cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hồi giáo
Các tên gọi và cụm từ liên quan
phải|nhỏ|150px|Biểu tượng của Hồi giáo được thế giới biết đến Nguyên nghĩa của Hồi giáo trong tiếng Ả Rập là 'Islam' và có nghĩa là "vâng mệnh, quy phục Thượng đế". Người theo Islam, trong tiếng Ả Rập gọi là 'Muslim', do đó có các chữ muslim, moslem tiếng Anh và musulman tiếng Pháp, nghĩa là "người từ Mosul". Danh từ "Hồi giáo" xuất xứ từ dân tộc Hồi Hột. Hồi Hột là nước láng giềng phương bắc của Trung Quốc từ năm 616 đến 840. Lúc rộng lớn nhất lãnh thổ họ đông đến Mãn Châu, tây đến Trung Á, và họ đã giúp nhà Đường dẹp được loạn An Lộc Sơn. Với thời gian, cách gọi đổi thành "Hồi Hồi". Tài liệu xưa nhất dùng danh từ "Hồi Hồi" là Liêu sử, soạn vào thế kỷ 12. Đời nhà Nguyên (1260 - 1368), tại Trung Quốc, cụm từ "người Hồi Hồi" được dùng để chỉ định người Trung Á, bất luận theo tín ngưỡng nào. Đến đời Minh (1368 - 1644), cụm từ "người Hồi Hồi" mới dần dần đổi nghĩa để chỉ định tín đồ Islam.
Trước đó, người Hán thường gọi Islam là Đại Thực giáo hay đạo A-lạp-bá. "A-lạp-bá" (阿拉伯, ) là phiên âm tiếng Hán của danh từ "Ả Rập". "Đại Thực" là phiên âm của chữ "Tazik" (大食, tiếng Hán trung cổ: dhɑ̀ jhiək), tiếng Ba Tư dùng gọi người "Ả Rập" (nhiều khả năng cũng có thể liên quan đến bộ tộc Tajik), vì Tazik là tên một bộ tộc người Ả Rập tiếp xúc nhiều với Ba Tư thời xưa.
Do "Hồi Hồi" là tên gọi chủng tộc, không phải là dịch nghĩa của chữ Islam hay một tôn chỉ của Islam, nên một số người hạn chế dùng danh từ "Hồi giáo" hay "đạo Hồi". Trường hợp các tên "Đại Thực" hay "A-lạp-bá" cũng thế. Bởi thế, tại Trung Quốc, ngay từ năm 1335, thời nhà Nguyên, đã có người đề ra cụm từ Thanh Chân giáo (清真教) để thích nghi hơn với tiếng Hán. Đề nghị này được hưởng ứng rộng rãi nên ngày nay Thanh Chân giáo là cụm từ được ghi trong nhiều từ điển tiếng Hán. Tại Trung Quốc ngày nay cũng có nhiều "Thanh Chân tự" (清真寺) (thánh đường Islam) và "Thanh Chân thực đường" (清真菜堂) (quán ăn, nhà ăn halal).
Ngày nay tại Trung Quốc người ta cũng thường gọi Islam theo phiên âm là Y Tư Lan giáo (Phồn thể: 伊斯蘭教, giản thể: 伊斯兰教 Yīsīlán jiào). . Cơ quan đại diện Islam chính thức tại Trung Quốc có tên là "Hiệp hội Y Tư Lan giáo Trung Quốc" (中国伊斯兰教协会 Zhōngguó Yīsīlánjiào xiéhuì) được ra đời ngày 11 tháng 5 năm 1953, trực thuộc chính quyền và có trụ sở tại Bắc Kinh. Wikipedia Trung văn cũng dùng danh từ Y Tư Lan giáo.
Nhiều tài liệu, văn bản trong tiếng Việt từ nhiều năm nay cũng dùng danh từ đạo Islam hay đạo Ixlam. Tuy nhiên, nhiều tín hữu Islam nói tiếng Việt vẫn dùng danh từ Hồi giáo vì đã quen nghĩ đến, nói đến danh từ này một cách tôn kính.
Giáo lý
nhỏ|phải|220px|Tín đồ Islam lễ bái Tuy cùng một hệ thống nhất thần của các tôn giáo khởi nguồn từ Abraham nhưng giáo lý Hồi giáo không chịu ảnh hưởng tư tưởng của Ki tô giáo và Do Thái giáo. Thể hiện rõ trong kinh Koran (trong 6219 câu của kinh này đã thể hiện nội dung của kinh Cựu Ước và Tân Ước). Không như những tôn giáo bạn, đạo Hồi chỉ có duy nhất một quyển thiên kinh Qur'an, gồm có 114 chương, 6236 tiết. Đối với các tín đồ Hồi giáo, thiên kinh Qur'an là một vật linh thiêng, vì đó chính là lời phán của Allah Đấng Toàn Năng.
Cựu Ước:
Tân Ước:
Thiên Kinh Qur'an:
Đạo Hồi không có Mười Điều Răn như đạo Ki Tô nhưng kinh Qur'an cũng liệt kê mười điều tương tự:
(*) Trường hợp đặc biệt được phép giết người mà không bị trọng tội là:
1) Trong khi kháng cự hoặc chiến đấu chống lại những kẻ lùng giết người đạo mình nhằm cưỡng bách bỏ đạo. Nhưng nếu chiến thắng, phải noi gương thiên sứ Muhammad, tha thứ và đối xử nhân đạo với phần đông kẻ bại trận.
2) Giết những tên sát nhân để trừ hại cho dân lành.
Ngoài ra tín đồ Hồi giáo có một số luật lệ:
Trên phương diện khoa học nhân văn, Hồi giáo là một tôn giáo ra đời vào thế kỷ thứ 7, dựa trên những nền tảng có sẵn của Do Thái giáo và Kitô giáo. Đôi khi người ta cũng gọi Hồi giáo là đạo Muhammad (Muhammadanism), theo tên của đức sáng tổ.
Tuy nhiên, với những tín đồ Hồi giáo, đạo của họ là đạo thường hằng trong vũ trụ, do Thượng đế tạo ra, và vì Thượng đế vốn bất sinh bất diệt nên đạo của Ngài cũng bất sinh bất diệt; còn Muhammad đơn thuần chỉ là một người "thuật nhi bất tác", thuật lại cho mọi người những mặc khải của Thượng đế mà thôi. Trong quan niệm của các tín đồ, Hồi giáo không khởi sinh từ Muhammad. Với họ, con người đầu tiên do Thượng đế tạo ra, tức Adam, là tín đồ Hồi giáo đầu tiên, và ngay từ thuở hồng hoang, khắp đất trời đã là một vương quốc Hồi giáo. Không chỉ người mà thôi, mà tất cả muông thú, cỏ cây đều tuân theo Hồi giáo cả. Sở dĩ Adam và loài người được kiến tạo là để thay mặt Thượng đế cai quản các loài thảo cầm ở nhân gian. Và vì đẳng cấp của loài người cao như thế tự do ý chí nên vấn đề nảy sinh từ đây. Sự tự do ý chí đôi khi dẫn đến những lầm lạc, lầm lạc dẫn đến rời bỏ Thượng đế, và xa dần chính đạo. Khi Adam, con người đầu tiên và cũng là Thiên Sứ đầu tiên, lìa trần, con cháu ông, không còn ai chỉ bảo, càng lún sâu vào con đường tối. Do thế mà Thượng đế lại phải gửi xuống nhân gian những vị Thiên Sứ mới để nhắc lại Thiên Đạo, đưa loài người về đúng nẻo ngay. Trước Muhammad, đã có hằng trăm ngàn Thiên Sứ giảng lời mặc khải ở trần thế, trong đó có Noah, Abraham (Ibrohim), Moses (Musa), David (Dawud) và Jesus (Ysa)... Tuy nhiên, một là do loài người u mê chưa tỉnh ngộ, hai là do sự ngoan cố, tự cao, tự đại của con người, mà chính đạo vẫn bị bóp méo như thường. Rốt cuộc, đến thế kỷ 7, Thượng đế khải thị cho Muhammad, và biến ông trở thành vị Thiên Sứ hoàn hảo nhất trước nay, hơn hẳn những Thiên Sứ tiền nhiệm. Do đó mà đạo của Muhammad truyền bá cũng là hoàn hảo nhất, không thể bị bóp méo như trước kia. Muhammad là vị Thiên Sứ cuối cùng, và bất cứ ai dám xưng Thiên Sứ sau Muhammad đều là kẻ tà giáo. Như đã thấy ở trên, Abraham (Ibrohim) cử xuống cho Do Thái Giáo, và Giêsu (Ysa) cử xuống cho Kitô giáo, đều có vị trí Thiên sứ trong Hồi giáo. Như vậy, Thiên Chúa mà ba tôn giáo này thờ phượng chỉ là một.
