cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trống đồng Đông Sơn
Nhóm C
Ngoài ra còn có nhiều trống minh khí có kích thước nhỏ, trên trống lại có rất ít hoa văn trang trí nên không được đưa vào hệ thống phân loại trên.
Danh sách trống đồng Đông Sơn
Xem bài chính Danh sách một số trống đồng Đông Sơn nổi tiếng
Kinh tế và văn hoá vật chất
Trống đồng Đông Sơn là sản phẩm của nền văn minh nông nghiệp phát triển. Việc phát hiện ra những lưỡi cày đồng và những hình bò được khắc trên thân trống chứng tỏ thời kỳ này đã biết sử dụng sức kéo động vật vào canh tác nông nghiệp. Ngoài ra, các nghề đánh cá, săn bắn, chăn nuôi gia súc và sản xuất thủ công cũng phát triển trong thời kỳ này.
Phần lớn những nơi phát hiện có trống phân bố dọc theo triền những con sông lớn ở đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Trống có thể đã được phân phối bằng đường thủy.
Ngoài ra, trong xã hội Lạc Việt có tồn tại sự bất bình đẳng về tài sản. Điều này được phản ánh rõ ràng trong sự phân bố những hiện vật tuỳ táng ở các ngôi mộ người giàu và người nghèo thuộc thời đại đồ đồng.
Trang phục
Quần áo được tả trên trống có các loại như: áo hai vạt ngắn, áo hai vạt dài, váy, khố...Họ đội nhiều loại mũ, tết các kiểu tóc khác nhau.
Tượng trang trí
Có tượng hình chó trên mặt trống nhỏ Đông Sơn, tượng cóc trên mặt các trống nhóm C. Hình tượng còn rất sơ lược nhưng nếu so sánh với thời đại hậu kỳ đồ đá mới có nghệ thuật vẫn chỉ là dạng hoa văn minh họa, thì chúng ta mới thấy bước tiến bộ về mặt nghệ thuật cũng như về kỹ thuật điêu khắc ở thời đại đồ đồng.
Vũ nghệ
Trên trống đồng, những người múa thường được phục trang bằng những bộ quần áo như: mũ lông chim cao hoặc mặt nạ, tay đôi khi cầm vũ khí. Mỗi tốp người múa thường có từ 3,4 hoặc 6 đến 7 người. Trong tốp này có người thổi tù và, còn những người còn lại biểu diễn theo một động tác thống nhất, chuyển động từ trái sang phải, người sau nối tiếp người trước một quãng đều đặn, tất cả diễu hành vòng quanh ngôi sao (mặt trời).
Âm nhạc
Theo hình khắc trên trống đồng cho thấy có hai loại nhạc khí được sử dụng bấy giờ là trống. Có hai cách sử dụng trống:
Nghệ thuật tạo hình
Nghệ thuật trống đồng khá độc đáo, đặc trưng bởi kỹ thuật khắc chạm trên khuôn tạo ra những hình ảnh khắc chìm chủ yếu trên mặt trống, còn trên thân trống thì là hình khắc hơi nổi. Nghệ nhân đã xây dựng hình ảnh trong những bố cục tròn trên mặt trống và ô chữ nhật trên thân trống, bên trong loại bố cục này thì hình ảnh được sắp xếp rất cân đối. Hình ảnh con người luôn được diễn tả theo tư thế động: múa, giã gạo, đánh trống, bơi chải...Về mặt bố cục, tất cả người, động vật đều diễu hành quanh ngôi sao giữa mặt trống. Đặc biệt, phần tạo hình ở đây hơi giống kiểu tạo hình Ai Cập. Ví dụ: tốp người múa trên mặt trống có ngực hướng thẳng về phía khán giả, chân và đầu theo lối nhìn nghiêng. Còn trong hình chim bay thì thân cánh và đuôi được tả theo hình nhìn từ trên xuống, còn đầu thì theo lối nhìn nghiêng.
Trống đồng Đông Sơn với xã hội Vua Hùng Vương
Những trống đồng Đông Sơn đầu tiên đã xuất hiện vào những thế kỷ 6 TCN và thế kỷ 7 TCN trên địa bàn miền Bắc Việt Nam ngày nay, thuộc thời kỳ Hùng Vương. Nhưng lịch sử về thời đại các vua Hùng còn đang được giới sử học tranh luận chưa ngã ngũ vì chưa tìm được "dấu ấn" của vua Hùng. Những hình khắc trên trống đồng Đông Sơn giờ đây có thể nói lên phần nào xã hội thời bấy giờ.
Theo "truyền thuyết trăm trứng" và "Đẻ đất đẻ nước", 50 người con về đồng bằng trở thành tổ tiên người Việt, 47 người di cư lên miền núi trở thành tổ tiên các dân tộc miền núi, còn lại 3 người từ những trứng nở đầu tiên tên là Tá Cần, Tá Kài và cô nàng Kịt, ba người sống chung với nhau... Về sau Tá Cần lên làm vua và đã từng lấy Bà Chu Bà Chuông làm vợ sinh ra 18 người con: 9 trai và 9 gái. Họ trở thành lang và chia nhau đi coi các bản mường. Con số 18 khá quan trọng trong lịch sử dựng nước và giữ nước người Lạc Việt, giống như số 60 của người Babylon ở Lưỡng Hà hay số 20 của người Maya cổ.
Nghiên cứu số lượng chim trên các vành chim bay (chim vật tổ của người Lạc Việt) chúng ta nhận thấy phần lớn mỗi vành đều có 18 chim. Điều đặc biệt là trên mặt trống đồng Sông Đà, người nghệ nhân do lúc đầu sơ ý đã chia nhầm thành 17 cung bằng nhau, khi khắc đến hình chim thứ 16 thì chỉ còn một đoạn, do đó đã phải cố khắc hai con chim vào vành cuối này cho đủ số lượng là 18 con. Có thể nghĩ rằng con số 18 đời Hùng Vương là 18 dòng họ đầu tiên, kết hợp với nhau trong liên minh bộ lạc Văn Lang.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lạc Việt Sông Hồng Thể loại:Việt Nam cổ đại Thể loại:Khảo cổ Việt Nam Thể loại:Nhạc cụ dân gian Việt Nam Thể loại:Hiện vật khảo cổ Thể loại:Thời đại đồ đồng Thể loại:Phát minh của Việt Nam Thể loại:Trống
Nathaniel Lyon
Nathaniel Lyon (14 tháng 7 năm 1818 – 10 tháng 8 năm 1861) là sĩ quan cấp tướng đầu tiên của quân Liên bang miền Bắc tử trận trong Nội chiến Hoa Kỳ. Ông là người gây xáo trộn tại tiểu bang Missouri trong thời gian đầu của cuộc nội chiến. Sau khi ông ra lệnh đem tù binh miền Nam diễn hành tại St. Louis, tạo cuộc xung đột "biến cố Camp Jackson", Missouri quyết định theo phe Liên minh miền Nam.
Jen Taylor
nhỏ|Hình ảnh Jen Taylor tại The Cortana Chronicles Jen Taylor, tên đầy đủ là Jennifer Lee Taylor là nữ diễn viên lồng tiếng người Mỹ, được biết đến với việc lồng tiếng cho Cortana nhận vật trong loạt trò chơi Halo, đồng thời cũng là trợ lý ảo cùng tên. Cô cũng lồng tiếng cho Zoey trong Left 4 Dead; Princess Peach, Toad và Toadette trong loạt trò chơi Mario. Salem trong RWBY và Lina, Windranger, Puck và Medusa trong trò chơi Dota 2. Cô sinh ra ngày 17/2/1973 (44 tuổi) ở Seattle, Washington, Hoa Kỳ, cô bắt đầu sự nghiệp lồng tiếng của mình vào năm 1997 tới nay, sau khi được một người bạn ủng hộ.
