cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sở (nước)
Lễ nghi và âm nhạc
Những vị vua đầu tiên nhà Hán đã lãng mạn hóa văn hóa Sở, khiến xuất hiện một xu hướng nghiên cứu các yếu tố văn hóa Sở như Sở Từ. Sau thời nhà Hán, Sở lại mang tiếng là một nước man rợ; các học giả Khổng giáo không ưa văn hóa Sở, chỉ trích thứ âm nhạc "dâm dật" và những lễ nghi kiểu pháp sư của nó.
Ngôn ngữ
Sau thời gian dài bị Hán hóa, tiếng Sở đến nay đã bị thất truyền. Chỉ có một vài từ Sở còn lại được đến nay, được ghi trong một số thư tịch cổ chữ Hán thời Chiến Quốc. Hiện chưa có một cố gắng thu thập các từ vựng Sở từ các nguồn này một cách có hệ thống. Các chữ được khẳng định là thuộc ngôn ngữ Sở được liệt kê tại Dự án nghiên cứu ngôn ngữ Sở tại Đại học Massachusetts Amherst
Vương tộc thế phổ
Nước Sở tính từ đời Dục Hùng tới đời Xương Bình quân bị Tần diệt năm 223 TCN gồm có 46 vua. Nước Sở được lập lại cuối thời Tần, truyền được 5 vua nữa, tổng cộng 51 vua. Dưới đây là bảng liệt kê các vị vua nước Sở (theo Sử ký)
! Thứ tự (thế hệ) ! Thụy hiệu ! Tên húy ! Thời gian ở ngôi ! Số năm ! Quan hệ với vua trước ! Ghi chú
Liên kết ngoài
Thể loại:Nước Sở Thể loại:Các nước chư hầu Trung Quốc cổ đại Thể loại:Năm 223 TCN
Dioctria liturata
Dioctria liturata là một loài ruồi trong họ Asilidae. Dioctria liturata được Loew miêu tả năm 1873. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới.
Grędziec
Grędziec là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Warnice, thuộc hạt Pyrzyce, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan.
Dioctria liturata
Tham khảo
Thể loại:Dioctria
Grędziec
Xem thêm
Lịch sử của Pomerania
Thermocellio kilimanjarensis
Thermocellio kilimanjarensis là một loài chân đều trong họ Porcellionidae. Loài này được Schmoelzer miêu tả khoa học năm 1974.
Cyprinella bocagrande
Cyprinella bocagrande là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae. Đây là loài đặc hữu của México.
Tham khảo
Thể loại:Cyprinella Thể loại:Cá México Thể loại:Động vật đặc hữu México
Ecnomus hamatus
Ecnomus hamatus là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi Thể loại:Ecnomus
Orchesia posticalis
Orchesia posticalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Melandryidae. Loài này được Fairmaire & Germain miêu tả khoa học năm 1863.
Tham khảo
Thể loại:Orchesia
Gorgota
Gorgota là một xã thuộc hạt Prahova, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 5549 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Prahova
Choerades mouchai
Choerades mouchai là một loài ruồi trong họ Asilidae. Choerades mouchai được Hradský miêu tả năm 1985. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới.
Ceromitia devia
Tham khảo
Thể loại:Ceromitia Thể loại:Động vật đặc hữu Nam Phi Thể loại:Adelidae
Marcos Paulo (footballer)
Marcos Paulo Costa do Nascimento (sinh ngày 1 tháng 2 năm 2001), thường được gọi là Marcos Paulo, là một cầu thủ bóng đá người Bồ Đào Nha gốc Brazil, anh đang chơi ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ đang chơi ở giải Campeonato Brasileiro Série A Fluminense FC và U19 Bồ Đào Nha.
Tham khảo
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Campeonato Brasileiro Série A Thể loại:Cầu thủ bóng đá Brasil Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Bồ Đào Nha Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha Thể loại:Tiền đạo bóng đá Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 2001
Thermocellio nodulosus
Thermocellio nodulosus là một loài chân đều trong họ Porcellionidae. Loài này được Verhoeff miêu tả khoa học năm 1942.
Tham khảo
Thể loại:Thermocellio
Ecnomus hastatus
Ecnomus hastatus là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Cyprinella caerulea
Cyprinella caerulea là loài cá vây tia trong họ Cyprinidae. Nó chỉ được tìm thấy ở Hoa Kỳ.
Tham khảo
Thể loại:Cyprinella
Janowo, Hạt Pyrzyce
Janowo là một khu định cư ở khu hành chính của Gmina Warnice, thuộc hạt Pyrzyce, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 8 km  phía nam Warnice, 10 km phía đông bắc Pyrzyce và 38 km về phía đông nam của thủ đô khu vực Szczecin.
Orchesia rennelli
Orchesia rennelli là một loài bọ cánh cứng trong họ Melandryidae. Loài này được Gressitt & Samuelson miêu tả khoa học năm 1964.
Tham khảo
Thể loại:Orchesia
Thermosphaeroma cavicauda
Thermosphaeroma cavicauda là một loài chân đều trong họ Sphaeromatidae. Loài này được Bowman miêu tả khoa học năm 1985.
Tham khảo
Thể loại:Thermosphaeroma
Gornești
Gornesti là một xã thuộc hạt Mureș, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 5879 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Mureș
Chả
nhỏ|Một đĩa bánh cuốn và giò lụa trên bàn ăn. Chả là một trong những món ăn của người Việt, tùy theo địa phương có thể có các cách hiểu sau:
Ceromitia dicksoni
Ceromitia dicksoni là một loài bướm đêm thuộc họ Adelidae. Loài này có ở Nam Phi.
Tham khảo
Thể loại:Ceromitia Thể loại:Động vật đặc hữu Nam Phi
Conflans-sur-Seine
Conflans-sur-Seine là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 90 mét trên mực nước biển.
Liên kết ngoài
Conflanssurseine
Changsong
Changsong (Hán Việt: Xương Thành) là một huyện thuộc tỉnh Pyongan Bắc tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Huyện giáp với Pyoktong ở phía đông, với Tongchang và Taegwan ở phía nam, Sakchu ở phía tây; huyện giáp với Trung Quốc ở phía bắc qua sông Áp Lục.
Changsong có địa hình dốc và nhiều đồi núi, thấp dần về phía tây bắc đến sông Áp Lục. Dãy núi Kangnam và dãy núi Pinandok đều nằm trên địa bàn huyện. Đỉnh cao nhất trên địa bàn là Piraebong với 1470 m. Huyện có nhiều chi lưu của sông Áp Lục chảy qua, như Yongjuchon (영주천) và Namchangchon (남창천), cũng như sông Changsong, một chi lưu của sông Taeryong. Trên dòng sông Áp Lục có đập Supung và tạo thành hồ chứa Supung.
Lượng mưa trung bình của Changsong là 1000 mm, với nhiệt độ trung bình là 7,3 °C (dao động trung bình từ -11,6 °C vào tháng giêng đến 22 °C vào tháng 8). Nhiệt độ thấp hơn ở các vùng đồi núi và tuyết trên đỉnh Piraebong không tan cho đến cuối tháng 5. Sương mù thường xuất hiện ở vùng gần hồ Supung. Khoảng 80% diện tích của huyện là rừng, chỉ 6,1% là đất đang canh tác.
Dâu tằm tơ phát triển rộng khắp; các cây trồng khác bao gồm ngô, lúa gạo, lạc, ớt, khoai lang và các loại hoa quả. Changsong đừng đầu cả nước về chăn nuôi cừu. Các sản phẩm khác bao gồm gỗ xẻ và dược liệu được thu hoạch từ rừng. Thêm vào đó, vàng, wolfram và than đá cũng được khai thác ở các vùng đối núi. Các sản phẩm chế tạo địa phương bao gồm tương ớt Koch'uchang và rượu cồn. Huyện không có đường sắt, nhưng có một tuyến đường bộ nối Changsong đến Sakchu, Tongchang, và Pyoktong. Việc vận chuyển hàng hóa và hành khách bằng thuyền cũng được thực hiện trên hồ Supung; hồ cũng được sử dụng để vận chuyển gỗ.