Từ Allah trong tiếng Ả Rập mang nghĩa là Thượng đế. (Những Kitô hữu người Ả Rập khi cầu nguyện cũng gọi Đức Chúa Cha là Allah). Thượng đế dĩ nhiên phải cao hơn Thánh và là duy nhất, vả lại trong đạo Hồi chính thống hoàn toàn không có khái niệm Thánh. Người Do Thái giáo và Thiên Chúa giáo cũng được tín đồ Hồi giáo tương đối coi trọng và gọi là Giáo Dân Thánh Thư (People of The Book). Kinh Thánh Kitô giáo cũng là sách thiêng trong Hồi giáo, có điều người ta coi nó không đầy đủ và hoàn thiện như Koran.
Năm Cột trụ của Hồi giáo
Có năm cột trụ của đạo Hồi - đồng thời là năm hành vi hành đạo bắt buộc đối với tất cả những tín đồ Hồi giáo. Chúng bao gồm: Tuyên xưng Đức tin - Shahada (ٱلشَهَادَة aš-šahādah), Cầu nguyện năm lần mỗi ngày - Salah (صَلاة ṣalāh), Bố thí - Zakat (زكاة zakāt), Nhịn ăn trong tháng Ramadan - Sawm (صوم ṣawm) và Hành hương tới thánh địa Mecca - Hajj (حج‎ ḥajja). Ngoài ra, các tín đồ Hồi giáo cũng thực hiện những hành vi tôn giáo khác.
Tuyên xưng Đức tin - Shahada
Shahada (ٱلشَهَادَة aš-šahādah - Chứng ngôn) là lời khẳng định cho niềm tin trong Hồi giáo, có nội dung như sau: أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّٰهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ ٱللَّٰهِ
(ašhadu ʾan lā ʾilāha ʾilla -llāhu, wa-ʾašhadu ʾanna muḥammadan rasūlu -llāh)
Tôi thừa nhận rằng không có thánh thần nào ngoài Allah, và tôi chứng nhận Muhammad là sứ giả của Ngài. Chứng ngôn Shahada là điều kiện duy nhất cần thiết để một người có thể trở thành tín đồ Hồi giáo, hoặc để cải đạo sang đạo Hồi.
Cầu nguyện - Salah
Hành động cầu nguyện trong đạo Hồi được gọi là Salah (đôi khi là Salat, từ gốc tiếng Ả Rập: الصلاة) được coi là cách kết nối mỗi cá nhân với Allah, gồm có một chuỗi các hành động được lặp lại gọi là rakat. Việc cầu nguyện được thực hiện năm lần một ngày, sử dụng nguyên văn tiếng Ả Rập và thường là các câu, trích đoạn trong kinh Qur’an, hướng về phía của Kaaba. Trước khi thực hiện hành động cầu nguyện, các tín đồ được yêu cầu vệ sinh bản thân mình như rửa tay, mặt và chân của mình, việc này được gọi là wudu (الوضوء al-wuḍū - Sự thanh tẩy).
Bố thí - Zakat
Zakat (زكاة - sự thanh lọc) có bản chất là một hành động phúc lợi xã hội trong cộng đồng Hồi giáo, mà ở đó mỗi tín đồ (nếu như có khả năng) sẽ trích một phần tài sản của mình, thường vào khoảng 2,5% để giúp đỡ những hoàn cảnh nghèo khó, yếu thế, nợ nần, những người du hành. Có năm quy tắc cơ bản mà một tín đồ phải tuân theo khi thực hiện Zakat:
Nhịn ăn - Sawm
Cột trụ thứ tư của Hồi giáo là Sawm, tức nhịn ăn. Việc nhịn ăn này được diễn ra trong tháng Ramadan - là tháng lễ theo lịch Hồi giáo.
Việc nhịn ăn được diễn ra từ trước khi mặt trời mọc cho tới khi kết thúc hoàng hôn, trong khoảng thời gian đó các tín đồ không được phép bỏ bất cứ thứ gì vào miệng (việc ăn - uống, hút thuốc hoặc kể cả nói xấu người khác) và các hành vi tình dục. Lý do cho hành vi nhịn ăn này là để nhắc nhở các tín đồ Hồi giáo về việc tất cả đều được ban ân bởi Allah, và có những hoàn cảnh kém may mắn hơn cần sự giúp đỡ của họ. Ramadan cũng là thời gian để các tín đồ củng cố niềm tin của mình, hoạt động thiện nguyện và thú tội.
Hành hương - Hajj
Trong cuộc đời của một tín đồ, nếu có khả năng - họ sẽ phải thực hiện một chuyến hành hương tới thánh địa Mecca trong tháng 12 theo lịch Hồi giáo. Khi tới Mecca, tín đồ nam chỉ được mặc áo choàng đơn sơ, tín đồ nữ sẽ mặc một bộ đồ giản dị hơn trang phục thường ngày, để nhắc nhở rằng tất cả mọi người đều bình đẳng trước Allah. Trong quá trình thực hiện Hajj, tín đồ sẽ đi vòng quanh Kaaba bảy lần, chạm vào Viên Đá Đen (ٱلْحَجَرُ ٱلْأَسْوَد, al-Ḥajaru al-ʾAswad), đi qua Safa và Marwa bảy lần và thực hiện Jamarat (رمي الجمرات ramy al-Jamarāt).
Sự phân chia Hồi giáo
phải|nhỏ|Các nhánh của Hồi giáo thumb|400px|Phân bố của các nhánh Hồi giáo phải|nhỏ|Các quốc gia Hồi giáo: hệ phái Shia màu đỏ; hệ phái Sunni màu lục Đến nay Hồi giáo đã chia ra làm nhiều nhánh với những giáo lý và quan điểm chính trị khác biệt.
Sunni
Hồi giáo dòng Sunni chiếm 75%–90% số người theo Đạo Hồi.See:
Người theo Sunni tin rằng bốn Khalip đầu tiên là những người thừa kế hợp pháp của Muhammad; vì Chúa không chỉ định bất kỳ lãnh đạo đặc biệt nào để kế thừa ông và những người này được bầu ra. Người theo Sunni tin rằng bất cứ ai là người công chính và chỉ có thể là một khalip nhưng họ phải hành động theo kinh Qur'an và Hadith (tuyển tập lời dạy của Muhammad).
Sunni theo Quran, sau đó là Hadith. Sau đó, các vấn đề pháp lý không được tìm thấy trong Kinh Qur'an hoặc Hadith, họ theo bốn madh'habs (trường phái tư tưởng): Hanafi, Hanbali, Maliki và Shafi'i, được thành lập xung quanh những lời dạy tương ứng của Abū Hanifa, Ahmad bin Hanbal, Malik ibn Anas và al-Shafi'i.
Tất cả bốn chấp nhận tính hợp pháp của nhau và Đạo Hồi có thể chọn bất kỳ một để theo. Salafi (hay Ahl al-Hadith (tiếng Ả Rập: أهل الحديث; Phái Ḥadīth), hoặc từ miệt thị Wahhabi theo cách gọi của đối thủ họ) là một phong trào Hồi Giáo cực kỳ đề cao sự "chính thống" đã đưa lớp người Hồi Giáo đầu tiên là một hình mẫu điển hình.
