cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vishnu
Hóa thân
thumb|Vishnu bao quanh bởi các hoá thân Vishnu được cho là sẽ xuống dưới hình dạng một avatar để khôi phục trật tự vũ trụ. Từ Dashavatara bắt nguồn từ daśa, có nghĩa là 'mười', và avatar (avatāra), gần tương đương với 'đầu thai'. thumb|238px|[[Dasavatara|Dasavatar, Andhra Pradesh, thế kỷ 19. Ấn Độ. ]] 'Dashavatara'  or  ' ' (दशावतार) nghĩa là 'mười thế thân':
Liên kết ngoài
Thể loại:Ấn Độ giáo
Venturosa
Venturosa là một đô thị thuộc bang Pernambuco, Brasil. Đô thị này có diện tích 338 km², dân số năm 2007 là 14985 người, mật độ 44,33 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Pernambuco
Avlağı, Kovancılar
Avlağı là một xã thuộc huyện Kovancılar, tỉnh Elâzığ, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 283 người.
Schefflera sarasinorum
Schefflera sarasinorum là một loài thực vật có hoa trong Họ Cuồng cuồng. Loài này được Harms ex Koord. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1904.
Liên kết ngoài
Thể loại:Schefflera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1904
Xã Garfield, Quận Montgomery, Iowa
Xã Garfield (Garfield Township) là một xã thuộc quận Montgomery, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 197 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Iowa Thể loại:Quận Montgomery, Iowa
Agrothereutes tunetanus
Agrothereutes tunetanus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Agrothereutes
Lithophane duebenia
Lithophane duebenia là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lithophane
Tuduetso Sabure
Tuduetso Sabure (sinh ngày 16 tháng 6 năm 1982), là một nữ Đại kiện tướng người Botswana. (WGM, 2005).
Tiểu sử
Năm 2005, tại Lusaka đã giành Giải vô địch cờ vua nữ châu Phi và giành quyền tham gia Giải vô địch cờ vua thế giới phụ nữ. Năm 2006 Tuduetso Sabure tham gia World Chess Championship nữ bằng knock-out hệ thống và ở vòng đầu tiên thua Humpy Koneru. Năm 2007, tại Windhoek xếp thứ 7 trong Giải vô địch cờ vua nữ châu Phi. Năm 2007, cô chơi cho Botswana trong giải cờ vua All-Africa Games, xếp thứ 4 trong bảng xếp hạng đội, và Giải vô địch cờ vua đồng đội thế giới. Năm 2017, tại Cairo xếp thứ 17 trong Giải vô địch cờ vua nữ châu Phi.
Tuduetso Sabure chơi cho Botswana trong Thế vận hội cờ vua nữ:
Năm 2005, cô được đặc cách trao danh hiệu đại kiện tướng nữ (WGM) nhờ chức vô địch châu lục.
Oissery
Oissery là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.
Dân số
Người dân ở đây được gọi là Ostéraciens.
As estimated in 2004, xã này có dân số là 2,232.
Mylabris deferreri
Mylabris deferreri là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được Ruiz & García-París miêu tả khoa học năm 2004.
Tham khảo
Thể loại:Mylabris
Ceryx albipuncta
Ceryx albipuncta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ceryx
Adelocera foveatus
Adelocera foveatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Vats & Kashyap miêu tả khoa học năm 1992.
Tham khảo
Thể loại:Adelocera
Heterorachis asyllaria
Heterorachis asyllaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Heterorachis Thể loại:Động vật được mô tả năm 1904
Methylestradiol
Methylestradiol, được bán dưới tên thương hiệu Ginecosid, Ginecoside, Mediol và Renodiol, là một loại thuốc estrogen được sử dụng trong điều trị các triệu chứng mãn kinh. Nó được điều chế kết hợp với normethandrone, một loại thuốc progestin và androgen/đồng hóa. Methylestradiol được dùng bằng đường uống.
Tác dụng phụ của methylestradiol bao gồm buồn nôn, căng vú, phù và chảy máu kinh chọc thủng cùng những tác dụng khác. Nó là một estrogen, hoặc một chất chủ vận của các thụ thể estrogen, đích sinh học của estrogen như estradiol.
Methylestradiol đang hoặc đã được bán trên thị trường ở Brazil, Venezuela và Indonesia. Ngoài việc sử dụng như một loại thuốc, methylestradiol đã được nghiên cứu để sử dụng như một dược phẩm phóng xạ cho thụ thể estrogen.
Sử dụng trong y tế
Methylestradiol được sử dụng kết hợp với proestin và androgen/đồng hóa steroid normethandrone (methylestrenolone) trong điều trị các triệu chứng mãn kinh.
Các hình thức có sẵn
Methylestradiol được bán trên thị trường kết hợp với normethandrone dưới dạng uống viên nén chứa 0,3 mg methylestradiol và 5 mg normethandrone.
Tác dụng phụ
Tác dụng phụ của methylestradiol bao gồm buồn nôn, căng vú, phù và chảy máu kinh chọc thủng.
Dược lực học
Methylestradiol là một estrogen, hoặc một chất chủ vận của thụ thể estrogen. Nó cho thấy ái lực với thụ thể estrogen thấp hơn so với estradiol hoặc ethinylestradiol.
Methylestradiol là một chất chuyển hóa có hoạt tính của nội tiết tố androgen/anabolic steroid methyltestosterone (17α-methyltestosterone), metandienone (17α-methyl-δ 1 -testosterone), và normethandrone (17α-methyl-19-nortestosterone), và có trách nhiệm của họ estrogen tác dụng phụ, chẳng hạn như gynecomastia và giữ nước.
Dược động học
Do sự hiện diện của nhóm methyl C17α của nó, methylestradiol không thể bị vô hiệu hóa bởi quá trình oxy hóa của nhóm hydroxyl C17β, dẫn đến sự ổn định trao đổi chất và hiệu lực liên quan đến estradiol được cải thiện. Điều này tương tự như trường hợp của ethinylestradiol và nhóm ethynyl C17α của nó.
Hóa học
Methylestradiol, hoặc 17α-methylestradiol (17α-ME), còn được gọi là 17α-methylestra-1,3,5 (10) -triene-3,17β-diol, là một steroid estrane tổng hợp và là dẫn xuất của estradiol. Nó đặc biệt là dẫn xuất của estradiol với nhóm methyl ở vị trí C17α. Các steroid liên quan chặt chẽ bao gồm ethinylestradiol (17α-ethynylestradiol) và ethylestradiol (17α-ethylestradiol). Các cyclopentyl ether của methylestradiol đã được nghiên cứu và cho thấy hiệu lực đường uống lớn hơn methylestradiol ở động vật, tương tự như quinestrol (ethinylestradiol 3-cyclopentyl ether) và quinestradol (estriol 3-cyclopentyl ether).
Lịch sử
Methylestradiol lần đầu tiên được bán trên thị trường, một mình là Follikosid và kết hợp với methyltestosterone là Klimanosid, vào năm 1955.
Tên gốc
Methylestradiol đã không được chỉ định một INN hoặc chỉ định tên chính thức khác. Tên gốc của nó trong tiếng Anh và tiếng Đức là methylestradiol, trong tiếng Pháp là méthylestradiol, và trong tiếng Tây Ban Nha là metilestadiol. Nó còn được gọi là 17α-methylestradiol.
Tên thương hiệu
Methylestradiol đang hoặc đã được bán trên thị trường dưới tên thương hiệu Ginecosid, Ginecoside, Mediol và Renodiol, tất cả đều kết hợp với normethandrone.
Khả dụng
Methylestradiol đang hoặc đã được bán trên thị trường ở Brazil, Venezuela và Indonesia.
Tham khảo
Thể loại:Diol
Chusquea londoniae
Chusquea londoniae là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được L.G.Clark mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chusquea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1990
Bất tuân dân sự
Bất tuân dân sự là các hoạt động, công khai từ chối tuân theo một số luật lệ nhất định, yêu cầu và lệnh của chính phủ, hoặc của một quyền lực quốc tế chiếm đóng. Bất tuân dân sự là biểu tượng một sự vi phạm hoặc nghi thức hoặc tượng trưng luật pháp, chứ không phải là một phản đối toàn thể hệ thống. Bất tuân dân sự đôi khi, mặc dù không phải luôn luôn, được định nghĩa như là phản kháng bất bạo động.