Tham khảo
Thể loại:Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21 Thể loại:Nữ diễn viên lồng tiếng Mỹ Thể loại:Nhân vật còn sống
Nathaniel Lyon
Tham khảo
Thể loại:Nội chiến Hoa Kỳ Thể loại:Sinh năm 1818 Thể loại:Mất năm 1861
Santiago de Alcántara
Santiago de Alcántara là một đô thị trong tỉnh Cáceres, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 724 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Cáceres
Busseola
Busseola là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.
Tham khảo
Thể loại:Hadeninae
19478 Jaimeflores
19478 Jaimeflores (1998 HY96) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 4 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Drilaster rollei
Drilaster rollei là một loài bọ cánh cứng trong họ Đom đóm (Lampyridae). Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1911.
19478 Jaimeflores
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1998
Drilaster rollei
Tham khảo
Thể loại:Drilaster
Anisodes mesotoma
Anisodes mesotoma là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
M
Labrossyta scotoptera
Liên kết ngoài
Thể loại:Labrossyta
Xã Weaubleau, Quận Hickory, Missouri
Xã Weaubleau (Weaubleau Township) là một xã thuộc quận Hickory, tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 903 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Missouri Thể loại:Quận Hickory, Missouri
Sterling Price
Sterling Price (20 tháng 9 năm 1809 - 29 tháng 9 năm 1867) là luật sư, chính trị gia, sĩ quan quân đội người Hoa Kỳ. Ông từng chỉ huy đội dân quân Vệ binh Missouri và là trung tướng trong quân đội Liên minh miền Nam trong thời Nội chiến Hoa Kỳ.
Năm 1864 Price dẫn quân dự tính đánh tái chiếm tiểu bang Missouri nhưng thất bại. Sau cuộc chiến, ông đem binh sĩ chạy xuống México trốn thay vì đầu hàng quân Liên bang miền Bắc.
Nghề luật sư
Sterling "Old Pap" Price sinh tại Farmville, Virginia trong gia đình gốc người Welsh. Ông theo học luật khoa tại trường Hampden-Sydney College và làm thêm tại tòa án gần nhà mình. Sau khi tốt nghiệp ông làm luật sư một thời gian. Năm 1833 Price cưới vợ, sau này có bảy người con. Đến năm 1834 ông về Keytesville, Missouri mở khách sạn và làm thêm nghề trồng trọt.
Trong chiến tranh Mormon năm 1838, Price nằm trong phái đoàn điều tra về cuộc phân tranh giữa dân theo đạo Latter-day Saints và dân theo đạo Mormon. Ông binh vực cho giáo dân Mormon, cho rằng họ không gây những tội như lời kẻ thù của họ tố cáo. Sau khi dân đạo Mormon đầu hàng, thì Price được cử về bảo vệ để họ tránh bị kẻ thù trừng phạt.
Sterling Price đắc cử vào nghị viện Missouri hai lần năm 1836–38, và 1840–44, ông cũng được cử làm phát ngôn viên của nghị viện. Từ ngày 4 tháng 3 năm 1845 ông là nghị sĩ Đảng Dân chủ trong quốc hội Hoa Kỳ thứ 29 nhưng đến ngày 12 tháng 8 năm 1846 ông từ chức để tham gia chiến tranh Hoa Kỳ-Mexico.
Chiến tranh Hoa Kỳ-Mexico
Price chiêu mộ quân lính lập nên Trung đoàn 2 thuộc quân kỵ binh Missouri và giữ chức đại tá ngày 12 tháng 8 năm 1846 và kéo đến Santa fe, thay tướng Stephen W. Kearny giữ chức chỉ huy khu vực New Mexico. Khi lên làm thống đốc khu này, Price đánh dẹp được cuộc nổi dậy của dân Mexico và dân bản địa tại Taos, New Mexico. Ngày 20 tháng 7 năm 1847, Price được tổng thống Hoa Kỳ James K. Polk tăng chức thiếu tướng, lãnh vai chỉ huy Binh đoàn miền Tây. Ngày 16 tháng 3 năm 1846 Price nghe tình báo sai, tưởng rằng quân Mexico kéo đến tấn công New Mexico, đem quân ra đánh trong trận Santa Cruz de Rosales. Trận đánh này là trận sau cùng của cuộc chiến, xảy ra sau hiệp ước Guadalupe Hidalgo (ngày 10 tháng 3.
Arthropteris filipes
Liên kết ngoài
Thể loại:Arthropteris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1855 Thể loại:Unresolved names
Sterling Price
Chiến tranh Hoa Kỳ-Mexico
Sau cuộc chiến ông giải ngũ ngày 25 tháng 11 1848 trở về Missouri. Ông mua một nông trại và canh tác tại Bowling Green.
Arthropteris filipes
Liên kết ngoài
Arthropteris filipes
Butleronea
Butleronea là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.
Tham khảo
Thể loại:Hadeninae
Delphinium elisabethae
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Thúy tước Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1937
Paracheilinus attenuatus
Paracheilinus attenuatus là một loài cá biển thuộc chi Paracheilinus trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1999.
Psychotria chlorocalyx
Psychotria chlorocalyx là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được K.Schum. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1898.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1898
Paracheilinus attenuatus
Mô tả
P. attenuatus trưởng thành có kích thước tối đa được ghi nhận là khoảng 6,5 cm. Vây đuôi cụt ở cá con và có hình mũi giáo ở hai giới trưởng thành (cá mái có phần bo tròn hơn ở chóp đuôi so với cá đực). Cá con (khoảng 3 cm) chủ yếu là màu đỏ cam với 4 hoặc 5 sọc xanh ở 2 bên thân; mống mắt màu đỏ tươi; có đốm đen trên cuống đuôi. Cá mái màu đỏ cam, chuyển sang màu vàng hoặc trắng ở thân dưới với các sọc màu tím lam; mống mắt màu đỏ tươi. Cá đực có màu vàng cam với các sọc đậm màu tím lam ở bên thân và đầu. Vây lưng màu vàng với một vùng hình tam giác lớn màu đỏ viền xanh ở phía sau, thấy rõ khi vây lưng căng ra; có một sợi vây tia kéo dài màu cam đến đỏ. Vây hậu môn có màu vàng ở gốc, ra xa có màu đỏ đến màu cam, với các hàng đốm màu tím lam. P. attenuatus khác với tất cả các loài còn lại của chi do nó có vây đuôi hình mũi giáo (hay hình thoi), và cũng là loài duy nhất mà cá con có đốm đen trên cuống đuôi.
Số gai ở vây lưng: 8 – 9; Số tia vây mềm ở vây lưng: 11; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8 – 10; Số tia vây mềm ở vây ngực: 14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số lược mang: 14.
Tham khảo
G. R. Allen, M. V. Erdmann & N. L. A. Yusmalinda (2016), Review of the Indo–Pacific Flasherwrasses of the genus Paracheilinus (Perciformes: Labridae), with descriptions of three new species (PDF), Journal of the Ocean Science Foundation 19: 18 – 90.
