cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Babit (hợp kim)
Lịch sử
Hợp kim babit được phát minh vào năm 1839 bởi nhà phát minh người Mỹ, Isaac Babbitt tại thành phố Taunton thuộc bang Massachusetts, Hoa Kỳ. Vào thời điểm đó, ông công bố công thức cấu tạo của một loại hợp kim do ông phát minh nhưng vẫn không tiết lộ những loại hợp kim còn lại vì muốn giữ bí mật kinh doanh. Các công thức hợp kim khác đã được phát triển sau đó. Giống như các thuật ngữ khác có nguồn gốc cùng tên từ lâu đã được sử dụng phổ biến (như động cơ diesel hoặc ống eustachian), thuật ngữ hợp kim babit thường được viết theo kiểu chữ thường. Mặc dù nhiều tài liệu tiếng Anh vẫn thường sử dụng thuật ngữ "kim loại trắng" (white metal) để nói về hợp kim babit, nhưng cần phân biệt rằng "kim loại trắng" là tên chung bao gồm các hợp kim chịu lực, hợp kim dựa trên chì hoặc thiếc (babit), hoặc kim loại đúc kẽm.
Tổng quan
Babit là hợp kim có thành phần chủ yếu là thiếc (Sn) hoặc chì (Pb), tạo thành một nền mềm, có xen các hạt rắn antimon (Sb), đồng (Cu), nickel (Ni), cadmi (Cd)... Babit có đặc tính giảm ma sát, giảm mài mòn, và chống dính rất tốt. Tuy nhiên, vì cơ tính thấp cho nên babit chỉ dùng để tráng thành một lớp mỏng khoảng vài phần mười milimet (dưới 0,04inch) lên vật liệu lót ổ có độ bền cao hơn như đồng thanh, thép, hoặc gang. Với độ cứng thấp, các loại hợp kim babit có khả năng giữ tạp bẩn, giữ đồng trục với trục ổ trượt tốt, và tương thích tốt hơn với ngõng trục bằng thép so với các loại vật liệu lót ổ khác như hợp kim kẽm, đồng, gang xám...
Để nâng cao độ bền mỏi cho các động cơ tịnh tiến, người ta phủ một lớp babit mỏng (khoảng 0,001inch) lên bề mặt ổ trượt động cơ. Đối với động cơ tịnh tiến chịu tải trọng lớn, thông thường được dùng tới ba lớp babit. Trên nền hợp kim như thép, một lớp babit chì SAE 19 hoặc 190 được mạ điện hoặc đúc chính xác với lớp trung gian dày từ 0,1 đến 0,3inch bằng hợp kim đồng–nickel, đồng–chì, nhôm, hoặc bạc mạ điện.
Babit được chia thành hai nhóm chính: babit nền thiếc (tin-based babbitt) và babit nền chì (lead-based babbitt). Ngoài ra còn có babit nền nhôm (aluminum-based babbitt) và babit nền kẽm (zinc-based babbitt).
Babit nền thiếc, hay còn được gọi là babit thiếc, là hợp kim trên cơ sở thiếc (Sn) với 3–8,5% đồng (Cu) và 4–8,5 % antimon (Sb). Babit thiếc có đặc tính dẻo, dẫn nhiệt tốt, bền, được dùng khi có tải trọng, áp suất, và vận tốc cao (pv >= 15MPa.m/s) như trong tuabin, động cơ diesel Babit thiếc có thể làm việc với áp suất p lên tới 10MPa, nhiệt độ 150°C, và vận tốc pv lên tới 15MPa.m/s. Babit thiếc thường có độ cứng Brinell (HB) từ 20 đến 30 HB. Vì dễ bị nóng chảy nên babit thiếc chỉ làm việc ở nhiệt độ dưới 110°C. Babit thiếc có độ bền mòn thấp, do đó không chịu được va đập mạnh. Ở Việt Nam, các vật liệu babit nền thiếc thường gặp có mác B83, B89, B91, B93 (tương ứng có 83%, 89%, 91%, 93% thiếc trong cấu tạo hợp kim). Babit thiếc, với thành phần chứa 3–8% đồng và 5–8% antimon, có khả năng chống ăn mòn tốt. Babit thiếc SAE 12 (ASTM Grade #2) được dùng phổ biến trong ngành công nghiệp sản xuất xe hơi và các ngành công nghiệp khác. Tổ chức tế vi của babit thiếc có nền mềm là dung dịch rắn Sn; hạt cứng có pha là SnSb và hợp kim Cu3Sn (hay Cu6Sn5).
Babit nền chì hay còn gọi là babit chì, là hợp kim trên cơ sở chì (Pb) với 6–16% thiếc (Sn) và 6–16 % antimon (Sb). Babit chì thường được dùng khi cần tiết kiệm thiếc, trong động cơ có điều kiện làm việc ít chịu va đập lớn, ví dụ loại babit mác COC 6–6 (thành phần gồm: 88% chì, 6% thiếc, 6% antimon). Ngoài ra có thể dùng babit chì–thiếc mác B16 để thay thế babit nhiều thiếc. Khi ổ lót làm việc với chế độ tải trọng và vận tốc trung bình–thấp, trong điều kiện ít va đập, có thể dùng babit chì BK có thành phần hoàn toàn không chứa thiếc. Loại này được dùng nhiều trong các ổ trục bánh xe lửa. Babit chì có thể làm việc với áp suất p lên tới 8,3MPa (tương đương 1.200psi), nhiệt độ 150°C, và vận tốc pv lên tới 15MPa.m/s. Độ cứng HB của babit chì thông thường khoảng từ 15HB đến 25HB. Các loại babit chì SAE 13, 14, 15, có thành phần chứa 9–16% antimon và 12% thiếc nhằm tăng tính chống ăn mòn; do vậy, giá thành rẻ hơn và ngày càng được sử dụng nhiều trong các ngành công nghiệp. Babit chì có tổ chức tế vi với nền mềm là hỗn hợp cùng tinh Pb–Sb; hạt cứng có pha là SnSb và hợp kim Cu3Sn.
Ổ trượt babit kiểu truyền thống
Đối với việc sử dụng ổ trượt hợp kim babit kiểu truyền thống, người ta thường lắp một trục đặt lồng trong một ổ bệ đỡ trục bằng gang. Mặt trong của ổ bệ trục được khoan lỗ dùng để xác định vị trí nơi hợp kim babit sẽ được đúc vào. Trục được phủ lớp muội than đóng vai trò chất chống dính, phần cuối của ổ trượt được phủ đất sét. Hợp kim babit nóng chảy được đổ vào và điền những lỗ trống được khoan trước ở xung quanh vòng trục. Sau đó, ổ trượt và bề mặt lót ổ được mài sạch. Hợp kim babit được gia cường nhưng vẫn đủ mềm để khoét bằng dạo hoặc dùi nhọn.
Một miếng chêm bằng thép được chèn vào để bảo vệ bề mặt ở trượt dưới và để tạo khoảng cách giữa ổ bệ đỡ và trục. Sau khi bịt hai đầu bằng đất sét, babit tiếp tục được điền đầy vào những khoảng trống của ổ bệ thông qua các lỗ ở trên nắp ổ bệ. Các lỗ trên nắp bệ trục sau này được dùng làm lỗ châm dầu bôi trơn cho trục.
