cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sukhoi Su-24
Quá trình hoạt động
Năm 2015, Su-24 được Nga sử dụng trong cuộc nội chiến Syria với nhiệm vụ ném bom các mục tiêu mặt đất, yểm trợ trên không cho quân đội Chính phủ Syria chống lại quân nổi dậy. Những chiếc Su-24M và Su-25SM nâng cấp của Nga đã được trang bị một hệ thống định vị mục tiêu mới SVP-24 Gefest. SVP-24 phân tích dữ liệu từ hệ thống định vị vệ tinh GLONASS hoặc máy bay cảnh báo sớm để xác định vị trí của máy bay và mục tiêu, tự động tính toán mức áp suất khí quyển, độ ẩm không khí, tốc độ gió, tốc độ bay và một số yếu tố khác để tính toán hướng bay, tốc độ và độ cao của việc ném bom, sau đó khi máy bay sẽ tiến hành ném bom ở chế độ gần như tự động. SVP-24 cho phép giảm tối thiểu sai số khi bom rơi (khi bom được thả ở độ cao 6.000m thì độ chệch mục tiêu chỉ khoảng 4-7 mét), độ chính xác đạt được tương tự như trên các loại bom thông minh của Nga và Phương Tây hiện tại. Với hệ thống ngắm mục tiêu này, máy bay Su-24 của Nga đã có khả năng ném bom thông thường với độ chính xác như bom thông minh. Các hệ thống như SVP-24 đã giúp Nga giảm đáng kể chi phí cho các hoạt động quân sự tại Syria mà vẫn đảm bảo độ chính xác khi tấn công, khi mà mỗi quả bom hay tên lửa dẫn đường thông minh thường có giá cao gấp hàng chục lần bom thông thường.
Máy bay Su-24 đã thể hiện tốt khả năng hoạt động bền bỉ, dễ bảo trì trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Tại Syria năm 2016, máy bay Nga đã tiến hành khoảng 70-80 cuộc không kích mỗi ngày, mỗi máy bay đã phải tham gia vào ít nhất một phi vụ mỗi ngày. Trong khi liên quân do Mỹ đứng đầu có khoảng 180 máy bay và thực hiện khoảng 19,68 phi vụ mỗi ngày, như vậy là mỗi máy bay Mỹ chỉ tham gia 1 phi vụ mỗi 10 ngày.
Thông số kỹ thuật (Su-24M)
nhỏ|300px|Hình chiếu Su-24
Paragynoxys meridana
Paragynoxys meridana là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Cuatrec.) Cuatrec. mô tả khoa học đầu tiên năm 1955.
Liên kết ngoài
Thể loại:Paragynoxys Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1955
Ceratina taborae
Ceratina taborae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1912.
Tham khảo
Thể loại:Ceratina Thể loại:Động vật được mô tả năm 1912
Điên như thỏ tháng Ba
300px|nhỏ|phải|Những con thỏ hiền lành trở nên điên rồ và tháng Ba Điên như thỏ tháng Ba nguyên văn tiếng Anh là Mad as a March hare là một cụm từ thành ngữ tiếng Anh có nguồn gốc từ những trò đánh nhau và hành động kỳ quặc của những con thỏ được quan sát và được cho là diễn ra chỉ vào mùa sinh sản tháng 3 của loài thỏ rừng châu Âu (Lepus europaeus). Cụm từ này là một ám chỉ ẩn dụ có thể được sử dụng để chỉ bất kỳ loai vật hoặc con người nào khác cư xử theo cách dễ bị kích động và không thể đoán trước được như kiểu một "con thỏ rừng tháng Ba" (March hare). Một quan điểm lâu đời cho rằng thỏ rừng sẽ cư xử một cách kỳ lạ và phấn khích trong suốt mùa sinh sản của nó mà ở châu Âu đạt đỉnh điểm vào tháng 3. Hành vi kỳ quặc này bao gồm những màn đấm bốc với những con thỏ khác, nhảy theo cà tưng cà tưng mà dường như không có lý do và thường thể hiện hành vi bất thường ở động vật.
Lịch sử
Một ghi chép ban đầu bằng lời nói về hành vi kỳ lạ của loài vật này xảy ra vào khoảng năm 1500, trong bài thơ của Blowbol nhà thơ đã diễn dãi: "Thanne þey begyn to swere and to stare, And be as braynles as a Marshe hare" (tạm dịch: Sau đó, họ bắt đầu quay ngoắt và nhìn chằm chằm, Và không có trí tuệ như một con thỏ rừng tháng Ba). Theo How Stuff Works, khái niệm về những con thỏ "điên" vào tháng 3 bắt đầu từ ít nhất là đầu thế kỷ 16, khi nhà viết kịch Anh, John Heywood đã viết: "Và hãy là những kẻ ngớ ngẩn như một con thỏ tháng Ba" hay "vô tri như một con thỏ tháng Ba".
Những cụm từ tương tự đã được chứng thực vào thế kỷ XVI trong các tác phẩm của John Skelton (Replycacion, 1528: "Aiii, I saye, you madde Marche Hare"; Magnyfycence, 1529: "As mery as a marche hare"). Việc sử dụng cụm từ được ghi lại sau này xuất hiện trong các tác phẩm của Thomas More: "Như những kẻ điên không phải như thỏ tháng Ba, mà là chó điên." Mặc dù cụm từ này nói chung đã được sử dụng liên tục từ thế kỷ 16, nhưng nó đã được Lewis Carroll phổ biến trong thời gian gần đây hơn trong cuốn sách thiếu nhi Alice ở xứ sở thần tiên (Alice's Adventures in Wonderland năm 1865), trong đó, nhân vật Thỏ tháng Ba (March Hare) là một nhân vật đáng nhớ.
Sinh học
Khi hành động được thực hiện, những con đực có thể ở bên bạn tình vài giờ đồng hồ trước khi bắt đầu một cuộc chinh phục mới. Thỏ đực là loài đa phu thê (polygamous) và những con đực chiếm ưu thế thường cố gắng giao phối với tất cả các con cái sẵn sàng trên lãnh địa của chúng (có thể kéo dài đến 25 mẫu Anh). Ở những vùng có mật độ thỏ lớn, xung đột thường xảy ra vì đây là cơ chế cạnh tranh cùng loài và những con thỏ rừng hiền lành bỗng sử dụng chân trước đầy sức mạnh của mình để giao tiếp với nhau trong những trận đấu quyền Anh đầy thô bạo. Như vậy, loài thỏ không phải trở nên "điên rồ" vào tháng 3 mà đó chỉ là biểu hiện khi chúng vào mùa giao phối.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành ngữ Thỏ Thể loại:Thành ngữ tiếng Anh
Bannangadi, Pandavapura
Bannangadi là một làng thuộc tehsil Pandavapura, huyện Mandya, bang Karnataka, Ấn Độ.
Caridade
Caridade là một đô thị thuộc bang Ceará, Brasil. Đô thị này có diện tích 846,373 km², dân số năm 2007 là 17071 người, mật độ 20,17 người/km².
Bannangadi, Pandavapura
Tham khảo
Thể loại:Mandya (huyện)
Rasi Salai (huyện)
Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là: Phanom Phrai của tỉnh Roi Et, Sila Lat tỉnh Sisaket, Maha Chana Chai và Kho Wang của tỉnh Yasothon, Yang Chum Noi, Mueang Sisaket, Uthumphon Phisai và Bueng Bun của Sisaket, và Rattanaburi của tỉnh Surin. Sông chính ở huyện này là sông Mun.
Huyện được đổi tên từ Khong sang Rasi Salai năm 1939.
Hành chính
Huyện này được chia thành 13 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 190 làng (muban). Mueang Khong là một thị trấn (thesaban tambon) nằm trên một phần của tambon Mueang Khong. Có 13 Tổ chức hành chính tambon. Các con số không có trong bảng này là tambon nay tạo thành huyện Sila Lat.
