cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chiến tranh Pháp–Phổ
Nước Đức thống nhất và trở thành cường quốc châu Âu
Nước Phổ với chiến thắng này đã có được sự bá quyền về chính trị cùng với sức mạnh quân sự vô song. Với lãnh thổ lớn nhất trong toàn thể Đế quốc, họ trở thành minh chủ của Đế quốc Đức. Sau khi Pháp đại bại, sự hình thành Đế quốc Đức thống nhất phá vỡ cán cân quyền lực tại châu Âu được thiết lập sau Đại hội Viên sau cuộc Chiến tranh Napoléon. Qua đó, nền thái bình lâu dài giữa các liệt cường Âu châu đã kết thúc, chiến thắng lừng lẫy của người Đức đã mở ra một thời đại mới trong suốt chiều dài lịch sử châu Âu. Từ chiến thắng vẻ vang của người Đức, những quốc gia châu Âu khác đã nhận thấy được sự hiệu quả cao của đường lối chiến tranh của Đức. Các quốc gia trước kia không có Bộ Tổng Tham mưu hoặc chế độ quân dịch nhanh chóng dập khuôn, cùng với triển khai công tác hậu cần, tàu hỏa dùng cho mục đích quân sự, cũng như hệ thống điện tín, được chiến thắng của Đức minh chứng là không thể thiếu được. Công cuộc áp dụng nền quân sự Đức này gặt hái được thành công ở các mức độ khác nhau. Ngoài ra, người ta cũng bắt đầu nhiệt huyết, cảm thấy rằng những cách thức làm nên một chiến thắng quyết định và nhanh chóng là thật vĩ đại. Nước Đức nhanh chóng giành cho mình vị trí cường quốc châu Âu, với quân đội nhà nghề mạnh nhất thế giới. Mặc dù Vương quốc Anh vẫn là cường quốc số một thế giới, nhưng Anh Quốc rất ít can thiệp vào nội tình châu Âu trong khoảng cuối thế kỷ XIX, tạo điều kiện cho nước Đức vươn tầm ảnh hưởng lên toàn bộ lục địa Âu châu. Tất cả các liệt cường khác đều hoảng sợ trước uy thế chấn động của Đức. Anh Quốc giờ đây cũng phải thừa nhận rằng họ khó thể thay đổi cán cân quyền lực, dù do họ có liên minh với nước Phổ hay là Pháp đi chăng nữa. Vào ngày 2 tháng 1 năm 1871, Thủ tướng Anh là Benjamin Disreali có bài phát biểu thể hiện cảm nghĩ của ông về đại thắng của nước Đức: Cuộc chiến tranh đại diện cho cuộc Cách mạng Đức, một sự kiện chính trị vĩ đại hơn cả cuộc Cách mạng Pháp. Tôi không nói nó vĩ đại hơn, hoặc có tầm vĩ đại tương đương với tư cách là một sự kiện xã hội. Không một nguyên tắc nào trong việc điều hành đối ngoại, được mọi chính khách coi là kim chỉ nam cho đến 6 tháng qua, mà còn tồn tại nữa. Không có một truyền thống ngoại giao này là không trôi dạt đi mất... Cán cân quyền lực đã hoàn toàn bị phá vỡ, và quốc gia hứng chịu nhiều nhất, và có cảm nhận nhiều nhất về chuyển biến lớn lao này, là Anh Quốc.
trái|nhỏ|189px|[[Cổng Brandenburg ở kinh đô Berlin, sau chiến thắng huy hoàng ở trận Sedan.]] Đối với ông, cuộc Chiến tranh Pháp - Đức có tầm vóc vượt xa cuộc Chiến tranh Krym, các cuộc Chiến tranh Thống nhất nước Ý hoặc là cuộc Chiến tranh Áo - Phổ trước đây - là một trong những phản ứng sớm nhất về chiến thắng của nước Đức trong cuộc chiến. Tuy người Áo và Pháp chiến bại có lẽ không nhận thức như thế, nhưng phát biểu của Disraeli là có cơ sở, bởi lẽ sự thịnh vượng của nước Anh lệ thuộc vào chính cái cán cân quyền lực mà Bismarck đã phá vỡ. Từ năm 1871 cho đến năm 1914, Đế quốc Đức trở thành siêu cường kinh tế trên thế giới. Dân tộc Đức hùng cường, phát triển vượt trội về mọi mặt. DĨ nhiên, sự thay đổi cân bằng quyền lực một cách quyết định như vậy là có hại cho nước Anh. Trong khi vào năm 1871 thì nước Đức có dân số tương đương với Pháp, thì vào năm 1914, họ có đông đảo dân số hơn hẳn - nhân dân Đức đều được giáo dục tốt, có tinh thần kỷ cương và sáng tạo hơn bất kỳ một dân tộc nào khác trên thế giới. Tiếp theo sau đại thắng trong cuộc Chiến tranh Pháp - Đức, nước Đức dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Bismarck đã tiến hành công nghiệp hóa mạnh mẽ. Khi cuộc Đại chiến thế giới lần thứ nhất nổ ra, nước Đức có nền công nghiệp sắt và thép vượt trội Anh Quốc và chỉ sau Hoa Kỳ: nhờ có kỹ nghệ hiệu quả, người Đức đã tha hồ khai thác tài nguyên của tỉnh Lorraine mà họ chiếm lĩnh được từ tay Pháp với chiến thắng quyết định trong cuộc Chiến tranh Pháp - Đức năm 1870 - 1871. Cũng biết rằng do kẻ thù bại trận của mình luôn uất ức với thất bại thảm hại trong cuộc Chiến tranh Pháp - Đức năm 1870 - 1871, Bộ Tổng Tham mưu Đức trong suốt thời gian thái bình đã ráo riết chuẩn bị cho chiến tranh, và Kế hoạch Schlieffen ra đời. Như Bộ trưởng Hàng không Pháp là Guy La Chambre (tại chức: 1939 - 1940) có nhận định về sự kém cỏi của các lãnh đạo quân đội Pháp qua ba cuộc Chiến tranh Pháp - Đức như sau:
Nước Đức không có một quốc lễ như ngày quốc khánh 14 tháng 7 của nước Pháp, kỷ niệm sự kiện quần chúng đột chiếm ngục Bastille. Tuy nhiên, gắn liền với niềm vinh quang của Đế quốc Đức có các lễ kỷ niệm quan trọng, nhất là lễ đăng ngôi của Hoàng đế Wilhelm I tại cung điện Versailles - tức là ngày 18 tháng 1, rồi đến ngày 2 tháng 9 - là ngày đại thắng ở trận Sedan - lễ mừng của những người theo Phúc Âm tại Đức.
Ngoài ra, trong khi người Pháp luôn mang nặng tư tưởng phục thù thì người Đức sau chiến thắng luôn nhắc đến cái ngày Der Tag - khi ấy Đế quốc Đức tiêu diệt được cả Đế quốc Áo lẫn Pháp. Sau khi nước Pháp chiến bại hoàn toàn chiến phí, người Đức từng bàn chuyện xuất binh đánh Pháp thêm một lần nữa để tránh bị báo thù. Mặt khác, chính sách của Bismarck sau thống nhất cũng tránh né xung đột và củng cố nền quốc thống. Rốt cuộc, sự nhất thống của nước Đức không những mở ra một trang sử mới trong lịch sử châu Âu mà còn đặt tiền đề cho mọi biến động trong quan hệ quốc tế vào thế kỷ XX.
