cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
James Madison
Cuộc sống về già
Vào năm 1829, ở tuổi 78, Madison được chọn làm đại diện bang Virginia tham dự Hội nghị Lập Hiến Virginia. Đó là lần xuất hiện cuối cùng của ông với vai trò chính khách. Các vấn đề quan trọng lớn nhất tại hội nghị này đã được phân bổ. Các huyện miền Tây Virginia than phiền việc thiếu đại diện vì hiến pháp nhà nước phân bổ các huyện có quyền biểu quyết của quận. Dân số tăng ở Piedmont và phần phía tây của bang không cân xứng đại diện bởi các đại biểu trong cơ quan lập pháp. Cải cách phía Tây cũng muốn mở rộng quyền bầu cử cho tất cả những người đàn ông da trắng, ở vị trí của yêu cầu quyền sở hữu tài sản hiện hành. Madison đã cố gắng trong vô vọng để thực hiện một sự thỏa hiệp. Cuối cùng, các quyền phổ thông đầu phiếu được mở rộng để người thuê nhà cũng như chủ đất, nhưng người trồng đông từ chối áp dụng công dân phân bổ dân số. Họ nói thêm nô lệ tổ chức như là tài sản để tính dân số, để duy trì đa số thường trú ở cả hai viện của cơ quan lập pháp, lập luận rằng phải có một sự cân bằng giữa dân số và tài sản đại diện. Madison đã thất vọng về thất bại của Virginia trong việc giải quyết vấn đề công bằng hơn. [115]
Madison cũng quan tâm việc tiếp tục chế độ nô lệ ở Virginia nói riêng và miền Nam nói chung. Ông tin rằng việc di dời người Mỹ da đen tự do về châu Phi là một giải pháp, và việc này được thúc đẩy bởi Hiệp Hội Thực Dân Mỹ (ACS).[116] Tại thời điểm quy ước, ông nói với Lafayette rằng thực dân sẽ tạo ra một "tẩy xoá nhanh chóng của các blot trên nhân vật đảng Cộng Hòa của chúng tôi."[117] Harriet Martineau, một nhà xã hội học người Anh đã viếng thăm Madison trong chuyến du lịch đến các nước ở châu Mỹ vào năm 1834. Cô đặc trưng của mình niềm tin vào các giải pháp thực dân nô lệ là "kỳ lạ và phi lý." [117] Madison có thể đã bán hoặc tặng cối xay lúa mì của mình trong việc hỗ trợ ACS.[116] Sử gia McCoy tin rằng "Công ước của năm 1829... đẩy Madison dần đến bờ vực ảo tưởng, nếu không nói là tuyệt vọng. Các vấn đề của chế độ nô lệ đã phá hoại nó." [117] [118] Giống hầu hết người Mỹ gốc Phi thời ấy, nô lệ của Madison muốn ở lại Mỹ, nơi họ được sinh ra, tin rằng công việc của họ kiếm được họ công dân, và họ chống việc "hồi hương". [116]
William R. Denslow cho là tìm được bằng chứng chứng minh James Madison có thể là một Mason[119] khi vào năm 1795, John Francis Mercer được cho đã viết cho Madison "Tôi đã không có cơ hội chúc mừng anh trước khi về của anh trở thành một Mason tự do -a rất cổ xưa & vinh tình huynh đệ. "[120] Tuy nhiên, trong bức thư gửi Stephen Bates năm 1832, Madison viết rằng ông không bao giờ là một Mason, và là "người xa lạ với các nguyên tắc" của hội này.[121]
Di sản
Sử gia Garry Wills đã viết: "Việc tuyên bố rằng chúng tôi ngưỡng mộ Madison - không dựa trên sự nhất quán hoàn hảo, bất quá nó dựa trên nhiệm kỳ tổng thống của ông. Ông có đức tính khác... Là người định hình và đỡ đầu Hiến pháp, không người nào như ông... phần hiệu suất tốt nhất của Madison khi làm tổng thống là mối quan tâm bảo tồn Hiến pháp... không người nào làm mọi thứ cho đất nước mình, thậm chí Washington cũng vậy. Nhưng Madison làm nhiều hơn ai hết, và làm tốt hơn bất kỳ ai. Vậy cũng đủ rồi." [124]
Madison đã viết trong Giấy Tờ Liên Bang, mục số 51 về chế độ liên bang: "Một nước cộng hòa cần quan trọng việc không chỉ bảo vệ xã hội chống lại sự đàn áp từ nhà cầm quyền của nó, mà còn bảo vệ một phần của xã hội chống lại sự bất công của một phần khác... trong một xã hội có hình thức là phe mạnh hơn dễ dàng có thể đoàn kết và đàn áp phe yếu, tình trạng hỗn loạn có thể thực sự được biết đến ngự trị như trong một trạng thái tự nhiên, nơi mà cá nhân yếu không được bảo đảm chống lại bạo lực của người mạnh hơn."
Năm 1986, Quốc hội thành lập Đài Tưởng niệm James Madison Foundation Fellowship như một phần của lễ kỷ niệm hai trăm năm Hiến pháp ra đời. Quỹ học bổng cao học 24.000$ cung cấp giáo viên trung học để thực hiện bằng thạc sĩ trong đó nhấn mạnh việc nghiên cứu Hiến pháp.
Montpelier, địa phần của gia đình và nhà của ông ở Orange, Virginia, đã được chỉ định là Di Tích Lịch sử Quốc gia.
Nhiều bang, thị trấn, thành phố, các tổ chức giáo dục, một dãy núi và một con sông được đặt theo tên Madison:
Madison County - danh sách các quận đặt theo tên ông
Công Trình Tưởng niệm James Madison là một tòa nhà của Liên Hiệp Thư Viện Quốc hội Hoa Kỳ ở Washington, DC và được coi như đài tưởng niệm chính thức Madison. giữa|197x197px|Công Trình Tưởng niệm James Madison|nhỏ
Khi đi qua bang Montana vào năm 1805, Meriwether Lewis, một trong hai người trong Chuyến Thám Hiểm Của Lewis Và Clark đã đặt tên một dãy núi là Dãy Madison để vinh danh Madison khi ông còn là Ngoại Trưởng dưới thời Jefferson. Sông Madison ở phía tây nam Montana được Lewis&Clark đặt tên vào năm 1805. Núi Madison trong dãy Tổng thống của núi White ở bang New Hampshire, được đặt theo tên ông. giữa|Núi Madison|nhỏ
Hai tàu Hải Quân Hoa Kỳ được đặt tên là USS James Madison và USS Madison. giữa|USS James Madison|nhỏ
Chân dung của Madison trên tờ tiền $5000 của Hoa Kỳ. [127]230x230px|giữa|nhỏ
Madison Cottage ở thành phố New York đã có tên trong danh dự của ông ngay sau khi ông chết. Nó đã là một trạm cách quan trọng ở rìa phía bắc của thành phố New York. Các căn cứ nơi căn nhà tọa lạc đã trở thành công viên Madison Square. Công viên lần lượt đưa ra các tên cho Madison Square Gardens mà ban đầu nằm tiếp giáp với công viên. Madison Square Gardens là một địa điểm quan trọng đua xe đạp và các máy chủ tiếp theo của một loại xe đạp được gọi là Madison xe đạp. [128] giữa|nhỏ|197x197px|Madison Square Garden năm 2011
Madison cũng được nam diễn viên Okieriete Onaodowan vô vai trong vở nhạc kịch Hamilton trên sân khấu Broadway từ năm 2015. Madison được miêu tả là đồng minh của Thomas Jefferson và là kẻ thù của Alexander Hamilton trong màn 2 của vở kịch. giữa|200x200px|James Madison xuất hiện trong nhạc kịch nổi tiếng Hamilton (2015)|nhỏ
Tham khảo
__CHỈ_MỤC__
Madison, James Thể loại:Lịch sử Hoa Kỳ Thể loại:Mất năm 1836 Thể loại:Sinh năm 1751 Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Princeton Thể loại:Người Mỹ gốc Anh Thể loại:Ngoại trưởng Hoa Kỳ Thể loại:Cựu tổng thống Thể loại:Năm 1812 Thể loại:Đảng Dân Chủ Thể loại:Đảng Cộng Hòa
Ctenognophos
Ctenognophos là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Gnophini
Mézières-en-Santerre
Mézières-en-Santerre là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.
Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D28, khoảng 15 dặm Anh về phía đông nam của Amiens.
Xem thêm
Xã của tỉnh Somme
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Somme
Fissidens wichurae
Fissidens wichurae là một loài Rêu trong họ Fissidentaceae. Loài này được Broth. & M. Fleisch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1899.
Liên kết ngoài
Thể loại:Fissidens Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1899
Richard Flanagan
Richard Miller Flanagan (sinh năm 1961) là một tiểu thuyết gia người Úc đến từ Tasmania. "Được nhiều người coi là một trong những tiểu thuyết gia xuất sắc nhất của thế hệ ông", như lời nhận xét của thời báo The Economist, các tiểu thuyết của ông đều nhận được sự khen ngợi từ công chúng cùng nhiều giải thưởng và sự vinh danh. Ông cũng tham gia viết kịch bản và đạo diễn phim nhựa. Ông giành Giải Man Booker 2014.
Đời tư
Flanagan tốt nghiệp trung học năm 16 tuổi. Ông theo học tại Đại học Tasmania, ở đây ông là chủ tịch Liên hiệp đại học Tasmania vào năm 1983. Ông tốt nghiệp cử nhân với chứng nhận danh dự hạng nhất. Năm sau đó, ông nhận được học bổng Rhodes của Đại học Worcester, Oxford, tại đây ông lấy bằng thạc sĩ lịch sử.
Flanagan viết bốn tác phẩm hiện thực trước khi chuyển sang viết các tác phẩm viễn tưởng, ông gọi đây là các tác phẩm "tập sự". Một trong số đó là cuốn tự truyện của 'kẻ bịp bợm nổi tiếng nhất nước Úc', John Friedrich, tác phẩm được Flanagan viết trong sáu tuần để có tiền viết cuốn tiểu thuyết đầu tiên. Friedrich tự vẫn khi cuốn sách đang được viết dở và nó được xuất bản sau khi hắn đã qua đời. Simon Caterson, viết cho báo The Australian, miêu tả cuốn sách "là một trong những cuốn hồi ký ít tin cậy nhưng thú vị nhất trong số các tác phẩm xuất bản ở Úc năm vừa qua".
Trong lời nói đầu cuốn sách đầu tiên của Flanagan, A Terrible Beauty – History of the Gordon River Country (1985), Bob Brown viết: "Nước Úc có thể chưa nghe nói đến vùng đất hẻo lánh Tasmanian, nhưng tôi rất vui khi dự đoán rằng họ đã nghe nói tới Richard Flanagan."
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1961 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Tiểu thuyết gia Úc Thể loại:Đạo diễn phim người Úc Thể loại:Tác giả giành giải Man Booker
Çaykaşı, Araç
Çaykaşı là một xã thuộc huyện Araç, tỉnh Kastamonu, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 164 người.
Niphidium carinatum
Niphidium carinatum là một loài thực vật có mạch trong họ Polypodiaceae. Loài này được Lellinger miêu tả khoa học đầu tiên năm 1972.
Tham khảo
Thể loại:Niphidium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Connangles
Connangles là một xã thuộc tỉnh Haute-Loire nam trung bộ nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình mét trên mực nước biển. Sông Senouire tạo thành phần lớn ranh giới đông bắc thị trấn, sau đó chảy theo hướng tây nam qua đông nam thị trấn.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Haute-Loire
Heterothele honesta
Heterothele honesta là một loài nhện trong họ Theraphosidae.
Loài này thuộc chi Heterothele. Heterothele honesta được Ferdinand Karsch miêu tả năm 1879.
Tham khảo
Thể loại:Heterothele
Chersotis larixia
Chersotis larixia là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Tây Ban Nha, Pháp, Thụy Sĩ và Ý và Sicilia, cũng như Crete và Thổ Nhĩ Kỳ, phía đông to Armenia, Azerbaijan, Syria, Iran, Liban và Turkmenistan. Ở châu Âu, it is được tìm thấy ở mountainous regions, like Pyrenees, Anpơ và the Maritime Alps, up to heights of 2,000 mét.
Sải cánh dài khoảng 38 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 8.
Chú thích
Thể loại:Chersotis Thể loại:Côn trùng châu Âu
Flickingeria tricarinata
Flickingeria tricarinata là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Z.H.Tsi & S.C.Chen mô tả khoa học đầu tiên năm 1995.
Liên kết ngoài
Thể loại:Flickingeria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1995
Håbo (đô thị)
Đô thị Håbo (tiếng Thụy Điển: Håbo kommun) là một đô thị ở hạt Uppsala của Thụy Điển. Thủ phủ là thị xã Håbo. Dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2000 là 17468 người.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị hạt Uppsala Thể loại:Đô thị Thụy Điển
Phaethornis yaruqui
Phaethornis yaruqui là một loài chim trong họ Trochilidae.
Tham khảo
Thể loại:Phaethornis Thể loại:Chim Panama Thể loại:Chim Ecuador Thể loại:Chim Colombia
Vandling, Pennsylvania
Vandling là một thị trấn thuộc quận Lackawanna, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 751 người.
Tham khảo
Thể loại:Borough của Pennsylvania Thể loại:Quận Lackawanna, Pennsylvania
Dieunomia bolliana
Dieunomia bolliana là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1910.
Tham khảo
Thể loại:Dieunomia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1910
Bình phương tối thiểu tuyến tính
Bình phương tối thiểu tuyến tính là một kỹ thuật trong ngành tối ưu toán học để tìm một nghiệm gần đúng cho một hệ phương trình tuyến tính không có nghiệm chính xác. Điều này thường xảy ra khi số phương trình là (m) lớn hơn số biến (n). (Xem thêm linear regression.)
Định nghĩa
Theo từ ngữ toán học, chúng ta muốn tìm nghiệm của "phương trình" với A là một ma trận cỡ m-nhân-n (với m > n) và x và b theo thứ tự đó là vectơ cột với n- và m-hàng. Một cách chính xác hơn, ta muốn làm tối thiểu chuẩn Euclidean bình phương của phần dư Ax − b, nghĩa là, đại lượng
với [Ax]i ký hiệu phần tử thứ i của vectơ Ax. Do đó mà có cái tên "bình phương tối thiểu".
Sử dụng sự kiện bình phương chuẩn của v là vTv, với vT ký hiệu cho ma trận chuyển của v, ta viết lại biểu thức trên như là
Hai hạng tử ở giữa là như nhau, do đó giá trị tối thiểu có thể được tìm tại zero của đạo hàm theo biến x,
Do vậy là tối thiểu x là nghiệm của phương trình normal sau đây
Để ý rằng điều này tương đương với một hệ phương trình tuyến tính. Ma trận ATA ở phía bên trái là một ma trận vuông, và khả nghịch nếu như A có đầy rank theo cột (nghĩa là, nếu như rank của A là n). Trong trường hợp đó, nghiệm của hệ phương trình tuyến tính là duy nhất và được cho bởi Ma trận gọi là ma trận giả nghịch đảo của A. Chúng ta không thể sử dụng ma trận nghịch đảo thật sự của A (nghĩa là, A^{-1}), vì nó không tồn tại do A không phải là một ma trận vuông (m ≠ n).