Shia
Shi'a chiếm 10–20% số người theo đạo Hồi và là nhánh lớn thứ 2.
Trong khi Sunni tin rằng Muhammad không chỉ định một người kế nhiệm và do đó kế nhiệm ông sẽ được chọn bởi cộng đồng thì Shia tin rằng trong lần hành hương cuối cùng của Muhammad đến Mecca, ông đã chỉ định con nuôi của ông là Ali ibn Abi Talib, làm người kế vị trong Hadith of the pond of Khumm. Và thế là họ tin rằng Ali ibn Abi Talib là Imam (lãnh đạo) đầu tiên, và bác bỏ tính hợp pháp của các khalip Hồi giáo trước Abu Bakr, Uthman ibn al-Affan và Umar ibn al-Khattab.
Hồi giáo Shia có nhiều nhánh, nhánh lớn nhất là Twelvers phát triển phần lớn ở Iran, Iraq, Azerbaijan, Bahrain, Ấn Độ, Pakistan và Liban. Tiếp theo là Zaidis và Ismaili. Sau cái chết của Imam Jafar al-Sadiq (cháu lớn của Abu Bakr và Ali ibn Abi Talib) được xem là lãnh tụ thứ sáu của người Shia, Ismailis bắt đầu theo con trai ông Isma'il ibn Jafar và Twelver Shia's (Ithna Asheri) bắt đầu theo con trai khác của ông Musa al-Kazim làm Imam thứ 7. Zaydis theo Zayd ibn Ali, chú của lãnh tụ Jafar al-Sadiq, là lãnh tụ thứ 5.
Các nhóm khác nhỏ hơn gồm Bohra và Druze, cũng như Alawites và Alevi.
Sufism
Sufism là một nhánh Hồi giáo thiên về chiều hướng thần bí, nội tâm của Islam nhằm mục đích đạt được sự hoàn thiện về đạo đức,sự hành đạo và đức tin (al-ihsan) và gần gũi với Đấng Tối cao Allah. Do đặc tính linh hoạt và nghiên về chiều hướng thần bí nên Sufism là nhánh Hồi giáo tiên phong mở đường trong công cuộc truyền bá Islam
Thánh địa Mecca
Theo quy định của Hồi giáo, mỗi giáo dân ít nhất một lần trong cuộc đời phải hành hương về thánh địa Mecca bằng chính kinh phí của bản thân mình và trước khi đi phải chuẩn bị đồ ăn thức uống cho người thân (những người ở nhà, không đi hành hương) trong thời gian mà họ đi vắng. Vào tháng Ramadan, người Hồi giáo hành hương về đây (và chỉ có người Hồi giáo mới được về đây). Sau khi hành hương đến Mecca, tín đồ đạo Hồi sẽ có được danh hiệu là "Haj" hoặc "Haji".
Chỉ trích
phải|nhỏ| [[William Blake|Bức tranh minh họa Inferno (thế kỷ 19) của William Blake cho thấy Muhammad đang phanh ngực đã bị một con quỷ rạch đôi để tượng trưng cho vai trò của ông là một " tiên tri giả ". ]] Sự chỉ trích Hồi giáo đã tồn tại từ giai đoạn hình thành của Hồi giáo. Những lời chỉ trích ban đầu đến từ các tác giả Kitô giáo, nhiều người trong số họ xem Hồi giáo là một dị giáo của Kitô giáo hoặc một hình thức thờ hình tượng và thường giải thích nó bằng những từ ngữ khải huyền. Sau đó xuất hiện những lời chỉ trích từ chính thế giới Hồi giáo, và cả từ các nhà văn Do Thái và từ các Kitô hữu thuộc giáo hội. Các vấn đề liên quan đến tính xác thực và đạo đức của Kinh Qur'an, cuốn sách thánh Hồi giáo, cũng được các nhà phê bình thảo luận.
Hình ảnh phỉ báng Muhammad, bắt nguồn từ những mô tả đầu thế kỷ thứ 7 của Nhà thờ Byzantine, xuất hiện trong bài thơ sử thi thế kỷ 14 Hài kịch thần thánh của Dante Alighieri. Trong tác phẩm, Muhammad xuất hiện trong vòng tròn địa ngục thứ tám, cùng với Ali. Dante không đổ lỗi cho đạo Hồi nói chung, nhưng buộc tội Muhammad về việc ly giáo, bằng cách thành lập một tôn giáo khác sau Kitô giáo. Mặt khác, Giám mục Chính thống Hy Lạp Paul of Antiorch chấp nhận Muhammed là một nhà tiên tri, nhưng không phải nhiệm vụ của ông là phổ quát. Vì luật của Chúa Kitô vượt trội hơn luật Hồi giáo, Muhammad chỉ được lệnh tới khu vực người Ả Rập, khu vực mà chưa một nhà tiên tri nào được gửi đến.
Các bài viết xin lỗi, được cho là của Abdullah Ibn al-Muqaffa, không chỉ bảo vệ thuyết Manichae chống lại Hồi giáo, mà còn phê phán khái niệm Hồi giáo về Thiên Chúa. Theo đó, vị thần trong kinh Qu'ran bị coi là một thể ma quỷ bất công, chuyên chế, phi lý và xấu xa, người "chiến đấu với con người và tự hào về chiến thắng của mình" và "ngồi trên ngai vàng, từ đó Ngài giáng trần".
Kể từ sự kiện ngày 11 tháng 9 năm 2001, Hồi giáo đã phải đối mặt với những lời chỉ trích về kinh sách và giáo lý của nó là một nguồn đáng kể của chủ nghĩa khủng bố và tư tưởng khủng bố.
Những chỉ trích khác tập trung vào câu hỏi về quyền con người ở các quốc gia đa số Hồi giáo hiện đại, và đối xử với phụ nữ trong luật pháp và thực hành Hồi giáo. Trước xu hướng đa văn hóa gần đây, ảnh hưởng của Hồi giáo đối với khả năng đồng hóa của người Hồi giáo ở phương Tây đã bị chỉ trích. Cả trong cuộc sống công cộng và cá nhân của mình, những người khác đều phản đối đạo đức của Muhammad, do đó cũng phản đối sunnah như một hình mẫu.
Người Tatars theo Tengri giáo chỉ trích Hồi giáo là một tôn giáo semitic, mà đã buộc người Thổ Nhĩ Kỳ phải phục tùng một nền văn hóa ngoại lai. Sự khuất phục và khiêm nhường, hai thành phần quan trọng của tâm linh Hồi giáo, bị coi là những thất bại lớn của Hồi giáo, không phải là phẩm chất tốt. Hơn nữa, vì Hồi giáo đề cập đến lịch sử semitic như thể đó là lịch sử của cả nhân loại, nhưng coi thường các thành phần của các nền văn hóa và tâm linh khác, cách tiếp cận quốc tế của Hồi giáo được coi là một mối đe dọa. Nó cũng cho Imams một cơ hội để tuần hành chống lại chính người dân của họ dưới biểu ngữ của Hồi giáo quốc tế.
