cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Krystsina Tsimanouskaya
Krystsina Siarheyeuna Tsimanouskaya hoặc Kristina Sergeyevna Timanovskaya (Крысціна Сяргееўна Ціманоўская, Łacinka: Kryscina Siarhiejeŭna Cimanoŭskaja, ; Кристина Сергеевна Тимановская, ; sinh ngày 19 tháng 11 năm 1996) là một vận động viên chạy nước rút người Belarus. Cô đã giành huy chương bạc nội dung 100 mét tại Giải vô địch điền kinh U23 châu Âu 2017, huy chương vàng nội dung 200 mét tại Giải thi đấu mùa hè 2019 tổ chức tại Naples, Ý và huy chương bạc nội dung đồng đội tại Đại hội thể thao châu Âu 2019 tổ chức tại Minsk, Belarus.
Tsimanouskaya đủ điều kiện tham gia Thế vận hội Mùa hè 2020 ở nội dung 100 m và 200 m. Vào ngày 30 tháng 7 năm 2021, trong khi diễn ra Thế vận hội, cô đã cáo buộc các quan chức của Ủy ban Olympic Belarus ép cô thi đấu trong cuộc đua tiếp sức 4×400 m mà không có sự đồng ý của cô. Vào ngày 1 tháng 8 năm 2021, Tsimanouskaya đã bị các thành viên của đội cưỡng bức đưa đến Sân bay Haneda. Tại sân bay, cô từ chối lên chuyến bay trở về Belarus và được cảnh sát bảo vệ trước khi xin tị nạn ở Ba Lan. Đại sứ quán Ba Lan ở Nhật Bản đã đưa cô vào trong khuôn viên của sứ quán này ngày 2 tháng 8.
Tuổi thơ
Krystsina Siarheyeuna Tsimanouskaya sinh ra ở Klimavichy, một thị trấn ở phía đông Belarus. Mặc dù Tsimanouskaya thường chạy để giải trí khi còn nhỏ, cô tham gia thi đấu điền kinh khá muộn, sau khi nhận được lời đề nghị từ một huấn luyện viên Olympic để gia nhập học viện của anh khi cô khoảng 15 tuổi. Cha mẹ cô ban đầu lo lắng, nghĩ rằng cô sẽ không đạt được sự nghiệp trong thể thao; họ đã bị Tsimanouskaya và bà của cô thuyết phục.
Tị nạn
Vào ngày 30 tháng 7 năm 2021, Tsimanouskaya ghi lại một video trên Instagram chỉ trích các quan chức từ Ủy ban Olympic Belarus (NOC RB), nói rằng họ đã ép cô chạy trong cuộc đua tiếp sức 4 × 400 m, quãng đường mà cô chưa bao giờ thi đấu mà không có sự đồng ý của cô. Lý do cho việc này là vì các vận động viên thi đấu môn này trượt kiểm tra doping và không được phép thi đấu do thiếu xét nghiệm, và cô cũng đổ lỗi cho NOC RB về việc này. Vào ngày 1 tháng 8 năm 2021, truyền thông Belarus đã đưa tin về nỗ lực cưỡng bức trao trả Tsimanouskaya cho Belarus. Tổ chức Đoàn kết Thể thao Belarus (BSSF) đã kêu gọi các nhà báo và thành viên cộng đồng người Belarus ở Nhật Bản đến gặp Tsimanouskaya tại Sân bay Haneda ở Tokyo. Cô đã thu hút sự chú ý của các nhân viên cảnh sát tại nhà ga sân bay, và họ đã đưa cô vào trại bảo vệ tại một khách sạn ở sân bay qua đêm. Tsimanouskaya nói với các nhà báo rằng cô sợ phải quay trở lại Belarus, và định xin tị nạn ở Áo.
Khi tin tức này được truyền thông quốc tế đăng tải, một số quốc gia, bao gồm Cộng hòa Séc và Ba Lan, nói rằng họ sẵn sàng cấp thị thực và bảo vệ cho cô. Vào ngày 2 tháng 8, cô vào Đại sứ quán Ba Lan ở Tokyo và được cấp thị thực vào nước này; một nguồn tin cho biết cô đã bắt đầu quá trình xin tị nạn tại đó. Chồng của Tsimanouskaya, vận động viên chạy nước rút Arseniy Zdanevich, đã bỏ trốn đến Ukraina sau khi biết tin về vợ, và nói rằng anh không ngần ngại bỏ chạy ngay khỏi Belarus. Cha mẹ Tsimanouskaya nói với cô đừng trở lại Belarus, trong khi các báo cáo nói rằng cha mẹ và bà của cô đã được cảnh sát đến thăm. Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) xác nhận rằng họ cũng đang bảo vệ Tsimanouskaya, và UNHCR đã có liên hệ. Chính phủ Nhật Bản cũng cam đoan rằng họ sẽ đảm bảo Tsimanouskaya được an toàn. Vào ngày 3 tháng 8, cô đã được cấp thị thực nhân đạo tại Nhật Bản, và Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Toshimitsu Motegi thông báo rằng Tsimanouskaya đang ở trong "tình trạng an toàn".
Tsimanouskaya được cho là đã chọn xin tị nạn ở Ba Lan, mặc dù phần lớn các quốc gia Tây Âu đã đề nghị được bảo vệ cô vào cuối ngày hôm đó, vì Ba Lan đã nói rõ về việc sẽ cho cô cơ hội tiếp tục thi đấu. Mặc dù các vận động viên Belarus khác đã trực tiếp chỉ trích nhà lãnh đạo quốc gia Alexander Lukashenko, và một số người trong số họ đã bị cấm và bỏ tù vì tham gia các cuộc biểu tình, Zdanevich nói với báo chí rằng hai vợ chồng anh chỉ là vận động viên và không quan tâm đến chính trị hoặc phong trào đối lập. Tuy nhiên, sau những lời chỉ trích của Tsimanouskaya đối với các huấn luyện viên quốc gia và mô tả nỗ lực cưỡng bức cô hồi hương, nhiều người ủng hộ chính phủ Belarus đã gửi tin nhắn đe dọa Tsimanouskaya; BSSF xác định tính mạng của Tsimanouskaya sẽ gặp nguy hiểm nếu cô trở lại Belarus, và tài trợ vé máy bay để cô bay đến Warsaw.
NOC RB do Lukashenko và con trai ông, Viktor Lukashenko cùng đứng đầu. IOC đã cấm cả hai người này tham dự Thế vận hội Tokyo 2020 sau các cáo buộc từ các vận động viên Belarus. NOC RB, cũng đã rút Tsimanouskaya khỏi cuộc thi sau video trên Instagram, cho biết vào ngày 1 tháng 8 rằng họ lo ngại về "trạng thái cảm xúc và tâm lý [...] của vận động viên này theo các bác sĩ". Tsimanouskaya cho biết cô không gặp bất kỳ bác sĩ nào. Một số vận động viên Belarus đã lên tiếng ủng hộ Tsimanouskaya, trong khi những người khác lên án cô. Một số người được The Guardian liên hệ đã từ chối phỏng vấn, muốn tránh xa chính trị. Tổ chức Ân xá Quốc tế báo cáo rằng các vận động viên có nhiều khả năng trở thành mục tiêu của chính phủ Lukashenko do sở thích cá nhân của Lukashenko đối với thể thao: các vận động viên Belarus được nhà nước ưu ái, và vì vậy việc lên tiếng chỉ trích bị coi là phản bội.
Vào ngày 3 tháng 8, IOC đã mở một cuộc điều tra về vụ việc, yêu cầu NOC RB giải thích lý do tại sao họ ép Tsimanouskaya hồi hương vào cuối ngày. IOC cũng đã liên hệ với các quan chức của Ủy ban Olympic Ba Lan (PKOI) về việc Tsimanouskaya sẽ tiếp tục thi đấu.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1996 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nữ vận động viên Belarus
Neptosternus montalbanensis
Neptosternus montalbanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Hendrich & Balke miêu tả khoa học năm 2000.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Neptosternus
Cololejeunea minutilobula
Cololejeunea minutilobula là một loài Rêu trong họ Lejeuneaceae. Loài này được (Horik.) H.A. Mill. mô tả khoa học đầu tiên năm 1960.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cololejeunea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1960
HD 98800
HD 98800,cũng được phân loại là TV Crateris (TV Crt), là một hệ sao bốn cực trong chòm sao Cự Tước. Các phép đo thị sai được thực hiện bởi tàu vũ trụ Hipparcos cho rằng nó ở khoảng cách khoảng 150 năm ánh sáng (45 parsecs), nhưng giá trị này có sai số cao. Hệ thống này nằm trong hiệp hội TW Hydrae (TWA) và đã nhận được chỉ định TWA 4.
