cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thành phố New York
Thể thao
Thành phố New York là một trong ít nơi tại Hoa Kỳ mà môn bóng chày vẫn còn là môn thể thao được yêu chuộng nhất, hơn hẳn môn bóng bầu dục. Cùng với Chicago, Washington-Baltimore, Los Angeles và Vùng Vịnh San Francisco, New York là một trong 5 vùng đô thị có hai đội bóng chày chuyên nghiệp. Hai đội bóng chày chuyên nghiệp thuộc Major League Baseball của thành phố là đội New York Yankees và đội New York Mets. Đội Yankees từng giành được 26 giải quán quân trong khi đội Mets được hai lần. New York cũng từng là thành phố nhà trước đây của đội bóng chày "New York Giants" (hiện nay là San Francisco Giants) và "Brooklyn Dodgers" (hiện nay là Los Angeles Dodgers). Cả hai đội này đã di chuyển về California vào năm 1958. Thành phố cũng có hai đội bóng chày chơi trong Minor league baseball là Staten Island Yankees và Brooklyn Cyclones. nhỏ|trái|Cuộc đua Marathon Thành phố New York là một cuộc đua đường dài lớn nhất trên thế giới. New York có các đội đại diện chơi trong Liên đoàn Bóng bầu dục Quốc gia (National Football League) là New York Jets và New York Giants mặc dù cả hai đều có sân nhà ở Sân vận động Giants nằm bên tiểu bang New Jersey lân cận. Đội khúc côn cầu New York Rangers đại diện thành phố trong Liên đoàn Khúc côn cầu Quốc gia (National Hockey League). Trong vùng đô thị còn có hai đội khác, đội New Jersey Devils và đội New York Islanders, chơi tại Long Island.
Về bóng đá, Thành phố New York có một đại diện trong liên đoàn bóng đá nhà nghề Mỹ, có tên Major League Soccer, là đội Red Bull New York. Đội "Red Bulls" cũng chơi trong sân nhà là Sân vận động Giants tại New Jersey. Trong quá khứ còn có đội New York Cosmos, đội bóng mà vua bóng đá Pele từng có quãng thời gian thi đấu. Đội bóng rổ thành phố thuộc Hội Bóng rổ Quốc gia (National Basketball Association) là đội New York Knicks và đội thuộc Hội Nữ Bóng rổ Quốc gia (Women's National Basketball Association) là đội New York Liberty. Nằm trong cùng vùng đô thị còn có một đội thuộc Hội Bóng rổ Quốc gia là New Jersey Nets. Giải đầu tiên vô địch bóng rổ cấp đại học quốc gia, National Invitation Tournament, được tổ chức tại Thành phố New York năm 1938 và vẫn còn được tổ chức tại thành phố.
nhỏ|phải|[[Giải quần vợt Mỹ Mở rộng (tổ chức tại quận Queens) là sự kiện thứ tư và cuối cùng của vòng tranh giải Grand Slam quần vợt.]]
Với vai trò của một thành phố toàn cầu, New York hỗ trợ nhiều sự kiện ngoài các môn thể thao này. Queens là nơi tổ chức Giải quần vợt Mỹ Mở rộng, một trong bốn cuộc tranh tài của Grand Slam quần vợt. Cuộc chạy đua Marathon Thành phố New York là cuộc chạy đua đường dài lớn nhất thế giới. Trong những lần đua năm 2004-2006, thành phố đã chiếm ba vị trí hàng đầu trong các cuộc chạy đua marathon với số lượng người hoàn thành hết đường đua lớn nhất, trong đó 37.866 người đã hoàn thành hết đường đua vào năm 2006. Millrose Games là một đại hội điền kinh hàng năm mà sự kiện nổi bật của nó là cuộc chạy đua mang tên "Wanamaker Mile". Quyền anh cũng là một phần rất nổi bật trong nền thể thao thành phố với các sự kiện như "Amateur Boxing Golden Gloves" (Qăng tay vàng Quyền anh nghiệp dư) được tổ chức tại sân vận động Madison Square Garden hàng năm.
Kinh tế
nhỏ|phải|[[Sở giao dịch chứng khoán New York]] New York là một trung tâm toàn cầu về thương mại và giao dịch quốc tế, cũng là một trong ba "trung tâm tập quyền" kinh tế thế giới cùng với Luân Đôn và Tokyo. Thành phố là một trung tâm chính về tài chính, bảo hiểm, địa ốc và nghệ thuật tại Hoa Kỳ. Vùng đô thị New York có tổng sản phẩm vùng đô thị được ước tính là 1.072 tỷ đô la Mỹ trong năm 2017 khiến nó trở thành nền kinh tế vùng lớn nhất Hoa Kỳ và theo tuần báo IT Week, nền kinh tế thành phố lớn thứ hai trên thế giới. Theo Cinco Dias, New York kiểm soát 40% tài chính thế giới tính đến cuối năm 2008, khiến nó trở thành trung tâm tài chính lớn nhì thế giới(sau Luân Đôn). . Vào tháng 2 năm 2017, tỷ lệ thất nghiệp của thành phố New York giảm xuống còn 4,3%, mức thấp nhất từng được ghi lại trong lịch sử của thành phố nhỏ|[[Trung tâm Thương mại Thế giới (2001–nay)|Trung tâm Thương mại Thế giới]] Nhiều công ty chính đã đặt tổng hành dinh tại Thành phố New York trong đó có 43 công ty được xếp trong Fortune 500. New York cũng là nơi đặc biệt trong các thành phố Mỹ vì có số lượng lớn các đại công ty ngoại quốc. Một trong mười việc làm thuộc lãnh vực tư nhân của thành phố là với một công ty ngoại quốc.
Thành phố New York là địa điểm của một số bất động sản giá trị nhất thế giới và Hoa Kỳ. Bất động sản số 450 Đại lộ Park được bán với giá 510 triệu đô la vào ngày 2 tháng 7 năm 2007, khoảng 17.104 đô la Mỹ một mét vuông (1.589 đô la Mỹ/ft²), phá vỡ kỷ lục mới cách đó một tháng của một tòa nhà văn phòng Mỹ được bán với giá 15.887 đô la Mỹ một mét vuông (1.476 đô la Mỹ/ft²), ghi nhận vào tháng 6 năm 2007 ở số 660 Đại lộ Madison. Riêng quận Manhattan có 32.860.000 m² (353,7 triệu ft²) chỗ dành cho văn phòng vào năm 2001.
Midtown Manhattan là khu thương mại trung tâm lớn nhất tại Hoa Kỳ và là nơi tập trung nhiều nhất các tòa nhà chọc trời. Hạ Manhattan là khu thương mại trung tâm lớn thứ ba tại Hoa Kỳ và là nơi có Thị trường Chứng khoán New York nằm trên phố Wall và NASDAQ. Hai trung tâm thị trường chứng khoán này đại diện cho thị trường chứng khoán lớn thứ nhất và thứ hai thế giới theo thứ tự vừa kể khi được tính theo số lần giao dịch trung bình hàng ngày và tổng giá trị tư bản. Dịch vụ tài chính cung cấp khoảng trên 35% lợi tức từ việc làm của thành phố. Địa ốc là một lực lượng chính trong nền kinh tế thành phố vì tổng giá trị của tất cả các bất động sản của thành phố là 802,4 tỷ đô la Mỹ năm 2006. Trung tâm Time Warner là bất động sản có giá trị thị trường được liệt kê là cao nhất trong thành phố với giá là 1,1 tỷ đô la Mỹ năm 2006.
