cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thoropa megatympanum
Thoropa megatympanum là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae. Đây là loài đặc hữu của Brasil. Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, sông ngòi, và vùng nhiều đá. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thoropa Thể loại:Động vật đặc hữu Brasil Thể loại:Động vật lưỡng cư Brasil
Byrsonima gardneriana
Liên kết ngoài
Thể loại:Byrsonima Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1843
Huperzia engleri
Huperzia engleri là một loài thực vật có mạch trong Họ Thạch tùng. Loài này được (Herter) B. Øllg. mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.
Liên kết ngoài
Thể loại:Huperzia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1987
Trần Chí Cường
Trần Chí Cường (1926–2009) là một sĩ quan cao cấp của Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Thiếu tướng, nguyên Phó Chủ nhiệm, Tham mưu trưởng Tổng cục Hậu cần.
Tiểu sử
Ngày 6 tháng 12 năm 1967, Đảng ủy và Bộ Tư lệnh Mặt trận Đường 9 – Khe Sanh được thành lập, Trần Chí Cường là cơ quan hậu cần. Năm 1968, ông được bổ nhiệm làm Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh 500, tham gia Sự kiện Tết Mậu Thân. Năm 1970, ông được bổ nhiệm làm Viện trưởng Học viện Hậu cần với quân hàm Thượng tá. Khoảng năm 1980, ông là Phó Tư lệnh kiêm Chủ nhiệm Hậu cần Quân khu 2, mang quân hàm Đại tá. Tháng 12 năm 1983, ông được bổ nhiệm làm Phó Chủ nhiệm, Tham mưu trưởng Tổng cục Hậu cần. Trong thời gian đảm nhiệm Tham mưu trưởng Tổng cục Hậu cần, ông được thăng hàm Thiếu tướng.
Tham khảo
Thể loại:Người Huế Thể loại:Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Noshaq
Đỉnh Noshaq, còn gọi là Nowshak hay Nōshākh, (نوشاخ) là đỉnh núi cao nhất ở Afghanistan. Đỉnh núi này có độ cao 7.492 m (24.580 ft). Đây là đỉnh cao thứ hai trong dãy Hindu Kush (sau Tirich Mir). Đỉnh núi nằm trên biên giới giữa tỉnh Badakhshan ở Afghanistan và quận Chitral tỉnh Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan, ở phía tây dãy núi 7.000 mét của thế giới.
Liên kết ngoài
Thể loại:Núi Thể loại:Afghanistan Thể loại:Núi cao nhất quốc gia Thể loại:Núi quốc tế châu Á
Lophostemon confertus
Lophostemon confertus là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được (R.Br.) Peter G.Wilson & J.T.Waterh. mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lophostemon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1982 Thể loại:Thực vật Queensland Thể loại:Thực vật Úc Thể loại:Cây trang trí
Mesoxaea clypeata
Tham khảo
Thể loại:Mesoxaea Thể loại:Động vật được mô tả năm 1976
Bàn thắng (bóng đá)
Có nhiều cách để ghi một bàn thắng:
+ Cứa lòng qua người thủ môn
+ Tình huống Đá phạt trực tiếp gián tiếp và quả đá phạt góc
+ Bóng sống nhỏ|300px|Bàn thắng hợp lệ + Đá phạt đền (11m)
Đội thắng trận
Đội bóng ghi được nhiều bàn thắng hơn là đội thắng trận. Trường hợp hai đội ghi được số bàn thắng bằng nhau hay không có bàn thắng nào được ghi: Nếu ở trong vòng đấu bảng, thì trận đấu sẽ được xử hòa. Trong những trận đấu loại trực tiếp, bắt buộc phải có đội thắng, đội thua, nên sẽ có thêm hai hiệp phụ, nếu hai đội tiếp tục ghi được số bàn thắng bằng nhau hay không có bàn thắng nào được ghi, sẽ có một loạt luân lưu để xác định thắng thua.
Luật khi đá loại trực tiếp
Trong các vòng đấu loại trực tiếp yêu cầu phân định thắng thua cho một trận đấu hay cho một cặp đấu có kết quả hòa sau hai trận lượt đi và lượt về, chỉ những cách sau được cho phép sử dụng để phân định thắng thua:
Liên kết ngoài
Thể loại:Luật bóng đá Thể loại:Thuật ngữ bóng đá Thể loại:Dụng cụ thể thao Thể loại:Khúc côn cầu
Qafl Shamer (huyện)
Huyện Qafl Shamer là một huyện thuộc tỉnh Hajjah, Yemen. Đến thời điểm năm 2003, huyện này có dân số 50439 người
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh Hajjah Thể loại:Huyện của Yemen
Elephantomyia pictiventris
Elephantomyia pictiventris là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Janice Karman
Karman sinh ở Los Angeles, California. Cha bà là nhà tâm lý học Harvey Leroy Karman (tên khai sinh Harvey Walters). Mẹ bà, Felice, cũng là một nhà tâm lý học. Karman vào vai Bunny trong bộ phim Switchblade Sisters năm 1975 (tên khác: The Jezebels).
Trọng tâm của Bagdasarian Productions là sản xuất các album nhạc, phim hoạt hình, và các sản phẩm khác dựa trên nhân vật của Alvin and the Chipmunks, được sáng tạo bởi cha của Bagdasarian là Ross Bagdasarian, Sr. Bên cạnh việc hỗ trợ sản xuất các bản thu âm và phim hoạt hình, Karman còn tham gia lồng tiếng cho nhân vật Theodore và thành viên của nhóm nhạc nữ ăn theo The Chipettes: Brittany, Jeanette, và Eleanor.
Trong Little Alvin and the Mini-Munks, Janice còn vào vai Lalu. Ban đầu bà là người lồng tiếng cho nhân vật Theodore trong bộ phim chuyển thể năm 2007, nhưng vì lý do quảng bá Theodore được lồng tiếng lại bởi diễn viên, ca sĩ Jesse McCartney. Tuy vậy, Karman vẫn thể hiện những phần hát của Theodore trong bộ phim.
Karman và chồng có hai người con, cô con gái lớn Vanessa (sinh năm 1986) và con trai Michael (sinh ngày 18 tháng 1 năm 1990).
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1954 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nữ ca sĩ Mỹ Thể loại:Nhà sản xuất thu âm Mỹ Thể loại:Nữ diễn viên lồng tiếng Mỹ Thể loại:Nữ diễn viên Los Angeles
Macrolobium taxifolium
Macrolobium taxifolium là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Macrolobium
Cách mạng México
Sau khi cuộc đấu tranh kéo dài, các đại diện đã thiết lập nên bản hiến pháp Mexico năm 1917. Cách mạng được mọi người coi là đã kéo dài tới năm 1920, mặc dù đất nước vẫn tiếp tục có các cuộc bùng phát chiến tranh lẻ tẻ, nhưng tương đối nhỏ vào những năm 1920. Chiến tranh Cristero của 1926 đến 1929 là tái phát đáng kể nhất vào tình trạng chiến tranh đẫm máu.
Tham khảo
Thể loại:Lịch sử chủ nghĩa xã hội Thể loại:Lịch sử México Thể loại:Cách mạng thế kỷ 20
Điện gió Bình Thạnh
Điện gió Bình Thạnh, trước đây gọi là Điện gió Tuy Phong, là nhà máy điện gió xây dựng tại vùng đất xã Bình Thạnh, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận, Việt Nam.
Điện gió Bình Thạnh khởi công năm 2008. Tháng 4 năm 2012 đã hoàn thành giai đoạn 1 dự án có 20 turbine gió với tổng công suất lắp máy 30 MW. Mỗi năm dự án sản xuất 85 triệu kWh điện và giảm phát thải hàng năm 58.000 tấn CO2.