Năm 2008, dân số toàn huyện Changsong là 26.577 người (12.574 nam và 14.003 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 13.187 người (49,6%) còn dân cư nông thôn là 13.390 người (50,4%).
Tham khảo
Thể loại:Pyongan Bắc
Dioctria sudetica
Dioctria sudetica là một loài ruồi trong họ Asilidae. Dioctria sudetica được Duda miêu tả năm 1940. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Dioctria
Cung điện Oettingen
Cung điện Oettingen (tiếng Séc: Oettingenský palác) là một trong những cung điện lịch sử ở Praha, tọa lạc ở số 34/6 phố Josefská, Phố nhỏ, Cộng hòa Séc. Cung điện này có tên trong danh sách các di tích văn hóa của Cộng hòa Séc.
Lịch sử
nhỏ|264x264px|Mặt sau cung điện trên phố Letenská (2014) Một số sự kiện lịch sử nổi bật của cung điện Oettingen:
Tham khảo
Thể loại:Công trình xây dựng Cộng hòa Séc
Ecnomus helakanda
Ecnomus helakanda là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.
Tham khảo
Thể loại:Ecnomus
Cloyes-sur-Marne
Cloyes-sur-Marne  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 109 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Cloyessurmarne
Tòa thị chính ở Chełmno
Tòa thị chính ở Chełmno (tiếng Ba Lan: Ratusz w Chełmnie) là một tòa nhà lịch sử tọa lạc ở thị trấn Chełmno, thuộc tỉnh Kujawsko-Pomorskie, Ba Lan. Đây cũng là một trong những di tích thời kỳ Phục hưng ở Ba Lan. Từ năm 1983, tòa thị chính trở thành trụ sở của Bảo tàng Vùng đất Chełmno.
Lịch sử
Tòa thị chính ở Chełmno được xây dựng vào cuối thế kỷ 13. Lúc bấy giờ, tòa nhà mang phong cách Gothic. Tòa thị chính được xây dựng lại theo phong cách Phục hưng vào giai đoạn 1567 - 1572. Sau thời gian này, tòa nhà được sử dụng làm nhà tù, tòa án, cửa hàng và trạm cân hàng hoá. Tòa tháp của tòa thị chính được xây dựng vào giai đoạn 1584 - 1596. Trong giai đoạn 1884 - 1887, tòa nhà được xây dựng lại một lần nữa theo thiết kế của kiến trúc sư T.W. Hermann.
Sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, tòa thị chính lần lượt được tu sửa lại vào các năm 1956 - 1959 vào thập niên 70 của thế kỷ 20. Năm 1929, tòa thị chính ở Chełmno được Viện Di sản Quốc gia Ba Lan ghi danh vào Sổ đăng ký các di tích của tỉnh Kujawsko-Pomorskie.
Tham khảo
Thể loại:Ba Lan Thể loại:Công trình xây dựng Ba Lan theo tỉnh
Đội tuyển bóng đá quốc gia Mali
Đội tuyển bóng đá quốc gia Mali (Équipe du Mali de football) là đội tuyển cấp quốc gia của Mali do Liên đoàn bóng đá Mali quản lý.
Trận thi đấu quốc tế đầu tiên của đội tuyển Mali là trận đấu gặp Cộng hòa Trung Phi vào năm 1960. Thành tích tốt nhất của đội cho đến nay là ngôi vị á quân của Cúp bóng đá châu Phi 1972 và tấm huy chương bạc của đại hội Thể thao châu Phi 1965.
Cúp bóng đá châu Phi
Mali không phải là đội bóng có nhiều thành tích ở Cúp bóng đá châu Phi. Đội bóng mới chỉ 13 lần tham dự vòng chung kết với 1 ngôi á quân và hai lần hạng ba. Thời gian gần đây đội bóng khá ổn định với hai lần hạng ba gần nhất (2012, 2013).
Đội hình hiện tại
Đây là đội hình tham dự vòng loại World Cup 2022 gặp vào tháng 3 năm 2022. Số liệu thống kê tính đến ngày 29 tháng 3 năm 2022 sau trận gặp. ''
Liên kết ngoài
Mali
Riddler
Tiểu sử
Cái tên Riddler phần nào cũng đã toát lên cách thức gây án của nhân vật này (trong Tiếng Anh từ "riddle" có nghĩa là câu đố, Riddler có thể hiểu là người ra đố), đó là dựa trên các câu đố dưới nhiều hình thức khác nhau. Riddler thường thích để lại các manh mối phức tạp để giải các câu đố của mình cho Batman và cảnh sát lần mò từng bước và tự cho đó là thú vui của mình. Hiện trường vụ án của Riddler thường rất lòe loẹt và có phần phô trương. Bản thân Riddler cùng thường ăn vận một bộ đồ màu xanh lá cây và cầm một cây trượng hình dấu hỏi.
Ngoài truyện tranh
Riddler xuất hiện trong một số phim hoạt hình, phim điện ảnh, và games về đề tài Batman. Frank Gorshin thể hiện Riddler trong phim Batman năm 1966. Còn trong Batman Forever năm 1995, Jim Carrey là người thủ vai nhân vật này.
Ảnh hưởng văn hóa
Riddler xếp thứ 59 trong danh sách "Top 100 siêu tội phạm mọi thời đại trong thế giới truyện tranh" của IGN năm 2009 ("Top 100 Comic Book Villains of All Time").
Orchesia undulata
Orchesia undulata là một loài bọ cánh cứng trong họ Melandryidae. Loài này được Kraatz miêu tả khoa học năm 1853.
Tham khảo
Thể loại:Orchesia
Ceromitia geminata
Ceromitia geminata là một loài bướm đêm thuộc họ Adelidae. Loài này có ở Nam Phi.
Tham khảo
Thể loại:Ceromitia Thể loại:Động vật đặc hữu Nam Phi
Thermosphaeroma dugesi
Thermosphaeroma dugesi là một loài chân đều trong họ Sphaeromatidae. Loài này được Dollfus miêu tả khoa học năm 1893.
Tham khảo
Thể loại:Thermosphaeroma
Giải của Hội phê bình phim online cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất
Dưới đây là danh sách các người đoạt giải:
Cyprinella callitaenia
Cyprinella callitaenia (tên tiếng Anh là Bluestripe Shiner) là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae. Loài này chỉ có ở Hoa Kỳ.
Giải của Hội phê bình phim online cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất
Tham khảo
Thể loại:Giải thưởng của Hội phê bình phim online
Cyprinella callitaenia
Tham khảo
Thể loại:Cyprinella
Gornet
Gornet là một xã thuộc hạt Prahova, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 3127 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Prahova
Lithoeciscus heydenii
Lithoeciscus heydenii là một loài ruồi trong họ Asilidae. Lithoeciscus heydenii được Loew miêu tả năm 1871. Loài này phân bố ở vùng Cổ Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Lithoeciscus
Thermosphaeroma macrura
Tham khảo
Thể loại:Thermosphaeroma
Transistor hiệu ứng trường hóa học
thumb|300px|Cấu tạp cảm biến ChemFET. Điện thế cổng kiểm soát dòng điện giữa nguồn và điện cực cống. Transistor hiệu ứng trường hóa học, viết tắt theo tiếng Anh là ChemFET, là MOSFET nhạy cảm hóa học, được chế tạo để tại vùng tác động của cực cổng (gate) cảm nhận nồng độ hoá chất trong dung dịch. Khi đó ChemFET hoạt động như một cảm biến. Khi nồng độ chất cần phân tích thay đổi, dòng điện qua transistor sẽ thay đổi tương ứng.
Orchesia wellingtoniana
Orchesia wellingtoniana là một loài bọ cánh cứng trong họ Melandryidae. Loài này được Lea miêu tả khoa học năm 1920.
Transistor hiệu ứng trường hóa học
Cấu trúc cảm biến này gồm có transistor hiệu ứng trường nhạy cảm ion (ISFET) và có màng bán thấm trên bề mặt vùng cực gate của FET. Một gradient nồng độ giữa dung dịch và điện cực cổng phát sinh do có chứa các gốc thụ thể liên kết ưu tiên chất đích phân tích. Gradient nồng độ này của các ion chất phân tích tích điện tạo ra một điện thế hóa học giữa nguồn và cổng, lần lượt được đo bằng FET, và so sánh với điện cực tham chiếu (Reference).
