cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thế Tổ
Thế Tổ (chữ Hán: 世祖) là miếu hiệu của một số vị quân chủ. Những vị vua có miếu hiệu Thế Tổ thường là người khai sáng triều đại, hoặc là trung hưng triều đại, hoặc là hậu duệ của những vị quân chủ đã đặt nền móng cho triều đại mới. Lưu Tú đã trung hưng lại nhà Hán (sử gọi là Đông Hán), Nguyễn Ánh trung hưng lại cơ nghiệp của các đời Chúa Nguyễn. Tào Phi, Tư Mã Viêm, Bột Nhi Chỉ Cân Hốt Tất Liệt hay Ái Tân Giác La Phúc Lâm thì sáng lập triều đại mới dựa trên nền tảng từ ông cha đã xây dựng trước đấy.
Xem thêm
Thể loại:Miếu hiệu
Deux-Évailles
Tham khảo
Deuxevailles
Bulz
Bulz là một xã thuộc hạt Bihor, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 2397 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Bihor
Dryopomera conifera
Dryopomera conifera là một loài bọ cánh cứng trong họ Oedemeridae. Loài này được Švihla miêu tả khoa học năm 1996.
Tham khảo
Thể loại:Dryopomera
Florence Welch
Florence Leontine Mary Welch (sinh ngày 28 tháng 8 năm 1986)  là một nhà soạn nhạc, ca sĩ và nhạc sĩ người Anh, nổi tiếng với vai trò giọng ca của ban nhạc indie rock Florence and the Machine.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1986 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Ca sĩ Anh thế kỷ 21 Thể loại:Người đoạt giải BRIT Thể loại:Người Anh gốc Scotland Thể loại:Nữ ca sĩ nhạc rock Thể loại:Nghệ sĩ của Island Records Thể loại:Ca sĩ Luân Đôn Thể loại:Nữ ca sĩ thế kỷ 21 Thể loại:Ca sĩ Mỹ thế kỷ 21 Thể loại:Cựu sinh viên Trường Đại học Nghệ thuật Camberwell Thể loại:Nhà hoạt động quyền LGBT Mỹ Thể loại:Người Mỹ gốc Anh Thể loại:Người Mỹ gốc Scotland Thể loại:Ca sĩ nhạc rock Mỹ Thể loại:Ca sĩ-người viết bài hát Mỹ Thể loại:Nữ ca sĩ-người viết bài hát Mỹ Thể loại:Nhà hoạt động quyền LGBT Vương quốc Liên hiệp Anh Thể loại:Ca sĩ rock Anh Thể loại:Ca sĩ tự sáng tác người Anh
Psychomyiella acuta
Psychomyiella acuta là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Psychomyiella
Irurtzun
Irurtzun là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 3,5 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 2225 người với mật độ người/km²
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Navarre
Villagarcía del Llano
Villagarcía del Llano là một đô thị ở tỉnh Cuenca, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 939 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Cuenca
Heckelberg-Brunow
Heckelberg-Brunow là một đô thị ở huyện Märkisch-Oderland, bang Brandenburg, Đức. Đô thị này có diện tích 35,41 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 852 người.
Kappel-Grafenhausen
Kappel-Grafenhausen (Kabbl-Groffähüüsä) là một thị xã nằm ở huyện Ortenaukreis, thuộc bang Baden-Württemberg, Đức.
Protracheoniscus anatolii
Protracheoniscus anatolii là một loài chân đều trong họ Trachelipodidae. Loài này được Borutzkii miêu tả khoa học năm 1959.
Tham khảo
Thể loại:Protracheoniscus
Redon, Ille-et-Vilaine
Redon là một xã trong tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng hành chính Bretagne của nước Pháp, có dân số là 9499 người (thời điểm 1999).
Dân số
Người dân ở Redon được gọi là Redonnais.
Liên kết ngoài
nhỏ|trái|A street in Redon
Tham khảo
Thể loại:Xã của Ille-et-Vilaine Thể loại:Quận lỵ của Pháp
Tituboea ahwasa
Tituboea ahwasa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 1985.
Diogmites cuantlensis
Diogmites cuantlensis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Diogmites cuantlensis được Bellardi miêu tả năm 1861. Loài này phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Diogmites
Dobieszczyn
Dobieszczyn (trước đây là Entepöl của Đức) là một khu định cư ở khu hành chính của Cảnh sát Gmina, thuộc Hạt Cảnh sát, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan, gần biên giới Đức. Nó nằm khoảng 18 km phía tây bắc của Cảnh sát và 27 km phía tây bắc của thủ đô khu vực Szczecin.
Lịch sử
trái|nhỏ|200x200px| Biên giới Đức-Ba Lan, môi trường xung quanh Dobieszczyn (DW 115) Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Dobieszczyn, được biết đến với tên Entepöl cho cư dân của mình trong khi một phần của Đức từ 1815 sừng1945, đã trở thành một phần của Ba Lan sau khi Thế chiến II kết thúc và đổi tên thành Dobieszczyn của Ba Lan.
Dưới đây là một dòng thời gian cho thấy lịch sử của các chính quyền khác nhau mà thành phố này đã được đưa vào.
Thành viên chính trị - hành chính
Nhân khẩu học
Perigonia manni
Perigonia manni là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Haiti. Chiều dài cánh trước là 24 mm. Nó giống với Perigonia lefebvraei, nhưng phía trên thường xám.
Tham khảo
Thể loại:Perigonia
Văn hóa Srubna
Văn hóa Srubna là một văn hóa khảo cổ Tiền Scythia hay Cimmeria, tồn tại trong khoảng từ thế kỷ 17 TCN tới thế kỷ 12 TCN, thuộc thời đại đồ đồng. Nó xuất hiện trong khu vực thảo nguyên và rừng-thảo nguyên Đông Âu và Trung Á, từ România tới Turkmenistan và vùng ven hồ Balkhash.
Từ nguyên và lịch sử phát hiện
Văn hóa này được phát hiện từ di chỉ khai quật ven sông Donets Bắc đầu thế kỷ 20 cùng với văn hóa Yamna và văn hóa Hầm mộ. Nó được V. A. Gorodtsov xác định như là một văn hóa độc lập vào năm 1905. Hiện tại người ta đã biết không dưới 500 di chỉ khảo cổ thuộc về văn hóa này.
Tên gọi của nó có nguồn gốc từ tiếng Nga "сруб" (gỗ tròn xếp) do phần lớn các ngôi mộ đầu tiên được nghiên cứu tại Donets Bắc có tường bằng gỗ tròn xếp lại, được gia công từ các súc gỗ tròn. Trên các khu vực khác có sự phổ biến của các bộ lạc Srubna thì gỗ tròn xếp lại trong các khu vực mai táng là rất ít. Người ta chôn cất người chết trong các lỗ đơn giản dưới đất hay đặt trong các hòm bằng đá.
Niên đại
nhỏ|phải|240px|Hình ảnh tái tạo nhà ở thuộc văn hóa Srubna
Trong văn hóa Srubna người ta chia ra thành ba thời kỳ theo trình tự niên đại.
Giai đoạn thứ nhất — Tiền Srubna (thế kỷ 17-16 TCN). Các khu nhà ở trên mặt đất có khung sườn là đặc trưng cho các điểm dân cư. Nền kinh tế có dấu hiệu của phương thức sản xuất gia tộc-chăn nuôi. Người ta chăn thả đại và tiểu gia súc cũng như gia công chế tác kim loại.
