cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Andrena wilkella
Andrena wilkella là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Con mái dài 11 mm, con trống dài 10 mm. Ở Bắc Mỹ, nó phân bổ từ Nova Scotia đến Quebec và những bang của Mỹ: Wisconsin, Ohio, Maryland. Nó xuất hiện từ tháng 4 đến tháng 8.
small|220px|nhỏ|trái|Andrena wilkella mái
Verbascum nudicaule
Verbascum nudicaule là một loài thực vật có hoa trong họ Huyền sâm. Loài này được Takht. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Verbascum
Electra và Elise Avellan
Electra Amelia Avellan và Elise Isabel Avellan (cặp song sinh giống hệt nhau, sinh ngày 12 tháng 8 năm 1986) là những nữ diễn viên người Venezuela. Họ được biết đến nhiều nhất với vai trò là "Cặp song sinh điên cuồng" trong bộ phim Grindhouse năm 2007 và vai y tá "Mona và Lisa" trong Machete năm 2010. Electra và Elise đã thể hiện lại những vai trò này trong Machete Kills tiếp theo 2013. Họ được sinh ra ở Caracas, Venezuela. Cha của họ là anh chị em của nhà sản xuất Elizabeth Avellan, người đã kết hôn với đạo diễn Robert Rodriguez. Mẹ của họ là một người mẫu và diễn viên. Cặp song sinh xuất hiện cùng nhau trong số tháng 4 năm 2007 của Maxim En Espanol.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Venezuela Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1986
Trống cơm
Trống cơm (Phạn Cổ) là nhạc cụ gõ, họ màng rung, chi vỗ của người Việt. Chữ Nho gọi là yêu cổ 腰鼓.
Nguồn gốc
Từ thế kỷ 10, trống cơm đã xuất hiện ở Việt Nam (đời nhà Lý). Trước khi đánh trống người ta thường lấy cơm nếp xoa vào hai mặt trống để định âm, tục gọi là cho "ấm tiếng" hài hòa do đó trống này gọi là trống cơm.
Theo An Nam chí lược của Lê Tắc soạn vào thế kỷ 13 thì trống cơm nguyên là nhạc khí của Chiêm Thành, khi dùng thì lấy cơm nghiền ra bôi vào, tiếng trong mà rõ. Trống đó sau du nhập Việt Nam. Cũng tương cận là trống Mridangam ở miền Nam Ấn Độ. Khi đánh thì họ cũng bôi một ít cơm nghiền – hoặc một lớp bột mì trộn nhuyễn như miếng bánh – dán lên làm cho tiếng trống êm ái hơn.
Cấu tạo
Trống cơm có 2 mặt trống hình tròn bằng nhau, đường kính khoảng 15 – 17 cm. Mặt trống bịt da, đường viền buộc bằng sợi mây hay da (dây xạ) kéo từ đầu trống này sang đầu trống kia để chỉnh độ căng giữa 2 mặt trống. Tang trống bằng gỗ hình ống tròn dài khoảng 56 – 60 cm, hai đầu hơi khum lại, đường kính ở tang trống đoạn giữa lớn hơn đường kính mặt trống. Tang trống để mộc hoặc sơn đỏ.
Có loại trống cơm đường viền đóng bằng đinh tre vào tang trống. Người ta trét cơm (thường là cơm nóng) vào giữa để định âm. Nếu trét nhiều cơm thì âm thanh phát ra trầm, ít cơm thì âm thanh sẽ cao hơn. Mặt trầm gọi là mặt thổ, mặt cao là mặt kim.
Âm thanh
Hai mặt trống cách nhau một quãng năm đúng.
Kỹ thuật biểu diễn
Để diễn trống này người ta đeo trống bằng 1 dây da quàng qua cổ, đặt trống ngang trước bụng rồi dùng 2 tay vỗ vào 2 mặt trống. Tay trái vỗ vào mặt "thổ" phát ra âm trầm, tay phải vỗ vào mặt "kim" phát ra âm cao.
Trống cơm có kỹ thuật diễn chính như đánh chập (tay trái vỗ mặt thổ, tay phải bịt mặt kim), ngón vê (dùng ngón tay hoặc bàn tay chạm liên tục thật nhanh trên mặt trống).
Sử dụng
Trống cơm đã đi sâu vào đời sống âm nhạc dân gian người Việt qua bài dân ca Trống cơm.
Trống cơm là nhạc cụ quan trọng trong Nhạc lễ Nam Bộ và Tuồng. Còn trong Chèo thì trống cơm chỉ đóng vai trò đánh luồn vào đàn chứ không có bài bản riêng. Nhiều ban nhạc ngày nay cũng sử dụng trống cơm.
Chú thích
Thể loại:Nhạc cụ Việt Nam Thể loại:Nhạc cụ kích phát Thể loại:Nhạc cụ dân gian Việt Nam Thể loại:Trống
18699 Quigley
Liên kết ngoài
018699 018699 Thể loại:Tiểu hành tinh được đặt tên 018699 19980420
Joseph Wolstenholme
Joseph Wolstenholme (Sinh ngày 30 tháng 9 năm 1829 – mất ngày 18 tháng 11 năm 1891) là nhà toán học nước Anh.
Wolstenholme được sinh tại Eccles gần Salford, Lancashire, Anh, là con trai của bộ trưởng phong trào Giám lý Joseph Wolstenholme, và vợ Elizabeth, née Clarke. Ông tốt nghiệp tại trường đại học St John, Cambridge vào năm 1850 và được bầu làm hội viên của đại học Christ năm 1852. Nhờ hợp tác với Percival Frost, cuốn Treatise on Solid Geometry được xuất bản vào năm 1863.
Wolstenholme chấm thi trong năm 1854, 1856, và 1863 cho kỳ thi Cambridge Mathematical Tripos, và theo lời của Andrew Forsyth trong cuốn Mathematical Problems, Wolstenholme đã để lại cống hiến quan trọng cho giáo dục toán học:
Trong 1869 ông bỏ quyền hội viên để cưới Térèse Kraus. Sau đó ông trở thành giáo sư dạy toán tại trường đại học kỹ thuật hoàng gia Ấn Độ trên đồi Cooper, Egham, Surrey từ năm 1871 đến năm 1889. Trong 1878 ông xuất bản phiên bản mở rộng thêm của cuốn Mathematical Problems, và trong 1888 xuất bản cuốn Examples for Practice in the Use of Seven-figure Logarithms.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1829 Thể loại:Mất năm 1891 Thể loại:Hội viên của trường đại học Christ, Cambridge Thể loại:Nhà toán học Vương quốc Liên hiệp Anh thế kỷ 19 Thể loại:Nhà lý thuyết số
Aphthona pelmoides
Aphthona pelmoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Konstantinov & Lingafelter miêu tả khoa học năm 2002.
Tham khảo
Thể loại:Aphthona
Phân thứ bộ Cá voi
Phân thứ bộ Cá voi (danh pháp khoa học: Cetacea) (từ tiếng La tinh cetus, cá voi) là một phân thứ bộ động vật có vú guốc chẵn gồm các loài như cá voi, cá heo, cá nhà táng, kỳ lân biển và cá heo chuột. Tuy trong tên gọi của nhiều loài có từ "cá", chúng không phải là cá mà thật ra là các loài động vật có vú thủy sinh. Cetus là từ trong tiếng Latinh và được sử dụng trong các tên gọi sinh học để mang nghĩa "cá voi"; ý nghĩa nguyên thủy của nó là "động vật lớn ở biển" là tổng quát hơn. Nó có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp ketos ("quái vật biển"). Cá voi học là một nhánh của khoa học hải dương gắn liền với nghiên cứu các loài cá voi.
Dalkendorf
Dalkendorf là một đô thị thuộc huyện Rostock (trước thuộc huyện huyện Güstrow), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 15,3 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 302 người.