Hệ bao gồm HD 98800 A và HD 98800 B chứa hai ngôi sao. Vào năm 2007, một đĩa vụn đã được phát hiện quay quanh HD 98800 B gồm hai vòng cho thấy có thể có một hành tinh ngoài hệ Mặt Trời quay quanh trong khoảng 1,5 đến 2 đơn vị thiên văn.
Hệ sao
Hệ sao này là một thành viên trong hiệp hội TW Hydrae, một nhóm các ngôi sao trẻ. Tư cách thành viên của nó bắt nguồn từ thực tế là chuyển động riêng của nó tương tự như các ngôi sao khác trong nhóm. Hệ này được ước tính là khoảng 7-10 triệu năm tuổi.
HD 98800 là một hệ thống bốn cực, với hai cặp sao quay quanh nhau. Hai cặp được phân tách bằng một vòng cung, nên quỹ đạo hình ảnh rộng được biết đến rất ít. Một phạm vi quỹ đạo sơ bộ đã được tính toán, với chu kỳ quỹ đạo từ 300 đến 430 năm, cũng như độ lệch tâm vừa phải từ 0,3 đến 0,6.
Thành phần chính, HD 98800 A, là một sao lùn cam với tốc độ hướng tâm khác nhau. Điều này cho thấy sự hiện diện của một ngôi sao khác quay quanh nó, nhưng ánh sáng từ ngôi sao đó không thể được phát hiện, vì vậy hệ thống là một sao đôi đơn hàng. Hệ thống thứ cấp, HD 98800 B, là một nhị phân quang phổ khác, nhưng được xếp đôi vì cả hai ngôi sao (một sao lùn cam khác và sao lùn đỏ) có thể được phát hiện trực tiếp. Các ngôi sao trong HD 98800 lớn hơn nhiều so với mong đợi từ khối lượng của chúng: ở độ tuổi như vậy, những ngôi sao này chưa ngưng tụ thành kích thước bình thường.
Đĩa vụn
trái|nhỏ| Ấn tượng của một nghệ sĩ về đĩa vụn xung quanh HD 98800 B. HD 98800 A được nhìn thấy từ xa. Một dấu hiệu dư thừa hồng ngoại của một mảnh vụn đã được IRAS phát hiện lần đầu tiên. Các quan sát sâu hơn về hệ thống đã được thực hiện bằng cách sử dụng Keck và Kính thiên văn vũ trụ Spitzer. Đĩa bao gồm hai vành đai riêng biệt. Vòng trong kéo dài từ khoảng cách 1,5 đến 2 đơn vị thiên văn từ khối tâm hệ thiên thể của nhị phân trung tâm. Vòng ngoài bắt đầu ở khoảng 5,9 đơn vị thiên văn từ nhị phân trung tâm và mở rộng ra một khoảng cách không xác định. Khoảng cách giữa hai vòng là ~ 3 đơn vị thiên văn. Vòng trong mỏng, trong khi phần bên trong của vòng ngoài dày đặc.
Tiến sĩ Elise Furlan, lãnh đạo nhóm Spitzer đã chụp ảnh đĩa này, kết luận rằng bụi phát sinh từ sự va chạm của các vật thể đá ở vành đai ngoài cuối cùng sẽ di chuyển vào đĩa bên trong. Nhưng vì hệ thống này là một hệ thống nhị phân kép, các hạt bụi không lấp đầy đĩa bên trong như mong đợi.
Các hành tinh có thể có sự sống
Các mảnh vụn được cho là tạo thành một giai đoạn hình thành hành tinh. Do khoảng trống trong đĩa vụn, khả năng một hành tinh trong hệ thống càng trở nên có khả năng hơn. Khoảng cách được phát hiện có thể được gây ra bởi mối quan hệ hấp dẫn duy nhất giữa đĩa và một hành tinh có thể đã bắt đầu hình thành, khắc ra một khoảng trống trong đĩa. Tuy nhiên, khoảng cách cũng có thể là hiệu ứng cộng hưởng hấp dẫn của bốn ngôi sao.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đĩa vòng quanh sao Thể loại:Chòm sao Cự Tước Thể loại:Thiên thể HD Thể loại:Hệ đa sao Thể loại:Sao T Tauri Thể loại:Hiệp hội sao TW Hydrae Thể loại:Thiên thể Durchmusterung
Cirsium inundatum
Cirsium inundatum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Makino mô tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Liên kết ngoài
I Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1905
IC 1101
Thiên hà IC 1101 là một thiên hà hình elip siêu khổng lồ nằm tại trung tâm của cụm thiên hà Abell 2029 (có vị trí biểu kiến thuộc chòm sao Xử Nữ) và cách xa Trái Đất khoảng 1,07 tỷ năm ánh sáng. Theo các nghiên cứu thì cho đến nay đây là thiên hà lớn thứ 2 mà con người từng phát hiện được. Thiên hà lớn nhất được phát hiện trong năm 2022 là Alcyoneus cách trái đất 3 tỷ năm ánh sáng có chiều dài lên tới 16 triệu năm ánh sáng tức là gấp 3 lần IC 1101 và gấp tới 153 lần đường kính của thiên hà Milky Way.
Đường kính của thiên hà IC 1101 vào khoảng 5,5 triệu năm ánh sáng tức là khoảng gấp 55 lần đường kính của dải Ngân Hà và nó có khoảng chừng 100.000 tỉ (1014) ngôi sao các loại. Do đó khối lượng của thiên hà này được phỏng đoán vào khoảng 2.000 lần khối lượng của Ngân Hà.
Sở dĩ IC 1101 có được kích thước này, theo các khoa học gia, là trong suốt cuộc đời của mình (tuổi của IC 1101 vào khoảng 12 tỉ năm), IC 1101 đã va chạm và đã nuốt các thiên hà nhỏ khác có kích thước vào khoảng Ngân Hà hoặc là Tinh Vân Tiên Nữ (thiên hà Andromeda).
Mô tả
Thiên hà được phân loại là hình elip siêu phẳng và là thiên hà sáng nhất trong A2029 (do đó, tên gọi khác của nó là A2029-BCG; BCG có nghĩa là  cụm sao sáng nhất ). Kiểu hình thái của thiên hà được tranh luận do nó có thể có hình dạng như một đĩa phẳng nhưng chỉ có thể nhìn thấy từ Trái đất ở kích thước rộng nhất của nó. Tuy nhiên, hầu hết các thấu kính có kích thước từ 15 to 37 kpc.
IC 1101 nằm trong số các thiên hà lớn nhất được biết, nhưng có tranh luận dựa trên tài liệu thiên văn về cách xác định kích thước của một thiên hà như vậy. Tấm ảnh ánh sáng xanh từ thiên hà (các ngôi sao lấy mẫu không bao gồm quầng khuếch tán) mang lại bán kính hiệu dụng (bán kính trong đó một nửa ánh sáng được phát ra) của 65 ±. Thiên hà có quầng sáng rất lớn với "ánh sáng khuếch tán" cường độ thấp hơn nhiều kéo dài đến bán kính 600 kpc. Các tác giả của nghiên cứu xác định quầng sáng kết luận rằng IC 1101 là "có thể là một trong những thiên hà lớn nhất và phát sáng nhất trong vũ trụ". Giống như hầu hết các thiên hà lớn, IC 1101 được tạo ra bởi một số ngôi sao giàu kim loại, một số trong số đó lớn hơn Mặt Trời 7 tỷ năm, khiến nó có màu vàng vàng. Nó có một nguồn vô tuyến sáng ở trung tâm, có khả năng liên quan đến lỗ đen siêu lớn trong phạm vi khối lượng gấp 40-100 tỷ lần Khối lượng Mặt Trời, một trong các lỗ đen lớn nhất được biết đến trong vũ trụ.