Thái độ của Anh Quốc
Dĩ nhiên, sau khi quan sát cuộc chiến, Anh tỏ ra nửa mừng nửa lo. Một mặt, Pháp đã bắt đầu suy kiệt sau khi thua Phổ/Đức; nhưng mặt khác, sự trỗi dậy của Đức lại làm lo sợ cả nước Anh, không chỉ vì sự tiến bộ khó tin của Đức, mà còn là sự bất đồng về quyền lợi bấy giờ. Bản thân Anh cũng là một quốc gia chia sẻ chung dòng máu German với người Đức, nên sau khi chứng kiến những gì Đức làm trước cả Áo và Pháp, Anh đã buộc phải thay đổi chính sách, từ ôn hòa, sang càng ngày thù địch với Đức. Sự ra đời của Bộ Tổng Tham mưu Quân đội Anh Quốc, là báo hiệu đầu tiên.
Anh đã phải liên tục cải tổ quân sự kể từ năm 1871, dẫn tới sự hạ thủy lớp tàu thiết giáp hạm Dreadnought đầu tiên vào năm 1905, và cuối cùng, thì Anh và Đức sẽ trở thành những quốc gia dẫn đầu hai trục đối lập trong cả hai cuộc chiến tranh thế giới sau này. Và nhờ cải cách triệt để của Anh không bị rối loạn như Pháp, Anh đã không gặp phải số mệnh như Pháp, và thậm chí, sẽ là nước thắng, bất chấp sau cả hai cuộc chiến, Anh sẽ hoàn toàn suy kiệt và phải nhượng vị trí bá chủ thế giới cho Hoa Kỳ sau 1945. Thực chất, chính Anh, chứ không phải là Pháp - quốc gia có nhiều hiềm khích với Đức - mới là quốc gia sẽ kết liễu cả hai Đế chế Đức sau này.
Góc nhìn của người Ba Lan
Tại tỉnh Posen của Vương quốc Phổ, mà phần lớn dân chúng là người Ba Lan, bọn họ cuồng nhiệt ủng hộ người Pháp và nổi điên lên khi hay tin về những chiến thắng của Quân đội Phổ - Đức, nỗi căm phẫn này chính là một bản tuyên ngôn rõ rệt của tinh thần dân tộc chủ nghĩa Ba Lan. Dân Ba Lan còn kêu gọi những tân binh Ba Lan đào ngũ khỏi Quân đội Phổ, tuy nhiên những lời hô hào này phần lớn bị bỏ mặc. Vào ngày 16 tháng 8 năm 1871, một bản báo cáo rung động về tình hình Ba Lan được đệ trình lên Thủ tướng Bismarck, khiến cho các lực lượng quân Dự Bị được lệnh đóng quân tại tỉnh Posen yên yắng này. Do đó, cuộc Chiến tranh Pháp - Đức cũng trở thành một sự kiện nổi bật trong quan hệ Đức - Ba Lan, mở đầu cho một thời kỳ lâu dài mà các nhà cầm quyền Đức tiến hành những biện pháp trấn áp Ba Lan và nỗ lực thực hiện công cuộc Đức hóa.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bài Pháp chọn lọc Thể loại:Bài Đức chọn lọc  Thể loại:Pháp năm 1870 Thể loại:Pháp năm 1871 Thể loại:Đức năm 1870 Thể loại:Đức năm 1871 Thể loại:Xung đột năm 1870 Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Baden Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Bayern Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Đức Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Sachsen Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Württemberg Thể loại:Cuba 1870
Eschweilera pittieri
Eschweilera pittieri là một loài thực vật linhin thuộc họ Lecythidaceae. Loài này có ở Colombia, Ecuador, và Panama.
Tham khảo
Thể loại:Eschweilera Thể loại:Thực vật Colombia Thể loại:Thực vật Ecuador Thể loại:Thực vật Panama
Çarşamba
Çarşamba là một huyện thuộc tỉnh Samsun, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 641 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 136343 người, mật độ 213 người/km².
Xem thêm
Thể loại:Huyện thuộc tỉnh Samsun Thể loại:Thị trấn ở Thổ Nhĩ Kỳ
Giải vô địch bóng đá U-17 Đông Nam Á 2006
Giải vô địch bóng đá U-17 Đông Nam Á 2006 (AFF U-17 Youth Championship 2006) là giải bóng đá lần thứ hai giữa các đội tuyển bóng đá dưới 17 tuổi các quốc gia Đông Nam Á do Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á tổ chức tại Nam Định, Việt Nam, diễn ra từ ngày 12 đến ngày 16 tháng 8 năm 2006. Tất cả các trận đấu diễn ra ở sân vận động Thiên Trường.
Tất cả có 4 quốc gia tham dự gồm Bangladesh, Lào, Myanmar và Việt Nam. Bốn đội đấu vòng tròn một lượt tính điểm.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bóng đá Đông Nam Á năm 2006 2006 Thể loại:Bóng đá Việt Nam năm 2006 Thể loại:Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Việt Nam
Tipula alaska
Tipula alaska là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Megachile arnoldiella
Megachile arnoldiella là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pasteels mô tả khoa học năm 1965.
Tham khảo
A Thể loại:Động vật được mô tả năm 1965
Clambus meridionalis
Clambus meridionalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Clambidae. Loài này được Endrody-Younga miêu tả khoa học đầu tiên năm 1961.
Tham khảo
Thể loại:Clambus
Neopomacentrus aquadulcis
Neopomacentrus aquadulcis là một loài cá biển thuộc chi Neopomacentrus trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2002.
Từ nguyên
Từ định danh được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: aqua ("nước") và dulcis ("ngọt ngào"), hàm ý đề cập đến việc loài cá này có thể sống ở môi trường nước ngọt.
Phạm vi phân bố và môi trường sống
N. aquadulcis chỉ được ghi nhận ở vịnh Milne (phía đông Papua New Guinea) và ngoài khơi đảo Tetepare (quần đảo Solomon). Loài này sống ở những dòng suối trong và khu vực cửa sông có độ mặn cao, độ sâu đến 3 m. N. aquadulcis là một trong bốn loài cá thia chỉ sống ở môi trường nước lợ và nước ngọt, và ba loài còn lại là Neopomacentrus taeniurus, Pomacentrus taeniometopon và Stegastes otophorus.
Những khu vực kể trên đang bị chịu tác động nặng nề bởi các hoạt động khai thác mỏ và khai thác gỗ, làm mất độ che phủ của rừng và suy giảm chất lượng nước. Môi trường sống của N. aquadulcis cũng vì thế mà bị ảnh hưởng, nhiều khả năng bị tuyệt chủng trong tương lai. N. aquadulcis được xếp vào Loài nguy cấp.
Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở N. aquadulcis là 5 cm. N. aquadulcis có màu xám đen, gần như đen tuyền ở các vây. Vây bụng và vây hậu môn có viền mỏng màu xanh lam sáng. Cá đực mùa sinh sản có viền trắng ở hai thùy đuôi, có thể xuất hiện 2–3 vạch trắng hai bên thân.
Sinh thái học
Sinh sản theo nhóm được quan sát ở N. aquadulcis. Một con đực cùng giao phối với khoảng 10 con cá cái nhỏ hơn. Cá đực làm tổ trong các hốc cây ngập dưới nước. Cá đực còn có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.
Paralimnophila
Limnophilinae là một chi ruồi hạc trong họ Limoniidae. Các loài được tìm thấy ở châu Á & châu Úc.
Tham khảo
Thể loại:Limoniidae
Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao
Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao có thể là:
Đại học Sorbonne
thumb|Chapel of the main Sorbonne building Đại học Sorbonne (Sorbonne Université, Sorbonne University) là một trường đại học công lập ở Paris, Pháp. Trường được thành lập bởi sự sáp nhập vào năm 2018 của Đại học Paris-Sorbonne, Đại học Pierre et Marie Curie. Ngoài ra, nhiều trường đại học chuyên ngành khác cũng liên kết với Đại học Sorbonne thông qua Liên minh Đại học Sorbonne, tiến tới hợp nhất trong tuơng lai để tạo ra một trường đại học đa ngành top đầu trên thế giới.
