cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mânăstirea
Mânăstirea là một xã thuộc hạt Călărași, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 6206 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Călărași
Bélus
Bélus là một xã trong tỉnh Landes ở Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp
Uromunna samariensis
Uromunna samariensis là một loài chân đều trong họ Munnidae. Loài này được Wolff & Brandt miêu tả khoa học năm 2000.
Tham khảo
Thể loại:Uromunna
João Mário (cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha)
João Mário Naval da Costa Eduardo (, sinh ngày 19 tháng 1 năm 1993); hay gọi đơn giản là João Mário, là một cầu thủ bóng đá người Bồ Đào Nha chơi cho câu lạc bộ Benfica và đội tuyển Bồ Đào Nha với vị trí tiền vệ.
Anh bắt đầu sự nghiệp tại Sporting từ lò đào tạo của đội bóng này, anh được cho Vitória de Setúbal mượn vào năm 2014 và sau đó trở lại và là một phần quan trọng trong đội hình giành được các danh hiệu lớn, bao gồm Cup Bồ Đào Nha năm 2015.
João Mário đã có lần ra mắt cho tuyển Bồ Đào Nha vào năm 2014. Anh đã xuất hiện tại Euro 2016, nơi anh cùng đội tuyển giành chức vô địch.
Sporting
Mùa giải đầu tiên của João Mário là mùa giải Primeira Liga 2012-13, khi anh xuất hiện trong 31 trận (30 trận đấu) cho Sporting B ở Segunda Liga, và đội kết thúc ở vị trí thứ tư. Vào ngày 8 tháng 1 năm 2014, anh đã Vitória FC mượn cho phần còn lại của mùa giải.
Internazionale
Vào ngày 27 tháng 8 năm 2016, João Mário đã ký hợp đồng với Internazionale với giá 40 triệu Euro và 5 triệu Euro tiền thưởng. Lần xuất hiện đầu tiên của anh ở Serie A là vào ngày 11 tháng 9 khi anh chơi 90 phút trong chiến thắng 2-1 trước Pescara.
Sự nghiệp quốc tế
João Mário đại diện cho tại giải vô địch U21 châu Âu UEFA trong năm 2015, nơi anh đưa đội tuyển U21 Bồ Đào Nha kết thúc ở vị trí á quân. Anh đã được vào đội hình tham dự cho chiến dịch Euro 2016 và sau đó đăng quang cùng đội tuyển trên đất Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1993 Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Inter Milan Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha Thể loại:Cầu thủ bóng đá Serie A Thể loại:Cầu thủ bóng đá Sporting Clube de Portugal Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá châu Âu 2016
Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Bồ Đào Nha Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha ở nước ngoài
Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Nga
Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2018
Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Bồ Đào Nha Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2022
Torremontalbo
Torremontalbo tỉnh và cộng đồng tự trị La Rioja, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 8,07 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 15 người với mật độ 1,86 người/km². Đô thị này có cự ly 26 km so với Logroño.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở La Rioja
Anaspis palustris
Tham khảo
Thể loại:Anaspis
Sericostoma ida
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Cổ bắc Thể loại:Sericostoma
Sericostoma indivisum
Sericostoma indivisum là một loài Trichoptera trong họ Sericostomatidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Cổ bắc Thể loại:Sericostoma
Półwieś, Tỉnh Warmian-Masurian
Półwieś (Ebenau của Đức) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Zalewo, thuộc hạt Iława, Warmian-Masurian Voivodeship, nằm ở miền bắc Ba Lan.
Uromunna santaluciae
Tham khảo
Thể loại:Uromunna
Courjeonnet
Courjeonnet  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 148 mét trên mực nước biển.
Gurgesiella dorsalifera
Gurgesiella dorsalifera là một loài cá thuộc họ Rajidae. Nó là loài đặc hữu của Brasil. Môi trường sống tự nhiên của chúng là các biển mở.
Tham khảo
Thể loại:Động vật Brasil D Thể loại:Động vật được mô tả năm 1980 Thể loại:Động vật đặc hữu Brasil
Sericostoma italicum
Sericostoma italicum là một loài Trichoptera trong họ Sericostomatidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Cổ bắc Thể loại:Sericostoma
Mănăstirea Cașin
Manastirea Casin là một xã thuộc hạt Bacău, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 5575 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Bacău
Anaspis parallela
Anaspis parallela là một loài bọ cánh cứng trong họ Scraptiidae. Loài này được Ermisch miêu tả khoa học năm 1941.
Bénesse-lès-Dax
Bénesse-lès-Dax là một xã trong tỉnh Landes ở Aquitaine tây nam nước Pháp
Tham khảo
Benesselesdax
Courtisols
Courtisols  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 141 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Marne
Gurgesiella furvescens
Gurgesiella furvescens là một loài cá thuộc họ Rajidae. Nó được tìm thấy ở Chile, Ecuador, and Peru. Môi trường sống tự nhiên của chúng là open seas.
Tham khảo
F Thể loại:Động vật được mô tả năm 1959
Uromunna schauinslandi
Uromunna schauinslandi là một loài chân đều trong họ Munnidae. Loài này được G. O. Sars miêu tả khoa học năm 1905.
Tham khảo
Thể loại:Uromunna
Sericostoma maclachlanianum
Sericostoma maclachlanianum là một loài Trichoptera trong họ Sericostomatidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Cổ bắc Thể loại:Sericostoma
Anaspis paravariabilis
Anaspis paravariabilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Scraptiidae. Loài này được Ermisch miêu tả khoa học năm 1965.
Tham khảo
Thể loại:Anaspis
Nguyễn Văn Đủ
Nguyễn Văn Đủ là một sĩ quan cấp cao trong Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Trung tướng, từng giữ các chức vụ: Chủ nhiệm Chính trị, Phó Chính ủy, Chính ủy Quân đoàn 2; Phó Chính ủy, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Trường Đại học Chính trị.
Thân thế và sự nghiệp
Trước đó, ông từng giữ các chức vụ như Chủ nhiệm Chính trị, Phó Chính ủy Quân đoàn 2
Năm 2010, bổ nhiệm giữ chức Chính ủy Quân đoàn 2
Năm 2014, bổ nhiệm giữ chức Phó Chính ủy Trường Đại học Chính trị.
Tháng 2 năm 2015, bổ nhiệm giữ chức Chính ủy Trường Đại học Chính trị, Bí thư Đảng ủy Trường Đại học Chính trị
Tháng 6 năm 2019, ông nghỉ hưu
Chú thích
Thể loại:Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam Thể loại:Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 2010 Thể loại:Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam Thể loại:Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Aleksandar Kolarov
Aleksandar Kolarov (Александар Коларов; sinh ngày 10 tháng 11 năm 1985) là một cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Serbia. Mặc dù chủ yếu là hậu vệ trái, Kolarov cũng có thể hoạt động ở vị trí trung vệ và bất cứ vị trí nào bên cánh trái và được biết đến với những pha tấn công chồng biên ở cánh , khả năng đi bóng uy lực bằng chân trái và độ chính xác từ những cú đá phạt trực tiếp. Anh được vinh danh là Cầu thủ Serbia xuất sắc nhất năm 2011.
Treviana
Treviana tỉnh và cộng đồng tự trị La Rioja, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 34,94 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 197 người với mật độ 5,64 người/km². Đô thị này có cự ly 18 km so với Logroño.
Aleksandar Kolarov
Kolarov bắt đầu sự nghiệp của mình tại Red Star Belgrade, nhưng anh ấy đã không đột phá và chuyển đến Čukarički vào năm 2004. Hai năm sau, anh ấy gia nhập OFK Beograd trước khi chuyển ra nước ngoài lần đầu tiên khi ký hợp đồng với Lazio ở Serie A, nơi anh ấy đã giành được Coppa Italia và Supercoppa Italiana năm 2009. Năm 2010, anh gia nhập Manchester City, qua đó anh giành được hai chức vô địch Premier League, FA Cup và League Cup.
