cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eye of the Tiger
Sau khi phát hành, "Eye of the Tiger" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao thông điệp ý nghĩa cũng như quá trình sản xuất của nó. Ngoài ra, bài hát còn gặt hái nhiều giải thưởng và đề cử tại những lễ trao giải lớn, bao gồm đề cử giải Quả cầu vàng lẫn Oscar cho Bài hát gốc xuất sắc nhất cũng như hai đề cử giải Grammy cho Bài hát của năm và Trình diễn giọng Rock xuất sắc nhất của bộ đôi hoặc nhóm nhạc tại lễ trao giải thường niên lần thứ 25, và chiến thắng một giải sau. "Eye of the Tiger" cũng tiếp nhận những thành công vượt trội về mặt thương mại, đứng đầu các bảng xếp hạng ở Úc, Canada, Phần Lan, Ireland, Na Uy và Vương quốc Anh, đồng thời lọt vào top 10 ở hầu hết những quốc gia nó xuất hiện, bao gồm vươn đến top 5 ở Áo, Bỉ, Pháp, Ý, New Zealand, Tây Ban Nha và Thụy Sĩ. Tại Hoa Kỳ, nó đạt vị trí số một trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 trong sáu tuần liên tiếp, trở thành đĩa đơn quán quân đầu tiên và duy nhất của Survivor tại đây.
Video ca nhạc cho "Eye of the Tiger" được đạo diễn bởi Victoria Rain Kiriakis, trong đó những thành viên của Survivor bắt đầu tập hợp lại trên đường phố và cùng nhau đến một câu lạc bộ, trước khi họ cùng nhau trình diễn bài hát tại đây. Được ghi nhận là bài hát trứ danh trong sự nghiệp của nhóm, nó đã được hát lại và sử dụng làm nhạc mẫu bởi nhiều nghệ sĩ, như The Temptations, The Shadows, Paul Anka, Gloria Gaynor, "Weird Al" Yankovic và Passenger, cũng như xuất hiện trong nhiều tác phẩm điện ảnh và truyền hình, bao gồm The Big Bang Theory, Big Hero 6, Breaking Bad, EastEnders, Family Guy, The King of Queens, Lucifer, New Girl, The Simpsons, Supernatural và Ugly Betty. Ngoài ra, "Eye of the Tiger" còn nằm trong nhiều album tuyển tập của Survivor, như Greatest Hits (1989), Ultimate Survivor (2004), The Best of Survivor (2006) và The Essential Survivor (2014). Tính đến nay, nó đã bán được hơn 13 triệu bản trên toàn cầu, trở thành một trong những đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại.
Danh sách bài hát
Đĩa 7"
Liên kết ngoài
Thể loại:Đĩa đơn năm 1982 Thể loại:Đĩa đơn năm 1995 Thể loại:Bài hát năm 1982 Thể loại:Bài hát của Survivor (ban nhạc) Thể loại:Đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100 Thể loại:Đĩa đơn quán quân tại Úc Thể loại:Đĩa đơn quán quân European Hot 100 Singles Thể loại:Đĩa đơn quán quân tại Phần Lan Thể loại:Đĩa đơn quán quân tại Ireland Thể loại:Đĩa đơn quán quân tại Na Uy Thể loại:Đĩa đơn quán quân ở Nam Phi Thể loại:Đĩa đơn quán quân UK Singles Chart Thể loại:Đĩa đơn quán quân tại Vương quốc Liên hiệp Anh Thể loại:Bài hát trong phim Thể loại:Văn hóa quyền Anh Thể loại:Đĩa đơn được chứng nhận đĩa vàng của Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Nhật Bản Thể loại:Đĩa đơn của EMI Records Thể loại:Đĩa đơn của Scotti Brothers Records Thể loại:Đĩa đơn quán quân RPM Top Singles
John Bartram
Bartram được sinh ra trong một gia đình nông dân theo giáo phái Quakers ở thuộc địa Pennsylvania. Ông xem mình là một nông dân chất phát, không được giáo dục chính thức ngoài những năm học tại trường học địa phương. Ông có một thời gian dài yêu thích y khoa và các cây thuốc, và ham thích đọc. Sự nghiệp trong ngành thực vật học của ông bắt đầu với một khoảnh vườn nhỏ trong nông trại của ông được dành để trồng những cây mà ông quan tâm; sau đó ông liên hệ với các nhà thực vật học và người làm vườn châu Âu quan tâm đến thực vật ở châu Mỹ, đồng thời ông cũng muốn mở công việc kinh doanh. Ông thực hiện các chuyến đi xa hơn về các thuộc địa châu Mỹ ở hướng đông để thu thập các loài thực vật, từ hồ Ontario ở phía bắc đến Florida ở phía nam và sông Ohio ở phía tây. Nhiều mẫu vật của ông thu thập được vận chuyển đến các nhà sưu tập ở châu Âu.
Bartram được xem là "Cha đẻ của thực vật học Hoa Kỳ", và là một trong những nhà thực vật học thực hành theo Linnaean đầu tiên ở Bắc Mỹ. Những mẫu vật của ông được gửi đến cho Linnaeus, Dillenius và Gronovius, và ông cũng trợ giúp sinh viên của Linnaeus là Pehr Kalm trong chuyến đi thu thập của anh này đến Bắc Mỹ vào khoảng thời gian 1748-1750.
Bartram còn được trợ giúp trong việc thu thập mẫu vật bởi chính quyền thuộc địa. Trong cuốn Diary of a Journey through the Carolinas, Georgia and Florida, viết về một chuyến đi trong khoảng thời gian từ 1 tháng 7 năm 1765, đến 10 tháng 4 năm 1766, Bartram viết về các mẫu vật ông đã thu thập được. Trong khi đang làm việc ở thuộc địa của Anh là Đông Florida ông nhận được sự trợ giúp của Dr. David Yeats, nguyên là bộ trưởng thuộc địa. Khu vườn rộng 8 mẫu Anh của ông ở Kingsessing bên bờ tây sông Schuylkill, cách trung tâm Philadelphia, Pennsylvania khoảng 3 dặm (5 km) thường được biết đến như là bộ sưu tập thực vật thực sự ở Bắc Mỹ. Ông là một trong những đồng sáng lập viên cùng với Benjamin Franklin, của Hội Triết học Hoa Kỳ vào năm 1743.
Mối liên hệ với các nhà thực vật học khác
nhỏ|phải|300px|Nhà của John Bartram ở Philadelphia, PA, khoảng 1919 Bartram trở thành một mắt xích đặc biệt trong việc đưa các loại hạt giống từ Tân Thế giới đến những người làm vườn châu Âu: nhiều giống cây và hoa ở Bắc Mỹ được giới thiệu để trồng tại châu Âu bằng con đường này. Bắt đầu từ năm 1733, công việc của Bartram nhận được sự trợ giúp của đồng nghiệp đồng thời là thương gia người Anh Peter Collinson. Collinson vốn là người yêu hoa và là người ủng hộ giáo phái Quaker, và là thành viên của Hội Hoàng gia, ông còn có mối quan hệ khá thân thiết với chủ tịch của hội này là ông Hans Sloane. Collinson chia sẻ những giống cây mới của Bartram với những người bạn của mình và những người làm vườn. Ban đầu bộ sưu tập của Bartram được chuyển tới Lord Petre, Philip Miller làm việc tại Vườn Thảo dược Chelsea, Mark Catesby, Công tước xứ Richmond, và Công tước xứ Norfolk. Trong thập niên 1730, Robert James Petre, 8th Baron Petre của Thorndon Hall, Essex, là người sưu tập hàng đầu các giống cây cỏ Bắc Mỹ ở châu Âu. Tuy nhiên cái chết bất ngờ của Earl Petre và năm 1743 dẫn tới bộ sưu tập đồ sộ các giống cây Bắc Mỹ của ông bị bán đấu giá cho Woburn, Goodwood cùng với nhiều bất động sản tại Anh; sau sự kiện này Collinson trở thành người đại diện chính của Bartram ở Luân Đôn.
