cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2016
Tóm lược
Khi La Nina bắt đầu hoạt động vào tháng 10 năm 2016, tác động của bão và ATNĐ đến các nước trong vùng TBTBD bắt đầu có sự thay đổi rõ rệt. Bão Aere có quỹ đạo phức tạp do tác động của KKL trên biển Đông, tan rồi hồi sinh thành 1 ATNĐ không chính thức đổ bộ vào Huế gây lũ lớn ở Bắc Trung Bộ, một số nơi đạt mức lịch sử và gây thiệt hại tổng cộng 2500 tỷ đồng (112 triệu USD). Bão Sarika và Haima tác động liên tiếp đến Philippines và Nam Trung Quốc gây thiệt hại lớn. Sang tháng 11 và 12, 2 ATNĐ và hoàn lưu sau bão Tokage gây ra các đợt mưa lũ lịch sử ở miền Trung VN và gây thiệt hại rất lớn về mọi mặt cho khu vực này. Đến cuối tháng 12, bão Nock-ten trở thành cơn bão mạnh nhất vào thời điểm Giáng sinh trước khi đổ bộ vào Philipines. Sau đó, tên bão Meranti, Sarika, Haima, Nock-ten bị khai tử vì gây thiệt hại lớn.
Tại Việt Nam, năm 2016 đã có tổng cộng 18 cơn bão và ATNĐ, nhiều hơn hẳn TBNN, đứng thứ ba sau năm 2013 (về số lượng, thua 1 cơn) và 2017 (thua 4 cơn) và vượt qua năm 1964 (17 cơn), trong đó số bão hoạt động là 10 cơn (hơn TBNN 1 cơn) và 8 ATNĐ (nhiều hơn hẳn so với TBNN), nguyên nhân do La Nina hoạt động vào 3 tháng cuối năm nên bão, ATNĐ xuất hiện dồn dập trong khoảng thời gian này. Số bão ảnh hưởng trực tiếp là 4 cơn (ngoài ra còn bão số 6 hồi sinh nhưng chỉ tính là ATNĐ) tập trung ở ven biển Bắc Bộ. Còn số ATNĐ ảnh hưởng trực tiếp là 3 cơn (tính cả ATNĐ do bão số 6 hồi sinh) tập trung ở Trung Bộ.
Áp thấp nhiệt đới 01W
Cấp bão (Việt Nam): cấp 6 - ATNĐ.
Cấp bão (Nhật Bản): 25 kts - ATNĐ. Áp suất 1000 mbar (hPa)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 25 kts - ATNĐ.
Đây là ATNĐ đầu tiên của mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2016 sau 5 tháng vắng lặng do chịu tác động của El Niño, đánh dấu mùa bão bắt đầu muộn thứ năm trong lịch sử (kể từ khi có ảnh vệ tinh) sau các năm 1973, 1983, 1984 và 1998. Và đó cũng là xoáy thuận đầu tiên của mùa mưa bão tại Việt Nam 2016.
Áp thấp nhiệt đới này đổ bộ vào Quảng Đông, Trung Quốc chiều tối 27/5 và tan ngay sau đó, ảnh hưởng đến Hồng Kông và Macau. Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp ban đầu chỉ công nhận đây là vùng áp thấp 90W, nhưng vào tháng 6 năm 2016, cơ quan này đã công nhận đây là áp thấp nhiệt đới và đặt số hiệu 01W.
Áp thấp nhiệt đới JMA TD 02
Cấp bão (Việt Nam): cấp 6 - ATNĐ.
Cấp bão (Nhật Bản): 30 kts - ATNĐ. Áp suất 1006 mbar (hPa)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 20 kts - vùng áp thấp.
Áp thấp nhiệt đới Ambo
Cấp bão (Việt Nam): cấp 6 - ATNĐ.
Cấp bão (Philippines): 30 kts - ATNĐ.
Cấp bão (Nhật Bản): 30 kts - ATNĐ. Áp suất 1002 mbar (hPa)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 20 kts - vùng áp thấp.
Đây là xoáy thuận đầu tiên được đặt tên trong mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2016 (mặc dù chỉ là tên địa phương của Philippines – Ambo ). Đây cũng là áp thấp nhiệt đới thứ 3 liên tiếp trên biển Đông và Tây Bắc Thái Bình Dương trong năm 2016.
Bão Nepartak (Butchoy)
Cấp bão (Việt Nam): 213 km/h (cấp 17) – Siêu bão
Cấp bão (Nhật Bản): 205 km/h - Bão cuồng phong. Áp suất 900 mbar (hPa)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 285 km/h – Siêu bão cấp 5
Cấp bão (Đài Loan): 210 km/h (58 m/s) - bão mạnh
Cấp bão (Hàn Quốc): 210 km/h (59 m/s) - siêu bão
Cấp bão (Hồng Công): 230 km/h - siêu bão
Cấp bão (Macau): 212 km/h - Bão cuồng phong
Cấp bão (Philippines): 220 km/h - Bão cuồng phong
Cấp bão (Thái Lan): 215 km/h - bão cuồng phong
Cấp bão (TRung): 245 km/h (68 m/s) - siêu bão
Dvorak: T7.7
Được đặt tên ngày 3/7, thời điểm trên trở thành thời điểm muộn thứ hai trong lịch sử có một cơn bão trên Tây bắc Thái Bình Dương được đặt tên chính thức. Với thời gian 199 ngày không có bão (từ 18/12/2015 đến 2/7/2016) thời điểm này cũng đã cân bằng kỷ lục 199 ngày không có bão trên khu vực này được thiết lập từ ngày 23/12/1997 đến 7/7/1998.
Áp thấp nhiệt đới 03W
Cấp bão (Nhật Bản): 30kts – ATNĐ. Áp suất 1006 mBar (hPa)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 25kts – ATNĐ.
Bão Lupit
Cấp bão (Nhật Bản): 75 km/h – bão nhiệt đới. Áp suất 1000 hPa (mBar)
Cấp bão (Đài): 65 km/h (18 m / s) - bão yếu
Cấp bão (Hàn): 70 km/h (19 m / s) - bão nhiệt đới
Cấp bão (HongKong): 75 km/h - bão nhiệt đới
Cấp bão (Thái): 75 km/h -bão nhiệt đới
Cấp bão (Trung): 65 km/h (18 m / s) - bão nhiệt đới
Cấp bão (Hoa Kỳ): 75 km/h – bão nhiệt đới.