Các quốc gia có số dân theo Hồi giáo
phải|380px|nhỏ|Tỷ lệ dân mỗi nước theo đạo Hồi
Liên kết ngoài
Hồi giáo Thể loại:Tôn giáo Thể loại:Tôn giáo độc thần Thể loại:Tôn giáo khởi nguồn từ Abraham Thể loại:Thuật ngữ tôn giáo
Đại dịch COVID-19 tại Ba Lan
nhỏ|260x260px| Một bản đồ hoạt hình của các ca nhiễm SARS-CoV-2 đã được xác nhận nhỏ|260x260px| Bản đồ bình quân đầu người của các ca nhiễm SARS-CoV-2 ở Ba Lan Vào tháng 2 và tháng 3 năm 2020, trong đại dịch coronavirus 2019, cơ quan y tế Ba Lan đã tiến hành xét nghiệm các trường hợp nghi ngờ nhiễm SARS-CoV-2, một trong bảy loại coronavirus ở người, cũng như kiểm dịch và theo dõi tại nhà. Trường hợp đầu tiên của một phòng thí nghiệm xác nhận nhiễm SARS-CoV-2 ở Ba Lan là trường hợp một người đàn ông nhập viện ở Zielona Góra, với xác nhận được công bố chính thức vào ngày 4 tháng 3 năm 2020. Giai đoạn lây truyền tại chỗ của SARS-CoV-2 ở Ba Lan đã được Tổ chức Y tế Thế giới tuyên bố vào ngày 10 tháng 3. Cái chết đầu tiên do bệnh coronavirus 2019 (COVID-19) ở Ba Lan là một phụ nữ 56 tuổi vào ngày 12 tháng 3. Chính quyền Ba Lan đã không tham gia vào thủ tục đấu thầu ngày 28 tháng 2 năm 2020 của Liên minh Châu Âu để mua thiết bị y tế liên quan đến đại dịch COVID-19, trong đó có 20 quốc gia thành viên khác tham gia. Ba Lan xin đấu thầu vào ngày 6 tháng 3 để thực hiện đấu thầu ngày 17 tháng 3 để mua găng tay, kính bảo hộ, bảo vệ mặt, mặt nạ phẫu thuật và quần áo; Ủy ban Châu Âu tuyên bố rằng tất cả các yêu cầu trong hồ sơ dự thầu đều được thỏa mãn.
Các biện pháp kiểm soát phong tỏa bắt đầu vào ngày 10 tháng 12, đóng cửa trường học và các lớp đại học và hủy bỏ các sự kiện lớn,  và được tăng cường vào ngày 25 tháng 3, hạn chế các cuộc họp mặt gia đình với hai người và các cuộc tụ họp tôn giáo sáu người trở lên và cấm đi du lịch không thiết yếu. Vào ngày 20 tháng 3, Bộ Y tế đã cố gắng ngăn nhân viên y tế bình luận về đại dịch. Thanh tra viên Ba Lan Adam Bodnar bảo vệ quyền của nhân viên y tế nói công khai về dịch bệnh trên cơ sở hiến pháp về quyền tự do ngôn luận và quyền công khai thông tin. Các bác sĩ phản đối các lệnh tự kiểm duyệt. Số tử vong ban đầu chỉ bao gồm các trường hợp tử vong do nhiễm SARS-CoV-2 được xác nhận trong phòng thí nghiệm (U07.1 ). Bắt đầu từ ngày 1 tháng 4 năm 2020, các trường hợp tử vong được chẩn đoán lâm sàng hoặc dịch tễ học là COVID-19 (U07.2)) cũng được coi là trường hợp tử vong do COVID-19 bởi NIPHedom NIH., những người ở Ba Lan đã chết trong kiểm dịch do nghi ngờ COVID-19 đã không được xét nghiệm tử thi đối với SARS-CoV-2. , đã có 269.307 người được cách ly vì nghi ngờ nhiễm SARS-CoV-2 và 42.783 xét nghiệm SARS-CoV-2 đã được thực hiện kể từ khi bắt đầu thử nghiệm. Các quy định hạn chế đã được siết chặt bắt đầu từ ngày 31 tháng 3 ngày 1 tháng 4 theo quy định của chính phủ, yêu cầu các cá nhân đi bộ trên đường phố phải cách nhau hai mét, đóng cửa công viên, đại lộ, bãi biển, tiệm làm tóc và thẩm mỹ viện và cấm trẻ vị thành niên không có người đi kèm ra khỏi nhà. Quy định tương tự đã nới lỏng các hạn chế đối với các cuộc tụ họp công cộng bắt đầu từ ngày 12 tháng 4, cho phép các cuộc tụ họp tôn giáo và các cuộc họp khác được tổ chức cho tối đa 50 người.
Tham khảo
Thể loại:Đại dịch COVID-19 tại châu Âu Thể loại:Đại dịch COVID-19 theo quốc gia và vùng lãnh thổ
Colymbetes vagans
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Colymbetes
Ammobates biastoides
Ammobates biastoides là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1895.
Tham khảo
Thể loại:Ammobates Thể loại:Động vật được mô tả năm 1895
Ea Bông
Ea Bông là một xã thuộc huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk. Phía Bắc giáp với Ea Kao của thành phố Buôn Ma Thuột, phía Nam giáp với thị trấn Buôn Trấp, phía Đông giáp với xã Dray Bhăng của huyện Cư Kuin, phía Tây giáp với xã Ea Na.
Sau năm 1975
Ngày 05 năm 03 năm 1977, theo quyết định số 14/TC Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời tỉnh Đắk Lắk về điều chỉnh địa giới và thành lập 3 xã mới của thị xã Buôn Ma Thuột, xã Ea Bông, xã Ea Na, xã Quảng Điền. Ngày 19 tháng 09 năm 1981, theo Quyết định số 75/HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng về việc thành lập huyện Krông Ana. Xã nằm trong danh sách các xã được tách của thị xã Buôn Ma Thuột thành đơn vị hành chính thuộc huyện Krông Ana. Ngày 06/3/1984 Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) ban hành Quyết định số 35-HĐBT, phân vạch địa giới một số xã thuộc tỉnh Đắk Lắk; chia xã Ea Bông thành 3 đơn vị hành chính lấy tên là xã Ea Bông, xã Dur Kmăl và thị trấn Buôn Trấp. Từ đó đến nay xã vẫn giữ nguyên địa giới hành chính hiện thời (2018)
RAM động
Lịch sử
DRAM được phát minh bởi tiến sĩ Robert Dennard tại Trung tâm nghiên cứu Thomas J. Watson IBM vào năm 1966 và được cấp bằng sáng chế năm 1968. Tụ điện đã được dùng trong những sơ đồ bộ nhớ đời đầu như: drum của Atanasoff-Berry Computer, ống Williams và ống Selectron.
Vào năm 1969, Honeywell yêu cầu Intel chế tạo cho họ bộ nhớ DRAM sử dụng một cell 3 transistor mà họ vừa phát triển. Nó đã trở thành Intel 1102 (1024x1) vào đầu những năm 1970. Tuy nhiên 1102 gặp nhiều lỗi, điều đó khiến Intel bắt đầu làm việc trên những mẫu thiết kế có cải tiến của riêng họ (việc này được tiến hành bí mật nhằm tránh động chạm tới Honeywell). Chính điều này đã dẫn tới sự ra đời của DRAM thương mại đầu tiên có cell 1 transistor - Intel 1103 (1024x1) vào tháng 10 năm 1970 (mặc dù có chút vấn đề vì số lượng tiêu thụ thấp, mãi đến bản sửa đổi thứ 5).
Bộ nhớ DRAM đầu tiên có nhiều địa chỉ hàng/cột là Mostek MK4096 (4096x1) năm 1973.
Nguyên lý hoạt động
thumb|250px|Nguyên lý của cách đọc Ram, đơn giàn 4 bằng 4 mảng.
DRAM thường được sắp xếp trong một mảng hình chữ nhật của một phần dự trữ bao gồm một tụ điện và transistor cho mỗi bit dữ liệu. Hình bên phải là một ví dụ đơn giản với ma trận 4x4. Một số ma trận DRAM có tới hàng nghìn phần.
Ghi vào bộ nhớ
Để giữ dữ liệu, một hàng được mở và một bộ khuếch đại cảm nhận của cột cho sẵn thì tạm thời buộc phải tăng hoặc giảm điện áp, do đó gây ra dòng bit để tích điện hoặc không tích điện một tụ điện tế bào lưu trữ để ham muốn giá trị. Do thông tin phản hồi tích cực của bộ khuếch đại, nó sẽ giữ một dòng bit điện áp ổn định thậm chí sau khi buộc điện áp được gỡ bỏ. Trong khi ghi lên một tế bào cụ thể, tất cả cột trong một hàng sẽ cảm nhận cùng lúc giống như lúc đọc, mặc dù chỉ có điện tích một tụ điện tế bào lưu trữ của cột được thay đổi, nhưng tất cả cột sẽ được làm mới.