Công trình liên quan
Tại huyện Tuy Phong còn có Điện gió Phú Lạc 11.2261°N, 108.69478°W ở thôn Lạc Trị xã Phú Lạc, có công suất lắp máy 24 MW, khởi công ngày 27 tháng 7 năm 2015, đã hoàn thành ngày 19 tháng 9 năm 2016.
Điện gió Bình Thạnh là nhà máy được xây dựng đầu huyện Tuy Phong, nên tên ban đầu là Điện gió Tuy Phong. Khi xuất hiện Điện gió Phú Lạc thì Điện gió Tuy Phong được gọi là Điện gió Bình Thạnh.
Sự cố
Lúc 7 giờ sáng ngày 5/1/2020 đã xảy ra sự cố làm một trụ điện gió trị giá 70 tỉ đồng cháy rụi, là sự cố đầu tiên dạng này xảy ra ở Việt Nam nên cơ quan điều tra chỉ khám nghiệm hiện trường.
Aleuromarginatus tephrosiae
Aleuromarginatus tephrosiae là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.
Điện gió Bình Thạnh
Liên kết ngoài
Bình Thạnh Bình Thể loại:Kỷ lục Việt Nam
Aleuromarginatus tephrosiae
Aleuromarginatus tephrosiae được Corbett miêu tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Tham khảo
Thể loại:Aleuromarginatus
Cheiridopsis turbinata
Cheiridopsis turbinata là một loài thực vật có hoa trong họ Phiên hạnh. Loài này được L.Bolus mô tả khoa học đầu tiên năm 1929.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cheiridopsis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1929
Eustrotia marmorata
Eustrotia marmorata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eustrotia
Enzesfeld-Lindabrunn
Enzesfeld-Lindabrunn là một thị trấn ở huyện Baden trong bang Niederösterreich ở nước Áo. Đô thị này có diện tích 15,78 km², dân số năm 2001 là 4070 người.
Liên kết ngoài
^ Trang mạng chsinh thức
Thể loại:Đô thị của Niederösterreich
Dicnemon planifolium
Dicnemon planifolium là một loài rêu trong họ Dicnemonaceae. Loài này được Besch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1873.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dicnemon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1873
Asya
Asya (tiếng Nga: Ася) là một truyện vừa của nhà văn Ivan Turgenev, ra đời năm 1858.
Xem thêm
Thể loại:Truyện ngắn Nga Thể loại:Ivan Turgenev
Catenaccio
Lịch sử
Hệ thống này trở nên nổi tiếng khi được huấn luyện viên người Argentina Helenio Herrera của câu lạc bộ Inter Milan áp dụng trong thập kỉ 1960. Huấn luyện viên này đã sử dụng nó để có được các trận thắng tối thiểu 1–0 trước các đối thủ ở trong giải vô địch quốc gia. Catenaccio chịu ảnh hưởng của một hệ thống được huấn luyện viên người Áo Karl Rappan phát minh ra – hệ thống"khoá cửa"(verrou). Ông là huấn luyện viên ở Thụy Sĩ trong các thập kỉ 1930 và 1940, đã đặt một vị trí hậu vệ gọi là"cầu thủ chốt"(verrouiller) (mà ngày nay là vị trí hậu vệ quét), đứng ngay trước thủ môn và chỉ tập trung vào phòng ngự. Huấn luyện viên của Padova là Nereo Rocco vào thập niên 1950 đã đưa hệ thống này vào Ý, sau đó được AC Milan áp dụng vào đầu thập niên 1960.
Chiến thuật của Rocco gần với khái niệm catenaccio hơn, được áp dụng năm 1947 cho câu lạc bộ Triestina với đội hình phòng ngự triệt để phổ biến là 1-3-3-3. Với catenaccio, Triestina đã bất ngờ đoạt ngôi á quân Serie A mùa bóng đó. Một vài biến thể là 1-4-4-1 hoặc 1-4-3-2.
Về bản chất, Catenaccio là hệ thống chiến thuật sử dụng kỹ năng kèm người xuất sắc của các hậu vệ để chiến thắng trong các pha đối đầu 1vs1. Trong thời kỳ mà kỹ thuật phòng ngự đơn giản chỉ là cài các cầu thủ đá thấp hơn các tiền vệ trong đội hình để tranh chấp bóng, Catenaccio và những tiền thân của nó đã khiến các tiền đạo gặp phải vấn đề thực sự khi thường xuyên phải đối mặt với một hậu vệ đối thủ ở khoảng cách quá gần để phô diễn kỹ thuật hoặc bứt tốc thoát đi. Tuy nhiên, như thế là chưa đủ để hệ thống phòng ngự danh tiếng này trở nên bất khả chiến bại trong hơn một thập kỷ. Sức mạnh chủ yếu của chiến thuật kinh điển này nằm ở cầu thủ được mệnh danh là"cái chốt cửa": Catenaccio luôn sở hữu một hậu vệ tự do (trung vệ thòng, hậu vệ quét, sweeper) có lối chơi tương tự như các trung vệ Brazil nằm rất thấp trong hệ thống, người vừa là nhân vật thứ 3 để đảm bảo chiến thắng tuyệt đối của đội nhà trong các pha tranh chấp 1vs1, vừa là chốt chặn cuối cùng của hàng hậu vệ để đảm bảo cự ly đội hình khi các trung vệ triển khai"bám người".
Catenaccio không chỉ là phòng thủ. Inter Milan của Herrera đã ghi đến 43 bàn thắng trong 18 vòng đấu mùa giải 1962-1963 (bình quân 2.3 bàn/trận). Những pha phản công thần tốc chính là chìa khoá: Herrera sở hữu một hậu vệ cánh trái có đôi chân thần tốc là Giacinto Facchetti, tiền vệ sáng tạo trung tâm"huyền thoại"của người Tây Ban Nha là Luis ‘Luisito’ Suarez, và"thiên tài"Sandro Mazzola chơi ngay phía sau tiền đạo cắm làm nhiệm vụ nối kết tất cả với tiền đạo.
Serrières-sur-Ain
Serrières-sur-Ain là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.
Catenaccio
Zona Mista
Zona Mista là một hệ thống phòng ngự hậu kỳ Catenaccio. Khi bóng đá tổng lực của người Hà Lan và kỹ thuật siêu việt của Mỹ Latin nhấn chìm hệ thống phòng ngự huyền thoại Catenaccio, chiến thuật phòng thủ khu vực ra đời. Tuy nhiên, hệ thống phòng ngự khu vực đơn thuần, với từng cầu thủ bảo vệ một khu vực riêng, một mặt không thể hoàn toàn chống lại sức mạnh huỷ diệt của bóng đá tổng lực (dù nó cải thiện tốc độ tấn công và phản đòn nguy hiểm hơn cho các đối thủ sử dụng bóng đá tổng lực) hoặc các cầu thủ xuất sắc kiểu như Maradona. Hơn nữa, chiến thuật này mâu thuẫn gay gắt với triết lý chơi bóng của người Ý nói riêng, và Catenaccio nói chung. Hệ quả là, Zona Mista ra đời, kết hợp tính tổ chức chặt chẽ từ phòng thủ khu vực và khả năng "kèm người kép" (1 hậu vệ+hậu vệ quét bổ sung) của Catenaccio. Với hệ thống này, hậu vệ quét được di chuyển hoàn toàn tự do trong khi các trung vệ phòng thủ theo khu vực, tiền vệ phòng ngự luôn sẵn sàng lùi sâu để đá như một trung vệ thứ 3, và tiền vệ điều tiết lối chơi được yêu cầu trám vào khu vực của tiền vệ phòng ngự bỏ trống... Có thể nói, chiến thuật phòng ngự của Enzo Bearzot chính là mẫu mực của hệ thống phòng ngự hiện đại nói chung, và"Catenacio mới"nói riêng.
Serrières-sur-Ain
Tham khảo
Serrieressurain
South Bloomfield, Ohio
South Bloomfield là một làng thuộc quận Pickaway, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của làng này là 1744 người.
