cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
John von Neumann
Tiểu sử
Là người lớn nhất trong gia đình có ba anh em, von Neumann sinh ra với tên Neumann János Lajos (tên trong tiếng Hungary có họ đi trước tên) ở Budapest, Đế chế Áo-Hung (Osztrák-Magyar Monarchia), con của ông Neumann Miksa (Max Neumann), một luật sư làm việc trong một ngân hàng, và bà Kann Margit (Margaret Kann). Lớn lên trong một gia đình gốc Do Thái, János, thường gọi là "Jancsi", là một cậu bé thần đồng. Vào năm lên sáu tuổi, cậu bé có thể chia hai số với 8-chữ số nhẩm trong đầu và nói chuyện với cha bằng tiếng Hy Lạp cổ. Vào lúc lên tám, cậu đã biết rất nhiều về một ngành toán gọi là giải tích; lúc mười hai tuổi cậu có thể được xem là ở mức trên đại học. Cậu ta có thể nhớ chỉ bằng cách lướt nhìn qua trang sách. Cậu vào trường Fasori Gimnázium (Lutheran Gymnasium) vào năm 1911. Có nguồn cho rằng lúc 10 tuổi cậu bé mới đi học, và vào trường trung học luôn.
Tại Đại học Budapest, von Neumann được các giáo sư bồi dưỡng về môn toán, đặc biệt là GS. Fekete, người đồng tác giả của bài báo khoa học đầu tiên của von Neumann khi ông mới 18 tuổi. Ông nhận bằng Ph.D. về toán học (với các ngành phụ trong vật lý thực nghiệm và hóa học) từ Đại học Budapest vào năm 23 tuổi. Cũng trong thời gian này, ông học kỹ thuật hóa chất tại ETH Zurich ở Thụy Sĩ. Trong những năm từ 1926 đến 1930 ông là một giảng viên tư (Privatdozent) ở Berlin, Đức.
Von Neumann được mời sang Princeton, New Jersey vào năm 1930, và là một trong bốn người được chọn cho các giáo sư đầu tiên của Institute for Advanced Study, nơi ông là giáo sư toán học từ ngày thành lập viện năm 1933 cho đến khi ông mất.
Từ 1936 đến 1938, Alan Turing là khách viếng thăm tại học viện, nơi ông hoàn thành luận án tiến sĩ dưới sự hướng dẫn của Alonzo Church tại Princeton. Chuyến viếng thăm này xảy ra không lâu sau khi Turing xuất bản bài báo năm 1936 với tựa đề On Computable Numbers with an Application to the EntscheidungsproblemOn Computable Numbers with an Application to the Entscheidungsproblem (Về những số tính được với một áp dụng vào bài toán Entscheidungsproblem) liên quan đến những khái niệm của thiết kế logic của một máy giải được mọi bài toán. Von Neumann có lẽ biết đến ý tưởng của Turing nhưng không rõ là ông có sử dụng chúng vào thiết kế của máy tính IAS mười năm sau đó.
Vào năm 1937, ông trở thành công dân Mỹ. Vào năm 1938, von Neumann được trao giải thưởng Giải tưởng niệm Bôcher cho các công trình trong ngành giải tích.
Von Neumann bị ung thư xương hay ung thư tuyến tụy vào năm 1957, có lẽ là do nhiễm phóng xạ trong khi theo dõi các thử nghiệm về bom A ở Thái Bình Dương, và có lẽ là các công việc sau này về vũ khí nguyên tử tại phòng thí nghiệm Los Alamos, New Mexico. (Nhà tiên phong vật lý hạt nhân đồng nghiệp Enrico Fermi chết vì ung thư xương vào năm 1954.) Von Neumann chết chỉ trong vài tháng sau những chẩn đoán ban đầu, trong đau đớn tột cùng. Ung thư cũng lan đến não bộ của ông, cắt đi hầu hết khả năng suy nghĩ của ông, trước đây là công cụ sắc bén và được trân trọng nhất của ông. Khi ông nằm hấp hối ở Bệnh viện Walter Reed ở Washington, D.C., ông chấn động bạn bè và người quen khi yêu cầu nói chuyện với một cha Công giáo La Mã.
Von Neumann có những ý tưởng có thể làm nhiều người ngày nay cảm thấy khó chấp nhận. Ông mơ đến việc thay đổi môi trường bằng cách, chẳng hạn, rải những màu nhân tạo trên băng ở hai cực để làm tăng khả năng hấp thụ bức xạ Mặt Trời và do vậy làm tăng nhiệt độ toàn cầu. Ông cũng ủng hộ tấn công phủ đầu Liên Xô bằng vũ khí hạt nhân, tin rằng làm như vậy sẽ ngăn họ chế tạo được bom nguyên tử.
Logic
Việc tiên đề hóa (axiomatization) toán học, theo mô hình tác phẩm Elements của Euclid, đã đạt đến một mức độ rộng và chặt chẽ mới vào cuối thế kỉ 19, đặc biệt là trong số học (nhờ vào công Richard Dedekind và Giuseppe Peano) và hình học (nhờ vào công của David Hilbert). Tuy nhiên, vào đầu thế kỉ 20, lý thuyết tập hợp, một ngành toán mới phát minh bởi Georg Cantor, và được đẩy vào chỗ khủng hoảng bởi Bertrand Russell với sự khám phá ra nghịch lý nổi tiếng của ông ta (về tập hợp của các tập hợp không thuộc chính nó), đã chưa được công thức hóa. Nghịch lý Russell bao gồm quan sát rằng nếu như tập hợp x (của tập các tập hợp không phải là thành viên của chính nó) là một thành viên của chính nó, thì nó phải thuộc về tập hợp các tập hợp không thuộc về chính nó, và do vậy không thể thuộc về chính nó; mặt khác, nếu như tập x không thuộc chính nó, thì nó phải thuộc tập của các tập hợp không thuộc chính nó, và do vậy nó phải thuộc về chính nó.
Vấn đề tiên đề hóa lý thuyết tập hợp đã được giải quyết một cách tiềm ẩn khoảng hai mươi năm sau (nhờ vào công của Ernst Zermelo và Abraham Frankel) bằng cách một chuỗi các nguyên lý được cho phép trong việc xây dựng tất cả các tập hợp được sử dụng thật sự trong toán học, nhưng không loại trừ một cách rõ rệt khả năng tồn tại những tập hợp thuộc về chính nó. Trong luận án tiến sĩ năm 1925, von Neumann chứng tỏ có thể loại bỏ khả năng đó trong hai cách bù trừ lẫn nhau: "tiên đề nền tảng" và khái niệm "lớp".
Tiên đề nền tảng thiết lập rằng tất cả các tập hợp đều có thể xây dựng từ dưới lên trong một các bước theo thứ tự kế tiếp nhau bằng các nguyên lý của Zermelo và Frankel, trong một cách thức rằng nếu một tập hợp thuộc về một tập khác thì tập thứ nhất cần phải đi trước tập thứ hai trong trật tự (do vậy loại trừ khả năng một tập hợp thuộc về chính nó.) Để biểu diễn rằng sự thêm vào của các tiên đề mới vào các tiên đề khác không sản sinh ra các mâu thuẫn, von Neumann giới thiệu một phương pháp biểu diễn (gọi là "phương pháp các mô hình nội tại") mà sau này trở thành những công cụ quan trọng của lý thuyết tập hợp.