Các ngôi mộ có dạng hình vuông. Thường được tìm thấy các nắp che đậy bằng gỗ, lớp đệm và các đồ trút thêm (tro, đá phấn, đất son, các chất hữu cơ khác), xương động vật. Người chết nằm trên đáy mộ trong tư thế nằm nghiêng (thường là theo hông trái), đầu về hướng bắc, tay uốn cong tại các khuỷu, sắp đặt ở trước mặt (ở tư thế chắp tay tôn thờ). Đồ gốm chôn theo là bình hình chậu hay dạng hộp. Các tài sản chôn cất theo khác có vũ khí (rìu, giáo, dao găm, mũi tên), công cụ lao động (dao, rìu, cào) và các đồ trang sức đa dạng.
Sự thịnh vượng của văn hóa Srubna lên tới đỉnh cao trong nửa hai (khoảng thế kỷ 15-14 TCN). Kiểu nhà cửa trên mặt đất vẫn là chủ đạo. Trong nghi lễ mai táng thì tư thế chắp tay tôn thờ trở thành chủ yếu. Giảm số lượng các khu mai táng giàu có và số đồ vật trong chúng. Các loại bình được chuẩn hóa trên toàn lãnh thổ quần hệ văn hóa-lịch sử Srubna.
Giai đoạn cuối cùng của văn hóa Srubna tại Nam Ural (khoảng thế kỷ 14-12 TCN) với đặc trưng là sự chấn chỉnh lại sâu và đa dạng của văn hóa vật chất và tinh thần. Người ta ghi nhận sự sút giảm mạnh số lượng các di chỉ, có thể là do dân cư văn hóa Srubna đã tham dự vào việc hình thành ra một loạt các văn hóa khác cuối thời kỳ đồ đồng.
Các bộ lạc Srubna trên toàn bộ vùng lãnh thổ phân bố của mình đã tham gia vào sự tiếp xúc chặt chẽ với dân cư địa phương, do người ta thấy có sự xuất hiện các khác biệt cục bộ trong văn hóa của họ. Từ các di tích từ các di chỉ Srubna, người ta đặc biệt tách ra cư dân của Ukraina bờ phải [sông Dnepr], trong đó lại tách ra nhóm di chỉ Sabatinovka (Vùng bờ phải thảo nguyên và văn hóa Belozer — tại hạ du sông Dnepr, thường được gọi là các văn hóa riêng biệt. Chúng cũng khác nhau về mặt thời gian: Srubna có niên đại thế kỷ 16-12 TCN, Sabatinovka khoảng thế kỷ 14-12 TCN còn Belozer khoảng thế kỷ 11-9 TCN. Dân cư Srubna, đặc biệt là của văn hóa Sabatinovka và Belozer, có cuộc sống định cư nhiều hơn đáng kể so với dân cư của văn hóa Hầm mộ. Họ có cuộc sống là chăn thả gia súc và làm ruộng.
Ngành nghề thủ công
Một nét đặc trưng quan trọng của văn hóa Srubna, Sabatinovka và Belozer là số lượng đáng kể các sản phẩm đúc tinh xảo từ đồng thiếc và các kho sản phẩm đồ đồng. Trong các kho, mà chỉ tại khu vực ven phía bắc biển Đen đã trên 20, chứa các sản phẩm từ đồng thiếc và các thỏi kim loại. Một trong các kho chứa lớn nhất phát hiện gần làng Ribakovka, tỉnh Mykolayiv (Nikolaev), người ta thấy có 50 rìu đồng. Một kho đồ đồng khác, tìm thấy tại tỉnh Kherson, chứa 7 chiếc liềm, rìu và các thỏi đồng thiếc nặng tổng cộng 24 kg.
Khu vực ven sông Dnepr và ven Hắc Hải ở giai đoạn sau của thời đại đồ đồng là trung tâm đúc đồng, với chứng cứ là các sản phẩm tinh xảo, phát hiện tại làng Malyie Kopani, Zavadovka trong tỉnh Kherson, làng Derevyannaya trong tỉnh Kyiv, làng Mayaki gần Odessa v.v. Chẳng hạn, tại làng Malyie Kopani, người ta tìm thấy 19 nửa các bộ khuôn đúc, phục vụ cho việc đổ khuôn kiếm ngắn, dao găm hai kiểu, dao chạm có cán ba kiểu, phôi cho giáo và lao, đục (dao trổ) 2 kiểu, dao, các lá và hoa tai khác nhau,...
Kiểu đồ gốm phổ biến nhất của văn hóa Srubna là bình dạng hộp. Họa tiết trang trí, theo thông lệ chỉ che phủ phần trên của bình, có dấu vết dạng sợi dây hay dạng các đường vạch chéo. Trong họa tiết trang trí người ta thấy có sự hài hòa và lặp lại của các thành phần; trong thành phần dải trang trí với các họa tiết như thế thường bắt gặp các dấu hiệu, các hình chữ thập và hình chữ nhật khác nhau, các hình minh họa dạng sơ lược về động vật v.v. Người ta cho rằng, trong trường hợp này là các chữ viết dạng tượng hình. Đáng chú ý hơn cả là các "chữ viết tượng hình" trên các bình chậu, tìm thấy gần làng Rubtsa ở Oskol và gần Artyomovsk trong tỉnh Donetsk. Tổng cộng gần 300 bình chậu đã tìm thấy thuộc thời kỳ Srubna với các dấu hiệu bí ẩn mà hiện nay người ta vẫn chưa thể giải mã.
Các công cụ lao động được sản xuất chủ yếu từ đồng thiếc: rìu, dao trổ, dùi, kim v.v. Cũng phổ biến là dao ở dạng nguyên thủy - với phần chặn, là điển hình của văn hóa Srubna, đặc biệt là giai đoạn đầu của nó. Các mặt hàng công cụ lao động còn được bổ sung thêm các sản phẩm từ đá và xương: hàm thiếc ngựa, công cụ đánh bóng, các con dấu răng cưa từ xương, khuôn đúc, búa và công cụ tách hạt từ đá. Gắn với sự phát triển của gia công chế tác kim loại là sự xuất hiện của các bình, chậu, nồi kim loại, được tán ri vê từ các lá đồng. Từ đồng thiếc người ta cũng chế ra vòng đeo tay dạng dây hay đúc, hoa tai, trâm v.v. Cũng bắt gặp hoa tai dạng chữ thập hay hình người, đặc biệt đặc trưng cho văn hóa Sabatinovka.
Liên kết ngoài
Thể loại:Văn hóa khảo cổ tại châu Âu Thể loại:Văn hóa khảo cổ tại châu Á Thể loại:Ấn Âu Thể loại:Châu Âu thời đại đồ đồng Thể loại:Châu Á thời đại đồ đồng Thể loại:Lịch sử Ukraina Thể loại:Lịch sử Kazakhstan Thể loại:Lịch sử Turkmenistan Thể loại:Lịch sử Nga Thể loại:Ấn-Âu
Denazé
Denazé  là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 52-104 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Mayenne
Debre Mariam
Debre Mariam là một tu viện được thành lập tại quốc gia châu Phi Eritrea, được thành lập bởi Abba absadi, một đệ tử của nhà sư Ewostatewos trong khoảng những năm 1340 - 1350. Tu viện nằm ở ngã ba sông Obel và Gash. Kể từ khi thành lập, tu viện đã có được một thư viện các bản thảo xa hoa. Debre Mariam là tu viện ưu việt ở Eritrea cho đến khi Debre Bizen vượt qua nó và trở thành tu viện số 1 ở quốc gia Đông Phi này.