Tính toán
Nếu ma trận ATA đầy rank và ổn định (well-conditioned), phương trình normal có thể được giải trực tiếp bằng phân tích Cholesky ATA = RTR, cho ta: với R là một ma trận tam giác trên (ma trận mà các số phía dưới đường chéo đều bằng 0,upper triangular matrix).
Một phương pháp chậm hơn nhưng ổn định hơn, vẫn làm việc nếu A không đầy rank, có thể đạt được bằng cách tính phân tích QR A = Q R. Sau đó ta có thể giải với Q là một ma trận trực giao và R là một ma trận tam giác trên.
Một cách thứ ba là sử dụng singular value decomposition (SVD). Nếu là singular value decomposition của A, thì ma trận giả nghịch đảo của A là V Σ+ U*, so với Σ+ là ma trận chuyển của Σ với mọi phần tử khác 0 được thay bằng phần tử nghịch đảo. Phương pháp này cần dùng nhiều sức máy nhất, nhưng rất hữu ích nếu như ma trận A rất không ổn định (i.e. nếu như số điều kiện của nó nhân với sai số của máy khá lớn). Trong trường hợp đó, thêm vào những giá trị nhỏ nhất của các giá trị singular trong ma trận nghịch đảo chỉ cộng thêm nhiễu vào đáp số. Điều này có thể được chữa bằng tiếp cận sử dụng SVD, cho ra một lời giải chính xác hơn và ổn định hơn, bằng cách đặt bằng zero tất cả các giá trị singular dưới một ngưỡng nào đó và mặc kệ chúng, trước khi tính toán ma trận giả nghịch đảo.
Áp dụng
Phương pháp bình phương tối thiểu tuyến tính có thể được sử dụng để tìm một hàm affine Rn → R khớp nhất với một tập hợp dữ liệu cho trước (xem phương pháp bình phương tối thiểu).
Ví dụ
là một mô hình regression tuyến tính, với phần phải là một tổ hợp tuyến tính của các tham số α, β, và γ; hơn nữa, các đánh giá bình phương tối thiểu của các tham số này là tuyến tính trong vector của các giá trị quan sát y.
Chúng ta viết hàm tuyến tính cần tìm như là một ma trận 1-nhân-n xT (do đó x thật ra là 1 vectơ cột, xem thêm biến đổi tuyến tính).
Tập dữ liệu gồm có m (n + 1)-bộ số (x1,..., xn, y). Những giá trị này được viết vào một ma trận m-nhân-n A và một vector b, với mỗi bộ tương ứng với một hàng của A, và y trở thành các phần tử tương ứng trong b.
Ví dụ
Cho các điểm (0, 3), (2, 3), (4, 4), (−1, 2). Chúng ta tìm một lời giải có dạng αx + β = y, nghĩa là,
Liên kết ngoài
Thể loại:Tối ưu hóa (toán học) Thể loại:Đại số tuyến tính Thể loại:Thuật toán tối ưu hóa
Cao Thanh
Cao Thanh (tiếng Trung: 高青县, Hán Việt: Cao Thanh huyện) là một quận của địa cấp thị Truy Bác, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 831 km2, dân số năm 2004 là 360.000 người, má vùng điện thoại là 0533. Huyện này có 9 trấn.
Tham khảo
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Sơn Đông Thể loại:Truy Bác
Glympis phalaenalis
Liên kết ngoài
Thể loại:Glympis
Molophilus arizonicus
Molophilus arizonicus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.
Tham khảo
Thể loại:Molophilus Thể loại:Limoniidae ở vùng Nearctic
Mikania marahuacensis
Mikania marahuacensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Steyerm. & Maguire mô tả khoa học đầu tiên năm 1984.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mikania Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1984
Theridion fuscodecoratum
Theridion fuscodecoratum là một loài nhện trong họ Theridiidae.
Loài này thuộc chi Theridion. Theridion fuscodecoratum được William Joseph Rainbow miêu tả năm 1916.
Ficus gymnorygma
Ficus gymnorygma là một loài thực vật có hoa trong họ Moraceae. Loài này được Summerh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1941.
Liên kết ngoài
G Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1941
Heterothele hullwilliamsi
Heterothele hullwilliamsi là một loài nhện trong họ Theraphosidae.
Loài này thuộc chi Heterothele. Heterothele hullwilliamsi được miêu tả năm 1990 bởi Smith.
Tham khảo
Thể loại:Heterothele
Hoa hậu Hoàn vũ 1980
Hoa hậu Hoàn vũ 1980 là cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ lần thứ 29 được tổ chức tại Trung tâm Văn hoá Sejong, Seoul, Hàn Quốc. Cuộc thi có 69 thí sinh tham dự với chiến thắng thuộc về Shawn Weatherly, hoa hậu Mỹ.
Kết quả
thumb|250px|[[Trung tâm Sejong|Trung tâm Văn hóa Sejong tại Seoul]]
Thứ hạng
thumb|250px|Các nước tham dự Hoa hậu Hoàn vũ 1980 và kết quả
Trở lại
Lần cuối tham dự vào 1977: Lần cuối tham dự vào 1978:
Tham khảo
1980 Thể loại:Hàn Quốc 1980 Thể loại:Seoul thập niên 1980 Thể loại:Cuộc thi sắc đẹp năm 1980 Thể loại:Cuộc thi sắc đẹp Hàn Quốc Thể loại:Sự kiện tại Seoul
Đàm Thanh Sơn
Đàm Thanh Sơn (sinh 1969) là một giáo sư, tiến sĩ vật lý lý thuyết người Việt.
Tiểu sử
Đàm Thanh Sơn sinh tại Hà Nội, quê gốc ở Bắc Ninh trong thời kì chiến tranh trong gia đình trí thức. Cha ông là giáo sư dược học Đàm Trung Bảo, mẹ là phó giáo sư, tiến sĩ sinh hoá Nguyễn Thị Hảo.
Ông tốt nghiệp Trường Đại học Tổng hợp Quốc gia Moskva năm 1991 và nhận bằng tiến sĩ vật lý tại Viện Nghiên cứu Hạt nhân Moskva năm 1995.
Từ năm 1995-1999: Ông là học giả hậu tiến sĩ (postdoc) tại Đại Học Washington, Seattle (1995-1997) và Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) (1997-1999).
Năm 2008 tổ chức Olympic Vật lý quốc tế ở Việt Nam, ông là một trong ba giáo sư vật lý Việt Nam được mời tham gia Ban tổ chức.
Từ tháng 09 năm 2012, ông là giáo sư (University Professor) tại Đại học Chicago, Hoa Kỳ. Các lĩnh vực nghiên cứu của GS Đàm Thanh Sơn bao gồm: vật lý lý thuyết, chủ yếu là vật lý hạt cơ bản, vật lý hạt nhân và các ứng dụng của lý thuyết dây.
Năm 2014, ông trở thành thành viên của Viện hàn lâm khoa học và Nghệ thuật Mỹ, cũng năm này ông được bầu là thành viên Viện hàn lâm khoa học quốc gia Mỹ.
