cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cuộc định cư châu Mỹ
Khí hậu và môi trường sinh học
Cổ khí hậu và thảm thực vật của miền đông Siberia và Alaska trong giai đoạn băng hà Wisconsin được suy đoán từ dữ liệu đồng vị oxy có độ phân giải cao và địa tầng phấn hoa. Trước Cực đại băng hà cuối cùng, khí hậu miền đông Siberia dao động giữa các điều kiện gần với điều kiện ngày nay và thời kỳ lạnh hơn. Các chu kỳ ấm lên trước LGM ở Bắc Cực Siberia kích thích ​​sự sinh sôi nảy nở của các động vật lớn. Bản ghi đồng vị oxy từ mũ băng Greenland chỉ ra rằng những chu kỳ này sau khoảng 45,000 BP kéo dài có lẽ lên đến hàng trăm hoặc từ một đến hai nghìn năm, với giai đoạn lạnh giá cực đại bắt đầu vào khoảng 32,000 cal BP. Bản ghi phấn hoa từ Hồ Elikchan, phía bắc Biển Okhotsk, cho thấy sự thay thế từ phấn hoa của cây thân gỗ và cây bụi sang phấn hoa của thảo mộc trước năm 26,000 14C TCN, khi các lãnh nguyên thảo mộc bắt đầu thay thế taiga và lãnh nguyên cây bụi của thời kỳ LGM. Một bản ghi tương tự về phấn hoa cây gỗ/cây bụi bị thay thế bởi thảo mộc trong thời kì đầu của LGM đã được thu thập gần sông Kolyma ở Bắc Cực Siberia. Các nhà khảo cổ đưa ra giả thuyết cho rằng: các khu định cư của con người phía bắc Siberia bị bỏ hoang do sự lạnh đi nhanh chóng hoặc sự di cư của các loài động vật lớn khi LGM khởi phát, nhằm lý giải cho hiện tượng thiếu sót di chỉ khảo cổ ở khu vực này từ niên đại LGM. Bản ghi phấn hoa phía Alaska cho thấy sự thay thế luân phiên giữa lãnh nguyên thảo mộc/cây bụi và lãnh nguyên cây bụi trước LGM, cho thấy rằng các giai đoạn ấm lên ít dồn dập hơn so với những giai đoạn ấm cực đỉnh cho phép rừng cây phát triển ở phía Siberia. Có đa dạng động vật lớn sinh sống ở những khu vực này, tuy vậy mật độ sinh học còn thấp. Lãnh nguyên thảo mộc chiếm ưu thế trong suốt thời kỳ LGM nhờ điều kiện khí hậu lạnh và khô.
Môi trường ven biển trong Cực đại băng hà cuối cùng rất phức tạp. Mực nước biển hạ thấp và một chỗ phình đẳng áp cân bằng với chỗ lõm bên dưới Lớp băng Cordilleran, làm lộ ra thềm lục địa và hình thành một đồng bằng ven biển. Trong khi phần lớn đồng bằng ven biển bị bao phủ bởi các sông băng chân núi, các refugium cho phép sự sống trên cạn đã được xác định tại Haida Gwaii, Đảo Prince of Wales và các đảo bên ngoài Quần đảo Alexander. Đồng bằng ven biển bấy giờ đang bị nhấn chìm có tiềm năng tạo ra nhiều refugia hơn. Dữ liệu về phấn hoa cho thấy thảm thực vật bị chi phối bởi lãnh nguyên thảo mộc/cây bụi ở các khu vực không có băng, cùng một số ít rừng cây ở phía nam dải băng Cordilleran. Môi trường ven biển vẫn được duy trì hiệu quả, được chỉ ra từ các hóa thạch động vật chân vây. Các rừng tảo bẹ có năng suất cao ở những vùng biển cạn có đá sẽ là một tuyến đường di cư hiệu quả cho con người. Việc tái tạo đường bờ biển phía nam Beringia cũng cho thấy tiềm năng của một môi trường ven biển có năng suất cao.
Thay đổi môi trường trong quá trình tan băng
Dữ liệu về phấn hoa cho thấy thời kỳ ấm áp đạt đến đỉnh điểm kể từ 14k đến 11k 14C BP (17k-13k cal BP), tiếp nối bởi giai đoạn nguội lạnh trong khoảng 11k-10k 14C BP (13k-11.5k cal BP). Các khu vực ven biển tan băng nhanh chóng cùng lúc các sông băng núi cao ven biển và các dải băng Cordilleran dần rút đi. Cuộc thoái trào này được đẩy nhanh khi mực nước biển dâng cao và làm trôi các mối băng. Người ta ước tính rằng khu vực bờ biển đã tan băng hoàn toàn trong khoảng từ 16,000 đến 15,000 BP. Các sinh vật biển cận duyên hải xâm thực bờ biển do nước đại dương bắt đầu thay thế nước băng. Lãnh nguyên thảo mộc/cây bụi bị thay thế bởi các rừng lá kim bắt đầu từ 12,4k 14C BP (15 nghìn BP) ở miền bắc Haida Gwaii. Mực nước biển dâng cao còn tạo ra các trận lũ lụt.
Các dải băng Cordilleran và Laurentide trong đất liền rút đi chậm hơn so với các khối băng ven biển. Hành lang tan băng chưa hoàn toàn mở ra cho đến sau 13k-12k cal BP. Môi trường ban đầu của hành lang tan băng bị chi phối bởi dòng chảy băng hà và nước tan do các hồ nước có đê băng và lũ lụt định kỳ sau khi sự tan băng xả nước. Năng suất sinh học của vùng tan băng dần khôi phục chậm chạp. Các hành lang tan băng này có thể trở thành đường di cư hiệu quả bắt đầu từ 11,5 nghìn cal BP.
Rừng bạch dương mọc lên thay thế lãnh nguyên thảo mộc ở Beringia vào khoảng 14.3 ka 14C BP (17k cal BP) do điều kiện khí hậu mới, cho thấy rằng năng suất sinh học đã tăng lên rõ rệt.
Niên đại, lý do và nguồn di cư
thumb|upright=1.35|*25,000 năm trước Beringia trong thời kỳ LGM *16–14,000 năm trước con người lan rộng ở châu Mỹ sau LGM Cộng đồng khảo cổ học nói chung nhất trí rằng tổ tiên của các dân tộc bản địa châu Mỹ tiến vào châu Mỹ vào cuối Cực đại băng hà cuối cùng (LGM), tức là ngay sau mốc 20.000 năm trước và để lại dấu vết khảo cổ ngay sau mốc 16.000 năm trước.
Niên đại
Vào đầu thế kỷ 21, có hai mô hình niên đại di cư chính được đề xuất.
Đầu tiên là lý thuyết niên đại ngắn cho rằng cuộc di cư đầu tiên xảy ra ngay sau Cực đại băng hà cuối cùng, suy giảm kể từ khoảng 19.000 năm trước, và được tiếp nối bởi những làn sóng di dân liên tiếp.
Thứ hai là lý thuyết niên đại dài cho rằng nhóm người đầu tiên tiến vào Beringia và những vùng không có băng ở Alaska sớm hơn nhiều (có lẽ sớm hơn tới 40.000 năm trước)  tiếp nối bởi các làn sóng di dân thứ cấp muộn hơn.