Sáo cánh đốm
Sáo cánh đốm (danh pháp hai phần: Saroglossa spiloptera) là một loài chim trong họ Sáo. Sáo cánh đốm được tìm thấy ở các khu vực phía Bắc của tiểu lục địa Ấn Độ và các khu vực lân cận thuộc Đông Nam Á. Phạm vi của nó trải dài trên khắp Bangladesh, Ấn Độ, Nepal, Myanmar, Thái Lan, và có thể Bhutan. Môi trường sống tự nhiên của nó là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và rừng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Babit (hợp kim)
Ổ trượt babit kiểu truyền thống
Hai nửa của ổ trượt được cắt ở vị trí miếng chêm, lỗ châm dầu được làm sạch kim loại, và đường châm dầu sẽ được cắt vào bề mặt của ổ trượt mới. Trục được quét hồ xanh để đánh dấu và xoay trong ổ trượt. Khi tháo ổ trượt ra, phần hồ xanh đã điền đầy vào các lỗ trống và được vệ sinh làm sạch. Công đoạn này được tiếp tục cho đến khi phần màu xanh được phân bố đều trên ổ trượt. Ổ trượt sau đó được bơm dầu bôi trơn và chạy với trục ở vận tốc và tải nhẹ cho đến khi có bề mặt ổ trượt cứng. Thành phẩm cuối cùng có khả năng trượt chịu tải trọng và vận tốc lớn.
Sáo cánh đốm
Tham khảo
S Thể loại:Chim Ấn Độ Thể loại:Chim Bangladesh Thể loại:Chim Thái Lan Thể loại:Động vật được mô tả năm 1831 Thể loại:Chim Myanmar Thể loại:Chim Nepal
Babit (hợp kim)
Ổ trượt babit kiểu hiện đại
Công nghệ phủ lót ổ trượt bằng phương pháp đổ hợp kim babit nóng chảy rất phổ biến trong ngành công nghiệp xe hơi đến tận giữa thập niên 1950. Babit thiếc được dùng vì có thể chịu áp suất lớn trên trục khuỷu và thanh truyền động. Lớp phủ babit trên bề mặt ổ trượt rất mỏng. Thanh truyền động và nắp có tấm chêm mỏng có thể thay thế dễ dàng khi lớp babit bị mài mòn. Hãng xe hơi Ford sử dụng hai tấm chêm dày 0,002inch cho nắp thanh truyền và babit là loại babit thiếc B86 (86% thiếc, 7% đồng, 7% antimon) trong mẫu xe Model T. Ổ trượt babit sử dụng trong xe hơi thông thường có thể sử dụng đến hơn 80.000km trước khi cần phải thay thế. Ổ trượt babit khi bị mòn không làm hư hỏng trục khuỷu.
Ngày nay, trục khuỷu và thanh truyền động trong các động cơ hiện đại được làm bằng những ống thép có thể thay mới được. Bề mặt trong của các ống thép này được phủ lớp đồng thiếc và một lớp babit phủ cuối cùng đóng vai trò bề mặt trượt. Quy trình phủ hợp kim babit trên bề mặt này được gọi là "quá trình babit hóa" (babbitting).
Liên kết ngoài
Thể loại:Phát minh của Hoa Kỳ Thể loại:Hợp kim của thiếc Thể loại:Kĩ thuật động cơ
Anacamptis longicornu
'Anacamptis morio subsp. longicornu' là một loài lan.
Liên kết ngoài
longicornu Thể loại:Thực vật Algérie Thể loại:Thực vật Địa Trung Hải Thể loại:Thực vật Sardegna
Romans d'Isonzo
Romans d'Isonzo (tiếng Friulia: Romans dal Lusinç) là một đô thị ở tỉnh Gorizia thuộc vùng Friuli-Venezia Giulia, nằm ở vị trí cách khoảng 40 km về phía tây bắc của Trieste và khoảng 15 km về phía tây nam của Gorizia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.611 người và diện tích là 15,4 km².
Romans d'Isonzo giáp các đô thị sau: Gradisca d'Isonzo, Mariano del Friuli, Medea, San Vito al Torre, Tapogliano, Villesse.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị tỉnh Gorizia
Tuntum
Tuntum là một đô thị thuộc bang Maranhão, Brasil. Đô thị này có diện tích 3573,041 km², dân số năm 2007 là 34444 người, mật độ 9,64 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Maranhão
Đội tuyển bóng chuyền nam quốc gia Ý
Đội tuyển bóng chuyền nam quốc gia Ý là đội bóng đại diện cho Ý tại các cuộc thi tranh giải và trận đấu giao hữu bóng chuyền nam ở phạm vi quốc tế.
Đội hình hiện tại
Dưới đây là danh sách các thành viên đội tuyển nam quốc gia Ý tham dự giải World League 2017.
Huấn luyện viên chính: Gianlorenzo Blengini
Nhà cung cấp và tài trợ
Bảng dưới đây liệt kê các nhà cung cấp trang thiết bị cho đội tuyển quốc gia Ý.
Truyền thông
Các trận thi đấu và trận giao hữu của đội tuyển hiện đang được phát sóng dưới sự quản lý của các kênh RAI vai Rai Sport 1.
Liên kết ngoài
Ý Ý Bóng chuyền Thể loại:Bóng chuyền Ý
Hoa hậu Thế giới
Hoa hậu Thế giới (tiếng Anh: Miss World) là tên cuộc thi sắc đẹp quốc tế được Sách Kỷ lục Guinness công nhận là cuộc thi có có quy mô lớn nhất trên thế giới và có lịch sử truyền hình dài nhất mọi thời đại. Cùng với Hoa hậu Hoàn vũ, Hoa hậu Quốc tế và Hoa hậu Trái Đất, Hoa hậu Thế giới là một trong bốn cuộc thi sắc đẹp lớn nhất hành tinh, gọi chung là Tứ đại Hoa hậu (Big 4). Cuộc thi được tổ chức lần đầu tiên bởi Eric Morley vào năm 1951. Năm 2000 khi ông qua đời thì vợ của ông là Julia Morley đã thay ông lên nắm quyền điều hành cuộc thi.
Đương kim Hoa hậu Thế giới là cô Karolina Bielawska đến từ Ba Lan, được trao vương miện vào ngày 16 tháng 3 năm 2022 bởi người tiền nhiệm là Hoa hậu Thế giới 2019 người Jamaica Toni-Ann Singh tại San Juan, Puerto Rico.
Lịch sử
150px|phải|nhỏ|[[Hoa hậu Thế giới 2009, Kaiane Aldorino]]
Thế kỉ 20
Cuộc thi Hoa hậu Thế giới đã được phát sóng lần đầu tiên vào năm 1959 bởi đài BBC. Vào thập niên 1980, cuộc thi quyết định thay đổi khẩu hiệu thành Beauty with a purpose (Sắc đẹp vì mục đích cao cả). Cuộc thi chú trọng hơn tới trí tuệ và nhân cách của những người đẹp tham gia cuộc thi. Từ thập niên 1990, cuộc thi đã thu hút hơn 2 tỉ người xem trên thế giới.
Thế kỉ 21
Eric Morley đã qua đời. Vợ ông, bà Julia Morley, đã thay ông trở thành chủ tịch của cuộc thi Hoa hậu Thế giới. 150px|phải|nhỏ|[[Ksenia Sukhinova, Hoa hậu Thế giới 2008]] Năm đầu tiên của thế kỉ 21 chứng kiến cô gái châu Phi da đen đầu tiên đăng quang danh hiệu Hoa hậu Thế giới, Agbani Darego. Trong quá trình thay đổi của mình, cuộc thi đã nêu khẩu hiệu "Bạn quyết định" (You decide) để tăng cường vai trò của khán giả trên khắp toàn cầu có cơ hội được chọn ra hoa hậu thế giới. Các phần thi phụ Hoa hậu Bãi biển, Hoa hậu Thể thao, Hoa hậu Tài năng và Hoa hậu Nhân ái được tổ chức trong khuôn khổ cuộc thi này.