Thành tích học tập và nghiên cứu
Đầu năm 2005, nhóm 3 nhà vật lý Đàm Thanh Sơn, P. K. Kovtun và A. O. Starinets đã công bố một công trình về độ nhớt của lỗ đen theo thuyết trường lượng tử tương tác mạnh trên tạp chí Physical Review Letters (một trong những tạp chí vật lý uy tín nhất trên thế giới hiện nay). Bài báo đã đưa ra mô hình lỗ đen lỏng trong không gian lý thuyết 10 chiều, một giả thuyết được tạp chí New Scientist đánh giá cao. Tính từ năm 1994 đến năm 2008, Đàm Thanh Sơn là tác giả và đồng tác giả của 92 bài báo, bản báo cáo trong đó có tới 14 bài trên Physical Review Letters và nhiều công trình trên các tạp chí uy tín khác của Hội Vật lý Hoa Kỳ (American Physical Society) như Physical Review D, Physical Review B, Physical Review B.
Ngày 8 tháng 8 năm 2018 Đàm Thanh Sơn nhận Dirac Medal của Trung tâm quốc tế về Vật lý Lý thuyết ICTP cùng với hai nhà vật lý lý thuyết là Subir Sachdev (Đại học Harvard, người Ấn Độ) và Văn Tiểu Cương (MIT, người Mỹ gốc Trung Quốc).
Liên kết ngoài
Thể loại:Học sinh trường Trung học phổ thông chuyên Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội Thể loại:Nhà vật lý Việt Nam Thể loại:Nhà vật lý lý thuyết Thể loại:Nhà khoa học Việt Nam Thể loại:Giáo sư Việt Nam Thể loại:Giáo sư Mỹ Thể loại:Giáo sư gốc Việt Thể loại:Huy chương vàng Olympic Toán học Quốc tế Thể loại:Sinh tại Hà Nội Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Quốc gia Moskva Thể loại:Sống tại Nga Thể loại:Tiến sĩ Vật lý Việt Nam Thể loại:Tiến sĩ Việt Nam tốt nghiệp tại Nga Thể loại:Cựu học sinh trường Trung học cơ sở Trưng Vương, Hà Nội
Hesperoxiphion herrerae
Hesperoxiphion herrerae là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được (Diels ex R.C.Foster) Ravenna miêu tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hesperoxiphion Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1977
Fissidens widgrenii
Fissidens widgrenii là một loài Rêu trong họ Fissidentaceae. Loài này được Paris mô tả khoa học đầu tiên năm 1896.
Liên kết ngoài
Thể loại:Fissidens Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1896
Lucapinella limatula
Lucapinella limatula là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Fissurellidae.
Tham khảo
Thể loại:Lucapinella
Ctenothea
Ctenothea là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Geometridae  Thể loại:Geometrinae
Angelina Jolie
Angelina Jolie (tên khai sinh Angelina Jolie Voight; sinh ngày 4 tháng 6 năm 1975) là một nữ diễn viên, nhà làm phim và nhà nhân đạo người Mỹ. Trong suốt sự nghiệp, cô đã nhận được một giải Oscar và ba giải Quả cầu vàng, cô cũng nhiều lần được vinh danh là nữ diễn viên kiếm tiền nhiều nhất Hollywood.
Jolie xuất hiện lần đầu trên màn ảnh khi còn nhỏ cùng với cha cô, Jon Voight, trong Lookin' to Get Out (1982), và sự nghiệp điện ảnh của cô chính thức bắt đầu một thập kỷ sau đó với Cyborg 2 (1993), tiếp theo là vai chính đầu tiên trong Hackers (1995). Cô đóng vai chính trong các bộ phim được giới phê bình đánh giá cao là George Wallace (1997) và Gia (1998), đồng thời giành Giải Oscar cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất nhờ diễn xuất trong phim điện ảnh Girl, Interrupt năm 1999. Với vai nữ chính trong Lara Croft: Tomb Raider (2001) giúp cô trở thành một trong những đả nữ hàng đầu Hollywood. Cô tiếp tục sự nghiệp ngôi sao hành động của mình với những bộ phim thành công ở phòng vé như Mr. & Mrs. Smith (2005), Wanted (2008) và Salt (2010) và nhận được lời đánh giá cao của giới phê bình cho màn thể hiện của cô trong các bộ phim truyền hình A Mighty Heart (2007) và Changeling (2008) - bộ phim mang về cho cô một đề cử cho Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất. Thành công thương mại lớn nhất của cô đến từ bộ phim giả tưởng Maleficent (2014). Cô cũng được biết đến với vai trò lồng tiếng trong loạt phim hoạt hình Kung Fu Panda (2008–nay). Jolie còn là đạo diễn và nhà biên kịch cho một số bộ phim truyền hình như In the Land of Blood and Honey (2011), Unbroken (2014) và bộ phim được đánh giá cao First They Killed My Father (2017).
Ngoài sự nghiệp điện ảnh, Jolie còn được biết đến với những nỗ lực nhân đạo, cô được trao tặng giải thưởng Nhân đạo Jean Hersholt và Huân chương Saint Michael và Saint George (DCMG), cùng nhiều danh hiệu khác. Cô cũng thúc đẩy các hoạt động bảo tồn, giáo dục, quyền phụ nữ và đã ủng hộ người tị nạn với tư cách là Đặc phái viên của Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn (UNHCR). Jolie đã thực hiện nhiều nhiệm vụ thực địa trên toàn cầu tại các trại tị nạn và vùng chiến sự; các quốc gia cô đến thăm bao gồm Sierra Leone, Tanzania, Pakistan, Afghanistan, Syria và Sudan.
Thân thế và gia đình
Angelina Jolie Voight sinh ngày 4 tháng 6 năm 1975 tại Bệnh viện Cedars-Sinai ở Los Angeles, California, là con gái của diễn viên Jonathan Vincent "Jon" Voight và Marcheline Bertrand. Jolie là em gái của diễn viên James Haven cũng như là cháu gái của ca sĩ kiêm nhạc sĩ Chip Taylor và nhà địa chất kiêm nhà nghiên cứu núi lửa Barry Voight. Cha mẹ đỡ đầu của cô, Jacqueline Bisset và Maximilian Schell cũng là diễn viên. Về phía cha, Jolie có nguồn gốc từ Đức và Slovakia. Về phía mẹ, cô có gốc gác từ người Canada gốc Pháp, người Hà Lan, người Ba Lan và Đức. Jolie mang dòng máu Iroquois từ mẹ, mặc cho tổ tiên bản địa duy nhất được biết đến của cô là những người Huron thế kỷ 17.
nhỏ|trái|180px|[[Jon Voight tại Giải Oscar vào tháng 4 năm 1988.]]
Khi bố mẹ li dị vào năm 1976, Jolie và anh trai sống với mẹ, người đã từ bỏ ước mơ làm diễn viên của chính mình để chuyển đến Palisades, quận Rockland, New York cùng hai con. Từ khi là một đứa trẻ, Jolie thường xuyên xem phim cùng mẹ và sau này, cô cho biết rằng chính những buổi xem phim ấy đã đánh thức niềm đam mê làm diễn viên trong cô mà không chịu ảnh hưởng nào từ cha, mặc cho cô từng tham gia một vai nhỏ trong Lookin' to Get Out (1982) của Voight. Khi Jolie sáu tuổi, mẹ và cha dượng cô, nhà làm phim Bill Day, chuyển gia đình đến sống tại Palisades, New York; và chuyển về lại Los Angeles vào 5 năm sau đó. Khi đó, Jolie quyết định rằng cô muốn trở thành diễn viên và theo học tại Học viện Điện ảnh và Sân khấu Lee Strasberg. Tại đây, cô được đào tạo trong hai năm và xuất hiện trong vài vở kịch.
