cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cao Bưu
Cao Bưu (chữ Hán phồn thể: 高郵市), chữ Hán giản thể: 高郵市, tên cũ là Tần Bưu) là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Dương Châu, tỉnh Giang Tô, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố Cao Bưu nằm ở đồng bằng Dương Tử, ở phía bắc của Khu kinh tế mở phát triển. Cao Bưu có diện tích 1967 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2002 là 830.000 người, trong đó dân số thành thị là 150.000 người. Mã số bưu chính là 225600, mã vùng điện thoại là 0514. Cao Bưu được lập năm 223 trước Công nguyên. Các phát hiện khảo cổ gần đây cho thấy có bằng chứng lúa được trồng ở đây từ 5500-7000 năm trước. Năm 1375, dưới thời nhà Minh, một trạm bưu điện đã được xây ở đây, là một trong 46 trạm bưu chính quan trọng dọc theo Đại Vận Hà giữa Bắc Kinh và Nam Kinh.
Tham khảo
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Giang Tô Thể loại:Dương Châu Thể loại:Thành phố tỉnh Giang Tô
Proeme seabrai
Proeme seabrai là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
David (huyện)
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Panama Thể loại:Tỉnh Chiriquí
Pachelbel (định hướng)
Pachelbel là họ của các nhà soạn nhạc sau đây:
Nemcia leakeana
Nemcia leakeana là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (J.Drumm.) Crisp mô tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nemcia
Dom-le-Mesnil
Dom-le-Mesnil  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.
Hazama Takashi
Takashi Hazama (sinh ngày 23 tháng 7 năm 1972) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Takashi Hazama đã từng chơi cho Gamba Osaka.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1972 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Cầu thủ bóng đá Gamba Osaka
Lytrosis
Lytrosis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Angeronini
Asteridea gracilis
Asteridea gracilis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được A.Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1852.
Liên kết ngoài
Thể loại:Asteridea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1852
Tân Thành, Tây An
Tham khảo
Thể loại:Tây An Thể loại:Đơn vị cấp huyện Thiểm Tây
Hadena brecciaeformis
Hadena brecciaeformis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hadena
Kırık, Kastamonu
Kırık là một xã thuộc thành phố Kastamonu, tỉnh Kastamonu, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 102 người.
Malacoptila fusca
Malacoptila fusca là một loài chim trong họ Bucconidae.
Coleophora badiipennella
Coleophora badiipennella là một loài bướm đêm thuộc họ Coleophoridae. Nó được tìm thấy ở châu Âu.
Malacoptila fusca
Tham khảo
Thể loại:Malacoptila Thể loại:Động vật được mô tả năm 1788 Thể loại:Chim Nam Mỹ Thể loại:Chim lưu vực Amazon Thể loại:Chim Guianas
Coleophora badiipennella
Sải cánh dài 9–11 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 7 tùy theo địa điểm.
Ấu trùng ăn Ulmus procera, Ulmus minor, Corylus, Prunus spinosa, Fraxinus, Acer.
Liên kết ngoài
Thể loại:Coleophora Thể loại:Côn trùng châu Âu
Heteroscyphus parvus
Heteroscyphus parvus là một loài Rêu trong họ Geocalycaceae. Loài này được A. Srivast. & S.C. Srivast. mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Liên kết ngoài
Thể loại:Heteroscyphus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2002
Psalistops fulvus
Psalistops fulvus là một loài nhện trong họ Barychelidae. Loài này phân bố ờ Hispaniola.
Tham khảo
Thể loại:Psalistops Thể loại:Loài đặc hữu của Hispaniola
Trôi dạt lục địa
phải|frame|Sự trôi dạt của các lục địa đã xảy ra hơn 150 triệu năm qua nhỏ|phải|255px|Các mảng của Trái Đất theo học thuyết [[kiến tạo mảng]] nhỏ|phải|Phân bố hóa thạch qua các lục địa Trôi dạt lục địa là sự chuyển động tương đối với nhau của các lục địa trên Trái Đất. Lý thuyết trôi dạt lục địa được Alfred Wegener đưa ra lần đầu tiên năm 1915 và tồn tại cho đến khi nó được thay thế bởi lý thuyết kiến tạo mảng.
Lịch sử
Abraham Ortelius, Theodor Christoph Lilienthal (1756), Alexander von Humboldt (1801 và 1845), Antonio Snider-Pellegrini , và các tác giả khác trước đó đề cập về hình dáng các lục địa đối diện nhau hai phía Đại Tây Dương (nổi bật nhất là châu Phi và Nam Mỹ) thì thấy chúng khớp nhau. W. J. Kious miêu tả suy nghĩ của Ortelius theo hướng này:
"Abraham Ortelius trong tác phẩm Thesaurus Geographicus... cho rằng châu Mỹ từng "bị xé ra khỏi châu Âu và châu Phi bởi các trận động đất và lũ lụt" và tiếp tục nhận xét rằng: "Những dấu tích về các đường đứt khúc đã bộc lộ điều đó, nếu một ai đó mang bản đồ ra và xem xét cẩn thận các bờ biển của ba lục địa này.""
Năm 1912, Alfred Wegener đã nhận thấy rằng hình dáng của các lục địa ở hai bên bờ của Đại Tây Dương có thể được xếp khít vào nhau (ví dụ Châu Phi và Nam Mỹ). Sau đó, Benjamin Franklin cũng có nhận xét tương tự. Sự tương đồng giữa các cấu trúc địa lý và hóa thạch ở các lục địa làm cho các nhà địa chất, vào năm 1900, cho rằng các lục địa đã từng xuất phát từ một "siêu lục địa" với cái tên là Pangaea. Ban đầu, giả thuyết đó không được chấp nhận rộng rãi vì người ta không hiểu tại sao các lục địa lại có thể trôi dạt ra xa nhau. Cho đến tận thập niên 1950 nó mới được chấp nhận ở Châu Âu và phải đến thập niên 1960 nó mới được chấp nhận ở Bắc Mỹ. Giả thuyết trôi dạt lục địa trở thành một bộ phận của một lý thuyết lớn hơn là lý thuyết kiến tạo mảng.
Bằng chứng về sự trôi dạt lục địa
Bằng chứng về sự trôi dạt của các lục địa hiện nay rất nhiều. Các hóa thạch động thực vật có tuổi như nhau (ví dụ hóa thạch của một loại cá sấu được tìm thấy ở Brasil và Nam Phi) được tìm thấy ở bờ của các lục địa cho thấy rằng chúng đã từng có một nguồn gốc chung.
Hình dáng các bờ của Nam Mỹ và châu Phi có thể xếp khít lại được với nhau. Trong hàng triệu năm, đáy biển bị di chuyển, các lục địa bị trôi dạt và lực kiến tạo mảng (tectonophysics) sẽ làm cho các lục địa rời xa nhau hơn và xoay hai lục địa này. Đó là điều mà Alfred Wegener nghiên cứu và đưa ra giả thuyết của ông.
Tranh cãi về sự trôi dạt lục địa
Vấn đề gây khó hiểu nhất trong lý thuyết của Wegener là các lục địa bị "đào xới" lên từ nền đá của các đại dương. Đa số các nhà địa chất học đã không tin như vậy. Thuyết kiến tạo mảng, một phiên bản cập nhật hiện đại cho ý tưởng của Wegener, giải nghĩa chuyển động của các lục địa thông qua sự tách giãn đáy đại dương. Các lớp đá mới được hình thành nhờ hoạt động của núi lửa ở các dãy núi giữa các đại dương và sẽ quay trở về vỏ Trái Đất tại các vực sâu của đại dương. Đáng chú ý là, trong tập bài báo xuất bản năm 1928 của AAPG, G. A. F. Molengraaf làm việc tại Viện Công nghệ Delft (nay là Đại học Công nghệ Delft) đã đề xuất một mô hình về tách giãn đáy đại dương khi miêu tả sự mở rộng của Đại Tây Dương và đới tách giãn Đông Phi. Giả thuyết này vẫn cần kiểm tra thêm bằng các bằng chứng thực nghiệm.