Lịch sử khám phá
Thiên hà được phát hiện vào ngày 19 tháng 6 năm 1790, bởi nhà thiên văn học người Anh Frederick William Herschel I. Nó được phân loại vào năm 1895 bởi John Louis Emil Dreyer với tư cách là đối tượng thứ 1.101 của Danh mục chỉ mục của tinh vân và cụm sao (IC). Tại khám phá của nó, nó đã được xác định là một tính năng mơ hồ. Sau phát hiện năm 1932 của Edwin Hubble rằng một số "tính năng mơ hồ" thực sự là các thiên hà độc lập, việc phân tích các vật thể trên bầu trời sau đó đã được tiến hành và do đó IC 1101 được coi là một trong những thiên hà độc lập.
Tham khảo
Thể loại:Thiên hà elip Thể loại:Chòm sao Xử Nữ Thể loại:Thiên thể PGC Thể loại:Thiên thể UGC Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1790
Soft Bomb(Album)
Soft Bomb là album thứ ba của nhóm New Zealand The Chills, phát hành năm 1992. Đó là phần tiếp theo của ' Chuông tàu ngầm ' đã đạt vị trí số 1 tại New Zealand năm 1990. Được phát hành để đánh giá tốt, 'Soft Bomb' được theo sau bởi một chuyến lưu diễn vòng quanh thế giới với đội hình Chills mở rộng. Thật không may, giữa chuyến lưu diễn ở Mỹ của họ, sự hỗ trợ và khuyến mãi tài chính đã bị rút lại cho album và tour diễn. Đội hình này của ban nhạc đã tan rã và Martin Phillipps sẽ mất một thời gian để xây dựng lại ban nhạc. Phillipps chia tay công ty với Slash Records sau album và tour diễn này
Tham khảo
Thể loại:Album năm 1992 Thể loại:Album Chills Thể loại:Album Slash Records
4769 Castalia
4769 Castalia (tên chỉ định:1989 PB) là tiểu hành tinh đầu tiên được mô hình hóa bởi chụp ảnh radar. Nó là một tiểu hành tinh Apollo, cắt qua Sao Hỏa, và cắt qua Sao Kim. Nó được phát hiện ngày 9 tháng 8 năm 1989, bởi Eleanor F. Helin (Caltech) tạgi Đài thiên văn Palomar. Nó được đặt theo tên Castalia trong thần thoại Hy Lạp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh Apollo Thể loại:Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1989
Platysenta meskei
Platysenta meskei là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Platysenta
Masdevallia ludibunda
Masdevallia ludibunda là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Rchb.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1882.
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1882
Thống nhất Trung Mỹ
thumb|right|Bản đồ các quốc gia từng thuộc [[Cộng hòa Liên bang Trung Mỹ.|218x218px]] Thống nhất Trung Mỹ, đôi khi được gọi là Chủ nghĩa dân tộc Trung Mỹ (tiếng Anh: Central Americanism), là liên hiệp chính trị được đề xuất gồm các quốc gia Trung Mỹ (Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras và Nicaragua). Liên hiệp này đã từng tồn tại trong thời kỳ Cộng hòa Liên bang Trung Mỹ. Nó khác với Hệ thống Hội nhập Trung Mỹ, vốn là một sáng kiến ​​ngoại giao tương tự như Liên minh châu Âu.
Đường Văn Tông
Đường Văn Tông (chữ Hán: 唐文宗; 20 tháng 11, năm 809 - 10 tháng 2, năm 840 ), tên thật Lý Ngang (李昂), là vị Hoàng đế thứ 15 hay 17 của triều đại nhà Đường trong lịch sử Trung Quốc. Ông ở ngôi từ năm 827 đến khi qua đời năm 840, tổng 13 năm.
Thống nhất Trung Mỹ
Hiện tại, tổ chức dân sự Movimiento Ciudadano para la Integración Centroamericana (Phong trào Công dân vì Hội nhập Trung Mỹ) được thành lập vào năm 2014, đang tích cực hoạt động vì sự thống nhất Trung Mỹ. Tổ chức có các chi nhánh ở El Salvador, Guatemala, Honduras (ngoài một số chi nhánh địa phương), Nicaragua và ở Cộng đồng người Trung Mỹ ở các nước ngoài khu vực (Úc, Ý, Tây Ban Nha và Hoa Kỳ). Tổ chức không có chi nhánh ở Costa Rica.
Đường Văn Tông
Trong thời gian Đường Văn Tông ở ngôi, nạn hoạn quan lộng quyền - vốn manh nha từ thời Đại Tông, Đức Tông đã ngày càng khó kiềm chế. Đường Văn Tông mặc dù rất cố gắng để hạn chế quyền lực của hoạn quan nhưng cuối cùng thất bại. Cũng trong những năm này, phiên trấn các nơi cũng liên tiếp nổi dậy. Sau Sự biến Cam Lộ (năm 835), ông hầu như đã bị hoạn quan kiểm soát và từ đó thì sống trong tâm trạng u uất và tuyệt vọng cho đến khi qua đời.
Thống nhất Trung Mỹ
Chính trị gia đầu tiên đưa ra đề xuất này là Tướng Augusto César Sandino từ Nicaragua. Trong khi đó, Tổng thống El Salvador Nayib Bukele là nhân vật chính trị đầu tiên trong thời hiện đại đề xuất thống nhất Trung Mỹ, bao gồm cả Panama.
Đường Văn Tông
Thân thế và cuộc sống ban đầu
Đường Văn Tông bổn danh Lý Hàm (李涵), chào đời vào ngày 20 tháng 11 năm 809 dưới thời ông nội Đường Hiến Tông Lý Thuần. Khi đó, cha ông là Đường Mục Tông Lý Hựu vẫn đang giữ tước vị Toại vương, chưa được phong làm Đông cung Hoàng thái tử. Ông chào đời bốn tháng sau người anh là Đường Kính Tông Lý Đam (22 tháng 7 năm đó). Mẹ Lý Hàm là Tiêu thị, người đất Mân.
Thống nhất Trung Mỹ
Lịch sử
Nỗ lực khôi phục Cộng hòa Liên bang Trung Mỹ đã tồn tại kể từ khi nó bị giải thể. Một trong những trường hợp được biết đến nhiều nhất là khi Tổng thống tự do Guatemala Justo Rufino Barrios, với sự hỗ trợ của Honduras và Hoa Kỳ, cố gắng tái lập Liên bang Trung Mỹ trong Chiến tranh thống nhất Barrios. Nhưng nỗ lực đã kết thúc khi ông chết trong trận Chalchuapa.
Đường Văn Tông
Thân thế và cuộc sống ban đầu
Năm 820, tổ phụ của ông là Đường Hiến Tông bạo băng, Lý Hựu (lúc này đã đổi tên thành Lý Hằng) lên ngôi, tức Đường Mục Tông. Năm sau, 821, Mục Tông phong Vương cho một số Hoàng đệ và Hoàng tử của mình, trong đó Lý Hàm được phong làm Giang vương (江王). Năm 824, Mục Tông băng, người anh cả là Lý Đam nối ngôi, tức Đường Kính Tông. Đến ngày 9 tháng 1 năm 827, Kính Tông bị bọn hoạn quan Lưu Khắc Minh, Điền Vụ Trừng, Hứa Văn Đoan, Tô Tá Minh... sát hại.
Thống nhất Trung Mỹ
Lịch sử
Trong suốt thế kỷ 20, các lực lượng cánh tả là các nhóm chủ yếu đề xuất thống nhất Trung Mỹ thành một đơn vị chính trị duy nhất. Năm 1925, Đảng Xã hội Trung Mỹ được Farabundo Martí và những người El Salvador lưu vong khác thành lập tại Guatemala, và sau đó cũng hoạt động với tư cách là Đảng Cộng sản Trung Mỹ. Vào những năm 1970, Đảng Cách mạng Công nhân Trung Mỹ nổi bật lên với hoạt động đặc biệt tích cực ở El Salvador và Honduras.