Cách tiếp cận thứ hai của vấn đề dựa vào khái niệm lớp (class), và định nghĩa một tập hợp như là một lớp thuộc về các lớp khác, trong khi một "lớp nhỏ hơn" được định nghĩa như là một lớp không thuộc về lớp nào khác. Trong khi, trong cách tiếp cận của Zermelo/Frankel, những tiên đề cản trở việc xây dựng một tập hợp của các tập hợp không thuộc về chính nó, trong cách tiếp cận của von Neumann, lớp của các tập hợp không thuộc về chính nó có thể được xây dựng, nhưng nó là một "lớp nhỏ hơn" chứ không phải là một tập hợp.
Với đóng góp này của von Neumann, hệ thống các tiên đề của lý thuyết tập hợp trở thành đủ hoàn chỉnh, và câu hỏi kế tiếp là liệu là nó đã xác định hay chưa, mà không cần phải cải tiến. Một câu trả lời phủ định khá mạnh đưa ra vào tháng 9 năm 1930 tại Hội nghị toán học lịch sử tại Konigsberg, mà trong đó Kurt Gödel công bố "định lý đầu tiên về sự không toàn vẹn" nổi tiếng của ông: các hệ thống tiên đề thông thường là không hoàn toàn, theo ý nghĩa là chúng không thể chứng minh được tất cả những sự thật có thể diễn tả được trong ngôn ngữ của hệ thống đó. Kết quả này đủ mới để làm bối rối các nhà toán học của thời gian đó. Nhưng von Neumann, tham dự trong hội nghị đó, đã khẳng định tiếng tăm của ông như một người suy nghĩ ra vấn đề ngay tức khắc, và dưới một tháng sau đã có khả năng liên lạc với chính Gödel một hệ quả thú vị của định lý của ông: những hệ thống tiên đề thông thường là không có khả năng diễn tả sự nhất quán của chính chúng. Chính xác là hệ quả này đã thu hút được nhiều sự chú ý nhất, ngay cả nếu như nguyên thủy Gödel chỉ xem nó như là một điều tò mò, và có thể suy ra nó một cách độc lập (chính vì lý do này mà kết quả được gọi là "định lý Gödel thứ hai", mà không nhắc đến tên của von Neumann).
Vật lý lượng tử
Tại Hội nghị Toán học Quốc tế (International Congress of Mathematicians) năm 1900, David Hilbert trình bày danh sách nổi tiếng của ông về 23 bài toán được xem là trung tâm cho sự phát triển của toán học trong thế kỉ mới: bài toán thứ 6 trong danh sách này là "sự tiên đề hóa các lý thuyết vật lý". Trong các lý thuyết vật lý mới của thế kỉ chỉ một ngành là chưa nhận được một đối xử như vậy cho đến cuối thập niên 1930, đó là vật lý lượng tử (quantum mechanics - QM). Thật ra, chính QM nhận thấy rằng, vào thời gian đó, ở trong một điều kiện khủng hoảng về căn bản cũng giống như lý thuyết tập hợp vào đầu thế kỉ, đối diện với những vấn đề có bản chất cả triết lý lẫn kỹ thuật: một mặt, sự bất định rõ ràng của nó không được thu gọn về một giải thích mang dạng có thể định trước được, như là Albert Einstein tin rằng nó phải như vậy để hoàn toàn và đầy đủ; mặt khác, vẫn tồn tại hai mô hình gần đúng độc lập nhưng tương đương nhau, một là mô hình "cơ học ma trận" của Werner Heisenberg và mô hình "cơ học sóng" của Erwin Schrödinger, thế nhưng vẫn không có một mô hình lý thuyết thống nhất thỏa mãn.
Sau khi hoàn thành việc tiên đề hóa lý thuyết tập hợp, von Neumann bắt đầu đối đầu với việc tiên đề hóa vật lý lượng tử. Vào năm 1926, ông ngay lập tức nhận ra rằng một hệ lượng tử có thể được xem như là một điểm trong không gian Hilbert, tương tự như 6N chiều không gian (N là số hạt, 3 tọa độ chung và 3 động lượng chính tắc cho mỗi hạt) không gian của các pha trong cơ học cổ điển nhưng thay vào đó bây giờ là với vô hạn chiều (tương ứng với vô hạn số các trạng thái có thể xảy ra của hệ thống): các giá trị vật lý truyền thống (v.d. vị trí và momentum) do đó có thể được biểu diễn như là các toán tử tuyến tính nào đó tác động trong các không gian này. "Vật lý học" của cơ học lượng tử do đó được thu gọn về "toán học" của các toán tử tuyến tính Hermitian trong các không gian Hilbert. Ví dụ, nguyên lý bất định nổi tiếng của Heisenberg, theo đó sự xác định vị trí của một hạt sẽ ngăn chặn sự xác định momentum của nó và ngược lại, được diễn dịch thành sự "phi giao hoán" của hai toán tử tương ứng. Mô hình toán học mới này bao gồm cả những trường hợp đặc biệt là những mô hình của cả Heisenberg và Schrödinger, và tích lũy trong cuốn sách kinh điển năm 1932 với tựa đề The Mathematical Foundations of Quantum Mechanics (Những nền tảng toán học của cơ học lượng tử). Tuy vậy, các nhà vật lý, nhìn chung, cuối cùng vẫn thích một cách tiếp cận khác với của von Neumann (được xem như là rất đẹp và thỏa mãn yêu cầu bởi các nhà toán học). Cách tiếp cận đó được đưa ra vào năm 1930 bởi Paul Dirac và dựa vào một kiểu hàm số lạ (gọi là "delta của Dirac") vốn bị chỉ trích gay gắt bởi von Neumann.
Trong bất kì trường hợp nào đi nữa, cách xử lý trừu tượng của von Neumann cũng cho phép ông đương đầu với vấn đề hết sức căn bản của xác định và bất định. Trong cuốn sách của mình ông biểu diễn một định lý mà theo đó vật lý lượng tử không thể được bắt nguồn bằng những xấp xỉ thống kê từ một lý thuyết xác định thuộc kiểu được sử dụng trong cơ học cổ điển. Cách biểu diễn này chứa đựng một lỗi về khái niệm, nhưng nó đã giúp mở ra một hướng nghiên cứu mà, thông qua công trình của John Stuart Bell vào 1964 về Định lý Bell và những thí nghiệm của Alain Aspect vào năm 1982, cuối cùng cho thấy rằng vật lý lượng tử thật sự cần một "khái niệm thực tế" (notion of reality) khác hẳn với của vật lý cổ điển.
