cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rối loạn nhận thức
Mặc dù bệnh Alzheimer chiếm phần lớn các trường hợp rối loạn nhận thức thần kinh, có nhiều tình trạng y tế khác nhau ảnh hưởng đến các chức năng tâm thần như trí nhớ, suy nghĩ và khả năng suy luận, bao gồm thoái hóa trước trán, bệnh Huntington, bệnh cơ thể, chấn thương sọ não (TBI), bệnh Parkinson, bệnh prion và các vấn đề về mất trí nhớ/thần kinh do nhiễm HIV. Rối loạn thần kinh nhận thức được chẩn đoán là nhẹ và chủ yếu dựa trên mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng của họ. Mặc dù rối loạn lo âu, rối loạn tâm trạng và rối loạn tâm thần cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng nhận thức và trí nhớ, DSM-IV-TR không xem xét các rối loạn nhận thức này, vì mất chức năng nhận thức không phải là triệu chứng chính (nguyên nhân). Ngoài ra, các rối loạn phát triển như rối loạn phổ tự kỷ thường được phát triển khi sinh hoặc đầu đời trái ngược với bản chất mắc phải của rối loạn nhận thức thần kinh.
Tham khảo
Thể loại:Rối loạn tâm thần và hành vi
Tordillos
Tordillos là một đô thị ở tỉnh Salamanca, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 525 người.
Thể loại:Đô thị ở Salamanca
Rohaniella megalophthalma
Rohaniella megalophthalma là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1921.
Paraimene tumulus
Paraimene tumulus là một loài chân đều trong họ Sphaeromatidae. Loài này được Kensley, Ortiz & Schotte miêu tả khoa học năm 1997.
Phaeochrous pletus
Phaeochrous pletus là một loài bọ cánh cứng trong họ Hybosoridae. Loài này được Kuijten miêu tả khoa học năm 1978.
Tham khảo
Thể loại:Phaeochrous
Pseudostenophylax ovalis
Pseudostenophylax ovalis là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Chiến tranh Hán–Việt (42–43)
Chiến tranh Hán-Việt 42-43 là tên gọi của cuộc chiến do tướng nhà Đông Hán Mã Viện chỉ huy chống lại quân nổi dậy của Hai Bà Trưng ở đất Việt năm 42-43.
Pseudostenophylax ovalis
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Pseudostenophylax
Chiến tranh Hán–Việt (42–43)
Hoàn cảnh
Sau cuộc nổi dậy của Hai Bà Trưng năm 40, Tô Định bỏ chạy, phần đất thuộc bộ Giao Chỉ (gồm 4 quận Hợp Phố (tức Quảng Đông), Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam) tách ra khỏi lãnh thổ nhà Đông Hán, trở thành một vùng đất độc lập. Trưng Trắc và Trưng Nhị lấy đất Mê Linh làm kinh đô, phong chức tước cho những người cùng tham gia khởi nghĩa. Chính quyền của 2 bà tuy còn sơ khai nhưng cũng đã là một nhà nước độc lập, tự chủ. Hai Bà đã miễn thuế cho dân 2 quận Giao Chỉ và Cửu Chân trong 2 năm.
Tại phương Bắc, Hán Quang Vũ Đế mới hoàn thành việc thống nhất Trung Quốc sau chiến tranh kéo dài từ cuối thời nhà Tân. Trong nước chỉ còn những cuộc nổi dậy nhỏ, vì vậy vua Hán có thời gian chú tâm đến Giao Chỉ.
Vua Hán điều binh
Năm 42, Hán Quang Vũ Đế Lưu Tú hạ chiếu cho các quận Trường Sa, Hợp Phố chuẩn bị xe thuyền, sửa đường và trữ lương đi đánh Giao Chỉ.
Tổng cộng quân Hán có 2 vạn người cùng 2000 thuyền xe. Đội quân này gồm toàn người Hoa Nam, quen thuộc thủy thổ phương Nam, lại có sự chỉ huy của Mã Viện, viên tướng giàu kinh nghiệm chiến trận.
Trận Lãng Bạc - Cấm Khê
Quân Mã Viện chia thành 2 đạo thủy bộ dự tính hội quân ở Hợp Phố để tiến đánh. Tuy nhiên khi đến Hợp Phố thì Đoàn Chí chết vì bệnh nên Mã Viện thống suất toàn quân tiến theo ven biển, ngược sông Bạch Đằng tới sông Lục Đầu rồi vào đất Giao Chỉ, đi thẳng tới Lãng Bạc.
Quân Hán tiến đến Long Biên, Tây Vu và Lãng Bạc ở phía đông Cổ Loa. Hai Bà Trưng từ Mê Linh qua Cổ Loa xuống Lãng Bạc đón đánh quân Hán. Tại đây, hai bên đã giao chiến dữ dội. Quân Hán không hợp thủy thổ phương Nam, nhiều người bị chết, trong đó có Bình Lục hầu Hàn Vũ.
Giao chiến lâu ngày, quân Hai Bà Trưng thiếu trang bị và kinh nghiệm, không địch nổi đạo quân thiện chiến của Mã Viện. Tháng 3 âm lịch tức tháng 4 năm 43, quân Việt bại trận. Mã Viện truyện chép: Viện chém vài nghìn đầu, bắt hàng hơn vạn người...
Tại Cấm Khê, quân của Hai Bà tiếp tục bị đánh bại. Quân Hán chém hơn nghìn người, bắt hàng hơn 2 vạn quân khởi nghĩa. Theo truyền thuyết dân gian Việt Nam thì hai bà chạy đến sông Hát thì nhảy xuống sông tự sát. Còn theo các sách Thống chí và Hậu Hán thư thì hai bà đều bị chém. Theo sách Hậu Hán thư phần Lưu Long truyện thì Lưu Long đuổi theo bắt được Trưng Nhị còn trong Mã Viện truyện thì cho biết quân Mã Viện khi truy sát quân nổi dậy tới Cấm Khê đã chém được cả Trưng Trắc lẫn Trưng Nhị và đem đầu về Lạc Dương. Sau khi chiến thắng, Mã Viện cho lui quân về Luy Lâu để thu phục quận thành và nghỉ ngơi.
Thời điểm Hai Bà mất được xác định chưa thống nhất. Hán thư ghi sự kiện diễn ra tháng 4 âm lịch, tức là tháng 5 dương lịch năm 43. Theo truyền thuyết dân gian Việt Nam, Hai Bà tự vẫn vào ngày 8 tháng 3, nên về sau lấy ngày này làm ngày hội Hát Môn.
Sau khi Hai Bà Trưng mất thì những cuộc kháng cự của người Việt vẫn còn tiếp tục kéo dài.
Văn Cẩm
Văn Cẩm là một xã của huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình, Việt Nam.
Chiến tranh Hán–Việt (42–43)
Mã Viện tấn công Cửu Chân
Riêng đất Nhật Nam thì các bộ lạc ở rải rác không tham dự cuộc nổi dậy nên Mã Viện không tiến quân nữa.
Sau cuộc chiến
Sau khi lực lượng kháng chiến cuối cùng của Đô Dương bị triệt hạ ở Cửu Chân, nhiều quý tộc người Việt bị giết hoặc bị bắt đi đày sang Linh Lăng, Hồ Nam có tới 300 người. Chế độ Lạc tướng bị dẹp, thay thế bằng chế độ trực trị tới cấp huyện. Về sau chỉ có một số quý tộc người Việt được cử giữ chức huyện lệnh nhưng cũng không có quyền thế tập cha truyền con nối.