Đường Văn Tông
Thân thế và cuộc sống ban đầu
Lưu Khắc Minh muốn khống chế triều đình và đưa con trai của Đường Hiến Tông là Giáng vương Lý Ngộ làm Hoàng đế. Ngày 10 tháng 1, Khắc Minh giả di chiếu, đưa Giáng vương ra gặp chư Tể tướng. Bọn Khắc Minh lại bố trí tay chân nắm giữ cung điện, mưu trừ các hoạn quan khác. Nhóm hoạn quan gồm Xu mật sứ Vương Thủ Trừng, Trung úy Lương Thủ Khiêm, Ngụy Tòng Gián... nghe tin có biến động, bèn tập hợp binh lính tiến vào cung diệt tặc, đồng thời cho đón Lý Hàm vào cung. Cuối cùng quân Thần Sách của Vương Thủ Trừng và quân Phi Long giết chết hết bọn loạn đảng Lưu Khắc Minh, Giáng vương Ngộ cũng chết trong loạn quân.
Thống nhất Trung Mỹ
Lịch sử
Ngày 12 tháng 9 năm 1946, tại Santa Ana, El Salvador đã diễn ra cuộc gặp của các nguyên thủ quốc gia lễ ký kết Hiệp định Santa Ana giữa El Salvador và Guatemala. Hai nước đã đồng ý nghiên cứu các điều kiện cho phép thống nhất chính trị Trung Mỹ thông qua một Ủy ban gồm ba người được chỉ định bởi mỗi chính phủ đã đăng ký thỏa thuận. Thỏa thuận được để ngỏ cho Costa Rica, Honduras và Nicaragua cùng tham gia. El Salvador đã phê chuẩn hiệp định vào ngày 19 tháng 11.
Đường Văn Tông
Thân thế và cuộc sống ban đầu
Ngày 11 tháng 1 (Quý Mão), hoạn quan thừa Ngự lệnh của Thái hoàng Thái hậu Quách thị cho Bùi Độ làm Nhiếp trùng tể, bách quan yết kiến Giang vương Lý Hàm ở tử thần ngoại vũ, Giang vương bật khóc trong buổi gặp hôm đó. Ngày 13 tháng 1 (Quý Tị), Lý Hàm chính thức đăng cơ, tức là Đường Văn Tông. , đổi tên là Lý Ngang (李昂). Năm đó ông mới 18 tuổi.
Thống nhất Trung Mỹ
Lịch sử
Một số đảng vẫn tích cực đề xuất thống nhất Trung Mỹ, như Phong trào Chủ nghĩa xã hội Honduras (Movement to Socialism of Honduras), Đảng Xã hội Trung Mỹ mới (Central American Socialist Party) và Đảng Công nhân Costa Rica.
Đường Văn Tông
Sự khởi sắc những năm đầu
Ngày 16 tháng 1 (Mậu Thân), Văn Tông tôn mẹ là Tiêu thị làm Hoàng thái hậu, mẹ của Kính Tông là Hoàng thái hậu Vương thị làm Bảo Lịch Hoàng thái hậu. Lúc đó, Thái hoàng Thái hậu Quách thị được bố trí ở Hưng Khánh cung, Vương Thái hậu ở Nghĩa An điện còn Tiêu Thái hậu sống ở đại nội. Văn Tông vốn tính hiếu thuận, phụng sự Tam cung Thái hậu đều như nhau. Mỗi khi các nơi tiến công kì trân dị vật thì trước đưa đến Tông miếu, tiếp đó dâng đến Tam cung còn dư thừa mới để tự mình chi dùng. Không lâu sau, ông phong cho Hàn Lâm Học sĩ Vi Xử Hậu làm Trung thư Thị lang, Đồng bình Chương sự (Tể tướng).
Thống nhất Trung Mỹ
Lịch sử
Trong những năm gần đây, Tổng thống El Salvador Nayib Bukele đã đưa ra lời kêu gọi thúc đẩy hội nhập khu vực sâu rộng hơn, và cuối cùng hướng đến một quốc gia Trung Mỹ thống nhất hiện đại.
Đường Văn Tông
Sự khởi sắc những năm đầu
Văn Tông lại thấy rằng qua hai triều Mục Tông, Kính Tông, do sự xa xỉ của các Hoàng đế khiến quốc khố cạn kiệt, vì thế ngay khi lên ngôi đã chủ trương tiết kiệm và tỏ ra cần mẫn trong việc xử lý công việc triều chính. Ông cho phép những cung nữ nào chưa được triệu hạnh có thể về quê với gia đình, tổng cộng được khoảng 3000 người. Thấy tân chủ mới lên ngôi đã làm những việc thuận lòng người, trong ngoài náo nức đón chờ một thời đại thái bình mới. Tuy nhiên Văn Tông mặc dù bên ngoài khuyến khích việc triều thần can gián, nhưng bản chất lại là con người thiếu quyết đoán. Mỗi khi cùng các Tể tướng bàn định việc gì, cũng thường hay thay đổi ý kiến. Như tháng 4 ÂL năm 827, Vi Xử Hậu bàn luận công việc với Văn Tông ở Diên Anh Cực, nhân bất đồng ý kiến đã xin từ chức, Văn Tông không chấp nhận, cố sức giữ lại.
Thống nhất Trung Mỹ
Tham khảo
Thể loại:Thống nhất quốc gia Thể loại:Chủ nghĩa liên dân tộc Thể loại:Trung Mỹ Thể loại:Quốc gia được đề xuất
Đường Văn Tông
Sự khởi sắc những năm đầu
Trong những năm đầu ông lên ngôi, nạn phiên trấn tiếp tục bùng phát mạnh mẽ. Những năm cuối đời Kính Tông, Tiết độ sứ Hoành Hải Lý Toàn Lược qua đời, con là Phó sứ Lý Đồng Tiệp tự ý nắm quyền ở Hoành Hải mà không có sự đồng ý của triều đình, triều đình cũng làm ngơ không hỏi đến. Sau khi Văn Tông lên ngôi, Đồng Tiệp sai hai em là Đồng Chí, Đồng Tốn đến xin nhận mệnh lệnh của nhà Đường, mong được Văn Tông công nhận. Cũng năm đó, Tiết độ sứ Trung Vũ Vương Phái hoăng, Văn Tông phong Thái bộc khanh Cao Vũ lên thay làm Tiết độ sứ. Đối với trấn Hoành Hải, Văn Tông phong cho Ô Trọng Dận thay Lý Đồng Tiệp đảm nhận chức Tiết độ sứ, dời Lý Đồng Tiệp làm Duyện Hải Tiết độ sứ. Lý Đồng Tiệp lấy cớ tướng sĩ bức ép mà kháng lại triều mệnh, tự chiếm cứ đất Thương. Triều đình bèn quyết định thảo phạt Đồng Tiệp, có chiếu tước bỏ quan chức và cử các Tiết độ sứ các vùng xung quanh là Ô Trọng Dận, Vương Trí Hưng, Sử Hiến Thành, Khang Chí Mục, Lý Thính, Trương Bá... thảo phạt Lý Đồng Tiệp, nhưng không giành thắng lợi ngay được mà Lý Đồng Tiệp lại được Tiết độ sứ Thành Đức là Vương Đình Thấu giúp đỡ. Văn Tông lại điều quân thảo phạt luôn cả trấn Thành Đức. Cuối năm đó Ô Trọng Dận hoăng, triều đình phong Hoàng thân là Bảo Nghĩa Tiết độ sứ Lý Hựu đến đảm nhiệm trấn Hoành Hải. Về sau quân triều đình do Hoàng thân Lý Hựu chỉ huy đánh bại, Lý Đồng Tiệp đầu hàng rồi bị giết. Vương Đình Thấu sợ hãi, bèn dâng Cảnh châu để cầu hòa với triều đình.
Mùa xuân năm 828 sau hai năm mở mạng lưới mậu dịch trên biển giữa nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông), Tân La (đời vua Tân La Hưng Đức Vương) và Nhật Bản (đời Thiên hoàng Junna), thương nhân Tân La là Trương Bảo Cao đã phát triển Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) thuộc Tân La thành trung tâm thương mại lớn nhất Tân La. Tàu bè người Ba Tư, nước Đại Tùng quốc cũng cập bến Thanh Hải buôn bán giao thương với Trương Bảo Cao. Tháng 4 năm 828, Trương Bảo Cao trở thành Đại sứ Thanh Hải trấn. Kinh tế của nhà Đường cũng nở rộ theo con đường mậu dịch hàng hải đó của Trương Bảo Cao.