Chú thích
Thể loại:Paracheilinus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1999
Mua lại dùng đòn bẩy
Nhà đầu tư, thường là các quỹ đầu tư cổ phiếu chưa niêm yết, sau khi đạt được một thỏa thuận mua lại doanh nghiệp sẽ dùng tài sản của mình để trả trước cho doanh nghiệp một phần số tiền thỏa thuận. Sau đó, nhà đầu tư sẽ dùng tài sản của doanh nghiệp làm thế chấp để đi vay tiền (vay ngân hàng hoặc phát hành chứng khoán) mua doanh nghiệp. Cuối cùng dùng tài sản và luồng tiền của doanh nghiệp mua được đó để trả nợ đi vay. Việc mua lại có thể là mua lại toàn bộ, song trong phần lớn trường hợp là mua lại một cổ phần đáng kể để giành quyền kiểm soát doanh nghiệp.
Từ thập niên 1980, LBO bắt đầu nổi lên như là một chiến lược mua lại quan trọng.
Tham khảo
Thể loại:Thuật ngữ tài chính
Paragus minutus
Paragus minutus là một loài ruồi trong họ Ruồi giả ong (Syrphidae). Loài này được Hall mô tả khoa học đầu tiên năm 1938. Paragus minutus phân bố ở vùng Châu Phi
Tham khảo
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1938 Thể loại:Paragus
Zubovo-Polyansky (huyện)
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Mordovia Thể loại:Huyện của Nga
Văn phạm phụ thuộc
Văn phạm phụ thuộc (Dependency grammar - DG) là một loại lý thuyết cú pháp hiện đại mà dựa trên quan hệ phụ thuộc (trái ngược với quan hệ thành phần), vốn bắt đầu từ nghiên cứu của Lucien Tesnière. Phụ thuộc là một ký hiệu liên kết trực tiếp các đơn vị ngôn ngữ học như từ lại với nhau. Động từ (hạn định) được xem là trung tâm của cấu trúc mệnh đề. Các đơn vị cú pháp khác (như từ) sẽ được nối trực tiếp hoặc gián tiếp với động từ có liên kết trực tiếp và nó được gọi là phụ thuộc. Các DG khác với văn phạm cấu trúc cụm (văn phạm thành phần) vì DG thiếu các nút cụm từ (phrasal node) dù chúng vẫn có cụm từ. Cấu trúc được quyết định bằng mối quan hệ giữa một từ (nút head) và các phụ thuộc của nó. Cấu trúc phụ thuộc phẳng hơn cấu trúc thành phần vì nó không có thành phần ngữ động từ hạn định, do đó nó thích hợp cho việc nghiên cứu ngôn ngữ có thứ tự từ tự do như tiếng Séc, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, và tiếng Warlpiri.
Lịch sử
Ký hiệu phụ thuộc giữa các đơn vị ngữ pháp đã có từ văn phạm lưu trữ thời kỳ đầu, tức Pāṇini, và khái niệm phụ thuộc được cho là đã xuất hiện trước ký hiệu thành phần nhiều thế kỷ. Ibn Maḍāʾ, a 12th-century nhà ngôn ngữ học ở thế kỷ 12, Córdoba, Andalusia, có lẽ là nhà văn phạm đầu iên dùng thuật ngữ phụ thuộc theo ý nghĩa mà chúng ta dùng ngày nay. Hiện nay, khái niệm phụ thuộc thường dùng chung với khái niệm thành phần, trong khi khái niệm thành phần xuất hiện trong tiếng Latin, tiếng Pháp, tiếng Anh và các văn phạm khác từ nghiên cứu về logic thuật ngữ của người xưa.Phụ thuộc cũng xuất hiện trong nghiên cứu của Sámuel Brassai (1800–1897), nhà ngôn ngữ học người Hungary và Heimann Hariton Tiktin (1850–1936), nhà ngôn ngữ học người Romani.
Tuy nhiên, văn phạm phụ thuộc hiện đại chủ yếu bắt đầu từ nghiên cứu của Lucien Tesnière. Tesnière là người Pháp, có thể nói nhiều thứ tiếng, và là giáo sư ngôn ngữ học của các trường đại học ở Strasbourg và Montpellier. Công trình của ông ấy là Éléments de syntaxe structurale được xuất bản năm 1959 – sau khi ông qua đời năm 1954. Cách tiếp cận đơn giản của ông ấy được nhiều người ứng dụng vào những năm 60 cũng như các văn phạm dựa trên phụ thuộc cũng được chú ý tới từ sau đó. DG đặc biệt được quan tâm nhiều ở Đức về mặt ngôn ngữ lẫn cú pháp lý thuyết. Những năm gần đây, các lý thuyết dựa trên phụ thuộc có nhiều phát triển, chủ yếu từ ngôn ngữ học tính toán và nghiên cứu của David Hays trong dịch máy ở tập toàn RAND trong những năm 1950 và 1960. Các hệ thống dựa trên phụ thuộc ngày càng được dùng nhiều để phân tích ngôn ngữ tự nhiên và tạo ra các tree bank. Văn phạm phụ thuộc ngày càng được quan tâm nhiều hơn nên có nhiều hội nghị quốc tế về ngôn ngữ học phụ thuộc được mở ra (Depling 2011, Depling 2013, Depling 2015).
Phụ thuộc và thành phần
Phụ thuộc là tương ứng 1-1: với mỗi phần tử (từ hoặc hình thái) trong câu, có duy nhất một nút trong câu trúc của câu đó tương ứng với phần tử đó. Kết quả là văn phạm phụ thuộc là văn phạm từ (hoặc hình thái). Tất cả là những thành phần và phụ thuộc kết nối các phần tử thành một cấu trúc. Có thể so sánh nó với quan hệ thành phần của văn phạm cấu trúc cụm. Thành phần là tương ứng 1-1 hoặc 1-nhiều, nghĩa là với mỗi phần tử trong câu, có một hoặc nhiều nút trong cấu trúc tương ứng với phần tử đó. Do đó cấu trúc phụ thuộc thường nhỏ hơn so với cấu trúc thành phần vì chứa ít nút hơn.
Hai cây này minh họa hai cách biểu diễn quan hệ phụ thuộc và thành phần. Cây phụ thuộc là cây “có thứ tự”, thể hiện thứ tự từ thực sự. Nhiều cây phụ thuộc tách biệt thứ tự tuyến tính ra và chỉ tập trung vào thứ tự phân cấp, nghĩa là không biểu diễn thứ tự từ thực sự. Cây thành phần ở trên theo quy ước của cấu trúc cụm tối thiểu (bare phrase structure - BPS), trong đó chính các từ dùng làm nhãn của nút. Khác biệt chính của văn phạm thành phần và phụ thuộc là ở việc phân chia ban đầu của mệnh đề. Quan hệ thành phần xuất phát từ phân chia nhị phân ban đầu, trong đó mệnh đề tách thành ngữ danh từ (noun phrase – NP) của chủ nghữ và ngữ động từ (verb phrase - VP) của vị ngữ. Việc phân chia này xuất hiện trong phân tích cơ sở về mệnh đề trong nghiên cứu của Leonard Bloomfield và Noam Chomsky. Tuy nhiên, Tesnière kịch liệt phản đối việc phân chia nhị phân, khi cho rằng vị trí của động từ làm gốc của cấu trúc mệnh đề. Quan điểm Tesnière là phân chia chủ ngữ - vị ngữ bắt nguồn từ term logic và không có chỗ đứng trong ngôn ngữ học. Điểm đáng chú ý của việc phân định này là một bên thừa nhận phân chia chủ ngữ - vị ngữ trong cú pháp, sau đó xét tiếp văn phạm thành phần, còn bên kia thì phủ nhận cách phân chia đó, đặt động từ làm gốc của toàn bộ cấu trúc, và xét tiếp văn phạm phụ thuộc.