Liên kết ngoài
Thể loại:Kiến tạo mảng Thể loại:Lịch sử địa chất Trái Đất
Sa bàng quang
Sa bàng quang, còn được gọi là bàng quang tăng sinh, là một tình trạng y tế trong đó bàng quang của một phụ nữ phình ra trong âm đạo của người đó. Một số có thể không có triệu chứng. Khác có thể gặp khó khăn khi bắt đầu đi tiểu, tiểu không tự chủ hoặc đi tiểu thường xuyên. Các biến chứng có thể bao gồm nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát và bí tiểu. Sa bàng quang và niệu đạo tăng sinh thường xảy ra cùng nhau và được gọi là cystourethrocele. Sa bàng quang có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống.
Lasioglossum cephalotes
Lasioglossum cephalotes là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Dalla Torre mô tả khoa học năm 1896.
Sa bàng quang
Nguyên nhân bao gồm sinh con, táo bón, ho mãn tính, nặng nhọc, cắt tử cung, di truyền và bị thừa cân. Cơ chế cơ bản liên quan đến việc làm suy yếu các cơ và mô liên kết giữa bàng quang và âm đạo. Chẩn đoán thường dựa trên các triệu chứng và kiểm tra.
Lasioglossum cephalotes
Tham khảo
Thể loại:Lasioglossum Thể loại:Động vật được mô tả năm 1896
Sa bàng quang
Nếu cystocele gây ra một vài triệu chứng, tránh nâng vật nặng hoặc căng thẳng có thể là tất cả những gì được khuyến nghị. Trong những người có nhiều triệu chứng đáng kể một âm đạo đồ dùng để từ cung nguyên chổ, bài tập cơ vùng chậu, hoặc phẫu thuật có thể được khuyến khích. Loại phẫu thuật thường được thực hiện được gọi là colporrhaphy. Tình trạng trở nên phổ biến hơn với tuổi tác. Khoảng một phần ba phụ nữ trên 50 tuổi bị chứng này ở một mức độ nào đó.
Dấu hiệu và triệu chứng
Các triệu chứng của sa bàng quang có thể bao gồm:
Bàng quang đã rơi từ vị trí bình thường của nó và vào âm đạo có thể gây ra một số hình thức không tự chủ và làm trống bàng quang không hoàn toàn.
Biến chứng
Các biến chứng có thể bao gồm bí tiểu, nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát và không tự chủ. Thành âm đạo trước có thể thực sự nhô ra mặc dù âm đạo trong âm đạo (mở). Điều này có thể can thiệp vào hoạt động tình dục. Nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát là phổ biến đối với những người bị bí tiểu. Ngoài ra, mặc dù cystocele có thể được điều trị, một số phương pháp điều trị có thể không làm giảm bớt các triệu chứng phiền hà, và có thể cần phải điều trị thêm. Cystocele có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, phụ nữ có cystocele có xu hướng tránh rời khỏi nhà và các tình huống xã hội. Kết quả tiểu tiện không tự chủ khiến phụ nữ có nguy cơ bị đưa vào viện dưỡng lão hoặc cơ sở chăm sóc dài hạn.
Tham khảo
Thể loại:Ngoại khoa Thể loại:Hệ tiết niệu Thể loại:Ung thư học Thể loại:Hệ sinh dục Thể loại:Niệu học Thể loại:Sức khỏe nữ giới Thể loại:RTT Thể loại:Âm đạo
Thỏ Marbourg
300px|nhỏ|phải|Một con thỏ Marburger Thỏ Marbourg hay còn gọi là thỏ Marburger là một giống thỏ có nguồn gốc từ Đức, xuất hiện vào năm 1920. Chúng là hậu duệ của giống thỏ Havana, chúng là giống thỏ có màu sáng xám xanh hay còn gọi là màu tử đinh hương (Lilac) với một tấm màn che màu nâu nhẹ trên đầu và chân.
Đặc điểm
Chúng là vật nuôi nhạy cảm với các yếu tố ngoại cảnh (chốn trạy, sợ tiếng động), khả năng thích ứng với môi trường kém. Nếu được chăm sóc tốt, chúng sẽ trở nên thân thiện và vui vẻ. Sống trong nhà chúng sẽ được an toàn hơn. Cần tránh tiếp xúc với các loài động vật khác, đặc biệt là chuột. Nếu ban ngày chúng ăn không hết thức ăn thì cần vét sạch máng, nếu thừa chuột sẽ lên ăn và cắn chết thỏ, nhất là thỏ con mới đẻ. Thỏ là loài gia súc yếu, sức đề kháng cơ thể kém, dễ cảm nhiễm các mầm bệnh và phát triển thành dịch, khi mắc bệnh chúng rất dễ chết.
Dạ dày chúng co giãn tốt nhưng co bóp yếu. Nhiều con bị chứng sâu răng hành hạ và có vấn đề về tiêu hóa. Chúng cũng bị mắc một số bệnh như bại huyết, ghẻ, cầu trùng, viêm ruột, do ăn thức ăn sạch sẽ, không bị nấm mốc. Nếu thấy chúng có hiện tượng phân hôi, nhão sau đó lỏng dần thấm dính đét lông quanh hậu môn, kém ăn, lờ đờ uống nước nhiều đó là bệnh tiêu chảy. Chúng hiếu động và ham chạy nhảy, sinh trưởng tốt, nuôi chúng không cần nhiều diện tích.
Chăm sóc
300px|nhỏ|phải|Một con thỏ Marburger đang ăn súp lơ Cho ăn cà rốt có thể khiến chúng bị sâu răng, cũng như gây nên những vấn đề về sức khỏe khác. Cà rốt và táo chứa nhiều đường thực vật, chỉ nên cho thỏ ăn những loại này ít. Chúng thích cam thảo nhưng nó lại không tốt bởi thỏ không thể tiêu hóa đường. Chúng thông thường không ăn rau củ có rễ, ngũ cốc hoặc trái cây, đặc biệt là rau diếp. Nên cho thỏ ăn cỏ, cải lá xanh đậm như bắp cải, cải xoăn, bông cải xanh (phải rửa sạch).
Thỏ sơ sinh sau 15 giờ mới biết bú mẹ. Trong 18 ngày đầu thỏ hoàn toàn sống nhờ sữa mẹ. Nếu được bú đầy đủ thì da phẳng và 5-8 ngày đầu mới thấy bầu sữa thỏ mẹ căng phình ra, thỏ con nằm yên tĩnh trong tổ ấm, chỉ thấy lớp lông phủ trên đàn con động đậy đều. Nếu thỏ con đói sữa thì da nhăn nheo, bụng lép và đàn con động đậy liên tục. Nguyên nhân chủ yếu thỏ con chết là do đói sữa, dẫn đến suy dinh dưỡng, chết dần từ khi mở mắt.
Tham khảo
Thể loại:Giống thỏ
Fee de Marbourg
Selliguea feei
Selliguea feei là một loài thực vật có mạch trong họ Polypodiaceae. Loài này được Bory miêu tả khoa học đầu tiên năm 1824.
Chính trị Mông Cổ
Mông Cổ hiện nay là một nước Cộng hòa dân chủ đại nghị bán tổng thống, theo đó tổng thống được bầu cử trực tiếp. Nhân dân cũng chọn ra các đại biểu quốc hội, gọi là Đại Khural Quốc gia. Tổng thống bổ nhiệm thủ tướng, và bổ nhiệm nội các theo đề xuất của thủ tướng. Hiến pháp Mông Cổ đảm bảo một số quyền tự do, bao gồm quyền tự do ngôn luận và tôn giáo. Mông Cổ có một số chính Đảng, lớn nhất là Đảng Nhân dân Cách mạng Mông Cổ và Đảng Dân chủ Mông Cổ. Tổ chức phi chính phủ Freedom House nhìn nhận Mông Cổ là quốc gia tự do.