Phân thứ bộ Cá voi
Phân thứ bộ này chứa khoảng 89 loài, gần như tất cả sống ở đại dương, ngoại trừ 5 loài cá heo nước ngọt. Các loài còn sinh tồn trong bộ này được chia thành hai phân bộ là Mysticeti (cá voi tấm sừng) và Odontoceti (cá voi có răng, bao gồm trong đó cả các loài cá heo).
Dalkendorf
Tham khảo
Thể loại:Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Rostock
Phân thứ bộ Cá voi
Tiến hóa
Các loài cá voi đã tiến hóa từ các động vật có vú sống trên đất liền (có thể nhất là từ tổ tiên chung là các dạng động vật ăn thịt có móng guốc, cùng nhánh chị em đồng tiến hóa kia là các động vật guốc chẵn (Artiodactyla) như lợn và hà mã). Chúng có lẽ đã thích nghi với cuộc sống đại dương vào khoảng 50 triệu năm trước.
Artiodactyla, nếu như loại bỏ nhóm Cetacea, là một nhóm đa ngành. Vì lý do này, thuật ngữ khoa học Cetartiodactyla (cá voi+guốc chẵn) đã được tạo ra để chỉ nhóm chứa cả động vật guốc chẵn và cá voi (mặc dù vấn đề có thể dễ dàng giải quyết bằng cách coi Cetacea là một phân nhóm của Artiodactyla).
Thích nghi với cuộc sống dưới nước
Trong khoảng thời gian vài triệu năm thuộc thế Eocen, các động vật dạng cá voi đã quay lại sống dưới biển, nơi đã từng là hốc sinh thái cho các dạng động vật săn mồi to lớn, kiếm ăn ở bề mặt nước nhưng đã bị bỏ hoang kể từ khi các loài bò sát của các nhóm Mosasaur (họ Mosasauridae) và Plesiosaur (phân bộ Plesiosauroidea) bị tuyệt chủng. Do sự tăng lên của không gian sinh sống nên đã không có giới hạn tự nhiên đối với kích thước của động vật dạng cá voi (cũng nghĩa là trọng lượng cơ thể mà các chân của chúng có thể duy trì được) do nước có sức nổi. Cũng chính vì thế mà chúng không còn cần tới các chân nữa.
Cũng trong khoảng thời gian này, động vật dạng cá voi đã mất dần đi các thuộc tính phù hợp cho sự sinh tồn trên đất liền và thu được các cơ chế thích nghi với cuộc sống dưới nước. Các chi sau biến mất và cơ thể của chúng trở thành thon và thuôn hơn – hình dạng cho phép chúng có thể di chuyển nhanh trong nước. Đuôi nguyên thủy của chúng cũng chuyển dạng thành một cặp thùy đuôi có tác dụng dẫn lái khi chuyển động theo chiều dọc.
Như là một phần của quá trình thuôn hóa này, các xương trong các chi trước của cá voi đã hợp nhất lại với nhau. Theo dòng thời gian, cái trước đây là các chân trước đã trở thành một khối đặc gồm xương, mỡ và mô, tạo ra các chân chèo rất hiệu quả và làm cân bằng kích thước to lớn của chúng.
Để duy trì nhiệt cơ thể trong các vùng biển lạnh, các loài cá voi cũng đã phát triển lớp mỡ cá voi, lớp chất béo dày nằm giữa lớp da bên ngoài và lớp thịt bên trong, có vai trò như nguồn cung cấp năng lượng trong trường hợp cấp thiết. Ở một vài loài cá voi thì lớp mỡ này dày tới hơn 30 cm (1 ft). Không còn nhu cầu giữ ấm cơ thể từ bên ngoài nữa nên lớp lông của động vật dạng cá voi dần dần biến mất, tiếp tục làm giảm lực ma sát của khối cơ thể đồ sộ đối với nước.
Xương nhỏ ở tai trong gọi là xương búa bị hợp nhất với các thành của hốc xương nơi chứa các xương tai trong, làm cho việc nghe trong không khí gần như là không thể. Thay vì thế, sóng âm được truyền tải qua các xương hàm và xương hộp sọ.
Hô hấp
Do các dạng cá voi là động vật có vú nên chúng cần lấy oxy (quá trình hô hấp) trong không khí. Vì thế, chúng cần bơi tới gần mặt nước để thở ra không khí chứa nhiều dioxide cacbon và hít vào không khí chứa nhiều oxy. Khi chúng bổ nhào xuống, các cơ khép lại lỗ phun nước (lỗ mũi), và nó bị khép chặt cho đến khi cá voi lại nổi lên bề mặt trong lần kế tiếp. Khi nó thực hiện công việc trao đổi khí thì các cơ lại mở lỗ phun nước để xả ra và hít vào không khí.
Các lỗ phun nước của cá voi đã tiến hóa để nằm ở vị trí trên đỉnh đầu, cho phép chúng gia tăng tốc độ xả không khí cũ và hít vào không khí mới. Khi không khí cũ, được làm ấm từ phổi, được thở ra, nó bị ngưng tụ lại do nó tiếp xúc với không khí lạnh hơn ở bên ngoài. Giống như động vật có vú trên đất liền thở ra trong những ngày lạnh giá, một đám nhỏ 'hơi nước' xuất hiện tựa như khói. Đám hơi nước này có hình dạng, độ cao, góc phun đặc trưng riêng cho từng loài. Vì thế, các loài cá voi có thể được những thợ săn cá voi hay những người theo dõi cá voi giàu kinh nghiệm nhận dạng từ xa bằng cách sử dụng đặc trưng này.
Thị giác
Các mắt của động vật dạng cá voi nằm ở hai bên trên phần phía sau của chiếc đầu lớn. Điều này có nghĩa là các dạng cá voi với 'mõm' nhọn (như các loài cá heo) sẽ có thị giác tốt hơn khi nhìn về phía trước và phía sau nhưng các dạng cá voi khác với đầu tù (như cá nhà táng), có thể nhìn tốt sang hai bên nhưng không thể nhìn trực tiếp về phía trước và phía sau. Các tuyến nước mắt của chúng tiết ra nước mắt trơn nhờn, giúp bảo vệ mắt trước nước mặn của biển cả. Cá voi cũng có thủy tinh thể gần như hình cầu trong mắt, có hiệu quả tập trung cao nhất đối với cường độ sáng yếu trong vùng nước sâu. Để bù lại cho thị giác nói chung là kém (ngoại trừ cá heo) là thính giác cực tốt.
Thính giác
Giống như mắt, các tai của động vật dạng cá voi cũng nhỏ. Cuộc sống dưới nước đã làm tiêu giảm các tai ngoài của chúng, mà chức năng của nó là thu thập các sóng âm thanh trong không gian và tập trung chúng nhằm mục tiêu cho chúng đủ mạnh để có thể nghe tốt. Tuy nhiên, do nước là môi trường truyền âm tốt hơn nhiều so với không khí, nên tai ngoài không còn là cần thiết nữa. Nó chỉ còn là một lỗ nhỏ trên da, ngay phía sau các mắt. Tuy nhiên, tai trong đã phát triển đủ tốt đến mức các loài cá voi có thể cảm nhận và nghe các âm thanh từ xa hàng chục dặm mà chúng còn có thể phân biệt được là âm thanh đến từ hướng nào.
