít nhiều được hưởng địa vị nhất định trong xã hội, không đơn thuần làm nô tỳ như trước đây.
Những ông vua hiếu chiến
Một loạt quốc gia nay được dựng lên rồi mai đổ, thay hiệu, đổi ngôi chia cắt triền miên. Chẳng những chiến tranh tàn khốc mà nền cai trị của các vua Ngũ Hồ cũng tàn khốc, một phần do tính sắc tộc. Không giống với các vua người Hán, các vua Ngũ Hồ phần lớn xuất thân có trình độ văn hóa thấp, có tinh thần thượng võ, hiếu chiến và ưa dùng vũ lực. Các nhà sử học đã xác nhận thời kỳ này xuất hiện những bạo chúa như Thạch Hổ, Nhiễm Mẫn, Phù Sinh, Hách Liên Bột Bột... Nhiều vua Ngũ Hồ đồng thời là những viên tướng thiện chiến, thường trực tiếp làm tướng cầm quân ra mặt trận và lập công hiển hách như Thạch Lặc, Thạch Hổ, Phù Kiên, Mộ Dung Thuỳ, Diêu Trường, Hách Liên Bột Bột... Đồng thời không ít vị bị bắt hoặc bỏ mình ngoài chiến trường như Lưu Diệu nước Tiền Triệu; Nhiễm Mẫn nước Nhiễm Nguỵ; Phù Kiên, Phù Đăng, Phù Xung nước Tiền Tần... Đó là một điểm khác của các vua Ngũ Hồ với các vua Đông Tấn - thường kết thúc số mệnh trong cung đình, dù là trong thời hòa bình hay loạn lạc.
Những quốc gia và ông vua vắn số
Hiển nhiên, trong cung đình các triều đại Ngũ Hồ ngắn ngủi cũng không ít biến loạn. Hơn 20 nước thay nhau chia cắt miền bắc. Cũng như số phận các vua nhà Tây Tấn, hầu hết các quốc gia Ngũ Hồ đều chỉ hưng thịnh được một đời với một vị vua anh minh và vua khai quốc. Các vua khai quốc chưa đủ thời gian và lực lượng thống nhất đã qua đời hoặc bị trừ khử. Cuộc thanh trừng diễn ra trong hầu hết nội bộ các triều đại Ngũ Hồ. Tính trung bình, mỗi vị vua chỉ ngồi ngai vàng được vài năm. Trong số 20 nước chỉ có các nước Tiền Lương, Tiền Yên, Bắc Yên, Hạ, Tây Tần, Hậu Tần là tương đối yên ổn nội bộ, không có lật đổ, thoán đoạt. Còn lại những quốc gia khác đều xảy ra chém giết, sát hại cung đình, trong khi đó bên ngoài biên giới, chiến sự còn đang rối ren, nguy cơ mất nước cận kề. Suốt hơn 100 năm, chỉ có vài vị vua Ngũ Hồ được giới sử học đánh giá cao, như Lưu Uyên nước Hán Triệu, Thạch Lặc nước Hậu Triệu, Lý Hùng nước Thành Hán, Phù Kiên nước Tiền Tần và Mộ Dung Thùy nước Hậu Yên. Chính nước Bắc Ngụy hùng mạnh, có công thống nhất miền bắc cũng không tránh khỏi những biến loạn cung đình, ngay trong thời kỳ xây dựng: vua sáng lập Thác Bạt Khuê và vua thống nhất Thác Bạt Đảo đều bị sát hại.
Về nhà Tấn trong chiến tranh với Ngũ Hồ
Xét toàn cục sâu xa, ngọn lửa Ngũ Hồ có thể không cháy lan rộng và kéo dài như đã diễn ra trong lịch sử, nếu những người cầm quyền họ Tư Mã sáng suốt hơn.
Đông Tấn được xem là kế tục Đông Ngô theo cách gọi Lục triều ở Giang Nam, nhưng nội bộ chia rẽ và bất ổn hơn nhiều so với Đông Ngô trước đây. Vì vậy, dù chiến thắng Phì Thủy có dáng dấp của chiến thắng Xích Bích - quân nam đại thắng quân bắc, dùng địa thế hiểm trở, lấy vài vạn địch trăm vạn, tận dụng sự chủ quan của địch mạnh..., nhưng sau đó Đông Tấn vẫn không mạnh lên như Đông Ngô mà lại yếu đi. Chiến thắng này chỉ ngăn cản sự nghiệp của Phù Kiên nói riêng, người Hồ nam tiến nói chung và duy trì thêm sự tồn tại của nhà Tấn. Vì vậy đời sau cũng không xem Phù Kiên như Tào Tháo, không so Tạ Huyền với Chu Du, không xếp Tư Mã Diệu ngang với Tôn Quyền.