Văn Cẩm
Nhân khẩu
Dân số (31/12/2016) 7.215 người
Chiến tranh Hán–Việt (42–43)
Sau cuộc chiến
Theo Hậu Hán thư: Viện khi đi qua chỗ nào cũng đặt quận huyện, xây thành quách, đào sông tưới ruộng để sinh lợi cho dân. Tuy nhiên, Đào Duy Anh có bình luận thêm rằng Chúng ta không có tài liệu trực tiếp để biết thêm tình hình phát triển kinh tế nông nghiệp do cuộc kinh lý của Mã Viện. Mã Viện cũng tâu về triều đình nhà Hán rằng luật lệ của người Việt khác với người Hán và xin thi hành Pháp chế để ước thúc họ. Ngoài ra Mã Viện cho rằng chế độ quận huyện trước kia lỏng lẻo, nay phải thi hành chặt chẽ hơn, bèn tâu với Hán Quang Vũ Đế chia đất Tây Vu là đất của con cháu An Dương Vương thêm 2 huyện mới là Phong Khê và Vọng Hải bởi huyện Tây Vu có 32.000 nhà mà biên giới thì cách xa huyện trị đến hơn nghìn lý.
Văn Cẩm
Tôn giáo
Xã có 2 tôn giáo song hành là Phật giáo và Thiên Chúa giáo. Xã có 4 chùa, 3 nhà thờ (trong đó có 1 nhà thờ Xứ). Có 3 nhà sư trụ trì 3 chùa, 1 linh mục trụ trì Xứ (xứ Mỹ Đình).
Chiến tranh Hán–Việt (42–43)
Sau cuộc chiến
Người dân Cửu Chân chỉ có một số ít biết cày bừa bằng trâu bò, phần nhiều còn làm nghề săn bắn. Sau khi chiếm cứ các thành, quân Hán cũng xây thành quách để đồn trú và đặt quận huyện y như quận Giao Chỉ.
Văn Cẩm
Danh nhân
Văn Cẩm là nơi sinh ra Nhà trí sỹ yêu nước - Danh nhân văn hoá Kỳ Đồng - Nguyễn Văn Cẩm (08/10/1875 - 17/7/1929nb).
Chiến tranh Hán–Việt (42–43)
Sau cuộc chiến
Sau khi kinh lý 2 quận, Mã Viện mới thu quân trở về nước năm 44. Quân Hán bị thương vong rất nhiều, khi trở về chỉ còn non nửa so với lúc xuất phát.
Văn Cẩm
Thông tin địa lý
Văn Cẩm nằm ở phía Đông Bắc huyện Hưng Hà, phía Bắc tiếp giáp xã Duyên Hải, phía Tây tiếp giáo xã Hùng Dũng, phía Tây Nam tiếp giáp xã Thống Nhất, phía Nam - Đông Nam tiếp giáp xã Đông Đô, phía Đông Bắc tiếp giáp xã Bắc Sơn.
Chiến tranh Hán–Việt (42–43)
Chú thích
H Thể loại:Lịch sử Việt Nam thời Hai Bà Trưng Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Việt Nam Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Trung Quốc
Văn Cẩm
Thông tin địa lý
Văn Cẩm có 5 thôn (làng) gồm: Trần Xá, Gia Lạp, Truy Đình, Mỹ Đình và Ngọc Liễn. Thế kỷ 19, các làng Ngọc Liễn, Mỹ Đình, Truy Đình thuộc tổng Hà Lý, làng Trần Xá, Gia Lạp thuộc tổng Thượng Bái, phủ Tiên Hưng (tức phủ Tân Hưng) trấn Sơn Nam Hạ (sau thuộc tỉnh Hưng Yên - thời nhà Nguyễn và rồi Thái Bình khi tỉnh Thái Bình được thành lập).
Văn Cẩm là quê hương của Kỳ Đồng Nguyễn Văn Cẩm, một trong những lãnh tụ chống Pháp đầu thế kỷ 20.
Về giáo dục Văn Cẩm là vùng quê hiếu học, tiêu biểu là nhà trí sỹ yêu nước Kỳ Đồng - Nguyễn Văn Cẩm, nhà thơ Đỗ Trọng Khơi, tiến sĩ Nguyễn Văn Ngôn, tiến sĩ Phạm Văn Quân, tiến sĩ Phạm Thanh Đồng, phó tiến sĩ Nguyễn Tiến Vị, thạc sĩ Đỗ Xuân Sở... và hàng trăm kỹ sư, cử nhân đang công tác, làm việc ở mọi miền quê đất nước và trên thế giới. Xã có 2 trường: Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Kỳ Đồng, Trường Mầm non Kỳ Đồng. Lãnh đạo xã hiện tại: Bí thư Nguyễn Thanh Tú, Chủ tịch Phạm Văn Huỳ, Phó Bí thư Nguyễn Văn Phan, Phó chủ tịch Nguyễn Văn Luyến.
Giao thông
Văn Cẩm có đường ĐH60 (đường huyện) chạy qua và về phía Nam xã có đường Thái Hà (đường Quốc Lộ mới: Thái Bình - Hà Nam, từ năm 2022 đổi tên thành đường tỉnh 468) đi sát qua thôn Gia Lạp.
Rechaiga
Rechaiga là một đô thị thuộc tỉnh Tiaret, Algérie. Dân số thời điểm năm 2002 là 15.709 người.
Xem thêm
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Tiaret Thể loại:Đô thị của Algérie
Scylaticus suranganiensis
Scylaticus suranganiensis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Scylaticus suranganiensis được Parui & Kaur & Kapoor miêu tả năm 1994. Loài này phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Scylaticus
Parakermania maculata
Parakermania maculata là một loài chân đều trong họ Armadillidae. Loài này được Kwon & Taiti miêu tả khoa học năm 1993.
Torresmenudas
Torresmenudas là một đô thị ở tỉnh Salamanca, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 207 người.
==Tham khảo==
Thể loại:Đô thị ở Salamanca
Phaeochrous portuum
Phaeochrous portuum là một loài bọ cánh cứng trong họ Hybosoridae. Loài này được Kuijten miêu tả khoa học năm 1978.
Tham khảo
Thể loại:Phaeochrous
Pseudostenophylax pauper
Pseudostenophylax pauper là một loài Trichoptera thuộc họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Kỷ Ẩn công
Kỷ Ẩn công (chữ Hán: 杞隐公; trị vì: 506 TCN ), tên là Tự Khất, là vị vua thứ 16 của nước Kỷ - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Ông là con của Kỷ Điệu công, vua thứ 15 nước Kỷ. Năm 506 TCN, Kỷ Điệu công mất, ông lên nối ngôi vua.
Kỷ Ẩn công chỉ ở ngôi được 7 tháng thì bị em là Tự Toại giết hại giành ngôi báu, tức là Kỷ Ly công.
Iris
Iris có thể chỉ:
Chi Diên vĩ
Chi Diên vĩ (danh pháp khoa học: Iris) là một chi hoa có vẻ đẹp rất được ưa chuông, được trồng khá phổ thông tại vườn nhà, vườn bách thảo ở nhiều nước. Iris là tên được đặt theo vị nữ thần Hy Lạp cầu vồng Iris, vì có nhiều loài, mỗi loài có một màu sắc riêng biệt. Chi này có khoảng 260-300 loài.
Mô tả
Diên vĩ là một chi của các thực vật thân thảo, sống nhiều năm. Các loại cây này có thân rễ hay củ. Hai phân chi của nó Xiphium và Hermodactyloides có thân hành.