Treviana
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở La Rioja
Aleksandar Kolarov
Kolarov ra mắt đội tuyển quốc gia cho Serbia vào năm 2008 và có 94 lần khoác áo. Kolarov là thành viên của đội tuyển Serbia tham dự Thế vận hội 2008,  Giải vô địch bóng đá thế giới 2010 và Giải vô địch bóng đá thế giới 2018.
Tham khảo
Thể loại:Cầu thủ bóng đá Manchester City F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Serbia Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Serbia Thể loại:Hậu vệ bóng đá Thể loại:Sinh năm 1985 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Premier League Thể loại:Cầu thủ bóng đá S.S. Lazio Thể loại:Cầu thủ bóng đá Serie A Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh Thể loại:Cầu thủ bóng đá Serbia ở nước ngoài Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2010 Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2018
Ala Boratyn
Ala Boratyn (, còn được gọi là Ala, tên khai sinh Alicja Julia Boratyn, sinh ngày 27 tháng 11 năm 1992) là một ca sĩ-nhạc sĩ người Ba Lan. Cô nổi tiếng từ năm 2005, khi là một trong những ca sĩ chính của nhóm Blog 27. Cùng với nhóm nhạc Blog 27, Boratyn gặt hái thành công tại quê hương Ba Lan, cũng như Trung Âu và Nhật Bản. Năm 2006, cô rời ban nhạc để bắt đầu sự nghiệp hát solo một thời gian ngắn trước khi trở thành thành viên ban nhạc Wicky Giant và Ala Zastary.
Sự nghiệp
Boratyn ra mắt công chúng vào năm 2005 khi cùng với người bạn thân Tola Szlagowskaa thành lập ban nhạc Ba Lan Blog 27. Bộ đôi này đã đạt được thành công thương mại với album đầu tay <LOL> nằm trong bảng xếp hạng âm nhạc ở một số nước châu Âu và Nhật Bản năm 2006. Bài hát được chứng nhận double platinum ở Ba Lan cùng với ba bài hát quốc tế: " Uh La La La ", " Hey Boy (Get Your Ass Up) " và " Wid Out Ya ". Ala lưu diễn ở Tây Âu để hỗ trợ ban nhạc nổi tiếng của Đức Tokio Hotel. Vào tháng 10 năm 2006, cô tuyên bố rời khỏi ban nhạc. Sau đó, cô bắt đầu sự nghiệp hát solo, phát hành album đầu tay Higher vào tháng 11 năm 2007. Mặc dù đĩa đơn đầu tiên, "Angel", đã đạt được thành công đáng kể, album này có doanh thu không bằng album cũ của Blog 27. Sau đó, cô thu âm năm bài hát cho nhạc phim bộ phim truyền hình Majka năm 2010, phiên bản tiếng Ba Lan của bộ telenovela mang tên Juana la virgen (một bộ phim nổi tiếng tại Venezuela). Hai bài hát trong số đó, "Nie pytaj mnie" và "SMS", đã trở thành hit.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nữ ca sĩ thế kỷ 21 Thể loại:Ca sĩ pop Ba Lan Thể loại:Nữ ca sĩ Ba Lan Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1992
Xã của tỉnh Haute-Garonne
border|phải|200px Đây là danh sách 588 xã của tỉnh Haute-Garonne ở Pháp.
Tham khảo
*
Uromunna serricauda
Uromunna serricauda là một loài chân đều trong họ Munnidae. Loài này được Mueller miêu tả khoa học năm 1992.
Tham khảo
Thể loại:Uromunna
Pomielin
Pomielin (Đức Pomehlen) là một ngôi làng ở quận hành chính của Gmina Zalewo, trong Ilawa County, WARMIŃSKO-MAZURSKIE, ở miền bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 9 km  phía nam Zalewo, 20 km phía bắc Iława và 59 km về phía tây của thủ đô khu vực Olsztyn.
Thủy điện Pờ Hồ
Thủy điện Pờ Hồ là thủy điện xây dựng trên suối Pờ Hồ ở vùng đất xã Trung Lèng Hồ huyện Bát Xát tỉnh Lào Cai, Việt Nam.
Thủy điện Pờ Hồ có công suất lắp máy 13,2 MW với 3 tổ máy, khởi công tháng 3/2016, hoàn thành tháng 2/2019.
Thủy điện Pờ Hồ thi công khi chưa làm xong các thủ tục, và đã tự tiện phá rừng nguyên sinh.
Suối Pờ Hồ
Suối Pờ Hồ là phụ lưu cấp 1 của ngòi Tà Lơi trong thủy vực của Ngòi Phát, chảy ở xã Trung Lèng Hồ huyện Bát Xát.
Suối khởi nguồn từ sườn bắc dãy núi cao trên 2200 m ở vùng tây nam xã Trung Lèng Hồ, trên ranh giới tỉnh Lào Cai với Lai Châu. Suối chảy hướng đông bắc rồi bắc, đổ vào ngòi Tà Lơi ở vùng bắc xã Trung Lèng Hồ.
Lưu vực Ngòi Phát phát triển ở sườn đông bắc dãy núi cao và dốc ở huyện Bát Xát, nên giàu tiềm năng thủy điện, và đã xây dựng nhiều thủy điện.
Trên ngòi Tà Lơi năm 2019 có 3 bậc thủy điện với tổng công suất lắp máy 33 MW.
Liên kết ngoài
Pờ Hồ Pờ Hồ
Anaspis parva
Anaspis parva là một loài bọ cánh cứng trong họ Scraptiidae. Loài này được Abdullah miêu tả khoa học năm 1964.
Courthiézy
Courthiézy  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 66 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Marne
Sericostoma medium
Sericostoma medium là một loài Trichoptera trong họ Sericostomatidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Cổ bắc Thể loại:Sericostoma
Mănăstirea Humorului
Mănăstirea Humorului là một xã thuộc hạt Suceava, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 3594 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Suceava
Uromunna sheltoni
Uromunna sheltoni là một loài chân đều trong họ Munnidae. Loài này được Kensley miêu tả khoa học năm 1977.
Bénesse-Maremne
Bénesse-Maremne là một xã trong tỉnh Landes ở Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này có diện tích 18,69 km2, dân số năm 2006 là 1989 người.
Uromunna sheltoni
Tham khảo
Thể loại:Uromunna Thể loại:Động vật được mô tả năm 1977
Bénesse-Maremne
Tham khảo
Benessemaremne
Pozorty, Hạt Iława
Pozorty (German Posorten) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Zalewo, thuộc hạt Iława, Warmian-Masurian Voivodeship, nằm ở miền bắc Ba Lan.
Courtémont
Courtémont  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 140 mét trên mực nước biển.
Anaspis picimana
Anaspis picimana là một loài bọ cánh cứng trong họ Scraptiidae. Loài này được Gebler miêu tả khoa học năm 1829.
Courtémont
Tham khảo
Thể loại:Xã của Marne
Anaspis picimana
Tham khảo
Thể loại:Anaspis
Mănăstireni
Mănăstireni là một xã thuộc hạt Cluj, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 1797 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Cluj
Sericostoma memorabile
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Cổ bắc Thể loại:Sericostoma
Tricio
Tricio tỉnh và cộng đồng tự trị La Rioja, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 6,35 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 402 người với mật độ 63,31 người/km². Đô thị này có cự ly 2 km so với Logroño.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở La Rioja
Courtagnon
Courtagnon  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 180 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Marne
Sericostoma mesopotamicum
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera miền Cổ bắc Thể loại:Sericostoma
Mannheim
nhỏ|phải|300px|Tháp nước Mannheim, biểu tượng của thành phố Mannheim, với dân số vào khoảng 320.000 người, là thành phố lớn thứ hai của bang Baden-Württemberg sau Stuttgart, nằm ở phía Tây nước Cộng hòa Liên bang Đức. Ngày nay Mannheim là trung tâm văn hóa và kinh tế của vùng đô thị châu Âu Tam giác Rhein Neckar.