Bão Mirinae - Bão số 1
Cấp bão (Việt Nam): cấp 12 - bão cuồng phong (sau đánh giá lại vào quý I/2017, trước đó khi dự báo thì VN là cấp 9~10 (90 km/h), giật cấp 11-13).
Cấp bão (Nhật Bản): 55 kts - bão nhiệt đới dữ dội. Áp suất 980 hPa (mBar)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 65 kts - bão cuồng phong cấp 1.
Cấp bão (Đài): 90 km/h (25 m/s) - bão yếu
Cấp bão (HongKong): 90 km/h - bão nhiệt đới dữ dội
Cấp bão (Hàn): 85 km/h (24 m/s) - bão nhiệt đới
Cấp bão (Macau): 79 km/h - bão nhiệt đới
Cấp bão (Thái): 95 km/h (50kts) - bão nhiệt đới
Cấp bão (Trung): 110 km/h (30 m/s) - bão nhiệt đới mạnh
Dvorak: T5.0
Bão Nida (Carina) - Bão số 2
Cấp bão (Việt Nam): 126 km/h (cấp 12) – bão cuồng phong.
Cấp bão (Nhật Bản): 60kts – bão nhiệt đới dữ dội. Áp suất 975 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 80kts – bão cuồng phong cấp 1.
Cấp bão (Đài): 120 km/h (33 m/s) - bão nhiệt đới trung bình
Cấp bão (HongKong): 130 km/h - bão cuồng phong
Cấp bão (Hàn): 135 km/h (37 m/s) - bão mạnh
Cấp bão (Macau): 130 km/h - bão cuồng phong
Cấp bão (Thái): 120 km/h (65kts) - bão cuồng phong
Cấp bão (Trung): 150 km/h (42 m/s) - bão mạnh
Cấp bão (Phillippines): 105 km/h - bão nhiệt đới dữ dội.
Dvorak: T5.4
Bão Nida dù mạnh nhưng nhìn chung không gây thiệt hại nặng như bão Mirinae trước đó.
Bão Omais
Cấp bão (Nhật Bản): 60kts – bão nhiệt đới dữ dội. Áp suất 975 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 60kts – bão CP cấp 1
Cấp bão (Hàn): 105 km/h (29 m/s) - bão nhiệt đới trung bình
Cấp bão (Đài): 110 km/h (30 m/s) – bão nhiệt đới trung bình
Cấp bão (HongKong): 105 km/h – bão nhiệt đới dữ dội
Cấp bão (Trung): 110 km/h (30 m/s) – bão nhiệt đới dữ dội
Dvorak: T4.9
Bão Conson
Cấp bão (Nhật Bản): 45kts – bão nhiệt đới. Áp suất 985 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 50kts – bão nhiệt đới
Cấp bão (Hàn): 95 km/h (27 m/s) - bão nhiệt đới trung bình
Cấp bão (Đài): 90 km/h (25 m/s) – bão nhiệt đới trung bình
Cấp bão (HongKong): 85 km/h – bão nhiệt đới
Cấp bão (Thái): 50kts (95 km/h) - bão nhiệt đới
Cấp bão (Trung): 100 km/h (28 m/s) – bão nhiệt đới dữ dội
Dvorak: T4.5
Bão Chanthu
Cấp bão (Nhật Bản): 55kts – bão nhiệt đới dữ dội. Áp suất 980 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 45kts – bão nhiệt đới
Cấp bão (Hàn): 95 km/h (27 m/s) - bão nhiệt đới trung bình
Cấp bão (Đài): 90 km/h (25 m/s) – bão nhiệt đới trung bình
Cấp bão (HongKong): 85 km/h – bão nhiệt đới
Cấp bão (Macua): 92 km/h - bão nhiệt đới dữ dội
Cấp bão (Thái): 55kts (100 km/h) - bão nhiệt đới
Cấp bão (Trung): 85 km/h (23 m/s) – bão nhiệt đới
Dvorak: T4.8
Bão Dianmu - Bão số 3
Cấp bão (Việt Nam): 83 km/h (Cấp 9) – bão nhiệt đới.
Cấp bão (Nhật Bản): 40kts – bão nhiệt đới. Áp suất 980 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 40kts – bão nhiệt đới
Cấp bão (Đài): 85 km/h (23 m/s) - bão nhiệt đới trung bình
Cấp bão (Hàn): 85 km/h (24 m/s) – bão nhiệt đới
Cấp bão (HongKong): 85 km/h – bão nhiệt đới
Cấp bão (Macau): 65 km/h - bão nhiệt đới
Cấp bão (Thái): 40kts (75 km/h) - bão nhiệt đới
Cấp bão (Trung): 90 km/h (23 m/s) – bão nhiệt đới dữ dội
Dvorak: T4.7
Bão Mindulle
Cấp bão (Nhật Bản):65 kts – bão cuồng phong. Áp suất 975 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 65kts – bão CP cấp 1
Cấp bão (Đài): 120 km/h (33 m/s) - bão nhiệt đới trung bình
Cấp bão (HongKong): 110 km/h – bão nhiệt đới dữ dội
Cấp bão (Macau): 121 km/h - bão cuồng phong
Cấp bão (Thái): 65kts (120 km/h) - bão cuồng phong
Dvorak: T5.0
Bão Lionrock (Dindo)
Cấp bão (Nhật Bản):90 kts – bão cuồng phong. Áp suất 940 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 120kts – bão cuồng phong cấp 4.
Cấp bão (Đài): 160 km/h (45 m/s) - bão cuồng phong trung bình
Cấp bão (Hàn): 170 km/h (47 m/s) – siêu bão
Cấp bão (HongKong): 175 km/h – bão mạnh
Cấp bão (Macau): 167 km/h - bão cuồng phong
Cấp bão (Thái): 90kts (165 km/h) - bão cuồng phong
Cấp bão (Trung): 185 km/h (52 m/s) – siêu bão
Cấp bão (Phillippines): 160 km/h - bão cuồng phong.
Dvorak: T6.5
Chanthu, Kompasu và Lionrock là ba cơn bão đổ bộ vào vùng Tohoku của Nhật Bản trong tháng 8, lần đầu tiên kể từ năm 1951.
Bão Kompasu
Cấp bão (Hoa Kỳ): 40kts – bão nhiẹt đới.
Pseuderanthemum verapazense
Pseuderanthemum verapazense là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được Donn. Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1909.
Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2016
Bão Kompasu
Cấp bão (Đài): 65 km/h (18 m/s) - bão yếu
Cấp bão (Hàn): 75 km/h (21 m/s) – bão nhiệt đới
Cấp bão (HongKong): 65 km/h – bão nhiệt đới
Pseuderanthemum verapazense
Tham khảo
Thể loại:Chi Xuân hoa Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1909
Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2016
Bão Kompasu
Cấp bão (Macau): 65 km/h - bão nhiệt đới
Cấp bão (Thái): 35kts (65 km/h) - bão nhiệt đới
Cấp bão (Trung): 65 km/h (18 m/s) – bão nhiệt đới
Dvorak: T3.9
Bão nhiệt đới 14W
Cấp bão (Nhật Bản): 30kts – áp thấp nhiệt đới. Áp suất 1000 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ):35kts – bão nhiệt đới.
Bão Namtheun (Enteng)
Cấp bão (Nhật Bản):70 kts – bão cuồng phong. Áp suất 955 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 100kts – bão cuồng phong cấp 3
Cấp bão (Đài Loan): 155 km/h (43 m/s) - bão cuồng phong trung bình
Cấp bão (Hàn Quốc): 140 km/h (39 m/s) - bão mạnh
Cấp bão (Hồng Công): 155 km/h - bão mạnh
Cấp bão (Macau): 139 km/h - Bão cuồng phong
Cấp bão (Thái Lan): 140 km/h (75kts) - bão cuồng phong
Bão Malou
Cấp bão (Nhật Bản):40 kts – bão NĐ. Áp suất 1000 hPa (mbar)
Cấp bão (Đài Loan): 65 km/h (18 m/s) - bão yếu
Cấp bão (Hàn Quốc): 70 km/h (19 m/s) - bão nhiệt đới
Cấp bão (Macau): 75 km/h - Bão nhiệt đới
Cấp bão (Thái Lan): 75 km/h (40kts) - bão nhiệt đới
Cấp bão (Trung Quốc): 70 km/h (19 m/s) - bão nhiệt đới
Hoa Kỳ không công nhận Malou là một cơn bão hay áp thấp nhiệt đới, mà chỉ được đánh số hiệu là vùng thấp 96W hoạt động từ ngày 4 - 7/9/2016.
Bão Meranti (Ferdie) - bão số 5
Cấp bão (Việt Nam): 222 km/h (cấp 18) – siêu bão.
Cấp bão (Nhật Bản):120 kts – bão cuồng phong. Áp suất: 890 hPa (mbar)
Cấp bão (Đài Loan): 215 km/h (60 m/s) - siêu bão
Cấp bão (Hàn Quốc): 220 km/h (61 m/s) - siêu bão
Cấp bão (Hồng Công): 240 km/h - siêu bão
Cấp bão (Macau): 227 km/h - Bão cuồng phong
Cấp bão (Philippines): 220 km/h - Bão cuồng phong
Cấp bão (Trung): 250 km/h (70 m/s) - siêu bão
Dvorak: T7.9
Bão đầu tiên có khí áp thấp nhất kể từ sau siêu bão Megi năm 2010 và sức gió cao nhất kể từ sau siêu bão Haiyan năm 2013.
Bão Rai - Bão số 4
Cấp bão (Việt Nam): 65 km/h (cấp 8) – bão nhiệt đới.
Cấp bão (Nhật Bản):35 kts – bão nhiệt đới. Áp suất 996 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 30kts – áp thấp nhiệt đới.
Cấp bão (Đài Loan): 65 km/h (18 m/s) - bão yếu
Cấp bão (Hàn Quốc): 70 km/h (20 m/s) - bão nhiệt đới
Cấp bão (Hồng Công): 55 km/h - ATNĐ
Cấp bão (Macau): 65 km/h - Bão nhiệt đới
Cấp bão (Thái Lan): 65 km/h (35kts) - bão nhiệt đới
Cấp bão (Trung): 65 km/h (18 m/s) - bão nhiệt đới
Bão Chaba (Igme)
Bão đầu tiên đổ bộ Hàn Quốc kể từ bão Sanba năm 2012.
Bão Aere (Julian) - Bão số 6
Bão Aere có quỹ đạo phức tạp, suy yếu thành 1 vùng áp thấp vào ngày 10/10, tuy nhiên vùng thấp này vẫn hoạt động và trôi dạt về phía Tây Nam, đến vùng biển Quảng Trị - Quảng Ngãi nó đã hồi sinh lại thành ATNĐ, rồi đổ bộ vào Huế đêm 13/10 gây mưa lũ lớn ở miền Trung VN, một số nơi đạt giá trị lịch sử (Đồng Hới 747mm )
Sau khi đánh giá lại cường độ, Mỹ cho rằng Aere vào ngày 13/10 (lúc đó, VN cho là ATNĐ cấp 7) đã đạt cường độ bão nhiệt đới yếu trên vùng biển ven bờ Quảng Trị-Đà Nẵng.
Bão Sarika (Karen) - Bão số 7
Cấp bão (VN): Cấp 15 – bão cuồng phong.
Cấp bão (Nhật Bản): 95kts - bão CP. Áp suất 935 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 115kts - bão CP cấp 4.
Cấp bão (Philippines): bão CP.
Bão được xem là trái mùa ảnh hưởng trực tiếp đến Bắc Bộ, tuy nhiên nó đã suy yếu thành ATNĐ và đổ bộ Quảng Tây, sượt biên giới với Móng Cái. Do gây thiệt hại lớn ở Philippines và Nam Trung Quốc, tên bão bị khai tử.
Bão Haima (Lawin) - Bão số 8
Cấp bão (Việt Nam): 215 km/h- Cấp 17- siêu bão
Cấp bão (Nhật Bản): 115kts - bão CP. Áp suất 900 hPa (mbar)
Cấp bão (Philippines): siêu bão CP.
Cơn bão mạnh nhất vào Hồng Kông trong tháng 10 kể từ năm 1949. Tên bão bị khai tử với lý do như bão Sarika trước đó.
Bão Meari
Cấp bão (Nhật Bản): 80kts - bão CP. Áp suất 955 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 90kts - bão CP cấp 2
Áp thấp nhiệt đới JMA TD 43
Cấp bão (Việt Nam): cấp 6 - ATNĐ.
Cấp bão (Nhật Bản): 30 kts - ATNĐ. Áp suất 1004 mbar (hPa)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 20 kts - vùng áp thấp.
Bão Ma-on
Cấp bão (Nhật Bản): 40kts - bão NĐ. Áp suất 998 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 35kts - bão NĐ.
ATNĐ 28W
Cấp bão (Nhật Bản): 25kts - ATNĐ. Áp suất 1008 hPa (mbar)
Cấp bão (Hoa Kỳ): 30kts - ATNĐ.
Bão Tokage (Marce) - Bão số 9
Cấp bão (VN): Cấp 10 – Bão NĐ dữ dội
Cấp Bão (Nhật Bản): 50 kts - bão NĐ dữ dội. AS: 992 hPa
Cấp bão (Hoa Kỳ): 80 kts - bão CP cấp 1
Cấp bão (Philippines): Bão NĐ.
Bão Nock-ten (Nina) - Bão số 10
Cấp bão (VN): Cấp 15-16 – Bão cuồng phong
Cấp Bão (Nhật Bản): 105 kts - bão cuồng phong. Áp suất: 915 hPa
Cấp bão (Hoa Kỳ): 140 kts - siêu bão cấp 5
Cấp bão (Philippines): Bão CP.
Ở thời điểm mạnh nhất Nock-ten đã có sức gió lên đến 260 km/h (1 phút) trở thành cơn bão mạnh nhất trong thời điểm Giáng sinh từng ghi nhận được. Đây là cơn bão cuối cùng của năm 2016.
Tên quốc tế
Các xoáy thuận nhiệt đới được đặt tên theo danh sách bên dưới do Trung tâm Khí tượng Chuyên ngành Khu vực ở Tokyo, Nhật Bản, khi một xoáy thuận đạt đến cường độ bão nhiệt đới. Các tên gọi do các thành viên của ESCAP/WMO Typhoon Committee đề xuất. Mỗi nước trong số 14 nước và vùng lãnh thổ thành viên đưa ra 10 tên gọi, được sử dụng theo thứ tự ABC, bằng tên tiếng Anh của quốc gia đó. Sau đây là các tên gọi dự kiến sẽ đặt tên cho các cơn bão năm 2016
Tên địa phương của Philippines
thumb|Khi một xoáy thuận nhiệt đới đi vào khu vực PAGASA theo dõi sẽ được đặt tên bằng danh sách tên bão riêng của họ Cục quản lý Thiên văn, Địa vật lý và Khí quyển Philippines (PAGASA) sử dụng danh sách tên bão riêng của họ để đặt cho một xoáy thuận nhiệt đới khi nó đi vào khu vực theo dõi của họ. PAGASA đặt tên cho áp thấp nhiệt đới đã hình thành trong khu vực theo dõi của họ và những xoáy thuận nhiệt đới di chuyển vào khu vực theo dõi của họ. Nếu danh sách các tên trong năm đó bị sử dụng hết, tên sẽ được lấy từ một danh sách phụ trợ, và danh sách tên bão sẽ được đưa ra trước khi mùa bão bắt đầu. Tên còn lập lại (chưa bị khai tử) từ danh sách này sẽ được sử dụng một lần nữa trong mùa bão năm 2020. Đây là danh sách tương tự được sử dụng trong mùa bão 2012, với ngoại lệ có Pepito thay thế Pablo. Danh sách phụ trợ
Số hiệu cơn bão tại Việt Nam
Do hệ quả của quá trình chuyển pha từ El Nino mạnh sang La Nina yếu, năm 2016, bão và ATNĐ trên biển Đông hoạt động rất mạnh với 18 cơn bão và ATNĐ (bao gồm 1 ATNĐ không chính thức do bão Aere suy yếu mạnh lên trở lại), nhiều hơn hẳn so với TBNN (12 cơn) và so với dự báo ban đầu (10 cơn), chỉ đứng sau năm 2013 về số lượng (thua 1 cơn), hơn năm 1964 (17 cơn); hơn tổng số bão và ATNĐ 2 năm 2014, 2015 cộng lại (14 cơn). Năm 2016, trên BĐ có 10 cơn bão (hơn TBNN 1 cơn) và 8 ATNĐ (nhiều hơn hẳn TBNN). Trong năm, những cơn bão hoạt động trên biển Đông chủ yếu đổ bộ vào Bắc Bộ và miền Nam Trung Quốc. Chỉ có 1 cơn (Rai) đổ bộ vào Quảng Nam. Trong khi đó, số lượng ATNĐ lại chủ yếu tập trung ở Trung Bộ (3 cơn), cả ba cơn này cùng với hoàn lưu bão Tokage suy yếu đã gây tổng cộng 5 đợt mưa lũ cho miền Trung và Tây Nguyên từ tháng 10 - 12 năm 2016, gây tổng thiệt hại lên đến 8573 tỷ đồng (381 triệu USD). Nhìn chung, thiên tai năm 2016 ở VN đã gây thiệt hại 37650 tỷ đồng (1,7 tỷ USD), hơn hẳn năm 2013. Thời tiết cũng như là mùa mưa bão 2016 ở Việt Nam khá giống năm 1983.
Dưới đây là các cơn bão đã được Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Việt Nam đặt số hiệu trong năm 2016 (kèm vùng đổ bộ).
Ngoài ra còn 2 ATNĐ khác đều đổ bộ vào Bình Thuận ngày 5/11 và 13/12.
Tác động và thiệt hại
Bảng dưới đây trình bày tất cả các xoáy thuận nhiệt đới hình thành trong mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2016. Trong đó bao gồm quãng thời gian hoạt động, tên bão, những khu vực chịu ảnh hưởng, cường độ (vận tốc gió duy trì 10 phút và áp suất), thiệt hại, và số người chết. Số người chết trong ngoặc (nếu có) là bổ sung và gián tiếp (một ví dụ về trường hợp chết gián tiếp do bão là tai nạn giao thông), nhưng vẫn liên quan đến cơn bão. Tổng thiệt hại về người và vật chất bao gồm cả khi cơn bão là một hệ thống ngoại nhiệt đới, một sóng nhiệt đới, hay một vùng thấp, và tất cả số liệu được tính bằng USD 2016.
Újsolt
Újsolt là một thị trấn thuộc hạt Bács-Kiskun, Hungary. Thị trấn này có diện tích 32,98 km², dân số năm 2010 là 153 người, mật độ 5 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Hạt Bács-Kiskun Thể loại:Thị trấn của Hungary
Paspalum rupestre
Paspalum rupestre là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Trin. mô tả khoa học đầu tiên năm 1836.
Liên kết ngoài
Thể loại:Paspalum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1836
Giải Médicis
Giải này được Gala Barbisan và Jean-Pierre Giraudoux thiết lập ngày 1.4.1958, trước đây được trao cùng lúc với Giải Femina tại hôtel de Crillon, nhưng ngày nay được trao 2 ngày sau Giải Femina tại Tiệm ăn La Méditerranée.
Aptesis corniculata
Aptesis corniculata là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aptesis
Neoscona theisi carbonaria
Neoscona theisi là một phân loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Neoscona. Neoscona theisi carbonaria được Eugène Simon miêu tả năm 1909.
Tham khảo
Thể loại:Neoscona
Rachiplusia depauperata
Rachiplusia depauperata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rachiplusia
Sói núi Rocky Nam
Sói núi Rocky nam (Canis lupus youngi, Cabrera 1907) là một phân loài đã tuyệt chủng của sói xám đã từng phân bố ở đông nam Idaho, tây nam Wyoming, đông bắc Nevada, Utah, phía tây và trung tâm Colorado, tây bắc Arizona nhưng phía bắc của Grand Canyon và tây bắc New Mexico. Đó là một phân loài có kích thước trung bình, sáng màu gần giống với con sói Great Plains (C. l. Nubilus), mặc dù lớn hơn với nhiều lông màu đen ở phía sau. Phán lòi sói xám này đã bị tuyệt chủng vào năm 1940. Những con sói thuộc phân loài Canis lupus occidentalis đã được tái lập ở Idaho và Wyoming.gay
Tham khảo
Thể loại:Phân loài của sói xám
Agrypnus subcervinus
Agrypnus subcervinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1916.
Tham khảo
Thể loại:Agrypnus
Nghi Liên
Nghi Liên là một xã thuộc thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.
Fusinus gracillimus
Fusinus gracillimus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.
Tham khảo
Thể loại:Fusinus
Clemensia picosa
Clemensia picosa là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Clemensia
Schoenus achaetus
Schoenus achaetus là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được (T.Koyama) T.Koyama miêu tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Hydriomena albipulverata
Hydriomena albipulverata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Teratolytta
Teratolytta là một chi bọ cánh cứng trong họ Meloidae. Chi này được miêu tả khoa học năm 1894 bởi Semenov.
Hydriomena albipulverata
Liên kết ngoài
Thể loại:Hydriomena
Teratolytta
Các loài
Các loài trong chi này gồm:
Nova Bréscia
Nova Bréscia là một đô thị thuộc bang Rio Grande do Sul, Brasil. Đô thị này có diện tích 102,183 km², dân số năm 2007 là 3162 người, mật độ 30,94 người/km².
Teratolytta
Tham khảo
Thể loại:Lyttini
Nova Bréscia
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Rio Grande do Sul
Xã Rawles, Quận Mills, Iowa
Xã Rawles (Rawles Township) là một xã thuộc quận Mills, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 512 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Iowa Thể loại:Quận Mills, Iowa
Cầu Trisanna
Cầu Trisanna (Tiếng Đức: Trisannabrücke) là một cây cầu cạn dài 211 mét nối với tuyến đường sắt Arlberg bắc qua sông Trisanna nằm ở phía tây nam của Pians, Landeck (Tirol) ở Áo. Cây cầu bắc qua thung lũng Paznaun và hẻm núi Trisanna, là một phần của một trong những tuyến đường sắt Đông -Tây quan trọng nhất qua dãy Anpơ.
Địa lý
Đường sắt Arlberg là một trong hai tuyến đường sắt kết nối Đông - Tây đi qua vùng Trung Đông Anpơ, và do đó, tuyến đường này có tầm quan trọng rất lớn. Cây cầu nằm giữa ga Pians và ga Strengen, thuộc Tirol của Áo. Địa hình xung quanh cây cầu có nhiều núi, đỉnh núi gần nhất là Hoher Riffler cao 3.168 mét.
Do đường sắt có độ dốc lớn nên mặt cầu được thi công trên độ dốc là 26%.
Cây cầu đầu tiên (1882-1922)
Cây cầu đầu tiên được xây dựng cùng với việc xây dựng tuyến đường sắt Arlberg từ năm 1882 đến năm 1884. Cấu trúc cây cầu này tương tự như cây cầu hiện tại, và bao gồm các mái vòm cao 55 m hỗ trợ nhịp chính, nó là một cầu giàn dài 120 mét (390 ft) được xây dựng bằng sắt. Cây cầu do Julius Lott, người xây dựng tuyến đường sắt Arlberg và là người đã giao cho chuyên gia người Viên Ludwig Huss thiết kế và xây dựng cây cầu. trái|nhỏ| Cây cầu đầu tiên được chụp lại vào năm [[1895]] Huss đã gặp nhiều khó khăn, bao gồm cả vị trí đồi núi hiểm trở và cần phải đảm bảo cây cầu có thể chịu được lực phanh đáng kể của những đoàn tàu đi xuống thung lũng. Hơn 400 công nhân đã được thuê để xây dựng cây cầu và cây cầu đã chính thức được thông xe vào ngày 21 tháng 9 năm 1884.
Cầu đã được gia cố lại nhiều lần vào đầu thế kỷ 20, đặc biệt là vào năm 1908 do tải trọng tàu hỏa ngày càng tăng. Vào năm 1914 đã có kế hoạch thay thế cây cầu bằng một cây cầu vòm bê tông và có thể di chuyển vị trí của cây cầu, tuy nhiên sự nổ ra của Chiến tranh thế giới thứ nhất đã làm cho kế hoạch không thể thực hiện được.
Cây cầu thứ hai (1922-1964)
trái|nhỏ| Cây cầu thứ hai sau khi lắp đặt phần giàn, được chụp lại vào năm [[1958.]] Đường sắt Arlberg đã được điện khí hóa theo từng giai đoạn trong những năm 1920, theo đó, những chuyến tàu nặng hơn và dài hơn có thể đi qua. Nhịp chính của cây cầu được gia cố bằng cách biến nó thành cầu giàn, có biệt danh là "bụng cá" do hình dáng đặc biệt của nó. Các vòm chống đỡ cũng được sửa trong lần trùng tu này bằng cách bơm vữa xi măng vào các vết nứt và kẽ hở khác nhau đã phát sinh kể từ khi xây dựng.
Để xây dựng phần giàn mới và để hỗ trợ mặt cầu khi đang xây dựng, bốn trụ giàn giáo bằng gang khổng lồ, mỗi trụ khoảng 75 mét được xây dựng ở phần đáy của thung lũng. Các trụ giàn giáo đã hoàn thành, sau đó được ghép lại với nhau để tạo thành một trụ giàn giáo khổng lồ, nặng khoảng 1359 tonne. Phần giàn mới đã được bổ sung vào mặt dưới của mặt đường tàu, nặng khoảng 732 tấn (732.000 kg).
Xây dựng lại năm 1964 và cây cầu hiện nay
nhỏ| Một đoàn tàu cao tốc [[ICE T đi qua cây cầu hiện nay.]] Đến năm 1964, những yêu cầu của giao thông đường sắt hiện đại có nghĩa rằng cây cầu này không còn khả năng để vận chuyển nhiều chuyến tàu địa phương, liên tỉnh và xuyên quốc gia mà trên tuyến đường sắt Arlberg, vì vậy Waagner-Biro đã ký hợp đồng để thay thế nhịp chính, và gia cố trụ cầu hỗ trợ nó. Để không làm gián đoạn quá trình lưu thông của tuyến đường sắt, nhịp chính mới đã được xây dựng trên một bệ nâng cao gần 90 m ở đáy thung lũng song song với cây cầu. Khi nhịp mới được hoàn thành, đường sắt bị tạm dừng để phục vụ cho việc nhịp mới trượt ngang lên các trụ xây và việc dỡ bỏ nhịp cũ. Bất chấp sự khó khăn của nhiệm vụ, nó đã được hoàn thành chỉ trong 11 giờ vào ngày 16 tháng 11 năm 1964 và tuyến đường sắt được mở cửa trở lại.
Kể từ năm 1964, cây cầu không được sự quan tâm lớn. Sau khi gia cố các trụ xây ban đầu, cây cầu tiếp tục đỡ các trụ từ xây dựng năm 1882.
Tham khảo
Thể loại:Cầu đường sắt Thể loại:Vận tải đường sắt
Chowdanayakanakoppa, Shikarpur
Tham khảo
Thể loại:Shimoga (huyện)
Dendranthema shiwogiku
Dendranthema shiwogiku là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Kitam.) Kitam. mô tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Alternanthera corymbiformis
Alternanthera corymbiformis là một loài thực vật thuộc họ Amaranthaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Dendranthema shiwogiku
Liên kết ngoài
Thể loại:Dendranthema Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1978
Alternanthera corymbiformis
Tham khảo
Thể loại:Thực vật Ecuador Thể loại:Chi Rau rệu Thể loại:Thực vật dễ tổn thương
Dendranthema shiwogiku
Liên kết ngoài
Dendranthema shiwogiku
Calathea makoyana
Calathea makoyana là một loài thực vật có hoa trong họ Marantaceae. Loài này được E.Morren mô tả khoa học đầu tiên năm 1872.
Liên kết ngoài
Thể loại:Calathea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1872 Thể loại:Thực vật Brasil Thể loại:Thực vật vườn Thể loại:Cây trồng trong nhà
Octomeria colombiana
Liên kết ngoài
Thể loại:Octomeria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1920
Neoscona theisi feisiana
Neoscona theisi là một phân loài nhện trong họ Araneidae.
Loài này thuộc chi Neoscona. Neoscona theisi feisiana được Embrik Strand miêu tả năm 1911.
Tham khảo
Thể loại:Neoscona
Agrypnus subcompactus
Agrypnus subcompactus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Elston miêu tả khoa học năm 1927.
Tham khảo
Thể loại:Agrypnus
Nghi Long
Nghi Long là một xã thuộc huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.
Xã có diện tích 6,58 km², dân số năm 2007 là 6.812 người, mật độ dân số đạt 1.035 người/km².
Xã Read, Quận Clayton, Iowa
Xã Read (Read Township) là một xã thuộc quận Clayton, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 331 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Iowa Thể loại:Quận Clayton, Iowa
Halichoeres erdmanni
Halichoeres erdmanni là một loài cá biển thuộc chi Halichoeres trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2010.
Từ nguyên
Từ định danh erdmanni được đặt theo tên của nhà ngư học Mark V. Erdmann, người đã thu thập mẫu định danh và 3 mẫu phụ chuẩn của loài cá này, cũng là một đồng nghiệp được các tác giả quý trọng.
Phạm vi phân bố và môi trường sống
H. erdmanni được phân bố rải rác ở khu vực Đông Nam Á, bao gồm phía bắc vịnh Thái Lan, bờ biển Singapore và vịnh Berau (tỉnh Tây Papua, Indonesia). Tất cả những vị trí kể trên đều nằm trong khu vực được bảo tồn. H. erdmanni cũng được ghi nhận tại Brunei.
Môi trường sống của H. erdmanni bao gồm các khu vực rừng ngập mặn, bờ biển đá và bãi cát, hoặc trên các rạn san hô viền bờ ở vùng nước đục do có nhiều bùn, độ sâu khoảng 8–25 m.
Mô tả
H. erdmanni có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 8 cm. Màu sắc của các mẫu vật khi còn sống không được ghi chép lại, nhưng vẫn có thể biết được thông qua các bức ảnh chụp dưới nước. H. erdmanni được cho là có quan hệ gần nhất với Halichoeres binotopsis, một loài cũng được tìm thấy ở Đông Nam Á hải đảo do có sự tương đồng về kiểu hình và có cùng các chỉ tiêu đếm.
Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 11; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 10–12; Số tia vây ở vây ngực: 14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 27.
Tham khảo
E Thể loại:Cá Thái Bình Dương Thể loại:Cá Thái Lan Thể loại:Cá Singapore Thể loại:Cá Indonesia Thể loại:Động vật Brunei Thể loại:Động vật được mô tả năm 2010
Jens Jensen
Jens Jensen (15 tháng 11 năm 1890 - 16 tháng 11 năm 1957) là một cố cầu thủ bóng đá người Đan Mạch.
Sự nghiệp
Jensen đã cùng Đội tuyển Đan Mạch tham dự Thế vận hội mùa hè năm 1920. Ông đã chơi một trận cho Đội tuyển.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1890 Thể loại:Mất năm 1957 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Đan Mạch Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Đan Mạch Thể loại:Tiền vệ bóng đá
Aptesis cretata
Aptesis cretata là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Újszalonta
Újszalonta là một thị trấn thuộc hạt Békés, Hungary. Thị trấn này có diện tích 20,83 km², dân số năm 2010 là 103 người, mật độ 5 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Hạt Békés Thể loại:Thị trấn của Hungary
2300 Jackson Street (bài hát)
"2300 Jackson Street" là đĩa đơn năm 1989 do The Jacksons phát hành từ album cùng tên. Bài hát đạt tới vị thứ 9 trên bảng xếp hạng đĩa đơn Billboard R&B.
Tham khảo
Thể loại:Đĩa đơn năm 1989 Thể loại:Bài hát của The Jackson 5 Thể loại:Bài hát do Michael Jackson sáng tác Thể loại:Bài hát năm 1989 Thể loại:Đĩa đơn của hãng Epic Records Thể loại:Bài hát của Janet Jackson
Alternanthera areschougii
Alternanthera areschougii là một loài thực vật]] thuộc họ Amaranthaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Tham khảo
Thể loại:Thực vật Ecuador Thể loại:Chi Rau rệu Thể loại:Thực vật dễ tổn thương
Hannah Pool
Hannah Azieb Pool (sinh năm 1974) là một nhà văn và nhà báo người Anh-Eritrea. Cô được sinh ra gần thị trấn Keren ở Eritrea trong cuộc chiến giành độc lập từ Ethiopia. Cô là một cựu nhân viên của tờ báo The Guardian, và viết thường xuyên cho các phương tiện truyền thông trong nước và quốc tế. Cô là người bảo trợ của Giải thưởng văn học SI Leeds cho tiểu thuyết chưa được công bố của phụ nữ da đen và châu Á ở Anh.
Cuộc sống ban đầu và giáo dục
Khi được sáu tháng tuổi, Pool được nhận nuôi bởi một học giả người Anh làm việc tại Sudan. Lúc đầu, cô được nuôi dưỡng ở Khartoum và sau đó là Na Uy, trước khi định cư ở Manchester, Anh. Cô lớn lên tin rằng cha mẹ đẻ của cô đã chết ngay sau khi sinh. Cô được đào tạo tại Đại học Liverpool, nơi cô học Xã hội học.
Sự nghiệp
Sau khi rời trường đại học, Pool trở thành một nhà báo trên tờ Manchester Evening News và đã viết nhiều cho tờ báo The Guardian, trong vài năm, cô đã viết chuyên mục thời trang "The New Black". Tuy nhiên, ở tuổi 19, cô đã nhận được một lá thư thông báo rằng cha và anh chị em của cô vẫn còn sống ở Eritrea. Hồi ký của cô, Con gái của cha tôi: Câu chuyện về gia đình và thuộc về, được xuất bản năm 2005 và là một câu chuyện kể về hành trình cô trở về Eritrea, 29 tuổi và gặp gỡ gia đình.
Pool là một lập trình viên cao cấp về văn hóa đương đại tại Trung tâm Southbank, London.
Tham khảo
Thể loại:Nữ nhà báo Thể loại:Nhà báo Eritrea Thể loại:Nhà báo Anh Thể loại:Nữ nhà văn Eritrea Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1974
Rachiplusia detrusa
Rachiplusia detrusa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rachiplusia
Xe phân khối lớn
nhỏ|Dòng xe [[Softail Di sản Cổ điển của hãng Harley-Davidson]] nhỏ|Dòng xe PKL [[Yamaha V-Max and VMAX|Yamaha V-Max hầm hố]]
Xe phân khối lớn (viết tắt: xe PKL) là loại xe máy có dung tích xi lanh lớn, cụ thể là có phân khối từ 175cc trở lên. Đây là dòng xe theo phong cách môtô Mỹ từ thập niên 1930 cho đến đầu những năm 1960, bao gồm những chiếc xe được sản xuất bởi các hãng như Harley-Davidson, Indian, Excelsior và Henderson. Yên xe thường nằm ở chân trước và tay trên, với khung sườn dựng đứng hoặc ngả người một chút. Động cơ xe PKL điển hình nổi bật với sự khả năng đi lại và đổi số dễ dàng với rất nhiều mô men lực của sản phẩm cấp thấp nhưng không cần đến một lượng lớn mã lực, theo truyền thống thì động cơ V-twin nhưng là trực tiếp đang dần trở nên phổ biến.
Vào giữa thập niên 1980, các công ty Nhật Bản bắt đầu sản xuất các mẫu xe làm ta liên tưởng đến những chiếc xe PKL đời đầu, và đến năm 1997 thị trường này đã mở rộng đến mức gần bằng 60% thị trường Mỹ, một lượng lớn hãng xe như BMW, Honda, Moto Guzzi, Yamaha, Suzuki, Triumph và Victory đã và đang sở hữu những mẫu xe quan trọng liên tưởng đến xe phân khối lớn của Mỹ.
Chú thích
Thể loại:Hệ thống phân loại mô tô
Schoenus acuminatus
Schoenus acuminatus là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được R.Br. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1810.
Liên kết ngoài
Thể loại:Schoenus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1810
Đại thọ lâm
Đại thọ lâm hay còn gọi là Đại tòng lâm là một khu rừng có trồng nhiều cổ thụ (đại thụ) mà diện-tích (tùy ý) được cải tạo thành một thiền viên (vườn thiền).
Đại Thọ lâm là một khu rừng có diện tích rộng lớn, lùm bụi mọc dày đặc, với cây lớn (đại thọ) và cây nhỏ chen chúc, dây leo xoắn xít, bốn mùa xanh lá. Từ thuở xa xưa, các tăng lữ đã nhanh thấy nơi này khí hậu ôn hòa, trong lành, tĩnh lặng, có thể phát-triển đời sống tu học, thiền định, xa chốn phồn hoa thị tứ ồn ào, nhằm xây dựng một cộng đồng sinh hoạt tín ngưỡng có quy củ, ví dụ như Jetawana Viharaya (Trincomalee, phía đông Sri Lanka), Kelani Viharaya (còn tồn tại với cái tên Kelaniya Raj Maha Vihara ở thủ đô Colombo, Sri Lanka, hoặc như là Veluwana Vihara (Colombo), Ghasitaram (Punjab, Ấn Độ), hồi thời Đức Thích ca còn sống. Một khu lâm viên rộng lớn có nhiều gốc cây to gọi là Đại thọ lâm (cũng có nơi gọi là chùa Đại Tòng Lâm, hoặc Đại thiền lâm). Đây là một quần thể hay một phức hợp kiến trúc cổ kính, có tịnh thất, tịnh xá, am cốc, tu viện, Phật học viện,... dành cho sinh hoạt cộng đồng của các tăng chúng nhằm đào tạo những thế hệ tăng sinh có đầy đủ đạo hạnh và phẩm chất. Đến đời tổ Bách Trượng mới thấy xuất hiện bộ Bách Trượng Thanh Qui, 1 bộ sách công phu được soạn ra với mục đích hướng dẫn phương thức tổ chức, điều hành, quản trị sao cho đúng với sinh hoạt tập thể đông đảo gồm bách tính, tu sĩ và tăng sinh.
Trung Quốc
Tất cả nhóm năm núi này đều có chùa chen chúc, như ngọn Hằng sơn có tới 44 ngôi (3 chùa, 4 đền thờ, 9 đỉnh gác, 7 am, 8 động, 13 miễu), riêng ngọn Tung sơn có tới 48 ngôi trong đó hết 10 là Đạt Ma viện Tây tạng, xưa kia nơi đây là chốn lui tới của Ngài Đạt Ma (Bodhi Dharma) (470 - 523 sau CN) tổ thứ 28 sau Phật Thích ca từ Ấn Độ đi Trung nguyên truyền bá đạo Phật & phát-triển hệ phái Thiền (Zen), khai sáng Thiền tông, ở chùa Thiếu lâm. Từ đó, đạo Phật bành-trướng mau lẹ qua Nhật, rồi Hàn Quốc, sau đó lần lần lan dần xuống Đông nam á! Đạo Phật được truyền bá vào nước nhà từ đời Lý (Lý Thái Tổ được một thiền sư nhận đem về nuôi trong chùa lúc nhỏ).
Đông Nam Á
Tuy nhiên chứ thấy có sự phát-triển qui củ củ một Đại thọ lâm nào đáng kể. Đại thọ lâm xuất-hiện sớm nhất ở Đông nam á, có lẽ là tu viện Sâmbok Kracheh, mà sự khai sáng vào năm 1601, được quốc vương Cao miên (hoặc Cao mên, bây giờ là Campuchia), vào thời đại bấy giờ, là ngài Sauriyopor, phê chuẩn trong một Hiến chương theo những cam-kết mà ngài đã đạt được thỏa-thuận Sở dĩ quốc vương Sauriyopor phải đạt được thỏa thuận với các tiểu vương Jarai (Hỏa xá và Thủy xá) là vì các tiểu vương quốc này không theo đạo Phật. Họ thờ thần linh (thần lửa, thần nước) rất khác với đạo Phật! (xem Adhemar Leclere:  Memores d' une Charte sur la fondation d'un monastere boudhique au Cambodge, và Nghiêm Thẩm: Tìm hiểu đồng bào Thượng). Theo Công-sứ Adhemar Leclere, càc tiểu vương Jarai thờ thần núi rừng (téprakh), thần thổ cư (arakh) và mỗi lần cầu đảo khi có hạn hán, các tiểu vương Jarai phải cúng các vi thần bổn mạng như rayano, Shiva, Ganesha, Kajjayana và Preah Khan là năm vị thần linh làm phép mưa xuống. Các vị Mahajaya, tu sĩ, sẽ ngồi lên đống sừng tê giác, ngà voi và quần áo và kêu lên những âm thanh của cóc, nhái!... Gs Nghiêm Thẩm đã viện dẫn "Hoàng Việt Dư Địa Chí" và "Khâm Định Đại Nam Hội ĐiêuSự Lệ, trong Giáo trình các dân tộc thiểu số miền nam (1973-74), để nhấn mạnh sự hiện hữu  pháp lý của hai tiểu vương quốc Jarai, "Hỏa xá" và "Thủy xá", từ quyết-định của Lê thánh Tông chia nước Chiêm Thành ra làm 4 lãnh thổ độc lập, Nam Bàn, Hỏa xá, Thủy xá và Hoa Anh vào năm 1470, là rất rõ rệt, không có gì phải nghi ngờ nữa! Hơn thế, những tác phẩm đã dẫn còn quy định về nghi thức ngoại giao mà triều đình Huế phải tuân theo khi tiếp xúc với lãnh đạo các cấp của "Hỏa xá" và "Thủy xá", nói cách khác, những tiểu quốc này được phép hưởng qui-chế một quốc-gia có  chủ quyền  và  ' toàn vẹn lãnh-thổ '' mà người đứng đầu nhà nước này có trọn quyền được đối xử bình đẳng với các vua trièu đình An nam, khác hẳn với thành kiến vốn xem người Jarai (hoặc Bahnar, Râde, Sedan,v.v) là những dân-tộc bán khai! Đủ biết văn minh tộc "Hỏa xá' và "Thủy xá" đã có một thời vang bóng giúp cho họ tồn tại hơn 400 năm lịch-sử (1471-1904)! Nếu họ không bị diệt chủng dưới thời Pháp thuộc, các cường quốc này chắc sẽ tiếp tục tồn tại cho đến hôm nay (sở dĩ tôi dùng từ "cường quốc" là vì Ai lao, Bồn man và Cao mên là những chư hầu phải triều cống, chẳng vì thế quốc vương Sauriyopor phải xin phép các tiểu vương để sáng lập đại thọ lâm Wat Phnom Sâmbok). với tiểu vương lân bang là "Hỏa xá" (Vua Lửa) và "Thủy xá" (Vua Nước),cả hai đều là những tiểu vương quốc dân tộc Jarai mà Campuchia(Cao Mên) và Lào vẫn có lệ phải triều cống phẩm vật. Hiến chương này ngẫu nhiên đã được một viên Công sứ người Pháp ở Cao miên phát-hiện năm 1903, và báo cáo với viện Hàn lâm Pháp. Đai thọ lâm này có tên là Wat Phnom Sâmbok (Sambor), vào thời bấy giờ tọa lạc trên một ngọn đồi (khmerlà Phnom), nay chỉ còn là di tích (xem tư-liệu của ông Adhemar Leclere: "Campagnes archeologiques au Cambodge,BEFEO,1904".
Ở Việt Nam, ý niệm Đại thọ lâm chỉ nhen nhúm mới đây từ khoảng hơn 20 năm trở lại, lần đầu đã được sáng lập ở tại xã Phú mỹ, huyện Châu thành, Bà Rịa/ Vũng Tàu, mặc dù trước đó, ở Huế, đã có Tòng lâm Kim sơn, do An nam Phật-học hội xây-dựng vào năm 1945, nhưng phải giải tán ngay sau đó vì tình hình thời-sự. Đại thọ lâm Bà Rịa/ Vũng Tàu tọa lạc trên một diện tích rộng 100 ha (vuông vắn mỗi bên 1 km), có sức chứa cho hơn 1000 tăng sinh, tu sĩ và bách tính. Từ khi chánh điện được xây cất, chùa Đại Tòng Lâm được đổi tên thành Vạn Phật Quang Đại Tòng Lâm Tự.