Lịch sử của Đại học Sorbonne bắt đầu từ trường Collège de Sorbonne, được thành lập vào năm 1257 bởi Robert de Sorbon. Danh tự Sorbonne trong tiếp tục được dùng để chỉ Đại học Paris, trường kế tục của Collège de Sorbonne và một trong những đại học danh giá nhất thế giới nhiều thế kỷ. Sau cuộc nổi dậy của sinh viên Đại học Paris năm 1958, Đại học Paris bị giải thể thành 13 trường đại học, trong đó bao gồm hai trường Đại học Paris-Sorbonne, Đại học Pierre et Marie Curie. Hai trường này quyết định tái hợp vào năm 2018 và sáp nhập thành Đại học Sorbonne
Các giáo sư và cựu sinh viên của Đại học Sorbonne đã đạt 33 giải Nobel, 6 Huy chương Fields và 1 Giải Turing. Các trường thành viên của Liên minh Đại học Sorbonne cũng có các giáo sư và cựu sinh viên danh tiếng bao gồm 01 người đạt Huy chương Fields, 10 tỷ phú và 3 nguyên thủ quốc gia.
Lịch sử
Danh tự Sorbonne (La Sorbonne) thông thường được dùng để chỉ Đại học Paris hay một trong các đại học kế nhiệm. Từ "Sorbonne" thực ra đã được dùng với nhiều nghĩa khác nhau trải qua nhiều thế kỷ.
Năm 2010, một số trường đại học thừa kế các khoa của Đại học Paris, bao gồm Đại học Paris-Sorbonne, Đại học Pierre và Marie Curie và Đại học Panthéon-Assas đã quyết định thành lập Liên minh Các Trường đại học Sorbonne, tiến tới sát nhập với nhau để thành lập một đại học đa ngành chất lượng cao cạnh tranh trên trường quốc tế theo mục tiêu của chính phủ Pháp đề ra trong một bộ luật năm 2006.
Ngoài 3 trường trên, Liên minh Các Trường đại học Sorbonne sau đó còn có thêm các thành viên sáng lập khác gia nhập sau đó: Ngoài ra Liên minh còn bao gồm các thành viên liên kết: Với việc đề án Đại học Sorbonne chiến thắng và nhận được khoản tài trợ 900 triệu euro từ chính phủ Pháp, 2 trường sau đã sáp nhập với nhau để thành lập một trường đại học chung gọi là Đại học Sorbonne vào năm 2018: Đại học Sorbonne được thành lập theo nghị định ngày 21 tháng 4 năm 2017 và chính thức hoạt động vào ngày 1 tháng 1 năm 2018. Với sự ra đời của Đại học Sorbonne, Liên minh Các Trường đại học Sorbonne đổi tên thành Liên minh Đại học Sorbonne. Đại học Panthéon-Assas, một trong các trường nòng cốt của Liên minh, quyết định không tiến hành sát nhập do không đồng ý với một số nguyên tắc quản trị và chuyển sang trở thành một thành viên liên kết.
Các khoa
Đại học Sorbonne gồm 3 khoa. Ngoài ra, Khoa Luật được giảng dạy bởi Đại học Panthéon-Assas.
Nhân văn (Văn khoa)
Giáo trình giảng dạy thiên về văn học cổ điển. Các bộ môn Lịch sử, Địa lý, Ngôn ngữ, Âm nhạc, Triết học là một phần của khoa này.
Khoa học
Khoa Khoa học của Đại học Sorbonne là một tổ chức nghiên cứu lớn ở Pháp. Nó có thể được coi là tổ chức kế thừa trực tiếp của Khoa Khoa học của Đại học Paris.
Nó có hơn 125 phòng thí nghiệm, hầu hết trong số đó liên kết với Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp (CNRS). Một số viện và phòng thí nghiệm đáng chú ý nhất của nó bao gồm Viện nghiên cứu Henri Poincaré (Toán học), Viện nghiên cứu Paris (Vật lý thiên văn), LIP6 (Tin học / Khoa học máy tính), Viện nghiên cứu toán học (cơ sở toán học, chia sẻ với Đại học Paris- Diderot) và Phòng thí nghiệm Kastler-Brossel (Vật lý lượng tử, chia sẻ với École Normale Supérieure).
Y khoa
Khoa Y được đặt trong các bệnh viện giảng dạy Pitié-Salpêtrière và Saint-Antoine.
Luật khoa (đào tạo bên ngoài)
Không có khoa Luật trong Đại học Sorbonne. Năm 1971, hầu hết các giáo sư luật của Khoa Luật và Kinh tế của Đại học Paris đã quyết định tái cấu trúc nó thành một trường đại học, được gọi là Đại học Panthéon-Assas (sau là hai cơ sở chính của Khoa Luật Paris: place du Panthéon và rue d'Assas). Panthéon-Assas hiện cung cấp đào tạo Luật khoa cho Đại học Sorbonne như một trường đại học độc lập.
Xếp hạng đại học
Đại học Sorbonne luôn nhận được xếp hạng tốt trong các trường đại học ở châu Âu và thế giới.
Tham khảo
Thể loại:Đại học Pháp
Palmodes occitanicus
Palmodes occitanicus là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Palmodes. Loài này được Lepeletier de Saint Fargeau and Serville miêu tả khoa học đầu tiên năm 1828.
Tham khảo
O
Faverois
Faverois là một làng và xã tại tỉnh Territoire de Belfort, vùng Bourgogne-Franche-Comté.
Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra nhân khẩu năm 1999, xã này có dân số 451. The estimation for 2005 was 474.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Territoire de Belfort
Clambus minutus
Clambus minutus là một loài bọ cánh cứng trong họ Clambidae. Loài này được Sturm miêu tả khoa học đầu tiên năm 1807.
Eschweilera potaroensis
Eschweilera potaroensis là một loài thực vật linhin thuộc họ Lecythidaceae. Loài này chỉ có ở Guyana.
Clambus minutus
Tham khảo
Thể loại:Clambus
Eschweilera potaroensis
Tham khảo
Thể loại:Eschweilera Thể loại:Thực vật Guyana Thể loại:Thực vật loài thiếu dữ liệu
Saint-Vénérand
Saint-Vénérand là một xã thuộc tỉnh Haute-Loire trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở nam trung bộ nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 1020 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số 52 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Haute-Loire
Tipula albofascia
Tipula albofascia là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Megachile arundinacea
Megachile arundinacea là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Taschenberg mô tả khoa học năm 1872.
Tham khảo
A Thể loại:Động vật được mô tả năm 1872
Çarşıbaşı
Çarşıbaşı là một huyện thuộc tỉnh Trabzon, Thổ Nhĩ Kỳ. Huyện có diện tích 67 km² và dân số thời điểm năm 2007 là 16216 người, mật độ 242 người/km².
Xem thêm
Thể loại:Huyện thuộc tỉnh Trabzon Thể loại:Xã thuộc tỉnh Trabzon
Breviceratops
Breviceratops là một chi khủng long, được Kurzanov mô tả khoa học năm 1990.
Chú thích
Thể loại:Khủng long Thể loại:Breviceratops Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 1990 Thể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Breviceratops
Urmatt
Urmatt là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Bas-Rhin
Clambus mirandanus
Clambus mirandanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Clambidae. Loài này được Endrody-Younga miêu tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Tham khảo
Thể loại:Clambus
Eschweilera punctata
Eschweilera punctata là một loài thực vật linhin thuộc họ Lecythidaceae. Loài này có ở Brasil và Colombia. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Eschweilera Thể loại:Thực vật Brasil Thể loại:Thực vật Colombia
Ủy ban của Quốc hội (Việt Nam)
Ủy ban của Quốc hội gồm Chủ nhiệm, các Phó Chủ nhiệm và các Ủy viên. Chủ nhiệm Ủy ban do Quốc hội bầu; các Phó Chủ nhiệm và các Ủy viên Ủy ban do Ủy ban thường vụ Quốc hội phê chuẩn. Ủy ban của Quốc hội thẩm tra dự án luật, kiến nghị về luật, dự án khác và báo cáo được Quốc hội hoặc Ủy ban thường vụ Quốc hội giao; thực hiện quyền giám sát trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn do luật định; kiến nghị những vấn đề thuộc phạm vi hoạt động của Ủy ban. Việc thành lập, giải thể Ủy ban của Quốc hội do Quốc hội quyết định.
