cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HTMS Chakri Naruebet
Hệ thống phòng vệ
nhỏ|phải|270px|Tàu sân bay nhìn từ trên cao Tàu sân bay được trang bị hệ thống phóng tên lửa hải đối không Mk 41 sử dụng tên lửa loại Seasparrow. Loại tên lửa này có tầm bắn hiệu quả trong phạm vi 14 km với tốc độ 2,5 Mach. Ngoài ra, tàu cũng được trang bị 3 dàn phóng Sadral sử dụng tên lửa chống máy bay tầm ngắn Mistral có khả năng đánh chặn các tên lửa chống hạm của đối phương. Trên thân tàu Chakri Naruebet cũng được bố trí hai ụ súng máy hải quân cỡ nòng 30 mm.
Eriogonum brevicaule
Liên kết ngoài
Thể loại:Eriogonum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1848
Herbita transversata
Herbita transversata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Herbita
HTMS Chakri Naruebet
Hệ thống phòng vệ
Sau khi được chuyển giao cho Thái Lan, Chakri Naruebet được trang bị một số loại vũ khí sau:
Hệ thống điện tử
Các hệ thống ra đa, định vị được lắp đặt trên tàu Chakri Narubet gồm: Tuy nhiên, năm 1997 khi được chuyển giao thì HTMS Chakri Naruebet mới chỉ được trang bị hệ thống điện tử cơ bản nhưng không có vũ khí phòng vệ, hệ thống tác chiến điện tử và thậm chí là hệ thống định vị siêu âm, mồi bẫy. Các hệ thống điện tử bao gồm radar giám sát tầm trung 3-D AN/SPS-52C, hệ thống dẫn đường Kelvin Hughes (hoạt động trên dải I), hệ thống định vị vệ tinh MX 1105 Transit/GPS và các thiết bị thông tin liên lạc khác. Vì vậy, cho đến khi tàu sân bay được trang bị giáp, thiết bị cảm biến và hệ thống chiến đầu thì nó phải phụ thuộc vào đội tàu hộ tống.
Tham khảo
Thể loại:Tàu sân bay
Justicia isthmensis
Justicia isthmensis là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được T.F. Daniel mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Chú thích
Thể loại:Justicia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1999
(8369) 1991 GR
(8369) 1991 GR là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eleanor F. Helin ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 8 tháng 4 năm 1991.
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1991 Thể loại:Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Tardes
Tardes là một xã thuộc tỉnh Creuse trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung nước Pháp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Creuse
Nhồi xác thú
300px|nhỏ|phải|Con cọp được độn xác và thờ trong Đền thờ Đức Thánh Trần ở Quận 1 thành phố Hồ Chí Minh 300px|nhỏ|phải|Một con cọp đã được nhồi xác để chưng thờ ở đình Bình Đông tại Quận 8 thuộc thành phố Hồ Chí Minh Nhồi xác thú (Taxidermy) hay độn xác thú hay nhồi bông thú là một phương bảo quản cơ thể động vật chết (xác thú) bằng cách hoặc nhồi bông phần bên trong, giữ lấy phần da ngoài, phương pháp này được thực hiện nhằm mục đích trưng bày hoặc nghiên cứu. Động vật đường độn xác này trông sống động giống như thật nhưng không phải lúc nào cũng được xem là ở trạng thái sống động như thật. Trong tiếng Anh thì cụm từ Taxdermy mô tả quá trình bảo quản động vật, nhưng từ này cũng được sử dụng để mô tả sản phẩm cuối cùng, được gọi là thú nhồi bông. Từ taxdermy có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp gồm hai từ là taxi và derma, trong đó từ Taxi có nghĩa là "sự sắp xếp", và derma có nghĩa là "da" (lớp hạ bì) và do đó từ taxdermy có nghĩa là "sự sắp xếp da".
Nhồi xác thú được thực hiện chủ yếu trên động vật có xương sống (chẵng hạn như động vật có vú, chim, cá, bò sát và ít phổ biến hơn đối với động vật lưỡng cư) nhưng cũng có thể được thực hiện đối với côn trùng lớn và loài nhện trong một số trường hợp. Các viện bảo tàng sử dụng phân loại học như một phương pháp để ghi lại các loài, bao gồm cả những loài đã tuyệt chủng và bị đe dọa dưới dạng nghiên cứu trên da xác và thú nhồi có kích thước thật. Độn xác thú đôi khi cũng được sử dụng như một phương tiện để tưởng nhớ đến những con vật nuôi thân thiết.
Những nghệ nhân nhồi xác thú thường có sự quen thuộc với giải phẫu, điêu khắc, hội họa và thuộc da. Ở Việt Nam, nhồi bông thú là nghề đặc thù có tính gia truyền ít người biết đến, những người làm nghề này thường chỉ âm thầm làm công việc của mình, còn ở nước ngoài, nghề này khá được tôn trọng và được công nhận là nghệ nhân.
Bên cạnh thú săn bắn động vật hoang dã thì thú chơi xác động vật nhồi cũng là một thú chơi của giới người siêu giàu, nhất là ở Đức và Mỹ. Những con vật đang bị nhồi xác này đều là nạn nhân của thú săn bắn của giới siêu giàu Đức và Mỹ, những người sẵn sàng chi ra gần 60.000 bảng Anh chỉ để con vật mà họ thích bị bắn chết, nhồi xác rồi gửi đến tận nhà. Theo đó, vì những thú chơi này mà nhồi xác động vật cũng trở thành một nghề phát triển rầm rộ ở đất nước Namibia và việc nhồi xác động vật ở đất nước này là hợp pháp.
Chú thích
Thể loại:Nghệ thuật Thể loại:Thủ công mỹ nghệ
Pleuranthodium neragaimae
Pleuranthodium neragaimae là một loài thực vật có hoa trong họ Gừng. Loài này được Alexander Gilli miêu tả khoa học đầu tiên năm 1983 dưới danh pháp Alpinianeragaimae. Năm 1991, Rosemary Margaret Smith chuyển nó sang chi Pleuranthodium.
Phân bố
Loài này có tại Papua New Guinea.
Chú thích
N Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1983 Thể loại:Thực vật Papua New Guinea
Giải bóng đá vô địch quốc gia Palau 2012
Giải bóng đá vô địch quốc gia Palau 2012 hay Palau Soccer League 2012 là mùa giải thứ 8 của giải đấu bóng đá ở Palau, và là đầu tiên chia thành hai giai đoạn: mùa giải Mùa xuân và mùa giải Mùa thu. Đội vô địch mùa giải Mùa xuân là Team Bangladesh. Mùa giải Mùa xuân gồm 5 vòng trong vòng bảng thi đấu vòng tròn một lượt, trong đó 4 đội xếp cao nhất sẽ vào bán kết, và một trận play-off chung kết. Theo danh sách trận đấu, mùa giải Mùa thủ sẽ thi đấu theo hình thức tương tự, chỉ khác là lần này mỗi đội sẽ đá với các đội khác 2 lần. Đây được xem là mùa giải đầu tiên từ năm 2010 vì đội vô địch mùa giải 2011 không rõ.
Mùa giải Mùa thu
Nguồn cho cả mùa giải Mùa xuân và Mùa thu: ,
Mùa giải Mùa xuân
Mùa giải Mùa xuân gồm một bảng 5 đội bóng thi đấu với nhau một lần. Bốn đội cao nhất sẽ đá Bán kết để chọn ra 2 đội cuối cùng thi đấu với nhau giành chức vô địch.