Liên kết ngoài
Rasi Salai
An Phú, Hớn Quản
An Phú là một xã thuộc huyện Hớn Quản, tỉnh Bình Phước, Việt Nam.
Địa lý
Xã An Phú nằm ở phía tây bắc huyện Hớn Quản, có vị trí địa lý:
Xã có diện tích 41,37 km², dân số năm 2009 là 5.829 người, mật độ dân số đạt 141 người/km².
Lịch sử
Trước đây, An Phú là một xã thuộc huyện Bình Long cũ, được thành lập vào ngày 26 tháng 12 năm 1997 trên cơ sở 5.016 ha diện tích tự nhiên và 503 người của xã Thanh Lương; 2.230 ha diện tích tự nhiên và 5.964 người của thị trấn An Lộc.
Khi mới thành lập, xã có 7.246 ha diện tích tự nhiên và 6.467 người.
Ngày 11 tháng 8 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 35/NQ-CP. Theo đó:
Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã An Phú còn lại 4.137,31 ha diện tích tự nhiên và 5.829 người.
Hydroporus planus
Hydroporus planus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1782.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Hydroporus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1781
Teniposide
Teniposide (tên thương mại Vumon) là một loại thuốc hóa trị được sử dụng trong điều trị bệnh bạch cầu tăng lympho bào cấp tính ở trẻ em (ALL), ung thư hạch Hodgkin, một số khối u não và các loại ung thư khác. Nó nằm trong nhóm thuốc được gọi là dẫn xuất podophyllotoxin và làm chậm sự phát triển của các tế bào ung thư trong cơ thể.
Sumida Takahiko
Takahiko Sumida (sinh ngày 12 tháng 3 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Teniposide
Sử dụng trong y tế
Teniposide được sử dụng để điều trị một số loại ung thư ở trẻ em. Ở Mỹ, nó được chấp thuận cho điều trị bậc hai của bệnh bạch cầu lymphocytic cấp tính (ALL) kết hợp với các thuốc chống ung thư khác. Tại châu Âu, nó cũng được chấp thuận để điều trị u lympho Hodgkin, khái quát hóa u lympho ác tính, hồng cầu lưới sarcoma, cấp tính bệnh bạch cầu, u não nguyên phát (glioblastoma, ependymoma, u sao bào), ung thư bàng quang, nguyên bào thần kinh và các khối u rắn khác ở trẻ em.
Sumida Takahiko
Sự nghiệp câu lạc bộ
Takahiko Sumida đã từng chơi cho Oita Trinita, Gainare Tottori và Grulla Morioka.
Teniposide
Sử dụng
Thuốc được tiêm qua tĩnh mạch và bỏng nếu rò rỉ dưới da. Nó có thể được sử dụng kết hợp với các thuốc chống ung thư khác.
Sumida Takahiko
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1991 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Cầu thủ bóng đá Gainare Tottori
Teniposide
Chống chỉ định
Thuốc được chỉ định trong khi mang thai và cho con bú, ở bệnh nhân gan nặng hoặc suy thận hoặc suy giảm nghiêm trọng haematopoiesis.
Tác dụng phụ
Teniposide, khi được sử dụng với các tác nhân hóa trị liệu khác để điều trị ALL, dẫn đến ức chế tủy xương nghiêm trọng. Các tác dụng phụ phổ biến khác bao gồm nhiễm độc đường tiêu hóa, phản ứng quá mẫn và rụng tóc có thể đảo ngược.
Tương tác
Không có nghiên cứu tương tác có hệ thống có sẵn. Enzym cảm ứng phenobarbital và phenytoin đã được tìm thấy để làm giảm nồng độ trong huyết tương của nó. Về mặt lý thuyết có thể tương tác bao gồm tăng nồng độ trong huyết tương khi kết hợp với natri salicylate, sulfamethizole hoặc tolbutamide, thay thế teniposide từ liên kết protein huyết tương, ít nhất là trong ống nghiệm.
Cơ chế hoạt động
Teniposide gây ra sự phá vỡ chuỗi đơn và chuỗi kép phụ thuộc vào liều trong các liên kết chéo DNA và DNA-protein. Chất này đã được tìm thấy hoạt động như một chất ức chế topoisomerase II (một loại enzyme hỗ trợ quá trình giải phóng DNA), vì nó không xen kẽ vào DNA hoặc liên kết mạnh với DNA. Tác dụng gây độc tế bào của teniposide có liên quan đến số lượng đứt gãy DNA sợi đôi được tạo ra trong các tế bào, là sự phản ánh sự ổn định của chất trung gian II-DNA topoisomerase. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2015)">cần dẫn nguồn  ]
Tham khảo
Thể loại:Lớp phenol Thể loại:Ether phenol Thể loại:Bài viết chứa mã định danh InChI đã thay đổi
Lương Hiển
Lương Hiển (Không rõ năm sinh – mất 20/5 Âm lịch), ông là một danh tướng thời nhà Hậu Lê triều đại của vua Lê Hiển Tông, quê ở huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh.
Tiểu sử
Tướng Lương Hiển từ nhỏ sinh ra thông minh, có năng khiếu về võ thuật. Ông học giỏi, là người có năng lực về quân sự, từng phò tá nhà Hậu Lê có nhiều công trạng. Ông từng là Phấn lực tướng quân. Ông giành được nhiều công lao nên được vua Lê Hiển Tông ban tặng nhiều chức vụ. Trong đó có các chức vụ được phong năm Cảnh Hưng – 1784 như: Phấn lực tướng quân, hiệu lệnh Tư Tráng sĩ Bá Hộ, Tráng tiết tướng quân hiệu lệnh tư xưng Kim tráng sĩ Thiết kỵ uý Phó Thiên hộ.
Không rõ ngày tháng năm mất của danh tướng Lương Hiển, nên con cháu cụ đã lấy ngày 20/5 âm lịch hàng năm làm ngày giổ tổ. Danh tướng Lương Hiển cũng đứng đầu chi của dòng họ Lương và là cụ tổ họ Lương tại huyện Hương Sơn, Hà Tĩnh.
Nhà thờ Danh tướng Lương Hiển được lập tại thị trấn Phố Châu, Hương Sơn, Hà Tĩnh. Đây cũng là di tích văn hóa được Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh công nhận là "Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh" của Hà Tĩnh vào ngày 05/7/2011.
Vinh danh
Danh tướng Lương Hiển được Vua Cảnh Hưng ban thưởng lớn vì lập rất nhiều công trạng. Đặc biệt, trong một ngày có hai đạo sắc phong thưởng vượt cấp (đời Cảnh Hưng năm thứ 44, ngày 26 tháng chạp năm 1784). Hai sắc phong này đang giao tộc trưởng chi 2 cất giữ:
Tham khảo
Thể loại:Năm sinh không rõ Thể loại:Năm mất không rõ Thể loại:Người Hà Tĩnh Thể loại:Võ tướng nhà Lê trung hưng Thể loại:Người Hương Sơn
Perissandria herzioides
Perissandria herzioides là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Perissandria
Yakalı, Atkaracalar
Yakalı là một xã thuộc huyện Atkaracalar, tỉnh Çankırı, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 50 người.
Thực đơn bí ẩn
Thực đơn bí ẩn (tựa gốc tiếng Anh: The Menu) là một bộ phim thuộc thể loại kinh dị hài kịch của Hoa Kỳ vào năm 2022 được đạo diễn bởi Mark Mylod, với phần kịch bản do Seth Reiss và Will Tracy chấp bút, Adam McKay, Betsy Koch và Will Ferrell đảm nhận công đoạn sản xuất. Tác phẩm có sự góp mặt của dàn diễn viên thực lực bao gồm Ralph Fiennes, Hồng Châu, Anya Taylor-Joy, Nicholas Hoult, Janet McTeer, Reed Birney, Judith Light và John Leguizamo. Câu chuyện theo chân cặp đôi trẻ Margot và Tyler du lịch đến hòn đảo biệt lập để thưởng thức món ăn tại nhà hàng năm sao do bếp trưởng Slowik cùng vị trợ lý Elsa điều hành. Tại đây họ được phục vụ một thực đơn độc nhất vô nhị, và rồi từng lớp bí mật đáng sợ dần được bóc tách qua lăng kính nghệ thuật châm biếm.
