cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Digitaria myriostachya
Liên kết ngoài
Thể loại:Digitaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1930
Khoảnh vương
Xem thêm
Thể loại:Thụy hiệu
Tragocephala pretiosa
Tragocephala pretiosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Tragocephala
Rhesala nigromaculata
Rhesala nigromaculata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhesala
Gà lôi
Gà lôi (hay còn gọi là gà lôi đỏ) là một số chi trong họ Phasianinae, thuộc Họ Trĩ trong bộ Gà. Gà lôi có đặc điểm dị hình lưỡng tính mạnh mẽ, con trống có màu sắc sáng với đuôi dài và mào. Con trống thường lớn hơn con mái và có đuôi dài hơn. Con trống đóng một phần trong việc nuôi con. Gà lôi thường ăn hạt và một số côn trùng. Loài nổi tiếng trong nhóm này là loài trĩ đỏ, phân bố rộng khắp trên thế giới trong hoang dã lẫn chăn nuôi.
Phân loại
nhỏ|Cặp gà lôi ở Himalaya, Ấn Độ.
Danh sách này được liệt kê hiển thị mối quan hệ được giả định giữa các loài.
Liên kết ngoài
Thể loại:Họ Trĩ
Phú Xuân, Krông Năng
Phú Xuân là một xã thuộc huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam.
Xã có diện tích 45,59 km², dân số năm 2005 là 16.893 người, mật độ dân số đạt 371 người/km².
Talange
Talange là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Maizières-lès-Metz. Tọa độ địa lý của xã là 49° 14' vĩ độ bắc, 06° 10' kinh độ đông. Talange nằm trên độ cao trung bình là 160 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 154 mét và điểm cao nhất là 184 mét. Xã có diện tích 3,7 km², dân số vào thời điểm 2005 là 7673 người; mật độ dân số là 2073,8 người/km².
Malthodes quadristillus
Malthodes quadristillus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Wittmer miêu tả khoa học năm 1992.
Tham khảo
Thể loại:Malthodes
Chuột hamster
Chuột hamster, còn được gọi là chuột đuôi cụt hoặc chuột đất vàng, là một loài động vật gặm nhấm thuộc phân họ Cricetinae. Nó bao gồm khoảng 25 loài thuộc 6 hoặc 7 chi khác nhau. Chuột hamster được nuôi để sử dụng trong nghiên cứu khoa học và cũng trở thành một loài vật nuôi phổ biến cho những người yêu thích động vật nhỏ.
Chuột hamster được phát hiện gần Syria vào năm 1829. Loài này có khả năng đào hang để săn bắt côn trùng. Một đặc điểm đặc biệt của chuột hamster là có đôi túi má dài kéo dài đến vai, chúng sử dụng để mang thức ăn về tổ, hang của chúng. Chuột hamster có thể thay đổi hành vi dựa vào tác động môi trường, yếu tố di truyền và đã tương tác gần gũi với con người.
Chuột hamster có thói quen hoạt động vào buổi hoàng hôn hơn là buổi đêm và trong tự nhiên, chúng ẩn mình dưới lòng đất vào ban ngày để tránh bị kẻ săn mồi tấn công. Chúng chủ yếu ăn hạt, trái cây và thực vật, và đôi khi cũng ăn côn trùng sống trong lòng đất. Về mặt hình thể, chúng có thân hình cường tráng và được phân biệt bởi túi má dài kéo dài đến vai, chúng dùng để mang thức ăn trở lại hang, cũng như đuôi ngắn và chân được che phủ bởi lông.
Nguyên gốc
Tên "hamster" là một từ mượn từ tiếng Đức, xuất phát từ tiếng Đức Trung Cổ hamastra. Có thể có liên quan đến Tiếng Slav Giáo hội cổ khomestoru, một từ ghép của gốc từ tiếng tiếng Nga khomyak (chuột hamster) và một từ Baltic (tương tự tiếng Litva staras có nghĩa là chuột hamster); hoặc có nguồn gốc từ tiếng Ba Tư (tương tự Av hamaēstar có nghĩa là kẻ áp bức). Danh từ tập hợp chỉ một nhóm chuột hamster được gọi là "đám". Trong tiếng Đức, động từ "hamstern" xuất phát từ "Hamster". Nó có nghĩa là "tích trữ".
Lịch sử
Mặc dù chuột hamster Syria hay chuột hamster vàng (Mesocricetus auratus) đã được nhà khoa học George Robert Waterhouse mô tả khoa học vào năm 1839, nhưng cho đến năm 1939, các nhà nghiên cứu mới thành công trong việc nuôi và thuần hóa chuột hamster. Chuột hamster Syria hiện nay trong phòng thí nghiệm và như thú cưng đều có nguồn gốc từ một cặp anh em ruột duy nhất. Hai con chuột ruột này đã được bắt và nhập khẩu từ Aleppo, Syria vào năm 1930 bởi nhà động vật học Israel Aharoni, người làm việc tại Đại học Hebrew Jerusalem. Tại Jerusalem, chuột hamster đã phát triển thành công. Vài năm sau đó, các con vật từ trại chăn nuôi gốc đã được xuất khẩu đến Hoa Kỳ, nơi chuột hamster Syria trở thành một loại thú cưng phổ biến và cũng được sử dụng trong nghiên cứu thí nghiệm. Các nghiên cứu so sánh giữa chuột hamster Syria nuôi trong nhà và chuột hamster Syria hoang dã đã chỉ ra sự giảm đa dạng di truyền trong dòng chuột nuôi. Tuy nhiên, sự khác biệt về hành vi, chu kỳ sinh học, hình dạng, các chỉ số máu và sinh hóa là rất nhỏ và nằm trong khoảng biến động thông thường của các loài động vật thí nghiệm khác.
Đặc điểm
thumb| Túi má hamster được thí nghiệm trên hamster tại [[châu Âu]]
Mô tả
Chuột hams không phải thuộc loài họ chuột thông thường (họ Chuột) như chuột cống, chuột nhắt, chuột đồng... mang nhiều mầm bệnh. Mà chúng thuộc họ Cricetidae, sinh sống ngoài tự nhiên, thường đào hang và có hai túi má để dự trữ thức ăn. Mắt chúng thuộc loại cận thị hoặc bị mù màu. Chúng thường sống ở hoang mạc, bán hoang mạc, hoặc nơi có khí hậu ôn đới, không phải loài chuột đồng thường phá hoại mùa màng. Chuột hams là loài động vật có vú (8-10 vú): hai-bốn cái đầu ở 2 chân trước, hai cái ở giữa, hai cái dưới giữa cách 0,3mm, hai cái ở đối diện nhau (chính giữa là hậu môn). Chúng có thể sống ở bãi đất khô cằn, sống được trong điều kiện nóng và tương đối ẩm và đào hang sâu hơn 3 mét. Là động vật 4 chân có tổng số ngón là 18 ngón (2 chân trước là 8, 2 chân sau 10 ngón) biết đồng loài bằng cách ngửi mùi để xác định vị trí thức ăn và có tính chia lãnh thổ cao, nhất là Syria Hamster. Chúng có thể nhạy cảm với các âm thanh to ồn và giao tiếp siêu âm tầm xa.
Chuột hams có kích thước nhỏ; bộ lông mềm bao phủ khắp cơ thể. Chúng có nhiều loại và nhiều màu lông khác nhau (đen, xám, vàng, trắng, trắng tuyền, vàng kim...). Chuột hams có đuôi nhưng cực kì ngắn (khoảng 1 cm) và có 1 lớp lông mỏng bao phủ dường như chẳng để làm gì cả. Răng của chuột hams dài, có hai răng cửa to lớn (là bộ phận chủ yếu để ăn). Bởi thế chúng phải cần gặm nhấm các đồ vật bằng sắt, nhôm, gỗ để mài răng bớt đi. Nếu chúng không mài, răng cửa sẽ chạm nướu sẽ gây chảy máu, đụng xương hàm chúng có thể sẽ chết. Chúng là thường hoạt động về đêm (hoạt động mạnh 7 giờ tối đến 2 giờ sáng hôm sau). Một ngày của chúng cần ngủ tối thiểu ít nhất 14 giờ/ngày. Chúng có thể bị căng thẳng, rối loạn thần kinh vào các thời điểm buổi sáng nếu làm phiền chúng khi đang ngủ. Chuột hams có thể sống trung bình 2 năm nếu điều kiện sống đầy đủ.