Ghi chú
<references group="ghi chú"/>
Chú thích
Thể loại:Nhà Tấn Thể loại:Trung Quốc thế kỷ 5 Thể loại:Trung Quốc thế kỷ 4
Danh sách nguyên thủ quốc gia Algérie
phải|nhỏ|240x240px|Hiệu kỳ Tổng thống Algeria
Danh sách nguyên thủ quốc gia của Algérie kể từ khi hình thành Chính quyền Lâm thời Cộng hòa Algeria (GPRA) lưu vong tại Cairo, Ai Cập năm 1958 trong cuộc chiến tranh Algeria, tới độc lập năm 1962, và tới nay.
Đã có năm người đảm nhiệm chức vụ Tổng thống Algérie (không tính 2 Chủ tịch GPRA và 4 quyền lãnh đạo quốc gia). Ngoài ra, 2 người, Houari Boumediene và Liamine Zéroual, đảm nhiệm với vai trò quyền lãnh đạo nhà nước và Tổng thống Algérie.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chính phủ Algérie Algérie Nguyên
Antiotricha pluricincta
Antiotricha pluricincta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Antiotricha
Anacamptis palustris
Anacamptis palustris là một loài lan.
Bussy-Saint-Georges
Bussy-Saint-Georges là một xã trong vùng hành chính Île-de-France, thuộc tỉnh Seine-et-Marne, quận Torcy, tổng Torcy. Tọa độ địa lý của xã là 48° 50' vĩ độ bắc, 02° 42' kinh độ đông. Bussy-Saint-Georges nằm trên độ cao trung bình là 105 mét trên mực nước biển. Xã có diện tích 15,28 km², dân số vào thời điểm 2004 là 15.189 người; mật độ dân số là 1000 người/km².
Belwatgi, Haliyal
Belwatgi là một làng thuộc tehsil Haliyal, huyện Uttara Kannada, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Uttara Kannada
Nagel-Séez-Mesnil
Nagel-Séez-Mesnil  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.
Tham khảo
Nagelseezmesnil
Sáo Madagascar
Sáo Madagascar (danh pháp khoa học: Hartlaubius auratus) là một loài chim trong họ Sturnidae. Nó là loài đặc hữu Madagascar.
Châu Quang
Châu Quang là một xã thuộc huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.
Sáo Madagascar
Trước đây nó được xếp trong chi Saroglossa cùng loài điển hình của chi này là sáo cánh đốm (Saroglossa spilopterus), nhưng bài báo của Lovette & Rubenstein (2007) cho thấy chúng không có quan hệ họ hàng gần. Sáo Madagascar có quan hệ họ hàng gần nhất với Cinnyricinclus leucogaster (sáo lưng tím) còn sáo cánh đốm có quan hệ họ hàng gần nhất với Neocichla gutturalis. Tuy nhiên, chỉ từ 2015-2016 trở lại đây thì các tổ chức và cơ sở dữ liệu lớn và uy tín về chim (Aviabase v. 03, Birdlife checklist v. 09, HBW and BirdLife Taxonomic Checklist v. 2, Clements v. 2015, eBird v. 2015, Howard & Moore ấn bản 4, IOC World Bird Names v. 2.0) mới trở lại sử dụng danh pháp Hartlaubius auratus.
Châu Quang
Xã Châu Quang có diện tích 26,28 km², dân số năm 1999 là 11064 người, mật độ dân số đạt 421 người/km².
Sáo Madagascar
Tham khảo
A Thể loại:Chim Madagascar Thể loại:Động vật được mô tả năm 1776 Thể loại:Động vật đặc hữu Madagascar
Calepina
Calepina là chi thực vật có hoa trong họ Cải.
Liên kết ngoài
Thể loại:Họ Cải
Valliquerville
Valliquerville là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Seine-Maritime
Ambulyx obliterata
Ambulyx obliterata là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Sumatra, bán đảo Mã Lai và Borneo.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ambulyx
Pentanema rupicola
Pentanema rupicola là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Krasch.) Gorschk. mô tả khoa học đầu tiên năm 1959.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pentanema Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1959
SeHCAT
SeHCAT (axit 23-seleno-25-homotaurocholic, axit selen homocholic taurine, hoặc axit tauroselcholic) là một loại thuốc được sử dụng trong xét nghiệm lâm sàng để chẩn đoán tình trạng kém hấp thu axit mật.
Phát triển
SeHCAT là một chất tương tự axit mật kết hợp taurine được tổng hợp để sử dụng như một dược phẩm phóng xạ để điều tra in vivo sự lưu thông enterohepatic của muối mật. Bằng cách kết hợp bộ phát gamma 75 Se vào phân tử SeHCAT, sự lưu giữ trong cơ thể hoặc mất hợp chất này vào phân có thể được nghiên cứu dễ dàng bằng máy ảnh gamma tiêu chuẩn, có sẵn trong hầu hết các khoa y học hạt nhân lâm sàng.