Hộp Bartrams được phát hiện sau này, là hộp trong đó chứa hạt giống được gửi đến cho Peter Collinson một cách thường xuyên để phân phối lại cho một danh sách dài những khách hàng, bao gồm Công tước xứ Argyll, James Gordon, James Lee và John Busch, người khởi xướng thành lập vườn ươm Loddiges ở Luân Đôn. Những chiếc hộp này chứa khoảng 100 hay nhiều hơn các loại hạt giống, và thỉnh thoảng có cả mẫu thực vật khô và những mẫu vật hiếm có trong lịch sử tự nhiên. Những cây còn sống khó có thể gửi được và quá đắt đỏ để bảo quản và chuyển đến cho Collinson phục vụ cho vài cuộc họp báo đặc biệt.
Năm 1765 sau khi Collinson và Benjamin Franklin vận động hành lang ở Luân Đôn, George III trao cho Bartram một khoản tiền trợ cấp là 50 bảng mỗi năm với tư cách là Nhà thực vật học của Nhà Vua ở Bắc Mỹ, ông giữ chức vụ này cho đến khi mất. Với vị trí mới được giao, những hạt giống và cây trồng của Bartram cũng được chuyển tới bộ sưu tậpo của hoàng gia tại Vườn Kew. Đồng thời Bartram cũng đóng góp hạt giống cho các vườn thực vật tại Oxford và Edinburgh. Ông được bầu làm thành viên ngoại quốc của Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển ở Stockholm vào năm 1769.
Phần lớn các loài thực vật được khám phá bởi John Bartram được đặt tên bởi các nhà thực vật học ở châu Âu. Ông được biết đến rộng rãi ngày này vì việc khám phá và giới thiệu nhiều loại thực vật, cây cỏ ở Bắc Mỹ như kalmia, rhododendron và magnolia; và đưa vào trồng trọt các giống cây như Dionaea muscipulia hay Venus flytrap; và nhiều khám phá các loại cây được mang tên Franklin, Franklinia alatamaha ở miền nam Georgia năm 1765, vốn sau này được đặt tên bởi người con trai của ông là William Bartram. Tên của Bartram được đặt cho giống rêu, Bartramia, và các giống cây ở Bắc Mỹ như, Amelanchier bartramiana, và cây cận nhiệt đới như Commersonia bartramia (Christmas Kurrajong) được trồng từ sông Bellinger River ở bờ biển duyên hải phía đông nước Úc đến Cape York, Vanuatu vàMalaysia.
Gia đình
Bartram kết hôn hai lần,;ần đầu tiên là vào năm 1723 với Mary Maris (mất 1727), họ có với nhau hai con, Richard và Isaac. Sau cái chết của người vợ thứ nhất, ông kết hôn với Ann Mendenhall (1703–1789) vào năm 1729, và họ có năm con trai và bốn con gái. Người con thức ba, William Bartram (1739–1823) sau này trở thành nhà thực vật học, họa sĩ lịch sử tự nhiên và điểu cầm học nổi tiếng, ông này là tác giả của cuốn sách Travels Through North & South Carolina, Georgia, East & West Florida,…. Philadelphia, James & Johnson, 1791.
Công việc kinh doanh của gia đình John Bartram ở Bắc Mỹ được kế tục bởi người con của ông là Jr. và William Bartram sau cuộc cách mạng Mỹ nổ ra, và khu vườn thực vật của họ vẫn phát triển trong suốt ba thế hệ gia đình Bartram. Vườn của Bartram vẫn đóng vai trò là khu vườn thực vật chính ở Philadelphia cho đến khi người thừa kế cuối cùng của Bartram bán đi vào năm 1850.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1699 Thể loại:Mất năm 1777 Thể loại:Nhà thực vật học Hoa Kỳ Thể loại:Nhà thực vật học hoạt động ở Bắc Mỹ Thể loại:Người Mỹ Quaker Thể loại:Quaker mất trong khoảng thời gian 1700 và 1799 Thể loại:Thành viên Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển Thể loại:Nhà thực vật học với tên viết tắt
Thể dục
nhỏ|300px|phải|Tập thể dục buổi sáng bên bờ biển [[Nha Trang.]] Thể dục là tất cả những hoạt động của cơ thể nhằm nâng cao hoặc duy trì sự vừa vặn của cơ thể và sức khỏe nói chung. Nó có thể được thực hiện nhằm một vài lý do. Những lý do này bao gồm sức mạnh cơ bắp, hệ tim mạch, trau dồi kỹ năng thể thao, giảm và duy trì cân nặng, và sở thích. Các bài tập thể dục đều đặn và thường xuyên nâng cao sức miễn dịch cơ thể và giúp ngăn ngừa các bệnh hiện đại như bệnh tim, hệ tuần hoàn, tiểu đường típ hai và béo phì. Nó còn nâng cao sức khỏe tinh thần, giúp ngăn chặn trầm cảm, giúp nâng cao tính lạc quan và còn là yếu tố làm tăng thêm sự hấp dẫn giới tính cá nhân hay hình ảnh cơ thể, mà luôn liên quan đến lòng tự trọng. Bệnh béo phì ở trẻ em đang ngày một gia tăng trên thế giới và thể dục có thể giúp giảm được tình trạng béo phì ở các nước phát triển. Tập thể dục là một trong những công việc đầu tiên chúng ta từ bỏ khi quá bận rộn
Danh mục các bài tập
Đôi khi khái niệm động (dynamic) và tĩnh (static) được sử dụng. ‘Dynamic’ là những bài tập như chạy đều có xu hướng tạo ra áp suất máu tâm trương thấp hơn trong quá trình tập, do lưu lượng máu được làm tăng. Ngược lại, các bài tập tĩnh như đẩy tạ có thể là nguyên nhân tăng đáng kể áp suất tâm trương trong quá trình tập.
Danh sách các bài tập kỹ năng thông thường
Thể dục được dùng để tăng cường các kỹ năng thể chất.
Các kỹ năng của thể chất có thể nằm trong các danh sách thông thường sau, per CrossFit:
Một số hình thức thể dục
Một số hình thức thể dục và tập thể lực như:
Lợi ích
nhỏ|200px|Một chiếc máy tập thể dục thông thường nhỏ|200px|[[Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đang tập luyện tại USS Bataan (LHD-5)]] Thể dục quan trọng cho việc duy trì thể trạng cơ thể và góp phần tích cực vào duy trì trọng lượng vừa vặn, xây dựng duy trì mật độ xương, sức mạnh các cơ, khớp, tính cơ động, đẩy mạnh sự khỏe mạnh sinh lý, giảm nguy hiểm phẫu thuật và làm tăng sức mạnh hệ miễn dịch.
Các bài tập còn giảm mức cortisol. Cortisol là một hóc môn gây căng thẳng tạo ra mỡ ở vùng bụng, làm khó giảm cân. Cortisol là nguyên nhân của rất nhiều vấn đề sức khỏe, cả thể chất và tinh thần.
Những bài tập ưa khí công (aerobic) thường được đưa ra để giúp ngăn ngừa hoặc điều trị những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như cao huyết áp, béo phì, bệnh tim, tiểu đường tuýp 2, mất ngủ và suy nhược. . Theo tổ chức y tế thế giới WHO việc thiếu luyện tập dẫn đến khoảng 17% của các bệnh về tim và tiểu đường, 12% sự suy sụp khi về già, và 10% ung thư vú, ruột kết.
Có một vài bằng chứng cho rằng những bài tập hoạt bát (90–95% of VO2 Max) tốt hơn so với các bài tập điều hòa (40 to 70% of VO2 Max). Một số nghiên cứu chỉ ra rằng những bài tập hoạt bát thực hiện bởi cá nhân có thể làm tăng endorphin, mộ loại thuốc giảm đau tự nhiên, làm tăng testosterone và hormone phát triển, tác động đó không được đầy đủ như ở các bài tập điều hòa. Những nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng anandamide có thể đóng vai trò lớn hơn là nội sinh morphine trong "runner's high".