Černotín
Černotín là một làng thuộc huyện Přerov, vùng Olomoucký, Cộng hòa Séc.
Byrsonima glaberrima
Byrsonima glaberrima là một loài thực vật có hoa trong họ Malpighiaceae. Loài này được Nied. mô tả khoa học đầu tiên năm 1901.
Liên kết ngoài
Thể loại:Byrsonima Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1901
Sphaerocionium molle
Sphaerocionium molle là một loài thực vật có mạch trong họ Hymenophyllaceae. Loài này được (C.V. Morton) Pic. Serm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1973.
Ommata turrialbae
Ommata turrialbae là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Ommata
Ga Hogupo
Ga Hogupo là ga trên Tuyến Suin-Bundang một phần của hệ thống Tàu điện ngầm Seoul tính đến ngày 30 tháng 6 năm 2012. Nó nằm ở Nonhyeon-dong, Namdong-gu, Incheon. Nó từng là nhà ga bỏ hoang như Ga Nonhyeon. Nó mở cửa vào 1967 và đóng cửa vào 1970.
Tham khảo
Hogupo Thể loại:Nhà ga mở cửa vào 2012 Hogupo Thể loại:Quận Namdong
Serrières-de-Briord
Serrières-de-Briord là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.
Thoropa miliaris
Thoropa miliaris là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae. Đây là loài đặc hữu của Brasil. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, vùng nhiều đá, và vùng bờ biển nhiều đá. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Atrophaneura polla
De Nicéville's Windmill Atrophaneura polla là một loài bướm ngày được tìm thấy ở Ấn Độ thuộc họ Papilionidae.
Loài này phân bố ở đông bắc Ấn Độ, Myanma (đông Bhamo và Bernardmyo của Shan states), miền bắc Thái Lan, miền bắc Lào và tây nam Trung Quốc. Ở Ấn Độ, nó đượoc tìm thấy ở các bang Assam, Arunachal Pradesh, Manipur và các đồi Chin ở Nagaland.
Hiện trang
Đây là loài hiếm và được luật pháp Ấn Độ bảo vệ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Atrophaneura Thể loại:Bướm tại Ấn Độ
Messier 37
Messier 37 (còn được gọi là M37 hoặc NGC 2099) là cụm sao mở phong phú nhất trong chòm sao Ngự Phu. Nó là cụm sáng nhất trong ba cụm sao mở của chòm sao Ngự Phu và được nhà thiên văn học người Ý là Giovanni Battista Hodierna phát hiện trước năm 1654. M37 đã bị nhà thiên văn học người Pháp Guillaume Le Gentil bỏ qua khi ông tái khám phá M36 và M38 vào năm 1749. Nhà thiên văn học người Pháp Charles Messier đã khám phá lại độc lập vào tháng 9 năm 1764 nhưng cả ba cụm được Hodierna ghi nhận. Nó được phân loại là Trumpler loại I, 1, r hoặc I, 2, r.
M37 nằm ở hướng đối cực, đối diện với Trung tâm Ngân Hà khi nhìn từ Trái Đất. Ước tính độ tuổi của nó từ 347 triệu đến 550  triệu năm. Nó có khối lượng gấp 1.500 lần Mặt Trời và chứa hơn 500 ngôi sao đã xác định, với khoảng 150 sao sáng hơn cường độ 12,5. M37 có ít nhất một tá sao khổng lồ đỏ, và ngôi sao dãy chính còn sống sót của nó là sao B9 V. Sự phong phú của các nguyên tố khác ngoài hydro và heli, điều mà các nhà thiên văn học gọi là tính kim loại, là tương tự, nếu không nói là hơi cao hơn, sự phong phú trong Mặt Trời.
Ước tính ở khoảng cách 4500 ly từ Trái Đất, đường kính góc của cụm sao là 24 phút cung, tương ứng với phạm vi vật lý khoảng 20 - 25 ly. Bán kính triều của cụm, nơi nhiễu loạn hấp dẫn bên ngoài bắt đầu có ảnh hưởng đáng kể đến quỹ đạo của các ngôi sao thành viên của nó, là khoảng 46-59 ly (14-18 pc). Cụm này đang di chuyển trên một quỹ đạo qua Ngân Hà với chu kì 219,3 Ma và độ lệch tâm quỹ đạo là 0,22. Điều này sẽ làm nó lại gần tới 19,6 kly (6,0 kpc) và cách xa tới 30,7 kly (9,4 kpc) tính từ trung tâm Ngân Hà. Nó đạt đến một khoảng cách cao nhất trên mặt phẳng thiên hà 0,29 kly và sẽ vượt qua mặt phẳng này với chu kỳ 31,7 Ma.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cụm sao mở Thể loại:Chòm sao Ngự Phu Thể loại:Thiên thể Messier Thể loại:Thiên thể NGC Thể loại:Nhánh Anh Tiên Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1654
ŠK Šurany
ŠK Šurany là một câu lạc bộ bóng đá Slovakia đến từ Šurany.
Màu sắc và huy hiệu
Màu sắc của đội bóng là xanh dương nhạt và đen.
Lịch sử thi đấu
Chỉ Slovak League (1993-nay) ! style="color:#00308F; background:#FFBF00;"| Mùa giải ! style="color:#00308F; background:#FFBF00;"| Hạng đấu ! style="color:#00308F; background:#FFBF00;"| Thứ hạng ! style="color:#00308F; background:#FFBF00;"| St ! style="color:#00308F; background:#FFBF00;"| T ! style="color:#00308F; background:#FFBF00;"| H ! style="color:#00308F; background:#FFBF00;"| B ! style="color:#00308F; background:#FFBF00;"| BT ! style="color:#00308F; background:#FFBF00;"| BB ! style="color:#00308F; background:#FFBF00;"| Đ ! style="color:#00308F; background:#FFBF00;"|Cúp bóng đá Slovakia ! style="color:#00308F; background:#FFBF00;"|Vua phá lưới (Số bàn thắng)
Liên kết ngoài
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Slovakia
Kwakówko
Kwakówko là một khu định cư ở khu hành chính của Gmina Szczecinek, thuộc huyện Szczecinecki, Zachodniopomorskie, ở phía tây bắc Ba Lan.
Mesoxaea nigerrima
Mesoxaea nigerrima là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1912.
Tham khảo
Thể loại:Mesoxaea Thể loại:Động vật được mô tả năm 1912
Artturi Aalto
Arthur (Artturi) August Aalto (ban đầu là Silfver; 2 tháng 5 năm 1876 Karjalohja - 25 tháng 4 năm 1937 Tuusula) là một nhà báo và chính trị gia của Đảng Dân chủ Xã hội Phần Lan. Ông được bầu vào Quốc hội Phần Lan trong cuộc bầu cử năm 1919 từ tỉnh Uusimaa và tiếp tục là nghị sĩ cho đến năm 1933. Aalto là thành viên của cử tri đoàn để chọn Tổng thống Phần Lan năm 1925 và 1931.
Qarah (huyện)
Huyện Qarah là một huyện thuộc tỉnh Hajjah, Yemen. Đến thời điểm năm 2003, huyện này có dân số 30641 người
Artturi Aalto
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1876 Thể loại:Mất năm 1937 Thể loại:Người từ Lohja Thể loại:Người từ tỉnh Uusimaa (Đại công quốc Phần Lan) Thể loại:Chính trị gia Đảng Dân chủ Xã hội Phần Lan Thể loại:Thành viên Quốc hội Phần Lan (1919–22) Thể loại:Thành viên Quốc hội Phần Lan (1922–24) Thể loại:Thành viên Quốc hội Phần Lan (1924–27) Thể loại:Thành viên Quốc hội Phần Lan (1927–29) Thể loại:Thành viên Quốc hội Phần Lan (1929–30) Thể loại:Thành viên Quốc hội Phần Lan (1930–33)
Qarah (huyện)
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh Hajjah Thể loại:Huyện của Yemen
Elephantomyia pleurolineata
Elephantomyia pleurolineata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Strophioblachia fimbricalyx
Tham khảo
Thể loại:Strophioblachia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1900 Thể loại:Thực vật châu Á
Elephantomyia pleurolineata
Tham khảo
Thể loại:Elephantomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Afrotropic
Sermoyer
Sermoyer là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.