The Menu có buổi công chiếu lần đầu tại Liên hoan phim quốc tế Toronto (TIFF) vào ngày 10 tháng 9 năm 2022 và hai tháng sau thì được hãng Searchlight Pictures phát hành rộng rãi tại Hoa Kỳ. Phim thu về lợi nhuận vượt ngưỡng 79 triệu đô la Mỹ trên toàn thế giới, gấp hơn 2.5 lần so với mức ngân sách bỏ ra và nhận được nhiều đánh giá tích cực từ phía các nhà phê bình. Bên cạnh đó, tác phẩm cũng xuất hiện ở hàng loạt danh sách xuất sắc nhất của mùa giải thưởng điện ảnh 2022-2023, nổi bật trong số đó phải kể đến là hai đề cử Giải Quả Cầu Vàng cho tài tử Ralph Fiennes cùng minh tinh Anya Taylor-Joy.
Cốt truyện
Anh chàng sành ăn Tyler Ledford cùng cô bạn gái Margot Mills nhận lời mời đến dự bữa tiệc sang trọng ở Hawthorn, một nhà hàng độc quyền trên hòn đảo tư nhân thuộc sở hữu của đầu bếp nổi tiếng Julian Slowik. Khách tham dự có sự góp mặt của nhà phê bình ẩm thực Lillian Bloom và biên tập viên Ted, cặp vợ chồng giàu có Richard và Anne Leibrandt, ngôi sao điện ảnh đã hết thời và trợ lý Felicity Lynn, hội bằng hữu kiêm đối tác nhà hàng Soren, Dave, Bryce cùng Linda, bà mẹ nghiện rượu của đầu bếp Slowik. Cả nhóm được maître d'hôtel Elsa đưa đường dẫn lối tham quan một vòng quanh hòn đảo, trước đó đã xuất hiện cái liếc nhìn đầy ẩn ý của vị trợ lý trưởng khi phát hiện Margot là người duy nhất không có tên trong danh sách dự tiệc. Cô tham gia với tư cách là người thay thế tình nhân của Tyler vì họ mới chia tay không lâu trước đó.
Thái độ kỳ lạ của các đầu bếp, những quy định ngặt nghèo trong nhà hàng nhanh chóng bị đánh lạc hướng sang màn giới thiệu thực phẩm đầy lôi cuốn, tuy nhiên đoạn độc thoại chua cay và châm biếm của Slowik ngày càng khiến mọi người phải e ngại. Thế rồi hàng loạt bí mật đen tối về mỗi vị khách dần được phơi bày qua hình ảnh in bằng tia laser trên bánh Tortilla. Đến món thứ tư, phó đầu bếp Jeremy tự kê súng vào miệng rồi bóp cò tự sát sau màn mỉa mai của vị bếp trưởng dù anh có tài năng cách mấy cũng không bao giờ có thể kế vị được ông. Khi vị khách Richard cố gắng rời đi, Elsa liền ra lệnh cho cấp dưới chặt đứt ngón tay đeo nhẫn của ông như một lời cảnh báo buộc những kẻ khác phải ở lại. Đến lượt nhà đầu tư thiên thần Doug Verrick, chủ hòn đảo "được" Slowik nhường lại quyền sở hữu nhà hàng trong đại dịch COVID-19 bị nhấn nước cho đến chết trước mặt các quan khách. Món thứ năm dọn lên, bắt đầu với màn kịch Slowik để cho Katherine - một nhân viên cấp dưới bị ông quấy rối tình dục - đâm mình, toàn bộ vị khác nữ ở lại dùng bữa với Katherine trong khi những người đàn ông được cho một cơ hội trốn thoát khỏi hòn đảo thông qua trò mèo vờn chuột, thế nhưng cuối cùng họ vẫn bị cấp dưới của Slowik nhanh chóng bắt về. Khi Lillian cố gắng giở trò lấy lòng Katherine bằng cách hỗ trợ mở nhà hàng riêng, vị nhân viên nhanh chóng tiết lộ chính cô là người đề nghị Slowik giết hết toàn bộ thực khách để thỏa mãn thú tính của mình.
Đầu bếp trưởng giải thích mỗi nhân vật trong phòng được mời là vì những kẻ này đã góp phần khiến ông mất đi niềm đam mê với nghề hoặc họ kiếm sống bằng cách bóc lột công việc của những nghệ nhân ẩm thực khác. Sự giàu có của thực khách đã thúc đẩy ngành công nghiệp thực phẩm phát triển, nhưng nó cũng khiến trải nghiệm ăn uống trở nên đắt đỏ, làm gia tăng khoảng cách giữa các tầng lớp kinh tế xã hội và hút kiệt niềm vui từ trải nghiệm nếm thử. Slowik đặc biệt thể hiện sự phẫn nộ đối với giới thượng lưu háu ăn, những kẻ dùng việc đặt bàn tại Hawthorn để thể hiện địa vị đã trở nên lố bịch đến mức khiến ông phải hành động. Slowik thông báo toàn bộ mọi người trên hòn đảo này sẽ chết hết trong đêm nay. Vì sự xuất hiện của bạn gái Tyler hoàn toàn không nằm trong kế hoạch, Slowik cho nhân vật này lựa chọn hướng chết bên nhân viên hoặc thực khách.
Margot thực chất là một gái mại dâm tên thật là Erin. Lượng khách hàng của cô trả tiền rất hậu hĩnh, trong số đó có Richard, gã thường xuyên lui tới Hawthorn cùng vợ đã thuê Margot từ trước đóng giả làm con gái. Công việc của Margot rất hấp dẫn với Slowik và ông tin rằng họ hiểu nhau theo cách mà không ai khác có thể lĩnh hội được. Một trong những khúc mắc lớn nhất của buổi tiệc nằm ở việc Tyler đã được Slowik thông báo kế hoạch từ trước nhưng vẫn quyết định tham dự, hắn còn mang theo Margot thay thế bạn gái cũ của mình dù thừa biết mọi người sẽ chết hết. Suốt đêm, Tyler không ngừng cố gắng chứng tỏ bản thân với bếp trưởng, phô trương ra vẻ là một chuyên gia về ẩm thực. Slowik đi một nước cờ cao tay hơn, ông mời Tyler vào bếp và yêu cầu hắn nấu ăn cho thực khách. Điều gì đến cũng sẽ đến, Tyler tạo nên một "tác phẩm" để đời vô cùng tệ hại, tự làm nhục bản thân trước người hùng của mình và tất cả thực khách. Sau đó, vị bếp trưởng thì thầm vào tai Tyler, hắn sụt sùi xin lỗi và rời khỏi bếp.
Slowik yêu cầu Margot đến buồng xông khói lấy một thùng gỗ cần thiết cho món tráng miệng. Khi rời khỏi bếp, cô thấy Tyler đã treo cổ tự tử từ khi nào trong phòng kho. Trên đường đi, Margot lẻn vào nhà Slowik nhưng bị Elsa phát hiện và tấn công. Sau một cuộc ẩu đả, Elsa bị "tình địch" đâm chết. Tại đây, cô gái nhìn thấy hình ảnh tươi cười của bếp trưởng lúc ông còn trẻ nhận giải thưởng nhân viên của tháng tại một quán ăn rẻ tiền, rồi cô tìm được chiếc radio cũ nên liền gọi trợ giúp và quay trở lại nhà hàng với cái thùng. Thế là sĩ quan cảnh sát biển Dale đến để điều tra, tuy nhiên sau khi những vị khách tin rằng họ đã được cứu, Dale lại tiết lộ thực chất anh chính là đầu bếp cải trang và diễn tuồng chỉ để tìm trò vui.