Orchesia wellingtoniana
Tham khảo
Thể loại:Orchesia
Transistor hiệu ứng trường hóa học
Ứng dụng
Dựa theo nguyên lý chung của ChemFET với nền tảng là Transistor hiệu ứng trường nhạy cảm ion hay ISFET, các biến thể ứng dụng được chế tạo thành các cảm biến cho đối tượng hóa học xác định. Những biến thể này có:
Liên kết ngoài
Thể loại:Transistor Thể loại:Linh kiện bán dẫn Thể loại:Linh kiện điện tử Thể loại:Kỹ thuật điện tử Thể loại:Điện cực Thể loại:Dụng cụ đo lường Thể loại:MOSFET Thể loại:Cảm biến Thể loại:Hóa học axit-base Thể loại:Cảm biến sinh học Thể loại:Điện hóa
Đạo Đức Thiên Tôn
nhỏ|phải|200px|Tranh vẽ Thái Thượng Lão Quân
Thái Thượng Lão Quân  (太上老君) là tôn hiệu một vị thần tiên tối cao trong Đạo giáo Trung Quốc, là một trong Tam Thanh. Thông thường Thái Thượng Lão Quân được đồng nhất với Lão Tử, tuy nhiên trong Đạo giáo thì Lão Tử chỉ là một hoá thân giáng trần của Thái Thượng Lão Quân.
Thần thoại
Thái Thượng Lão Quân ở tại cung Đâu Suất, tại tầng trời thứ 33. Trong cung Đâu Suất có lò Bát quái là nơi luyện các loại tiên đơn thánh thủy để trường sinh bất tử.
Trong Tam Thanh, thì Thái Thượng Lão Quân ở ngôi vị Thái Thanh.
Tôn hiệu
Cõi của Thái Thượng Lão Quân ngự gọi là Thanh Cảnh.
Trong tạo hình
Tạo hình Thái Thượng Lão Quân trong điện thờ là một ông già râu bạc, tay cầm cây quạt ba tiêu, hoặc một đồ hình Bát quái. Thái Thượng Lão Quân ngồi bên trái của Nguyên Thủy Thiên Tôn, bên kia là Linh Bảo Thiên Tôn.
Trong văn học
Hình tượng Thái Thượng Lão Quân được biết đến trong nhiều tác phẩm như Phong thần diễn nghĩa, Tây du ký... đặc biệt là tác phẩm phim truyền hình Tây du kí 1986, theo đó ông là một vị thần tiên tối cao của Thiên đình có nhiều bảo vật cũng như phép thần thông tuy nhiên ông cũng sơ ý như để Tôn Ngộ Không ăn trộm hết linh đơn, đẩy đổ lò bát quái... và các đệ tử của ông cũng nhiều lần trốn xuống trần gian gây cản trở cho bốn thầy trò Đường Tăng.
Tham khảo
Thể loại:Thần tiên Đạo giáo Thể loại:Nhân vật Phong thần diễn nghĩa Thể loại:Nhân vật Tây du ký Thể loại:Đạo giáo
Ceromitia gigantea
Ceromitia gigantea là một loài bướm đêm thuộc họ Adelidae. Loài này có ở Nam Phi.
Ecnomus hendersoni
Ecnomus hendersoni là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Ceromitia gigantea
Tham khảo
Thể loại:Ceromitia Thể loại:Động vật đặc hữu Nam Phi
Coizard-Joches
Coizard-Joches  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 280 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Coizardjoches
Obryta
Obryta là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Warnice, thuộc hạt Pyrzyce, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 5 km  phía tây nam của Warnice, 11 km về phía đông bắc Pyrzyce và 34 km về phía đông nam của thủ đô khu vực Szczecin.
Ngôi làng có dân số khoảng 250 người.
Khánh Hòa
Khánh Hòa là một tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ, miền Trung Việt Nam.
Năm 2018, Khánh Hòa là đơn vị hành chính Việt Nam đông thứ 33 về số dân, xếp thứ 24 về Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP), xếp thứ 15 về GRDP bình quân đầu người, đứng thứ 42 về tốc độ tăng trưởng GRDP. Với 1.232.400 người dân, GRDP đạt 76.569 tỉ Đồng (tương ứng với 3,3250 tỉ USD), GRDP bình quân đầu người đạt 62,13 triệu đồng (tương ứng với 2.698 USD), tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 7,36%.
Khánh Hòa ngày nay là phần đất cũ của xứ Kauthara thuộc vương quốc Chăm Pa. Năm 1653, lấy cớ vua Chiêm Thành là Bà Tấm quấy nhiễu dân Việt ở Phú Yên, Chúa Nguyễn Phúc Tần sai quan cai cơ Hùng Lộc đem quân sang đánh chiếm được vùng đất Phan Rang trở ra đến Phú Yên. Năm 1832 , Vua Minh Mạng thành lập tỉnh Khánh Hòa trên cơ sở trấn Bình Hòa. Sau lần hợp nhất vào năm 1975, đến năm 1989, Quốc hội lại chia tỉnh Phú Khánh thành hai tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa cho đến ngày nay.
Vị trí địa lý
Khánh Hòa nằm ở khu vực duyên hải Nam Trung Bộ của Việt Nam, có vị trí địa lý:
nhỏ|Đảo [[Trường Sa Lớn]] Tỉnh lỵ của Khánh Hòa là thành phố Nha Trang, cách Thành phố Hồ Chí Minh 443 km về phía Nam, cách Đà Nẵng 531 km về phía Bắc và cách thủ đô Hà Nội 1.280 km về phía Bắc theo đường Quốc lộ 1.
Khánh Hòa có diện tích tự nhiên là 5.197 km². Phần đất liền của tỉnh nằm kéo dài từ tọa độ địa lý 12°52’15" đến 11°42’50" vĩ độ Bắc và từ 108°40’33" đến 109°29’55" kinh độ Đông. Điểm cực Đông trên đất liền của Khánh Hòa nằm tại Mũi Đôi trên bán đảo Hòn Gốm, huyện Vạn Ninh và cũng là điểm cực đông trên đất liền của Việt Nam. Chiều dài vào khoảng 150 km, chiều ngang chỗ rộng nhất vào khoảng 90 km.
Tuy nhiên, do điều kiện lịch sử chia cắt và sáp nhập nên 9.300 ha nằm giữa xã Ea Trang (huyện M'Drắk, tỉnh Đắk Lắk) và xã Ninh Tây (thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa) nên cả hai tỉnh Đắk Lắk và Khánh Hòa đều tranh chấp để phân định địa giới hành chính.
Địa hình
Là một tỉnh nằm sát dãy núi Trường Sơn, đa số diện tích Khánh Hòa là núi non, miền đồng bằng rất hẹp, chỉ khoảng 400 km², chiếm chưa đến 1/10 diện tích toàn tỉnh. Miền đồng bằng lại bị chia thành từng ô, cách ngăn bởi những dãy núi ăn ra biển. Do đó để đi suốt dọc tỉnh phải đi qua rất nhiều đèo như đèo Cả, đèo Cổ Mã, đèo Chín Cụm, đèo Bánh Ít, đèo Rọ Tượng, đèo Rù Rì. nhỏ|phải|Bãi biển Dốc Lếch tại Ninh Hòa
Vùng núi và bán sơn địa
Khánh Hòa là một tỉnh có địa hình tương đối cao ở Việt Nam, độ cao trung bình so với mực nước biển khoảng 60 m. Núi ở Khánh Hòa tuy hiếm những đỉnh cao chót vót, phần lớn chỉ trên dưới một ngàn mét nhưng gắn với dãy Trường Sơn, lại là phần cuối phía cực Nam nên địa hình núi khá đa dạng.