Cả bài tập ưa khí và yếm khí đều nâng cao hiệu quả cơ học của tim bằng cách nâng cao thể tích tim (bài tập ưa khí công (aerobic)), hoặc độ dày thành tim (bài tập yếm khí (anaerobic)). Sự trương của tâm thất thường mang lại lợi ích nếu đó là do các bài tập mang lại.
Không phải tất cả mọi người đều có lợi ích như nhau từ các bài tập. Có một sự khác nhau lớn trong sự đáp ứng mỗi người với các bài tập. Hầu hết mọi người nhìn thấy bài tập điều hòa nâng cao sức dẻo dai từ các bài tập aerobic, một số sẽ nâng cao hai lần lượng oxy lấy vào, trong khi đó số khác có thể không bao giờ tăng thêm. Similarly, only a minority of people will show significant muscle growth after prolonged weight training, while a larger fraction experience improvements in strength. Sự khác nhau về gen trong việc cải thiện từ tập luyện là một trong những chìa khóa sinh học của sự khác nhau giữa những vận động viên ưu tú và hầu hết dân số còn lại. . Các nghiên cứu cho rằng tập thể dục vào giữa tuổi trường thành tốt hơn về sau.
Ảnh hưởng đến hệ tuần hoàn
Ảnh hưởng có lợi của các bài lên hệ tuần hoàn được chứng minh bằng tài liệu sau: Có một mối quan hệ trực tiếp giữa sự thiếu hoạt động và tử suất của hệ tuần hoàn, và sự thiếu vận động thể chất là một yếu tố nguy hiểm độc lập với việc phát triển của các bệnh động mạch vành. Có một sự liên quan đáp ứng liều lượng giữa lượng bài tập thực hiện từ khoảng 700 đến 2000 kcal năng lượng mỗi tuần và tất cả các nguyên nhân tử suất và bệnh của hệ tuần hoàn ở nhũng người trung tuổi và phần dân số già hơn. Khả năng lớn nhất cho việc giảm tử suất của những người ít vận động là trở thành một người năng động. Hầu hết các tác động có lợi của các hoạt động thể chất lên tử suất của các bệnh tim mạch có thể đạt được thông qua các hoạt động mạnh mẽ-điều hòa (40 đến 60% oxy được tăng thêm phụ thuộc vào tuổi). Những người điều chỉnh thói quen của mình sau khi bị nhồi máu cơ tim điều chỉnh thói quen của mình sang những bài tập thông thường có thể cải thiện khả năng sống sót. Những người mà vẫ giữ thói quen ít vận động phải đối mặt với nguy cơ cao nhất của các bệnh về tim mạch.
Tác động lên hệ miễn dịch
Chỉ dấu sinh học của viêm như protein phản ứng C, cái mà hỗ trợ các bệnh mãn tính, được giảm trong những hành động riêng liên quan đến những người ít vận động, và tác động tích cực của các bài tập có thể là vì hiệu ứng chống lại nhiễm trùng. Sự suy nhược hệ miễn dịch theo sau những cơn bệnh của những bài tập có thể là một trong những cơ chế cho tác động chống nhiễm trùng.
Ảnh hưởng lên chức năng của não
Một khảo sát năm 2008 của các liệu pháp làm phong phú dựa trên sự hiểu biết kết luận rằng các hoạt động thể chất, và các bài tập aerobic đặc biệt nâng cao chức năng nhận thức của người già. Các nhà nghiên cứu nhận ra rằng não chuột phát triển khi để nó bò tự do, khi chuột bị thúc ép chạy nhiều hơn, khả năng tư duy của nó càng cao lên Trong loài chuột, các bài tập cải thiện chức năng nhận thức bằng cách cải sự độc lập thiện đồi hải mã, tiếp thu không gian, và nâng cao tính tạo hình của thời kỳ tiếp hợp và tế bào thần kinh Ngoài ra hoạt động thể chất được cho nói là thứ bảo vệ tế thần kinh trong rất nhiều tác nhân có hại cho thần kinh và các bệnh thần kinh. Ví dụ, nó giảm nguy cơ phát triển chứng mất trí. Xa hơn, những bằng chứng giai thoại gợi ý rằng tập luyện đều đặn có thể bảo vệ sự hư hại của rượu bao gồm trong máu.
Có một vài khả năng tại sao tập luyện lại có lợi cho não:
Tác động lên chứng trầm cảm
Số lượng các yếu tố tạo nên chứng trầm cảm bao gồm thừa cân, giảm tự tin, căng thẳng và lo lắng. Endorphin đóng vai trò như là chất giảm đau tự nhiên và chống suy nhược cơ thể. Endorphin đã được quan tâm đến từ lâu như là nguyên nhân của cái được biết đến là "runner's high", con người có được trạng thái phấn khích từ việc nỗ lực thể lực mãnh liệt... Tuy nhiên nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng anadamide có thể có khả năng đóng vai trò lớn hơn eddorphin trong "runner's high". Khi một người luyện tập, mức tuần hoàn của cả serotonin và endorphin đều tăng lên. Được biết mức này giữ ở trạng thái cao như vậy trong vài ngày sau khi dừng tập luyện, có khả năng giúp cho việc cải thiện tâm trạng, nâng cao sự tự tin, và điều khiển trọng lượng. Tập luyện một mình là một phương pháp bảo vệ tiềm tàng và là cách điều trị chứng trầm cảm nhẹ. Các bài tập còn ảnh hưởng đến giấc ngủ của con người buổi đêm. Khi cơ thể đã mệt, nó sẽ vào trạng thái REM (Rapid Eye Movement) dễ hơn và chu kỳ lâu hơn.
Những quan niệm sai lầm
Rất nhiều chuyện tưởng tượng nảy sinh quanh việc tập luyện, một vài trong số đó xuất phát từ thực tế, một vài thì hoàn toàn sai lầm. Đó là:
Mục đích giảm cân
"Giảm cân cục bộ" là một quan niệm rằng tập luyện một vùng nào đó của cơ thể sẽ ưu tiên giảm mỡ ở vùng đó. Ví dụ: gập bụng không phải là cách tốt nhất để giảm mỡ dưới da bụng. Nó không thể giảm béo từ một vùng của cơ thể tới các vùng khác. Hầu hết năng lượng lấy từ mỡ tới cơ đều thông qua dòng máu chảy và giảm việc dự trữ mỡ trong toàn cơ thể, từ nơi cuối cùng mà mỡ được tích trữ. Gập bụng có thể cải thiện kích thước, hình dáng của cơ bụng nhưng không thể giảm béo cho riêng vùng bụng. Những bài tập kiểu đó có thể giúp giảm tỉ lệ mỡ trên toàn cơ thể và co lại kích thước của tế bào mỡ. Mỡ dự trữ thường được giải phóng và chuyển hóa bằng cơ thể theo kiểu LIFO (last in, first out)
Bài tập quá sức
Các bài tập là nguyên nhân gây căng thẳng và sự căng thẳng của bài tập có một sự tác động dị hóa lên cơ thể, những protein bị co rút trong phạm vi của cơ được tiêu thụ năng lượng, carbonhydrate và mỡ được tiêu thụ tương tự nhau và mô nối bị áp lực và có thể hình thành "micro-tear". Tuy nhiên cung cấp đầy đủ dinh dưỡng và nghỉ ngơi để tránh tập quá, phản ứng của cơ thể sẽ kích thích để thích nghi và cung cấp nhiều mô ở mức cao hơn mức có sẵn trước khi tập luyện. Kết quả là tất cả những tác động luyện tập của những bài tập bình thường: tăng tính khỏe của cơ, sức dẻo dai, mật độ xương, và tính bền của các mô nối. Quá nhiều bài tập có thể gây nguy hiểm. Không có sự nghỉ ngơi hợp lý, nguy cơ đột quỵ và các vấn đề khác của hệ tuần hoàn tăng lên, và mô cơ có thể phát triển chậm.