SeHCAT đã được chứng minh là được hấp thụ từ ruột và bài tiết vào mật với tỷ lệ tương tự như axit cholic, một trong những axit mật tự nhiên chính ở người. Nó trải qua quá trình bài tiết vào cây mật, túi mật và ruột để đáp ứng với thức ăn và được tái hấp thu hiệu quả ở hồi tràng, với động học tương tự như axit mật tự nhiên. Nó đã sớm được chứng minh là phương pháp thuận tiện và chính xác nhất có sẵn để đánh giá và đo lường sự thay đổi axit mật trong ruột. Thử nghiệm SeHCAT được phát triển thương mại bởi Amersham International Ltd (Amersham plc hiện là một phần của bộ phận Chẩn đoán Y tế GE Healthcare) để sử dụng lâm sàng để điều tra tình trạng kém hấp thu ở bệnh nhân bị tiêu chảy. Xét nghiệm này đã thay thế 14 xét nghiệm hơi thở glycocholic acid (hoặc axit taurocholic) được dán nhãn C và đo axit mật trong phân, hiện không có chỗ trong điều tra lâm sàng về sự kém hấp thu.
Thủ tục
Một viên nang chứa phóng xạ 75 SeHCAT (với 370 kBq của Selenium-75 và nhỏ hơn 0,1  mg SeHCAT) được uống bằng nước, để đảm bảo việc đưa viên nang vào đường tiêu hóa. Thời gian bán hủy vật lý của 75 Se là khoảng 118 ngày; hoạt động được điều chỉnh theo ngày tham chiếu tiêu chuẩn.
Bệnh nhân có thể được hướng dẫn nhịn ăn trước khi dùng viên nang; có sự khác biệt đáng kể trong thực hành lâm sàng về vấn đề này. Liều bức xạ hiệu quả cho một người trưởng thành được cho 370  kBq của SeHCAT là 0,26   mSv. (Để so sánh, phơi nhiễm phóng xạ từ CT scan bụng được trích dẫn ở 5.3  mSv và tiếp xúc với nền hàng năm ở Anh 1-3   mSv. ) Các phép đo ban đầu được thực hiện với bộ đếm toàn thân nhưng thường được thực hiện ngay bây giờ với máy ảnh gamma không được đánh giá cao. Bệnh nhân được quét nằm ngửa hoặc có xu hướng thu nhận trước và sau từ đầu đến đùi 1 đến 3 giờ sau khi uống viên nang. Quét được lặp lại sau 7 ngày. Các giá trị nền được trừ đi và phải cẩn thận để tránh các nguồn phóng xạ bên ngoài trong khoa y học hạt nhân.
Từ các phép đo này, phần trăm giữ lại của SeHCAT sau 7 ngày được tính toán. Giá trị duy trì SeHCAT trong 7 ngày lớn hơn 15% được coi là bình thường, với các giá trị dưới 15% biểu thị mất axit mật quá mức, như được tìm thấy trong kém hấp thu axit mật.
Với các phép đo thường xuyên hơn, có thể tính được thời gian bán hủy toàn thân của SeHCAT; điều này không được đo thường xuyên trong môi trường lâm sàng. Thời gian bán hủy lớn hơn 2,8 ngày đã được trích dẫn là bình thường.
Sử dụng lâm sàng
Xét nghiệm SeHCAT được sử dụng để điều tra những bệnh nhân nghi ngờ kém hấp thu axit mật, thường bị tiêu chảy mãn tính, thường đi qua phân nước 5 đến 10 lần mỗi ngày. Khi hồi tràng đã được cắt bỏ sau phẫu thuật, hoặc bị viêm trong bệnh Crohn, việc giữ SeHCAT trong 7 ngày thường là bất thường, và hầu hết những bệnh nhân này sẽ được hưởng lợi từ việc điều trị bằng các chất cô lập axit mật. Sự lưu thông đường tiêu hóa của axit mật bị giảm ở những bệnh nhân có bất thường bất thường và, do sự lưu giữ axit mật bình thường vượt quá 95%, chỉ cần một mức độ thay đổi nhỏ. Acid mật kém hấp thu cũng có thể là thứ phát sau cắt bỏ túi mật, vagotomy và các rối loạn khác ảnh hưởng đến nhu động ruột hoặc tiêu hóa như viêm ruột bức xạ, bệnh celiac, và sự phát triển quá mức của các vi khuẩn ở ruột non.