Các loài
World Checklist of Selected Plant Families ghi nhận từ 2015 285 loại sau:
Liên kết ngoài
Thể loại:Thực vật vườn I
Romanita
Romanita là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Chi này được miêu tả khoa học năm 1957 bởi Bechyne.
Các loài
Các loài trong chi này gồm:
Tham khảo
Thể loại:Luperini
Kızık
Kızık là tên của một trong những bộ lạc Oghuz Turks. Nó có thể là:
Saint-Jean-de-Luz
Saint-Jean-de-Luz là một xã trong tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 13.247 người (thời điểm 1999).
Tham khảo
Thể loại:Xã của Pyrénées-Atlantiques
Ommatius leucopogon
Ommatius leucopogon là một loài ruồi trong họ Asilidae. Ommatius leucopogon được Wiedemann miêu tả năm 1824. Loài này phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Ommatius
Romanita amazonica
Romanita amazonica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1958.
Tham khảo
Thể loại:Romanita
Parakermania minima
Parakermania minima là một loài chân đều trong họ Armadillidae. Loài này được Vandel miêu tả khoa học năm 1973.
Tham khảo
Thể loại:Parakermania
Giải Emmy
Giải Emmy, hay thường được gọi là Emmy, là chương trình giải thưởng truyền hình (phim và chương trình), tương tự như Peabody Award nhưng thiên về thể loại giải trí hơn, được xem là giải thưởng cao quý nhất của công nghiệp truyền hình và thường được xem là giải Oscar của thể loại truyền hình.
Giải đã góp phần phát triển công nghiệp truyền hình lớn mạnh, kể cả các chương trình giải trí, tin tức, tài liệu, hay thể thao.
Giải thưởng gồm nhiều hạng mục khác nhau. Chẳng hạn như giải Primetime Emmy Award, tôn vinh các chương trình, phim truyền hình Mỹ (kể cả thể thao), và Daytime Emmy Award, tôn vinh thể loại chương trình, phim truyền hình dài tập hằng ngày Mỹ (có cả phim).
Ba giải khác tương tự như Giải Emmy:
Lịch sử
Viện Truyền hình Nghệ thuật & Khoa học Los Angeles (ATAS), xây dựng và thành lập giải thưởng Emmy nhằm tri ân và tạo cơ hội tiếp cận công chúng của ngành truyền hình. Giải Emmy đầu tiên được tổ chức ngày 25.01.1949 tại Câu lạc bộ Hollywood Athletic. Giải thưởng Emmy đầu tiên chỉ diễn ra trong phạm vi địa phương, trao cho các nhà sản xuất được phát sóng trong phạm vi Los Angeles. Trong đợt trao giải đầu tiên, Shirley Dinsdale đã nhận giải Truyền hình xuất sắc nhất.
Liên kết ngoài
Emmy
Phaeochrous pseudintermedius
Phaeochrous pseudintermedius là một loài bọ cánh cứng trong họ Hybosoridae. Loài này được Kuijten miêu tả khoa học năm 1978.
Tham khảo
Thể loại:Phaeochrous
Trabanca
Trabanca là một đô thị ở tỉnh Salamanca, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 262 người.
==Tham khảo==
Thể loại:Đô thị ở Salamanca
Pseudostenophylax qinghaiensis
Pseudostenophylax qinghaiensis là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Cổ bắc Thể loại:Pseudostenophylax
Đảng Xã hội chủ nghĩa Latvia
Đảng Xã hội chủ nghĩa Latvia (Latvijas Sociālistiskā partija, LSP, Социалистическая партия Латвии) là một đảng chính trị được thành lập vào năm 1994 nhằm thay thế cho vai trò của Đảng Cộng sản Latvia bị chính quyền Latvia cấm vào năm 1991. Mặc dù mang tên là Đảng Xã hội chủ nghĩa, đảng này về bản chất là một Đảng Cộng sản. Theo cương lĩnh hành động của Đảng, Đảng Xã hội chủ nghĩa Latvia có nhiệm vụ duy trì và phát triển lý tưởng xã hội chủ nghĩa ở Latvia sau "cuộc đảo chính của các phần tử dân tộc tư sản phản cách mạng" diễn ra vào năm 1991.
Chủ tịch của Đảng hiện nay là Alfrēds Rubiks, cựu thị trưởng của Riga thời kỳ Xô Viết và cựu Bí thư thứ nhất của Đảng Cộng sản Latvia. Ông đã bị chính quyền tư sản Latvia bắt giam từ năm 1991 đến 1997 vì tham gia vào một cuộc đảo chính chống chính quyền tư sản Latvia vào năm 1991, và ông bị cấm tham gia tranh cử vào bộ máy chính quyền vì từng là Bí thư thứ nhất của Đảng Cộng sản. Tuy nhiên, con trai của Alfrēds là Artūrs Rubiks đã trúng cử đại biểu của Quốc hội Latvia (Saeima) và đại diện cho Đảng Xã hội chủ nghĩa thay cho cha mình.
Đảng Xã hội chủ nghĩa Latvia giành được nhiều thiện cảm hơn trong cộng đồng cư dân nói tiếng Nga ở Latvia. Đảng chú trọng nhiều vào các vấn đề quyền lợi của cộng đồng người Nga như ngôn ngữ và quốc tịch. Đảng cũng cho rằng quốc tịch Latvia phải được tự động cấp cho tất cả mọi công dân Liên Xô sống ở Latvia vào năm 1990, bất kể thuộc thành phần dân tộc nào; trong khi đó luật hiện hành chỉ cho phép con cháu của những người dân sống ở Litva trước năm 1940 được mặc nhiên nhận quốc tịch Latvia, những người còn lại (đa phần là người Nga) phải trải qua một quá trình nhập tịch.
Từ năm 1998 đến năm 2003, Đảng Xã hội chủ nghĩa Latvia là thành viên của liên minh Vì Nhân quyền ở một Latvia Thống nhất, một liên minh bao gồm chủ yếu là các đảng đại diện cho cộng đồng dân cư nói tiếng Nga. Trong cuộc tổng tuyển cử diễn ra vào ngày 5 tháng 10 năm 2002, liên minh giành được 19% số phiếu bầu và 25 trong tổng số 100 ghế quốc hội - 5 trong số đó là của Đảng Xã hội chủ nghĩa Latvia.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chính trị Latvia
Paraleptosphaeroma brucei
Tham khảo
Thể loại:Paraleptosphaeroma
Pseudostenophylax riedeli
Pseudostenophylax riedeli là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Cổ bắc Thể loại:Pseudostenophylax
Romanita fasciata
Romanita fasciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1921.
Tham khảo
Thể loại:Romanita
Redjem Demouche
Redjem Demouche là một đô thị thuộc tỉnh Sidi Bel Abbès, Algérie. Dân số thời điểm năm 2002 là 2.358 người.
Xem thêm
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Sidi Bel Abbès Thể loại:Đô thị của Algérie
Ommatius lividipes
Ommatius lividipes là một loài ruồi trong họ Asilidae. Ommatius lividipes được Bigot miêu tả năm 1891. Loài này phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Ommatius
Độ rỗng
Độ rỗng là tỉ lệ giữa thể tích phần lỗ rỗng hay khoảng trống nằm trong một khối chất hay vật liệu so với tổng thể tích của khối vật liệu đó. Độ rỗng được thể hiện bằng một số thập phân từ 0 đến 1, hoặc bằng tỉ lệ phần trăm từ 0% đến 100%. Đây là một khái niệm phổ biến trong các ngành khoa học Trái Đất, xây dựng, sản xuất, khoa học vật liệu, luyện kim, gốm sứ, y dược...