Mùa giải Mùa thu
Mùa giải Mùa thu thi đấu theo hình thức như Mùa giải Mùa xuân, chỉ khác là vòng bảng diễn ra ở cả trên sân nhà lẫn sân khách. Biib Strykers không thi đấu và được thay bởi New Stars FC.
Vòng 6
NB: Kramers withdrew, match was awarded 1-0.
Vòng 8
NB: Kramers withdrew, match was awarded 1-0.
Vòng 10
NB: Kramers rút lui, trận được xử thắng 1-0.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mùa giải Giải bóng đá vô địch quốc gia Palau Palau bóng đá
Yoğunbilek, Arıcak
Yoğunbilek là một xã thuộc huyện Arıcak, tỉnh Elâzığ, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.1 người.
(8664) 1991 GR1
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1991 Thể loại:Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Ranma ½
Ranma ½ (らんま½) hay Một nửa Ranma là một tác phẩm của nữ mangaka Takahashi Rumiko. Manga này đã được chuyển thể thành anime và đã được chiếu trên kênh Animax.
Tóm tắt
Câu chuyện bắt đầu khi Saotome Ranma và ông bố Genma trong một lần đi đến tỉnh Thanh Hải thuộc Trung Quốc, họ đến con suối nguyền chứa hơn hàng nghìn hố suối nhỏ,mỗi hố suối lại mang một lời nguyền khác nhau, ai bị ngã vào suối sẽ buộc phải mang mình thân hình bị nguyền. Không chịu nghe hết lời của hướng dẫn viên du lịch, cả hai bố con cùng đứng lên chiếc cọc tre dựng tạm bợ trên suối. Trong lúc giao chiến, Ranma đã đẩy bố xuống suối "Gấu Trúc" và ông mang thân hình của con gấu trúc thật sự. Ngay sau đấy, ông đẩy Ranma xuống dòng sông mang tên "Suối con gái chết chìm" và Ranma từ một cậu con trai phải trở thành một cô gái. Để trở về thân thể thật của mình thì phải dội nước nóng, nhưng khi gặp nước lạnh sẽ bị mang thân hình bị nguyền ngay lập tức.
Nhân vật
Saotome Ranma"Một chàng trai 16 tuổi rất giỏi võ thuật, con trai duy nhất của nhà Saotome. Sau chuyến đi luyện tập ở Trung Quốc, Ranma đã bị bố trong hình dạng gấu trúc đẩy vào suối con gái chết chìm. Cậu đã biến thành một cô gái xinh đẹp nhưng nếu dội nước nóng thì sẽ trở lại thành con trai. Ranma luôn vượt qua mọi khó khăn rèn luyện võ thuật. Nhưng Ranma lại rất sợ mèo vì bị bố cho vào một cái hầm đầy mèo đói với những món mèo khoái khẩu nhất hòng giúp Ranma học được miêu quyền. Có ý kiến cho rằng nhân vật này được xây dựng dựa trên Fujinami Ryuunosuke của bộ manga/anime Urusei Yatsura cũng của Takahashi Rumiko. Tương lai cậu thay bố làm chưởng môn thứ hai của phái Saotome, một phái võ do bố cậu sáng lập với toàn những tuyệt chiêu làm cho người xem phải phì cười."Tendo Akane (あかね)"Một cô gái 16 tuổi, con gái út của nhà Tendo, tính cách trẻ con và bốc đồng. Cô được hứa hôn với anh chàng Ranma, dễ tự ái lẫn ghen tuông. Cô bé tuy cá tính mạnh, nhưng rất nhân hậu. Sau khi gặp Ranma trong buồng tắm với hình dáng con trai cả hai người rất bối rối. Ranma và Akane đã giúp đỡ nhau trong những lần gặp nạn. Cô bé hay ghen mỗi khi Ukyo và Shampoo đến ôm Ranma. Tuy giỏi võ nhưng cô bé rất vụng về trong môn nữ công gia chánh. Cô đang cố trở thành một cô gái đảm đang như chị Kasumi của mình. Đôi khi cô hơi nhạy cảm, thiếu sự thông cảm với vị hôn phu dẫn đến những cuộc chiến tranh lạnh vớ vẩn giữa hai người."
Liên kết ngoài
Thể loại:Takahashi Rumiko Thể loại:Shōnen manga Thể loại:Anime và manga harem Thể loại:Manga dài tập Thể loại:Anime và manga võ thuật Thể loại:Studio Deen Thể loại:Anime Madman Entertainment Thể loại:Biến đổi hình dạng trong tác phẩm giả tưởng Thể loại:Manga phát hành bởi Nhà xuất bản Trẻ
Callisthenia plicata
Callisthenia plicata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Callisthenia
Suterilla imperforata
Tham khảo
Thể loại:Suterilla
Araneus triguttatus
Loài này thuộc chi Araneus. Araneus triguttatus được Johan Christian Fabricius miêu tả năm 1793.
Tham khảo
T
Platycarpha parvifolia
Platycarpha parvifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được S.Moore miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.
Kyllinga sphaerocephala
Kyllinga sphaerocephala là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Boeckeler mô tả khoa học đầu tiên năm 1875.
Platycarpha parvifolia
Liên kết ngoài
Thể loại:Platycarpha Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1903
Kyllinga sphaerocephala
Liên kết ngoài
Thể loại:Kyllinga Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1875
Oroszló
Oroszló là một thị trấn thuộc hạt Baranya, Hungary. Thị trấn này có diện tích 6,12 km², dân số năm 2010 là 323 người, mật độ 53 người/km².
Núi Vineuo
Núi Vineuo, hay còn gọi là Núi Oiautukekea, là một ngọn núi trên Đảo Goodenough, Papua New Guinea. Ngọn núi này cao 2536 m trên mực nước biển. Núi Vineuo là điểm cao nhất của Quần đảo D'Entrecasteaux. thumb|200px|left|Mt. Vineuo represented on a Goodenough Island topography map.
Mammillaria duwei
Mammillaria duwei là một loài thực vật có hoa trong họ Cactaceae. Loài này được Rogoz. & Appenz. mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.
Schefflera microcephala
Schefflera microcephala là một loài thực vật có hoa trong Họ Cuồng cuồng. Loài này được Harms miêu tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Mammillaria duwei
Liên kết ngoài
Thể loại:Mammillaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1985 Thể loại:Thực vật đặc hữu Mexico
Saudade do Iguaçu
Saudade do Iguaçu là một đô thị thuộc bang Paraná, Brasil. Đô thị này có diện tích 152,084 km², dân số năm 2007 là 5137 người, mật độ 30,7 người/km².
Núi Vineuo
Liên kết ngoài
Vineuo
Oroszló
Tham khảo
Thể loại:Hạt Baranya Thể loại:Thị trấn của Hungary
Tính trạng
thumb|200px|right|Tính trạng [[mắt người xanh.]]
Tính trạng kiểu hình, hay tính trạng (Trait, character) là một biến thể đặc trưng về kiểu hình của một sinh vật có thể do di truyền, do môi trường hoặc là sự kết hợp của cả hai yếu tố trên.
Ví dụ, màu mắt là một đặc trưng, màu mắt xanh, nâu hay hạt dẻ là các tính trạng.
Saudade do Iguaçu
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Paraná
Tính trạng
Tính trạng số lượng
Tính trạng số lượng (Quantitative trait, Quantitative character, metric character) là tính trạng có thể tính toán được, do nhiều gen quy định, có biến dị liên tục; chủ yếu thể hiện ở năng suất, sản lượng của cây trồng, vật nuôi. .
Ví dụ: sản lượng thóc, lúa; năng suất trứng của gà; tỷ lệ thịt xẻ của lợn; sản lượng sữa của bò...