Năm 2002, cuộc thi quyết định chọn địa điểm đăng cai là Abuja, thủ đô của Nigeria, đất nước của người đẹp vừa đăng quang năm trước Agbani Darego. Tại Nigeria, cuộc thi đã bị chỉ trích mạnh mẽ vì Nigeria là một quốc gia theo đạo Hồi. Những cuộc bạo động đã nổ ra để phản đối cuộc thi Hoa hậu Thế giới khiến hàng trăm người chết và bị thương. Cuộc thi đã phải ngay lập tức dời về quê nhà Anh. Đây được coi là sự cố đáng tiếc nhất trong lịch sử cuộc thi Hoa hậu Thế giới.
Năm 2013, ban tổ chức cuộc thi đã bỏ phần thi bikini trước sức ép của người dân Đạo hồi ở nước chủ nhà Indonesia. Hội đồng Hồi giáo Indonesia, cho rằng màn trình diễn bikini cần phải bị hủy bỏ vì nó thúc đẩy "chủ nghĩa khoái lạc, chủ nghĩa thực dụng, chủ nghĩa tiêu dùng," và rằng "thi bikini chỉ là một cái cớ để khoe mẽ các bộ phận cơ thể của phụ nữ vốn cần phải kín đáo" Thay vào đó, các thí sinh sẽ trình diễn những bộ sarong đi biển do Indonesia sản xuất ở phần thi này.
Việc loại bỏ phần thi bikini ở Hoa hậu Thế giới 2013 xảy ra nhiều tranh cãi khen chê, tuy nhiên nhiều người nhìn nhận ở góc độ khác, việc bỏ phần thi bikini sẽ mang đến cơ hội dự thi cho các cô gái nước Đạo hồi. Sau đó, trong khuôn khổ Hoa hậu Thế giới 2014 diễn ra tại Anh đã không còn phần trình diễn trang phục bikini trong đêm thi chung kết. Đồng thời, bà Julia Morley - chủ tịch cuộc thi Hoa hậu Thế giới thông báo phần thi bikini chính thức bị loại bỏ khỏi đấu trường nhan sắc lớn nhất thế giới này kể từ năm 2015. Bà cho rằng phần thi bikini không còn cần thiết và muốn các thí sinh cạnh tranh nhau ở vẻ đẹp trí tuệ, cách ứng xử, lòng nhân ái... hơn là vẻ đẹp hình thể, và đó mới là phương châm "vẻ đẹp có mục đích" mà cuộc thi theo đuổi
An Yong-hak
An Yong-Hak (sinh ngày 25 tháng 10 năm 1978) là một cầu thủ bóng đá người Bắc Triều Tiên. Ông là cựu thành viên của đội tuyển quốc gia CHDCND Triều Tiên.
Đội tuyển quốc gia
An Yong-Hak thi đấu cho đội tuyển quốc gia CHDCND Triều Tiên từ năm 2002 đến 2012, ra sân 40 trận và ghi được 3 bàn thắng !Tổng cộng||39||3
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1978 Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bắc Triều Tiên Thể loại:Người Kurashiki Thể loại:Cầu thủ bóng đá K League 1 Thể loại:Cầu thủ bóng đá J1 League Thể loại:Cầu thủ bóng đá Yokohama FC Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2010
Hoa hậu Thế giới
Thế kỉ 21
Năm 2021, cuộc thi diễn ra ở San Juan, Puerto Rico. Đây là lần đầu tiên một quốc gia Mỹ Latinh đăng cai cuộc thi. Phần thi áo tắm sẽ trở lại cuộc thi sau 5 năm vắng bóng.
Thoái trào ở các nước phát triển
Trên thế giới đầu thế kỷ 21, chỉ còn một số nước chậm phát triển nhưng "cuồng" hoa hậu tại Nam Mỹ và Đông Nam Á như Venezuela, Philippines, Colombia, Việt Nam... là tích cực tổ chức thi hoa hậu nhằm thỏa mãn ham muốn dùng sắc đẹp để kiếm danh tiếng hoặc lấy chồng giàu có của các cô gái, tâm lý thích "hư danh" của công chúng. Còn ở các nước phát triển, những cuộc thi Hoa hậu chẳng còn được khán giả thế giới chú ý nhiều, đặc biệt là tại các nước phát triển như châu Âu, Bắc Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc... Khi hiểu biết về quyền phụ nữ được nâng cao, người dân các nước này đã nhận ra rằng thi Hoa hậu thực chất là việc hạ thấp phẩm giá phụ nữ, vì các cuộc thi này xem cơ thể phụ nữ giống như vật trưng bày di động để chấm điểm, buộc phụ nữ phải mặc áo tắm trình diễn hở hang chỉ để mọi người bình phẩm, kiếm lợi cho ban tổ chức. Một xã hội văn minh thì sẽ không chấp nhận việc cơ thể người khác (dù xấu hay đẹp) bị đem ra bình phẩm một cách công khai; và một người phụ nữ giàu lòng tự trọng cũng sẽ không dùng cơ thể mình làm vật trưng bày để người khác chấm điểm. Do vậy, những người đẹp ở các nước phát triển không còn muốn thi Hoa hậu nữa, danh hiệu Hoa hậu tại các nước này chỉ còn là "hữu danh vô thực", chẳng có mấy ai quan tâm hoặc nhớ đến những người từng đoạt giải
Các tổ chức đấu tranh vì quyền bình đẳng phụ nữ trên thế giới từ lâu đã phê phán các cuộc thi sắc đẹp, nơi mà người khác có quyền được buông ra những lời nhận xét (dù vô tình hay cố ý) có thể làm tổn thương đến phụ nữ. Năm 1970, khi cuộc thi Hoa hậu Thế giới được tổ chức tại Anh, nhiều tổ chức bảo vệ nữ quyền đã tổ chức biểu tình, giơ những biểu ngữ như "Phụ nữ cũng là con người", "Chấm dứt trưng bày cơ thể phụ nữ"... khiến các kênh truyền hình Anh phải từ chối phát sóng cuộc thi. Các cuộc thi hoa hậu đang ngày càng bị công chúng ở các nước phát triển xem thường vì đã bị thương mại hóa, những "ông bầu" tổ chức thi hoa hậu chỉ để bán danh hiệu thu tiền, hoặc "tuyển gái đẹp cho đại gia", nhiều thí sinh tham dự đã bị xúc phạm phẩm giá nặng nề. Hoa hậu Thế giới 2015, Mireia Lalaguna, khi trở về Tây Ban Nha sau đăng quang đã chẳng có khán giả nào đến sân bay để chào đón. Tại Hoa Kỳ, số người xem tivi tường thuật các cuộc thi Hoa hậu đã giảm mạnh, năm 2006 chỉ còn bằng 1/3 so với năm 1980.
Tại Mỹ và châu Âu, công chúng tại những nước này đã không còn quan tâm đến các cuộc thi nhan sắc. Hoa hậu Thế giới ngày nay đã không còn được truyền hình trực tiếp tại Anh, đất nước khai sinh ra cuộc thi. Trong một bài khảo sát đăng tải trên The Guardian, nhiều người Anh thậm chí còn không biết đến sự tồn tại của cuộc thi này.
Tổ chức cuộc thi
Ngoài quyên góp hàng triệu bảng Anh cho các tổ chức từ thiện, tổ chức Hoa hậu Thế giới ra tiêu chí "Hoa hậu có tấm lòng nhân ái" và sau này cuộc thi có một giải thưởng riêng cho thí sinh có những đóng góp xuất sắc trong công việc từ thiện tại quê nhà.