Selliguea feei
Tham khảo
Thể loại:Selliguea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1824
Rhodomyrtus trineura
Rhodomyrtus trineura là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được (F.Muell.) Benth. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1867.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhodomyrtus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1867
Chính trị Mông Cổ
Lịch sử
Bắt đầu vào tháng 3 năm 1990, Bộ Chính trị Mông Cổ tuyên bố từ chức. Vai trò lãnh đạo tuyệt đối của Đảng cầm quyền – Đảng Cách mạng Nhân dân Mông Cổ (Монгол Ардын Хувьсгалт Нам, Mongol Ardyn Khuvsgalt Nam) – trong xã hội bị gạch bỏ khỏi Hiến pháp. Chế độ độc Đảng bị xóa bỏ, người dân được tự do tham gia Đảng phái và phát hành báo chí.
Tháng 9 năm 1990, Quốc hội mới được bầu ra với thành viên thuộc nhiều Đảng phái khác nhau. Tuy nhiên, những thay đổi này vẫn chưa đủ để một nền dân chủ thành hình và đứng vững trên tàn dư của chủ nghĩa Cộng sản. Và người Mông Cổ, bao gồm cả những người Cộng sản, đã thống nhất rằng, họ cần có một bản Hiến pháp dân chủ.
Hiến pháp
Năm 1992, trước những biến động lịch sử và làn sóng sụp đổ của phe Cộng sản trên toàn thế giới, cả Việt Nam và Mông Cổ đều ban hành những bản hiến pháp mới. Tuy nhiên, cả tiến trình lập hiến lẫn nội dung của hai bản hiến pháp này thì lại khác nhau “một trời một vực”. Hiến pháp 1992 của Mông Cổ được xem là một bước thành công của nền dân chủ tại đây, từ lúc soạn thảo cho đến khi thông qua và thực thi. Vì từ khi chuyển đổi sang mô hình dân chủ, nền kinh tế thị trường và những người lãnh đạo đã hợp tác cùng nhau để phát triển quốc gia.
Ngày 13 tháng 1 năm 1992, 370 đại biểu (86%) trong tổng số 430 đại biểu của Quốc hội đã bỏ phiếu thông qua toàn văn của bản dự thảo, và Hiến pháp Mông Cổ 1992 ra đời. Hiến pháp 1992 chấm dứt con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội, vốn được xem là mục tiêu của toàn xã hội Mông Cổ, kể từ bản Hiến pháp đầu tiên ra đời vào năm 1924. Mục tiêu chính của Hiến pháp 1992 chỉ đơn giản là bảo vệ quyền và tự do của người dân, nhằm kiến tạo một xã hội Mông Cổ dân chủ, biết tôn trọng nhân quyền. Trong bản Hiến pháp 1992, quyền lực nhà nước không còn tập trung như trong mô hình nhà nước xã hội chủ nghĩa, mà bị phân chia và kiểm soát bằng sự độc lập của cơ quan tư pháp, cùng với sự đối trọng quyền lực giữa nhánh Lập pháp và Hành pháp. Trái ngược với chế độ xã hội chủ nghĩa trước đó, hệ thống đa Đảng và chế độ nghị viện được xem là nền tảng chính, để thúc đẩy và bảo đảm dân chủ được thực thi ở Mông Cổ. Mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung cũng bị thay thế bằng nền kinh tế thị trường, với sự đảm bảo về quyền tư hữu tư liệu sản xuất, bao gồm cả đất đai.
Hệ thống chính trị
Chính trị Mông Cổ có thể chế gần như là mô hình bán tổng thống chế, có sự pha trộn giữa nhánh Lập pháp và Hành pháp. Tổng thống vẫn được bầu trực tiếp, nhưng phải chịu trách nhiệm trước Quốc hội.
Pseudolmedia laevis
Liên kết ngoài
Thể loại:Pseudolmedia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1931
Chính trị Mông Cổ
Hệ thống chính trị
Tuy nhiên, tổng thống Mông Cổ chỉ là người đứng đầu nhà nước (head of the state), không phải là người đứng đầu nhánh Hành pháp (Executive branch).
Thủ tướng mới là người đứng đầu nhánh Hành pháp và chịu trách nhiệm trước Quốc hội. Thủ tướng là do Quốc hội bầu từ Đảng – hoặc liên minh các Đảng – chiếm đa số ghế trong Quốc hội, sau đó được tổng thống chấp thuận.
Còn Quốc hội chính là cơ quan Lập pháp (Legislative branch) cao nhất của Mông Cổ.
Quốc hội Mông Cổ có tên gọi là State Great Khural. Số thành viên của Quốc hội trong Hiến pháp 1992 giảm từ 430 thành viên xuống còn 76 thành viên với nhiệm kỳ 4 năm.
Lập pháp và Hành pháp
Quốc hội Mông Cổ được gia tăng quyền lực và có thể kiểm soát nhánh Hành pháp chặt chẽ hơn. Vì vậy, tổng thống phải chịu trách nhiệm trước Quốc hội.
Do hai nhánh Lập pháp và Hành pháp được gộp lại, nên cả tổng thống lẫn thủ tướng đều có quyền khởi động dự án luật của họ trước Quốc hội. Tổng thống có quyền phủ quyết dự án luật. Tuy nhiên, dự án luật vẫn có hiệu lực, nếu hai phần ba thành viên của Quốc hội không chấp nhận quyền phủ quyết của tổng thống.
Trong trường hợp tổng thống từ chức, chết, hoặc tự nguyện nghỉ hưu, thì Chủ tịch Quốc hội sẽ tạm kiêm chức tổng thống, cho đến khi bầu cử tổng thống được tiến hành trong bốn tháng sau đó.
Thủ tướng phải tham vấn với tổng thống về thành phần nội các, và đề xuất để Quốc hội phê chuẩn. Nếu trong bảy ngày, thủ tướng không đạt được sự đồng thuận với tổng thống, thì thủ tướng có thể đề xuất thành phần nội các của chính phủ lên Quốc hội, mà không cần sự ủng hộ của tổng thống.
Trong trường hợp chính phủ lạm quyền, chỉ cần một phần tư thành viên của Quốc hội là đủ có thể đề nghị Quốc hội xem xét để giải tán chính phủ. Điều này có thể ngăn chặn sự cấu kết dẫn đến lạm quyền giữa chính phủ và Đảng chiếm đa số ghế ở Quốc hội.
Trong thực tế, chỉ có hai lần từ năm 1992 đến nay, là chức vị thủ tướng đã đến từ một Đảng chiếm đa số ghế ở Quốc hội. Còn lại hầu hết thời gian, thì các Đảng phái phải liên minh với nhau để thành lập chính phủ.
Quốc hội có thể phế truất tổng thống nếu vi phạm lời thề tuyên thệ, làm ra hành vi vi hiến, hay vượt quá phạm vi quyền hạn của mình, sau khi có kết luận của Tòa Bảo hiến (constitutional court).
Chính phủ sẽ tự giải tán khi thủ tướng, hoặc một nửa thành viên Nội các, từ chức. Khi đó, Quốc hội sẽ thành lập một chính phủ mới.
Khác với mô hình bán tổng thống ở một số nước, tổng thống Mông Cổ chỉ có quyền giải tán Quốc hội khi nhận được sự ủng hộ của chủ tịch Quốc hội, hoặc trong vòng 45 ngày của một nhiệm kỳ mới mà Quốc hội vẫn chưa thể bổ nhiệm được thủ tướng.