Một hình ảnh tương tự về tiêu chảy mạn tính, lưu giữ SeHCAT bất thường và phản ứng với các chất cô lập axit mật, trong trường hợp không có các rối loạn khác của ruột, là đặc trưng của kém hấp thu axit mật vô căn - còn được gọi là tiêu chảy axit mật nguyên phát. Những bệnh nhân này thường bị chẩn đoán nhầm là mắc hội chứng ruột kích thích, vì các bác sĩ lâm sàng không nhận ra tình trạng này, không nghĩ đến việc thực hiện xét nghiệm SeHCAT hoặc không có sẵn.
Kotera Kazuki
Sự nghiệp câu lạc bộ
Kazuki Kotera đã từng chơi cho Sagawa Printing, Okinawa Kariyushi FC và FC Ryukyu.
SeHCAT
Sử dụng lâm sàng
Đã có ít nhất 18 nghiên cứu về việc sử dụng xét nghiệm SeHCAT ở bệnh nhân mắc hội chứng ruột kích thích tiêu chảy chiếm ưu thế. Khi những dữ liệu này được kết hợp, 32% trong số 1223 bệnh nhân có thời gian duy trì SeHCAT 7 ngày dưới 10% và 80% trong số này báo cáo phản ứng với cholestyramine, một chất cô lập axit mật.
Kotera Kazuki
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1983 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Ryukyu Thể loại:Cầu thủ bóng đá J3 League Thể loại:Cầu thủ bóng đá Japan Football League Thể loại:Cầu thủ bóng đá SP Kyoto FC
Lycosa quadrimaculata
Lycosa quadrimaculata là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Loài này thuộc chi Lycosa. Lycosa quadrimaculata được Hippolyte Lucas miêu tả năm 1858.
Tham khảo
Thể loại:Lycosa
Ipimorpha merianana
Ipimorpha merianana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ipimorpha
Gaesischia sapucacensis
Gaesischia sapucacensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1918.
Tham khảo
Thể loại:Gaesischia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1918
Chthonocephalus muellerianus
Chthonocephalus muellerianus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được P.S.Short mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chthonocephalus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1990
Cheilolejeunea laeviuscula
Cheilolejeunea laeviuscula là một loài Rêu trong họ Lejeuneaceae. Loài này được (Mitt.) Stephani mô tả khoa học đầu tiên năm 1914.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cheilolejeunea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1914
Fati Lami Abubakar
Fati Lami Abubakar (sinh ngày 12 tháng 4 năm 1951) là một phụ nữ Nigeria là Đệ nhất phu nhân Nigeria từ tháng 6 năm 1998 đến tháng 5 năm 1999. Sau khi lên ngôi đệ nhất phu nhân, Abubakar là Chánh án của bang Nigeria từ năm 2013 đến 2016.
Cuộc sống ban đầu và giáo dục
Abubakar sinh ngày 12 tháng 4 năm 1951 tại Minna, Nigeria và hoàn thành chương trình giáo dục trung học ở Kaduna. Cô đã đi học đại học ở Ilorin trước khi đến trường Cao đẳng Chính phủ Liên bang, Sokoto và Đại học Ife. Trong các nghiên cứu sau trung học, cô đã hoàn thành nhiều văn bằng luật, từ bằng cử nhân đến Tiến sĩ Triết học. Abubakar cũng đã hoàn thành việc học thêm tại Trường Luật Nigeria.
Sự nghiệp
Abubakar bắt đầu sự nghiệp trong ngành luật với tư cách là một thanh tra viên và cố vấn cao cấp ở Nigeria. Bà được mệnh danh là luật sư của Bộ Tư pháp Nhà nước Nigeria năm 1985 và là thẩm phán của Tòa án Tối cao năm 1989. Vào tháng 3 năm 2013, Abubakar được bổ nhiệm làm Chánh án của Nhà nước Nigeria. Cô giữ vị trí này cho đến khi nghỉ hưu vào tháng 4 năm 2016.
Ngoài sự nghiệp trong ngành luật, Abubakar là thành viên của một hội đồng cấu thành từ năm 1988 đến 1989 và là ủy ban lừa đảo ngân hàng từ năm 1989 đến năm 1992. Vào tháng 6 năm 1998, Abubakar trở thành Đệ nhất phu nhân Nigeria sau khi chồng bà Abdulsalami Abubakar nhậm chức Tổng thống Nigeria. Triều đại của bà là Đệ nhất phu nhân kết thúc vào tháng 5 năm 1999. Trong nhiệm kỳ là Đệ nhất phu nhân, Abubakar đã thành lập Giải pháp thay thế bảo vệ và nâng cao quyền phụ nữ năm 1999, tập trung vào quyền con người của phụ nữ.
Cuộc sống cá nhân
Abubakar kết hôn với cựu Tổng thống Nigeria Abdulsalami Abubakar, người có sáu người con.
Tham khảo
Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1951
Turiaçu
Turiaçu là một đô thị thuộc bang Maranhão, Brasil. Đô thị này có diện tích 2577,603 km², dân số năm 2007 là 31429 người, mật độ 12,19 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Maranhão
Malaxis tridentula
Malaxis tridentula là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Schltr.) Christenson mô tả khoa học đầu tiên năm 1996.