Thức ăn
Hamster là một loài động vật ăn tạp. Chúng có thể ăn các loại hạt, rau quả (ít), các loại bánh, vị không phải là mặn, chua, cay, đắng, ngọt. Tại Trung Đông chúng là động vật săn theo đàn đánh bắt côn trùng. Chúng còn là chất gây men ruột sau và có thể ăn phân của nó để phục hồi dinh dưỡng, tuy nhiên không được hấp thu.
Các giác quan
Chuột hamster có thị lực không tốt, chúng chỉ nhìn được gần và không phân biệt màu sắc. Tuy nhiên, điều này không ngăn chúng khỏi việc leo lên (và đôi khi leo ra khỏi) chuồng hoặc khám phá môi trường xung quanh. Chuột hamster có khả năng cảm nhận sự di chuyển xung quanh luôn, giúp chúng bảo vệ mình khỏi nguy hiểm trong tự nhiên. Ở trong gia đình, khả năng này giúp chúng nhận biết khi chủ nhân đang gần gũi. Chuột hamster sử dụng các giác quan để tương tác với thế giới xung quanh. Chúng có tuyến mùi trên hai bên cơ thể và chà xát chúng lên bề mặt để để lại một mùi đặc trưng. Nhờ giác quan mùi, chuột hamster có thể phân biệt giới tính và tìm thấy thức ăn. Các tuyến mùi này cũng được sử dụng để đánh dấu lãnh thổ và nhận biết con của chúng. CChuột hamster nghe được âm thanh khi đưa tai thẳng đứng. Chúng nhận biết các âm thanh quen thuộc như tiếng thức ăn và giọng nói của chủ. Chúng cũng rất nhạy cảm với âm thanh có tần số cao và có thể nghe và truyền thông trong phạm vi siêu âm.
Chế độ ăn uống
Chuột hamster là động vật ăn tạp, có nghĩa là chúng có thể ăn cả thịt và rau. Chuột hamster sống trong tự nhiên ăn hạt, cỏ và thậm chí côn trùng. Mặc dù chuột hamster nuôi trong nhà có thể sống sót chỉ với thức ăn chuyên dụng dành riêng cho chuột hamster, nhưng cần cung cấp thêm các loại thực phẩm khác như rau, trái cây, hạt và hạch. Mặc dù thức ăn mua từ cửa hàng tốt cho chuột hamster, tốt nhất nên bổ sung thêm trái cây và rau trong chế độ ăn của chúng để giữ cho chúng khỏe mạnh hơn. Mặc dù chuột hamster được phép ăn cả trái cây và rau, điều quan trọng là hiểu rõ đồng nghĩa với những loại trái cây và rau mà chúng có thể ăn và số lượng như thế nào. Chuột hamster thích ăn các loại trái cây không có vị chanh và hầu hết các loại rau lá xanh. Chuột hamster không nên ăn đồ ăn vặt, socola, tỏi hoặc bất kỳ loại thực phẩm mặn/ngọt nào. Chuột hamster thường rất thích bơ đậu phộng, nhưng cần phải cho chúng ăn cẩn thận vì thức ăn nhầy này có thể bị kẹt trong má hâm của chúng. Ở Trung Đông, chuột hamster đã được biết đến với việc săn mồi theo đàn để tìm kiếm côn trùng làm thức ăn. Chuột hamster là những sinh vật phân giải sau ruột và thường ăn phân của chính mình (coprophagy) để hấp thụ lại các chất dinh dưỡng đã được tiêu hóa trong ruột sau, nhưng không được hấp thụ.
Hesperilla furva
The Grey Sedge-skipper (Hesperilla furva) là một loài bướm ngày thuộc họ Hesperiidae. Nó là loài đặc hữu của Queensland.
Chuột hamster
Hành vi
Một đặc điểm hành vi của Hamster là tích trữ thực phẩm. Chúng mang theo thức ăn trong túi má rộng rãi của chúng vào hang lưu trữ dưới lòng đất của chúng. Khi đầy, má có thể làm cho đầu của nó tăng gấp đôi hoặc thậm chí gấp ba lần kích thước. phải|nhỏ|Những con Hamster Bear ngủ ngày Và đặc điểm khác của các loài Hamster đặc biệt là giống Hamster Bear chúng sẽ ngủ nhiều vào ban ngày và có thể ngủ liên tục đến 8-12 giờ và không thích bị chủ nhân đánh thức nên điều này thường xuyên khiến cho các chủ nuôi lo lắng, dù vậy Hamster sẽ thường xuyên thức dậy để tìm thức ăn bao gồm cả ngày và đêm. Những con chuột Hamster thực tế sẽ hoạt động hoạt bát về đêm vì đây cũng là một tập tính của các dòng Hamster. Một số loài Hamster có lối sống cộng đồng, trong khi một số khác lại có tập tính bảo vệ lãnh thổ và không thích sống chung với những con Hamster khác, điều này thường thấy ở Hamster Bear một số Hamster khó tính sẽ tấn công các vật nuôi lạ khác bao gồm cả cùng và khác giống bất cứ khi nào để bảo vệ lãnh thổ, nhưng ngược lại nếu một con Hamster Bear dễ tính sẽ sống rất hòa đồng với bạn bè xung quanh đôi khi chúng còn ôm hay chồng lên nhau để ngủ và phần lớn các dòng Hamster rất hiền lành và thân hiện đối với con người.
Hesperilla furva
Sải cánh dài khoảng 30 mm.
Chuột hamster
Xã hội
thumb|Hamster cắn nhau khi tiếp xúc Hầu hết tất cả hamster là đều sống đơn độc. Nếu đặt lại với nhau, cấp tính và mãn tính căng thẳng có thể xảy ra và nó có thể chiến đấu quyết liệt, đôi khi gây tử vong đối phương.
Chế độ ăn uống
Một đặc điểm hành vi của chuột hamster là việc tích trữ thức ăn. Chúng mang thức ăn trong túi má rộng lớn của mình đến các buồng chứa dưới lòng đất. Khi túi má đầy, đầu của chúng có thể tăng gấp đôi, thậm chí gấp ba kích thước ban đầu. Chuột hamster giảm cân trong những tháng mùa thu để chuẩn bị cho mùa đông. Điều này xảy ra ngay cả khi chuột hamster được nuôi làm thú cưng và liên quan đến việc tăng cường hoạt động thể lực.
Hesperilla furva
Ấu trùng ăn Scleria sphacelata and Scleria mackaviensis. They create a shelter with leaves of their host. Pupation takes place inside this shelter.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hesperilla
Sipahiuşağı, Arapgir
Sipahiuşağı là một xã thuộc huyện Arapgir, tỉnh Malatya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 72 người.
Chuột hamster
Thời gian hoạt động
Chuột hamster có thể được mô tả là động vật hoạt động vào ban đêm (nocturnal) hoặc vào buổi hoàng hôn (crepuscular). Khunen viết: "Chuột hamster là các loài gặm nhấm hoạt động vào ban đêm..." , nhưng những người khác đã viết rằng vì chuột hamster sống dưới lòng đất suốt hầu hết ngày, chỉ rời tổ khoảng một giờ trước khi hoàng hôn và sau đó trở lại khi trời tối, hành vi của chúng chủ yếu là hoạt động vào buổi hoàng hôn. Fritzsche đã cho biết rằng mặc dù một số loài đã được quan sát có hoạt động ban đêm hơn các loài khác, chúng đều chủ yếu là hoạt động vào buổi hoàng hôn.