Herichthys carpintis
Herichthys carpintis (tiếng Anh: lowland cichlid, pearlscale cichlid hoặc green Texas cichlid) là một loài cá thuộc họ Cá hoàng đế (Cichlidae), đặc hữu Mexico, nó sống ở sông Pánuco và sông Soto La Marina. Chiều dài tối đa của loài này là 17 cm SL.
Bất tuân dân sự
Tổng quan
Một trong những vụ bất tuân dân sự lớn sớm nhất được thực hành bởi người Ai Cập chống lại sự chiếm đóng của Anh trong cuộc cách mạng Ai Cập 1919. Bất tuân dân sự là một trong nhiều cách mà mọi người đã nổi dậy chống lại những gì họ cho là pháp luật không công bằng. Nó đã được sử dụng trong nhiều phong trào phản kháng bất bạo động tại Ấn Độ (chiến dịch của Gandhi để giành độc lập từ Đế quốc Anh), trong cuộc cách mạng Nhung ở Tiệp Khắc và ở Đông Đức để lật đổ chính phủ cộng sản của họ, Tại Nam Phi trong cuộc chiến chống phân biệt chủng tộc, trong Phong trào Dân quyền Mỹ, trong các cuộc cách mạng Ca hát để mang lại độc lập cho các nước Baltic từ Liên Xô, thời gian gần đây với Cách mạng Hoa hồng 2003 ở Georgia và cách mạng Cam 2004 ở Ukraine, trong số nhiều phong trào khác trên toàn thế giới.
Herichthys carpintis
Tham khảo
Thể loại:Herichthys Thể loại:Cá México Thể loại:Động vật được mô tả năm 1899 Thể loại:Động vật đặc hữu México
Bất tuân dân sự
Tổng quan
Một trong những truyện bất tuân dân sự là truyện trong vở kịch Antigone của Sophocles, trong đó Antigone, một trong những người con gái của cựu đế vương của Thebes, Oedipus, bất chấp Creon, vua hiện tại của Thebes, người đang cố gắng ngăn cản cô chôn cất anh trai mình Polynices. Cô đưa ra một bài phát biểu đầy cảm xúc trong đó cô nói với nhà vua rằng cô phải tuân theo lương tâm mình hơn là luật lệ của con người. Cô không lo sợ đến cái chết, mà ông đe dọa cô (và cuối cùng đã thực hiện), nhưng chỉ sợ lương tâm của cô sẽ trừng phạt mình nếu cô không làm điều này.
Sau vụ thảm sát Peterloo năm 1819, nhà thơ Percy Shelley đã viết bài thơ chính trị The Mask of Anarchy sau đó cùng năm, bắt đầu với những hình ảnh của những gì ông nghĩ là các hình thức bất công của chính quyền của thời mình và sau đó hình dung ra những khuấy động của một hình thức mới hoạt động xã hội. Nó có lẽ là tuyên bố hiện đại đầu tiên của nguyên tắc một cuộc biểu tình bất bạo động. Một phiên bản được tiếp tục bởi nhà văn Henry David Thoreau trong bài luận của mình về bất tuân dân sự, và sau này của Gandhi trong học thuyết của ông về Satyagraha. Satyagraha của Gandhi đã bị ảnh hưởng một phần và lấy cảm hứng từ ý tưởng bất bạo động của Shelley trong phản đối và hành động chính trị. Đặc biệt, Gandhi sau này thường trích dẫn Masque of Anarchy'' của Shelley tới quần chúng rộng lớn trong các chiến dịch đấu tranh cho một Ấn Độ tự do.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bất bạo động Thể loại:Hoạt động xã hội theo loại Thể loại:Quá trình tổ chức cộng đồng Thể loại:Hành động trực tiếp Thể loại:Bất đồng chính kiến
Catoptria
Catoptria là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Crambini
Chikkabanahalli, Bangalore South
Chikkabanahalli là một làng thuộc tehsil Bangalore South, huyện Bangalore Urban, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Bangalore Urban
AS Magenta
AS Magenta là một câu lạc bộ bóng đá Nouvelle-Calédonie đang thi đấu ở cấp độ cao nhất. Đội bóng đến từ Nouméa và có sân nhà là Stade Numa-Daly Magenta.
Lịch sử
Ban đầu được gọi với tên Nickel Nouméa Sports Association (Nouméa ASLN), câu lạc bộ trải nghiệm giai đoạn vinh quang đầu tiên vào cuối thập niên 1960 vào thập niên 1970. Đội bóng vô địch Cúp bóng đá Nouvelle-Calédonie trong 4 năm liên tiếp từ 1969 đến 1972, sau đó là chức vô địch năm 1975, và cũng là á quân các năm 1968, 1974, 1976 và 1977. Dưới tên gọi mới A.S. Magenta, câu lạc bộ dần trở về thời kì bóng đá Nouvelle-Calédonie đầu thập niên 1990. Vào chung kết nhưng thất bại năm 1991, đội bóng lại vô địch năm 1996, sau đó là một chuỗi 6 chức vô địch liên tiếp từ 2000 đến 2005, và trở thành đội bóng thành công nhất giải đấu.
AS Magenta giành chức vô địch quốc gia các năm 2003, 2004 và 2005. ASM cũng giành chức vô địch Cúp bóng đá Hải ngoại khi đánh bại AS Pirae năm 2003 (2–2 ở lượt đi, 2–2 ở lượt về, 4–3 sau loạt sút luân lưu). Ở mùa giải 2005 của AS Magenta, ngoài việc giành chức vô địch giải cúp và giải quốc gia của Nouvelle-Calédonie, họ còn vào chung kết Giải bóng đá vô địch các câu lạc bộ châu Đại Dương tháng 6 năm 2005 sau khi đứng nhất ở Bảng B. Tuy nhiên, đội bóng đến từ Nouvelle-Calédonie phải chịu thất bại trước đội bóng của Australia là Sydney FC (0–2). Mùa giải 2006 là mùa giải không thành công đối với AS Magenta. Ngoài việc bị loại trước trận chung kết Giải bóng đá vô địch các câu lạc bộ châu Đại Dương, câu lạc bộ cũng không giành được chức vô địch của Nouvelle-Calédonie lần đầu tiên trong 4 năm, và cuối cùng là không đoạt được Cúp bóng đá Nouvelle-Calédonie lần đầu tiên kể từ năm 1999.
Mùa giải 2007, dưới sự huấn luyện của cựu cầu thủ André Bodji, đội bóng giành chức vô địch quốc gia ba năm liên tiếp. Theo sau chức vô địch năm 2010, đội bóng tham gia Cúp bóng đá Pháp 2010–11, trở thành đội bóng Nouvelle-Calédonie đầu tiên vượt qua vòng Bảy của giai đoạn vòng loại, trước khi bị đánh bại ở vòng Tám bởi đối thủ Paris FC (4–0).
Vào tháng 11 năm 2014, câu lạc bộ giành chức vô địch Cúp bóng đá Nouvelle-Calédonie lần thứ 9, sau khi đánh bại kình địch AS Lössi 3–1, giành một suất tham gia vòng Bảy của Cúp bóng đá Pháp.
Đội hình hiện tại
Đội hình thi đấu Giải bóng đá vô địch các câu lạc bộ châu Đại Dương 2013–14:
Tham khảo
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Nouvelle-Calédonie Thể loại:Nouméa
Justicia spicigera
Justicia spicigera là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được Schltdl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1832.
Liên kết ngoài
Thể loại:Justicia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1832 Thể loại:Thực vật Belize Thể loại:Thực vật Costa Rica Thể loại:Thực vật El Salvador Thể loại:Thực vật Guatemala Thể loại:Thực vật Honduras Thể loại:Thực vật México Thể loại:Thực vật Nicaragua
Protomiselia bilinea
Protomiselia bilinea là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Persicaria alpina
Persicaria alpina là một loài thực vật có hoa trong họ Rau răm. Loài này được (All.) H.Gross mô tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Liên kết ngoài
Thể loại:Persicaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1913
Mapania holttumii
Mapania holttumii là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được J.Kern mô tả khoa học đầu tiên năm 1958.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Cói lá dứa Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1958
Astyris verrilli
Astyris verrilli là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Columbellidae.