Định vị bằng âm thanh
Một vài loài cá voi còn có thể định vị bằng tiếng vang. Nhiều loài cá voi có răng phát ra các tiếng lách cách tương tự như các âm thanh trong định vị bằng tiếng vang, nhưng người ta vẫn chưa chứng minh được là chúng định vị bằng tiếng vang hay không. Các dạng cá voi tấm sừng hàm (Mysticeti) ít có nhu cầu định vị bằng tiếng vang, do chúng chỉ săn bắt các loài cá nhỏ và sẽ là không thực tế khi định vị bằng tiếng vang. Một số thành viên trong nhóm cá voi có răng (Odontoceti), như một vài dạng cá heo, thực hiện việc định vị bằng tiếng vang. Các dạng cá voi này sử dụng âm thanh tương tự như ở dơi (bộ Chiroptera) – chúng phát ra âm thanh (gọi là tiếng lách cách), các sóng âm này đi tới vật thể và bị phản xạ trở lại nơi phát ra. Từ âm thanh phản xạ trở lại này mà cá voi có thể phân biệt được kích thước, hình dáng, đặc trưng bề mặt và chuyển động của vật thể, cũng như xác định được khoảng cách đến vật thể đó. Với khả năng này cá voi có thể tìm kiếm, săn đuổi và bắt các con mồi bơi nhanh trong bóng tối hoàn toàn. Việc định vị bằng tiếng vang khá phát triển ở phần lớn các loài cá voi có răng và chúng có thể phân biệt được vật thể là con mồi và vật thể không là con mồi (như tàu thuyền, con người). Các dạng cá voi nuôi nhốt có thể được huấn luyện để phân biệt được các quả bóng với hình dạng và kích thước khác nhau.
Cá voi cũng có thể sử dụng âm thanh để liên lạc, với nhiều kiểu âm thanh khác nhau.
Ăn uống
nhỏ|phải|300px|Các dạng cá voi khác nhau: 1- [[Cá voi đầu cong; 2- Cá hổ kình; 3- Cá voi đầu bò; 4- Cá nhà táng; 5- Kỳ lân biển; 6- Cá voi xanh; 7- Cá voi lưng xám; 8- Cá voi trắng.]] Các dạng cá voi có thể chia thành hai nhóm khác biệt theo kiểu ăn uống. Nhóm 'cá voi có răng' (Odontoceti) như cá nhà táng, cá voi trắng, các loài cá heo, thông thường có nhiều răng, được sử dụng để bắt cá, mực hay các động vật biển khác. Chúng không nhai thức ăn mà nuốt toàn bộ. Trong một số ít trường hợp khi chúng bắt được các con mồi lớn, chẳng hạn khi cá hổ kình (Orcinus orca) bắt được hải cẩu, chúng xé con mồi thành các 'khúc' và nuốt toàn bộ.
Các dạng 'cá voi tấm sừng hàm' (Mysticeti) không có răng, thay vì thế chúng có các tấm làm từ kêratin (tương tự như các chất ở móng tay người) thả rủ xuống từ hàm trên. Các tấm sừng này có vai trò như một bộ lọc khổng lồ, lọc ra các động vật nhỏ (như động vật nhuyễn thể và cá) từ luồng nước biển. Các dạng cá voi trong nhóm này có cá voi xanh, cá voi lưng gù, cá voi đầu cong và cá voi lưng xám.
Không phải mọi loài cá voi của nhóm Mysticeti đều có thức ăn là sinh vật phù du. Các loài cá voi lớn trong nhóm này có xu hướng ăn các dạng cá nhỏ tụ tập thành đàn, như cá trích và cá mòi. Một loài trong nhóm Mysticeti, cá voi xám (Eschrichtius robustus), là động vật ăn ở tầng đáy, chủ yếu săn bắt các loài động vật giáp xác ở đáy biển (tôm, cua).
Bản chất thú
Các dạng cá voi là các động vật có vú, nghĩa là chúng là thành viên của lớp Mammalia. Họ hàng gần gũi nhất còn sinh tồn của các dạng cá voi là hà mã.
Là động vật có vú nên các dạng cá voi có các đặc trưng chung của nhóm động vật này. Chúng là động vật máu nóng, hít thở không khí bằng phổi, sinh con non và nuôi chúng bằng cách cho chúng bú sữa do mẹ tiết ra, có lông (mặc dù rất ít).
Một cách khác để phân biệt các dạng cá voi với cá thật sự là theo hình dạng đuôi. Đuôi của cá có dạng đứng thẳng và chuyển động từ bên này sang bên kia khi cá bơi lượn trong khi đuôi của các dạng cá voi – gọi là "thùy đuôi" – nằm ngang và chuyển động theo kiểu lên xuống, do các xương sống của cá voi bị uốn cong tương tự như ở xương sống của người.
Phân loại
phải|nhỏ|300px|So sánh kích thước của các loài dạng cá voi còn sinh tồn. Phân loại trong bài này là gần giống như phân loại của Dale W. Rice trong Marine Mammals of the World: Systematics and Distribution (1998), một dẫn chiếu phân loại chuẩn mực trong lĩnh vực này. Nó cũng gần giống như phân loại trong Mammal Species of the World: ấn bản lần 3 (Wilson và Reeder chủ biên, 2005). Các khác biệt được ghi chú bằng cách sử dụng các viết tắt tương ứng như "Rice" và "MSW3". Các khác biệt khác do các phát hiện gần đây cũng được lưu ý. Xem thêm Danh sách các dạng cá voi tuyệt chủng để có thông tin về các họ đã tuyệt chủng.
Về danh pháp đồng nghĩa hay phân loài, đọc thêm các bài viết về các chi và loài tương ứng.
Các mối đe dọa
Các mối đe dọa đối với các loài cá voi xuất phát từ 2 nguyên nhân trực tiếp và gián tiếp của con người. Nguyên nhân trực tiếp đó là săn bắt, còn nguyên nhân gián tiếp đó là ô nhiễm môi trường và do hoạt động câu cá.
Săn bắt cá voi
Trong thời trung cổ con người săn cá voi với mục đích là lấy thịt, nguyên liệu để sản xuất dầu cá voi, và xương hàm được dùng làm nhà ở.
Những nỗ lực đầu tiên để bảo vệ cá voi đã được đưa ra năm 1931. Theo đó loài cá voi lưng gù là loài đặc biệt quý hiếm cùng với khoảng 100 loài khác được bảo vệ trên toàn thế giới. Năm 1946, là Ủy ban Cá voi quốc tế được thành lập để kiểm soát số lượng cá voi và bảo vệ chúng. Việc giết cá voi cho mục đích thương mại đã bị cấm trên toàn thế giới bởi tốc chức này từ năm 1985 đến 2005. Tuy nhiên, cá voi vẫn bị săn bắn. Đặc biệt là các tàu đánh bắt cá voi của Nhật Bản, họ săn bắt nhiều loài cá voi khác nhau được cho là phục vụ mục đích nghiên cứu khoa học. Greenland và một số người dân bản địa đánh bắt cá voi là cách sinh sống truyền thống của họ. Iceland và Na Uy không ra lệnh cấm và vẫn để mở việc đánh bắt cá voi thương mại.
Ô nhiễm môi trường
Sự gia tăng các chất ô nhiễm trong biển ảnh hưởng đến đời sống của các loài cá voi, đặc biệt là kim loại nặng, xác thực vật và các chất diệt công trùng không bị phân hủy sinh học. Các kim loại nặng đi vào thực vật và con mồi, tiếp theo là đi vào cơ thể các loài cá voi. Kết quả là các loài này dễ nhiễm bệnh và số lượng cá thể đang dần dần suy giảm.
Việc tầng ôzôn bị phá hủy cũng ảnh hưởng đến các loài cá voi do các sinh vật phù du rất nhạy cảm với các bức xạ và làm chậm quá trình sinh sản của các phiêu sinh này. Yếu tố này làm giảm lượng cung cấp thức ăn, đặc biệt đối với những loài có kích thước lớn như cá voi tấm sừng hàm.
Tác dụng tương tự có thể xảy ra là sự axít hóa đại dương do sự hấp thu mạnh cacbon dioxide của đại dương làm cho nước có tính axit. Các yếu tố này làm giảm khả năng tạo khung xương của tảo và các sinh vật khác. Từ đó, các loài cá voi phụ thuộc vào loại thức ăn sinh vật phù du này một cách trực tiếp hoặc gián tiếp (qua một vài mắc xích trước khi đến cá voi) sẽ bị ảnh hưởng.