Văn phạm phụ thuộc
Mô hình sau đây là dựa trên phụ thuộc: right|250px|thumb|Hybrid constituency/dependency tree from the [[Quranic Arabic Corpus]]
Văn phạm liên kết dựa trên mối quan hệ phụ thuộc nhưng phụ thuộc giữa các từ không có hướng nên không mô tả quan hệ head-dependent. Văn phạm kết hợp phụ thuộc và thành phần dùng phụ thuộc giữa các từ nhưng cũng có phụ thuộc giữa các nút cụm từ - xem ví dụ Quranic Arabic Dependency Treebank. Cây kết quả của văn phạm cây-kề dựa trên phụ thuộc, dù cây đầy đủ của TAG dựa trên thành phần, do đó chưa rõ nên xem TAG là văn phạm phụ thuộc hay thành phần.
Có nhiều khác biệt lớn trong các văn phạm kể trên. Trong đó, quan hệ phụ thuộc dễ dùng với nhiều lý thuyết về văn phạm. Cũng như văn phạm thành phần, văn phạm phụ thuộc có thể đơn tầng hoặc đa tầng, đại diện hoặc suy diễn, xây dựng hoặc dựa trên luật.
Timmia
Timmia là một chi rêu trong họ Timmiaceae. Đây là chi duy nhất trong họ Timmiaceae và bộ Timmiales. Tên chi được đặt theo tên nhà thực vật học người Đức thế kỷ 18 Joachim Christian Timm.
Chi Timmia chỉ có 4 loài:
Bryowijkia
Bryowijkia là một chi rêu trong họ Trachypodaceae.
Đức thời Phục Hưng
Thời kỳ Phục hưng Đức là một phần của thời kỳ Phục Hưng phương Bắc, là một phong trào văn hóa nghệ thuật và lây lan giữa các nhà tư tưởng của Đức trong các thế kỷ 15 và 16, có nguồn gốc từ thời kỳ Phục hưng Ý ở Ý. Đây là một kết quả của các nghệ sĩ người Đức đã đi du lịch đến Ý để tìm hiểu và lấy cảm hứng từ phong trào Phục hưng Ý để tạo nên phong trào phục hưng Đức.
Kiến trúc
nhỏ|trái|Lâu đài Heidelberg thumb| Juleum tại [[Helmstedt, khán phòng lớn lịch sử của Viện Đại học Helmstedt, được xây dựng vào năm 1592 theo kiến trúc phục hưng Weser]] Kiến trúc thời kỳ Phục hưng ở Đức được lấy cảm hứng đầu tiên của các nhà triết học Đức và các nghệ sĩ như Albrecht Dürer và Johannes Reuchlin đã đến thăm Italy. Một hình thức đặc biệt của kiến ​​trúc thời kỳ Phục hưng ở Đức là Phục Hưng Weser.
Trong tháng 7 năm 1567 Hội đồng thành phố Cologne đã được phê duyệt thiết kế theo phong cách Phục hưng bởi Wilhelm Vernukken cho một hai lôgia tầng cho Cologne City Hall.
Một số công trình nổi tiếng như Landshut Residence, lâu đài Heidelberg, cung điện Johannisburg,...
Tham khảo
Thể loại:Phục Hưng phương Bắc Phục Hưng Phục Hưng Phục Hưng Phục Hưng Phục Hưng Phục Hưng Phục Hưng
Arimetus
Arimetus là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Chi này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1903.
Các loài
Các loài trong chi này gồm:
Tham khảo
Thể loại:Galerucini
Drilaster ruficollis
Drilaster ruficollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Đom đóm (Lampyridae). Loài này được Kawashima, Satou & Satô miêu tả khoa học năm 2005.
Tham khảo
Thể loại:Drilaster
Glechon marifolia
Glechon marifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Benth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1834.
Antistrophe solanoides
Antistrophe solanoides là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được (King & Gamble) M.P.Nayar & G.S.Giri mô tả khoa học đầu tiên năm 1976.
Saurita myrrha
Saurita myrrha là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Saurita
Sarcochilus australis
Sarcochilus australis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Lindl.) Rchb.f. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1863.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sarcochilus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1863
Cinguloterebra anilis
Cinguloterebra anilis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.
Tham khảo
Thể loại:Cinguloterebra
Ptochophyle togata
Ptochophyle togata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ptochophyle
Lachmetha spinitarsis
Lachmetha spinitarsis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lachmetha
Diaphanodon
Diaphanodon là một chi rêu trong họ Trachypodaceae.
Nattawat Jirochtikul
Nattawat Jirochtikul (tiếng Thái: ณัฐวรรธน์ จิโรชน์ธิกุล, phiên âm: Nát-tha-vát Chi-lót-thi-cun, sinh ngày 18 tháng 10 năm 2004) còn có nghệ danh là Fourth (tiếng Thái: โฟร์ท, đọc là Phốt), là một diễn viên và ca sĩ người Thái Lan trực thuộc GMMTV. Anh bắt đầu sự nghiệp của mình khi tham gia chương trình truyền hình thực tế "Thailand School Star" vào năm 2019 và giành chiến thắng, sau đó anh đã ký hợp đồng độc quyền với GMMTV. Anh bắt đầu diễn xuất khi đóng vai Glakao trong bộ phim chuyển thể từ Boys Over Flowers, F4 Thái Lan: Boys Over Flowers vào năm 2021. Fourth cũng trở nên nổi tiếng khi anh ấy đóng vai ''Gun' một trong những vai diễn chính trong bộ phim Boy Love Thái Lan My School President năm 2022.
Cuộc sống và giáo dục
Nattawat sinh ra tại thủ đô Bangkok, Thái Lan vào ngày 18 tháng 10 năm 2004. Anh có biệt danh là Fourth vì sinh vào ngày sinh nhật thứ 200 của Vua Rama IV. Anh học trung học tại Saint Gabriel's College và đã tốt nghiệp bằng cách làm bài kiểm tra tương đương lớp mười hai và Hiện nay anh đang là tân sinh viên khoa luật Đại học Chulalongkorn.
Sự nghiệp
Năm 2019, Nattawat đã tham gia chương trình truyền hình thực tế "Thailand School Star" và giành chiến thắng cùng với một thí sinh khác, Earn Preeyaphat Lorsuwansiri, sau đó họ đã ký hợp đồng độc quyền với GMMTV. Năm 2021, anh ra mắt với vai phụ đầu tiên khi đóng vai Glakao, em trai của Gorya do Tontawan Tantivejakul thủ vai trong bộ phim chuyển thể của Boys Over Flowers, F4 Thái Lan: Boys Over Flowers. Vào ngày 2 tháng 12 năm 2022, sê - ri BL My School President được phát sóng trên GMM25, anh góp mặt với tư cách là vai chính với Norawit Titicharoenrak và cả hai cũng tiếp tục là bạn diễn của nhau trong Midnight Series: Moonlight Chicken với vai phụ.