Tham khảo
Thể loại:Astyris
Cyclosa elongata
Cyclosa elongata là một loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Cyclosa. Cyclosa elongata được Biswamoy Biswas & Dinendra Raychaudhuri miêu tả năm 1998.
Tham khảo
Thể loại:Cyclosa
Rábahídvég
Rábahídvég là một thị trấn thuộc hạt Vas, Hungary. Thị trấn này có diện tích 22,41 km², dân số năm 2010 là 960 người, mật độ 43 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Hạt Vas Thể loại:Thị trấn của Hungary
Neomammillaria polyedra
Neomammillaria polyedra là một loài thực vật có hoa trong họ Cactaceae. Loài này được (Mart.) Britton & Rose mô tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Liên kết ngoài
Thể loại:Neomammillaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1923
Sympagus laetabilis
Sympagus laetabilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Sympagus
Verdejante
Verdejante là một đô thị thuộc bang Pernambuco, Brasil. Đô thị này có diện tích 449,17 km², dân số năm 2007 là 9536 người, mật độ 21,23 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Pernambuco
Adelocera frater
Adelocera frater là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Girard miêu tả khoa học năm 2003.
Tham khảo
Thể loại:Adelocera
Mylabris dejeani
Mylabris dejeani là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được Gyllenhal miêu tả khoa học năm 1817.
Tham khảo
Thể loại:Mylabris
Panicum prolutum
Panicum prolutum là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được F.Muell. mô tả khoa học đầu tiên năm 1855.
Liên kết ngoài
Thể loại:Panicum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1855
Bağgölü, Kovancılar
Bağgülü là một xã thuộc huyện Kovancılar, tỉnh Elâzığ, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 81 người.
Liên Chung
Liên Chung là một xã thuộc huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang, Việt Nam.
Xã Liên Chung có diện tích 12,76 km², dân số năm 1999 là 6808 người, mật độ dân số đạt 534 người/km².
Là một xã trung du cách xa trung tâm huyện lị khoảng 8 km về phía nam, xã nằm bên bờ sông Thương phía đông giáp huyện Lạng Giang, phía Nam giáp xã Quế Nham, phía Bắc giáp xã Hợp Đức, phía tây giáp xã Việt Lập và thị trấn Cao Thượng.
Đơn vị hành chính: xã gồm 10 thôn: Liên Bộ, Lãn Tranh 1, Lãn Tranh 2, Lãn Tranh 3, Hậu, Sấu, Bến, Nguộn, Xuân Tiến, Hương.
Tên trước kia là xã Hòa Bình sau này được đổi tên thành xã Liên Chung.
Trung tâm xã nằm trên đồi Mỏ Phượng, thuộc địa phận thôn Sấu. Xã có chợ phiên họp vào các ngày 1, 3, 6, 8 âm lịch, là điểm giao thương, trao đổi hàng hóa của bà con trong xã cũng nhưng những xã lân cận.
Địa danh nổi tiếng: Có sông Thương bên đục bên trong, Sông Thương nước chảy hiền hòa/ Núi Dành chót vót ấy là Liên Chung. Khu du lịch sinh thái tâm linh Núi Dành(di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh), Đình Vường(di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia), chùa Không Bụt (di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh), đình chủa Liên Bộ, Lãn Tranh (di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh), đò Mom.
Đặc sản nổi tiếng: Nem chạo Liên Bộ nổi tiếng khắp vùng một món ăn không thể thiếu trong các dịp lễ tết cưới xin, hành tím Liên Chung.
Di sản phi vật thể: Hát ống hát ví đang được được phục dựng với nhiều giá trị độc đáo.
Agrypon adiscoidellatum
Agrypon adiscoidellatum là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Chiến thuật (định hướng)
Chiến thuật đề cập tới khái niệm Chiến thuật và các nội dung liên quan:
Các danh sách
Thể loại:Chiến thuật
Critoniopsis jubifera
Liên kết ngoài
Thể loại:Critoniopsis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1993
Havixbeck
Havixbeck là một đô thị tọa lạc tại rìa đông bắc của Baumberge ở huyện Coesfeld, bắc Nordrhein-Westfalen, Đức. Đô thị này tọa lạc khoảng 15 km về phía tây của Münster.
Đô thị giáp ranh
Havixbeck giáp với (theo chiều kim đồng hồ, bắt đầu ở phía bắc)Altenberge (huyện Steinfurt), Münster, Senden, Nottuln và Billerbeck (huyện Coesfeld).
Liên Đầm
Xã Liên Đầm có diện tích 85,52 km², dân số năm 1999 là 8787 người, mật độ dân số đạt 103 người/km².
Trifolium pauciflorum
Trifolium pauciflorum là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được d'Urv. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
P
Lithophane duscalis
Lithophane duscalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lithophane
Lý Tự Nguyên
Lý Tự Nguyên (李嗣源, sau đổi thành Lý Đản (李亶) ) (10 tháng 10 năm 867 – 15 tháng 12 năm 933 ), còn được gọi theo miếu hiệu là Hậu Đường Minh Tông ( 后唐明宗), là hoàng đế thứ hai của nhà Hậu Đường - một hoàng tộc tồn tại ngắn ngủi dưới thời Ngũ Đại Thập Quốc trong lịch sử Trung Quốc, cai trị từ 926 đến khi chết. Ông vốn là người tộc Sa Đà, bản danh Mạt Cát Liệt (邈佶烈).
Mạt Cát Liệt nguyên là người dân tộc Thổ. Từ năm 12 tuổi, ông đi theo thủ lĩnh tộc Sa Đà là Lý Khắc Dụng và lập nhiều chiến công, được Lý Khắc Dụng nhận làm con nuôi, tên của ông xếp hàng đầu trong Thập tam Thái bảo của Lý Khắc Dụng.
Sau khi Lý Khắc Dụng qua đời (908), Lý Tự Nguyên tiếp tục phục vụ dưới trướng con trai ông ta là Lý Tồn Húc. Đến khi Lý Tồn Húc tiêu diệt Hậu Lương và lập ra Hậu Đường, Lý Tự Nguyên lĩnh chức Trung thư lệnh và tham gia các chiến dịch quân sự ở nhiều nơi trong nước. Bấy giờ Trang Tông bỏ bê triều đình, cùng với Lưu hoàng hậu sống xa hoa vô độ. Năm 926, khi được lệnh đánh dẹp phản quân Hưng Đường, ông quyết định trở mặt chống lại triều đình, cùng lúc Hậu Đường Trang Tông bị giết chết, Lý Tự Nguyên tiến quân về Lạc Dương, kiểm soát triều chính, tàn sát gia quyến của Trang Tông và lên ngôi hoàng đế.
Dưới thời trị vì của mình, ông dùng tên là Lý Đản. Thời gian cai trị của ông kéo dài bảy năm; và mặc chứng kiến nhiều thiên tai, nhân họa; nó vẫn được xem là ổn định hơn so với nửa thế kỉ trước đó. Trong thời gian chấp chính, Hậu Đường Minh Tông trừ bỏ các tệ chính dưới thời Hậu Đường Trang Tông, triều chính dần ổn định. Ông diệt trừ hoạn quan, tin dùng sĩ nhân; triệt tiêu không ít cơ quan dư thừa, thiết lập cơ quan tài chính như tam ty; đề xướng tiết kiệm, củng cố thủy lợi, quan tâm đến nỗi thống khổ của bách tính; tăng cường quân lực trung ương, kiến lập thị vệ thân quân để áp chế phiên trấn. Đây là một giai đoạn ổn định hiếm thấy vào thời Ngũ Đại, sử gia nhận định Hậu Đường Minh Tông là minh quân chỉ đứng sau Hậu Chu Thế Tông vào thời Ngũ Đại, một số chế độ do ông lập ra sau được triều Tống kế thừa.