Các hoạt động quân sự và khảo sát địa chất biển và đại dương dùng sóng âm thanh trong các máy Sonar cùng với những vụ nổ lớn và hoạt động hàng hải ngày càng gây ra nhiều tiếng ồn trong các đại dương. Đối với những loài động vật sử dụng sóng âm để định hướng và truyền thông tin, các hoạt động trên không chỉ cản trở mà còn tạo ra nỗi sợ hãi thường xuyên cho chúng. Điều này làm cho lượng khí trong mạch máu tăng gây ra tắc nghẽn mạch máu giống như các tai nạn lặn sâu mà trồi lên nhanh ở con người. Người ta ghi nhận rằng, sau các cuộc tập trận hải quân, hàng loạt cá voi chết tấp vào bờ có hiện tượng xuất bọt khí trong máu.
Liên kết ngoài
Balena
Thập niên 430
40s Thập niên 430 hay thập kỷ 430 chỉ đến những năm từ 430 đến 439.
Restrepia vasquezii
Restrepia vasquezii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer miêu tả khoa học đầu tiên năm 1996.
Alinza
Alinza là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.
Restrepia vasquezii
Liên kết ngoài
Thể loại:Restrepia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1996
Imling
Imling là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarrebourg, tổng Sarrebourg. Tọa độ địa lý của xã là 48° 43' vĩ độ bắc, 07° 01' kinh độ đông. Imling nằm trên độ cao trung bình là m mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 245 mét và điểm cao nhất là 313 mét. Xã có diện tích 6,11 km², dân số vào thời điểm 1999 là 653 người; mật độ dân số là 108 người/km². Imling nằmn khoảng 3 km về phía tây nam của Sarrebourg, thuộc Pháp từ năm 1661.
Alinza
Tham khảo
Thể loại:Erebidae
Pseudoterpna algirica
Pseudoterpna algirica là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pseudoterpna
Anisodes cristata
Anisodes cristata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
C
Hypoxis bampsiana
Hypoxis bampsiana là một loài thực vật có hoa trong họ Hypoxidaceae. Loài này được Wiland mô tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Eristalis latifrons
Eristalis latifrons là một loài ruồi trong họ Ruồi giả ong (Syrphidae). Loài này được Loew mô tả khoa học đầu tiên năm 1866. Eristalis latifrons phân bố ở miền Tân bắc
Thelypteris microbasis
Thelypteris microbasis là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Tardieu mô tả khoa học đầu tiên.. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
M Thể loại:Unresolved names
Thelypteris microbasis
Terebra glossema
Terebra glossema là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.
Tham khảo
Thể loại:Terebra Thể loại:Động vật được mô tả năm 1942
Erythrophyllastrum
Erythrophyllastrum là một chi rêu trong họ Pottiaceae.
Đá (định hướng)
Đá có thể dùng để chỉ:
Xã Smith, Quận Worth, Missouri
Xã Smith (Smith Township) là một xã thuộc quận Worth, tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 153 người.
Psychotria bridsoniae
Psychotria bridsoniae là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được A.P.Davis & Govaerts mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Trống đế
nhỏ|280x280px|Trống đế. Trống đế là nhạc cụ gõ, họ màng rung xuất hiện ở Việt Nam từ khá lâu đời. Trống đế giữ một vị trí quan trọng, không thể thiếu trong nhiều loại hình diễn xướng truyền thống Việt Nam như chèo, ca trù và hát xoan.
Psychotria bridsoniae
Liên kết ngoài
B Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2007
Trống đế
Đúng như tên gọi, Trống đế làm nhiệm vụ đế có nghĩa là lót, là chỗ dựa, làm điểm xuyết cho diễn viên khi biểu diễn và ca hát.
Cấu tạo
Trống đế có hai mặt trống hình tròn, đường kính bằng nhau khoảng 15 cm. Mặt trống thường là da nách trâu/da bò nạo mỏng đủ sức chịu đựng độ cǎng mặt trống. Đường viền da bịt mặt trống trùm xuống thân trống khoảng 3 cm, được đóng bằng đinh] tre. Tang trống cao khoảng 18 cm, bằng gỗ [[mít nguyên khúc gọi là tang liền, Hai dùi trống dài khoảng 25 cm, bằng gỗ cứng. Phía đầu tay cầm to hơn phía đầu gõ vào mặt trống.
Âm thanh
Âm thanh Trống Đế nghe vui, cao, lảnh lót, hơi đanh nhưng gọn tiếng. Người ta đánh vào nhiều vị trí khác nhau trên trống đã tạo ra được nhiều âm thanh khác nhau:
Nhờ kết hợp tài tình các lối đánh ở mặt và tang trống, gây ra sự đối lập nhưng lại hài hòa về màu sắc, âm thanh.
Chú thích
Thể loại:Nhạc cụ Việt Nam Thể loại:Chèo Thể loại:Ca trù Thể loại:Nhạc cụ kích phát Thể loại:Nhạc cụ dân gian Việt Nam Thể loại:Trống
Dagenham
Dagenham là một vùng ngoại ô rộng lớn thuộc Đông Luân Đôn, Anh, hình thành vùng phía đông của Khu Barking và Dagenham của Luân Đôn và nằm cách 12 mi về phía đông Charing Cross. Dagenham vốn là ngôi làng nông nghiệp nằm trong hạt Essex và là khu vực kém phát triển nhất cho đến năm 1921 khi Hội đồng Hạt Luân Đôn bắt đầu xây dựng các khu đất ở đây. Dân số của khu vực tăng mạnh trong thế kỷ 20.
Nam Tề Cao Đế
Bối cảnh
Tiêu Đạo Thành sinh năm 427. Gia tộc của ông tuyên bố họ là hậu duệ của thừa tướng Tiêu Hà của triều Hán, và nếu đó là sự thật, Tiêu Đạo Thành là hậu duệ đời thứ 24 của Tiêu Hà. Dưới thời hai triều Tấn và Lưu Tống, các tổ tiên của Tiêu Đạo Thành là các quan cấp thấp. Cha ông là Tiêu Thừa Chi (蕭承之) - tướng phục vụ Lưu Tống Văn Đế, và vì có đóng góp trong các chiến dịch chống lại triều Bắc Ngụy kình địch nên Tiêu Thừa Chi được phong làm "Tấn Hưng huyện ngũ đẳng nam" (晉興縣五等男), tức nam tước. Bản thân Tiêu Đạo Thành vào năm 12 tuổi đã học tập điển tịch tại học đường do Văn Đế thành lập và kinh học gia Lôi Thứ Tông (雷次宗) đứng đầu song đến năm 15 tuổi ông đã phục vụ trong quân binh. Ông tiếp tục là một quan quân dưới thời trị vì của Văn Đế và Hiếu Vũ Đế (con trai của Văn Đế).