Độ rỗng trong khoa học Trái Đất
Độ rỗng là một khái niệm hết sức quan trọng và phổ biến trong địa chất, bao gồm địa chất thủy văn, địa chất dầu khí, địa chất công trình, khoa học đất... Ở đó, độ rỗng là tỉ lệ giữa phần lỗ rỗng hay khoảng trống (thường chứa không khí, nước hay dầu) nằm trong một khối đất đá so với tổng thể tích của khối đá đó.
Độ rỗng được tính bằng công thức: Trong đó Vv là thể tích phần lỗ rỗng, VT là tổng thể tích của khối vật chất đang xét, bao gồm cả phần rắn và những lỗ rỗng bên trong. Độ rỗng thường được thể hiện bằng 2 ký hiệu φ hoặc n.
Giá trị độ rỗng là một tỉ số dao động trong khoảng từ 0 đến 1. Những loại đá chặt sít như đá macma đông kết, đá hoa cương... có độ rỗng thường nhỏ khoảng 0,01; sét, than bùn, đá sa thạch có độ rỗng từ 0,1 đến dưới 0,5 trong khi cát bở rời có độ rỗng rất lớn, từ 0,5 đến 0,9.
Độ rỗng của một lớp đá hay tầng trầm tích là một khái niệm quan trọng trong việc đánh giá khả năng chứa nước hay Hydrocarbon của nó. Trong đó độ rỗng bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm thành phần thạch học, cấu trúc tinh thể kết tinh, độ sâu trầm tích, thời gian trầm tích, tính chất của chất lưu nguyên thủy...
Công thức phổ biến dùng để tính toán mối liên hệ giữa độ rỗng và độ sâu chôn vùi là phương trình Athy (1930) :
Trong đó \phi_0 là độ rỗng tại bề mặt, k là hệ số nén ép (m−1) và z là độ sâu (m).
Độ rỗng còn có thể tính từ mật độ khối và mật độ hạt :
Giá trị mật độ hạt thông thường của đất đá là 2,65g/cm³ và có thể được tính toán chính xác hơn qua việc nghiên cứu tính chất thạch học của loại đất đá ấy.
Độ chọn lọc và độ rỗng
Vật liệu có độ chọn lọc cao (hạt có kích thước xấp xỉ bằng nhau) có độ rỗng cao hơn vật liệu có cùng kích thước nhưng độ chọn lọc thấp hơn (vì những hạt nhõ hơn sẽ lấp đầy khoảng trống giữa những hạt to). Hạt nhỏ có thể lấp đầy chỗ trống và làm giảm đáng kể độ rỗng và độ dẫn thủy lực, trong khi chúng chỉ chiếm một phần nhỏ thể tích của vật.
Độ rỗng trong dòng chảy 2 pha
Trong dòng chảy 2 pha chất lỏng-khí, độ rỗng là tỉ lệ giữa phần thể tích bị chiếm dụng bởi pha khí so với tổng thể tích của dòng chảy. Giá trị độ rỗng thường không đồng đều tại các điểm khác nhau của dòng chảy, phụ thuộc vào đặc tính cấu trúc của dòng chảy; và cả theo thời gian. Trong dòng chảy không đồng nhất, giá trị này phụ thuộc vào lưu lượng riêng biệt của pha khí và pha lỏng, và cũng phụ thuộc vào tỉ lệ vận tốc giữa 2 pha này.
Các yếu tố liên quan
Độ rỗng của đất đá có mối liên hệ mật thiết với các tính chất vật lý và cơ học khác như mật độ, khối lượng riêng, tỉ trọng và nhất là độ thấm (Permeability). Đá bọt hay đá phiến sét có độ rỗng cao nhưng hầu như không thấm do các khoảng trống kém kết nối với nhau. Độ rỗng và thấm của một số loại đá có thể được cải thiện thông qua việc gia tăng các khe nứt hoặc hòa tan các vật liệu thứ sinh bên trong khối đá ấy.
Trong khai thác dầu khí hoặc nước ngầm, chính độ thấm mới là tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hiệu quả của công việc. Dù một khối đá có độ rỗng cao nhưng nếu các khoảng trống đó không kết nối với nhau thì chất lưu trong đó cũng không thể di chuyển ra ngoài tạo thành sản phẩm.
Phaeochrous rhodesianus
Phaeochrous rhodesianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Hybosoridae. Loài này được Schouteden miêu tả khoa học năm 1918.
Tham khảo
Thể loại:Phaeochrous
Saint-Jean-Pied-de-Port
Saint-Jean-Pied-de-Port là một xã trong tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 1.417 người (thời điểm 1999). Xã nằm ngay cạnh biên giới với Tây Ban Nha.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Pyrénées-Atlantiques Thể loại:Di sản thế giới tại Pháp Thể loại:Nafarroa Beherea
Vương Khải (nhà Thanh)
Vương Khải (chữ Hán: 王凯, ? – 1800), người huyện Quý Trúc, phủ Quý Dương, tỉnh Quý Châu, tướng lãnh nhà Thanh.
Sự nghiệp
Khải tham gia chiến dịch Kim Xuyên lần thứ 2, tích công lao nên được làm đến Du kích, rồi được cất nhắc làm Chiết Giang Định Hải trấn Tổng binh.
Năm Gia Khánh thứ 2 (1797), Khải không am tường thủy quân nên chịu giáng làm Phó tướng, nhận mệnh đi Quý Châu, theo Lặc Bảo (勒保) tiễu trừ khởi nghĩa người Trọng Gia, được bổ làm Đô quân hiệp.
Năm thứ 3 (1798), Khải được thụ chức Nghi Xương trấn Tổng binh, đóng giữ huyện Vân, đánh bại nghĩa quân ở Hoàng Long Than. Khải soái 2000 binh, chia giữ Vân Tây, Ba Châu, phòng ngừa Trương Hán Triều.
Năm thứ 4 (1799), nghĩa quân chạy đến huyện Phòng, Khải đánh đuổi được.
Năm thứ 5 (1800), nghĩa quân lại xâm phạm, Khải đánh cho họ đại bại, sau đó lại phá địch ở Đông Hồ. Mùa hạ cùng năm, Từ Thiên Đức nhòm ngó binh lực ít ỏi của Tương, Vân, bèn xâm phạm Đương Dương, Viễn An, chiếm cứ Mã An Sơn; quan quân hiệp nhau đánh trả, trong đó Khải men theo sườn núi trái mà tiến. Nghĩa quân chạy đi Mã Gia Doanh, quan quân chia 3 lộ xâm nhập; nghĩa quân mở 2 cánh trái – phải kháng cự, riêng sai 1 đội đánh úp phía sau. Khải hăng hái tiến đánh, nghĩa quân hơi lùi, khiến ông rơi vào bẫy mai phục. Nghĩa quân ở trong rừng xông ra, Khải thảng thốt không địch nổi nên bị giết.
Hậu sự
Khải được triều đình Ưu tuất, đặt thụy là Dũng Tráng, còn có thế chức Kỵ đô úy.
Chú thích
Thể loại:Người Quý Châu Thể loại:Võ tướng nhà Thanh Thể loại:Năm sinh không rõ Thể loại:Mất năm 1800
Kỷ Ly công
Kỷ Ly công hay Kỷ Hy công (chữ Hán: 杞僖公; trị vì: 505 TCN-487 TCN ), tên là Tự Toại, là vị vua thứ 17 của nước Kỷ - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Ông là con thứ của Kỷ Điệu công và em của Kỷ Ẩn công - vua thứ 15 và 16 nước Kỷ. Năm 506 TCN, ông giết chết anh ruột để giành ngôi vua.
