cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nghịch đảo phép nhân
Đối với số phức
Đối với số phức trong dạng lượng giác, Để tìm giá trị nghịch đảo ta chỉ cần thay đại lượng bằng nghịch đảo của đại lượng và đổi dấu giá trị góc:
Tham khảo
Thể loại:Đại số trừu tượng Thể loại:Đại số sơ cấp
Hydata scripturata
Hydata scripturata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Agrypnus montisnimbae
Agrypnus montisnimbae là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Girard miêu tả khoa học năm 1991.
Tham khảo
Thể loại:Agrypnus
Vườn quốc gia Kui Buri
Vườn quốc gia Kui Buri là một vườn quốc gia nằm trên khu vực Các đồi Tenasserim, thuộc tỉnh Prachuap Khiri Khan, Thái Lan. Được thành lập vào năm 1999, nó là một phần của Tổ hợp rừng Kaeng Krachan được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 2021.
Mô tả
Hệ thực vật tại đây là những cánh rừng thường xanh khô và ẩm với một số loài đáng chú ý gồm dầu đồng, sao đen, chiêu liêu cùng nhiều loài cọ. Đặc biệt, nơi đây có hơn 200.000 cây đàn hương, là nơi duy nhất tại Thái Lan cho khai thác gỗ đàn hương dùng để hỏa táng các các thành viên hoàng gia. Đã có 9 cây được hạ để tiến hành hỏa táng cho vua Bhumibol Adulyadej, những cây này phải đã chết và có tuổi đời trên 100 năm.
Về động vật, vườn quốc gia là nhà của nhiều loài động vật hoang dã quý hiếm gồm voi châu Á, bò tót, lợn vòi, khỉ ngón cái ngắn, nai, gấu ngựa, mang, mang Fea, bò banteng, cheo cheo Nam Dương, hổ, báo hoa mai.
Tham khảo
Kui Buri Kui Buri
Annavasal
Annavasal là một thị xã panchayat của quận Pudukkottai thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.
Địa lý
Annavasal có vị trí Nó có độ cao trung bình là 128 mét (419 feet).
Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Annavasal có dân số 7630 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Annavasal có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 59%. Tại Annavasal, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.
Micrathena sexspinosa
Micrathena sexspinosa là một loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Micrathena. Micrathena sexspinosa được Carl Wilhelm Hahn miêu tả năm 1822.
Tham khảo
Thể loại:Micrathena
Patrick Costinha
Patrick Zeferino Costinha (sinh ngày 13 tháng 5 năm 1994) là một cầu thủ bóng đá người Bồ Đào Nha thi đấu cho Real S.C., ở vị trí thủ môn.
Sự nghiệp bóng đá
Vào ngày 21 tháng 1 năm 2018, Costinha có màn ra mắt cho Real trong trận đấu tại LigaPro 2017–18 trước União Madeira.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1994 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha Thể loại:Thủ môn bóng đá Thể loại:Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Bồ Đào Nha Thể loại:Cầu thủ bóng đá C.D. Cova da Piedade Thể loại:Cầu thủ bóng đá Real S.C.
Fusus nigrinus
Fusus nigrinus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.
Tham khảo
nigrinus
Xã Palo Alto, Quận Jasper, Iowa
Xã Palo Alto (Palo Alto Township) là một xã thuộc quận Jasper, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 3.598 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Iowa Thể loại:Quận Jasper, Iowa
Anisarthrocera
Anisarthrocera là một chi bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Chi này được miêu tả khoa học năm 1896 bởi Semenov.
Tham khảo
Thể loại:Cerocomini
Nam Hà, Tiền Hải
Nam Hà là một xã thuộc huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình, Việt Nam.
Xã có diện tích 6,08 km², dân số năm 1999 là 6.175 người, mật độ dân số đạt 1.016 người/km². Có 4 thôn là Đông Hào,Đông Quách,Hướng Tân,Vĩnh Trung Có 7 xóm x1 x2 x3 x4 x5 x6 x7 Tiếp giáp với các xã Nam Hải,Nam Hồng,Nam Chính,Tây Phong,Bắc Hải
Paspalum mandiocanum
Paspalum mandiocanum là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Trin. mô tả khoa học đầu tiên năm 1826.
Liên kết ngoài
Thể loại:Paspalum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1826
Brachychiton acuminatus
Brachychiton acuminatus là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Guymer mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Liên kết ngoài
Thể loại:Brachychiton Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1988
Luperina umbrata
Luperina umbrata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Luperina
John Danyel
John Danyel hoặc John Daniel (rửa tội ngày 6 tháng 11 năm 1564 - mất khoảng năm 1626) là một nghệ sĩ chơi đàn luýt và nhà soạn nhạc người Anh. Ông được sinh ra tại Wellow, Somerset. Ông là em trai của nhà thơ Samuel Daniel. Daniel có làm việc tại một số cơ quan tại cung điện. Tác phẩm của ông còn tồn tại là "Coy Daphne Fled", tác phẩm nói về nữ thần Daphne, và "Like as the lute delights". Ngoài ra, ông còn là tác giả của Các bài hát dành cho đàn luýt, đàn viol và các giọng hát (xuất bản năm 1606).
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhạc sĩ cổ điển Anh Thể loại:Nam soạn nhạc Anh Thể loại:Nhà soạn nhạc Anh thế kỷ 16 Thể loại:Nhà soạn nhạc Anh thế kỷ 17 Thể loại:Sinh thập niên 1560 Thể loại:Mất thập niên 1620 Thể loại:Nghệ sĩ đàn luýt Anh Thể loại:Người Somerset Thể loại:Người thời Tudor Thể loại:Người thời Stuart
Cấp bậc Cảnh sát Nhân dân Trung Quốc
Cấp bậc Cảnh sát Nhân dân Trung Quốc (中华人民共和国人民警察警衔, Trung Hoa Nhân dân Cộng hòa quốc Nhân dân Cảnh sát Cảnh hàm) là hệ thống cấp bậc dân sự của cảnh sát Trung Quốc. Hệ thống cấp bậc này phỏng theo hệ thống cấp bậc quân sự, gồm 5 hạng và 13 cấp. Tuy nhiên, hệ thống cấp bậc này khác hoàn toàn với hệ thống cấp bậc quân sự của Cảnh sát Vũ trang Trung Quốc.
Tổng quan
Căn cứ vào "Điều lệ Cấp bậc Cảnh sát Nhân dân Trung Quốc", hệ thống cấp bậc cảnh sát Trung Quốc được phân như sau:
Chủ quản
Điều 6 "Điều lệ cấp bậc Cảnh sát Nhân dân Trung Quốc" quy định: Bộ Công an là cơ quan chủ quản cấp bậc của Lực lượng Cảnh sát Nhân dân Trung Quốc.
Thăng cấp
Theo quy định Bộ Công an Trung Quốc:
Thời gian được đào tạo trong học viện cũng được tính để xét tăng cấp bậc.
Điều kiện
Điều kiện để tăng cấp bậc:
Khi đến thời gian tăng cấp, nếu không đủ điều kiện tăng cấp sẽ bị hoãn tăng cấp. Trong trường hợp đặc biệt có thể thăng cấp trước thời hạn.
Tham khảo
Thể loại:Quân sự Trung Quốc
Người Kabard
Người Kabard hay người Kabardin (thổ ngữ Kabard Adyghe (Adyghe vùng cao): Къэбэрдей адыгэхэр; thổ ngữ Adyghe Tây (Adyghe vùng thấp): Къэбэртай адыгэхэр; tiếng Nga: Кабардинцы), là bộ tộc lớn nhất trong số mười hai bộ tộc Adyghe (Circassia), một phân nhóm sắc tộc. Họ cũng thường được biết đến với các thuật ngữ số nhiều Kabardin, Kebertei hoặc Kabarday. Cùng với bộ tộc Besleney, họ nói một phương ngữ đặc biệt của ngôn ngữ Adyghe. Trong lịch sử, người Kabardia sống ở Kabardia, một vùng phía bắc Kavkaz. Trong thời hiện đại, người Kabard chủ yếu sống ở nước cộng hòa Kabardino-Balkaria thuộc Nga, và các nước lân cận.