Dưới thời Minh Đế
Con trai của Hiếu Vũ Đế là Tiền Phế Đế bị ám sát vào năm 465, sau đó đã diễn ra cuộc chiến tranh giành quyền kế vị giữa Lưu Tống Minh Đế (em trai của Hiếu Vũ Đế) và Lưu Tử Huân (con trai của Hiếu Vũ Đế). Khi đó, Tiêu Đạo Thành đang là tướng quân và ông trung thành với Minh Đế. Tiêu Đạo Thành tham gia vào chiến dịch chống lại đội quân của Tầm Dương vương Lưu Tử Phòng (劉子房, em trai của Lưu Tử Huân)-thái thú quận Hội Kê (會稽, nay gần tương ứng với Thiệu Hưng, Chiết Giang), và sau đó ông đã đánh bại đội quân do Tiết An Đô (薛安都)-thứ sử Từ Châu (徐州, nay là bắc bộ Giang Tô và bắc bộ An Huy) cử tiến về phía nam. Vì những đóng góp này, Minh Đế đã ban tước hầu cho Tiêu Đạo Thành và phong cho ông làm quyền thứ sử của Nam Từ Châu (南徐州, nay là phía tây trung bộ Giang Tô). Sau đó, Tiêu Đạo Thành trở thành thứ sử của Nam Duyện Châu (南兗州, nay là phía đông trung bộ Giang Tô), trấn thủ trọng thành Hoài Âm (淮陰, nay thuộc Hoài An, Giang Tô). Theo sử sách thì trong thời gian trấn thủ, ông bắt đầu tuyển mộ một nhóm gồm những thuộc hạ có tài.
Trong thời gian Minh Đế trị vì, có các tin đồn về việc Tiêu Đạo Thành có các nét bất thường trên khuôn mặt và chúng là điềm báo về việc ông sẽ trở thành hoàng đế. Minh Đế đã ra tay sát hại hầu hết các anh em và một số đại thần cấp cao vì lo sợ họ sẽ không còn trung thành với Thái tử Lưu Dục sau khi ông ta qua đời. Đến năm 471, Minh Đế trở nên nghi ngờ Tiêu Đạo Thành, đặc biệt là vì có những tin đồn về việc Tiêu Đạo Thành đã bí mật liên lạc với Bắc Ngụy. Minh Đế đã cử tướng Ngô Hỉ (吳喜), một bằng hữu của Tiêu Đạo Thành, mang một bình rượu đã được niêm phong đến Hoài Âm để đưa cho ông. Tiêu Đạo Thành trở nên lo sợ vì nghĩ rằng trong rượu có độc và đã chuẩn bị chạy trốn sang Bắc Ngụy. Tuy nhiên, Ngô Hỉ đã bí mật nói với Tiêu rằng rượu không có độc và còn tự mình uống trước một ít, sau đó Tiêu Đạo Thành đã dám uống bình rượu này. Khi Ngô Hỉ trở về kinh thành Kiến Khang, ông ta đảm bảo với Minh Đế rằng Tiêu Đạo Thành là người trung thành, song đến khi Minh Đế biết việc Ngô đã bí mật thông tin cho Tiêu, Minh Đế đã buộc Ngô Hỉ phải tự sát, song đã không có bất kỳ hành động nào nhằm chống lại Tiêu. Ngay sau đó, Minh Đế triệu hồi Tiêu Đạo Thành về Kiến Khang. Những người theo Tiêu Đạo Thành phần lớn nghi ngờ rằng Minh Đế sẽ sát hại ông và đề xuất ông chống lại, song ông tin rằng Minh Đế sẽ không làm như vậy nên vẫn về Kiến Khang, tại đây ông trở thành một tướng chỉ huy các cận binh của Thái tử Lưu Dục. (Trong bí mật, ông đã kể với những người theo mình rằng ông tin Lưu Tống sẽ không còn tồn tại lâu hơn nữa, và rằng ông cần sự giúp đỡ của họ để có cơ hội.) Khi Minh Đế lâm bệnh nặng năm 472, theo khuyến nghị của vị quan cấp cao Trữ Uyên (褚淵), và Viên Xán (袁粲) (hai người được Minh Đế giao phó giúp sức cho Thái tử), cũng là một bạn bè của Tiêu, Tiêu đã trở thành một tướng chỉ huy binh lính trấn thủ kinh thành. Minh Đế qua đời ngay sau đó, và Thái tử Dục lên ngôi kế vị, tức Hậu Phế Đế.
Dưới thời Hậu Phế Đế
Năm 474, hoàng thúc của Hậu Phế Đế là Quế Dương vương Lưu Hưu Phạm (劉休範)-thứ sử Giang Châu (江州, nay là Giang Tây và Phúc Kiến), tức giận vì mình không được làm nhiếp chính nên đã tiến hành nổi loạn và tiến quân nhanh chóng về Kiến Khang. Tiêu Đạo Thành đề xuất chiến lược mà theo đó thì triều đình sẽ không cử quân ra ngoài đánh Lưu Hưu Phản mà sẽ trấn giữ các thành đồn xung quanh Kiến Khang và không tích cực giao chiến với Lưu Hưu Phản, đưa Hưu Phản vào thế bế tắc và khiến ông ta cạn kiệt nguồn lương thảo. Do không có sự phản đối đáng kể, kế hoạch của Tiêu đã được thông qua.
Quân của Lưu Hưu Phạm sau đó tiến đến và tấn công trực diện vào vị trí trấn thủ của Tiêu. Với sự chấp thuận của Tiêu, các thuộc hạ Hoàng Hồi (黃回) và Trương Kính Nhi (張敬兒) đã giả vờ đầu hàng Lưu Hưu Phạm, và sau đó còn thông tin cho Lưu Hưu Phản là Tiêu cũng có ý muốn được đầu hàng. Hoàng và Trương sau đó đã ám sát Lưu Hưu Phạm. Tuy nhiên, hai người đã buộc phải bỏ lại thủ cấp của Lưu Hưu Phản do lo sợ sẽ bị các cận vệ của ông ta phát hiện, vì thế tin tức ban đầu chưa được mọi người biết đến, và quân của Lưu Hưu Phạm vẫn tăng cường bao vây các vị trí trấn thủ khác nhau. Tiêu Đạo Thành chỉ có thể giữ được vị trí trấn thủ của mình, trong khi đó thì tướng Đinh Văn Hào (丁文豪) của Lưu Hưu Phạm đã có thể đánh bại và giết chết Lưu Miễn (劉勔) và Vương Đạo Long (王道隆) rồi bao vây hoàng cung. Tuy nhiên, ngay sau đó, tin tức về cái chết của Lưu Hưu Phạm dần dần bị lộ ra, và quân của Đinh đã tự sụp đổ.
Vào đêm Thất Tịch năm 477, một hầu cận của Hậu Phế Đế là Dương Ngọc Phu (楊玉夫), là người trước đó bị Hậu Phế Đế đe dọa giết, đã cắt thủ cấp của Hậu Phế Đế khi vua Lương đang ngủ, và đưa thủ cấp đến cho Tiêu Đạo Thành thông qua thuộc cấp của ông là Vương Kính Tắc (王敬則). Ngay lập tức, Tiêu tiến vào hoàng cung với thủ cấp của hoàng đế, các cận binh hoàng cung quá khiếp sợ khi hay tin về cái chết của vua. Tiêu sau đó đã ban hành một chiếu chỉ có tên của Vương Thái hậu nhằm hợp pháp hóa vụ ám sát và giáng thụy hiệu của Hậu Phế Đế thành "Thương Ngô vương". Sau đó, Tiêu Đạo Thành lập người em trai Hậu Phế Đế là An Thành vương Lưu Chuẩn làm hoàng đế, tức là Lưu Tống Thuận Đế. Tiêu còn buộc Viên Xán và Lưu Bỉnh phải trao cho mình quyền lực gần như của một hoàng đế, và điều này đã dấy lên các lo ngại về việc ông sẽ đoạt ngôi.