Thời điểm món tráng miệng đang được chuẩn bị, Margot chế giễu cách nấu ăn "thiếu tình yêu" của Slowik và phàn nàn rằng cô vẫn còn đói. Khi được hỏi muốn thưởng thức món gì, Margot gọi một chiếc bánh mì kẹp pho mát cùng khoai tây chiên được chế biến thuần túy nguyên bản chứ không phải là những thứ "xa xỉ vớ vẩn". Cảm động trước yêu cầu này, Slowik đích thân làm theo và tìm thấy niềm vui trong công việc. Sau nhát cắn đầu tiên, Margot tấm tắc khen ngợi và xin được "gói phần còn lại mang về", Slowik cho phép nhân vật này rời đi, cô gái trẻ vội vã trốn thoát trên chiếc thuyền của cảnh sát biển cập bến gần đó. Vị bếp trưởng nổi tiếng với thực đơn chi tiết tinh xảo tạo nên những trải nghiệm ẩm thực thượng hạng có giá hàng nghìn đô la. Tuy nhiên, Margot không ấn tượng với thức ăn và cách trình bày của ông và chẳng hiểu làm thế để được gì. Cô không giàu có, khoa trương hợm hĩnh, chính yêu cầu làm chiếc burger đơn giản và sự chấp thuận của Margot đối với bữa ăn là lý do tại sao cô vẫn còn giữ được mạng sống, vì đây là lời nhắc nhở Slowik về cội nguồn của mình và niềm vui khi thưởng thức một bữa ăn được chuẩn bị kỹ lưỡng.
Bữa tiệc kết thúc với món tráng miệng s'mores cao cấp, nhân viên trải sàn bằng bánh quy giòn graham và "tô điểm" cho thực khách bằng khăn choàng kẹo dẻo cùng mũ sô cô la. Slowik sau đó đốt cháy nhà hàng, cho nổ chiếc thùng và giết chết toàn bộ mọi người. Ở nơi an toàn, Margot thưởng thức món bánh mì kẹp pho mát trong khi nhìn nhà hàng bị thiêu rụi.
Diễn viên
thumb|Ralph Fiennes hóa thân thành đầu bếp Slowik.
Phát triển
Vào tháng 4 năm 2019, các nguồn tin cho biết Alexander Payne được chỉ định trực tiếp làm đạo diễn. Cuối năm đó, kịch bản xuất hiện trong danh sách đen hàng năm, đây là một cuộc khảo sát giới thiệu những bộ phim nổi tiếng nhất vẫn đang trên đà phát triển. Đến tháng 5 năm 2020, Searchlight Pictures nắm giữ quyền phân phối và Payne rời khỏi dự án do xung đột về lịch trình làm việc, vì vậy Mark Mylod được chọn chỉ đạo diễn xuất thay thế.
Tuyển vai
Cũng trong tháng 4 năm 2019, truyền thông đưa tin Emma Stone và Ralph Fiennes sẽ đóng vai chính.
Vào tháng 6 năm 2021, Anya Taylor-Joy tham gia cuộc đàm phán, một tháng sau thì chính thức xác nhận thay thế vị trí của Stone - minh tinh rời đi do cam kết với những dự án khác. Hồng Châu và Nicholas Hoult gia nhập dàn nhân sự cùng tháng. John Leguizamo, Janet McTeer, Judith Light, Reed Birney, Rob Yang, và Aimee Carrero đồng loạt được lựa chọn trong tháng 9. Đến tháng 10, bộ phim có thêm sự góp mặt của Paul Adelstein, Arturo Castro, Mark St. Cyr, Rebecca Koon và Peter Grosz.
Quay phim
Quá trình ghi hình bắt đầu vào ngày 3 tháng 9 năm 2021 tại thành phố Savannah, Georgia với nhà quay phim Peter Deming và biên tập viên Christopher Tellefsen. Bờ biển đảo Jekyll là một trong những địa điểm thu hình.
Colin Stetson chịu trách nhiệm sáng tạo âm thanh, nhạc nền sau đó được phát hành bởi hãng Milan Records dưới cái tên The Menu (Original Motion Picture Soundtrack) vào ngày 18 tháng 11, trùng với thời điểm ra mắt bộ phim.
Phát triển
Phần âm nhạc được sáng tác bởi Colin Stetson, nghệ sĩ saxophone cho biết bản nhạc thực tế đã tự viết dựa trên kịch bản mà ông nhận được khi bộ phim đang hoàn thành và xem trước một đoạn thô. Colin gọi kịch bản là "rất, rất rõ ràng, hoàn toàn sống động, giọng điệu, hình dạng, chức năng của tất cả" và cảm nhận nhạc nền The Menu tương tự như Hereditary (2018), đi cùng "thực tế là kế hoạch đó đã được khởi động ngay từ đầu bộ phim. Nhưng nó làm được điều đó bằng cách gần như khiến khán giả và thực khách phải kinh ngạc." Vì vậy, ông đã sử dụng những thứ hài hòa tinh tế và cử chỉ hài hước để giới thiệu nỗi sợ hãi xuyên suốt tác phẩm, điều này ảnh hưởng đến một số giai điệu theo những cách nhất định.
Theo Stetson, nhạc nền có tính thẩm mỹ thông qua đặc điểm công cụ, đây là "bí quyết". Gẩy đàn là phần trung tâm bản nhạc được sử dụng trong các nhạc cụ của dàn nhạc, dây pizzicato của đàn piano dùng để gợi lên "âm thanh kích động, gay gắt hơn". Ở một lớp nhạc, bao gồm tiếng saxophone được phân bổ hợp âm để "tạo nên sự chân thực đầy kịch tính, mơ màng đối với những thứ nhất định phát ra từ nhân vật bếp trưởng", ngoài ra còn có sự xuất hiện của nyckelharpa - một nhạc cụ dây truyền thống đến từ vùng Scandinavia - trong lớp âm khác, cách Stetson đánh loại đàn này khiến những nghệ sĩ chơi nhạc cụ truyền thống cũng không nhận ra. Ông cho biết:
"'Đầu tiên là tìm và xác định [những thứ cơ bản] là gì, sau đó làm thế nào để tôi có thể thực hiện điều này theo cách thức phù hợp với mong đợi và đi ngược lại kỳ vọng bằng phương hướng nhất định. Chính thứ này có thể đủ quen thuộc để thu hút khán giả nhưng cũng đủ xa lạ khiến họ mất cảnh giác, không còn giữ thăng bằng theo một cách nào đó. Kế tiếp, tôi có thể cố gắng thực sự khơi gợi phản ứng cảm xúc thật từ người xem hơn là để họ bị cuốn vào quyền tự chủ.'"
Bộ phim sở hữu "âm thanh định hướng đa nhịp điệu" là DNA của bản nhạc. Stetson cảm thấy soundtrack có "sự hợp lưu của việc có một thứ giống như nhịp đập bắt nguồn từ tính nhân văn thúc đẩy nhịp điệu của âm nhạc, nhưng đồng thời phủ lên một sự phức tạp về độ nhịp nhàng để tạo ra sự lo lắng, rời rạc và cảm giác như căn gác xép trong khi vẫn đang lao về một thứ gì đó."
Danh sách
The Menu (Original Motion Picture Soundtrack) bao gồm 14 bản nhạc lấy từ nguyên tác của Stetson được phát hành bởi hãng Milan Records vào ngày 18 tháng 11 năm 2022. Ca khúc "Nature is Timeless" ra mắt ngày 7 tháng 11 ngay trước khi album hiện diện chính thức trên thị trường. Soundtrack được Waxwork Records tung ra dưới dạng đĩa nhựa vào cuối tháng 2 năm 2023. Tác phẩm nghệ thuật chính thức cho ấn bản đĩa than của Waxwork được thiết kế bởi nghệ sĩ Matt Needle, trong đó bản nhạc đầy đủ được trình bày trên đĩa splatter 180 gam. Các đơn đặt hàng trước cho album bắt đầu cùng ngày với điện ảnh và nhạc phim, giá phiên bản nhựa vinyl trong các cửa hàng cho thuê được niêm yết với mức khoảng 30 Mỹ Kim.