Sử ký không nêu rõ các sự kiện lịch sử trong thời gian ông làm vua. Năm 487 TCN, ông mất, làm vua tất cả 19 năm. Con ông là Kỷ Mẫn công lên nối ngôi vua.
Chú thích
Thể loại:Vua nước Kỷ
Pseudostenophylax rufescens
Pseudostenophylax rufescens là một loài Trichoptera thuộc họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Pseudostenophylax
Kenja no Deshi o Nanoru Kenja
Kenja no deshi o nanoru kenja (賢者の弟子を名乗る賢者) là một loạt light novel được viết bởi Ryusen Hirotsugu và do Fuzichoco vẽ minh họa, ban đầu được sáng tác dưới dạng tiểu thuyết mạng đăng trên trang web xuất bản tiểu thuyết Shōsetsuka ni Narō từ tháng 4 năm 2012. Micro Magazine sau đó mua lại và xuất bản tiểu thuyết thành mười tám tập bắt đầu từ tháng 6 năm 2014 dưới ấn hiệu GC Novels. Tính đến tháng 5 năm 2021, tác phẩm đã bán được tổng cộng 1,5 triệu bản in tại Nhật Bản.
Light novel đã được chuyển thể thành manga do Suemitsu Dicca sáng tác và đăng trên tạp chí Comic Ride của Micro Magazine từ tháng 7 năm 2016, cùng với đó là hai bản manga spin-off được xuất bản lần lượt vào năm 2020 và năm 2021. Một loạt anime truyền hình được thực hiện bởi Studio A-Cat lên sóng từ tháng 1 đến tháng 3 năm 2022. Muse Communication giữ bản quyền anime tại Nam Á và Đông Nam Á với nhan đề Việt ngữ là Hiền giả tự xưng là đồ đệ hiền giả tại dị giới.
Cốt truyện
Sakimori Kagami từ lâu là một người chơi kỳ cựu trong trò MMORPG thực tế ảo Arch Earth Online với nhân vật đại diện Danbulf, vị pháp sư lão làng được mệnh danh là một trong những Hiền giả vĩ đại nhất trong game. Một ngày nọ khi anh tình cờ sáng tạo nhân vật khác giới dựa trên hình tượng của Danbulf, Kagami bất chợt ngủ thiếp đi mà quên hủy bỏ nhân vật ấy. Khi tỉnh dậy, anh phát hiện mình đã bị hút vào thế giới trong game dưới hình dạng của một thiếu nữ trẻ trung. Để loại bỏ mọi nghi ngờ, anh cố gắng thuyết phục với cư dân trong thế giới rằng mình là vị đồ đệ của Dunbalf.
Anime
Bản chuyển thể anime truyền hình lần đầu được công bố vào tháng 5 năm 2020. Studio A-Cat đảm nhận vẽ phần hoạt họa, Motonaga Keitago được phân làm đạo diễn, Kouno Takamitau viết kịch bản, Horii Kumi thiết kế nhân vật và Sakabe Go sáng tác nhạc nền. Bài hát opening là "Ready Set Go!!" được trình bày bởi Asaka, bài hát ending là "Ambitious" do Erabarashi thể hiện.
Bộ anime ban đầu dự kiến lên sóng vào năm 2021 nhưng bị hoãn sang ngày 12 tháng 1 năm 2022. Dịch vụ Funimation phát sóng trực tuyến anime bên ngoài khu vực châu Á kèm phụ đề và bản lồng tiếng Anh. Muse Communication nắm giữ bản quyền anime cho Nam Á và Đông Nam Á; với phụ đề Việt ngữ được đăng tải trên kênh YouTube Muse Việt Nam. Phim đồng thời được lồng tiếng Việt bởi ACE Media, và được đăng tải trên nền tảng iQIYI và Bilibili.
Liên kết ngoài
Thể loại:Anime và manga isekai Thể loại:Anime và manga kỳ ảo Thể loại:Shōsetsuka ni Narō Thể loại:Light novel Thể loại:Light novel xuất bản đầu tiên trên mạng Thể loại:Seinen manga Thể loại:Truyện tranh mạng Nhật Bản Thể loại:Truyện tranh mạng bản in Thể loại:Anime và manga dựa trên light novel Thể loại:Tác phẩm xuất bản bởi Seven Seas Entertainment Thể loại:Anime truyền hình dài tập năm 2022 Thể loại:Studio A-Cat Thể loại:Funimation Thể loại:Muse Communication
Paraleptosphaeroma glynni
Paraleptosphaeroma glynni là một loài chân đều trong họ Sphaeromatidae. Loài này được Buss & Iverson miêu tả khoa học năm 1981.
Tham khảo
Thể loại:Paraleptosphaeroma
Romanita maculipennis
Tham khảo
Thể loại:Romanita
Vườn cây Alpen
thumb|Alpinum tại Schachen gần Garmisch-Partenkirchen Vườn cây Alpen (Alpinum hay Alpengarten) là một vườn đá đặc biệt, chủ yếu trồng các thực vật từ vùng núi Anpơ và các vùng núi cao khác khắp thế giới. Vườn cây Alpen phần lớn là vườn với các tảng đá, núi đá tương tự như ở khu vực núi cao. Các thực vật vùng núi cao được trồng giữa các khe, lỗ hở của các tảng đá.
Vườn cây Alpen đầu tiên được tạo nên vào cuối thế kỷ 16 bởi Carolus Clusius, nhà thực vật học hoàng gia của vua Maximilians II ở Viên. Vườn cây Alpen đầu tiên trên một vùng núi cao là vườn của Anton Kerner von Marilaun 1875 tại Blaser thuộc Tirol với độ cao là 2195 m.
Những thực vật tiêu biểu tại một Alpinum:
nhỏ|hochkant|Alpen-Edelweiß (Hoa nhung tuyết) tại Villacher Alpe nhỏ|trái|Alpium ở vườn bách thảo München-Nymphenburg
Chú thích
Thể loại:Vườn thực vật
Trichomachimus himachali
Trichomachimus himachali là một loài ruồi trong họ Asilidae. Trichomachimus himachali được Parui & Kaur & Kapoor miêu tả năm 1994. Loài này phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Trichomachimus
Tremedal de Tormes
Tremedal de Tormes là một đô thị ở tỉnh Salamanca, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 37 người.
==Tham khảo==
Thể loại:Đô thị ở Salamanca
Phaeochrous rudis
Phaeochrous rudis là một loài bọ cánh cứng trong họ Hybosoridae. Loài này được Kuijten miêu tả khoa học năm 1984.
Tham khảo
Thể loại:Phaeochrous
Lưới trời (định hướng)
Lưới trời có thể là:
Nogent-sur-Marne (quận)
Quận Nogent-sur-Marne là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Val-de-Marne, ở vùng Île-de-France. Quận này có 15 tổng và 14 xã.
Các tổng
Các tổng của quận Nogent-sur-Marne là:
Liên kết ngoài
Nogent-sur-Marne
Paraleptosphaeroma indica
Tham khảo
Thể loại:Paraleptosphaeroma
Romanita ornata
Romanita ornata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1958.
Tham khảo
Thể loại:Romanita
Clephydroneura dasi
Clephydroneura dasi là một loài ruồi trong họ Asilidae. Clephydroneura dasi được Parui & Das miêu tả năm 1994. Loài này phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Clephydroneura
Pseudostenophylax sabadiel
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Cổ bắc Thể loại:Pseudostenophylax
Phaeochrous ruficollis
Phaeochrous ruficollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Hybosoridae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1893.