Công nghiệp phim và truyền hình của thành phố đứng hạng nhì quốc gia, sau Hollywood. Những công nghệ sáng tạo như quảng cáo, thời trang, thiết kế và kiến trúc tạo ra một số lớn công ăn việc làm và New York cũng có được lợi thế cạnh tranh mạnh trong những ngành công nghệ này. Các ngành công nghệ kỹ thuật cao như công nghệ sinh học, phát triển phần mềm, thiết kế trò chơi điện tử, và dịch vụ internet cũng đang phát triển nhờ vào vị trí của thành phố nằm ở nơi điểm cuối của một số đường dây cáp quang liên Đại Tây Dương. Những ngành quan trọng khác còn có nghiên cứu và kỹ thuật y học, các cơ quan bất vụ lợi, và các viện đại học.
Lĩnh vực sản xuất mang lại số lượng lớn nhưng hiện đang có xu thế giảm sút công ăn việc làm. May mặc, hóa học, sản phẩm kim loại, chế biến thực phẩm, và đồ dùng trong nhà là một số sản phẩm chính yếu. Công nghiệp chế biến thực phẩm là ngành sản xuất bền vững nhất tại thành phố, có giá trị 5 tỷ đô la Mỹ, thuê mướn hơn 19.000 cư dân New York. Chocolate là sản phẩm xuất khẩu hàng đầu của New York với 234 triệu đô la xuất khẩu hàng năm.
Nhân khẩu
Thành phố New York là thành phố đông dân nhất ở Hoa Kỳ, với 8.804.190 cư dân vào năm 2020 Số lượng người nhập cư vào thành phố gia tăng kể từ cuộc điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010. Con số này tương ứng khoảng chừng 40% dân số tiểu bang New York. Trong khoảng thập niên qua, dân số thành phố đã gia tăng và những nhà nhân khẩu học dự đoán rằng dân số của New York sẽ lên đến trong khoảng từ 9,2 đến 9,5 triệu vào năm 2030.
Hai đặc điểm chính về nhân khẩu của New York là mật độ dân số và tính đa văn hóa. Mật độ dân số của thành phố là 11,000/km2 (28,491/1 dặm vuông Anh), khiến nó trở thành khu đô thị tự quản trên 100.000 người của Mỹ có mật độ dân số đông đúc nhất. Mật độ dân số của quận Manhattan vào năm 2007 là 25.846 người/km² (66.940 người/1 dặm vuông Anh), cao nhất so với bất cứ quận nào của Hoa Kỳ.
New York là thành phố rất đa dạng về chủng tộc. Trong suốt lịch sử, thành phố luôn là một bến đỗ chính cho di dân. Thuật ngữ melting pot (nồi xúp nấu chảy mọi văn hóa) lần đầu tiên được sử dụng để diễn tả các khu dân cư di dân có mật độ đông đúc trên khu phía đông Hạ Manhattan. Ngày nay, 36,7% dân số thành phố được sinh ở ngoại quốc và con số 3,9% khác được sinh tại Puerto Rico, các vùng quốc hải Hoa Kỳ hoặc có cha mẹ người Mỹ nhưng được sinh ra ở ngoại quốc. So với các thành phố Mỹ, tỉ lệ này chỉ kém Los Angeles và Miami. Tuy nhiên, trong khi các cộng đồng di dân tại các thành phố đó bị áp đảo bởi một vài quốc tịch thì tại New York, không có một quốc gia hay vùng gốc của di dân nào áp đảo. Mười quốc gia gốc lớn nhất của các di dân hiện đại là Cộng hòa Dominica, Trung Quốc, Jamaica, Guyana, México, Ecuador, Haiti, Trinidad và Tobago, Colombia, và Nga. Khoảng 170 ngôn ngữ được nói trong thành phố.
Vùng đô thị New York là nơi có đông cộng đồng người Do Thái lớn nhất bên ngoài Israel. Dân số khu vực phạm vi của Tel Aviv – thành phố đông dân thứ hai của Israel – còn nhỏ hơn dân số Do Thái của khu vực Thành phố New York (1,2 triệu người vào năm 2012). Vì thế New York là thành phố có cộng đồng người Do Thái lớn nhất thế giới. Khoảng 12% người New York là người Do Thái hay có nguồn gốc Do Thái. Đây cũng là nơi sinh sống của gần 1/4 người bản thổ Mỹ tại Hoa Kỳ, và cộng đồng người Mỹ gốc châu Phi lớn nhất hơn bất cứ thành phố nào của Hoa Kỳ.
Năm nhóm sắc tộc lớn nhất theo điều tra dân số năm 2005 ước tính là: người Puerto Rico, người Ý, người vùng biển Caribe, người Dominica và người Trung Hoa. Dân số người Puerto Rico của New York là dân số lớn nhất bên ngoài Puerto Rico. Người Ý đã di cư đến thành phố với số lượng lớn trong đầu thế kỷ XX. Người Ái Nhĩ Lan, nhóm sắc tộc lớn thứ sáu, cũng có số lượng khá nổi bật. Trong số 50 người New York gốc châu Âu thì có một người mang yếu tố di truyền học rõ rệt trong nhiễm sắc thể Y của họ, mà được di truyền từ "Niall of the Nine Hostages", một vị vua Ái Nhĩ Lan của thế kỷ V của Công Nguyên
Theo cuộc khảo sát cộng đồng Mỹ năm 2010 do Cục điều tra dân số Hoa Kỳ thực hiện thì dân số thành phố New York bao gồm 44% người Mỹ da trắng (trong số đó 33,3% là người da trắng không thuộc nhóm nói tiếng Tây Ban Nha), khoảng 25,5% là người Mỹ gốc Phi da đen, 0.7% là người bản địa da đỏ và 12.7% là người gốc Á da vàng. Người Mỹ gốc các đảo Thái Bình Dương chiếm ít hơn 0,1% dân số thành phố Người nói tiếng Tây Ban Nha (Hispanic và Latino) chiếm khoảng 28.6% dân số trong khi người châu Á là nhóm người có sự tăng trưởng nhanh nhất từ năm 2000 đến năm 2010.
Số người có nhà tại Thành phố New York là khoảng 33%, thấp hơn nhiều so với trung bình toàn quốc khoảng từ 3% đến 4,5%, cũng thấp dưới 5% mức trần được định nghĩa để chỉ sự khẩn trương về nhà ở và được tính toán để ra quyết định có nên duy trì mức bình ổn và kiểm soát về nhà cho thuê. Khoảng 33% các đơn vị nhà cho thuê luôn được bình ổn. Tìm nơi cư ngụ, đặc biệt là nhà ở giá phải chăng, tại Thành phố New York có thể nói là nhiều thử thách.
Tính đến năm 2017, thành phố New York là thành phố có số lượng tỉ phú lớn nhất trên thế giới, với 103 người.
Chính quyền
nhỏ|trái|upright|[[Tòa Thị chính Manhattan, một tòa nhà 40 tầng được xây dựng để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao chỗ làm văn phòng cho các ban ngành chính quyền sau khi Thành phố New York được mở rộng vào năm 1898.]] nhỏ|[[Đại sảnh Thành phố New York là đại sảnh thành phố xưa nhất tại Hoa Kỳ, vẫn còn được sử dụng cho các chức năng chính quyền ban đầu của thành phố.]]
Kể từ khi mở rộng vào năm 1898, Thành phố New York luôn là một khu tự quản vùng đô thị (metropolitan municipality) có một thể chế chính quyền thị trưởng-hội đồng "mạnh". Chính quyền New York là chính quyền tập quyền hơn phần lớn các thành phố khác của Hoa Kỳ. Tại New York, chính quyền trung ương chịu trách nhiệm về giáo dục công cộng, các trung tâm quản giáo (trại giam), thư viện, an toàn công cộng, các cơ sở vật chất giải trí, vệ sinh, cấp nước và các dịch vụ phúc lợi xã hội. Thị trưởng Thành phố New York và các hội đồng viên thành phố được bầu lên với nhiệm kỳ bốn năm. Hội đồng thành phố là một cơ chế lưỡng viện gồm 51 thành viên. Các khu đại diện của các ủy viên thành phố được ấn định theo các ranh giới địa lý dân số. Thị trưởng và các ủy viên hội đồng thành phố chỉ được phục vụ tối đa hai nhiệm kỳ bốn năm.