Aleuroplatus joholensis
Aleuroplatus joholensis là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.
Sermoyer
Tham khảo
Thể loại:Xã của Ain
Aleuroplatus joholensis
Aleuroplatus joholensis được Corbett miêu tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Brithysana pauliani
Brithysana pauliani là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Kusowo, Zachodniopomorskie
Lịch sử
Vào thời điểm thành lập Đế chế Đức năm 1871, Vương quốc Phổ là phần lớn nhất và thống trị của đế chế. Pomerania đã bị vương quốc chiếm giữ, cùng với một vài nơi khác, và sau đó sẽ được gọi ở Đức "Ostrosse des deutschen Reiches" (lãnh thổ phía đông của Đế quốc Đức).
Pomerelia (nay là Pomeranian Voivodeship) đã được bàn giao cho Ba Lan sau cuộc nổi dậy Greater Ba Lan. Tuy nhiên, nó đã bị Đức Quốc xã sáp nhập trong Thế chiến thứ hai. Sau chiến tranh, người ta đã quyết định trong Thỏa thuận Potsdam rằng Voivodeship Pomeranian sẽ được trả lại cho Ba Lan.
Dicnemon robbinsii
Dicnemon robbinsii là một loài rêu trong họ Dicnemonaceae. Loài này được E.B. Bartram B.H. Allen mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dicnemon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1987
Leptochloa simoniana
Leptochloa simoniana là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được N.Snow mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Liên kết ngoài
Thể loại:Leptochloa Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2000
Thoropa petropolitana
Thoropa petropolitana là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Brasil. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Thoropa Thể loại:Động vật đặc hữu Brasil Thể loại:Động vật lưỡng cư Brasil
Phyllanthus deciduiramus
Phyllanthus deciduiramus là một loài thực vật có hoa trong họ Diệp hạ châu. Loài này được D�niker miêu tả khoa học đầu tiên năm 1931.
Liên kết ngoài
D Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1931
Mesoxaea rufescens
Tham khảo
Thể loại:Mesoxaea Thể loại:Động vật được mô tả năm 1976
Dryopteris fibrillosa
Dryopteris fibrillosa là một loài thực vật có mạch trong họ Dryopteridaceae. Loài này được (Baker) H. Christ miêu tả khoa học đầu tiên năm 1905.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dryopteris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1905
Những con ngựa xanh trên thảm cỏ đỏ
Những con ngựa xanh trên thảm cỏ đỏ (tiếng Nga: Синие кони на красной траве) là một vở kịch về Lenin của nhà viết kịch Mikhail Shatrov, ra đời năm 1979.
Byrsonima glazioviana
Byrsonima glazioviana là một loài thực vật có hoa trong họ Malpighiaceae. Loài này được Nied. mô tả khoa học đầu tiên năm 1897.
Liên kết ngoài
Thể loại:Byrsonima Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1897
Sarafloxacin
Sarafloxacin (INN) là một loại thuốc kháng sinh quinolone, đã được loại bỏ khỏi sử dụng lâm sàng bởi nhà sản xuất Abbott Lab Laboratory từ ngày 30 tháng 4 năm 2001.
Elephantomyia primitiva
Elephantomyia primitiva là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Elephantomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Atrophaneura plutonius
Chinese Windmill Atrophaneura plutonius là một loài bướm đêm thuộc họ Papilionidae được tìm thấy ở Ấn Độ.
Có hai phụ loài ở tiểu lục địa Ấn Độ có tên gọi là Pemberton's Windmill và Tytler's Windmill.
Dải phân bố
Tây nam Trung Quốc, Bhutan, Nepal và đông bắc Ấn Độ (Sikkim, Assam, Manipur, Nagaland và Mizoram).
Hiện trạng
Một loài hiếm gặp phân bố ở vùng núi cao, hai loài được bảo vệ ở Ấn Độ -
Tham khảo
Thể loại:Atrophaneura Thể loại:Bướm tại Ấn Độ Thể loại:Động vật được mô tả năm 1876
Teucrium apollinis
Teucrium apollinis là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Maire & Weiller miêu tả khoa học đầu tiên năm 1939.
Liên kết ngoài
Thể loại:Teucrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1939
Qatabir (huyện)
Huyện Qatabir là một huyện thuộc tỉnh Sa`dah, Yemen. Đến thời điểm năm 2003, huyện này có dân số 22658 người
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh Sa`dah Thể loại:Huyện của Yemen
Kępno, Szczecinecki
Kępno là một khu định cư ở khu hành chính của Gmina Szczecinek, thuộc huyện Szczecinecki, Zachodniopomorskie, ở phía tây bắc Ba Lan.
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Černouček
Černouček là một làng thuộc huyện Litoměřice, vùng Ústecký, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Litoměřice Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Sergy, Ain
Sergy là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Ain
South Charleston, Ohio
South Charleston là một làng thuộc quận Clark, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của làng này là 1693 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tiểu bang Ohio Thể loại:Quận Clark, Ohio
Aleuroporosus lumpurensis
Aleuroporosus lumpurensis là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.
Aleuroporosus lumpurensis được Corbett miêu tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Tham khảo
Thể loại:Aleuroporosus
Sumbaviopsis albicans
Sumbaviopsis albicans là một loài thực vật có hoa trong họ Đại kích. Loài này được (Blume) J.J.Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1910. Chúng là loài bản địa Vân Nam, miền đông Himalaya, và Đông Nam Á (Đông Dương, Malaysia, Indonesia, Philippines).
Tham khảo
Thể loại:Sumbaviopsis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1910 Thể loại:Thực vật châu Á
Qishn (huyện)
Huyện Qishn là một huyện thuộc tỉnh Al Mahrah, Yemen. Đến thời điểm năm 2003, huyện này có dân số 11441 người
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh Al Mahrah Thể loại:Huyện của Yemen
ŠK Tomášov
ŠK Tomášov là một câu lạc bộ bóng đá Slovakia đến từ Tomášov. Hiện tại đội bóng thi đấu ở 3. liga (cấp độ 3 trong hệ thống bóng đá Slovakia). Câu lạc bộ được thành lập năm 1930.
Màu sắc và huy hiệu
Màu sắc của đội bóng là xanh lá cây và trắng.
Liên kết ngoài
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Slovakia Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 1951 Thể loại:Khởi đầu năm 1930 ở Slovakia
Eustrotia matercula
Eustrotia matercula là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eustrotia
Elephantomyia primogenia
Elephantomyia primogenia là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Elephantomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Parnassius maharaja
Maharaja Apollo Parnassius maharaja là một loài bướm ngày sinh sống ở vùng núi cao được tìm thấy ở Ấn Độ. It là một member of the Snow Apollo genus Parnassius of the Swallowtail (Papilionidae) family.
Range
North-Western Ấn Độ.
Status
Local. Not known to be threatened.
Xem thêm
Thể loại:Parnassius Thể loại:Động vật Pakistan Thể loại:Bướm tại Ấn Độ Thể loại:Bướm châu Á
Mesoxaea tachytiformis
Mesoxaea tachytiformis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cameron mô tả khoa học năm 1901.
Tham khảo
Thể loại:Mesoxaea Thể loại:Động vật được mô tả năm 1901
Sơn Vĩ
Sơn Vĩ là một xã thuộc huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.
Địa lý
Xã Sơn Vĩ có diện tích 46,69 km², dân số năm 2019 là 6.804 người, mật độ dân số đạt 146 người/km².