Cuối năm 933, khi Minh Tông đang nằm trên giường bệnh, con trai thứ hai của ông Lý Tùng Vinh tiến hành binh biến nhằm kiểu soát triều chính, song bị đánh dẹp và giết chết. Minh Tông vì sự kiện này đau lòng mà qua đời, truyền ngôi cho hoàng tử thứ ba Lý Tùng Hậu. Hậu Đường sau thời của ông lâm vào cảnh suy yếu không thể vực dậy, đến năm 936 thì bị diệt vong bởi người Khiết Đan.
Thân thế
Lý Tự Nguyên chào đời với tên Sa Đà là Mạt Cát Liệt ở Ứng châu, chứ không có tên theo gốc tích của ông vốn là người Thổ di cư. Thân phụ của ông, được sử cũ gọi theo tên Hán là Lý Nghê (李霓), là tướng quân dưới trước Lý Quốc Xương, thủ lĩnh người Sa Đà được triều đình nhà Đường ban tên chữ Hán. Ông là con trai trưởng của Lý Nghê. Mẫu thân ông họ Lưu, về sau được truy tặng là Tống quốc phu nhân.
Tuy nhiên năm 878, Lý Quốc Xương và con trai ông ta Lý Khắc Dụng khởi binh phản Đường. Năm 880, họ bị đánh bại bởi liên quân của Tiết độ sứ Lý Trác và thủ lĩnh Thổ Dục Hồn Hách Liên Đạc, và quân Sa Đà chạy trốn lên phía bắc, đến Tấn Sơn nơi họ trú ẩn trong thôn làng của người Thát Đát. Một thời gian sau cái chết của Lý Nghệ (trước thất bại của Lý Quốc Xương và Lý Khắc Dụng) năm 879 (năm ấy Mạt Cát Liệt lên 12), Lý Quốc Xương đưa ông về làm người hộ vệ, kĩ năng bắn cung điêu luyện của ông có lẽ được dạy dỗ từ người cha. Sử cho biết rằng thời niên thiếu ông không bao giờ bắn hụt một con chim nào đang bay trên trời vào những dịp đi săn.
Sự kiện Thượng Nguyên dịch
Thời gian đó triều đình nhà Đường đang gặp nguy nan bởi quân phiến loạn Hoàng Sào, người tự tuyên bố là Hoàng đế nhà Tề, và do đó phải ân xá cho người Sa Đà, cho phép họ trở lại quê nhà với điều kiện họ phải gửi quân giúp đánh dẹp Hoàng Sào. Năm 883, Lý Khắc Dụng được tấn phong làm Tiết độ sứ Hà Đông sau khi đánh bại Hoàng Sào một trận lớn.
Mạt Cát Liệt phục vụ cho Lý Khắc Dụng, lúc này ông ta đang tìm kiếm những cậu bé trung thành và thiện chiến, Lý Khắc Dụng nhân ông là con và ban cho ông tên Hán là Lý Tự Nguyên. Ngày 11 tháng 6 năm 884, Lý Khắc Dụng đến Biện châu tham dự một yến tiệc mừng công do người nắm giữ vùng này là Chu Ôn (Chu Toàn Trung), tổ chức, trước đó Lý Khắc Dụng từng cứu Chu Ôn khỏi cuộc bao vây của quân đội Hoàng Sào. Tối hôm đó, Lý Khắc Dụng đang say quắc cần câu gặp phải bọn sát thủ cho Chu Ôn phái đến để hành thích. Người của Chu Ôn phóng hỏa đốt quán lại chặt cây và đưa xe ngựa làm hàng rào chặn đường thoát của Lý Khắc Dụng. Lý Tự Nguyên năm đó 16 tuổi, cùng với một số tướng khác, giúp chủ nhân nhảy ra khỏi hàng rào không hề hấn gì, họ cùng nhau trốn thoát an toàn khỏi làn tên bay của quân Chu Ôn, khi đó trời lại nổi giông tố sấm sét dập tắt đám lửa và khiến quân Biện châu bị mất phương hướng, nên Lý Khắc Dụng chạy thoát được mặc dù khoảng 300 thủ hạ của quân Hà Đông bị tàn sát trong bữa tiệc đó. Sau khi trở về Hà Đông, Lý Tự Nguyên được Lý Khắc Dụng giao cho chỉ huy đội kị binh hộ vệ.
Liên tục lập chiến công
Năm 890, kẻ thù cũ của Lý Khắc Dụng là Hách Liên Đạc tấn công phía bắc Hà Đông, còn nhận được sực ủng hộ của lực lượng Thổ Phiên và Hiệp Ni Tắc Cát Nhĩ Tư. Lý Tồn Tín, một người con nuôi lớn tuổi hơn của Lý Khắc Dụng — kháng cự quân địch và bị đánh bại. Lý Khắc Dụng cử Lý Tự Nguyên đến hỗ trợ, và không lâu sau đó lực lượng Hà Đông đánh thắng quân địch, thậm chí còn bắt được con rể của Hách Liên Đạc. Vào cuối năm đó, Lý Tự Nguyên chứng tỏ khả năng lãnh đạo của mình một lần nữa khi lãnh đạo quân đội dẹp tan quân nổi dậy, bắt được thủ lĩnh của họ là Vương Biện (王弁). Một lần quân trung hội họp, các tướng bắt đầu mở miệng khoe khoang về chiến công của mình, nhưng khi Lý Tự Nguyên cắt lời và thong thỏa nói: "Các tướng quân, dùng mồm của mình để tấn công kẻ thù. Còn ta dùng bàn tay để tấn công kẻ thù." Tất cả mọi người bèn im lặng.
Năm 898, tướng dưới trướng Lý Khắc Dụng là Lý Tự Chiêu bị tướng của Chu Ôn là Cát Tùng Châu đánh bại, và Lý Tự Nguyên đến để chi viện cho ông ta. Nhận thấy binh lính đều tỏ vẻ lo sợ, Lý Tự Nguyên nói với Lý Tự Chiêu: "Bằng mà nay trở về tay không, đại thế sẽ mất. Ta muốn chiến đấu cùng ngươi và sẵn sàng tử chiến nơi sa trường, còn hơn là chịu tù ngục." Ông nhảy xuống ngựa, vót nhọn thanh giáo, và lên trên đỉnh núi cao, chỉ đạo binh lính dàn trận. Khi quân của Cát Tùng Châu đến, ông nói với họ rằng: "Chúa công sai ta lấy mạng Cát công. Những kẻ khác không cần thiết phải chết cùng với hắn!" Lúc đó ông dẫn binh lính xung trận, và với sự giúp sức của Lý Tự Chiêu, đã đánh bại được quân địch. Mãi đến khi kết thúc trận chiến, người ta mới thấy Lý Tự Nguyên đang nằm trên vũng máu; khắp người ông có 4 chỗ bị tên bắn trúng. Lý Khắc Dụng, khi đó đã được phong hiệu Tấn vương, đích thân cởi áo băng bó và lấy rượu thuốc xoa vết thương cho ông, ông ta nói một cách tự hào: "Con ta đúng là nam tử hán!" Danh tiếng của Lý Tự Nguyên do vậy được nhiều người biết đến. Một giai thoại khác kể về lối sống giản dị thanh đạm của Lý Tự Nguyên: một lần, nhìn thấy trong nhà Lý Tự Nguyên không có đồ đạc quý giá gì ngoài vài thứ binh khí, Lý Khắc Dụng đưa ông đến chỗ mình và bảo có thể lấy bất cứ thứ gì ông thích. Lý Tự Nguyên chỉ lấy vài miếng vải và mấy thớ thịt rồi trở về.