Trong tự nhiên, chuột hamster Syria có thể vào thời kỳ ngủ đông và cho phép nhiệt độ cơ thể giảm gần với nhiệt độ môi trường. Loại tự điều chỉnh nhiệt độ như này giảm tới khoảng 5% tỷ lệ trao đổi chất và giúp động vật giảm đáng kể nhu cầu thức ăn trong mùa đông. Quá trình ngủ đông có thể kéo dài lên đến một tuần nhưng thường chỉ kéo dài từ 2-3 ngày. Khi nuôi làm thú cưng trong nhà, chuột hamster Syria không ngủ đông.
Sipahiuşağı, Arapgir
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Malatya
Chuột hamster
Đào hang
Tất cả hamster là loài đào hang tuyệt vời, xây dựng hang hốc với một hoặc nhiều lối vào, với các phòng triển lãm kết nối với buồng cho làm tổ, bảo quản thực phẩm, và các hoạt động khác. Bọn chúng sử dụng chân trước và chân sau, cũng như mõm và hàm răng, cho đào. Trong tự nhiên, các bộ đệm hang nhiệt độ môi trường khắc nghiệt, cung cấp các điều kiện khí hậu tương đối ổn định, và bảo vệ chống lại kẻ thù. Syria Hamster đào hang của chúng thường ở độ sâu 0,7 m. Một cái hang bao gồm một ống dốc trèo lên trèo xuống (4 – 5 cm), làm tổ và một buồng găm và một chi nhánh mù kết thúc cho đi tiểu. Hamster trong phòng thí nghiệm đã không mất đi khả năng của nó để đào hang. Trong thực tế, chúng sẽ làm điều này một cách mạnh mẽ và kỹ năng nếu họ được cung cấp với các chất nền thích hợp.
Phân loại
thumb|right|P. sungorus. Chuột hamster lông trắng mùa đông thumb|Chuột hamster lông trắng mùa đông thumb|right|P. roborovski. Chuột hamster Roborovski thumb|right|P. campbelli. Chuột hamster Campbell Các nhà phân loại học thường không đồng ý về vị trí phù hợp nhất của phân họ Cricetinae trong siêu họ Muroidea. Một số đặt nó vào trong họ Cricetidae cùng với chuột đồng cỏ, chuột rừng, và chuột và chuột châu Mỹ; nhưng những người khác lại nhóm tất cả chúng vào trong một họ lớn gọi là Muridae. Lịch sử tiến hóa của chúng được ghi lại bởi 15 chi hóa thạch đã tuyệt chủng và kéo dài từ 11,2 triệu đến 16,4 triệu năm trước, từ kỷ Miocene trung gian ở châu Âu và Bắc Phi; ở châu Á, nó kéo dài từ 6 triệu đến 11 triệu năm. Bốn trong số bảy chi hiện còn sống bao gồm các loài đã tuyệt chủng. Một chi chuột hamster đã tuyệt chủng của Cricetus, ví dụ, đã sống ở Bắc Phi trong kỷ Miocene trung gian, nhưng chỉ có một loài hiện còn sinh tồn trong chi đó là chuột hamster châu Âu hoặc chuột hamster phổ thông của châu Âu và châu Á.
Mối quan hệ giữa các loài chuột hamster
thumb|right|Các nhóm chuột hamster Neumann et al. (2006) đã tiến hành một nghiên cứu phân tích phát sinh phân tử của 12 trong số 17 loài chuột hamster bằng cách sử dụng dữ liệu chuỗi DNA từ ba gene: 12S rRNA, cytochrome b, và von Willebrand factor. Họ đã phát hiện ra các mối quan hệ sau:
Chi Phodopus được xác định là sự chia tách sớm nhất trong các loài chuột hamster. Nghiên cứu của họ bao gồm cả hai loài trong chi này. Kết quả của một nghiên cứu khác cho thấy Cricetulus kamensis (và có thể là loài liên quan C. alticola) có thể thuộc vào nhóm Phodopus này hoặc có vị trí cơ bản tương tự.
Chi Mesocricetus cũng tạo thành một nhóm phân loại. Nghiên cứu của họ bao gồm cả bốn loài, trong đó M. auratus và M. raddei tạo thành một nhánh con và M. brandti và M. newtoni tạo thành nhánh khác.
Nhóm phân loại còn lại bao gồm các thành viên của Allocricetulus, Tscherskia, Cricetus, và C. migratorius. Allocricetulus và Cricetus là họ hàng chị em. Cricetulus migratorius là người thân gần nhất, và Tscherskia là vị trí cơ bản.
Các loại chuột hams
nhỏ|trái|Một winter white hamster màu pearl Trên thị trường hiện bán các loại chuột hams chủ yếu để làm vật nuôi:
Nhân vật truyền hình
Hamster tên là Rhino trong các bộ phim hoạt hình năm 2008 và spin-off 2009 tại phim ngắn Super Rhino.
Trong Tales of the Riverbank, thuật lại bởi Johnny Morris, nhân vật chính là Hammy Hamster.
Chuột hamster làm thú cưng
left|thumb|Chuột hamster Syri (Mesocricetus auratus) đứng trong bánh chạy Loài chuột hamster nổi tiếng nhất trong số các loài hamster là chuột hamster vàng hay chuột Syri (Mesocricetus auratus), và chúng thường được nuôi làm thú cưng. Có nhiều biến thể của chuột hamster Syri, bao gồm các biến thể có lông dài và các màu sắc khác nhau. Theo một nhà động vật học người Anh tên là Leonard Goodwin, hầu hết những con chuột hamster được nuôi ở Vương quốc Anh hiện nay là con cháu của một đàn chuột ông đã giới thiệu vào thời kỳ nghiên cứu y học trong Thế chiến thứ hai. Tại Hoa Kỳ, chuột hamster đã được thuần hóa và nuôi làm thú cưng ít nhất từ năm 1942.
Ngoài chuột hamster Syri, còn có ba loài chuột lùn thuộc chi Phodopus thường được nuôi làm thú cưng. Chuột lùn Campbell (Phodopus campbelli) là loài phổ biến nhất, thường được gọi là "chuột lùn Nga". Trong khi đó, lông của chuột lùn mùa đông (Phodopus sungorus) thay đổi màu sắc gần như trắng vào mùa đông. Ngoài ra, chuột lùn Roborovski (Phodopus roborovskii) rất nhỏ và nhanh, khó nuôi làm thú cưng.
Cuộc thi chuột hamster
Cuộc thi chuột hamster là một sự kiện mà người ta tụ tập chuột hamster để so sánh và đánh giá chúng. Cuộc thi chuột hamster cũng là nơi mà người hâm mộ chuột hamster có thể chia sẻ niềm đam mê của mình. Trong cuộc thi, các chuột hamster được trưng bày để được đánh giá.
Việc đánh giá chuột hamster thường nhằm khuyến khích những con chuột tương thích với các loài chuột hamster tự nhiên hoặc các chuẩn mực đã được thiết lập trước đó. Bằng cách trao giải cho những con chuột phù hợp với các tiêu chuẩn chuột hamster, cuộc thi chuột hamster khích lệ việc nuôi dưỡng chuột hamster có kế hoạch và cẩn thận.
Hoạt động của chủ nuôi
Khi trường hợp đầu tiên về truyền nhiễm từ SARS-CoV-2 từ động vật sang con người tại Hồng Kông xảy ra thông qua chuột hamster cưng nhập khẩu, các nhà nghiên cứu gặp khó khăn trong việc xác định một số biến thể của vi rút trong dữ liệu gen toàn cầu, dẫn đến chính quyền thành phố quyết định tiêu diệt hàng loạt tất cả những con chuột hamster được mua sau ngày 22 tháng 12 năm 2021, ảnh hưởng khoảng 2.000 con. Sau khi chính phủ 'mạnh mẽ khuyến khích' người dân giao nộp thú cưng của mình, khoảng 3.000 người tham gia các hoạt động ngầm để khuyến khích nhận nuôi những con chuột hamster bị bỏ rơi trên khắp thành phố và duy trì việc sở hữu thú cưng bằng cách giả mạo biên lai mua tại cửa hàng. Một số nhà hoạt động đã cố gắng ngăn chặn những người chủ đang trên đường giao nộp chuột hamster cưng và khuyến khích họ chọn nuôi nhận thay vì việc giao nộp, điều mà chính phủ sau đó đã cảnh báo sẽ bị xử lý bởi cảnh sát.