Liên kết ngoài
Thể loại:Malaxis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1996
4494 Marimo
4494 Marimo (1988 TK1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 10 năm 1988 bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1988
Spinimegopis kawazoei
Spinimegopis kawazoei là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Spinimegopis
Lejeunea infundibulata
Lejeunea infundibulata là một loài Rêu trong họ Lejeuneaceae. Loài này được Spruce mô tả khoa học đầu tiên năm 1884.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lejeunea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1884
Từ chối kiểu Sherman
Lời "từ chối kiểu Sherman" là thuật ngữ chính trị Mỹ chỉ đến lời nói thẳng của một ứng cử viên tiềm tàng rõ ràng từ chối ra ứng cử cho một chức vụ nào đó.
Thuật ngữ này bắt nguồn từ lời hứa Sherman. Tướng William Tecumseh Sherman, một nhân vật nổi tiếng trong Nội chiến Hoa Kỳ, muốn trả lời các đề nghị cho ông làm ứng cử viên Cộng hòa trong bầu cử tổng thống năm 1884. Ông từ chối, "Tôi sẽ không đảm nhận nếu được bổ nhiệm và sẽ không phục vụ nếu được bầu." 13 năm trước, ông cũng nói, "Tôi tuyên bố, bằng cách này, và có ý định về tất cả lời nói của mình, rằng tôi không bao giờ và sẽ không bao giờ là ứng cử viên Tổng thống; rằng nếu được đảng nào bổ nhiệm tôi, tôi sẽ từ chối một cách quả quyết; và ngay cả nếu được nhất trí bầu, tôi sẽ không chịu phục vụ." Các lời nói này thường được viết tắt, "Nếu được chỉ định, tôi sẽ không ứng cử; nếu được bổ nhiệm, tôi sẽ không đảm nhận; nếu được bầu, tôi sẽ không phục vụ."
Những lời từ chối khác
Tổng thống Lyndon B. Johnson đã đưa ra lời cam kết trong bài diễn văn quốc gia ngày 31 tháng 3 năm 1968, chủ yếu tập trung vào Chiến tranh Việt Nam. Ông đã tuyên bố rằng - bởi vì lợi ích đảng phái sẽ ảnh hưởng đến nhiệm vụ của ông - ông sẽ không tìm kiếm một nhiệm kỳ thứ hai, và nói rằng "Tôi sẽ không tìm kiếm, và sẽ không chấp nhận, đề cử từ đảng của tôi để tiếp tục một nhiệm kỳ nữa làm tổng thống của các bạn."
Anacamptis papilionacea
Anacamptis papilionacea là một loài lan. It is thường được biết đến với tên Butterfly orchid.
Tham khảo
papilionacea
Winners Open 2021
WTA Romanian Open 2021, còn được biết đến với Winners Open 2021 vì lý do tài trợ, là một giải quần vợt nữ chuyên nghiệp thi đấu trên mặt sân đất nện ngoài trời tại Winners Sports Club ở Cluj-Napoca. Đây là lần thứ 1 giải đấu được tổ chức và là một phần của WTA Tour 2021.
Vận động viên khác
Đặc cách:
Bảo toàn thứ hạng:
Vượt qua vòng loại:
Liên kết ngoài
Thể loại:WTA Tour 2021 Thể loại:Thể thao nữ România năm 2021 Thể loại:Quần vợt România năm 2021 Thể loại:Thể thao Cluj-Napoca
Gaesischia similis
Gaesischia similis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Urban mô tả khoa học năm 1989.
Tham khảo
Thể loại:Gaesischia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1989
Cachan
Cachan là một xã trong vùng hành chính Île-de-France, thuộc tỉnh Val-de-Marne, quận L'Haÿ-les-Roses, tổng Cachan. Tọa độ địa lý của xã là 48° 47' vĩ độ bắc, 02° 19' kinh độ đông. Cachan nằm trên độ cao trung bình là 43 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 43 mét và điểm cao nhất là 108 mét. Xã có diện tích 2,78 km², dân số vào thời điểm 1999 là 24.838 người; mật độ dân số là 9.065 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Xã của Val-de-Marne
Psoralea rydbergii
Psoralea rydbergii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Cory miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Psoralea
Chthonocephalus multiceps
Chthonocephalus multiceps là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được J.H.Willis mô tả khoa học đầu tiên năm 1952.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chthonocephalus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1952
Bemalkheda, Homnabad
Bemalkheda là một làng thuộc tehsil Homnabad, huyện Bidar, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Bidar (huyện)
Pinacia pernix
Pinacia pernix là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Syntrichia minor
Syntrichia minor là một loài Rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được (Bizot) M. T. Gallego et al. mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Pinacia pernix
Liên kết ngoài
Thể loại:Pinacia
Syntrichia minor
Liên kết ngoài
Thể loại:Syntrichia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2000
Flora Azikiwe
Flora Ogbenyeanu Ogoegbunam Azikiwe (7 tháng 8 năm 1917 - tháng 8 năm 1983) là người vợ đầu tiên của Nnamdi Azikiwe, Tổng thống đầu tiên của Nigeria. Bà từng là Đệ nhất phu nhân Nigeria từ ngày 1 tháng 10 năm 1963 đến ngày 16 tháng 1 năm 1966.