Là thành phố lớn từ năm 1900, Mannheim ngày nay vẫn là thành phố thương mại, một điểm giao thông quan trọng giữa Frankfurt và Stuttgart với ga nối toa tàu hỏa lớn thứ nhì châu Âu và một trong những cảng đường thủy nội địa quan trọng nhất châu Âu.
Địa lý
Mannheim nằm trong vùng phía bắc của Đồng bằng thượng Rhein (Oberrheinische Tiefebene), nơi sông Neckar đổ vào sông Rhein. Thành phố nằm trên hữu ngạn của sông Rhein, ở hai bên bờ sông Neckar.
Thành phố nằm trong vùng đô thị châu Âu Tam giác Rhein Neckar, một khu vực tập trung 2,35 triệu dân cư bao gồm nhiều phần phía nam của bang Hessen và một phần của vùng Vorderpfalz trong bang Baden-Württemberg, có hai thành phố lớn là Mannheim và Heidelberg. Các thành phố lớn cạnh đó là Frankfurt am Main, khoảng 70 km về hướng bắc và Stuttgart, khoảng 95 km về phía đông nam
Phân chia thành phố
Mannheim được chia là 6 quận nội thành và 11 quận ngoại thành: Innenstadt/Jungbusch, Lindenhof, Neckarstadt-Ost/Wohlgelegen, Neckarstadt-West, Neuostheim/Neuhermsheim, Schwetzingerstadt/Oststadt cũng như là Feudenheim, Friedrichsfeld, Käfertal, Neckarau, Rheinau, Sandhofen, Seckenheim, Schönau, Vogelstang, Waldhof và Wallstadt
Nội thành: Các "ô vuông"
nhỏ|phải|Bản tên đường trong các ô vuông Mannheim Nội thành hình móng ngựa của Mannheim giữa Rhein và Neckar được xây dựng theo dạng hình lưới với các khu nhà vuông góc, vì thế mà người ta gọi chúng là "ô vuông Mannheim". Kế hoạch xây dựng mạng lưới đường sá này bắt nguồn từ tuyển hầu Friedrich IV của Pflaz vào khoảng năm 1600 và vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay. Việc sắp đặt đường phố này tạo nên một địa vị thống trị trong kiến trúc tổng thể cho Lâu đài Mannheim - nơi ngự trị của các tuyển hầu – hình tượng của thể chế quân chủ.
Nội thành được chia cắt bởi hai trục chính. Đường Kurpfalz (Kurpfalzstraße), cũng còn được gọi là "Đường Rộng" chạy từ Lâu đài Mannheim cho đến Cổng Neckar. Đường này gặp con đường mua sắn chính "Planken" tại Quảng trường Duyệt binh (Paradeplatz). Các con đường song song với hai trục đường chính này thường không có tên, thay vào đó các ô vuông nằm ở giữa được gọi theo một kết hợp từ mẫu tự và số.
Khí hậu
Nhờ vào địa thế trong Đồng bằng thượng Rhein được che chở bởi hai vùng đồi núi Pfälzer Wald và Odenwald nên Mannheim có một khí hậu rất ôn hòa. Tháng nóng nhất là tháng 7 với nhiệt độ trung bình là 19,9 °C, tháng lạnh nhất là tháng Giêng với 1,8 °C. Nhiệt độ trên 30 °C trong mùa hè không phải là việc hiếm có. Nhiệt độ cao nhất được đo tại Mannheim là 39,0 °C vào ngày 8 tháng 8 năm 2003 (Trong cùng ngày, một trạm khí tượng tư nhân của Deutsche Wetterdienst đã đo được nhiệt độ 40,1 °C tại khu Mannheim-Seckenheim). Lượng mưa trung bình trong một năm là 668 mm. Tháng có mưa nhiều nhất cũng là tháng 7. Được sông Rhein và Neckar tạo điều kiện thuận lợi nên đặc biệt là trong mùa thu thường hay có sương mù. Hai con sông này cũng mang lại độ ẩm không khí cao, đặc biệt là trong mùa hè có thể dẫn đến khí hậu nồng ẩm.
Thuở ban đầu
nhỏ|phải|[[Lâu đài Mannheim vào khoảng 1725]] Làng Mannenheim được nhắc đến trong văn kiện lần đầu tiên vào năm 766 trong Lorsch Codex. Cả một thời gian dài là một làng đánh cá nhỏ không quan trọng, Mannheim nằm trong lãnh thổ của bá tước vùng Pflaz thuộc dòng họ Wittelsbach từ năm 1284. Mannheim có tầm quan trọng nhất định trong khu vực từ khi trạm thuế Eichelheim được xây dựng năm 1349 trên vùng đất Mannheim-Lindenhof ngày nay, buộc các tàu trên sông Rhein phải đóng thuế. Năm 1415, Giáo hoàng Antipope John XXIII buộc phải thoái vị đã bị giam cầm tại đây theo lệnh của hoàng đế Sigismund. Trong năm 1566, Mannheim với 700 dân cư là một trong những làng lớn nhất thuộc khu vực hành chánh Heidelberg.
Trở thành thành phố
Năm 1607 Mannheim nhận được các đặc quyền của một thành phố sau khi Tuyển hầu Friedrich IV của Pflaz đặt viên đá đầu tiên xây dựng pháo đài Friedrichburg. Kế hoạch xây dựng một hệ thống đường sá có hình dạng như một mạng lưới cho thành phố được liên kết với pháo đài này vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay. Bị tàn phá lần đầu vào năm 1622 trong cuộc Chiến tranh 30 năm, Mannheim lại bị phá hủy bởi quân đội Pháp trong cuộc Chiến tranh kế thừa Pflaz vào năm 1689 nhưng lại được tái xây dựng sau đó.
Vươn lên về chính trị và văn hóa
nhỏ|phải|Bản đồ thành phố Mannheim (1880) Năm 1720 Tuyển hầu Karl Philipp dời nơi ngự trị từ Heidelberg về Mannheim và bắt đầu xây dựng Lâu đài Mannheim. Mannheim trở thành nơi ngự trị cho các tuyển hầu vùng Kurpflaz, bắt đầu một khoảng thời gian rực rỡ nhưng ngắn ngủi của thành phố lúc này đã có 25.000 dân cư. Các triều đại tuyển hầu vùng Kurpfalz khuyến khích nghệ thuật và âm nhạc, khoa học cũng như là thương mại. Goethe, Schiller và Lessing đã từng ở tại Manneim cũng như Mozart.
Để có thể thừa kế Bayern, Karl Theodor phải dời nơi ngự trị về München vào năm 1778. Cùng với việc này là một suy sụp về kinh tế và văn hóa của thành phố. Lại bị người Pháp xâm chiếm vào năm 1795 và sau đó là quân đội Áo tái chiếm lĩnh, Mannheim cuối cùng đã mất đi vị thế chính trị trong năm 1803: Vùng Kurpfalz bị xóa bỏ và Mannheim thuộc về Baden, trở thành một thành phố vùng biên giới.