Theo yêu cầu của tổ chức Hoa hậu Thế giới (MWO), trước khi tham dự cuộc thi, các ứng cử viên của cuộc thi phải thắng trong một cuộc thi cấp quốc gia tại quê nhà để lấy được quyền đại diện cho quốc gia của mình tại Hoa hậu Thế giới. Các thí sinh chiến thắng sẽ được cấp giấy phép tham dự cuộc thi từ những nhà đăng ký chuyển nhượng bản quyền của cuộc thi ở quốc gia của họ. Và cuối cùng là đến tham gia cuộc thi Hoa hậu Thế giới với một số chương trình phúc khảo, tham gia các hoạt động ngoài trời, giao lưu với cư dân bản địa, tham gia các sự kiện truyền hình và cuối cùng xuất hiện trong đêm chung kết để công bố các giải thưởng, các danh hiệu và công bố tên của Hoa hậu Thế giới.
Cuộc thi thường được tổ chức vào khoảng thời gian cuối năm, tháng 11 hoặc 12. Sau này vì tình hình dịch bệnh, thời gian tổ chức cuộc thi thay đổi liên tục. Cuộc hành trình đến chiếc vương miện vô cùng khó khăn. Đầu tiên, thí sinh tham dự cuộc thi này phải là người đã chiến thắng tại cuộc thi hoa hậu quốc gia. Đến cuộc thi, các thí sinh sẽ tham dự vào các sự kiện được tổ chức trong cuộc thi, các gala, những buổi dạ hội và các hoạt động trước khi ban giám khảo chọn ra những người xuất sắc nhất. Cuộc thi sẽ chọn ra Top bán kết, top 5->6 (hoặc 7) và cuối cùng là Hoa hậu thế giới và 2 Á hậu. Người chiến thắng sẽ được chính đương kim Hoa hậu đeo dải băng Miss World, trao lại vương miện và ngồi trên chiếc ghế đặt ở chính giữa sân khấu còn 2 Á hậu sẽ đứng ở bên cạnh.
Là cuộc thi có nhiều thí sinh tham gia nhất trên thế giới (trên dưới 100 nước mỗi năm), số lượng thí sinh trong Top bán kết có sự thay đổi nhỏ qua mỗi năm, thông thường nằm trong khoảng từ 15-20, những năm gần đây con số thí sinh vào Bán kết mở rộng ra 30-40 vì số lượng thí sinh ngày càng đông.
Kể từ năm 2003, để sự lựa chọn được kỹ lưỡng và chính xác, các phần thi phụ được tổ chức một cách bài bản. Các thí sinh dự thi phải trải qua các phần thi Hoa hậu Bãi biển, Hoa hậu Thể thao, Hoa hậu Tài năng, Hoa hậu mặc trang phục dân tộc đẹp nhất. Các thí sinh chiến thắng các phần thi phụ này sẽ được đặc cách vào thẳng Bán kết.
Ngoài ra, ở Miss World còn có thêm giải phụ Hoa hậu Nhân ái (Beauty with a Purpose). Đây là giải thưởng dành cho hoa hậu trước khi đến với cuộc thi đã có những hoạt động xã hội có ý nghĩa cao cả. Giải thưởng này có cách trao khá giống với giải thưởng Sắc đẹp vì một mục tiêu (Beauty for a Cause) của cuộc thi Hoa hậu Trái Đất. Những việc làm đó sẽ phải được minh chứng bằng một video clip ghi lại hoạt động của thí sinh gửi cho Ban tổ chức. Giải thưởng này được công bố trong đêm chung kết. Đây là một giải thưởng phụ quan trọng và có ý nghĩa quyết định vị trí của thí sinh trong đêm chung kết.
Ngoài ra, cuộc thi cũng có giải thưởng "Hoa hậu Thân thiện" nhưng hiện tại giải thưởng này đã được lược bỏ. Tuy nhiên, đôi khi người ta hay nhầm lẫn giữa "Hoa hậu Nhân ái" với "Hoa hậu Thân thiện".
Đêm chung kết cuộc thi, mở đầu đồng loạt các thí sinh sẽ có màn trình diễn váy và áo tắm, sau đó từng nhóm thí sinh (theo từng khu vực) được xướng tên quốc gia sẽ lần lượt ra mắt khán giả. Từ năm 2016 thì màn trình diễn áo tắm được bãi bỏ.
Sau đó tất cả các thí sinh, trong trang phục dạ hội, sẽ được tập hợp lại để chuẩn bị nghe công bố kết quả. Mở đầu là màn xuất hiện của 4 thí sinh được đặc cách do đoạt các danh hiệu Hoa hậu Bãi biển, Hoa hậu Thể thao, Hoa hậu Mặc trang phục dân tộc đẹp nhất), sau đó Ban giám khảo công bố thí sinh đoạt danh hiệu Hoa hậu nhân ái. Tất cả các thí sinh đoạt các giải phụ này đều được đặc cách thẳng vào top Bán kết. Tiếp đến, MC sẽ công bố những người còn lại lọt vào top bán kết. Các thí sinh còn lại này được ban giám khảo lựa chọn ngẫu nhiên (không tính yếu tố vùng miền) hoặc lựa chọn theo vùng miền (mỗi khu vực thường có khoảng 2 đại diện).
Sau đó chọn tiếp top 5 (hoặc 6) và cuối cùng, lần lượt Á hậu 2, Á hậu 1 và Hoa hậu Thế giới sẽ được trưởng Ban tổ chức, bà Julia Morley công bố (trừ năm 2018, cuộc thi chỉ chọn ra một Á hậu duy nhất và Hoa hậu). Các giải thưởng được công bố liên tục vào cuối đêm chung kết. Hiện cuộc thi đã bỏ màn trình diễn áo tắm và trang phục dạ hội riêng của Top bán kết như ba cuộc thi còn lại.
Những năm gần đây, cuộc thi có thêm phần Bình chọn thí sinh qua trang web chính thức cuộc thi (www.missworld.tv) và ứng dụng Mobstar. Kết quả bình chọn có năm chỉ là một căn cứ hỗ trợ cho sự đánh giá tính điểm của Ban giám khảo, có năm giải thưởng Bình chọn nhiều nhất được đặc cách thẳng vào bán kết.
Giải thưởng bên lề
150px|phải|nhỏ|[[Tatana Kucharova|Taťána Kuchařová, Hoa hậu Thế giới 2006]] Kể từ năm 2003 cuộc thi Hoa hậu Thế giới bắt đầu xuất hiện các phần thi phụ. Người chiến thắng tại các vòng thi phụ sẽ được vào thẳng Bán kết. Các sự kiện bên lề được áp dụng từ năm 2003 là:
Các vị trí
Xem danh sách đầy đủ: Danh sách Hoa hậu Thế giới.
Số lần chiến thắng của các quốc gia/lãnh thổ
®: Thay thế
©: Truất ngôi
Các nữ hoàng sắc đẹp châu lục
Ngoài những giải thưởng phụ và danh hiệu cao nhất, cuộc thi còn chọn ra các Nữ hoàng sắc đẹp châu lục cho từng khu vực.
Có thể bạn chưa biết
Cuộc thi Hoa hậu Thế giới từng gây ra nhiều tranh cãi từ khi ra đời.