Các loài động vật tương tự
Một số loài gặm nhấm tương tự có tên gọi là "chuột hamster" nhưng không được phân loại trong phân họ chuột hamster Cricetinae. Các loài này bao gồm chuột hamster mào, hay còn gọi là chuột mào, thực chất là chuột rừng bịnh cụt (Lophiomys imhausi). Các loài khác bao gồm chuột hamster giống chuột (Calomyscus spp.), và chuột đuôi trắng (Mystromys albicaudatus).
Phrantela richardsoni
Phrantela richardsoni là một loài ốc nước ngọt cỡ nhỏ có nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước thuộc họ Hydrobiidae. Đây là loài đặc hữu của Úc.
Tham khảo
Thể loại:Động vật chân bụng Úc Thể loại:Phrantela Thể loại:Động vật được mô tả năm 1993
(18527) 1996 VJ30
(18527) 1996 VJ30 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 7 tháng 11 năm 1996.
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1996 Thể loại:Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda Thể loại:Được phát hiện bởi Seiji Ueda Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Notoryctes caurinus
Notoryctes caurinus là một loài động vật có vú trong họ Notoryctidae, bộ Notoryctemorphia. Loài này được Thomas mô tả năm 1920.
Dhavalar, Sindgi
Dhavalar là một làng thuộc tehsil Sindgi, huyện Bijapur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Làng ở huyện Bijapur
Crataegus cuprina
Crataegus cuprina là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được J.B. Phipps mô tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Sơn tra Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Vigna prainiana
Vigna prainiana là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Babu & S.K.Sharma miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Đậu
Mecolaesthus arima
Mecolaesthus arima là một loài nhện trong họ Pholcidae. Loài này có ở Trinidad.
Tham khảo
Thể loại:Mecolaesthus Thể loại:Loài đặc hữu của Trinidad en Tobago
Tetramerium zeta
Tetramerium zeta là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được T.F. Daniel miêu tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Litoporus saul
Litoporus saul là một loài nhện trong họ Pholcidae. Loài này được phát hiện ở Frans-Guyana.
Cá vàng Pompon
300px|nhỏ|phải|Cá vàng Pompon Cá vàng Pompon là một giống cá vàng có nguồn gốc từ Nhật Bản và Trung Quốc, chúng có tên gọi khác là Velvety Ball Eggfish, và Cá vàng Hanafusa (tiếng Nhật Bản). Đây cũng là một giống cá vàng độc đáo và được ưa chuộng nuôi làm cá cảnh.
Đặc điểm
Kích thước của chúng đến 25 cm. Chiều dài cơ thể 5,5 cm. Chiều cao bằng ½ chiều dài. Cá Pompon có cơ thể dạng trứng với hai ngù len phát triển trên mũi của chúng. Ngù phát triển đều ra hai bên. Đây là một giống cá đẹp trừ phần thịt thừa ngay trên mũi trông có phần không ăn nhập với cơ thể. Dẫu vậy đó cũng là một dấu hiệu riêng biệt độc đáo để nhận biết được giống cá này. Cá Pom-pom có một cục thịt dư mọc trước lỗ mũi mà khi phát triển hết cỡ trông như trái banh lông.
Pompon có một cặp vây đuôi, vây bụng, vây hậu môn và không có vây lưng. Màu sắc của chúng viền xanh dương với những mảng tím, đỏ, cam, vàng, nâu điểm đen. Màu sắc tươi sáng và lanh lợi. Vây đuôi phân chia rõ và chĩa ra. Giống như cá vàng ngọc trai, cá vàng pingpong là hai loài cá có bề ngoài rất giống nhau và dễ bị nhầm lẫn. Cá vàng ngọc trai khác với pingpong ở chỗ bướu trên đầu phát triển hơn như vương miện cài trên đầu. Bộ đuôi của cá ngọc trai cũng phát triển hơn cá ping pong.
Tập tính
Tuổi thọ của giống cá vàng này có thể kéo dài từ 10-15 năm. Tập quán khi nuôi chúng thì đối với mỗi một con cá cần khoảng 30 gallon nước, người nuôi có thể bỏ sỏi hoặc đá sông, trang trí những cây thủy sinh. Nhiệt độ trong bể cá cần duy trì từ 18-23 °C. Tầng sống của chúng là ở tầng giữa. Thức ăn cho chúng nên luân phiên nhiều loại thức ăn khác nhau như thức ăn khô dạng miếng, viên, rau, tôm và trùn huyết.
Tham khảo
Thể loại:Cá cảnh Thể loại:Giống cá vàng
Cadereyta Jiménez
Cadereyta Jiménez là một đô thị thuộc bang Nuevo León, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 73746 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang Nuevo León
Royal Aircraft Factory B.E.12
Royal Aircraft Factory B.E.12 là một mẫu máy bay một chỗ của Anh trong Chiến tranh thế giới I, do Royal Aircraft Factory thiết kế.
Liên kết ngoài
BE12 Thể loại:Máy bay quân sự Anh thập niên 1910 Thể loại:Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ nhất Thể loại:Máy bay tiêm kích Anh Thể loại:Máy bay hai tầng cánh Thể loại:Máy bay một động cơ cánh quạt
Royal Aircraft Factory B.E.12 B.E.12 (מטוס) Royal Aircraft Factory B.E.2 Ројал еркрафт фактори B.E.12
Epinephelus bontoides
Epinephelus bontoides, thường được gọi là cá mú viền trắng, là một loài cá biển thuộc chi Epinephelus trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1855.
Phân bố và môi trường sống
E. bontoides có phạm vi phân bố rộng khắp Tây Thái Bình Dương. Loài này được tìm thấy chủ yếu ở các đảo nằm phía nam và đông của quần đảo Mã Lai (không có mặt ở đảo Sumatra và đảo Borneo), ngược lên phía bắc đến quần đảo Ryukyu (miền nam Nhật Bản); phía đông trải rộng đến quần đảo Solomon. Loài này cũng được ghi nhận ở Việt Nam. Cá trưởng thành sống xung quanh các rạn san hô và các bãi đá ngầm ở vùng đáy bùn hoặc đá cuội, độ sâu khoảng 30 m trở lại; cá con có thể sống ở vùng nước nông hơn.
Mô tả
E. bontoides trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất đo được là gần 30 cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Cơ thể cá trưởng thành có màu nâu xám với các chấm màu nâu đỏ đến đen phủ khắp đầu và thân, và trên cả các vây. Có viền trắng trên các vây màu xám đen. Đuôi bo tròn.
Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 16 - 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 17 - 18; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 48 - 51.
Thức ăn của E. bontoides là các loài cá nhỏ hơn, động vật thân mềm và động vật giáp xác. Chúng có thể được đánh bắt trong nghề cá.
Chú thích
B Thể loại:Động vật được mô tả năm 1855
Carpenter, Iowa
Carpenter là một thành phố thuộc quận Mitchell, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 109 người.
Dân số
Dân số qua các năm:
Năm 2010:
Theo điều tra dân số năm 2010, có tổng cộng 109 người, 47 hộ gia đình và 27 gia đình sinh sống trong thành phố Carpenter, tiểu bang Iowa. Mật độ dân số là 681,3 người trên một dặm vuông (263,1 / km2). Có 51 căn hộ với mật độ trung bình là 318,8 mỗi dặm vuông (123,1 / km2). Thành phần chủng tộc của thành phố là 98,2% người da trắng và 1,8% người Mỹ gốc Phi.