Dưới thời Thuận Đế
Hay tin về cái chết của Hậu Phế Đế, tướng Thẩm Du Chi (沈攸之) đã cáo buộc Tiêu Đạo Thành muốn cướp ngôi. Trong khi đó, Viên Xán và Lưu Bỉnh cũng tin rằng Tiêu Đạo Thành thật sự có ý định này và khi Tiêu đang chuẩn bị chiến dịch chống lại Thẩm, hai người này đã bí mật nổi dậy bên trong thành Kiến Khang để lật đổ Tiêu nhằm lấy lại quyền lực cho hoàng tộc. Tuy nhiên, Viên Xán lại cho rằng âm mưu sẽ không thể thành công nếu không có sự ủng hộ của Trữ Uyên nên cũng đã kể cho người này về âm mưu, tuy nhiên, do Trữ là bằng hữu của Tiêu nên đã nhanh chóng báo tin cho Tiêu. Viên Xán không nhận thức được điều này vẫn tiếp tục chuẩn bị cho âm mưu cùng một số tướng. Tuy nhiên, Lưu Bỉnh đã trở nên hoang mang trong lúc chuẩn bị và đã chạy trốn đến vị trí trấn thủ của Viên là thành Thạch Đầu vài giờ trước thời điểm dự kiến khởi sự. Tiêu Đạo Thành đã bắt đầu tiến hành phản kích lại cuộc nổi loạn, bắt giữ và giết chết một số tướng lĩnh liên kết với Viên Xán và Lưu Bỉnh trước khi họ có thể hành động. Quân của Tiêu sau đó bao vây Thạch Đầu, giết chết Viên Xán và Lưu Bỉnh.
Trong khi đó, những thứ sử mà Thẩm Du Chi mời tham gia nổi loạn cùng ông ta đều từ chối hoặc chống lại. Tuy vậy, Thẩm Du Chi đã có sẵn một đội quân hùng mạnh, và các tướng lĩnh triều đình tỏ ra sợ hãi khi phải đối mặt với ông ta. Ban đầu, Thẩm Du Chi nhanh chóng tiến quân hướng về Kiến Khang, song khi qua Dĩnh Thành (郢城, nay thuộc Vũ Hán, Hồ Bắc), Thẩm Du Chi đã bị khích bác bởi những lời lăng mạ của Liễu Thế Long (柳世隆), một thuộc hạ của Vũ Lăng vương Lưu Tán (劉贊) nên đã dừng lại và bao vây Dĩnh Thành, song thành này được phòng thủ vững chắc.
Năm 478, quân của Thẩm Du Chi vẫn không thể chiếm được Dĩnh Thành, các binh sĩ của ông ta thì bắt đầu đào ngũ. Thẩm Du Chi còn làm trầm trọng thêm tình hình với việc áp đặt hình phạt nặng đối với các chỉ huy của những binh lính đào ngũ, khiến họ cũng quay sang đào ngũ. Một thuộc hạ của Thẩm Du Chi là Lưu Nhương Binh (劉攘兵) sau đó đã đầu hàng Lưu Thế Long, khiến cho quân của Thẩm sụp đổ. Thẩm đã cố gắng rút về Giang Lăng (trị sở của Kinh Châu). Tuy nhiên, Trương Kính Nhi đã chuẩn bị sẵn để tấn công Thẩm từ phía sau, Trương chiếm Giang Lăng và giết chết Thẩm Nguyên Diễm (沈元琰), là người Thẩm Du Chi để lại trấn giữ Giăng Lăng. Đội quân còn lại của Thẩm Du Chi thấy Giang Lăng thất thủ thì đã sụp đổ hoàn toàn, và Thẩm Du Chi ban đầu đã cố gắng chạy trốn song đã tự sát khi biết tất cả mọi ngả đều đã bị chặn.
Tiêu Đạo Thành không còn đối thủ, đặc biệt là sau khi giết chết Hoàng Hồi. Ông bắt đầu đưa các con trai của mình vào các chức vụ quan trọng. Tiêu Đạo Thành cũng trọng dụng một viên quan có xuất thân quý tộc là Vương Kiệm (王儉), và với thỏa thuận ngầm cùng Trữ Uyên, Tiêu Đạo Thành tiến gần hơn đến ngai vàng, bao gồm cả việc lặng lẽ ám sát các em trai Thuận Đế. Năm 479, chỉ trong hai tháng, ông đã buộc Thuận Đế phong cho mình làm Tề công, và sau đó là Tề vương, ban cho ông cửu tích. Đến mùa hè năm 479, Tiêu Đạo Thành buộc Thuận Đế phải nhường ngôi cho mình, chấm dứt triều Lưu Tống và mở ra triều Nam Tề.
Trị vì
Sau khi lên ngôi, Cao Đế đã bắt đầu cố gắng chống lại việc phung phí và xa hoa. Bản thân ông khá thanh đạm, mặc dù không rõ về tác động thực tế của các chiếu chỉ ông đã ban ra đối với các quan lại và quý tộc.
Cũng trong năm 479, khi có ai đó cưỡi một con ngựa gần phủ của Thuận Đế (nay là Nhữ Âm vương), các lính canh mà Cao Đế cử đến để giám thị cựu hoàng đế đã hoảng sợ và cho rằng một người nào đó đang định tiến hành nổi loạn, và họ đã sát hại cựu hoàng đế. Cao Đế không những không trách phạt mà còn thưởng công cho các binh lính này rồi sau đó cho thảm sát hoàng tộc Lưu Tống. Cuối năm đó, Cao Đế lập con trai Tiêu Trách, cũng là một tướng có tài, làm thái tử, và phong vương cho các con trai khác cùng đích tôn.
Aphthona perrisi
Aphthona perrisi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1869.
Nam Tề Cao Đế
Trị vì
Trong khi đó, Cao Đế nhận được tấu trình rằng Bắc Ngụy tiến hành tấn công và tuyên bố phục Lưu Tống cho Đan Dương vương Lưu Sưởng (劉昶), một người con trai của Lưu Tống Văn Đế đã chạy đến Bắc Ngụy vào năm 465 vì lo sợ rằng Tiền Phế Đế sẽ sát hại mình. Cao Đế đã chuẩn bị phòng thủ vùng biên giới phía bắc, và Bắc Ngụy đã phát động chiến dịch vào mùa đông năm 479. Tuy nhiên, sau đó quân Bắc Ngụy đã thất bại trong việc bao vây Thọ Dương. Sau đó, Cao Đế nhận thấy Kiến Khang có khả năng phòng thủ tương đối kém (trong suốt thời Đông Tấn và Lưu Tống, chưa từng có một bức tường nào được xây quanh Kiến Khang), ông bắt đầu kế hoạch xây dựng một tuyến tường bao quanh kinh thành. Quân Bắc Ngụy và Nam Tề sau đó vẫn tiếp tục các trận chiến nhỏ ở biên giới cho đến mùa xuân năm 481, song giữa hai bên không xảy ra các chiến dịch lớn nữa.
Aphthona perrisi
Tham khảo
Thể loại:Aphthona
Nam Tề Cao Đế
Trị vì
Mùa xuân năm 482, Cao Đế qua đời. Thái tử Trách lên kế vị, tức là Tề Vũ Đế.
Chú thích
Thể loại:Vua nhà Nam Tề Thể loại:Sinh năm 427 Thể loại:Mất năm 482 Thể loại:Tướng nhà Lưu Tống Thể loại:Người Sơn Đông Thể loại:Tướng lĩnh từ Giang Tô Thể loại:Nhiếp chính bài hát lưu Thể loại:Chính khách từ Thường Châu
Verbascum oreophilum
Verbascum oreophilum là một loài thực vật có hoa trong họ Huyền sâm. Loài này được C. Koch miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Verbascum
Verkhnekolymsky (huyện)
Huyện Verkhnekolymsky (? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Cộng hòa Sakha, Nga. Huyện có diện tích 66289 km², dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 14300 người. Trung tâm của huyện đóng ở Ziryanka.
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Cộng hòa Sakha Thể loại:Huyện của Nga
NGC 312
NGC 312 là một thiên hà hình elip / thiên hà hình chóp trong chòm sao Phượng Hoàng. Nó được phát hiện vào ngày 5 tháng 9 năm 1836 bởi John Herschel.