Liên kết ngoài
Thể loại:Kiến trúc thế kỷ 14
Acid nitơ
Acid nitơ có thể là:
Mark Rutte
Mark Rutte (tiếng Hà Lan phát âm: [mɑrk rʏtə]; sinh ngày 14 tháng 2 năm 1967) là một chính trị gia người Hà Lan và là thủ tướng Chính phủ Hà Lan kể từ ngày 14 tháng 10 năm 2010. Ông lãnh đạo Đảng nhân dân tự do và dân chủ (VVD) từ 31 tháng 5 năm 2006.
Mark Rutte trước đây từng là quốc vụ khanh về các vấn đề xã hội và việc làm từ 22 tháng 7 năm 2002 đến 17 tháng 6 năm 2004 trong nội các Balkenende I và II. Sau đó, ông là quốc vụ khanh Văn hóa, Giáo dục và Khoa học từ 17 tháng 6 năm 2004 cho đến khi ông từ chức vào ngày 27 tháng 6 năm 2006 khi ông được bầu làm người kế nhiệm Jozias van Aartsend để lãnh đạo đảng VVD.
Tại cuộc tổng tuyển cử năm 2006, Đảng Tự do và Dân chủ dưới sự lãnh đạo của Rutte mất 6 ghế và ông trở thành lãnh tụ đối lập.
Tại cuộc tổng tuyển cử năm 2010, VVD giành được số phiếu bầu cao nhất, Kết quả là họ chiếm được 31 trong số 150 ghế trong Hạ viện. Sau một thời gian dài thương thuyết, Rutte trở thành thủ tướng và thành lập nội các Rutte đầu tiên. Khi ông tuyên thệ nhậm chức ngày 14 tháng 10 năm 2010, ông là người đầu tiên của đảng tự do trở thành Thủ tướng Chính phủ ở Hà Lan trong 92 năm.
Rutte và toàn bộ nội các của ông đã từ chức vào ngày 15 tháng 1 năm 2021 sau một vụ bê bối gian lận phúc lợi trẻ em. Tuy nhiên, hầu hết trong số họ sẽ tại vị cho đến cuộc tổng tuyển cử tháng 3 năm 2021, sau đó một liên minh mới sẽ được thành lập.
Ngày 7 tháng 7 năm 2023, Rutte thông báo ông và toàn bộ nội các chính phủ sẽ từ chức sau khi liên minh của ông không đạt được thỏa thuận về cách xử lý tình trạng người nhập cư ngày càng tăng. Chính phủ của ông sẽ đảm nhận vai trò tạm quyền cho đến cuộc tổng tuyển cử tiếp theo diễn ra. Ông cũng thông báo sẽ rời khỏi chính trường sau khi từ chức thủ tướng.
Tham khảo
Thể loại:Thủ tướng Hà Lan Thể loại:Sinh năm 1967 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Nhà sử học Hà Lan
Dryopomera femoralis
Dryopomera femoralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Oedemeridae. Loài này được Švihla miêu tả khoa học năm 1997.
Protracheoniscus armenicus
Protracheoniscus armenicus là một loài chân đều trong họ Trachelipodidae. Loài này được Borutzkii miêu tả khoa học năm 1975.
Tham khảo
Thể loại:Protracheoniscus
Psychomyiella acutipennis
Psychomyiella acutipennis là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Psychomyiella
Cao cấp lí luận chính trị
Cao cấp lí luận chính trị là một khóa học đặc biệt của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh dành cho các Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Đối tượng được cử đi học khóa học này là những cán bộ trung cấp và cao cấp của Đảng Cộng sản Việt Nam như các vụ trưởng, cục trưởng, tỉnh (thành) ủy viên, giám đốc các sở, ban, ngành hoặc bí thư huyện ủy (người đứng đầu cấp uỷ ở cơ sở). Bằng tốt nghiệp cao cấp lí luận chính trị được coi là điều kiện cần để có thể giữ các chức vụ cao trong Đảng Cộng sản Việt Nam và trong bộ máy quản lý của Nhà nước Việt Nam.
Điều kiện học viên
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, nam từ 40 tuổi trở lên, nữ từ 38 tuổi trở lên và phải có bằng tốt nghiệp đại học trở lên trong hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam hoặc ở nước ngoài mới được tham gia khóa học này.
Nội dung khóa học
Chương trình đào tạo không tập trung kéo dài 18 tháng với 4 khối kiến thức chính, gồm Chủ nghĩa Marx–Lenin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam, các vấn đề khoa học chính trị và lãnh đạo thực tế, các chuyên đề đặc thù và bổ trợ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đảng Cộng sản Việt Nam
Villaescusa de Haro
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Cuenca
Kippenheim
Kippenheim (Kibbennä) là một thị xã nằm ở huyện Ortenaukreis, thuộc bang Baden-Württemberg, Đức.
Tụ hóa
thumb|440px|Tụ điện điện phân Tụ hoá hay Tụ điện điện phân (tiếng Anh: electrolytic capacitor) là một loại tụ điện có phân cực. Nó có anode (+) được làm bằng kim loại đặc biệt được xử lý bề mặt để tạo lớp oxyt cách điện. Sau đó chất điện phân rắn hoặc không rắn (non-solid) được phủ lên mặt lớp oxyt để tạo ra cathode.
Do lớp oxyt cách điện cực mỏng, tụ hoá đạt được điện dung lớn trên mỗi đơn vị thể tích so với nhiều loại khác, có ý nghĩa quan trọng trong các mạch có tần số thấp và cường độ dòng điện cao. Nó được dùng nhiều trong các bộ lọc cung cấp nguồn, nơi mà điện tích lưu trữ cần cho việc điều tiết điện áp ra và sự dao động của dòng điện, trong chỉnh lưu ngõ ra, và đặc biệt khi thiếu nguồn pin sạc để cung cấp dòng điện tần số thấp.
thumb|Tụ hoá [[tantali 10 µF 30 VDC chất điện phân rắn.]]
Cấu tạo
Tụ có anode (+) được làm bằng kim loại đặc biệt được xử lý bề mặt để tạo lớp oxyt cách điện. Sau đó chất điện phân rắn hoặc không rắn (non-solid) được phủ lên mặt lớp oxyt để tạo ra cathode. Chúng được cuộn lại, lắp các chân nối và đặt vào bên trong lớp bọc bằng nhôm hình trụ.
Chia theo vật liệu sử dụng thì có:
Phân cực
Tụ điện điện phân có sự phân cực, không giống như hầu hết tụ điện khác. Điều này là do lớp aluminum oxide được giữ yên chỗ bởi điện trường, và khi đảo cực, nó sẽ hòa tan vào electrolyte. Điều này làm xảy ra đoản mạch giữa electrolyte và aluminum. Chất lỏng sẽ nóng lên và tụ điện có thể phát nổ. Lớp aluminium oxide là dielectric, và độ mỏng của lớp này, cùng với khả năng chịu đựng một điện trường với cường độ khoảng 109 volts per metre, làm tạo ra dung tích cao của tụ điện. Các tụ điện hiện đại có van an toàn trên một mặt tròn để thông thoáng khí/chất lỏng nóng, nhưng tiếng nổ vẫn có thể lớn. Sự phân cực đúng đắn được viết ra trên gói bởi một lằn với dấu âm và có thể là những mũi tên, ký hiệu cực ngay cạnh đó âm hơn cực còn lại.