Tăng trưởng kinh tế lần thứ nhì
Thời kỳ nở rộ mới của Mannheim mang nhiều ảnh hưởng của giới tư bản đang lớn mạnh. Năm 1828 cảng Mannheim được khánh thành, sau đó là đường tàu hỏa từ Mannheim đi Heidelberg. Mannheim đã là trung tâm của phong trào cách mạng và chính trị của năm 1840 (Cách mạng tháng Ba). Năm 1865 Friedrich Engelhorn thành lập nhà máy BASF (Badische Anilin- und Soda-Fabrik - Nhà máy soda và aniline Baden) nhưng sau đó lại dời về Ludwigshafen. Ngày nay nhà máy này đã trở thành tập đoàn hóa chất lớn nhất thế giới. Carl Benz nộp đơn đăng ký bằng phát minh ô tô năm 1886 tại Mannheim. Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất Heidrich Lanz AG (Công ty cổ phần Heidrich Lanz) giới thiệu chiếc máy cày đầu tiên hiệu "Bulldog".
Từ Đế chế thứ ba cho đến nay
nhỏ|phải|Stadthaus Mannheim cạnh Quảng trường duyệt binh (Paradeplatz) Trong Đế chế thứ ba gần 2.000 người dân Mannheim có tín ngưỡng Do Thái đã bị đưa vào trại tập trung, thành phố gần như bị phá hủy hoàn toàn trong Chiến tranh thế giới thứ hai bởi các cuộc không kích. Cuộc tái kiến thiết sau chiến tranh được bắt đầu một cách khó nhọc. Lâu đài Mannheim và Tháp nước Mannheim được tái xây dựng; Nhà hát Quốc gia Mannheim được xây dựng tại ở vị trí mới. Rất nhiều vùng dân cư mới được quy hoạch do tình trạng thiếu nhà ở. Năm 1967 trường Đại học Tổng hợp Mannheim được thành lập.
Cuộc Triển lãm Vườn Liên bang (Bundesgartenschau) năm 1975 tại Công viên Luise (Luisenpark) và Công viên Herzogenried (Herzogenriedpark) là một điểm sáng trong lịch sử thành phố. Một loạt công trình xây dựng được thực hiện: Tháp viễn thông Mannheim và một chiếc cầu thứ hai qua sông Rhein được xây dựng, đường Planken trở thành khu vực dành riêng cho người đi bộ, Rosengarten Mannheim được khánh thành.
Trong thập niên 1980 và 1990 một loạt các dự án lớn cũng được tiến hành: Đài thiên văn Mannheim, mở rộng Hội trường Nghệ thuật, Viện bảo tàng Reiß mới, Tòa thị chính, nhà thờ đạo Do Thái, nhà thờ đạo Hồi, Viện bảo tàng tiểu bang về Kỹ thuật và Lao động và Sân vận động Carl Benz được khánh thành.
Hướng đến việc kỷ niệm 400 năm ngày Mannheim trở thành thành phố vào năm 2007, một số dự án xây dựng thành phố đã được tiến hành: Sân vận động SAP (SAP-Arena), sửa chữa khu vực dành riêng cho người đi bộ Breite Straße, cải tạo hoàn toàn mới Alter Messplatz và xây dựng mới đoạn đường tàu hỏa thành phố Schafweide.
Phát triển dân số
Do dân số thành phố vượt qua ngưỡng 100.000 vào năm 1896, Mannheim trở thành thành phố lớn từ đấy. Năm 1905 thành phố có trên 160.000 người dân, đến 1961 con số này đã tăng lên gấp đôi. Năm 1970 dân số đạt đến mức cao nhất trong lịch sử thành phố là 333.000 người.
Theo số liệu của Sở Thống kê bang Baden-Württemberg, trong quý 2 năm 2005 có tổng cộng 307.640 sống tại Mannheim. Trong đó có 151.206 người là đàn ông (49,15%) và 156.434 người là phụ nữ (50,58%). Tỷ lệ người nước ngoài là 22,5%. Tỷ lệ thất nghiệp trong tháng 8 năm 2005 là 12,6%. Trong thời gian từ 1993 đến 2004 tỷ lệ người trên 65 tuổi trên tổng số dân cư đã tăng từ 15,8% lên 18,2%. Tỷ lệ những người từ 18 đến 65 tuổi đã giảm đi tròn 2,5% trong cùng thời gian.
Tin Lành
nhỏ|phải|[[Nhà thờ Dòng Tên (Mannheim)|Nhà thờ Dòng Tên ở khu phố A4]] Tuyển hầu Ottheirich đưa Cải cách Kháng Cách vào vùng Kurpfalz vào năm 1556, sau khi người trước ông là Friedrich II đã có nhiều nỗ lực đáng kể về phương diện này 10 năm trước đó. Dưới thời của người kế thừa Ottheirich là Friedrich III, vùng Kurpfalz chuyển sang đạo Tin Lành từ năm 1561. Do thời gian thành lập thành phố Mannheim nằm trong thời kỳ của Cải cách Kháng Cách tại Kurpfalz nên thành phố mang nhiều ảnh hưởng của Tin Lành-Cải cách Kháng Cách.
Công giáo
Sau khi thành phố Mannheim được thành lập, giáo xứ Công giáo cũng tăng trưởng. Nhà thờ Công giáo lâu đời nhất là nhà thờ St.Sebastian ở tại Marktplatz, được hoàn thành trong năm 1723. Năm 1729 Tuyển hầu Karl III hiến 100.000 đồng tiền Gulden để xây dựng Nhà thờ Dòng Tên dùng làm nhà thờ của hoàng gia.
Đạo Do Thái
Nhà thờ đạo Do Thái đầu tiên ở Mannheim được xây dựng năm 1660. Nhằm để giúp thương mại và thủ công phát triển các tuyển hầu đã khuyến khích người Do Thái nhập cư với chính sách giảm thuế và cho đặc quyền về tự do nghề nghiệp, đặc biệt là sau khi thành phố bị tàn phá trong thế kỷ 17. Trong năm 1719, 10,6% dân số là người Do Thái. Đến năm 1895 cộng đồng Do Thái đã tăng lên đến 4.768 người. Thế nhưng dân số còn lại của Mannheim lại còn tăng trưởng nhanh hơn nên sau 1900 tỷ lệ người Do Thái chỉ còn vào khoảng 3%. Trong năm 1933 có 6.402 người Do Thái sống tại Mannheim, tạo thành cộng đồng người Do Thái lớn nhất của Baden.
nhỏ|phải|[[Nhà thờ đạo Do Thái Mannheim ở khu phố F3]] Vì nhiều đàn áp sau khi những người Đức Quốc xã lên nắm quyền, rất nhiều người Do Thái đã sớm rơi vào cảnh hoạn nạn. Ngay từ năm 1933, thị trưởng thuộc Đảng NSDAP đã cấm không cho phép giao hợp đồng về cho các doanh nghiệp Do Thái, các giảng viên đại học người Do Thái tại trường Đại học Thương mại bị cho nghỉ phép, Nhà hát Quốc gia sa thải các diễn viên là người Do Thái và các bác sĩ là người Do Thái không được phép làm việc theo phương thức thanh toán phí khám và chữa bệnh với các hãng bảo hiểm sức khỏe. Rất nhiều gia đình đã di dân ra nước ngoài, đặc biệt là đến Mỹ. Sau khi ba nhà thờ đạo Do Thái tại Mannheim bị tàn phá trong năm 1939, gần 2.000 người Do Thái, tức gần như tất cả những người Do Thái còn ở lại, bị đày về Gurs. Phần lớn những người này sau đó bị chuyển về trại tập trung ở Ba Lan và bị giết chết. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai chỉ có một ít những người di dân trở lại Mannheim. Mãi đến năm 1987 nhà thờ Do Thái mới được khánh thành. Trong năm 2005 có khoảng 600 người Do Thái cư ngụ tại Mannheim.