Hầu hết các chuyên gia nhân học châu Mỹ đầu thế kỷ 20 tin vào Lý thuyết Clovis đầu tiên, hiện đã lỗi thời do các phát hiện khảo cổ mới ở châu Mỹ có niên đại tiền 13.000 năm trước vào những năm 2000.
Các di chỉ châu Mỹ với niên đại lâu đời nhất được chấp nhận rộng rãi đều có tuổi tầm 15.000 năm. Điển hình là di chỉ phức hợp Buttermilk Creek ở Texas, di chỉ Meadowcroft Rockshelter ở Pennsylvania và di chỉ Monte Verde ở miền nam Chile. Bằng chứng khảo cổ học cho thuyết tiền Clovis là di chỉ Topper Nam Carolina đã 16.000 năm tuổi, vào thời điểm mà lẽ ra cực đại băng hà đã nhấn chìm đường bờ biển trên lý thuyết.
Có ý kiến cho rằng một hành lang không băng ở khu vực nay là Tây Canada đã cho phép con người di cư trước thế Toàn Tân; nhưng một nghiên cứu năm 2016 đã chỉ ra rằng sự di cư qua tuyến đó vẫn sẽ có niên đại rất gần thời điểm nền văn hóa Clovis sớm nhất xuất hiện. Nghiên cứu kết luận rằng hành lang không băng ở nơi nay là Alberta và British Columbia "đã dần bị xâm chiếm bởi rừng cây vân sam và thông" và rằng "người Clovis có lẽ đến từ phía Nam chứ không phải phía Bắc, có lẽ để bám theo các đàn động vật hoang dã như bò rừng bison". Một giả thuyết khác là thuyết di cư bằng đường ven biển, có lẽ khả thi nếu men theo đường bờ biển đã tan băng (đường bờ biển xưa hiện đã bị nhấn chìm do băng tan) của vùng Tây Bắc Thái Bình Dương từ khoảng 16.000 năm trước.
Bằng chứng về sự hiện diện của con người tiền LGM
right|thumb|upright=1.25|Biểu đồ thể hiện dòng gien mẫu hệ (mtDNA hay [[ADN ty thể) đi qua Beringia (mô hình niên đại dài, đơn gốc).|alt=Schematic illustration of maternal geneflow in and out of Beringia.Colours of the arrows correspond to approximate timing of the events and are decoded in the coloured time-bar. The initial peopling of Berinigia (depicted in light yellow) was followed by a standstill after which the ancestors of indigenous Americans spread swiftly all over the New World, while some of the Beringian maternal lineages–C1a-spread westwards. More recent (shown in green) genetic exchange is manifested by back-migration of A2a into Siberia and the spread of D2a into north-eastern America that post-dated the initial peopling of the New World.]]
Sự di cư của con người tiền LGM qua Beringia vào châu Mỹ đã được đề xuất để giải thích niên đại cực kỳ cổ của các di chỉ ở châu Mỹ như Bluefish Caves và Old Crow Flats ở Lãnh thổ Yukon, và Meadowcroft Rock Shelter ở Pennsylvania.
Tại Old Crow Flats, người ta đã tìm thấy xương voi ma mút bị gãy theo kiểu mẫu đặc biệt ám chỉ hoạt động mổ thịt của con người. Xác định niên đại bằng đồng vị cacbon dao động trong khoảng 25.000 đến 40.000 BP. Ngoài ra, các viên đá nhỏ cũng được tìm thấy quanh khu vực, cõ lẽ được dùng để sản xuất công cụ.
Các giải thích về vết chặt thịt và sự liên kết địa chất của xương tại các di chỉ Bluefish Caves, Old Crow Flats và di chỉ Bonnet Plume có liên quan, bị đưa vào vòng nghi vấn.
Ngoài các di chỉ còn bị tranh cãi, bằng chứng thêm cho sự hiện diện của con người tiền LGM đã được tìm thấy trong bản ghi trầm tích hồ ở phía bắc Alaska. Các phân tích dẫu vết sinh học và vi hóa thạch của lớp trầm tích từ hồ E5 và hồ Burial cho thấy sự hiện diện của con người ở phía đông Beringia sớm nhất là 34.000 năm trước. Những phân tích này thực sự hấp dẫn ở chỗ chúng chứng thực những suy luận được đưa ra ở Bluefish Caves và Old Crow Flats.
Vào năm 2020, bằng chứng mới xuất hiện tại một di chỉ tiền LGM ở Bắc-Trung Mexico. Hang Chiquihuite, một di chỉ khảo cổ ở Bang Zacatecas, có niên đại 26.000 năm TCN dựa trên nhiều đồ tạo tác bằng đá được phát hiện ở đó.
Sự hiện diện của con người tiền LGM ở Nam Mỹ một phần phụ thuộc vào niên đại gây tranh cãi của di chỉ Pedra Furada ở Piauí, Brazil. Một nghiên cứu năm 2003 xác định bằng chứng niên đại cho việc sử dụng lửa có kiểm soát trước 40.000 năm trước. Bằng chứng tiếp tục được bổ sung từ hình thái xương của người phụ nữ Luzia mang gốc Austroloid. Cách giải thích này đã bị thách thức trong một đánh giá năm 2003, kết luận rằng các đặc điểm được đề cập cũng có thể phát sinh do sự trôi dạt di truyền. Vào tháng 11 năm 2018, các nhà khoa học của Đại học São Paulo và Đại học Harvard đã công bố một nghiên cứu mâu thuẫn cho rằng Luzia mang gốc Australo-Melanesian. Áp dụng giải trình DNA, kết quả cho thấy Luzia hoàn toàn là người Amerindian (Mỹ Anh-điêng), về mặt di truyền.
Tuổi của các hiện vật được xác định sớm nhất tại Meadowcroft đều nằm trong thời kỳ hậu LGM (13,8 nghìn – 18,5 nghìn BP).
Những viên đá có vẻ như được dùng làm búa và đe đã được tìm thấy tại di chỉ Cerutti Mastodon, miền nam California; có liên quan đến bộ xương voi răng mấu mà dường như đã bị con người thao túng. Bộ xương voi răng mấu được xác định niên đại bằng đồng vị phóng xạ thorium-230/uranium, sử dụng các mô hình xác định niên đại khuếch tán – hấp phụ – phân rã, kết luận rằng nó đã 130,7 ± 9,4 nghìn năm tuổi. Không có bộ xương người nào được tìm thấy tại đây, khiến các chuyên gia rất bối rối. Những tuyên bố về công cụ bằng đá và quá trình xử lý xương được Giáo sư nhân học Tom Dillehay coi là "bất hợp lý".
Các tuyến di cư
thumb|right|Bản đồ thể hiện các hành lang không có băng dọc theo [[Đường phân chia lục địa của châu Mỹ|đường phân chia Lục địa, xen tách hai dải băng Cordilleran và Laurentide. Các di chỉ Cổ Anh-điêng Clovis và Folsom được đánh dấu hình tam giác.]]