Tư pháp
Hiến pháp 1992 của Mông Cổ quy định, các thẩm phán hoạt động hoàn toàn độc lập và chỉ dựa theo luật pháp để đưa ra phán quyết. Không một ai kể cả tổng thống, thủ tướng hay thành viên của Quốc hội có thể can thiệp vào quyết định của các thẩm phán
Tổng thống bổ nhiệm thẩm phán của Tòa án Tối cao, sau khi những đề cử của Hội đồng các Tòa án (General Council of Courts) được gửi đến Quốc hội và được chấp thuận. Thẩm phán của các tòa án còn lại thì được bổ nhiệm bởi tổng thống, dựa theo đề cử của Hội đồng các Tòa án.
Tòa án Tối cao là cơ quan tư pháp cao nhất của Mông Cổ, có quyền diễn giải luật pháp, nhưng không có quyền diễn giải hiến pháp. Trách nhiệm diễn giải hiến pháp thuộc thẩm quyền của Tòa Bảo hiến Mông Cổ (the Constitutional Tsets). Tòa Bảo hiến gồm chín thành viên, có nhiệm kỳ sáu năm. Quốc hội sẽ bổ nhiệm các thành viên dựa trên đề cử từ Quốc hội, Nội các chính phủ và Tòa án Tối cao: mỗi nơi đề cử ba thành viên. Bất kỳ tranh chấp nào có liên quan đến diễn giải Hiến pháp, không kể là đến từ chính phủ, Quốc hội, hay người dân, thì Tòa Bảo hiến sẽ là nơi đưa ra quyết định cho các bản án đó. Các điều luật, nghị định hay các quyết định của Quốc hội, chính phủ và tổng thống sẽ trở nên vô hiệu lực, nếu Tòa Bảo hiến đưa ra phán quyết là chúng vi hiến.
Tòa Bảo hiến cũng có thẩm quyền kết luận và tuyên phán đối với những vi phạm của tổng thống, chủ tịch hay thành viên Quốc hội, thủ tướng, thành viên của chính phủ, chánh án Tòa án Tối cao, hoặc tổng chưởng lý. Sau khi nhận được những phán quyết này, và dựa trên kết luận của Tòa Bảo hiến, Quốc hội sẽ đưa ra quyết định phế truất hoặc bãi nhiệm chức vụ của người làm ra sai phạm.
Nová Lhota
Tham khảo
Thể loại:Huyện Hodonín Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Iris ventricosa
Iris ventricosa là một loài thực vật có hoa trong họ Diên vĩ. Loài này được Pall. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1776.
Liên kết ngoài
Thể loại:Iris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1776 Thể loại:Thực vật Trung Á Thể loại:Thực vật Trung Quốc Thể loại:Thực vật vườn châu Á Thể loại:Thực vật Mông Cổ Thể loại:Thực vật Siberia Thể loại:Thực vật Tân Cương
Pierre Teilhard de Chardin
Pierre Teilhard de Chardin (sinh ngày 1 tháng 5 năm 1881 ở Orcines, Pháp - mất ngày 10 tháng 4 năm 1955 ở New York, Mỹ) là linh mục dòng Tên người Pháp, nhà nghiên cứu khoa học, nhà cổ sinh vật học, nhà thần học và nhà triết học.
Được xem là nhà khoa học nổi tiếng thế giới, và là nhà lý luận về sự tiến hoá lỗi lạc vào thời của ông, Pierre Teilhard de Chardin cũng là nhà địa chất chuyên nghiên cứu về thế Canh Tân (Thế Pleistocen), nhà cổ sinh vật học chuyên về động vật có xương sống của Đại Tân Sinh. Với mức độ hiểu biết rộng, ông so sánh các họ Vượn người, phát hiện ra động vật có vú khác và nhận thấy sự liên hệ với hàng bộ linh trưởng Liên họ người.
Tham khảo
Thể loại:Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp Thể loại:Sinh viên Đại học Paris
Amsa-dong
Amsa-dong là một dong phường của Gangdong-gu ở Seoul, Hàn Quốc. Dong nổi tiếng với các di tích lịch sử thời đồ đá mới nhất là sau một trận lũ lớn 1925 đã làm lộ một lượng lớn khuôn mẫu lò nung.
Bartosz Bielenia
Bartosz Bielenia (sinh ngày 15 tháng 5 năm 1992) là diễn viên điện ảnh và diễn viên sân khấu người Ba Lan.
Giáo dục
Năm 2016, Bielenia tốt nghiệp Học viện Nghệ thuật Sân khấu Quốc gia AST ở Kraków.
Nghề nghiệp
Năm 1999, Bielenia ra mắt công chúng khi đóng vai nhân vật chính trong vở kịch 'Hoàng tử bé'. tại Nhà hát kịch Aleksander Wegierko ở Białystok
Năm 2013, anh nhận vai diễn Ippolit Terentyev trong tiểu thuyết Chàng ngốc của Dostoyevsky tại Nhà hát Bagatela ở Kraków. Từ năm 2014 đến năm 2017, anh biểu diễn tại Nhà hát Quốc gia Helena Modrzejewska tại Kraków. Năm 2018, anh biểu diễn tại Nhà hát Mới ở Warszawa. Năm 2019, Bielenia giành Giải thưởng Zbigniew Cybulski. Năm 2020, anh nhận được giải thưởng Shooting Star cho nam diễn viên trẻ xuất sắc nhất châu Âu.
Liên kết ngoài
Thể loại:Người Białystok Thể loại:Nam diễn viên điện ảnh Ba Lan Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1992
Hancock, Minnesota
Hancock là một thành phố thuộc quận Stevens, tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 765 người.
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Minnesota Thể loại:Quận Stevens, Minnesota
Al-Jebbah
Al-Jebbah (الجبة; cũng đánh vần al-Jibbeh) là một ngôi làng ở miền nam Syria, một phần hành chính của Tỉnh Rif Dimashq, nằm ở phía đông bắc Damascus trong dãy núi Qalamoun. Các địa phương gần đó bao gồm Ma'loula và al-Qutayfah ở phía đông nam, Hosh Arab và al-Tawani ở phía nam và Assal al-Ward và Rankous ở phía tây nam. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria, al-Jibbah có dân số 2.829 người trong cuộc điều tra dân số năm 2004. Cư dân của nó chủ yếu là người Hồi giáo Sunni.
Myron Boadu
Myron Boadu (sinh ngày 14 tháng 1 năm 2001) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Hà Lan, chơi ở vị trí tiền đạo cho câu lạc bộ Eredivisie AZ và đội tuyển quốc gia Hà Lan.
Sinh ra ở Amsterdam, Hà Lan, Boadu là người gốc Ghana. Anh gia nhập học viện AZ năm 2013. Năm 2018, anh ra mắt thi đấu cho câu lạc bộ trong trận đấu Eredivisie với PEC Zwolle. Sau khi vật lộn với chấn thương dài hạn, Boadu đã trở thành một cầu thủ luôn được đá chính ở AZ với 11 lần trong danh sách ra sân trong mùa giải 2019.
Trên trường quốc tế, Boadu đã đại diện cho Hà Lan ở cấp độ trẻ và chuyên nghiệp.
AZ
Sinh ra ở Amsterdam, có bố mẹ là người Ghana, Boadu bắt đầu chơi cho SC Buitenveldert, trước khi gia nhập học viện AZ vào năm 2013. Anh đã vượt qua hàng ngũ thanh thiếu niên trước khi được đưa vào đội dự bị trước mùa giải 2016-2017. Vào ngày 3 tháng 9 năm 2016, anh ra mắt đội dự bị AZ trong trận đấu với Excelsior Maassluis F.C., ghi bàn ở phút 23. Đội AZ dự bị đã lên ngôi vô địch vào cuối mùa giải thứ ba, đạt được sự thăng hạng lên Giải hạng hai Hà Lan. Vào năm 2017, Boadu đã được đưa vào đội một của AZ, nhưng đã phải ngồi ngoài trong gần như toàn bộ mùa giải 2017-2018 do chấn thương đầu gối. Vào ngày 6 tháng 5 năm 2018, anh đã ra mắt trận chuyên nghiệp cho AZ trong trận đấu cuối cùng của mùa giải Eredivisie với PEC Zwolle. Anh ra sân từ phút 67, thay thế cho Mats Seuntjens trong chiến thắng 6-0 trên sân nhà.