Thị trưởng thành phố hiện nay là Bill de Blasio của Đảng Dân chủ. Ông được bầu vào năm 2013 với hơn 73% phiếu bầu, và chính thức đảm nhiệm chức vụ vào ngày 1 tháng 1 năm 2014. Thị trưởng trước là Michael Bloomberg, một cựu đảng viên Dân chủ và hiện thời là đảng viên độc lập, được bầu lên với tư cách là một đảng viên Cộng hòa vào năm 2001 và tái đắc cử vào năm 2005 với 59% phiếu bầu. Ông nổi tiếng vì đã giành lấy quyền kiểm soát hệ thống giáo dục thành phố từ tiểu bang, tái phân khu và phát triển kinh tế, điều hành hợp lý năm tài chính, và chính sách y tế công cộng chủ động. Trong nhiệm kỳ hai, ông đã thực hiện việc cải cách học đường, giảm nghèo, và kiểm soát nghiêm ngặt súng như những ưu tiên hàng đầu của chính quyền Bloomberg. Cùng với thị trưởng thành phố Boston, Thomas Menino, vào năm 2006, ông thành lập "Liên minh các thị trưởng chống súng bất hợp pháp". Đây là một tổ chức có mục tiêu "làm cho công chúng an toàn hơn bằng cách loại bỏ súng bất hợp pháp ra khỏi đường phố." Đảng Dân chủ Hoa Kỳ chiếm đa số trong các văn phòng công cộng. Tính đến tháng 4 năm 2016, có 69% cử tri đã được ghi danh là người thuộc Đảng Dân chủ và chỉ có 10% thuộc Đảng Cộng hòa. Chưa có một đảng viên Cộng hòa nào giành được chiến thắng tại Thành phố New York trong các cuộc bầu cử toàn tiểu bang hay bầu cử tổng thống kể từ năm 1924. Các nền tảng tranh cử của các đảng tập trung vào các khía cạnh như nhà ở hợp lý, giáo dục, phát triển kinh tế và chính trị công đoàn là những khía cạnh quan trọng đối với thành phố.
New York là nguồn vận động quyên góp quỹ chính trị quan trọng nhất tại Hoa Kỳ vì bốn trong số năm mã bưu chính hàng đầu về quyên góp quỹ chính trị trên toàn quốc là nằm trong quận Manhattan. Mã bưu chính hàng đầu là 10021, nằm ở phía đông Thượng Manhattan, tạo ra số tiền lớn nhất cho các cuộc vận động tranh cử tổng thống năm 2004 của cả George W. Bush và John Kerry. Thành phố có một sự thiếu cân đối lớn về chi tiêu của chính quyền tiểu bang và cả chính phủ liên bang. Thành phố nhận được 83 xu giá trị dịch vụ cho mỗi đô la thành phố gởi cho chính phủ liên bang bằng hình thức đóng thuế (hay gởi đi khoảng 11,4 tỷ đô la nhiều hơn số tiền thành phố nhận lại được hàng năm). Thành phố cũng gởi đi một số tiền khác giá trị 11 tỉ hàng năm hơn con số mà thành phố nhận lại được từ tiểu bang New York.
Mỗi quận (borough) của thành phố tồn tại song song với một khu pháp lý của Tối cao Pháp viện tiểu bang New York và cũng là nơi có các tòa án thành phố và tiểu bang khác. Manhattan cũng là nơi có Toà Thượng thẩm thứ nhất, thuộc Tối cao Pháp viện tiểu bang New York trong khi đó Brooklyn là nơi có Tòa thượng thẩm thứ nhì, thuộc Tối cao Pháp viện tiểu bang New York. Các tòa án liên bang nằm gần Đại sảnh Thành phố gồm có Tòa án Khu vực của Hoa Kỳ đặc trách Khu miền nam tiểu bang New York, Tòa Thượng thẩm Hoa Kỳ đặc trách Khu vực hai và Tòa án Thương mại Quốc tế. Brooklyn có Tòa án Khu vực của Hoa Kỳ đặc trách Khu vực phía đông tiểu bang New York.
Tội phạm
Từ năm 2005, New York là thành phố có tỉ lệ tội phạm thấp nhất trong số 25 thành phố lớn nhất Hoa Kỳ, trở thành nơi an toàn đáng kể sau khi lên đến cao điểm trong thập niên 1980 và đầu thập niên 1990, thời điểm cơn sốt sử dụng ma túy gây ảnh hưởng nghiêm trọng đối với nhiều khu dân cư của thành phố. Đến năm 2002, New York có khoảng cùng tỉ lệ tội phạm với Provo, Utah và xếp hạng 197 về tỉ lệ tội phạm trong số 216 thành phố của Hoa Kỳ có dân số trên 100.000 dân. Tội phạm hình sự tại New York giảm hơn 75% từ năm 1993 đến năm 2005 và tiếp tục giảm trong suốt các thời kỳ mà toàn nước Mỹ có sự gia tăng. Năm 2005, tỉ lệ giết người ở vào mức độ thấp nhất kể từ năm 1966, và trong năm 2007 thành phố được ghi nhận có ít hơn 500 vụ giết người, lần đầu tiên kể từ khi các thống kê về tội phạm được công bố vào năm 1963. Năm 2016, tỷ lệ giết người giảm xuống còn 3,9 trên 100.000 dân, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình của Mỹ là 5,3 và dự kiến sẽ tiếp tục giảm trong năm 2017.
Các nhà xã hội học và tội phạm học đã không đạt được đồng thuận về lý do giải thích tại sao có sự giảm tỉ lệ tội phạm của thành phố. Một số người cho rằng hiện tượng này xảy ra là nhờ vào những chiến lược mới được Sở Cảnh sát Thành phố New York sử dụng trong đó có việc sử dụng hệ thống "CompStat" (thống kê bằng điện toán) và lý thuyết có tựa đề "broken windows theory" (lý thuyết về các chiến lược truy tìm và loại bỏ tội phạm đô thị). Những người khác thì cho rằng cơn sốt sử dụng ma túy đã đến hồi kết và có sự thay đổi về nhân khẩu.
Tội phạm có tổ chức đã từ lâu có liên hệ đến New York, bắt đầu với nhóm tội phạm có tên "Forty Thieves" (có lẽ theo tên của Ali Baba và 40 tên cướp) và "Roach Guards" (băng cướp người Ái Nhĩ Lan) trong khu dân cư Five Points vào thập niên 1820. Trong thế kỷ XX, có sự trỗi dậy của băng đảng Mafia Mỹ do Năm gia đình gốc Ý cầm đầu. Các băng đảng khác còn có nhóm "Black Spades" phát triển vào cuối thế kỷ XX.