Tuyến nội địa
Các giả thuyết về cuộc di cư sang châu Mỹ đều xoay quanh con đường từ Beringia dẫn vào nội địa Bắc Mỹ. Việc phát hiện ra các đồ tạo tác cùng với di tích động vật từ thế Canh Tân gần Clovis, New Mexico vào đầu những năm 1930 chứng tỏ cuộc định cư Bắc Mỹ chắc chắn phải xảy ra trước cả khi các sông băng đã lan rộng rồi. Điều này dẫn đến giả thuyết về một tuyến di cư xen giữa các dải băng Laurentide và Cordilleran để giải thích cho các chứng tích rất cổ đó. Di chỉ Clovis có các công cụ đồ đá đặc trưng bởi các mũi giáo có khía răng cưa và đầu nhọn được gắn vào một cái cán. Sau này, phức hợp đá đặc trưng bởi công nghệ Clovis Point (Mũi Clovis) đã lan rộng ra khắp Bắc và Nam Mỹ. Sự phát hiện công nghệ phức hợp Clovis lẫn với di tích động vật cuối thế Canh Tân đã dẫn đến suy đoán rằng những thợ săn thú lớn di cư ra khỏi Beringia rồi phân tán khắp châu Mỹ, còn được gọi là lý thuyết Clovis đầu tiên.
Xác định niên đại bằng carbon phóng xạ gần đây của các di chỉ Clovis đã cho ra tuổi từ 11,1 nghìn đến 10,7 nghìn năm 14C BP (13k đến 12,6k năm cal BP), hơi muộn hơn so với các cách tính niên đại cũ. Việc đánh giá lại các niên đại cacbon phóng xạ đã dẫn đến kết luận rằng không ít hơn 11 trong số 22 di chỉ Clovis có niên đại "rất vấn đề" và cần bị bác bỏ, bao gồm cả di chỉ mẫu ở Clovis, New Mexico. Việc xác định niên đại các di chỉ Clovis đã cho phép so sánh niên đại của Clovis với niên đại của các địa điểm khảo cổ khác trên khắp châu Mỹ và niên đại của sự kiện hành lang không băng mở ra. Cả hai đều dẫn đến những thách thức đáng kể đối với lý thuyết Clovis First. Di chỉ Monte Verde miền Nam Chile có niên đại 14,8 nghìn năm BP. Di chỉ Hang động Paisley phía đông Oregon có một mẫu hóa thạch phân người với niên đại 14C là 12,4k năm (14,5k cal năm) BP và mẫu mũi phóng tỏa nhánh có niên đại 14C là 11,3k-11k (13,2k-12,9k cal năm) BP. Các tầng tạo tác tổ hợp đá phi-Clovis và tiền-Clovis đã được phát hiện ở miền đông Bắc Mỹ, mặc dù độ lệch niên đại tối đa chưa được xử lý tốt.
Đề xuất liên kết ngữ hệ Dené với ngữ hệ Enisei
Mối quan hệ giữa ngữ hệ Na-Dené của Bắc Mỹ (chẳng hạn như tiếng Navajo và tiếng Apache) và ngữ hệ Enisei của Siberia lần đầu tiên được đề xuất vào năm 1923, rồi được đào sâu bởi các nhà ngôn học sau này. Một nghiên cứu chi tiết của Edward Vajda xuất bản vào năm 2010 đã nhận được sự ủng hộ của nhiều nhà ngôn ngữ học, với các bằng chứng khảo cổ học và di truyền học rất thuyết phục.
Truyền thống Tiểu Công cụ vùng Bắc Cực của Alaska và Bắc Cực thuộc Canada có lẽ bắt nguồn từ Đông Siberia khoảng 5.000 năm trước, có kết nối với văn hóa của tộc người Paleo-Eskimo ở Bắc Cực có niên đại 2500 TCN. Nguồn gốc của truyền thống Tiểu Công cụ vùng Bắc Cực có lẽ là chuỗi văn hóa Syalakh-Bel’kachi-Ymyakhtakh ở Đông Siberia, có niên đại từ 6.500 - 2.800 calBP. •
Tuyến đường di cư nội địa có tương quan với sự bành trướng của ngữ hệ Na-Dené và nhóm phụ đơn bội (subhaplogroup) X2a vào châu Mỹ sau luồng di cư sớm nhất. Tuy nhiên, một số học giả lại cho rằng tổ tiên của người nói ngôn ngữ Na-Dene miền Tây Bắc Mỹ di cư ven biển bằng thuyền.
Tuyến ven bờ Thái Bình Dương
Giả thuyết di cư đường biển (tiếng Anh: marine migration hypothesis) là một biến thể gần giống của giả thuyết di cư duyên hải; sự khác biệt duy nhất là giả thuyết này mặc định rằng thuyền là phương tiện di chuyển chính. Giả định thêm tàu thuyền nhằm bổ sung một thước đo tính linh hoạt cho niên đại di cư ven biển, bởi vì một bờ biển tan băng liên tục (16–15.000 năm đã hiệu chuẩn BP) sẽ không cần thiết trong giả thuyết này nữa: Những người di cư bằng thuyền có thể dễ dàng vượt qua các rào cản băng và định cư ở các refugia rải rác ven biển, trước khi quá trình tan băng của tuyến đường bộ ven biển hoàn tất. Một quần thể nguồn thông thạo hàng hải ở ven biển Đông Á là một phần giả thiết của giả thuyết di cư biển.
Một bài báo năm 2007 trên Tạp chí Journal of Island and Coastal Archaeology đề xuất "giả thuyết tuyến đường tảo bẹ", một biến thể của giả thuyết di cư duyên hải dựa trên sự khai thác rừng tảo bẹ dọc phần lớn Vành đai Thái Bình Dương từ Nhật Bản đến Beringia, Tây Bắc Thái Bình Dương đến California, cuối cùng đến tận Bờ biển Andes của Nam Mỹ. Kể từ lúc các đường bờ biển của Alaska và British Columbia tan băng cách đây khoảng 16.000 năm, những khu rừng tảo bẹ này (cùng với các môi trường sống ở cửa sông, rừng ngập mặn và rạn san hô) sẽ cung cấp một hành lang di cư đồng nhất về mặt sinh thái, hoàn toàn ngang mực nước biển và không bị cản trở. Một phân tích ADN của quần sinh thái năm 2016 cho thấy một tuyến đường ven biển hoàn toàn khả thi.
Bradinopyga geminata
Bradinopyga geminata là loài chuồn chuồn trong họ Libellulidae. Loài này được Rambur mô tả khoa học đầu tiên năm 1842.
Tham khảo
Thể loại:Bradinopyga Thể loại:Động vật được mô tả năm 1842
Nephrodium sintenisii
Nephrodium sintenisii là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1891. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nephrodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1891 Thể loại:Unresolved names
Nephrodium sintenisii
Dicaeum agile obsoletum
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Dicaeum agile striatissimum
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Strychnos nicaraguensis
Strychnos nicaraguensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Huft miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Mã tiền Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1988
Canephora madagascariensis
Canephora madagascariensis là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được J.F.Gmel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1791.