Trong một công trình đi kèm vào năm 1936, von Neumann chứng minh (cùng với Garrett Birkhoff) rằng vật lý lượng tử cũng cần một loại logic khác hẳn với thứ logic cổ điển. Chẳng hạn, ánh sáng (hạt photon) không thể đi qua hai bộ lọc tiếp nối nhau được phân cực vuông góc lẫn nhau (v.d. một theo phương ngang và một theo phương đứng), và do vậy, a fortiori (hơn thế nữa), nó không thể xuyên qua một bộ lọc thứ ba được phân cực chéo thêm vào hai bộ lọc kia, dù là đặt trước hay đặt sau chúng. Nhưng nếu như bộ lọc thứ ba này được thêm vào ở vị trí "chính giữa" hai cái kia, thì các photon sẽ thật sự đi xuyên qua. Và sự kiện thực nghiệm này được diễn dịch thành logic như là "tính phi giao hoán" của phép giao. Nó cũng cho thấy rằng những luật phân phối của logic cổ điển, và, là không còn đúng được nữa cho lý thuyết vật lý lượng tử. Lý do cho việc này là vì một phép giao lượng tử, không giống như trường hợp phép giao cổ điển, có thể là đúng khi cả hai mệnh đề trong phép giao đều sai và điều này, chính nó, là vì trong vật lý lượng tử thường xuyên xảy ra một cặp khả năng (pair of alternatives) là xác định về ngữ nghĩa, trong khi mỗi thành phần là bất định. Tính chất này có thể được minh họa bởi một ví dụ đơn giản. Giả sử chúng ta đang xem xét các hạt (chẳng hạn như electron) với spin (momentum góc) không phải là các số nguyên mà chỉ có hai giá trị xảy ra: dương hay âm. Sau đó, một nguyên lý bất định thiết lập rằng spin, tương đối với hai trục khác nhau (v.d. x và y) cho kết quả là một cặp các giá trị không tương thích nhau. Giả sử rằng trạng thái ɸ của một electron nào đó kiểm chứng mệnh đề "spin của electron x có giá trị dương". Dựa vào quy luật bất định, giá trị của spin theo trục y sẽ hoàn toàn bất định cho ɸ. Do đó, ɸ không thể kiểm chứng cả mệnh đề "spin theo trục y dương" hay là mệnh đề "spin theo trục y âm." Dù thế nào đi nữa, giao của hai mệnh đề "spin theo trục y là dương hay spin theo trục y là âm" phải đúng cho ɸ. Trong trường hợp phân phối, do đó là có thể có tình huống mà trong đó , trong khi.
Kinh tế
Đóng góp đáng kể đầu tiên của ông là định lý minimax vào năm 1928. Định lý này thiết lập rằng trong những trò chơi tổng bằng không vơí thông tin đầy đủ (nghĩa là, trong đó, những người chơi biết trước chiến thuật của đối phương cũng như hệ quả của chúng) có tồn tại một chiến thuật cho phép cả hai người chơi tối thiểu hóa (minimize) giá trị tổn thất cực đại (maximum losses) của họ (do vậy có tên là minimax). Đặc biệt là, khi xem xét tất cả mọi chiến lược, một người chơi phải xét tất cả các đối phó có thể của đối phương và giá trị tổn thất cực đại có thể xảy ra. Người chơi sau đó chơi theo chiến thuật với kết quả làm tối thiểu hóa tổn thất cực đại này. Một chiến thuật như vậy, làm tối thiểu tổn thất cực đại, được gọi là tối ưu cho cả hai người chơi trong trường hợp minimax của họ là bằng nhau (theo giá trị tuyệt đối) và ngược dấu nhau. Nếu như giá trị chung là zero, trò chơi trở nên vô nghĩa.
Von Neumann dần dần cải tiến và mở rộng định lý minimax để bao gồm cả những trò chơi có thông tin không hoàn toàn và những trò chơi có nhiều hơn hai người chơi. Công trình này được dồn lại trong cuốn sáck kinh điển năm 1944 với tựa đề The Theory of Games and Economic Behavior (Lý thuyết trò chơi và các cư xử kinh tế), cùng viết với Oskar Morgenstern.
Von Neumann (và Morgenstern trong cuốn sách của họ năm 1944) là người đầu tiên sử dụng một phương pháp chứng minh, sử dụng trong lý thuyết trò chơi, biết đến như là đệ quy ngược.
Vũ khí
Vào năm 1937 von Neumann, sau khi nhận được quyền công dân Mỹ, bắt đầu nghiên cứu về những vấn đề trong toán ứng dụng. Ông nhanh chóng trở thành một trong những chuyên gia hành đầu trong ngành chất nổ, và đã cố vấn rất nhiều cho quân đội, chủ yếu là Hải quân Hoa Kỳ (có thể là ông thích giao du với các đô đốc hơn là các tướng lĩnh vì nhóm thứ nhất thích uống rượu trong khi nhóm thứ hai chỉ thích cà phê).
Một kết quả chú ý trong ngành chất nổ là khám phá của các loại bom cực lớn có sức công phá nhiều hơn nếu chúng được nổ trước khi chạm đất bởi vì những lực phát sinh thêm do các sóng của vụ nổ (báo chí nói đơn giản hơn là von Neumann tìm ra rằng nên tránh mục tiêu hơn là đâm vào đó). Áp dụng nổi tiếng (hay tai tiếng) nhất của khám phá xảy ra vào ngày 6 và 9 tháng 8 năm 1945, khi hai quả bom nguyên tử phát nổ trên không trung của Hiroshima và Nagasaki, tại một độ cao được tính toán chính xác bởi chính von Neumann để chúng gây ra nhiều thiệt hại nhất.
Von Neumann đã được đưa vào Dự án Manhattan để giúp cho việc thiết kế kính nổ (explosive lense) cần để nén lõi plutonium của thiết bị trong thử nghiệm Trinity và vũ khí "Fat Man" thả xuống Nagasaki.
Từ một quan điểm chính trị, von Neumann là một thành viên của một ủy ban chọn ra các địa điểm có thể là "mục tiêu". Lựa chọn đầu tiên của von Neumann là thành phố Kyoto, bị loại bỏ bởi Bộ trưởng Chiến tranh Henry Stimson.
Sau chiến tranh, Robert Oppenheimer đã đưa ra nhận xét nổi tiếng rằng các nhà vật lý đã có "tội lỗi" do kết quả của việc phát triển những quả bom nguyên tử đầu tiên. Von Neumann trả lời hơi diễu cợt rằng "đôi khi một người thú tội để kể công cho mình." Trong trường hợp nào đi nữa, ông tiếp tục không lay chuyển trong công trình này và cuối cùng, cùng với Edward Teller, là một người duy trì các đề án kế tiếp về việc chế tạo bom hydrogen. Von Neumann đã hợp tác với điệp viên Klaus Fuchs về việc phát triển bom hydrogen, và hai người nộp bằng sáng chế bí mật Improvement in Methods and Means for Utilizing Nuclear Energy (Cải tiến các phương pháp và phương tiện sử dụng năng lượng hạt nhân) vào năm 1946, đưa ra một cách sử dụng vụ nổ bom phân hạt để nén nhiên liệu nhiệt hạch trước khi cố gắng khai hỏa một phản ứng nhiệt hạch. (Herken, pp. 171, 374). Mặc dù đây không phải là lời giải cho thiết kế thành công của bom hydrogen - thiết kế Teller-Ulam - sau này được đánh giá là một bước đi đúng hướng, mặc dù nó không được theo ngay lúc đó.