Trong sự kiện công bố dự án của GMMTV "GMMTV 2023: Diversly Yours", Fourth cùng Gemini sẽ đóng vai chính trong Our Skyy 2 và cũng sẽ có một vai phụ trong 23.5 degrees, một sê-ri GL do Love Pattranite và Milk Pansa thủ vai nhưng sau đó GMMTV đưa ra thông báo rằng cả 2 sẽ không tham gia vào Series này mà sẽ chuẩn bị cho một Series riêng khác, dự kiến phát sóng vào năm 2024.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 2004 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nam diễn viên Thái Lan Thể loại:Nghệ sĩ GMMTV Thể loại:Người thuộc Đại học Chulalongkorn
Lý Dụ
Lý Dụ (李裕) (? - 17 tháng 5 năm 905 ), nguyên danh Lý Hựu (李祐) (đổi tên năm 897), giai đoạn 900-901 mang tên Lý Chẩn (李縝), là một thân vương nhà Đường. Ông là trưởng tử của Đường Chiêu Tông và Hà hoàng hậu giữ ngôi vị hoàng thái tử từ 897 đến 900. Năm 900, hoạn quan Lưu Quý Thuật đã buộc Đường Chiêu Tông phải thoái vị để cho Lưu Dụ làm hoàng đế; sau khi Đường Chiêu Tông phục vị, Lưu Dụ không còn là hoàng thái tử song vẫn được phụ hoàng yêu mến. Sau khi quân phiệt Chu Toàn Trung ám sát Đường Chiêu Tông vào năm 904, Chu Toàn Trung đã bỏ qua Lý Dụ và đưa cửu đệ của ông là Lý Tộ lên ngôi, đổi tên là Lý Chúc, tức Đường Ai Đế. Đến năm 905, Chu Toàn Trung đã giết chết Lý Dụ cùng với tám hoàng tử khác của Đường Chiêu Tông.
Thân thế
Không rõ Lý Hựu sinh trước hay sau khi phụ hoàng Đường Chiêu Tông tức vị năm 888, mẹ của ông là Hà hoàng hậu, cửu đệ đồng mẫu Lý Chúc của ông sinh năm 892,. Ông là trưởng tử của Đường Chiêu Tông. Năm 891, Đường Chiêu Tông phong ông làm Đức vương.
Làm thái tử
Nhằm tránh cuộc tiến công của Phượng Tường tiết độ sứ Lý Mậu Trinh, Đường Chiêu Tông và triều đình Đường buộc phải chạy trốn khỏi kinh thành Trường An đến Hoa châu (華州, trị sở nay thuộc Vị Nam, Thiểm Tây) vào năm 896, Đường Chiêu Tông nằm dưới quyền kiểm soát của Trấn Quốc tiết độ sứ Hàn Kiến. Hàn Kiến trở nên lo sợ trước việc Đường Chiêu Tông đến Hoa châu cùng một số binh sĩ triều đình mới tuyển mộ, vì thế Hàn Kiến đã đề nghị Đường Chiêu Tông buộc các thân vương phải từ bỏ quyền chỉ huy đối với các binh sĩ mới này. Do bị Hàn Kiến thúc ép, Đường Chiêu Tông đã buộc phải tước quyền chỉ huy của các thân vương và để Hàn Kiến quản thúc tại gia với họ. Hàn Kiến biết điều này khiến Đường Chiêu Tông không hài lòng nên muốn xoa dịu, ông ra vì thế đã đề xuất lập Lý Hựu làm hoàng thái tử. Vào mùa xuân năm 897, Đường Chiêu Tông thực hiện điều này, và cũng đổi tên Lý Hựu thành Lý Dụ. Một thời gian ngắn sau đó, Hà thị được phong là hoàng hậu.
Paragus punctulatus
Paragus punctulatus là một loài ruồi trong họ Ruồi giả ong (Syrphidae). Loài này được Zetterstedt mô tả khoa học đầu tiên năm 1838. Paragus punctulatus phân bố ở vùng Cổ Bắc giới
Lý Dụ
Làm hoàng đế
Đường Chiêu Tông sau đó đã thiết lập hòa bình với Lý Mậu Trinh và trở về Trường An vào năm 899. Tuy nhiên, sau các thử thách tại Hoa châu, Đường Chiêu Tông trở nên chán nản, thường xuyên uống rượu và có tâm trạng bất định. Các hoạn quan nhiều quyền lực trong triều như Lưu Quý Thuật và Vương Trọng Tiên bắt đầu tính đến việc phế truất Chiêu Tông. Năm 900, Đường Chiêu Tông tự xuống tay giết chết một vài hoạn quan và cung nữ sau khi say, Lưu Quý Thuật đã quyết định hành động. Lưu Quý Thuật đưa các binh sĩ Thần Sách quân vào cung, buộc Đường Chiêu Tông phải giao ra quốc ấn và tiến hành quản thúc Chiêu Tông. Lưu Quý Thuật đưa Lý Dụ vào cung và ban một chiếu chỉ nhân danh Đường Chiêu Tông truyền ngôi cho Lý Dụ, đổi tên Lý Dụ thành Lý Chẩn. Đường Chiêu Tông trở thành Thái thượng hoàng còn Hà hoàng hậu trở thành thái thượng hoàng hậu.
Chưa đầy hai tháng sau, một nhóm sĩ quan Thần Sách quân trung thành với Đường Chiêu Tông đã giết chết Lưu Quý Thuật và Vương Trọng Tiên. Họ phục vị cho Đường Chiêu Tông. Một nhóm hoạn quan, trong hỗn loạn, đã hộ tống Lý Chẩn đến Tả Thần Sách quân. Họ đề xuất trả lại quốc ấn cho Đường Chiêu Tông, Đường Chiêu Tông chấp thuận và nói rằng Lý Dục không phải chịu trách nhiệm do còn trẻ. Đường Chiêu Tông cho Lý Dụ về đông cung, song tước bỏ địa vị thái tử và giáng làm Đức vương.
Sau khi Đường Chiêu Tông phục vị
Đường Chiêu Tông sau đó đã bị hoạn quan Hàn Toàn Hối bắt cóc đến Phượng Tường vào năm 901. Theo lời xúi giục của Thôi Dận, Tuyên Vũ tiết độ sứ Chu Toàn Trung đã đưa quân đến Phượng Tường, bao vây thủ phủ của quân này, buộc Lý Mậu Trinh phải trao trả hoàng đế. Chu Toàn Trung sau đó đưa Đường Chiêu Tông và hoàng gia về Trường An.
Vào mùa xuân năm 905, vào tiết Xã Nhật, Chu Toàn Trung đã khiển Tưởng Huyền Huy đi mời Lý Dụ và bảy hoàng đệ đến dự tiệc tại Cửu Khúc Trì (九曲池). Trong bữa tiệc, Chu Toàn Trung đã lệnh cho binh sĩ bắt các thân vương và siết cổ giết chết họ. Thi thể của họ bị ném xuống ao.
Tham khảo
Thể loại:Hoàng đế nhà Đường Thể loại:Mất năm 905 Thể loại:Thái tử nhà Đường Thể loại:Sinh thế kỷ 9
19484 Vanessaspini
19484 Vanessaspini (1998 HF121) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 4 năm 1998 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1998
Stuessya perennans
Stuessya perennans là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được B.L.Turner & F.G.Davies miêu tả khoa học đầu tiên năm 1980.
Liên kết ngoài
Thể loại:Stuessya Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1980
Paracheilinus bellae
Paracheilinus bellae là một loài cá biển thuộc chi Paracheilinus trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1988.
Mô tả
P. bellae trưởng thành có kích thước tối đa được ghi nhận là khoảng 5 cm. Vây đuôi cá đực xẻ thùy, hình cánh nhạn. Cá đực tổng thể có màu tím lam sáng với các sọc màu vàng đến đỏ ở trên thân. Đầu được trang trí với các vệt sọc màu xanh lam và vàng tươi. Vây lưng phần lớn màu xanh lơ với sọc xanh nổi bật dọc theo gốc vây, có nhiều tia vây vươn dài thành sợi. Vây hậu môn có màu đỏ tía đậm với rìa màu xanh da trời. Vây đuôi có thùy nhọn dài, màu đỏ sẫm; vùng trung tâm của vây màu xanh sáng. Vây bụng màu đỏ tía, hơi xanh phía trước.
Số gai ở vây lưng: 8 – 9; Số tia vây mềm ở vây lưng: 11; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8 – 10; Số tia vây mềm ở vây ngực: 14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số lược mang: 14.