Đánh giá
thumb|Nghệ sĩ Colin Stetson là nhà sáng tạo chính của nhạc phim. Filmtracks.com viết "Đừng mong đợi thoát khỏi trải nghiệm lắng nghe The Menu với bất kỳ yếu tố chủ đề nào trong số này. Thay vào đó, đa nhịp điệu nổi bật của các phần khoe khoang và giọng hát tôn giáo bị xáo trộn đến từ tác phẩm kinh dị muộn sẽ vạch rõ bản nhạc này dành cho bạn. Không có nội dung nào trong số đó dễ chịu, các lớp nhịp điệu cố ý trái ngược nhau và âm điệu của các phần hợp xướng thực sự chỉ nhẹ nhàng một cách hữu ích trong "The First Cheeseburger You Ever Ate". Nhạc nền vận hành tương xứng với câu chuyện vì tính cách vụng về của nó phù hợp bộ phim, nhưng từ quan điểm cấu trúc, cốt lõi của chủ đề có thể đã trải qua một vòng cung rõ ràng và thỏa mãn hơn trong các biến số của những kỹ thuật này. Album dài 42 phút thay đổi mà không có nhiều chuyển đổi giữa ba phần phụ khác nhau khiến bạn khao khát thứ gì đó đơn giản hơn một chút so với những gì có trên menu. Đó có thể là vấn đề." Nhà phê bình Christy Lemire đến từ trang RogerEbert.com cho biết "âm nhạc chế nhạo và vui tươi của Colin Stetson nâng cao nhịp điệu bộ phim, tăng dần sự căng thẳng".
Phát hành
The Menu trình làng lần đầu tiên tại Liên hoan phim quốc tế Toronto vào ngày 10 tháng 9 năm 2022, đồng thời công chiếu ở Liên hoan phim Fantastic Fest trong cùng tháng. Đến ngày 18 tháng 11, tác phẩm phát hành tại Hoa Kỳ ở 3.211 rạp, đây là đợt có màn ra mắt rộng rãi nhất trong lịch sử của Searchlight.
Bộ phim trình chiếu trên các nền tảng kỹ thuật số ngay đầu năm 2023, sau đó đến giữa tháng 1 thì phiên bản Blu-ray và DVD được phát hành bởi Walt Disney Studios Home Entertainment.
Phòng vé
The Menu đã thu về 38.5 triệu (USD) ở Mỹ và Canada cùng 41.1 triệu tại các vùng lãnh thổ khác, tổng doanh thu toàn cầu là 79.6 triệu Mỹ Kim.
Tại Hoa Kỳ và Canada, dự án phát hành cùng thời điểm với tác phẩm She Said và giới chuyên gia dự đoán sẽ thu về 7–10 triệu từ 3.100 rạp trong tuần đầu tiên công chiếu. Ngày mở màn, tác phẩm kiếm được lợi nhuận 3.6 triệu, bao gồm 1 triệu từ các bản xem trước vào tối thứ Tư và thứ Năm. Sau đó tiếp tục ra mắt với 9 triệu, đứng thứ hai sau Black Panther: Wakanda Forever. Vào cuối tuần thứ hai, The Menu chốt hạ ở ngưỡng 5.5 triệu (tổng cộng 7.6 triệu trong khung Lễ Tạ ơn kéo dài 5 ngày), đứng vị trí thứ 5 phòng vé. Đến tuần thứ ba, bộ phim đạt doanh thu 3.5 triệu, xếp vị trí thứ tư trong danh sách.
Chuyên môn
Trên trang web tổng hợp đánh giá Rotten Tomatoes, 88% trong số 314 bài góp ý của các nhà chuyên môn là tích cực, với điểm trung bình đạt ngưỡng 7.5/10. Sự đồng thuận ở nhiều nhà phân tích trên website tựu chung mang hàm ý: "Trong khi bài bình luận xã hội của nó dựa trên các thành phần cơ bản, The Menu phục vụ hài kịch đen với nhiều hương vị." Trang Metacritic sử dụng công thức bình quân gia quyền đã cho bộ phim số điểm 71/100 dựa trên 45 nhà phê bình, cho thấy "các bài đánh giá nhìn chung là thuận lợi". Khán giả do CinemaScore khảo sát cho điểm trung bình "B" trên thang điểm từ A+ đến F, trong khi người xem được thăm dò bởi PostTrak có lượng tỷ trọng nhận xét tích cực đạt mức 78%, với 53% nói rằng họ chắc chắn sẽ giới thiệu bộ phim.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim châm biếm Mỹ Thể loại:Phim lấy bối cảnh trên các đảo Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở nhà hàng Thể loại:Phim về giết người Thể loại:Phim hài đen Mỹ Thể loại:Phim năm 2022 Thể loại:Phim về ẩm thực Thể loại:Phim về giết người hàng loạt
Amata monosignata
Amata monosignata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
M
Khướu mào cổ hung
thumb|Yuhina flavicollis tại [[Nainital]] Yuhina flavicollis là một loài chim trong họ Zosteropidae.
Tham khảo
F Thể loại:Động vật được mô tả năm 1836 Thể loại:Chim Ấn Độ Thể loại:Chim Nepal Thể loại:Chim Bangladesh Thể loại:Chim Lào Thể loại:Chim Bhutan Thể loại:Chim Việt Nam Thể loại:Chim Thái Lan Thể loại:Chim Myanmar
Polytrichum tahitense
Polytrichum tahitense là một loài Rêu trong họ Polytrichaceae. Loài này được (Schimp.) Müll. Hal. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Irkut MC-21
{||}
Irkut MS-21 (МС‑21 "Магистральный Самолёт 21 века" - "Magistralny Samolyot 21 veka" - "Máy bay chở khách cho thế kỷ 21") là một loạt các máy bay chở khách phản lực của Nga, có tầm bay gần và trung bình. Có khả năng chở 150-212 hành khách, do Tổng công ty Irkut và Viện thiết kế Yakovlev thuộc United Aircraft Corporation (UAC) hợp tác phát triển.
Tuy là máy bay của Nga nhưng động cơ của MS-21 là PW1000G do hãng Pratt & Whitney của Mỹ chế tạo, hệ thống điện tử của Rockwell Collins, hệ thống điều khiển tích hợp của Goodrich và đồ nội thất từ C & D Zodiac tại Huntington Beach, California. Ngoài ra các khách hàng cũng có thể chọn loại động cơ do chính Nga phát triển Aviadvigatel PD-14, động cơ hiện đang được Nga thử nghiệm.
Liên kết ngoài
MS-21 Thể loại:Máy bay dân sự Thể loại:Máy bay chở khách Thể loại:Máy bay hai động cơ phản lực Thể loại:Máy bay cánh dưới
Palma Campania
Palma Campania, known until 1863 as Palma di Nola, là một đô thị ở tỉnh Napoli ở vùng Campania, cách khoảng 25 km east of Napoli. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 14.972 người và diện tích là 20,8 km².
Đô thị Palma Campania bao gồm frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là thôn làng) Pozzoromolo, Vico di Palma, and Castello di Palma.
Palma Campania giáp các đô thị: Carbonara di Nola, Domicella, Lauro, Liveri, Nola, Poggiomarino, San Gennaro Vesuviano, San Giuseppe Vesuviano, Sarno, Striano, Ottaviano.
Tham khảo
Thể loại:Comune của tỉnh Napoli Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Campania
Argostemma cordatum
Argostemma cordatum là một loài thực vật có hoa thuộc họ Thiến thảo được các nhà khoa học Đại học Tổng hợp Quốc gia Moskva mang tên M.V. Lomonosov, Trung tâm Liên doanh Khoa học và Kỹ thuật Nhiệt đới Nga - Việt Nam, Viện Sinh thái và Tiến hóa A.N. Severtsov tìm thấy trong cuộc khảo sát Vườn quốc gia Chư Yang Sin tỉnh Đắk Lắk, miền Nam Việt Nam năm 2014, công bố trên tạp chí khoa học Phytotaxa số 317 ngày 11/8/2017.