Tính trạng chất lượng
Tính trạng chất lượng (Qualitative trait, Qualitative character) là tính trạng do đơn gen quy định, có biến dị đứt quãng và không tính toán được bằng con số; chủ yếu thể hiện tính chất về màu sắc, hương vị, âm thanh, có hoặc không có của sinh vật. .
Ví dụ: màu mắt, màu lông, tính có sừng hoặc không sừng ở bò...
Tính trạng trội
Tính trạng trội (tính lấn, tính át; Dominance) là tính trạng biểu hiện rõ rệt, lấn át các tính trạng khác cùng loại trong một tổ hợp di truyền dị hợp tử; được thể hiện chủ yếu ở thế hệ F1. .
Tính trạng lặn
Tính trạng lặn (tính ẩn, recessiveness) là tính trạng không thể hiện được vì bị các tính trạng khác cùng loại (cùng cặp alen đối xứng) lấn át trong một tổ hợp di truyền dị hợp tử; tính lặn chưa được thể hiện ở thế hệ F1 mà chỉ xuất hiện được ở thế hệ F2.
Tính siêu trội
Tính siêu trội (tính siêu lấn, tính siêu át, overdominance) là tính trạng của cá thể sau được thể hiện cao hơn hẳn (át hẳn) các tính trạng tương ứng của thế hệ trước (các nguyên liệu gốc). Hiện tượng này còn gọi là ưu thế lai, được thể hiện ở các cá thể lai khác dòng, khác giống... và mức độ cao nhất là lai xa (ngan lai với vịt tạo con lai ngan vịt; ngựa lai với lừa tạo con la...).
Schefflera microcephala
Liên kết ngoài
M Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1908
Tính trạng
Kiểu gen
Kiểu gen, còn gọi là kiểu di truyền (genotype) là bản chất di truyền của tính trạng do tổ hợp gen tạo nên, thể hiện ra bên ngoài thông qua kiểu hình.
Kiểu hình
Kiểu hình, còn gọi là kiểu biểu hiện (phenotype) là những biểu hiện ra ngoài của một hay nhiều tính trạng của cá thể trong một giai đoạn phát triển nhất đinh. Kiểu hình là kết quả của mối tương tác giữa kiểu gen và môi trường.
Chú thích
Thể loại:Di truyền học Thể loại:Thuật ngữ sinh học
Lytta cyanescens
Lytta cyanescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Loài này được Haag-Rutenberg miêu tả khoa học năm 1880.
Tham khảo
Thể loại:Lytta
Lithacodia coreana
Lithacodia coreana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lithacodia
Eriogonum butterworthianum
Eriogonum butterworthianum là một loài thực vật có hoa trong họ Rau răm. Loài này được J.T.Howell mô tả khoa học đầu tiên năm 1961.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eriogonum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1961 Thể loại:Lịch sử tự nhiên quận Monterey, California
(6450) 1991 GV1
(6450) 1991 GV1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eleanor F. Helin ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 9 tháng 4 năm 1991.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1991 Thể loại:Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Justicia ixtlania
Justicia ixtlania là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được T.F. Daniel mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Chú thích
Thể loại:Justicia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1990
Giải bóng đá vô địch quốc gia Palau 2010
Tham khảo
Thể loại:Mùa giải Giải bóng đá vô địch quốc gia Palau Palau bóng đá
Chatnahalli, Honnali
Chatnahalli là một làng thuộc tehsil Honnali, huyện Davanagere, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Davanagere (huyện)
Nguyệt Chi
nhỏ|320px|Sự di cư của người Nguyệt Chi qua vùng Trung Á, từ khoảng năm [[176 TCN đến năm 30]] Nguyệt Chi (tiếng Trung:月氏, hoặc 月支) hay Đại Nguyệt Chi (tiếng Trung:大月氏, hoặc 大月支), là tên gọi trong tiếng Trung để chỉ những người Trung Á cổ đại. Người ta cho rằng họ chính là (hoặc có quan hệ họ hàng gần gũi với) người Tochari (Τοχάριοι-Thổ Hỏa La) theo cách gọi của người Hy Lạp cổ. Ban đầu họ định cư trong các vùng đồng cỏ khô cằn thuộc miền đông khu vực lòng chảo Tarim, ngày này có lẽ thuộc Tân Cương, Cam Túc và có thể là cả Kỳ Liên Sơn ở Trung Quốc, trước khi họ di cư tới Transoxiana, Bactria (Đại Hạ) và sau đó là miền bắc Ấn Độ, là nơi mà họ lập ra Vương triều Quý Sương.
Người ta cho rằng trong tên gọi "Nguyệt Chi" thì chữ nguyệt 月, có nghĩa là "Mặt Trăng", có nguồn gốc từ nhục 肉, có nghĩa là "thịt". Trên thực tế, chữ nguyệt là tương tự như bề ngoài của dạng cơ bản của chữ nhục. "Nhục Chi" 肉(⺼)氏 có lẽ có nghĩa văn chương là "bộ lạc ăn thịt", nghĩa là những người ăn thịt.
Nguồn gốc
Những ghi chép đầu tiên về người Nguyệt Chi có từ năm 645 TCN trong Quản tử (管子) của tác giả Trung Quốc Quản Trọng. Ông miêu tả người Ngu Chi (禺氏,) hay Ngưu Chi (牛氏,) là những người từ miền tây bắc đã cung cấp ngọc bích cho người Hán từ những dãy núi gần đó của nước Ngu Chi 禺氏 tại Cam Túc. Việc cung cấp ngọc bích từ lòng chảo Tarim trong thời cổ đại đã dược chứng minh khá rõ ràng bằng các tài liệu khảo cổ học: "Một điều rất rõ ràng là các vị vua Trung Quốc cổ đại rất thích ngọc bích. Tất cả các đồ bằng ngọc bích khai quật được tại khu lăng mộ của Phụ Hảo nhà Thương, chứa trên 750 miếng, tất cả đều từ Vu Điền (nay là Hòa Điền hay Khotan) thuộc Tân Cương ngày nay. Từ rất sớm, khoảng giữa thiên niên kỷ thứ nhất trước công nguyên thì người Nguyệt Chi đã tham gia vào việc buôn bán ngọc bích, trong đó những người tiêu dùng chủ yếu là các vị vua của nước Trung Hoa nông nghiệp".
Người Nguyệt Chi cũng được đề cập chi tiết trong các sử sách Trung Hoa, cụ thể là trong "Sử Ký" (thế kỷ 2-1 TCN) của Tư Mã Thiên. Theo các tài liệu này, "người Nguyệt Chi ban đầu sống trong khu vực giữa Kỳ Liên Sơn (hoặc Thiên Sơn) và Đôn Hoàng" (Sử Ký, 123), tương ứng với nửa phía đông của lòng chảo Tarim và phần phía bắc của Cam Túc.
Người Nguyệt Chi có thể là những người thuộc đại chủng Kavkaz, như được chỉ ra bởi các chân dung của các vị vua trên các đồng tiền họ đã đúc ra sau khi di cư tới Transoxiana (thế kỷ 2-thế kỷ 1 TCN), và đặc biệt là các đồng tiền họ đúc tại Ấn Độ khi cai trị vương triều Quý Sương (thế kỷ 1-thế kỷ 3). Tuy nhiên, không có các ghi chép trực tiếp nào về tên gọi của các vị vua Nguyệt Chi, và các chân dung trên những đồng tiền đầu tiên của họ có thể không chính xác.