Nhiệm vụ và quyền hạn
Các Ủy ban của Quốc hội có quyền yêu cầu thành viên Chính phủ, Chánh án Toà án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tổng Kiểm toán nhà nước và cá nhân hữu quan báo cáo, giải trình hoặc cung cấp tài liệu về những vấn đề cần thiết. Người được yêu cầu có trách nhiệm đáp ứng yêu cầu đó. Các cơ quan nhà nước có trách nhiệm nghiên cứu và trả lời những kiến nghị của các Uỷ ban của Quốc hội.
Tham khảo
Thể loại:Ủy ban Quốc hội Việt Nam
Palmodes orientalis
Palmodes orientalis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Palmodes. Loài này được Mocs�ry miêu tả khoa học đầu tiên năm 1883.
Tham khảo
Thể loại:Palmodes
Golden Disc Awards
Giải thưởng đĩa vàng Golden Disc Awards hay thường được gọi ngắn gọn là GDA, là một giải thưởng thành lập từ năm 1986 được trao hàng năm bởi Hiệp hội công nghiệp âm nhạc Hàn Quốc cho những thành tựu nổi bật trong ngành công nghiệp âm nhạc nước nhà. Nó còn được mệnh danh là Grammy của Hàn Quốc.
Biểu tượng
Biểu tượng của GDA là Bức tượng người phụ nữ thổi sáo (생황 부는 여인상) được thiết kế bởi giáo sư Kim Soo-Hyun.
Các giải được trao từ trước tới nay
Hiện nay GDA trao 7 giải thưởng không giới hạn về thể loại, và 3 giải được trao cho Hip hop, Rock, Trot.
(giải thưởng này được bầu chọn thông qua số vote của fan)
Liên kết ngoài
Thể loại:Giải thưởng âm nhạc Hàn Quốc Thể loại:Giải thưởng thành lập năm 1986 Thể loại:Sự kiện thường niên ở Hàn Quốc Thể loại:Khởi đầu năm 1986 ở Hàn Quốc
Atrichochira
Atrichochira là một chi ruồi trong họ Bombyliidae. Có 4 loài đã được miêu tả, 2 loài ở Nam Phi và 2 loài ở tây Úc.
Tham khảo
Thể loại:Bombyliidae
Brohisaurus
Brohisaurus là một chi khủng long, được Malkani mô tả khoa học năm 2003.
Chú thích
Thể loại:Khủng long Thể loại:Brohisaurus Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 2003 Thể loại:Khủng long châu Á Thể loại:Khủng long kỷ Jura Thể loại:Sauropoda
Thể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Thai League 1 2022–23
Thai League 1 2022–23 là mùa giải thứ 26 của Thai League 1, giải đấu chuyên nghiệp hàng đầu của Thái Lan dành cho các câu lạc bộ bóng đá nam, kể từ khi thành lập năm 1996, còn được gọi là Hilux Revo Thai League do hợp đồng tài trợ với Toyota Motor Thái Lan. Tổng cộng có 16 câu lạc bộ tranh tài tại giải đấu. Mùa giải bắt đầu vào ngày 12 tháng 8 năm 2022 và dự kiến ​​kết thúc vào ngày 12 tháng 5 năm 2023.
Kỳ chuyển nhượng đầu tiên là từ ngày 25 tháng 5 đến ngày 9 tháng 8 năm 2022 trong khi kỳ chuyển nhượng thứ 2 là từ ngày 19 tháng 12 năm 2022 đến ngày 17 tháng 1 năm 2023.
Câu lạc bộ Buriram United đang là đương kim vô địch, trong khi Lamphun Warriors, Sukhothai và đội thắng trận play-off Lampang tham dự với tư cách là các đội thăng hạng từ Thai League 2 mùa giải 2021–22.
Đây cũng là mùa giải mà VTVCab sở hữu bản quyền phát sóng các trận đấu tại Việt Nam từ ngày 21 tháng 1 năm 2023.
Đội thăng hạng
Các đội thăng hạng từ Thai League 2 mùa 2021–22:
Đội xuống hạng
Các đội xuống hạng từ Thai League 1 mùa 2021–22:
Các câu lạc bộ
Có tổng cộng 16 câu lạc bộ tranh tài tại giải đấu, trong đó có ba đội thăng hạng từ Thai League 2 thay thế ba đội xuống hạng ở mùa giải 2021–22.
Samut Prakan City, Suphanburi và Chiangmai United đã phải xuống hạng sau khi xếp ở ba vị trí cuối bảng mùa 2021–22. Chiangmai United trở lại Thai League 2 chỉ sau 1 mùa giải, trong khi Suphanburi kết thúc 9 năm thi đấu ở Thai League 1. Trong khi đó, Samut Prakan City đã có lần đầu tiên xuống hạng từ khi đổi tên, lần cuối cùng họ xuống hạng vào năm 2013 khi họ vẫn còn được gọi là Pattaya United. Cả ba đội trên được thay thế bởi nhà vô địch Thai League 2 mùa giải 2021–22 Lamphun Warriors, đội xuất hiện lần đầu tiên ở Thai League 1; đội á quân Sukhothai, đội đã ngay lập tức trở lại T1 và Lampang, đội chiến thắng trong trận play-off thăng hạng lần đầu tiên được tổ chức vào mùa giải 2020–21. Giống như Lamphun, Lampang đang có trận ra mắt ở giải đấu cao nhất trong mùa giải này.
Cầu thủ mang 2 quốc tịch
Cầu thủ Thái Lan sinh ở nước ngoài (Thái kiều) có hộ chiếu Thái Lan được coi là cầu thủ nội. Ghi chú:
Số liệu khán giả sân nhà theo từng vòng
Nguồn: Thai League
Cho một tình yêu
Cho một tình yêu là một loạt phim truyền hình ca nhạc gồm 37 tập do Hãng phim Việt và BHD sản xuất, đã được khởi chiếu trên VTV3 trong khung giờ vàng của đài vào lúc 21 giờ các tối Thứ Năm và Thứ Sáu từ ngày 7 tháng 10 năm 2010 và đã kết thúc ngày 10 tháng 2 năm 2011. Bộ phim kể về đời sống của Linh Đan (Mỹ Tâm) về ước mơ trở thành ca sĩ và mối tình của cô và Hải Đông (Quang Dũng), sau này là Trần Vũ (Tuấn Hưng).
Đây được xem như là một trong những dự án phim truyền hình theo lĩnh vực ca nhạc đầu tiên tại Việt Nam, và cũng là bộ phim đầu tiên có sự xuất hiện của nữ ca sĩ Mỹ Tâm trong vai trò diễn viên lẫn đạo diễn âm nhạc.
Nội dung
Linh Đan (Mỹ Tâm) có xuất thân là con của một gia đình giàu có, vừa trở về từ Mỹ và được gia đình hướng theo nghiệp kinh doanh. Nhưng trong ước mơ của Linh Đan chỉ có nghề ca sĩ là đam mê lớn nhất của mình. Rồi một sự cố xảy ra, gia đình của Linh Đan bị tán gia bại sản và Linh Đan từ một cô nàng tiểu thư bỗng chốc thành tay trắng. Khởi đầu cuộc đời từ con số 0, vai diễn của Mỹ Tâm cho khán giả những cảm nhận về sự vươn lên của một cô gái trẻ giữa một nghịch cảnh tưởng không bao giờ vượt qua được.