Tham khảo
Thể loại:Thiên hà elip Thể loại:Chòm sao Phượng Hoàng Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1836 Thể loại:Thiên thể NGC
Cố Luân Ung Mục Trưởng Công chúa
Cố Luân Ung Mục Trưởng Công chúa (, 1629 – 1678) là một Công chúa nhà Thanh, con gái thứ tư của Thanh Thái Tông Hoàng Thái Cực.
Tiểu sử
Cố Luân Ung Mục Trưởng Công chúa nguyên danh là Nhã Đồ (雅图), sinh vào giờ Ngọ, ngày 8 tháng Giêng (âm lịch), năm Thiên Thông thứ 3 (1629). Bà là chị cả trong 4 người con của Hiếu Trang Văn Hoàng Hậu, trên Thục Tuệ Trưởng Công chúa, Đoan Hiến Trưởng Công chúa và Thuận Trị Đế. Năm Thiên Thông thứ 7 (1633), bà được hứa gả cho anh họ Bật Nhĩ Tháp Cáp Nhĩ – con trai thứ ba của Khoa Nhĩ Thấm Trác Lý Khắc Đồ Thân vương Ngô Khắc Thiện (anh trai của Hiếu Trang Văn Hoàng Hậu, cũng là cậu ruột của Công chúa). Sau khi Hoàng Thái Cực lên ngôi hoàng đế, bà được phong làm Cố Luân Công chúa. Đến năm Sùng Đức thứ 6 (1641), bà chính thức kết hôn khi mới 13 tuổi. Công chúa vừa nhận sính lễ, Ngô Khắc Thiện lại vì phạm tội mà khiến Hoàng Thái Cực nổi giận, muốn hủy bỏ hôn sự này, nhưng vì Ngô Khắc Thiện vào triều chịu tội mà tiếp tục duy trì.
Năm Thuận Trị thứ 13 (1656), bà quay lại Kinh sư. Ngày 15 tháng 2 năm sau, bà được tiến phong tước hiệu Cố Luân Trưởng Công chúa (固倫長公主). Ngày 24 tháng 12 năm 1659, Thuận Trị Đế chiếu phong bà là Hưng Bình Trưởng Công chúa (兴平长公主), sau đó đổi thành Ung Mục Trưởng Công chúa (雍穆长公主). Hồ sơ nội cung còn gọi bà là "Phỉ Quý Cố Luân Công chúa". Các hồ sơ được khai quật chỉ ra rằng, vào ngày 18 tháng 3 năm Khang Hy thứ 17 (1678), Cố Luân Ung Mục Trưởng Công chúa qua đời năm 50 tuổi; vào khoảng đầu tháng Tư, kinh sư nhận được tin, đến ngày 11 thì Khang Hy Đế phái quan viên đến tế. Tuy nhiên theo "Thanh thực lục" ghi chép lại, Công chúa đã qua đời vào ngày 11 tháng 4. Không biết là vì ngày mất của Công chúa trùng ngày sinh của Khang Hy Đế mà sửa lại, hay chỉ là một sai lầm.
Khoáng Chí
固龍雍穆長公主，太宗文皇帝之女、世祖章皇帝之姊、朕之姑也. 生於天聰三年正月初八日午時，薨於康熙十七年閏三月十八日未時，春秋五十. ト以十八年十二月初五日窆於東邊滕額里克界綽和兒地方. 嗚呼！朕纘鴻緒，念系皇祖之女，皇考同氣之親，方期駢集繁祉，永享大年，何意遽爾薨逝，朕懷震悼，曷其有極. 為ト兆域，併設垣宇；窀穸之文，式從古制，祭享之儀，悉循典章；勒之貞珉，用誌生薨之年月，惟靈其永妥於是焉. .
Cố Luân Ung Mục Trưởng Công Chúa, Thái Tông Văn Hoàng Đế chi nữ, Thế Tổ Chương Hoàng Đế chi tỷ, trẫm chi cô dã. Sinh vu Thiên Thông tam niên chính nguyệt sơ bát nhật ngọ thì, hoăng vu Khang Hi thập thất niên nhuận tam nguyệt thập bát nhật vị thì, xuân thu ngũ thập. Dĩ thập bát niên thập nhị nguyệt sơ ngũ nhật, biếm vu đông biên đằng ngạch lý khắc giới xước hòa nhi địa phương. Ô Hô! Trẫm toản hồng tự, niệm hệ Hoàng Tổ chi nữ, Hoàng Khảo đồng khí chí thân, phương kỳ biền tập phồn chỉ, vinh hưởng đại niên, hà ý cự nhĩ hoăng thệ, trẫm hoài chấn điệu, hạt kỳ hữu cực. Vi triệu vực, tịnh thiết viên vũ, truân tịch chi văn, thức tòng cổ chế, tế hưởng chi nghi, tất tuần điển chương, lặc chi trinh mân, dụng ý sinh hoăng chi niên nguyệt, duy linh kỳ vĩnh thỏa vu thị yên.
Nguồn
Ung Mục
18702 Sadowski
18702 Sadowski (1998 HG68) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 4 năm 1998, bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1998
Hypoxis camerooniana
Hypoxis camerooniana là một loài thực vật có hoa trong họ Hypoxidaceae. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1898.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Hạ trâm Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1898
Savignac-les-Églises
Savignac-les-Églises là một xã, nằm ở tỉnh Dordogne vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 21,9 km², dân số năm 2004 là 934 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 111 m trên mực nước biển.
Liên kết ngoài
Savignac-les-Eglises
Dahmen
Dahmen là một đô thị thuộc huyện Rostock (trước thuộc huyện huyện Güstrow), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 36,36 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 600 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Rostock
Allagrapha
Allagrapha là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.
Tham khảo
Thể loại:Plusiinae
Đơn Dương (định hướng)
Đơn Dương có thể là:
Mors
300px|nhỏ|phải|Đảo Mors trong Limfjorden 250px|phải|nhỏ nhỏ|300px|Lâu đài Højriis (thế kỷ 14) ở Sallingsund trên đảo Mors Mors hoặc Morsø (rất hiếm khi gọi là Morsland) là 1 đảo của Đan Mạch trong Limfjorden (vịnh hẹp khoét sâu vào đất liền) giữa Salling và Thy. Đảo có diện tích 363,3 km² với số dân 22.091 (năm 2008). Thành phố lớn nhất của đảo là Nykøbing Mors, cũng là trụ sở của thị xã Morsø bao gồm đảo Mors, đảo Agerø và vài đảo nhỏ nữa.
Giao thông
Về phía bắc, Mors nối với Thy bằng cầu Vilsund, về phía đông nam nối với Salling bằng cầu Sallingsund. Cũng có tàu phà tới Thy ở Neessund và tới Hanherred ở Feggesund.
Địa chất
Phần lớn đất ở Mors có rất nhiều tảo cát (diatomaceous earth) và chứa rất nhiều vật hóa thạch.
Bảng kê dân số theo năm
phải|200px|nhỏ|Công viên Jesperhus (7 ha) nhỏ|170px|Công viên hoa Jesperhus ở Legind Bjerge trên đảo Mors
Liên kết ngoài
Thể loại:Đảo Đan Mạch
Androsace apus
Androsace apus là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được Franch. ex R.Knuth mô tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Liên kết ngoài
Thể loại:Androsace Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1905
Restrepiella lueri
Restrepiella lueri là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Pupulin & Bogarín mô tả khoa học đầu tiên năm 2007.
Liên kết ngoài
Thể loại:Restrepiella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2007
Eristalis montana
Eristalis montana là một loài ruồi trong họ Ruồi giả ong (Syrphidae). Loài này được Williston miêu tả khoa học đầu tiên năm on ?. Eristalis montana phân bố ở miền Tân bắc
Tham khảo
Thể loại:Động vật được miêu tả năm on ? Thể loại:Eristalis
Rhipidarctia danieli
Rhipidarctia danieli là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Pseudoterpna approximata
Pseudoterpna approximata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Thập niên 440
40s Thập niên 440 hay thập kỷ 440 chỉ đến những năm từ 440 đến 449.