Danh sách đại diện Việt Nam
Chú thích
Liên kết ngoài
Thể loại:Khởi đầu năm 1951 ở Anh Thể loại:Hoa hậu Thế giới Thể loại:Sự kiện định kỳ thành lập năm 1951
Syntrichia magellanica
Syntrichia magellanica là một loài Rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được (Mont.) R.H. Zander miêu tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Hợp kim của nhôm
Hợp kim nhôm là hợp kim của nhôm với các nguyên tố khác (như: đồng, thiếc, mangan, silic, magiê)
Hợp kim nhôm biến dạng
Được chia làm hai loại là hợp kim nhôm biến dạng hoá bền được bằng nhiệt luyện và hợp kim nhôm biến dạng không hoá bền được bằng nhiệt luyện. Có một số ứng dụng sau:
Ứng dụng
Nhôm và hợp kim của nhôm đứng thứ hai (sau thép) về sản xuất và ứng dụng. Điều này do nhôm và hợp kim nhôm có các tính chất phù hợp với nhiều công dụng khác nhau, trong một số trường hợp ứng dụng của hợp kim nhôm không thể thay thế được như trong công nghệ chế tạo máy bay và các thiết bị ngành hàng không khác.
Nhôm và hợp kim nhôm còn có vị trí khá quan trọng trong ngành chế tạo cơ khí và xây dựng.
Trong lĩnh vực xây dựng, hợp kim nhôm được ứng dụng nhiều vào sản xuất các sản phẩm cửa cổng nhôm đúc, hàng rào và cầu thang nhôm đúc.
+ Hàng hải và dầu khí
+ Thoát nước
+ Phụ tùng xe đạp
+ Vành ô tô
Hệ thống ký hiệu cho hợp kim nhôm
Để ký hiệu các hợp kim nhôm người ta thường dùng theo hệ thống phân loại của Hoa Kỳ.
Theo hệ thống phân loại này, các ký tự đầu tiên luôn là AA (tiếng Anh: Aluminum Association)
Các số sau đó thường là: xxxxx đối với hợp kim nhôm biến dạng, và xxx.x đối với hợp kim nhôm cho loại đúc.
Loại biến dạng Đối với loại đúc: (Loại đúc không có 6xx.x)
Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 1659-75 quy định ký hiệu hợp kim nhôm được bắt đầu bằng Al và tiếp theo lần lượt ký hiệu hoá học của nguyên tố hợp kim cùng chỉ số % của nó, nếu là hợp kim đúc thì sau cùng có chữ Đ (Ví dụ: AlCu4Mg là hợp kim nhôm chứa 4% Cu, 1%Mg). Với nhôm sạch ký hiệu bằng Al và chỉ số phần trăm của nó (ví dụ: Al99; Al99,5)
Các thông tin khác
Việc sản xuất nhôm đòi hỏi một lượng điện tiêu thụ lớn, nên hiện tại chỉ có vài quốc gia có sản xuất nhôm.
Tham khảo
Thể loại:Hợp kim của nhôm
Gaesischia rosadoi
Gaesischia rosadoi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Urban mô tả khoa học năm 1989.
Chrysothamnus vaseyi
Chrysothamnus vaseyi là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (A.Gray) Greene mô tả khoa học đầu tiên năm 1895.
Gaesischia rosadoi
Tham khảo
Thể loại:Gaesischia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1989
Chrysothamnus vaseyi
Liên kết ngoài
Thể loại:Chrysothamnus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1895
Ipimorpha manitobae
Liên kết ngoài
Thể loại:Ipimorpha
Belwat, Manvi
Belwat là một làng thuộc tehsil Manvi, huyện Raichur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Raichur (huyện)
Lejeunea indica
Lejeunea indica là một loài Rêu trong họ Lejeuneaceae. Loài này được Udar & U.S. Awasthi mô tả khoa học đầu tiên năm 1981.
Psoralea rhombifolia
Psoralea rhombifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Torr. & A.Gray miêu tả khoa học đầu tiên.
Malaxis toxopei
Malaxis toxopei là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (J.J.Sm.) S.Thomas, Schuit. & de Vogel mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Brie-Comte-Robert
Brie-Comte-Robert là một xã trong vùng hành chính Île-de-France, thuộc tỉnh Seine-et-Marne, quận Melun, tổng Brie-Comte-Robert. Tọa độ địa lý của xã là 48° 41' vĩ độ bắc, 02° 36' kinh độ đông. Brie-Comte-Robert nằm trên độ cao trung bình là 105 mét trên mực nước biển. Xã có diện tích 19,93 km², dân số vào thời điểm 1999 là 13.397 người; mật độ dân số là 672 người/km².
Dân số
Người dân ở đây được gọi là Briards.
Điều tra dân số năm 1999, xã này có 13.397 người.
Dân số từ tháng 6-2002 đến tháng 3-2007:
Xem thêm
nhỏ|trái|240px|Nơi nhóm chợ nhỏ|trái|240px|Tòa thị chính
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Seine-et-Marne Thể loại:Brie-Comte-Robert
Lycosa punctiventralis
Lycosa punctiventralis là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Loài này thuộc chi Lycosa. Lycosa punctiventralis được Carl Friedrich Roewer miêu tả năm 1951.
Tham khảo
Thể loại:Lycosa
Maeshiro Kenya
Kenya Maeshiro (sinh ngày 7 tháng 2 năm 1995) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Kenya Maeshiro đã từng chơi cho FC Ryukyu.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1995 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Tiền đạo bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Ryukyu Thể loại:Cầu thủ bóng đá J3 League Thể loại:Cầu thủ bóng đá Japan Football League
Nassandres
Nassandres  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp. nhỏ|phải|Church Sainte-André was built in the 12th century and enlarged in the 16th century. The sacristy was built in the 17th century.
Spinimegopis kachina
Spinimegopis kachina là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Spinimegopis
Cakile
Cakile là chi thực vật có hoa trong họ Cải.
Các loài
, Plants of the World Online của Kew chấp nhận 7 loài:
Liên kết ngoài
Thể loại:Họ Cải
Châu Phong, Quế Võ
Châu Phong là một xã thuộc thị xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam.
Địa lý
Xã Châu Phong nằm ở phía đông thị xã Quế Võ, có vị trí địa lý:
Xã Châu Phong có diện tích 8,51 km², dân số năm 1999 là 5.975 người, mật độ dân số đạt 702 người/km².
Hành chính
Xã Châu Phong gồm 4 thôn là Thất Gian, Châu Cầu, Văn Phong, Phúc Lộc.
Ambulyx moorei
Ambulyx moorei là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Sri Lanka, miền nam và miền đông Ấn Độ, the Quần đảo Nicobar và Quần đảo Andaman, Thái Lan, Việt Nam, miền nam Trung Quốc, Philippines (Palawan, Balabac), Malaysia (Peninsular, Sarawak) và Indonesia (Sumatra, Java, Kalimantan).
Sự miêu tả
Sải cánh dài 100–110 mm.
Sinh học
Ấu trùng ăn Canarium album in Trung Quốc. Other recorded food plants include Buchanania và Lannea species.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ambulyx
Roberto Malone
Roberto Malone (sinh ngày 31 tháng 10 năm 1956) là tên sân khấu của một diễn viên và đạo diễn phim ảnh giới tính khiêu dâm tình dục người Ý đã xuất hiện trong hơn 375 bộ phim khiêu dâm giới tình tính dục.
Anh đã từng kết hôn với nữ diễn viên phim khêu gợi dục tính người Hà Lan Zara Whites. Sau đó anh lấy vợ là nữ diễn viên điện ảnh khiêu dâm tình dục người Hungary Eva Falk. Anh là cha đẻ của Andrea Malone.
Anh đóng một vai nhỏ trong bộ phim Romance của Catherine Breillat.