Liên kết ngoài
Thể loại:Canephora Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1791
Epirrhoe altivaga
Epirrhoe altivaga là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Epirrhoe
Isochariesthes brunneomaculata
Isochariesthes brunneomaculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Isochariesthes
Mogha, Chincholi
Mogha là một làng thuộc tehsil Chincholi, huyện Gulbarga, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Gulbarga (huyện)
Dicaeum agile aeruginosum
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Dicaeum agile affine
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Łukasz Teodorczyk
Łukasz Teodorczyk (sinh ngày 3 tháng 6 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Ba Lan thi đấu ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Charleroi của Bỉ dưới dạng cho mượn từ Udinese và đội tuyển quốc gia Ba Lan.
Đầu sự nghiệp
Having gia nhập Polonia Warsaw vào tháng 1 năm 2010. Teodorczyk có trận ra mắt giải Ekstraklasa vào ngày 29 tháng 10 năm 2010. Ở mùa 2010–2011, anh chơi 21 trận cho giải trẻ Młoda Ekstraklasa và ghi được 15 bàn thắng, đồng thời có 6 trận thi đấu ở đội một.
Lech Poznań
Trước khi rời Lech Poznań vào tháng 8 năm 2014, Teodorczyk đã có 4 trận thi đấu với 3 bàn thắng ở mùa bóng đó, đủ điều kiện để giúp anh nhận huy chương khi Lech vô địch Ekstraklasa vào tháng 5 năm 2015.
Dynamo Kyiv
Ngày 27 tháng 8 năm 2014, Teodorczyk ký hợp đồng dài 5 năm với câu lạc bộ Dynamo Kyiv của Ukraina sau khi câu lạc bộ này trả 4 triệu euro để có được sự phục vụ của anh. Anh có trận ra mắt Dynamo vào ngày 30 tháng 8 năm 2014 trong trận thắng 2–0 trước Chornomorets Odesa khi vào sân từ ghế dự bị ở phút thứ 85. Khoảng 15 sau anh có pha kiến tạo nâng tỉ số lên 2–0. Ngày 13 tháng 9 năm 2014, anh ghi bàn đầu tiên cho Dynamo trong trận hòa 2–2 với Zorya Luhansk. Trong mùa giải đầu tiên khoác áo Dynamo anh đã giành chức vô địch quốc gia đầu tiên trong sự nghiệp, giúp đội của anh giành cú đúp giải Ngoại hạng Ukraina và Cúp bóng đá Ukraina. Anh ghi được 5 bàn thắng sau 13 lần ra sân. Anh bỏ lỡ trận chung kết đấu cúp do dính phải chấn thương trong trận bán kết với Olimpik Donetsk, làm anh phải ngồi ngoài 2 tháng. Ở đấu trường châu Âu, anh tiến đến trận tứ kết của Europa League cùng Dynamo, câu lạc bộ này đã bị Fiorentina loại với tỉ số 1–3 chung cuộc. Trong 6 trận tại Europa League anh đã ghi 3 bàn vào lưới các đối thủ như Steaua București, EA Guingamp và Everton.
Metasia perirrorata
Metasia perirrorata là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Metasia
Delgerkhaan
Delgerkhaan (tiếng Mông Cổ: Дэлгэрхаан) là một sum của tỉnh Töv ở Mông Cổ. Vào năm 2007, dân số của sum là 2.016 người.
Địa lý
Sum có diện tích khoảng 2.200 km2. Trung tâm sum, Khujirt, nằm cách tỉnh lỵ Zuunmod 223 km và thủ đô Ulaanbaatar 263 km.
Khí hậu
Delgerkhaan có khí hậu bán khô hạn. Nhiệt độ trung bình hàng năm trong khu vực là 4 °C. Tháng ấm nhất là tháng 7, khi nhiệt độ trung bình là 22 °C và lạnh nhất là tháng 12, với −17 °C. Lượng mưa trung bình hàng năm là 266 mm. Tháng ẩm ướt nhất là tháng 7, với lượng mưa trung bình là 86 mm, và khô nhất là tháng 2, với 2 mm.
Kinh tế
Sum có một trường học, bệnh viện, trung tâm thương mại và nhà văn hóa.
Tham khảo
Thể loại:Sum của tỉnh Töv
Ctenophorus adelaidensis
Ctenophorus adelaidensis là một loài thằn lằn trong họ Agamidae. Loài này được Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1841.
Prestonia mollis
Prestonia mollis là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được Kunth miêu tả khoa học đầu tiên năm 1819.
Ctenophorus adelaidensis
Tham khảo
Thể loại:Ctenophorus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1841
Prestonia mollis
Liên kết ngoài
Thể loại:Prestonia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1819
Bradinopyga saintjohanni
Bradinopyga saintjohanni là loài chuồn chuồn trong họ Libellulidae. Loài này được Baijal & Agarwal mô tả khoa học đầu tiên năm 1956.
Tham khảo
Thể loại:Bradinopyga Thể loại:Động vật được mô tả năm 1956
Xã Greenbrier, Quận Independence, Arkansas
Xã Greenbrier (Greenbrier Township) là một xã thuộc quận Independence, tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.807 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Arkansas Thể loại:Quận Independence, Arkansas
Dicaeum everetti everetti
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Máy tiện
Tham khảo
Thể loại:Phát minh của Ai Cập
Đặng Dư Phương
Đặng Dư Phương là kiểm sát viên Việt Nam. Ông hiện giữ chức vụ Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau.
Tiểu sử
Năm 2007, Đặng Dư Phương là Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau.
Từ năm 2012, Đặng Dư Phương giữ chức vụ Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau.
Ngày 29 tháng 8 năm 2019, Đặng Dư Phương được ông Nguyễn Văn Quảng, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Việt Nam trao quyết định của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Việt Nam Lê Minh Trí bổ nhiệm giữ chức vụ Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau từ ngày 1 tháng 9 năm 2019. Trước đó, Đặng Dư Phương là Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau.
Tham khảo
Thể loại:Người họ Đặng tại Việt Nam Thể loại:Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau Thể loại:Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Việt Nam đương nhiệm
Chamaecrista scleroxylon
Chamaecrista scleroxylon là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Ducke) H.S.Irwin & Barneby miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Muồng trĩn
Laksa
Laksa là món ăn dạng sợi có nguồn gốc xuất xứ từ những người Peranakan là những người Hoa định cư dọc eo biển Malacca. Món ăn này trở nên phổ biến và nổi tiếng hơn gắn liền với các đất nước Malaysia, Singapore và Indonesia.
Từ nguyên và lịch sử
Tên gọi món bún này xuất phát từ tiếng Phúc Kiến luak sua, Hán Việt dịch là "lặc sa" và hiểu theo nghĩa đen có nghĩa là "cát cay", dùng để chỉ hương vị và kết cấu của tôm khô xay. Mặt khác, một số nhà từ nguyên học tin rằng laksa bắt nguồn từ một từ Ba Tư cổ có nghĩa là "mì".