Sông Nho Quế tạo thành một phần ranh giới phía tây của Sơn Vĩ, bên kia sông là các xã Lũng Pù và Cán Chủ Phìn.
Hành chính
Xã Sơn Vĩ được chia thành 19 thôn: Lùng Lình A, Lẻo A, Lẻo B, Xín Chải, Lũng Làn, Tà Ngày, Phìn Lò, Phe Thán, Tà Lủng, Nà Lúng A, Mé Lầu, Lũng Lình A, Trù Sán, Cò Súng, Trà Mần, Nà Lùng B, Xéo Hồ, Lũng Chỉn, Dìn Phàn Sán.
Lịch sử
Trước đây, Sơn Vĩ là một xã thuộc huyện Đồng Văn.
Ngày 15 tháng 12 năm 1962, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 211-CP về việc thành lập huyện Mèo Vạc trên cơ sở tách xã Sơn Vĩ thuộc huyện Đồng Văn.
Tham khảo
Thể loại:Xã, phường, thị trấn biên giới Việt Nam - Trung Quốc
Dicnemon rugosum
Dicnemon rugosum là một loài rêu trong họ Dicnemonaceae. Loài này được Hook. Schwägr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1824.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dicnemon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1824
Cầu vồng mặt trăng
Cầu vồng Mặt Trăng (tiếng Nga: Лунная радуга) là tên gọi loạt truyện khoa học viễn tưởng của nhà văn Sergey Pavlov, ra đời năm 1978.
Xem thêm
Thể loại:Tiểu thuyết Liên Xô Thể loại:Tiểu thuyết Nga
Ngưu-Lý đảng tranh
Ngưu - Lý đảng tranh (chữ Hán: 牛李黨爭, bính âm: Níu Lǐ dǎngzhēng), là một cuộc xung đột giữa các phe phái vào cuối đời nhà Đường trong lịch sử Trung Quốc. Giữa các đại thần hình thành hai phe, tranh chấp với nhau. Ngưu là Ngưu Tăng Nhụ, đảng Ngưu do Ngưu Tăng Nhụ, Lý Tông Mẫn là đại biểu, đại diện cho tầng lớp quan lại tiến thân từ khoa cử; Lý là chỉ Lý Đức Dụ, đảng Lý do Lý Cát Phủ, Lý Đức Dụ làm đại biểu, đại diện cho bộ phận quan lại xuất thân sĩ tộc. Cuộc đảng tranh được cho là bắt đầu từ thời Đường Mục Tông, nhưng thực chất mầm mống ở ngay từ những năm đầu Đường Hiến Tông; và kéo dài hơn 40 năm qua các triều vua Hiến, Mục, Kính, Văn, Vũ. Nó chỉ kết thúc khi Đường Tuyên Tông được lập lên ngôi năm 846, và hạ bệ Lý Đức Dụ khi đó đang là tể tướng, đánh dấu sự thất bại hoàn toàn của đảng Lý.
Duyên cớ
Cuộc xung đột Ngưu - Lý khởi nguồn vào năm 808, tức Nguyên Hòa năm thứ 3 đời Đường Hiến Tông. Năm đó, Hoàng đế cho tổ chức một cuộc thi để cho các quan viên dâng lên những ý kiến phê bình và đóng góp của họ cho triều đình. Hai viên đại thần chấm thi gồm Vi Quán Chi và Dương Ư Lăng, đã chọn ra được ba bài dự thi có nội dung phù hợp và thẳng thắn nhất, tác giả của ba bài thi là Lý Tông Mẫn, Hoàng Phủ Thực và Ngưu Tăng Nhụ. Tuy nhiên Thừa tướng Lý Cát Phủ, người có xuất thân sĩ tộc, luôn coi thường các quan lại xuất thân bình dân, nghĩ rằng những người kia là lũ hèn kém mà dám vạch trần sai lầm của mình, phỉ báng triều đình, quả là quá xấc xước. Ông ta vừa khóc vừa tâu với vua rằng các bài thi đã bị các quan chấm thi trao cho Bùi Độ và Vương Nhai hai viên Học sĩ trong triều, và điểm số sau đó chắc đã có sự gian lận, vì Hoàng Phủ Thực là cháu của Vương Nhai. Vì thế, cả Vi Quán Chi, Dương Ư Lăng, Bùi Độ, Vương Nhai đều bị cách chức, trong đó Quán Chi bị tước danh vị Học sĩ, đày ra Quắc châu, còn ba người kia tuy không bị đi đày nhưng cũng mất chỗ đứng trong triều, và sau đó cũng bị buộc phải từ nhiệm, ra trấn nhậm bên ngoài. Kết quả cuộc khảo thí không được công nhận. Tuy nhiên, con trai của Lý Cát Phủ là Lý Đức Dụ vẫn còn bất bình vì điều này, dẫn đến mối thù hằn sau đó giữa Đức Dụ và những người mà ông ta coi là đã phỉ báng phụ thân của mình.
Thời Đường Mục Tông
Vào lúc đó, Lý Cát Phủ đã chết, Lý Đức Dụ nhờ địa vị của cha mà được bổ dụng làm Học sĩ viện Hàn lâm, còn Lý Tông Mẫn cũng dần leo tới chức Trung thư xá nhân, làm việc tại Trung thư tỉnh. Những người bạn thân của ông ta gồm Dương Nhữ Sĩ làm việc ở Trung thư và Tiền Huy làm Thị lang bộ Lễ, được giao nhiệm vụ chấm thi. Trong khoa ấy, cựu tể tướng Đoàn Văn Xương và học sĩ Lý Thân ngầm sai người đem lễ vật đến xin nâng điểm cho cháu của họ có tên trong khoa bảng, nhưng Tiền Huy không chịu. Kết quả cuộc sát hạch năm đó, hai người cháu của Đoàn và Lý đều không đỗ, nhưng Trịnh Lãng, em trai của Môn hạ thị lang Trịnh Đàm; Bùi Soạn, con trai cựu tể tướng Bùi Độ; Tô Sào (con rể Lý Tông Mẫn) và Dương Ân Sĩ (em của Dương Nhữ Sĩ) lại có tên trên bảng vàng. Cả triều đình lại xôn xao bàn luận, và Đoàn Văn Xương gửi tấu nói Dương Nhữ Sĩ và Tiền Huy chấm thi không công chính. Mục Tông đem sự việc hỏi các vị Học sĩ, và Lý Đức Dụ trả lời là quả có chuyện tư túi trong lúc chấm bài, Đoàn Văn Xương và Lý Thân do đó cũng phụ họa theo. Mục Tông bèn hạ chỉ cho Vương Khởi tổ chức thi lại, đồng thời cách chức Tiền Huy, Dương Nhữ Sĩ và Lý Tông Mẫn, hủy kết quả 10 bài thi đậu đã công bố khi trước.
Năm 823, Ngưu Tăng Nhụ ngoi lên chức Thị lang bộ Hộ, và được Mục Tông kính trọng. Khi Tiết độ sứ Hàn Hoằng chết, Mục Tông khám phá ra rằng tất cả các quan chức đều đã từng nhận hối lộ của họ Hàn, chỉ có Tăng Nhụ là không, vì thế đã trọng dụng ông ta cho chức phó tể tướng; còn Lý Đức Dụ, cũng được coi là một ứng viên tiềm năng cho tướng vị, lại bị đẩy làm Quan sát sứ ở Chiết Tây, và trong tám năm tiếp theo không hề được thăng chức. Đức Dụ tin rằng Thủ tướng Lý Phùng Cát (cũng được liệt vào những lãnh đạo đảng Ngưu) đã đề xuất Tăng Nhụ làm phó tướng để loại mình đi, do thế cũng oán cả Phùng Cát và Tăng Nhụ.