Vào ngày 12 tháng 8 năm 2018, Boadu đã ghi bàn thắng chuyên nghiệp đầu tiên trong trận đấu với NAC Breda. Với bàn thắng này, anh trở thành cầu thủ trẻ nhất ghi bàn thắng cho AZ ở Eredivisie, 17 tuổi và 212 ngày. Tuần tiếp theo, anh ghi bàn một lần nữa trong trận đấu với FC Emmen.
Trong trận đấu trên sân nhà với Feyenoord vào ngày 16 tháng 9 năm 2018, Boadu bị gãy mắt cá chân sau khi va chạm với Eric Botteghin. Sau đó, anh đã phải nghỉ đấu trong bảy tháng. Anh đã trở lại AZ vào ngày 20 tháng 4 năm 2019 trong một trận đấu trên sân khách, cũng đấu với Feyenoord.
Trong mùa giải2019-20, Boadu đã trở thành cầu thủ thi đấu chính cho đội một AZ và ghi được những bàn thắng quan trọng trong Eredivisie cũng như trong chiến dịch Europa League của câu lạc bộ. Các bàn thắng của anh khi đối đầu với BK Häcken và Royal Antwerp trong các vòng đấu loại đã giúp đảm bảo vị trí của AZ trong vòng bảng của giải đấu.
Sự nghiệp quốc tế
Ngày 19 tháng 11 năm 2019, Boadu có trận ra mắt đội tuyển quốc gia Hà Lan trong trận gặp Estonia tại vòng loại UEFA Euro 2020 và ghi bàn thắng ấn đinh chiến thắng 5–0. Anh cũng trở thành cầu thủ đầu tiên được sinh ra ở thế kỷ 21 góp mặt và ghi bàn cho đội tuyển quốc gia Hà Lan.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 2001 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Tiền đạo bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Hà Lan Thể loại:Cầu thủ bóng đá AS Monaco Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Hà Lan Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Hà Lan Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Hà Lan
Tên miền tiếng Việt
Tên miền Tiếng Việt là dịch vụ được quản lý bởi Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC) và triển khai cấp phát tự do, miễn phí theo các quy định về lệ phí tên miền theo Thông tư số 189/TT-BTC ngày 24/11/2010 của Bộ Tài chính.
Giai đoạn triển khai
Dịch vụ cung cấp tên miền tiếng Việt được chia làm hai giai đoạn chính như sau:
Giải pháp kỹ thuật đối với tên miền Tiếng Việt
Tên miền tiếng Việt thuộc hệ thống tên miền quốc gia Việt Nam ".vn". Tên miền tiếng Việt có các ký tự được quy định theo chuẩn TCVN 6909:2001.
VNNIC dùng giải pháp can thiệp vào các ứng dụng (IDNA Internationalizing Domain Names in Applications) để xử lý tên miền tiếng Việt. Các tiêu chuẩn RFC về xử lý miền đa ngữ dùng cho tên miền tiếng Việt như sau:
Bảng mã các ký tự dùng cho tên miền tiếng Việt
VNNIC cũng đưa ra bảng mã để xử lý tên miền tiếng Việt như sau:
Các trình duyệt hỗ trợ tên miền tiếng Việt
Một số trình duyệt cho phép dùng tên miền tiếng Việt như sau:
Một số dư luận
Theo ông Trần Minh Tân, Phó giám đốc VNNIC trả lời phóng viên ICTNews vào buổi sáng ngày 28/04/2011 cho biết: "Sự cố nghẽn mạng đã cho thấy sự quan tâm của cộng đồng với tên miền tiếng Việt rất lớn và vượt ngoài dự đoán của VNNIC". Kèm theo tên miền tiếng Việt trở thành mảnh đất màu mỡ cho nạn đầu cơ tên miền.
Việc mở cửa tự do cho việc đăng ký tên miền tiếng Việt đã mang hậu quả tiêu cực đó là xuất hiện danh sách gần 900 tên miền được cho là "danh sách đen" do VNNIC xác định vào ngày 29/05/2011. Trong số tên miền bị cấm này, có rất nhiều tên miền có nội dung giải trí không lành mạnh, không có ý nghĩa cụ thể và mang tính chính trị.
Theo một số chuyên gia, tên miền tiếng Việt mặc dù đang gây sốt xuất phát từ tính hiếu kỳ của cộng đồng nhưng thực tế thì rất khó dùng trong việc kinh doanh. Theo ông Nguyễn Minh Đức, Giám đốc Bkis Security chia sẻ, tên miền tiếng Việt rất khó dùng làm tên để doanh nghiệp quảng bá quốc tế. Vì vậy, với xu hướng quốc tế hóa toàn cầu bằng thương mại điện tử, không ít doanh nghiệp đã thờ ơ với dịch vụ này.
Xem thêm
Thể loại:Hệ thống tên miền Thể loại:Internet tại Việt Nam
Jennifer Love Hewitt
Jennifer Love Hewitt (sinh ngày 21 tháng 2 năm 1979) là một diễn viên và ca sĩ Mỹ. Cô đã xuất hiện trong chương trình truyền hình nhiều tập của Fox Broadcasting Company là Party of Five và đóng phim I Know What You Did Last Summer. Hewitt cũng thủ vai trong chương trình truyền hình của CBS là Ghost Whisperer. Bài đơn ca "How Do I Deal" của cô đã từng được xếp hạng 26 tại Mỹ.
Tillandsia polita var. elongata
Thể loại:Chi Dứa râu
Xylitol
Xylitol là một rượu đường sử dụng như một chất làm ngọt. Tên gọi của chất này bắt nguồn từ ξύλον, xyl[on], "wood" + hậu tố - itol, dùng để chỉ các rượu cồn. Xylitol được phân loại như một rượu đa mức hoặc rượu đường (alditol). Nó có công thức CH2OH(CHOH)3CH2OH và là một chiral đồng phân của pentan-1,2,3,4,5-pentol. Nhiều nghiên cứu sử dụng kính hiển vi điện tử đã chỉ ra rằng xylitol có hiệu quả trong việc gây ra tái tạo các lớp sâu hơn của men răng khử khoáng. Có các bằng chứng được phát hiện ra rằng xylitol (như kẹo cao su, viên ngậm, thuốc xịt mũi, vv) giảm tỷ lệ cấp tính viêm tai giữa ở trẻ em khỏe mạnh.
Xylitol được tìm thấy trong tự nhiên ở nồng độ thấp trong các sợi của nhiều trái cây và rau, có thể chiết xuất từ ​​nhiều loại quả mọng, yến mạch và nấm và có thể được sản xuất bằng hoạt động của men trên xylose chứa trong các chất dạng sợi như vỏ ngô và đường mía bắp. Tuy nhiên, sản xuất công nghiệp bắt đầu từ xylan (một hemicellulose) được chiết xuất từ ​​gỗ cứng hoặc ngô, sau đó được thủy phân thành xylose và hydro hóa (có xúc tác) thành xylitol.
Đối với một số người, việc tiêu thụ xylitol bị giới hạn bởi các vấn đề về dạ dày và ruột, bao gồm đầy hơi, tiêu chảy do thẩm thấu và hội chứng ruột kích thích. Tuy nhiên, đối với nhiều người khác thì những phản ứng phụ không đáng kể. Trong một nghiên cứu, các đối tượng tiêu thụ trung bình 3,3 lbs (1,5 kg) xylitol mỗi tháng, với lượng ăn tối đa hàng ngày trên 400 gram mà không có bất kỳ tác động tiêu cực nào.