Tham khảo
Thể loại:Phaeochrous
Reggane
Reggane là một đô thị thuộc tỉnh Adrar, Algérie. Dân số thời điểm năm 2002 là 14.179 người.
Xem thêm
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Adrar Thể loại:Đô thị của Algérie
Paralimnoria andrewsi
Paralimnoria andrewsi là một loài chân đều trong họ Limnoriidae. Loài này được Calman miêu tả khoa học năm 1910.
Tham khảo
Thể loại:Paralimnoria
Valdecarros
Valdecarros là một đô thị ở tỉnh Salamanca, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 410 người.
==Tham khảo==
Thể loại:Đô thị ở Salamanca
Romanita vittata
Romanita vittata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1958.
Tham khảo
Thể loại:Romanita
Pseudostenophylax schelpei
Pseudostenophylax schelpei là một loài Trichoptera thuộc họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Pseudostenophylax
Bắc Mindanao
Hành chính
nhỏ|phải|200px|Bản đồ Hành chính Vùng Bắc Mindanao ¹ Cagayan de Oro và Iligan là các thành phố đô thị hóa cao; không được thống kê gộp vào các tỉnh Misamis Oriental và Lanao del Norte.
Liên kết ngoài
Thể loại:Vùng của Philippines
Asian Club Championship 1971
Asian Club Championship 1971 là phiên bản thứ tư của giải bóng đá câu lạc bộ thường niên châu Á tổ chức bởi Liên đoàn bóng đá châu Á. Tám câu lạc bộ đến từ tám quốc gia tham dự giải đấu. Giải đấu diễn ra tại Băng Cốc, Thái Lan từ ngày 21 tháng 3 đến ngày 2 tháng 4. Tám câu lạc bộ được chia thành hai bảng, mỗi bảng bốn đội, đội nhất và nhì mỗi bảng lọt vào vòng bán kết.
Maccabi Tel Aviv giành danh hiệu châu Á thứ hai sau khi Al-Shorta từ chối thi đấu với họ trong cuộc biểu tình tại lãnh thổ Palestine bị Israel chiếm đóng. Thay vào đó, các cầu thủ của Al-Shorta vẫy cờ Palestine và cờ Iraq trên sân.
Al-Shorta được coi là đội vô địch giải đấu trên các phương tiện truyền thông Iraq và Ả Rập (tiêu đề báo Al-Mal'ab ngày hôm sau có nội dung: "Nhà vô địch châu Á trở lại Baghdad") và được chào đón sự tiếp đón của các anh hùng khi họ trở về nước. Israel đã bị trục xuất khỏi AFC ba năm sau đó (Maccabi hiện đang thi đấu trong các giải đấu của UEFA) và Al-Shorta coi mình là đội vô địch giải đấu, và thêm một ngôi sao trên logo của họ để thể hiện điều này.
Các đội tham dự
Chú thích:
•TH: Đương kim vô địch
•1st, 2nd, 3rd,...: Vị trí tại giải quốc nội
•S (Selected): Đội được chọn đại diện cho quốc gia
Vòng loại
Đây là các trận đấu phân bổ các đội vào các bảng. Mỗi bảng sẽ bao gồm hai độin thắng và hai đội thua vòng này.
Bảng B
1: Al-Shorta không thi đấu trận này, chiến thắng thuộc về Maccabi.
Chung kết
1 Trận chung kết không diễn ra và Maccabi Tel Aviv được xử là đội vô địch sau khi các cầu thủ Al-Shorta vào sân vẫy cờ Iraq và Palestine trên khu vực đường pitch, từ chối thi đấu với đội bóng Israel vì lý do chính trị.
Tham khảo
1 1971 1971 Asian Champion Club Tournament, 1971
Thục hoàng hậu
Xem thêm
Thể loại:Thụy hiệu
Đại học Strasbourg
Đại học Strasbourg là một trường đại học ở Strasbourg, Alsace, Pháp, là trường đại học lớn nhất ở Pháp, với khoảng 43.000 sinh viên và hơn 4.000 nhà nghiên cứu. Trường đại học này có lịch sử từ Đại học tiếng Đức thời kỳ đầu Universität Straßburg được thành lập vào năm 1631, và được chia vào những năm 1970 thành ba tổ chức riêng biệt: Đại học Louis Pasteur, trường đại học Marc Bloch, và trường Đại học Robert Schuman. Ngày 01 tháng 1 năm 2009, sự hợp nhất của ba trường đại học tái tạo một trường đại học Strasbourg, mà ngày nay là một trong những trường tốt nhất trong Liên đoàn các trường đại học nghiên cứu châu Âu thống nhất.
Lịch sử
Trường đại học xuất thân từ một trường trung học nhân văn Lutheran Đức, được thành lập năm 1538 bởi Johannes Sturm trong thành phố Strassburg. Nó đã được chuyển thành một trường đại học năm 1621 và nâng lên hàng ngũ của một trường đại học hoàng gia vào năm 1631.
Trường đại học Đức vẫn tiếp tục tồn tại ngay cả sau khi thành phố bị thôn tín bởi vua Louis XIV năm 1681, nhưng chủ yếu là trở thành một trường đại học của Pháp trong cuộc cách mạng Pháp.
Trường đại học được thành lập lại thành Kaiser-Wilhelm-Universität Đức vào năm 1872, sau chiến tranh Pháp-Phổ và sự trở lại của Alsace-Lorraine Đức gây ra một cuộc di cư về phía tây của giáo viên nói tiếng Pháp. Năm 1918 Alsace-Lorraine đã được trả lại cho Pháp, do đó, một cuộc di cư ngược lại giáo viên nói tiếng Đức đã diễn ra.
Trong chiến tranh thế giới thứ II, khi nước Pháp bị chiếm đóng, nhân sự và thiết bị của Đại học Strasbourg được chuyển đến Clermont-Ferrand. Trong vị trí của nó, ngắn ngủi Đức Reichsuniversität Straßburg được lập ra. Năm 1970, trường đại học được chia thành ba tổ chức riêng biệt: Đại học Louis Pasteur, trường đại học Marc Bloch, và trường Đại học Robert Schuman. Ngày 01 tháng 1 năm 2009, sự hợp nhất của ba trường đại học tái tạo một trường đại học Strasbourg, một quá trình sẽ kết thúc vào năm 2012, và có thể là một trong hai mươi trường đại học đầu tiên của Pháp để đạt được quyền tự chủ lớn hơn.
Tham khảo
Thể loại:Trường đại học Pháp Thể loại:Strasbourg Thể loại:Đại học công lập
Saint-Julien-Beychevelle
Saint-Julien-Beychevelle là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 798 người (thời điểm 1999). Saint-Julien-Beychevelle là một làng trồng nho của Médoc trong miền tây nam nước Pháp. Xã có 800 dân cư và nằm 50 km về phía tây-bắc của Bordeaux cạnh sông Gironde. Rượu vang Saint-Julien là một trong những rượu vang đỏ nổi tiếng nhất của Bordeaux.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Gironde
Corazon Aquino
Maria Corazon "Cory" Cojuangco Aquino (25 tháng 1 năm 1933 – 1 tháng 8 năm 2009) là Tổng thống thứ 11 của Philippines và là một nhà hoạt động dân chủ, hòa bình, nữ quyền, và mộ đạo nổi tiếng thế giới. Bà giữ chức vụ tổng thống từ năm 1986 đến 1992. Bà là nữ tổng thống đầu tiên của Philippines nói riêng và của cả châu Á nói chung.