Giáo dục
trái|nhỏ|Đại sảnh Keating của [[Đại học Fordham trong quận The Bronx]] Hệ thống trường công của thành phố do Sở Giáo dục Thành phố New York điều hành là hệ thống lớn nhất tại Hoa Kỳ. Khoảng 1,1 triệu học sinh được dạy trong trên 1.200 trường trung và tiểu học. Có khoảng 900 trường, gồm cả tôn giáo và ngoài tôn giáo, tư thục khác trong thành phố, trong đó có một số trường tư thục nổi tiếng nhất Hoa Kỳ. Mặc dù thành phố chưa bao giờ được xem là một thị trấn đại học (college town) nhưng có khoảng 594.000 sinh viên đại học tại New York, con số cao nhất so với bất cứ thành phố nào ở Hoa Kỳ. Năm 2005, ba trong năm cư dân của quận Manhattan là sinh viên tốt nghiệp đại học và một trong bốn cư dân có các cấp bằng cao. Điều đó đã làm cho thành phố trở thành một trong những nơi tập trung cao nhất số người có giáo dục bậc cao so với bất cứ thành phố nào của Hoa Kỳ. Giáo dục công cộng sau trung học do hệ thống Đại học Thành phố New York (City University of New York, một hệ thống đại học công lớn thứ ba toàn quốc) và Viện Kỹ thuật Thời trang (Fashion Institute of Technology) thuộc Đại học Tiểu bang New York đảm trách. Thành phố New York cũng là nơi có những trường đại học tư danh tiếng như Đại học Barnard, Đại học Columbia, Cooper Union, Đại học Fordham, Đại học New York, The New School, và Đại học Yeshiva. Thành phố có hàng tá các đại học và cao đẳng tư nhỏ hơn, bao gồm nhiều học viện tôn giáo và học viện khác như Đại học St. John, Trường Juilliard và Trường Nghệ thuật Thị giác (School of Visual Arts). phải|nhỏ|Thư viện Low Memorial của [[Đại học Columbia]]
Nhiều nghiên cứu khoa học tại thành phố được thực hiện trong các khoa đời sống và y học. Thành phố New York có số lượng bằng cấp sau đại học khoa đời sống nhiều nhất, được trao hàng năm tại Hoa Kỳ. Thành phố có 40.000 bác sĩ có bằng hành nghề và 127 người đoạt giải Nobel có nguồn gốc tốt nghiệp từ các học viện địa phương. Thành phố nhận số quỹ hàng năm nhiều thứ hai từ cơ quan "Các viện Y tế Quốc gia" (National Institutes of Health) so với tất cả các thành phố Hoa Kỳ. Các viện nghiên cứu y tế sinh học gồm có Trung tâm Ung thư Memorial Sloan-Kettering, Đại học Rockefeller, Trung tâm Y tế SUNY Downstate, Trường Y khoa Albert Einstein, Trường Y khoa Mount Sinai và Trường Y khoa Weill Cornell, Đại học Cornell.
Thư viện Công cộng New York là nơi có số lượng sách lớn nhất, hơn bất cứ hệ thống thư viện công cộng nào tại Hoa Kỳ. Nó phục vụ các quận Manhattan, The Bronx, và Đảo Staten. Thư viện Công cộng Quận Queens, hệ thống thư viện công cộng lớn thứ hai toàn quốc, phục vụ quận Queens và Thư viện Công cộng Brooklyn phục vụ quận Brooklyn. Thư viện Công cộng New York có vài thư viện nghiên cứu trong đó có Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa người Da đen Arthur Schomburg.
Thành phố New York cũng có nhiều trường tư thục đặc biệt và xuất sắc nhất trên toàn quốc. Các trường này gồm có Trường Brearley, Trường Dalton, Trường Spence, Trường Browning, Trường The Chapin, Trường Nightingale-Bamford và Convent of the Sacred Heart nằm phía đông Thượng Manhattan; Trường Collegiate và Trường Trinity nằm phía tây Thượng Manhattan; Trường Horace Mann, Trường Văn hóa Đạo đức Fieldston và Trường Riverdale Country trong khu Riverdale, Bronx; và Học viện Packer Collegiate và Trường Saint Ann trong khu Brooklyn Heights, Brooklyn.
Một số trường trung học nổi tiếng của Thành phố New York, thường được xem là tốt nhất toàn quốc, gồm có: Trung học Hunter College, Trung học Stuyvesant, Trung học Khoa học Bronx, Trung học Kỹ thuật Brooklyn, Bard High School Early College, Trung học Townsend Harris, và Trung học LaGuardia. Thành phố là nơi có trường trung học Công giáo La Mã lớn nhất tại Hoa Kỳ là Trường Dự bị St. Francis trong khu Fresh Meadows, Queens, và trường người Mỹ gốc Ý chính thức duy nhất trên toàn quốc là La Scuola d'Italia nằm phía đông Thượng Manhattan.
Giao thông
nhỏ|Thành phố New York là nơi có hai trạm đường sắt bận rộn nhất tại Hoa Kỳ trong đó có [[Nhà ga Grand Central được nhìn thấy trong hình này.]] Không như mọi thành phố lớn khác tại Hoa Kỳ, chuyên chở công cộng là kiểu chuyên chở phổ biến nhất của New York. Khoảng 54,6% người dân New York ra vào thành phố làm việc trong năm 2005 sử dụng giao thông công cộng. Khoảng một phần ba số người sử dụng giao thông công cộng tại Hoa Kỳ và hai phần ba số người sử dụng giao thông đường sắt trên toàn quốc sống trong vùng đô thị Thành phố New York. Điều này trái ngược với phần còn lại của quốc gia, nơi có khoảng 90% người ra vào thành phố làm việc bằng xe hơi. New York là thành phố duy nhất tại Hoa Kỳ có hơn phân nửa hộ gia đình không có xe hơi. Tại Manhattan, hơn 75% cư dân không có xe hơi trong khi tỷ lệ của toàn quốc là 8%. Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, cư dân New York bỏ ra bình quân 38,4 phút mỗi ngày để đi đến nơi làm việc - thời gian đến nơi làm việc dài nhất trong số những thành phố lớn trên toàn quốc. nhỏ|trái|200px|Ga Spring st Hệ thống xe lửa Amtrak phục vụ Thành phố New York tại Ga Pennsylvania. Amtrak phục vụ nối đến các thành phố Boston, Philadelphia và Washington, D.C. dọc theo tuyến Hành lang Đông Bắc cũng như phục vụ tuyến đường dài đến các thành phố như Chicago, New Orleans, Miami, Toronto và Montreal. Ga xe buýt Cơ quan Quản lý Cảng (Port Authority Bus Terminal), ga xe buýt chính liên thành phố của thành phố, phục vụ 7.000 xe buýt và 200.000 người ra vào thành phố để làm việc hàng ngày. Vì thế nó trở thành ga xe buýt bận rộn nhất trên thế giới.
Tàu điện ngầm Thành phố New York (New York City Subway) là hệ thống trung chuyển nhanh lớn nhất trên thế giới khi tính về số lượng các nhà ga hoạt động, gồm 468 nhà ga. Nó là hệ thống lớn thứ ba khi tính về số lượng người đi xe điện hàng năm (1,75 tỉ lượt người đi trong năm 2015). Xe điện ngầm New York cũng nổi tiếng vì gần như toàn bộ hệ thống này phục vụ 24 tiếng mỗi ngày, khác với các hệ thống tại nhiều thành phố khác là thường hay ngưng phục vụ qua đêm trong số đó có London Underground, Paris Métro, Tàu điện ngầm Washington, Madrid Metro và Tàu điện ngầm Tokyo. Hệ thống chuyên chở tại Thành phố New York rộng khắp và phức tạp. Nó gồm có cầu treo dài nhất (cầu Verrazano-Narrows) tại Bắc Mỹ, đường hầm có hệ thống cơ học thông hơi đầu tiên trên thế giới (Đường hầm Holland), hơn 12.000 xe taxi màu vàng, một đường xe cáp (Roosevelt Island Tramway) chuyên chở những người ra vào làm việc giữa đảo Roosevelt và quận Manhattan, và một hệ thống phà nối liền quận Manhattan với những vùng địa phương lân cận khác nhau trong phạm vi bên trong và ngoài thành phố. Phà bận rộn nhất tại Hoa Kỳ là Phà Đảo Staten hàng năm chuyên chở trên 19 triệu hành khách trên một thủy lộ dài 8,4 km (5,3 dặm Anh) giữa Đảo Staten và Hạ Manhattan. Hệ thống trung chuyển nhanh tên Staten Island Railway chỉ phục vụ quận Đảo Staten. Đường sắt "PATH" (viết tắt của Port Authority Trans-Hudson, nghĩa là Cơ quan Quản lý Cảng Trans-Hudson) nối hệ thống xe điện Thành phố New York đến các điểm trong đông bắc tiểu bang New Jersey.