Tham khảo
G. R. Allen, M. V. Erdmann & N. L. A. Yusmalinda (2016), Review of the Indo–Pacific Flasherwrasses of the genus Paracheilinus (Perciformes: Labridae), with descriptions of three new species (PDF), Journal of the Ocean Science Foundation 19: 18 – 90.
Chú thích
Thể loại:Paracheilinus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1988
Delphinium elliptico-ovatum
Delphinium elliptico-ovatum là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được W.T.Wang mô tả khoa học đầu tiên năm 1962.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Thúy tước Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1962
Arimetus angulatus
Arimetus angulatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1922.
Tham khảo
Thể loại:Arimetus
Drilaster shibatai
Drilaster shibatai là một loài bọ cánh cứng trong họ Đom đóm (Lampyridae). Loài này được Satô miêu tả khoa học năm 1968.
Tham khảo
Thể loại:Drilaster
Giả thuyết người Ai Cập da đen
Giả thuyết này được coi như là một giả thuyết phụ. Các học giả chính thống bác bỏ quan điểm cho rằng Ai Cập là một nền văn minh da đen (hoặc da trắng); họ chủ trương rằng bất chấp sự đa dạng về kiểu hình của người Ai Cập cổ đại và ngày nay, việc áp đặt quan điểm hiện đại về chủng tộc da đen hoặc da trắng đối với người Ai Cập cổ đại là lỗi thời. Ngoài ra, các học giả còn bác bỏ quan điểm, mà ẩn chứa trong giả thuyết người Ai Cập da đen, cho rằng người Ai Cập cổ đại đồng nhất về mặt chủng tộc; thay vào đó màu da khác nhau giữa người dân của Hạ Ai Cập, Thượng Ai Cập, và Nubia, những người ở từng thời đại khác nhau đã vươn lên nắm quyền lực ở Ai Cập cổ đại. Tại "Hội nghị chuyên đề về cư dân của Ai Cập cổ đại và sự giải mã chữ viết Meroe" của UNESCO ở Cairo vào năm 1974, giả thuyết người da đen đã gặp phải sự bất đồng sâu sắc. Gần như tất cả những người tham dự đã kết luận rằng các cư dân Ai Cập cổ đại là những cư dân bản địa của khu vực thung lũng sông Nile, và được cấu thành từ các dân tộc ở phía bắc và phía Nam của Sahara vốn khác biệt về màu da.
Vào năm 2017, một nghiên cứu di truyền được tiến hành trên 83 xác ướp đến từ Abusir ở miền Bắc Ai Cập (gần Cairo ngày nay), đã thiết lập "bộ dữ liệu đáng tin cậy đầu tiên thu được từ những người Ai Cập cổ đại sử dụng phương pháp giải trình tự DNA thông lượng cao." Nghiên cứu này cho thấy rằng người Ai Cập cổ đại có mối quan hệ gần gũi nhất với cư dân Trung Đông hiện đại (Arab, Cận Đông và Anatolia), và có mối quan hệ gần gũi đáng kể hơn với cư dân Nam Âu hơn là với cư dân châu Phi Hạ-Sahara.
Tham khảo
Chủng tộc
Lãnh địa Sharif Mecca
Lãnh địa Sharif Mecca (شرافة مكة Sharāfa Makka) hay Tiểu vương quốc Mecca là một nhà nước không có chủ quyền trong hầu hết thời gian nó tồn tại, nằm dưới quyền cai trị của các Sharif của Mecca. Sharif là một trong số hậu duệ của Hasan ibn Ali, cháu nội của Muhammad. Trong các nguồn của phương Tây, người cai trị Mecca được gọi là Đại Sherif, song người Ả Rập luôn sử dụng tên "Emir".
Lãnh địa Sharif tồn tại từ khoảng năm 968 đến năm 1925. Từ năm 1201, các hậu duệ của tộc trưởng Sharif Qutada cai trị Mecca, Medina và Hejaz kế tiếp nhau cho đến năm 1925.
Lịch sử ban đầu
Lúc đầu, các sharif của Hejaz nói chung tránh can dự vào đời sống công cộng. Tình thế này thay đổi vào nửa cuối của thế kỷ 10 khi giáo phái Qarmat nổi lên. Giáo phái Qarmat chỉ đạo các cuộc tấn công ở cấp bộ lạc nhằm vào Iraq, Syria và phần lớn bán đảo Ả Rập, gây gián đoạn dòng người hành hương đến Mecca. Năm 930, giáo phái này tấn công Mecca, và lấy trộm Đá Đen khỏi Kaaba, khiến cho khalip của Abbas tại Baghdad lúng túng. Abu al-Misk Kafur là một chư hầu của Abbas và là người cai trị Ai Cập, ông thuyết phục giáo phái Qarmat kết thúc các cuộc tấn công và trả lại Đá Đen cho Mecca để đổi lấy cống nạp thường niên. Nhằm gia tăng an toàn cho khách hành hương, ông chọn một trong số các sharif của Hejaz là Jaafar al-Musawi, và lập người này làm emir của Mecca vào khoảng năm 964.
Đến khi Vương triều Fatima theo giáo phái Shia Ismail chinh phục Ai Cập vào năm 973, họ bắt đầu bổ nhiệm các sharif của Mecca từ những hậu duệ của Jaafar al-Musawi. Năm 1012, Emir của Mecca là Abdul-Futuh tự xưng là khalip, song người này bị thuyết phục từ bỏ tước hiệu trong cùng năm. Quân chủ đầu tiên của Vương triều Sulayhi chinh phục toàn Yemen vào năm 1062, và tiến về phía bắc nhằm đánh chiếm Hejaz. Họ được bổ nhiệm làm emir của Mecca trong một khoảng thời gian. Do quyền lực của hệ Sunni bắt đầu phục hồi sau năm 1058, các emir của Mecca duy trì lập trường nước đôi giữa Fatima và các Seljuk của Isfahan. Sau khi Saladin lật đổ Vương triều Fatima vào năm 1171, Vương triều Ayyub mong muốn thiết lập chủ quyền của mình đối với Mecca. Tuy nhiên, can dự liên tục của họ trong tranh chấp triều đại đã dẫn đến một giai đoạn bên ngoài tự do can thiệp vào Hejaz.
Đến khoảng năm 1200, một sharif có tên là Qatada ibn Idris đoạt được quyền lực và được sultan của Ayyub công nhận là emir. Ông trở thành người sáng lập một triều đại nắm quyền tại tiểu vương quốc cho đến khi nó bị bãi bỏ vào năm 1925. Vương triều Mamluk kế tục cai quản Hejaz, và biến khu vực thành một tỉnh thông thường của đế quốc này sau năm 1350. Jeddah trở thành một căn cứ của quân Mamluk trong các chiến dịch của họ trên biển Đỏ và Ấn Độ Dương, vì thế nó thay thế Yanbu trong vai trò là trung tâm mậu dịch hàng hải chính yếu trên bờ biển Hejaz. Bằng cách khiến cho nội bộ gia tộc của sharif chống đối lẫn nhau, người Mamluk đạt được quyền kiểm soát cao độ đối với Hejaz.