Trong 47 hộ có 29,8% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với người lớn, 51,1% là cặp vợ chồng đang chung sống với nhau, 6,4% có chủ hộ là nữ độc thân, và 42,6% là người không có gia đình. 38,3% số hộ gia đình bao gồm các cá nhân và 14,9% có người sống một mình có độ tuổi 65 trở lên. Quy mô mỗi hộ gia đình trung bình là 2,32 người.
Độ tuổi trung bình của thành phố là 40,8 tuổi. 26,6% cư dân dưới 18 tuổi; 8,3% là từ 18 đến 24 tuổi; 20,2% là từ 25 đến 44; 28,4% là từ 45 đến 64; Và 16,5% có độ tuổi từ 65 trở lên. Các trang điểm giới tính của thành phố là 51,4% nam và 48,6% nữ.
Năm 2010
Theo điều tra dân số năm 2000, thành phố có 130 người, 50 hộ gia đình và 30 gia đình cư trú trong thành phố. Mật độ dân số là 813,9 người trên mỗi dặm vuông (313,7 / km²). Có 54 nhà ở với mật độ trung bình là 338.1 mỗi dặm vuông (130,3 / km²). Khuôn mẫu chủng tộc của thành phố là 100,00% Trắng.
Có 50 hộ gia đình trong đó 40,0% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 46,0% là các cặp vợ chồng sống chung với nhau, 8,0% có chủ hộ là nữ không có chồng, và 40,0% không thuộc gia đình. 34,0% số hộ gia đình bao gồm các cá nhân và 10,0% có người sống một mình 65 tuổi trở lên. Quy mô hộ trung bình là 2,60 và quy mô gia đình trung bình là 3,43.
Trong thành phố, dân số được chia ra với 36,9% dưới 18 tuổi, 6,9% từ 18 đến 24, 28,5% từ 25 đến 44, 14,6% từ 45 đến 64 tuổi, và 13,1% từ 65 tuổi trở lên. Tuổi trung bình là 31 năm. Mỗi 100 phụ nữ có 91,2 nam giới. Đối với mỗi 100 phụ nữ từ 18 tuổi trở lên, có 90,7 nam giới.
Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong thành phố là $ 27,500, và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 34,167. Nam giới có thu nhập trung bình 28.333 đô la so với 22.500 đô la dành cho nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của thành phố là 14.864 USD. Có 10,0% gia đình và 5,3% dân số sống dưới mức chuẩn nghèo, trong đó không dưới 18 tuổi và 20,0% ở dưới 64 tuổi.
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Iowa Thể loại:Quận Mitchell, Iowa
Mary Margaret O'Reilly
Mary Margaret O'Reilly (ngày 14 tháng 10 năm 1865 - ngày 06 tháng 12 năm 1949) là một nhân viên của Cục đúc tiền kim loại Hoa Kỳ trong 34 năm, từ năm 1904 đến nghỉ hưu vào năm 1938. Một trong những thứ hạng cao nhất công chức nữ của vào thời đó, bà thường giữ chức quyền giám đốc của Cục đúc tiền khi vắng mặt của các giám đốc từ năm 1916 đến năm 1924, khi bà được chính thức làm trợ lý giám đốc. Bà được biết đến với tên gọi "người yêu của Kho bạc". O'Reilly đã sinh ra và trải qua thời trẻ tại Massachusetts. Cô bỏ học lúc khoảng 14 tuổi để giúp đỡ người mẹ góa và anh chị em của mình, và làm nhân viên bán hàng ở Worcester trong hai mươi năm. Năm 1904, O'Reilly đã thành công trong việc kiếm được một vị trí tại Cục Đúc tiền Hoa Kỳ. Cô được thăng chức nhanh chóng, là điều bất thường đối với một người phụ nữ tại thời điểm đó, và làm việc dưới nhiều đời giám đốc có ít kiến ​​thức về hay mối quan tâm đến hoạt động của cục này, các nhiệm vụ quản lý Cục Đúc tiền thường rơi vào tay bà.
Bắt đầu từ năm 1933, O'Reilly phục vụ dưới thời nữ giám đốc đầu tiên của cô, Nellie Tayloe Ross, và ngay sau đó tạo một liên kết mạnh mẽ với bà. O'Reilly không thể thiếu cho hoạt động của Cục này đến nỗi tổng thống Franklin Delano Roosevelt đã trì hoãn thời gian nghỉ hưu của bà, dự kiến ​​vào năm 1935, đến năm 1938. O'Reilly không bao giờ kết hôn, và qua đời vào năm 1949.
Thời trẻ và công việc
Mary đã bỏ học sau khi học lớp chín, lúc hoặc ngay sau khi 14 tuổi, khi gia đình cần cô giúp đỡ. Cô có thể đã làm việc với một trong các nhà máy dệt may địa phương, và đi học ban đêm để đào tạo thành một thư ký và viết tốc ký. Từ 1885-1903, cô đã làm một nhân viên bán hàng, sống ở Worcester cùng với một người anh em, trong một khu nhà trọ thuộc sở hữu của mẹ.
Nguồn thông tin
Thể loại:Nữ giới thế kỷ 20 Thể loại:Người Mỹ gốc Ireland
Bình Thuận
Bình Thuận là một tỉnh ven biển nằm ở cực nam khu vực duyên hải Nam Trung Bộ, miền Trung của Việt Nam. có diện tích tự nhiên 7.810,4 km2
Năm 2018, Bình Thuận là đơn vị hành chính Việt Nam đông thứ 32 về số dân, xếp thứ 34 về Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP), xếp thứ 26 về GRDP bình quân đầu người, đứng thứ 35 về tốc độ tăng trưởng GRDP. Với 1.231.000 người dân, GRDP đạt 81.325 tỷ Đồng (tương ứng với 3,3 tỷ USD), GRDP bình quân đầu người đạt 66 triệu đồng (tương ứng với 2.881 USD), tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 11,09%.
Tỉnh Bình Thuận nằm trong khu vực chịu ảnh hưởng của địa bàn Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Tỉnh lỵ của Bình Thuận là thành phố Phan Thiết nằm cách Thành phố Hồ Chí Minh 166 km về phía đông theo đường cao tốc, cách thành phố Nha Trang 252 km về phía tây nam và cách thủ đô Hà Nội 1.538 km về phía Nam theo đường Quốc lộ 1. Bình Thuận có biển dài 192 km kéo dài từ mũi Đá Chẹt giáp Cà Ná thuộc Ninh Thuận đến bãi bồi Bình Châu thuộc địa phận tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
Trong sách giáo khoa, Từ điển Bách khoa Việt Nam hay Từ điển Bách khoa quân sự Việt Nam đều xếp Bình Thuận vào vùng Duyên hải Nam Trung Bộ. Tuy nhiên, Tổng cục Thống kê Việt Nam và Website của Bộ Kế hoạch & đầu tư Việt Nam lại xếp 2 tỉnh Ninh Thuận và Bình Thuận vào Đông Nam Bộ. Một phần khác Bộ Kế hoạch & đầu tư Việt Nam lại xếp Bình Thuận và Ninh Thuận vào vùng Duyên hải miền Trung.
Vị trí địa lý
Bình Thuận là tỉnh có dãy đất bắt đầu chuyển hướng từ Nam sang Tây của phần còn lại của Việt Nam trên bản đồ hình chữ S, có tọa độ địa lý từ 10o33'42" đến 11o33'18" vĩ độ Bắc, từ 107o23'41" đến 108o52'18" kinh độ Đông. Phía Bắc của tỉnh Bình Thuận giáp với tỉnh Lâm Đồng, phía Đông Bắc giáp tỉnh Ninh Thuận, phía Tây giáp tỉnh Đồng Nai, và phía Tây Nam giáp Bà Rịa-Vũng Tàu, ở phía Đông và Nam giáp Biển Đông với đường bờ biển dài 192 km. trái|nhỏ|[[Mũi Né|Mũi né nhìn từ đồi cát]]
Bình Thuận thuộc vùng nào của Việt Nam?