Phía Bắc và Tây Bắc tỉnh có vùng núi cao thuộc dãy Vọng Phu cao hơn 1000 m, trong đó có dãy Tam Phong gồm ba đỉnh núi cao là Hòn Giữ (cao 1264 m), Hòn Ngang (1128 m) và Hòn Giúp (1127 m). Dãy Vọng Phu - Tam Phong có hướng tây nam - đông bắc, kéo dài trên 60 km, tạo thành ranh giới tự nhiên giữa hai tỉnh Khánh Hòa, Phú Yên, Đắk Lắk. Các núi thuộc đoạn giữa của tỉnh thường có độ cao kém hơn, có nhiều nhánh đâm ra sát biển tạo nên nhiều cảnh đẹp, gắn với những huyền thoại dân gian và di tích lịch sử, sự kiện của địa phương. Đến phía nam và tây nam, lại xuất hiện một vùng núi rộng, với nhiều đỉnh núi cao trên 1500 m đến trên 2000 m, trong đó có Đỉnh Hòn Giao (2062 m) thuộc địa phận huyện Khánh Vĩnh, là đỉnh núi cao nhất Khánh Hòa. Do có nhiều núi cao, mật độ chia cắt lớn bởi khe, suối, sông tạo thành nhiều hẻm, vực, Thung lũng sâu, gây khó khăn cho giao thông. Ngoài ra, khu vực này còn có Thung lũng Ô Kha, được biết đến là một vùng nguy hiểm cho hàng không. nhỏ|Chùa Thiên Phước tại Thị xã Ninh Hòa
Đồng bằng
Đồng bằng ở Khánh Hòa nhỏ hẹp, bị chia cắt bởi các dãy núi đâm ra biển. Chẳng những thế, địa hình rừng núi của tỉnh không thuận lợi cho quá trình lắng đọng phù sa, nên nhìn chung Khánh Hòa không phải là nơi thuận lợi để phát triển nông nghiệp. Các đồng bằng lớn ở Khánh Hòa gồm có đồng bằng Nha Trang - Diên Khánh nằm ở hai bên sông Cái với diện tích 135 km²; đồng bằng Ninh Hòa do sông Dinh bồi đắp, có diện tích 100 km². Cả hai đồng bằng này đều được cấu tạo từ đất phù sa cũ và mới, nhiều nơi pha lẫn sỏi cát hoặc đất cát ven biển. Ngoài ra, Khánh Hòa còn có hai vùng đồng bằng hẹp là đồng bằng Vạn Ninh và đồng bằng Cam Ranh ở ven biển, cùng với lượng diện tích canh tác nhỏ ở vùng Thung lũng của hai huyện miền núi Khánh Sơn và Khánh Vĩnh.
Bờ biển và biển ven bờ
Không những có đường bờ biển dài nhất, Khánh Hòa còn là một trong những tỉnh có đường bờ biển đẹp của Việt Nam. Đường bờ biển kéo dài từ xã Đại Lãnh tới cuối vịnh Cam Ranh, có độ dài khoảng 385 km tính theo mép nước với nhiều cửa lạch, đầm, vịnh, cùng khoảng 200 đảo lớn, nhỏ ven bờ. Khánh Hòa có sáu đầm và vịnh lớn, đó là Đại Lãnh, vịnh Vân Phong, Hòn Khói, đầm Nha Phu, vịnh Nha Trang (Cù Huân) và vịnh Cam Ranh. Trong đó có nổi bật nhất vịnh Cam Ranh với chiều dài 32 km, chiều rộng 16 km, thông với biển thông qua eo biển rộng 1,6 km, có độ sâu từ 18–20 m, và thường được xem là cảng biển có điều kiện tự nhiên tốt nhất Đông Nam Á, trước đây được sử dụng làm căn cứ quân sự của Hoa Kỳ rồi Liên Xô (sau này là Nga) nhưng về sau được chuyển thành cảng dân sự.
Thềm lục địa tỉnh Khánh Hòa rất hẹp. Địa hình vùng thềm lục địa phản ánh sự tiếp nối của cấu trúc địa hình trên đất liền. Các nhánh núi Trường Sơn đâm ra biển trong quá khứ địa chất như dãy Phước Hà Sơn, núi Hòn Khô, dãy Hoàng Ngưu không chỉ dừng lại ở bờ biển để tạo thành các mũi Hòn Thị, mũi Khe Gà (Con Rùa), mũi Đông Ba... mà còn tiếp tục phát triển rất xa về phía biển mà ngày nay đã bị nước biển phủ kín. Vì vậy, dưới đáy biển phần thềm lục địa cũng có những dãy núi ngầm mà các đỉnh cao của nó nhô lên khỏi mặt nước hình thành các hòn đảo như hòn Tre, hòn Miếu, hòn Mun... Xen giữa các đái đảo nổi, đảo ngầm là những vùng trũng tương đối bằng phẳng gọi là các đồng bằng biển, đó chính là đáy các vũng, vịnh như vịnh Vân Phong, vịnh Nha Trang, vịnh Cam Ranh.
Ngoài các đảo đá ven bờ, Khánh Hoà còn có các đảo san hô ở huyện đảo Trường Sa, với khoảng 100 đảo bãi cạn, bãi ngầm rải rác trên một diện tích từ 160 đến 180 ngàn km², trong đó có từ 23 đến 25 đảo, bãi cạn nổi thường xuyên, với tổng diện tích 10 km². Đảo lớn nhất trong quần đảo Trường Sa là Ba Bình chỉ rộng 0,65 km². Bãi lớn nhất là bãi Thuyền Chài, dài 30 km; rộng 5 km (ngập nước khi triều lên). Địa hình trên bề mặt các đảo rất đơn giản, chỉ là những mõm đá, vách đá vôi san hô, cao vài ba mét.
Địa chất - tài nguyên
Cấu tạo địa chất của Khánh Hòa chủ yếu là đá granit và ryolit, dacit có nguồn gốc mác ma xâm nhập hoặc phún trào kiểu mới. Ngoài ra còn có các loại sa thạch, trầm tích ở một số nơi. Về địa hình kiến tạo, phần đất của tỉnh Khánh Hòa đã được hình thành từ rất sớm, là một bộ phận thuộc rìa phía Đông-Nam của địa khối cổ Kom Tom, được nổi lên khỏi mặt nước biển từ đại Cổ sinh, cách đây khoảng 570 triệu năm. Trong đại Trung sinh có 2 chu kỳ tạo sản inđôxi và kimêri có ảnh hưởng một phần đến Khánh Hòa. Do quá trình phong hóa vật lý, hóa học diễn ra trên nền đá granit, ryolit đã tạo thành những hình dáng độc đáo, đa dạng và phong phú, góp phần làm cho thiên nhiên Khánh Hòa có nhiều cảnh đẹp nổi tiếng.
Khánh Hòa có nhiều tài nguyên khoáng sản như than bùn, cao lanh, sét, sét chịu lửa, vàng sa khoáng, cát thủy tinh, san hô, đá granit, quặng ilmênit, nước khoáng, phục vụ sản xuất vật liệu xây dựng và công nghiệp khai thác. Ngoài ra còn có nhiều tài nguyên biển, bao gồm các nguồn rong, tảo thực vật, trữ lượng hải sản lớn cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến hải sản; các điều kiện thuận lợi để khai thác sinh vật biển và nuôi trồng thủy sản.
Sông ngòi
nhỏ|Thuyền trên sông Cái, đoạn qua Nha Trang, phía sau là cầu Trần Phú Sông ngòi ở Khánh Hòa nhìn chung ngắn và dốc, cả tỉnh có khoảng 40 con sông dài từ 10 km trở lên, tạo thành một mạng lưới sông phân bố khá dày. Hầu hết, các con sông đều bắt nguồn tại vùng núi phía Tây trong tỉnh và chảy xuống biển phía Đông. Dọc bờ biển, cứ khoảng 5–7 km có một cửa sông.