Khi còn là học sinh của Trường trung học Beverly Hills, cô thường có cảm giác bị cô lập vì những đứa trẻ khác là con của những gia đình giàu có trong vùng. Mẹ của Jolie lúc này có thu nhập thấp hơn trước và Jolie thường phải mặc những quần áo đã qua sử dụng. Cô thường bị các học sinh khác trêu chọc vì có những nét khác người, vì quá gầy, vì mang kính và niềng răng. Sự tự tin của cô lại giảm xuống khi những nỗ lực đầu tiên để trở thành một người mẫu thời trang không thành công. Sau khi chuyển đến Trường trung học Moreno, cô thường mặc áo quần màu đen và bắt đầu chơi dao lúc ở cùng bạn trai. Cô bỏ lớp diễn xuất và mong muốn trở thành một giám đốc tang lễ, khi tham gia một vài lớp học ướp xác tại nhà. Năm 16 tuổi, sau khi kết thúc mối tình cùng bạn trai, Jolie tốt nghiệp trung học và thuê một căn hộ cách nhà mẹ cô vài khu phố, trước khi trở lại sự nghiệp sân khấu. Cô nhắc lại về khoảng thời gian này rằng "Tận trong tim, tôi vẫn luôn luôn là một đứa trẻ xấu với các hình xăm".
Ở tuổi thiếu niên, cô gặp khó khăn trong việc chia sẻ cảm xúc cùng mọi người. Cô bắt đầu tự cắt vào người mình; sau này cô cho biết: "Tôi có nhiều dao và luôn có những thứ như vậy xung quanh. Vì vài lý do, nghi lễ tự cắt vào người và cảm nhận nỗi đau, có khi là cảm nhận sự sống, cảm nhận điều gì đó như sự giải thoát, là một cách chữa trị đối với tôi." Cô còn phải vật lộn với chứng mất ngủ và rối loạn ăn uống, đồng thời sử dụng ma túy; khi 20 tuổi, cô sử dụng "mọi loại ma túy có thể", đặc biệt là bạch phiến. Jolie trải qua nhiều giai đoạn trầm cảm và hai lần có ý định tự tử—vào năm 19 và 22 tuổi, khi cô dự định thuê một tay sát thủ để giết chính mình. Ở tuổi 24, cô tiếp tục gặp phải một đợt khủng hoảng tinh thần và đưa vào bệnh viện tâm thần của UCLA Medical Center trong 72 giờ đồng hồ. 2 năm sau, Jolie tìm lại sự ổn định trong cuộc sống khi nhận nuôi đứa con đầu lòng, khẳng định rằng "Tôi biết một khi đã chịu trách nhiệm với Maddox, tôi không thể nào tự hủy hoại đời mình được nữa."
Jolie bị cha ghẻ lạnh trong nhiều năm, khi Voight rời bỏ gia đình lúc cô chưa đầy một tuổi. Cô chia sẻ rằng thời gian cả hai bên nhau từ đó khá ít ỏi và thường phải xuất hiện trước giới truyền thông. Họ cố gắng hòa giải và cùng xuất hiện trong Lara Croft: Tomb Raider (2001), nhưng mối quan hệ giữa họ lại lần nữa đổ vỡ. Vào tháng 7 năm 2002, Jolie đệ đơn yêu cầu đổi tên hợp pháp của mình thành "Angelina Jolie", bỏ họ Voight trong tên và chính thức mang tên mới từ ngày 12 tháng 9 năm 2002. Tháng 8 cùng năm, Voight tuyên bố rằng con gái ông "có vấn đề nghiêm trọng về thần kinh" trong chương trình Access Hollywood. Vào lúc đó, cả mẹ và anh trai của cô đều cắt đứt liên lạc cùng Voight. Sau 6 năm bất hòa, cả hai làm lành khi Jolie bị thức tỉnh sau cái chết của mẹ do căn bệnh ung thư buồng trứng vào ngày 27 tháng 1 năm 2007, trước khi công bố về cuộc đoàn tụ giữa họ vào 3 năm sau đó.
1991–1997: Khởi nghiệp
Jolie bắt đầu sự nghiệp diễn xuất năm 16 tuổi, dù sau đó gặp khó khăn trong các cuộc tuyển vai, thường bị cho rằng phong thái của cô "quá ảm đạm." Cô xuất hiện trong 5 bộ phim tốt nghiệp do anh trai mình thực hiện khi theo học tại trường USC School of Cinema-Television, cùng với một số video âm nhạc như "Stand by My Woman" của Lenny Kravitz (1991), "Alta Marea" của Antonello Venditti (1991), "It's About Time" của The Lemonheads (1993) và "Rock & Roll Dreams Come Through" của Meat Loaf (1993). Cô bắt đầu học hỏi từ bố, vì cô chú ý rằng bố cô cũng học hỏi bằng cách quan sát những người khác và làm theo họ. Quan hệ của họ lúc này không mấy căng thẳng, Jolie nhận ra rằng họ đều là những "người thích làm lớn chuyện".
Mặc dù Jolie đã xuất hiện năm trong số các bộ phim học đường do anh trai cô làm khi ông theo học tại Trường Nghệ thuật Điện ảnh USC (trực thuộc Đại học Nam California), sự nghiệp điện ảnh chuyên nghiệp của cô chỉ bắt đầu từ năm 1993. Năm đó, Jolie vào vai nữ chính Casella "Cash" Reese, trong một phim giả tưởng kinh phí thấp là Cyborg 2; Reese là một người máy gần giống con người, được thiết kế để đột nhập vào một trụ sở của đối thủ cạnh tranh và rồi tự hủy. Jolie đã thất vọng về bộ phim này tới mức cô không tham gia thử diễn lại trong cả một năm. Sau một vai diễn phụ trong phim Without Evidence, Jolie tham gia bộ phim Hollywood đầu tiên của cô, vai diễn Kate "Acid Burn" Libby trong phim Hackers (1995). Tờ The New York Times viết: "Kate (Angelina Jolie) nổi bật hơn cả. Cái quác mắt giận dữ của cô còn chua chát hơn cả [bạn đồng diễn] và thật hiếm có một nữ tin tặc nào lại có thể ngồi chăm chú bên bàn phím trong một chiếc áo bó sát như vậy." Bộ phim thất bại trong việc lập nên doanh thu phòng chiếu nhưng nhận được sự yêu mến đông đảo từ công chúng sau đợt phát hành video.
Cô tham gia vào vai Gina Malacici trong vở hài kịch Love Is All There Is (1996), một phỏng tác hiện đại của Romeo and Juliet lấy bối cảnh hai chủ nhà hàng gia đình người Ý cạnh tranh nhau ở Bronx, New York. Sau đó, Jolie tiếp tục góp mặt vào Mojave Moon (1996) trong vai một phụ nữ trẻ, Eleanor Rigby, đem lòng yêu nhân vật tuổi trung niên (do Danny Aiello thủ vai) trong khi ông lại có tình cảm với mẹ cô (do Anne Archer thủ vai). Năm 1996, Jolie tham gia phim Foxfire với vai viễn Margret "Legs" Sadovsky, một trong năm cô gái thiếu niên đã có một mối quan hệ không ai nghĩ đến sau khi họ đánh lui một giáo viên có hành vi quấy rối tình dục họ. Báo Los Angeles Times viết về phần biểu diễn của cô: "Mặc dù câu chuyện do Maddy dẫn lời, nhưng Legs là đối tượng và là chất xúc tác của bộ phim."