Sản xuất
Xylitol được sản xuất bằng cách hydro hóa xylose, chuyển đổi đường (một aldehyde) thành một rượu chính. Một phương pháp khác để sản xuất xylitol là thông qua các quy trình vi sinh vật, bao gồm quá trình lên men và phân huỷ trong vi khuẩn, nấm và tế bào nấm men, tận dụng các quá trình lên men trung gian xylose để sản xuất lượng lớn xylitol. Các tế bào nấm men thông thường được sử dụng hiệu quả trong quá trình lên men và sản xuất xylitol là Candida tropicalis và Candida guilliermondii.
Tính chất
Một gam xylitol chứa 2,43 kilocalories (kcal), so với một gam đường có 3,87 kcal. Xylitol hầu như không có dư vị, và được quảng cáo là "an toàn cho người bị tiểu đường và những người bị tăng đường huyết." Tác dụng thấp hơn của Xylitol đối với đường huyết là một hàm của chỉ số glycemic (GI); chỉ số GI xylitol là 7, so với 100 của glucose.
Tham khảo
Thể loại:Chất ngọt Thể loại:Tá dược
Neolimnophila brevissima
Neolimnophila brevissima là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.
Liên kết ngoài
Thể loại:Neolimnophila Thể loại:Limoniidae ở vùng Nearctic
Thỏ trắng Florida
300px|nhỏ|phải|Một con thỏ trắng Florida Thỏ trắng Florida là một giống thỏ có nguồn gốc từ Mỹ, chúng được lai tạo trong phòng thí nghiệm để phục vụ cho mục đích lấy thịt thỏ. Giống thỏ đến từ bang Florida của nước Mỹ, chúng được Hiệp hội nuôi thỏ Mỹ công nhận.
Đặc điểm
Dạ dày chúng co giãn tốt nhưng co bóp yếu. Nhiều con bị chứng sâu răng hành hạ và có vấn đề về tiêu hóa. Chúng cũng bị mắc một số bệnh như bại huyết, ghẻ, cầu trùng, viêm ruột, do ăn thức ăn sạch sẽ, không bị nấm mốc. Nếu thấy chúng có hiện tượng phân hôi, nhão sau đó lỏng dần thấm dính đét lông quanh hậu môn, kém ăn, lờ đờ uống nước nhiều đó là bệnh tiêu chảy. Chúng hiếu động và ham chạy nhảy, sinh trưởng tốt, nuôi chúng không cần nhiều diện tích.
Chăm sóc
Luôn có thức ăn xanh trong khi chăm sóc, lượng thức ăn xanh cho chúng luôn chiếm 90% tổng số thức ăn trong ngày. Có thể cho chúng ăn thêm thức ăn tinh bột, không được lạm dụng vì chúng sẽ dễ bị mắc bệnh về đường tiêu hóa dẫn đến chết. Nhiều người cho rằng thỏ không cần uống nước là sai. Thỏ chết không phải do uống nước hay ăn cỏ ướt mà vì uống phải nước bẩn và ăn rau bị nhiễm độc.
Thỏ sơ sinh sau 15 giờ mới biết bú mẹ. Trong 18 ngày đầu thỏ hoàn toàn sống nhờ sữa mẹ. Nếu được bú đầy đủ thì da phẳng và 5-8 ngày đầu mới thấy bầu sữa thỏ mẹ căng phình ra, thỏ con nằm yên tĩnh trong tổ ấm, chỉ thấy lớp lông phủ trên đàn con động đậy đều. Nếu thỏ con đói sữa thì da nhăn nheo, bụng lép và đàn con động đậy liên tục. Nguyên nhân chủ yếu thỏ con chết là do đói sữa, dẫn đến suy dinh dưỡng, chết dần từ khi mở mắt.
Tham khảo
Thể loại:Giống thỏ
Bi Lâm
Bi Lâm (tiếng Trung: 碑林區, Hán Việt: Bi Lâm khu) là một quận thuộc địa cấp thị Tây An (西安市), tỉnh Thiểm Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 22 km2, dân số là 670.000 người, mã quận là 610103, mã bưu chính là 710001. Quận Bi Lâm được chia thành các đơn vị hành chính gồm 10 nhai đạo. Chính quyền quận đóng ở nhai đạo Thư Viện Môn.
Tham khảo
Thể loại:Tây An Thể loại:Đơn vị cấp huyện Thiểm Tây
Nghi Chinh
Nghi Chinh (chữ Hán phồn thể:儀征市, chữ Hán giản thể: 仪征市) là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Dương Châu, tỉnh Giang Tô, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 910 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2002 là 600.000 người. Mã số bưu chính là 211400, mã vùng điện thoại là 0514. Thời nhà Đường lập huyện Dương Tử, thời nhà Tống đổi tên thanh châu trấn, thời nhà Minh lập huyện Nghi Trấn, năm Ung Chính thứ nhất đổi thành huyện Nghi Chinh. Năm 1986, lập thành phố trên cơ sở huyện Nghi Chinh.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố tỉnh Giang Tô Thể loại:Đơn vị cấp huyện Giang Tô Thể loại:Dương Châu Thể loại:Khu dân cư trên sông Trường Giang
Macrohastina
Tham khảo
Thể loại:Asthenini
Malacoptila semicincta
Malacoptila semicincta là một loài chim trong họ Bucconidae.
Tham khảo
Thể loại:Malacoptila
Stendal (huyện)
Stendal là một huyện (Kreis) ở đông bắc Sachsen-Anhalt, Đức. Các huyện giáp ranh (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ) là: Jerichower Land, Börde, Altmarkkreis Salzwedel, huyện Lüchow-Dannenberg ở Hạ Saxony, và huyệns Prignitz, Ostprignitz-Ruppin và Havelland ở Brandenburg.
Lịch sử
Trong cuộc cải cách hành chính năm 1994, huyện cũ Stendal được sáp nhập với các huyện Osterburg và Havelberg.
Địa lý
Huyện tọa lạc ở vùng Altmark. Nơi cao nhất có độ cao 132,8 m Landsberg. Sông chính chảy qua huyện này là Elbe và Havel.
Các đơn vị kết nghĩa
Năm 1990, đơn vị kết nghĩa đầu tiên là huyện Nga Yarzevo được khởi đầu, sau đó bổ sung các đơn vị khác năm 1996. Năm 1994, kết nghĩa với huyện của Litva Mažeikiai. Sau này có các huyện kết nghĩa khác là Lippe ở North Rhine-Westphalia, công quốc Vårgårda.
Liên kết ngoài
Thể loại:Huyện của bang Sachsen-Anhalt Thể loại:Stendal (huyện)
Margarella bouvetia
Margarella bouvetia là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.
Tham khảo
Thể loại:Margarella
Lithocarpus rigidus
Lithocarpus rigidus là một loài thực vật có hoa trong họ Cử. Loài này được Soepadmo mô tả khoa học đầu tiên năm 1970.
Chú thích
Thể loại:Lithocarpus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1970
Deville, Ardennes
Tham khảo
Thể loại:Xã của Ardennes
Lasioglossum cerambyx
Lasioglossum cerambyx là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Ebmer mô tả khoa học năm 1980.
Tham khảo
Thể loại:Lasioglossum Thể loại:Động vật được mô tả năm 1980
Psalistops gasci
Psalistops gasci là một loài nhện trong họ Barychelidae. Loài này phân bố ờ Frans-Guyana.