Đội xe buýt và hệ thống đường sắt công cộng nội thành của Thành phố New York là lớn nhất Bắc Mỹ. Hệ thống đường sắt nối các khu ngoại ô trong Vùng ba-tiểu bang đến thành phố gồm có Đường sắt Long Island, Đường sắt Metro-North và New Jersey Transit. Các hệ thống kết hợp này gặp nhau tại Ga Grand Central và Ga Pennsylvania và gồm có hơn 250 ga và 20 tuyến đường sắt.
nhỏ|trái|Tòa nhà Trung tâm Chuyến bay của [[TWA tại Phi trường Quốc tế John F. Kennedy]] Thành phố New York là cửa ngõ hàng đầu cho hành khách hàng không quốc tế đến Hoa Kỳ. Khu vực có sân bay lớn phục vụ, đó là Phi trường Quốc tế John F. Kennedy, Phi trường Quốc tế Newark Liberty và Phi trường LaGuardia. Có kế hoạch mở rộng một sân bay thứ tư là Phi trường Quốc tế Stewart gần Newburgh, NY. Phi trường này do Cơ quan Quản lý Cảng New York và New Jersey (đây là cơ quan điều hành ba phi trường lớn vừa nói ở phần trên) trưng dụng và mở rộng để làm một phi trường "dự phòng" để giúp đối diện với số lượng hành khách ngày càng đông. 130.5 triệu hành khách sử dụng ba phi trường trong năm 2016 và không lưu của thành phố là nơi bận rộn nhất tại Hoa Kỳ. Du lịch ra nước ngoài khởi hành tại các phi trường John F. Kennedy và phi trường Newark chiếm 1/4 tổng số khách du lịch Hoa Kỳ đi ra nước ngoài trong năm 2004. nhỏ|phải|[[Tàu điện ngầm Thành phố New York|New York City Subway là hệ thống chuyên chở công cộng lớn nhất thế giới tính theo số lượng các nhà ga và chiều dài đường sắt.]]
Nhờ vào tỉ lệ cao số người sử dụng chuyên chở công cộng, 120.000 người dùng xe đạp đi lại hàng ngày và nhiều người đi bộ để đến nơi làm việc nên Thành phố New York trở thành thành phố lớn sử dụng năng lượng có hiệu quả nhất tại Hoa Kỳ. Đi bộ và đi xe đạp chiếm 21% giao thông tại thành phố; tỉ lệ trung bình cho các vùng đô thị trên toàn quốc là khoảng 8%.
Để bổ sung hệ thống chuyên chở công cộng to lớn của New York, thành phố cũng có một hệ thống rộng khắp gồm các xa lộ tốc hành và đường công viên (parkway) nối Thành phố New York với phía bắc tiểu bang New Jersey, quận Westchester, Long Island, và tây nam tiểu bang Connecticut bằng nhiều cầu và đường hầm. Vì những xa lộ này phục vụ hàng triệu cư dân ngoại ô ra vào New York làm việc nên chuyện những người lái xe bị kẹt xe hàng giờ trên các xa lộ này là chuyện thường thấy mỗi ngày, nhất là vào giờ cao điểm. Cầu George Washington được xem là một trong số các cây cầu bận rộn nhất trên thế giới tính theo lượng xe lưu thông.
Mặc dù Thành phố New York phụ thuộc vào chuyên chở công cộng nhưng đường sá của thành phố cũng được xem là một đặc điểm đáng chú ý của thành phố. Bảng quy hoạch đường phố Manhattan năm 1811 có ảnh hưởng rất lớn đối với sự phát triển bề mặt thành phố. Một số đường phố của thành phố như Broadway, Phố Wall và Đại lộ Madison cũng được dùng như một hình thức ngắn gọn để gọi các ngành công nghiệp quốc gia nằm ở đó: theo thứ tự vừa kể là nhà hát (Broadway), tổ chức tài chính (Phố Wall), quảng cáo (Đại lộ Madison).
Thành phố kết nghĩa
Thành phố New York có mười thành phố kết nghĩa được hội Thành phố Kết nghĩa Quốc tế (Sister Cities International) công nhận. Về điểm tương đồng với New York, trừ Bắc Kinh, tất cả các thành phố kết nghĩa với New York đều là đô thị đông dân nhất tại quốc gia đó. Ngược lại có một sự bất tương đồng khác: trừ Johannesburg, các thành phố này đều là những thủ đô chính trị quốc gia (trên thực tế hay de jure). New York và các thành phố kết nghĩa đều là những trung tâm kinh tế chính nhưng chỉ có một số ít trong các thành phố kết nghĩa này có vị thế như Thành phố New York trong vai trò là một hải cảng lớn hiện nay.
Năm được ghi phía dưới là năm mà thành phố đó kết nghĩa với New York.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố của New York (tiểu bang) Thể loại:Vùng đô thị của New York Thể loại:Thành phố ven biển ở New York (tiểu bang) Thể loại:Cựu thủ phủ tiểu bang Hoa Kỳ Thể loại:Khu dân cư trên sông Hudson Thể loại:Khởi đầu năm 1624 ở Bắc Mỹ Thể loại:Khởi đầu năm 1898 ở New York
Dolophilodes flaviventris
Dolophilodes flaviventris là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Dolophilodes
Aegapheles deshaysiana
Aegapheles deshaysiana là một loài chân đều trong họ Aegidae. Loài này được H. Milne Edwards miêu tả khoa học năm 1840.
Tham khảo
Thể loại:Aegapheles
Trương Tấn Bửu
Trương Tấn Bửu là một tên người, có thể là:
Đại Bột Hải
Đại Bột Hải đế Quốc (大渤海帝國), cũng gọi là Đại Nguyên Quốc (大元國) là một nhà nước được thành lập sau khi nhà Liêu diệt Bột Hải. Người Bột Hải tiến hành phản kháng quyền khống chế của Liêu Quốc, tiến hành khởi nghĩa dưới sự lãnh đạo của Cao Vĩnh Xương (고영창, 高永昌) để thành lập quốc gia riêng.
Năm Liêu Thiên Khánh thứ 6 (1116), tại Đông Kinh (tại Liêu Dương, Liêu Ninh ngày nay), người Bột Hải khởi sự giết chết viên quan cai quản Đông Kinh. Nhân dịp Đông Kinh được gia cố phòng thủ, Cao Vĩnh Xương thừa cơ dẫn theo 3000 người chống Liêu. Đuổi Đại Công Định, Cao Thanh Minh nguyên là quan viên ở Đông Kinh và chiếm thành, tự xưng là Đại Bột Hải Hoàng đế, lập quốc hiệu "Đại Nguyên Quốc", chọn niên hiệu là "Long Cơ", sau đó công chiếm 50 châu còn lại của Đông Kinh đạo. Liêu Thiên Tộ Đế phái gia nô Tiêu Hàn, Trương Lâm xuất quân chinh phạt Cao Vĩnh Xương. Cao Vĩnh Xương hướng lên phía bắc cầu viện nhà Kim. Kim Thái Tổ Hoàn Nhan A Cốt Đả đã cho tăng viện chiếm lĩnh địa khu Đông Kinh. Quân Kim thừa cơ đi vòng ra sau lưu công kích quân Liêu, quân Liêu đại bại. Kim Thái Tổ lệnh cho Cao Vĩnh Xương thủ tiêu đế hiệu song ông không nghe theo, Kim Thái Tổ liền thừa thắng đánh bại Cao Vĩnh Xương và quân Bột Hải, chiếm lĩnh Đông Kinh và cuối cùng chém đầu Cao Vĩnh Xương. Kể từ đó, Đông Kinh đạo với 50 châu của Liêu trở thành đất của Kim. Cũng kể từ đó, một loạt phong trào phục quốc Bột Hải đã kế thúc trong thất bại.
Tham khảo
Thể loại:Liêu Ninh Thể loại:Vương quốc Bột Hải
Leptispa frontalis
Leptispa frontalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1903.