Người Kabard nói tiếng Kabardia, với 2 thổ ngữ khác nhau: thổ ngữ Kabard Adyghe hay tiếng Adygea vùng cao, và thổ ngữ Adyghe Tây hay tiếng Adygea vùng thấp.
Người Kabard có dân số năm 2010 khoảng 1,6 triệu, trong đó chủ yếu ở Thổ Nhĩ Kỳ, Liên bang Nga, Jordan, Syria, Saudi Arabia, Đức, Hoa Kỳ, Uzbekistan.
Thời kỳ Liên Xô Circassia được đặt dưới bốn tên gọi và đơn vị chính trị khác nhau, đó là Adygea (Adyghe ở Adygea), Cherkess (Adyghe ở Karachay-Cherkessia), Kabard (Adyghe ở Kabardino-Balkaria) và Shapsugia (Adyghe ở Krasnodar Krai). Cả bốn nhóm về cơ bản đều là những người giống nhau (Adyghe). Hơn nữa, người Cherkess chủ yếu thuộc bộ tộc Kabard và Besleney.
Liên kết ngoài
* Thể loại:Người Circassia Thể loại:Ossetia Thể loại:Dân tộc Kavkaz Thể loại:Cộng đồng người Hồi giáo Nga Thể loại:Người bản địa Châu Âu Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Nga Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Thổ Nhĩ Kỳ Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Jordan Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Syria Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Ả Rập Xê Út
Thoracibidion insigne
Thoracibidion insigne là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Thoracibidion
Aphanistes rheumapterae
Aphanistes rheumapterae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aphanistes
Yazlık, Of
Yazlık là một xã thuộc huyện Of, tỉnh Trabzon, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 592 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Trabzon
Calathea baraquinii
Calathea baraquinii là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được (Lem.) Regel mô tả khoa học đầu tiên năm 1869.
Liên kết ngoài
Thể loại:Calathea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1869
Schoenoplectus contortus
Schoenoplectus contortus là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được (Eames) S.G.Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1995.
Liên kết ngoài
Thể loại:Schoenoplectus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1995
The Road to El Dorado
The Road to El Dorado là một bộ phim hoạt hình phiêu lưu-ca nhạc năm 2000 của Mỹ do DreamWorks Animation sản xuất và DreamWorks Pictures phát hành. Nó được đạo diễn bởi Bibo Bergeron và Don Paul.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim hoạt hình năm 2000 Thể loại:Phim hoạt hình Mỹ thập niên 2000 Thể loại:Phim phiêu lưu hài hước Mỹ Thể loại:Phim tưởng tượng hài hước của Mỹ Thể loại:Phim phiêu lưu tưởng tượng của Mỹ Thể loại:Phim Mỹ Thể loại:Phim hài ca nhạc Mỹ Thể loại:Phim kỳ ảo ca nhạc Mỹ Thể loại:Phim hoạt hình hãng DreamWorks Animation Thể loại:Phim DreamWorks Thể loại:Elton John Thể loại:Nhạc nền phim của Hans Zimmer Thể loại:Hiện tượng Internet
Lão hóa
nhỏ|200px|phải|Cụ già [[Ann Pouder (8 tháng 4 năm 1807 - 10 tháng 7 năm 1917) là một trong những người sống thọ nhất thế giới. Ảnh được chụp trong ngày sinh nhật lần thứ 110 của cụ. Những nếp nhăn của tuổi tác hằn rõ trên mặt là một trong những dấu hiệu của quá trình lão hóa.]] Trong sinh học, lão hóa (tiếng Anh: senescence, xuất phát từ senex trong tiếng Latin có nghĩa là "người già", "tuổi già") là trạng thái hay quá trình tạo nên tuổi tác, già nua. Lão hóa tế bào là một hiện tượng khi các tế bào phân lập trở nên hạn chế khả năng phân chia trong môi trường nuôi cấy. Lão hóa cơ thể đề cập đến quá trình trưởng thành và già nua của sinh vật. Những quá trình này không liên quan đến cơ chế apoptosis (chết tế bào theo chương trình). Tuổi già của sinh vật thường kèm theo biểu hiện giảm khả năng chống chọi với stress, mất dần cân bằng nội môi và tăng nguy cơ mắc bệnh tật. Do đó, cái chết là một kết cục cuối cùng của lão hóa.
Một số nhà khoa học trong lĩnh vực sinh vật học cho rằng tuổi già bản thân nó là một loại bệnh và có thể cứu chữa được, mặc dù đây là một vấn đề đang tranh cãi. Người ta đã xác định một số yếu tố di truyền và môi trường tác động đến quá trình lão hóa ở các sinh vật mô hình, điều này đem lại hy vọng có thế làm chậm, giữ hoặc phục hồi lại sự lão hóa ở con người. Ví dụ, chế độ ăn kiêng (khoảng 30% nhu cầu thường nhật) đã kéo dài tuổi thọ của nấm men, sâu, ruồi, chuột và khỉ. Một vài gene cần thiết cho quá trình này đã được xác định và việc sửa đổi các gene này cũng đem lại tác dụng như ăn kiêng. Chất Resveratrol, một loại polyphenol có trong rượu vang đỏ cũng cho thấy khả năng kéo dài tuổi thọ của nấm men, sâu và ruồi. Khói thuốc lá là một yếu tố thúc đẩy sự lão hóa, những người hút thuốc thường già nhanh hơn những người không hút.
Giả thuyết về quá trình lão hóa
Nguyên nhân gây lão hóa được giải thích bằng nhiều thuyết khác nhau: thuyết di truyền, thuyết gốc tự do,... Ngoài ra, hiện tượng lão hóa có liên quan đến đột biến gen còn gây hội chứng già trước tuổi hay liên quan đến tuổi thọ con người. Quá trình lão hóa diễn ra ở mọi cơ quan trong cơ thể và gây ra những hậu quả rất nghiêm trọng. Tuy nhiên nếu thực hiện tích cực một số biện pháp, chúng ta có thể trì hoãn quá trình lão hóa. Tại các nước tiên tiến như Nhật Bản, các kiến thức về sự lão hóa được phổ biến rộng rãi cho người dân và các biện pháp này đã giúp cho tuổi thọ của người Nhật kéo dài đến 86 tuổi. Ở Hàn Quốc, các dược thảo chống lão hóa như nhân sâm, dinh dưỡng, thuốc bổ dưỡng, thể dục, các yếu tố gây ra lão hóa... được phổ cập cho người dân và đã giúp kéo dài tuổi thọ đến 78,5 tuổi. Các danh nhân Hy Lạp có các nhân tố di truyền tốt hầu hết đều có tuổi thọ rất cao, Pythagoras sống gần 80 tuổi, Sophocles thọ gần 90 tuổi. Triết gia nổi tiếng như Gorgias 107 tuổi, Democritus 90 tuổi, Platon 80 tuổi, Diogenes thành Sinope 89 tuổi, Cleanthes 99 tuổi. Ở Việt Nam, lão hóa là một trong những vấn đề đang rất được quan tâm, tuy nhiên tài liệu và thông tin về lão hóa còn rất giới hạn.