Tụ điện phân sẽ có hành vi giống như bất cứ tụ điện nào khác nếu cực bị nghịch đảo, cho đến điểm chúng bị hủy. Đây là lý do duy nhất cho yêu cầu về phân cực. Đa số vẫn chịu đựng nếu không có sự đảo cực (điện một chiều) hoặc chỉ điện xoay chiều, và có thể chịu sự đảo cực trong một khoảng thời gian, nhưng mạch điện nên được thiết kế sao cho không có sự đảo cực không đổi trong một lượng thời gian lớn. Một sự phân đúng cực không đổi sẽ làm tăng tuổi thọ của tụ điện.
Các biến thể
nhỏ|Tụ điện điện phân với các kích cỡ khác nhau Khác với tụ điện mà dùng một khối lượng chất điện môi làm từ các nguyên liệu cách điện, chất điện môi trong tụ điện điện phân phụ thuộc vào việc hình thành và duy trì của lớp oxide kim loại cực nhỏ. So với tụ điện dùng chất điện môi, chất điện môi rất mỏng này cho phép điện dung lớn hơn trên mỗi đơn vị thể tích. Tụ điện điện phân thường dùng một hóa chất làm ướt bên trong, và chúng cuối cùng sẽ hỏng khi nước bên trong tụ điện bốc hơi.
thumb|Tụ Li ion 200 F cho mạch in
Siêu tụ điện
Siêu tụ điện (Supercapacitor) là các tụ hoá được chế theo công nghệ mới, như tụ điện lớp kép EDLS (Electric double-layer capacitor) hay tụ điện Lithium-ion. Chúng đạt được mật độ điện dung lớn hơn tụ hoá thường cỡ trăm lần.
Khả năng phóng nạp nhanh và chứa nhiều năng lượng hứa hẹn ứng dụng siêu tụ điện này trong giao thông để khai thác lại năng lượng hãm phanh (thắng), cung cấp năng lượng đỉnh đột xuất cho ô tô điện, tàu điện, tàu hoả nhanh,...
Liên kết ngoài
Thể loại:Tụ điện Thể loại:Linh kiện điện tử Thể loại:Kỹ thuật điện tử
Debre Merqorewos
Debre Merqorewos là một tu viện ở vùng Debub của Eritrea. Nó được thành lập trong cùng khoảng thời gian với tu viện Debre Mariam. Trong số các truyền thống đáng chú ý của tu viện là tính lâu đời và sự liên kết của nó với Nhà của Ewostatewos. Nó duy trì việc bảo vệ khu đát nằm trong khuôn viên của tu viện cho đến khi chúng được Derg quốc hữu hóa trong Chiến tranh Độc lập Eritrea.
Xem thêm
Thể loại:Eritrea
Diogmites goniostigma
Diogmites goniostigma là một loài ruồi trong họ Asilidae. Diogmites goniostigma được Bellardi miêu tả năm 1861. Loài này phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Wiesbach, Südwestpfalz
Wiesbach là một đô thị thuộc huyện Südwestpfalz, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 4,07 kilômét vuông, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 549 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của bang Rheinland-Pfalz Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Südwestpfalz
Isaba
Isaba là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 491 người với mật độ người/km²
Bulzești
Bulzesti là một xã thuộc hạt Dolj, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 1967 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Dolj
Grez-en-Bouère
Grez-en-Bouère là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 85 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Grezenbouere
Perigonia leucopus
Perigonia leucopus là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Brasil. Phía trên cánh sau giống với Perigonia stulta.
Tham khảo
Thể loại:Perigonia
Người Visigoth
Cuối cùng người Tây Goth đã định cư tại Gaul, trở thành foederati của người La Mã, nguyên nhân cho điều này vẫn còn là vấn đề tranh cãi với các học giả. Sau này người Visigoth tách ra và thành lập vương quốc riêng với thủ đô đặt tại Toulouse. Họ dần dà bành trướng quyền lực tới Hispania, thay thế người Vandal và người Alan. Sự thống trị của người Visigoth tại Gaul chấm dứt khi họ bị đánh bại bởi quân đội người Frank dưới sự lãnh đạo của Clovis I. Sau đó chỉ còn lãnh thổ phía bắc Pyrenees mà người Visigoth nắm giữ đó là Septimania, lãnh thổ của vương quốc Visigoth bị hạn chế tới Hispania. Tỉnh này sau đó bị thống trị bởi nhóm nhỏ giới tinh hoa cầm quyền Visigoth.
Vào khoảng năm 589, người Visigoth, dưới quyền của Reccared I, từng là những người theo Kitô giáo Arian, đã chuyển đổi sang Tín điều Nicea để tạo lập sự khác biệt về dân tộc (ngôn ngữ, văn hóa..) với những người Visigoth bị La Mã hóa cũng như những thần dân Hispano-Roman đang dần biết mất. Liber Iudiciorum (hoàn thành năm 654) đã xóa bỏ sự khác biệt về luật pháp giữa người La Mã và người Visigoth, hợp nhất những người Visigoth thành công dân La Mã. Thế kỷ sau đó là sự thống trị bởi hội đồng Toledo và giám mục. Có rất ít tài liệu lịch sử cho thế kỷ thứ 7. Khoảng năm 711 hoặc 712, người Visigoth, bao gồm cả đức vua và rất nhiều các quan lại, bị quân đội xâm lược Ả Rập và Berger giết hại trong trận Guadalete. Vương quốc này nhanh chóng sụp đổ, một hiện tượng đã gây ra những tranh luận cho các học giả liên quan đến nguyên nhân của sự đổ vỡ. Dấu tích của người Goth vẫn tồn tại qua sự sụp đổ, đặc biệt là ở Vương quốc Asturias và Marca Hispanica.
Những dầu tích còn tồn tại của người Goth ở Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha là một vài nhà thờ và vài phát hiện khảo cổ, nhưng đáng chú ý nhất là một số lượng lớn tên họ trong tiếng Tây Ban Nha, tiếng Bồ Đào Nha và các ngôn ngữ La Mã khác. Nhiều cái tên  Visigoth: Rodrigo, Ferdinand, Ferdinando, Fernando,…
Người Visigoth là những người đầu tiên thành lập những thành phố mới ở Tây Âu sau sự sụp đổ của Đế quốc La Mã và trước sự nổi lên của người Carolingia. Cho đến cuối thời kỳ trung cổ, di sản lớn nhất của người Visigoth, dù không còn được sử dụng, là bộ luật Liber iudiciorum, đạo luật đã hình thành nên những thủ tục cơ bản của tòa án ở phần lớn bán đảo Iberia trong nhiều thế kỷ sau sự sụp đổ của Vương quốc Goth.
Liên kết
Thể loại:Người German cổ đại Thể loại:Người German Thể loại:Lịch sử German Visigoth Thể loại:Châu Âu thời đại đồ sắt
Protracheoniscus asiaticus
Protracheoniscus asiaticus là một loài chân đều trong họ Trachelipodidae. Loài này được Uljanin miêu tả khoa học năm 1875.