Bài tập không thích đáng có thể gây nhiều nguy hiểm hơn là tốt, định nghĩa "không thích đáng " ở đây tùy thuộc vào từng người. Trong rất nhiều hành động, đặc biệt là chạy, có một chấn thương đáng kể là xuất hiện với thời khóa biểu bài tập được đưa vào nghèo nàn. Trong ví dụ điển hình, tập quá sức gây ra sự thất bại thành tích. Sự gắng sức bất thường của cơ dẫn đến "rhabdomyolysis"(phá hoại các cơ) hầu hết thấy trong những người lính mới nhập ngũ Một nguy hiểm khác là tập qua sức trong cường độ và khối lượng vượt quá sức phục hồi của cơ thể.
Xu hướng các bài tập
Thế giới có một sự thay đổi lớn theo hướng công việc ít đòi hỏi khắt khe thể lực. Nó được trợ giúp bằng các tăng việc sử dụng các loại vận tải cơ khí, các công nghệ hỗ trợ lao động chân tay ở nhà càng thịnh vượng, càng ít các trò đuổi bắt tiêu khiển.
Dinh dưỡng và phục hồi
Nghỉ ngơi và phục hồi hợp lý cũng quan trọng với sức khỏe như những bài tập, nói cách khác cơ thể trong tình trạng bị đau không thể cải thiện hay thích nghi với tập luyện. Nó cần phải được nạp lại glycogen dự trữ trong xương và gan. Một nhà dinh dưỡng thể thao khuyên uống những đồ uống phục hồi hoặc sữa sô-cô-la (những thứ được kết hợp bởi protein, carbonhydrate, và nước) trong vòng 30 phút sau bài tập. Các loại amino acid luôn được khuyên cho những bài tập phục hồi.
Dinh dưỡng và nghỉ ngơi có thể bị làm tổn hại bởi ép buộc tâm lý (rối loạn ăn uống như chứng cuồng ăn, biếng ăn) sự chệch hướng, thiếu tổ chức hoặc thiếu động lực.
Tình trạng cơ bị trì hoãn có thể phát sinh sau bất kỳ loại bài tập nào, đặc biệt nếu cơ thể không ở trong trạng thái vô điều kiện với bài tập.
Lịch sử
nhỏ|phải|200px|Một [[người lính đang tập chạy trên hồ nước, một trong ba môn phối hợp]] Lợi ích của tập luyện đã được biết đến từ xa xưa. Marcus Tullius Cicero, khoảng năm 65 trước Công Nguyên đã tuyên bố rằng: "Chỉ riêng việc tập thể dục đã hỗ trợ tinh thần và giúp tâm trí luôn sảng khoái rồi." ("It is exercise alone that supports the spirits, and keeps the mind in vigor"). Tuy nhiên sự liên hệ giữa sức khỏe thể chất và tập luyện (hay không tập luyện) chỉ được phát hiện vào năm 1949 và báo cáo năm 1953 bởi nhóm dẫn đầu là Jerry Morris. Tiến sĩ Morris lưu ý rằng những người của tầng lớp xã hội và nghề tương tự (người bán vé xe buýt và người lái xe) có tỉ lệ khác biệt rõ rệt của bệnh đau tim, phụ thuộc vào mức luyện tập họ thực hiện: người lái xe buýt có một công việc ít di chuyển và có tỉ lệ mắc phải bệnh tim cao hơn, trong khi đó người bán vé xe buýt bắt buộc phải di chuyển liên tục và có tỉ lệ mắc bệnh tim thấp hơn. Sự liên hệ này chưa từng được lưu ý và sau này được xác nhận bởi những nghiên cứu khác.
Đường dẫn ngoài
Thể loại:Hoạt động thể chất Thể loại:Thể dục Thể loại:Chăm sóc cá nhân
Mã Morse
nhỏ|alt=Chữ thay thế|Bảng mã Morse.
Mã Morse hay mã Moóc-xơ là một phương pháp được sử dụng trong viễn thông để mã hóa văn bản ký tự như trình tự chuẩn của hai khoảng thời gian tín hiệu khác nhau, được gọi là dấu chấm và dấu gạch ngang hoặc dots và dash.  Mã Morse được đặt theo tên của Samuel Morse, nhà phát minh của điện báo.
Mã Morse quốc tế mã hóa 26 chữ cái tiếng Anh từ A đến Z, một số chữ cái không phải tiếng Anh, chữ số Ả Rập và một tập hợp nhỏ các dấu câu và tín hiệu thủ tục. Không có sự phân biệt giữa chữ in hoa và chữ thường. Mỗi biểu tượng mã Morse được hình thành bởi một chuỗi các dấu chấm và dấu gạch ngang. Thời lượng chấm là đơn vị đo thời gian cơ bản trong truyền mã Morse. Thời lượng của dấu gạch ngang gấp ba lần thời lượng của dấu chấm. Mỗi dấu chấm hoặc dấu gạch ngang trong một ký tự được theo sau bởi khoảng thời gian vắng mặt tín hiệu, được gọi là khoảng trắng, bằng với thời lượng dấu chấm. Các chữ cái của một từ được phân tách bằng khoảng trắng có thời lượng bằng ba dấu chấm và các từ được phân tách bằng khoảng trắng bằng bảy dấu chấm. Để tăng hiệu quả mã hóa, mã Morse được thiết kế sao cho độ dài của mỗi ký hiệu xấp xỉ với tần suất xuất hiện của ký tự mà nó thể hiện trong văn bản của ngôn ngữ tiếng Anh. Do đó, chữ cái phổ biến nhất trong tiếng Anh, chữ "E", có mã ngắn nhất: một dấu chấm đơn. Do các phần tử mã Morse được chỉ định theo tỷ lệ thay vì thời lượng cụ thể, mã thường được truyền với tốc độ cao nhất mà người nhận có khả năng giải mã. Tốc độ truyền mã Morse (tốc độ) được chỉ định theo nhóm mỗi phút, thường được gọi là từ mỗi phút.
Mã Morse thường được truyền bằng cách bật tắt khóa của một phương tiện mang thông tin như dòng điện, sóng vô tuyến, ánh sáng nhìn thấy hoặc sóng âm thanh. Dòng hoặc sóng có mặt trong khoảng thời gian của dấu chấm hoặc dấu gạch ngang và vắng mặt trong khoảng thời gian giữa dấu chấm và dấu gạch ngang. trái|nhỏ|150x150px|[[SOS, tín hiệu khẩn cấp tiêu chuẩn, là một prosign mã Morse]] Mã Morse có thể được ghi nhớ và mã Morse báo hiệu ở dạng có thể cảm nhận được bằng các giác quan của con người, như sóng âm thanh hoặc ánh sáng khả kiến, có thể được đọc trực tiếp với những người được đào tạo kỹ năng này.
Bởi vì nhiều ngôn ngữ tự nhiên không phải tiếng Anh sử dụng ngoài 26 chữ cái La Mã, bảng chữ cái Morse đã được phát triển cho các ngôn ngữ đó.
Trong trường hợp khẩn cấp, mã Morse có thể được tạo bằng các phương pháp ngẫu hứng như bật và tắt đèn, chạm vào vật thể hoặc bấm còi hoặc còi, làm cho nó trở thành một trong những phương thức viễn thông đơn giản và linh hoạt nhất. Tín hiệu báo nguy phổ biến nhất là SOS - ba dấu chấm, ba dấu gạch ngang và ba dấu chấm - được quốc tế công nhận bởi hiệp ước.