Chu Ôn uy hiếp
Năm 902, kẻ thù số một của Lý Khắc Dụng tức là Chu Toàn Trung, cử Thị Thúc Tông và cháu là Chu Hữu Ninh dẫn quân Tuyên Vũ đánh bại quân Hà Đông dưới quyền chỉ huy của em trai nuôi của Lý Khắc Dụng là Lý Tự Chiêu cùng tướng Chu Đức Uy tại huyện Bồ ), nhân đó Thị và Chu tiến đến bao vây thủ phủ của Hà Đông là Thái Nguyên. Lúc đó phần lớn quân của Lý Khắc Dụng đang ở xa Thái Nguyên, nơi này trong tình thế rất nguy cấp; Lý Khắc Dụng định từ bỏ Thái Nguyên chạy lên Vân Châu — Lý Tồn Tín ủng hộ việc này. Tuy nhiên, Lý Tự Nguyên cùng với Lý Tự Chiêu và Chu Đức Uy, chủ trương cố thủ Thái Nguyên, và cùng với khuyến khích của vợ của Lý Khắc Dụng là Lưu phu nhân, Lý đồng ý ở lại cố thủ trong thành. Sau đó, do bị cắt mất nguồn cung cấp lương thực, Chu Toàn Trung suốt định rút lui (Tuy nhiên, vì cuộc vây hãm này, trong nhiều năm, Lý không dám giao chiến với Chu nhằm tranh giành quyền bá chủ ở miền bắc nữa)
Năm 907, Chu Toàn Trung cướp ngôi Đường Ai Đế, chấm dứt Đường triều và lập ra triều Hậu Lương. Lý Khắc Dụng, trên danh nghĩa là vương nước Tấn, cùng với một số nhà quân phiệt khác (như Kì vương Lý Mậu Trinh, Hoằng Nông vương Dương Ác, Thục vương Vương Kiến), từ chối công nhận hoàng đế họ Chu và tiếp tục coi mình là chư hầu của triều Đường vốn không còn tồn tại — nhưng trên thực tế, các nhà lãnh đạo này cai trị lãnh thổ của mình một cách độc lập. Lý Tự Nguyên tiếp tục phục vụ cha nuôi ở nước Tấn. Không lâu sau đó, Chu cử tướng Khang Hoài Trinh dẫn quân tấn công trấn Chiêu Nghĩa, hiện thuộc nước Tấn và do Lý Tự Chiêu cai quản. Đích thân Chu dẫn đại quân theo sau, và quân Lương bao vây trị sở Chiêu Nghĩa là Lộ châu rất ngặt, thể hiện rõ dã tâm thôn tính bằng được Chiêu Nghĩa. Lý Khắc Dụng cử một lực lượng nhỏ quân cứu viện, dưới sự chỉ huy của Chu Đức Uy, cùng Lý Tự Nguyên, Lý Tự Bổn, Lý Tồn Chương và An Kim Toàn đến hỗ trợ giải vây, nhưng trong khi quân cứu viện chỉ gây có thể quấy nhiễu quân Lương, vẫn không thể giải nguy cho thành và tình thế ngày càng tuyệt vọng do lương thực cạn kiệt. Lúc chiến dịch đang ở cao trào, Lý Khắc Dụng bệnh chết ở Thái Nguyên và mùa xuân năm 908 và con ruột ông ta là Lý Tồn Húc lên kế vị Tấn vương.
Tham chiến ở Yên, Triệu
Lý Tồn Húc quyết định đích thân dẫn quân giải vây Lộ châu, và dẫn quân đi một cách thần tốc, khiến quân Lương bị bất ngờ không kịp trở tay. Lý Tồn Húc sai Lý Tự Nguyên chỉ huy cánh quân phía đông bắc, và Chu Đức Uy chỉ huy cánh quân đánh vào phía tây bắc. Thế bao vây của quân Lương bị phá vỡ và chúng buộc phải rút lui, Lộ châu được giải vây.
Năm 910, một cuộc đối đầu lớn giữa Tấn và Hậu Lương bắt đầu. Khi đó, Chu Toàn Trung tin rằng chư hầu của ông là Triệu vương Vương Dung, tiết độ sứ Vũ Thuận – có thể liên minh với Tấn và trở mặt với Hậu Lương, Ông ra quyết định dùng mưu hiểm để chiếm các châu Ký và Triệu và tàn sát quân dân Vũ Thuận ở tại các châu, rồi dùng nơi này làm bàn đạp để thôn tính hoàn toàn Vũ Thuận. Biết chuyện đó, Vương Dung cùng với đồng minh là Vương Xử Trực, tiết độ sứ Nghĩa Vũ trở mặt với Hậu Lương rồi quay sang kết minh với Lý Tồn Húc. Lý Tồn Húc cử quân đến chi viện cho Vương Dung và Vương Xử Trực. Sau đó, trong trận chiến mà Lý Tự Nguyên cầm quân, tại Bách Hương, quân Tấn đại phá quân Lương, cứu nguy cho Vũ Thuận (lúc này đổi tên trở lại là Thành Đức như thời Đường), và Nghĩa Vũ khỏi cuộc tấn công của Hậu Lương.
Năm 912, Lý Tồn Húc phát động chiến dịch tấn công nước Yên của Lưu Thủ Quang. Trong chiến dịch đó, Lý Tự Nguyên được giao nhiệm vụ tấn công vào Doanh châu ), và buộc thứ sử châu này là Triệu Kính phải đầu hàng. Lưu Thủ Quang cử tướng Nguyên Hành Khâm lên phía bắc đón quân cứu viện Khiết Đan. Lý Tồn Úc cử Lý Tự Nguyên dẫn quân ngăn chặn Nguyên Hành Khâm. Ban đầu Lý Tự Nguyên chiếm giữ Vũ châu, thứ sử châu này là Cao Hành Khuê đầu hàng. Nguyên Hành Khâm sau đó dẫn quân đánh Vũ châu, khi Lý Tự Nguyên dẫn quân đến cứu viện, Nguyên tìm cách rút lui, nhưng Lý Tự Nguyên thuyết phục tám lần và ông ta quyết định đầu hàng. Lý Tự Nguyên nhận Nguyên làm con nuôi và giữ ông ta dưới trướng của mình (em trai của Cao Hành Khuê là Cao Hành Chu người mà Cao Hành Khuê được Hành Khuê gửi gắm cho Lý Tự Nguyên, cũng phục vụ dưới trướng của ông và nắm giữ chức tướng ngang với con nuôi của ông là Lý Tòng Kha - vốn là con riêng của một người vợ lẽ của Lý Tự Nguyên là Ngụy thị). Quân Tấn sau đó tiêu diệt hoàn toàn nước Yên và sáp nhập vào lãnh thổ Tấn. (Năm 915, khi Lý Tồn Húc nghe về sự tàn bạo của Nguyên Hành Khâm trên chiến trận, ông ta đòi Lý Tự Nguyên gửi Hành Khâm đến phục vụ dưới trướng của chính mình, và Lý Tự Nguyên, không muốn kháng lệnh của chủ tướng, phải miễn cưỡng nhận nhân. Lý Tồn Húc cũng muốn có sự phục vụ của Cao Hành Chu, nhưng Cao từ chối và vẫn ở trong quân của Lý Tự Nguyên.)
Đối phó với Hậu Lương và Khiết Đan
Năm 916, khi tướng nhà Hậu Lương là Lưu Tuân tìm cách giành lại Ngụy châu ), vùng đất này không lâu về trước đã đầu hàng Tấn - Lý Tồn Húc đã tiên liệu được viện này và có quyết định ngay lập tức - Lý Tự Nguyên và em nuôi của ông là Lý Tồn Thẩm làm tướng chỉ huy. Trong trận chiến diễn ra sau đó, quân Tấn đại phá quân Lương, làm cho hi vọng đánh bại Lý Tồn Húc của Lưu Tuân tan thành mây khói. Khi Tiết độ sứ Chiêu Đức (昭德, trị sở nay thuộc Hàm Đan) chạy trốn sau thất bại của Lưu Tuân, Lý Tồn Húc sáp nhập ba châu của trấn này, nguyên trước kia thuộc Thiên Hùng quân cho trở lại Thiên Hùng, và phong Lý Tự Nguyên làm thứ sử của thủ phủ trấn Thiên Hùng là Tương châu (相州). Khi quân Tấn tiếp cận Thương châu (滄州, Thương Châu ngày nay), tiết độ sứ Thuận Hóa của Hậu Lương (順化, trị sở đặt tại Thương châu), Đái Tư Viễn, bỏ trốn về phía nam Hoàng Hà. Tướng của Đái là Mao Chương dẫn người trong châu hàng Tấn. Lý Tồn Húc cử Lý Tự Nguyên đến bình định vùng đất này, và Lý Tự Nguyên đưa Mao đến xưng thần với Lý Tồn Húc. Lý Tự Nguyên được phong làm Tiết độ sứ An Quốc. Cũng từ đây, một trong số những tướng dưới quyền ông, An Trọng Hối, trở thành người được ông rất tin tưởng.