Tham khảo
Thể loại:Protracheoniscus
Vũ Hà Văn
Vũ Hà Văn (sinh ngày 12 tháng 6 năm 1970 tại Hà Nội) là nhà Toán học Việt Nam, hiện đang làm giáo sư Toán học ở Đại học Yale. Ông đã đoạt giải Pólya (SIAM) năm 2008 của Hội đồng Quốc tế về Toán Công nghiệp và Ứng dụng cho công trình nghiên cứu về tập trung độ đo (concentration of measure). Giải thưởng Fulkerson (2012) của Hội Toán học Hoa Kỳ (AMS). Thành viên danh dự (Fellow) của Hội Toán học Hoa Kỳ và Hội Thống kê Toán học Thế giới (IMS).
Tiểu sử
Vũ Hà Văn sinh ra tại Hà Nội, là con trai của nhà thơ Vũ Quần Phương và dược sĩ Đào Thị Hường. Vũ Hà Văn học trung học tại trường Chu Văn An và Hà Nội - Amsterdam. Sau khi tốt nghiệp trung học, ông được cấp học bổng sang học ở Hungary (1987). Lúc đầu, ông học khoa điện tử, nhưng sau một năm rưỡi ông chuyển sang học toán học ở Đại học Eötvös Loránd và đỗ cử nhân toán học năm 1994.
Ông bảo vệ luận án tiến sĩ Toán học tại Đại học Yale, Hoa Kỳ năm 1998, dưới sự hướng dẫn của giáo sư László Lovász (giải thưởng Abel 2021. Sau thời gian nghiên cứu sau Tiến sĩ tại Viện Nghiên cứu cấp cao (IAS) Princeton và Microsoft, từ năm 2001 đến 2005, ông làm việc ở Đại học California tại San Diego và được phong Giáo sư (full professor). Từ mùa thu năm 2005, ông là Giáo sư toán học tại Đại học Rutgers và từ năm 2011 là Giáo sư, giữ ghế Percey F. Smith tại khoa Toán, Đại học Yale. Ông cũng là giáo sư thỉnh giảng của Đại học Paris 6 năm 2006.
Năm 2018, ông cũng là Giám đốc khoa học Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VINIF) và Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn (VinBigdata) của Tập đoàn Vingroup.
Công trình tiêu biểu
Trong khoảng thời gian 1996-2002, Vũ Hà Văn cùng với Jeonghan Kim (giải thưởng Fulkerson 1997),  phát triển lý thuyết về độ tập trung các hàm phi-Lipschitz. Sau đó, như một ứng dụng, ông chứng minh một dạng mạnh hơn của bài toán Waring. Năm 2008, ông được trao Giải thưởng Polya (SIAM) cho lý thuyết này.
Năm 2003, Vu Hà Văn và Endre Szemeredi (giải thưởng Abel 2012 ) giải quyết bài toán Erdos-Folkman được đặt ra năm 1966: Môt tập hợp các số nguyên dương A phải có mật độ như thế nào để mọi số nguyên đủ lớn có thể được biểu diễn dưới dạng tổng của một tập con của A?
Dryopomera havai
Dryopomera havai là một loài bọ cánh cứng trong họ Oedemeridae. Loài này được Švihla miêu tả khoa học năm 2001.
Vũ Hà Văn
Công trình tiêu biểu
Vào năm 2006, Vũ Hà Văn và Terence Tao (giải thưởng Fields 2006 )  đã xuất bản cuốn sách “Số học tổ hợp” (Additive Combinatorics, Cambridge Univ. Press ). Trong gần 30 bài báo khoa học, họ cùng nhau phát triển lý thuyết Inverse Littlewood-Offord và nghiên cứu môt số vấn đề mấu chốt của  lý thuyết ma trận ngẫu nhiên.
Dryopomera havai
Tham khảo
Thể loại:Dryopomera
Vũ Hà Văn
Công trình tiêu biểu
Năm 2007, cùng với Anders Johansson và Jeff Kahn (giải thưởng Polya 1996 ), Vũ Hà Văn chứng minh giả thuyết Shamir trong lý thuyết đồ thị ngẫu nhiên. Công trình được hội toán học Mỹ trao  giải thưởng Fulkerson năm 2012.
Năm 2010, Terence Tao và Vũ Hà Văn chứng minh định luật vòng tròn (Circular Law) trong lý thuyết ma trận ngẫu nhiên. Đây là thể phi đối xứng của đinh luật nửa vòng tròn (Semi-Circle Law) của Wigner.
Vào năm 2011, họ đã chứng minh định lý "bốn thời điểm", thiết lập tính phổ biến của luật địa phương về giá trị riêng của ma trận ngẫu nhiên. Các kết quả tương tự cũng được László Erdös, Horng-Tzer Yau, và Jun Yin thu được vào khoảng thời gian đó.
Trang mạng giáo dục
Cùng với nhà giáo Phạm Toàn, và giáo sư toán học Ngô Bảo Châu, GS Vũ Hà Văn mở một trang mạng giáo dục với tên là Học thế nào  chính thức hoạt động vào ngày 1/5/2013 với kỳ vọng đóng góp vào việc tìm ra phương hướng giải quyết các vấn đề của giáo dục Việt Nam.
Viện Nghiên Cứu Dữ Liệu Lớn (VinBigdata)
Tháng 8/2018, Giáo sư Vũ Hà Văn trở về Việt Nam tham gia thành lập [Viện Nghiên Cứu Dữ Liệu Lớn](VinBigdata), thuộc Tập đoàn Vingroup với vai trò Giám đốc khoa học.
Tầm nhìn của VinBigdata là trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học công nghệ, dữ liệu dẫn đầu Việt Nam. VinBigdata tập trung thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu phát triển hướng tới các sản phẩm cụ thể phục vụ xã hội.
Một số sản phẩm tiêu biểu của VinBigdata
Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VINIF)
Đồng thời với VinBigdata, GS Vũ Hà Văn còn làm giám đốc khoa học quỹ VINIF (Vingroup Innovation Foundation) trực thuộc Viện Nghiên Cứu Dữ Liệu Lớn.
Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VinIF) được tập đoàn Vingroup thành lập ngày 21/08/2018 với chức năng hỗ trợ các tổ chức, cá nhân thực hiện nghiên cứu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhằm mục đích tạo ra những thay đổi tích cực và bền vững cho Việt Nam.
Các chương trình tài trợ chính của Quỹ đổi mới sáng tạo Vingroup:
Sau hơn 3 năm thành lập và phát triển, VINIF đã hợp tác với hơn 90 viện nghiên cứu, trường đại học trong cả nước, tài trợ và quản lý 83 dự án, cấp 750 học bổng Thạc sĩ, Tiến sĩ, cấp 30 học bổng sau Tiến sĩ, tài trợ và hợp tác 6 đề án đào tạo Thạc sĩ, tổ chức và tài trợ nhiều hội thảo, sự kiện khoa học - công nghệ, tổ chức 36 bài giảng đại chúng với hơn 300,000 lượt theo dõi trực tiếp, với tổng kinh phí tài trợ hơn 600 tỷ đồng.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1970 Thể loại:Người Nam Định Thể loại:Người Hà Nội Thể loại:Nhà toán học Việt Nam Thể loại:Nhà toán học thế kỷ 21 Thể loại:Giáo sư gốc Việt Thể loại:Nhà toán học Mỹ Thể loại:Người Mỹ gốc Việt Thể loại:Nhà khoa học Việt Nam Thể loại:Học sinh trường Bưởi Thể loại:Cựu học sinh trường Trung học phổ thông chuyên Hà Nội - Amsterdam Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Yale Thể loại:Tập đoàn Vingroup
Psychomyiella babai
Psychomyiella babai là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Psychomyiella
Diogmites nigripennis
Diogmites nigripennis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Diogmites nigripennis được Macquart miêu tả năm 1847. Loài này phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Hiến pháp Eritrea
Hiến pháp Eritrea là hiến pháp của Nhà nước Eritrea. Nó cung cấp những nền tảng pháp lý cho sự tồn tại của Nhà nước và cơ sở pháp lý của cơ quan pháp lý. Nó đặt ra các quyền và nghĩa vụ của công dân và xác định cấu trúc của chính phủ. Do kết quả phê chuẩn của cơ quan lập pháp, hiến pháp đã được thực thi.