Thuyết di truyền
Thuyết di truyền có lẽ là thuyết khoa học nhất. Theo thuyết này thì con người có sẵn trong các tế bào của mình một chương trình – mang trong các "gen". Các gen hoạt động theo thứ tự, bất di bất dịch: sinh, lão, bệnh, tử. Các tế bào soma của người bình thường đều có một đời sống có giới hạn. Thông thường tế bào chết đi sau 40-60 chu kì sao chép. Thời gian sống của mỗi tế bào được quyết định về di truyền học bởi hai hệ thống độc lập với nhau.
1.Hệ thống kiểm soát đời sống tế bào nhờ quà trình làm hao mòn các telomere ở các đầu tận cùng nhiễm sắc thể: 300px|nhỏ|phải|Một con mèo già 20 năm tuổi Ở động vật có vú, các đầu tận nhiễm sắc thể được bảo vệ bằng các telomere (theo tiếng Hy Lạp, telo có nghĩa là cuối, còn mere là phần), tức là những cấu trúc đặc biệt được hình thành bởi các chuỗi TTAGGG lặp lại kế tiếp nhau. Ở người các chuỗi lặp lại của telomere có từ 5000 đến 15000 base. Telomere có nhiệm vụ bảo đảm sự bền vững của nhiễm sắc thể, chống lại thoái hóa có hại, chống lại sự tái tổ hợp sai lạc và có vai trò điều hòa gen.
Mỗi lần phân chia, các nhiễm sắc thể đều mất một số lượng nhỏ DNA của telomere, khoảng chừng 50-100 base. Khi các telomere trở nên quá ngắn thì các nhiễm sắc thể sẽ kém bền vững, chúng không thể bám vào được màng nhân tế bào, bị dính vào nhau và có hình dạng kì dị. Hậu quả là các tế bào không thể phân chia được nữa. Các nhà nghiên cứu đang bắt đầu đánh giá kích thước của telomere như một " thước đo" chuẩn xác tuổi thọ của các tế bào. Tuy nhiên enzym telomerase hoạt động ở tế bào mầm và tế bào ung thư, giúp cho tế bào phân chia liên tục bằng cách kéo dài các chuỗi DNA của telomere, khiến cho tế bào trở nên "bất tử".
Anonidium
Anonidium là một chi thực vật thuộc họ Annonaceae.
Lão hóa
Thuyết di truyền
Cấu tạo của telomerase: telomerase của người gồm 2 tiểu đơn vị là hTR và hTERT. hTR (human template for replication) là RNA làm khuôn để sao chép, hTERT (human telomerase reverse trancriptase) là protein xúc tác sự polymer hóa nucleotid. Thành phần RNA của telomerase người có chừng 445 nucleotid, trong đó các nucleotid 46-56 là vị trí gắn vào đầu cùng của telomere, và đó là khuôn để từ đó thêm vào các DNA của telomere. Trong việc kéo dài telomere, đầu tiên telomerase sẽ nhận dạng đầu cùng của telomere thông qua các hoạt động giữa telomere và cả hai tiểu đơn vị hTR và hTERT của telomerase, nhận dạng xong thì thêm chuỗi sáu base TTAGGG của telomere, như vậy là kéo dài thêm một telomere và cứ thế tiếp tục.
Anonidium
Các loài
Các loài dưới đây lấy theo Plants of the World Online, chúng là bản địa khu vực từ Ghana tới Tanzania. Các loài còn sinh tồn có tại tỉnh Cabinda (Angola), Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Congo, Gabon, Ghana, Nigeria, Cộng hòa Dân chủ Congo. Tại Tanzania chi này đã tuyệt chủng.
Lão hóa
Thuyết di truyền
2.Hệ thống kiểm soát sự tiến triển chu kì tế bào thông qua các gen p53, DNA- PK và INK4:
Thái Minh Lượng
Thái Minh Lượng (sinh ngày 27 tháng 10 năm 1957) là một nhà làm phim người Malaysia hiện đang sống làm việc chủ yếu ở Đài Loan. Ông là một trong những nhân vật tiêu biểu thuộc Thế hệ Làn sóng mới thứ hai ở Đài Loan. Năm 1994 bộ phim Vive L’Amour của ông đã giành được giải Sư tử vàng tại liên hoan phim Venezia, là bộ phim thứ hai của Đài Loan dành được giải thưởng danh giá này.
Lão hóa
Thuyết di truyền
Protein p16INK4a là sản phẩm chính từ sự mã hóa của gen INK4, còn được gọi là protein ức chế ung thư p16INK4a. Protein này có vai trò trong sự điều hòa chu trình tế bào khi ở dạng liên kết và làm bất hoạt các dạng CDK vòng khác nhau. Sự biểu hiện p16INK4a sẽ gia tăng theo tuổi tác và quá trình biểu hiện này thì liên quan đến quá trình già hoá của tế bào và được thừa nhận là chi phối tới quá trình lão hóa. Khi càng lớn tuổi thì nồng độ p16INK4a sẽ càng cao. Kết quả nghiên cứu từ các tế bào có các nguồn gốc khác nhau như tủy xương, tuyến nội tiết ở tụy. Cũng như não cho thấy là p16INK4a đã chi phối quá trình lão hóa bằng cách giới hạn sự tự làm mới của các tế bào có khả năng nhân đôi.
Thái Minh Lượng
Tác phẩm
Thái Minh Lượng là người gốc Trung Quốc sinh ra ở Kuching, Sarawak, Malaysia sau khi trưởng thành ông chuyển đến sống tại Đài Bắc, Đài Loan. Ông tốt nghiệp Khoa Kịch nghệ và Điện ảnh của Đại học Văn hóa Trung Quốc Đài Loan năm 1982 đồng thời từng là nhà sản xuất sân khấu, biên kịch và đạo diễn truyền hình ở Hồng Kông.
Lão hóa
Thuyết gốc tự do
Các phản ứng sinh hóa bên trong tế bào "phóng" ra các gốc tự do (radical libre, free radical). Thực chất một gốc tự do là một nguyên tử oxy "không ổn định", sẵn sàng bám vào các phân tử quanh nó (để trở thành ổn định), Thuyết này phát xuất từ ý kiến của BS. Denham Harman (Trường Đại học Nebraska) đưa ra hồi 1950: các gốc tự do là nguyên nhân chính gây xáo trộn hoạt động của các ty lạp thể (mitochondries), bám vào các DNA. Nguyên liệu chính của các mật mã di truyền, gây đột biến bên trong các tế bào….Nói một cách khác là các gốc tự do là nguyên nhân của sự tự hủy hoại, của sự lão hóa ở cấp tế bào.
Thái Minh Lượng
Liên kết ngoài
Thể loại:Đạo diễn
Lão hóa
Thuyết gốc tự do
Gốc tự do là những tiểu phân hóa học (phân tử, nguyên tử, ion) có một nguyên tử đơn độc ở lớp ngoài cùng. Với áp lực mạnh của điện tử đơn độc, gốc tự do có khả năng tương tác với tất cả các phân tử của những tế bào bên cạnh nó, phá vỡ hoàn toàn màng tế bào, làm hư hại gen di truyền hoặc hủy hoại toàn bộ tế bào. Nó làm tế bào già đi và gây ra các bệnh lý tim mạch, viêm khớp, bệnh dạ dày- ruột, đục thủy tinh thể,thoái hóa võng mạc, bệnh phổi, tiểu đường, ung thư, sa sút trí tuệ, parkinson, suy giảm hệ thống miễn dịch…
Gốc tự do sinh ra do chính hoạt động sống của mỗi tế bào và do tác động của môi trường sống (tia phóng xạ, các bức xạ có năng lượng cao, tia tử ngoại, bụi, các chất độc). Thông thường, chúng được sinh ra với lượng rất nhỏ và bị phá hủy ngay bởi các hệ thống chống gốc tự do của cơ thể. Nhưng khi hệ thống bảo vệ này bị quá tải hay rối loạn (do môi trường ô nhiễm, tân lý căng thẳng, tuổi tác…), quá trình lão hóa và các bệnh lý sẽ tiến triển rất nhanh.