Tham khảo
Thể loại:Leptispa
Elsa Pataky
Elsa Lafuente Medianu (sinh ngày 18 tháng 7 năm 1976), được biết đến với nghệ danh Elsa Pataky, là một người mẫu kiêm diễn viên người Tây Ban Nha. Pataky được biết đến với vai Elena Neves trong loạt phim Fast and Furious. Ngoài ra cô cũng đã xuất hiện trong các bộ phim như: Snakes on a Plane (2006), Giallo (2009) và Give 'Em Hell, Malone (2009). Cô cũng đóng vai chính trong bộ phim Tây Ban Nha Di Di Hollywood (2010).
Neunkirchen, Baden-Württemberg
Neunkirchen là một thị xã thuộc huyện Neckar-Odenwald-Kreis, bang Baden-Württemberg, Đức. Nơi đây nằm gần với xã Mosbach.
Elsa Pataky
Đầu đời
Pataky tên thật là là Elsa Lafuente Medianu sinh ra tại Madrid, Tây Ban Nha, là con gái của ông José Francisco Lafuente, một nhà hóa sinh người Tây Ban Nha, và bà Cristina Medianu Pataky, một nhà báo gốc Romania có tổ tiên là người Romania và Hungary. Cô có một người em trai cùng cha khác mẹ: Cristian Prieto Medianu, một đạo diễn điện ảnh. Cô sử dụng tên 'Elsa Pataky' từ tên bà ngoại của cô: Rosa Pataky.
Pataky theo học tại Đại học CEU San Pablo, học báo chí và tham gia các lớp diễn xuất. Ngoài tiếng Tây Ban Nha và tiếng Romania, cô còn thông thạo tiếng Anh, Ý, Bồ Đào Nha và Pháp.
Đời tư
Cô hẹn hò với nam diễn viên người Pháp Michaël Youn từ năm 2004 đến năm 2006. Anh chia tay với cô sau khi phát hiện ra cô đang lừa dối anh. Anh muốn tạo bất ngờ cho cô ấy vào ngày sinh nhật khi cô ấy đang quay phim Snakes on a Plane ở Canada, nhưng khi anh đến khách sạn của cô ấy, anh ấy thấy cô đang hôn một trong những nhà sản xuất của bộ phim. Anh tặng cô bó hoa mà anh đã mua cho cô và bay về Paris.
Năm 2006, cô hẹn hò với nam diễn viên người Mỹ Adrien Brody. Vào sinh nhật lần thứ 31 của Pataky vào tháng 7 năm 2007, Brody đã mua cho cô một căn hộ ở New York..Pataky và Brody đã được giới thiệu tại nhà ở New York của họ trong một bài báo dài 35 trang trong tạp chí HELLO! phát hành tháng 10 năm 2008. Cặp đôi sau đó chia tay vào năm 2009.
Cô bắt đầu hẹn hò với nam diễn viên người Úc Chris Hemsworth vào đầu năm 2010 sau khi gặp gỡ thông qua đại diện chung của họ. Pataky và Hemsworth kết hôn trong kỳ nghỉ lễ Giáng sinh năm 2010. Họ có với nhau ba người con: một con gái, India Rose, sinh tháng 5 năm 2012, và hai con trai sinh đôi, Tristan và Sasha, sinh tháng 3 năm 2014. Năm 2015, Pataky và Hemsworth chuyển từ Los Angeles đến Vịnh Byron ở Australia.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Tây Ban Nha Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1976
Giải bóng đá nữ vô địch quốc gia 2001
Giải bóng đá nữ vô địch quốc gia 2001 là mùa giải thứ 4 do VFF tổ chức mà không có nhà tài trợ. Năm 2001, Giải vô địch Bóng đá Nữ Quốc gia lần thứ IV có 7 đội tham dự chia làm 2 lượt thi đấu vòng tròn 1, chọn 2 đội nhất nhì mối bảng đá chéo vào bán kết chọn 2 đội vào chung kết, khởi tranh từ 10-6 đến 13-7-2001 tại Thủ đô Hà Nội. Đội Hà Nội xuất sắc lần thứ tư liên tiếp giành chức vô địch sau khi đánh bại Đội Hà Tây với tỷ số 3-0 trong trận chung kết trên sân Hà Nội.
Cách tính điểm, xếp hạng
Tính tổng số điểm của các Đội đạt được để xếp thứ hạng. Đội nào có chỉ số cao hơn sẽ xếp trên. Nếu các chỉ số vẫn bằng nhau, Ban tổ chức sẽ tổ chức bốc thăm để xác định thứ hạng của các Đội (trong trường hợp chỉ có hai đội có các chỉ số trên bằng nhau và còn thi đấu trên sân thì sẽ tiếp tục thi đá luân lưu 11m để xác định đội xếp trên).
Tranh hạng ba
Ở trận tranh giải ba, Than Việt Nam bất ngờ hạ Thành phố Hồ Chí Minh 2-1 bằng một chiến thắng khá thuyết phục. Thành phố Hồ Chí Minh mở tỷ số trước (Kim Chi phút 24) nhưng lại đuối dần trong hiệp hai. Hai bàn thắng của Than Việt Nam do Đỗ Thị Phương ghi đều ở đẳng cấp cao. Thắng 2-1, Than Việt Nam giành giải ba trị giá 20 triệu đồng.
Trận chung kết
Hà Nội dường như không có đối thủ trong làng bóng đá nữ quốc gia. Chiều qua (13/7), trên Sân vận động Hà Nội, đội bóng thủ đô một lần nữa chứng minh điều đó bằng chiến thắng trước Hà Tây với tỷ số cách biệt 3-0, đăng quang lần thứ tư liên tiếp. Trận đấu cuối cùng của giải diễn ra với chất lượng chuyên môn khá. Hà Tây đã không gây được bất ngờ trong lần thứ hai liên tiếp gặp Hà Nội ở chung kết. Họ chỉ cầm cự được ở hiệp một khi các tiền vệ của đội chủ nhà không kiểm soát được bóng do thiếu người tổ chức. Tuy vậy, bàn thắng trong hiệp đầu vẫn thuộc về Hà Nội do công của Hiền Lương ở phút thứ 20. Cuối hiệp, Thuý Nga còn bỏ lỡ một quả 11m.
Sang hiệp hai, Hà Nội làm chủ trận đấu do các cô gái Hà Tây bắt đầu nản. Minh Nguyệt chơi xuất sắc ở cánh phải đã giúp Hà Nội có nhiều pha tấn công sắc sảo. Hai bàn thắng lần lượt được Nguyễn Thị Hà, Ngọc Châm ghi ở các phút 46, 77. Thắng 3-0, Hà Nội ẵm trọn bốn Cup trong bốn lần tổ chức giải. Ngoài chức vô địch với tiền thưởng 60 triệu đồng, Hà Nội còn có danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất (hậu vệ Trần Bích Hạnh) và Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất (Nguyễn Thị Hà, đồng giải với Lưu Ngọc Mai). Danh hiệu Thủ môn xuất sắc nhất thuộc về Đỗ Thu Trang (Hà Tây).
Liên kết ngoài
Thể loại:Giải vô địch bóng đá nữ Việt Nam Thể loại:Bóng đá Việt Nam năm 2001 Thể loại:Bóng đá nữ năm 2001
Deco
Anh là một trong số rất ít các cầu thủ đã từng vô địch UEFA Champions League với hai câu lạc bộ khác nhau: Porto năm 2004 và Barcelona năm 2006. Năm 2004, anh được bầu chọn là Cầu thủ xuất sắc nhất châu Âu của UEFA và cầu thủ xuất sắc nhất trận chung kết UEFA Champions League 2003–04. Anh cũng từng 2 lần trở thành tiền vệ xuất sắc nhất châu Âu vào các năm 2004 và 2006.