Địa giới của tỉnh Bình Thuận hiện tại bao gồm diện tích của 2 tỉnh cũ: tỉnh Bình Tuy (nửa phía tây nam) và tỉnh Bình Thuận (nửa phía đông bắc). Trước năm 1975, tỉnh Bình Tuy thuộc miền Đông Nam Bộ, và tỉnh Bình Thuận thuộc Nam Trung Bộ. Vì thế, đến khi hai tỉnh cũ này hợp nhất thành tỉnh Bình Thuận thì mới đặt ra vấn đề là tỉnh Bình Thuận hiện nay thuộc Đông Nam Bộ hay Nam Trung Bộ?
Quan điểm thuộc Đông Nam Bộ
Tổng cục Thống kê Việt Nam (và một số tài liệu lấy số liệu của Tổng cục Thống kê) xếp Bình Thuận cùng Ninh Thuận vào Đông Nam Bộ. Còn website của Bộ Kế hoạch và đầu tư Việt Nam cũng xếp 2 tỉnh Bình Thuận và Ninh Thuận vào Đông Nam Bộ trong số liệu thống kê vùng Đông Nam Bộ. Bình Thuận thuộc quân khu 7 (quân khu thuộc Đông Nam Bộ mở rộng). Ngoài ra, Bộ Thông tin và Truyền thông cũng xếp Bình Thuận vào Đông Nam Bộ theo tọa độ địa lý các đơn vị hành chính (Bình Thuận có vĩ tuyến cùng Bắc với Đồng Nai, Bình Dương, thấp hơn vĩ tuyến Bắc so với Bình Phước, Tây Ninh, trung tâm tỉnh lỵ là Thành phố Phan Thiết nằm cùng vĩ tuyến Bắc so với Thành phố Hồ Chí Minh, thấp hơn đôi chút so với Biên Hòa, Thủ Dầu Một.) Về mặt thông tin và truyền thông, Đài Phát thanh - Truyền hình Bình Thuận thuộc hệ thống các đài truyền hình miền Đông Nam Bộ. Về mặt văn hóa, Bình Thuận là một trong 21 tỉnh, thành phía nam có lịch sử đờn ca tài tử rất phát triển mà đờn ca tài tử là dòng nhạc mang đặc trưng của riêng vùng Nam Bộ. Hơn nữa, Bình Thuận được xếp vào vùng có xổ số miền Nam lưu hành, Công ty Điện lực Bình Thuận trực thuộc Tổng công ty Điện lực miền Nam.
Quan điểm thuộc Nam Trung Bộ
Phần lớn sách báo, trong đó có các sách giáo khoa, Từ điển Bách khoa Việt Nam, Từ điển Bách khoa quân sự Việt Nam, website chính thức của tỉnh Bình Thuận và người dân địa phương xếp Bình Thuận vào vùng duyên hải Nam (hoặc cực Nam) Trung Bộ. Về địa lý Bình Thuận có rất nhiều điểm chung với các tỉnh Nam Trung bộ khác, ít điểm chung với các tỉnh Đông Nam Bộ. Chẳng hạn như, Bình Thuận có chế độ khí hậu mang nét đặc trưng của khí hậu bán khô hạn của vùng cực Nam Trung Bộ, nhiều nắng, gió, mùa mưa Bình Thuận đến trễ hơn vùng Đông Nam Bộ (thực tế từ tháng 8 tháng 9 mới mưa nhiều) không giống các tỉnh Đông Nam Bộ đã mưa nhiều từ tháng 5 (riêng vùng tiếp giáp Đông Nam Bộ và Tây Nguyên có khí hậu giao thoa), ngoài ra vùng biển Bình Thuận vùng biển miền Trung và khí hậu của vùng biển miền Trung, địa hình của Bình Thuận theo dạng "đồng bằng chân núi nhỏ hẹp" có thể dễ dàng thấy những dãy núi cao chạy xuyên suốt từ bất kỳ đâu giống như các tỉnh Nam Trung Bộ khác trong khi Đông Nam Bộ đất lượn sóng trên bậc thêm phù sa cổ và bazan chỉ có vài ngọn núi sót cao không quá 1000m. Về văn hóa và con người, giọng nói của người Bình Thuận tuy có phần nhẹ hơn các tỉnh Nam Trung Bộ khác nhưng vẫn mang nét rất đặc trưng của con người vùng biển Nam Trung Bộ. Bình Thuận có văn hóa Chăm Pa lâu đời giống như các tỉnh Nam Trung Bộ khác còn Đông Nam Bộ thì không. Ngoài ra, tổ chức cấp nhỏ ở địa phương Bình Thuận sử dụng thôn trong khi các tỉnh Nam Bộ lại dùng [ấp. Xét về mặt lịch sử Bình Thuận chỉ được xếp vào Nam Kỳ trong thời gian khoảng 1 năm (1883-1884), sau đó lại trả về Trung Kỳ cho tới nay. Bình Thuận được xếp vào chi hội cấp thoát nước miền Trung, du lịch miền Trung,...
Điều kiện tự nhiên
Địa hình Bình Thuận chủ yếu là đồi núi thấp, đồng bằng ven biển nhỏ hẹp, địa hình hẹp ngang kéo theo hướng đông bắc - tây nam, phân hoá thành 4 dạng địa hình chính gồm đất cát và cồn cát ven biển chiếm 18,22%, đồng bằng phù sa chiếm 9,43%, vùng đồi gò chiếm 31,65% và vùng núi thấp chiếm 40,7% diện tích đất tự nhiên.
Nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, nhiều nắng, nhiều gió, không có mùa đông và khô hạn nhất cả nước. Khí hậu nơi đây phân hóa thành 2 mùa rõ rệt là mùa mưa và mùa khô. Mùa mưa thường bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 10, mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. nhưng trên thực tê mùa mưa chỉ tập trung vào 3 tháng 8, 9 và tháng 10, vì vậy mùa khô thực tế thường kéo dài.
Bình Thuận có 10 loại đất với 20 tổ đất khác nhau, có kiểu rừng gỗ lá rộng, kiểu rừng rụng lá, kiểu rừng hỗn giao lá kim chiếm ưu thế, kiểu rừng hỗn giao và tre nứa thuần loại. Bên cạnh đó, Bình Thuận có nhiều tích tụ khoáng sản đa dạng về chủng loại như vàng, wolfram, chì, kẽm, nước khoáng và các phi khoáng khác. Trong đó, nước khoáng, sét, đá xây dựng có giá trị thương mại và công nghiệp.
Sông ngòi tại Bình Thuận đều ngắn, lượng nước không điều hòa, mùa mưa thì nước sông chảy mạnh, mùa nắng làm sông bị khô hạn. Tỉnh có sáu sông lớn là sông Lũy, sông Lòng Sông, sông Cái và Sông Cà Ty, sông La Ngà, sông Phan,. trái|nhỏ|Hải đăng Kê Gà (nhìn từ xa)
Lịch sử
nhỏ|phải|250px| Tòa nhà Trung tâm Hội nghị ở thành phố Phan Thiết
Đất Bình Thuận nguyên thuộc nước Nhật Nam ngày xưa, sau là đất của Chiêm Thành. Vì chiến tranh liên miên nên Chiêm Thành mất dần đất đai.
Tên gọi Bình Thuận bắt nguồn từ tên gọi tắt của từ Bình yên Thuận hòa có nghĩa là sự bình yên và thuận hòa của một vùng đất
Năm 1653, chúa Nguyễn Phúc Tần đánh chiếm đất Phan Lang (sau gọi là Phan Rang), để lại mảnh đất phía Tây cho Chiêm Thành. Năm 1692, chúa Nguyễn Phúc Chu lấy luôn mảnh đất còn lại đặt tên là Thuận Phủ và năm 1694 đặt là Thuận Thành trấn.