Nhân vật của Tuấn Hưng có tên là Trần Vũ sẽ là người "sát cánh" với Linh Đan trong hành trình gian khó này. Trần Vũ lớn lên trong một gia đình nghèo. Cậu vào nam kiếm việc làm để thực hiện ước mơ ca hát. Làm trong một quán ăn, cậu có thể nấu những món ăn rất đặc biệt, trong đó có một món ăn đặc biệt tên là "tứ hữu" cũng từ món ăn ấy mà cậu gặp được Linh Đan. Ngoài ra còn có một nhóm ba anh lùn trong quán ăn của Trần Vũ: Tiến Lùn (Tiến Đạt), Long (Minh Tuấn), Mập (Hoàng Mèo). Quê của Trần Vũ tại Hội An, tại đó một nhà thơ không bình thường chuyên làm thơ vô duyên có tên Thuận Minh (Minh Thuận) và nhân vật khù khờ tên là Bảy Hiếu (Hiếu Hiền) là người thân của Trần Vũ đều thích một cô gái tên là Mai Thùy, bạn của Linh Đan. Từ đó xảy ra những tranh giành hài hước. Trong khi đó, ca sĩ Quang Dũng hóa thân vào nhân vật nam có tên là Hải Đông, được biết nhân vật của Quang Dũng xuất hiện trong khoảng 10 tập của bộ phim.
Sản xuất
Nguyễn Tranh vốn nổi tiếng là đạo diễn hình ảnh, đạo diễn các video ca nhạc, và nay cũng là lần đầu tham gia vai trò đạo diễn bộ phim ca nhạc. Tuy vậy, anh vẫn không có chút bỡ ngỡ nào, dù rất khiêm tốn nói rằng, tôi chỉ "thử nghiệm" thôi, còn Lê Hóa (đồng đạo diễn) mới là người xông xáo nhất. Đa số các ca sĩ tham gia trong phim đều đã từng làm việc với "bác" Tranh, đã quá hiểu tính ý nhau, nên mọi việc khá thuận lợi, cạnh đó, đoàn phim còn được sự hỗ trợ tối đa của nhà sản xuất về thời gian (dù có phải dài thêm cả tháng trời vì một số trục trặc ngoài dự kiến) và kinh phí (gấp 2 so với một phim bình thường).
Lần đầu tiên đóng phim, ca sĩ Mỹ Tâm đã chuẩn bị rất kỹ cho vai diễn của mình, nhất là nhiệm vụ quan trọng của một đạo diễn âm nhạc. Hơn 50 ca khúc đã được sử dụng trong bộ phim này, trong đó, có một số sáng tác mới mà Mỹ Tâm dành riêng cho bộ phim đầu tay của mình.
Đây cũng là lần đầu mà nữ diễn viên Lê Phương vào vai phản diện, sau hàng loạt những vai chính diện hiền lành mà cô đã đảm nhận trước đây, và cũng là lần đầu và ca sĩ Minh Tú (nhóm tam ca Áo Trắng) tham gia đóng phim truyền hình, mà lại là phim nhiều tập.
Bộ phim đã bắt đầu bấm máy kể từ ngày 28 tháng 3 năm 2010 và đã được trình chiếu vào ngày 7 tháng Mười cùng năm. Tập phim cuối cùng đã được trình làng vào ngày 10 tháng 2 năm 2011.
Đón nhận
Bộ phim đã nhận được sự theo dõi cùng nhiều đánh giá trái chiều từ phía các nhà phê bình và khán giả. Sau 9 tập phim, chủ đề Cho một tình yêu đã kéo dài hơn 540 trang trên diễn đàn dienanh.net. Chủ đề này được lập từ khi phim khởi quay và đã lên đến trên 300 trang trước thời điểm lên sóng, với những dự đoán và sự háo hức dành cho phim.
Bộ phim đã nhận được những phản ứng trái chiều từ phía người xem lẫn các nhà phê bình ngay từ những tập đầu công chiếu, các ý kiến tiêu cực chủ yếu là về khả năng diễn xuất của dàn diễn viên và phần nội dung gây tranh cãi với một bộ phim trước đó của Đài Loan, "Corner with love" (Tạm dịch: Chuyển giác tình yêu).
Tuy vậy, phần âm nhạc trong bộ phim đã được đánh giá cao và nhận được sự yêu mến của đông đảo khán giả. Một album nhạc phim cùng tên bao gồm 12 bài hát, với 10 bản được viết riêng cho bộ phim đã được Mỹ Tâm phát hành vào cuối năm 2011, đã được đông đảo khán giả yêu mến. Bên cạnh đó, video Cho Một Tình Yêu và chuỗi liveshow cùng tên cùng DVD ghi lại các buổi trình diễn cũng đã được Mỹ Tâm phát hành và đăng tải trên kênh YouTube chính thức của cô.
Nhà báo Bạch Mai từ tờ Người Lao động có thẳng thắn phê bình bộ phim khi có phần nội dung giống với một bộ phim khác đến từ Đài Loan sản xuất năm 2007 mang tên "Corner with love" (Tạm dịch: Chuyển giác tình yêu) và diễn xuất của Mỹ Tâm trong bộ phim, khi nói: "Mỹ Tâm chưa hợp lắm với kiểu vai này. Cô "cứng" hơn nhân vật Linh Đan nhiều, qua nét mặt già dặn, cách trang điểm và lối ăn mặc hơi... lớn tuổi", cô nói thêm, "Giọng nói thật của Mỹ Tâm cũng ít nhiều làm cho Linh Đan kém dễ thương, vì một phần ồm ồm, một phần gượng gạo, thiếu tự nhiên khi thể hiện sự nhõng nhẽo, thiếu cả sự mềm mại đáng yêu lúc trò chuyện với người tình". Ngoài ra, cô còn chỉ ra hàng loạt những cảnh phim gây khó chịu cho người xem trong bộ phim cùng phần diễn xuất "nổi hết gai ốc" của dàn diễn viên. Cùng quan điểm, nhà báo Hoàng Lê của Tuổi Trẻ Online đã nói: "Dù tạo được dư luận như vậy nhưng Cho một tình yêu hút khán giả bởi sự tò mò chứ không phải do chất lượng phim đem lại... Mỹ Tâm và Quang Dũng chưa thật sự hóa thân vào vai diễn."
Tuy phần diễn xuất có phần gặp nhiều chỉ trích, thế nhưng phần âm nhạc trong phim đã được đề cao bởi nhiều khán giả và nhà phê bình. Trong bài viết của mình, tờ Afamily có ghi: "Xem phim có thể thấy nhà làm phim đã rất cẩn thận trong việc sắp xếp âm nhạc, điều đó tạo nên sự hài hoà về hình ảnh, tâm trạng nhân vật với lời ca... Đặc điểm nổi bật của những ca khúc sử dụng trong "Cho một tình yêu" thường được sử dụng với tần suất lặp lại rất ít. Khác với những ca khúc thường được sử dụng lại như trong phim "Những nụ hôn rực rỡ" hay "Giải cứu thần chết""
Liên kết ngoài
Thể loại:Chương trình truyền hình nhiều tập của BHD Thể loại:Phim truyền hình Việt Nam phát sóng trên kênh VTV3 Thể loại:Phim ca nhạc Thể loại:Mỹ Tâm Thể loại:Phim truyền hình Việt Nam ra mắt năm 2010
Đinh Văn Bồng
Nguyễn Văn Bồng (tháng 7 năm 1946 – 4 tháng 1 năm 2021) là một sĩ quan cao cấp của Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Thiếu tướng, nguyên Giám đốc Học viện Phòng không - Không quân.