Phát triển và lịch sử
trái|nhỏ|Dụng cụ điện báo kim đơn nhỏ|[[Phím điện báo và âm thanh. Tín hiệu là "bật" khi nhấn núm và "tắt" khi nó được giải phóng. Độ dài và thời gian của các dấu chấm và dấu gạch ngang hoàn toàn được điều khiển bởi nhà điện báo.]] Đầu thế kỷ XIX, các nhà thí nghiệm châu Âu đã tiến bộ với các hệ thống tín hiệu điện, sử dụng nhiều kỹ thuật bao gồm tĩnh điện và điện từ các pin Volta tạo ra các thay đổi điện hóa và điện từ. Nhiều thiết kế thử nghiệm khéo léo này là tiền thân của các ứng dụng điện báo thực tế.
Sau khi phát hiện ra điện từ của Hans Christian Ørsted năm 1820 và phát minh ra nam châm điện của William Sturgeon vào năm 1824, đã có những phát triển về điện báo điện từ ở châu Âu và châu Mỹ. Các xung dòng điện được gửi dọc theo dây dẫn để điều khiển một nam châm điện trong thiết bị nhận. Nhiều hệ thống điện báo sớm nhất đã sử dụng hệ thống kim đơn cho ra một nhạc cụ rất đơn giản và mạnh mẽ. Tuy nhiên, nó rất chậm, vì toán tử nhận phải xen kẽ giữa việc nhìn vào kim và viết tin nhắn. Trong mã Morse, độ lệch của kim ở bên trái tương ứng với một dấu chấm và độ lệch về bên phải của dấu gạch ngang. Bằng cách làm cho hai lần nhấp chuột âm thanh khác nhau với một ngà voi và một cửa kim loại, thiết bị kim đơn đã trở thành một công cụ âm thanh, dẫn lần lượt vào tấm đúp Sounder System. nhỏ|Thiết bị nhận mã Morse, ghi trên băng giấy Nghệ sĩ người Mỹ Samuel FB Morse, nhà vật lý người Mỹ Joseph Henry và Alfred Vail đã phát triển một hệ thống điện báo điện tử. Nó cần một phương pháp để truyền ngôn ngữ tự nhiên chỉ bằng các xung điện và khoảng lặng giữa chúng. Khoảng năm 1837, Morse, do đó, đã phát triển tiền thân sớm cho mã Morse quốc tế hiện đại. William Cooke và Charles Wheatstone ở Anh đã phát triển một máy điện báo sử dụng nam châm điện trong các máy thu của nó. Họ đã nhận được bằng sáng chế tiếng Anh vào tháng 6 năm 1837 và trình diễn nó trên Đường sắt Luân Đôn và Birmingham, biến nó thành điện báo thương mại đầu tiên. Carl Friedrich Gauss và Wilhelm Eduard Weber (1833) cũng như Carl August von Steinheil (1837) đã sử dụng các mã với độ dài từ khác nhau cho điện báo của họ. Năm 1841, Cooke và Wheatstone đã chế tạo một máy điện báo in các chữ cái từ một bánh xe chữ bị búa đập.
Hệ thống Morse cho điện báo, lần đầu tiên được sử dụng vào khoảng năm 1844, được thiết kế để tạo ra các vết lõm trên băng giấy khi nhận được dòng điện. Máy thu điện tín ban đầu của Morse đã sử dụng đồng hồ cơ để di chuyển một cuộn băng giấy. Khi nhận được một dòng điện, một nam châm điện có một phần ứng đẩy bút lên băng giấy đang di chuyển, tạo ra một vết lõm trên băng giấy. Khi dòng điện bị gián đoạn, một lò xo rút lại bút và phần băng di chuyển đó vẫn không được đánh dấu. Mã Morse được phát triển để các nhà khai thác có thể dịch các vết lõm được đánh dấu trên băng giấy thành tin nhắn văn bản. Trong mã đầu tiên của mình, Morse đã lên kế hoạch chỉ truyền các chữ số và sử dụng một cuốn sách mã để tra cứu từng từ theo số đã được gửi. Tuy nhiên, mã đã sớm được Alfred Vail mở rộng vào năm 1840 để bao gồm các chữ cái và ký tự đặc biệt để nó có thể được sử dụng phổ biến hơn. Vail ước tính tần suất sử dụng các chữ cái trong tiếng Anh bằng cách đếm số ký tự mà anh ta tìm thấy trong các bài báo của một tờ báo địa phương ở Morristown, New Jersey. Các dấu ngắn hơn được gọi là "dấu chấm" và dấu dài hơn là "dấu gạch ngang" và các chữ cái được sử dụng phổ biến nhất được gán bằng các chuỗi tổ hợp ngắn hơn của dấu chấm và dấu gạch ngang. Mã này, lần đầu tiên được sử dụng vào năm 1844, được gọi là mã điện thoại cố định Morse hoặc mã Morse của Mỹ.
Trong các máy điện báo Morse ban đầu, phần ứng của máy thu phát ra tiếng ồn khi nó di chuyển vào và ra khỏi vị trí để đánh dấu băng giấy. Các nhà khai thác điện báo sớm biết rằng họ có thể dịch các tiếng click trực tiếp thành các dấu chấm và dấu gạch ngang, và viết chúng xuống bằng tay, do đó làm cho băng giấy trở nên không cần thiết. Khi mã Morse được điều chỉnh phù hợp với liên lạc vô tuyến, các dấu chấm và dấu gạch ngang được gửi dưới dạng xung âm ngắn và dài. Sau đó người ta đã phát hiện ra rằng mọi người trở nên thành thạo hơn khi nhận được mã Morse khi nó được dạy như một ngôn ngữ được nghe, thay vì đọc một trang giấy.
Mã Morse, như được sử dụng trên phạm vi quốc tế ngày nay, được lấy từ một đề xuất rất tinh tế của Friedrich Clemens Gerke vào năm 1848, được gọi là "bảng chữ cái Hamburg". Gerke đã thay đổi nhiều loại ký tự mã hóa, trong quá trình xử lý các dấu gạch ngang có độ dài khác nhau và các không gian liên yếu tố khác nhau của American Morse, chỉ để lại hai yếu tố mã hóa, dấu chấm và dấu gạch ngang. Mã cho nguyên âm umlauted của tiếng Đức và "ch" đã được đưa ra. Mã của Gerke đã được thông qua bởi Đức-Österreichischer Telegraphenverein (Hiệp hội điện báo Đức-Áo) vào năm 1851. Điều này cuối cùng đã dẫn đến mã Morse quốc tế vào năm 1865. Mã Morse quốc tế đã thông qua hầu hết các loại tiền mã hóa của Gerke. Các mật mã cho "O" và "P" được lấy từ mã của Steinheil. Một loại tiền mã hóa mới đã được thêm cho "J" vì Gerke không phân biệt giữa "I" và "J". Các thay đổi cũng được thực hiện thành "Q", "X", "Y", "Z". Điều này chỉ còn lại bốn điểm mã giống hệt với mã Morse ban đầu, đó là "E", "H", "K" và "N", và hai cái sau đã có dấu gạch ngang kéo dài. Mã ban đầu được so sánh ngày 1838, không phải mã được hiển thị trong bảng được phát triển vào những năm 1840.
Bắt đầu từ những năm 1930, cả phi công dân sự và quân sự đều được yêu cầu có thể sử dụng mã Morse, cả hai để sử dụng với các hệ thống liên lạc sớm và để xác định các đèn hiệu điều hướng truyền các số nhận dạng hai hoặc ba chữ cái liên tục trong mã Morse. Biểu đồ hàng không cho thấy định danh của từng viện trợ điều hướng bên cạnh vị trí của nó trên bản đồ.