Phát hiện và đặt tên
Tên loài cordatum được đặt dựa trên đặc điểm hình thái lá giống hình trái tim cordate, phân biệt với các loài họ hàng.
Tham khảo
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2017 Thể loại:Thực vật đặc hữu Việt Nam
Žumberk
Žumberk là một chợ huyện thuộc huyện Chrudim, vùng Pardubický, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Chrudim Thể loại:Chợ huyện của Cộng hòa Séc
Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2003 (Bảng C)
Bảng C của Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2003 là một trong bốn bảng của giải đấu, bao gồm các đội Argentina, Canada, Đức và Nhật Bản. Bảng bắt đầu từ 20 tháng 9 và kết thúc ngày 27 tháng 9. Brasil đứng đầu bảng với ba trận toàn thắng, trong khi đội hình trẻ của Canada gây bất ngờ khi đứng thứ hai.
Bảng xếp hạng
Giờ địa phương: EDT/UTC−4
Liên kết ngoài
Bảng
Lophozia opacifolia
Lophozia opacifolia là một loài Rêu trong họ Jungermanniaceae. Loài này được Culm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1920.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lophozia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1920
Alopecosa atis
Alopecosa atis là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Loài này thuộc chi Alopecosa. Alopecosa atis được Lodovico di Caporiacco miêu tả năm 1949.
Cattleya mossiae
Cattleya mossiae là một loài lan trong chi Cattleya. . Số nhiễm sắc thể lưỡng bội của C. mossiae là 2n = 40. Số nhiễm sắc thể đơn bội là n = 20.
Liên kết ngoài
mossiae mossiae mossiae
3857 Cellino
3857 Cellino (1984 CD1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 2 năm 1984 bởi Bowell, E. ở Flagstaff (AM).
Oldenlandia aretioides
Oldenlandia aretioides là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của Yemen.
Lepanthes saltatrix
Lepanthes saltatrix là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer & Hirtz mô tả khoa học đầu tiên năm 1996.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1996
Phaseolus sonorensis
Phaseolus sonorensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Standl. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Đậu cô ve
Centaurea josiae
Liên kết ngoài
Thể loại:Centaurea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1924
Đô la Mỹ
Nước Mỹ là một trong một số quốc gia dùng đơn vị tiền tệ gọi là đô la. Một vài quốc gia dùng đô la Mỹ làm đơn vị tiền tệ chính thức, và nhiều quốc gia khác cho phép dùng nó trong thực tế (nhưng không chính thức). Xin xem đô la.
Sơ lược
Đồng đô la Mỹ thông thường được chia ra thành 100 cent, (ký hiệu ¢). Trong một cách chia khác, có 1.000 min (mill) trong mỗi đô la; thêm vào đó, 10 đô la còn được gọi là Eagle (đại bàng). Tuy nhiên, chỉ có đơn vị xu mới được dùng rộng rãi; dân chúng Mỹ ít nghe đến "eagle" hay "mill", tuy mill có khi được dùng trong việc thu thuế. Trong tiền được lưu hành, các đơn vị ít hơn hoặc bằng 1 đô la được phát hành với dạng tiền kim loại trong khi các đơn vị nhiều hơn hoặc bằng 1 đô la được phát hành với dạng tiền giấy (đơn vị 1 đô la có thể theo dạng tiền giấy hay tiền kim loại, nhưng tiền giấy được lưu hành hơn nhiều). Trước đây, tiền giấy đôi khi được phát hành cho các đơn vị ít hơn 1 đô la, và tiền đúc bằng vàng đã được phát hành cho các đơn vị tới 20 đô la.
Tiền kim loại được đúc bởi Sở đúc tiền Hoa Kỳ (United States Mint). Tiền giấy được in bởi Cục Khắc và In (Bureau of Engraving and Printing) cho Cục Dự trữ Liên bang từ năm 1914. Chúng được bắt đầu in giấy bạc cỡ lớn, nhưng từ năm 1928 đã đổi thành cỡ nhỏ, không biết vì lý do gì.
Tiền giấy trên 100 đô la không còn được in nữa sau 1946 và đã chính thức ngưng lưu hành trong năm 1969. Những tờ tiền giấy này thường được dùng bởi các ngân hàng để trao đổi với nhau hay bởi các thành phần tội phạm có tổ chức (vì lẽ này mà tổng thống Richard Nixon đã đưa ra lệnh ngừng lưu hành). Sau khi việc trao đổi tiền điện tử được ra đời, chúng trở thành dư thừa. Các đơn vị tiền lớn đã được phát hành gồm có $500, $1.000, $5.000, $10.000 và $100.000.
Các loại tiền giấy đôla Mỹ có chung dạng trang trí, chung màu sắc (đen bóng mặt trước và xanh lá cây mặt sau) có cùng kích thước (156 x 66 mm) cho dù chúng có giá trị khác nhau, từ 1 USD trở lên. Mỗi loại tiền giấy, ứng với một mệnh giá, hầu hết mang hình một tổng thống Mỹ theo đúng quy định.
Tiền kim loại
nhỏ|[[Nửa xu (tiền xu Hoa Kỳ)|Nửa xu là đồng xu mang mệnh giá nhỏ nhất từng được đúc tại Hoa Kỳ]] Đang được lưu hành có tiền kim loại 1¢ (penny), 5¢ (nickel), 10¢ (dime), 25¢ (quarter), 50¢ (nửa đô la, không thịnh hành) và $1 (không thịnh hành). nhỏ|180px|Đồng [[Đô la Sacagawea với hình nữ thổ dân, năm 2009]] Tiền kim loại 1 đô la chưa bao giờ là phổ biến tại Hoa Kỳ. Đồng bạc được đúc giữa 1794 đến 1935 với một vài thời gian bị gián đoạn; tiền đúc bằng đồng và niken cùng cỡ được đúc từ 1971 đến 1978. Đồng Susan B. Anthony được ra mắt trong năm 1979; chúng không được ưa chuộng vì dễ bị nhầm lẫn với đồng quarter (25¢) có cỡ gần bằng, có viền răng cưa và màu sắc tương tự. Những đồng này bị ngừng đúc ngay sau đó, nhưng vẫn là có thể dùng làm tiền hợp pháp. Trong năm 2000, một đồng $1 mới có hình Sacagawea, một nữ thổ dân, còn gọi là Đô la Sacagawea được ra mắt, chúng có viền phẳng và có màu vàng kim loại. Dù vậy, chúng không được ưa chuộng bằng đồng tiền giấy $1 và ít được dùng trong công việc hằng ngày. Sự thất bại của tiền kim loại đã bị đổ lỗi vào sự thất bại trong việc đồng thời thu hồi tiền giấy và cố gắng yếu kém trong việc phổ biến tiền kim loại. Hầu hết các máy bán hàng tự động không thối tiền bằng giấy được, cho nên chúng thường được thiết kế để thối bằng đồng đô la hay nửa đô la kim loại.
Trong quá khứ, Hoa Kỳ đã đúc tiền kim loại với giá trị: nửa xu, hai xu, ba xu, hai mươi xu, $2,50, $3,00, $4,00, $5,00, $10,00 và $20,00. Chúng vẫn là tiền tệ chính thức theo giá trị trên mặt, nhưng cao giá hơn đối với những nhà sưu tầm tiền cổ.