Gốc tự do và hiện tượng nhăn da: Các phân tử của chất tạo keo collagen (vốn đứng riêng rẽ với nhau) bị các gốc tự do dán vào nhau, gây nên những "liên kết chéo" (cross- linkage): cấu trúc căn bản của collagen bị xáo trộn. Các tế bào của mô liên kết chịu trách nhiệm bài tiết và trùng tu collagen cũng bị hư hại… nên da mất dần tình đàn hồi. Các vết nhăn xuất hiện. Biết rằng mô liên kết là cái nền chung cho hết thảy các loại mô trong cơ thể thì ta hiểu vai trò của các gốc tự do trong sự lão hóa của cơ thể. Nhưng mâu thuẫn thay, gốc tự do rất cần thiết cho đời sống, nhờ có gốc tự do mà các bạch cầu bám vào được các vi khuẩn và siêu vi để tiêu diệt chúng! Nhưng tế bào cũng sản xuất ra các chất kháng oxy (anti- oxydants) và sự sống bên trong tế bào được thể hiện bởi sự xuất hiện liên tục của hai chất – gốc tự do và kháng oxy - trong khoảnh khắc ngắn ngủi (1/1000 giây đồng hồ)!
Thuyết kích tố
Thuyết này dựa vào nhận xét rằng mọi giai đoạn của đời sống đều do kích tố điều hành. Lúc nhỏ có kích tố tăng trưởng. Từ tuổi dậy thì có các kích tố nam, nữ. Khi sự bài tiết các kích tố yếu đi thì cơ thể già dần. Còn nhiều loại kích tố khác cũng ảnh hưởng tới sự lão hóa, ví dụ như DHEA và Melatonin. Đáng chú ý nhất là hormone tăng trưởng hGH.
Hormone tăng trưởng được sản xuất ở tuyến yên. Các nhà khoa học đã khám phá một yếu tố quan trọng liên quan mật thiết với tuổi già, đó là sự thiếu hụt hormone tăng trưởng hGH. Việc tìm ra các chất kích thích cơ thể sản xuất hGH đã tạo niềm hy vọng về chuyện đảo ngược quá trình lão hóa. hGH được phóng thích bởi tuyến yên từ lúc mới sinh cho đến khi cao tuổi. Sau khi vào máu, nó nhanh chóng đến gan để được chuyển thành chất DGF-1, DGF-2. Đây là những phân tử truyền tin và được xem là "yếu tố tăng trưởng", kích thích sự phát triển các phần khác nhau của cơ thể.
Phân tử hGH là một chất đạm (protein) được tạo bởi một chuỗi 190 amino acid và có phân tử lượng là 22 kilo daltons5 (khoảng 120 lần phân tử lượng của thuốc Aspirin). Giống như các hormone khác, lượng hGH phóng thích vào hệ tuần hoàn sẽ đạt tối đa lúc 20 tuổi và sau đó giảm dần. Đến tuổi 60 thì lượng hGH chỉ bằng khoảng 15-20% so với lúc trẻ. hGH giúp tăng chiều dài xương đến tuổi 20 (vì vậy qua tuổi này chúng ta không thể cao hơn); một số người cao to bất thường là do tình trạng cường hGH làm cơ thể phát triển quá mức.
Nó cũng làm tăng tổng hợp protein trong tế bào, giúp cho cơ rắn chắc, phục hồi sự hư hỏng của da và tim, chống lại sự thoái hóa của tế bào, từ đó ngăn chặn được sự lão hóa. hGH được phóng thích từ tuyến yên vào máu trong khi ngủ. Khi trẻ đang tuổi lớn, hGH sẽ giúp các chất dinh dưỡng hấp thu và chuyển tới xương, cơ, các mô khác mà không tích tụ thành mở (còn ở người cao tuổi thì hay tích tụ thành mỡ). Hormon này kích thích sự tổng hợp collagen – một chất có tính đàn hồi giúp tạo sự khỏe mạnh, dẻo dai cho sụn, gân, dây chằng và xương. Khi tuổi cao, việc giảm collagen dẫn đến nhăn da, yếu cơ xương khớp…
nhỏ|trái|200px|Hình 1.2: Tác dụng của kích thích tố tăng trưởng đế tế bào xương (chondrocytes), mỡ (adipose tissue or fat), và cơ bắp (skeletal muscle). Việc tổng hợp hGH rất khó khăn và tốn kém. Trước đây, người ta chỉ sản xuất hGH để điều trị những vấn đề đặc biệt do thiếu hụt hGH. Vào giữa những năm 1980, công ty Genetech và Eli Lilly đã tổng hợp được hGH thông qua kỹ thuật DNA. Năm 1989, các nhà khoa học ở bệnh viện St.Thomas (London,Anh) do bác sĩ Franco Salomon chủ trì đã tiêm hGH cho 24 người trưởng thành bị cắt tuyến yên do khối u trong 6 tháng. Kết quả là họ tăng trọng lượng nhưng lượng mỡ và cholesterol trong máu giảm. Salomon và cộng sự tiếp tục nghiên cứu để tìm hiểu xem tại sao hGH lại có tác dụng trên những người trưởng thành, bởi từ trước tới nay người ta cho rằng hGH không có tác dụng gì đối với đối tượng này nên mới bị giảm đi. Douglas Crist, một chuyên gia ở Đại học Y khoa New Mexico đã tiêm hGH cho 8 vận động viên điền kinh (5 nam, 3 nữ tuổi 22-23) ba lần một tuần trong 6 tuần. Kết quả thể hình phát triển rất tốt, khối lượng cơ bắp tăng thêm nhưng lượng mỡ giảm, chỉ số cơ/mỡ đạt mức lý tưởng.
Đối với người lớn tuổi, việc bổ sung hGH cho kết quả rất tốt. Tiến sĩ lão khoa Julian Whitaker thuộc viện Wellness ở California cho rằng những khám phá về hGH thực sự là một cuộc cách mạng. Nghiên cứu của bác sĩ Beng Ale Bengtsson ở Thụy Sĩ cũng cho kết quả tương tự về tác dụng của hGH trên người già. Khó khăn lớn nhất là sản phẩm tổng hợp hGH còn quá đắt tiền, chỉ mới có thể dùng trong nghiên cứu. Vì vậy, các nhà khoa học đã nỗ lực tìm kiếm nhằm đưa ra các sản phẩm có thể áp dụng một cách rộng rãi, và người ta đã tìm ra được hai chất: Alpha-GPC và Somabol. Alpha-GPC là một chất chiết xuất từ đậu nành, được chứng minh là có kích thích tuyến yên tiết ra hGH và cũng có thể ức chế vùng dưới đồi trong việc tiết somatostatin (chất ngăn cản việc sản xuất hGH). Somabol là toàn bộ nhóm yếu tố tăng trưởng như EGF, FGF, TGF, được chiết xuất từ lòng đỏ trứng hữu cơ. Như đã nêu trên, khi hGH được phóng thích vào máu, chúng sẽ đến gan và được chuyển hóa thành các yếu tố tăng trưởng và chính các yếu tố này mới có hoạt tính sinh học của hormone tăng trưởng.