Tham khảo
Thể loại:Psalistops Thể loại:Loài đặc hữu của Frans-Guyana
Pseudolmedia macrophylla
Pseudolmedia macrophylla là một loài thực vật có hoa trong họ Moraceae. Loài này được Trécul miêu tả khoa học đầu tiên năm 1847.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pseudolmedia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1847
Hadena bruchi
Liên kết ngoài
Thể loại:Hadena
Tillandsia prodigiosa
Tillandsia prodigiosa là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài đặc hữu của México.
Tham khảo
P Thể loại:Thực vật México
Selliguea griffithiana
Selliguea griffithiana là một loài thực vật có mạch trong họ Polypodiaceae. Loài này được (Hook.) Fraser-Jenk. mô tả khoa học đầu tiên năm 2008.
Tham khảo
Thể loại:Selliguea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2008
Hoan Châu ký
Hoan Châu Ký có tên gọi đầy đủ là "Thiên Nam Liệt Truyện Nguyễn Cảnh Thị Hoan Châu ký", là một cuốn gia phả chứa đựng nhiều giá trị lịch sử, văn học viết dưới dạng tiểu thuyết, chương hồi.Cuốn sách được một vị tổ của dòng họ Nguyễn Cảnh tại Nghệ An viết vào những năm cuối thế kỷ 17.
Tác Giả, Tác phẩm
Ra Đời
Hoan Châu Ký không ghi rõ năm biên soạn sách, nhưng qua tác phẩm ta có thể đoán được khoảng thời gian ra đời. Lời đề tựa của cuốn sách viết:
"Chuyện kể ra đây khởi đầu từ năm Bính Tuất triều Nhuận Hồ(1406),đến năm Bính Ngọ niên hiệu Vĩnh Trị của bản triều(1678)cộng cả thảy 273 năm sự tích...".
Như vậy sách không thể hoàn thành trước thời điểm này.Phần tiếp theo của lời đề tựa viết:
"...Ngu tôi hồi còn bé từng lùng sục nơi bạn hữu được cuốn Thường quốc nam chinh ký và cuốn Phan thị trường biên, mỗi cuốn chỉ gồm vài mươi tờ, độ một phần ba tác phẩm. Giấy thì mọt ăn, chữ thì rơi rụng. Đến mùa đông năm Bính Tý sưu tầm thêm được cuốn Hoan Châu Nguyễn Cảnh ký còn lưu giữ tại Đô Lương thì lời văn vụng về, chữ nghĩa sai lạc, tam sao thất bản, không thể nói là không đáng tiếc. Thế là nhân lúc rỗi rãi tôi đem ba tập trên đúc thành một tập...".
Năm Bính Tý được nhắc đến có thể là năm 1696, cũng có thể 1756 hoặc muộn hơn. Lời đề tựa còn nêu lý do ra đời tác phẩm: một là bổ sung sự tích các công thần thời Lê Trung Hưng mà Quốc sử hoặc bỏ sót hoặc viết còn sơ lược, hai là đính chính một số sự kiện mà Quốc sử viết chưa thật chính xác.
Quốc sử mà tác phẩm nhắc đến là Đại Việt sử ký toàn thư,phần Bản kỷ tục biên và Trung Hưng thực lục do Hồ Sỹ Dương và một số người khác viết. Trong cả hai bộ sử hình ảnh các công thần thuộc dòng họ Nguyễn Cảnh được ghi chép hết sức mờ nhạt ở Bản kỷ tục biên,hoặc không được nhắc tới như ở Trung Hưng thực lục. Nếu đây là lý do để khiến người trong dòng họ Nguyễn Cảnh viết Hoan Châu ký thì năm biên soạn tác phẩm phải tiếp cận với năm biên soạn hai bộ sử nói trên, Đại Việt sử ký toàn thư ấn hành năm 1697, Trung Hưng thực lục ấn hành năm 1676. Như vậy Hoan Châu ký rất có thể được viết ít lâu sau năm 1696, chẳng phải chờ đến năm 1756 khi bất bình của dòng họ Nguyễn Cảnh với Quốc sử đã đi vào dĩ vãng.
Tác phẩm ra đời sau khi tác giả tham khảo ba tác phẩm:
Hiện nay bản gốc của Hoan Châu Ký chưa được tìm thấy, mà mới tìm được hai bản sao viết tay, một bản được sao chép dưới thời vua Gia Long do ông Nguyễn Cảnh Chỉnh lư giữ. Năm 1983 ông Nguyễn Song Tùng theo nguyện vọng của dòng họ, đem tặng cho Viện Nghiên cứu Hán Nôm, đây cũng là bản Hoan Châu ký cổ nhất hiện biết, bản thứ hai được ông Nguyễn Cảnh Thăng sao chép vào năm Thành Thái thứ sáu(1894). Năm 1988 Nhà Xuất Bản Khoa Học Xã hội Hà Nội dựa trên hai bản sao này đã xuất bản lần đầu tiên tác phẩm Hoan Châu ký bằng chữ Quốc ngữ do Nguyễn Thị Thảo dịch, sau đó các nhà xuất bản khác đã tái bản nhiều lần.
Tác Giả
Tác phẩm không ghi tác giả là ai, nhưng đây là một cuồn gia phả nên qua cách thể hiện thế thứ và điều đặc biệt là khi so sánh với các cuốn gia phả thông thường, chỉ năm thế hệ đầu tiên của dòng họ được ghi thống nhất với nhau. Riêng Hoan Châu Ký khác với các cuốn gia phả khác từ Nguyễn Cảnh Quế như vậy tác phẩm không phải là anh em thì cũng là thế hệ con cháu trực hệ của Nguyễn Cảnh Quế viết. Tác giả không muốn xuất đầu lộ diện, chỉ coi tác phẩm như là món quà chung của cả dòng họ. Tuy nhiên để viết được tác phẩm, ngoài những tư liệu hiện có, tác giả phải có hiểu biết sâu rộng về dòng họ, lịch sử đất nước, bên cạnh là sự uyên thâm về Hán học qua nhiều năm đèn sách.
Nội dung
Hoan Châu Ký ngoài lời đề tựa cho cuốn sách còn có bốn hồi, mười sáu tiết, một hồi bốn tiết. Tác phẩm kể chuyện vào cuối đời nhà Hồ giặc Minh xâm lược nước ta. Ở Đông Triều có người tên là Nguyễn Cảnh Lữ sống không nổi, phải bỏ làng lánh nạn vào phương Nam, cuối cùng dừng chân ở Ngọc Sơn thuộc đất Hoan Châu làm nghề chèo đò, con của Lữ tên là Luật nổi tiếng với tài châm cứu không may bị hổ giết hại, con của Luật tên Cảnh làm nghề thuốc Nam, tốt bụng lại nhân hậu nên được ông thầy địa lý tìm cho ngôi đất phát, Cảnh táng hài cốt mẹ vào đó, từ đây dòng họ Nguyễn Cảnh có bước ngoặt thực sự. Nhà Mạc cướp ngôi nhà Lê, đám cựu thần không phục, giặc cướp nổi lên khắp nơi, người con thứ năm của Cảnh là Huy tập hợp dân chúng đánh giặc giữ làng. Nguyễn Kim dựng triều Lê trung hưng ở Sầm Châu, Huy cùng con trai là Hoan đến yết kiến và được trọng dụng.
Vua Lê về hành tai Vạn Lại bị viên cận thần là Nguyễn Tử Nha thông đồng với nhà Mạc làm phản,Nguyễn Cảnh Hoan dùng phục binh đánh bại tướng nhà Mạc là Nguyễn Kính, bề tôi nhà Mạc là Lê Bá Ly và Nguyễn Thiến vì bất mãn bỏ chạy vào Thanh Hoa đón quân Lê ra đánh Thăng Long, chúa Mạc bỏ chạy khỏi kinh thành. Hoan lập được nhiều chiến công được ban cho quốc tính và tên mới là Trịnh Mô, Phan Công Tích tử tiết tại lèn Hai Vai, Hoan đại phá được quân Mạc do Nguyễn Quyện chỉ huy, do bị nội phản Hoan bị quân Mạc bắt đem về Thăng Long, Kiên là con của Hoan đánh lui quân của Quyện. Hoan bị giết thi hài được đưa về an táng tại quê nhà.