Mùa hạ năm 828, con trưởng của Kính Tông là Tấn vương Lý Phổ hoăng, thọ 4 tuổi. Văn Tông ban đầu có ý lập Lý Phổ làm Đông cung Hoàng thái tử, nghe tin cháu mình đã chết thì thương xót, truy tặng là Điệu Hoài Thái tử. Đầu năm 829, Tể tướng Vi Xử Hậu cũng mất, Hàn Lâm Học sĩ Lộ Tùy lên thay đảm nhận tướng vị. Sau khi triều đình diệt Lý Đồng Tiệp, Tiết độ sứ Ngụy Bác là Sử Hiến Thành lo sợ mình sẽ là mục tiêu tiếp theo của quân triều đình, nên thỉnh cầu vào triều và xin quy phục. Văn Tông hạ lệnh dời Sử Hiến Thành đến làm Tiết độ sứ Hà Trung và trấn Ngụy Bác được giao cho Lý Thính, ngoài ra còn cắt ba châu Tương, Vệ, Thiền giao cho Phó sứ Ngụy Bác cũ là Sử Hiếu Chương. Nhưng trước khi Sử Hiến Thành rời trấn thì binh sĩ Ngụy Bác nổi dậy giết chết ông ta rồi đưa Hà Tiến Thao làm Ngụy Bác lưu hậu. Tiến Thao lại đưa quân tấn công và đánh bại Lý Thính. Triều đình vừa trải qua chiến dịch ở Hoành Hải nên không muốn tiếp tục chiến tranh, đành công nhận Hà Tiến Thao là Tiết độ sứ và trao lại ba châu Tương, Vệ, Thiền cho Tiến Thao.
thumb|trái|300px|Bản đồ [[vương quốc Bột Hải của vua Bột Hải Tuyên Vương năm 830.]] Phía đông bắc nhà Đường khi đó có vương quốc Bột Hải của vua Bột Hải Tuyên Vương (Đại Nhân Tú) đang lớn mạnh lên, đe dọa đến biên giới đông bắc nhà Đường. Bột Hải của Bột Hải Tuyên Vương nắm quyền kiểm soát một lãnh thổ bao gồm phần phía Bắc bán đảo Triều Tiên, Đông Bắc Mãn Châu và khu vực Primorsky Krai của Nga ngày nay. Vùng lãnh thổ Bột Hải khi ấy rộng lớn gấp 2.2~2.8 lần tổng diện tích bán đảo Triểu Tiên ngày nay. Nhà Đường của Văn Tông còn gửi sứ thần tới, thừa nhận sự tồn tại thực tế cũng như sức mạnh của Bột Hải. Ngoài ra một viên quan nhà Đường còn gọi Bột Hải là "Hải đông thịnh quốc" (Haedong seongguk, nghĩa là “quốc gia thịnh vượng ở vùng biển phía Đông”), nhằm công nhận Bột Hải là một xã hội văn hóa tiến bộ. Ngay cả những quốc gia cách xa tới 1.300 km cũng muốn giao dịch với Bột Hải và nhờ cậy bảo hộ. Bột Hải đã phát triển thành một đại cường quốc, đã tập trung sức mạnh vào cả việc phát triển kinh tế và văn hóa, giao dịch thực hiện cả với vùng Ba Tư (Persia) xa xôi, thủ phủ Dongkyeongseong (Đông Kinh thành) thuộc Long Nguyên phủ của vương quốc Bột Hải đã trở thành đô thị mang tầm thế giới ở thời điểm đó.
Năm 830, vua Bột Hải Tuyên Vương qua đời, đích tôn là Đại Di Chấn kế vị, tức là vua Bột Hải Trang Tông. Từ năm 830 đến năm 840, vua Bột Hải Trang Tông phái sứ giả sang nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông) triều cống 12 lần vào các năm 830, 831 (năm này Bột Hải Trang Tông triều cống 2 lần), 832, 833, 834, 835, 836, 837, 838, 839 và 840.
Cùng năm 830 vua Nam Chiếu là Mông Khuyến Phong Hữu phát động một cuộc tấn công lớn vào Thành Đô của nhà Đường. Kiếm Nam tiết độ sứ là Đỗ Nguyên Dĩnh không chuẩn bị trước nên khi quân Nam Chiếu công nhập ngoại thành Thành Đô, đã chạy trốn. Trẻ em và phụ nữ, tổng cộng hơn mười vạn người đã bị quân Nam Chiếu tàn sát ở Thành Đô và rất nhiều châu báu của nhà Đường bị quân Nam Chiếu cướp bóc. Đến Đại Độ Hà, gặp quân Nam Chiếu, người Đường nhảy xuống sông tự vẫn đến 3 phần 10. Các thợ thủ công nhà Đường bị quân Nam Chiếu bắt tu kiến Sùng Thánh Tự Tam Tháp cao ngút trời xanh. Đây là một phần thưởng lớn, vì nó làm cho Nam Chiếu có khả năng đánh chiếm toàn bộ tỉnh Tứ Xuyên với những cánh đồng màu mỡ. Điều này là quá nhiều đối với người Trung Hoa, họ đã không mất nhiều thời gian để phản công. Việc quân Nam Chiếu cướp bóc và tàn sát dân chúng nhà Đường tại Thành Đô đã khiến cho dân chúng nhà Đường rất tức giận, cuối cùng gây nên khởi nghĩa nô lệ và các cuộc nổi dậy của nông dân nhà Đường chống lại quân Nam Chiếu ở Thành Đô, buộc quân Nam Chiếu phải rút khỏi Thành Đô. Sau đó, Lý Đức Dụ đảm nhiệm Kiếm Nam tiết độ sứ, nhà Đường và Nam Chiếu tái lập minh ước.
Thấy An Nam đô hộ Lý Nguyên Hỷ cai trị An Nam đô hộ phủ khá lâu mà vẫn chưa dẹp được nghĩa quân của bản địa do Dương Thanh cầm đầu, Văn Tông gọi Lý Nguyên Hỷ quay về, phái Hàn Ước sang làm An Nam đô hộ thay thế vào năm 827. Năm 828, An Nam đô hộ Hàn Ước dẫn quân Đường đánh nghĩa quân Vương Thăng Triều ở Phong Châu, thắng được, sau bị Dương Thanh đuổi, chạy về Quảng Châu cùng năm 828. Dương Thanh qua đời trong năm 828. Văn Tông nghe tin thì phái Trịnh Xước sang làm An Nam đô hộ thay thế Hàn Ước. Trịnh Xước dẫn quân Đường đàn áp thành công nghĩa quân của Dương Thanh vào năm 831.
Cùng năm 831 Văn Tông cử sứ thần mang chiếu thư (詔書) sang sách phong cho Bột Hải Trang Tông. Bột Hải Trang Tông mô phỏng nhà Đường, thi hành Mộ binh chế, thành lập thần sách quân tả hữu, tả hữu tam quân, 120 ti và tiến hành các hoạt động thương mại với nhà Đường. Bột Hải Trang Tông đã làm theo ý muốn của ông nội là Bột Hải Tuyên Vương, cố gắng áp dụng hệ thống quản lý và Luật lệnh chế (律令制) đó vào lãnh thổ vương quốc Bột Hải. Bột Hải Trang Tông phái con trai trưởng là Đại Xương Huy và hàng chục người hầu của mình đến nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông) để học tập, tiếp thu nền văn hóa của nhà Đường một cách tích cực, rồi về áp dụng trong vương quốc Bột Hải.
Ngưu Lý đảng tranh
Trong thời đại Văn Tông, Ngưu Lý Đảng tranh - một cuộc tranh chấp trong nội bộ các đại thần triều đình - vốn manh nha ngay từ thời Hiến Tông đã bùng phát dữ dội. Sau khi Tể tướng Vi Xử Hậu mất và Bùi Độ từ nhiệm, Ngưu Tăng Nhụ được Lý Tông Mẫn tiến cử lên chức Binh bộ Thượng thư, Đồng bình Chương sự. Hai người kết bè đảng trong triều, gọi là Ngưu đảng và ra sức lấn át đại thần Lý Đức Dụ (vốn được Bùi Độ tiến cử trước đó), đẩy Đức Dụ ra trấn Nghĩa Thành. Về sau các nhà sử học gọi phe đảng của Lý Đức Dụ là Lý đảng.