Sự nghiệp
Deco chính thức bắt đầu sự nghiệp cầu thủ ở của mình ở Nacional, một câu lạc bộ nhỏ thuộc thành phố Sao Paulo vào năm 1995. Hai năm sau, anh chuyển sang thi đấu cho Corinthians, và giúp câu lạc bộ của Sao Paulo này giành danh hiệu vô địch giải U20 quốc gia Brasil. Tuy vậy khi lên đẳng cấp chuyên nghiệp, anh có biểu hiện quá non nớt và sớm bị chuyển sang Corinthians Alagoano. Tại đây anh thể hiện tốt và dần được các câu lạc bộ châu Âu chú ý. Deco sang Bồ Đào Nha vào năm 1997 ở tuổi 19 cùng với bạn là cầu thủ Caju người Brasil, sau lời mời sang Lisbon gia nhập SL Benfica. Bất chấp thể hiện tốt của anh khi tập luyện, Benfica không để anh đá trận nào mà còn đưa cho FC Alverca mượn một mùa giải. Deco chơi xuất sắc, anh đề nghị ký một hợp đồng mới với Benfica và chơi ở đội hình chính. Tuy nhiên, câu lạc bộ của Lisbon và đại diện của Deco đã không đạt được thỏa thuận; người chủ tịch đương nhậm là Graeme Souness chưa tin tưởng mấy vào khả năng của anh. Sau đó Deco đã phải sang, S.C. Salgueiros, một câu lạc bộ bé bỏng ở Porto chơi hết mùa bóng 98-99. Tại đây anh chơi 12 trận và ghi 2 bàn. Sự thể hiện tốt giúp Deco lọt vào mắt xanh của ban lãnh đạo FC Porto, và tại kỳ chuyển nhượng mùa đông năm đó, anh trở thành người của Porto.
Porto
Thời gian đầu tại Porto, trải qua một sự huấn luyện nghiêm khắc của Jose Mourinho, anh dần trở thành một người kiến tạo bóng tốt và được người hâm mộ ở Porto đặt cho biệt danh "Magico" ("nhà ảo thuật") vì khả năng xử lý bóng của mình. Anh được biết tới như là một cầu thủ có thiên chất, cần mẫn cả trong vai trò công lẫn thủ, nhưng có lối chơi rất rắn. Những điều đó đã mang lại cho anh đủ cả, vừa có nhiều đường chuyền quyết định, vừa có nhiều bàn thắng và vừa có nhiều thẻ phạt. Deco cũng có những tính khí thất thường khiến ban lãnh đạo Porto nhiều khi không bằng lòng. Tuy nhiên, anh vẫn là cầu thủ chủ chốt của đội trong những chiến dịch thành công đầu những năm 2000.
Dưới sự chỉ đạo của José Mourinho, Deco trở thành người dẫn dắt lối chơi của Porto. Vào mùa bóng 2002-03, anh thực sự tỏa sáng khi ghi 10 bàn sau 30 trận đấu (cũng cần kể thêm 17 thẻ vàng và 1 thẻ đỏ). Năm đó anh là nhân vật chính yếu tại trận chung kết UEFA Cup 2002-03 khi Porto đả bại Celtic 3-2.
Barcelona
Vào 17 tháng 6 năm 2004, Deco phát biểu trên một đài phát thanh tiếng Bồ rằng anh sắp gia nhập đội bóng Anh Chelsea (lúc ấy được dẫn dắt bởi Mourinho) sau Euro 2004. Mọi chuyện ngỡ là sắp xong xuôi khi anh bảo 2 bên đã thỏa thuận, và chỉ cần trải qua một cuộc kiểm tra thể lực là anh sẽ ký được hợp đồng với Chelsea.
1002 Olbersia
1002 Olbersia là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Vladimir Aleksandrovich Albitzky ngày 15 tháng 8 năm 1923. Nó được đặt theo tên Heinrich Wilhelm Matthäus Olbers.
Tham khảo
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Được phát hiện bởi Vladimir Aleksandrovich Albitzky Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1923
Deco
Barcelona
Song, đến ngày 26 tháng 6 2004 anh lại nói trên O Jogo, một nhật báo tiếng Bồ Đào Nha rằng anh sẽ sang Barcelona hơn là theo Mourinho tới Chelsea. Vài ngày sau anh gia nhập Barcelona với giá chuyển nhượng 12 triệu Euro và tiền vệ Ricardo Quaresma của Barcelona sẽ sang Porto như một khoản trong hợp đồng. Theo đó Deco sẽ là người của Barcelona cho đến 6 tháng 6 2004.
Tại Barcelona, một vài ý kiến cho rằng Deco sẽ bị Ronaldinho che khuất. Ban đầu các cổ động viên đón nhật sự kiện này với ánh mắt lo ngại, vì vị trí tiền vệ công sở trường của Deco lại là nơi mà Ronaldinho đang thực hiện nhiệm vụ của mình rất tốt. Nhưng huấn luyện viên Frank Rijkaard đã giải quyết được việc này, ông để Deco chơi như một tiền vệ trung tâm, nơi mà những phẩm chất điều khiển trận đấu, năng lực phòng ngự nơi anh sẽ phát huy hiệu quả. Vào Tháng 12 năm 2004, Deco về thứ 2 trong cuộc bầu chọn Quả bóng vàng châu Âu 2004 của France Football, sau Andriy Shevchenko và hơn đồng đội Ronaldinho 6 phiếu bầu.
nhỏ|300px|Deco in [[2005]] Vào ngày 14 tháng 5 2005, Deco chơi trong trận đấu hòa với Levante UD, giúp Barcelona đạt được chức vô địch La Liga lần thứ 17 của họ.
Deco đã ghi 2 bàn trong 1 trận đấu ở Siêu cúp Tây Ban Nha mùa bóng 06-07, giúp Barca chiến thắng. Anh được trao danh hiệu Tiền vệ xuất sắc nhất châu Âu một lần nữa với những thể hiện tại mùa bóng 2005, khi mà Barcelona vô địch Champions League, chức vô địch này cũng đưa anh vào danh sách hiếm hoi những cầu thủ đạt được chức vô địch châu Âu với 2 câu lạc bộ (lần trước là với Porto). Những người còn lại trong danh sách này là Clarence Seedorf (Ajax và AC Milan), Marcel Desailly (Marseille và AC Milan), Cristiano Ronaldo, Frank Rijkaard (AC Milan và Ajax) và Didier Deschamps (Marseille và Juventus). Kết thúc mùa giải, anh được nhận danh hiệu Quả bóng vàng tại FIFA Club World Cup và là Cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu chung kết mà Barcelona đã để thua Internacional (anh cũng là cầu thủ duy nhất cho đến nay nhận danh hiệu này khi chơi cho đội thua trận).
Mùa giải 2007/2008, anh liên tục bị chấn thương hành hạ đã để mất vị trí chính thức vào tay tiền vệ trẻ Iniesta. Không chỉ có vậy, khi huấn luyện viên Frank Rijkaard bị sa thải, Deco cũng không còn được đảm bảo vị trí chính thức dưới thời tân huấn luyện viên trưởng Barcelona, Pep Guardiola.
Không được Barcelona trọng dụng nhưng tài năng của Deco vẫn được các câu lạc bộ khác đánh giá rất cao và điều đó được thể hiện qua việc huấn luyện viên Felipe Scolari trao cho anh vai trò tổ chức trong đội tuyển Bồ Đào Nha tại Euro 2008 và ngay sau khi chuyển sang dẫn dắt Chelsea, ông đã nhanh chóng thúc giục chủ tịch Roman Abramovich mua bằng được tiền vệ dẫn dắt lối chơi này.
Chelsea FC
Ngày 30 tháng 6 2008, hợp đồng chuyển nhượng của Deco với Chelsea đã hoàn tất. Bản hợp đồng này sẽ có thời han 3 năm và giá chuyển nhượng mà Chelsea phải bỏ ra để có được anh là 8,3 triệu bảng Anh (khoảng 17 triệu USD). Deco là bản hợp đồng đầu tiên của Chelsea dưới triều đại của tân huấn luyện viên trưởng Luiz Felipe Scolari và là bản hợp đồng thứ hai của đội bóng thành London trong kỳ chuyển nhượng mùa hè năm nay. Trước Deco, một tuyển thủ Bồ Đào Nha khác là hậu vệ Jose Bosingwa cũng đã gia nhập sân Stamford Bridge với hợp đồng trị giá 16,2 triệu bảng Anh từ FC Porto.