Giai đoạn Ottoman
thumb|Bản đồ Lãnh địa Sharif Mecca năm 1695 Trong giai đoạn Ottoman, tiểu vương quốc không được kế tập, và người kế nhiệm do triều đình trung ương Ottoman bổ nhiệm trực tiếp. Một hệ thống chính quyền kép tồn tại ở Hejaz trong phần lớn giai đoạn này. Quyền lực cai trị được chia sẻ giữa emir, một thành viên của ashraf hay các hậu duệ của Nhà tiên tri Muhammad, và wāli hay thống đốc của Ottoman. Hệ thống này tiếp tục cho đến khởi nghĩa Ả Rập vào năm 1916. Ngoài các emir của Mecca, chính quyền Ottoman tại Hejaz ban đầu nằm trong tay Thống đốc Ai Cập và sau đó là Thống đốc Jeddah. Tỉnh Jeddah sau đó đổi thành tỉnh Hejaz, có một thống đốc tại Mecca.
Trong hầu hết thế kỷ 19, địa phương cực bắc của tiểu vương quốc là Al-Ula, trong khi giới hạn phía nam thường là Al Lith, và đôi khi là Al Qunfudhah; về phía đông, nó chưa từng trải rộng xa hơn ốc đảo Khaybar. Mecca, Medina và Jeddah là các thành phố lớn nhất trong khu vực. Hầu hết cư dân trong các thành phố này gồm có người Hồi giáo phi Ả Rập, như người Bukhara, người Java, người Ấn Độ, người Afghan và người Trung Á.
Giai đoạn đầu
Khu vực Hejaz trước đó nằm dưới quyền cai trị của Vương triều Mamluk cho đến khi bị Ottoman tiếp quản vào năm 1517. Trong cùng năm, Sharif Barakat của Mecca thừa nhận sultan của Ottoman là khalip. Khi các Sharif chấp nhận chủ quyền của Ottoman, Sultan xác nhận vị thế của họ là người cai trị của Hejaz. Quyền lực của Ottoman chỉ mang tính gián tiếp, do được dàn xếp để lại thực quyền cho Emir. Sultan lấy hiệu là "Hâdimü’l-Haremeyni’ş-Şerifeyn", hay là Người bảo vệ hai thành phố linh thiêng.
Ban đầu, người Ottoman cai trị Hejaz với danh nghĩa là bộ phận của tỉnh Ai Cập. Các Emir được Sultan bổ nhiệm song cân nhắc đến lựa chọn của các sharif, cũng như ý kiến của các wali Ai Cập, Damascus và Jeddah (sau khi nó được lập), cũng như của qadi của Mecca. Emir của Mecca luôn là thành viên của gia tộc Hashem vốn là hậu duệ của Nhà tiên tri Muhammad. Tình trạng này kết thúc vào năm 1803, khi giáo phái Wahhabi theo trào lưu chính thống phế truất Emir Sharif Ghalib của Mecca.
Wahhabi xâm chiếm và Ai Cập kiểm soát
Giáo phái Wahhabi bắt đầu trở thành một mối đe doạ đối với Hejaz từ thập niên 1750 trở đi. Họ nổi lên với tư cách một phong trào tôn giáo tại Diriyah thuộc Nejd vào năm 1744-1745. Học thuyết của họ có ít cảm tình viên tại Hejaz, và Mufti của Mecca tuyên bố rằng họ là dị giáo. Giáo phái này chiếm được hai thành phố linh thiêng vào năm 1801. Năm 1803, quân Wahhabi dưới quyền lãnh đạo của Abdul-Aziz Al Saud tấn công Mecca. Sharif Ghalib đào thoát đến Jeddah, song thành này cũng bị bao vây ngay sau đó. Sharif Ghalib được đưa về Mecca với thân phận là một chư hầu của Nhà Saud.
Ban đầu, Tosun Pasha dẫn quân Ai Cập thuộc Ottoman và chiếm Medina vào năm 1812 và Mecca vào năm 1813. Sau khi ông mất İbrahim Pasha, là người từng đi theo Mehmed Ali đến Hejaz vào năm 1814, tiếp quản và truy kích quân Wahhabi vào Nejd. Khi biết tin chiến thắng, Mahmud II bổ nhiệm İbrahim Pasha làm thống đốc của Jeddah và Habeş. Ông là người cai trị trên danh nghĩa của Hejaz nhân danh Ottoman từ năm 1811 đến năm 1840. Quân Wahhabi bị trục xuất khỏi Hejaz vào năm 1818, khi Thống đốc Ai Cập Mehmed Ali Pasha đạt được thắng lợi chung cuộc. Hejaz sau đó nằm dưới quyền thống trị của nhân vật này. Công ước London 1840 buộc Mehmed Ali rút khỏi Hejaz.
Tỉnh Hejaz
thumb|Sau năm 1872, Lãnh địa Sharif đồng nhất với tỉnh [[Hejaz (tỉnh)|Hejaz.]] Sau khi triều đình trung ương Ottoman khôi phục quyền kiểm soát Hejaz, chính quyền cấp tỉnh được tái cơ cấu, và nó được tổ chức thành tỉnh Hejaz. Điều này dẫn đến hình thành hai cơ cấu chính trị và hành chính song song: Tiểu vương quốc và tỉnh. Sau khi thống đốc bắt đầu trú tại Mecca, tỉnh đưa tiểu vương quốc vào phạm vi quyền hạn của mình, dẫn đến tình thế chính quyền nhị trùng.
Cải cách gây tổn thất đến quyền lực gần như tự trị của emir, dẫn đến một cuộc xung đột giữa Emir và wali kéo dài trong phần còn lại của thế kỷ 19. Thậm chí sau đó, Emir của Mecca vẫn không trở thành một chức vụ lệ thuộc vào wali. Các Emir của Mecca tiếp tục có tiếng nói trong chính quyền tại Hejaz bên cạnh các thống đốc. Hai bên cùng tồn tại song song một cách không dễ dàng, trong khi cai trị trên cùng phạm vi địa lý thì họ phân chia quyền lực theo một cách thức phức tạp, dẫn đến thương lượng, xung đột hoặc hợp tác liên tiếp giữa họ.
Ngay từ thập niên 1880, đã có thảo luận về việc người Anh chiếm giữ Hejaz cùng ủng hộ từ các şharif. Người Anh cũng thách thức sultan của Ottoman khi yêu sách rằng Anh nên được bổ nhiệm Emir, do họ cai trị số lượng cư dân Hồi giáo đông gấp bốn lần so với triều đình Ottoman.
Ngày 23 tháng 12 năm 1925, Quốc vương Ali đầu hàng Nhà Saud, khiến Vương quốc Hejaz và Lãnh địa Sharif cáo chung.
Sangharama
Già lam (tiếng Phạn: सँघाराम Saṃgharāma ) đề cập đến một "ngôi đền" hoặc "tu viện". Đó là nơi, bao gồm cả khu vườn hoặc khu rừng của nó, nơi Tăng đoàn, cộng đồng tu viện Phật giáo cư ngụ. Một Già Lam nổi tiếng là của Kukkutarama ở Pataliputra. Già Lam Kukkutura sau đó đã bị phá hủy và tăng ni ở đó bị Pushyamitra Shunga giết hại, theo Ashokavadana nhị kỷ. "Sau đó, vua Pushyamitra đã phái một đội quân đông gấp bốn lần và có ý định tiêu diệt tôn giáo Phật giáo, ông đã đến Kukkutarama. (... Do đó, Pushyamitra đã phá huỷ Già Lam, giết chết các tu sĩ ở đó và bỏ đi."