Các việc làm của von Neumann về bom hydrogen cũng nằm trong lãnh vực máy tính, khi ông và Stanislaw Ulam phát triển các chương trình mô phỏng trên máy tính về một loại máy tính mới của von Neumann cần thiết cho các tính toán thủy động lực học. Trong thời này ông đóng góp vào sự phát triển của phương pháp Monte Carlo, cho phép các bài toán rất phức tạp có thể xấp xỉ thông qua việc sử dụng số ngẫu nhiên. Bởi vì sử dụng danh sách của các số "thực sự" ngẫu nhiên là hết sức chậm trên máy ENIAC, von Neumann phát triển một dạng thô của việc tạo ra các số ngẫu nhiên giả (pseudorandom number), sử dụng phương pháp bình phương giữa. Mặc dù phương pháp này đã bị phê phán sau này là quá thô, von Neumann nhận thức được điều đó vào thời gian đó: ông dùng bởi vì nó nhanh hơn (theo thời gian tính toán) các phương pháp khác mà ông có vào thời điểm đó, và cũng để ý rằng khi phương pháp này cho ra sai số quá lớn, nó rất dễ nhận thấy, không như các phương pháp khác có thể không đúng một cách tinh vi.
Vào năm 1952, quả bom hydrogen đầu tiên, Ivy Mike, được khai hỏa ở Eniwetok Atoll.
Khoa học máy tính
Tên của von Neumann được dùng trong kiến trúc von Neumann được dùng trong hầu hết các loại máy tính, bởi vì các tác phẩm của ông về khái niệm này; mặc dù nhiều người cảm thấy cách đặt tên này đã bỏ qua các đóng góp của J. Presper Eckert và John William Mauchly cũng làm việc với các khái niệm đó trong công trình về máy ENIAC. Hầu hết các máy tính tại nhà, microcomputer, minicomputer và máy tính mainframe đều là máy tính von Neumann. Ông cũng là người sáng lập ra ngành cellular automata mà không cần dùng đến máy tính, xây dựng những ví dụ đầu tiên của automata có khả năng tự nhân đôi chỉ bằng bút chì và giấy vẽ. Khái niệm về một máy xây dựng tổng quát được trích ra từ cuốn Theory of Self Reproducing Automata (Lý thuyết Automata tự sinh sản) xuất bản sau khi ông qua đời. Thuật ngữ "máy von Neumann" cũng được dùng để chỉ về những loại máy móc có thể tự nhân đôi. Von Neumann chứng minh rằng cách hiệu quả nhất cho các vụ khai mỏ cực lớn như khai mỏ toàn bộ Mặt Trăng hay vanh đai tiểu hành tinh (asteroid belt) có thể đạt được bằng các máy móc tự nhân đôi được, để dựa vào sự phát triển theo hàm mũ của những cơ chế như vậy.
Thêm vào các công trình về kiến trúc máy tính, ông được cho là có ít nhất một đóng góp trong việc nghiên cứu thuật toán. Donald Knuth, vào năm 1945, đã dùng von Neumann như là người phát minh ra thuật toán được nhiều người biết đến của Knuth: thuật toán sắp xếp trộn (merge sort), trong đó hai nửa của một mảng được sắp xếp một cách đệ quy rồi trộn lại với nhau.
Ông cũng bận rộn trong việc thăm dò các bài toán trong lãnh vực thủy khí động lực diễn toán. Cùng với R. D. Richtmyer ông phát triển khái niệm độ nhớt nhân tạo, sau đó trở thành cơ sở cho việc nghiên cứu sóng chấn động. Công bằng mà nói, chúng ta có thể sẽ không biết nhiều về vật lý thiên văn, và đã không phát triển được các loại động cơ phản lực và tên lửa, nếu không có công trình đó. Vấn đề được giải quyết khi máy tính cố gắng giải các bài toán thủy khí động lực học, các chương trình đặt quá nhiều điểm lưới tại những điểm mà sóng chấn động là không liên tục. Khái niệm "độ nhớt nhân tạo" là một kĩ thuật tính toán nhằm làm trơn phần nào sự truyền chấn động mà không vi phạm nhiều về mặt cơ sở vật lý.
Các khả năng được nhận định
John von Neumann có khả năng giải quyết cũng một lúc trong đầu nhiều vấn đề phức tạp. Eugene Wigne viết rằng, một khi Neumann làm việc, "người có một khả năng làm việc hoàn hảo như một bánh răng trong động cơ mà độ chính xác đến từng inch". Israel Halperin cũng nói rằng:"đuổi kịp với anh ấy hầu như là chuyện không tưởng. Như người đi chiếc xe 3 bánh đang đuổi một chiếc xe hơi". Edward Teller "Neumann có thể dễ dàng thể hiện mình trội hơn bất cứ người nào mà anh ấy gặp. Tôi có lẽ chẳng bao giờ sánh với Neumann được". Và Teller bonus "Neumann có thể duy trì một cuộc trò chuyện với đứa con trai 3 tuổi của tôi như 2 người bạn đang trò chuyện với nhau, và tôi tự hỏi rằng liệu có phải anh ấy dùng cùng quy tắc ấy để nói chuyện với những người còn lại?. Hầu như mọi người trốn tránh hành đông suy nghĩ nếu có thể, một số người nghiện suy nghĩ, nhưng Neumann thực sự thích thú với việc suy nghĩ"
Lothar Wolfgang Nordheim tả John von Neumann là người có khả năng suy nghĩ nhanh nhất mà ông ấy từng gặp và Jacob Bronowski "Anh ấy là người thông thái nhất mà tôi biết. Là một thiên tài". George Pólya, giảng viên tại ETH Zürich khi von Neumann tham dự với tư cách là một sinh viên, nói rằng "Johnny là một học sinh duy nhất tôi phải dè chừng. Nếu trong giờ họ có bất kỳ vấn đề nào mà tôi không giải được, hoặc chưa được giải quyết, thì như một điều bình thường rằng tại cuối buổi học tôi sẽ gặp được Johnny đến bên cùng với tờ giấy nháp, vài dòng chữ nguệch ngoạc và vấn đề được giải quyết một cách trọn vẹn"
Chính trị và các vấn đề xã hội
Von Neumann đã trải qua một sự nghiệp hàn lâm nhanh như chớp tương tự như vận tốc của trí tuệ của ông, ở tuổi 29 đạt được một trong năm vị trí giáo sư tại viện Institute for Advanced Study vừa thành lập tại Đại học Princeton (một vị trí khác là của Albert Einstein). Ông do vậy dường như có tham vọng vươn ra các ngành khoa học khác để thỏa mãn cá tính tham vọng của mình, và hợp tác với rất nhiều tập đoàn công nghiệp quân sự của Mỹ. Ông là cố vấn thường xuyên của CIA, Quân đội Hoa Kỳ, RAND Corporation, Standard Oil, IBM và nhiều công ty khác.
Như là Chủ tịch của "Ủy ban Tên lửa von Neumann" đầu tiên, và như là một thành viên của Commission for Atomic Energy sau này, bắt đầu từ 1953 cho đến cái chết của ông vào 1957, ông là khoa học gia với nhiều uy thế chính trị nhất ở Mỹ. Thông qua ủy ban của ông, ông phát triển nhiều tình huống khác nhau của việc chạy đua vũ trang hạt nhân, sự phát triển của các tên lửa liên lục địa và các tên lửa phóng lên từ tàu ngầm mang đầu đạn hạt nhân, và thế cân bằng chiến lược còn nhiều tranh cãi gọi là Chắc chắn Hủy diệt lẫn nhau (Mutually Assured Destruction). Có thể nói ông là bộ óc đằng sau các khía cạnh "khoa học" của Chiến tranh Lạnh đã tạo ra điều kiện trong bốn mươi năm của thế giới phương Tây.