Đạo Hồi
nhỏ|phải|[[Nhà thờ đạo Hồi Yavuz Sultan Selim]] Cùng với đợt công nhân khách thứ hai từ giữa thập niên 1960, nhiều người Thổ Nhĩ Kỳ, và vì thế lần đầu tiên có nhiều người theo đạo Hồi đến Mannheim. Số này tăng lên đến 20.827 người trong năm 2004, chiếm 7% dân số Mannheim. Vì thế, Nhà thờ đạo Hồi Yavuz Sultan Selim được xây dựng tại Mannheim, cho đến thời điểm đó là nhà thờ đạo Hồi lớn nhất Đức có sức chứa 2.500 người đến cầu nguyện.
Huy hiệu
nhỏ|phải|Huy hiệu thành phố Mannheim Trên nửa tấm khiên có nền vàng là một móc đôi (Wolfsangel), một mẫu tự của chữ Rune, trên nửa còn lại có nền đen là biểu tượng sư tử của vùng Kurpfalz. Huy hiệu do hội đồng thành phố quyết định vào năm 1896 và được Đại công tước vùng Baden công nhận. Biểu tượng chiếc móc đôi đã được tìm thấy trên một hòn đá là cột mốc biên giới từ thế kỷ 17. Con sư tử là con thú huy hiệu của các tuyển hầu vùng Kurpfalz.
Kinh tế
nhỏ|phải|Xe buýt của DaimlerChrysler sản xuất tại Mannheim Trong số 158.021 người lao động trong năm 2004 có 34% làm việc trong các ngành sản xuất, 22,8% trong thương mại, ngành ăn uống và giao thông và 42,2% trong lãnh vực các dịch vụ khác. Tỷ lệ người thất nghiệp là 10,9% (tháng 8 năm 2006). Mặc dù chịu nhiều ảnh hưởng của cuộc biến đổi cơ cấu kinh tế bắt đầu từ thập niên 1970 với việc giảm lao động trong công nghiệp và tăng trưởng trong khu vực dịch vụ, công nghiệp hóa và kim loại vẫn còn hiện diện nhiều ở Mannheim.
Công nghiệp chế tạo máy và điện là ngành công nghiệp lớn nhất ở Mannheim. Thuộc vào trong số các doanh nghiệp lớn nhất là DaimlerChrysler (động cơ), EvoBus (xe buýt), ABB (kỹ thuật tự động và kỹ thuật điện), Alstom (nhà máy điện), Bombardier Transportation (trang thiết bị điện cho xe điện), John Deere (máy nông nghiệp), Deutz AG (động cơ), WIMA (linh kiện điện tử) và York (kỹ thuật lạnh).
Đại diện của công nghiệp hóa là Roche (dược phẩm), SCA Hygiene (sản phẩm giấy và sợi cellulose), Fuchs Petrolub (chất bôi trơn), Unilever (xà phòng Dove), Reckitt Benckiser (chất tẩy rửa gia dụng), Phoenix (buôn bán dược phẩm) và Deutsche Hutchison (sản phẩm cao su).
Tuy không còn là nơi dẫn đầu về tài chính như trong khoảng thời gian 1900 nhưng Mannheim vẫn còn có tầm quan trọng nhất định. Có trụ sở chính ở Mannheim là Ngân hàng Baden-Württemberg, Công ty Bảo hiểm Mannheim, Công ty bảo hiểm Inter.
Truyền thông đại chúng
nhỏ|phải|[[Tháp truyền hình Mannheim]] Bên cạnh nhật báo Mannheimer Morgen là các tuần báo SportWoche, Mannheimer Blick am Sonntag và Wochenblatt cũng như tạp chí Meier được xuất bản hằng tháng.
Đài truyền hình địa phương là Rhein Neckar Fernsehen đặt trụ sở tại Mannheim. Ngoài ra Mannheim còn có studio của đài truyền hình Südwestrundfunk. Từ năm 2004 trung tâm châu Âu của đài phát thanh AFN phát chương trình đi từ Mannheim-Sandhofen. Cũng ở tại Mannheim là các đài phát thanh tư nhân big FM, Radio Regenbogen và từ 2006 là sunshine live.
Cơ sở của quân đội Mỹ
Một loạt cơ sở quân sự quan trọng của quân đội Mỹ và khối NATO được đặt tại Mannheim, trong đó có cơ quan chỉ huy của 5th Signal Command. Ở Mannheim có doanh trại sau đây của quân đội Mỹ:
Đường bộ
Bao bọc hai thành phố Mannheim và Ludwigshafen là một vòng đai đường cao tốc. Đường cao tốc A 6 (Saarbrücken - Nürnberg) bao bọc thành phố về phía bắc và phía đông, đường cao tốc A 61 nối tiếp về phía tây và phía nam của Ludwigshafen, tạo thành vòng đai đường cao tốc. Về phía đông bắc của Mannheim là đường A 67 đi Darmstadt và Frankfurt, ở phía đông là A 656 đi Heidelberg và A 659 đến Weinheim. Chạy song song kế tiếp theo đó về phía đông là đường cao tốc A 5 (Frankfurt - Karlsruhe).
Đường sắt
nhỏ|phải|Tàu tốc hành ICE trên đường đến Frankfurt Mannheim là điểm giao thông đường sắt lớn nhất trong miền tây nam nước Đức. Trong năm 2005 mỗi ngày có 185 chuyến tàu hỏa đi xa dừng tại Nhà ga chính Mannheim. Nhà ga nối toa tàu Mannheim là nhà ga lớn thứ hai của Đức sau Maschen (Hamburg). Trong năm 2005, mỗi ngày có 30 đoàn tàu quốc tế, 60 đoàn tàu trong nước và 440 đoàn tàu chở hàng trong vùng được kết nối tại đây.
Bắt đầu từ năm 2003 có tuyến tàu S-Bahn Rhein-Neckar chạy xuyên khắp khu vực Rhein-Neckar cho đến vùng Pfalz, Odenwald và nam Hessen.
Bắt đầu từ ngày 2 tháng 6 năm 1878 Mannheim đã có tàu điện phục vụ giao thông công cộng. Ngày nay Mannheim có 11 tuyến tàu điện và rất nhiều tuyến xe buýt do công ty TNHH Giao thông Rhein Neckar (Rhein-Neckar-Verkehr GmbH - RNV) vận hành. Tất cả các phương tiện giao thông công cộng đều có cùng chung một giá trong khu vực của Liên hiệp Giao thông Rhein Neckar (Verkehrsverbund Rhein-Neckar). Mạng lưới tàu điện ngầm Mannheim-Ludwigshafen tuy đã được bắt đầu trong những năm của thập niên 1970 nhưng chỉ được thực hiện một phần nhỏ vì lý do tài chính. Trạm ngầm duy nhất ở Mannheim là trạm Dalbergstraße. Hiện nay các kế hoạch xây dựng tàu điện ngầm đã bị đình chỉ.
Đường không
Bên cạnh một sân bay quân sự tại Mannheim-Sandhofen, thành có một sân bay dân sự City-Airport Mannheim (mã IATA: MHG) với các đường bay đến Berlin, Hamburg và Saarbrücken. Cảng hàng không Frankfurt chỉ cách Mannheim 30 phút tàu hỏa tốc hành ICE.
Đại học
nhỏ|phải|Cổng chính của Đại học Tổng hợp Mannheim Trên 24.000 sinh viên đăng ký học tập tại 10 trường đại học Mannheim:
Nghiên cứu
nhỏ|phải|Tòa nhà chính của Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế châu Âu
Cá đuối bướm trơn
Cá đuối bướm trơn (danh pháp hai phần: Gymnura micrura) là một loài cá thuộc họ Gymnuridae. Nó được tìm thấy ở Belize, Brasil, Cameroon, Colombia, Cộng hòa Dân chủ Congo, Costa Rica, Guiana thuộc Pháp, Gambia, Guatemala, Guyana, Honduras, México, Nicaragua, Panama, Senegal, Sierra Leone, Suriname, Trinidad và Tobago, Hoa Kỳ và Venezuela. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu vực biển nông, các bãi thủy triều, các vùng nước cửa sông và cácphá nước mặn duyên hải.