Lãnh địa Sharif Mecca
Danh sách Sharif
Danh sách cục bộ các Sharif của Mecca:
Sangharama
Tham khảo
Thể loại:Tự viện Phật giáo
Arthropteris glabra
Arthropteris glabra là một loài dương xỉ trong họ Tectariaceae. Loài này được Copel. in Perkins mô tả khoa học đầu tiên năm 1905. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Arthropteris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1905 Thể loại:Unresolved names
Santiago del Campo
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Cáceres
Xã Webb, Quận Reynolds, Missouri
Xã Webb (Webb Township) là một xã thuộc quận Reynolds, tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 832 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Missouri Thể loại:Quận Reynolds, Missouri
Aeschynomene pfundii
Aeschynomene pfundii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Taub. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Rút dại
Kinh tế Malaysia
Kinh tế Malaysia là một nền kinh tế thị trường công nghiệp mới tiếp cận mức phát triển. Năm 2019, quốc gia này có quy mô GDP danh nghĩa đạt 365,3 tỷ USD, lớn thứ 3 tại khu vực Đông Nam Á, xếp hạng 33 thế giới, thứ 11 châu Á. Thu nhập bình quân đầu người đạt mức 11.484 USD/người.
Lịch sử hình thành và quá trình thuộc địa hóa
Bán đảo Mã Lai và Đông Nam Á từ lâu đã là một trong những trung tâm thương mại lớn trong nhiều thế kỷ. Nhiều mặt hàng như gốm sứ, gia vị đã được mua bán sôi nổi thậm chí trước khi Malacca và Singapore nổi lên chiếm vị trí ưu thế.
Vào thế kỷ 17, trữ lượng thiếc lớn đã được phát hiện ở Mã Lai. Sau này, Đế quốc Anh bắt đầu cai trị Malaya và trong giai đoạn này cây cao su cùng cọ dầu đã được du nhập vào đây để trồng cho mục đích thương mại. Việc xuất khẩu những mặt hàng này cùng với các nguyên liệu thô khác đã thiết lập và duy trì vững chắc nhịp độ phát triển kinh tế của Malaysia cho đến giữa thế kỷ 20.
Sau độc lập
GDP đầu tăng với mức 31% trong thập niên 1960 và một tỷ lệ tăng đáng kinh ngạc 358% trong thập niên 1970 nhưng mức tăng đã chứng tỏ không bền vững và giảm mạnh chỉ còn đạt mức 36% thập niên 1980 và tăng lại với mức 59% vào thập niên 1990 chủ yếu do các ngành có định hướng xuất khẩu dẫn đầu.
Tỷ lệ nghèo đói ở Malaysia cũng giảm mạnh trong những năm qua. Tuy nhiên sự sụt giảm tỷ lệ nghèo quá nhanh chóng này đã bị chỉ trích bởi những người cho rằng mức nghèo khổ này đã được người ta kéo xuống một mức thấp vô lý.
Các chính sách của trung ương là nhân tố chủ yếu trong nền kinh tế Malaysia do sự chi tiêu của chính phủ thường được sử dụng để kích thích nền kinh tế. Kể từ năm 1955, với sự khởi đầu của Kế hoạch 5 năm lần thứ nhất của Malaysia, chính phủ đã sử dụng các kế hoạch này để can thiệp vào nền kinh tế để đạt được các mục tiêu như phân phối lại của cải và đầu tư, ví dụ như trong các dự án hạ tầng.
Một di sản để lại của chế độ thực dân Anh là sự phân chia Malaysia thành 3 nhóm theo dân tộc. Người Mã Lai sống tập trung trong các ngôi làng truyền thống, sống chủ yếu bằng nghề nông còn người Hoa thì chiếm lĩnh lĩnh vực thương mại. Những người Ấn Độ có học vấn thì làm các công việc chuyên nghiệp như: bác sĩ hoặc luật sư còn những người kém giàu có hơn thì làm việc ở các đồn điền. Ủy ban Reid, cơ quan soạn thảo Hiến pháp Malaysia soạn ra một quy định affirmative action hạn chế thông qua Điều 153, ban đặc quyền cho người Mã Lai, như 60% số lượng sinh viên vào đại học (hạn ngạch). Tuy nhiên, sau sự kiện 13 tháng 5 bạo động chủng tộc ở thủ đô liên bang Kuala Lumpur, chính phủ đã đề xướng các chương trình gây hấn hơn với mục đích thiết lập một cách tích cực tầng lớn doanh nhân thông qua sự can thiệp trực tiếp vào nền kinh tế. Kế hoạch năm năm lần đầu thi hành các mục tiêu này là Kế hoạch 5 năm Malaysia lần thứ 2, kế hoạch này đã lĩnh hội được sự độc đoán đã dẫn tới một sự Kế hoạch Malaysia lần thứ 3 nhấn mạnh vào sự hỗn độn kinh tế đang gia tăng, nhằm tránh lấy chỗ này đắp vào chỗ kia.
Đến năm 2006, kế hoạch 5 năm gần đây nhất là Kế hoạch Malaysia lần thứ 9. Kế hoạch 5 năm này đã bị chỉ trích là giống với đường lối kế hoạch hóa tập trung của chủ nghĩa Cộng sản Xô Viết; khung thời gian 5 năm đã bị công kích vì không đủ để giải quyết các cuộc khủng hoảng ngắn hạn và các xu thế dài hạn. The effectiveness of the plans has also been disputed; at the beginning of 2005, the last year of the Eighth Malaysia Plan, almost 80% of the funds allocated under the plan had not been disbursed.
Xu hướng kinh tế vĩ mô
Đây là một bảng xu thế của tổng sản phẩm quốc nội (GDP) theo thời giá thị trường ước tính bởi Quỹ tiền tệ Quốc tế với con số triệu Ringgit Malaysia.
Để so sánh sức mua tương đương (PPP), tỷ giá USD/Ringgit chỉ được tính 1,7.
Từ năm 1988 đến năm 1997, nền kinh tế Malaysia đã trải qua một giai đoạn đa dạng hóa rộng rãi và đã duy trì được một tỷ lệ tăng trưởng 9% mỗi năm.
Đến năm 1999, GDP danh nghĩa đầu người đã đạt mức 3238 USD. Các khoản đầu tư trong và ngoài nước đã đóng một vai trò đáng kể trong sự chuyển đổi nền kinh tế Malaysia. Ngành chế tạo tăng từ tỷ lệ 13,9% GDP năm 1970 lên 30% năm 1999 còn ngành nông nghiệp và khai thác khoáng sản đã cùng chiếm 42,7% GDP năm 1970, giảm 9,3% và 7,3% lần lượt cho mỗi ngành năm 1999. Ngành chế tạo chiếm 30% GDP năm 1999. Các sản phẩm chính bao gồm: Linh kiện điện tử - Malaysia là một trong những quốc gia xuất khẩu các thiết bị bán dẫn lớn nhất thế giới, các mặt hàng dụng cụ điện.
Tham khảo
Malaysia
Sedum mocinianum
Sedum mocinianum là một loài thực vật có hoa trong họ Crassulaceae. Loài này được Perez-Calix miêu tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sedum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1998
Limnanthaceae
Limnanthaceae là một họ thực vật hạt kín thuộc bộ Brassicales. Họ này chứa 2 chi và khoảng 8-11 loài cây thân thảo sống tại khu vực đầm lầy vùng ôn đới Bắc Mỹ. Các loài trong họ này có thân mềm, lá xẻ thùy sâu hay lá kép mọc vòng, không lá kèm và hoa lưỡng tính mọc đơn độc. Quả là dạng quả nứt, chia tách ra thành các phần chứa 1 hạt, có gai ngắn.
Hệ thống Cronquist năm 1981 xếp họ này trong bộ Geraniales.
Ptochophyle tristicula
Ptochophyle tristicula là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ptochophyle
Paragus quadrifasciatus
Tham khảo
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1822 Thể loại:Paragus
Pseudospiridentopsis
Pseudospiridentopsis là một chi rêu trong họ Trachypodaceae.