Trước đó năm 830, Lý Đức Dụ được bổ làm Tiết độ sứ Tây Xuyên. Sang năm 831, Phó sứ Duy châu của Thổ Phiên là Tất Đát có ý định dâng đất đầu hàng nhà Đường, đưa chúng tướng tới Thành Đô. Đức Dụ cho quân tiến vào Duy châu và chuẩn bị lấy nơi đây làm bàn đạp để lấn sâu vào đất Thổ Phiên. Tin này truyền đến triều đình, nhiều đại thần có ý thuận theo kế hoạch của Đức Dụ. Nhưng Ngưu Tăng Nhụ không đồng ý vì cho rằng nếu ngang nhiên lấy đất của Thổ Phiên chính là phản lại hòa ước trước kia và sẽ dẫn đến việc Thổ Phiên quấy nhiễu biên cảnh. Văn Tông bèn hạ lệnh cho Lý Đức Dụ trả đất và bọn Tất Đất cho người Thổ. Cuối cùng Tất Đát bị Thổ Phiên giết một cách thảm khốc. Từ đó Lý Đức Dụ sinh oán thù Ngưu Tăng Nhụ. Năm 833 quần thần đề nghị tôn hiệu cho ông là Thái Hòa Văn Vũ Chí Đức Hoàng đế nhưng Văn Tông không nhận. Mãi đến cuối năm đó, quần thần lấy lý do Văn Tông làm vua đã 8 năm mà chưa có tôn hiệu, lại dâng tôn hiệu là Thái Hòa Văn Vũ Nhân Thánh Hoàng đế, nhưng ông vẫn không nhận.
Từ sau cái chết của Điệu Hoài Thái tử, Văn Tông vẫn chần chừ chưa lập Thái tử mới. Mãi đến cuối năm 832, ông mới hạ lệnh lập con trai của mình là Lỗ vương Lý Vĩnh làm Hoàng thái tử. Cũng năm đó, Văn Tông lại hối hận việc trả đất cho Thổ Phiên trước kia và bất bình với Ngưu Tăng Nhụ. Tăng Nhụ sợ hãi bèn xin từ chức và được bổ làm Tiết độ sứ Vũ Xương. Sau đó, Văn Tông triệu Lý Đức Dụ vào triều và phong làm Tể tướng năm 833. Sau đó, Lý Đức Dụ nhân cơ hội lật đổ bè đảng của Lý Tông Mẫn, nhiều đại thần bị giáng chức, bản thân Tông Mẫn bị đuổi khỏi Trường An, giáng làm Tiết độ sứ Sơn Nam Tây Đạo.
Lúc này bộ máy hành chính của vương quốc Bột Hải (đời vua Bột Hải Trang Tông) được mô phỏng theo Tam Bộ và Lục Bộ và sử dụng văn tự Hán của nhà Đường làm ngôn ngữ hành chính, nhưng ngôn ngữ chính của Bột Hải vẫn là tiếng Cao Câu Ly. Giới quý tộc và quý tộc của Bột Hải thường xuyên đến kinh đô Trường An của nhà Đường với tư cách là sứ giả và học sinh, nhiều người trong số họ đã đỗ các kỳ thi của triều đình nhà Đường. Ba học sinh người Bột Hải được ghi nhận đã đỗ kỳ thi của nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông) vào năm 833. Mặc dù vương quốc Bột Hải là một quốc gia chư hầu của nhà Đường, nhưng nó đã đi theo con đường độc lập của riêng mình, không chỉ trong các chính sách đối nội mà còn trong các mối quan hệ đối ngoại. Hơn nữa, nó tự coi mình là một đế chế và cử đoàn sứ giả đến các quốc gia láng giềng như Nhật Bản với tư cách độc lập.
Đầu năm 834, Văn Tông bị bệnh đột quỵ và từ đó sức khỏe trở nên suy yếu hẳn, thần thức không còn được như trước. Cũng trong năm đó, Văn Tông cho triệu Lý Trọng Ngôn vào triều và bố trí ở Hàn Lâm theo tiến cử của Lý Phùng Cát. Lý Đức Dụ phản đối vì cho rằng Trọng Ngôn là kẻ ác nhưng Văn Tông không theo. Sau đó, Lý Trọng Ngôn liên kết với bọn Vương Thủ Trừng, Trịnh Chú tìm cách đối phó với Đức Dụ và cho triệu Lý Tông Mẫn từ Sơn Nam Tây Đạo trở về triều làm Tể tướng lần nữa, còn Đức Dụ bị đẩy làm Tiết độ sứ Trấn Hải. Văn Tông cũng cảm thấy bực tức vì Ngưu Lý tranh giành, nên từng nói
Sau đó Lý Đức Dụ lại bị gièm pha là có qua lại mật thiết với Chương vương Thấu, mưu đồ bất chính; rồi bị đày đi xa hơn. Tể tướng Lộ Tùy đứng ra kêu xin cho Đức Dụ cũng bị đẩy làm Tiết độ sứ Trấn Hải. Còn trong triều, Lý Tông Mẫn được làm Tể tướng lần thứ hai nhưng cũng không được lâu. Năm 835, trong kinh thành có lời đồn việc Trịnh Chú luyện kim đan cho Văn Tông bằng cách dùng tim và gan của trẻ sơ sinh. Trịnh Chú cho rằng sự việc này là do Kinh Triệu doãn Dương Ngu Khanh chủ mưu, liền tâu với Văn Tông. Văn Tông cả giận, nhốt Ngu Khanh vào nhà giam rồi lưu đày. Lý Tông Mẫn ra sức kêu xin cho Ngu Khanh, kết quả cũng bị biếm làm Thứ sử Minh châu.
Sự biến Cam Lộ
Ở triều đình, Văn Tông chán ghét hoạn quan chuyên chính - nhất là Trung úy Vương Thủ Trừng - người kiểm soát quân đội triều đình và lấn át cả vua, lại nghĩ trước đó hai Hoàng đế Hiến Tông, Kính Tông đã cũng chết trong tay hoạn quan, do vậy muốn tìm cách diệt trừ. Giữa năm 830, ông tìm cách liên hệ với Hàn Lâm Học sĩ Tống Thân Tích. Thấy Thân Tích là người có thể dùng được, Văn Tông phong ông ta làm Tể tướng. Thân Tích lại tiến cử Lại bộ Thị lang Vương Phan. Nhưng Vương Phan làm tiết lộ việc này đến tai Vương Thủ Trừng, nên Thủ Trừng đã có sự chuẩn bị. Năm 831, Thủ Trừng ngầm giật dây cho Thần Sách đô ngu hậu Đậu Lư Trứ vu cáo Tống Thần Tích có ý đồ phế bỏ Văn Tông để lập Hoàng đệ là Chương vương Lý Thấu. Văn Tông chưa truy xét kĩ càng đã vội tức giận. Sau đó ông bãi chức Tống Thân Tích làm Tư mã Khai châu, Chương vương Thấu giáng làm Sào Huyện công. Kế hoạch diệt trừ hoạn quan bước đầu thất bại.
Từ sau sự việc của Tống Thân Tích, Văn Tông vẫn chưa từ bỏ ý định diệt trừ hoạn quan. Ông cho rằng Lý Huấn (tức Lý Trọng Ngôn, đã tự xin đổi tên) và Trịnh Chú vốn được Vương Thủ Trừng tiến cử nên các hoạn quan sẽ không nghi ngờ hai người này, bèn bí mật liên lạc với họ và bàn kế diệt trừ hoạn quan, đoạt lấy quyền lực của Vương Thủ Trừng. Một số hoạn quan bị hai người này biếm chức và ám sát một số hoạn quan, trong đó có Trần Hoằng Chí - người bị nghi ngờ đã sát hại Đường Hiến Tông khi trước. Đến mùa đông năm đó, Trịnh Chú được cử đến Phượng Tường để tập hợp lực lượng chống lại hoạn quan, đồng thời Văn Tông tìm cách bề ngoài thăng chức Thủ Trừng nhưng bên trong tước quyền lực, nhân đó lại trọng dụng hoạn quan Cừu Sĩ Lương vốn có hiềm khích với Thủ Trừng. Rồi sau đó, Lý Huấn và Trịnh Chú dâng thư xin nhanh chóng diệt trừ Thủ Trừng. Văn Tông nghe theo, sai mang rượu độc đến buộc Thủ Trừng phải uống.