Tiểu sử
Tháng 5 năm 1975, ông được điều sang Trung đoàn 935 thuộc Sư đoàn 372, đảm nhiệm Chính trị viên bay F5, Bí thư chi bộ Đại đội 1 và được thăng làm Phó Trung đoàn trưởng của Trung đoàn này vào tháng 2 năm 1978. Tháng 9 năm 1978, ông tiếp tục được cử đi học tại Học viện Không quân Gagarin ở Liên Xô. Sau khi về nước thì ông trở thành Trung đoàn trưởng của Trung đoàn 927 thuộc Sư đoàn 371 vào tháng 7 năm 1982. Ông lần lượt được thăng làm Phó Sư đoàn trưởng và Sư đoàn trưởng của Sư đoàn 370 vào tháng 6 năm 1987 và tháng 3 năm 1991.
Tháng 6 năm 1995, ông được bổ nhiệm làm Giám đốc Học viện Phòng không - Không quân. Và đến tháng 2 năm 2002 thì ông được thăng quân hàm Thiếu tướng. Ông về hưu theo chế độ vào tháng 3 năm 2007. Ngày 4 tháng 1 năm 2021, ông qua đời tại Bệnh viện Quân y 175, thọ 75 tuổi.
Tham khảo
Thể loại:Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong năm 2002 Thể loại:Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam đã mất Thể loại:Người Cao Bằng Thể loại:Huân chương Chiến công hạng Nhất Thể loại:Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất Thể loại:Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất Thể loại:Huân chương Quân công hạng Ba
Clambus mus
Clambus mus là một loài bọ cánh cứng trong họ Clambidae. Loài này được Endrody-Younga miêu tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Tham khảo
Thể loại:Clambus
Tipula albostriata
Tipula albostriata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Palmodes pacificus
Tham khảo
Thể loại:Palmodes
Nông lịch
Nông lịch, thường gọi là âm lịch, là một loại âm dương lịch hiện vẫn còn được sử dụng ở các quốc gia và khu vực chịu ảnh hưởng của nền văn minh lúa nước. Về thực chất, nó là một loại âm dương lịch tạo ra bởi sự kết hợp của âm lịch thuần túy với thời điểm xảy ra tiết khí, là những cái được tính theo dương lịch. Lịch này hiện nay chủ yếu được sử dụng để tính toán các ngày lễ hội quan trọng như Tết Nguyên Đán hay Tết Trung thu, cũng như để tính toán ngày tháng cho các công việc trọng đại như cưới xin, khởi công xây dựng nhà cửa, mồ mả, mua sắm những đồ vật có giá trị lớn v.v... Điều này không chỉ thịnh hành ở nông thôn mà còn ở các thành phố lớn. Các loại nông lịch của người Triều Tiên, Nhật Bản, Đài Loan, Việt Nam, Singapore về cơ bản là gần giống như lịch của người Trung Quốc. Người Nhật Bản tính theo múi giờ UTC+9 cũng như quy tắc hơi khác, người Việt Nam tính theo UTC+7 cho nên có thể có sai biệt nào đó so với nông lịch Trung Quốc về thời điểm bắt đầu và kết thúc của mỗi tháng (tức số ngày trong tháng) cũng như tháng nhuận.
Ở Trung Quốc, và các nước nêu trên, lịch này còn gọi là Hạ lịch (夏曆), "nông lịch" (農曆), khác với "công lịch" (公曆), hay "tây lịch" (西曆). Ngoài ra người ta còn gọi nó là "cựu lịch" (舊曆) sau khi "tân lịch" (新曆), tức lịch Gregory được sử dụng như là lịch chính thức.
Bắt đầu
Truyền thuyết về sự khởi đầu của lịch Trung Quốc cho rằng lịch này có từ trước thiên niên kỷ 1 TCN. Truyền thuyết cho rằng lịch Trung Quốc do Hoàng Đế phát minh. Nhưng chỉ là truyền thuyết vì lịch được tính theo văn hóa lúa nước bắt nguồn từ Bách Việt (lúc này không biết Bách Việt nằm ở đâu nếu không có người Hoa (Hạ) gọi tên họ như vậy). Ông là người cai trị Trung Quốc khoảng năm 2698-2599 trước Công Nguyên. Vị hoàng đế huyền sử thứ tư là Đường Nghiêu đã thêm vào các tháng nhuận. Chu kỳ 60 năm, Can-Chi (干支 gānzhī), được thêm vào cho các năm từ thế kỷ 1 TCN. Cho là Hoàng Đế lên ngôi khi đã lớn, năm đầu tiên của chu kỳ đầu tiên là năm 2637 TCN theo như Herbert A. Giles, trong quyển A Chinese-English Dictionary (1912), cũng như tất cả các tác giả phương Tây khác trong thời kỳ cuối của nhà Thanh. Vì thế cho đến năm 1984 thì chu kỳ hiện tại là 78. Tuy nhiên, một số tác giả hiện đại cho rằng năm đầu tiên của chu kỳ đầu tiên là 2697 TCN khi mà Hoàng Đế còn nhỏ, và nói là hiện nay chúng ta đang ở chu kỳ 79. Hai cách tính kỷ nguyên này đã tạo ra hai cách tính toán năm liên tục, tạo ra "năm Trung Quốc" là 4642 hay 4702 cho đến đầu năm 2005.
Tuy nhiên, các chu kỳ 60 được đánh số liên tục và các năm dựa trên chúng là phát kiến của các nhà niên đại học phương Tây—người Trung Hoa không sử dụng chúng. Họ sử dụng các chu kỳ không đánh số, mặc dù nó có vai trò có lợi đối với năm niên hiệu, được công bố bởi các hoàng đế Trung Hoa. Thực vậy, việc không sử dụng niên hiệu của hoàng đế tương đương với sự làm phản mà hình phạt của nó là tử hình. Nhưng cuộc nổi dậy của Nghĩa Hòa Đoàn năm 1900 đã làm người lãnh đạo không chính thức của Trung Quốc, Từ Hi Thái hậu, bị suy yếu và dễ tổn thương trước các thách thức từ phía những người đi theo xu hướng cộng hòa, đây là những người cố ý dùng hệ thống đếm năm liên tục nhằm bất hợp pháp hóa nhà Thanh bằng cách từ chối sử dụng niên hiệu của nó. Mặc dù báo chí cộng hòa sử dụng nhiều hơn một niên đại, cái mà Tôn Trung Sơn lựa chọn, 2698 TCN, đã được công nhận bởi phần lớn các cộng đồng Hoa kiều ngoài khu vực Đông Nam Á như phố người Hoa ở San Francisco, dẫn đến năm 4703 của họ được bắt đầu vào năm 2005. Nhiều nhà niên đại học, không biết lịch sử của nó, cho rằng 2698 TCN là sai lầm đối với kỷ nguyên 2697 TCN thu được từ các chu kỳ 60, trong khi nó thực sự là kỷ nguyên duy nhất được một số người Trung Quốc sử dụng thật sự, mặc dù chỉ là thiểu số (phần lớn người Trung Hoa không sử dụng bất kỳ một kiểu đếm số năm từ kỷ nguyên truyền thuyết).