Tổng quan
Vào tháng 3 năm 1994, Chính phủ lâm thời Eritrea đã thành lập một Ủy ban Hiến pháp nhằm soạn thảo một hiến pháp mới cho đất nước. Cơ quan soạn thảo là Quốc hội chuyển tiếp, một cơ quan bao gồm 75 thành viên của ủy ban trung ương EPLF và 75 đại biểu được bầu bởi các hội đồng ở khu vực.
Vào năm 1995, một hội nghị chuyên đề toàn cầu đã được tổ chức tại Asmara để thảo luận về việc viết Hiến pháp Eritrea và những vấn đề xoay quanh nó. Các đại diện của Eritrea đã làm việc chặt chẽ về luật pháp với một số chuyên gia quốc tế, bao gồm các học giả người Somalia Ismail Ali Ismail và Said Sheikh Samatar. Năm sau đó, Ismail cũng giúp đào tạo chính trị cho các quan chức chính phủ cao cấp ở thủ đô Eritrea.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hiến pháp theo quốc gia
Villaconejos de Trabaque
Villaconejos de Trabaque là một đô thị ở tỉnh Cuenca, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 484 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Cuenca
Périgueux (quận)
Quận Périgueux là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne, trong vùng Nouvelle-Aquitaine. Quận này có 18 tổng và 196 xã.
Các tổng
Các tổng của quận Périgueux là:
Các xã
Các xã của quận Périgueux, và mã INSEE là:
Liên kết ngoài
Périgueux
Tituboea biguttata
Tituboea biguttata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được G.A. Olivier miêu tả khoa học năm 1791.
Tham khảo
Thể loại:Tituboea Thể loại:Động vật được mô tả năm 1791
Psychomyiella billnis
Tham khảo
Thể loại:Psychomyiella
Iturmendi
Iturmendi là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Navarre
Lauf (Baden)
Lauf (Louf) là một thị xã nằm ở huyện Ortenaukreis, phía tây bang Baden-Württemberg, Đức.
Gunice
Gunice là một khu định cư ở quận hành chính của Cảnh sát Gmina, trong vòng County Police, Zachodniopomorskie, ở tây bắc Ba Lan, gần với Đức biên giới. Nó nằm khoảng 8 km  phía tây của Cảnh sát và 18 km phía tây bắc của thủ đô khu vực Szczecin.
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Diogmites nigripes
Diogmites nigripes là một loài ruồi trong họ Asilidae. Diogmites nigripes được Bellardi miêu tả năm 1861. Loài này phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Diogmites
Perigonia pittieri
Tham khảo
Thể loại:Perigonia
Ituren
Ituren là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 497 người với mật độ người/km²
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Navarre
Dryopomera horaki
Dryopomera horaki là một loài bọ cánh cứng trong họ Oedemeridae. Loài này được Švihla miêu tả khoa học năm 1996.
Tham khảo
Thể loại:Dryopomera
Protracheoniscus atreciicus
Protracheoniscus atreciicus là một loài chân đều trong họ Trachelipodidae. Loài này được Borutzkii miêu tả khoa học năm 1945.
Tham khảo
Thể loại:Protracheoniscus
Schwanheim, Südwestpfalz
Schwanheim là một đô thị thuộc huyện Südwestpfalz, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 6,96 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 611 người.
Debre Sina (tu viện)
Debra Sina (ደብረ ሲና ኤርትራ ቀዳማይ ቁዱስ ቦታ ኣብ ምድረ ግእዝ) là một tu viện ở vùng cao nguyên của Eritrea gần Keren trong vùng Asenba. Đó là nơi rước lễ đầu tiên được chuẩn bị trong Nhà thờ Chính thống Eritrea, bởi giám mục Aba Salama vào thế kỷ thứ 4. Đây là một trong những tu viện lâu đời nhất ở Châu Phi và trên toàn thế giới.
Schwanheim, Südwestpfalz
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Südwestpfalz
Le Housseau-Brétignolles
Le Housseau-Brétignolles  là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 194 mét trên mực nước biển.
Drogoradz, Tỉnh West Pomeranian
Drogoradz (trước đây Đức Hammer, Amt Jasenitz) - là một ngôi làng ở quận hành chính của Cảnh sát Gmina, trong vòng County Police, Zachodniopomorskie, ở tây bắc Ba Lan, gần biên giới Đức. Nó nằm khoảng 13 km phía tây bắc của Cảnh sát và 25 km phía bắc thủ đô khu vực Szczecin.
Lịch sử
trái|nhỏ|203x203px| Drogoradz, thánh giá Kitô giáo Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Drogoradz, được gọi là Búa cho cư dân của mình trong khi một phần của Đức từ 1815 - 1945, đã trở thành một phần của Ba Lan sau khi Thế chiến II kết thúc và đổi tên thành Drogoradz của Ba Lan.
Dưới đây là một dòng thời gian cho thấy lịch sử của các chính quyền khác nhau mà thành phố này đã được đưa vào.
Nhân khẩu học
Schweix
Schweix là một đô thị thuộc huyện Südwestpfalz, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 3,73 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 354 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã và đô thị ở huyện Südwestpfalz
Tituboea capensis
Tituboea capensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1987.
Tham khảo
Thể loại:Tituboea
Bumbești-Jiu
Bumbesti-Jiu là một thị xã thuộc hạt Gorj, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 10596 người.
Psychomyiella coreana
Psychomyiella coreana là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Psychomyiella
Diogmites nigritarsis
Diogmites nigritarsis là một loài ruồi trong họ Asilidae. Diogmites nigritarsis được Macquart miêu tả năm 1846. Loài này phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Diogmites
Mặt trận Dân chủ Thống nhất Eritrea
Mặt trận Dân chủ Thống nhất Eritrea (DFEU) là một nhóm phiến quân hiện đang chiến đấu với chính phủ Eritrea. Họ được liên minh với Tổ chức Dân chủ Afar Biển Đỏ (RSADO), người mà họ đã và đang lên kế hoạch để thực hiện các hoạt động chung nhằm công kích chính phủ Eritrea.
Iza
Iza là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km²
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Navarre
HIV/AIDS
Hội chứng nhiễm virut gây suy giảm miễn dịch ở người (viết tắt HIV/AIDS); human immunodeficiency virus infection / acquired immunodeficiency syndrome; hoặc SIDA theo tiếng Pháp Syndrome d'immunodéficience acquise), còn gọi là bệnh liệt kháng (tê liệt khả năng đề kháng), là một dạng bệnh tấn công vào hệ miễn dịch, gây ra do bị nhiễm virus gây suy giảm miễn dịch ở người (HIV).