Tốc độ làm mới
Thông thường, các nhà máy chỉ định mỗi hàng phải có tụ điện tế bào lưu trữ của nó được làm mới mỗi 64 ms hoặc ít hơn, như được định nghĩa bởi JEDEC. Làm mới được cung cấp trong mỗi DRAM điều khiển tự động làm mới định kỳ, mà không có phần mềm hoặc phần cứng có thể thực hiện. Điều này làm cho mạch điều khiển thêm phức tạp, nhưng nhược điểm là nó nặng bởi thực tế là DRAM rẻ hơn nhiều so với tế bào lưu trữ and mỗi tế bào lưu trữ thì đơn giản, DRAM có nhiều dung lượng trên mỗi đơn vị bề mặt hơn SRAM.
Phát hiện và sửa lỗi
Điện và từ tính là nguyên nhân gây ảnh hưởng bên trong hệ thống máy tính có thể dẫn đến một vài đơn vị dữ liệu của DRAM phát sinh chuyển đổi thành trạng thái ngược lại.Phần lớn các lỗi nhỏ trong các vi xử lý DRAM xảy ra như một hậu quả của bức xạ nền, chủ yếu là các neutron từ các tia vũ trụ, nó có thể thay đổi thành phần của một hay nhiều tế bào lưu trữ hoặc gây cản trở các cho các mạch điện thường dùng để ghi hay truy xuất dữ liệu.Những nghiên cứu gần đây cho thấy sự thay đổi lớn về tỉ lệ lỗi về rối loạn dữ kiện với hơn 7 cấp độ khác nhau,phạm vi từ 1 bit lỗi/giờ/gigabyte đến 1 bit lỗi/thế kỷ/gigabyte.
Vấn đề có thể được giảm thiểu bằng cách sử dụng bộ nhớ dư và tăng thêm hệ thống mạch điện,dùng cách này có thể tìm và sửa được những lỗi hiện có.Trong hầu hết các trường hợp,sự phát hiện và sửa lỗi hợp lý được minh chứng bằng bộ kiểm soát bộ nhớ, nó có thể tách hoặc nhóm các mạch vào một CPU;đôi khi,những yêu cầu hợp lý được thực thi một cách rõ ràng trong các vi xử lý và mô-đun của DRAM, cho phép thực hiện chức năng của bộ nhớ EEC thay cho các hệ thống EEC không đủ khả năng khác. Phần dữ liệu thêm được sử dụng để ghi lại tương ứng và cho phép các dữ liệu mất đi được xây dựng lại bằng mã sửa lỗi (EEC).Sự tương ứng này cho phép phát hiện tất cả các lỗi đơn dữ liệu. Những mã sửa lỗi thông dụng nhất,1 mã SECDEC Hamming,cho phép một lỗi đơn dữ liệu được sửa chữa,và trong một cấu hình thông thường,với một 1 bit dữ liệu thêm vào,lỗi đôi dữ liệu được tìm ra.
Một bộ điều khiển bộ nhớ ECC khả dụng được dùng trong nhiều máy tính cá nhân hiện nay có thể phát hiện và sửa một lỗi đơn dữ liệu mỗi 64-bit,và phát hiện(nhưng không sửa)lỗi 2 bits mỗi 64-bit. Một vài hệ thống cũng "lọc" những lỗi này,bằng cách sửa phiên bản hiện tại trở lại bộ nhớ. Phần nhận biết ECC của một vài máy tính và ECC nhận biết của hệ thống,như Linux,cho phép đếm số lần phát hiện và sửa lỗi bộ nhớ,giúp hệ thống có thể nhận dạng và thay thế mô-đun bộ nhớ bị hỏng.thumb|250px|right|Ghi
Các dạng của DRAM (RAM động)
Hầu hết hình dạng của DRAM là hộp nhựa chữ nhật màu đen bằng epoxy
Dạng cơ bản
DRAM được sản xuất dưới dạng một mạch điện tích hợp gắn với vành bên ngoài bằng nhựa có chân kim loại để kết nối và kiểm soát các loại tín hiệu. Khi mới sử dụng, DRAM dạng mạch tích hợp thường được cài đặt thẳng vào mạch chủ hay mạch mở rộng ISA nhưng về sau nó được thiết kết thành các chip đa công dụng (DIMMs, SIMMs,....). Một vài mẫu chính như Dạng hai đường kẻ song song (DIP)
Các mẫu RAM phổ biến
Các mẫu SO-DIMM DRAM:
Độ lớn bộ nhớ của DRAM
Bộ nhớ của DRAM luôn ở dưới dạng lũy thừa của hai. Chẳng hạn SDRAM DIMM chứa 512 MiB (mebibytes) =512 × 220 bytes = 229 bytes = 536,870,912 bytes. Hay 2 GB SDRAM module chứa 2 GiB (gibibytes) = 2 × 230 bytes = 231 bytes = 2,147,483,648 bytes.
Bảo mật
Mặc dù RAM động thường được sử dụng khi cung cấp nặng lượng và hay thay đổi sau một khoảng thời gian ngắn (thường là 64ms) nhưng các tụ điện trong RAM động thường có xu hướng nhớ dữ liệu trong một khoảng thời gian lâu hơn và với một nhiệt độ thấp. Dưới một số điều kiện phần lớn dữ liệu trong DRAM có thể được khôi phục cho dù nó được không được làm mới trong một vài phút.
Chức năng này có thể đánh lừa các hệ thống bảo mật và khôi phục dữ liệu chứa trong bộ nhớ mặc dù cho rằng dữ liệu đó đã bị xóa (như do vấn đề cúp điện nếu chúng ta khởi động lại máy làm nguội con chip đồng thời chuyển đến một máy tính khác). Một cuộc tấn công như thế có thể đánh lừa việc mã hóa của hệ thống trong máy. Chẳng hạn như các nguồn mở TrueCrypt, Microsoft's BitLocker Drive Encryption và Apple's FileVault. Những cuộc tấn công như vậy được gọi là "khởi động và làm nguội ".
Tham khảo
Thể loại:Bộ nhớ máy tính Thể loại:Lịch sử phần cứng máy tính Thể loại:Phát minh của Hoa Kỳ
Μνήμη τυχαίας προσπέλασης
Hydroeciodes cetebu
Hydroeciodes cetebu là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hydroeciodes
Leucoloma tenuifolium
Liên kết ngoài
Thể loại:Leucoloma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1868
Bulbophyllum pseudofilicaule
Bulbophyllum pseudofilicaule là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.
Tham khảo
pseudofilicaule]]
P
Hızırdede, Çorum
Hızırdede là một xã thuộc thành phố Çorum, tỉnh Çorum, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 81 người.
Everytime
"Everytime" là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Britney Spears nằm trong album phòng thu thứ tư của cô, In the Zone (2003). Nó được phát hành như là đĩa đơn thứ ba trích từ album vào ngày 10 tháng 5 năm 2004 bởi Jive Records. Sau khi mối quan hệ tình cảm giữa cô và ca sĩ người Mỹ Justin Timberlake tan vỡ, nữ ca sĩ bắt đầu chơi thân với ca sĩ hát đệm của mình Annet Artani. Họ bắt đầu viết nhạc cùng nhau tại nhà riêng của Spears ở Los Angeles cũng như ở Lombardy, Ý, nơi "Everytime" được viết. Britney sáng tác phần nhạc trên cây đàn piano của cô, và cô đã cùng viết lời với Artani. Theo Artani, bài hát được viết như là một lời hồi đáp với đĩa đơn năm 2002 của Timberlake "Cry Me a River". Được sản xuất bởi Guy Sigsworth, đây là một bản pop ballad với nội dung như là một lời cầu xin tha thứ bởi vô tình làm tổn thương người yêu cũ.