Năm 917, hoàng đế Khiết Đan là Liêu Thái Tổ xua quân tấn công U châu ) – thủ phủ nước Yên và khi đó là thủ phủ trấn Lư Long (盧龍), nơi Chu là Tiết độ sứ. Chu gửi thư xin quân cứu viện, nhưng Lý Tồn Húc cho rằng cần phải tiếp tục chiến dịch với Hậu Lương nên tỏ ra do dự. Tuy nhiên, Lý Tự Nguyên, Lý Tồn Thẩm và Diêm Bảo đều chủ trương cứu Yên. Lý Tồn Húc đồng ý, và cử Lý Tự Nguyên là người chỉ huy quân cứu viện, Diêm Bảo theo sau, và cánh hậu quân của Lý Tồn Thẩm. Quân Tấn đánh bại quân Khiết Đan và giải vây cho U châu.
Mùa thu năm 918, Lý Tồn Húc phát động chiến dịch phạt Lương, và tập hợp toàn bộ quân đội dưới trướng của mình tại đất Ngụy. Chu Đức Uy, Lý Tồn Thẩm, và Lý Tự Nguyên, đều đem quân đến hội, ngoài ra còn có quân của Vương Xử Trực. Ông vượt sông Hoàng Hà đến lãnh thổ triều Lương, với ý định nhanh chóng tiêu diệt nhà Lương. Sau đó, quân Tấn giáp chiến với quân Lương do Hà Côi chỉ huy tại Hồ Liễu Bi ). Trận chiến đó quân Tấn thảm bại, Chu Đức Uy bị giết trên chiến trường. Khi đó Lý Tự Nguyên tính toán sai lầm, cho rằng Lý Tồn Húc đã lui quân về bờ bắc Hoàng Hà, nên cũng rút quân. Tuy nhiên, Lý Tồn Húc, tập hợp lại quân mã và lại đánh bại quân của Hà Côi. Tổng cộng trong chiến dịch đó, hai bên đều bị thiệt hại đến hai phần ba quân số, và Lý Tồn Húc cuối cùng rút quân về bờ bắc. Khi Lý Tự Nguyên đến yết kiến, Lý Tồn Húc tỏ ra không hài lòng vì cho rằng việc ông vượt sông là do nghĩ rằng chủ tướng đã chết và do vậy từ bỏ chiến trận. Tuy nhiên, vì Lý Tùng Kha không đi theo Lý Tự Nguyên và tiếp tục phục vụ Lý Tồn Húc trong giai đoạn thứ hai của trận chiến, lập được đại công, nên Lý Tồn Húc không xử phạt Lý Tự Nguyên, mà từ đó đối xử với ông một cách bạc bẽo.
Năm 921, Vương Dung bị giết trong cuộc đảo chính mà chủ mưu là con nuôi của ông ta Vương Đức Minh. Đức Minh nắm lấy đất Triệu, lại cải tên thành Trương Văn Lễ như cũ, và giết cả gia tộc Vương Dung. Lý Tồn Húc cử quân đến Triệu để tiêu diệt Trương Văn Lễ, chỉ huy lần này là Diêm Bảo và Sử Kiến Đường (史建瑭), nhưng không thu được thắng lợi, Sử Kiến Đường tử trận. Đái Tư Viễn, lúc đó là đại tướng quân của Hậu Lương chống lại nước Tấn, tìm cách tận dụng lợi thế từ tình hình này, nhưng cuộc tấn công của ông ta vào thành Đức Thắng ở bờ nam Hoàng Hà gặp thất bại dưới tay Lý Tự Nguyên và Lý Tồn Thẩm. Sau đó Lý Tồn Húc phong Lý Tự Nguyên làm phó chỉ huy của các lực lượng Hán và Sa Đà, cùng danh hiệu Đồng Trung thư môn hạ bình chương sự. Sau đó ông ta để Lý Tự Nguyên và Lý Tồn Thẩm giữ Đức Thắng, còn bản thân đến tham chiến ở đất Triệu. Khi Đái tìm cách tấn công Vệ châu, Lý Tự Nguyên dẫn quân chặn đánh. Sau đó Đái Tư Viễn quyết định đổi hướng sang bao vây Đức Thắng, nhưng cuối cùng phải lui quân vì Lý Tồn Húc biết được tin khẩn, và đưa quân trở lại.
Mùa xuân năm 922, Khiết Đan dẫn quân xâm phạm, Lý Tồn Húc cử Lý Tồn Thẩm làm Lữ Long tiết độ sứ để chống lại người Khiết Đan, Lý Tự Nguyên được phong làm Tiết độ sứ Hoành Hải (trước đây nhà Hậu Lương gọi là Thuận Hoa), nơi mà trước đây Lý Tồn Thẩm từng đảm nhận, nhưng thực ra ông vẫn ở trong quân doanh của Lý Tồn Húc.
Chiến dịch diệt Lương
Mùa hạ năm 923, Lý Tồn Húc tức hoàng đế vị ở Ngụy châu với quốc hiệu Đại Đường - sử gọi là nhà Hậu Đường. Tuy nhiên, cùng thời điểm đó, Hậu Đường phải đối mặt với rất nhiều mối đe dọa từ nhiều phía - Đế quốc Khiết Đan tiếp tục đe dọa Lư Long; Hậu Lương vừa mới đây đã nắm giữ được Vệ châu, trước kia thuộc quyền quản lý của Lý Tự Chiêu. Từ sau khi Tự Chiêu tử trận, con ông ta là Lý Kế Thao nổi loạn chống lại Hậu Đường và xưng thần với Hậu Lương. Tuy nhiên, vào thời điểm này, một viên tướng của nhà Hậu Lương ở trấn Thiên Bình, Lư Thuận Mật đã chạy trốn sang Hậu Đường, và tiết lộ với Hậu Đường rằng Đái Tư Viễn, đang là Tiết độ sứ Thiên Bình, để để hai tướng bị mất lòng dân, Lưu Toại Nghiêm và Yến Ngung trấn giữ thủ phủ của trấn là Vận châu (鄆州), chỉ cần tấn công bất ngờ là có thể thắng lợi. Khi Lý Tồn Húc hỏi ý Lý Tự Nguyên, do ông từ lâu đã muốn lấy lại danh tiếng sau trận Hồ Liễu Bi, chủ trương tấn công và tình nguyện dẫn quân đi tiên phong. Lý Tồn Húc đồng ý, và Lý Tự Nguyên dẫn 5000 binh sĩ bất ngờ tấn công vào cứ điểm gần bờ sông Hoàng Hà, khiến Lưu và Yến không hề hay biết. Khi ông nhanh chóng tiến quân vào thành, Lưu Toại Nghiêm chạy trốn đến kinh đô Hậu Lương là Khai Phong. Lý Tồn Húc sau đó ủy nhiệm Lý Tự Nguyên là Tiết độ sứ Thiên Bình. Sau đó, hoàng đế Hậu Lương Chu Hữu Trinh (con trai Chu Ôn) thay thế Đái bằng Vương Ngạn Chương, người này tìm cách cắt đứt đường chuyển lương giữa Vận châu và phần còn lại của Hậu Đường ở bờ bắc dòng sông bằng cách chiếm giữ những chỗ cạn ở Đức Thắng và Dương Lưu. Ông nhanh chóng lấy được Đức Thắng, nhưng Dương Lưu vẫn ở trong tình trạng thủ thành chặt chẽ dưới sự chỉ huy của Lý Chu (李周), và Lý Tồn Húc sau đó xua quân bao vây Dương Lưu, đảm bảo duy trì liên lạc giữa Vận châu với phần còn lại của Hậu Đường.