Thuyết miễn dịch
Cơ thể sinh ra đã được trang bị một hệ thống phòng thủ chống sự xâm nhập của các vật lạ. Đó là sự miễn dịch. Miễn dịch bảo vệ cơ thể bằng nhiều cách. Có thể là các bạch cầu trực tiếp tấn công, vô hiệu hóa vi trùng, nấm bệnh. Có thể là các bạch cầu đặc biệt tạo ra chất kháng thể, lưu thông trong máu và vô hiệu hóa tác nhân ngoại nhập. Lý thuyết này dựa vào hai nhận xét: thứ nhất là với tuổi già, cơ thể sản xuất ít kháng thể đồng thời phẩm chất cũng kém, thứ hai là với tuổi già, cơ thể đôi khi lại tạo ra kháng thể chống lại chính các phân tử cấu tạo cơ thể, đưa tới bệnh hoạn, suy yếu. Như trường hợp viêm khớp ở người cao tuổi. Một thí dụ nữa là khi bị bệnh cảm cúm thì sức chịu đựng của người cao tuổi kém người trẻ và lâu bình phục hơn.
Thuyết về sự lầm lẫn
Sự lầm lẫn có thể do: Sự hư hao, cơ thể với các chức năng hao mòn theo thời gian vì những va chạm, xâm lấn. Nếu không được tu bổ, chữa trị thì cơ thể sẽ bị tiêu hủy. Thuyết này được bác học người Đức August Weismann đưa ra năm 1882. Theo ông ta, sự chết xảy ra vì khi một mô hư hao không bao giờ tự nó tân trang được. Sự hư hao tả tơi còn làm xói mòn các diễn tiến sinh hóa bình thường trong cơ thể. Theo Dan Georgakas, cơ thể già vì thường xuyên bị tác hại bởi các áp lực từ bên ngoài như xúc động, va chạm thực chất, nhiễm độc ]]môi trường]].
Phản ứng tròng tréo: Chất tròng tréo thường thường là một hóa chất cột hai phân tử riêng rẽ với nhau. Sự tròng tréo (cross linkage) chất đạm làm tổn thương mô và tế bào, ngăn cản sự thu nhập chất dinh dưỡng, giảm bài tiết chất phế thải, đưa tới sự suy yếu cơ thể. Sự tròng tréo thường thấy ở các phân tử đạm trong chất tạo keo khiến cho da khô, nhăn, không đàn hồi. Thuyết này cũng liên hệ tới sự sử dụng chất đường. Khi đường vào máu, nó sẽ bám vào chất đạm, làm đạm chuyển sang màu vàng, không dùng được và thành nguy hiểm cho cơ thể.
Thuyết về sự tích lũy những sai lầm
Để tăng trưởng, cơ thể liên tục biến chế các phân tử đạm và DNA. Nhưng những phần tử này không phải lúc nào cũng được sản xuất hoàn hảo. Có nhiều tổn thương trong việc tổng hợp chất đạm, tạo ra chất đạm bất thường mà khi tích tụ với nhau sẽ gây hư hao cho tế bào, mô và các bộ phận. Theo thuyết này, khi ta về già thì cơ thể dễ phạm các lỗi lầm kể trên, đưa đến sự già.
Trong quá trình biến hóa của từng tế bào, có sự tích lũy các chất phế thải. Sự tích lũy này có thể xem như một phần của tiến trình lão hóa. Về phía các tế bào không có khả năng phân thân như tế bào cơ tim, thận và não, có một sự tích lũy dần dần của nhiều chất liệu mà các khoa học gia có thể nhận ra dưới kính hiển vi nhờ một phương pháp nhuộm màu đặc biệt. Một trong những chất đó là "lipofuscin", một chất mềm biểu hiện tình trạng "hao mòn tả tơi" của mô bào về già. Khoa học chưa tìm được nguồn gốc và ảnh hưởng của lipofuscin, mà chỉ biết rằng nó tích lũy trong não bộ người già và có thể loại khỏi cơ thể bằng vài dược phẩm. Người ta cũng đang nghiên cứu coi sự loại trừ này có lợi hoặc có hại cho cơ thể.
Trong tế bào và mô lành mạnh luôn luôn có một sự luân chuyển các thành phần hệ trọng như: diệu tố, kích thích tố, và hóa chất dẫn truyền tín hiệu thần kinh. Trong mỗi quá trình luân chuyển thường có khả năng xảy ra những sai lầm. Nếu những sai lầm đó tích lũy tới một mức độ cao thì tế bào hoặc mô trở thành bất khả dụng và có thể chết. Ví dụ nếu một hóa chất ở tế bào não bộ bị suy thoái thì dù cho những tế bào đó còn sống nhưng não bộ cũng mất chức năng điều khiển các bộ phận trong cơ thể. Nếu những tế bào khiếm khuyết sinh sôi nảy nở thì dù cho chúng không nằm trong những cơ quan điều khiển cơ thể, toàn bộ cơ thể cũng có thể bị hủy hoại dẫn đến tử vong, như trường hợp các bệnh ung thư.
Tích trữ những đột biến
Thuyết này liên quan tới các tế bào thân (somatic cells) là loại tế bào luôn luôn sinh sản và hủy diệt. Gen trong tế bào bị ảnh hưởng của các tác nhân nguy hại như tia phóng xạ, hóa chất độc, thay đổi cấu tạo, khiến tế bào hư hao, chức năng lệch lạc, cơ thể kém hoạt động. Sự đột biến có thể truyền sang thế hệ kế tiếp của tế bào.
Hội chứng già trước tuổi
Nhóm nghiên cứu phát hiện ra 18 trong số 20 bệnh nhân già trước tuổi đều bị đột biến ở gen lamin A, thuộc nhiễm sắc thể số một. Tại đó, trật tự của hai đơn vị DNA cơ bản là guanine và adenine bị đổi chỗ cho nhau. Tiến sĩ Maria Eriksson thuộc nhóm nghiên cứu nói: "Ban đầu, chúng tôi không thể tin được kết quả này, làm sao một đột biến nhỏ như thế lại dẫn đến hậu quả khủng khiếp nhường ấy". Bà cho biết lamin A, hay còn gọi là LMNA còn liên quan đến sáu căn bệnh khác.
Căn bệnh lão hóa ở trẻ em, hay còn gọi là hội chứng già trước tuổi Hutchingson-Gilford, lần đầu tiên được phát hiện vào năm 1886. Bệnh nhân không phát hiện vào lúc mới sinh mà phải 18 tháng sau đó mới có các triệu chứng của tuổi già, như bị lão hóa, còi cọc, da nhăn nheo, mặt nhỏ, quai hàm to gần bằng đầu, xương trở nên giòn, bị hói vào lúc 4 tuổi, cơ quan nội tạng rệu rã và thường tử vong ở tuổi 13 vì những bệnh của người già như bệnh tim, đột quỵ. Chiều cao của trẻ không quá 1m và chỉ cân nặng khoảng 13-15 cân. Tuy nhiên, trẻ mắc căn bệnh này thường có trí thông minh trên mức bình thường. Ví dụ như trường hợp mắc bệnh của cậu bé John Tacket, 15 tuổi, bang Michigan, Mỹ. Cậu chỉ cao khoảng 1m. Tacket học lớp 9, rất giỏi môn toán và chơi trò pool chuyên nghiệp. Tuy nhiên, Tacket bị đau thắt ngực – một triệu chứng của bệnh tim chỉ xuất hiện ở người già vào khoảng 60-70 tuổi.
Trước đây, có giả thiết cho rằng bệnh này mang tính di truyền (đột biến trong tinh trùng của người cha truyền vào phôi của con). Tuy nhiên nghiên cứu mới đã cho thấy bệnh này mang tính tự phát. Trên thế giới, cứ khoảng 4-8 triệu trẻ em thì có một trường hợp bị lão hóa sớm. Chính vì thế việc nghiên cứu bệnh này rất khó vì số bệnh nhân trong một thời điểm là có hạn. Bên cạnh việc phát hiện ra tác nhân gây lão hóa ở trẻ, nghiên cứu này còn giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về quá trình phát triển tuổi già bình thường. Trong thời gian tới, các nhà khoa học sẽ tập trung tìm ra loại thuốc có khả năng lặp lại trật tự của gen lamin A.