Điện báo vô tuyến sử dụng mã Morse là rất quan trọng trong Thế chiến II, đặc biệt là trong việc mang thông điệp giữa các tàu chiến và các căn cứ hải quân của những kẻ hiếu chiến. Giao tiếp giữa tàu với tàu tầm xa là bằng điện báo vô tuyến, sử dụng tin nhắn được mã hóa bởi vì hệ thống vô tuyến thoại trên tàu sau đó khá hạn chế cả về phạm vi và an ninh của chúng. Điện báo vô tuyến cũng được sử dụng rộng rãi bởi các máy bay chiến đấu, đặc biệt là các máy bay tuần tra tầm xa được các hải quân đó phái đi để trinh sát cho tàu chiến, tàu chở hàng và tàu quân sự của đối phương.
Ngoài ra, các đội quân di chuyển nhanh trong lĩnh vực này không thể chiến đấu hiệu quả nếu không có điện báo vô tuyến vì chúng di chuyển nhanh hơn điện báo và đường dây điện thoại có thể được dựng lên. Điều này được thấy đặc biệt là trong các cuộc tấn công blitzkrieg của Wehrmacht của Đức Quốc xã ở Ba Lan, Bỉ, Pháp (năm 1940), Liên Xô và ở Bắc Phi; bởi Quân đội Anh ở Bắc Phi, Ý và Hà Lan; và bởi Quân đội Hoa Kỳ tại Pháp và Bỉ (năm 1944), và ở miền nam nước Đức năm 1945. nhỏ|Một lớp đào tạo Mã Morse của Hải quân Hoa Kỳ năm 2015. Các thủy thủ sẽ sử dụng các kỹ năng mới của họ để thu thập [[tín hiệu tình báo.]] Mã Morse đã được sử dụng như một tiêu chuẩn quốc tế cho sự cố hàng hải cho đến năm 1999 khi nó được thay thế bởi Hệ thống An toàn và Nguy hiểm Hàng hải Toàn cầu. Khi Hải quân Pháp ngừng sử dụng mã Morse vào ngày 31 tháng 1 năm 1997, thông điệp cuối cùng được truyền đi là "Gọi tất cả. Đây là tiếng khóc cuối cùng của chúng tôi trước sự im lặng vĩnh cửu." Tại Hoa Kỳ chính thức thương mại truyền mã Morse là vào ngày 12 Tháng 7 năm 1999, ký tắt với 1844 thông báo ban đầu của Samuel Morse, "What hath God wrought", và PROSIGN "SK" ("kết thúc liên lạc").
Dùng trong tiếng Việt
Để dùng cho tiếng Việt, các chữ cái đặc biệt và dấu được mã hoá theo quy tắc: Â = AA Ă = AW Ô = OO Ê = EE Đ = DD ƯƠ= UOW Ư = UW Ư = W Ơ = OW
Sắc = S Huyền = F Hỏi = R Ngã = X Nặng = J
Truyền bá thông tin ủng hộ cuộc biểu tình Hồng Kông
Theo BBC, bài hát Telegraph 1344 7609 2575 trong trò chơi điện tử âm nhạc Cytus 2 (hay Cytus II) có chứa 1 đoạn mã Morse, có nghĩa: Liberate Hong Kong, the revolution of our times (tạm dịch: Giải phóng Hong Kong, cuộc cách mạng của thời đại chúng ta)
Tác giả của bài hát sau đó đã xin từ chức ở Rayark Games, và tựa game đã bị gỡ khỏi Google Play và App Store Trung Quốc
Đoạn mã xuất hiện ở khoảng thời gian 1:10 đến 1:18 của bài hát dưới dạng âm thanh: .-.. .. -... . .-. .- - . / .... --- -. --. / -.- --- -. --. --..-- / - .... . / .-. . ...- --- .-.. ..- - .. --- -. / --- ..-. / --- ..- .-. / - .. -- . ...
Liên kết ngoài
Thể loại:Mã Morse Thể loại:Mã hóa Thể loại:Phát minh của Hoa Kỳ
Sao
Sao (tiếng Anh: star) hay gọi là định tinh hay hằng tinh (Chữ hán: 恆星) là một thiên thể plasma sáng, có khối lượng lớn được giữ bởi lực hấp dẫn. Sao gần Trái Đất nhất là Mặt Trời, nó là nguồn của hầu hết năng lượng trên Trái Đất. Nhiều sao khác có thể nhìn thấy được trên bầu trời đêm, khi chúng không bị lu mờ đi dưới ánh sáng của Mặt Trời. Về mặt lịch sử, hầu hết các sao sáng và nhìn thấy bằng mắt thường nằm trên thiên cầu được nhóm lại cùng nhau thành các chòm sao và các mảng sao, những sao sáng nhất đều được đặt những tên gọi riêng. Các danh mục sao mở rộng đã được các nhà thiên văn lập nên, cung cấp các cách định danh sao theo tiêu chuẩn hóa. Trong tiếng Hán, nó được gọi là hằng tinh (ngôi sao đứng yên) để phân biệt với hành tinh (ngôi sao chuyển động).
Trong phần lớn thời gian hoạt động của nó, một sao chiếu sáng được là do các phản ứng tổng hợp hạt nhân tại lõi của nó, giải phóng năng lượng truyền qua phần bên trong sao và sau đó bức xạ ra không gian bên ngoài. Hầu hết mọi nguyên tố xuất hiện trong tự nhiên nặng hơn heli đều được tạo ra nhờ các ngôi sao, hoặc thông qua quá trình tổng hợp hạt nhân sao trong suốt thời gian hoạt động của nó hoặc bởi tổng hợp hạt nhân siêu tân tinh khi ngôi sao phát nổ. Các nhà thiên văn học xác định được khối lượng, độ tuổi, thành phần hóa học và nhiều tính chất khác của ngôi sao bằng cách quan sát phổ, độ sáng và chuyển động của nó trong không gian. Khối lượng tổng cộng của ngôi sao là yếu tố chính trong quá trình tiến hóa sao và sự tàn lụi của nó. Nhiều đặc trưng khác của một sao được xác định thông qua lịch sử tiến hóa của nó, bao gồm đường kính, sự tự quay, chuyển động và nhiệt độ. Một biểu đồ liên hệ giữa nhiệt độ với độ sáng của nhiều ngôi sao, gọi là biểu đồ Hertzsprung-Russell (biểu đồ H-R), cho phép xác định được tuổi và trạng thái tiến hóa của một ngôi sao.
Một ngôi sao hình thành từ một đám mây co sụp lại của các vật chất với thành phần cơ bản là hydro, cùng với heli và một số các nguyên tố nặng hơn. Một khi nhân của sao đủ đặc, một số hạt nhân hydro ngay lập tức biến đổi thành heli thông qua quá trình tổng hợp hạt nhân. Phần còn lại của lớp bên trong ngôi sao mang năng lượng từ lõi ra ngoài thông qua quá trình kết hợp giữa bức xạ và đối lưu. Áp suất bên trong ngôi sao ngăn không cho ngôi sao tiếp tục bị co lại dưới ảnh hưởng của chính lực hấp dẫn của nó. Đến khi nhiên liệu hydro tại lõi bị cạn kiệt, các ngôi sao với khối lượng ít nhất bằng 0,4 lần khối lượng của Mặt Trời bắt đầu nở ra để trong một số trường hợp trở thành một sao khổng lồ đỏ tiếp tục đốt cháy các nguyên tố nặng hơn tại lõi sao hoặc tại các lớp vỏ bao quanh lõi. Ngôi sao sau đó bước vào giai đoạn suy biến, tái chế lại một tỷ lệ vật chất vào môi trường không gian liên sao, nơi đây sẽ hình thành lên một thế hệ sao mới với một tỷ lệ cao các nguyên tố nặng.
Hệ sao đôi và nhiều sao chứa hai hoặc nhiều ngôi sao có liên kết về lực hấp dẫn với nhau, và nói chung chúng di chuyển quanh nhau theo những quỹ đạo ổn định. Khi hai ngôi sao có quỹ đạo tương đối gần nhau, tương tác hấp dẫn giữa chúng có thể có một ảnh hưởng quan trọng lên quá trình tiến hóa của các ngôi sao. Các sao có thể tập hợp lại thành một cấu trúc liên kết hấp dẫn lớn hơn, như một quần tinh hay một thiên hà.