Mặc dù hướng chảy cơ bản của các sông là hướng Tây - Đông, nhưng tùy theo hướng của mạch núi kiến tạo hoặc do địa hình cục bộ, dòng sông có thể uốn lượn theo các hướng khác nhau trước khi đổ ra biển Đông. Đặc biệt là sông Tô Hạp, bắt nguồn từ dãy núi phía Tây của huyện Khánh Sơn, chảy qua các xã Sơn Trung, Sơn Bình, Sơn Hiệp, Sơn Lâm, Thành Sơn rồi chảy về phía Ninh Thuận. Đây là con sông duy nhất của tỉnh chảy ngược dòng về phía Tây. Hai con sông lớn nhất tỉnh là Sông Cái (Nha Trang) và sông Dinh. Sông Cái có độ dài 79 km, bắt nguồn từ hòn Gia Lê cao 1.812 m chảy qua Khánh Vĩnh, Diên Khánh, Nha Trang rồi đổ ra biển qua Cửa Bé (Tiểu Cù Huân) và Cửa Lớn (Đại Cù Huân). Sông Dinh bắt nguồn từ vùng núi Chư H'Mư (đỉnh cao 2.051 m) thuộc dãy Vọng Phu, có tổng diện tích lưu vực 985 km², chảy qua thị xã Ninh Hòa và đổ ra đầm Nha Phu.
Khí hậu
Khánh Hòa là một tỉnh ở vùng duyên hải cực Nam Trung Bộ, nằm trong khu vực khí hậu nhiệt đới xavan. Song khí hậu Khánh Hòa có những nét biến dạng độc đáo với các đặc điểm riêng biệt. So với các tỉnh, thành phía Bắc từ Đèo Cả trở ra và phía Nam từ Ghềnh Đá Bạc trở vào, khí hậu ở Khánh Hòa tương đối ôn hòa hơn do mang tính chất của khí hậu đại dương. Thường chỉ có 2 mùa rõ rệt là mùa mưa và mùa nắng. Mùa mưa ngắn, từ khoảng giữa tháng 9 đến giữa tháng 12 dương lịch, tập trung vào 2 tháng 10 và tháng 11, lượng mưa thường chiếm trên 50% lượng mưa trong năm. Những tháng còn lại là mùa nắng, trung bình hàng năm có tới 2.600 giờ nắng. Nhiệt độ trung bình hàng năm của Khánh Hòa cao khoảng 26,7 °C riêng trên đỉnh núi Hòn Bà (cách Nha Trang 30 km đường chim bay) có khí hậu như Đà Lạt. Độ ẩm tương đối khoảng 80,5%.
Cholsan
Địa hình Cholsan chủ yếu là những ngọn đồi cao hiếm khi vượt quá 300 m; đỉnh cao nhất là Yondaesan có độ cao 393 m. Đảo ven bờ Kado có địa hình tương tự với đỉnh Yondaebong cao 335 m. Huyện có tổng cộng 28 đảo ven bờ, một vài trong số chúng không có cư dân sinh sống. Đường bờ biển của huyện dài 123 km và lên tới 265 km nếu tính cả các hòn đảo.
Khánh Hòa
Thời tiền sử và Vương quốc Chăm Pa
nhỏ|trái|Tháp Po Nagar, trung tâm tôn giáo của Kauthara Các tư liệu khảo cổ học khẳng định rằng ngay từ thời tiền sử, con người đã sinh sống ở Khánh Hòa. Ở Hòn Tre trong Vịnh Nha Trang các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra nhiều công cụ bằng đá của một nền nông nghiệp dùng cuốc. Với việc phát hiện ra bộ đàn đá Khánh Sơn vào tháng 2 năm 1979 tại huyện Khánh Sơn, cho thấy chủ nhân của bộ đàn đá này đã sinh sống ở đây khoảng giữa thiên niên kỷ 1 TCN.
Cholsan
Cholsan có khí hậu đại dương tương đối ôn hòa và là nơi có mùa đông ấm áp nhất tại Pyongan Bắc. Nhiệt độ trung bình là 8,9 °C, trung bình tháng giêng là -7,9 °C và trung bình tháng 8 là 24 °C. Lượng mưa trung bình là 900 mm. 46% diện tích của huyện là rừng, chủ yếu là thông và sồi. 40% diện tích dùng để canh tác với các cây trồng chính như lúa gạo, ngô, đỗ tương. Nghề nuôi trai và đánh cá hiện diện ở khu vực ven biển.
Khánh Hòa
Thời tiền sử và Vương quốc Chăm Pa
Các di chỉ đã phát hiện của nền văn hóa Xóm Cồn (Ba Ngòi, Cam Ranh) cho phép khẳng định nền văn hóa thời đại đồ sắt ở Khánh Hòa có niên đại khoảng gần 4000 năm và phát triển sớm hơn văn hóa Sa Huỳnh. Nằm trong địa bàn phân bố của văn hóa Sa Huỳnh, Khánh Hòa có nhiều di chỉ khảo cổ học về nền văn hóa này như: Diên Sơn, Bình Tân, Hòn Tre, Ninh Thân.
Cholsan
Điểm thu hút du lịch trên địa bàn là quần đảo Pansong, được biết đến với phong cảnh đẹp và động Mason (마선굴). Hòn đảo Wondo là một khu bảo tồn thiên nhiên. Trên địa bàn huyện Cholsan có trường Công nghệ Tiến tiến Cholsan (철산고등전문학교).
Khánh Hòa
Thời tiền sử và Vương quốc Chăm Pa
Vào đầu Công Nguyên, một bộ phận trong bộ tộc Cau (Kranukavamsa) - một trong hai bộ tộc lớn của người Chăm Pa thời bấy giờ - đã thành lập nên một tiểu quốc và được đặt tên là Tiểu quốc Nam Chăm (bia ký ghi là Panrăn hay Panduranga). Tiểu quốc này gồm hai xứ là Panrăn (khu vực ngày nay là Phan Rang, Phan Thiết) và Kauthara (khu vực Khánh Hòa ngày nay). Đối địch với Tiểu quốc Nam Chăm là Tiểu quốc Bắc Chăm ở khu vực thuộc Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định ngày nay.
Cholsan
Tham khảo
Thể loại:Pyongan Bắc
Khánh Hòa
Thời tiền sử và Vương quốc Chăm Pa
Sau đó, trải qua nhiều thế kỷ nội chiến liên miên, vương quốc Chăm Pa được thành lập trên cơ sở sự thống nhất của hai xứ Nam Chăm và Bắc Chăm. Đến thế kỷ VIII, Nam Chăm chiếm ưu thế dẫn đến sự ra đời của Vương triều Panduranga (Hoàn Vương Quốc), vùng Kauthara từ đó phát triển đến mức cực thịnh với những khu đền tháp to lớn và linh thiêng mà tiêu biểu là ngôi đền Po Nagar thờ vị nữ thần mẹ xứ sở Yang Pô Y Na Gar. Đến nay, vẫn còn tồn tại nhiều bia ký ghi bằng tiếng Phạn và tiếng Chăm cổ ở Khánh Hòa nằm rải rác ở nhiều nơi.
Trung đại
Năm 1653, lấy cớ vua Chiêm Thành là Bà Tấm (hay còn gọi là Bà Bật) quấy nhiễu dân Việt ở Phú Yên, Chúa Nguyễn Phúc Tần đã sai quan cai cơ Hùng Lộc Hầu Trương Phúc Hùng đem 3000 quân sang đánh. Thất bại nặng nề, vua Chiêm Thành sai con mang thư hàng và xin dâng đất cho Chúa từ sông Phan Rang trở ra đến Phú Yên. Chúa chấp thuận và đặt dinh Thái Khang gồm hai phủ là phủ Thái Khang gồm các huyện Tân Định, Quảng Phước ở phía bắc (nay là các huyện Ninh Hòa và Vạn Ninh) và phủ Diên Ninh gồm các huyện Phước Diên, Hoa Châu, Vĩnh Xương ở phía nam (nay là các huyện Diên Khánh, Cam Lâm, Khánh Sơn, thị xã Cam Ranh, thành phố Nha Trang và một phần phía Bắc của tỉnh Ninh Thuận), giao cho Hùng Lộc làm thái thú. Từ đó, vùng đất này đã trở thành một bộ phận của lãnh thổ Việt Nam và công cuộc khai khẩn lập làng của người Việt được đẩy mạnh. Dân cư sống tập trung tại các hạ lưu sông Dinh và sông Cái. Đến năm 1690, phủ Thái Khang được đổi tên thành phủ Bình Khang. Năm 1742, phủ Diên Ninh đổi thành phủ Diên Khánh.