Năm 1697, Lập Bình Thuận phủ gồm 2 huyện An Phước và Hòa Đa. Sau cải thành Bình Thuận Dinh. Đời vua Gia Long vẫn giữ Bình Thuận dinh, đến vua Minh Mạng đổi lại Bình Thuận phủ.
Năm 1827: Minh Mạng đặt ra hai phủ Ninh Thuận và Hàm Thuận và hai huyện Tuy Phong và Tuy Định. Bình Thuận được đặt thành tỉnh và giao cho quan Tuần phủ Thuận Khánh kiêm nhiệm luôn tỉnh Khánh Hòa.
Năm 1883: Hòa ước ký với Pháp (ngày 23 tháng 7) sáp nhập Bình Thuận vào Nam Kỳ. Năm 1884: Hòa ước Patenôtre (ngày 6 tháng 6) lại đưa Bình Thuận về Trung Kỳ. Năm 1888, thời công sứ Pháp E. Aymonier (1886 - 1889), vua Đồng Khánh chuyển phủ Ninh Thuận vào Khánh Hòa.
Năm 1955-1975, chính quyền Việt Nam Cộng hòa chia Bình Thuận làm 8 Quận: Hàm Thuận, Phú Quý, Thiện Giáo, Hải Long, Hải Ninh, Hòa Đa, Tuy Phong và Phan Lý Chàm.
Ngày 15 tháng 12 năm 1977, thành lập huyện đảo Phú Quý.
Ngày 30 tháng 12 năm 1982, chia huyện Bắc Bình thành 2 huyện: Bắc Bình và Tuy Phong; chia huyện Hàm Thuận thành 2 huyện: Hàm Thuận Bắc và Hàm Thuận Nam; chia huyện Đức Linh thành 2 huyện: Đức Linh và Tánh Linh.
Đến tháng 4 năm 1992, tỉnh Thuận Hải được chia thành 2 tỉnh mới lấy tên là Ninh Thuận và Bình Thuận theo Quyết định chia tách ghi ngày 26 tháng 12 năm 1991. Khi tách ra, tỉnh Bình Thuận có 9 đơn vị hành chính gồm: thị xã Phan Thiết (tỉnh lỵ) và 8 huyện: Bắc Bình, Đức Linh, Hàm Tân, Hàm Thuận Bắc, Hàm Thuận Nam, Phú Quý, Tánh Linh, Tuy Phong.
Ngày 25 tháng 8 năm 1999, chuyển thị xã Phan Thiết thành thành phố Phan Thiết.
Tình Bình Thuận có 1 thành phố, 1 thị xã và 8 huyện như hiện nay.
Hành chính
Bình Thuận có 10 đơn vị hành chính cấp huyện, bao gồm 1 thành phố, 1 thị xã và 8 huyện với 124 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 19 phường, 12 thị trấn và 93 xã.
Hiện nay tỉnh Bình Thuận có 15 đô thị gồm:
Kinh tế
Theo sự sắp đặt về kinh tế, hiện nay, Bình Thuận là tỉnh thuộc vùng kinh tế Đông Nam Bộ. Phần đất liền của Bình Thuận nằm trong giới hạn 10°35'-11°38' Bắc và 107°24'-108°53' Đông.
Năm 2019, kinh tế tỉnh Bình Thuận tiếp tục tăng trưởng khá, tốc độ tăng trưởng GRDP của tỉnh tăng 11,09% (đây mức tăng trưởng cao nhất từ năm 2010 đến nay), khẳng định được vai trò là năm tăng tốc của Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm (2016-2020). GRDP bình quân đầu người đạt 62 triệu đồng, tương đương 2.681 USD, tăng 12,94% so với cùng kỳ năm 2018. Công nghiệp chế biến-chế tạo và sản xuất, phân phối điện chiếm tỷ trọng lớn, tăng trưởng liên tục, đóng góp chủ yếu vào tăng trưởng chung của nền kinh tế.
Thu ngân sách Nhà nước là điểm sáng, năm 2019 đạt 13.203 tỷ đồng, vượt 40,75% dự toán HĐND tỉnh Bình Thuận giao, trong đó, thu nội địa là 9.400 tỷ đồng, vượt 49,68% dự toán HĐND tỉnh giao. Tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội năm 2019 đạt 33.152 tỷ đồng (tăng 38,13% so cùng kỳ năm trước), chiếm 43,45% GRDP; trong đó vốn ngoài Nhà nước chiếm 74,07% (tăng 35,92% so với cùng kỳ năm 2018).
Thủy hải sản
Bình Thuận có vũng lãnh hải rộng 52 nghìn km² nên Bình Thuận là một trong ba ngư trường lớn của Việt Nam trữ lượng khai thác đánh bắt hải sản đạt 240.000 tấn hải sản các loại, là điều kiện chế biến thủy sản xuất khẩu. Sò điệp là đặc sản của biển Bình Thuận, tập trung ở 4 bãi chính là: La Khế, Hòn Rơm, Hòn Cau và Phan Rí, cho phép đánh bắt 25-30 nghìn tấn/năm.
Nông - Lâm nghiệp
Tỉnh Bình Thuận có 151.300 ha đất canh tác nông nghiệp, trong đó có trên 50.000 ha đất lúa. Sẽ phát triển thêm 100.000 ha đất sản xuất nông nghiệp.
Chăn nuôi gia súc, gia cầm khá phát triển. Đang đầu tư để hình thành các vùng chuyên canh cây công nghiệp, cây ăn quả với:
Đây là nguồn nguyên liệu dồi dào để phát triển các ngành công nghiệp chế biến từ cây công nghiệp, lương thực, thực phẩm... Với diện tích 400.000 ha rừng và đất lâm nghiệp, trữ lượng gỗ 25 triệu m³ và thảm cỏ là tiền đề thuận lợi để lập các nhà máy chế biến gỗ và phát triển các trang trại chăn nuôi đại gia súc và lập nhà máy chế biến thịt bò, heo... Trong vài năm trở lại đây, diện tích cây điều bị sụt giảm đáng kể do giá hạt điều bị giảm, cây thanh long và cây cao su liên tục tăng diện tích.
Khoáng sản
Tỉnh Bình Thuận có nhiều loại khoáng sản với trữ lượng lớn:
Dân cư
Dân cư tỉnh phân bố không đồng đều giữa các huyện, thị xã, thành phố. Tập trung đông nhất tại Thành phố Phan Thiết dân số (2015): 272.457 chiếm gần 1/4 dân số toàn tỉnh, tiếp đến là Phan Rí Cửa, Thị xã La Gi. Thưa thớt tại các huyện Bắc Bình, Tánh Linh, Hàm Tân.
Có 34 dân tộc cùng sinh sống ở Bình Thuận, trong đó đông nhất là dân tộc Kinh; tiếp đến là các dân tộc Chăm, Ra Glai, Hoa (tập trung nhiều ở phường Đức Nghĩa - thành phố Phan Thiết, Xã Hải Ninh và xã Sông Lũy- huyện Bắc Bình), Cơ Ho, Tày, Chơ Ro, Nùng, Mường.
Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2019, toàn tỉnh có 12 tôn giáo khác nhau đạt 386.223 người, nhiều nhất là Công giáo có 188.996 người, tiếp theo là Phật giáo có 130.016 người, Hồi giáo có 29.550 người, Bà La Môn có 25.110 người, đạo Tin Lành có 9.956 người, đạo Cao Đài có 2.403 người. Còn lại các tôn giáo khác như Phật giáo Hòa Hảo có 90 người, Baha'i giáo có 63 người, Minh Sư đạo có 17 người, Tứ Ân Hiếu Nghĩa có 13 người, Bửu Sơn Kỳ Hương có sáu người và Minh Lý đạo có ba người.