Theo Marco Giusti, vai diễn hay nhất của Malone là nhân vật Al Capone trong bộ phim cùng tên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1956 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Người Torino
4492 Debussy
4492 Debussy là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện ngày 17 tháng 9 năm 1988 bởi Eric Elst. Nó được đặt theo tên nhà soạn nhạc Pháp Claude Debussy. Tiểu hành tinh được cho là có đường kính 10 km.
Vào ngày 21 tháng 3 năm 2004 người ta thông báo rằng các đường cong ánh sáng cho thấy có một vệ tinh quay quanh Debussy ở khoảng cách từ 5,2 tới 13,5 km. Tên tạm thời của vệ tinh này là S/2004 (4492) 1.
Liên kết ngoài
004492 Thể loại:Được phát hiện bởi Eric Walter Elst Thể loại:Tiểu hành tinh được đặt tên 004492 19880917
Gaesischia saltae
Gaesischia saltae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Michener & Moure mô tả khoa học năm 1956.
Tham khảo
Thể loại:Gaesischia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1956
Vụ Ngân sách nhà nước (Việt Nam)
Vụ Ngân sách nhà nước là cơ quan trực thuộc Bộ Tài chính, có chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Tài chính thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về ngân sách nhà nước (sau đây viết tắt là NSNN) theo quy định của pháp luật.
Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Vụ Ngân sách nhà nước được quy định tại Quyết định số 998/QĐ-BTC ngày 10/6/2019 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cơ quan trực thuộc Bộ Tài chính Việt Nam Thể loại:Ngân sách Việt Nam
Pinacia ocellata
Pinacia ocellata là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Chrysothamnus viscidiflorus
Liên kết ngoài
Thể loại:Chrysothamnus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1840
Ulota megalospora
Ulota megalospora là một loài Rêu trong họ Orthotrichaceae. Loài này được Venturi miêu tả khoa học đầu tiên năm 1890.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ulota Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1890
Malaxis triangularis
Malaxis triangularis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Dressler mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Liên kết ngoài
Thể loại:Malaxis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Mong đợi Tình yêu
Mong đợi Tình yêu (Hàn tự: 연애를 기대해 (Yeon-ae-reul Gi-dae-hae), tên tiếng Anh: Waiting for Love) là bộ phim truyền hình ngắn Hàn Quốc được sản xuất năm 2013. Chỉ bao gồm 2 tập, phim được phát sóng trên kênh KBS2 trong 2 ngày 11 và 12/9/2013. Bộ phim có sự tham gia của nữ ca sĩ K-pop kỳ cựu Kwon Bo-a, nam diễn viên Choi Daniel, thành viên nhóm nhạc thần tượng ZE:A Lim Si-wan và nữ diễn viên trẻ Kim Ji-won.
Bộ phim được giới thiệu là "một câu chuyện chân thực nhất về tình yêu của giới trẻ."
Cốt truyện
Nội dung của bộ phim xoay quanh quan hệ của 4 nhân vật chính:
Ju Yeon-ae, một cô gái 25 tuổi, tên của cô đồng âm với từ "tình yêu". Vào một đêm mưa bão, cô xách xô bạch tuộc sống tới nhà hàng 5 sao nơi bạn trai cô đang ăn tối cùng một cô gái khác để trừng trị anh ta. Vụ việc này trở nên nổi tiếng khi nhiều người tại nhà hàng quay lại bằng di động và tải lên mạng. Nhanh chóng, cô được mệnh danh "Nữ hoàng Bạch tuộc". Tuy nhiên, không ai biết đó chính là cô. Và tình cờ thay, tại trường Đại học, cô phát hiện một "giáo sư tình yêu" sử dụng "Nữ hoàng Bạch tuộc" làm ví dụ để giảng dạy về quan hệ tình yêu trong một buổi tư vấn khi cô đi cùng bạn thân của mình - Kang Do-yun. Quá phẫn nộ, cô phản bác lại ý kiến của ông và trở thành tâm điểm của bài học hôm ấy. Do-yun lén đăng ký và trả tiền cho khóa học về tình yêu cho Yeon-ae để mong cô sớm tìm được người phù hợp.
Cha Gi-dae, anh chàng 27 tuổi, mới tốt nghiệp chuyên ngành Nha khoa, chưa kiếm được việc làm. Tên của anh đồng âm với từ "mong đợi". Anh là đàn em của Philip, tay "giáo sư tình yêu" đã thuyết giảng về "Nữ hoàng Bạch tuộc". Để bảo vệ cho Philip, anh có màn khẩu chiến bí mật với Yeon-ae. Philip nhờ Gi-dae quản lý phần tư vấn trên mạng xã hội của lớp học của anh ta. Nhờ đấy, anh có quan hệ trên mạng xã hội với Yeon-ae.
Jeong Jin-guk, chàng trai 25 tuổi, ngây thơ, có vẻ khá ngờ nghệch, mặc dù là bạn cùng lớp với Yeon-ae nhưng cô lại không hề biết đến anh. Anh cũng tham gia buổi tư vấn miễn phí kia của Philip. Tình cờ thấy Yeon-ae làm rơi điện thoại trên tàu điện ngầm, Jin-guk nhặt được và đuổi theo. Từ đấy, anh làm quen được với Yeon-ae.
Choi Sae-rom, cô nàng 25 tuổi, yêu thích mua sắm, là bạn gái của Gi-dae. Cô rất biết cách nắm bắt và điều khiển tình huống theo hướng có lợi cho mình. Sae-rom là kiểu cô nàng thông minh và láu cá.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim truyền hình Hàn Quốc ra mắt năm 2013
Xã Bethel, Quận McDonough, Illinois
Xã Bethel (Bethel Township) là một xã thuộc quận McDonough, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 327 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Illinois Thể loại:Quận McDonough, Illinois
Xung đột nội bộ tại Myanmar
Đây là cuộc xung đột vũ trang lâu nhất trên thế giới hiện vẫn tiếp diễn. Nhờ những sự kiện như cuộc nổi dậy 8888, nhà hoạt động hòa bình Aung San Suu Kyi được giải Nobel Hòa bình, những cuộc biểu tình chống chính phủ vào cuối 2007 và gần đây nhất là biểu tình Myanmar 2021, cuộc xung đột này đã giành được sự quan tâm của dư luận quốc tế.
Bối cảnh
Năm 1948, ngay sau khi Myanmar giành được độc lập từ Anh, các cuộc xung đột nổ ra. Quân Cộng sản phản kháng chính phủ. Tỉnh Karen, nằm ở phía Đông Myanmar, đòi được quyền tự trị. Tình hình càng xấu đi khi đạo Phật được chọn làm tôn giáo chính thức, gây tác động đến những người Rohingya, Karen, Chin và Kachin. Khi chính phủ bị chia cắt quyền lực, Đảng Tự do Nhân dân Chống Phát xít được đưa lên làm chính phủ quá độ tạm thời từ năm 1958 đến 1960.
Ngày nay, chủ yếu là những tổ chức của người Karen và Shan ở phía Đông Myanmar tiếp tục chiến đấu chống lại chính phủ. Ngoài ra ở những vùng khác vẫn có những cuộc xung đột nhỏ lẻ, ví dụ như những chiến binh Mujahideen ở phía Tây sử dụng các trại tị nạn Bangladesh làm căn cứ chiến đấu. Chiến sự đã khiến hơn 160.000 người Myanma tị nạn sang Thái Lan và những quốc gia khác.