Sau sự kiện ở Dương Lưu, hoàng đế Hậu Lương nghe lời sàm ngôn, cách chức Vương Ngạn Chương, dùng Đoàn Ngưng lên thay. Ông này dùng phương án tấn công từ bốn phía để chống lại Hậu Đường:
Tuy nhiên, tướng nhà Lương là Khang Diên Hiếu quay sang đầu hàng Hậu Đường và tiết lộ kế hoạch cho hoàng đế Hậu Đường, và còn cho biết rằng Đại Lương phòng vệ sở hở, và trong bốn cánh quân thì cánh của Vương - Trương là yếu nhất có thể đánh bại dễ dàng. Lý Tồn Húc quyết định mạo hiểm, và tiến đến Vận châu hội quân với Lý Tự Nguyên, sau đó giao chiến với Vương và Trương. Ông đánh bại họ, bắt được cả hai tướng tại Trung Đô ). Lý Tồn Húc cử Lý Tự Nguyên thuyết phục Vương Ngạn Chương quy phục, nhưng Vương thực sự muốn chết, nói với Lý Tự Nguyên một cách vô lễ, "Ngươi chẳng phải Mạt Cát Liệt đó sao?" Lý Tồn Húc biết rằng Vương Ngạn Chương thà chết bất phục, bèn xử tử ông ta.
Lý Tồn Húc cảm thấy khó xử khi hầu hết các tướng đề nghị đông tiến và thu phục những vùng đất phía đông Vận châu. Tuy nhiên, Khang Diên Hiếu và Lý Tự Nguyên chủ trương thẳng tiến Đại Lương trước khi Đoàn Ngưng kịp trở về cứu viện. Lý Tồn Húc đồng tình với đề nghị của họ, và ông tiếp tục tiến đến Đại Lương với Lý Tự Nguyên là tướng tiên phong. Với việc quân của Đoàn Ngưng đang bị mắc kẹt ở bờ bắc Hoàng Hà và không thể lui về cứu triều đình, Chu Hữu Trinh cảm thấy tình hình vô vọng. Ông ra lệnh cho Hoàng Phủ Lân giết mình; Hoàng Phủ Lân tuân theo và sau đó cũng tự sát. Khi Lý Tự Nguyên tiến vào cổng thành Đại Lương, ông không gặp phải kháng cự nào và nhanh chóng làm chủ thành này. Lý Tồn Húc dẫn quân tới sau, vui vẻ nói với Lý Tự Nguyên, "Trẫm giành được thiên hạ ngày hôm nay có công của phụ tử ông không ít. Chúng ta hãy cùng nhau hưởng thiên hạ." Rồi ban cho Lý Tự Nguyên chức Trung thư lệnh.
Thời Trang Tông
Mùa xuân năm 924, quân Khiết Đan của hoàng đế Gia Luật A Bảo Cơ tấn công Lư Long của nhà Hậu Đường, tiến sâu vào tận Ngõa Kiều quan. Trang Tông cử Lý Tự Nguyên dẫn quân chống lại Khiết Đan, cùng Hoắc Ngạn Uy (khi ấy đã hàng Đường) làm phó. Tuy nhiên, lực lượng Khiết Đan của hoàng đế Gia Luật A Bảo Cơ đã sớm rút lui, nhà vua triệu Lý Tự Nguyên về kinh - và để lại Đoàn Ngưng - lúc này được ban tên Lý Thiệu Khâm - trấn giữ quan. Không lâu sau đó, lại nhận được tin quân Khiết Đan của hoàng đế Gia Luật A Bảo Cơ xâm phạm nhà Hậu Đường lần nữa, nhưng Lý Tự Nguyên được lệnh giữ quân ở Hưng châu để dò xét động tĩnh của Khiết Đan, trong khi Lý Tùng Kha và Lý Thiệu Bân chỉ huy kị binh trấn giữ quan ải chống lại Khiết Đan. Trong thời gian đó, Lý Tự Nguyên cũng như các tướng khác, sợ hãi bọn thái giám và con hát gièm pha nói xấu mình trước mặt Trang Tông, nên Lý Tự Nguyên đã dâng biểu xin nghỉ hưu nhưng Trang Tông không theo.
Mùa hạ năm 924, tướng ở An Nghĩa (trước kia là Chiêu Nghĩa) Dương Lập, người vốn được Lý Kế Thao tin tưởng (Lý Tồn Húc đã xử tử Lý Kế Thao sau khi ông ta tiêu diệt Hậu Lương), đã nổi loạn chiếm giữ Lộ châu. Trang Tông cử Lý Tự Nguyên chỉ huy quân đội đánh Dương Lập, cùng với Nguyên Hành Khâm, khi đó đã đổi tên thành Lý Thiệu Vinh, và Trương Đình Uẩn làm phó tướng. Trương Đình Uẩn nhanh chóng vào thành Lộ châu bắt giữ Dương Lập và những kẻ dưới trướng của y, trước khi Lý Tự Nguyên và Lý Thiệu Vinh đến (Bọn Dương Lập đi giải về Lạc Dương - kinh đô nhà Hậu Đường và bị xử tử). Sau chiến dịch này, Lý Tự Nguyên được phong làm Tiết độ sứ Tuyên Vũ và tướng chỉ huy quân đội Hán và phi Hán thay cho Lý Tồn Thẩm vừa qua đời.
Cuối năm 924, Trang Tông trao cho Lý Tự Nguyên 37.000 quân bảo hộ Biện châu, và đề phòng sự xâm lấn của Khiết Đan. Khi ông đi đến Hưng Đường (tức Ngụy châu trước đây), ông đòi 500 bộ giáp phục từ phủ khố của Hưng Đường. Tướng giữ Hưng Đường, Trương Hiến, tin Lý Tự Nguyên cần giáp phục cho quân sĩ, nên cung cấp cho ông mà không cần có sự đồng ý của Trang Tông. Khi Trang Tông biết chuyện, rất bất bình, nói, "Trương Hiến, chẳng hỏi lệnh của trẫm, tự ý lấy áo giáp của trẫm cho Lý Tự Nguyên. Đó là ý gì?" Nhà vua phạt Trương Hiến một tháng bổng lộc và thu hồi toàn bộ số giáp phục vừa trao cho Lý Tự Nguyên.
Không lâu sau đó, Lý Tự Nguyên đánh bại quân Khiết Đan của hoàng đế Gia Luật A Bảo Cơ ở Trác châu (涿州, nay thuộc Bảo Định). Trong lúc đó, Trang Tông quyết định bố trí lại các Tiết độ sứ địa phương để phòng bị quân Khiết Đan. Nhà vua dời Lý Thiệu Bân từ Hoành Hải đến Lư Long, nhưng lại nghĩ rằng Lý Thiệu Bân tuy có năng lực nhưng không mấy danh tiếng trong lòng quân lính, vì thế dời Lý Tự Nguyên đến trấn Thành Đức. Sau khi Lý Tự Nguyên nhận được lệnh dời trấn, vì gia đình ông đang ở Thái Nguyên, ông yêu cầu rằng Lý Tùng Kha, hiện đang ở Vệ châu dời đến Thái Nguyên để chăm sóc cho gia đình ông. Tuy nhiên, điều này khiến Trang Tông tức giận, nói, "Lý Tự Nguyên thân là đại tướng nắm giữ trọng trấn. Hắn ta phải biết rằng cả quân đội và triều chính đều là đặc quyền của ta, sao dám đòi hỏi cho con trai mình!" Nhà vua giáng chức Tùng Kha, khiến Tự Nguyên trở nên lo lắng, và viết thư biện bạch đến Trang Tông. Tuy nhiên, khi Lý Tự Nguyên xin đến Hưng Đường để yết kiến Trang Tông, thì Trang Tông từ chối. Trong khi đó, người thân tín của Trang Tông là Quách Sùng Thao lo sợ về ý chí của Lý Tự Nguyên, bí mật đề nghị tước binh quyền, thẩm chí giết chết ông; Trang Tông không theo.