Trịnh Chú định đến dự lễ tang của Vương Thủ Trừng, để thu thập bằng chứng mà diệt luôn các hoạn quan khác. Tuy nhiên Lý Hiếu, người có hiềm khích với Trịnh Chú đã bí mật lập ra một kế hoạch khác để diệt cả hoạn quan và Trịnh Chú mà đến cả Văn Tông cũng không biết. Đến ngày 14 tháng 12 năm 835, thân tín của Hiếu là Hàn Ước tâu rằng có cam lộ trên một cái cây gần nhà Hàn để dụ hoạn quan mà tiêu diệt hết. Văn Tông bèn đến điện Hàm Nguyên, sai bọn Cừu Sĩ Lương đến xem cam lộ. Tuy nhiên khi Cừu Sĩ Lương đến chỗ có cam lộ thì Hàn Ước bỗng biến sắc khiến Sĩ Lương nghi ngờ. Nhận thấy gần đó có binh mai phục, Sĩ Lương kinh hãi biến sắc, vội dẫn theo Văn Tông nhanh chóng về cung. Bọn Lý Huấn bèn cho quân tấn công lên. Các hoạn quan nhanh chóng tập hợp lực lượng quân Thân Sách, cùng tổ chức phản công. Bách quan sợ hãi bỏ trốn khỏi điện. Cuối cùng quân của hoạn quan giành thắng lợi, sau đó mở một cuộc tàn sát đẫm máu vào các quan lại triều đình mà họ nghi ngờ có dính dáng đến việc này. Nhiều Tể tướng và đại thần bị giết hại, như Vương Nhai, Vương Phan, Thư Nguyên Dư,... và cả Lý Huấn, Lý Hiếu. Tổng cộng số người bị giết lên đến khoảng 1000. Trịnh Chú về sau cũng bị ám sát tại Phượng Tường. Cừu Sĩ Lương biết việc này có sự tham gia của Văn Tông, nên sinh ra oán hận cả ông. Sĩ Lương dâng biểu kể tội trạng của các đại thần tham gia vào sự việc và từ đó Văn Tông nằm dưới sự kiểm soát của hoạn quan. Sử sách gọi đây là Sự biến Cam Lộ, đánh dấu sự suy giảm nghiêm trọng quyền lực của Hoàng đế và triều đình và sự lộng quyền của hoạn quan. Các Tể tướng mới là Trịnh Đàm và Lý Thạch không thể nắm được nhiều thực quyền trước bọn hoạn quan.
Hoàng đế bù nhìn
Mùa xuân năm 836 cải nguyên là Khai Thành năm đầu. Cũng lúc đó, Tiết độ sứ Chiêu Nghĩa là Lưu Tòng Gián dâng sớ với lời lẽ gay gắt, tố cáo Cừu Sĩ Lương và các hoạn quan khác. Sĩ Lương cũng sinh ra lo sợ, nên đồng ý cho Văn Tông cùng các Tể tướng có thể quyết định một số việc lớn trong triều. Nhưng khi Văn Tông hạ lệnh an táng cho Vương Nhai và một số đại thần đã bị giết thì ngay lập tức, Cừu Sĩ Lương sai quật mộ họ, ném thi thể xuống sông. Sau đó Văn Tông lại cảm thấy hối hận vì đã nghi oan cho Tống Thân Tích, nên quyết định khôi phục chức quan cho ông ta (mặc dù đã chết).
Sau sự biến Cam Lộ, Văn Tông trở nên buồn rầu và chán nản, ít bao giờ cười và có khi còn nói chuyện một mình trong các yến tiệc. Có một lần Văn Tông đàm luận với đại thần là Học sĩ Chu Trì, hỏi Trì rằng mình có thể so sánh với vị Tiên vương nào. Trì nói ông chính là Nghiêu Thuấn. Văn Tông lại bảo rằng ông hỏi như vậy là muốn biết mình có bằng Chu Noãn vương hay Hán Hiến Đế không. Trì ngạc nhiên và cho biết đó là vong quốc chủ. Văn Tông bảo
Năm 837, Cừu Sĩ Lương lập một kế hoạch ám sát Lý Thạch nhưng bất thành. Lý Thạch lo sợ về điều này bèn xin từ chức. Triều đình cho bổ nhiệm các Tể tướng mới gồm Trần Di Hành, Dương Tự Phục và Lý Giác. Sau đó, Ngưu Lý đảng tranh tiếp tục bùng lên khi Trịnh Đàm và Trần Di Hành là những người đứng đầu Lý đảng chống lại Dương Tự Phục và Lý Giác. Việc các Tể tướng tranh giành và mưu hại lẫn nhau khiến Văn Tông cảm thấy khó khăn trong việc cai trị. Đến năm 839, Trịnh Đàm và Trần Di Hành đều bị bãi chức.
Năm 838, nhà sư Ennin đi cùng với phái đoàn ngoại giao của Fujiwara no Tsunetsugu từ Nhật Bản (đời Thiên hoàng Ninmyō) đến Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) của Tân La (đời vua Tân La Hi Khang Vương), được Đại sứ Thanh Hải trấn Trương Bảo Cao giúp đỡ bằng cách cho nhà sư thuê tàu của Tân La (tàu tốt hơn tàu Nhật Bản khi đó). Sau đó nhà sư Ennin mới dùng tàu Tân La sang nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông) nhằm tìm kiếm kinh điển Phật giáo.
Mẹ Thái tử Vĩnh là Vương Đức phi không được Văn Tông sủng ái rồi bị Dương Hiền phi gièm pha rồi hại chết. Thái tử Vĩnh lại thích vui chơi yến tiệc, xa quân tử gần tiểu nhân, nên cũng bị Hiền phi Dương thị tìm cớ hãm hại. Trong năm 838, Văn Tông từng cho giam lỏng Lý Vĩnh và tính đến việc phế truất ngôi Trữ quân, nhưng nhờ sự can thiệp của đội quân Thần Sách mà ông đã bỏ ý định. Nhưng không ngờ Lý Vĩnh lại chết ngày 6 tháng 11 năm 838 , thụy là Trang Khác Thái tử , có lời đồn chính Văn Tông đã sai hoạn quan Thọ Quang hạ độc giết chết con trai của mình.
Sau khi Trang Khác Thái tử quy tiên, Hiền phi đề nghị lập em trai của Văn Tông là Yên vương Lý Dung làm Hoàng thái đệ. Văn Tông đem việc này ra bàn luận với các Tể tướng và Lý Giác phản đối. Do đó, Văn Tông quyết định lập con nhỏ của Đường Kính Tông là Lý Thành Mĩ làm Tân Thái tử.
Năm 838, thương nhân Tân La (đời vua Tân La Hi Khang vương) là Jami phu nhân (người đang ủng hộ cho Kim Minh cướp ngôi vua) phái người sang nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông) mua chuộc quan lớn ở Trường An đánh thuế nặng các thương thuyền từ nhà Đường đến bến tàu Thanh Hải trấn (Cheonghaejin) của Tân La (nhằm cô lập Trương Bảo Cao - người đang ủng hộ cho Kim Hựu Trưng giành ngôi vua). Các thương thuyền từ nhà Đường sau đó đều tránh Thanh Hải trấn mà cập bến ở các bến tàu khác thuộc Tân La. Tháng 12 năm 838, Kim Minh sát hại vua Tân La Hi Khang vương rồi tự lập làm vua Tân La, tức là vua Tân La Mẫn Ai vương.
Đầu năm 839, Trương Bảo Cao dẫn quân từ Thanh Hải trấn đánh chiếm kinh đô Kim Thành của Tân La, tiêu diệt vua Tân La Mẫn Ai vương, phò Kim Hựu Trưng lên ngôi vua Tân La, tức là vua Tân La Thần Vũ vương. Vua Tân La Thần Vũ vương sai sứ sang Trường An nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông) xin sắc phong và xin lập lại giao thương giữa nhà Đường với Thanh Hải trấn. Từ đó thương buôn nhà Đường đã cập bến Thanh Hải trở lại. Trương Bảo Cao sau đó tiếp tục ra sức giúp thương mại ở Thanh Hải phát triển hơn với sự buôn bán hàng hoá với nhà Đường (đời vua Đường Văn Tông), Nhật Bản (đời Thiên hoàng Ninmyō), Ba Tư, Đại Tùng quốc. Nhờ Thanh Hải trấn của Tân La mà kinh tế nhà Đường có sự khởi sắc.