Năm 1997, Jolie đóng cặp với David Duchovny trong câu chuyện trinh thám Playing God, lấy bối cảnh thế giới ngầm của Los Angeles. Giới phê bình đưa ra những đón nhận không mấy tích cực; Roger Ebert nói rằng "Angelina Jolie tìm được sự thoải mái khi vào một vai khô cứng và hung hăng; cô ấy có vẻ quá tốt để làm bạn gái [của một kẻ tội phạm], và chắc là đúng vậy." Jolie sau đó xuất hiện trong phim truyền hình True Women, một phim chính kịch lịch sử pha lãng mạn lấy bối cảnh miền Tây Hoa Kỳ, dựa trên cuốn tiểu thuyết cùng tên của Janice Woods Windle. Cùng năm đó, cô lại góp mặt trong video âm nhạc "Anybody Seen My Baby?" của nhóm nhạc Rolling Stones.
1998–2000: Bước ngoặt
Triển vọng nghề nghiệp của Jolie bắt đầu cải thiện sau khi cô nhận một Giải Quả cầu vàng cho vai diễn trong phim truyền hình của đài TNT, George Wallace (1997). Cô vào vai Cornelia Wallace, người vợ thứ hai của Thống đốc bang Alabama George Wallace, thể hiện bởi Gary Sinise. Bộ phim đón nhận rất tích cực và giành Giải Quả cầu vàng cho Sêri phim ngắn hoặc Phim truyền hình hay nhất, cùng với nhiều giải thưởng khác. Jolie còn nhận một đề cử Giải Emmy cho vai diễn này của cô.
Năm 1998, Jolie góp mặt trong Gia của HBO, vào vai siêu người mẫu Gia Carangi. Bộ phim kể về sự tan vỡ trong cuộc đời và sự nghiệp của Carangi, do cô mắc chứng nghiện bạch phiến, sự suy sụp và cái chết của cô do AIDS vào giữa thập niên 1980. Trong giai đoạn này, cô nhận một đề cử giải Emmy vào năm 1998 và hai Giải quả cầu vàng trong hai năm 1999 và 2000. Năm 1999 cũng là năm đầu tiên cô nhận Giải thưởng của Hội Diễn viên Điện ảnh.
Theo đúng phương pháp diễn xuất của Lee Strasberg, Jolie vẫn nhập vai nhân vật trong lúc nghỉ giữa cảnh trong các phim đầu tiên của cô, vì thế cô ít khi giao tiếp trong lúc đóng phim. Khi quay phim Gia, cô chia sẻ mình có thể không gọi điện cho chồng cô khi đó là Jonny Lee Miller: "Tôi sẽ nói với anh ta: 'Tôi cô đơn; Tôi đang hấp hối; Tôi đồng tính; Tôi sẽ không gặp anh trong vài tuần.'" Khi bộ phim Gia đóng máy, Jolie tuyên bố sẽ từ bỏ nghiệp diễn viên vì cảm thấy rằng cô "không còn gì để cho đi nữa". Sau khi li hôn với Miller cô chuyển đến sống tại New York, Jolie theo học các lớp làm phim và viết kịch bản vào ban đêm tại Đại học New York. Được khích lệ hơn khi George Wallace giành giải Quả cầu vàng, cô quay trở lại nghiệp diễn xuất.
Năm 1999, Jolie tham gia phim hài chính kịch Pushing Tin của đạo diễn Mike Newell cùng với John Cusack, Billy Bob Thornton và Cate Blanchett. Phim nhận nhiều ý kiến trái chiều từ các nhà phê bình và nhân vật của Jolie—cô vợ quyến rũ của Thornton—bị chỉ trích gay gắt. Báo Washington Post cho rằng cô "là sản phẩm của một nhà văn lố bịch viết về một phụ nữ phóng khoáng khóc lóc khi cây dâm bụt của cô ta chết héo, mang trên người hàng tá nhẫn ngọc lam và cảm thấy cô đơn vô hạn khi Russell xa nhà trong vòng nhiều đêm." Jolie sau đó góp mặt trong The Bone Collector (1999), bản chuyển thể thành phim từ tiểu thuyết về tội ác của Jeffery Deaver, cùng bạn diễn Denzel Washington. Jolie vào vai Amelia Donaghy, một sĩ quan cảnh sát bị ám ảnh bởi vụ tự sát của cha mình, vốn cũng là một cảnh sát và cô đã miễn cưỡng giúp Washington lần ra dấu vết của kẻ giết người hàng loạt. Bộ phim thu về 151 triệu đôla Mỹ trên toàn thế giới, nhưng vẫn là một thất bại trong giới phê bình. Báo Detroit Free Press kết luận, "Mặc dù Jolie luôn quyến rũ nhưng lần này, đơn giản là cô đã nhận một vai không thích hợp."
Jolie tham gia một vai phụ, một bệnh nhân rối loạn nhân cách chống xã hội tên Lisa Rowe, trong Girl, Interrupted (1999). Bộ phim kể lại câu chuyện về bệnh nhân tâm thần Susanna Kaysen, chuyển thể từ hồi ký cùng tên của Kaysen. Cô nhận Giải Quả cầu vàng lần thứ ba, Giải thưởng của Hội Diễn viên Điện ảnh thứ hai và Giải Oscar cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất. Tạp chí Variety viết, "Jolie xuất thần trong vai một cô gái bất cần và vô trách nhiệm, người trở thành phương thuốc màu nhiệm hơn mọi sự cải tạo mà các bác sĩ của Susanna đã làm".
Năm 2000, Jolie xuất hiện lần đầu trong một bộ phim bom tấn mùa hè, Gone In 60 Seconds, là phim có doanh thu cao nhất mà Jolie từng tham gia diễn xuất tính đến thời điểm đó, với 237 triệu đô-la Mỹ thu về trên toàn thế giới. Cô vào vai Sarah "Sway" Wayland, bạn gái cũ của tên trộm xe hiện bởi Nicolas Cage. Washington Post phê bình rằng "tất cả những gì cô ấy làm trong bộ phim này là đứng đó, thật bình tĩnh, tạo hình những bắp thịt đó, nở ra co lại các ống cơ bắp ẩn náu thật khiêu khích quanh hàm răng của cô ấy.""
2001–2005: Thành công trên toàn thế giới
Mặc dù được đánh giá cao về khả năng diễn xuất, các bộ phim của Jolie vẫn chưa gây sức hút đến lượng khán giả lớn. Với Lara Croft: Tomb Raider (2001), Jolie trở thành một ngôi sao tầm cỡ quốc tế. Bộ phim chuyển thể từ dòng trò chơi Tomb Raider, trong đó Jolie được yêu cầu học cách nói giọng Anh và trải qua một thời gian đào tạo võ thuật để vào vai Lara Croft. Mặc dù các phần biểu diễn thể lực của Jolie được khen ngợi, bộ phim sau đó nhận hầu hết là các lời phê bình. Slant Magazine bình luận: "Angelina Jolie được sinh ra cho vai Lara Croft nhưng [đạo diễn] Simon West đã biến hành trình phiêu lưu của cô thành trò chơi Frogger." Cho dù như vậy, bộ phim vẫn là một thành công rực rỡ, thu về 275 triệu đô-la trên toàn thế giới, và khởi đầu thời kỳ thành công của Jolie trong thể loại phim hành động.
nhỏ|Jolie tại buổi công chiếu [[Alexander (phim)|Alexander ở Köln năm 2004]] Jolie sau đó đóng cặp với Antonio Banderas trong Original Sin (2001), dựa trên tác phẩm Waltz into Darkness của nhà văn Cornell Woolrich. Bộ phim là mở đầu của một loạt tác phẩm thất bại trong giới phê bình và khán giả. The New York Times bình luận: "Câu chuyện lao thẳng đứng và dốc còn hơn cổ áo của cô Jolie." Bộ phim hài hước lãng mạn Life or Something Like It (2002) nhận các nhận xét không khả quan từ giới phê bình và là một thất bại về doanh thu. Allen Barra từ Salon cho rằng vai diễn của cô "chỉ tỏa sáng khi trở nên nổi loạn và dẫn đầu một nhóm công nhân xe buýt hát 'Satisfaction.'" Vào năm 2002, cô trở thành nữ diễn viên trả thù lao cao nhất Hollywood, với số tiền từ 10-15 triệu đô-la Mỹ cho mỗi phim trong vòng 5 năm kế tiếp.