Có nhiều lý thuyết khác nhau về nguồn gốc của laksa. Một giả thuyết đã kết nối laksa với các cuộc thám hiểm hải quân Trung Quốc thế kỷ 15 do Trịnh Hoà lãnh đạo, người có quân đội điều hướng hàng hải Đông Nam Á. Những người Hoa kiều ở nước ngoài đã định cư ở nhiều vùng khác nhau của hàng hải Đông Nam Á, rất lâu trước khi đoàn thám hiểm Trịnh Hòa. Tuy nhiên, sau đó, số lượng người di cư và thương nhân Trung Quốc đã tăng lên đáng kể. Những người đàn ông Trung Quốc này đã kết hợp với dân cư địa phương, và họ cùng nhau thành lập các cộng đồng chủng tộc hỗn hợp được gọi là Peranakans hoặc Eo biển Trung Quốc.
Ở Indonesia, món ăn được cho là được sinh ra từ các khu định cư ven biển của Trung Quốc và sự pha trộn văn hóa giữa các thương nhân Trung Quốc và tập quán nấu ăn địa phương. Các nhà sử học tin rằng laksa là một món ăn được sinh ra từ sự giao thoa thực tế. Trong pecinan ven biển sớm (định cư Trung Quốc) ở Đông Nam Á, chỉ có đàn ông Trung Quốc mạo hiểm ra nước ngoài từ Trung Quốc để buôn bán. Khi định cư ở thị trấn mới, những thương nhân và thủy thủ Trung Quốc này đã tìm đến những người vợ địa phương, và những người phụ nữ này bắt đầu kết hợp các loại gia vị và nước cốt dừa vào món phở Trung Quốc phục vụ cho chồng của họ. Điều này tạo ra văn hóa lai Trung Quốc-địa phương (Malay hoặc Java) được gọi là văn hóa Peranakan. Vì các cộng đồng Trung Quốc Peranakan đã pha trộn văn hóa của tổ tiên của họ với văn hóa địa phương, các cộng đồng Peranakan ở những nơi khác nhau hiện thể hiện sự đa dạng theo hương vị địa phương.
Sự nổi tiếng
Công thức nấu ăn khác nhau của bún laksa đã trở nên phổ biến ở Malaysia, Singapore và Indonesia; và sau đó được công nhận quốc tế. Ban đầu vào tháng 7 năm 2011, CNN Travel đã xếp hạng Penang Asam Laksa đứng thứ 7 trong số 50 món ăn ngon nhất thế giới. Tuy nhiên, thứ hạng của nó đã giảm xuống vị trí thứ 26 sau khi CNN tổ chức cuộc thăm dò trực tuyến bởi 35.000 người, được công bố vào tháng 9 năm 2011 Mặt khác, Curry Laksa, Singapore được xếp ở vị trí thứ 44.
Ở Indonesia, laksa là một trong những thực phẩm thoải mái truyền thống; phở ấm cay được đánh giá cao trong những ngày mưa lạnh. Tuy nhiên, sự phổ biến của nó có phần bị lu mờ bởi soto, một món súp ấm áp tương tự, thường được dùng với cơm thay vì mì. Trong các hộ gia đình hiện đại, thông thường là trộn và kết hợp các công thức nấu ăn của laksas; nếu mì laksa truyền thống không có sẵn, mì udon Nhật Bản có thể được sử dụng thay thế.
Thành phần
Laksa là một món bún nước, thành phần chính của món ăn này bao gồm: bún kiểu loại sợi to như sợi bún bò huế, chả cá, đậu phụ, giá đỗ, trứng, thịt gà, tôm, sò huyết… và nước dùng. Dựa vào đặc điểm của nước dùng chan bún mà laksa được chia làm ba loại chính, đó là: Ngoài giá đỗ cắt khúc và rau răm thái nhỏ phơi khô thì hầu như, không có loại rau nào được sử dụng trong món laksa này. Dù là bún nhưng theo cách ăn truyền thống thì người ta chỉ dùng thìa để xúc chứ không dùng đũa, khi ăn thì thường có dưa leo xắt sợi rắc bên trên và dùng kèm với sa tế tôm cay.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ẩm thực Malaysia Thể loại:Ẩm thực Indonesia Thể loại:Ẩm thực Singapore Thể loại:Ẩm thực đường phố
Dicaeum chrysorrheum chrysochlore
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Onthophagus vicinus
Onthophagus vicinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Liên kết ngoài
V
Isochariesthes brunneopunctipennis
Isochariesthes brunneopunctipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Isochariesthes
Cavendishia quereme
Cavendishia quereme là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được (Kunth) Benth. & Hook.f. mô tả khoa học đầu tiên năm 1876.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cavendishia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1876
Dicaeum aureolimbatum aureolimbatum
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Nephrodium sitiorum
Nephrodium sitiorum là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Jenman mô tả khoa học đầu tiên năm 1896. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nephrodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1896 Thể loại:Unresolved names
Nephrodium sitiorum
Dicaeum aureolimbatum laterale
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Strychnos nigricans
Strychnos nigricans là một loài thực vật có hoa trong họ Mã tiền. Loài này được Progel miêu tả khoa học đầu tiên năm 1868.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Mã tiền Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1868
Brechmorhoga archboldi
Brechmorhoga archboldi là loài chuồn chuồn trong họ Libellulidae. Loài này được Donnelly mô tả khoa học đầu tiên năm 1970.
Tham khảo
Thể loại:Brechmorhoga Thể loại:Động vật được mô tả năm 1970
Metasia phragmatias
Metasia phragmatias là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Metasia
Dicaeum nigrilore diuatae
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Epirrhoe aparinata
Epirrhoe aparinata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Ctenophorus butleri
Ctenophorus butleri là một loài thằn lằn trong họ Agamidae. Loài này được Storr mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Epirrhoe aparinata
Tham khảo
Thể loại:Epirrhoe
Ctenophorus butleri
Tham khảo
Thể loại:Ctenophorus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1977
Dicaeum nigrilore nigrilore
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Scutellaria formosana
Liên kết ngoài
Thể loại:Scutellaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1894
Üzümlü, Çukurca
Üzümlü là một xã thuộc huyện Çukurca, tỉnh Hakkâri, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 724 người.
Prestonia morilloi
Prestonia morilloi là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được Markgr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Dicaeum anthonyi anthonyi
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Prestonia morilloi
Liên kết ngoài
Thể loại:Prestonia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1975
Isochariesthes ciferrii
Isochariesthes ciferrii là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Isochariesthes
Trại cải tạo Tân Cương
Trại cải tạo Tân Cương được gọi chính thức là Trung tâm huấn luyện và giáo dục nghề nghiệp thiết lập bởi chính phủ của Cộng hòa nhân dân Trung Hoa,  là những trại giam giữ thuộc quản lý bởi Chính phủ khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương cho mục đích giam giữ người Duy Ngô Nhĩ từ năm 2017 như một phần của một "cuộc chiến của người dân chống khủng bố" được tuyên bố vào năm 2014. Trại đã được thành lập theo chỉ đạo của Tổng bí thư Tập Cận Bình và được chị đạo triển khai bởi bí thư đảng ủy, Trần Toàn Quốc. Những trại này là được báo cáo vận hành bên ngoài hệ thống pháp luật; nhiều người Duy Ngô Nhĩ theo tin tức bị giam giữ mà không qua tòa án và không có lời buộc tội được thu lại nào để chống lại họ. Chính quyền địa phương đang giam giữ hàng trăm nghìn người Duy Ngô Nhĩ cũng như những nhóm dân tộc thiểu số khác trong những trại cải tạo, cho những mục đích quốc gia đối phó với chủ nghĩa cực đoan và chính sách khủng bố và đẩy mạnh đồng hóa.