Đột biến gen tạo nên sự trường thọ
Các nhà khoa học đã tìm thấy một đột biến gen chung trên những người sống lâu trăm tuổi. Phát hiện này có thể là chìa khóa quan trọng để tìm ra cách thức tránh được sự lão hóa. Trong nghiên cứu trên 52 cụ già Ý, đều thọ hơn trăm tuổi, các nhà nghiên cứu tại Viện Công nghệ California ở Pasadena (Mỹ) nhận thấy: 17% trong số này có chứa đột biến C150T trong DNA ty thể (loại DNA nằm ngoài nhân tế bào). Trong khi đó, chỉ có 3,4% trong số 117 người dưới tuổi 99 là chứa đột biến trên, nghĩa là chỉ bằng một phần trăm.
Theo các nhà nghiên cứu, dường như đột biến C150T đã kích thích sự tái tạo của DNA ty thể, cho phép cơ thể thay thế những tế bào già nua một cách nhanh hơn. Để kiểm tra xem đột biến trên có phải là do di truyền hay không, các nhà khoa học đã nghiên cứu mẫu tế bào da của những người thí nghiệm được thu thập hai lần cách nhau 9-19 năm. Trên một số người, cả hai mẫu đều chứa đột biến, trong khi những người khác đột biến xuất hiện sau. Điều đó chứng tỏ, đột biến này có thể di truyền, cũng có thể phát sinh trong quá trình sống.
Những giả thuyết tiến hóa
Sự lão hóa xảy ra rất khác nhau giữa các loài và cả trong cùng một loài. Nhìn theo góc độ tiến hóa thì loài nào càng ít thiên địch càng sống lâu. Lý do là sự đóng góp của từng cá thể vào sự tiến hóa của loài chỉ quan trọng cho đến khi cá thể đó hoàn tất quá trình sinh sản, truyền lại vốn di truyền cho thế hệ kế tiếp. Tất cả các đột biến gây chết trước khi một cá thể có thể sinh sản đều bị chọn lọc tự nhiên loại bỏ nhanh chóng, nhưng các đột biến gây chết ở tuổi sau sinh sản thì không bị chọn lọc. Càng ít thiên địch, độ tuổi sinh sản càng được kéo dài, chọc lọc tự nhiên càng có cơ hội loại bỏ những đột biến gây bất lợi ở độ tuổi cao. Ví dụ, chuột và dơi rất giống nhau, cùng kích thước, nhưng dơi sống 30 năm, chuột sống chỉ 2-3 năm. Chim thường sống lâu, chim biển là sống lâu hơn cả.
Điều hòa gene
Lão hóa còn do điều hòa biểu hiện gene. Có một số gene được cho là có vai trò quan trọng trong quá trình lão hóa. Nghiên cứu ở nấm men (Saccharomyces cerevisiae, ruồi dấm (Drosophila melanogaster) và giun Caenorhabditis elegans cho thấy có ít nhất hai con đường lão hóa liên quan đến gene Sir2 và nhóm gene chống oxy hóa (như gene mã hóa cho superoxide dismutase ở nấm men).
Lão hóa tế bào
Lão hóa tế bào là hiện tượng tế bào không còn khả năng phân chia. Tuy nhiên, không phải ở tế bào nào cũng có hiện tượng lão hóa. Sinh vật đơn bào phân chia bằng trực phân, nguyên phân không có hiện tượng này. Ở một số loài như bọt biển, san hô và tôm hùm cũng không có lão hóa tế bào (tuy nhiên chúng có thiên địch và bệnh tật, nên vẫn chết, tôm hùm sẽ lớn mãi nếu không có gì "trở ngại", con lớn kỉ lục cũng cỡ 20 kg). Ở các sinh vật mà tế bào lão hóa, những tế bào này sẽ phân chia đến giai đoạn "hậu-nguyên phân" (post-mitosis), khi đó chúng mất khả năng phân chia. T
Vấn đề còn đang trong giai đoạn nghiên cứu. Tuy nhiên, quan niệm được chấp nhận rộng rãi là sự lão hóa của tế bào có vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn sự phát triển của ung thư. Khi tế bào sinh dưỡng nguyên phân liên tục sẽ có sai sót trong quá trình sao chép DNA, sai sót này tích tụ qua nhiều lần nguyên phân sẽ có nguy cơ biến tế bào thành tế bào ung thư nếu nó không bị lão hóa, ngừng phân chia và cuối cùng là chết đi. Gần đây, telomere (đầu mút của nhiễm sắc thể) được cho là giữ vai trò trong việc giới hạn số lần phân chia của tế bào.
Tác dụng của hóa chất
Lão hóa có thể được gây ra do các tổn thương hóa học. Các đại phân tử sinh học như protein cấu trúc hay DNA có thể bị tổn thương do các tác nhân hóa học như oxy (còn gọi là oxy hóa), đường và căng thẳng gây ra sự lão hóa. Các tổn thương có thể có là phá vỡ mạch đa phân, tạo liên kết chéo giữa các polymer sinh học, hay gắn các gốc hóa học lạ vào phân tử sinh học. Được nói đến nhiều nhất là tác hại của các gốc tự do.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh học tế bào Thể loại:Sinh lý học động vật Thể loại:Sinh học phát triển Thể loại:Lão hóa
Helen Walsh
Helen Walsh sinh năm 1977 là nhà văn người Anh.
Tiểu sử
Cô sinh tại Warrington gần Liverpool. Khi lên 16 tuổi, cô di chuyển sang cư ngụ ở Barcelona, Tây Ban Nha nhưng khi ngoài 20 tuổi, cô đã trở lại Anh.
Tác phẩm
Cho tới nay cô đã viết 3 tiểu thuyết: Brass (2005), Once Upon a Time in England (2008), và Go to Sleep (2011), tất cả đều do nhà xuất bản Canongate xuất bản. Tiểu thuyết đầu tay của cô, Brass, được xuất bản năm 2004 và đoạt Giải Betty Trask. Quyển tiểu thuyết thứ nhì, Once Upon a Time In England, xuất bản năm 2008 đã đoạt Giải Somerset Maugham năm 2009 và lọt vào danh sách vòng trong của Giải Portico năm 2008. Quyển tiểu thuyết thứ ba, Go to Sleep sẽ được xuất bản trong năm 2011.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1977 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nhà văn Anh Thể loại:Văn học Anh Thể loại:Nữ nhà văn Thể loại:Tiểu thuyết gia Anh
Micrathena shealsi
Micrathena shealsi là một loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Micrathena. Micrathena shealsi được Arthur Merton Chickering miêu tả năm 1960.
Tham khảo
Thể loại:Micrathena
Stenocereus fricii
Stenocereus fricii là một loài thực vật có hoa trong họ Cactaceae. Loài này được Sánchez-Mej. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1973.
Pleocaulus sessilis
Pleocaulus sessilis là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được (Nees) Bremek. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1944.
Tiszaújváros
Tiszaújváros là một thành phố thuộc hạt Borsod-Abaúj-Zemplén, Hungary. Thành phố này có diện tích 46,04 km², dân số năm 2010 là 16582 người, mật độ 360 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Khu dân cư ở hạt Borsod-Abaúj-Zemplén Thể loại:Thành phố của Hungary Thể loại:Thành phố quy hoạch xã hội chủ nghĩa
Anthicoxenus
Anthicoxenus là một chi bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Chi này được miêu tả khoa học năm 1860 bởi Fairmaire & Germain.