Sau khi phát hành, "Everytime" nhận được những đánh giá tích cực từ các nhà phê bình đương đại, trong đó họ đánh giá cao nội dung lời bài hát đơn giản nhưng mộc mạc của nó và là một điểm nhấn nổi bật của In the Zone. Sự trưởng thành trong khả năng viết lời và sản xuất của Spears cũng nhận được nhiều lời tán dương. Bài hát cũng gặt hái những thành công vượt trội về mặt thương mại, đứng đầu các bảng xếp hạng ở Úc, Hungary, Ireland và Vương quốc Anh, và lọt vào top 10 ở hầu hết những thị trường nó xuất hiện, bao gồm vươn đến top 5 ở Áo, Bỉ, Canada, Đan Mạch, Pháp, Đức, Hà Lan, Na Uy và Thụy Điển. Tại Hoa Kỳ, "Everytime" đạt vị trí thứ 15 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100, trở thành đĩa đơn thứ bảy của Spears lọt vào top 20 tại đây. Để quảng bá bài hát, nữ ca sĩ đã trình diễn nó trên nhiều chương trình truyền hình và lễ trao giải lớn, như Saturday Night Live và Top of the Pops, và trong nhiều chuyến lưu diễn trong sự nghiệp của cô.
Video ca nhạc cho "Everytime" được đạo diễn bởi David LaChapelle với cảm hứng từ bộ phim năm 1995 Leaving Las Vegas, trong đó Spears vào vai một ngôi sao luôn bị săn đuổi bởi những tay săn ảnh, và sau đó chết đuối trong bồn tắm khi bị thương ở đầu. Trong bệnh viện, các bác sĩ đã không cứu sống được cô trong khi một đứa trẻ được sinh ra ở phòng bên cạnh, ngụ ý cô đầu thai. Ban đầu, cốt truyện sẽ bao gồm cảnh Spears tự vẫn vì dùng thuốc quá liều, nhưng đã được hủy bỏ sau khi vấp phải những lời chỉ trích từ một số tổ chức xã hội. Kể từ khi phát hành, bài hát đã xuất hiện trong nhiều album tuyển tập của Spears, bao gồm Greatest Hits: My Prerogative (2004) và The Singles Collection (2009), cũng như được hát lại bởi một số nghệ sĩ như Glen Hansard, Kelly Clarkson và James Franco trong bộ phim năm 2013 Spring Breakers.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bài hát của Britney Spears Thể loại:Đĩa đơn năm 2004 Thể loại:Đĩa đơn quán quân tại Ireland Thể loại:Đĩa đơn quán quân tại Úc Thể loại:Đĩa đơn quán quân tại Vương quốc Liên hiệp Anh Thể loại:Pop ballad Thể loại:Bài hát năm 2003 Thể loại:Ballad thập niên 2000 Thể loại:Đĩa đơn quán quân UK Singles Chart Thể loại:Đĩa đơn của Jive Records
Agylla fulvithorax
Agylla fulvithorax là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Agylla
Kiến trúc Phục Hưng
Kiến trúc thời kỳ Phục hưng là kiến trúc của thời kỳ giữa thế kỷ 14 và đầu 17 đầu ở các vùng khác nhau của châu Âu, thể hiện một sự hồi sinh và phát triển của một số yếu tố của tư tưởng Hy Lạp và La Mã cổ đại và văn hóa vật chất có ý thức. Phong cách, kiến trúc thời kỳ Phục hưng tiếp nối kiến trúc Gothic và được kế tục bởi kiến trúc Baroque. Phát triển đầu tiên tại Florence, với Filippo Brunelleschi là một trong những người kiến tạo, phong cách thời Phục hưng nhanh chóng lan sang các thành phố khác của Ý. Các phong cách được chuyển đến Pháp, Đức, Anh, Nga và các bộ phận khác của châu Âu vào những thời điểm khác nhau và với mức độ tác động khác nhau.
Kiến trúc thời Phục Hưng mang đậm nét tôn giáo, đặc biệt là đạo Thiên chúa. Những hiểu biết về giá trị con người, tôn vinh vai trò và vị trí của con người được khám phá và phát triển mạnh trong thời gian này. Con người được coi như bản sao của hình ảnh của thánh thần. Bắt đầu từ thế kỉ 15 xuất hiện những tham vọng về khả năng phát triển, sự sáng tạo hài hòa và duy lý của con người, để ganh đua với quyền năng của thánh thần, bắt đầu với sự khám phá về luật phối cảnh thẳng của Filippo Brunelleschi, Leone Battista Alberti. Sau đó là sự nở rộ của những tài năng khác như Leonardo da Vinci, Raphael và đặc biệt là Michelangelo.
Phong cách Phục Hưng nhấn mạnh vào tính đối xứng, tỷ lệ, hình học và tính hợp lệ của các bộ phận được thể hiện trong kiến trúc của thời cổ đại và đặc biệt là kiến trúc La Mã cổ đại, trong đó có nhiều ví dụ như: Cách sắp xếp có trật tự của cột, trụ và các rầm đỡ, cũng như việc sử dụng các mái vòm hình bán nguyệt, mái vòm hình bán cầu, hốc và các gian nhỏ thay thế các hệ thống có tỉ lệ phức tạp và các biến dạng bất thường của các tòa nhà thời Trung cổ.
Từ nguyên học
nhỏ|trái|300px| La Rotonda Từ "Renaissance" (Phục Hưng) bắt nguồn từ thuật ngữ  "la rinascita" , có nghĩa là tái sinh, lần đầu tiên xuất hiện trong Giorgio Vasari của '' Vite de 'più eccellenti Architetti, pittori, et scultori Italiani' 'The Lives of the Artists, 1550 -60.
Mặc dù thuật ngữ Renaissance được sử dụng đầu tiên bởi các sử gia Pháp Jules Michelet, nó đã được đưa ra định nghĩa lâu dài hơn từ các nhà sử học Thụy Sĩ Jacob Burckhardt, tác giả cuốn sách,  Die Kultur der Renaissance tại Italien  năm 1860, các nền văn minh của thời kỳ Phục Hưng ở Ý năm 1860, bản dịch tiếng Anh, bởi SGC Middlemore, trong 2 vols., London, 1878) đã có ảnh hưởng trong sự phát triển của việc giải thích hiện đại của thời kỳ Phục Hưng Ý. Các folio các bản vẽ đo  dinh thự de Rome moderne; ou, Recueil des Palais, maisons, églises, couvents et autres di tích  (Tòa nhà hiện đại Rome), xuất bản lần đầu vào năm 1840 bởi Paul Letarouilly, cũng đóng một phần quan trọng trong sự hồi sinh quan tâm trong period.Erwin Panofsky này, ''Renaissance và Renascences trong nghệ thuật phương Tây' ', (New York: Harper và Row, 1960) các phong cách thời Phục hưng đã được công nhận bởi những người đương thời trong thuật ngữ' '"all'antica"' ', hoặc "in the ancient manner" (của La Mã).
Sự Phát triển ở Ý - và ảnh hưởng của nó
Vào thế kỷ 15 ở Ý, và thành phố Florence nói riêng, là quê hương của thời kỳ Phục hưng. Tại Florence, phong cách kiến trúc mới đã bắt đầu, chứ không phải từ từ tiến triển theo cách mà Gothic lớn tách khỏi Romanesque, nhưng đã hình thành được các kiến trúc sư, đặc biệt những người tìm kiếm để làm sống lại thứ tự của một quá khứ của "Thời kỳ Hoàng kim". Phương pháp học thuật để kiến trúc của cổ trùng hợp với sự phục hồi chung của sự kế thừa. Một số yếu tố có ảnh hưởng trong việc kế thừa này:
thumb|trái | Romanesque Baptistery của Florence là đối tượng của nghiên cứu theo quan điểm Brunelleschi
Kiến trúc
Ở Ý chưa bao giờ áp dụng đầy đủ các phong cách Gothic của kiến trúc. Ngoài các Nhà thờ Milan, (bị ảnh hưởng bởi phong cách rayonnant Gothic Pháp), vài nhà thờ Ý cho thấy sự nhấn mạnh vào mái vòm theo chiều dọc, trục cụm, gân của lá cây trang trí công phu và phức tạp bằng gân đặc trưng Gothic trong khác các bộ phận của châu Âu.