Từ năm 839, bệnh tình của Văn Tông ngày một trở nặng hơn do ám ảnh về cái chết của con trai mình, Trang Khác Thái tử Lý Vĩnh. Mùa xuân năm 840, bệnh tình diễn biến ngày một xấu, Văn Tông Hoàng đế bèn sai các hoạn quan Lưu Hoằng Dật và Tiết Quý Lăng triệu Tể tướng Dương Tư Phục, Lý Giác vào cung phó thác Hoàng thái tử Lý Thành Mĩ. Cừu Sĩ Lương và Ngưu Hoằng Chí không ủng hộ Thành Mĩ mà giả lệnh Văn Tông, lấy cớ Thái tử còn nhỏ, triệu Hoàng đệ Dĩnh vương Lý Triền (sau đổi tên là Lý Viêm) vào cung lập làm Hoàng thái đệ, giáng Thành Mĩ xuống tước vị Trần vương. Bách quan yết kiến Dĩnh vương ở Tư Hiền điện. Ngày 10 tháng 2 (Tân Tị), Văn Tông băng hà ở Thái Hòa điện. Các hoạn quan lấy Dương Tư Phục làm Nhiếp trùng tể. Theo đề nghị của Cừu Sĩ Lương, Dĩnh vương Lý Triền cho ép chết Trần vương Thành Mĩ, Yên vương Lý Dung và Dương Hiền phi. Cừu Sĩ Lương vốn thù oán Văn Tông Hoàng đế nên sau khi ông chết đã cho trục xuất hết nhạc công và nội thị gần gũi với ông.
Ngày 20 tháng 2 (Tân Mão), Dĩnh vương Lý Triền đăng cơ, tức Đường Vũ Tông. Đường Văn Tông được em trai dâng thụy hiệu đầy đủ là Nguyên Thánh Chiêu Hiến Hiếu Hoàng đế (元圣昭献孝皇帝), an táng tại Chương lăng (章陵).
Chú thích
Thể loại:Hoàng đế nhà Đường Thể loại:Sinh năm 809 Thể loại:Mất năm 840
Vũ Thành An (định hướng)
Vũ Thành An có thể là các nhân vật sau:
Pardosa hokkaido
Pardosa hokkaido là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Tham khảo
Thể loại:Pardosa
Kobayashi Jun
Sự nghiệp câu lạc bộ
Jun Kobayashi đã từng chơi cho Cerezo Osaka.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1999 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Hậu vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Cerezo Osaka Thể loại:Cầu thủ bóng đá J1 League
Pultenaea petiolaris
Pultenaea petiolaris là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pultenaea
Melipona schwarzi
Melipona schwarzi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1963.
Tham khảo
Thể loại:Melipona Thể loại:Động vật được mô tả năm 1963
Cloudflare
Cloudflare, Inc. là một công ty Hoa Kỳ cung cấp mạng phân phối nội dung, dịch vụ bảo mật Internet và các dịch vụ phân phối máy chủ tên miền, đứng giữa khách truy cập và nhà cung cấp dịch vụ lưu trữ của người dùng Cloudflare, hoạt động như một reverse proxy cho các trang web. Cloudflare có trụ sở tại San Francisco, California, với các văn phòng bổ sung ở Luân Đôn, Singapore, Champaign, Austin, Boston và Washington, D.C..
Tiêu chuẩn
Cloudflare đã lên tiếng nói của hỗ trợ các giá trị tự do ngôn luận, với Giám đốc điều hành Matthew Prince nói rằng: "'Một trong những điểm mạnh nhất của Hoa Kỳ là niềm tin rằng phát biểu, đặc biệt là phát biểu chính trị, là thiêng liêng.. Một trang web, tất nhiên, là không gì khác ngoài phát biểu... Một trang web là bài diễn văn, nó không phải là một quả bom. Nó không tạo ra mối nguy hiểm sắp xảy ra và không nhà cung cấp nào có nghĩa vụ khẳng định để giám sát và đưa ra quyết định về bản chất có hại về mặt lý thuyết của lời phát biểu mà một trang web có thể chứa.'"
Cloudflare công bố một báo cáo minh bạch trên cơ sở nửa năm để cho thấy các cơ quan thực thi pháp luật yêu cầu dữ liệu về khách hàng của mình thường xuyên như thế nào.
Vi phạm với chính sách lâu dài của nó về tính trung lập của nội dung, Cloudflare đã rút lại quyền truy cập vào các dịch vụ của mình của trang web chủ trương thượng đẳng da trắng The Daily Stormer ngày 16 tháng 8 năm 2017, sau cuộc tấn công gây tử vong tại cuộc biểu tình Charlottesville bốn ngày trước đó. Điều này đã rút lại sự bảo vệ của trang web chống lại tấn công từ chối dịch vụ phân tán, và ngay sau đó những kẻ tấn công đã cướp trang web. CEO Matthew Prince nói: "Tôi thức dậy sáng nay với tâm trạng bực bội và quyết định đá họ ra khỏi Internet", giọt nước làm đầy ly trong quyết định này là do "nhóm đằng sau Daily Stormer cho là chúng tôi là những người ủng hộ bí mật ý thức hệ của họ. Andrew Anglin, biên tập viên của The Daily Stormer, phủ nhận rằng, nhóm của ông đã đưa ra tuyên bố như vậy, và động thái này bị chính Prince , Anglix và Electronic Frontier Foundation. chỉ trích là "nguy hiểm".
Liên kết ngoài
Thể loại:Công ty thành lập năm 2009 Thể loại:Khởi đầu năm 2009 ở California Thể loại:An ninh Internet Thể loại:Công ty công nghệ Internet Hoa Kỳ
Loxopterygium grisebachii
Loxopterygium grisebachii là một loài thực vật có hoa trong họ Đào lộn hột. Loài này được Hieron. mô tả khoa học đầu tiên năm 1879.
Liên kết ngoài
Thể loại:Loxopterygium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1879 Thể loại:Thực vật dễ tổn thương
Paglat, Maguindanao
phải|nhỏ|Bản đồ Maguindanao với vị trí của Paglat Paglat là một đô thị ở tỉnh Maguindanao, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 5.832 người.
Các đơn vị hành chính
Paglat được chia ra 8 barangay.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị của Maguindanao
Windows RT
Windows RT là một hệ điều hành đã ngừng phát triển dành cho các thiết bị di động được phát triển bởi Microsoft, chủ yếu dành cho các máy tính bảng nhưng cũng dành cho các máy tính xách tay có thể chuyển đổi. Về cơ bản, nó là một phiên bản Windows 8.x sử dụng cấu trúc 32-bit ARM (ARMv7). Lần đầu được giới thiệu dưới một bản prototype vào tháng 1 năm 2011 tại Consumer Electronics Show (Triển lãm hàng điện tử tiêu dùng – CES), hệ điều hành Windows 8 RT được chính thức ra mắt cùng với Windows 8 vào 26 tháng 10 năm 2012, cùng với sự ra mắt của ba thiết bị Windows RT, bao gồm cả chiếc máy tính bảng Surface RT của chính Microsoft. Không giống như Windows 8, Windows RT chỉ có sẵn dưới dạng phần mềm cài đặt sẵn trên các thiết bị được thiết kế riêng cho hệ điều hành bởi OEM.
Microsoft muốn các thiết bị Windows RT có những lợi thế từ tính sử dụng năng lượng hiệu quả của nền tảng giúp tăng thời lượng pin, sử dụng thiết kế hệ thống trên vi mạch (SoC) cho các thiết bị nhỏ, và mang lại cho người dung một trải nghiệm "đáng tin cậy" qua thời gian. So sánh với các hệ điều hành di động khác, Windows RT cũng hỗ trợ một số lượng thiết bị ngoại vi và phụ kiện USB tương đối lớn, và còn bao gồm cả phiên bản Microsoft Office 2013 được tối ưu hóa cho các thiết bị ARM dưới dạng phần mềm cài đặt sẵn. Tuy nhiên, trong khi Windows RT kế thừa diện mạo và nhiều tính năng của Windows 8, nó có một số hạn chế, ví dụ như chỉ có thể thực thi các phần mềm được ký số chỉ bởi Microsoft (bao gồm các phần mềm được cài sẵn và phần mềm trên Windows Store), và còn thiếu một số tính năng cho doanh nghiệp.