Các nguồn tư liệu của người Trung Hoa cổ đại đã miêu tả sự tồn tại của "người da trắng với tóc dài" (Người Bạch trong Sơn Hải Kinh) bên ngoài biên giới phía tây bắc của họ, và các xác ướp Tarim được bảo quản khá tốt với các đặc trưng của người Kavkaz, thường với tóc hung vàng hoặc nâu đỏ, hiện nay được trưng bày tại viện bảo tàng Ürümqi (Ô Lỗ Mộc Tề) và có niên đại khoảng thế kỷ 3 TCN, đã được tìm thấy trong cùng một khu vực của lòng chảo Tarim.
Các ngôn ngữ Tochari Ấn-Âu cũng đã được chứng thực trong cùng một khu vực địa lý. Mặc dù chứng cứ chữ khắc đầu tiên hiện đã biết chỉ có niên đại vào khoảng thế kỷ 6, nhưng mức độ phân hóa giữa tiếng Tochari A và Tochari B cũng như sự thiếu vắng các dấu tích của tiếng Tochari bên ngoài khu vực này đều có xu hướng chỉ ra rằng tiếng Tochari chung đã từng tồn tại trong cùng khu vực định cư của người Nguyệt Chi trong nửa sau của thiên niên kỷ 1 TCN.
Theo một giả thuyết, người Nguyệt Chi có lẽ là một phần của nhóm lớn những người di cư nói các thứ tiếng thuộc hệ ngôn ngữ Ấn-Âu, đã từng định cư ở miền đông khu vực Trung Á (có thể xa tới tận Cam Túc) vào thời gian đó. Một ví dụ khác là các xác ướp của người Kavkaz tại Pazyryk, có lẽ có nguồn gốc là người Scythia, nằm cách khu vực của người Nguyệt Chi khoảng 1.500 km về phía tây bắc và có niên đại khoảng thế kỷ 3 TCN.
Theo các tài liệu thời nhà Hán, người Nguyệt Chi "đã rất phồn thịnh" trong thời gian trị vì của vị hoàng đế đầu tiên của nhà Tần, nhưng họ thường xuyên có mâu thuẫn với bộ lạc láng giềng là người Hung Nô ở phía đông bắc.
Di cư của người Nguyệt Chi
Người Nguyệt Chi đôi khi cũng thực hiện việc trao đổi con tin với người Hung Nô, và từng có thời cầm giữ Mặc Đốn (冒頓), con trai của vị thủ lĩnh Hung Nô. Mặc Đốn đã lấy trộm một con ngựa và bỏ trốn khi người Nguyệt Chi định giết ông để trả đũa cho cuộc tấn công của cha ông này. Mặc Đốn sau này trở thành vua Hung Nô sau khi giết cha mình.
Vào khoảng năm 177 TCN, được một thủ lĩnh một bộ lạc của Mặc Đốn chỉ huy thì người Hung Nô đã đánh vào lãnh thổ của người Nguyệt Chi tại khu vực Cam Túc và đã giành được một thắng lợi quan trọng. Mặc Đốn khoe khoang trong một bức thư gửi cho hoàng đế nhà Hán rằng, do "sự tuyệt vời của các chiến binh, và sức mạnh của bầy ngựa của mình, ông đã giành thắng lợi trong việc tiêu diệt người Nguyệt Chi, tàn sát hoặc ép phục tùng toàn bộ bộ lạc này". Con trai của Mặc Đốn, Kê Chúc, sau đó đã sát hại vua của người Nguyệt Chi và theo truyền thống của những bộ lạc du cư, "đã làm chiếc cốc uống từ đầu lâu ông này".
Callisthenia ruberrima
Callisthenia ruberrima là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Callisthenia
Nguyệt Chi
Di cư của người Nguyệt Chi
nhỏ|170px|Một người Scythia cưỡi ngựa trong khu vực bị người Nguyệt Chi xâm chiếm, [[Pazyryk, khoảng năm 300 TCN]] Cuối cùng, một nhóm lớn người Nguyệt Chi đã chạy khỏi khu vực lòng chảo Tarim/ Cam Túc về phía tây bắc, đầu tiên định cư tại thung lũng Sông Y Lê, ngay phía bắc dãy núi Thiên Sơn, tại đó họ phải đương đầu và đánh bại người Sai (Sakas hay người Scythia): "Người Nguyệt Chi tấn công vua của người Sai, người đã di chuyển một khoảng cách đáng kể về phía nam và người Nguyệt Chi sau đó đã chiếm đất của ông ta" (Hán Thư 61 4B). Người Sai cũng phải di cư, và họ đã tới Kashmir, sau khi vượt qua "chỗ vượt lơ lửng" (có lẽ là đèo Khunjerab giữa Tân Cương và miền bắc Pakistan ngày nay). Người Sakas cuối cùng đã thành lập ra vương quốc Ấn Độ-Scythia ở miền bắc Ấn Độ ngày nay.
Sau năm 155 TCN, người Ô Tôn, liên kết với người Hung Nô và để trả thù cho các mâu thuẫn trước đây, đã xua đuổi người Nguyệt Chi và ép họ phải chạy về phía nam. Người Nguyệt Chi đã vượt qua khu vực văn minh đô thị láng giềng là Đại Uyên tại Ferghana, và định cư trên bờ phía bắc của sông Oxus, trong khu vực của Transoxiana, ngày nay thuộc Tajikistan và Uzbekistan, chỉ ngay phía bắc của Vương quốc Hy Lạp-Bactria. Thành phố Alexandria trên sông Oxus của người Hy Lạp dường như đã bị người Nguyệt Chi đốt cháy hoàn toàn vào khoảng năm 145 TCN.
Định cư tại Transoxiana
nhỏ|300px|Phái bộ Trung Quốc của [[Trương Khiên đến chỗ người Nguyệt Chi vào năm 126 TCN, động Mộ Cao, bích họa khoảng những năm 618-712]] Một phái bộ Trung Quốc, do Trương Khiên chỉ huy đã đến nơi ở của người Nguyệt Chi vào năm 126 TCN, với mục đích tìm kiếm một liên minh với người Nguyệt Chi để chống lại mối đe dọa từ người Hung Nô ở phía bắc. Mặc dù đề nghị lập liên minh đã bị con trai của vị vua Nguyệt Chi (bị giết trước kia) từ chối, ông này mong muốn duy trì hòa bình tại Transoxiana hơn là trả thù, nhưng Trương Khiên đã lập được bản báo cáo chi tiết (được ghi nhận trong Sử Ký), tạo điều kiện cho người ta hiểu rõ hơn tình hình ở Trung Á vào thời gian đó.
Trương Khiên, người đã lưu lại Nguyệt Chi và Đại Hạ trong một năm, thuật lại rằng "Đại Nguyệt Chi sống cách Đại Uyên (Fergana) khoảng 2.000 hoặc 3.000 lý (1.000-1.500 km) về phía tây, về phía bắc của sông Gui (Oxus). Họ có biên giới phía nam với Đại Hạ (Bactria), về phía tây với An Tức (Parthia), và về phía bắc với Khang Cư (Hazrat-e Turkestan - thuộc trung Jaxartes). Họ là các bộ lạc du cư, đi từ nơi này tới nơi khác thành đoàn, và tập quán của họ là tương tự như của người Hung Nô. Họ có khoảng 100.000 hay 200.000 cung thủ".
Mặc dù họ vẫn luôn ở phía bắc sông Oxus, nhưng dường như họ đã có được sự phục tùng từ phía Vương quốc Hy Lạp-Bactria ở phía nam sông Oxus. Người Nguyệt Chi tổ chức thành 5 bộ lạc chính, mỗi bộ lạc do một yabgu đứng đầu, và được người Trung Quốc gọi là Hưu Mật (休密) ở Tây Wakhān và Zibak, Quý Sương (貴霜) ở Badakhshan và các lãnh thổ cận kề ven sông Oxus, Song Mĩ (雙靡) trong khu vực Shughnan, Hật Đốn (肸頓) trong khu vực Balk, và Đô Mật (都密) trong khu vực Termez.