Sự hiện diện, đặc biệt là ở Rome, cốt hài kiến trúc cổ cho thấy phong cách cổ điển đã áp đặt, cung cấp một nguồn cảm hứng cho các nghệ sĩ tại một thời điểm khi triết lý cũng đã được hướng về phía cổ điển.
Chính trị
Trong thế kỷ 15, các vùng Florence, Venice và Napoli mở rộng quyền lực của mình đến nhiều khu vực bao quanh họ, điều này làm cho sự di chuyển của các nghệ sĩ lan rộng. Điều đó cho phép Florence có ảnh hưởng đáng kể đến nghệ thuật ở Milan, và thông qua Milan, ảnh hưởng đến Pháp.
Trong năm 1377, sự trở lại của Đức Giáo hoàng từ Avignon Giáo hoàng và sự tái lập của tòa án Giáo hoàng ở Rome, mang lại sự giàu có và quan trọng đối với thành phố, cũng như đổi mới trong tầm quan trọng của Đức Giáo hoàng tại Ý, và được tăng cường hơn nữa bởi các Hội đồng Constance trong 1417. Đức Giáo hoàng kế tiếp, đặc biệt là Julius II, 1503-1513, tìm cách mở rộng của Đức Giáo hoàng Đức Thánh Cha khắp nước Ý
Thương mại
Trong những năm đầu thời kỳ Phục hưng, trung tâm thương mại biển Venice kiểm soát đối với hàng hóa từ phương Đông. Các thị trấn lớn của Bắc Ý đã thịnh vượng thông qua thương mại với phần còn lại của châu Âu, Genoa cung cấp một cảng biển đối với hàng hóa của Pháp và Tây Ban Nha; Milan và Turin là trung tâm thương mại đường bộ, và duy trì ngành công nghiệp kim loại mạnh. Thương mại phát triển mang len từ Anh đến Florence, hình thành nhà xưởng nằm bên bờ sông để sản xuất vải mành, dẫn đến công nghiệp phát triển mang lại sự giàu có cho toàn vùng. Bằng sự thống trị của Pisa, Florence đã xây được một cảng biển, và cũng có thể duy trì sự thống trị của Genoa. Trong môi trường thương mại này, một gia đình đặc biệt hướng sự chú ý của họ từ thương mại sang kinh doanh sinh lợi bằng tiền cho vay. Các Medici đã trở thành ngân hàng chính cho các hoàng tử của châu Âu, mang tầm ảnh hưởng lan rộng khắp châu Âu. Dọc theo tuyến đường thương mại, do đó nảy sinh các nhu cầu cần cung cấp một số loại hình bảo vệ bởi lợi ích thương mại, đồng thời có sự di chuyển không chỉ hàng hóa mà còn có các nghệ sĩ, các nhà khoa học và triết học.
thumb | Đức Giáo hoàng Sixtus IV, năm 1477, người xây dựng nhà nguyện Sistine. Fresco bởi [[Melozzo da Forlì trong Vatican Palace.]]
Tôn giáo
Sự trở lại của Giáo hoàng Gregory XI từ Avignon trong tháng 9 năm 1377 và có tác động mạnh mẽ để Roma là trung tâm của linh đạo Kitô giáo, mang lại sự bùng nổ về nhu cầu kiến trúc trong tòa nhà của nhà thờ ở Rome. Điều này bắt đầu vào giữa thế kỷ 15 và đã đạt được đà trong thế kỷ 16, đạt đỉnh cao vào thời kỳ Baroque. Việc xây dựng Sistine Chapel với đồ trang trí quan trọng đặc biệt của nó và toàn bộ xây dựng lại St Peter, một trong những nhà thờ quan trọng nhất của Kitô giáo, là một phần của quá trình này.
Sự giàu có của cộng hòa Florence, động lực cho việc xây dựng nhà thờ vượt quá nhu cầu hơn tinh thần. Nhà nước khi đó chưa thể hoàn thành nhà thờ khổng lồ dành riêng cho Đức Trinh Nữ Maria. Tuy nhiên, khi công nghệ và tài chính đã có để hoàn thành nó, mái vòm đã làm tăng uy tín không chỉ đối với Trinh Nữ Maria, kiến trúc sư và Giáo hội mà còn là Signoria, các Guild và các khu vực của thành phố mà từ đó các nguồn nhân lực để xây dựng nó đã được huy động. Những mái vòm lấy cảm hứng từ công trình tôn giáo vẫn tiếp tục ảnh hưởng tại Florence.
thumb | trái | Bốn triết học nhân văn dưới sự bảo trợ của Medici: [[Marsilio Ficino, Cristoforo Landino, Angelo Poliziano và Demetrius Chalcondyles. Fresco bởi Domenico Ghirlandaio.]]
Triết học
Sự phát triển của sách in, việc tái khám phá các tác phẩm cổ đại, việc mở rộng tiếp xúc chính trị và thương mại và thăm dò của thế giới đều tăng kiến thức và thúc đẩy cho giáo dục.
Việc đọc sách của các triết lý mà không được dựa trên thần học Kitô giáo đã dẫn đến sự phát triển của nghĩa nhân văn mà qua đó nó được khẳng định, trong khi Thiên Chúa đã thiết lập và duy trì trật tự trong vùng, đóng vai trò của người thiết lập và duy trì trật tự trong xã hội.
thumb | [[Cosimo de 'Medici the Elder, người đứng đầu Ngân hàng Medici, tài trợ chương trình xây dựng dân. Chân dung di cảo của Pontormo.]]
Dân cư
Thông qua nghĩa nhân văn, niềm tự hào của dân chúng và thúc đẩy hòa bình và trật tự của dân chúng sự được xem như là dấu hiệu của quyền công dân. Điều này dẫn đến việc xây dựng các cấu trúc như Bệnh viện của Innocents Brunelleschi với hàng cột thanh lịch của nó hình thành một mối liên kết giữa các tòa nhà từ thiện và quảng trường công cộng, và Laurentian Thư viện nơi được thành lập bởi gia đình Medici có thể được tham khảo ý kiến của các học giả
Bảo trợ
Như trong học viện Platonic của Athens, đã được nhìn thấy bởi những hiểu biết Humanist rằng những người có lợi ích của sự giàu có và giáo dục nên để thúc đẩy việc theo đuổi học tập và tạo ra các điều đẹp đẽ. Cuối cùng, các gia đình có những người giàu có Medici của Florence, Gonzaga của Mantua, các Farnese tại Rome, Sforzas tại Milan - nơi tụ tập xung quanh mọi người học hỏi và những người tài năng, thúc đẩy các kỹ năng và tạo việc làm cho người nghệ sĩ tài năng nhất và các kiến trúc sư của họ.
Lý thuyết kiến trúc
Trong thời kỳ Phục hưng, kiến trúc trở thành không chỉ là vấn đề của thực tế, mà còn là một vấn đề để thảo luận lý thuyết. In ấn đóng một vai trò lớn trong việc phổ biến các ý tưởng.
Giai đoạn chính
thumb|upright|Palladio's engraving of Bramante's Tempietto thumb|upright|Plan of Bramante's Tempietto in Montorio
Các nhà sử học thường chia thời kỳ Phục hưng ở Ý thành ba giai đoạn. Trong khi đó, các nhà sử học nghệ thuật có thể nói về một khoảng thời gian "Phục Hưng sớm", trong đó bao gồm phát triển trong thế kỷ 14, các bức tranh và tác phẩm điêu khắc thế kỷ, điều này thường không phải là trường hợp trong lịch sử kiến trúc. Các điều kiện kinh tế ảm đạm của những năm cuối thế kỷ 14 đã không tạo ra các tòa nhà được coi là một phần của thời kỳ Phục hưng. Kết quả là, từ "Renaissance" giữa các nhà sử kiến trúc thường được áp dụng cho giai đoạn 1400 đến 1525, hoặc sau đó trong trường hợp của các Phục Hưng không phải của người Ý.
Các nhà sử học thường sử dụng các chỉ định sau đây:
Thế kỷ thứ 15
Trong  thế kỷ thứ 15 , khái niệm về trật tự kiến trúc đã được khám phá và các quy tắc đã được xây dựng. Các nghiên cứu về thời cổ đại đã dẫn đặc biệt đối với việc áp dụng các chi tiết cổ điển và trang trí.