Pseudoterpna approximata
Liên kết ngoài
Thể loại:Pseudoterpna
Terebra giorgioi
Terebra giorgioi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.
Tham khảo
Thể loại:Terebra Thể loại:Động vật được mô tả năm 1999
Hieracium atrichocephalum
Hieracium atrichocephalum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Dahlst.) Dahlst. mô tả khoa học đầu tiên năm 1904.
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1904
Thelypteris microloncha
Thelypteris microloncha là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được C.F.Reed mô tả khoa học đầu tiên năm 1968. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
M Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1968 Thể loại:Unresolved names
Thelypteris microloncha
Chuột Brattleboro
Chuột Brattleboro là một chủng dòng chuột thí nghiệm có nguồn gốc từ một lứa chuột được sinh ra ở West Brattleboro, Vermont vào năm 1961 mà với những đặc tính là không có khả năng sản xuất hormone vasopressin, giúp kiểm soát chức năng thận. Việc thiếu vasopressin của chuột là kết quả của đột biến gen xảy ra tự nhiên. Chuột Brattleboro là tiền thân xuất hiện sớm và tự nhiên của chuột knockout. Chúng hiện là sinh vật mô hình trong thí nghiệm về tiểu đường.
Thí nghiệm
Những con chuột đang được nuôi để sử dụng trong phòng thí nghiệm bởi Tiến sĩ Henry Schroeder và kỹ thuật viên Tim Vinton, người đã nhận thấy rằng 17 con đã uống nước và đi tiểu quá mức. Các nhà nghiên cứu xác định rằng những con chuột đã thất bại trong việc sản xuất vasopressin, một loại hormone chống bài niệu và họ đã cho những con chuột này đến Trường Đại học Y khoa Dartmouth (DMS). Các nhà nghiên cứu ở đó xác định rằng những con chuột có đột biến gen quy định việc sản xuất ra vasopressin. Các nhà nghiên cứu DMS đã nhân giống chuột để phân phối cho các nhà khoa học trên thế giới sử dụng để kiểm tra vai trò có thể có của vasopressin trong bất kỳ chức năng sinh học nào.
Một thí nghiệm về bác sĩ nghiên cứu những ảnh hưởng của việc cho beta glucan vào chuột Brattleboro bị bệnh tiểu đường nhóm 1 (IDDM). Chất này ức chế bệnh tiểu đường loại 1 và 2 (mellitus and insulinitis) và cũng làm tăng lượng bạch huyết cầu trong máu của chúng. Thí nghiệm này tạo điều kiện để bác sĩ để nghiên cứu trên người với bệnh tiểu đường và rối loạn đường máu khác, việc sử dụng beta glucan làm chuột ăn ít hơn. Sau đó, các bác sĩ một lần nữa tiến hành nghiên cứu trên chuột về bệnh tiểu đường và tiểu đường nhóm 2 (insulinitis). Tỷ lệ bệnh tiểu đường đã giảm từ 43,3% xuống còn 6,7% chỉ đơn giản bằng cách cho chuột uống beta glucan nấm (Lentinus edodes) mà không điều trị gì khác. Những dữ liệu này chỉ ra rằng có thể điều chỉnh các nhân tố thúc đẩy miễn dịch (immunopotentiators) định hướng cơ chế tự miễn dịch tập trung vào vùng tụy và ức chế sự phát triển của bệnh tiểu đường ở chuột Brattleboro.
Tham khảo
Thể loại:Thí nghiệm
Aphthona phalchoki
Aphthona phalchoki là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Konstantinov & Sprecher-Uebersax miêu tả khoa học năm 2005.
Tham khảo
Thể loại:Aphthona
Itoplectis homonae
Itoplectis homonae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Itoplectis
Hypoxis canaliculata
Hypoxis canaliculata là một loài thực vật có hoa trong họ Hypoxidaceae. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1878.
Inglange
Inglange là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Thionville-Est, tổng Metzervisse. Tọa độ địa lý của xã là 49° 20' vĩ độ bắc, 06° 17' kinh độ đông. Inglange nằm trên độ cao trung bình là m mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 164 mét và điểm cao nhất là 287 mét. Xã có diện tích 5,72 km², dân số vào thời điểm 2005 là 348 người; mật độ dân số là 60 người/km². Inglange nằm khoảng 10 km về phía đông của Thionville, thuộc Pháp từ năm 1661.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Moselle
Hypoxis canaliculata
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Hạ trâm Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1878
Tiên Lữ
Tiên Lữ là một huyện nằm ở phía nam tỉnh Hưng Yên, Việt Nam.
Địa lý
Huyện Tiên Lữ nằm ở phía nam của tỉnh Hưng Yên, nằm cách thành phố Hưng Yên khoảng 10 km, cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 60 km, cách trung tâm thành phố Hải Phòng khoảng 84 km, có vị trí địa lý:
Huyện Tiên Lữ có diện tích 78,57 km², dân số năm 2020 là 93.554 người, mật độ dân số đạt 1.191 người/km².
Địa hình
Huyện Tiên Lữ nằm ở trung tâm đồng bằng Bắc Bộ và là vùng trũng của tỉnh, có địa hình thấp dần từ Bắc xuống Nam, từ Tây sang Đông. Độ cao của đất xen nhau, đây là một trong những yếu tố gây không ít khó khăn cho công tác thủy lợi phục vụ phát triển sản xuất nông nghiệp.
Khí hậu
Huyện nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, từ tháng 5 đến tháng 10 nhiệt độ trung bình từ 24 - 27 °C, đây là mùa có nhiều mưa bão, ảnh hưởng đến phát triển sản xuất, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp. Từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, nhiệt độ trung bình hàng năm từ 18 - 24 °C. Độ ẩm tương đối hàng năm là 86%. Lượng mưa trung bình từ 1680 - 1730mm, có năm lượng mưa trên 2000mmm (do vị trí địa lý nên lượng mưa thường cao hơn các huyện phía bắc tỉnh từ 100 - 200mm và tập trung vào các tháng 8, 9).
Tài nguyên đất
Huyện có diện tích đất tự nhiện 11.510 ha, trong đó diện tích đất nông nghiệp là 6.293,68 ha; diện tích đất nông nghiệp bình quân đầu người của huyện là 549 m². Thổ nhưỡng chủ yếu là đất phù sa được bồi và đất phù sa không được bồi. Đất phù sa được bồi phân bổ chủ yếu ở vùng ngoài đê ven sông Luộc, hàng năm được phù sa bồi đắp nên đất đai màu mỡ, thích hợp trồng các loại cây công nghiệp ngắn ngày, cây lương thực và hoa màu. Nhìn chung, điều kiện khí hậu và đất đai của Tiên Lữ thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp đa dạng, với nhiều loại cây trồng.
Thủy văn
Huyện nằm kề hai con sông Hồng và sông Luộc, hợp lưu giữa sông Hồng - sông Luộc - sông Thái Bình tạo nên ngã ba Tuần Vường. Ngoài ra còn các sông cổ được hình thành từ xa xưa là sông Càn Đà nối tiếp với sông Cửu An đổ ra Cửa Gàn,... cùng hệ thống sông đào làm thành hệ thống thủy lợi đảm bảo nguồn nước cung cấp cho sản xuất nông nghiệp và công nghiệp.
Hành chính
Huyện Tiên Lữ có 15 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Vương (huyện lỵ) và 14 xã: An Viên, Cương Chính, Dị Chế, Đức Thắng, Hải Triều, Hưng Đạo, Lệ Xá, Minh Phượng, Ngô Quyền, Nhật Tân, Thiện Phiến, Thủ Sỹ, Thụy Lôi, Trung Dũng.