Jolie lần nữa vào vai Lara Croft trong Lara Croft Tomb Raider: The Cradle of Life (2003), với lợi nhuận thấp hơn phần gốc, chỉ 156 triệu đô-la trên các rạp chiếu toàn thế giới. Tiếp đó, Jolie xuất hiện trong video âm nhạc quảng bá cho bộ phim của Korn, "Did My Time". Cùng năm, Jolie tham gia Beyond Borders, một bộ phim nội dung nói về các nhân viên cứu trợ tại châu Phi. Mặc dù phản ánh đúng sự quan tâm của Jolie về các hoạt động cứu viện nhân đạo, bộ phim gặp thất bại về mặt doanh thu và đón nhận nhiều lời chê trách. Tờ Los Angeles Times viết: "Jolie có thể đem niềm tin vào các vai diễn mang thực tế mà cô hiểu thấu. Tuy nhiên, sự phân vân, lấp lửng của một nhân vật ngoại lai, hư cấu được tạo hình một cách tồi tệ trong cái thế giới bị xâm nhập bởi ruồi và máu đã hoàn toàn đánh bại cô."
Năm 2004, Jolie đồng diễn với Ethan Hawke trong bộ phim Taking Lives. Cô vào vai Illeana Scott, một chuyên viên thu thập tiểu sử của FBI được mời đến để giúp cơ quan hành pháp Montreal lần theo dấu vết một tên giết người hàng loạt. Bộ phim nhận nhiều ý kiến trái ngược, với tờ The Hollywood Reporter kết luận: "Jolie tham gia một vai diễn mà có vẻ như cô đã từng đóng từ trước, nhưng lần này có thêm nét quyến rũ và phấn khích không nhầm lẫn được." Jolie còn lồng tiếng cho nhân vật cá Lola trong bộ phim hoạt hình Shark Tale (2004) của hãng DreamWorks và xuất hiện trong Sky Captain and the World of Tomorrow (2004) của Kerry Conran, một phim giả tưởng mà hầu hết các cảnh quay của các diễn viên là trước phông nền xanh. Cũng trong năm 2004, Jolie diễn vai Olympias trong Alexander, một phim tiểu sử về cuộc đời của Alexandros Đại đế đạo diễn bởi Oliver Stone. Nói về việc bộ phim không thu về lợi nhuận trong nước, Stone cho biết: "Kịch bản quá nhập nhằng, gây thắc mắc về việc, Alexandros là đàn ông hay phụ nữ." Ông nói thêm: "Một cuộc đời quá dài, quá lớn, không thể khép nó vào khuôn khổ Hollywood." Tuy nhiên trên toàn cầu, bộ phim lại thu lợi với doanh thu 139 triệu đô-la tại các rạp chiếu bên ngoài nước Mỹ.
2005–2011
Cô xuất hiện tiếp theo trong phim Hồ sơ một điệp viên (2006) của Robert De Niro, nói về lịch sử những ngày đầu mới thành lập đầy bề bộn, hỗn mang của Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA) thông qua lăng kính của một nhân viên mang tên Edward Wilson do Matt Damon thủ vai. Jolie đóng vai Margaret Russell, người vợ bị Wilson lạnh nhạt bỏ rơi. Theo tờ Chicago Tribune: "Các lứa tuổi mà Jolie tham gia thể hiện trong phim hoàn toàn thuyết phục, và vô tình không phải lo lắng về việc nhân vật với tính cách dễ vỡ của cô ấy đọng lại trong sự đồng cảm của khán giả như thế nào." Jolie ra mắt sự nghiệp đạo diễn với bộ phim tài liệu A Place in Time (2007), thể hiện cuộc sống tại 27 địa điểm quanh toàn cầu trong một tuần lễ. Bộ phim trình chiếu tại Liên hoan phim Tribeca và dự định phân phối chủ yếu tại các trường trung học thông qua Hiệp hội Giáo dục Quốc gia Hoa Kỳ. Jolie đóng vai Mariane Pearl trong bộ phim Trái tim quả cảm (2007), làm theo kiểu phim tài liệu của Michael Winterbottom, nói về vụ tìm kiếm bắt cóc và giết người tại Pakistan của phóng viên Daniel Pearl của nhật báo Wall Street Journal. Bộ phim quay ở Pune, Ấn Độ với nội dung dựa trên cuốn hồi ký cùng tên của Mariane Pearl và công chiếu tại Liên hoan phim Cannes. The Hollywood Reporter miêu tả diễn xuất của Jolie "được đo đạc kĩ lưỡng và di chuyển tốt", diễn "với sự lưu tâm và nắm bắt chặt chẽ qua lời thoại khó." Bộ phim đem về cho cô Giải Quả cầu vàng lần thứ tư và đề cử Giải thưởng của Hội Diễn viên Điện ảnh. Jolie cũng đóng vai mẹ của Grendel trong bộ phim sử thi Beowulf (2007) của Robert Zemeckis, ứng dụng kỹ thuật ghi hình chuyển động sang dạng kĩ thuật số. Phim được khen ngợi với doanh thu 196.4 triệu đô-la.
nhỏ|upright|Jolie trong vai [[Christine Collins trên trường quay bộ phim Changeling năm 2007.]]
Đến năm 2008, Jolie được xem là nữ diễn viên trả thù lao cao nhất Hollywood, với số tiền từ 15-20 triệu đô-la cho mỗi phim. Jolie đóng vai chính cùng James McAvoy và Morgan Freeman trong bộ phim hành động Wanted (2008), chuyển thể từ tiểu thuyết bằng tranh của Mark Millar. Bộ phim nhận nhiều đánh giá thuận lợi hơn và trở thành một thành công quốc tế, thu về 342 triệu đô la Mỹ trên toàn thế giới. Năm 2008, cô tham gia lồng tiếng cho nhân vật Master Tigress trong phim hoạt hình Kung Fu Panda của hãng DreamWorks, thu về 632 triệu đô-la trên toàn cầu. Cùng năm đó, Jolie đóng vai Christine Collins trong bộ phim Changeling của Clint Eastwood, công chiếu tại Liên hoan phim Cannes. Nội dung phim dựa trên câu chuyện có thật về một người phụ nữ vào năm 1928 tại Los Angeles, khi đoàn tụ với đứa con trai bị bắt cóc của mình để rồi sau cùng nhận ra đó chỉ là một kẻ mạo danh. Tờ Chicago Tribune ghi nhận: "Jolie thực sự tỏa sáng trong diễn xuất bình tĩnh trước cơn bão và trong những cảnh quay [...] khi lần lượt từng kẻ quyền lực áp đảo cô bởi thế lực hùng mạnh của họ." Jolie nhận đề cử Giải Oscar lần thứ hai cùng các đề cử Giải thưởng của Viện Hàn lâm Nghệ thuật Điện ảnh và Truyền hình Anh quốc, Giải Quả cầu vàng và Giải thưởng của Hội Diễn viên Điện ảnh.