Tự nhận là một "nhà nội trợ giản dị", Aquino kết hôn với Nghị sĩ Benigno Aquino, Jr. (1932–1983), một nhân vật hàng đầu hoạt động chống đối chế độ chuyên quyền của Tổng thống Ferdinand Marcos. Sau khi chồng bà bị ám sát vào ngày 21 tháng 8 năm 1983, Aquino, trước đó chưa có kinh nghiệm chính trị, trở thành một tâm điểm và sức mạnh đoàn kết trong phong trào chống Marcos. Bà được mời ứng cử tranh đua với Marcos trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1986. Sau khi Marcos được tuyên bố là người thắng cử mặc dù có nhiều cáo buộc gian lận bầu cử, Aquino được đưa vào chức vụ tổng thống trong cuộc Cách mạng Quyền lực Nhân dân không đổ máu.
Đầu đời và học vấn
Corazon Cojuangco là người con thứ sáu trong một gia đình có tám người con ở tỉnh Tarlac, là một thành viên của một trong những gia đình lai Hoa giàu có nhất Philippines. Cha bà là Jose Cojuangco từ Tarlac và mẹ bà là Demetria Sumulong từ Antipolo, Rizal. Một người em trai của bà là Jose Cojuangco từng là Chủ tịch Ủy ban Olympic của Phillipines.
Bà được gửi đến trường St. Scholastica's College Manila và hoàn tất tiểu học hạng thủ khoa năm 1943. Năm 1946, bà học trung học một năm tại Tu viện Assumption ở Manila. Sau đó bà được đưa ra nước ngoài để học tập tại Học viện Ravenhill ở Philadelphia, Trường Tu viện Notre Dame ở New York, và Đại học Mount Saint Vincent, cũng ở New York. Bà làm việc tình nguyện trong cuộc vận động tranh cử tổng thống Hoa Kỳ của ứng cử viên Cộng hòa Thomas Dewey năm 1948. Bà học môn khoa học nhân văn và tốt nghiệp năm 1953 với bằng Cử nhân (Bachelor of Arts) môn tiếng Pháp, và bằng phụ trong môn toán học. Bà định trở thành một giáo viên toán và thông dịch viên.
Lập gia đình
Bà hồi hương và học luật tại Đại học Far Eastern, sở hữu của gia đình ông Nicanor Reyes, Sr. đã quá cố, và cũng là cha chồng của chị bà. Bà ngưng học tập luật năm 1954, khi bà kết hôn Benigno Servillano "Ninoy" Aquino, Jr., con của cựu Chủ tịch Quốc hội. Họ có năm người con: một người con trai, Benigno Simeon Aquino III, người được bầu vào Thượng viện năm 2007 và đắc cử Tổng thống năm 2010, và bốn người con gái, Maria Elena A. Cruz, Aurora Corazon A. Abellada, Victoria Eliza A. Dee, và diễn viên và người đãn chương trình Kristina Bernadette A. Yap. Aquino lúc đầu khó thích nghi với đời sống tỉnh lẻ khi họ dọn nhà đến Concepcion, Tarlac năm 1955, sau khi chồng bà được bầu làm thị trưởng thành phố ở tưổi 22. Được giáo dục ở Mỹ, bà cảm thấy nhàm chán ở Concepcion, và hoan nghênh các cơ hội được ăn tối trong khu quân sự Mỹ ở Clark Field gần đó.
Là thành viên của Đảng Tự do, chồng bà sớm trở thành thống đốc Tarlac, và được bầu vào Thượng viện năm 1967. Trong chính nghiệp của chồng bà, Aquino giữ vai trò người nội trợ nuôi dạy các con cái và đón khách là đồng minh chính trị của chồng mình tại nhà riêng ở Thành phố Quezon. Bà từ chối không lên khán đài với chồng trong các cuộc vận động, mà chỉ đứng ở đằng sau khán giả để nghe ông đọc diễn văn. Tuy nhiên, bà vẫn được chồng hỏi và tôn trọng ý kiến trong các vấn đề chính trị.
Benigno Aquino sớm trở thành một nhân vật đứng đầu chỉ trích chính quyền của tổng thống Ferdinand Marcos thuộc Đảng Nacionalista, và nhiều người suy đoán ông sẽ tranh cử trong cuộc bầu cử năm 1973, khi Marcos bị giới hạn nhiệm kỳ theo hiến pháp. Tuy nhiên, ngày 21 tháng 9 năm 1972, Marcos tuyên bố tình trạng thiết quân luật và sau đó hủy bỏ Hiến pháp năm 1935, và vì thế được giữ chức. Chồng bà là một trong những người đầu tiên bị bắt giữ dưới thiết quân luật, và sau đó bị kết án tử hình. Trong lúc bị giam cầm, Aquino lấy sức mạnh từ cầu nguyện, tham gia Thánh lễ hằng ngày và đọc Kinh Mân Côi ba lần mỗi ngày. Để tỏ lòng hy sinh, bà chỉ thị các con không được tham dự các lễ tiệc, và bà cũng ngưng đi đến tiệm trưng diện sắc đẹp hay mua quần áo mới, cho đến khi một linh mục khuyên bà và các con cứ sống một cuộc sống bình thường.
Năm 1978, mặc dù gặp sự phải đối của bà, chồng bà (đang ngồi tù) quyết định tranh cử vào quốc hội. Bà đã vận động cho chồng, và đã đọc diễn văn lần đầu trong đời, nhưng khi bà biết được cô con gái sáu tuổi Kris rất muốn được đọc diễn văn, bà đã cho con đọc.
Năm 1980, với sự can thiệp của Tổng thống Hoa Kỳ Jimmy Carter, Marcos cho phép Nghị sĩ Aquino và gia đình rời khỏi Philippines đến Hoa Kỳ để trị bệnh. Gia đình định cư tại Boston, và bà Aquino sau này nhớ lại ba năm kế tiếp là giai đoạn hạnh phúc nhất trong cuộc hôn nhân. Ngày 21 tháng 8 năm 1983, ông trở về Philippines một mình, rồi lập tức bị ám sát ngay tại Sân bay quốc tế Manila (sau này đã được đổi tên để vinh danh ông). Bà trở về Philippines vài ngày sau và chủ trì đám tang của chồng, với sự tham dự của trên 2 triệu người, tang lễ lớn nhất lịch sử Philippines.
Vận động tranh cử tổng thống năm 1986
Trong hai năm sau khi chồng bà bị ám sát, Aquino đã tham gia trong nhiều cuộc biểu tình được diễn ra. Trong tuần cuối tháng 11 năm 1985, Marcos bất ngờ tuyên bố một cuộc bầu cử sẽ được tổ chức vào tháng 2 năm 1986. Lúc đầu, Nghị sĩ Salvador Laurel từ Batangas, con trai của cựu tổng thống Laurel, được xem là người dẫn đầu trong khối chống đối, dưới Các tổ chức Dân chủ Ái quốc Thống nhất. Tuy nhiên, nhà tài phiệt Joaquin "Chino" Roces không tin chắc rằng Laurel có thể thắng được Marcos. Roces bắt đầu phong trào Vận động Cory Aquino Ứng cử Tổng thống để lấy một triệu chữ ký kêu gọi Aquino ứng cử trong vòng một tuần.