Miêu tả về vương quốc Đại Hạ (Hy Lạp-Bactria) của Trương Khiên sau khi vương quốc này bị người Nguyệt Chi xâm chiếm:
Trong phân tích sâu hơn nữa về các đặc điểm tự nhiên và văn hóa của Trung Á mà ông đã ghé thăm năm 126 TCN, Trương Khiên thông báo rằng "mặc dù các quốc gia từ Đại Uyên về phía tây tới An Tức (Parthia), nói các thứ tiếng khác nhau, nhưng tập quán của họ nói chung lại khá tương đồng và các ngôn ngữ của họ lại có thể hiểu được nhau. Những người đàn ông có hai mắt sâu hoắm và có nhiều râu và lông".
Xâm chiếm Đại Hạ (Bactria)
Năm 124 TCN người Nguyệt Chi dường như đã tham dự vào cuộc chiến chống lại người Parthia, trong đó vua Parthia Artabanus I đã bị thương và chết:
Một thời gian sau năm 124 TCN, có lẽ bị rối loạn bởi sự xâm nhập của các kẻ thù từ phương bắc, và dường như bị vua Parthia, người kế nghiệp của vua Artabanus, Mithridates II đánh bại nên người Nguyệt Chi đã di chuyển xuống phía nam tới Bactria. Bactria đã bị những người Macedonia dưới sự chỉ huy của Alexandros Đại Đế xâm chiếm vào năm 330 TCN và kể từ đó vùng này đã được những người thuộc Vương quốc Seleukos và vương quốc Hy Lạp-Bactria thuộc nền văn minh Hy Lạp định cư trong hai thế kỷ.
Sự kiện này được ghi chép trong các nguồn sử liệu Hy Lạp cổ điển, khi Strabo gọi họ là bộ lạc người Scythia, và giải thích rằng người Tokhari—cùng với người Assianis, Passianis và Sakaraulis—đã cùng nhau phá huỷ vương quốc Hy Lạp-Bactria trong nửa sau của thế kỷ 2 TCN:
Vị vua cuối cùng của vương quốc Hy Lạp-Bactria là Heliocles I đã phải rút lui và chuyển kinh đô của mình tới thung lũng Kabul. Phần phía đông của Bactria đã bị người Pashtun xâm chiếm.
Do họ bắt đầu định cư tại Bactria vào khoảng năm 125 TCN, nên người Nguyệt Chi bắt đầu bị Hy Lạp hóa ở một mức độ nào đó, chẳng hạn việc chấp nhận các chữ cái Hy Lạp và việc sử dụng đồng tiền, được đúc theo kiểu của các vua Hy Lạp-Bactria, với các chữ viết trên đó bằng tiếng Hy Lạp. Khu vực của Bactria mà họ định cư trở thành Tokharistan, do người Nguyệt Chi được người Hy Lạp gọi là "người Tochari".
Hậu Hán Thư cũng ghi lại cuộc viếng thăm của phái đoàn người Nguyệt Chi tới kinh đô của Trung Quốc vào năm 2 TCN, những người này đã giảng dạy bằng miệng về các kinh của Phật giáo cho nhiều người Hán, điều này nêu ra giả thuyết là một số người Nguyệt Chi đã theo các niềm tin của Phật giáo từ thế kỷ 1 TCN (Baldev Kumar (1973)).
Bản chú giải của Zhang Shoujie sau này trong thế kỷ 7, trích dẫn từ Nanzhouzhi (văn bản từ thế kỷ 3, hiện đã mất) miêu tả người Quý Sương như là những người sống trong cùng một khu vực chung ở miền bắc Ấn Độ, trong các thành thị kiểu La Mã-Hy Lạp, và với nghề thủ công tinh xảo. Người Trung Quốc chưa bao giờ chấp nhận thuật ngữ "Quý Sương", và vẫn tiếp tục gọi họ là "người Nguyệt Chi":
Bành trướng vào Hindu-Kush
Khu vực Hindu-Kush (Paropamisadae) đã được các vị vua người Ấn Độ-Hy Lạp miền tây cai trị cho đến khi có sự trị vì của Hermaeus (trị vì từ khoảng 90 TCN–70 TCN). Sau thời gian này, không còn vị vua người Ấn Độ-Hy Lạp nào được biết đến nữa trong khu vực, có lẽ là do sự chiếm đóng của người Nguyệt Chi láng giềng, những người đã có quan hệ với người Hy Lạp trong một thời gian dài. Theo Bopearachchi, không có dấu vết nào của sự cư ngụ của người Ấn Độ-Scythia (không có các đồng tiền của các vị vua chính của người Ấn Độ-Scythia, chẳng hạn như Maues hoặc Azes I) được tìm thấy trong khu vực Paropamisadae và miền tây Gandhara.
Hoàng thân đầu tiên của người Nguyệt Chi được ghi chép là Sapadbizes (có lẽ là hoàng thân của yabgu trong liên minh Nguyệt Chi), người trị vì khoảng năm 20 TCN, và được đúc hình trên các đồng tiền với các chữ Hy Lạp, cùng một kiểu như các vị vua Ấn -Hy Lạp miền tây.
Thành lập vương triều Quý Sương
Vào cuối thế kỷ 1 TCN, một trong năm bộ lạc của người Nguyệt Chi, người Quý Sương (貴霜), đã nắm quyền kiểm soát liên minh Nguyệt Chi. Theo một số giả thuyết, người Quý Sương có thể không giống như người Nguyệt Chi, có lẽ là có nguồn gốc từ người Saka. Từ thời điểm này, người Nguyệt Chi mở rộng sự kiểm soát của họ ra các lãnh thổ miền tây bắc của tiểu lục địa Ấn Độ, thành lập ra Đế chế Quý Sương, đã cai trị khu vực này trong vài thế kỷ. Người Nguyệt Chi được các nền văn minh phương Tây biết đến như là người Quý Sương, tuy nhiên, người Trung Quốc vẫn gọi họ là người Nguyệt Chi trong các văn kiện sử sách của họ trong một giai đoạn vài thế kỷ.
nhỏ|300px|Vị vua tự xưng đầu tiên của Quý Sương [[Heraios (1-30) trong kiểu Hy Lạp-Bactria. Mặt phải: Tượng bán thân của Heraios, với dải băng buộc đầu kiểu hoàng gia Hy Lạp. Mặt trái: Vua cưỡi ngựa, được nữ thần chiến thắng Nike trao vương miện bằng một vòng hoa. Chữ khắc Hy Lạp: TVPANNOVOTOΣ HΛOV - ΣΛNΛB - KOÞÞANOY "Bạo chúa Heraios Sanav (không rõ nghĩa) của người Quý Sương".]] Sự thống nhất của các bộ lạc Nguyệt Chi và sự lớn mạnh của Quý Sương được ghi chép trong sử sách Trung Quốc như Hậu Hán Thư:
Người Nguyệt Chi/Quý Sương đã kết hợp Phật giáo vào trong các đền thờ của nhiều vị thần, họ trở thành những người khởi xướng chính của Phật giáo Đại thừa, và các ảnh hưởng tương tác của họ với nền văn minh Hy Lạp đã giúp cho nền văn hóa Gandhara và Hy Lạp-Phật giáo thịnh vượng.