Sở Đúc tiền Hoa Kỳ cũng sản xuất tiền thoi vàng và bạch kim, được gọi là "American Eagles" (Đại bàng Mỹ), đều là tiền tệ chính thức tuy chúng rất hiếm khi được dùng. Lý do là chúng không được sản xuất để trao đổi, do đó giá trị mặt của chúng thấp hơn giá kim loại quý được dùng để tạo chúng. Đồng thoi American Silver Eagle (Đại bàng bạc Mỹ) được lưu hành với giá trị $1 (1 ounce troy). Đồng thoi American Gold Eagle (Đại bàng vàng Mỹ) có giá trị $5 (1/10 ounce troy), $10 (1/4 ounce troy), $25 (1/2 ounce troy) và $50 (1 ounce troy). Đồng thoi American Platinum Eagle (Đại bàng bạch kim Mỹ) có giá trị $10 (1/10 ounce troy), $25 (1/4 ounce troy), $50 (1/2 ounce troy) và $100 (1 ounce troy). Đồng bạc có 99,9% bạc, đồng vàng có 91,67% vàng (22 karat) và đồng bạch kim có 99,95% bạch kim. Các đồng tiền này không có bán lẻ cho cá nhân, mà phải mua từ các cơ quan có phép.
Sở Đúc tiền còn sản xuất tiền kim loại dành cho các nhà sưu tầm, có cùng giá mặt và thể tích vàng thoi, để bán lẻ. Hiện giờ đơn vị lớn nhất được lưu hành là tờ $100 và đồng $100 ounce troy Platinum Eagle.
Vì lý do lịch sử, cỡ tiền không lớn lên theo giá trị mặt. Tiền 1 cent (penny) và 5 cent (nickel) đều lớn hơn đồng 10 cent (dime), và đồng 50 cent lại lớn hơn đồng $1 có hình Sacagawea hay Susan B. Anthony. Cỡ của đồng dime, quarter và nửa đô la đã có từ trước 1964, khi chúng được đúc từ 90% bạc; cỡ của chúng tuỳ thuộc vào giá trị của chúng bằng bạc, và điều đó giải thích tại sao đồng dime có cỡ nhỏ nhất. Đường kính hiện nay của đồng đô la được ra mắt năm 1979 với đồng Susan B. Anthony, vì thế cỡ của chúng không tuỳ thuộc vào số lượng bạc, và được chọn tuỳ ý, không có liên quan đến đồng đô la Eisenhower cùng cỡ với đồng Peace và Morgan bằng bạc được dùng trong đầu thế kỷ XX.
Tiền giấy
Tuy các biện pháp nhằm chống tiền giả như thêm màu và hình mờ đã được đưa vào tiền giấy, các người chỉ trích cho rằng việc làm tiền giả còn quá dễ dàng. Họ cho rằng việc in hình màu là việc dễ dàng đối với các máy in hiện đại rẻ tiền. Họ đề nghị Cục dự trữ Liên bang nên đưa vào các chức năng ảnh toàn ký (holography) như đã có trong các đơn vị tiền lớn khác như Đô la Canada, franc Thụy Sĩ và đồng euro, khó giả mạo hơn. Một kỹ thuật khác được phát triển tại Úc, được một vài nước sử dụng, chế tạo ra tiền giấy bằng polymer.
Tuy nhiên, có lẽ tiền Mỹ cũng không dễ giả mạo như các nhà chỉ trích đã nói. Hai chức năng chống tiền giả quan trọng nhất trong tiền Mỹ là giấy và mực. Các thành phần của giấy và cách chế biến mực còn được giữ bí mật. Sự kết hợp của giấy và mực tạo ra một lớp da đặc biệt, càng được nổi rệt ra khi tiền được qua nhiều tay. Các đặc điểm này khó tái tạo được nếu không có đủ thiết bị và vật dụng. Tuy nhiên, tiền giấy Mỹ vẫn còn dễ giả mạo hơn hầu hết các tiền khác, và trong khi một ngân hàng có thể phát hiện tiền giả, chúng ít được xem xét kỹ lưỡng khi được sử dụng.
Các nhà chỉ trích đồng thời còn cho rằng tiền giấy Mỹ rất khó phân biệt: chúng có hoa văn rất giống nhau, và được in bằng cùng màu, và có cỡ bằng nhau. Các tổ chức hỗ trợ người mù muốn chúng được in bằng cỡ khác nhau tuỳ theo mệnh giá và có chữ Braille cho những người khiếm thị có thể sử dụng chúng mà không cần phải đọc chữ. Tuy một số người khiếm thị đã có thể dùng cảm giác để phân biệt tiền giấy, nhiều người khác phải dùng máy đọc tiền; trong khi một số người khác gấp tiền khác nhau theo mệnh giá để dễ phân biệt chúng. Giải pháp này vẫn cần sự giúp đỡ của một người thấy rõ, cho nên không phải là một giải pháp hoàn thiện.
Trong khi đó, các đơn vị tiền quan trọng khác như đồng euro có tiền với cỡ khác nhau: mệnh giá càng cao thì cỡ tiền càng lớn, và chúng còn được in bằng nhiều màu khác nhau. Chẳng những chúng giúp người khiếm thị, chúng còn giúp người thường không lẫn lộn một tờ giấy có giá trị cao trong một xấp tiền có giá trị thấp, một vấn đề thường gặp ở Mỹ. Các du khách cũng thường không phân biệt được tiền Mỹ vì họ không rành lắm với những hoa văn trên mặt giấy.
Đã có dự án để đổi tiền giấy thành nhiều cỡ, nhưng những nhà sản xuất máy bán hàng tự động và máy đổi tiền cho rằng làm vậy sẽ làm các máy đó phức tạp hơn và tốn tiền hơn. Tại châu Âu họ cũng dùng lý luận này trước khi có nhiều cỡ tiền, nhưng đã bị thất bại.
Ngoài việc in tiền nhiều màu và nhiều cỡ khác nhau, nhiều nước khác cũng có các chức năng cảm giác trong tiền không tìm thấy được trong tiền Mỹ để hỗ trợ người khiếm thị. Đô la Canada có một số nút có thể cảm nhận được trong góc trên phải để cho biết mệnh giá tiền.
Ngoài chức năng giúp người dùng phân biệt tiền, việc in tiền nhiều cỡ có một chức năng chống một cách làm tiền giả mà tiền Mỹ đã bị nhiều lần: các người làm tiền giả tẩy trắng mực từ một tờ tiền với mệnh giá thấp (như là 1 đô la) và in lại với mệnh giá cao hơn (như là 100 đô la). Hiện đang có đề nghị được đưa ra để làm tờ 1 đô la và 5 đô la một inch ngắn hơn và nửa inch thấp hơn; tuy nhiên, giải pháp này không hoàn thiện vì có 7 đơn vị tiền mà chỉ có 2 cỡ tiền giấy.
Sử dụng quốc tế
Một số quốc gia ngoài Hoa Kỳ sử dụng đồng đô la Mỹ làm đơn vị tiền tệ chính thức. Ecuador, El Salvador, Zimbabwe và Đông Timor dùng đô la Mỹ. Các cựu thành viên trong nhóm Lãnh thổ Tín nhiệm Các đảo Thái Bình Dương (Trust Territory of the Pacifi Islands) dưới sự quản lý của Hoa Kỳ, kể cả Palau, Micronesia và Quần đảo Marshall, đã không phát hành tiền riêng sau khi họ độc lập.
Thêm vào đó, đơn vị tiền địa phương của Bermuda, Bahamas, Panama và một số quốc gia khác có thể hoán đổi với đồng USD với tỷ giá 1:1. Đơn vị tiền tệ của Barbados được hoán đổi với tỷ giá 2:1. Argentina đã dùng tỷ giá hoán đổi 1:1 giữa đồng peso Argentina và đô la Mỹ từ 1991 đến 2002. Tại Liban, 1 đô la được đổi thành 1500 lira Liban, và cũng có thể được sử dụng để mua bán như đồng lira. Tại Hồng Kông, đồng đô la Mỹ và đô la Hồng Kông đã được ràng buộc với giá HK$7,8/USD từ năm 1983. Đồng Pataca của Ma Cao, được ràng buộc với đô la Hồng Kông với giá MOP1,03/HKD, được gián tiếp hoán đổi với đô la Mỹ với tỷ giá khoảng MOP8/USD. Đồng Nhân dân tệ của CHND Trung Hoa đã được ổn định giá với đô la Mỹ từ giữa thập niên 1990 với giá Y8,28/USD cho đến ngày 21 tháng 7, 2005. Malaysia cũng đã ổn định giá của đồng Ringgit với giá MR3,8/USD từ 1997. Ngày 21 tháng 7, 2005, cả hai quốc gia đã thả giá tiền họ để theo giá thị trường.