Vào năm 1771, ba anh em nhà Tây Sơn dấy binh đánh Chúa Nguyễn. Chỉ ba năm sau, quân Tây Sơn đã kiểm soát vùng đất kéo dài từ Quy Nhơn đến Bình Thuận. Sau đó, tướng nhà Nguyễn là Tống Phúc Hạp kéo quân ra đánh lấy lại được Dinh Bình Thuận và Phủ Diên Khánh nhưng rồi lại bị Nguyễn Huệ đem quân đánh lấy lại được hai vùng trên. Tháng 7 năm 1793, Định Vương Nguyễn Phúc Ánh thân chinh thống lĩnh đại binh thủy, bộ từ Gia Định kéo ra Nha Trang. Từ Nha Trang tấn công lên Diên Khánh. Quân Tây Sơn không cầm cự nổi phải bỏ Diên Khánh và Bình Khang. Nguyễn Ánh sai người xây thành Diên Khánh, lập xưởng đóng thuyền. Sau đó, tướng Tây Sơn là Trần Quang Diệu còn hai lần đem quân vào đánh nữa vào các năm 1794, 1795 nhưng đều không thành. phải|nhỏ|Bản đồ tỉnh Khánh Hòa nhà Nguyễn phải|nhỏ|Nhà Yersin thời Pháp thuộc (nay là nhà khách Bộ Công An) Năm 1802, sau khi đánh bại nhà Tây Sơn, Nguyễn Phúc Ánh lên ngôi lấy hiệu là Gia Long. Năm 1803, Dinh Bình Khang được đổi tên thành Dinh Bình Hòa, phủ Bình Khang cũng được đổi tên thành phủ Bình Hòa nhưng sở lỵ đã được chuyển từ đây sang phủ Diên Khánh. Năm 1808, Dinh được đổi thành Trấn. Đến năm 1831 (năm Minh Mạng thứ 12), trấn Bình Hòa được đổi tên thành tỉnh Khánh Hòa, còn phủ Bình Hòa trở thành phủ Ninh Hòa. Vào thời điểm đó, tỉnh Khánh Hòa gồm 2 phủ, 4 huyện là: Phủ Diên Khánh gồm 2 huyện: Phước Điền, Vĩnh Xương; Phủ Ninh Hòa gồm 2 huyện: Quảng Phước và Tân Định, tỉnh lỵ là Phủ Diên Khánh.
Năm 1884, triều đình nhà Nguyễn ký kết hiệp ước Patenotre với Pháp, tạo cơ sở cho việc thiết lập chính quyền đô hộ của Pháp ở Việt Nam và sự suy yếu của nhà Nguyễn. Là một tỉnh ở xứ Trung Kỳ, Khánh Hòa vẫn là bộ phận của Nam triều, đồng thời tồn tại Chính quyền bảo hộ Pháp. Quan lại của Nam triều gồm có chức tuần vũ, án sát coi việc hành chính, lãnh binh coi việc canh gác và giữ gìn an ninh trong tỉnh, đóng tại Diên Khánh. Cơ quan bảo hộ Pháp gồm có chánh sứ, phó sứ và giám binh, đóng tại Nha Trang. Nha Trang dần phát triển thành thị trấn.
Ngày 9 tháng 3 năm 1945, Nhật đảo chính Pháp, giao tỉnh Khánh Hòa cho các quan Nam triều quản lý, cơ quan hành chính của tỉnh dời xuống Nha Trang. Từ đó, Nha Trang chính thức trở thành tỉnh lỵ của tỉnh Khánh Hòa.
Thời kỳ từ 1945 đến nay
nhỏ|Tranh vẽ căn cứ hải quân Liên Xô tại Vịnh Cam Ranh năm 1985 Ngày 19 tháng 8 năm 1945, lực lượng Việt Minh ở Khánh Hòa đứng dậy giành chính quyền, nhưng chỉ nắm chính quyền được hai tháng thì Pháp đổ bộ lên Nha Trang và đánh chiếm lại.
Năm 1955, dưới thời Việt Nam Cộng hòa, tỉnh Khánh Hòa cũng được tổ chức lại trên mọi phương diện. Các phủ huyện đổi thành quận. Các làng đổi thành xã. Tháng 5 năm 1959, hai tổng Krong Jing và Krong Hinh thuộc tỉnh Đắk Lắk được sáp nhập vào tỉnh Khánh Hòa và lập thành quận Khánh Dương. Tháng 4 năm 1960, 12 thôn Thượng thuộc quận Cam Lâm được trích ra khỏi Khánh Hòa để nhập vào quận Du Long tỉnh Ninh Thuận. Tháng 10 năm 1965, một phần đất quận Cam Lâm ở phía Nam bị cắt để thành lập thị xã Cam Ranh trực thuộc trung ương (khu đặc biệt Cam Ranh).
Sau năm 1975, tỉnh Khánh Hòa hợp nhất với tỉnh Phú Yên và thị xã Cam Ranh thành tỉnh Phú Khánh. Đồng thời, hợp nhất thị xã Cam Ranh và huyện Cam Lâm thành huyện Cam Ranh, hợp nhất hai huyện Diên Khánh và Vĩnh Xương thành huyện Khánh Xương, hợp nhất hai huyện Ninh Hòa và Vạn Ninh thành huyện Khánh Ninh, thành lập huyện Khánh Vĩnh.
Ngày 10 tháng 3 năm 1977, chuyển thị xã Nha Trang thành thành phố Nha Trang, sáp nhập huyện Khánh Sơn vào huyện Cam Ranh, hợp nhất hai huyện Khánh Xương và Khánh Vĩnh thành huyện Diên Khánh.
Ngày 5 tháng 3 năm 1979, huyện Khánh Ninh được chia lại thành 2 huyện: Ninh Hòa và Vạn Ninh.
Ngày 30 tháng 6 năm 1989, Quốc hội ra Nghị quyết chia tỉnh Phú Khánh thành hai tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa.
Khi tách ra, tỉnh Khánh Hòa có 8 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm thành phố Nha Trang, các huyện: Cam Ranh, Diên Khánh, Khánh Sơn, Khánh Vĩnh, Ninh Hòa, Vạn Ninh và huyện đảo Trường Sa.
Ngày 7 tháng 7 năm 2000, chuyển huyện Cam Ranh thành thị xã Cam Ranh.
Ngày 11 tháng 4 năm 2007, tách một số xã của thị xã Cam Ranh và huyện Diên Khánh để tái lập huyện Cam Lâm.
Ngày 22 tháng 4 năm 2009, thành phố Nha Trang được công nhận là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Khánh Hòa.
Ngày 25 tháng 10 năm 2010, chuyển huyện Ninh Hòa thành thị xã Ninh Hòa.
Ngày 23 tháng 12 năm 2010, chuyển thị xã Cam Ranh thành thành phố Cam Ranh.
Hành chính
Tỉnh Khánh Hòa có 9 đơn vị hành chính cấp huyện, bao gồm 2 thành phố trực thuộc tỉnh, 1 thị xã và 6 huyện với 139 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 35 phường, 6 thị trấn và 98 xã.
Hội đồng nhân dân tỉnh, với các đại biểu được bầu cử trực tiếp nhiệm kỳ 5 năm, có quyền quyết định các kế hoạch phát triển dài hạn về kinh tế, văn hóa, giáo dục... của tỉnh. Đứng đầu Hội đồng Nhân dân gồm một Chủ tịch, một Phó chủ tịch và một Uỷ viên thường trực. Hội đồng Nhân dân chịu sự giám sát và hướng dẫn hoạt động của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, chịu sự hướng dẫn và kiểm tra của Chính phủ trong việc thực hiện các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên theo quy định của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội. Chủ tịch Hội đồng nhân dân hiện nay là ông Nguyễn Tấn Tuân.