Trong thế kỷ 1 và 2, Vương triều Quý Sương đã mở rộng các chiến dịch quân sự về phía bắc và chiếm đóng các phần của lòng chảo Tarim, vùng đất ban đầu của họ, đặt nó vào trung tâm của thương mại Trung Á đang sinh lợi với Đế chế La Mã. Họ có liên quan đến việc liên kết quân sự với người Trung Quốc để chống lại sự xâm nhập của các bộ lạc du cư, cụ thể là khi họ liên kết với tướng Trung Quốc là Ban Siêu để chống lại người Sogdian năm 84, khi những người này cố gắng ủng hộ cuộc nổi dậy của vua Kashgar. Khoảng năm 85, họ cũng hỗ trợ người Trung Quốc trong cuộc tấn công Thổ Phồn, ở miền đông lòng chảo Tarim.
Sau này, người Nguyệt Chi/Quý Sương đã thành lập một vương quốc đóng đô ở Kashgar vào khoảng năm 120, giới thiệu văn tự Brahmi, tiếng Prakrit của người Ấn Độ để quản lý, và nghệ thuật Hy Lạp-Phật giáo đã phát triển thành nghệ thuật Serindia.
Thu được lợi từ việc mở rộng lãnh thổ, người Nguyệt Chi/Quý Sương đã nằm trong số những người đầu tiên đưa Phật giáo vào miền bắc và đông bắc châu Á, bằng các cố gắng truyền giáo trực tiếp cũng như việc dịch các kinh sách của Phật giáo sang tiếng Trung. Các nhà truyền giáo và dịch giả lớn như Lokaksema (Chi Lâu Già Sấm) và Dharmaraksa (Trúc Pháp Hộ), là những người đã tới Trung Quốc và lập ra các cụm dịch thuật, bằng cách đó nằm ở trung tâm của Con đường tơ lụa trong chuyển giao của Phật giáo.
Người Trung Quốc giữ việc gọi người Quý Sương như là người Đại Nguyệt Chi trong nhiều thế kỷ. Trong Tam Quốc Chí (三國志, chương 3), người ta ghi chép rằng năm 229 "Vua Đại Nguyệt Chi, Ba Điều (波調 - Vasudeva I), đã gửi phái bộ của mình đến nộp cống phẩm, và Bệ hạ (Hoàng đế Tào Duệ- tức Ngụy Minh Đế) đã ban cho ông ta tước hiệu "Vua Đại Nguyệt Chi Thân thiết với nước Ngụy (魏)."
Liên kết ngoài
Thể loại:Vương triều Quý Sương Thể loại:Dân tộc cổ đại Trung Quốc Thể loại:Bộ lạc Á-Âu Thể loại:Cựu quốc gia trong lịch sử Trung Quốc Thể loại:Lịch sử Pakistan Thể loại:Lịch sử Ấn Độ Thể loại:Lịch sử Afghanistan Thể loại:Bộ lạc du mục Á-Âu Thể loại:Lịch sử Tajikistan Thể loại:Lịch sử Kyrgyzstan Thể loại:Đế quốc Quý Sương
Herbita tucumana
Herbita tucumana là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Herbita
Xã Cummins, Quận Pocahontas, Iowa
Xã Cummins (Cummins Township) là một xã thuộc quận Pocahontas, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 263 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Iowa Thể loại:Quận Pocahontas, Iowa
Đảo Beru
thumb|350px|Rạn san hô vòng Beru
Đảo Beru là một hòn đảo thuộc Nhóm đảo Kingsmill phía Nam của quần đảo Gilbert trong Thái Bình Dương, nước Cộng Hòa Kiribati. Beru trước đây có các tên là Eliza, Đảo Francis, Maria, Peroat, Đảo Peru hay Chủ Nhật.
Địa lý
Beru bao gồm một phần là rặng san hô lớn khoảng 15 km chiều dài (NW-SE) và 4,75 km chiều rộng tại điểm rộng nhất (NE-SW). Trung tâm của rặng san hô là Phá Nuka.
Hòn đảo nằm cách đảo san hô Tabiteuea 96 km về phía đông và 426 km đảo san hô Tarawa về phía đông nam nằm gần đường xích đạo (1°20' S latitude). Hòn đảo gần Beru nhất là Nikunau.
Lịch sử
Bưu điện Beru được mở vào khoảng năm 1911.
Tham khảo
Thể loại:Đảo của Kiribati Thể loại:Quần đảo Gilbert
Khánh Tiên
Khánh Tiên là một xã thuộc huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.
Địa lý
Đây cũng là xã được công nhận Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân ở Ninh Bình.
Hành chính
Xã Khánh Tiên được chia thành 2 thôn: Tiền Phong, Tiền Tiến.
Lịch sử
Ngày 27 tháng 4 năm 1977, Hội đồng chính phủ ban hành Quyết định 125-CP về việc sáp nhập xã Khánh Tiên thuộc huyện Yên Khánh mới giải thể vào huyện Yên Mô thành lập huyện Tam Điệp.
Ngày 4 tháng 7 năm 1994, Chính phủ ban hành Nghị định số 59-CP về việc chuyển xã Khánh Tiên thuộc huyện Tam Điệp về huyện Yên Khánh mới tái lập quản lý.
Tham khảo
Thể loại:Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Kyllinga squamulata
Kyllinga squamulata là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Vahl mô tả khoa học đầu tiên năm 1805.
Liên kết ngoài
Thể loại:Kyllinga Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1805
Suterilla julieae
Suterilla julieae là một loài ốc có mài nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Assimineidae.
Tham khảo
Thể loại:Suterilla
Dotdash
Thành lập và phát triển, About.com
Công ty About.com được thành lập năm 1996 với tên The Mining Company. Trang web hoạt động kể từ ngày 21 tháng 4 năm 1997 bởi Scott Kurnit, người sở hữu Internet; Bill Day; và một nhóm các doanh nhân ở Thành phố New York. Mục tiêu ban đầu của trang web là duy trì 1.800 chủ đề, nhưng sau 5 năm hoạt động, con số này đã giảm xuống 700.
Tên công ty được đổi thành About, Inc. ngày 17 tháng 5 năm 1999, và địa chỉ của website cũng được đổi từ miningco.com thành about.com. Công ty đã được mua lại bởi PriMedia năm 2000 trong một hợp đồng bán About với giá 690 triệu $. Tháng 2 năm 2005, The New York Times Company thông báo mua lại About.com, và công việc mua đã hoàn tất trong nửa đầu năm đó với giá 410 triệu $. Google cùng với Yahoo!, Ask.com, và AOL cũng được thông báo là những nhà thầu khác cũng tham gia việc mua lại About.com.
Website About.com được chia làm nhiều miền con theo nhiều chủ đề đa dạng. Nội dung được viết bởi một mạng lưới các người viết, được trang này gọi là các Hướng dẫn viên (Guides). Các hướng dẫn viên là những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực mà họ viết, và mỗi hướng dẫn viên chỉ viết cho một chủ đề.
About.com đóng cửa trên 40% chủ đề hiện có của trang vào năm 2002. Đa phần trong số đó bị xóa hoàn toàn, một số thì được gộp vào các chủ đề khác. Tuy nhiên, quyền bản quyền của người viết ra chúng thì vẫn còn và các nội dung đó cũng đã xuất hiện trên các trang web khác.
Tháng 5 năm 2005, The New York Times Company đưa Scott Meyer lên làm chủ tịch và CEO của About.com. Ngày 7 tháng 5 năm 2007, About.com mua lại ConsumerSearch với giá 33 triệu $.