Thời kỳ Cổ đại
nhỏ|200px|trái|Con người đã từng nhóm các vì sao tạo ra các hình ảnh từ thời cổ đại. Bức họa chòm sao [[Sư Tử (chòm sao)|Sư Tử năm 1690 của Johannes Hevelius . ]] Về mặt lịch sử, các ngôi sao đã trở thành quan trọng đối với các nền văn minh trên toàn thế giới. Chúng trở thành một phần của tín ngưỡng tôn giáo và đóng vai trò quan trọng trong việc định vị và định hướng. Nhiều nhà thiên văn cổ đại tin rằng các sao nằm cố định trên một thiên cầu, và chúng bất biến. Để thuận tiện, các nhà thiên văn đã nhóm các ngôi sao lại thành các chòm sao và sử dụng chúng để theo dõi chuyển động của các hành tinh và suy đoán vị trí của Mặt Trời. Chuyển động của Mặt Trời so với các ngôi sao (và đường chân trời) đã được sử dụng để làm ra dương lịch, và được dùng để áp dụng điều tiết trong nông nghiệp. Lịch Gregory hiện tại là lịch được sử dụng nhiều nơi trên thế giới, là dương lịch dựa trên góc của trục quay Trái Đất liên hệ tương đối với Mặt Trời.
Bản đồ sao chính xác cổ nhất cho đến ngày nay xuất hiện từ thời Ai Cập cổ đại năm 1534 trước Công nguyên. Danh lục sao được biết đến sớm nhất đã được biên soạn bởi các nhà thiên văn học Babylon ở Lưỡng Hà vào cuối thiên niên kỷ hai trước Công nguyên, trong thời đại Kassite (khoảng 1531-1155 TCN). Danh lục sao đầu tiên của thiên văn học Hy Lạp đã được lập ra bởi Aristillus vào xấp xỉ năm 300 TCN, với sự giúp đỡ của Timocharis. Danh lục sao của Hipparchus (thế kỷ hai trước Công nguyên) bao gồm 1.020 ngôi sao và đã được Ptolemy đưa vào trong danh lục của ông. Hipparchus là người đầu tiên phát hiện ra một sao mới nova được ghi lại trong lịch sử. Rất nhiều tên gọi các chòm sao và ngôi sao sử dụng ngày nay được bắt nguồn từ thiên văn của người Hy Lạp.
Thời kỳ Trung cổ
Mặc dù xuất hiện như thể bất biến trên bầu trời, các nhà thiên văn Trung Hoa cổ đại đã khẳng định là những ngôi sao mới có thể xuất hiện. Năm 185, lần đầu tiên họ đã quan sát và ghi lại một vụ nổ siêu tân tinh, bây giờ gọi là SN 185. Sự kiện ngôi sao bừng sáng nhất từng được ghi lại trong lịch sử là vụ nổ siêu tân tinh SN 1006, đã được quan sát vào năm 1006 và được ghi chép bởi nhà thiên văn Ai Cập Ali ibn Ridwan và một vài nhà thiên văn Trung Hoa khác. Siêu tân tinh SN 1054 (Thiên Quan khách tinh), tạo ra tinh vân Con Cua, cũng đã được quan sát bởi các nhà thiên văn Trung Hoa và Hồi giáo.
nhỏ|trái|200px|Một bản đồ sao của Tô Tụng (苏颂 hay 蘇頌, Su Song) đời [[Nhà Tống|Tống.]] Các nhà thiên văn Hồi giáo thời Trung cổ đã đặt tên gọi Ả rập cho rất nhiều ngôi sao mà vẫn còn được sử dụng cho đến ngày nay, họ cũng đã phát minh ra nhiều loại dụng cụ thiên văn học dùng để tính toán vị trí của các ngôi sao. Họ đã xây dựng các viện nghiên cứu quan sát lớn đầu tiên, với mục đích chính là để lập các danh lục sao Zij. Một trong số chúng, cuốn Sách của những ngôi sao cố định (năm 964) do nhà thiên văn học Ba Tư Abd al-Rahman al-Sufi viết, ông là người đã quan sát rất nhiều ngôi sao, quần tinh (bao gồm Omicron Velorum và quần tinh Brocchi) và các thiên hà (gồm thiên hà Andromeda). Vào thế kỷ thứ XI, nhà bác học người Ba Tư Abu Rayhan Biruni đã miêu tả Ngân Hà như là tập hợp vô số các mảnh với tính chất của các sao mờ, và tính ra vĩ độ của nhiều sao trong quá trình nguyệt thực năm 1019.
Thiên văn sao từ thế kỷ thứ XVII đến nay
Nhà thiên văn người Ý Geminiano Montanari đã ghi lại các quan sát về sự thay đổi độ sáng của sao Algol năm 1667. Edmond Halley đã công bố những đo đạc đầu tiên về chuyển động riêng của cặp các sao "cố định" gần, cho thấy chúng đã thay đổi vị trí theo thời gian từ thời của các nhà thiên văn Hy Lạp Ptolemy và Hipparchus. Đo đạc trực tiếp đầu tiên về khoảng cách đến một ngôi sao (61 Cygni với khoảng cách 11,4 năm ánh sáng) đã được thực hiện bởi Friedrich Bessel năm 1838 sử dụng kĩ thuật thị sai. Các đo đạc thị sai cho thấy sự tách biệt lớn giữa các sao trên bầu trời.
nhỏ|phải|150px|[[William Herschel.]] William Herschel là nhà thiên văn học đầu tiên đã cố gắng xác định sự phân bố các ngôi sao trên bầu trời. Trong thập niên 1780, ông đã thực hiện hàng loạt các đo đạc với 600 hướng khác nhau, và đếm số sao quan sát được dọc theo hướng nhìn mỗi lần. Từ đây ông rút ra kết luận là số lượng các sao tăng ổn định về một hướng trên bầu trời, theo hướng về lõi Ngân Hà. Con trai ông John Herschel đã lặp lại nghiên cứu này ở bán cầu nam và tìm thấy điều tương tự về số lượng sao tăng ổn định theo cùng một hướng. Thêm vào các thành tựu khác của ông, William Herschel cũng chú ý tới khám phá của ông là một số ngôi sao không chỉ nằm dọc theo cùng một phương nhìn, nhưng cũng là các sao đồng hành tạo nên những hệ sao đôi.
Khoa học về quang phổ sao đã được đi tiên phong bởi Joseph von Fraunhofer và Angelo Secchi. Bằng cách so sánh phổ của các sao như sao Sirius với Mặt Trời, họ tìm ra những sự khác nhau trong cường độ và số các vạch hấp thụ—các đường tối màu trong phổ của sao là do sự hấp thụ của bầu khí quyển Trái Đất đối với những tần số xác định. Năm 1865 Secchi bắt đầu phân loại sao dựa theo kiểu phổ của chúng. Tuy nhiên, hình thức phân loại sao hiện đại mới được Annie Jump Cannon phát triển trong thập niên 1900.
Việc quan sát các sao đôi bắt đầu tăng lên một cách quan trọng trong thế kỷ XIX. Năm 1834, Friedrich Bessel đã quan sát sự thay đổi trong chuyển động riêng của sao Sirius, và ông suy luận ra sự tồn tại của một sao đồng hành bị che giấu. Edward Pickering đã lần đầu tiên phát hiện ra quang phổ của hệ sao đôi năm 1899 khi ông quan sát thấy sự tách có tính chu kỳ của các vạch phổ của sao Mizar theo chu kỳ 104 ngày. Các quan sát chi tiết của nhiều hệ thống sao đôi đã được thu thập lại bởi các nhà thiên văn William Struve và S. W. Burnham, cho phép xác định được khối lượng của sao từ tính toán về các tham số quỹ đạo. Và lời giải cho bài toán xác định quỹ đạo của các sao đôi từ các quan sát qua kính thiên văn được Felix Savary tìm ra năm 1827.