Cuộc nổi dậy 1988
Vào ngày 8 tháng 8 năm 1988, những cuộc biểu tình của sinh viên lan rộng ra khắp đất nước. Hàng trăm nghìn nhà sư, trẻ em, sinh viên đại học, nội trợ, bác sĩ,... tham gia biểu tình phản kháng sự cai trị của quân đội. Cuộc biểu tình kết thúc trong biển máu vào ngày 18 tháng 9 năm 1988 khi quân đội đàn áp bằng vũ lực. Tuy bị cho là đã giết cả nghìn người biểu tình, nhưng các nhà chức trách Myanmar chỉ thừa nhận số người thiệt mạng là 350. Những cuộc biểu tình này đã khiến quân đội đồng ý ký một vài hiệp ước với những nhóm phiến quân.
Năm 1990, chính quyền quân sự tổ chức bầu cử. Aung San Suu Kyi đã trở thành biểu tượng cho những người dân Myanmar khi đảng Dân chủ của bà giành thắng lợi. Tuy nhiên quân đội đã không chấp nhận kết quả bầu cử và giam lỏng bà tại nhà riêng.
Những sự kiện gần đây
Tháng 11 năm 2005, chính quyền quân sự đã dời nơi đóng quân từ Yangon đến một địa điểm gần Kyatpyay, phía ngoài Pyinmana. Đây là một động thái trong chính sách di chuyển những cơ sở chính quyền và quân đội quan trọng ra xa khỏi Yangon, nhằm tránh một sự kiện 8888 thứ hai. Vào ngày Lực lượng Vũ trang 27 tháng 3 năm 2006, thủ đô mới đã chính thức được đặt tên là Naypyidaw Myodaw (thường được gọi là Naypyidaw). Sự kiện này đã khiến xung đột lại bùng phát mạnh mẽ. Hơn 7.000 người tham gia các nhóm phiến quân chống chính phủ bị thiệt mạng.
Tháng 8 năm 2007, khoảng 160.000 người Myanmar đã tị nạn sang 2 tỉnh Chiang Mai và Ratchaburi, Thái Lan. Trại tị nạn nằm ngay sát biên giới Myanmar. Trong số đó, khoảng 62% là người Karen. Chính phủ Thái Lan đã thành lập những tổ chức giúp đỡ những người tị nạn.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Myanmar Thể loại:Chính trị Myanmar Thể loại:Lịch sử Myanmar Myanmar Myanmar Myanmar Thể loại:Xung đột nội bộ tại Myanmar
Ngũ Hồ thập lục quốc
Thập lục quốc, còn gọi là Ngũ Hồ loạn Hoa, là một tập hợp gồm nhiều quốc gia có thời gian tồn tại ngắn ở bên trong và tại các vùng lân cận Trung Quốc từ năm 304 đến 439 kéo theo sự rút lui của nhà Tấn về miền nam Trung Quốc đến khi Bắc triều thống nhất toàn bộ phương bắc, mở ra cục diện mới là Nam Bắc triều.
4493 Naitomitsu
4393 Naitomitsu (tên chỉ định: 1988 TG1) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Takuo Kojima ở YGCO Chiyoda Station ở Nhật Bản ngày 14 tháng 10 năm 1988. Nó được đặt theo tên Mitsu Naito, the mother thuộc Chiaki Mukai, the first Japanese astronaut.
Ngũ Hồ thập lục quốc
Tên gọi và nguồn gốc
Nguồn gốc thuật ngữ này do Thôi Hồng đưa ra trong văn bản hiện đã mất Thập lục quốc Xuân Thu và giới hạn trong mười sáu quốc gia ở thời kỳ này, gồm:
4493 Naitomitsu
Liên kết ngoài
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1988 Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Ngũ Hồ thập lục quốc
Tên gọi và nguồn gốc
Thuật ngữ này đã được mở rộng ra cho tất cả các quốc gia tồn tại trong giai đoạn 304 đến 439. Tất cả các nước này đều không tồn tại được trong toàn bộ giai đoạn này.
Giai đoạn này còn gọi là "Ngũ Hồ loạn Hoa" (năm dân tộc Hồ làm loạn Trung Hoa). Ngũ Hồ tính 5 tộc:
Một thuật ngữ ít được sử dụng hơn là Giai đoạn thập lục quốc miêu tả thời kỳ hỗn loạn này từ năm 304 đến 439.
Hầu như quân chủ của các quốc gia trên đều có nguồn gốc từ dân tộc Ngũ Hồ và đều xưng đế và vương. Quân chủ bốn nước Bắc Yên, Tây Lương, Tiền Lương và nước Ngụy (Nhiễm Nguỵ) là người Hán. Sáu vị vua nước Tiền Lương vẫn giữ tước hiệu danh nghĩa của Nhà Tấn. Bắc Ngụy (với tiền thân là nước Đại) không được coi là một trong thập lục quốc dù cũng được thành lập trong giai đoạn này, vì về sau nó phát triển thành quốc gia lớn mạnh, thống nhất làm chủ cả Trung Nguyên, trở thành Bắc triều trong thời Nam Bắc triều.
Lejeunea inflexiloba
Lejeunea inflexiloba là một loài Rêu trong họ Lejeuneaceae. Loài này được J.B. Jack & Stephani mô tả khoa học đầu tiên năm 1892.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lejeunea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1892
Ngũ Hồ thập lục quốc
Sự xâm nhập của các tộc Hồ
Sự xâm nhập của các dân tộc Hồ vào Trung Hoa thực ra đã bắt đầu từ lâu. Ngay từ cuối thời Đông Hán tới Tam Quốc, do nội chiến liên miên, dân số giảm sút, giai cấp thống trị cần bổ sung nhân lực cho chiến tranh nên cho các ngoại tộc vào trong Vạn Lý Trường Thành. Các địa chủ người Hán thường mộ họ làm tá điền, làm lính và cướp bán cho người khác làm nô lệ.
Người Hung Nô
Từ cuối thời Tây Hán, Hung Nô có nội loạn. Một thiền vu là Hô Hàn Tà mang 5.000 hộ vào hàng nhà Hán. Tới thời Đông Hán, thiền vu Nam Hung Nô cũng hàng Hán, được dời đến ở Thiểm Tây và bắc Sơn Tây. Tới thời Tam Quốc, dân Hung Nô đã đông đúc, thế lực lớn dần. Tào Tháo bèn phân tán người Hung Nô thành 5 bộ, cho ở 5 huyện thuộc Sơn Tây hiện nay là: Huyền Thị (huyện Cao Bình), Bồ Tử (huyện Bồ), Tân Hưng (Hãn Châu), Đại Lăng (huyện Văn Thủy), Kỳ huyện (huyện Kỳ). Mỗi bộ đặt một quan cầm đầu gọi là Súy, sau đổi làm Đô úy và chọn một người Hán làm chức Tư mã để cai quản chung. Trong 5 bộ đó, bộ nhỏ có khoảng 3.000 hộ, bộ lớn khoảng 10.000 hộ.
Người Tiên Ti
Là một tộc Đông Hồ. Cuối thời Đông Hán, sau khi người bắc Hung Nô dời về phía tây thì người Tiên Ty lấn gần hết đất cũ của Hung Nô. Tới giữa thế kỷ 2, người Tiên ty khống chế một vùng rộng lớn từ khu vực Liêu Hà tới hành lang Hà Tây, giáp U Xum và có một bộ phận đã vào bên trong Vạn Lý trường thành. Thị tộc Tiên Ty có 4 họ: Mộ Dung, Đoàn, Thác Bạt, Vũ Văn.
Người Chi (hay Đê)
Là một tộc ở miền đông Cam Túc, trước đây thời nhà Chu gọi là Tây Nhung. Sau này một bộ phận rời đến Thiểm Tây. Người Chi có 5 họ: Du Mi (huyện Kinh Dương - Thiểm Tây), Nghiên, Hưng Quốc, Lâm Vi, Lược Dương. Thời Tam Quốc, người Chi vào Trung nguyên rất nhiều.