Kể từ 2018, người ta ước lượng rằng chính quyền Trung Quốc có thể đã giữ hàng trăm ngàn, có thể một triệu người, Duy Ngô Nhĩ, Kazakhs, Kyrgyz và những dân tộc khác như Hồi giáo, Công giáo Turkic cũng như một vài công dân nước ngoài như người Kazakhstan, những người đang bị giữ trong những trại giam giữ bí mật mà được đặt khắp khu vực. Trong tháng 5 năm 2018, Randall Schriver, người của Bộ quốc phòng Hoa Kỳ đã tuyên bố rằng "ít nhất 1 triệu nhưng có khả năng gần hơn tới 3 triệu công dân" bị giam giữ trong những trung tâm giam giữ trong một sự kết tội mạnh mẽ về "những trại tập trung". Tháng 8, 2018, một nhóm nhân quyền Liên hợp quốc đã nói rằng họ đã nhận được nhiều báo cáo đáng tin rằng 1 triệu người dân tộc Duy Ngô Nhĩ trong Trung Quốc bị giam giữ trong "những trại cải tạo". Cũng có nhiều báo cáo từ truyền thông, chính trị và những nhà nghiên cứu so sánh trại cải tạo tới Cách mạng văn hóa.
Trong năm 2019, các đại sứ Liên hợp quốc từ 22 quốc gia, bao gồm Australia, Canada, Pháp, Đức, Nhật Bản, và Anh đã kí một bức thư lên án việc giam giữ hàng loạt người Duy Ngô Nhĩ và những nhóm thiểu số khác của Trung Quốc, thúc giục chính phủ Trung Quốc đóng cửa các trại. Trái lại, một tuyên bố chung được viện ra được kí bởi 37 quốc gia kêu gọi chấp thuận chương trình biện pháp chống khủng bố của Trung Quốc trong Tân Cương, bao gồm Algeria, Congo, Nga, Saudi Arabia, Syria, Pakistan, Bắc Triều Tiên, Ai Cập, Nigeria, the Philippines and Sudan.
Tham khảo
Thể loại:Đồng hóa văn hóa Thể loại:Thanh lọc sắc tộc ở châu Á Thể loại:Trại giam Thể loại:Kỳ thị Hồi giáo Thể loại:Áp bức chính trị ở Trung Quốc Thể loại:Ly khai ở Trung Quốc Thể loại:Tổ chức biệt lập Thể loại:Duy Ngô Nhĩ Thể loại:Bạo lực chống người Hồi giáo Thể loại:Tân Cương Thể loại:Khởi đầu năm 2017 ở Trung Quốc Thể loại:Trung Quốc thập niên 2010 Thể loại:Trung Quốc thập niên 2020 Thể loại:Nhân quyền của các dân tộc thiểu số ở Trung Quốc Thể loại:Vi phạm nhân quyền ở Trung Quốc Thể loại:Áp bức của Cộng sản Thể loại:Trừng phạt tập thể Thể loại:Tập Cận Bình
Brechmorhoga diplosema
Brechmorhoga diplosema là loài chuồn chuồn trong họ Libellulidae. Loài này được Ris mô tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Cremastra aphylla
Cremastra aphylla là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được T.Yukawa mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cremastra Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1999
Prestonia papillosa
Prestonia papillosa là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được (Müll.Arg.) J.F.Morales mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Liên kết ngoài
Thể loại:Prestonia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004
Dicaeum anthonyi kampalili
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Hauwa Ali
Hauwa Ali (mất năm 1995) là một nhà văn người Nigeria được biết đến với tiểu thuyết khám phá cuộc sống phụ nữ Hồi giáo và đặt ra những nghi vấn giữa giá trị Hồi giáo với sự độc lập của người phụ nữ. Cuốn tiểu thuyết nổi tiếng nhất của bà, Destiny, đã giành được giải thưởng Delta về thể loại hư cấu.
Cuộc sống
Bà sinh ra ở Gusau miền bắc Nigeria. Bà đã tham gia giảng dạy tại Đại học Maiduguri. Những cuốn tiểu thuyết của bà đã được xuất bản vào cuối những năm 1980. Năm 1995, bà qua đời vì bệnh ung thư vú.
Sự nghiệp viết lách
Cuốn tiểu thuyết hư cấu của bà được viết từ quan điểm của một thiếu nữ trẻ chưa chồng, với nội dung mang tính khoa giáo "cửa ngõ con đường đến thành công, tương lai đầy hứu hẹn".
Nhân vật chính trong cuốn tiểu thuyết đầu tiên Destiny (Enugu, 1988) là Farida, cô 16 tuổi. Câu chuyện đẩy lên cao trào mâu thuẫn giữa, một mặt là giáo dục, việc làm, sự độc lập và một người chồng do Farida chọn, với mặt khác, là một người chồng thuyết phục người thân cô rằng anh ta đảm bảo về tài chính, nhưng lại cố ép buộc cô phải chịu đựng và phải  chấp nhận mọi sự lựa chọn. Cuốn tiểu thuyết thứ hai của cô, Victory (Enugu, 1989), tiếp tục một số chủ đề này và cũng đưa ra các câu hỏi về hôn nhân liên văn hóa.
Một nhà phê bình đưa ra mối liên hệ giữa các vấn đề của Farida và Hồi giáo, cho thấy bà đã thể hiện "sự chấp nhận phục tùng số phận". Một người khác lập luận chống lại ý kiến này, nhấn mạnh đến việc "không muốn nản lòng" và thực hành cầu nguyện, coi đức tin của mình là một sức mạnh tích cực. Ali đã được mô tả là một trong những nhà văn nữ vào những năm 1990 ở miền bắc Nigeria nói lên "tài năng sáng tạo của họ" nằm trong "bức tường của tôn giáo và văn hóa".
Tham khảo
Thể loại:Mất năm 1995
Xã Greenfield, Quận Craighead, Arkansas
Xã Greenfield (Greenfield Township) là một xã thuộc quận Craighead, tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 2.645 người.
Onthophagus victor
Onthophagus victor là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Liên kết ngoài
V
Ctenophorus caudicinctus
Tham khảo
Thể loại:Ctenophorus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1875
Dicaeum bicolor inexpectatum
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Mogha (B), Aland
Mogha (B) là một làng thuộc tehsil Aland, huyện Gulbarga, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Gulbarga (huyện)
Metasia prionogramma
Metasia prionogramma là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Metasia
Dicaeum anthonyi masawan
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Nephrodium sloanei
Nephrodium sloanei là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được C. Presl mô tả khoa học đầu tiên năm 1825. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nephrodium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1825 Thể loại:Unresolved names
Nephrodium sloanei
Brechmorhoga flavoannulata
Brechmorhoga flavoannulata là loài chuồn chuồn trong họ Libellulidae. Loài này được Lacroix mô tả khoa học đầu tiên năm 1920.