Trong khi đó, Lý Thân, lúc đó vẫn là Học sĩ viện Hàn lâm và được Mục Tông kính trọng, thường chỉ trích Lý Phùng Cát và đồng minh của ổng là Trung úy quân Thần Sách Vương Thủ Trừng. Phùng Cát tìm cách để Lý Thân không gặp nhà vua mà nói xấu mình nữa, và điều Thân làm Ngự sử Trung thừa, rồi dùng Hàn Dũ làm Kinh Triệu doãn, kiêm Ngự sử đại phu, không cho phép Ngự sử đài tranh luận sề sự bổ nhiệm này. Theo luật triều đình, Hàn Dũ là phủ doãn phải theo lệnh của Ngự sử, nhưng Hàn Dũ cho rằng mình cũng là Ngự sử đại phu không chịu lép vế trước Lý Thân, rồi hai bên dùng mấy lời tục tĩu mà lăng mạ đối phương. Lý Phùng Cát nhân đó tâu lên nhà vua xin giáng chức cả hai, trong đó Hàn Dũ biếm làm Thị lang bộ Binh, Thân làm Quan sát sứ Giang Tây. Nhưng rồi Mục Tông nhận ra tất cả đều là âm mưu của Lý Phùng Cát, cho nên lại triệu Lý Thân làm Thị lang bộ Hộ.
Thời Đường Kính Tông
Đến năm 825, tể tướng Ngưu Tăng Nhụ dần cảm thấy bất lực vì nhiều lần khuyên can nhà vua từ bỏ lối sống trụy lạc phù phiếm, đều không được hồi đáp. Ông dâng biểu xin từ nhiệm, và được đổi làm Tiết độ sứ ở Vũ Xương. Sau đó Kính Tông có chiếu đại xá, Lý Phùng Cát lén sửa vài chữ trong chiếu chỉ, theo đó những viên quan bị giáng chức đã từng được miễn xá ít nhất một lần thì cho miễn xá. Vi Xử Hậu chỉ ra rằng việc làm đó mục đích ngăn cản Lý Thân trở về triều, vì Thân thuộc điện chưa từng được miễn xá; nên triều đình cho đổi lại thành viên quan bị giáng chức đều cho miễn xá. Và nhờ vào chiếu chỉ đó, Lý Thân được chuyển làm Trưởng sử ở Giang châu.
Năm 826, Kính Tông triệu tập Bùi Độ (người được xếp làm hàng ngũ đảng Lý) khi đó đang ở Hưng Nguyên về triều và phong làm Tư không, Bình chương sự. Lý Phùng Cát sợ Bùi Độ nắm quyền uy hiếp đến mình, mới phao tin trong khắp thành Trường An về một lời sấm nói Bùi Độ tương lai sẽ trở thành hoàng đế, nhưng Kính Tông không tin và còn đối xử với Bùi Độ tốt hơn.
Trước sự biến Cam Lộ
Năm 826, Đường Kính Tông bị hoạn quan Lưu Khắc Minh giết hại, bọn Khắc Minh sau đó muốn đưa Giáng vương Lý Ngộ, con thứ của Đường Hiến Tông, lên làm đế, và mưu loại bỏ các hoạn quan khác. Phe Vương Thủ Trừng biết tin liền đánh vào cung, giết Khắc Minh cùng với Giáng vương, đưa Giang vương Lý Hàm là em của Kính Tông lên chính vị, đổi tên là Ngang, tức là Đường Văn Tông.
Những năm đầu Đường Văn Tông, Bùi Độ và Vi Xử Hậu là hai vị tể tướng đứng đầu. Năm 828, Vi Xử Hậu chết, Học sĩ viện Hàn lâm Lộ Tùy lên thay. Năm 829, Hoàng đế được sự tiến cử của Bùi Độ đã triệu Lý Đức Dụ về triều, phong làm Thị lang bộ Binh, và còn có ý cất nhắc lên chức Bình chương sự (tể tướng). Tuy nhiên Lý Tông Mẫn khi đó đang làm Thị lang bộ Lại, vì khéo léo lấy lòng bọn hoạn quan, nên đã hớt tay trên, giành được chức tể tướng. Năm 830, ông ta lại tiến cử Ngưu Tăng Nhụ về triều cùng đảm nhận tướng vị. Hai người này hợp tác với nhau để đẩy Lý Đức Dụ khỏi triều, và loại bỏ luôn cả Bùi Độ. Kết quả, Bùi Độ bị biếm làm Tiết độ sứ Sơn Nam Đông Đạo còn Lý Đức Dụ bị đày ra Nghĩa Thành, sau đó là Tây Xuyên.
Vùng đất trấn nhậm mới Lý Đức Dụ giáp với hai nước Nam Chiếu, Thổ Phiên, vì thế ông ta chăm chỉ xây dựng thành trì và đào tạo lính mới. Năm 831, tướng Phiên là Tất Đát Mưu đem đất Duy châu (mà Thổ Phiên đã chiếm của nhà Đường hơn 10 năm trước) dâng cho Lý Đức Dụ. Đức Dụ nhận làm, và có ý xây dựng Duy châu thành một pháo đài chống cự với Thổ Phiên. Ngưu Tăng Nhụ phản đối, lập luận rằng làm như vậy là đơn phương phá vỡ hòa ước với người Thổ, và nếu chiến tranh xảy ra, người Thổ có thể rất nhanh mà áp sát Trường An. Vì thế Văn Tông buộc Đức Dụ trả đất cho Tán phổ của Thổ Phiên. Sau đó, Tất Đát Mưu bị người Thổ Phiên giết hại một cách tàn khốc. Việc này khiến Lý Đức Dụ rất tức giận.
Uy tín của Ngưu Tăng Nhụ sau sự việc lần đó sụt giảm hẳn, và Văn Tông dần hối tiếc vì quyết định ngày xưa, nên cũng xa lánh Tăng Nhụ. Hoàng đế thường hỏi các tể tướng rằng khi nào đất nước mới có thể thái bình, trong hoàn cảnh các phiên trấn hay nổi loạn và hoạn quan lộng quyền, Tăng Nhụ cảm thấy rằng điều đó khó có thể đạt được trong thời gian ngắn, và Văn Tông đã qua hấp tấp. Mùa xuân năm 833, Ngưu Tăng Nhụ bị đẩy làm Tiết độ sứ Hoài Nam. Vụ việc của Tất Đát Mưu cho đến nay vẫn là một vấn đề gây tranh cãi giữa các sử gia nghiên cứu về nhà Đường, về việc liệu rằng Ngưu và Lý, ý kiến của ai mới là đúng đắn.
Trong khi đó, Dương Ngu Khanh, Dương Nhữ Sĩ, Dương Hán Công, Trương Nguyên Phu và Tiêu Cán bị Hoàng đế Văn Tông nhận định là kết bè đảng, qua lại quá thân mật. Năm 833, sau khi được đề bạt làm tể tướng, Lý Đức Dụ bắt đầu loại bỏ bè đảng phe Ngưu. Đáp lại, Lý Tông Mẫn cũng cách chức đồng đảng của Lý Đức Dụ là Trịnh Đàm, Học sĩ viện Hàn lâm, nhưng nhà vua ngay sau đó đã bổ dụng Trịnh Đàm làm Ngự sử đại phu mà không hỏi qua Lý Tông Mẫn. Tông Mẫn lo lắng và sợ hãi; cuối cùng ông ta bị Văn Tông đày làm Tiết độ sứ Sơn Nam Tây Đạo.
Năm 835, các viên quan gồm Vương Phan và Lý Hán tố cáo Lý Đức Dụ ủ mưu lật đổ Văn Tông để lập Hoàng đệ là Chương vương Thấu lên ngôi. Văn Tông nghe theo lời gièm, triệu tập các đại thần để xử tội Đức Dụ. Tể tướng Lộ Tùy bảo vệ cho Đức Dụ, nên Đức Dụ thoát tội tử, đày ra Viên châu. Về phần Lộ Tùy vì làm trái ý vua, bị đàn hặc đày ra Trấn Hải, không được phép chào từ biệt đức vua. Ngay sau đó, thân tín của Trịnh Chú là Giả Tốc lên thay tướng vị.