Hội đồng Nhân dân tỉnh bầu nên Ủy ban Nhân dân, cơ quan trực tiếp chịu trách nhiệm quản lý về mọi hoạt động chính trị, an ninh, kinh tế và văn hóa trên địa bàn Khánh Hòa. Đứng đầu Ủy ban Nhân dân gồm một Chủ tịch và các Phó chủ tịch. Các sở, ngành của Ủy ban Nhân dân sẽ quản lý về các lĩnh vực cụ thể, như y tế, giáo dục, đầu tư, tư pháp, tài chính. Tương tự, cấp thành phố, thị xã, huyện cũng có Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân chịu sự chỉ đạo chung của cấp tỉnh. Ngoài ra, Ủy ban Nhân dân còn quản lý Đài Phát thanh - Truyền hình Khánh Hòa và một số tổng công ty trên địa bàn tỉnh. Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh hiện nay là ông Nguyễn Tấn Tuân.
Bên cạnh Chủ tịch Hội đồng Nhân dân và Chủ tịch Ủy ban Nhân dân, Đảng bộ Đảng Cộng sản Việt Nam tỉnh Khánh Hòa (Tỉnh ủy Khánh Hòa) còn bầu ra Bí thư Tỉnh ủy, hiện nay là ông Nguyễn Khắc Định được Bộ Chính trị phân công vào tháng 10 năm 2019. Quyền hạn và trách nhiệm của Bí thư Tỉnh ủy được quy định theo Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam.
Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh khóa XVII, nhiệm kỳ 2015-2020 gồm 53 vị:
-  Ông Lê Tiến Anh
-  Ông Nguyễn Anh
-  Ông Lê Tấn Bản
-  Ông Nguyễn Duy Bắc
-  Ông Huỳnh Ngọc Bông
-  Ông Cao Cường
-  Ông Nguyễn Văn Danh
-  Ông Lê Văn Dẽ
-  Ông Trần Mạnh Dũng
-  Ông Lương Dự
-  Ông Lương Kiên Định
- Ông Nguyễn Khắc Định
-  Ông Nguyễn Văn Ghi
-  Ông Nguyễn Khắc Hà
-  Ông Lê Văn Hạ
-  Ông Lương Đức Hải
-  Ông Võ Hoàn Hải
-  Ông Trần Sơn Hải
-  Bà Nguyễn Thị Hạnh
-  Bà Lê Minh Hiền
-  Ông Nguyễn Hòa
-  Ông Lê Hữu Hoàng
-  Ông Lê Văn Khải
-  Ông Nguyễn Văn Kháng
-  Ông Trần An Khánh
-  Ông Trần Ngọc Khánh
-  Ông Bùi Xuân Minh
-  Ông Hồ Văn Mừng
-  Ông Trần Hòa Nam
-  Ông Lê Thanh Quang
-  Ông Nguyễn Đắc Tài
-  Ông Nguyễn Khắc Toàn
-  Ông Võ Tấn Thái
-  Ông Trần Ngọc Thanh
-  Ông Phan Thông
-  Ông Nguyễn Lê Đình Thống
-  Ông Tống Trân
-  Ông Lê Hữu Trí
-  Ông Ngô Quang Trung
-  Ông Ngô Truyện
-  Ông Lê Đức Vinh
-  Ông Lê Vinh
Hiện nay, Ủy ban nhân dân Tỉnh Khánh Hòa đang lập đề án đưa cả tỉnh thành thành phố trực thuộc trung ương trước năm 2020. Hội đồng nhân dân tỉnh Khánh Hòa và Bộ Chính trị đã thông qua nghị quyết Quy hoạch xây dựng vùng tỉnh Khánh Hòa đến năm 2020 với mục tiêu đề ra là xây dựng tỉnh Khánh Hòa trở thành đô thị loại I trực thuộc trung ương.
Kinh tế
300px|nhỏ|phải|Những ngôi nhà ở nông thôn Khánh Hòa những năm 2011 cho thấy đã được xây cất khang trang Khánh Hòa là một trong những tỉnh có nền kinh tế phát triển nhanh và vững của Việt Nam. Theo số liệu thống kê của Uỷ ban nhân dân tỉnh, tốc độ tăng trưởng GDP của tỉnh là 11,55%, giá trị sản xuất công nghiệp – xây dựng tăng 15,5%, giá trị nông lâm thủy sản tăng 2,81%, ngành dịch vụ du lịch tăng 14,5%. GDP bình quân đầu người năm 2011 là 1.710 USD cao hơn mức bình quân chung của Việt Nam. Dịch vụ - du lịch chiếm 45% cơ cấu kinh tế, công nghiệp - xây dựng là 42%, còn nông - lâm - thủy sản chiếm 13%..
Năm 2019, tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 6,99%, trong đó GRDP theo ngành kinh tế tăng 7,43% gồm:
+. Công nghiệp xây dựng tăng 10,58%.
+. Dịch vụ tăng 7,02%.
+. Nông, lâm, thủy sản tăng 1,52%.
Chỉ số IIP tăng 7,52%. Thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh đạt 19.138,38 tỉ đồng (113,9% dự toán; bằng 87,6% năm 2018). Chi ngân sách đạt 9.799,2 tỉ đồng (81,9% dự toán), trong đó: Chi ngân sách thường xuyên là 6.395,8 tỉ đồng (92,8% dự toán); chi đầu tư phát triển là 3.401,7 (80,1% dự toán).
Công - nông - ngư nghiệp
nhỏ|phải|Xoài là loại trái cây ở huyện Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa. Ngoài du lịch, Khánh Hòa cũng là địa phương phát triển công nghiệp mạnh trong khu vực Miền Trung và Tây Nguyên. Các thế mạnh công nghiệp truyền thống của Khánh Hòa là công nghiệp đóng tàu, chế biến thủy hải sản, vật liệu xây dựng, may mặc... Ngoài ra, Khánh Hòa cũng có nhiều loại khoáng sản; đến năm 2003 đã có 72 mỏ quặng được phát hiện và đăng ký trên địa bàn tỉnh. Tổng giá trị sản xuất công nghiệp trong năm 2009 của Khánh Hòa đạt 14.095 tỷ đồng. Các khu công nghiệp lớn trong tỉnh như Khu công nghiệp Suối Dầu, khu công nghiệp Ninh Hòa, khu công nghiệp Bắc và Nam Nha Trang, cùng với những cảng biển lớn đang được đầu tư xây dựng, giúp cho Khánh Hòa trở thành một trong 10 tỉnh thành có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất nước. Năm 2018, giá trị sản xuất của thủy sản so với Tổng giá trị sản xuất của Nông nghiệp – Lâm nghiệp – Thủy sản  là 35,6%.
Cũng như các tỉnh vùng duyên hải Nam Trung Bộ khác có các dải đồng bằng nhỏ hẹp, trồng trọt không phải là thế mạnh của tỉnh. Lúa vẫn chiếm diện tích lớn nhất và được trồng tập trung tại đồng bằng Ninh Hòa và Diên Khánh. Cây công nghiệp ngắn ngày được trồng nhiều nhất là cây mía, sau đó là đậu phộng, cây lương thực được trồng nhiều nhất trong tỉnh là cây khoai mì và cây bắp. Việc trồng cây bắp đã mang lại giá trị kinh tế cao cho nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số ở huyện Khánh Vĩnh.
Bên cạnh nông sản, tài nguyên thủy hải sản ở Khánh Hòa rất dồi dào. Khánh Hòa có tổng trữ lượng hải sản ước tính 150.000 tấn/năm và khả năng khai thác 40-50.000 tấn/năm. Có 600 loài hải sản được các nhà khoa học xác định ở vùng biển Khánh Hòa, trong đó có hơn 50 loài cá có giá trị kinh tế cao.
Dân cư
nhỏ|trái|Bản đồ phân bố dân số Khánh Hòa|254x254px Theo số liệu điều tra ngày 1 tháng 4 năm 2019 dân số tỉnh Khánh Hòa là 1.231.107 người với mật độ dân số toàn tỉnh là 225 người/km², trong đó nam giới có khoảng 612.513 người (49.75%) và nữ giới khoảng 618.594 người (50.35%); tỷ lệ tăng dân số của tỉnh bình quân từ năm 2009-2019 là 0,62%; tỷ số giới tính là 97,9%. Theo điều tra biến động dân số năm 2019, Khánh Hòa có 520.008 người sinh sống ở khu vực đô thị (42,2% dân số toàn tỉnh) và 711.099 người sống ở khu vực nông thôn (57,8%). . Tỷ lệ đô thị hóa tính đến hết năm 2022 đạt 65%.