Lịch sử sơ kỳ
Các chứng cứ khảo cổ học sớm nhất của lịch Trung Quốc xuất hiện trên các tấm xương bói toán vào thời kỳ cuối của thiên niên kỷ 2 TCN thời nhà Thương. Các tấm xương này chỉ ra năm âm dương lịch có 12 tháng và thỉnh thoảng có tháng thứ 13, cũng như thậm chí có tháng thứ 14. Bởi vì ngày tháng Trung Quốc là có cơ sở vững chắc bắt đầu từ năm 841 TCN, lịch của thời kỳ đầu nhà Chu được biết đến như là lịch với tháng nhuận được thêm vào một cách tùy tiện. Tháng đầu tiên của năm khi đó rất gần với đông chí và tháng nhuận của nó là sau tháng thứ 12. Lịch tứ phân (四分 sìfēn) bắt đầu khoảng năm 484 TCN, là lịch đầu tiên được tính toán ở Trung Quốc. Nó được đặt tên như thế vì nó sử dụng năm Mặt Trời với 365¼ ngày, cùng với quy tắc chu kỳ 19 năm = 235 tháng, được biết đến ở phương tây là chu kỳ Meton. Đông chí khi đó nằm trong tháng đầu tiên và tháng nhuận của nó được chèn thêm vào sau tháng thứ mười hai. Bắt đầu từ năm 256 TCN của vương quốc Tần, sau này là nhà Tần, tháng nhuận là tháng phụ thứ chín vào cuối năm mà bây giờ bắt đầu bằng tháng thứ mười, và đông chí nằm trong tháng thứ mười một. Cách tính năm như thế được sử dụng cho đến nửa thời kỳ đầu của nhà Tây Hán.
Quy tắc "Trung khí"
Vua Hán Vũ đế của nhà Hán đã đề ra các quy tắc cơ bản mà lịch Trung Quốc áp dụng từ đó đến nay. Lịch Thái sơ (太初, Tàichū - sự khởi đầu vĩ đại, niên hiệu của Hán Vũ đế) của ông năm 104 TCN là năm với đông chí nằm trong tháng thứ mười một và được thiết kế để tháng nhuận có thể là bất kỳ tháng nào (tháng 29 hay 30 ngày) mà trong tháng đó Mặt Trời không đi qua các điểm Trung khí (tức là Mặt Trời chỉ nằm trong một cung hoàng đạo). Vì chuyển động trung bình của Mặt Trời (biểu kiến) được sử dụng để tính toán tiết khí cho đến tận năm 1645, tháng nhuận như thế có thể xuất hiện sau bất kỳ tháng nào của năm với cùng một xác suất. Tuy nhiên, sự giao hội của Mặt Trời và Mặt Trăng (hay sóc) sử dụng chuyển động trung bình của cả hai thiên thể này chỉ cho đến năm 619, năm thứ hai của nhà Đường, khi cả hai chuyển động bắt đầu được sử dụng mô hình chuyển động thật với hai parabôn quan trắc ngược nhau (với những thành phần nhỏ tuyến tính và lập phương). Tuy nhiên, các parabôn không phù hợp với chuyển động trung bình, mà phù hợp với những điểm gián đoạn hay bước nhảy.
Chuyển động thực của Mặt Trời và Mặt Trăng
Sau khi thiên văn học của châu Âu được giới thiệu vào Trung Hoa bởi các giáo sĩ dòng Tên, chuyển động của cả Mặt Trời và Mặt Trăng bắt đầu được tính toán bằng các hàm lượng giác trong lịch Thời Hiến (時憲 Shíxiàn) năm 1645 của nhà Thanh, lịch này được lập bởi giáo sĩ Adam Schall, tên Trung Hoa là Thang Nhược Vọng. Chuyển động thật của Mặt Trời (biểu kiến) bấy giờ được sử dụng để tính tiết khí. Tháng nhuận thông thường hay xảy ra sau tháng thứ hai cho đến tháng thứ chín và ít khi xảy ra sau tháng thứ mười nếu tính từ tháng đầu tiên. Rất ít thời gian trong mùa thu-đông có một hay hai tháng mà Mặt Trời đi qua hai cung hoàng đạo, lẫn với hai hay ba tháng mà Mặt Trời chỉ nằm trong một cung hoàng đạo.
Cải cách lịch Gregory và thay đổi thời gian năm 1929
Lịch Gregory được công nhận bởi Trung Hoa Dân Quốc, lúc đó mới ra đời, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 1912 cho các hoạt động chính thức, nhưng dân chúng vẫn tiếp tục sử dụng lịch truyền thống của nhà Thanh. Tình trạng của lịch Gregory trong khoảng 1916 đến 1921, khi Trung Quốc bị kiểm soát bởi các đốc quân, không được rõ. Từ khoảng 1921 đến 1928 các đốc quân vẫn tiếp tục kiểm soát phía bắc Trung Quốc, nhưng Quốc dân đảng đã kiểm soát miền nam Trung Quốc và có lẽ họ đã sử dụng lịch Gregory. Sau khi Quốc dân đảng công bố cải tổ lại Trung Hoa Dân Quốc 10 tháng 10 năm 1928, họ ra sắc lệnh bắt buộc sử dụng lịch Gregory có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 1929. Họ cũng ra sắc lệnh có hiệu lực từ ngày này mọi người dân phải sử dụng múi thời gian bờ biển đã được dùng trong tất cả các cảng hiệp ước, cho các cảng dọc theo bờ biển phía đông Trung Quốc, ký với châu Âu (theo Hiệp ước Nam Kinh 1842) từ năm 1904. Điều này đã thay đổi thời điểm bắt đầu mỗi ngày đối với cả lịch truyền thống và lịch Gregory một lượng +14,3 phút từ nửa đêm Bắc Kinh tới nửa đêm tại kinh độ 120° đông tính từ Greenwich.
Điều này đã sinh ra một số sai biệt, chẳng hạn như đối với Tết Trung Thu năm 1978. Điểm sóc khi đó là ngày 3 tháng 9 năm 1978, hồi 00:07, Giờ chuẩn Trung Quốc. Sử dụng lịch cũ theo múi giờ Bắc Kinh, sóc xảy ra lúc 23:53 ngày 2, vì thế tháng Tám (âm lịch) bắt đầu trong các ngày khác nhau tùy theo từng loại lịch. Người Hồng Kông (sử dụng lịch truyền thống) ăn Tết này vào ngày 16 tháng 9, nhưng những người Trung Quốc khác ăn Tết này vào ngày 17 tháng 9.
Quốc dân đảng có thể đã bắt đầu đánh số năm của nền cộng hòa của họ vào năm 1929, bắt đầu từ năm 1912 như là năm 1. Khi những người cộng sản giành được quyền kiểm soát đối với Trung Hoa đại lục 1 tháng 10 năm 1949, họ chỉ đơn giản là tiếp tục sử dụng lịch Gregory, nhưng bắt đầu từ đây đánh số năm theo kiểu phương tây, bắt đầu với 1949. Ở cả Trung Hoa đại lục và Đài Loan, các tháng của lịch Gregory được đánh số từ 1 đến 12 giống như các tháng của lịch truyền thống.
Quy tắc
Các quy tắc sau có hiệu lực từ năm 104 TCN, mặc dù một số chi tiết đã từng là không cần thiết trước năm 1645. Cũng lưu ý là các quy tắc này không chỉ rõ các tính toán chi tiết dựa trên cơ sở của chuyện động thật hay trung bình của Mặt Trời, Mặt Trăng, điều này phụ thuộc vào từng giai đoạn lịch sử.
Cung Hoàng Đạo mà Mặt Trời đi qua trong tháng và kinh độ của đường hoàng đạo của các điểm đi vào các cung thông thường dùng để xác định tháng thông thường. Tháng 1, chánh nguyệt (zhēngyuè), tiếng Việt gọi là tháng giêng (tiếng Hoa là tháng khởi đầu - tháng nguyên có nghĩa đầu tiên. Từ đây phát sinh tên gọi tết + Nguyên Đán tức là buổi sáng sớm đầu tiên, tết + Nguyên Tiêu tức là buổi đêm đầu tiên v.v.).