Trong khi đó ở Trường An có tin đồn rằng Trịnh Chú đang chế thuốc trường sinh cho Hoàng đế, mà nguyên liệu là tim và gan của trẻ sơ sinh. Điều này khiến cả thành Trường An khiếp sợ, và Trịnh Chú vốn ganh ghét Dương Ngu Khanh, đã buộc tội Ngu Khanh và gia đình ông ta lan truyền tin đồn. Sau đó Ngu Khanh bị nhốt vào nhà giam, Lý Tông Mẫn biện hộ cho ông ta làm động chạm tới long nhan, và bị Hoàng đế mắng đuổi khỏi cung điện. Sau đó ông này bị đày ra Minh châu. Trịnh Chú còn gièm pha rằng Tông Mẫn móc nối với Thái giám Dương Thừa Hòa và Nữ quan Tống Nhược Hiến mới có được chức tể tướng, Tông Mẫn tiếp tục bị đày ra Triều châu. Từ thời điểm này, Trịnh Chú và Lý Trọng Ngôn (sau đổi tên Lý Huấn) kiểm soát chính phủ, và quy chụp tất cả những người mà họ không ưa vào phe đảng của 2 Lý (Đức Dụ, Tông Mẫn). Trong khoảng thời gian đó, cả Ngưu và Lý đều thất thế, quyền hành rơi vào tay Trịnh Chú cùng Lý Huấn. Tình hình này kéo dài đến khi Sự biến Cam Lộ xảy ra.
Sau sự biến Cam Lộ
Trong lúc đó, Hoàng đế Văn Tông cảm thấy bực bội với việc các hoạn quan trong quân đội Thần Sách thao túng quá nhiều quyền lực, nên âm thầm bàn với Lý Huấn, Trịnh Chú và một số người khác mưu trừ hoạn quan. Mùa đông năm 835, Trịnh Chú được cử tới Phượng Tường với mục đích chuẩn bị quân đội tiến vào cung diệt hoạn quan. Còn Lý Huấn muốn chiếm lấy tiện nghi nên quyết định ra tay trước vào ngày 14 tháng 12 năm đó. Các hoạn quan đứng đầu là Cừu Sĩ Lương và Ngưu Hoằng Chí đã đánh bại được quân của Lý Huấn rồi tiến hành tàn sát rất nhiều quan lại trong triều, kể cả những người liên quan hay không liên quan, bao gồm Vương Nhai, Giả Tốc, Thư Nguyên Dư, Vương Phan, La Lập Ngôn, Quách Hành Dư, Lý Hiếu Bổn... Sau vụ đó Đường Văn Tông bị đặt dưới sự kiểm soát của hoạn quan, sử gọi là Sự biến Cam Lộ.
Sau đó, Lý Thạch và Trịnh Đàm trở thành hai tể tướng mới, trong khi hầu hết quyền hành rơi vào tay hoạn quan. Mùa xuân năm 836, Tiết độ sứ Chiêu Nghĩa là Lưu Tòng Gián dâng sớ tố cáo Cừu Sĩ Lương và các hoạn quan khác hiếp bức thiên tử, giết chết tể thần. Sĩ Lương lo sợ, nên đồng ý cho Văn Tông cùng các tể tướng có thể quyết định một số việc lớn trong triều. Lý Tông Mẫn và Lý Đức Dụ cũng được chuyển về các trấn ở gần kinh thành hơn.
Cừu Sĩ Lương nhận thấy Lý Thạch có ý giành quyền hành, nên mật phái sát thủ giết ông ta năm 838. Vụ ám sát bất thành, nhưng Lý Thạch cũng vì sợ hãi mà xin giải chức đến làm Tiết độ sứ Kinh Nam. Dương Tự Phúc và Lý Giác - những người được xếp vào đảng Ngưu - trở thành hai tể tướng mới. Dương Tự Phục tìm cách đưa Lý Tông Mẫn trở về triều, thì bị sự phản đối của hai tể tướng phe Lý là Trần Di Hành và Trịnh Đàm, và bắt đầu từ đó những cuộc tranh cãi trong triều đến có dính tới vụ bè pháp này. Vào giữa năm 839, sau một vụ cãi nhau nảy lửa giữa hai bên, Dương Tự Phục xin từ nhiệm; nhưng quyết định của nhà vua thì ngược lại, người bị bãi chức là Trịnh Đàm và Trần Di Hành. Văn Tông có lần từng than thở trước vụ bè đảng này :
Cuối năm đó, Văn Tông bị bệnh nặng, vợ ông là Dương Hiền phi đề nghị lập Hoàng đệ An vương Lý Dung làm Thái đệ kế thừa ngôi vị. Dương Tự Phục là họ hàng với Hiền phi cũng tán thành đề nghị này. Tuy nhiên Lý Giác phản đối. Sau cùng, Hoàng đế quyết định lập con của Kính Tông là Trần vương Lý Thành Mĩ làm Thái tử. Đầu năm 840, bệnh của Văn Tông trở nặng, Cừu Sĩ Lương và Ngưu Hoằng Chí muốn độc chiếm triều đình qua việc kiểm soát người nối ngôi, bèn giả mệnh lệnh Văn Tông, lấy cớ Thái tử còn nhỏ, triệu hoàng đệ Dĩnh vương Lý Triền vào cung lập làm Hoàng thái đệ, giáng Thành Mĩ xuống tước vị vương. Ngày 10 tháng 2, Văn Tông băng hà, Dĩnh vương Triền bèn ép chết Trần vương Thành Mĩ, Yên vương Dung và Dương Hiền phi; lại trục xuất hết nhạc công và nội thị gần gũi với Văn Tông. Dĩnh vương sau đó tức vị, tức là Đường Vũ Tông.
Thời Đường Vũ Tông
Vũ Tông biết rằng hai vị tể tướng Dương Tự Phục và Lý Giác đều không ủng hộ mình trở thành Hoàng đế, nên ngay sau khi lên ngôi đã bãi chức hai người này. Theo sự tiến cử của hoạn quan Dương Khâm Nghĩa - người có giao tình tốt với Lý Đức Dụ - Vũ Tông triệu hồi Lý Đức Dụ về kinh thành, giao cho công việc triều chính. Còn Dương Tự Phục và Lý Giác bị đày làm Quan sát sứ ở Hồ Nam và Quế Quản, đồng thời một loạt văn thần phe Ngưu như Bùi Di Trực và Lý Trung Mẫn cũng bị biếm truất.
Năm 841, Cừu Sĩ Lương cùng các hoạn quan Lưu Hoằng Dật và Tiết Quý Lăng (hai người đang được Vũ Tông rất tin tưởng), vu cáo Dương Tự Phục và Lý Giác trước kia có ý tôn lập Trần vương Thành Mĩ; Vũ Tông bèn sai sứ giả cầm chiếu chỉ đến Hồ Nam và Quế Quản, lệnh cho Dương và Lý được tự sát. Đỗ Tông khi đó thuyết phục được Lý Đức Dụ rằng vì ông ta mới lên nắm quyền, không nên khuyến khích hoàng đế tru sát đại thần; nên Đức Dụ đã cùng Thôi Cung và Thôi Đan dâng biểu xin tha cho Dương và Lý; sau nhiều lần cầu xin thì Dương và Lý được thoát khỏi tội chết, song tiếp tục bị giáng chức, cùng chung số phận với họ là Bùi Di Trực. Trong năm đó, lấy cớ Sơn Nam Đông Đạo là nơi Ngưu Tăng Nhụ đang cai quản xảy ra lũ lụt, Đức Dụ cách chức của Tăng Nhụ và dời ông ta làm Thái tử Thái sư, một chứ không có thực quyền.