Năm 925, mẹ của Trang Tông là thái hậu Tào thị lâm trọng bệnh, Lý Tự Nguyên xin được đến yết kiến bà ta, Trang Tông từ chối (thái hậu qua đời không lâu sau đó). Cuối năm này, khi Trang Tông dự tính kế hoạch tấn công và tiêu diệt Tiền Thục (đời vua Vương Diễn). Ông ta định lấy Lý Thiệu Khâm làm tướng chỉ huy, nhưng Quách Sùng Thao không đồng tình. Khi Lý Tự Nguyên được người ta tiến cử, Sùng Thao tấu rằng ông cần phải ở Thành Đức ở ngăn chặn quân Khiết Đan của hoàng đế Gia Luật A Bảo Cơ xâm lấn. Thay vào đó, ông đề nghị hoàng trưởng tử là Lý Kế Nghiệp thống lĩnh tam quân. Trang Tông đồng ý, và phong Sùng Thao đi theo Lý Kế Nghiệp, nhưng thực chất Sùng Thao nắm hết binh quyền. Quân Hậu Đường dưới trướng Kế Nghiệp và Sùng Thao chinh phục Tiền Thục, buộc hoàng đế Vương Diễn đầu hàng cuối năm 925. Trong lúc Sùng Thao không có ở triều đình, Lý Tự Nguyên được phép đến Lạc Dương yết kiến Trang Tông.
Phản quân Hưng Đường
Tuy nhiên sau khi Tiền Thục diệt vong, Trang Tông và vợ là Lưu hoàng hậu nghi ngờ Quách Sùng Thao bí mật phát triển lực lượng và chiếm cứ đất Thục. Lưu hoàng hậu muốn giết Sùng Thao, và sau khi Trang Tông từ chối hạ chiếu, hoàng hậu tự ra lệnh cho Lý Kế Nghiệp giết Quách Sùng Thao. Sự kiện này khiến toàn bộ quân đội Hậu Đường lâm vào rối loạn, Sau đó Đường Trang Tông còn giết một vị tướng khác là Lý Kế Lân khiến tình hình thêm căng thẳng. Khang Diên Hiếu sau đó đã nổi dậy, và trong khi cuộc nổi dậy nhanh chóng bị đàn áp, quân sĩ tiếp tục tỏ ra bất bình, đặc biệt là trong lúc đó, nạn đói đang hoành hành ở Lạc Dương mà Lưu hoàng hậu chẳng chịu cứu tế. Lý Tự Nguyên cũng là mục tiêu của rất nhiều lời đồn đại, và Trang Tông đã cử tướng thân tín của ông ta là Chu Thủ Ân đến úy lạo và dò xét ông. Thủ Ân bí mật nói cho ông biết điều đó và khuyên rằng ông nên trở về đất phong để tránh tại họa. Lý Tự Nguyên đáp lại "Tấm lòng của ta không thẹn với trời đất. Nếu đại họa đến, tất không thể tránh khỏi đó là số phận của ta." Đã từng rất nhiều lần Hậu Đường Trang Tông nghe thấy những tin đồn và có ý giết ông, nhưng người thân cận của nhà vua là Mã Thiệu Hoành luôn tìm cách bảo vệ giúp ông thoát nạn.
Vào lúc đó, Trang Tông lại phải đối mặt với các cuộc nổi dậy ở bờ bắc Hoàng Hà, mà mạnh nhất là phản quân ở Hưng Đường dưới sự chỉ huy của Triệu Tại Lễ. Vua Trang Tông cử Lý Thiệu Vinh đi đánh dẹp, nhưng cuộc bao vây của Lý Thiệu Vinh gặp thất bại. Các tướng chủ chốt, bao gồm Trương Toàn Nghĩa và Mã Thiệu Hoành, đều khuyên nhà vua điều Lý Tự Nguyên đến; và mặc dù tỏ ra do dự, Trang Tông cử Lý Tự Nguyên đến chỉ huy chiến dịch ở Hưng Đường. Lý Tự Nguyên đến nơi và tiến hành bao vây Hưng Đường, nhưng buổi tối hôm đó (đêm ngày Giáp Tý tháng 3, tức là 22 tháng 4 năm 926), tướng Trương Phá Bại tiến hành nổi loạn và bắt Lý Tự Nguyên và phó của ông là Hoắc Ngạn Uy, lúc này được ban tên là Lý Thiệu Chân, buộc họ phải tham gia vào phản quân Hưng Đường. Sau một số nhầm lẫn ban đầu, phản quân đánh giết Trương Phá Bại, rồi họ chào đón Lý Tự Nguyên và Lý Thiệu Chân vào thành, nhưng sau đó cho phép họ tập hợp lại quân đội, sau khi Lý Tự Nguyên hứa sẽ làm đồng minh với phản quân.
Đến thời điểm này, Lý Thiệu Vinh tin rằng Lý Tự Nguyên đã công khai chống lại Lý Tồn Húc, bèn rút quân khỏi Hưng Đường và báo cho vua Trang Tông biết chuyện Lý Tự Nguyên tạo phản. Lý Tự Nguyên, cùng với một vài người lính Thành Đức đi theo ông, tìm kiếm giải pháp cho tình thế hiện tại. Ban đầu ông định trở lại Thành Đức và gửi biểu tự trách vì không thể kiểm soát được quân đội của mình; nhưng Lý Thiệu Chân và An Trọng Hối chỉ ra rằng ông sẽ bị vu hại bằng những cáo buộc chiếm đất vì lợi ích riêng. Thay vào đó, họ khuyên ông nên đổi hướng tiến về Lạc Dương để chống lại Lý Thiệu Vinh. Trên đường đi, ông gửi nhiều bản trần tình đến nhà vua, hi vọng có thể tự biện hộ, nhưng tất cả đều bị Lý Thiệu Vinh bắt được và thủ tiêu đi. Hậu Đường Trang Tông tìm cách thử lòng Lý Tự Nguyên bằng cách gửi con trai ông Lý Tòng Thẩm đến chỗ ông, nhưng bị Lý Thiệu Vinh bắt và giết đi. Theo lời khuyên của con rể Thạch Kính Đường, Lý Tự Nguyên chuyển sang công khai chống lại quân triều đình trung ương. Ông thẳng tiến Đại Lương, vì vua Trang Tông cũng đang có ý định tương tự. Cuối cùng khi ông vào thành Đại Lương trước, tướng giữ thành Khổng Tuần chào đón ông, khiến Trang Tông cũng đang trên đường đến Đại Lương, cảm thất thất vọng, và trở về Lạc Dương. Không lâu sau, một cuộc nổi loạn nổ ra ở Lạc Dương, Đường Trang Tông bị giết trong loạn quân. .
Tiến về Lạc Dương và xưng đế
Lý Tự Nguyên thống lĩnh quân đội tiến về Lạc Dương. Ban đầu, ông chỉ ở tư gia của mình trong thành và ngăn không cho quân sĩ cướp bóc; ông cũng thu thập di thể của Trang Tông để mai táng. Khi các tướng khuyên ông chiếm lấy ngai vàng, ông từ chối, và nói với Chu Thủ Ân rằng ông nên đối xử tôn trọng với các phi tần của Trang Tông, và chuẩn bị chào đón Lý Kế Nghiệp trở về kế vị, và rằng ông sẽ trở lại Thành Đức sau lễ tang của Trang Tông và Lý Kế Nghiệp lên ngôi. Tuy nhiên, sau khi được các tướng thúc giục nhiều lần, ông tự xưng là nhiếp chính. Lý Thiệu Chân và An Trọng Hối tin rằng tình hình bất lợi, bèn kiếm hai người em của Trang Tông là Thông vương Lý Tồn Xác và Nhã vương Lý Tồn Kỉ rồi giết đi. Theo lệnh của Lý Tự Nguyên, Lưu hoàng hậu, lúc đó đã trốn sang thái Nguyên, bị giết chết; và quân sĩ giết tiếp hai người em trai của Trang Tông là Thân vương Lý Tồn Ác và Vĩnh vương Lý Tồn Bá. Nhiều hoàng thân khác không thể tìm thấy được, chỉ có em trai của Trang Tông là Ung vương Lý Tồn Mỹ vì ốm yếu bệnh tật nên được tha. Khi bắt được Lý Thiệu Vinh, ông đích thân tới thẩm vấn, hỏi rằng: "Ta trước nay không phụ bạc gì nhà ngươi; tại sao nhà ngươi giết con ta?". Lý Thiệu Vinh nhìn chằm vào ông và đáp lại:"Tiên đế ngày trước cũng có phụ bạc gì nhà người?" Lý Tự Nguyên giết chết ông ta và đổi tên ông ta trở lại là Nguyên Hành Khâm.
Ocquerre
Dân số
Người dân ở đây được gọi là Ocquerrois.