Tham khảo
Thể loại:Brechmorhoga Thể loại:Động vật được mô tả năm 1920
Dicaeum bicolor viridissimum
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Scutellaria forrestii
Scutellaria forrestii là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Diels miêu tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Liên kết ngoài
Thể loại:Scutellaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1912
Prestonia parviflora
Prestonia parviflora là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được (Benth.) Benth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1876.
Liên kết ngoài
Thể loại:Prestonia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1876
Preben Larsen (vận động viên)
Preben Larsen (7 tháng 9 năm 1922 – 12 tháng 11 năm 1965) là một vận động viên điền kinh người Đan Mạch. Ông thi đấu ở môn Nhảy xa ba bước cho đội tuyển điền kinh Đan Mạch tại hai kỳ Thế vận hội Mùa hè 1948 và 1952.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1952 Thể loại:Vận động viên nhảy xa ba bước Đan Mạch Thể loại:Vận động viên Olympic của Đan Mạch Thể loại:Sinh năm 1922 Thể loại:Mất năm 1965
Dicaeum bicolor bicolor
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Ctenophorus chapmani
Ctenophorus chapmani là một loài thằn lằn trong họ Agamidae. Loài này được Storr mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Tham khảo
Thể loại:Ctenophorus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1977
Dicaeum trigonostigma rubropygium
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Chamaecrista secunda
Chamaecrista secunda là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Benth.) H.S.Irwin & Barneby miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Muồng trĩn
Hệ thống giao phối
Một hệ thống giao phối (Mating system) là cách mà một nhóm cấu trúc liên quan đến hành vi tình dục. Ý nghĩa chính xác của thuật ngữ này phụ thuộc vào từng bối cảnh được đề cập đến. Đối với động vật, thuật ngữ này mô tả con vật thuộc giống đực và con vật thuộc giống cái giao phối với nhau, trong hoàn cảnh nào. Trong xã hội học của con người, các thuật ngữ đã được mở rộng để bao gồm sự hình thành các mối quan hệ như hôn nhân.
Đến nay, các hệ thống phối ngẫu được xác nhận trong tự nhiên (ở động vật) bao gồm chế độ một vợ một chồng/chung thủy/chung tình (Monogamy), đa phu thê/chung vợ, chung chồng (Polygamy) bao gồm đa thê/nhiều vợ/chung chồng-tức nhiều thê thiếp, nhiều bà vợ (Polygyny), đa phu/nhiều chồng/chung vợ-tức nhiều ông chồng (polyandry); chế độ đa phu và đa thê (Polygynandry), và tập tính lăng nhăng (Promiscuity), tất cả đều dẫn đến kết quả lựa chọn bạn đời khác nhau và do đó các hệ thống này ảnh hưởng đến cách chọn lọc giới tính trong các loài thực hiện chúng.
Tổng quan
Trên nguyên tắc, cấu trúc di truyền của quần thể ở thế hệ sau được xác định bởi xác suất kết hợp của các giao tử thế hệ trước trong quá trình thụ tinh. Do đó, nó phụ thuộc vào kiểu giao phối của các bố mẹ. Trong di truyền học quần thể, người ta phân biệt ba kiểu giao phối: Giao phối ngẫu nhiên hay ngẫu phối (random mating hay panmixia), giao phối chọn lựa (assortative mating), và cận huyết (inbreeding).
Ở thực vật
Các hệ thống giao phối chính ở thực vật là lai xa (thụ tinh chéo), tự sinh (tự thụ tinh) và sinh sản đơn tính-apomixis (sinh sản vô tính mà không thụ tinh, nhưng chỉ khi phát sinh do thay đổi chức năng tình dục). Các hệ thống giao phối hỗn hợp, trong đó thực vật sử dụng hai hoặc thậm chí cả ba hệ thống giao phối, không phải là hiếm. Một số mô hình đã được sử dụng để mô tả các tham số của hệ thống giao phối thực vật. Mô hình cơ bản là mô hình giao phối hỗn hợp, dựa trên giả định rằng mọi sự thụ tinh là tự thụ tinh hoặc thụ tinh chéo hoàn toàn ngẫu nhiên. Các mô hình phức tạp hơn làm giảm giả định này; ví dụ, mô hình tự thân hiệu quả nhận ra rằng giao phối có thể phổ biến hơn giữa các cặp thực vật có liên quan chặt chẽ hơn giữa các cặp thực vật có liên quan xa.
Ở động vật
Sau đây là một số hệ thống giao phối thường được công nhận ở động vật kể cả bao gồm con người:
Tham khảo
Thể loại:Động vật Thể loại:Tập tính học Thể loại:Sinh thái học
Akkaya, Çukurca
Akkaya là một xã thuộc huyện Çukurca, tỉnh Hakkâri, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 906 người.
Epirrhoe approximata
Epirrhoe approximata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Xã Greenfield, Quận Monroe, Arkansas
Xã Greenfield (Greenfield Township) là một xã thuộc quận Monroe, tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 232 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Arkansas Thể loại:Quận Monroe, Arkansas
Isochariesthes epupaensis
Isochariesthes epupaensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Isochariesthes
Richard Plantagenet, Công tước thứ 3 xứ York
Richard Plantagenet, Công tước thứ 3 xứ York (21 tháng 9 năm 1411 - 30 tháng 12 năm 1460), còn được gọi với cái tên Richard xứ York, là một quý tộc quyền lực hàng đầu nước Anh, ông còn là chắt của Vua Edward III thông qua cha và cả mẹ mình. Ông được thừa kế các điền trang rộng lớn và phục vụ trong các triều đình ở Ireland, Pháp và Anh, những quốc gia mà ông cai quản với tư cách là Bảo hộ công trong thời kỳ vua Henry VI lên cơn nổi điên. Những xung đột của ông với vương hâu Anh thời bấy giờ là Marguerite d'Anjou, Vương hậu Anh cũng như các thành viên khác trong triều đình của Henry, cộng thêm việc tranh giành ngai vàng của ông chính là những yếu tố hàng đầu trong cuộc chính biến của nước Anh vào giữa thế kỷ 15, và là nguyên nhân chính của cuộc Chiến tranh Hoa Hồng thảm khốc. Richard dù đã nỗ lực cố gắng giành lấy ngai vàng nhưng đã không bao giờ thành công. Tuy đạt được thỏa thuận ông sẽ trở thành vua sau cái chết của Henry, nhưng trong vòng vài tuần sau khi bảo đảm được thỏa thuận này, ông lại qua đời trong một trận chiến. Hai người con trai của ông, Edward IV và Richard III sau đó đều lên ngôi.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1411 Thể loại:Mất năm 1460 Thể loại:Vương tộc York Thể loại:Công tước xứ York Thể loại:Thân vương xứ Wales Thể loại:Vương tộc Plantagenet Thể loại:Quý tộc Anh thời Trung cổ Thể loại:Người Anh thế kỷ 15
USS Huse (DE-145)
USS Huse (DE-145) là một tàu hộ tống khu trục lớp Edsall từng phục vụ cùng Hải quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên Phó đô đốc Harry McLaren Pinckney Huse (1858-1942), người từng được tặng thưởng Huân chương Danh dự khi tham gia chiến dịch đổ bộ lên Veracruz năm 1914. Nó đã phục vụ cho đến khi chiến tranh kết thúc, xuất biên chế năm 1946, nhưng được cho hoạt động trở lại từ năm 1951 đến năm 1965. Cuối cùng con tàu bị bán để tháo dỡ vào năm 1974. Huse được tặng thưởng năm Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.