Ogoegbunam được sinh ra ở Onitsha, một thành phố ở bang Anambra ngày nay cho tù trưởng Ogoegbunam, Adazia của Onitsha (Ndichie Chief) từ Ogboli Agbor Onitsha. Bà gặp Nnamdi Azikiwe ở đó vào năm 1934 và hai người đã kết hôn vào ngày 4 tháng 4 năm 1936. Đám cưới của họ được tổ chức tại James Town, Accra, Gold Coast (Ghana ngày nay) nơi chồng bà đang làm biên tập viên của tờ Morning Morning Post vào thời điểm đó.
Ogoegbunam là thành viên của Ủy ban Công tác Đông của Hội đồng Quốc gia Nigeria và Cameroons (NCNC). Bà là người bảo trợ đầu tiên của Hiệp hội Khoa học tại nhà (HSA), trước đây gọi là Hiệp hội Khoa học Gia đình Liên bang.
Vào tháng 8 năm 1983, bà qua đời. Bà và chồng có một con gái và ba con trai.
Technetium (99mTc) exametazime
Technetium (99m Tc) testsetazime là một dược phẩm phóng xạ được bán dưới tên thương mại Ceretec, và được các bác sĩ y học hạt nhân sử dụng để phát hiện tưới máu não khu vực bị thay đổi trong đột quỵ và các bệnh mạch máu não khác. Nó cũng có thể được sử dụng để dán nhãn bạch cầu để xác định vị trí nhiễm trùng trong ổ bụng và bệnh viêm ruột. Testetazime (phần không có tecneti) đôi khi được gọi bằng tên hóa học của nó là hexamethylpropyleneamine oxime hoặc HMPAO.
Hóa học
trái|nhỏ|300x300px| Một trong hai chất đối kháng của testsetazime (hexamethylpropyleneamine oxime, HMPAO) Thuốc bao gồm testetazime như là một tác nhân chelating cho đồng vị kỹ thuật phóng xạ -99m. Cả hai dạng enantiomeric exametazime được sử dụng-thuốc là racemic. Các đồng phân lập thể thứ ba của cấu trúc này, dạng meso, không được bao gồm.
Makino Satoru
Satoru Makino (sinh ngày 25 tháng 11 năm 1990) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Satoru Makino đã từng chơi cho Zweigen Kanazawa và FC Ryukyu.
Technetium (99mTc) exametazime
Tham khảo
Thể loại:Amin
Makino Satoru
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1990 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Tiền đạo bóng đá Thể loại:Nhân vật liên quan đến bóng đá từ Tokyo Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Ryukyu Thể loại:Cầu thủ bóng đá J3 League Thể loại:Cầu thủ bóng đá Japan Football League Thể loại:Cầu thủ bóng đá Zweigen Kanazawa
Châu Quế Hạ
Châu Quế Hạ là một xã thuộc huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái, Việt Nam.
Địa lý
Xã Châu Quế Hạ nằm ở phía bắc huyện Văn Yên, có vị trí địa lý:
Xã Châu Quế Hạ có diện tích 86,80 km², dân số năm 2019 là 7.684 người, mật độ dân số đạt 89 người/km².
Lịch sử
Ngày 16 tháng 12 năm 1964, Chính phủ ban hành Quyết định số 177-CP, điều chỉnh xã Châu Quế Hạ thuộc huyện Văn Bàn (nay thuộc tỉnh Lào Cai) về huyện Văn Yên mới thành lập.
Sáo đầu vàng
Sáo đầu vàng (tên khoa học: Ampeliceps coronatus) là một loài chim trong họ Sturnidae. Loài này phân bổ từ Ấn Độ đến Việt Nam và vùng Bắc Malaysia.
Tham khảo
C Thể loại:Chim Việt Nam Thể loại:Chim Malaysia Thể loại:Chim Ấn Độ Thể loại:Động vật được mô tả năm 1842 Thể loại:Chim Đông Nam Á
Ambulyx ochracea
Ambulyx ochracea là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Nepal và Sikkim, Ấn Độ, across central và miền nam Trung Quốc to Hàn Quốc và Nhật Bản, và phía nam đến Thái Lan, miền bắc Việt Nam và Đài Loan.