Tham khảo
M Thể loại:Cá Guatemala Thể loại:Cá Đại Tây Dương Thể loại:Động vật được mô tả năm 1801
Mannheim
Nhà hát
nhỏ|phải|Nhà hát Quốc gia Mannheim Nhà hát Quốc gia Mannheim đã có từ năm 1779 và vì thế là sân khấu cấp địa phương lâu đời nhất của Đức. Năm 1782 vở bi kịch Die Räuber (Các kẻ cướp) của Friedrich Schiller được trình diễn lần đầu tiên tại đây. Thêm vào đó là nhiều nhà hát nhỏ khác như Oststadt-Theater, Theater im G7, Nhà hát Oliv, Sân khấu Ngoài trời, Theater31, Nhà hát Impuls, Nhà hát Múa rối Mannheim và Sân khấu Klapsmühl’.
Âm nhạc
Trường Mannheim (Mannheimer Schule) được Johann Stamitz thành lập vào khoảng năm 1750 đầu tiên chỉ là một nhóm nhạc sĩ trong cung điện của tuyển hầu vùng Kurpfalz. Sau này đây là một trường soạn nhạc đã phát triển một phong cách mới, tạo cơ sở cho sự phát triển của Trường phái Cổ điển Wien.
Trong những năm gần đây Mannheim đã gây được tiếng vang trong giới âm nhạc phổ biến. Viện nhạc Pop Baden-Württemberg là cơ sở đầu tiên của hình thức này tại Đức. Các nhạc sĩ và ban nhạc nổi tiếng của Mannheim bao gồm Joy Fleming, Jule Neigel, Xavier Naidoo và Söhne Mannheim, Laith Al-Deen cũng như là Wallis Bird.
Viện bảo tàng
nhỏ|phải|Nhà Nghệ thuật Mannheim Nhà Nghệ thuật Mannheim (Kunsthalle Mannheim) được thành lập nhân dịp kỷ niệm 300 ngày thành lập thành phố vào năm 1907. Trọng tâm truyền thống của bộ sưu tập là hội họa Pháp và Đức của thế kỷ 19 và thế kỷ 20 cũng như là điêu khắc quốc tế của thế kỷ 20.
Viện bảo tàng Kỹ thuật và Lao động Tiểu bang (Landesmuseum für Technik und Arbeit) – khánh thành năm 1990 – trưng bày tài liệu về quá trình công nghiệp hóa của miền tây nam nước Đức.
Các viện bảo tàng Reiss Engelhorn có nguồn gốc từ Học viện Khoa học Tuyển hầu. Ngày nay đấy là một cơ sở bao gồm nhiều viện bảo tàng và viện khác nhau:
Công trình xây dựng
nhỏ|phải|Quảng trường Friedrich với Tháp nước Mannheim Quảng trường Friedrich (Friedrichsplatz) nằm trong vùng phía đông của nội thành. Trung tâm của quảng trường là biểu tượng của Mannheim: Tháp nước Mannheim cao 60 m. Tháp được xây dựng năm 1889 theo kiểu Tân Baroque (Neo-baroque), phía trên là tượng của nữ thần Amphitrite. Quảng trường chung quanh tháp được Bruno Schmidt kiến tạo theo phong cách Tân Nghệ thuật cho đến 1903. Nhà Nghệ thuật (Kunsthalle) được xây bằng sa thạch - do Hermann Billig xây dựng năm 1907 và được mở rộng năm 1983 – hòa hợp với các công trình xây dựng khác đã được xây dựng trước đó ở chung quanh Quảng trường Friedrich. Vườn Hồng Mannheim (Mannheimer Rosengarten) là một hội trường tổ chức lễ hội được khánh thành năm 1903. Ngày nay đó là một trung tâm tổ chức hội nghị.
Từ Quảng trường Friedrich đi về phía tây, qua khu vực dành riêng cho người đi bộ Planken là quảng trường trung tâm của Mannheim: Quảng trường Duyệt binh Mannheim. Đầu tiên đây là nơi các tuyển hầu dùng để duyệt binh. Chính giữa quảng trường là tượng đài Grupello. Tượng đài này được Gabriel de Grupello xây dựng cho Tuyển hầu Johann Wilhelm vào năm 1711 và được dựng tại Vườn hoa lâu đài Düsseldorf. Karl Philipp cho mang tượng đài này về Mannheim năm 1743. Vào cuối thế kỷ 19 Quảng trường Duyệt binh được cải tạo mới với nhiều thảm cỏ được chia cắt bằng nhiều lối đi tỏa ra từ tượng đài là trung tâm của quảng trường. Ở mặt phía nam của quảng trường đầu tiên là một trung tâm mua sắm được xây năm 1746 và sau đấy từ 1909 là tòa thị chính. Sau khi bị phá hủy trong Chiến tranh thế giới thứ hai tòa nhà không được tái kiến thiết, thay vào đấy Nhà thành phố Mannheim (Stadthaus Mannheim) được xây dựng tại đây (1991), trong đó là nhiều cửa hàng, thư viện thành phố và nơi làm việc của hội đồng thành phố.
nhỏ|phải|Quảng trường Chợ Quảng trường Chợ (Marktplatz) nằm về phía bắc của Quảng trường Duyệt binh bên cạnh khu vực dành cho người đi bộ Đường Rộng (Breite Straße). Ở giữa là một đài phun nước từ năm 1719. Đài phun nước do Peter vanden Branden kiến tạo và được dựng trong vườn của Lâu đài Heidelberg. Tuyển hầu Karl Theodor tặng vòi phun này cho thành phố Mannheim vào năm 1767. Các biểu tượng trên đài kỷ niệm này lúc đầu tượng trưng cho đất, nước, không khí và lửa nhưng sau đó lại được tạo hình lại để trở thành biểu tượng cho Mannheim, thương mại, Rhein và Neckar. Về phía nam của Quảng trường Chợ là một công trình xây dựng đôi kiểu Baroque, có lẽ là căn nhà cũ nhất Mannheim vẫn còn tồn tại: Tòa thị chính cũ và Nhà thờ St. Sebastian Dưới (Untere Pfarrei St. Sebastian (Mannheim)), giữa hai căn nhà là một tháp chuông. Các tác phẩm điêu khắc khác nhau trên mặt tường bên ngoài miêu tả chức năng khác nhau của hai căn nhà: Ở Tòa thị chính Cũ là tượng nữ thần Justitia và thần Atlas, về phía nhà thờ là Pietà và các tượng thiên thần.
nhỏ|trái|Nhà thờ Dòng Tên Mannheim Nhà thờ Dòng Tên (Jesuitenkirche) được xây dựng theo đồ án của Alessandro Galli da Bibiena để làm nhà thờ cho hoàng gia của các tuyển hầu cho đến năm 1760. Nhà nghiên cứu về lịch sử nghệ thuật Georg Dehio gọi đó là nhà thờ kiểu Baroque quan trọng nhất của vùng tây nam nước Đức. Các bức bích họa bên trong nhà thờ là của nghệ nhân München Egid Quirin Asam. Bàn thờ chính và 6 bàn thờ phụ ở hai bên là do Paul Egell và Peter Anton von Verschaffelt tạo hình trong thời gian cuối của Baroque và đầu Phong cách Cổ điển.