Đồng đô la còn được dùng làm đơn vị tiêu chuẩn trong các thị trường quốc tế cho các mặt hàng như vàng và dầu hỏa. Ngay cả các công ty ngoại quốc ít buôn bán tại Hoa Kỳ, như Airbus, liệt kê và bán sản phẩm của họ bằng đô la (tuy trong trường hợp này một số người cho rằng lý do là vì các doanh nghiệp Hoa Kỳ đang thống trị ngành hàng không).
Vào thời điểm này, đồng đô la Mỹ vẫn là đơn vị tiền dự trữ hàng đầu, hầu hết trong đơn vị $100. Phần đông tiền giấy Hoa Kỳ đang ở ngoài Hoa Kỳ. Theo kinh tế gia Paul Samuelson, nhu cầu cho tiền đô la cho phép Hoa Kỳ giữ sự thiếu hụt trong xuất-nhập khẩu mà không dẫn đến sự suy sụp của đồng tiền.
Không lâu sau khi đồng euro (€; mã ISO 4217 EUR) được ra mắt như tiền mặt trong năm 2002, đồng đô la đã bị từ từ giảm giá trên thị trường quốc tế. Sau khi đồng euro lên giá trong tháng 3 năm 2002, việc thiếu hụt trong chi tiêu và thương mại của Hoa Kỳ ngày càng gia tăng. Đến Giáng Sinh năm 2004 đồng đô la đã tụt giá thấp nhất đối với các đơn vị tiền quan trọng khác, đặc biệt là đồng euro. Đồng euro lên giá cao hơn $1,36/€ (dưới 0,74€/$) lần đầu tiên cuối năm 2004, khác hẳn với đầu năm 2003 ($0,87/€). Bắt đầu từ cuối tháng 5 đến đầu tháng 6 năm 2005 đồng đô la lại lên giá nhanh chóng so với đồng euro sau khi nền kinh tế các nước châu Âu đang ứ đọng và Hiến pháp Liên minh châu Âu không được phê chuẩn trong cuộc trưng cầu dân ý ở hai nước Pháp và Hà Lan. Trong khi tỷ lệ thất nghiệp tại các nước sử dụng euro và sự phát triển kinh tế bị chậm lại tại các nước thuộc Liên Minh, đồng euro có thể bị xuống giá so với đồng đô la, tuy đồng euro vẫn giữ sức mạnh.
Nguồn gốc của tên "dollar"
Đồng đô la Mỹ lấy tên từ đồng 8 real của Tây Ban Nha, có khối lượng bạc ít hơn 1 ounce. Trong thời kỳ thuộc địa, tiền này khá phổ biến đối với người Mỹ - họ gọi nó là đồng đô la Tây Ban Nha, từ tên của đồng tiền của Đức có cỡ và cấu tạo tương đương được gọi là thaler. Những đồng đô la đầu tiên được chính phủ Hoa Kỳ đúc có cùng cỡ và cấu tạo với đồng đô la Tây Ban Nha và ngay sau chiến tranh Cách mạng Hoa Kỳ đồng đô la Tây Ban Nha và Hoa Kỳ vẫn được lưu hành tương đương nhau.
Xin xem thêm bài đô la để tìm hiểu về lịch sử tên này.
Tiền mệnh giá lớn
Ngày nay tiền của Hoa Kỳ là đồng đô la và được in thành các mệnh giá $1, $2, $5, $10, $20, $50, và $100. Tuy nhiên cũng có thời gian tiền Hoa Kỳ gồm có năm loại có mệnh giá lớn hơn. Tiền mệnh giá cao thịnh hành vào thời điểm chúng được Chính phủ Hoa Kỳ phát hành lần đầu tiên vào năm 1861. Các tờ $500, $1.000, và $5.000 có giá trị sinh lời được phát hành vào năm 1861, và tờ chứng nhận $10.000 vàng ra đời năm 1865. Có nhiều kiểu mẫu các tờ mệnh giá cao.
Dấu hiệu đô la
Có nhiều huyền thoại về nguồn gốc của dấu "$" để chỉ đồng đô la. Vì đô la thoạt tiên là đồng 8 real của Tây Ban Nha, có người cho rằng hình chữ 'S' có nguồn từ số '8' được viết trên đồng tiền này. Giải thích được nhiều người chấp nhận nhất là dấu "$" được bắt nguồn từ chữ "PS" (cho 'peso' hay 'piastre') được viết trên nhau trong tiếng Tây Ban Nha. Về sau, chữ 'P' biến thành một dấu gạch thẳng đứng - | - vì vòng cong đã biến vào trong vòng cong của chữ 'S'. Giải thích này được ủng hộ khi khám xét vào tài liệu cũ. Dấu "$" đã được sử dụng trước khi tiền đô la Tây Ban Nha đã được dùng làm tiền tệ chính thức trong năm 1785.
Ký hiệu đô la đôi khi còn được viết với hai dấu gạch thẳng đứng. Có lẽ đây chỉ là thói quen viết ba nét để viết dấu hiệu cũ: một nét cho chữ 'S', một nét cho đường gạch đứng, và nét cuối cho đường cong trong chữ 'P'. Những người viết nhanh không chú ý đến việc viết một chữ 'P' cho đúng cho nên tiện tay viết một dấu gạch nữa.
Có một số giải thích khác cho dấu gạch thứ hai - có người cho rằng dấu "$" xuất thân từ hai chữ 'U' và 'S' viết chồng trên nhau (vòng cong của chữ 'U' cùng nét với vòng cong ở dưới chữ 'S'), cũng có người cho rằng hai đường gạch tượng trưng cho hai cây cột trụ trong Đền thờ Solomon tại Jerusalem. Hai giải thích này không có chứng cớ vì cách viết này đã có trước khi nước Hoa Kỳ (US) được thành lập, hay vì không có bằng chứng trong lịch sử đồng Tây Ban Nha.
Thay đổi
Ngày 20 tháng 4 năm 2016, Bộ trưởng Ngân khố Hoa Kỳ - Jack Lew thông báo kế hoạch thiết kế mới tờ 5 USD, 10 USD và 20 USD. Trong đó:
Mặt sau tờ 5 USD mới sẽ có hình ảnh cựu đệ Nhất phu nhân Eleanor Roosevelt và nhà lãnh đạo dân quyền Martin Luther King, mặt trước vẫn giữ hình ảnh Tổng thống Abraham Lincoln.
Tờ 10 USD mới sẽ thêm hình ảnh 5 phụ nữ lãnh đạo phong trào đòi quyền bầu cử cho phụ nữ gồm Sojourner Truth và Elizabeth Cady Stanton vào mặt sau, trong khi vẫn giữ ở mặt trước hình ảnh Alexander Hamilton, Bộ trưởng Tài chính đầu tiên của Mỹ.
Tờ 20 USD mới, chân dung Andrew Jackson sẽ chuyển từ mặt trước ra mặt sau, nhường chỗ cho Harriet Tubman. Bà cũng là phụ nữ Người Mỹ gốc Phi đầu tiên được in chân dung trên mặt trước tờ đô la Mỹ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiền kim loại Hoa Kỳ Thể loại:Kinh tế Hoa Kỳ Thể loại:Tiền tệ châu Á Thể loại:Đơn vị tiền tệ Bắc Mỹ Thể loại:Tiền tệ châu Phi Thể loại:Tiền tệ Hoa Kỳ Mỹ Thể loại:Khởi đầu năm 1792 ở Hoa Kỳ Thể loại:Đơn vị tiền tệ Lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh
An Phú, Lục Yên
An Phú là một xã thuộc huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái, Việt Nam.
Địa lý
Xã An Phú nằm ở phía nam huyện Lục Yên, có vị trí địa lý: