cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hội nghị Lập hiến (Hoa Kỳ)
Vấn đề chia nghị sĩ: tương ứng hay bằng nhau?
Ngày 9 tháng 6, William Paterson của New Jersey nhắc nhở các đại biểu rằng họ đến Philadelphia để sửa lại Các điều khoản Hợp bang, không thành lập chính phủ quốc gia. Ông chấp nhận Quốc hội Hợp bang cần phải có quyền lực mới, kể cả quyền cưỡng chế các bang, nhưng vẫn kiên quyết rằng nếu là hợp bang thì các bang phải có sức ảnh hưởng ngang nhau. James Madison ghi lại lời của ông: "[Các điều khoản Hợp bang] là nền móng của mọi công việc ở Đại hội. Chúng ta không được vượt qua nó, nếu không thì chúng ta đáng bị cử tri buộc tội tiếm quyền... thư uỷ quyền của chúng ta không chỉ đo quyền lực, mà còn tỏ ra quan điểm của bang về các vấn đề chúng ta cân nhắc. Ý tưởng thiết lập [Chính phủ] toàn quốc thay vì liên bang, không có ai trong số họ nghĩ tới. Chúng ta phải thuận theo công luận. Chúng ta không có quyền vượt ra ngoài khuôn khổ liên bang, và nếu có thì đây là ý của người dân. Chúng ta phải theo dân; dân sẽ không theo chúng ta."
Chế độ hai viện và cách bầu
Ngày 31 tháng 5, các đại biểu thảo luận cách tổ chức Quốc hội và cách chọn các nghị sĩ. Gần như ai ai đều biết và ủng hộ phân chia quốc hội thành thượng viện và hạ viện. Quốc hội Anh bao gồm Viện Thứ dân dân cử và Viện Quý tộc cha truyền con nối. Trừ Pennsylvania ra, tất cả các bang đều có nghị hội hai viện. Các đại biểu nhanh chóng đồng ý rằng mỗi viện phải có quyền đưa ra các dự luật. Họ cũng đồng ý, Quốc hội mới sẽ có tất cả các quyền làm luật của Quốc hội Hợp bang và quyền phủ quyết luật của các bang.
Một số đại biểu phản đối để cho người dân bầu Hạ nghị viện. Elbridge Gerry của Massachusetts và Roger Sherman của Connecticut sợ người dân sẽ tin theo những kẻ nịnh hót, dẫn tới bạo lực và hỗn loạn. Pierce Butler của Nam Carolina chủ trương chỉ trao chính quyền những người đàn ông giàu có. Tuy nhiên, số đông trong Đại hội ủng hộ bầu cử phổ thông. George Mason ở Virginia nói rằng hạ nghị viện "là kho dân chủ lớn của chính quyền."
Đại hội đồng ý rằng Thượng nghị viện nên có ít thành viên và khó vào hơn hạ viện. Thượng nghị sĩ phải là người quân tử của tầng lớp thông minh và lương thiện nhất trong xã hội. Đã hoạt động trên chính trường bang, các đại biểu tin rằng cần phải có thượng viện như vậy để kìm giữ tính hay chiều dân của hạ viện dân cử. Tuy nhiên, các đại biểu tranh cãi về cách lựa chọn thượng nghị sĩ. Đại biểu muốn giữ gìn quyền lực bang thì đề nghị nghị hội của bang chọn thượng nghị sĩ, James Wilson của Pennsylvania thì đề nghị người dân bầu thẳng ra. Mãi đến ngày 7 tháng 6, Đại hội mới đồng lòng quyết định rằng thượng nghị sĩ do các nghị hội bang chọn.
Tỉ lệ ba phần năm
Về vấn đề chia nghị sĩ, ba bang lớn vẫn không thuyết phục được tám bang nhỏ. James Wilson nhận ra rằng các bang lớn cần sự ủng hộ của ba bang miền Nam Georgia và Nam, Bắc Carolina để có được đại diện tương ứng. Đại biểu của ba bang này trước hết muốn bảo vệ chế độ nô lệ trong bang. Ngày 11 tháng 6, Wilson đưa ra Thoả hiệp ba phần năm cùng John Rutledge của Nam Carolina. Nghị quyết chia số ghế trong Hạ viện theo số dân tự do cộng ba phần năm số dân nô lệ của bang. Chín bang bỏ phiếu ủng hộ, chỉ có New Jersey và Delaware bỏ phiếu chống. Miền Nam sẽ được thêm ít nhất một chục nghị sĩ và phiếu đoàn đại cử tri. Cùng ngày, sáu bang này cũng thông qua quy tắc ba phần năm đối với cách chia ghế Thượng nghị viện; tuy nhiên, quyết định đó sau này bị bãi bỏ.
Hành chính
Xưa nay, luật Anh chia ra chính quyền làm hai quyền làm luật của quốc hội và quyền hành chính của nhà vua, triều đình, không có đại biểu nào phản đối tách ngành hành chính ra khỏi quốc hội. Mặc dù vậy, hình thức tổ chức, quyền hạn, và cách lựa chọn gây tranh chấp không ngớt vào mùa hè năm 1787. Lúc đó, rất ít nước có ngành hành chính không vua chúa để lấy làm gương. Đúng thật Hà Lan do thống đốc lãnh đạo, nhưng chức vị thường truyền lại cho thành viên của Nhà Orange. Thụy Sĩ thì có quá nhiều người, chế độ vua chúa tuyển cử của Đế quốc La Mã Thần thánh và Liên bang Ba Lan - Litva thì thối nát.
Sau khi sống dưới quyền Vua George III thì Hoa Kỳ không tin dùng một trưởng hành chính mạnh mẽ. Chính phủ Hợp bang thời đó chỉ có Ủy ban các bang để sắp đặt việc nước đương lúc Quốc hội ngừng họp. Tuy nhiên, Ủy ban hiếm khi làm việc. Ở các bang, thống đốc phải làm theo nghị hội và không có quyền phủ quyết luật, cho nên không thể ngăn chặn luật pháp nguy hại quyền lợi của số ít. Các bang có nhiều cách chọn thống đốc. Nhiều bang trao quyền lựa chọn cho nghị hội, một vài cho phép người dân bầu thẳng. Ở Pennsylvania, người dân bầu ra hội đồng hành chính và nghị hội chỉ định một trong những thành viên của hội đồng làm thống đốc.
Kế hoạch Virginia thiết lập ngành hành chính do Quốc hội chọn, có quyền thi hành luật quốc gia, tuyên chiến, và kí kết điều ước. Không xác định quyền hành chính trao cho một người hay nhiều người. Ngành hành chính cùng số lượng thẩm phán liên bang "phù hợp" sẽ hợp thành Hội đồng Tu pháp có quyền phủ quyết bất cứ luật nào của Quốc hội. Quốc hội có thể chung quyết thông qua dự luật, nhưng kế hoạch cũng không xác định số phiếu cần thiết.
Một tổng thống, một hành chính
James Wilson lo ngành hành chính dưới Kế hoạch Virginia quá phụ thuộc vào Quốc hội. Ông đề xướng trao quyền hành chính cho chỉ một người. Wilson nhận xét, ngành hành chính bao gồm nhiều người sẽ bị các nhóm mưu lợi khu vực chi phối, phân tâm, cho nên chỉ một trưởng hành chính có thể vừa thay mặt cả nước, vừa khiến cho chính phủ "làm việc hăng hái, nhanh chóng, và có trách nhiệm".
Ông thấy không có quá nhiều xung đột giai cấp trong xã hội Hoa Kỳ, các hạng người khác nhau kết giao bạn bè, tin rằng tổng thống có thể là biểu tượng đoàn kết toàn dân. Tổng thống phải gần nhân dân, gánh vác trách nhiệm làm lợi chung cho đất nước, hành quyền một cách minh bạch và sẵn lòng giải trình trước người dân, trái ngược với nhiều nghị sĩ không ai biết đến. Wilson không tính đến khả năng chính trị đảng phái gay gắt nảy ra.
Ngày 1 tháng 6, Wilson đề nghị "ngành hành chính bao gồm một người." Pinckney tán thành đề nghị, cũng chủ trương thiết lập một ngành hành chính đơn nhất, và đặc biệt đặt tên chức vị là "tổng thống". Roger Sherman phản đối, thiên về chế độ đại nghị, ngành hành chính do quốc hội bổ nhiệm và chịu trách nhiệm trước quốc hội. Edmund Randolph đồng ý với Wilson, nhưng sợ trao quyền hành chính cho chỉ một người sẽ tạo ra "bào thai của chế độ vua chúa". Randolph và George Mason cầm đầu phe chống lại chủ trương ngành hành chính đơn nhất, song hầu hết các đại biểu đồng ý với Wilson, có lẽ vì tổng thống đầu tiên sẽ là George Washington. Ngày 4 tháng 6, Đại hội thông qua đề nghị của Wilson. Ban đầu, đặt nhiệm kỳ là bảy năm, nhưng xem xét lại sau này.
Cách bầu, phế truất, và quyền phủ quyết
Wilson cũng chủ trương ngành hành chính do người dân bầu thẳng ra để cho không phải chịu Quốc hội và các bang chi phối. Phần lớn Đại hội không tán thành đề nghị này. Lý do của một số đại biểu như Roger Sherman, Elbridge Gerry, và Pierce Butler là người dân dễ bị mị, không phải vì họ ngu, mà là vì tin loan khá chậm vào cuối thế kỷ 18: cử tri thiếu thông tin, không biết gì về các ứng viên, không thể sáng suốt bỏ phiếu.
Số đông đại biểu ủng hộ đề nghị tổng thống do Quốc hội bầu, có nhiệm kỳ 7 năm; một số đại biểu lo quốc hội sẽ nắm quá nhiều quyền lực. Các đại biểu miền Nam ủng hộ trao quyền chọn cho các nghị hội bang. Những người như Madison phản đối, sợ một tổng thống như vậy sẽ chỉ làm môi giới giữa các bang, thay vì là biểu tượng đoàn kết quốc dân. Wilson nhận thấy rằng Đại hội sẽ không chấp nhận bầu cử trực tiếp, đưa ra đoàn đại cử tri làm vật thay thế: các bang chia thành các khu bầu cử bao gồm các đại cử tri, cử tri chọn đại cử tri, đại cử tri bầu tổng thống, vừa giữ gìn được sự phân lập ba quyền, vừa bỏ qua các nghị hội bang. Tuy nhiên, không được nhiều đại biểu ủng hộ ban đầu.
Hồi đó, không có các đảng chính trị, nhiều đại biểu lo ứng viên sẽ thường xuyên không hội đủ số phiếu đại cử tri để đắc cử. Hầu hết đều đề nghị Hạ nghị viện bầu tổng thống vì là cơ quan gần sát người dân nhất. Các bang ít dân phản đối, các bang đông dân sẽ chắc chắn thắng thế. Đại hội điều hoà tranh chấp, trao cho Hạ nghị viện quyền bầu tổng thống nếu không có ứng viên nào hội đủ số đông đoàn đại cử tri, nhưng các đại biểu mỗi bang sẽ hợp thành khối mà bỏ phiếu, tức là mỗi bang dù cho ít dân hay đông dân cũng chỉ có một phiếu.
Kế hoạch Virginia không đưa ra cách phế truất trưởng hành chính. Ngày 2 tháng 6, John Dickinson của Delaware đề nghị tổng thống bị Quốc hội cách chức theo yêu cầu của số đông các nghị hội bang. Madison và Wilson không chịu để cho các bang nhúng tay vào ngành hành chính. Sherman chủ trương Quốc hội có quyền cách chức tổng thống vì bất cứ lý do nào. George Mason phản đối, cho rằng tổng thống sẽ bị chi phối và trở thành "đồ dùng của quốc hội". Đại hội bác bỏ đề nghị của Dickinson, nhưng vẫn không quyết định được cách phế truất tổng thống.
Ngày 4 tháng 6, các đại biểu tranh luận về Hội đồng Tu pháp. Wilson và Alexander Hamilton của New York phản đối pha trộn ngành hành chính và tư pháp. Họ muốn tổng thống có quyền phủ quyết tuyệt đối để không phải lệ thuộc ngành làm luật. Benjamin Franklin của Pennsylvania phản đối, đưa ra các trường hợp thống đốc thuộc địa doạ phủ quyết để "moi tiền" của cơ quan làm luật. Gerry đề nghị số đông hai phần ba trong cả hai viện của Quốc hội có thể chung quyết thông qua dự luật bị Hội đồng Tu pháp phủ quyết. Về sau, bỏ hội đồng, trao quyền phủ quyết cho một mình tổng thống. Tuy nhiên, Madison nhất quyết giữ lại Hội đồng Tu pháp và Đại hội hoãn lại việc xem xét quyền phủ quyết.
Tư pháp
Ở Anh, các thẩm phán không cấu thành ngành riêng biệt, mà thay mặt vua và triều đình hành sử quyền xét xử. Madison xét mối ràng buộc giữa ngành hành chính và thẩm phán gây tham nhũng ở các bang, đề xướng tách tư pháp ra làm "ngành thứ ba" từ trước chưa hề có.
Ngày 4 tháng 6, các đại biểu đồng ý thiết lập ngành tư pháp quốc gia "bao gồm một toà cao nhất và một hay nhiều toà cấp dưới", nhưng trái ý về cách chọn thẩm phán. Kế hoạch Virginia đề nghị quốc hội bổ nhiệm. James Wilson đề nghị trao quyền bổ nhiệm cho tổng thống để tăng cường chức vị.
Ngày 13 tháng 6, Đại hội ra bản báo cáo mới về Kế hoạch Virginia, tóm tắt các quyết định trong hai tuần họp đầu tiên: sẽ thiết lập ngành tư pháp quốc gia, có một toà cao nhất; Quốc hội sẽ có quyền thành lập các toà cấp dưới; các thẩm phán do Thượng nghị viện bổ nhiệm, sẽ giữ chức vụ suốt đời nếu "cư xử chính đáng".
Những kế hoạch khác
Đại biểu của các bang nhỏ hoảng hốt: Đại hội dường như đang thiết lập một chính phủ toàn quốc cao nhất có thể phủ quyết luật của bang và lấy số dân làm nền móng chia nghị sĩ cả hai viện của Quốc hội. William Paterson cùng những đại biểu khác của New Jersey, Connecticut, Maryland và New York vạch ra kế hoạch riêng, về cơ bản sửa lại Các điều khoản Hợp bang. Kế hoạch New Jersey giữ nguyên Quốc hội Hợp bang, nhưng trao cho thêm quyền đánh thuế và quản lí việc buôn bán. Quốc hội bầu ra một "ngành hành chính liên bang", bao gồm các thành viên có chỉ một nhiệm kỳ và có thể bị Quốc hội cách chức theo yêu cầu của số đông thống đốc bang. Cũng dựng lên ngành tư pháp liên bang, các thẩm phán giữ chức suốt đời, do ngành hành chính bổ nhiệm. Các bang phải tuân theo pháp luật liên bang. Ngày 15 tháng 6, kế hoạch được đưa ra Đại hội. Ngày 18 tháng 6, Alexander Hamilton của New York trình bày kế hoạch riêng trái ngược với cả kế hoạch của Madison lẫn của Paterson. Hamilton chủ trương bắt chước chính phủ Anh. Quốc hội bao gồm hai viện, viện dưới do người dân bầu ra, có nhiệm kỳ ba năm, viện trên do các đại cử tri dân cử bầu ra, có nhiệm kỳ suốt đời. Đại cử tri cũng bầu ra thống đốc cầm đầu ngành hành chính, cũng giữ chức suốt đời. Thống đốc có quyền phủ quyết tuyệt đối các dự luật. Có ngành tư pháp quốc gia, các thẩm phán cũng giữ chức chung thân. Hamilton đề nghị thủ tiêu các bang hay ít nhất là cải tổ thành quận huyện có ít quyền. Một số nhà nghiên cứu ra giả thuyết Hamilton thực ra muốn Đại hội thông qua Kế hoạch Virginia, cho nên phải làm cho các đại biểu tin kế hoạch của Madison đúng với lẽ phải. Đại hội thậm chí không mang kế hoạch ra tranh luận, Hamilton thì bị cáo buộc nhiều năm rằng ông ủng hộ chế độ vua chúa, theo Anh.
Ngày 19 tháng 6, Đại hội tổ chức biểu quyết về Kế hoạch New Jersey. Được Connecticut và các bang nô lệ ủng hộ, các bang đông dân đánh bại kế hoạch, bảy phiếu chống, ba phiếu thuận. Đoàn đại biểu của Maryland không đồng ý được, không bỏ phiếu. Tuy nhiên, vấn đề đại diện vẫn chưa được giải quyết, các đại biểu còn tranh cãi cho đến tháng 7.
Thoả hiệp Connecticut
Đoàn đại biểu của Connecticut là Roger Sherman, Oliver Ellsworth, và William Samuel Johnson một vài lần đề nghị chia nghị sĩ Hạ nghị viện theo số dân, Thượng nghị viện thì các bang có số lượng bằng nhau. Sherman lần đầu đề xuất thoả hiệp vào ngày 11 tháng 6. Ông đồng ý với Madison rằng dựng lên Thượng nghị viện để chữa bệnh tòng dân của Hạ nghị viện, nhưng cũng xét cơ quan có nhiệm vụ bảo vệ quyền lợi của các bang. James Madison ghi lại lời phát biểu ngày 11 tháng 6 của Sherman: "Ông Sherman đề nghị số phiếu trong toà nghị dưới nên chia theo dân số tự do, trong toà nghị trên hay Thượng nghị viện thì mỗi bang chỉ nên có một phiếu. Ông nhận xét, các bang sẽ vẫn còn một số quyền lợi, cho nên mỗi bang phải có thể tự bảo vệ mình, nếu không thì một vài bang đông dân sẽ thống trị những bang còn lại. Hạ viện ở Anh có một số quyền cụ thể theo Hiến pháp, do đó có sức ảnh hưởng ngang Hạ viện để có thể bảo vệ được quyền lợi riêng."
Ngày 29 tháng 6, Johnson đưa ra cách nhìn giống vậy: "phải có một viện thay mặt người dân, một viện thay mặt các bang." Tuy nhiên, hai bên chưa chịu nhường bước nhau để thoả hiệp, các bang đông dân thì chưa thừa nhận yếu phải thua mạnh, các bang ít dân thì chưa thừa nhận quyền phải ứng với dân. Các bang lớn nhỏ chẳng tin tưởng nhau, có lời bình luận của Gunning Bedford Jr. vào ngày 30 tháng 6 làm thí dụ cho. Bedford nói: "Tôi không tin các ngài. Nếu có sức mạnh thì các ngài không thể bị hạn quyền được; vậy cái gì sẽ cứu giúp chúng tôi?... Vâng, thưa ngài, các bang đông dân sẽ tranh đua, nhưng không tranh đua với nhau - họ sẽ tranh đua với những bang còn lại... Các ngài sẽ nghiền nát các bang ít dân, hay để chúng yên? Chúng tôi thà nắm tay nước ngoài, chứ không chịu bị huỷ hoại."
Ủy ban lớn
Đương lúc Đại hội ngừng họp ba ngày nhân kỳ nghỉ lễ Độc lập thì Ủy ban lớn bắt đầu làm việc. Ủy ban quyết định chia nghị sĩ theo thoả hiệp của đoàn đại biểu Connecticut: dân biểu Hạ nghị viện sẽ chia theo số dân, bầu ra từ các khu bao gồm 40.000 người, các bang có số lượng thượng nghị sĩ bằng nhau. Tuy nhiên, để lấy được sự ủng hộ của các bang đông dân, Benjamin Franklin đề nghị Hạ nghị viện có độc quyền đưa ra các dự luật tăng tiền thuế hay tiền lương nhân viên chính phủ.
Xem lại tỉ lệ ba phần năm
Ngày 5 tháng 7, Ủy ban lớn trình báo cáo. Tuy nhiên, Đại hội trì trệ 11 ngày, các đại biểu cố gắng giành được càng nhiều phiếu bầu càng tốt cho bang của họ. Ngày 6 tháng 7, Đại hội thiết lập uỷ ban gồm 5 người để ấn định số lượng dân biểu của các bang. Ủy ban đề nghị Hạ nghị viện có 56 dân biểu, lấy "số lượng người da đen và người da trắng cùng của cải" làm nền móng chia. Các bang miền Bắc có 30 dân biểu, các bang miền Nam có 26. Đại biểu của các bang tự do phản đối tính nô lệ là dân vì họ không thể bỏ phiếu.
Ngày 9 tháng 7, Đại hội lập uỷ ban mới để chia lại. Lần này, bao gồm 11 uỷ viên, mỗi bang có một. Ủy ban đề nghị Hạ nghị viện có 65 dân biểu, chia theo số dân tự do cộng ba phần năm số dân nô lệ. Các bang miền Bắc có 35 dân biểu, miền Nam có 30. Đại biểu miền Nam không chịu để cho miền Bắc có nhiều dân biểu hơn, cho rằng uỷ ban đã tính sai số dân miền Nam. Đại hội chấp thuận bản báo cáo của uỷ ban, song quyền lợi trái ngược nhau của miền Bắc và miền Nam ngăn cản Đại hội đạt được sự đồng thuận.
Ngày 10 tháng 7, Edmund Randolph đề nghị chính phủ điều tra số dân thường xuyên để chia dân biểu. Tranh luận về việc điều tra, hai đại biểu Nam Carolina Pierce Butler và Charles Cotesworth Pinckney đề xướng đếm tất cả nô lệ thay vì ba phần năm, vì tài sản nô lệ làm giàu các bang miền Nam. Các đại biểu miền Bắc đã không muốn ủng hộ thoả hiệp ba phần năm, phát cáu. James Wilson là một trong những người tạo ra thoả hiệp bẻ, "Nô lệ là công dân phải không? Vậy tại sao không được ngang hàng công dân da trắng? Là tài sản phải không? Vậy tại sao không tính tài sản khác?"
Sau khi tranh luận gay gắt thì Đại hội quyết định chia dân biểu và thuế trực thu của cả các bang đang có lẫn bất cứ bang mới nào theo số dân da trắng cộng ba phần năm số dân nô lệ. Sẽ điều tra số dân lần đầu sáu năm sau khi dựng lên chính phủ liên bang mới và cứ sau mười năm một lần.
Đại hội thông qua Thoả hiệp Connecticut
Ngày 14 tháng 7, John Rutledge và James Wilson lại đề nghị chia thượng nghị sĩ theo dân số. Mặc dù Pinckney đề xuất cách chia để cho các bang ít dân có nhiều dân biểu hơn so với cách chia tương ứng hoàn toàn, đề nghị bị Đại hội bác bỏ.
Ngày 16 tháng 7, Đại hội tổ chức biểu quyết ngang phiếu, thông qua Thoả hiệp Connecticut theo khuyến nghị của Ủy ban lớn. Ngày 23 tháng 7, quyết định mỗi bang có hai thượng nghị sĩ thay vì ba. Bác bỏ đề nghị của Luther Martin của Maryland rằng các thượng nghị sĩ của một bang cùng nhau bỏ một phiếu, như trong Quốc hội Hợp bang. Martin tin rằng để Thượng nghị viện bảo vệ được quyền lợi của các bang thì các thượng nghị sĩ phải đồng lòng quyết định. Đại hội để cho các thượng nghị sĩ bỏ phiếu riêng, vừa ý của phe liên bang là ngăn chặn các bang ảnh hưởng thẳng cách Quốc hội làm luật. Bản cuối cùng vừa có yếu tố của kế hoạch Madison, vừa chứa đựng mong muốn giữ gìn quyền bang của các đại biểu.
Liên bang có quyền lực cao nhất
Ngày 17 tháng 7, Đại hội quyết định trao cho Quốc hội quyền "làm luật trong mọi việc mà mỗi bang một mình không lo liệu được" theo Kế hoạch Virginia. Chỉ có Nam Carolina và Georgia bỏ phiếu chống. Bốn bang ít dân là Connecticut, New Jersey, Delaware, và Maryland bỏ phiếu thuận. Về sau, Madison nói rõ lí do: một khi được đảm bảo có sức ảnh hưởng trong chính phủ mới thì các bang ít dân "bảo hoàng hơn vua", hăng hái đòi lập chính phủ quốc gia mạnh mẽ.
Kế hoạch Virginia đề nghị Quốc hội có quyền phủ quyết luật của các bang để ngăn chặn các bang hành động thiếu thận trọng, như vào thời chính phủ Hợp bang. Gouverneur Morris lo đề nghị sẽ làm phật lòng các bang có thể ủng hộ Hiến pháp. Luther Martin cho rằng quá không thực tế và tốn thời giờ, hỏi "Liệu tất cả luật của các bang có phải trình quốc hội trước khi được thi hành không?"
Đại hội bác bỏ quyền phủ quyết. Martin đề nghị điều khoản của Kế hoạch New Jersey làm vật thay thế, được Đại hội đồng lòng thông qua: pháp luật và các điều ước của Hoa Kỳ sẽ là luật cao nhất các bang, các bang sẽ quyết định căn cứ trên pháp luật liên bang.
Cách bầu và phế truất tổng thống
Tháng 6, Đại hội quyết định Quốc hội bầu ra tổng thống, nhưng vẫn còn một số đại biểu lo ngành hành chính sẽ phụ thuộc vào ngành làm luật. Ngày 17 tháng 7, Đại hội xem lại vấn đề. Đề nghị dân cử bị bác bỏ, chín ăn một. Sau đó, Luther Martin đề nghị lại một đoàn đại cử tri bầu tổng thống, James Wilson đưa ra vào tháng 6. Wilson đề nghị người dân bầu lên các đại cử tri, Martin sửa lại, các nghị hội bang chọn đại cử tri; Đại hội vẫn bác bỏ đề nghị. Ngày 19 tháng 7, Elbridge Gerry đề nghị thống đốc chọn đại cử tri, tăng ảnh hưởng của các bang, cũng không thành công.
Đại hội xác nhận lại Quốc hội bầu tổng thống rồi, quyết định tổng thống được giữ nhiều nhiệm kỳ, không còn hạn chế chỉ một nhiệm kỳ bảy năm. James McClurg của Virginia đi xa hơn, đề nghị tổng thống giữ chức suốt đời "nếu cư xử chính đáng" để bảo vệ sự độc lập của ngành hành chính, nhưng bị bác bỏ vì không khác gì vua chúa.
Đại hội quyết định Quốc hội có quyền phế truất một tổng thống không đủ tư cách, giống như cách Quốc hội Anh cách chức các bộ trưởng.
Cách bổ nhiệm thẩm phán
Ngày 18 tháng 7, Đại hội chuyển sang xem xét vấn đề ngành tư pháp. Một nửa Đại hội thì muốn Thượng nghị viện chọn thẩm phán, nửa còn lại thì muốn tổng thống chọn. Luther Martin ủng hộ trao quyền bổ nhiệm cho Thượng nghị viện, cho rằng toà sẽ bảo vệ quyền lợi của các bang.
Nathaniel Gorham đề nghị dàn xếp để cho tổng thống bổ nhiệm có "ý kiến và sự chấp thuận của Thượng nghị viện". Chưa định nghĩa "ý kiến và sự chấp thuận", song đề nghị đã được một số đại biểu ủng hộ. Ngày 21 tháng 7, Madison đưa ra cách dàn xếp khác: tổng thống sẽ bổ nhiệm, nhưng Thượng nghị viện có quyền phủ quyết theo đa số 2/3. Các đại biểu thấy đề nghị của Madison sẽ làm khó việc chặn bổ nhiệm thẩm phán, không ủng hộ, xác định lại Thượng nghị viện sẽ bổ nhiệm thẩm phán.
Ngày 21 tháng 7, Wilson và Madison lại đề nghị lập Hội đồng Tu pháp theo kế hoạch của Madison. Gorham phản đối, đúng thật việc xem xét tính hợp hiến của các đạo luật thuộc thẩm quyền của thẩm phán, nhưng trộn lẫn việc xét xử của toà với việc chính trị của tổng thống trái sự phân quyền. John Rutledge đồng ý, "thẩm phán không được đưa ra ý kiến về một đạo luật cho đến khi được đưa ra toà".
Cách sửa hiến và phê chuẩn
Đại hội nhận ra sai lầm lớn của Các điều khoản Hợp bang là bất cứ bản sửa đổi hiến pháp nào cũng cần có sự chấp thuận của tất cả các bang. Ngày 23 tháng 7, tán thành đề nghị sửa lại cách cách tu hiến, nhưng không quyết định cách cụ thể.
Đại hội cũng thảo luận cách phê chuẩn Hiến pháp. Oliver Ellsworth và William Paterson đề xướng các nghị hội bang thay mặt ý dân, phê chuẩn Hiến pháp giống như cách phê chuẩn Các điều khoản Hợp bang. Nathaniel Gorham phản đối, các nghị sĩ bang sẽ bác bỏ Hiến pháp để bảo vệ quyền lực của chính họ. George Mason cho rằng các nghị hội bang không có quyền phê chuẩn Hiến pháp mới vì bản thân do hiến pháp bang tạo ra.
Bản thảo thứ nhất
Đại hội ngừng họp từ ngày 26 tháng 7 đến ngày 6 tháng 8 để đợi Ủy ban Nội dung soạn xong bản thảo thứ nhất của Hiến pháp. John Rutledge là chủ tịch, nhũng thành viên khác bao gồm Edmund Randolph, Oliver Ellsworth, James Wilson, và Nathaniel Gorham.
Ủy ban không ghi chép công việc, nhưng ba tài liệu quan trọng còn sót lại cho thấy uỷ ban dùng Kế hoạch Virginia ban đầu, các quyết định sửa đổi của Đại hội, cùng những nguồn khác, như Các điều khoản Hợp bang, hiến pháp các bang, và thậm chí kế hoạch của Charles Pinckney, để viết ra bản thảo,  tác giả David O. Stewart khen là "công trình cóp chép xuất sắc."
Ủy ban soạn theo hai nguyên tắc: Hiến pháp chỉ nên bao gồm các điều khoản cần có, tránh lặt vặt và phải dễ hiểu, chính xác.
Phần lớn báo cáo là sáng kiến của uỷ ban. Ủy ban đoán đúng là Đại hội sẽ không phản đối những điều uỷ ban thêm vào, cho nên bản cuối cùng của Hiến pháp bao gồm nhiều điểm không mang ra tranh luận. Ví dụ: uỷ ban viết các nghị sĩ không phải chịu trách nhiệm về ý kiến đưa ra ở Quốc hội và các quy tắc tổ chức Hạ nghị viện, Thượng nghị viện.
Tuy nhiên, uỷ ban cũng vượt ra ngoài quyết định của Đại hội, tăng cường các bang và làm suy yếu chính phủ quốc gia theo sự thúc giục của Rutledge. Ông từng làm thống đốc bang và chủ trương hạn chế quyền lực của chính phủ quốc gia, tuy chấp nhận chính phủ mới phải mạnh hơn chính phủ Hợp bang. Stewart nhận định, uỷ ban "chiếm đoạt" Hiến pháp, sửa lại các điểm quan trọng mà Đại hội quyết định rồi, và thêm vào một số điều khoản sâu rộng chưa hề mang ra thảo luận.
Trước hết, Rutledge đề nghị cắt giảm mạnh quyền làm luật về cơ bản là vô hạn của Quốc hội. Ủy ban quyết định ghi rõ 18 quyền như đánh thuế, làm hiệp ước, tuyên chiến, và lập cục bưu chính, phần nhiều mượn của Các điều khoản Hợp bang. Không ít uỷ viên phản đối sự thay đổi. Về sau, uỷ ban thêm vào điều khoản cho phép Quốc hội "xây dựng mọi điều luật cần thiết và phù hợp để thực thi những quyền lực nói trên, cũng như tất cả những quyền lực khác đã được Hiến pháp này trao cho Nhà nước Hoa Kỳ, hoặc cho bất cứ một cơ quan và quan chức nào khác của Nhà nước." Cũng hạn chế quyền lực các bang tám cách, như cấm tự lập hiệp ước với nước ngoài và phát hành tiền riêng. Ngoài ra, sửa lại điều khoản về địa vị của pháp luật liên bang, liên bang và các bang mà trái nhau thì liên bang sẽ được ưu tiên. Đại hội chấp nhận các thay đổi, đặt ra quan hệ giữa chính phủ liên bang và các bang.
Tranh cãi bùng nổ về các điểm liên quan tới vấn đề nô lệ trong bản báo cáo. Nguyên là Pinckney cảnh cáo Đại hội sẽ có hậu quả nghiêm trọng nếu bản thảo không bảo vệ chế độ nô lệ ở các bang miền Nam hay cho phép chính phủ liên bang đánh thuế hàng xuất khẩu nông sản miền Nam vào ngày đại hội đồng ý thiết lập uỷ ban. Ủy ban viết ba điều khoản hạn chế rõ ràng quyền lực của Quốc hội, có lợi cho miền Nam: Quốc hội mãi mãi không được can thiệp vào việc buôn bán nô lệ, không được đánh thuế hàng xuất khẩu, và cần phải có đa số 2/3 cả hai viện Quốc hội tán thành để thông qua bất cứ luật nào đánh thuế quan hay đặt ra hạn ngạch để quản lí ngoại thương. Các đại biểu miền Bắc và phe bãi nô nổi giận.
Bản báo cáo của uỷ ban là kế hoạch lập hiến khả thi đầu tiên. Ngay cả sau khi ra báo cáo, uỷ ban vẫn họp cho đến đầu tháng 9.
Sửa thêm và tranh luận chót
Một tháng thảo luận lại qua, bản thảo giữ nguyên. Một số đại biểu cố gắng thay đổi bản thảo của Rutledge, thêm vào điều kiện phải có tài sản để giữ chức, cấm chính phủ liên bang phát hành tiền giấy, nhưng hầu hết không thành công. Nhất là Madison, muốn sửa lại Hiến pháp theo hướng kế hoạch của ông.
Đại hội có đồng ý trao cho Quốc hội quyền chấm dứt việc buôn bán nô lệ bắt đầu từ năm 1808. Đại biểu miền Bắc cũng chấp nhận tăng cường điều khoản yêu cầu các bang bắt giữ nô lệ bỏ trốn phải trao trả, đại biểu miền Nam chịu bỏ điều kiện Quốc hội phải có 2/3 cả hai viện tán thành để thông qua luật quản lí việc buôn bán giữa các bang và chính phủ nước ngoài.
Đại hội sửa xong bản thảo đầu tiên của Ủy ban Nội dung rồi, gửi một loạt các vấn đề mới đến một số uỷ ban để giải quyết. Ủy ban Nội dung bắt đầu xem xét một số việc về lệnh định quyền giam giữ, tự do báo chí và một cơ quan nội các để khuyên bảo tổng thống. Đại hội lập hai uỷ ban để giải quyết vấn đề về việc buôn bán nô lệ và nghĩa vụ trả nợ vào thời kì Chiến tranh Cách mạng.
Ủy ban cũng rút ngắn nhiệm kỳ của tổng thống từ bảy năm xuống còn bốn năm, cho tổng thống được tái cử, và chuyển quyền xét xử luận tội từ toà án sang Thượng nghị viện. Nguyên là trước đó, tổng thống do Quốc hội bầu ra, Đại hội lo sẽ lệ thuộc Quốc hội, cho nên đặt nhiệm kỳ dài và cấm tái cử, nhưng một khi quyết định đoàn đại cử tri là cơ quan bầu ra thì tổng thống ít có thể bị Quốc hội chi phối. Cũng tạo ra chức vị phó tổng thống, chỉ có vai trò kế nhiệm một tổng thống không thể hoàn thành nhiệm kỳ, chủ trì Thượng nghị viện và bỏ phiếu nếu Thượng nghị viện biểu quyết hoà. Tổng thống được một số quyền của Thượng nghị viện, như quyền làm các hiệp ước và bổ nhiệm các đại sứ.
Gần cuối hội nghị, Gerry, Randolph và Mason bắt đầu phản đối bản thảo của Ủy ban Nội dung. Một số người phỏng đoán Randolph công kích Hiến pháp để mưu lợi chính trị, cụ thể là để không phải tranh cử với đối thủ Patrick Henry về sau. Họ hầu hết phản đối thoả hiệp cho phép Quốc hội thông qua luật quản lí thương mại theo đa số đổi lấy tăng cường điều khoản về nô lệ bỏ trốn. Cũng phản đối thiết lập chức vị phó tổng thống.
Những đại biểu khác muốn chấm dứt Đại hội và về nhà, ngày càng chán ghét thái độ phản đối của ba đại biểu. Đại hội sắp hạ màn, các đại biểu sắp chuyển Hiến pháp cho Ủy ban Văn phong viết bản cuối cùng thì một đại biểu đề nghị đảm bảo công dân có quyền được bồi thẩm đoàn xét xử trong các phiên toà dân sự. Mason thừa dịp đề nghị Đại hội thêm một bản tuyên ngôn quyền lợi vào hiến pháp và xin được soạn trong một vài giờ. Gerry đồng ý, nhưng uỷ ban không chịu, xem đây chẳng qua là chiêu bài câu giờ khác.
Lúc đó, rất ít ai nhận ra sự quan trọng của một bản tuyên ngôn quyền lợi; về sau, phe chống Liên bang lấy sự thiếu đảm bảo quyền lợi làm lí do chính để các bang không phê chuẩn Hiến pháp. Hầu hết các đại biểu xét các bang đã bảo vệ các quyền cá nhân, Hiến pháp lại không cho phép chính phủ quốc gia tước quyền, cho nên thấy Hiến pháp không cần phải bảo vệ quyền. Phút chót, các đại biểu thu xếp thêm một số việc. Quan trọng nhất là cho phép Thượng nghị viện sửa đổi các dự luật chi tiêu do Hạ nghị viện đưa ra, thay vì phải thông qua hay bác bỏ.
Soạn viết và kí kết
Xưa nay, thường xem Gouverneur Morris là người soạn thảo chính của văn bản cuối cùng, kể cả lời mở đầu gây xúc động. Không phải tất cả các đại biểu đều tán thành kết quả; 13 đại biểu rời trước lễ kí kết, ba không chịu ký: Randolph, Mason, và Gerry. Mason đòi một bản tuyên ngôn quyền lợi để ủng hộ Hiến pháp. Mặc dù Hiến pháp không có bản tuyên ngôn khi được trình lên cho các bang phê chuẩn, nhiều bang vẫn phê chuẩn Hiến pháp, cho rằng sẽ sớm có bản tuyên ngôn bảo vệ quyền lợi. Ngay trước khi các đại biểu kí văn kiện, Gorham đề nghị giảm kích thước các khu dân biểu từ 40.000 xuống 30.000 người. Trước đó, cũng có đề nghị giống vậy, nhưng thua một phiếu bị bác bỏ. Lần này, George Washington lên tiếng ủng hộ; Đại hội không mở thảo luận, thông qua đề nghị. Gorham kí văn bản, mặc dù đã nghi ngờ cho mọi người cùng nghe liệu Hoa Kỳ có còn là một nước sau 150 năm không. Sau cùng, 39 trong 55 đại biểu có mặt (74 được 12 bang chọn) kí Hiến pháp, nhưng có lẽ không ai hoàn toàn hài lòng. Benjamin Franklin nói, "Tôi thú nhận Hiến pháp có một số phần tôi không chấp thuận bây giờ, nhưng tôi không chắc sẽ không bao giờ chấp thuận chúng.... Tôi cũng không tin ở bất cứ Đại hội nào khác, chúng ta có thể làm ra Hiến pháp tốt hơn.... Cho nên thưa Ngài, tôi rất ngạc nhiên khi thấy chính thể này tiến gần đến sự hoàn hảo; và tôi xét thậm chí kẻ thù của chúng ta sẽ kinh ngạc..." Rhode Island không cử đại biểu, và hai trong ba đại biểu New York về sớm. George Washington đùa Hiến pháp là công trình của "mười một bang, cùng Đại tá Hamilton." Washington kí trước, sau đó các đại biểu lên đầu phòng kí, đại biểu miền Bắc trước, miền Nam sau, theo thường lệ trong suốt hội nghị.
Hiến pháp được trình cho các bang để phê chuẩn, theo Điều VII của văn bản.
Các nhà lập hiến
Hơn một nửa số đại biểu được đào tạo làm luật sư (một số thậm chí từng làm thẩm phán), mặc dù chỉ có khoảng một phần tư hành nghề luật sư để làm ăn kiếm sống. Có thương gia, nhà sản xuất, chủ hàng, nhà đầu cơ đất đai, chủ ngân hàng, và nhà tài chính. Một số làm thầy thuốc và nông dân nhỏ, và một làm mục sư. Có 25 chủ nô lệ, 16 mưu sinh bằng sức lao động của nô lệ làm việc trong các đồn điền hay những cơ sở kinh doanh khác. Hầu hết các đại biểu là chủ đất có tài sản đáng kể, và hầu hết đều rất giàu có, trừ Roger Sherman, Alexander Hamilton, và William Few ra. George Washington và Robert Morris là một trong những người đàn ông giàu có nhất cả nước.
Các nhà lập hiến có kiến thức và kinh nghiệm sâu rộng về việc tự lập chính phủ. Thomas Jefferson ở Paris viết nửa đùa nửa nghiêm cho John Adams ở Luân Đôn, "Đó thực sự là một hội nghị các á thánh."
(*) ''Không chịu kí bản cuối cùng Hiến pháp Hoa Kỳ. Chỉ có Randolph, Mason, và Gerry là ba đại biểu có mặt ở Philadelphia không chịu kí.''
Một số Quốc phụ nổi tiếng không tham dự Đại hội Lập hiến. Thomas Jefferson bận làm công sứ ở Pháp. John Adams đi sứ ở Anh, nhưng có viết thư về khích lệ các đại biểu. Patrick Henry không chịu tham gia, nghi Đại hội "ngả về chế độ vua chúa." John Hancock và Samuel Adams cũng vắng mặt. Nhiều lãnh tụ lớn tuổi và từng trải của các bang có lẽ chỉ mắc quá nhiều công việc của bang để tham dự đại hội, không biết rằng các đại biểu sẽ dựng lên chính phủ mới, thay vì chỉ tăng cường Các điều khoản Hợp bang theo mục đích ban đầu.
Liên kết bên ngoài
Thể loại:Lịch sử Hoa Kỳ (1776–89) Thể loại:Hiến pháp Hoa Kỳ
La Couarde-sur-Mer
La Couarde-sur-Mer là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã La Couarde-sur-Mer nằm ở khu vực có độ cao trung bình 5 mét trên mực nước biển. Xã này nằm trên Île de Ré.
Tham khảo
Couardesurmer
Gynopterus peringueyi
Gynopterus peringueyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1896.
Tham khảo
Thể loại:Gynopterus
Thanatus pictus
Thanatus pictus là một loài nhện trong họ Philodromidae.
Tham khảo
Thể loại:Thanatus
Megacerus leucurus
Megacerus leucurus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1885.
Tham khảo
Thể loại:Megacerus
Agdistis riftvalleyi
Agdistis riftvalleyi là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Kenya và Yemen.
Tham khảo
Thể loại:Agdistis
Cechenena scotti
Cechenena scotti là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Ấn Độ, Nepal và Việt Nam. Nó tương tự như Cechenena lineosa.
Tham khảo
Thể loại:Cechenena
15 tháng 3
Ngày 15 tháng 3 là ngày thứ 74 (75 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 291 ngày trong năm.
Tham khảo
Thể loại:Tháng ba Thể loại:Ngày trong năm
Georgetown, Quận Price, Wisconsin
Georgetown là một thị trấn thuộc quận Price, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 162 người.
Tham khảo
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin Thể loại:Quận Price, Wisconsin
Corme-Royal
Corme-Royal là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Corme-Royal nằm ở khu vực có độ cao từ 15-44 mét trên mực nước biển.
Thanatus pinnatus
Thanatus pinnatus là một loài nhện trong họ Philodromidae.
Loài này thuộc chi Thanatus. Thanatus pinnatus được miêu tả năm 1964 bởi Jézéquel.
Tham khảo
Thể loại:Thanatus
Tết Dương lịch
Tết Dương lịch, hay Tết Tây, hay Tết Quốc Tế (tiếng Anh: New Year's Day, New Year's hoặc New Year) là một ngày lễ diễn ra vào ngày 1 tháng 1, ngày đầu tiên trong năm theo lịch Gregorius cũng như lịch Julius, là dịp lễ quan trọng trong năm của nhiều dân tộc và nền văn hóa trên thế giới.
Vào thời kỳ tiền cơ đốc giáo theo lịch Julius, ngày này được dành tặng cho Janus, một vị thần của cửa vào và sự khởi đầu, tên vị thần này cũng được đặt tên cho tháng 1 (January). Là một ngày trong lịch Gregorius của người Cơ đốc giáo, ngày Tết Dương lịch đánh dấu theo nghi thức trong Lễ cắt bao quy đầu của Giêsu, cũng được tiến hành trong giáo hội Luther và giáo hội Alica. thumb|Pháo hoa tại [[Luân Đôn vào ngày Tết Dương lịch được bắn lúc nửa đêm.]] nhỏ|[[Lời chúc rượu|Cụng ly chúc mừng năm mới dương lịch]] Ngày nay, khi hầu hết các quốc gia sử dụng lịch Gregorius cũng như lịch De facto, Tết Dương lịch có thể coi là ngày lễ chung lớn nhất, thường có pháo hoa bắn vào lúc nửa đêm khi năm mới bắt đầu theo múi giờ. Những truyền thống của ngày Tết Dương lịch trên toàn cầu bao gồm quyết định đầu năm, dịch vụ nhà thờ và đi lễ tại nhà thờ hoặc gọi điện cho bạn bè và gia đình, tổ chức tiệc mừng.
Lịch sử
Mesopotamia (Iraq) đã thiết lập khái niệm về chào mừng năm mới vào năm 2000 trước Công Nguyên, đó là tổ chức lễ mừng năm mới vào lúc điểm xuân phân, tức là giữa tháng 3. Lịch La Mã ban đầu được công bố vào ngày 1 tháng 3 đánh dấu năm mới. Lịch chỉ kéo dài 10 tháng bắt đầu từ tháng 3. Năm mới bắt đầu vào tháng 3 khi đó vẫn được phản ánh trong một số tên tháng của năm mới hiện tại. Tháng 9 đến tháng 12 ban đầu được xếp từ tháng 7 đến tháng 10.
January Kalends (Kalendae Ianuariae) được tổ chức làm năm mới tại một vài thời điểm sau khi nó trở thành ngày tấn phong cho các quan chấp chính mới vào năm 153 trước Công nguyên. Một loạt thảm họa, trong đó đáng chú ý là cuộc nổi dậy thất bại của Marcus Aemilius Lepidus vào năm 78 trước Công nguyên, đã gây mê tín cho phép các ngày hội chợ của Rome rơi vào ngày đầu tháng 1, và các vị giáo hoàng đã sử dụng nhuận để tránh xảy ra điều này.
Vào thế kỷ thứ VII, giữa các tín đồ Pagan của Vlaanderen và Hà Lan có một phong tục trao đổi quà vào ngày đầu tiên của năm mới. Phong tục này bị thánh quan Eligius phản đối và cảnh báo người Hà Lan và Flemish rằng: "(Không được) làm vetulas, những đồ vật nhỏ bé, hoặc đặt bàn vào ban đêm để trao đổi quà Năm mới hoặc cung cấp đồ uống thừa (một phong tục khác của Yule)". Tuy nhiên vào ngày người Cơ đốc giáo của châu Âu tổ chức lễ mừng năm mới, họ trao đổi quà Giáng sinh vì Tết Dương lịch rơi vào 12 ngày của mùa Giáng sinh theo lịch nghi thức của người Cơ đốc phương Tây; phong tục trao đổi quà Giáng sinh của người Cơ đốc bắt nguồn từ việc các đạo sĩ phương Đông tặng quà cho vị chúa Giê-su nhỏ.
Megacerus lherminieri
Megacerus lherminieri là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Fåhraeus miêu tả khoa học năm 1839.
Tham khảo
Thể loại:Megacerus
Tết Dương lịch
Giao thừa
Ngày 1 tháng 1 đại diện cho sự khởi đầu của một năm mới sau khoảng thời gian hồi tưởng về năm cũ, bao gồm trên radio, truyền hình và sách báo, bắt đầu vào đầu tháng 12 ở một số quốc gia trên thế giới. Theo truyền thống ngày này là một ngày lễ tôn giáo, nhưng kể từ thập niên 1900 đã trở thành một dịp để kỉ niệm ngày 31 tháng 12, gọi là giao thừa. Có lễ bắn pháo hoa vào nửa đêm khi năm mới đến. Dịch vụ khóa lễ đêm giao thừa cũng được nhiều người sử dụng.
Lễ kỉ niệm quốc gia
thumb|200px|Thiệp chúc mừng Giáng sinh và Năm mới.
Âm nhạc
Âm nhạc liên quan đến Tết Dương lịch đều có cả thể loại cổ điển và đại chúng, và cũng có bài hát Giáng sinh tập trung vào Năm mới đến trong mùa nghỉ lễ và Giáng sinh.
Múi giờ
Bởi vì có nhiều múi giờ khác nhau trên thế giới, năm mới xảy ra khắp nơi liên tục khi ngày bắt đầu năm mới đến. Múi giờ đầu tiên đánh dấu năm mới là phía tây đường đổi ngày quốc tế, nằm ở quần đảo Line, một phần lãnh thổ của Kiribati, và có múi giờ 14 tiếng trước giờ Phối hợp Quốc tế, vì thế quần đảo Line cũng là nơi đón năm mới đầu tiên trên thế giới.
Liên kết ngoài
Dương lịch Thể loại:Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Một Thể loại:Lễ mừng năm mới Thể loại:Lịch Thể loại:Ngày lễ Đức
Agdistis sissia
Agdistis sissia là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Loài này có ở Thổ Nhĩ Kỳ, Armenia, Turkmenistan, Azerbaijan và Iran.
Tham khảo
Thể loại:Agdistis
Mạt Hạt
Người Mạt Hạt (Malgal hay Mohe; tiếng Hán: 靺鞨) là một dân tộc cổ sinh sống ở vùng Mãn Châu. Đôi khi họ được xem là tổ tiên của người Nữ Chân (Jurchen), dân tộc đã lập nên nhà Kim và nhà Mãn Thanh sau này.
Người Mạt Hạt trong các sử liệu Trung Quốc
Theo các sử liệu của người Trung Quốc, ban đầu người Mạt Hạt chịu sự cai trị của vương quốc Phù Dư (Buyeo) nhưng sau đó đã thoát khỏi sự thống trị này vào thời kỳ Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc và trở thành một lãnh thổ tự trị. Những ghi chép của các vương quốc Bách Tế (Baekje) và Tân La (Shilla) trên bán đảo Triều Tiên vào thế kỷ I và II cho thấy đã xảy ra vô số cuộc chiến giữa các vương quốc này với người Mạt Hạt.
Người Mạt Hạt có nhiều bộ tộc, trong đó hùng mạnh nhất là bộ tộc Túc Mạt (粟末, Sumo). Bộ sử Trung Quốc Cựu Đường Thư (舊唐書), phần "Bắc Địch truyện" (北狄傳), viết: "Nước họ bao gồm hàng chục bộ tộc, mỗi bộ tộc có một thủ lĩnh". Bộ tộc Túc Mạt cuối cùng bị Cao Câu Ly (Koguryo) chinh phục còn các bộ tộc khác phần lớn bị nhà Tùy thống trị. Thời kỳ sau đó rất nhiều người Mạt Hạt di cư lên phía Bắc, vốn là nơi khởi nguồn của họ.
Cư dân của vương quốc Bột Hải
Năm 698, người Mạt Hạt tham gia thành lập vương quốc Bột Hải (渤海, Balhae) sau sự sụp đổ của Cao Câu Ly vào năm 668. Theo Cựu Đường thư, Dae Joyeong, người lập nên vương quốc Bột Hải, là tướng cũ của Cao Câu Ly, sau 30 năm chiến đấu với nhà Đường và nhà Chu để khôi phục Cao Câu Ly, Dae Joyeong đã đánh bại 20 vạn quân Chu của Lý Giai Cố và Lạc Vũ Chỉnh ở Thiên Môn Lĩnh, dùng tộc Khiết Đan che chắn cho mình trước nhà Chu và thành lập nên vương quốc Bột Hải. Theo Tân Đường thư, Dae Joyeong, người lập nên vương quốc Bột Hải, là một viên tướng cũ của Cao Câu Ly dòng dõi Túc Mạt Mạt Hạt. Tuy nhiên theo Tam Quốc di sự (Samguk Yusa), bộ sử do người Triều Tiên viết sau đó vài trăm năm, thì Dae Joyeong là dòng dõi Cao Câu Ly giống như Cựu Đường thư đã ghi. Sau khi vương quốc Bột Hải diệt vong, một số vết tích của người Mạt Hạt đã được tìm thấy và họ được xem là một trong những nhóm sắc tộc chính tạo nên dân tộc Nữ Chân hay Mãn Châu sau này.