Nhà thờ Christus (Christuskirche) hoàn thành năm 1911 là công trình tôn giáo tiêu biểu của nhà thờ Tin Lành, được xây dựng theo phong cách Baroque Mới với nhiều yếu tố của Tân Nghệ thuật. Đàn ống trong nhà thờ này là đàn ống lớn nhất Đức với 8.600 ống.
Lâu đài Mannheim đã là nơi ngự trị của tuyển hầu vùng Pfalz. Được xây dựng trong thời gian 1720-1760, lâu đài này là công trình Baroque lớn thứ nhì châu Âu sau Lâu đài Versailles. Mặt trước nhìn về nội thành có chiều dài 440 m và là điểm cuối của bảy con đường song song. Ngoài những người khác, da Bibiena, Egell, Franz Wilhelm Rabaliatti, Nicolas de Pigage và Cosmas Damian Asam đã tham gia tạo dáng cho công trình này. Bị phá hủy hoàn toàn trong Chiến tranh thế giới thứ hai, lâu đài được tái kiến thiết năm 1968 dưới dạng đơn giản hơn.
nhỏ|phải|Lâu đài Mannheim Cung điện Bretzenheim được xây dựng theo đồ án của Verschaffelt, hoàn thành vào năm 1788, được Tuyển hầu Karl Theodor tặng cho người tình của ông. Trong năm 1899 tòa nhà trở thành trụ sở của ngân hàng Eurohypo AG, từ năm 2004 là trụ sở của Tòa án Mannheim.
Tháp truyền hình Mannheim với chiều cao 212,8 m là công trình kiến trúc cao nhất thành phố. Tháp được xây dựng năm 1975 theo đồ án của Erwin Heinle và Jörg Schlaich. Ở độ cao 125 m là một nhà hàng xoay và nơi để ngắm phong cảnh.
Mannheim có 5 trong số 6 nhà cao nhất Baden-Württemberg. Tất cả đều được xây dựng ở phía ngoài vòng đai nội thành. Ba ngôi nhà chung cư và Collini-Center đều được xây năm 1975. Tháp Victoria được hoàn thành năm 2001 và là trung tâm văn phòng cao nhất thành phố. Tất cả năm ngôi nhà này đều có chiều cao đồng đều nhau, vào khoảng 95–97 m.
Công viên và diện tích xanh
Công viên Herzogenried (Herzogenriedpark) cũng đã là một phần của cuộc Triển lãm Vườn Liên bang. Công viên rộng 22 ha và nằm về phía bắc của khu phố Neckarstadt. Đáng thăm viếng là các chuồng nuôi thú, vườn hồng và tòa nhà đa dụng với mái có kết cấu như một căn lều.
Vườn hoa lâu đài trải dài từ phía sau của Lâu đài Mannheim cho đến sông Rhein và với 38 ha là công viên lớn thứ nhì của Mannheim. Đại công tước phu nhân Stéphanie de Beauharnais đã cho kiến tạo vườn Anh ở đây. Rất đáng tiếc là công viên đã mất đi nhiều tính hấp dẫn vì đường tàu hỏa được xây 1863-1867, đường xa lộ liên bang được xây từ năm 1959 cũng như là đường tàu hỏa thành phố đi Ludwigshafen đều chạy ngang qua đấy. Diện tích xanh đã bị đẩy lùi chỉ còn lại vài đảo giao thông trống trải, mặc dù vậy người dân Mannheim vẫn còn kiên quyết duy trì tên "Vườn hoa lâu dài".
Công viên Rừng (Waldpark) với Đảo Reiß là một trong những vùng ngập nước tự nhiên lớn nhất cạnh sông Rhein. Bán đảo đã là sở hữu của Carl Reiß, người đã hiến vùng đất này cho thành phố dưới điều kiện phải bảo tồn trạng thái tự nhiên và tất cả người dân thành phố đều được phép đến du ngoạn. Rất nhiều loại chim quý hiếm có thể được quan sát trên Đảo Reiß.
Thể thao
nhỏ|phải|SAP Arena Môn thể thao thu hút nhiều khán giả nhất ở Mannheim là khúc côn cầu trên băng. Đội Adler Mannheim đoạt giải vô địch liên bang Đức trong những năm 1980, 1997-1999 và 2001. Từ năm 2005 đội thi đấu trên sân nhà tại SAP-Arena.
Từ 1958 Liên đoàn Bóng rỗ Đức (Deutscher Basketball Bund) tổ chức thi đấu thi Cúp Albert Schweitzer (Bóng rỗ Thiếu niên châu Âu) hai năm một lần vào mùa xuân tại Mannheim để tưởng niệm người bác sĩ đoạt giải thưởng Nobel Albert Schweitzer. Đây là một trong những giải bóng rỗ quan trọng nhất cho các đội thiếu niên.
Câu lạc bộ điền kinh MTG Mannheim đã đào tạo nhiều vận động viên xuất sắc kể từ ngày thành lập. Đoạt nhiều thành tích quốc gia trong thời gian hiện nay là các nữ vận động viên chạy.
Nhờ vào sự hiện diện đông đảo của quân đội Mỹ ở Mannheim mà môn bóng chày đã đoạt được nhiều thành tích lớn trong quá khứ. Các đội Knights, VfR, Amigos và Tornados của Mannheim đã đoạt Giải vô địch Bóng chày Đức tổng cộng 19 lần từ 1954 đến 1997.
Thành công lớn trên trường đấu quốc tế ở các thập niên 1950 và 1960 và cho đến thập niên 1990 trên bình diện quốc gia là câu lạc bộ xe đạp RRC Endspurt Mannheim.
Năm 2007 Mannheim sẽ là chặn cuối của giải đua xe đạp vòng quanh tiểu bang Tour de Ländle 2007, cũng còn được gọi là SWR-Radtour.
Nhân vật nổi tiếng
nhỏ|phải|[[Carl Benz]]
Tuy không sinh ra tại Mannheim nhưng đã có nhiều ảnh hưởng tại thành phố này là:
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố của bang Baden-Württemberg Thể loại:Karlsruhe (vùng) Thể loại:Cộng đồng Do Thái lịch sử Thể loại:Khu dân cư trên sông Rhein Thể loại:Địa điểm Holocaust ở Đức Thể loại:Lịch sử Pfalz
Uromunna ubiquita
Uromunna ubiquita là một loài chân đều trong họ Munnidae. Loài này được Menzies miêu tả khoa học năm 1952.
Courmas
Tham khảo
Thể loại:Xã của Marne
Hậu Đường Mẫn Đế
Hậu Đường Mẫn Đế, tên húy là Lý Tùng Hậu (914–934), tiểu tự Bồ Tát Nô (菩薩奴), là một hoàng đế của triều Hậu Đường thời Ngũ Đại Thập Quốc, cai trị từ năm 933 đến năm 934. Ông bị con nuôi của cha là Lý Tùng Kha lật đổ.
Thân thế
Lý Tùng Hậu sinh ngày Canh Thân (28) tháng 11 năm Giáp Tuất, tức 17 tháng 12 năm 914, khi đó cha ông là Lý Tự Nguyên đang là tướng của Tấn, dưới quyền Tấn vương Lý Tồn Úc. Mẹ của ông là Hạ phu nhân, bà mất vào đầu niên hiệu Đồng Quang (923-926), sau khi Lý Tự Nguyên làm hoàng đế thì được truy phong là Tấn quốc phu nhân, bà cũng sinh Lý Tùng Vinh. Ông là con trai thứ ba (theo Cựu Ngũ Đại sử) hoặc là con trai thứ năm (theo Tân Ngũ Đại sử) của Lý Tự Nguyên. Ông sinh tại phủ đệ của Lý Tự Nguyên tại đô thành Tấn Dương của Tấn, tức Thái Nguyên. Theo ghi chép thì khi còn nhỏ ông đã ham đọc Xuân Thu và có thể lược thông ý chính. Ông cũng có bề ngoài giống với cha mình nên được cha yêu mến.