HIV lây truyền chủ yếu qua quan hệ tình dục không an toàn (bao gồm cả quan hệ tình dục qua đường hậu môn và thậm chí bằng miệng), qua việc truyền máu hoặc dùng chung kim tiêm với người nhiễm bệnh (tuy nhiên việc bị muỗi đốt không làm lây HIV), và từ mẹ sang con: trong khi mang thai, khi sinh (lây truyền chu sinh), hoặc khi cho con bú. Một số chất dịch của cơ thể như nước bọt và nước mắt không lây truyền HIV.
HIV truyền từ các loài linh trưởng khác sang con người ở tây-trung Phi vào đầu đến giữa thế kỉ 20. AIDS được công nhận đầu tiên bởi Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ vào năm 1981 và nguyên nhân của nó—nhiễm HIV—được xác định vào đầu thập niên này. Nhiễm HIV ở người được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xem như là đại dịch. Năm 2009, toàn thế giới có 1,8 triệu người mắc bệnh AIDS, đã giảm so với mức đỉnh là 2,1 triệu người trong năm 2004. Khoảng 260.000 trẻ em chết vì AIDS trong năm 2009. Ước tính vẫn có khoảng 2,6 triệu người mới bị nhiễm HIV trong năm 2009.
Giai đoạn đầu khi vừa nhiễm virus, người bệnh thường có những triệu chứng giống bệnh cúm trong một thời gian ngắn. Sau đó, bệnh nhân không có dấu hiệu gì trong một thời gian dài. Khi bệnh tiến triển, nó gây ảnh hưởng ngày càng nhiều đến hệ miễn dịch, làm cho bệnh nhân dễ mắc phải các nhiễm trùng, như các loại nhiễm trùng cơ hội hoặc các khối u, là những bệnh mà người có hệ miễn dịch hoạt động bình thường khó có thể mắc phải. Hầu hết những người nhiễm HIV-1 nếu không được chữa trị sẽ tiến triển sang giai đoạn AIDS. Người bệnh thường chết do nhiễm trùng cơ hội hoặc do các bệnh ác tính liên quan đến sự giảm sút của hệ thống miễn dịch. HIV tiến triển sang AIDS theo một tỷ lệ biến thiên phụ thuộc vào sự tác động của các virus, cơ thể vật chủ, và yếu tố môi trường; hầu hết sẽ chuyển sang giai đoạn AIDS trong vòng 10 năm sau khi nhiễm HIV: một số trường hợp chuyển rất sớm, một số lại lâu hơn.
Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải
nhỏ|200px|Một [[tế bào T bị nhiễm HIV (màu vàng xanh), qua kính hiển vi điện tử quét]] Hội chứng: nhóm các biểu hiện (triệu chứng) như: sốt, tiêu chảy, sụt cân, nổi hạch... do một căn bệnh nào đó gây ra.
Suy giảm miễn dịch: Hệ miễn dịch là hệ thống phòng ngự bảo vệ cơ thể chống lại các mầm bệnh từ ngoài xâm nhập vào cơ thể, suy giảm miễn dịch là tình trạng hệ miễn dịch trở nên yếu, giảm hoặc không có khả năng chống lại sự tấn công của các tác nhân gây bệnh.
Mắc phải: Không do di truyền mà do bị lây nhiễm trong cuộc sống. Tổ chức Y tế Thế giới ước tính rằng đến cuối năm 2009 sẽ có 37,2 triệu người lớn và 2,2 triệu trẻ em sống với HIV. Trong năm 2004, 4,9 triệu người đã bị nhiễm và 3,1 triệu chết vì AIDS. Từ năm 1981, AIDS đã giết 23,1 triệu người trong tổng cộng 79,9 triệu trường hợp. Ở Châu Phi, tuổi thọ đã giảm trong các thập kỉ vừa qua chỉ vì tử vong do AIDS và ung thư Kaposi, một khối u xuất hiện ở bệnh nhân AIDS, hiện nay là khối u phổ biến nhất được báo cáo ở các nước hạ Sahara.
AIDS được phát hiện lần đầu tiên ở những người đàn ông đồng tính luyến ái và những người tiêm ma tuý vào tĩnh mạch vào thập niên 1980. Sang thập niên 1990 hội chứng này đã trở thành một dịch bệnh toàn cầu và vào năm 2004 58 phần trăm người bị AIDS là phụ nữ. Mặc dù những người đồng tính luyến ái nam và những người gốc Phi tiếp tục hứng chịu tỉ lệ AIDS theo đầu người cao nhất, phần lớn nạn nhân hiện nay là những người dị tính luyến ái nam và nữ, và trẻ em, ở các nước đang phát triển.
Dấu hiệu và triệu chứng
Nhiễm HIV có 3 giai đoạn: giai đoạn nhiễm trùng cấp tính (còn gọi là nhiễm trùng tiên phát), giai đoạn tiềm ẩn và giai đoạn AIDS. Nhiễm trùng cấp tính kéo dài trong vài tuần và có thể bao gồm các triệu chứng như nổi hạch (sưng hạch bạch huyết), sốt, viêm họng, phát ban, đau cơ, khó chịu, lở loét miệng và thực quản. Giai đoạn tiềm ẩn không có triệu chứng và có thể kéo dài từ hai tuần đến hai mươi năm hoặc hơn, tùy thuộc vào từng cá nhân. Giai đoạn AIDS là giai đoạn cuối của nhiễm HIV, được xác định bởi số lượng tế bào T-CD4+ thấp (ít hơn 200 trong một microlit), những bệnh nhiễm trùng cơ hội, ung thư và các tình trạng khác.
Artemisia tenuifolia
Artemisia tenuifolia là một danh pháp khoa học. Nó có thể là:
HIV/AIDS
Dấu hiệu và triệu chứng
Một tỷ lệ nhỏ các cá thể bị nhiễm HIV-1 vẫn giữ số lượng tế bào T-CD4+ ở mức cao mà không cần liệu pháp kháng ritrovirus. Tuy nhiên, hầu hết vẫn có thể phát hiện thông qua tải lượng virus và cuối cùng cũng sẽ tiến triển thành AIDS, mặc dù chậm hơn so với những người khác. Những người này được phân loại là những HIV controller hoặc long-term nonprogressor (LTNP). Những bệnh nhân có thể duy trì số lượng tế bào T-CD4+ đồng thời có tải lượng virus thấp hoặc không thể phát hiện được trên lâm sàng mà không cần điều trị kháng retrovirus được gọi là những elite controller hoặc elite suppressor (ES).
Giai đoạn cấp tính
nhỏ|phải|300px|Những triệu chứng chính của giai đoạn nhiễm HIV cấp tính. Nhiễm HIV thường xảy ra bằng cách đưa các chất dịch cơ thể từ người bị nhiễm bệnh vào cơ thể của một người không bị nhiễm bệnh. Giai đoạn virus nhân lên một cách nhanh chóng xảy ra ngay sau đó, dẫn đến có nhiều virus trong máu ngoại biên. Ở giai đoạn này, mức HIV có thể lên đến vài triệu hạt virus trong mỗi ml máu.