Sải cánh dài 85–114 mm. Con trưởng thành bay từ cuối tháng 4 đến giữa tháng 8 in Korea. Có hai lứa trưởng thành một năm.
Ấu trùng ăn Juglans regia in China và on Choerospondias fordii in Ấn Độ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ambulyx
İlhan Mansız
İlhan Mansız (sinh ngày 10 tháng 8 năm 1975) là một cựu cầu thủ bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ sinh ở Đức, từng làm trợ lý huấn luyện viên tại Beşiktaş. Anh thi đấu ở vị trí tiền đạo. Anh cũng là một vận động viên trượt băng. Anh là người gốc Tatar Krym.
Thống kê sự nghiệp
!Tổng cộng||21||7
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1975 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2002 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Vissel Kobe Thể loại:Cầu thủ bóng đá Đức Thể loại:Cầu thủ bóng đá J1 League Thể loại:Tiền đạo bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nhật Bản Thể loại:Cầu thủ bóng đá Đức ở nước ngoài Thể loại:Cầu thủ bóng đá Hertha Berlin
Lycosa rimicola
Lycosa rimicola là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Loài này thuộc chi Lycosa. Lycosa rimicola được William Frederick Purcell miêu tả năm 1903.
Tham khảo
Thể loại:Lycosa
Origami
thumb|300px|Ngàn cánh [[hạc giấy, dùng trong dịp lễ hội Tanabata (Thất Tịch)]] thumb|170px|Cánh hoa và bình hoa bằng giấy thumb|Video cách xếp một con hạc giấy Origami (tiếng Nhật: 折り紙, hay ) là một loại nghệ thuật gấp giấy có xuất xứ từ Nhật Bản. Chữ origami trong tiếng Nhật bắt nguồn từ hai chữ: ori là gấp hay xếp và kami là giấy. Origami chỉ được dùng từ 1880; trước đó, người Nhật dùng chữ orikata. Origami kết hợp những cách gấp đơn giản để biến miếng giấy hình chữ nhật (2 chiều), mà thường là hình vuông, thành những hình phức tạp (3 chiều), không cắt dán trong quá trình gập, đây cũng là xu hướng của origami hiện đại. Không giống như người ta thường nghĩ, các quy tắc origami truyền thống của Nhật Bản (bắt đầu từ khoảng triều Edo 1603-1867), lại ít nghiêm ngặt hơn origami hiện đại: giấy gấp có thể là hình tròn, tam giác, và có thể cắt dán trong quá trình gấp.
Lịch sử
Thuật xếp giấy đã có từ khoảng thế kỷ thứ 1 hay thứ 2 ở Trung Hoa. Sau đó, thuật xếp giấy này đã lan sang Nhật vào thế kỷ thứ 6 và dần dà trở thành một nghệ thuật độc đáo của xứ Hoa Anh Đào. Origami truyền thống Nhật Bản có thể là để phục vụ lễ nghi, như noshi (triều Muromachi 1392–1573).
Các mẫu origami
Mẫu origami có thể đơn giản như chiếc thuyền hay máy bay giấy chúng ta thường gặp, nhưng cũng có thể hết sức phức tạp như hình rồng, phượng, tháp Eiffel. Những mẫu origami phức tạp có thể dùng lá kim loại mỏng thay vì giấy thường để có thể giảm độ dày của mẫu gập. Origami hiện đại thay đổi rất nhiều, các mẫu thường được gấp khi ướt (gấp ướt) hoặc sử dụng vật liệu ngoài giấy và lá kim loại. Người Nhật xem origami như một phần văn hoá và truyền thống đất nước hơn là một hình thức nghệ thuật.
Một trong số những mẫu origami được biết tới nhiều nhất là hình con hạc. Con hạc là điềm tốt lành trong quan niệm của người Nhật. Truyền thuyết kể rằng ai gấp được 1000 con hạc giấy có thể biến điều ước thành thật. Sau câu chuyện về bé gái Nhật Sasaki Sadako năm 1955, hình ảnh hạc giấy cũng trở thành một biểu tượng của hoà bình.
Hướng dẫn căn bản
Hầu như mọi mẫu gập phức tạp nhất đều có thể quy về các bước đơn giản theo lý thuyết hình cây. Ví dụ bạn muốn gập một con mèo thì đầu, thân và đuôi là một đường thẳng tựa như thân cây, 4 chân tạo thành bốn nhánh như các cành. Ứng dụng các nguyên tắc trong hình học topo để tạo hình chiếu, tìm ra các góc giấy là chân, đầu...vv... Ngày nay có rất nhiều tài liệu hướng dẫn origami. Máy tính cũng góp phần không nhỏ trong việc sáng tác ra các mẫu mới.