Thời Minh Tông
Năm 926, Hậu Đường Trang Tông bị sát hại trong một cuộc binh biến tại kinh thành ở Lạc Dương, Lý Tự Nguyên sau đó xưng đế. Ngày Quý Dậu tháng 1 năm Đinh Hợi (25 tháng 2 năm 927), Hậu Đường Minh Tông bổ nhiệm Lý Tùng Hậu làm Đồng bình chương sự, đảm nhiệm chức Hà Nam doãn, Phán lục quân chư vệ sự. Mẫu huynh của Lý Tùng Hậu là Lý Tùng Vinh, đang là Thiên Hùng tiết độ sứ, khi biết tin thì không vui, do điều này sẽ cho phép Lý Tùng Hậu ở lại kinh thành và kiểm soát cấm quân.
Năm Mậu Tý (928), Minh Tông định để Lý Tùng Hậu kết hôn với con gái của Xu mật sứ An Trọng Hối, song do Xu mật xứ, Đồng bình chương sự Khổng Tuần khuyên can không nên có quan hệ hôn nhân với hoàng tử nên An Trọng Hối từ chối. Sau đó Khổng Tuần lại liên hệ với ái phi của Minh Tông là Vương đức phi để cho con gái mình được nạp. Theo thỉnh cầu của Vương đức phi, Minh Tông sắp xếp để Lý Tùng Hậu kết hôn với con gái của Khổng Tuần, An Trọng Hối rất tức giận. Ngày Bính Tuất (11) tháng 4 (3 tháng 5), Lý Tùng Hậu được bổ nhiệm làm Tuyên Vũ tiết độ sứ và tiếp tục làm Phán lục quân chư vệ sự. Ngày Canh Dần 19) tháng 11 cùng năm (2 tháng 1 năm 929), Lý Tùng Hậu nạp con gái của Khổng Tuần làm phi, Khổng Tuần nhân cơ hội này muốn ở lại thành Đại Lương ở Khai Phong, song do An Trọng Hối phản đối nên phải trở về đông đô Lạc Dương. Trong khi đó, theo ghi chép thì Lý Tùng Hậu được miêu tả là cung cẩn hiếu thiện, những đức tính mà Minh Tông hy vọng Hà Đông tiết độ sứ Lý Tùng Vinh noi theo (do người này kiêu ngạo và hung bạo) song không có kết quả.
Ngày Nhâm Tý (13) tháng 4 năm Kỉ Sửu (24 tháng 5 năm 929), Lý Tự Nguyên cho Lý Tùng Hậu làm Hà Đông tiết độ sứ và Bắc Đô lưu thủ, trong khi cho Lý Tùng Vinh làm Hà Nam doãn và Phán lục quân chư vệ sự. (Lúc này, triều đình đã chuyển về Lạc Dương.)
Ngày Bính Thìn (25) tháng 8 năm Canh Dần (20 tháng 9 năm 930), Lý Tự Nguyên lập Lý Tùng Hậu làm Tống vương, còn Lý Tùng Vinh được lập làm Tần vương vào trước đó.
Sang năm sau, Lý Tùng Hậu thêm chức Kiểm hiệu thái úy, kiêm Thị trung, dời đến thành Nghiệp Đô ở Thiên Hùng.
Ngáy Ất Sửu (13) tháng 4 năm Nhâm Thìn (21 tháng 5 năm 932), Lý Tùng Hậu được kiêm chức Trung thư lệnh. Đương thời, Lý Tùng Vinh là nhân vật nổi bật trong triều, kiêu túng bất pháp. Lý Tùng Vinh thấy Lý Tùng Hậu có thanh danh thì ghen ghét, song Lý Tùng Hậu khiêm nhường hạ mình với mẫu huynh nên hiềm khích cũ giữa họ bên ngoài không thấy được.
Cuối năm 933, Lý Tự Nguyên lâm trọng bệnh, Lý Tùng Vinh sợ rằng các triều thần sẽ gây trở ngại cho việc kế vị nên cố gắng dùng vũ lực đoạt lấy quyền kiểm soát triều đình, song thất bại dưới tay của các Xu mật sứ Chu Hoằng Chiêu, Phùng Vân và bị giết. Lý Tự Nguyên sau đó quyết định triệu Lý Tùng Hậu từ Thiên Hùng về, song trước khi Lý Tùng Hậu có thể đến Lạc Dương, Lý Tự Nguyên mất vào ngày Mậu Tuất (26) tháng 11 cùng năm (15 tháng 12 năm 933). Lý Tùng Hậu đến Lạc Dương vào ngày Tân Sửu (29) cùng tháng (18 tháng 12). Ngày Quý Mão (1) tháng 12 (20 tháng 12), phát tang Minh Tông, Lý Tùng Hậu đăng cơ.
Trị vì
Sau khi Lý Tùng Hậu trở thành hoàng đế, Chu Hoằng Chiêu và Phùng Vân nắm giữ triều chính. Họ cũng loại trừ một số thân tín của Lý Tùng Hậu khỏi triều đình, bất chấp hoàng đế không hài lòng. Trong khi đó, Lý Tùng Hậu tôn chính thất của Lý Tự Nguyên là Tào hoàng hậu làm hoàng thái hậu và tôn Vương thục phi làm thái phi (song ông luôn nghi ngờ bà từng liên kết với Lý Tùng Vinh).
Chu Hoằng Chiêu và Phùng Vân ngờ vực nghĩa huynh của Lý Tùng Hậu là Lộ vương Lý Tùng Kha, đang giữ chức Phượng Tường tiết độ sứ, và anh rể của Lý Tùng Hậu là Thạch Kính Đường, đang giữ chức Hà Đông tiết độ sứ. Họ bãi chức Khống hạc đô chỉ huy sứ của Lý Trọng Cát (李重吉), con trưởng của Lý Tòng Kha, trong khi lại triệu con gái của Lý Tùng Kha là Lý Huệ Minh (李惠明) vào cung, trong khi bà đang là ni cô tại Lạc Dương, khiến Lý Tùng Kha trở nên sợ hãi. Sang mùa xuân năm Giáp Ngọ (934), họ quyết định chuyển Lý Tùng Kha từ Phượng Tường đến Hà Đông, chuyển Thạch Kính Đường từ Hà Đông đến Thành Đức, và chuyển Thành Đức tiết độ sứ Phạm Diên Quang đến Thiên Hùng. Họ làm vậy mà không cần Lý Tùng Hậu giáng chế thư, mà chỉ cứ sứ thần đem lệnh từ Xu mật viện đến trấn.
Lý Tùng Kha cho rằng các hành động này là nhằm vào mình, do đó tiến hành nổi dậy, tuyên bố rằng Chu Hoằng Chiêu và Phùng Vân sát trưởng lập thiếu, chuyên chế triều quyền. Ngày Tân Mão (21) tháng 2 (7 tháng 4), Lý Tùng Hậu bổ nhiệm Vương Tư Đồng làm Tây diện hành doanh mã bộ quân đô bộ thự, Dược Ngạn Trù làm phó, đem quân thảo phạt Lý Tùng Kha. Quân của Vương Tư Đồng ban đầu giành được thắng lợi, thành Phượng Tường gần thất thủ, song Thiên tì Dương Tư Quyền (楊思權) tiến hành binh biến và đầu hàng Lý Tùng Kha, dẫn đến phản ứng dây chuyền khiến quân triều đình sụp đổ, hầu hết binh sĩ đầu hàng Lý Tùng Kha. Lý Tùng Kha sau đó hành quân về Lạc Dương.