Mười hai tháng âm lịch là khá gần với các sự kiện trong sự phát triển của thực vật và trong nông nghiệp, vì thế chúng còn có tên gọi khác theo các loài cây:
Một số người tin rằng các quy tắc trên đây luôn luôn đúng, nhưng thực tế có một số ngoại lệ ngăn không cho Tết Nguyên Đán luôn luôn là sóc thứ hai sau Đông chí, hay có nghĩa là nó làm cho ngày lễ này diễn ra sau tiết Vũ Thủy. Ngoại lệ này diễn ra vào các giai đoạn từ năm 2033 đến năm 2034, và từ năm 2128 đến năm 2129, khi Đông chí là tiết khí chính thứ hai trong tháng Một (11) âm lịch. Tháng tiếp theo không có tiết khí chính và do vậy nó là nhuận, và tháng Chạp (12) tiếp theo sau đó sẽ chứa cả Bảo Bình (Aquarius) và Song Ngư (Pisces) và hai tiết khí chính (Đại Hàn và Vũ Thủy). Năm Dần vì thế bắt đầu vào sóc thứ ba sau Đông chí, và nó diễn ra sau tiết Vũ Thủy - Song Ngư (Pisces), vào ngày 19 tháng 2.
Một trường hợp khác là năm 1984-1985, khi Mặt Trời nằm trong cung Ma Kết (Capricorn) ở 270° và Bảo Bình (Aquarius) ở 300° trong tháng 11, và sau đó đi vào cung Song Ngư (Pisces) ở 330° trong tháng kế tiếp, mà lẽ ra khi đó phải là trong tháng giêng (tháng 1). Mặt Trời đã không đi vào cung nào trong tháng kế tiếp. Để đảm bảo giữ cho Đông chí nằm trong tháng 11, tháng lẽ ra phải là tháng 1 (Dần) trở thành tháng 12, và tháng sau đó là tháng 1, làm cho Tết Nguyên Đán diễn ra vào 20 tháng 2 năm 1985 sau khi Mặt Trời đã vượt qua Pisces ở 330° trong tháng trước đó, hơn là nằm trong tháng bắt đầu trong ngày này.
Trong các trường hợp khi tháng có 2 tiết khí chính diễn ra, nó luôn luôn xảy ra ở một khoảng thời gian nào đó giữa hai tháng không có tiết khí chính. Nó thông thường diễn ra đơn lẻ và nằm ở một trong hai bên hoặc gần với Đông chí, vì thế việc đặt Đông chí trong tháng 11 (quy tắc 4) sẽ dẫn đến phải chọn lựa tháng nào trong hai tháng không có tiết khí làm tháng nhuận. Năm 1984-1985, tháng ngay trước tháng 11 có hai tiết khí chính là tháng không có tiết khí chính và nó được tính là tháng 10 nhuận. Mọi tháng từ tháng có hai tiết khí chính tới tháng không có tiết khí chính mà không tính là nhuận được đánh số nối tiếp nhau theo quy tắc 2 tính như là các tháng thường. Phát biểu của quy tắc 5, lựa chọn tháng đầu tiên trong hai tháng không có tiết khí chính giữa tháng 11, là không bị bắt buộc kể từ lần cải cách lịch cuối cùng và cũng sẽ không cần thiết cho đến tận trường hợp của năm 2033-2034 và năm 2128-2129, khi các tháng có hai tiết khí chính sẽ nằm cạnh ba tháng không có tiết khí chính, hai trong số chúng sẽ nằm ở một bên của tháng 11. Tháng 11 nhuận rất ít khi xảy ra. Xem
Các ngoại lệ như trên đây là rất hiếm. Tới 96,6% các tháng chỉ chứa một tiết khí chính (điểm vào trong một cung hoàng đạo), nó phù hợp với quy tắc đánh số của bảng tiết khí, và 3,0% các tháng là nhuận (luôn luôn là tháng không có tiết khí chính). Chỉ có 0,4% các tháng hoặc là có hai tiết khí chính hoặc là các tháng kế tiếp được đánh số lại.
Điều này chỉ xảy ra sau cải cách lịch năm 1645. Khi đó người ta cần thiết phải cố định một tháng luôn luôn chứa tiết khí chính của nó và cho phép các tháng còn lại đôi khi không chứa tiết khí chính của nó. Tháng 11 đã được chọn, vì tiết khí chính của nó (Đông chí) tạo ra sự khởi đầu của năm Mặt Trời trong lịch Trung Quốc.
Lịch Trung Quốc và lịch Gregory thông thường sẽ đồng bộ trở lại sau 19 năm (chu kỳ Meton). Tuy nhiên, chu kỳ 19 năm với các bộ tháng nhuận định sẵn chỉ là tương đối, vì thế các mô hình xác định tháng nhuận trong các chu kỳ kế tiếp nhau cuối cùng sẽ thay đổi sau vài lần chu kỳ 19 năm thành chu kỳ 19 năm hoàn toàn khác.
Hoàng đạo Trung Hoa (xem các phần Danh pháp và Địa Chi) chỉ sử dụng để đặt tên năm - nó thực sự không được sử dụng để tính lịch. Trên thực tế, người Trung Quốc có hệ thống chòm sao hoàn toàn khác.
Danh pháp
Các năm được đặt tên theo chu kỳ của 10 Thiên Can và chu kỳ của 12 Địa Chi. Mỗi năm được đặt tên theo cặp của một can và một chi gọi là Can Chi (干支 gānzhī). Thiên Can phối hợp với Âm Dương và Ngũ hành. Chu kỳ 10 năm của Can bắt đầu từ can Giáp những năm tận cùng bằng 4 như 1984, 1994, 2004 v.v., còn đối với năm trước công nguyên là 7. Địa Chi liên kết với 12 con vật tượng trưng. Chu kỳ 12 năm bắt đầu bằng chi Tý (Tí) với những năm chia cho 12 còn dư 4 như 1984, 1996 v.v. hay trong phép chia cho 12 còn dư 9 nếu là năm trước Công nguyên như 9 TCN (Nhâm Tý), 21 TCN (Canh Tý), v.v. (lưu ý là không có năm 0, sau ngày 31 tháng 12 năm 1 TCN (năm Canh Thân) là ngày 1 tháng 1 năm 1 (năm Tân Dậu)).
Chu kỳ 60 năm tạo thành bởi tổ hợp của hai chu kỳ được biết như là "chu kỳ Giáp Tý" (甲子 jiǎzǐ). Nó không phải là 120 vì hai chu kỳ này quay vòng tuần hoàn độc lập với nhau. Do vậy không thể có những tổ hợp như Giáp Sửu chẳng hạn. Gọi là chu kỳ Giáp Tý vì năm đầu tiên của chu kỳ 60 năm là năm Giáp Tý.
Chu kỳ 60 năm là không đủ cho các tham chiếu lịch sử. Trong thời kỳ phong kiến, niên hiệu (tên kỷ nguyên của một ông vua) được đặt trước tên của năm để phân biệt. Ví dụ: Khang Hi Nhâm Dần (康熙壬寅), hay năm 1662, là năm Nhâm Dần (壬寅) đầu tiên trong thời gian trị vì của hoàng đế Khang Hi (康熙). Khang Hi cũng là trường hợp duy nhất trong lịch sử Trung Quốc trị vì trên 60 năm, cho nên năm Khang Hi Nhâm Dần vừa là năm 1662 khi Khang Hi lên ngôi, vừa là năm 1722 khi ông băng hà. Sử dụng niên hiệu của vua là tiềm ẩn sự thừa nhận tính hợp pháp của vị vua đó, là rất quan trọng về chính trị trong trường hợp kế vị đầy tranh cãi hay nổi loạn. Tuy nhiên, nó cũng gây ra khó khăn cho các nhà sử học Trung Quốc trong việc cho rằng triều đại nào là hợp pháp hơn khi nói về các thời kỳ sớm hơn, khi mà Trung Quốc bị chia sẻ.
Các tháng, ngày và giờ cũng có thể được biểu thị bằng Can Chi, mặc dù chúng nói chung được biểu diễn chủ yếu theo các số đếm Trung Hoa. Cùng với nó, bốn cặp Can-Chi tạo ra bát tự (八字 bāzì) được sử dụng trong chiêm tinh học Trung Quốc.