Xe buýt
nhỏ|phải|250px| Sơ đồ lộ trình xe buýt xuất phát từ Bình Thuận
Hiện đang hoạt động các tuyến:
Mạng lưới điện
Có 3 nguồn điện chính: nhỏ|phải|300px|Sản xuất điện gió tại Tuy Phong. Trong đó, cung cấp điện cho khu vực thành phố Phan Thiết có trạm biến áp trung tâm Phan Thiết công suất 50 MVA, và sẽ được nâng cấp mở rộng lên 80-100 MVA. Hệ thống lưới điện tại Thành phố Phan Thiết cũng đang được nâng cấp cải tạo, đáp ứng đủ các nhu cầu khu dân cư và khu công nghiệp Phan Thiết.
Văn hoá
Người Chăm là một trong những người đầu tiên phát hiện ra công dụng của nước khoáng Bình Thuận. Họ đã dùng nước khoáng này chữa bệnh và chế nước thơm rửa tượng thánh. Bằng nước khoáng Bình Thuận, vào thế kỷ 13, người Chăm đã chữa khỏi bệnh phong cho vua Chế Mân của họ. Công chúa Huyền Trân, con gái vua Trần và cũng là hoàng hậu của vua Chế Mân rất ngạc nhiên về sự màu nhiệm, huyền bí của suối nước này nên đã đặt tên suối là Vĩnh Hảo (nghĩa là "đời đời tốt đẹp"). Người Pháp cũng khai thác nước khoáng Vĩnh Hảo từ năm 1920. Đến nay, nước khoáng Vĩnh Hảo đã nổi tiếng trong nước và đang từng bước vươn ra xuất khẩu trên thị trường các nước trong khu vực và thế giới.
Du lịch
Ngày 24 tháng 10 năm 1995, hàng vạn người bao gồm các nhà khoa học, khách du lịch trong nước và quốc tế đổ về núi Tà Dôn (huyện Hàm Thuận Bắc) và Mũi Né - Phan Thiết để chiêm ngưỡng và nghiên cứu hiện tượng nhật thực toàn phần cũng đồng thời nhận ra nơi này có nhiều cảnh quan kỳ thú và tiềm năng du lịch phong phú. Đây được coi là mốc thời gian mà Bình Thuận bắt đầu có tên trên bản đồ du lịch Việt Nam.
Là một tỉnh ven biển, khí hậu quanh năm nắng ấm, nhiều bãi biển sạch đẹp, cảnh quan tự nhiên và thơ mộng, giao thông thuận lợi, Bình Thuận đang là một trong những trung tâm du lịch lớn của Việt Nam.
Bình Thuận đã đầu tư xây dựng các quần thể du lịch - nghỉ mát - thể thao - leo núi - du thuyền - câu cá - đánh gôn - nghỉ dưỡng - chữa bệnh tại khu vực phường Mũi Né (thành phố Phan Thiết), Hàm Tân, Tuy Phong phục vụ du khách. Hiện nay, thành phố Phan Thiết đang có sân golf 18 lỗ: và Sealinks mang tầm vóc quốc tế; các khách sạn lớn, nhiều khu resort cao cấp, hệ thống nhà nghỉ ven biển... sẵn sàng đáp ứng các nhu cầu ăn nghỉ, vui chơi giải trí của du khách và các nhà đầu tư. Bình Thuận còn có nhiều di tích văn hóa - lịch sử, danh làm thắng cảnh hấp dẫn. nhỏ|Mũi Né, Phan Thiết Mũi Né, Phan Thiết được công nhận là khu du lịch Quốc Gia.
Kết nghĩa
Hưởng ứng phong trào kết nghĩa Bắc - Nam, tỉnh Tuyên Quang kết nghĩa với tỉnh Bình Thuận. Tại thành phố Phan Thiết có một con đường và một trường tiểu học mang tên "Tuyên Quang" và tại thành phố Tuyên Quang có một phường, một trường tiểu học và một trường trung học cơ sở mang tên "Phan Thiết"; một trường tiểu học và một trường trung học cơ sở mang tên "Bình Thuận".
Hoang tưởng về kho báu Núi Tàu
Tuy nhiên tháng 4 năm 2016 sau khi thẩm tra thì UBND tỉnh khẳng định thông tin kho báu là hoàn toàn không có căn cứ, và yêu cầu không để tình trạng lợi dụng "hoang tin" tiếp diễn. Tính hoang tưởng về kho báu hiện rõ ở chỗ vàng có khối lượng riêng (tỷ trọng) là 19,3 g/cm³ tức 19,3 tấn/m³, khối vàng 4.000 tấn có thể tích hơn 200 m³, to như một căn hộ 5m x 16m x 2,5m. Đào được cái hầm hơn 200 m³ trong núi đá hoa cương rất cứng, rồi dùng hơn 1000 chuyến xe loại 4 tấn để vận chuyển, là một công trường ầm ỹ, để lại rất nhiều dấu vết như đường đi, bãi thải đá, và cửa hầm cũng đủ rộng cho người xe ra vào. Nó đâu đơn giản chỉ là "thuê người dân tộc địa phương chôn giấu" ở khe núi hay vùi ở cái giếng cổ.
Ghi chú
<references group="lower-alpha"/>
Liên kết ngoài
Thể loại:Tỉnh ven biển Việt Nam
Cô gái đến từ hư vô
Cô gái đến từ hư vô (tiếng Anh: Girl from Nowhere) là một bộ phim truyền hình Thái Lan ra mắt lần đầu năm 2018 do Chicha Amatayakul đóng vai chính. Phim có nội dung xoay quanh Nanno, một cô gái bí ẩn không nguồn gốc danh tính thường xuyên chuyển đến các ngôi trường khác nhau với mục đích vạch trần những câu chuyện đen tối cùng những mặt xấu, sự giả tạo khác nhau của mỗi người.
Bộ phim bao gồm hai mùa với mùa đầu tiên được sản xuất và phát hành vào ngày 8 tháng 8 năm 2018 trên GMM 25 và trên Netflix vào ngày 31 tháng 10 năm 2018, mùa thứ hai được phát hành toàn cầu trên Netflix vào ngày 7 tháng 5 năm 2021 lúc nửa đêm theo giờ Los Angeles.
Nội dung
Cô gái đến từ hư vô kể về một nữ sinh xinh đẹp tên Nanno, cô là một cô gái vừa quyến rũ lại vừa máu lạnh. Mỗi tập phim thường là những câu chuyện khác nhau, tại các trường học khác nhau, gợi ra những cám dỗ, thói hư tật xấu cùng các vấn nạn xã hội nhức nhối, những vấn đề lớn, đặc biệt với giới trẻ hiện nay đang mắc phải như: bạo lực học đường, đố kỵ, hãm hại bạn học, bắt nạt hậu bối, quan hệ thể chất,...
Sản xuất
Từ cuối năm 2016, GMM Grammy đã hợp tác với công ty quảng cáo Thái Lan SOUR Bangkok để sản xuất Girl From Nowhere. Trong số ba ý tưởng cho loạt phim mới, đề xuất của Damisa Ongsiriwattana đã được chọn với nội dung là câu chuyện về một nữ sinh bí ấn thường xuyên chuyển đến nhiều trường học khác nhau. Ý tưởng này xuất phát từ sự yêu thích của Ongsiriwattana đối với bộ anime Sứ giả địa phủ và quyết định tạo ra một bộ phim kết hợp giữa thể loại hồi hộp và giả tưởng; đồng thời cũng nói rằng ở Thái Lan chưa có một bộ phim nào có những đặc điểm này.
Cốt truyện của loạt phim ngoài ra cũng được lấy cảm hứng từ Black Mirror, trong đó mỗi tập sẽ là một câu chuyện riêng và khác nhau, nhưng Ongsiriwattana lại hướng câu chuyện từ quan điểm của nữ quyền, theo đó truyện phim dựa trên một trường hợp có thật của một nữ sinh trung học bị "trêu chọc, bắt nạt và thậm chí là cưỡng hiếp".