Ngày nay vẫn còn một số lượng lớn người yêu thích origami, tuy nhiên để theo đuổi và học cách gấp, cách sáng tác những mẫu mới thì không phải ai cũng làm được, vì nó đòi hỏi người ta có lòng kiên nhẫn và sự cẩn thận trong từng bước gập. Hơn nữa số lần gấp lại tỉ lệ thuận với sự phức tạp của mẫu, một mẫu gấp đơn giản như hình con bướm cũng trải qua trên dưới 100 bước. Tại Việt Nam, cũng có các nhóm bạn yêu thích origami hoạt động online, offline, trao đổi thông tin và gửi các sáng tác mới.
Tác dụng với tâm lý
thumb|170px|Học sinh Nhật Bản bên cạnh những hình giấy tự xếp Origami là một nghệ thuật nhẹ nhàng tỉ mỉ. Nó đã chứng minh trong rất nhiều trường hợp có tác dụng làm êm dịu thần kinh, chữa bệnh mất ngủ và chống stress. Nhiều bác sĩ và chuyên gia vật lý trị liệu đã dùng origami như một liệu pháp bổ ích vật lý và tinh thần. Bác sĩ Ronald S. Levy, tại Hội Thảo Quốc tế lần thứ nhì về origami đối với giáo dục và trị liệu, đã kêu gọi dùng origami để phục hồi chức năng và trị liệu về tay. Với nhiều người, Origami là thứ giải trí rất hữu hiệu, đặc biệt khi sáng tác một mẫu mới: tự do bay bổng, tự do tìm kiếm một thứ gì đó, mang màu sắc của riêng mình. Khi tự tay hoàn thành một mẫu khó, hay tự tay sáng tác một mẫu hay, thì cảm giác thật vui thích.
Origami với toán học
Việc tạo được mẫu origami mới liên quan đến rất nhiều quy tắc hình học. Không phải ngẫu nhiên mà các cao thủ origami sáng tác được những mẫu phức tạp. Các cao thủ origami có phương châm "bạn nhìn thấy gì, tôi tưởng tượng được; bạn tưởng tượng gì, tôi gấp được." Một số nơi trên thế giới đã có nơi đưa origami vào thành một môn học, khởi điểm là ở mẫu giáo. Việc gấp giấy đem lại cho trẻ nhiều nhận thức hình học, và cả hình học trừu tượng: nhận biết hình tam giác, hình vuông, hình lục giác, tia phân giác một góc, đoạn thẳng, các đường nét, hình không gian, các khối 3 chiều.
Liên kết ngoài
Thể loại:Giấy Nhật Bản Thể loại:Phát minh của Nhật Bản Thể loại:Nghệ thuật từ giấy Thể loại:Thuật ngữ tiếng Nhật Thể loại:Hoạt động giải trí Thể loại:Gấp giấy Thể loại:Nghệ thuật Nhật Bản
Saba Youakim
Saba Youakim (1914 - 2003) là một Giám mục người Li Băng của Giáo hội Công giáo Greek-Melkites, trực thuộc Giáo hội Công giáo Rôma. Ông nguyên là Tổng giám mục chính tòa Tổng giáo phận Petra and Philadelphia, nghi lễ Greek-Melkites, địa phận thuộc Jordan. Trước khi làm Tổng giám mục, ông đảm nhận nhiều vị trí khác như Bề trên Dòng các Linh mục Thánh Basil và Giám mục Phụ tá Tòa Thượng phụ Antioch, thuộc nghi lễ Greek-Melkites.
Tiểu sử
Sau gần 30 năm thực hiện các hoạt động mục vụ với tư cách là một linh mục, ngày 9 tháng 9 năm 1968, tin tức được loan báo rằng linh mục Saba Youakim, 54 tuổi, đã được chọn làm Giám mục, cụ thể với vị trí Giám mục Phụ tá Tòa Thượng phụ Antioch, nghi lễ Greek-Melkites, nằm ở địa phận Syria và Danh hiệu Giám mục hiệu tòa Scythopolis. Lễ tấn phong cho vị tân chức được tổ chức các nhanh chóng vào ngày 29 tháng 9 cùng năm, với phần nghi thức chính yếu của việc truyền chức được cử hành bởi 3 giáo sĩ cấp cao. Chủ phong cho vị giám mục tân cử là Thượng phụ Maximos V Hakim, Thượng phụ Tòa Thượng phụ Antioch Greek-Melkites. Hai vị còn lại với vai trò phụ phong gồm Tổng giám mục Eftimios Youakim, B.S., Tổng giám mục chính tòa Tổng giáo phận Zahleh e Furzol, nghi lễ Greek-Melkites và Tổng giám mục Nicolas Hajj, B.S., Giám mục Phụ tá Tòa Thượng phụ Antioch, nghi lễ Greek-Melkites.