Ông chết, bi thảm nhưng cũng trớ trêu, vì ung thư xương và ung thư tuyến tụy có thể là do nhiễm phóng xạ trong những thử nghiệm hạt nhân tiến hành tại Bikini Atoll vào năm 1946, những thử nghiệm mà các biện pháp an toàn cho quan sát viên đã được ông kiên trì bảo vệ nhiều năm trước đó. Giường hấp hối của von Neumann đặt dưới sự canh phòng cẩn mật của quân đội, và ông bị tẩm thuốc mê, để ông không vô tình tiết lộ các bí mật quân sự mà ông phải giữ kín.
Vinh danh
Giải thưởng John von Neumann của Institute for Operations Research and Management Science (INFORMS, trước đó là TIMS-ORSA) được trao năm cho cá nhân (hay đôi khi một nhóm) đã đóng góp một cách cơ bản và liên tục vào lý thuyết vận trù học (operations research) và các khoa học quản lý.
Huy chương IEEE John von Neumann được thưởng hàng năm bởi tổ chức IEEE "cho các kết quả xuất sắc đạt được trong khoa học và kỹ thuật có liên quan đến máy tính."
Von Neumann, một miệng hố trên Mặt Trăng, được đặt theo tên John von Neumann.
Hiệp hội các khoa học gia máy tính của Hungary, Neumann János Számítógéptudományi Társaság, được đặt theo tên John von Neumann.
Đọc thêm
Nguồn thứ hai:
Liên kết ngoài
Thể loại:Dự án Manhattan Neumann, John von Neumann, John von Neumann, John von Neumann, John von Thể loại:Nhà toán học thế kỷ 20 Thể loại:Quý tộc Áo Thể loại:Sinh năm 1903 Thể loại:Mất năm 1957 Thể loại:Người đoạt Huy chương Tự do Tổng thống Thể loại:Nhà lý thuyết tập hợp Thể loại:Tín hữu Công giáo La Mã Hoa Kỳ
Epiphragma elongatum
Epiphragma elongatum là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Epiphragma Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Trigonostemon detritiferus
Trigonostemon detritiferus là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được R.Milne miêu tả khoa học đầu tiên năm 1994.
Tham khảo
Thể loại:Chi Tam thụ hùng Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1994
Giếng
nhỏ|300px|Một giếng nước có thành bằng [[đá ong]] Giếng nước được tạo ra bằng phương pháp như đào, xới hoặc khoan xuống sâu để lấy, hút nước từ tầng chứa dưới đất.
Phân loại
Chủ yếu có ba loại giếng:
Sau khi gặp mạch nước ngầm, có thể dùng máy bơm điện hoặc bơm cơ khí (ví dụ như bơm nước bằng cối xay gió) để chuyển nguồn nước từ dưới lòng đất sâu lên.
Thô sơ nhất là dùng gàu múc. Động tác này có thể chuyển sang nhiều loại khác
Giếng nước có sự thay đổi về chiều sâu, lượng nước và chất lượng nước. Nước giếng thường có thành phần khoáng chất hơn so với nước mặt và có thể phải xử lý làm mềm nước bằng cách tách bỏ các khoáng chất như asen, sắt và mangan.
Nói chung: giếng là một cái hố sâu được người ta đào hoặc khoan lên, phần lớn là dùng để đựng nước
Tham khảo
Puţ de apă
Dobev
Dobev là một làng thuộc huyện Písek, vùng Jihočeský, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Písek Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Ophtalmoplon aurivillii
Ophtalmoplon aurivillii là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Trialeurodes notata
Trialeurodes notata là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.
Trialeurodes notata được Russell miêu tả khoa học đầu tiên năm 1948.
Tham khảo
Thể loại:Trialeurodes
Teucrium eremaeum
Teucrium eremaeum là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Diels miêu tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Liên kết ngoài
Thể loại:Teucrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1905
Huperzia linifolia
Huperzia linifolia là một loài thực vật có mạch trong Họ Thạch tùng. Loài này được (L.) Trevis. mô tả khoa học đầu tiên năm 1874.
Liên kết ngoài
Thể loại:Huperzia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1874
Perdita heterothecae
Perdita heterothecae là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1900.
Tham khảo
Thể loại:Perdita Thể loại:Động vật được mô tả năm 1900
Uloborus tetramaculatus
Uloborus tetramaculatus là một loài nhện trong họ Uloboridae.
Loài này thuộc chi Uloborus. Uloborus tetramaculatus được Cândido Firmino de Mello-Leitão miêu tả năm 1940.
Tham khảo
Thể loại:Uloborus
Phyllanthus gladiatus
Phyllanthus gladiatus là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được Müll.Arg. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1863.
Liên kết ngoài
G Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1863
Cuzieu, Ain
Cuzieu là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Ain
Anas fulvigula
Anas fulvigula là một loài chim trong họ Vịt.
Tham khảo
F Thể loại:Chim Mỹ Thể loại:Chim México Thể loại:Vịt
Deogarh (huyện)
Huyện Deogarh là một huyện thuộc bang Odisha, Ấn Độ. Thủ phủ huyện Deogarh đóng ở Deogarh. Huyện Deogarh có diện tích 2781 ki lô mét vuông. Đến thời điểm năm 2001, huyện Deogarh có dân số 274095 người.
Tham khảo
Thể loại:Orissa Thể loại:Huyện của Ấn Độ
Campylopus durelii
Campylopus durelii là một loài rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được Gangulee mô tả khoa học đầu tiên năm 1964.
Liên kết ngoài
Thể loại:Campylopus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1964
Ngành công nghiệp thú cưng
Ngành công nghiệp thú cưng (Pet industry) là ngành công nghiệp thị trường gắn liền với các động vật bầu bạn (Companion animals). Ngành thú cưng bao gồm những thứ sản phẩm, dịch vụ gắn liền với hoạt động sản xuất, tiêu dùng và văn hóa gắn với thị trường thú cưng. Bên cạnh ngành thức ăn cho thú cưng chuyên về dinh dưỡng còn có đồ chơi cho thú cưng và chăm sóc sức khỏe cho thú cưng, các dịch vụ và sản phẩm mới như taxi cho thú cưng, nhà trẻ cho thú cưng (nội trú cũi), khách sạn cho thú cưng, cà phê thú cưng, thiết bị CNTT, phát thanh truyền hình, công viên giải trí và dịch vụ tang lễ cho thú cưng (mất mát thú nuôi) đang xuất hiện trên thị trường, bên cạnh đó các dịch vụ về vận chuyển thú cưng, dịch vụ làm hộ chiếu thú cưng, bảo hiểm cho thú cưng cũng phát triển mạnh mẽ, trong trên tất cả, thức ăn cho thú cưng là phân khúc chi tiêu lớn nhất, tiếp theo là chăm sóc thú y, tuy nhiên, trong mỗi phân đoạn thị trường, có một mức độ thay đổi về loại, chất lượng và giá cả của hàng hóa và dịch vụ.