Đội tuyển quốc gia
Dù thi đấu rất thành công tại câu lạc bộ, nhưng chưa bao giờ Deco được gọi vào đội tuyển Brasil. Anh đã đề cập vài lần về khả năng anh chơi cho Bồ Đào Nha. Vào năm 2002, sau sáu năm sống và thi đấu tại Bồ Đào Nha, anh đã được nhập quốc tịch. Vài ngày sau sự kiện này, Luiz Felipe Scolari, một người Brasil đang dẫn dắt tuyển Bồ Đào Nha cho gọi Deco vào đội tuyển. Việc làm của Scolari đã gây ra nhiều phản đối mà tiêu biểu trong số đó là Luís Figo, song cũng nhận được sự ủng hộ từ phía FC Porto. Cuối cùng, sau nhiều tranh luận sôi nổi, Deco cũng được thi đấu trận đầu tiên trong màu áo Bồ Đào Nha; trùng hợp thay đó lại là trận đấu với đội bóng quê hương mình, diễn ra trên sân Estádio das Antas ngày 29 tháng 3 năm 2003. Anh chỉ chơi 9 phút trong trận đó, nhưng đủ để ghi một bàn vào lưới Brasil từ quả phạt trực tiếp, giúp Bồ Đào Nha thắng 2-1. Đó cũng là lần đầu tiên Bồ Đào Nha thắng Brasil kể từ World Cup 1966 ở Anh. Sau trận đấu này, anh trở thành nhân vật thường xuyên trong đội tuyển quốc gia, tuy vẫn chịu sự kỳ thị từ phía Luís Figo, người mà rất lâu sau cũng chưa chịu chấp nhận giá trị của một cầu thủ ngoại quốc xin nhập quốc tịch, và thường gọi đó là thủ đoạn "lợi dụng". Bất chấp mọi bình phẩm, Deco dần tỏa sáng trong đội hình tuyển quốc gia Bồ Đào Nha và đến hôm nay đã trở thành nhân vật chủ chốt của đội. Anh đã ghi 5 bàn sau 75 lần ra sân cho Brazil châu Âu.
World Cup 2006
Tại kỳ World Cup 2006, anh ghi bàn thắng đầu tiên cho Bồ Đào Nha ở trận thứ 2 bảng D với Iran. Bàn thắng ghi ở phút thứ 63 trước khi Cristiano Ronaldo ấn định chiến thắng 17 phút sau đó. Ở trận đầu tiên của vòng đấu loại trực tiếp, anh nhận thẻ vàng thứ 2 khi gặp Hà Lan, thẻ đầu tiên là do 1 pha chuồi bóng với Johnny Heitinga, nó đã khiến anh không thể có mặt ở trận tứ kết với Anh. Bồ Đào Nha dừng chân ở vị trí thứ 4 và trở thành một hiện tượng của giải.
Euro 2008
Vào ngày 11 tháng 6, Deco ghi bàn mở màn trong trận đấu thứ hai của đội tuyển tại vòng chung kết Euro 2008 với Cộng hòa Séc. Trận đấu kết thúc với tỉ số 3 - 1, Deco góp công đưa tuyển vào vòng tứ kết gặp Đức. Ở trận tứ kết, dù Deco được đánh giá là chơi tốt nhất bên phía Bồ Đào Nha, đội bóng của anh vẫn phải ngậm ngùi chia tay giải đấu khi để thua 2-3.
Phong cách thi đấu
Có thể coi Deco là người tiên phong cho vị trí box to box trong bóng đá hiện đại khi anh là mẫu tiền vệ đa năng, tư duy chiến thuật tốt, sáng tạo cùng với đó là nhãn quan và kỹ thuật tuyệt vời. Một cầu thủ chơi đồng đội và hoạt động năng nổ trên sân, có khả năng chơi được nhiều vị trí nơi hàng tiền vệ. Ban đầu, anh được bố trí chơi như một tiền vệ trung tâm dưới thời Huấn luyện viên Jose Mourinho trong khoảng thời gian ở Porto, dù Deco có khả năng chơi như một tiền vệ tấn công, tiền vệ tổ chức lùi sâu hay thậm chí là ở hai bên cánh. Tuy không mạnh về tốc độ hay sở hữu một thể hình lý tưởng, cũng như những đặc tính thể thao khác, bù lại Deco sở hữu nguồn thể lực dồi dào, thượng thừa ở các khả kỹ năng điều khiển bóng, qua người, chuyền hay tạt bóng - những điều cho phép anh đánh bại đối thủ, tìm kiếm khoảng trống và tạo cơ hội cho các đồng đội.
Về sau, khi không còn khả năng bứt tốc, sự nhanh nhẹn và linh hoạt, cũng như trải qua những thay đổi về thể chất, cũng với khả năng giữ thăng bằng cho phép anh giữ bóng trước những đối thủ to cao hơn. Ngoài nhiệm vụ sáng tạo, Deco còn có khả năng đóng đóp vào mặt trận tấn công với những cú sút xa có độ chính xác cao, và sự thuần thục nơi những cú đá phạt. Dù cho tài năng, Deco cũng được biết đến là mẫu cầu thủ dễ chấn thương và có tính cách thất thường. Hơn nữa, xu hướng thi đấu và thể trạng của anh thường được đặt ra nghi vấn về sự nghiệp sau này. Deco cũng nổi tiếng với những pha phạm lỗi chiến thuật, cũng như thường xuyên bị tố ăn vạ trong suốt sự nghiệp của mình.
Cuộc sống riêng
Khi Deco bắt đầu sự nghiệp tại châu Âu vào năm 1997, cô vợ đầu Cila Bonerkiss, cưới nhau từ 3 năm trước, đã theo anh đến Bồ Đào Nha. Deco và Cila có hai con trai, đặt tên João Henrique và Pedro Gabriel, hiện chúng đang sống ở Brasil với mẹ của chúng. Một vài năm sau, Deco gặp một cô gái tên Jaciara tại một buổi tiệc ở Salvador (Brasil), anh bỏ Cila để cùng Jaciara sống ở Porto. Họ cưới nhau vào tháng Tư năm 2005 và đến nay đã có hai con, 1 trai 1 gái. Đến tháng 8 năm 2008, họ tuyên bố ly dị.
Họ Gấu mèo
Họ Gấu mèo (danh pháp khoa học: Procyonidae) là một họ Tân Thế giới thuộc Bộ Ăn thịt. Họ này bao gồm gấu mèo, coati, kinkajou, gấu đuôi bờm, mèo gấu, mèo đuôi vòng và cacomistle. Các loài thuộc họ này sống trong một loạt các môi trường khác nhau và thông thường là động vật ăn tạp.
Deco
Cuộc sống riêng
Deco là em họ của cầu thủ Alecsandro, người từng chơi cho Cruzeiro Esporte Clube. Alecsandro là anh của tuyển thủ Brasil Richarlyson.
Họ Gấu mèo
Phân loại
Đã có sự không chắc chắn đáng kể trong lịch sử về việc phân loại chính xác cho một số thành viên của họ này. Gấu trúc đỏ trước đây được xếp vào họ này, nhưng hiện nay nó được phân loại vào trong họ riêng của chính nó, họ Ailuridae, dựa trên các nghiên cứu sinh học phân tử. Tình trạng của các loài gấu đuôi bờm khác nhau đã bị tranh cãi: một số người xem tất cả chúng là phân loài của Bassaricyon gabbii trước khi dữ liệu trình tự ADN kiểm chứng điều này là sai.