Tham khảo
Thể loại:Lịch sử Mãn Châu Thể loại:Lịch sử Triều Tiên Thể loại:Dân tộc cổ đại Trung Quốc Thể loại:Người Tungus Thể loại:Ngữ hệ Tungus
Gynopterus perrieri
Gynopterus perrieri là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1899.
Tham khảo
Thể loại:Gynopterus
Cechenena sperlingi
Cechenena sperlingi là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Philippines.
Tham khảo
Thể loại:Cechenena
Gynopterus pyrenaeus
Tham khảo
Thể loại:Gynopterus
Corme-Écluse
Corme-Écluse là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Corme-Écluse nằm ở khu vực có độ cao từ 5-33 mét trên mực nước biển. Xã có nhà thờ theo phong cách kiến trúc Roma xây thế kỷ 11. Mặt tiền phía tây được phục chế năm 1860. nhỏ|trái|Nhà thờ Corme-Écluse
Tham khảo
Cormeecluse
Megacerus lunulatus
Megacerus lunulatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1913.
Tham khảo
Thể loại:Megacerus
Windows Aero
250px|thumb|Logo của ngôn ngữ thiết kế Windows Aero
Agdistis sphinx
Agdistis sphinx là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Loài này có ở Algérie và Maroc.
Windows Aero
Windows Aero (sau đó mở rộng từ chữ cái đầu thành Chân thực, Năng động, Phản chiếu và Cởi mở) là một ngôn ngữ thiết kế được giới thiệu trong hệ điều hành Windows Vista. Những thay đổi được thực hiện trong giao diện Aero ảnh hưởng đến nhiều yếu tố của giao diện Windows, gồm việc tích hợp giao diện mới, cùng với các thay đổi trong hướng dẫn giao diện phản ánh giao diện, bố cục, cách diễn đạt và phong cách của các chỉ dẫn và văn bản khác trong các ứng dụng.
Agdistis sphinx
Sải cánh dài 28–35 mm. Cánh trước có màu xám nhạt.
Windows Aero
Windows Aero được sử dụng làm ngôn ngữ thiết kế của Windows Vista và Windows 7. Ngôn ngữ thiết kế Metro dựa trên thiết kế phẳng đã được giới thiệu trên Windows 8, tuy nhiên các khía cạnh của thiết kế và tính năng được quảng cáo như là một phần của Aero trên Windows Vista và 7 vẫn được giữ lại trong các phiên bản Windows sau này (ngoại trừ thay đổi thiết kế để phù hợp với Metro hoặc Fluent).
Agdistis sphinx
Ấu trùng ăn các loài Limoniastrum, bao gồm Limoniastrum guyonianum.
Windows Aero
250px|thumb|Một tính năng đặc biệt của hiệu ứng viền cửa sổ "giống như kính" của Windows Aero trên [[Windows 7.|alt=]]
Tính năng
Lần đầu tiên kể từ khi phát hành Windows 95, Microsoft đã hoàn toàn sửa đổi hướng dẫn giao diện người dùng của mình, bao gồm mỹ học, các điều khiển phổ biến như nút và nút radio, hộp thoại tác vụ, trình hướng dẫn, hộp thoại thông thường, bảng điều khiển, biểu tượng, phông chữ, thông báo người dùng và "phong cách" của văn bản được dùng.
Agdistis sphinx
Tham khảo
Thể loại:Agdistis
Windows Aero
Chủ đề Windows Aero
thumb|Hình thu nhỏ trực tiếp hiển thị các thẻ của [[Internet Explorer trên thanh tác vụ.]] Trên máy tính chạy Windows Vista và Windows 7 đáp ứng các yêu cầu về phần cứng và phần mềm cụ thể, chủ đề Windows Aero được sử dụng làm mặc định, chủ yếu tích hợp các hiệu ứng hoạt hình và độ trong suốt khác nhau vào màn hình làm việc bằng cách sử dụng tăng tốc phần cứng và Desktop Window Manager (DWM). Trong phần "Cá nhân hóa" được thêm vào Control Panel của Windows Vista, người dùng có thể tùy chỉnh các hiệu ứng "kính" để có thể là mờ hoặc trong suốt, và thay đổi màu sắc mà nó được tô vào. Kích hoạt Windows Aero cũng kích hoạt nhiều tính năng mới khác, bao gồm một menu Alt-Tab được cải thiện và hình thu nhỏ trên thanh tác vụ với xem trước trực tiếp các cửa sổ, và "Flip 3D", một cơ chế chuyển đổi cửa sổ có hiệu ứng 3D sắc nét. thumb|Flip 3D hiển thị các tab hiện tại bằng cách nhấn tổ hợp phím
Windows 7 có những cải tiến trong Windows Aero, bao gồm nút cửa sổ lớn hơn theo mặc định (thu nhỏ, phóng to, đóng và truy vấn), hình thu nhỏ thanh tác vụ được sửa đổi, khả năng thao tác với cửa sổ bằng cách kéo chúng lên trên hoặc hai bên màn hình (kéo vào bên cạnh để làm cửa sổ điền một nửa màn hình và kéo lên đầu để phóng to toàn màn hình), khả năng ẩn tất cả cửa sổ bằng cách di chuột qua nút Hiển thị Bàn làm việc trên thanh tác vụ và khả năng thu nhỏ tất cả cửa sổ khác bằng cách lắc một cửa sổ.
Sử dụng DWM, và theo mở rộng là chủ đề Windows Aero, yêu cầu một bo mạch đồ họa có 128MB bộ nhớ đồ họa (hoặc ít nhất 64MB RAM video và 1GB RAM hệ thống cho đồ họa tích hợp) hỗ trợ pixel shader 2.0 và có trình điều khiển tương thích WDDM.
Windows Aero cũng không có sẵn trong phiên bản Windows 7 Starter, chỉ có sẵn trong một mức độ hạn chế trên Windows Vista Home Basic và sẽ tự động bị vô hiệu hóa nếu phát hiện người dùng đang chạy bản sao không chính hãng của Windows. Windows Server 2008 và Windows Server 2008 R2 cũng hỗ trợ Windows Aero như một phần của thành phần "Desktop Experience", nhưng mặc định tính năng này bị vô hiệu hóa.
Aero Wizards
Cụ thể hơn là:
Thông báo
Thông báo cho phép ứng dụng hoặc thành phần hệ điều hành có biểu tượng trong khu vực thông báo tạo cửa sổ bật lên với một số thông tin về sự kiện hoặc vấn đề. Những cửa sổ này, được giới thiệu lần đầu trong Windows 2000 và thường được gọi là "bong bóng", có hình dáng tương tự như các bong bóng thoại thường thấy trong truyện tranh. Trong các phiên bản trước của Windows, việc sử dụng các "bong bóng" thường bị chỉ trích vì tính can thiệp của chúng, đặc biệt liên quan đến cách chúng tương tác với các ứng dụng toàn màn hình như trò chơi (toàn bộ ứng dụng bị thu nhỏ khi bong bóng xuất hiện). Các thông báo trong Aero nhằm mục tiêu ít can thiệp hơn bằng cách dần dần xuất hiện và biến mất, và không xuất hiện nếu một ứng dụng toàn màn hình hoặc màn hình chờ đang hiển thị - trong những trường hợp này, các thông báo được xếp hàng đợi cho đến thời gian thích hợp. Biểu tượng lớn hơn và nhiều cỡ chữ và màu sắc phông chữ khác nhau cũng được giới thiệu cùng với cửa sổ thông báo của Aero.