Tổng quan
Nuôi thú cưng không chỉ còn là sở thích của nhiều người mà đang trở thành một ngành kinh doanh có lợi, những dịch vụ đi kèm cũng trở nên sôi động với thu nhập lên tới hàng tỷ USD mỗi năm. Ngành công nghiệp chăm sóc thú cưng tỷ USD ra đời khi hàng triệu người trẻ cô đơn, trầm cảm phải tìm đến chó mèo để giảm muộn phiền. Tương lai của thị trường kinh doanh thú cưng không phải là với các sản phẩm và dịch vụ được sản xuất hàng loạt và tiêu chuẩn hóa. Chủ sở hữu thú cưng muốn các thành viên gia đình của họ được hưởng cùng chất lượng sản phẩm và dịch vụ tốt như họ sẽ đối xử với chính mình. Cùng với nhiều xu hướng tăng trưởng trong thị trường thú cưng, một trong những động lực lớn nhất là thay đổi nhận thức về vai trò của vật nuôi. Thú cưng hiện đang được xem rộng rãi như một thành viên không thể thiếu trong gia đình.
Năm 2013, thức ăn đứng đầu trong danh mục chi tiêu cho thú cưng với con số lên tới 21,57 tỷ USD, chiếm gần 39% tổng chi tiêu mà người nuôi đầu tư cho vật nuôi. Các chủ sở hữu thường chọn những loại thực phẩm có chất lượng tốt để nâng cao tuổi thọ của thú cưng. Sức khỏe là một trong những mối quan tâm hàng đầu đối với người nuôi thú cưng. Do đó, chi phí có dịch vụ này cũng không thấp, hơn một phần ba chi phí người nuôi bỏ ra cho thú cưng để chi tiêu cho các dịch vụ thú y. Phần còn lại dành cho việc mua phụ kiện, đồ ăn và sử dụng dịch vụ chăm sóc thú cưng. Trong năm 2013, người Mỹ phải trả 14,37 triệu USD cho dịch vụ chăm sóc sức khỏe thú cưng. Chăm sóc sức khỏe bao gồm khám định kì, chữa bệnh khi ốm đau, bổ sung vitamin cần thiết
Nhu cầu chăm sóc động vật luôn tồn tại trong các mùa, biên lợi nhuận trung bình với những người kinh doanh thú cưng và bản lẻ sản phẩm phụ kiện liên quan là 60%. Trong đó biên lợi nhuận của mặt hàng thức ăn chó mèo là 50% trong khi những phụ kiện, đồ chơi có thể đạt mức 70%, những thiết kế đồ chơi độc đáo hoặc quần áo cho thú cưng hay các mặt hàng xa xỉ khác có thể còn đạt biên lợi nhuận cao hơn nữa. Ngoài cung cấp sản phẩm, ngày càng nhiều cơ sở dịch vụ chăm sóc thú cưng cũng xuất hiện. Đời sống ở mức cao hơn thì nhu cầu chăm sóc vật nuôi cũng tăng theo.
Chi phí chăm sóc thú y cũng là nguồn lợi của ngành công nghiệp thú y này. Các chăm sóc thú y chủ yếu bao gồm thăm khám hàng năm và vắc-xin, xét nghiệm máu và làm sạch răng. Tuy nhiên, có sự phát triển bùng nổ trong các lĩnh vực chuyên môn về chăm sóc thú cưng như lĩnh vực thần kinh và ung thư. Ngoài ra, vật nuôi có thể có các trường hợp y tế khẩn cấp, cũng giống như chủ nhân của chúng. Ngoài ra, đối với những người nhận nuôi, các qui trình y tế và thuốc đắt đỏ có thể dẫn đến quyết định cái chết nhân đạo cho thú cưng, được gọi là an tử động vật.
PetCareRX.com liệt kê chi phí kiểm tra trung bình hàng năm từ $45 đến $50 và vắc-xin lên khoảng $18 mỗi lần, ví dụ như đứt dây chằng chéo trước ở chân của chó thường đi kèm với triệu chứng điển hình là chó co chân, chi phí cho phương án điều trị cũ cho tình trạng này là 1.200 đô la nhưng chi phí điều trị cao cấp, giúp chân của chó phục hồi hoàn toàn, có thể tốn kém đến 4.500 đô la. Đối với một số cá nhân có ý định nuôi thú cưng, viễn cảnh về mức chi phí y tế cao có thể là yếu tố ngăn cản việc nhận nuôi thú cưng.
Tại Mỹ
Ngành công nghiệp vật nuôi truyền thống trị giá 60 tỷ USD ở Mỹ, đang được công nghệ hóa. Tiến bộ công nghệ làm cho các doanh nghiệp địa phương dễ dàng tham gia kinh doanh ngành vật nuôi. Hơn 65% hộ gia đình ở Mỹ sở hữu ít nhất một con vật nuôi và ngành công nghiệp vật nuôi đang được hỗ trợ bởi các sản phẩm máy móc hiện đại như nhà trông vật nuôi chủ có thể đi làm và quan sát qua camera, dịch vụ y tế tận nhà, chăm sóc sức khỏe vật nuôi qua phầm mềm cài đặt các chỉ số, dịch vụ tạo niềm hạnh phúc cho vật nuôi. Những ý tưởng làm giảm bớt sự bất tiện trong việc sở hữu thú cưng, cũng đem lại những cơ hội kinh doanh độc đáo. Có 68% hộ gia đình tại Hoa Kỳ có ít nhất một thú cưng, tương đương với 85 triệu hộ gia đình sở hữu vật nuôi. Đây là một sự gia tăng lớn đối 56% hộ gia đình sở hữu thú cưng vào năm 1988.
Không chịu ảnh hưởng của chu kì kinh tế, nhu cầu khách hàng ổn định và dễ dự đoán là hai trong số những lí do khiến thú cưng trở thành ngành hấp dẫn đối với những người muốn kinh doanh. Bất chấp suy thoái kinh tế, trong năm 2011, người Mỹ đã chi gần 51 tỷ USD cho thú cưng của mình. Hiệp hội Sản phẩm dành cho thú nuôi ở Mỹ (APPA) ước tính chi tiêu cho những dịch vụ đặc biệt dành cho thú cưng tăng từ 510 tỷ USD năm 2013 lên 620 tỷ USD năm 2017. Theo Hiệp hội sản phẩm vật nuôi Mỹ (APPA), doanh thu trong ngành công nghiệp vật nuôi đạt 62,75 tỷ USD trong năm 2017, tăng hơn 4% so với năm 2016. Tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm từ năm 2002 là 5,4% và doanh thu đã được tăng trưởng đều đặn trong hơn 20 năm. .
Châu Á
Trước đây, ngành công nghiệp thú cưng gần như chỉ thịnh hành tại các quốc gia phương Tây nhưng hiện, ngành công nghiệp này bắt đầu bùng nổ tại châu Á. Bộ Nông nghiệp Hàn Quốc cho biết ngành công nghiệp vật nuôi của Hàn Quốc đã tăng trung bình hơn 14% một năm kể từ năm 2014. Quy mô thị trường được tính toán là 2,6 nghìn tỷ KRW (2,1 nghìn tỷ USD) vào năm 2013, Số lượng người yêu thú cưng ước tính khoảng 10 triệu người trong 4,57 triệu hộ gia đình.
Chất lượng cuộc sống được nâng cao trong những năm gần đây đã khiến nhiều người dân Trung Quốc có thêm sở thích nuôi động vật trong nhà, gọi chung là thú cưng, theo ước tính của Euromonitor, vào năm 2022, người dân Trung Quốc sẽ chi tới 46,3 tỷ nhân dân tệ (7 tỷ USD) cho thú cưng, so với mức 17,5 tỷ nhân dân tệ trong năm 2017, giữa bối cảnh thị trường này tăng trưởng khoảng 20%/năm. Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã chứng kiến một sự thay đổi thú vị trong thói quen chi tiền cho các loài vật nuôi, đặc biệt là loài chó.