Tháng 6 năm 2008, Cella M. Irvine là chủ tịch và CEO mới của tập đoàn About. Irvine đã thế vị trí CEO bị bỏ trống từ tháng 3 năm 2008 khi Scott Meyer rời ghế để lãnh đạo một công ty khác.
Tên miền about.com có ít nhất 448 triệu lượt người xem năm 2008, theo một ước tính của Compete.com, một website nghiên cứu lưu lượng web.
2017-nay: Đổi tên thành Dotdash và hợp nhất với Meredith Corp.
Ngày 2 tháng 5 năm 2017, IAC thông báo họ đã đổi tên About.com thành Dotdash.
Ngày 6 tháng 10 năm 2021, Dotdash thông báo đã tiếp nhận sở hữu tạp chí và các ấn phẩm khác của Meredith Corporation với 2,7 tỷ $, thành một thực thể mới có tên Dotdash Meredith.
(12717) 1991 HK
(12717) 1991 HK là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Atsushi Sugie ở Dynic Astronomical Observatory Nhật Bản, ngày 16 tháng 4 năm 1991.
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1991 Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Giải bóng đá vô địch quốc gia Palau 2009
Giải bóng đá vô địch quốc gia Palau 2009 hay Palau Soccer League 2009 là mùa giải thứ sáu của giải đấu bóng đá ở Palau. Melekeok FC giành chức vô địch đầu tiên.
Tham khảo
Thể loại:Mùa giải Giải bóng đá vô địch quốc gia Palau Palau bóng đá
Araneus tschuiskii
Araneus tschuiskii là một loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Araneus. Araneus tschuiskii được miêu tả năm 1974 bởi Bakhvalov.
Tham khảo
T
Chicago Bulls
Chicago Bulls là một đội bóng rổ chuyên nghiệp Mỹ có trụ sở tại Chicago, Illinois. The Bulls thi đấu tại giải vô địch của Hiệp hội Bóng rổ Quốc gia (NBA) là thành viên của Nhóm các đội miền Đông Trung Bộ (Eastern Conference Central Division). Đội được thành lập ngày 16 tháng 1 năm 1966 với sân nhà tại Trung tâm United, chia sẻ cùng đội Chicago Blackhawks của National Hockey League (NHL). Bulls đạt đỉnh vinh quang trong những năm 1990, trở thành một trong những đội bóng vĩ đại nhất của NBA, giành 6 danh hiệu vô địch NBA từ 1991 tới 1998 với hai chuỗi 3 năm liên tiếp. Tất cả 6 chức vô địch đều gắn liền với các cầu thủ ngôi sao Michael Jordan, Scottie Pippen và huấn luyện viên Phil Jackson. Bulls là đội bóng duy nhất trong lịch sử NBA giành chiến thắng trong tổng số tất cả các lần tham dự NBA Finals của mình.
Sự hình thành
Vào ngày 16 tháng 1 năm 1966, Chicago đã được thành lập dưới tên gọi là Bulls. Chicago Bulls đã trở thành thương hiệu thể thao thứ 3 trong thành phố, sau Chicago Stags (1946–1950) và Chicago Packers/Zephyrs (1961–1963, bây giờ là Washington Wizards). Nhà sáng lập Bulls, Dick Klein, là chủ sở hữu duy nhất của Bulls từng chơi bóng rổ chuyên nghiệp (cho Chicago American Gears). Ông từng là chủ tịch và tổng giám đốc của Bulls trong những năm đầu tiên của họ.
1966–1975: Thành công đến sớm
thumb|right|upright=1.13|The 1969–70 Chicago Bulls Trong mùa giải đầu tiên, Bulls đã chơi các trận đấu trên sân nhà của họ tại International Amphitheatre, trước khi chuyển đến Sân vận động Chicago.
Sự quan tâm của người hâm mộ đã giảm dần sau bốn mùa giải, với trung bình 891 khán giả đến sân trong mùa giải 1968. Năm 1969, Klein từ bỏ công việc giám đốc điều hành và tuyển Pat Williams từ Philadelphia 76ers, người đã giúp 76ers đứng thứ 3 mùa giải trước về lượng khán giả đến sân. Williams đã nâng cấp đội hình, chiêu mộ Chet Walker từ đội bóng cũ của anh ấy để đổi lấy Jim Washington và chuyển nhượng tân binh Norm Van Lier đến Cincinnati Royals và chỉ gia nhập Bulls vào năm 1971 - đồng thời đầu tư vào quảng cáo với các quyết định như tạo linh vật Benny the Bull. Bulls dưới sự dẫn dắt của Williams và huấn luyện viên trưởng Dick Motta đã đủ điều kiện tham dự 4 mùa playoff liên tiếp và số lượng người đến xem đã tăng lên hơn 10.000. Năm 1972, Bulls lập kỷ lục với 57 trận thắng và 25 trận thua. Trong suốt những năm 70, Bulls dựa vào Jerry Sloan, tiền phong Bob Love và Chet Walker, hậu vệ dẫn bóng Norm Van Lier (người trở lại Bulls vào năm 1971), trung phong Clifford Ray và Tom Boerwinkle. Đội đã lọt vào trận chung kết tổng (NBA Finals) vào năm 1975 nhưng để thua nhà vô địch năm đó, Golden State Warriors, với tỉ số 4 - 3.
Sau bốn mùa giải với ít nhất 50 trận thắng, Williams trở lại Philadelphia, và Motta cũng quyết định đảm nhận vai trò Giám đốc điều hành. Bulls sa sút, chỉ thắng 24 trận trong mùa giải 1975–76. Motta bị sa thải và được thay thế bởi Ed Badger.
1976–1984: Gilmore và Theus
Artis Gilmore, được chiêu mộ trong kỳ "ABA dispersal draft" (các đội trong giải lựa chọn vận động viên từ một đội vừa mới giải thể) năm 1976, dẫn dắt đội Bulls bao gồm hậu vệ Reggie Theus, tiền phong David Greenwood và tiền phong Orlando Woolridge.
Năm 1979, Bulls thua trong một lần tung đồng xu để giành quyền chọn đầu tiên trong NBA Draft (Rod Thorn, Giám đốc điều hành của Bulls, gọi là "heads"). Nếu Bulls thắng cuộc tung, họ sẽ chọn Magic Johnson; thay vào đó, họ đã chọn David Greenwood với lượt chọn thứ hai. Los Angeles Lakers đã chọn Johnson với sự lựa chọn mua lại từ New Orleans Jazz.
Sau khi Gilmore được chuyển nhượng cho San Antonio Spurs để lấy trung phong Dave Corzine, Bulls xây dựng một lối chơi giàu sức mạnh với trung tâm là Theus, cùng với đó là hậu vệ Quintin Dailey và Ennis Whatley. Tuy nhiên, với những kết quả ảm đạm liên tục, Bulls quyết định đổi hướng, chuyện nhượng Theus cho Kansas City Kings trong mùa giải 1983–84. Khán giả đến sân bắt đầu giảm dần, song song với việc Wirtz Family tìm cách bán lại Chicago Bulls.thumb|left|upright=0.79|Gilmore năm 1977
1984–1998: Kỷ nguyên Michael Jordan
thumb|right|[[Michael Jordan was drafted third overall by the Bulls in 1984. He won six championships and six Finals MVPs for Chicago.]] Mùa hè năm 1984, Bulls có lượt pick thứ ba trong NBA Draft 1984, sau Houston và Portland. Đội Rockets chọn Hakeem Olajuwon, Blazers chọn Sam Bowie và Bulls chọn hậu vệ ghi điểm Michael Jordan. Đội bóng, dưới sự quản lý mới của chủ sở hữu Jerry Reinsdorf và giám đốc điều hành Jerry Krause, đã quyết định xây dựng lại đội xung quanh Jordan. Jordan lập kỷ lục trong mùa giải tân binh của anh ấy về ghi điểm (thứ ba giải đấu) và cướp bóng (thứ tư), dẫn dắt Bulls trở lại vòng playoffs, nơi họ thua Milwaukee Bucks trong bốn game. Với những nỗ lực của mình, anh ấy đã được khen thưởng bằng việc được chọn vào Đội thứ hai toàn NBA và Giải thưởng Tân binh NBA của năm.