Thiết kế và chế tạo
Lớp Edsall có thiết kế hầu như tương tự với lớp Cannon dẫn trước; khác biệt chủ yếu là ở hệ thống động lực Kiểu FMR do được trang bị động cơ diesel Fairbanks-Morse dẫn động qua hộp số giảm tốc đến trục chân vịt. Đây là cấu hình động cơ được áp dụng rộng rãi trên tàu ngầm, được chứng tỏ là có độ tin cậy cao hơn so với lớp Cannon.
Vũ khí trang bị bao gồm ba pháo 3 in/50 cal trên tháp pháo nòng đơn có thể đối hạm hoặc phòng không, một khẩu đội pháo phòng không Bofors 40 mm nòng đôi và tám pháo phòng không Oerlikon 20 mm. Vũ khí chống ngầm bao gồm một dàn súng cối chống tàu ngầm Hedgehog Mk. 10 (có 24 nòng và mang theo 144 quả đạn); hai đường ray Mk. 9 và tám máy phóng K3 Mk. 6 để thả mìn sâu. Con tàu vẫn giữ lại ba ống phóng ngư lôi Mark 15 21 in, và được trang bị radar SC dò tìm không trung và mặt biển. Thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 186 sĩ quan và thủy thủ.
Huse được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Consolidated Steel Corporation ở Orange, Texas vào ngày 11 tháng 1, 1943. Nó được hạ thủy vào ngày 23 tháng 3, 1943, được đỡ đầu bởi bà L. M. Humrichouse, con gái Đô đốc Huse, và nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày 30 tháng 8, 1943 dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân William A. Sessions.
1943 - 1946
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy huấn luyện tại khu vực Bermuda, Huse quay trở lại Charleston, South Carolina vào ngày 25 tháng 10, 1943, rồi đi đến Norfolk, Virginia nơi nó tiếp tục huấn luyện trước khi tham gia hộ tống đoàn tàu vận tải vượt Đại Tây Dương đầu tiên vào ngày 13 tháng 11; đoàn tàu đi đến Casablanca, Maroc thuộc Pháp rồi quay trở về New York vào ngày Giáng Sinh. Nó tiếp tục được huấn luyện ngoài khơi Norfolk trước khi tham gia vào đoàn tàu vận tải thứ hai hướng sang Bắc Phi từ ngày 25 tháng 1 đến ngày 11 tháng 2, 1944. Trước khi quay trở về, nó phục vụ tuần tra chống tàu ngầm cùng các đơn vị hải quân Hoàng gia Anh ngoài khơi Gibraltar.
Về đến New York vào ngày 8 tháng 3, Huse được điều động gia nhập một đội đặc nhiệm tìm-diệt tàu ngầm, được hình thành chung quanh tàu sân bay hộ tống USS Croatan (CVE-25). Khởi hành từ Norfolk vào ngày 24 tháng 3, đội đặc nhiệm hoạt động truy lùng tàu ngầm U-boat Đức dọc theo các tuyến hàng hải vượt Đại Tây Dương. Vào ngày 7 tháng 4, họ phát hiện U-856, và liên tiếp tấn công đối thủ cho đến khi chiếc U-boat buộc phải nổi lên mặt nước, và bị hỏa lực của Huse phối hợp với tàu khu trục {{USS|Champlin|DD-601}3}} đánh chìm tại tọa độ 40.3°N, -62.36667°W; 27 thành viên thủy thủ đoàn của U-856 đã tử trận, và 28 người sống sót bị bắt làm tù binh.
Sau một lượt nghỉ ngơi ngắn tại Bermuda, đội đặc nhiệm tiếp tục hoạt động tìm-diệt từ ngày 12 tháng 4. Đến ngày 26 tháng 4, sau khi một máy bay cất cánh từ Croatan phát hiện ra tàu ngầm đối phương, Huse đã tấn công bằng mìn sâu để góp công cùng các tàu hộ tống khu trục chị em USS Frost (DE-144), USS Barber (DE-161) và USS Snowden (DE-246) trong việc đánh chìm chiếc U-488 tại tọa độ 17.9°N, -38.08333°W; toàn bộ 64 thành viên thủy thủ đoàn của U-488 đều tử trận.
Trong những tháng tiếp theo, Huse tiếp tục hoạt động cùng đội đặc nhiệm tìm-diệt của Croatan, được tiếp liệu tại Norfolk, Bermuda hay Casablanca giữa các lượt tuần tra; trong ba dịp khác nhau nó đã cứu vớt những phi công của Croatan bị rơi xuống biển. Con tàu quay trở về Brooklyn vào ngày 2 tháng 10 để sửa chữa và huấn luyện, rồi hoạt động thực hành tại các khu vực vịnh Chesapeake và vùng biển Caribe. Nó gia nhập trở lại đội đặc nhiệm của Croatan vào ngày 25 tháng 3, 1945, vào giai đoạn các tàu chị em Frost và USS Stanton (DE-247) đã đánh chìm chiếc U-880 vào ngày 16 tháng 4 tại tọa độ 47.3°N, -30.43333°W; toàn bộ 49 thành viên thủy thủ đoàn của U-880 đều tử trận. Đội đặc nhiệm tiếp tục hoạt động tuần tra ngăn chặn tại vùng biển ngoài khơi Argentia, Newfoundland, cho đến khi chiến tranh kết thúc tại Châu Âu.
Huse đi đến Green Cove Springs, Florida vào ngày 19 tháng 1, 1946, nơi nó được cho xuất biên chế vào ngày 27 tháng 3, 1946, và được đưa về Hạm đội Dự bị Đại Tây Dương.
1951 - 1965
Sau khi cuộc Chiến tranh Triều Tiên bùng nổ, Huse được cho tái biên chế trở lại vào ngày 3 tháng 8, 1951. Nó tiến hành chạy thử máy huấn luyện tại vùng biển Caribe, rồi đi đến Key West, Florida vào ngày 15 tháng 1, 1952 để phục vụ như tàu huấn luyện cho Trường Sonar Hạm đội. Sang tháng 5, con tàu đi lên phía Bắc để hoạt động thử nghiệm trong điều kiện giá lạnh ngoài khơi Labrador. Sau đó nó đặt cảng nhà tại Newport, Rhode Island, và thường xuyên thực hành huấn luyện chống tàu ngầm tại các khu vực Caribe và Key West. Vào tháng 7, 1955, nó khởi hành từ Norfolk, Virginia cho một chuyến đi thực tập mùa hè dành cho học viên sĩ quan dự bị đi sang vùng biển Bắc Âu. Con tàu quay trở về Newport vào ngày 3 tháng 9, tiếp nối các hoạt động tuần tra chống tàu ngầm.