Phản ứng này đi kèm với việc lưu lượng tế bào T-CD4+ bị giảm đáng kể. Trong tất cả các bệnh nhân, mức virus này thực tế là do sự hoạt hóa của các tế bào T-CD8+ đã giết chết những tế bào bị nhiễm HIV, sau đó sản sinh các kháng thể hoặc biến đổi huyết thanh. Phản ứng của tế bào T-CD8+ được cho là quan trọng trong việc kiểm soát mức virus từ mức cao trở thành suy giảm dần, và phục hồi số lượng tế bào T-CD4+. Phản ứng của tế bào T-CD8+ tốt sẽ làm tiến triển bệnh chậm hơn và việc dự đoán bệnh tốt hơn, mặc dù nó không thể loại trừ được virus.
Do tính chất không rõ ràng của những triệu chứng này, cho nên bệnh nhân thường không nhận ra việc bị nhiễm HIV. Ngay cả khi bệnh nhân đến khám bác sĩ hay bệnh viện, họ thường sẽ được chẩn đoán nhầm là bị một trong các bệnh nhiễm khuẩn thông thường với các triệu chứng tương tự. Hệ quả là, những triệu chứng tiên phát này không được sử dụng để chẩn đoán nhiễm HIV, vì không phải tất cả các trường hợp nhiễm HIV đều xuất hiện những triệu chứng này và phần lớn lại giống triệu chứng của các bệnh thông thường khác. Tuy nhiên, nhận biết hội chứng là việc rất quan trọng, bởi vì bệnh nhân có thể dễ lây bệnh cho nhiều người trong giai đoạn này.
Giai đoạn cuối (AIDS)
Khi số lượng các tế bào CD4+ giảm xuống dưới mức 200 tế bào trên 1uL máu, sự miễn dịch qua trung gian tế bào gần như đã bị vô hiệu. Khi đó, người bệnh sẽ xuất hiện nhiễm trùng do một loạt các vi sinh vật cơ hội gây ra. Các triệu chứng đầu tiên thường bao gồm giảm cân vừa phải và không giải thích được, nhiễm trùng đường hô hấp tái phát (như viêm xoang, viêm phế quản, viêm tai giữa, viêm họng), viêm tuyến tiền liệt, phát ban da, và loét miệng.
Nhiễm trùng cơ hội và các khối u phổ biến ở người bình thường sẽ bị tế bào miễn dịch trung gian CD4+ khống chế sau đó chúng mới ảnh hưởng đến người bệnh. Đặc trưng của mất sức đề kháng là sẽ nhanh chóng bị nhiễm vi nấm Candida species gây nên bệnh nấm miệng (còn gọi là đẹn trắng hay tưa miệng) hoặc nhiễm vi khuẩn hiếu khí Mycobacterium tuberculosis (MTB) gây bệnh lao. Sau đó, các virus herpes tiềm ẩn sẽ được kích hoạt gây tái phát ngày càng nặng hơn các tổn thương đau đớn phun trào do herpes simplex, bệnh zona, ung thư hạch bạch huyết do virus Epstein-Barr và ung thư Kaposi's sarcoma.
Lây truyền
Bệnh nhân AIDS và người nhiễm HIV là nguồn truyền nhiễm duy nhất của virus HIV. Không có ổ chứa nhiễm trùng ở động vật. Tất cả mọi người điều có khả năng cảm nhiễm HIV, không phân biệt sắc tộc, tuổi tác, sức khoẻ...
HIV được phân lập từ máu, tinh dịch, dịch tiết âm đạo, nước bọt, nước mắt, sữa mẹ, nước tiểu và các dịch khác của cơ thể, nhưng nhiều nghiên cứu về dịch tể học cho thấy rằng chỉ có máu, tinh dịch và dịch tiết âm đạo đóng vai trò quan trọng trong việc lây truyền HIV. Do đó chỉ có 3 phương thức hay đường lây truyền chính của HIV, trong đó HIV-2 có xác suất truyền qua đường mẹ sang con và quan hệ tình dục ít hơn HIV-1.
Tình dục
300px|nhỏ|Tình trạng nhiễm HIV trong năm 2007. Phần lớn HIV lây qua đường quan hệ tình dục không an toàn. Ước tính tỷ lệ nhiễm HIV/AIDS trên thế giới qua đường tình dục chiếm khoảng 75%. Việc chủ quan đối với HIV đóng một vai trò quan trọng trong nguy cơ bị lây bệnh. Lây truyền qua đường tình dục có thể xảy ra khi chất tiết sinh dục của một bạn tình có chứa virus, tiếp xúc với niêm mạc sinh dục, miệng, hoặc trực tràng của người còn lại. Nguy cơ lây nhiễm qua một lần giao hợp với người nhiễm HIV là 0,1% đến 1%. Ở các quốc gia có thu nhập cao, nguy cơ nữ lây truyền cho nam là 0,04% cho mỗi lần quan hệ và nam truyền cho nữ là 0,08%. Vì những lý do khác nhau, nguy cơ này cao hơn từ 4 đến 10 lần ở các nước có thu nhập thấp. Người nhận trong giao hợp qua đường hậu môn có nguy cơ bị lây nhiễm cao hơn nhiều, 1,7% cho mỗi lần quan hệ. Người nào có nhiều bạn tình, đồng thời quan hệ tình dục không an toàn thì càng có nguy cơ lây nhiễm HIV. Mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục như giang mai, lậu... đều làm tăng nguy cơ lây nhiễm HIV lên gấp 20 lần.
Các nghiên cứu năm 1999 về việc sử dụng bao cao su cho thấy rằng nếu sử dụng bao cao su đúng cách sẽ làm giảm nguy cơ lây truyền qua đường tình dục của HIV khoảng 85%. Tuy nhiên, chất diệt tinh trùng thực sự có thể làm tăng tỷ lệ lây truyền.
Những thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên, trong đó, nam giới chưa cắt bao quy đầu được phân ngẫu nhiên để được giải phẫu cắt bao quy đầu trong điều kiện vô trùng và được tư vấn đã được thực hiện tại Nam Phi, Kenya, và Uganda, kết quả cho thấy mức độ lây nhiễm HIV trong đường tình dục nữ truyền cho nam giảm xuống 60%, 53%, và 51%, tương ứng với từng quốc gia. Từ kết quả này, WHO và Ban Thư ký UNAIDS đã triệu tập một nhóm chuyên gia để "khuyến cáo rằng nam giới cắt bao quy đầu được công nhận như là một sự can thiệp bổ sung quan trọng để giảm nguy cơ lây nhiễm HIV trong quan hệ tình dục dị tính luyến ái đối với nam giới". Đối với trường hợp nam có quan hệ tình dục với nam, không có đủ bằng chứng để chứng minh nam giới cắt bao quy đầu sẽ bảo vệ chống lại nhiễm HIV hoặc nhiễm những bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.
Các nghiên cứu về lây truyền HIV ở phụ nữ đã cắt bộ phận sinh dục (FGC) đã báo cáo các kết quả khác nhau, nhưng với một số bằng chứng cho rằng việc này làm tăng nguy cơ lây truyền.
Theo báo cáo về các nghiên cứu trong năm 2007 của Cochrane Collaboration, thì các chương trình nhằm mục đích khuyến khích việc tiết chế tình dục trong giới trẻ ở những nước phát triển, đồng thời cũng thực hiện các chiến lược cổ động và giáo dục về tình dục an toàn cho những đối tượng đã có quan hệ tình dục, có thể làm giảm trong ngắn hạn và dài hạn những hành vi có rủi ro lây nhiễm HIV.
Tituboea carmelica
Tituboea carmelica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin & Chikatunov miêu tả khoa học năm 2001.
Tham khảo
Thể loại:Tituboea