Sau khi mẹ mất vào năm 2007, Jolie ít tham gia phim hơn và khẳng định động lực làm diễn viên của mình bắt nguồn từ tham vọng của mẹ. Vai diễn đầu tiên sau 6 năm của cô là trong phim trinh thám Salt (2010), đóng vai chính cùng Liev Schreiber. Jolie thủ vai một nhân viên Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA) mang tên Evelyn Salt, người chạy trốn sau khi bị cáo buộc là một nhân viên chìm của KGB. Trong nguyên tác ban đầu vai Salt là nam giới, nhân vật này đã trải qua sự thay đổi giới tính sau khi nhà điều hành Colombia Pictures đề nghị đạo diễn Phillip Noyce giao vai này cho Jolie. Salt thu về 293 triệu đô-la Mỹ trên toàn thế giới và nhận những đánh giá khả quan. Tạp chí Empire bình luận rằng "khi những trò hề điên đảo, thách thức cái chết trở nên thu hút doanh số lạ thường, Jolie tỏ ra có rất ít đối thủ trong lĩnh vực phim hành động." Cuối năm đó, cô đóng vai chính cùng với Johnny Depp trong phim The Tourist của đạo diễn Florian Henckel von Donnersmarck. Mặc dù nhận đánh giá chủ yếu tiêu cực, bộ phim thu về 268 triệu đô-la Mỹ trên toàn thế giới. Jolie giành một đề cử gây tranh cãi cho Giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên xuất sắc nhất - Phim nhạc kịch hoặc hài kịch.
2011–nay: Mở rộng chuyên môn
Năm 2011, Jolie lần nữa vào vai Master Tigress trong phim Kung Fu Panda 2 của đạo diễn Jennifer Yuh Nelson trong những phản hồi tích cực và là một trong những bộ phim điện ảnh đạt doanh thu cao nhất trong năm 2011. Jolie bắt đầu sự nghiệp đạo diễn với In the Land of Blood and Honey (2011), kể về câu chuyện tình giữa một người lính Serbia và một tù nhân chiến tranh Bosnia, lấy bối cảnh Chiến tranh Serbia những năm 1992-95. Jolie đã đến thăm Bosnia-Herzegovina hai lần với vai trò là Đại sứ thiện chí của UNHCR, giải thích rằng cô thực hiện phim này để hướng sự chú ý đến những người sống sót trong cuộc chiến tranh diễn ra trong lịch sử gần đây. Phim nhận phản hồi trái chiều và giành một đề cử Giải Quả cầu vàng cho Phim tiếng nước ngoài xuất sắc nhất. Jolie được vinh danh là công dân danh dự của thành phố Sarajevo nhờ tạo được nhận thức của cộng đồng về chiến tranh.
thumb|upright|Jolie tại [[Liên hoan phim Cannes vào tháng 5 năm 2011]]
Sau ba năm rưỡi vắng bóng, Jolie quay lại màn ảnh trong bộ phim Tiên hắc ám (2014). Cô vào vai Maleficent, nhân vật phản diện trong phim Người đẹp ngủ trong rừng năm 1959 của Disney. Bộ phim kể lại câu chuyện nhưng là từ góc nhìn của Maleficent, hé lộ nhiều hơn về thân phận của các nhân vật. Bộ phim nhận nhiều ý kiến tích cực lẫn phê bình, nhưng vai diễn của Jolie thì rất được khen ngợi. Nhà báo Sheri Linden của The Hollywood Reporter cho rằng cô chính là "trái tim và tâm hồn" của bộ phim. Bộ phim đạt doanh thu 69.4 triệu đô la Mỹ trong cuối tuần đầu tiên công chiếu tại Bắc Mỹ, trở thành bộ phim đoạt doanh thu mở màn lớn nhất trong sự nghiệp Jolie. Phim đạt tổng cộng 757.8 triệu đô-la trên toàn cầu, là phim có doanh thu cao thứ 4 trong năm 2014 và là phim có doanh thu cao nhất trong sự nghiệp của Jolie.
Jolie hoàn thiện bộ phim thứ hai do cô đạo diễn, Unbroken (2014), kể về một vận động viên Olympic người Mỹ trong Chiến tranh thế giới thứ hai Louis Zamperini (1917–2014), người sống sót sau một vụ lao máy bay xuống biển và có 3 năm bị giam cầm tại Nhật Bản. Dựa trên tập tiểu sử cùng tên của tác giả Laura Hillenbrand, phim do anh em nhà Coen viết kịch bản với sự góp mặt của Jack O'Connell trong vai chính. Unbroken từng được phỏng đoán nằm trong danh sách đệ trình cho hạng mục "Phim hay nhất" và "Đạo diễn xuất sắc nhất" nhưng sau cùng lại nhận phản hồi trái chiều và ít công nhận giải thưởng. Dù vậy, phim vẫn được National Board of Review và Viện phim Mỹ xếp vào một trong những bộ phim hay nhất của năm. Về mặt thương mại, Unbroken vượt xa doanh thu dự kiến của ngành công nghiệp trong tuần đầu phát hành và thu về tổng cộng 160 triệu đô-la trên toàn cầu.
Năm 2015, Jolie tiếp tục cho ra mắt By the Sea, tác phẩm đạo diễn thứ ba của cô mang thể loại lãng mạn chính kịch. Do chính Jolie viết kịch bản, phim kể về một cuộc hôn nhân gặp bế tắc lấy cảm hứng từ đời tư của mẹ cô, với lần tái hợp đầu tiên cùng người chồng Brad Pitt trên màn ảnh kể từ Ông bà Smith. Phim gặp phải những đánh giá tiêu cực, với đánh giá của Stephanie Merry từ The Washington Post cho rằng By the Sea "sáo rỗng, rải rác với những tâm tình cứng nhắc". Mặc cho sự xuất hiện của hai diễn viên tên tuổi, phim chỉ được phát hành có giới hạn.
First They Killed My Father, chuyển thể điện ảnh của Jolie từ cuốn tự truyện cùng tên của Loung Ung dự định phát hành trên Netflix vào cuối năm 2016. Ngoài đạo diễn bộ phim, cô cũng đồng sáng tác kịch bản với Ung, một nhà hoạt động xã hội sống sót qua sự cai trị của Khmer Đỏ. Phim đã nhận được đề cử giải Quả cầu vàng và Giải BAFTA cho Phim hay nhất không phải bằng tiếng Anh.
Jolie đã thể hiện lại vai diễn Maleficent trong Maleficent: Mistress of Evil (2019) của Disney, bộ phim nhận được đánh giá trái chiều từ các nhà phê bình nhưng thành công về thương mại, với tổng doanh thu toàn cầu là 490 triệu đô la. Tiếp theo, cô cùng với David Oyelowo đóng vai cha mẹ đau buồn của các nhân vật tiêu đề cho Alice in Wonderland và Peter Pan trong bộ phim giả tưởng "Come Away".
Năm 2021, Jolie sẽ đóng vai chính trong bộ phim kinh dị The Who Wish Me Dead của Taylor Sheridan, dựa trên cuốn tiểu thuyết cùng tên của Michael Koryta. Cô cũng tham gia sản xuất và đóng vai chính trong bộ phim chuyển thể từ tiểu thuyết James Scott năm 2014 The Kept và vào vai Thena trong bộ phim siêu anh hùng Eternals của Vũ trụ Điện ảnh Marvel.