Lúc đầu Aquino không muốn ra ứng cử, mặc dù có nhiều người tin rằng bà là ứng cử viên duy nhất có thể thống nhất các khối chống lại Marcos. Sau mười tiếng đồng hồ ngẫm nghĩ tại một tu viện Công giáo, bà đồng ý ứng cử. Lúc đầu Laurel không chịu theo lời kêu gọi rút lui để nhường chỗ cho Aquino và mời bà ứng cử chức phó tổng thống dưới đảng UNIDO của ông. Trái lại, Aquino chịu rời bỏ đảng của chồng mình là Lakas ng Bayan (LABAN), vừa mới hợp nhất với Partido Demokratiko Pilipino, và ứng cử dưới đảng UNIDO với Laurel là ứng cử viên phó tổng thống. Laurel chịu để Aquino ứng cử tổng thống dưới đảng UNIDO trong khi ông ứng cử liên danh phó tổng thống.
Trong cuộc vận động tranh cử diễn ra sau đó, Marcos cáo buộc rằng Aquino đang được các thế lực cộng sản ủng hộ và đã đồng ý chia sẻ quyền lực với họ, và bà trả lời rằng bà sẽ không bổ nhiệm người nào vào nội các của mình. Marcos cũng cáo buộc Aquino đang chơi trò "bóng đá chính trị" với Hoa Kỳ về sự hiện diện của quân đội Hoa Kỳ tại Philippines ở Căn cứ Không quân Clark và Căn cứ Hải quân Subic. Marcos cũng chế nhạo Aquino "chỉ là một phụ nữ" với địa vị là trong phòng ngủ.
Trong cuộc bầu cử ngày 7 tháng 2 năm 1986, nhiều cử tri đã bị đe dọa và không được cho bầu. Trong ngày bầu cử và những ngày sau đó đã có nhiều bạo lực xảy ra, kể cả cuộc ám sát của một trong những đồng minh chính trị hàng đầu của bà, thống đốc tỉnh Antique Evelio Javier. Trong khi kết quả chính thức của Hội đồng Bầu cử (COMELEC) luôn cho thấy Marcos đang dẫn đầu, kết quả không chính thức của Phong trào Quốc gia cho Bầu cử Tự do cho thấy Aquino đang dẫn đầu. Mặc dù 30 nhân viên máy tính của COMELEC đã bỏ việc để lên án sự sắp đặt kết quả có lợi cho Marcos, quốc hội (Batasang Pambansa), dưới sự kiểm soát của những đồng minh của Marcos, đã thông qua kết quả chính thức và tuyên bố Marcos đã thắng cử vào ngày 15 tháng 2 năm 1986. Các Giám mục Công giáo Philippines và Thượng viện Hoa Kỳ đã lên án cuộc bầu cử, và Aquino kêu gọi một cuộc tổng đình công và tẩy chay các doanh nghiệp đang được các đồng minh của Marcos kiểm soát. Bà cũng đã bác bỏ đề nghị chia sẻ quyền lực của nhà ngoại giao Mỹ Philip Habib, được tổng thống Ronald Reagan cử đến để làm bớt căng thẳng.
Lên chức tổng thống
Ngày 22 tháng 2 năm 1986, cuộc Cách mạng Quyền lực Nhân dân tiến hành sau khi hai đồng minh then chốt của Marcos là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Juan Ponce Enrile và Phó Tư lệnh Quân đội Fidel Ramos kêu gọi Marcos từ chức và ẩn náu trong hai căn cứ quân sự tại Quezon. Aquino, đang ở Cebu khi cuộc nổi dậy bắt đầu, trở về Manila và nhất định đòi nhập vào đám đông ngày càng lớn lên bên ngoài hai căn cứ để làm chướng ngại vật để bảo vệ hai người này. Sáng ngày 25 tháng 2, tại Club Filipino ở San Juan, Aquino đọc tuyên thệ nhậm chức tổng thống được chủ trì bởi Thẩm phán Tòa án Tối cao Claudio Teehankee. Marcos cũng tuyên thệ nhậm chức cùng ngày tại Cung điện Malacañang nhưng tối hôm đó đã tẩu thoát đến Hawaii.
Tổng thống
Cách lên cầm quyền tương đối êm ả của Aquino sau cuộc Cách mạng Quyền lực Nhân dân đã khiến cộng đồng quốc tế tôn vinh bà như một thần tượng dân chủ. Bà được Tạp chí Time chọn là Nhân vật của Năm vào năm 1986. Bà cũng được đề cử cho Giải Nobel Hòa bình (nhưng không được giải). Vào tháng 9 năm 1986, Aquino đã phát biểu trước lưỡng viện Quốc hội Hoa Kỳ và được ngắt lời bằng tiếng vỗ tay nhiều lần, và Chủ tịch Hạ viện Tip O'Neill gọi đó là "diễn văn hay nhất mà tôi được nghe qua trong 34 năm tôi làm việc trong Quốc hội."
Trong sáu năm dưới chính phủ Tổng thống Aquino, một hiến pháp mới đã được thông qua, cũng như một số cải cách luật pháp, kể cả một luật cải cách ruộng đất. Trong khi các đồng minh của bà giữ đa số ghế trong cả hai viện quốc hội, bà gặp phải nhiều đối lập từ cuộc nổi dậy cộng sản và những quân nhân cánh hữu đã vài lần đảo chính. Chính phủ của bà cũng đã phải đối phó với một vài thiên tai lớn, cũng như một cuộc khủng hoảng điện lực đã ngăn trở nền kinh tế Philippines. Cũng dưới chính phủ bà, Mỹ bắt đầu rút quân ra khỏi các căn cứ quân sự tại Philippines.
Cải cách hiến pháp và luật pháp
Một tháng sau khi nhậm chức, Aquino đã đưa ra Công bố số 3, tuyên bố chính phủ bà là một chính phủ cách mạng. Bà làm mất hiệu lực Hiến pháp năm 1973 đã được đặt ra trong tình trạng thiết quân luật, và ban bố một "Hiến pháp Tự do" lâm thời trong lúc một hiến pháp mới chưa được ban hành. Bà cũng đã hủy bỏ cơ quan lập pháp Batasang Pambansa (Quốc hội) và tổ chức lại các thành viên trong Tòa án Tối cao. Tháng 5 năm 1986, Tòa án Tối cao mới tổ chức lại tuyên bố chính phủ Aquino "chẳng những là một chính quyền thực tế (de facto) mà còn là một chính quyền hợp pháp (de jure)", và đã được cộng đồng các quốc gia trên thế giới công nhận là chính thống.
Cả hai Hiến pháp Tự do và Hiến pháp 1987 cho phép Tổng thống Aquino thi hành quyền lập pháp cho đến lúc một Quốc hội mới được tổ chức. Bà tiếp tục thi hành quyền lập pháp cho đến khi Quốc hội được tổ chức dưới Hiến pháp năm 1987 được triệu tập vào tháng 7 năm 1987. Trong thời gian đó, Aquino đã ban hành hai bộ luật có nhiều cải cách quan trọng - Bộ luật Gia đình năm 1987 đã cải cách luật pháp dân sự (civil law) về quan hệ gia đình và Bộ luật Hành chính năm 1987 đã tổ chức lại cấu trúc của nhánh hành pháp của chính phủ.
Tuy nhiên, thay vì không thừa nhận các món nợ của chế độ cũ, Aquino đã nhận trả các món nợ đó. Năm 1991, Aquino đã ban hành Bộ luật Chính quyền Địa phương, một phần được viết bởi Aquilino Pimentel, bộ luật này trao nhiều quyền hạn của chính quyền trung ương cho chính quyền địa phương. Bộ luật mới tăng quyền lực các địa phương để đánh thuế địa phương, và đảm bảo họ một phần của thu nhập quốc gia.