Trịnh Tùng đem quân đánh vào Thăng Long, vua Mạc rút về giữ Hà Bắc. Tướng Mạc là Bùi Văn Khuê hàng nhà Lê, vua Lê về Thăng Long, Phùng Khắc Khoan đi sứ nhà Minh, Nguyễn Hoàng lập mưu vào xây dựng cơ ngơi riêng ở Thuận Hóa, quân Mạc chiếm lại kinh thành Thăng Long.Nguyễn Cảnh Hà kết hôn với quận chúa, Trịnh Tùng mộng thấy Nguyễn Cảnh Hoan. Cảnh Hà tu tạo chùa Bụt Đà, Trịnh Xuân và Trịnh Tráng tranh ngôi báu, Trịnh Tùng bày mưu Giết Trịnh Xuân, Trịnh Tráng mang quân đi dẹp họ Mạc ở Cao Bằng,Cảnh Hà được chúa Trịnh ban cho tên mới Trịnh Tông, nhà Mạc thất bại hoàn toàn, công cuộc Trung Hưng thành công, đất nước yên bình.
Những nội dung chính trên đây được trình bày dưới dạng văn xuôi, xen thêm một số loại văn biện ngẫu(thư, chế, sắc, câu đối)hoặc văn vần(thơ, tán)trong nhiều hồi nhiều tiết. Mở đầu mỗi hồi, mỗi tiết đều có hai câu đối ngẫu khái quát nội dung sắp kể của hồi đó, kết thúc mỗi hồi hoặc mỗi tiết đều có những chữ "thật là" kèm theo hai câu đối ngẫu mang ý nghĩa chuyển tiếp.
Các biến cố tác phẩm ghi lại đầy đủ từ việc nhà Lê được khôi phục, sự sụp đổ của nhà Mạc, mâu thuẫn giữa các trung tâm quyền lực Lê-Mạc, Lê-Trịnh, Trịnh-Nguyễn, Trịnh-Trịnh, thái độ thờ ơ của giai cấp thống trị với nhân dân, sự cơ cực của nhân dân trong cuộc chiến tranh Lê-Mạc.
Những Đóng Góp Của Hoan Châu Ký
Giá Trị Văn Học
Trước Hoan Châu Ký lịch sử tiểu thuyết cổ Việt Nam chứng sự thành công trên từng mức độ khác nhau của các tác phẩm, Việt điện u minh tập, Lĩnh Nam chích quái liệt truyện, Truyền kỳ mạn lục..., còn thể loại truyện dài văn xuôi viết theo kiểu chương hồi, trong lịch sử tiểu thuyết cổ thì phải đến thế kỷ 17 mới được thiết lập, với sự ra đời của Hoan Châu Ký. Tác phẩm khá thành công trong việc sử dụng tiếng Hán cổ, dùng khá đắt các điển tích Việt Nam, Trung Quốc, xây dựng được các cuộc đối thoại sinh động, hấp dẫn như cuộc đối thoại giữa Nguyễn Cảnh Hoan và Nguyễn Quyện...
Với cách diễn tả, bằng ngòi bút trung thành với hiện thực, tác phẩm phơi bày những mâu thuẫn, sự lục đục thối nát của chế độ phong kiến đương thời, trong đó có những con người mà các thế hệ của dòng họ Nguyễn Cảnh vẫn tôn thờ.Những ngờ vực của Lê Duy Bang và Trịnh Tùng,việc tranh ngôi báu dẫn đến cái chết thảm khốc của Trịnh Xuân... Ngay đến những chuyện đau lòng trong nội bộ dòng họ, việc Thụy trung hầu Nguyễn Cảnh Hải nhân lúc ốm nặng đã lấy trộm hài cốt Nguyễn Cảnh Hoan cải táng nơi khác, hay như Nguyễn Cảnh Kiên bị những em ruột tố cáo có đi lại với Nguyễn Hoàng, khiến Trịnh Tùng phải tổ chức hội thề... Những sự kiện như trên Hoan Châu Ký cũng không hề im lặng.
Giá Trị Lịch sử
Những bộ quốc sử như Đại Việt sử ký toàn thư hay Trung hưng thực lục chép về giai đoạn Lê -Trịnh đều đề cao họ Trịnh, hạ thấp vua Lê thậm chí những chỗ họ Trịnh phản lại vua Lê sử cũng xuyên tạc để ca ngợi. Thật giả lẫn lộn chưa bao giờ tồi tệ như lúc này, vì các nhà làm sử đều là người đứng về họ Trịnh chứ không phải theo dư luận công chúng. Hoan Châu ký là một cuốn gia phả, một tập sử tư nhân viết về giai đoạn Lê trung hưng, tác phẩm ra đời góp phần điều chỉnh những thiên kiến trên của quốc sử, giúp người đời sau hiểu thêm về xã hội thời Lê-Trịnh dưới cách nhìn khách quan.
Ngày nay so sánh Hoan Châu ký và Bản Kỷ Tục Biên chúng ta thấy Hoan Châu Ký chép được nhiều sự kiện mà quốc sử bỏ sót, như năm Vĩnh Tộ thứ tám, Bính Dần(1626) Thanh Đô Vương lấy Đô đốc Đồng trị Thắng quận công Nguyễn Cảnh Hà tiến đánh họ Mạc ở Cao Bằng. Một số văn kiện hành chính cấp nhà nước không thấy chép trong Bản Kỷ Tục Biên nhưng lại có trong Hoan Châu Ký: tờ biểu Lê Bá Ly xin vua Lê kéo quân ra Bắc đánh Thăng Long, tờ biểu Phùng Khắc Khoan gửi vua Minh khiếu nại về cái chức "An Nam Đô thống sứ", bức thư mật Trịnh Tùng dụ con là Trịnh Xuân vào chầu, sắc văn và chế văn triều đình ban phong chức tước cho những người có công trong dòng họ Nguyễn Cảnh...Không hẳn các văn kiện trên mang tính chất hư cấu, chứng cứ là tờ biểu Phùng Khắc Khoan gưởi vua Minh không được chép trong Bản Kỷ Tục Biên nhưng được chép trong Việt sử thông giám cương muc(chính biên, quyển 30) lời văn so với Hoan Châu Ký chỉ khác vài chữ. Nhiều sự kiện tác phẩm ghi chép tỉ mỉ hơn quốc sử, như sự kiện Trịnh Tùng sai Lê Bá Ly cùng Vũ Văn Mật tiến đánh Thăng Long, những đóng góp không nhỏ của các công thần dòng họ Nguyễn Cảnh thì Bản Kỷ Tục Biên chép sơ sài, Trung hưng thực lục thì không đả động gì tới.
Xem Thêm
Hoan Châu Ký Nhà xuất bản khoa học xã hội Hà Nội 1988
Kırışoğlu, Kastamonu
Kırışoğlu là một xã thuộc thành phố Kastamonu, tỉnh Kastamonu, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 174 người.
Gentiana laevigata
Gentiana laevigata là một loài thực vật có hoa trong họ Long đởm. Loài này được M.Martens & Galeotti mô tả khoa học đầu tiên năm 1844.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gentiana Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1844
Neolimnophila capnioptera
Neolimnophila capnioptera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.
Liên kết ngoài
Thể loại:Neolimnophila Thể loại:Limoniidae ở vùng Nearctic
Andropogon ternarius
Andropogon ternarius là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Michx. mô tả khoa học đầu tiên năm 1803.
Liên kết ngoài
Thể loại:Andropogon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1803
Geodorum duperreanum
Geodorum duperreanum là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Pierre mô tả khoa học đầu tiên năm 1882.