Trong mùa giải tiếp theo, đội đã có được hậu vệ dẫn bóng John Paxson và đã trao đổi với Cavaliers ở kỳ Draft để có được tiền phong hàng trong Charles Oakley. Cùng với Jordan và trung phong Dave Corzine, họ đã đóng góp rất nhiều trong mặt trận tấn công của Bulls trong hai năm tiếp theo. Sau khi bị gãy bàn chân vào đầu mùa giải 1985–86, Jordan chỉ xếp thứ hai trong đội sau Woolridge về số điểm ghi được. Jordan trở lại vòng loại trực tiếp, dẫn dắt Bulls ở vị trí thứ tám đối đầu Boston Celtics, do Larry Bird dẫn đầu. Vào thời điểm đó, Bulls có thành tích tệ thứ năm so với bất kỳ đội nào để đủ điều kiện tham dự vòng loại trực tiếp trong lịch sử NBA. Mặc dù Bulls thua chóng vánh, Jordan đã ghi được số điểm kỷ lục một trận playoff là 63 điểm trong Game 2 (vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay), khiến Bird gọi anh là 'Chúa cải trang thành Michael Jordan.'
Trong mùa giải NBA 1986–87, Jordan tiếp tục lập kỷ lục, dẫn đầu giải đấu về số điểm ghi được với 37,1 điểm mỗi trận và trở thành cầu thủ Bulls đầu tiên có tên trong Đội hình tiêu biểu toàn NBA. Bulls đã kết thúc với hệ số thắng - thua là 40–42, thành tích đủ tốt để giúp họ đủ điều kiện tham dự vòng loại trực tiếp. Tuy nhiên, họ lại bị Celtics đánh bại ở vòng loại trực tiếp.
Trong kỳ NBA Draft năm 1987, để giải quyết vấn đề thiếu chiều sâu của đội, Krause đã chọn trung phong Olden Polynice ở lượt pick thứ tám và tiền phong hàng trong Horace Grant ở lượt pick thứ 10, sau đó gửi Polynice đến Seattle để đổi lấy lượt pick thứ năm, Scottie Pippen. Với Paxson và Jordan ở hàng ngoài, Brad Sellers và Oakley ở các vị trí hàng trong, trung phong Corzine, và các tân binh Pippen, Grant từ băng ghế dự bị, Bulls đã thắng 50 trận và tiến vào bán kết miền Đông, nơi họ bị đánh bại bởi nhà vô địch miền Đông Detroit Pistons trong 5 Game đấu. Năm này, Jordan cũng được vinh danh là Cầu thủ xuất sắc nhất toàn NBA (Most Valuable Player), giải thưởng mà anh ấy sẽ giành được thêm 4 lần nữa trong sự nghiệp của mình. Mùa giải 1987–88 cũng sẽ đánh dấu sự khởi đầu của sự cạnh tranh Pistons-Bulls được hình thành từ năm 1988 đến năm 1991.
Mùa giải 1988–89 đánh dấu năm thứ hai liên tiếp có những sự thay đổi quan trọng trước mùa. Tiền phong hàng trong Charles Oakley, người đã dẫn đầu giải đấu về tổng số rebounds trong cả hai năm 1987 và 1988, đã được giao dịch vào đêm ngay trước NBA Draft năm 1988 với New York Knicks cùng với lựa Draft vòng đầu tiên được sử dụng bởi Knicks để chọn Rod Strickland cho trung phong Bill Cartwright và một lượt chọn vòng đầu tiên, mà Bulls đã sử dụng để lấy trung phong Will Perdue. Ngoài ra, Bulls đã mua lại game tay ném 3 điểm Craig Hodges từ Phoenix. Đội hình xuất phát mới của Paxson, Jordan, Pippen, Grant và Cartwright đã mất một thời gian để hòa hợp, tuy thắng ít trận hơn mùa trước, nhưng đã lọt vào vòng chung kết miền Đông, nơi họ lại bị đánh bại sau sáu trận bởi Nhà vô địch NBA Pistons.
Chloris texensis
Chloris texensis là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Nash mô tả khoa học đầu tiên năm 1896.
Prospalta illecta
Prospalta illecta là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chloris texensis
Liên kết ngoài
Thể loại:Chloris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1896 Thể loại:Thực vật Texas
Prospalta illecta
Liên kết ngoài
Thể loại:Prospalta
Chicago Bulls
1984–1998: Kỷ nguyên Michael Jordan
Vào mùa 1989–90, Jordan vẫn dẫn đầu giải đấu về thành tích ghi điểm lần thứ tư liên tiếp và lần đầu tiên Pippen góp mặt trong đội hình toàn sao NBA. Ngoài ra còn có một sự thay đổi lớn trong mùa giải, khi huấn luyện viên trưởng Doug Collins được thay thế bằng trợ lý huấn luyện viên Phil Jackson. Bulls cũng đã chọn trung phong tân binh Stacey King và hậu vệ dẫn bóng tân binh B. J. Armstrong trong đợt NBA Draft năm 1989. Với những cầu thủ bổ sung này và năm cầu thủ trong đội hình xuất phát năm trước, Bulls một lần nữa lọt vào Vòng chung kết miền và đẩy Pistons đến Game đấu thứ 7, trước khi bị loại năm thứ ba liên tiếp bởi Pistons - đội tiếp tục trở thành nhà vô địch NBA.
1990–1993: Ba chức vô địch liên tiếp lần đầu tiên.
thumb|upright=0.72|Michael Jordan v [[Los Angeles Lakers tại chung kết NBA Final 1991]] Trong mùa giải 1990–91, Bulls đã lập kỷ lục mùa thường niên là 61 trận thắng, và tiến đến vòng loại trực tiếp, nơi họ vượt qua Knicks ở vòng đầu tiên, đánh bại Philadelphia 76ers trong trận bán kết, sau đó quét sạch nhà ĐKVĐ Pistons ở Chung kết miền và giành quyền vào Chung kết NBA trong năm trận đấu trước Los Angeles Lakers do Magic Johnson dẫn đầu.
Bulls giành được danh hiệu thứ hai liên tiếp vào năm 1992 sau khi lập kỷ lục khác về số trận thắng mùa thường niên với con số 67. Họ vượt qua Miami Heat ở vòng đầu tiên, đánh bại Knicks trong bảy trận ở vòng hai, sau đó là Cleveland Cavaliers trong sáu trận trong vòng chung kết miền, tiến vào Chung kết năm thứ hai liên tiếp, nơi họ đánh bại Portland Trail Blazers do Clyde Drexler dẫn đầu trong sáu trận.
Năm 1993, Bulls giành chức vô địch thứ ba liên tiếp khi đánh bại Atlanta Hawks, Cleveland Cavaliers và New York Knicks trong ba vòng đầu tiên của vòng loại trực tiếp và sau đó đánh bại MVP của mùa giải thường niên Charles Barkley cùng Phoenix Suns trong trận Chung kết, với cú 3 điểm quyết định của Paxson khi đồng hồ đếm ngược còn lại 3,9 giây mang lại cho họ chiến thắng 99–98 trong game 6 tại Phoenix.