Thế kỷ thứ XX đã chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của khoa học nghiên cứu sao. Kĩ thuật chụp ảnh đã trở thành một công cụ có giá trị cho thiên văn học. Karl Schwarzschild đã khám phá ra màu của một sao, và từ đó là nhiệt độ của sao, chúng có thể được xác định bằng cách so sánh giữa độ sáng nhìn thấy và độ sáng của ảnh chụp. Sự phát triển của quang kế quang điện đã cho phép đo đạc rất chính xác về độ lớn tại rất nhiều khoảng bước sóng khác nhau. Năm 1921 Albert A. Michelson lần đầu tiên đo đường kính sao nhờ một giao thoa kế trên kính thiên văn Hooker.
Sự nghiên cứu quan trọng về cơ sở vật lý của ngôi sao đã xuất hiện trong những thập kỷ đầu của thế kỷ hai mươi. Năm 1913, biểu đồ Hertzsprung-Russell được phát triển, thúc đẩy ngành thiên văn vật lý nghiên cứu sao. Nhiều mô hình thành công được xây dựng để giải thích cấu trúc bên trong của sao và sự tiến hóa của chúng. Phổ của các sao cũng đã được giải thích thành công nhờ sự phát triển của vật lý lượng tử. Điều này cũng cho phép xác định được thành phần hóa học của khí quyển một ngôi sao. Ngoại trừ các siêu tân tinh, các ngôi sao đã được quan sát một cách cơ bản, trước tiên trong các thiên hà Nhóm Địa Phương của chúng ta, và đặc biệt là phần nhìn thấy được của Ngân Hà (như được mô tả chi tiết trong các danh lục sao trong thiên hà của chúng ta ). Nhưng cũng có một số sao được quan sát trong thiên hà M100 của Đám Virgo, cách Trái Đất 100 triệu năm ánh sáng. Trong Siêu đám Địa Phương chúng ta có thể nhìn thấy các quần tụ sao, và các kính thiên văn hiện tại có thể quan sát các ngôi sao đơn lẻ mờ nhạt trong Đám Địa Phương— phân giải được những ngôi sao xa đến hàng trăm triệu năm ánh sáng (Xem Cepheid). Tuy nhiên, bên ngoài các thiên hà của Siêu đám Địa Phương, chưa có một ngôi sao đơn lẻ hay một quần tinh được quan sát. Chỉ ngoại trừ hình ảnh của một quần tinh lớn chứa hàng trăm nghìn ngôi sao nằm cách chúng ta 1 tỷ năm ánh sáng —gấp 10 lần khoảng cách đến những quần tinh xa nhất từng được quan sát.
Định danh
Khái niệm chòm sao đã được biết từ thời kỳ Babylon. Những người cổ đại quan sát bầu trời tưởng tượng ra sự sắp xếp các vì sao nổi bật thành những hình ảnh, và họ gắn những hình ảnh này với những biểu tượng của thiên nhiên hay thánh thần. Có mười hai mẫu hình ảnh này nằm dọc theo dải của mặt phẳng hoàng đạo và chúng trở thành mười hai cung trong chiêm tinh học. Nhiều ngôi sao sáng điển hình cũng được đặt tên, đặc biệt là đặt theo ngôn ngữ Ả rập hoặc La tinh.
Giống như mỗi chòm sao hay Mặt Trời, các vì sao cũng có tên mang tính thần thoại dành cho chúng. Đối với người Hy Lạp cổ đại, một vài "vì sao" lại là những hành tinh (tiếng Hy Lạp πλανήτης (planētēs), có nghĩa là "kẻ lang thang"), đại diện cho nhiều vị thần tối cao, với tên gọi của các hành tinh Sao Thủy, Sao Kim, Sao Hỏa, Sao Mộc và Sao Thổ. (Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương được đặt tên của các vị thần của Hy Lạp và La Mã cổ đại, nhưng do hai hành tinh này không được biết từ thời cổ đại do chúng quá mờ, nên tên của chúng đã được đặt bởi các nhà thiên văn sau này).
Vào khoảng những năm 1600, tên của các chòm sao được sử dụng để đặt tên cho các ngôi sao tương ứng nằm trong chòm sao đó. Nhà thiên văn học người Đức Johann Bayer lập ra một loạt các bản đồ sao và áp dụng các chữ Hy Lạp trong việc định danh các sao theo chòm sao của chúng. Sau đó tên gọi theo hệ thống số dựa trên xích kinh của ngôi sao đã được phát minh ra và thêm vào danh lục sao của John Flamsteed trong cuốn sách của ông "Historia coelestis Britannica" (ấn bản 1712), từ đó hệ thống số này được gọi là Định danh Flamsteed hay số Flamsteed.
Theo luật không gian, chỉ có duy nhất một tổ chức quốc tế được công nhận là có quyền đặt tên cho các thiên thể đó là Hiệp hội Thiên văn Quốc tế (IAU). Một số công ty tư nhân sử dụng tên gọi các vì sao mà Thư viện vương quốc Anh gọi là những công ty thương mại không hợp. Tuy nhiên, IAU không hợp tác với các công ty trong lĩnh vực thương mại để công nhận tên gọi hay sử dụng những tên gọi này cho các mục đích thương mại.
Trong tiếng Việt, một số hành tinh cũng được đặt tên với chữ "Sao" ở đầu, như Sao Thủy, Sao Kim, Sao Hoả,... Không giống với các sao, các hành tinh là các thiên thể có khối lượng nhỏ hơn một phần nghìn lần khối lượng các sao, chứa vật chất chủ yếu ở dạng rắn, lỏng, khí, bay quanh các sao dưới tác dụng hấp dẫn bởi các sao. Tuy nhiên việc dùng các chữ "Sao" viết hoa là chỉ tên riêng, với ý nghĩa là vật thể trên trời, không dùng như danh từ chung với ý nghĩa phân loại.
Các đơn vị đo
Hầu hết các tham số của một sao được biểu diễn theo các đơn vị SI để cho thuận tiện, ngoài ra các đơn vị CGI cũng được sử dụng (ví dụ biểu diễn độ sáng theo erg trên giây). Khối lượng, độ sáng và bán kính thường được cho theo đơn vị của Mặt Trời, dựa trên đặc trưng của Mặt Trời:
Sự hình thành và tiến hóa
thumb|300px|Tiến hóa của các sao khối lượng thấp (chu trình bên trái) và khối lượng lớn (chu trình bên phải), với ví dụ được in nghiêng. Các vì sao được hình thành trong những vùng mở rộng với mật độ cao hơn trong môi trường liên sao, mặc dù thế mật độ vẫn thấp hơn bên trong một buồng chân không ở trên Trái Đất. Những vùng này được gọi là các đám mây phân tử, chúng chứa chủ yếu hydro và khoảng 23 – 28% heli cùng một ít phần trăm các nguyên tố nặng hơn. Một ví dụ của vùng đang hình thành sao là Tinh vân Lạp Hộ.
Một sao khối lượng lớn thường hình thành trong các đám mây phân tử, chúng là nguồn chiếu sáng những vùng này. Chúng cũng làm ion hóa hydro, tạo ra những vùng H II.
Sự hình thành tiền sao
Sự hình thành một ngôi sao bắt đầu với sự bất ổn định hấp dẫn bên trong một đám mây phân tử, thường là từ sự kích hoạt của sóng xung kích từ các vụ nổ siêu tân tinh (những vụ nổ của sao khối lượng lớn) hoặc do va chạm giữa hai thiên hà (trong thiên hà bùng nổ sao). Khi một vùng đạt tới mật độ vật chất thỏa mãn giới hạn cho sự bất ổn định Jeans, nó bắt đầu co lại dưới lực hấp dẫn của chính nó. nhỏ|phải|300px|Minh họa quá trình hình thành sao trong đám mây phân tử mật độ cao. Ảnh của NASA