Không gian, như một yếu tố của kiến trúc, đã được sử dụng khác với cách nó đã ở trong thời kỳ Trung Cổ. Không gian đã được tổ chức bởi logic theo tỷ lệ, hình thức và đối tượng nhịp điệu cho hình học, chứ không phải được tạo ra bởi trực giác như trong các tòa nhà thời Trung Cổ. Ví dụ điển hình của việc này là Basilica di San Lorenzo ở Florence của Filippo Brunelleschi (1377-1446).
Phục Hưng Đỉnh
Trong  Phục Hưng Đỉnh , khái niệm có nguồn gốc từ thời cổ đại đã được phát triển và sử dụng với lãnh địa lớn hơn. Các kiến trúc sư đại diện nhất là Bramante (1444-1514) đã mở rộng phạm vi áp dụng của kiến trúc cổ điển cho các tòa nhà hiện đại. Mình San Pietro in Montorio (1503) được lấy cảm hứng trực tiếp bởi hình tròn đền thờ La Mã. Ông đạt được, tuy nhiên, hầu như không lệ thuộc cho các hình thức cổ điển và nó đã để phong cách của mình thống trị kiến trúc Ý vào thế kỷ 16. .
thumb|trái | Các Campidoglio
Phi tự nhiên
Trong giai đoạn  Phi tự nhiên , kiến trúc sư đã thử nghiệm với việc sử dụng các hình thức kiến trúc để nhấn mạnh mối quan hệ vững chắc và không gian. Các lý tưởng phục hưng của sự hài hòa nhường chỗ cho nhịp điệu tự do hơn và sáng tạo hơn. Các kiến trúc sư nổi tiếng nhất gắn liền với phong cách Mannerist là Michelangelo (1475-1564), người được coi là người phát minh ra Để khổng lồ, một trụ lớn trải dài từ dưới lên đỉnh của một mặt tiền. Ông đã sử dụng trong thiết kế của mình cho Campidoglio ở Rome.
Từ Phục Hưng đến phong cách Baroque
nhỏ|[[Lâu đài Fontainebleau]]
Như phong cách kiến trúc mới lây lan ra từ Ý, hầu hết các nước khác ở châu Âu đã phát triển một loại phong cách proto-Renaissance, trước khi xây dựng các tòa nhà Phục Hưng đầy đủ. Mỗi quốc gia lần lượt sau đó ghép truyền thống kiến trúc riêng của mình với phong cách mới, để các tòa nhà phong cách Phục HƯng trên khắp châu Âu được đa dạng hóa theo vùng.
Tại Ý, sự phát triển của kiến trúc Phục hưng thành phi tự nhiên, với xu hướng phân kỳ rộng rãi trong công việc của Michelangelo và Giulio Romano và Andrea Palladio, dẫn đến phong cách Baroque trong đó ngôn ngữ kiến trúc tương tự được sử dụng rất khác nhau.
Bên ngoài nước Ý, kiến trúc Baroque đã được phổ biến rộng rãi hơn và phát triển đầy đủ hơn so với phong cách Phục hưng, với các tòa nhà quan trọng như nơi xa xôi như Mexico và Philippines.
Mặt bằng
Các mặt bằng của tòa nhà thời Phục Hưng có một hình vuông, hình dạng đối xứng, trong đó tỷ lệ này thường dựa trên một mô-đun. Trong một nhà thờ, các mô-đun thường là chiều rộng của một lối đi. Sự cần thiết để tích hợp các thiết kế của các mặt bằng với mặt tiền đã được giới thiệu như là một vấn đề trong công việc của Filippo Brunelleschi, nhưng ông không bao giờ có thể mang theo khía cạnh này của công việc của mình thành hiện thực. Toà nhà đầu tiên để chứng minh điều này là St. Andrea tại Mantua bởi Alberti. Sự phát triển của kế hoạch trong kiến trúc thế tục đã được diễn ra trong thế kỷ 16 và lên đến đỉnh điểm với công việc của Palladio. thumb|Sant'Agostino, Rome, Giacomo di Pietrasanta, 1483
Mặt tiền
Mặt tiền là đối xứng xung quanh trục thẳng đứng của chúng. Mặt tiền nhà thờ thường được vượt qua bằng một hình tam giác và bằng một hệ thống các trụ, vòm và các đầu trụ. Các cột và cửa sổ cho thấy một sự tiến triển về phía trung tâm. Một trong những mặt tiền thời Phục Hưng thật sự đầu tiên là Nhà thờ Pienza (1459-1462), mà đã được thiết kế bởi các kiến trúc sư Florentine Bernardo Gambarelli (được gọi là Rossellino) với Alberti.
Các tòa nhà trong nước thường được vượt qua bằng một đường viền tròn. Có một sự lặp lại thường xuyên của các lỗ hở trên mỗi tầng, và cánh cửa trung tâm được đánh dấu bằng một tính năng như một ban công, hoặc vòm tường thô ráp. Một nguyên mẫu sao chép sớm và nhiều là mặt tiền cho Palazzo Rucellai (1446 và 1451) tại Florence với ba đăng ký của các trụ. thumb|left|Classical Orders, engraving from the Encyclopédie vol. 18. 18th century.
Kefersteinia perlonga
Liên kết ngoài
Thể loại:Kefersteinia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1993
Kiến trúc Phục Hưng
Cột và trụ
Các loại thức cột La Mã được sử dụng: Tuscan, Doris, Ionic, Corinthian và Composite. Các thức cột hoặc có thể được cấu trúc, hỗ trợ giải trí hoặc khuôn cửa, hoặc hoàn toàn là chi tiết trang trí, thiết lập chống lại một bức tường trong các hình thức pilasters. Trong thời kỳ Phục hưng, kiến trúc sư nhằm mục đích sử dụng các thức cột, trụ, và đầu cột là một hệ thống tích hợp. Một trong những tòa nhà đầu tiên sử dụng pilasters như một hệ thống tích hợp là trong Phòng thánh cũ (1421-1440) của Brunelleschi.
Vòm
Vòm là nửa vòng tròn, hoặc (trong phong cách Mannerist) phân đoạn. Vòm thường được sử dụng trong vườn, hỗ trợ trên các trụ cột hoặc với trung tâm. Có thể có một phần của đầu cột giữa trung tâm và mọc của các kiến trúc. Alberti là một trong những người đầu tiên sử dụng kiến trúc này trên một quy mô hoành tráng tại St. Andrea tại Mantua.
Các kiểu hầm
Hầm không có khung sườn. Chúng là nửa vòng tròn, hoặc phân đoạn và trên thiết kế  vuông, không giống như các hầm kiểu Gothic đó là thường xuyên hình chữ nhật. Các hầm kiểu thùng được trả lại cho ngôn ngữ kiến trúc như ở St. Andrea tại Mantua.
Mái Vòm
thumb|mái vòm của [[Vương cung thánh đường Thánh Phêrô|St. Peter's Basilica, Rome.]] Những mái vòm được sử dụng thường xuyên, cả hai như là một cấu trúc rất lớn đó là có thể nhìn thấy từ bên ngoài, và cũng như một phương tiện lợp không gian nhỏ hơn, nơi họ chỉ có thể nhìn thấy bên trong. Sau thành công của các mái vòm trong thiết kế của Brunelleschi cho Basilica di Santa Maria del Fiore và sử dụng của nó trong kế hoạch Bramante cho Vương cung thánh đường Thánh Phêrô (1506) ở Rome, mái vòm đã trở thành một yếu tố không thể thiếu trong kiến trúc nhà thờ và sau đó ngay cả đối với kiến trúc thế tục, chẳng hạn như Villa Rotonda.
Trần
Mái nhà được trang bị với trần nhà bằng phẳng hoặc coffered. Chúng không còn bỏ ngỏ như trong kiến trúc thời Trung Cổ. Chúng thường xuyên được sơn hoặc trang trí.