Các loài
Các loài trong chi này gồm:
Tham khảo
Thể loại:Derideini
Agrypnus morosus
Agrypnus morosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1895.
Tham khảo
Thể loại:Agrypnus
Fusus muricinus
Fusus muricinus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.
Tham khảo
muricinus
Chitrathagundu, Kudligi
Chitrathagundu là một làng thuộc tehsil Kudligi, huyện Bellary, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Làng ở huyện Bellary
Hydata sordida
Hydata sordida là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hydata
Pulcheria catomelas
Pulcheria catomelas là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pulcheria
Chrysorabdia disjuncta
Chrysorabdia disjuncta là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chrysorabdia
Octarrhena elmeri
Octarrhena elmeri là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Ames) Ames mô tả khoa học đầu tiên năm 1915.
Liên kết ngoài
Thể loại:Octarrhena Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1915
Annigeri
Annigeri là một thị xã của quận Dharwad thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.
Địa lý
Annigeri có vị trí Nó có độ cao trung bình là 624 mét (2047 feet).
Tham khảo
Thể loại:Thị trấn thuộc huyện Dharwad
Xã Paradise, Quận Crawford, Iowa
Xã Paradise (Paradise Township) là một xã thuộc quận Crawford, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 252 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Iowa Thể loại:Quận Crawford, Iowa
Glorinha
Glorinha là một đô thị thuộc bang Rio Grande do Sul, Brasil. Đô thị này có diện tích 323,641 km², dân số năm 2007 là 6908 người, mật độ 21,34 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Rio Grande do Sul
Nam Hải (phường)
Nam Hải là một phường thuộc quận Hải An, thành phố Hải Phòng, Việt Nam.
Phường Nam Hải có diện tích 5,82 km², dân số năm 2002 là 7533 người, mật độ dân số đạt 1294 người/km². Đây là địa phương có dự án Đường cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng đi qua.
Estropipate
Estropipate, còn được gọi là piperazine estrone sulfate và được bán dưới tên thương hiệu Harmogen, Improvera, Ogen, Ortho-Est, và Sulestrex số những người khác, là một estrogen thuốc được sử dụng chủ yếu trong liệu pháp hormon mãn kinh trong điều trị mãn kinh triệu chứng. Nó là một loại muối của estrone sulfat và piperazine, và được chuyển hóa thành estrone và estradiol trong cơ thể. Nó được dùng bằng đường uống.
Sử dụng trong y tế
Estropipate được sử dụng để: <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true">[  <span title="This claim needs additional references to reliable sources. (March 2018)">cần thêm trích dẫn  ]
Các hình thức có sẵn
Estropipate có sẵn ở dạng viên nén uống 0,75, 1,5, 3 và 6 mg.
Dược lực học
Estropipate là một tiền chất của estrone và estradiol. Do đó, nó là một estrogen, hoặc một chất chủ vận của các thụ thể estrogen.
Estropipate đã được tìm thấy hoạt động như một chất ức chế SLCO1B1 (OATP1B1) (IC50 = 70  nM).
Dược động học
Estropipate bị thủy phân thành estrone trong cơ thể. Estrone sau đó có thể được chuyển thành estradiol bởi 17β-hydroxapseoid dehydrogenase.
Lịch sử
Estropipate đã được giới thiệu dùng trong y tế bởi Abbott vào năm 1968. Nó được FDA tại Hoa Kỳ vào năm 1991.
Tên gốc
Estropipate là tên gốc của thuốc và thuốc INN, USAN và BAN.
Khả dụng
Estropipate dường như chỉ có sẵn ở Hoa Kỳ. Trong quá khứ, estropipate cũng đã được bán ở Canada, Vương quốc Anh, Ireland, Thụy Sĩ, Úc, Nam Phi, México và Indonesia.
Tham khảo
Thể loại:Muối (hóa học) Thể loại:Keton
Lêkima
Lêkima hay trứng gà (từ tên khoa học: Pouteria lucuma) là một loại cây ăn quả có nguồn gốc từ vùng núi Andes ở Nam Mỹ. Sở dĩ Lêkima được gọi là quả trứng gà vì khi chín quả có màu sắc và hương vị giống lòng đỏ trứng gà khi đã luộc chín. Tên gọi quả trứng gà tương tự cách gọi bằng tiếng Anh: eggfruit, tuy nhiên trên thực tế từ eggfruit trong tiếng Anh dùng để chỉ chung các loại quả thuộc chi Pouteria, còn loài P. lucuma (quả lêkima hay quả trứng gà của Việt Nam) thì được gọi là lucuma. Trái lêkima khi ăn vào có vị bùi bùi như lòng đỏ trứng gà ngọt, từ từ sẽ cảm thấy đắng khi ăn quá lâu. Điều đặc biệt hơn nữa loại quả này không bao giờ có sâu.
Giá trị dinh dưỡng
Có hàm lượng cao vitamin B3, beta-caroten, sắt và chất xơ, tăng hồng cầu. giảm cholesterol và triglyceride, tăng lực tốt,v.v... là những thành phần chống oxy hóa cực mạnh cho da và cần thiết cho hoạt động của cơ thể. Lê ki ma còn giúp tăng tỷ lệ hồng cầu trong máu, kích thích hoạt động của hệ thần kinh, chống trầm cảm, giảm cholesterol và triglyceride trong máu, ngăn ngừa các bệnh tim mạch và béo phì, hạn chế các cơn nhồi máu cơ tim, tăng hiệu quả của hệ miễn nhiễm và tăng lực rất tốt. Nó được dùng để làm sinh tố chung với quả bơ và làm kem.
Văn thơ về hoa Lêkima
Mùa hoa Lêkima nở Ở quê ta miền Đất đỏ Sông núi đất nước ơn người anh hùng Đã chết cho mùa hoa Lêkima nở Ở quê ta miền Đất đỏ Sông núi đất nước ơn người anh hùng Đã chết cho đời sau.
Liên kết ngoài
Thể loại:Từ gốc Pháp Thể loại:Pouteria Thể loại:Quả Thể loại:Ẩm thực Peru
Apollo 12
Apollo 12 là chuyến bay có người lái thứ sáu trong chương trình Apollo của Hoa Kỳ và là chuyến bay thứ hai đổ bộ lên Mặt trăng (một chuyến bay loại H). Nó đã được phóng ngày 14 tháng 11 năm 1969 từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Florida, bốn tháng sau khi Apollo 11. Chỉ huy chuyến bay là Charles "Pete" Conrad và phi công mô đun mặt trăng là Alan L. Bean thực hiện chỉ hơn một ngày và bảy giờ hoạt động bề mặt mặt trăng trong khi lệnh đun Pilot Richard F. Gordon vẫn trong quỹ đạo Mặt trăng. Đích đến của chuyến bay nằm ở phần đông nam của Đại Dương Bão.
Sickert, Haut-Rhin
Sickert là một xã ở tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est ở đông bắc Pháp. Xã này có diện tích 5,12 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 334người. Khu vực này có độ cao 425 mét trên mực nước biển.
Apollo 12
Liên kết ngoài
Thể loại:Hoa Kỳ năm 1969 Thể loại:Nhiệm vụ chương trình Apollo Thể loại:Tàu không gian Mặt Trăng
Sickert, Haut-Rhin
Tham khảo
Thể loại:Xã của Haut-Rhin
Vasco Coelho
Vasco Reis Peixe Sanona Coelho (sinh ngày 5 tháng 5 năm 1994) là một cầu thủ bóng đá người Bồ Đào Nha thi đấu cho Real S.C., ở vị trí hậu vệ.