Trong những năm này Lý Đức Dụ được vua Vũ Tông hết sức tin dùng, và đề xuất với Hoàng đế nhân Hồi Cốt có nội loạn để thu phục các vùng đất ở biên giới. Cuối cùng, quân Đường giành được thắng lợi lớn, loại bỏ được mối đe dọa từ Hồi Cốt. Sang năm 843, Lý Đức Dụ xin triều đình xem xét lại việc Tất Đát Mưu dâng đất Duy châu (sau đó bị đưa về Thổ Phiên và bị giết) năm xưa, với mục đích công kích vào phe Ngưu đảng, và Vũ Tông hạ lệnh tuyên dương cũng như truy tặng quan tước cho Tất Đát Mưu. Cũng năm đó, Lưu Tòng Gián ở Chiêu Nghĩa chết, con nuôi là Lưu Chẩn mưu đồ chiếm giữ trấn này. Theo ý của Lý Đức Dụ, Vũ Tông cử đại quân diệt trừ Lưu Chẩn, khôi phục Chiêu Nghĩa về quyền kiểm soát của triều đình.
Năm 846, Đường Vũ Tông lạm dụng quá nhiều tiên đơn đến mức trúng độc. Khi Hoàng đế nằm liệt giường, hoạn quan Mã Nguyên Chí giả mạo chiếu chỉ, lập người chú của Vũ Tông, con thứ 13 của Hiến Tông là Quang vương Di là Hoàng Thái thúc kế ngôi. Ngày 22 tháng 4, Vũ Tông qua đời, Thái thúc tức vị, tức là Đường Tuyên Tông, khi đó đã 36 tuổi.
Thời Đường Tuyên Tông
Đường Tuyên Tông từ trước đã có thành kiến với Lý Đức Dụ vì sự chuyên quyền của ông này. Ông từng tâm sự với người hầu rằng mỗi khi Đức Dụ nhìn thẳng vào mắt mình thì ông liền dựng cả tóc gáy. Chỉ 7 ngày sau khi đăng có, trước sự ngạc nhiên của cả triều đình, Tuyên Tông đã đẩy Lý Đức Dụ đến làm Tiết độ sứ Kinh Nam. Đồng thời thì các cộng sự của ông ta như anh em Tiết Nguyên Thưởng và Tiết Nguyên Quy cũng bị trị tội, biếm trích. Ngay sau đó là một chiếu chỉ khác, triệu hồi 5 vị đại thần phe Ngưu gồm Ngưu Tăng Nhụ, Lý Tông Mẫn, Thôi Củng, Dương Tự Phục và Lý Giác trở về các trấn gần kinh thành Trường An, mặc dù Lý Tông Mẫn bệnh chết trên đường về. Để tiếp tục thể hiện sự bất bình của mình, Tuyên Tông đã giáng Đức Dụ làm Lưu thủ Lạc Dương và xóa tước hàm danh dự Đồng bình chương sự.
Tuyên Tông dùng Bạch Mẫn Trung vào chức thừa tướng, và Bạch Mẫn Trung tiếp tục đàn hặc, đẩy Lý Đức Dụ làm Thái tử Thiếu bảo. Các đại thần chống đối với Đức Dụ được thăng chức, còn phe đảng của ông ta liên tục bị biếm trích. Thời Vũ Tông từng ban lệnh cấm chỉ Phật giáodưới sự khuyến khích của Đức Dụ, thì nay Tuyên Tông cũng cho khôi phục lại.
Cuối năm 847, em trai của Ngô Tương là Ngô Nhữ Nạp dâng thư kêu oan cho Ngô Tương, buộc tội Lý Đức Dụ và Lý Thân vì tư thù riêng mà xử oan người vô tội. Triều đình sau khi nghị án, đày Lý Đức Dụ đến Triều châu làm Ti mã. Những người bị Hoàng đế cho là đồng lõa trong vụ án đó, bao gồm Lý Thân đã chết, đều bị nghị tội bãi quan. Hoàng đế Tuyên Tông bực bội với Lý Đức Dụ đến nỗi khi Đinh Nhu Lập, người mà trước kia không có giao hảo gì với Đức Dụ, dâng sớ bảo vệ cho Dụ; liền bị Tuyên Tông khép vào bè phái Lý đảng và bị khép tội. Thôi Hỗ, người được cử viết bài kể tội Lý Đức Dụ, bị chỉ trích là viết nhẹ đi không chân thật, bị đày làm quan xa. Thạch Hùng, vị tướng vừa lập được công giải cứu công chúa, đáng lẽ được phong làm Tiết độ sứ, cũng bị nói là từng được Lý Đức Dụ tiến cử, giảm làm quan không có thực quyền, sau đó ông ta ức quá mà chết. Lý Đức Dụ sau lại bị biếm tới Nhai châu. Kể từ thời điểm này, cuộc tranh chấp bè phái kéo dài suốt 40 năm đã chấm dứt.
Nhận định
Theo quan niệm thông thường của giới sử học, Ngưu Lý đảng tranh tức là sự tranh giành giữa hai đảng Ngưu và Lý, trong đó Ngưu là Ngưu Tăng Nhụ, Lý là Lý Đức Dụ. Trong đảng Ngưu có một nhân vật nổi bật mang họ Lý là Lý Tông Mẫn, đồng minh thân cận của Ngưu Tăng Nhụ. Tuy nhiên cũng có quan điểm cho rằng Ngưu là Ngưu Tăng Nhụ nhưng Lý là Lý Tông Mẫn, như Triệu Dực ở triều Thanh.
Có quan điểm nói rằng trọng tâm của tranh chấp Ngưu - Lý là về thái độ của triều đình đối với thế lực phiên trấn. Lý đảng chủ trương cách tân, dùng biện pháp cứng rắn để thu phục các trấn nổi loạn. Ngưu đảng chủ trương thỏa hiệp với các trấn để giữ nền hòa bình. Tuy nhiên bất kể là đảng nào cũng lợi dụng vào thế lực hoạn quan để mưu lợi cho mình, nhờ hoạn quan mà tiến thân. Điều này đời Đường từ nửa cuối Trung diệp trở đi, triều cục thực chất nằm trong tay các hoạn quan và quân đội Thần Sách, cho nên có thể nói Đảng tranh Ngưu Lý tuy về danh nghĩa là cuộc tranh chấp giữa các quan văn tranh giành ảnh hưởng trên chính trường, thực chất chỉ là một phần trong nạn hoạn quan cuối đời Đường.
Cũng có quan điểm nói Ngưu-Lý đảng tranh là nối tiếp của cuộc tranh chấp Lý Phùng Cát và Bùi Độ. Thời Đường Hiến Tông, hai vị này tranh chấp nhau nắm giữ tướng quyền, kết cục Bùi Độ thất bại và bị đẩy khỏi kinh sư. Ngưu Tăng Nhụ-Lý Tông Mẫn thực chất là kế tục Lý Phùng Cát, còn Lý Đức Dụ là kế tục của Bùi Độ, như Phí Chánh Thanh và Thôi Thụy Đức trong <Kiếm Kiều Trung Quốc Tùy Đường sử>.
Chú thích
Thể loại:Nhà Đường Thể loại:Xung đột thế kỉ IX Thể loại:Năm 821 Thể loại:Trung Quốc thế kỷ 9
Seillonnaz
Seillonnaz là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Ain
Huperzia ericifolia
Huperzia ericifolia là một loài thực vật có mạch trong Họ Thạch tùng. Loài này được (C. Presl) Holub mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.
Aleuroputeus baccaureae
Aleuroputeus baccaureae là một loài côn trùng cánh nửa trong họ Aleyrodidae, phân họ Aleyrodinae.
Thoropa saxatilis
Thoropa saxatilis là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae. Đây là loài đặc hữu của Brasil. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, và vùng nhiều đá. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Aleuroputeus baccaureae
Aleuroputeus baccaureae được Corbett miêu tả khoa học đầu tiên năm 1935.