Dân số Khánh Hòa hiện nay phân bố không đều. Dân cư tập trung đông nhất ở thành phố Nha Trang (chiếm 1/3 dân số toàn tỉnh), trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của tỉnh. Huyện Diên Khánh và thành phố Cam Ranh cũng có mật độ dân số khá cao (xấp xỉ 400 người/km²) thị xã Ninh Hòa và các huyện còn lại ở đồng bằng có mật độ dân cư không chênh lệch lớn và gần bằng mức trung bình toàn tỉnh (khoảng 200 người/km²), các huyện miền núi có mật độ dân số tương đối thấp là Khánh Sơn (62 người/km²) và Khánh Vĩnh (29 người/km²). Nơi có mật độ dân số thấp nhất tỉnh là huyện đảo Trường Sa (0,39 người/km²). Theo số liệu của Tổng cục Thống kê Việt Nam năm 2010 thì toàn tỉnh có khoảng 519.600 người sinh sống tại khu vực thành thị và 648.100 sinh sống ở khu vực nông thôn.
Dân tộc
Hiện nay có 32 dân tộc đang sinh sống trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa, trong đó dân tộc Kinh có 1.095.981 người sống phân bố đều khắp huyện, thị, thành phố, nhưng tập trung nhiều nhất vẫn là các vùng đồng bằng, thành phố, thị xã, thị trấn. Dân tộc thiểu số lớn nhất là người Raglai với 45.915 người sống tập trung chủ yếu ở hai huyện Khánh Sơn, Khánh Vĩnh và một vài xã miền núi các huyện Diên Khánh, Cam Lâm và thành phố Cam Ranh trong các bản làng (palây). Tại các khu vực giáp ranh với Lâm Đồng và Đăk Lăk có khoảng 4.778 người Cơ-ho và 3.396 người Ê-đê sinh sống. Dân tộc Hoa có khoảng 3.034 người tập trung chủ yếu ở thành phố Nha Trang (khoảng 2.000 người), thị xã Ninh Hòa và các xã phía Đông huyện Diên Khánh. Một nhóm thiểu số chính khác là người Tày (1.704) và người Nùng (1.058) di cư từ các tỉnh phía Bắc vào trong cuộc di cư năm 1954 và trong các năm gần đây sinh sống chủ yếu ở huyện Khánh Vĩnh. Ngoài các nhóm chính trên còn có các nhóm dân tộc chiếm 1 thiểu số rất nhỏ trong dân số như Mường, Thái, Chăm, Khmer, Thổ... Người Chăm là cư dân bản địa ở Khánh Hòa. Tuy nhiên do những điều kiện lịch sử, từ giữa thế kỷ XVII về sau này, người Chăm ở Khánh Hòa lần lượt di chuyển vào các tỉnh phía Nam. Vì vậy mà ngày nay, người Chăm ở Khánh Hòa chỉ còn khoảng 290 người.
nhỏ|trái|Một căn nhà sàn của người Ra Glai.|249x249px Trên địa bàn thành phố Nha Trang cũng có một vài nhóm người nước ngoài sinh sống và làm việc thường xuyên trong những năm gần đây, một ít trong số họ hiện đã định cư lâu dài và nhập quốc tịch Việt Nam.
Tôn giáo
Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê Việt Nam, toàn tỉnh Khánh Hòa vào thời điểm của cuộc tổng điều tra dân số năm 2019, Khánh Hòa có 265.316 người tự khẳng định mình có tín ngưỡng, nhiều nhất là Công giáo 132.992 người, tiếp theo là Phật giáo 100.560 người, đạo Tin Lành 24.500 người, đạo Cao Đài 6.819 người, Phật giáo Hòa Hảo 284 người và các tôn giáo khác là Hồi giáo 94 người, Bà La Môn 25 người, Tịnh độ cư sĩ Phật hội Việt Nam 17 người, Baha'i giáo 13 người và Minh Sư đạo 12 người. Phật giáo tập trung nhiều nhất ở Nha Trang (50,4%) và Diên Khánh; Công giáo tập trung nhiều ở Cam Lâm, đạo Cao Đài tập trung ở Cam Ranh; đạo Tin Lành tập trung ở Khánh Sơn và Khánh Vĩnh. Riêng Phật giáo Hòa Hảo phân bố chủ yếu ở xã Ninh Ích.
Đô thị hóa
nhỏ|Bờ biển [[Nha Trang với nhiều toà nhà cao tầng.]] Khánh Hòa là tỉnh có số dân đô thị cao nhất trong các tỉnh thuộc khu vực miền Trung với 584.200 người (năm 2011) chiếm khoảng 48,8% dân số toàn tỉnh. Tính đến cuối năm 2011, toàn tỉnh có 1 đô thị loại I (thành phố Nha Trang), 1 đô thị loại III (thành phố Cam Ranh), 3 đô thị loại IV (thị xã Ninh Hòa và các thị trấn Diên Khánh, Vạn Giã) cùng với 7 đô thị loại V (các thị trấn Cam Đức, Khánh Vĩnh, Tô Hạp và các xã Đại Lãnh, Suối Hiệp, Suối Tân, Ninh Sim ). Phần lớn các đô thị lớn nằm ở vùng duyên hải và dọc theo Quốc lộ 1, một vài đô thị khác nằm dọc theo các hành lang đông dân cư ven các sông chính và các tuyến đường nối vùng duyên hải lên Tây Nguyên như trục Ninh Hòa - Ninh Sim nằm dọc theo sông Dinh và quốc lộ quốc lộ 26 nối lên Buôn Ma Thuột. Trục Diên Khánh - Khánh Vĩnh nằm ven theo sông Cái và quốc lộ 27C (Đường 723 cũ) nối lên Đà Lạt.
Theo kết luận số 53-KL/TW ngày 24 tháng 12 năm 2012 của Bộ Chính trị, Tỉnh Khánh Hòa được phép quy hoạch thành thành phố trực thuộc trung ương trong quy hoạch đến năm 2020
Khoa học - Giáo dục
Trước thời nhà Nguyễn, vì là đất mới được mở mang, lại xa kinh đô, nên nền giáo dục Khánh Hòa gần như không phát triển. Người Khánh Hòa thời đó không có đóng góp gì trong địa hạt văn chương thi phú. Mãi đến đời vua Gia Long, triều đình mới cho lập trường dạy chữ ở phủ Diên Khánh và Bình Hòa. Học sinh sau khi có bằng Tiểu học phải ra Quy Nhơn hoặc các tỉnh khác để tiếp tục học lên Trung học, cho đến năm 1936, khi trường trung học đầu tiên được mở tại Nha Trang là Trường trung học tư thục Kim Yến (Institution Kim Yến), làm nơi học tập cho học sinh từ Phan Thiết đến Quy Nhơn. Đầu năm 1947, Trường Trung học Nha Trang (tiền thân của Trường Phổ thông trung học Lý Tự Trọng) được thành lập. Sang đến năm 1952, trường đổi tên thành Trường Trung học Võ Tánh và chuyển đến địa điểm hiện nay. Năm 1957, trường Võ Tánh được Bộ Giáo dục Quốc gia nâng cấp lên bậc Đệ nhị cấp (tương đương bậc Phổ thông trung học ngày nay). Kể từ đó, học sinh tại Khánh Hòa có thể đi học đến khi tốt nghiệp Tú tài ngay tại tỉnh nhà mà không phải khăn gói đi ra ngoài. Năm 1971, Khánh Hòa có cơ sở đào tạo bậc đại học đầu tiên là Đại Học Cộng đồng Duyên Hải tại Nha Trang. Sau ngày thống nhất đất nước, Trường Đại học Thủy sản Nha Trang, được chuyển từ Hải Phòng vào. Hiện nay, Khánh Hòa có đầy đủ các bậc học, ngành học, phục vụ cho tất cả các đối tượng học sinh sinh viên tại tỉnh (được kê trong bảng phía dưới).