Sự nghiệp bóng đá
Vào ngày 29 tháng 7 năm 2017, Coelho có màn ra mắt cho Real trong trận đấu tại Cúp Liên đoàn bóng đá Bồ Đào Nha 2017–18 trước Belenenses.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1994 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha Thể loại:Hậu vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Bồ Đào Nha Thể loại:Cầu thủ bóng đá Real S.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ả Rập Xê Út Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha ở nước ngoài
Thomas Linley trẻ
phải|nhỏ|Thomas Linley, vẽ bởi [[Thomas Gainsborough, năm 1771]] Thomas (Tom) Linley trẻ (7 tháng 5 năm 1756-5 tháng 8 năm 1778) là con cả của nhà soạn nhạc Thomas Linley già và Mary Johnson. Ông là một trong những nhà soạn nhạc và người biểu diễn sớm phát triển tài năng nhất ở Anh. Ông được biết đến với biệt danh Mozart của Anh.
Cuộc đời
Tài năng của Thomas Linley trẻ đã được phát hiện từ khi ông là một đứa trẻ. Ông chơi một bản concerto tại một buổi hòa nhạc ở Bristol vào ngày 29 tháng 7 năm 1763. Từ năm 1763 đến năm 1768, ông đi học William Boyce. Vào năm 1767, ông xuất hiện cùng người chị Elizabeth Ann Linley trong một buổi biểu diễn Sự giúp đỡ thần kỳ tại Covent Garden Opera House. Trong buổi biểu diễn đó, hai chị em nhà Linley hát, nhảy điệu thủy thủ và chơi violin. Trong các năm 1768-1771, Linley trẻ đến Ý để học chơi violin với Pietro Nardini ở Florence. Tại đó, Linley gặp nhà soạn nhạc vĩ đại Wolfgang Amadeus Mozart vào tháng 4 năm 1770 cũng như Charles Burney vào tháng 9 cùng năm. Khi nói về Linley, Burney đã thốt lên rằng "Tomasino", như cái cách mà anh ấy gọi mình, cùng với Mozart nhỏ bé, người được cho là đi khắp nước Ý, là những thiên tài triển vọng nhất của thời đại này Cả Linley và Mozart đều 14 khi gặp nhau. Và khi gặp nhau, họ đều trở thành những người bạn tốt của nhau.
Sau chuyến đi đến Ý, Linley trở về Anh và thực hiện một buổi biểu diễn dưới sự chỉ huy dàn nhạc của cha mình ở Bath. Đồng thời, Linley trẻ còn biểu diễn các bản oratorio tại Nhà hát Hoàng gia, Ngõ Drury. Tại chính nhà hát này, ông trở thành người đứng đầu từ năm 1773 đến năm 1778.
Linley trẻ đã chết đuối trong một vụ tai nạn ở tuổi 22, khi ở Cung điện Grimsthorpe cùng với người chị Mary Linley. Ông được chôn cất tại Nhà thờ Xứ đạo Edenham. Sự ra đi quá sớm của Linley đã được nhìn nhận như một bi kịch đối với nền âm nhạc Anh. Sau đó, Mozart có nói với người bạn Michael Kelly rằng "Linley là một thiên tài thực sự". Mozart còn nói rằng "khi anh ấy còn sống, anh ấy là một trong những sự trang hoàng lớn nhất của thế giới âm nhạc".
Tác phẩm
Một số lượng các tác phẩm của Linley trẻ đã bị mất, trong đó có các tác phẩm bị mất trong vụ cháy Ngõ Drury vào năm 1809. Những tác phẩm còn tồn tại cho thấy rằng sự phối hợp bậc thầy hài hòa của ông giữa giai điệu, đối âm và hình tượng âm nhạc. Linley trẻ đã sáng tác các bản concerto và sonata cho violin cũng như các bản hợp xướng. Hầu hết các tác phẩm âm nhạc của Linley đều dành tặng cho vở opera The Duenna của người cha dâu Richard Brinsley Sheridan. Thêm vào đó, các tác phẩm còn tồn tại của Linley gồm Hãy để Chúa thức tỉnh (1773), một tác phẩm được sáng tác dành cho Lễ hội Ba giọng ca cùng năm đó ; Đoản ca có lời, được sáng tác vào năm 1776, lời được sáng tác bởi người bạn của Linley, Bathonian French Laurence; bản thanh xướng nhạc được đặt tiêu đề là Bài hát của Moses. Ngoài ra, ông còn tham gia vào các sáng tác của cha mình gồm cantata, madrigal, glee, elegy và bài hát. Các phẩm này được xuất bản thành 2 tập
Chú thích
Thể loại:Sinh năm 1756 Thể loại:Mất năm 1778 Thể loại:Nhà soạn nhạc Anh Thể loại:Nghệ sĩ violin Anh Thể loại:Gia đình Linley
KV20
Ngôi mộ KV20 là một ngôi mộ ở Thung lũng của các vị Vua (Ai Cập). Nó có lẽ là ngôi mộ Hoàng gia đầu tiên được xây dựng trong thung lũng. KV20 ban đầu là nơi chôn cất của Thutmosis I (người sau đó mai táng lại trong KV38) và sau đó được chuyển đi bởi con gái mình là Hatshepsut để chứa cả cô và bố cô. Ngôi mộ đã được biết đến đầu tiên tại Thung lũng các vị Vua trong năm 1799, nhưng việc khai quật ngôi mộ chỉ được thực hiện bởi Howard Carter vào năm 1903, mặc dù nó đã được viếng thăm bởi một số các nhà thám hiểm giữa năm 1799 và năm 1903. KV20 là một ngôi mộ được phân biệt từ ngôi mộ khác trong thung lũng, cả hai người cư ngụ của nó đều cho bố trí họa tiết và cấu trúc theo chiều kim đồng hồ cong không điển hình cho lắm của các hành lang.
Thăm dò và khai quật
Vị trí của KV20 được biết đến bởi một nhà thám hiểm người pháp trong năm 1799, Belzoni, người đã làm việc ở các khu vực trong Thung lũng trong năm 1817. Một nỗ lực đầu tiên để khai quật khu mộ đã được thực hiện bởi James Burton trong năm 1824, người đã dọn dẹp. Mặc dù Lepsius đã khám phá nó trong năm 1844 và 1845, nhưng không, ông chỉ cố gắng để khai quật khu vực xung quanh ngôi mộ. Cuộc khai quật thực sự đã được thực hiện bởi Carter. Ông bắt đầu giải phóng khu đất cứng như đá nằm chặn lối vào hành lang trong mùa xuân năm 1903. Cuộc khai quật được thực hiện bởi Carter, là thanh tra của Hội đồng Tối cao Khảo cổ học, nhưng đã được tài trợ bởi Theodore M. Davis, người đã xuất bản báo cáo của công việc trong năm 1906. nhỏ|Một trong hai quan tài được tìm thấy trong KV20
Vị trí và kích thước
KV20 nằm ở phía Đông của Thung lũng nằm gần phía sau của các ngôi mộ KV19, KV43, và KV60. Ngôi mộ có tổng chiều dài là 210 mét.
Xem thêm
nhỏ|Hình ảnh của KV20 - lấy từ một mô hình 3d
Tham khảo
Thể loại:Ngôi mộ ở Thung lũng các vị Vua Thể loại:Ai Cập cổ đại Thể loại:Lăng mộ Thể loại:Thung lũng các vị Vua Thể loại:Địa điểm khảo cổ ở Ai Cập Thể loại:Xác ướp
Urbano Noris
Urbano Noris là một đô thị và thành phố ở tỉnh Holguín của Cuba.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố của Cuba Thể loại:Đô thị tỉnh Holguín
Aphanistes ruficornis
Aphanistes ruficornis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aphanistes