Việt Nam
Ngành công nghiệp thú cưng được đánh giá là có tiềm năng lớn tại Việt Nam đang phát triển. Từ thú vui nuôi chó cảnh, nhiều người giờ đã tập trung vào phát triển, xây dựng những mô hình trại nuôi chó giống, trung tâm spa cung cấp dịch vụ chăm sóc và kinh doanh hiệu quả các giống chó cảnh đang được ưa chuộng trên thị trường. Ngành công nghiệp thú cưng được đánh giá là có tiềm năng lớn tại Việt Nam đang từng bước phát triển và ngày càng có nhiều doanh nghiệp nước ngoài tìm đến khai thác thị trường, thị trường ngành công nghiệp thú cưng ở Việt Nam có tiềm năng rất lớn khi trong 5 năm người nuôi thú cưng đang ngày một gia tăng và những chủ sở hữu thú cưng bắt đầu xem vật nuôi như là các thành viên trong gia đình, nhiều người trẻ sẵn sàng mua thức ăn thương mại dành cho thú cưng để đảm bảo sự phát triển tốt nhất cho thú cưng. Sự tăng trưởng của việc mua thức ăn vật nuôi chủ yếu giới hạn trong các thành phố lớn của Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng và Cần Thơ.
Thị trường cung cấp thức ăn cho thú cưng đa số của nước ngoài đưa về. Thị trường thức ăn công nghiệp dành cho chó ở Việt Nam hiện có dạng hạt khô đóng bao và thịt xay đóng hộp với các thương hiệu đến từ Thái Lan, Pháp, Czech, Mỹ như SmartHeart, Royal Canin, Fitmin, Invivo, ANF. Nhiều nhà sản xuất thức ăn thú cưng nước ngoài như Invivo NSA (Pháp), Smart Heart, Royal Canin tập trung vào việc xây dựng hệ thống phân phối sản phẩm thức ăn vật nuôi của họ tại Việt Nam để cải thiện hoạt động bán hàng qua các nhà bán lẻ và phòng mạch thú y để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng cao của người tiêu dùng và còn có thêm các nhà sản xuất thức ăn thú cưng nước ngoài như Invivo NSA đầu tư nhà xưởng sản xuất thức ăn chó mèo tại Việt Nam. Các loại thức ăn công nghiệp này có các vị thịt gà, thịt bò, cá hồi để chọn cho chó cưng loại thức ăn hợp khẩu vị và ngon miệng nhất.
Tham khảo
Thể loại:Kinh tế Thể loại:Ngành công nghiệp Thể loại:Thú cưng
Sérandon
Sérandon  là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Corrèze
Epigeneium longipes
Liên kết ngoài
Thể loại:Epigeneium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1957
Epigeneium longipes
Diplopterys erianthera
Diplopterys erianthera là một loài thực vật có hoa trong họ Malpighiaceae. Loài này được (A.Juss.) W.R.Anderson & C.Davis mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Liên kết ngoài
Thể loại:Diplopterys Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006
Sân bay Abdul Rachman Saleh
Sân bay Abdul Rachman Saleh là một sân bay ở Malang, thành phố lớn nhất ở tỉnh Đông Java của Indonesia. Sân bay này có hai đường băng rải asphalt.
Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Hiện có các hãng hàng không sau đang hoạt động tại sân bay Abdul Rachman Saleh:
Liên kết ngoài
Thể loại:Sân bay Indonesia
Trận Lipantitlán
Trận Lipantitlán, còn được gọi là trận Nueces Crossing, là chiến đấu diễn ra dọc theo sông Nueces ngày 04 tháng 11 năm 1835 giữa quân đội Mexico và quân nổi dậy Texas, là một phần của cuộc cách mạng Texas. Sau chiến thắng của Texas trong trận Goliad, chỉ có hai đơn vị đồn trú quân Mexico vẫn ở Texas, đồn Lipantitlán gần San Patricio và phái đoàn Alamo tại San Antonio de Béxar (nay là San Antonio). Sợ rằng Lipantitlán có thể được sử dụng như một căn cứ cho quân đội Mexico để chiếm lại Goliad và giận dữ rằng hai người của mình bị cầm tù ở đó, chỉ huy quân Texas là Philip Dimmitt ra lệnh trợ thủ của mình, trung úy Ira Westover chiếm pháo đài. Chỉ huy của đồn Lipantitlán, Nicolás Rodríguez, đã được lệnh quấy rối quân Texas tại Goliad. Rodríguez mất phần lớn của quân của mình trên một đợt tấn công chiếm đồn này, sau khi họ rời đi, lực lượng của Westover đến San Patricio. Ngày 3 tháng 11, một người địa phương đã thuyết phục các đơn vị đồn trú Mexico đầu hàng, và ngày hôm sau quân Texas tháo dỡ pháo đài. Rodriguez quay trở lại khi quân Texas đang vượt qua sông Nueces để trở lại Goliad. Các binh sĩ Mexico bị tấn công, nhưng phạm vi dài của súng Texians sớm buộc họ phải rút lui. Một quân Texas đã bị thương, 3-5 binh sĩ Mexico đã thiệt mạng, và 14-17 người bị thương. Các binh sĩ Mexico bị thương đã được cho phép tìm kiếm sự điều trị y tế tại San Patricio, và binh sĩ Mexico còn lại rút lui để Matamoros. Các Texas lúc này đã có toàn quyền kiểm soát bờ biển của Vịnh Texas, có nghĩa là quân đội đóng quân tại San Antonio de Béxar chỉ có thể nhận được tiếp viện và cung cấp đường bộ. Sử gia Bill Groneman tin rằng điều này góp phần vào thất bại cuối cùng của Mexico tại cuộc bao vây của Béxar, bị trục xuất tất cả các quân đội Mexico từ Texas. Địa điểm cũ của pháo đài ngày nay là một địa danh lịch sử Texas.
Tham khảo
Thể loại:Trận Lipantitlán
Burgena splendida
Burgena splendida là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Burgena
Epiphragma enixoides
Epiphragma enixoides là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Epiphragma Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Schackensleben
Schackensleben là một đô thị ở huyện Börde thuộc bang Sachsen-Anhalt, nước Đức. Đô thị Schackensleben có diện tích 11,66 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 715 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị thuộc huyện Börde
Isosorbide dinitrate
Isosorbide dinitrate (ISDN) là một loại thuốc được sử dụng để điều trị bệnh suy tim, co thắt thực quản, và để điều trị và ngăn ngừa đau ngực do không đủ lưu lượng máu đến tim. Người ta cũng thấy rằng thuốc này là đặc biệt hữu ích trong điều trị suy tim do rối loạn chức năng tâm thu khi sử dụng cùng với hydralazine ở người da đen. Thuốc được đưa vào cơ thể qua đường miệng hoặc đặt dưới lưỡi.
Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm nhức đầu, choáng váng với đứng và mờ mắt. Các tác dụng phụ nghiêm trọng hơn có thể có như huyết áp thấp. Không rõ liệu sử dụng trong thai kỳ có an toàn cho em bé hay không. Thuốc không nên được sử dụng kết hợp cùng với các loại thuốc trong họ sildenafil. ISDN nằm trong nhóm thuốc nitrate và hoạt động bằng cách làm giãn mạch máu.
Isosorbide dinitrate được biết đến lần đầu tiên vào năm 1939. Nó nằm trong danh sách các thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, tức là nhóm các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. ISDN có sẵn dưới dạng thuốc gốc. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 6,36 USD cho mỗi tháng. Tại Hoa Kỳ, chi phí là ít hơn 25 USD mỗi tháng. Một dạng có tác dụng dài cũng tồn tại.
Chú thích
Thể loại:Thuốc thiết yếu của WHO Thể loại:RTT
Narusa
Narusa (Narz) là một ngôi làng ở quận hành chính của Gmina Frombork, trong huyện Braniewski, Warmińsko-Mazurskie, ở miền bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 3 km phía tây nam Frombork, 13 km    về phía tây nam của Braniewo và 82 km phía tây bắc của thủ đô khu vực Olsztyn.
Làng có dân số 95 người.
Graphium angolanus
Quý bà trắng Angola (Graphium angolanus) là một loài bướm thuộc họ Papilionidae, tìm thấy ở Subsaharan Africa.
Sải cánh dài 65–70 mm đối với con đực và 70–75 mm đối với con cái. Fight period quanh năm, đỉnh cao là từ tháng 1 đến tháng 1.
Ấu trùng ăn Annona senegalensis, Sphedamnocarpus pruriens, Uvaria spp., Landolphia buchannani, và Landolphia ugandensis.
Tham khảo
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1779 angolanus Thể loại:Bướm châu Phi
Trialeurodes oblongifoliae
Trialeurodes oblongifoliae là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.
Trialeurodes oblongifoliae được Russell miêu tả khoa học đầu tiên năm 1948.
Tham khảo
Thể loại:Trialeurodes
Uloborus trifasciatus
Uloborus trifasciatus là một loài nhện trong họ Uloboridae.
Loài này thuộc chi Uloborus. Uloborus trifasciatus được Tord Tamerlan Teodor Thorell miêu tả năm 1890.
Tham khảo
Thể loại:Uloborus
Curtafond
Curtafond là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.
Teucrium eriocephalum
Teucrium eriocephalum là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Willk. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1852.
Liên kết ngoài
Thể loại:Teucrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1852
Mantella madagascariensis
Mantella madagascariensis (tên tiếng Anh: Madagascan Mantella) là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mantella Thể loại:Động vật lưỡng cư Madagascar Thể loại:Động vật đặc hữu Madagascar
Schwanefeld
Schwanefeld là một đô thị ở huyện Börde thuộc bang Sachsen-Anhalt, nước Đức. Đô thị Schwanefeld có diện tích 5,42 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 287 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị thuộc huyện Börde
Trần Anh Vinh (tướng)
Thân thế và sự nghiệp
Ông sinh năm 1954, quê tại xã Hồng Thái Tây, thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh.
Ông từng là Sư đoàn trưởng Sư đoàn 395, Quân khu 3, Chỉ huy Trưởng BCHQS thành phố Hải Phòng, Phó Tham mưu trưởng Quân khu 3..
Năm 2007, bổ nhiệm giữ chức Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân đoàn 1
Năm 2009, bổ nhiệm giữ chức Tư lệnh Quân đoàn 1
Năm 2010, bổ nhiệm giữ chức Cục trưởng Cục Tác chiến, Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam
Năm 2014. ông nghỉ hưu.
Thiếu tướng (2008), Trung tướng (2013)
Gia đình
Ông có vợ và 2 cô con gái.
Chú thích
Thể loại:Người Quảng Ninh Thể loại:Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Wilson, Ohio
Wilson là một làng thuộc quận Monroe, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của làng này là 125 người.
Trigonostemon diffusus
Trigonostemon diffusus là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được Merr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1928.
Wilson, Ohio
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tiểu bang Ohio Thể loại:Quận Monroe, Ohio
Trịnh Duy Thuân
Trịnh Duy Thuân (?- 1542) là tướng lĩnh cuối thời Lê sơ, đầu thời Lê Trung hưng trong lịch sử Việt Nam.
Thời Lê sơ
Trịnh Duy Thuân là cháu của Trịnh Khắc Phục, công thần khai quốc tham gia cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, người sách Thủy Chú, huyện Lôi Dương, nay là huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa.
Cuối thời Lê Chiêu Tông, Trịnh Duy Thuân làm tướng dưới quyền Trịnh Tuy. Lúc đó triều đình Hậu Lê nghiêng ngả vì các cuộc nổi dậy của nông dân và việc tranh chấp quyền hành giữa các tướng. Trịnh Duy Thuân được sai trấn thủ Thanh Hóa.
Tháng 7 năm 1522, Lê Chiêu Tông trốn khỏi kinh thành Thăng Long, ra ngoài phát chiếu cần vương kêu gọi đánh quyền thần Mạc Đăng Dung. Trịnh Duy Thuân theo Trịnh Tuy ra bắc ủng hộ Chiêu Tông cùng các trấn khác. Nhưng một số người tranh quyền với Trịnh Tuy nên xui Chiêu Tông giết một thuộc tướng của Tuy. Vì vậy Trịnh Tuy bất bình, không hợp tác với các tướng ở vùng kinh kỳ mà nuôi ý định một mình nắm lấy Chiêu Tông.
Giờ Thân ngày 18 tháng 10 năm 1522, Trịnh Tuy cùng Trịnh Duy Thuân nói phao là đi xem mặt bằng để dựng doanh trại trấn thủ ở xã Dịch Vọng và đóng dinh ở đó lúc tối. Tảng sáng hôm sau, ông cùng với Trịnh Tuy phục quân ở Dịch Vọng, bắn ba tiếng súng, đem quân reo hò ầm ĩ. Quân Trịnh Tuy đụng độ với thân binh của Chiêu Tông, tướng của Chiêu Tông là Lê Hữu Trung bị tử trận. Quân Trịnh Tuy thế mạnh uy hiếp, bắt vua Chiêu Tông về Thanh Hoa.
Lê Chiêu Tông thua trận, bị Đăng Dung bắt mang về Thăng Long giam lỏng. Trịnh Duy Thuân mang hoàng tử Ninh chạy trốn sang Ai Lao.
Năm 1526, Mạc Đăng Dung giết Chiêu Tông. Đầu năm sau, Đăng Dung giết nốt em vua là Lê Cung Hoàng và cướp ngôi nhà Lê và sai người lùng con cháu nhà Lê. Trịnh Duy Thuân hết sức che chở cho Lê Ninh.
Perdita hidalgoensis
Perdita hidalgoensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1968.
Trịnh Duy Thuân
Thời Lê trung hưng
Nguyễn Kim khởi binh chống nhà Mạc, sai người tìm kiếm con cháu nhà Lê. Trịnh Duy Thuân cùng em là Trịnh Duy Liêu tập hợp những người dân trung thành với nhà Lê, về với Nguyễn Kim và cùng nhau lập Lê Ninh lên làm vua, tức là Lê Trang Tông.
Perdita hidalgoensis
Tham khảo
Thể loại:Perdita Thể loại:Động vật được mô tả năm 1968