Người Khương
Cũng là một tộc Tây Nhung, ở rải rác miền Cam Túc, Thanh Hải và Thiểm Tây. Thời Hán, người Khương luôn đánh nhau với người Hán. Người Khương có tới 150 thị tộc.
Sự sụp đổ của nhà Tây Tấn
Loạn bát vương làm nhà Tây Tấn suy yếu trầm trọng. Hàng loạt tông thất có thế lực và tài năng bị giết, khiến hoàng tộc khủng hoảng nhân sự không có người phò trợ. Các bộ tộc ngoại lai thừa cơ xâm nhập và làm loạn Trung Nguyên.
Do khủng hoảng nhân sự, các vị vương nhà Tấn phải dùng tới các tướng sĩ người "Hồ" và họ nhân đó phát triển thế lực. Một bộ tướng của Thành Đô vương Tư Mã Dĩnh (người tham gia loạn bát vương) là Lưu Uyên đã lớn mạnh trong lúc các sứ quân họ Tư Mã giết hại lẫn nhau. Khi loạn bát vương chấm dứt, Tư Mã Dĩnh đã bị giết; trong 8 vương chỉ còn lại Đông Hải vương Tư Mã Việt nắm quyền trong triều.
Lưu Uyên phát triển thành cánh quân độc lập. Năm 304, Uyên xưng làm vua, lập ra nước Hán, sử gọi là Hán Triệu. Uyên mang quân đánh chiếm đất nhà Tấn, các vương công nhà Tấn vẫn mải mê chém giết lẫn nhau không lo trừ họa ngoại tộc. Trước khi Lưu Uyên nổi dậy, năm 303, người tộc Tung là Lý Đặc, Lý Hùng ở Tây Thục đã nổi lên chống Tấn. Sau khi Lý Đặc bị quân Tấn giết, Lý Hùng kế tục, tỏ ra là tướng có tài, đánh chiếm Tây Xuyên mà nhà Tấn không còn khả năng quản lý, lập ra nước Thành, sử gọi là Thành Hán.
Tháng 11 năm 306, Tư Mã Việt giết Huệ Đế Tư Mã Trung, lập Hoài Đế Tư Mã Xí lên thay. Nhà Tấn không dẹp nổi sự làm loạn của các ngoại tộc người Hồ tràn lan khắp Trung Nguyên.
Năm 310, Lưu Uyên chết, con là Vũ Đế Lưu Thông lên thay. Năm 311, Lưu Thông tấn công kinh thành Lạc Dương, bắt sống Tấn Hoài Đế và nhiều triều thần nhà Tấn. Trong cuộc tấn công của Lưu Thông, quân Tấn thất bại nhanh chóng do không đủ mạnh và các sứ quân nhà Tấn đều chỉ nhân loạn lạc để phát triển cơ đồ riêng, không muốn cứu vua. Vua Tấn bị bắt nhưng vẫn không ai lập vua thay để có chính lệnh điều khiển "thiên hạ" cứu vãn tình thế. Mãi tới năm 313, nghe tin Hoài đế bị Lưu Thông giết hại, một bộ phận triều thần lập Tư Mã Nghiệp lên nối ngôi ở Trường An, tức là Tấn Mẫn Đế. Tuy nhiên chính thể của Mẫn Đế cũng đã rất suy yếu, chỉ cai quản một góc Trường An. Năm 316, Lưu Thông lại điều quân dễ dàng đánh chiếm Trường An bắt sống Mẫn Đế. Tấn Mẫn Đế làm tù binh rồi bị Lưu Thông giết chết. Nhà Tây Tấn diệt vong.
Ngũ Hồ hỗn chiến
nhỏ|phải|300px|Năm 315 {{legend|#A0A528|[[Nhà Tấn|Đông Tấn}} {{legend|#A37B76|Thành Hán}}{{legend|#639349|Tiền Triệu}}{{legend|#E1D061|Tiền Lương}}{{legend|#474573|Đại}}]] nhỏ|phải|300px|Năm 330 {{legend|#A0A528|Đông Tấn}} {{legend|#A37B76|Thành Hán}}{{legend|#639349|[[Hậu Triệu}}{{legend|#E2D05F|Tiền Lương}}{{legend|#474573|Đại}}{{legend|#76727F|Mộ Dung bộ}}]] nhỏ|phải|300px|Năm 351 {{legend|#A0A528|Đông Tấn}}{{legend|#BF8C8F|[[Tiền Tần}}{{legend|#788368|Nhiễm Ngụy}}{{legend|#E2D05F|Tiền Lương}}{{legend|#474573|Đại}}{{legend|#76727F|Tiền Yên}}]] nhỏ|phải|300px|Năm 369 {{legend|#A0A528|Đông Tấn}}{{legend|#BF8C8F|Tiền Tần}}{{legend|#E2D05F|Tiền Lương}}{{legend|#474573|Đại}}{{legend|#76727F|[[Tiền Yên}}]] thế=|nhỏ|302x302px|Năm 376 {{legend|#BF8C8F|Tiền Tần}} {{legend|#EEE655|Đông Tấn}}
Tiền Triệu - Hậu Triệu
Một bộ tướng của cha con Lưu Uyên - Lưu Thông là Thạch Lặc, người tộc Yết, trong quá trình giúp Hán Triệu diệt nhà Tấn, đã tranh thủ phát triển thế lực riêng.
Sau khi diệt được Tây Tấn, Lưu Thông không chú tâm đến chính sự, chỉ chơi bời hưởng lạc, việc triều đình bị Cận Chuẩn (靳準) thao túng. Năm 318, Thông quá ham tửu sắc mà chết, con là Lưu Xán lên thay. Cận Chuẩn nắm quyền lấn át Xán, lộng hành phế truất giết Xán, tàn sát con cháu Lưu Uyên và Lưu Thông. Một người con nuôi của Lưu Uyên là Lưu Diệu đang cầm quân ngoài mặt trận, kéo về kinh đô Bình Dương (Sơn Tây) diệt Cận Chuẩn. Lưu Diệu được một số lớn đại thần ủng hộ đưa lên ngôi đế, đặt quốc hiệu là Triệu, còn gọi là Tiền Triệu. Lúc đó các tộc Hồ tràn xuống Trung Nguyên rất nhiều. Lưu Diệu lên ngôi, bình định dẹp hết sự phản kháng của các dân tộc thiểu số như Chi, Khương, Ba, Yết. Để củng cố quyền thống trị, ông chia rẽ tộc Hồ và Hán và lợi dụng một số phần tử thượng tầng dân tộc để cai trị dân tộc ấy.
Cùng lúc Lưu Diệu diệt Cận Chuẩn, tướng Thạch Lặc cầm quân ở ngoài cũng ra mặt xưng vương, ly khai Tiền Triệu, cũng đặt tên nước là Triệu, sử gọi là Hậu Triệu.
Vì giới thống trị chính trị hủ bại, nội bộ Tiền Triệu mâu thuẫn gay gắt, cơ bản quốc gia hoàn toàn bất ổn. Năm 329, Lưu Diệu bị Thạch Lặc đánh bại, bắt sống và giết chết. Nước Hán Triệu mất.
Tiền Lương - Tiền Yên - Bắc Đại
Trong khi Ngũ Hồ xâu xé đất đai Trung Nguyên, một tướng vùng biên phía tây của nhà Tây Tấn là Trương Quỹ coi giữ Lương Châu, không hàng phục các chính quyền Ngũ Hồ, tự giữ bờ cõi cai trị và vẫn dùng niên hiệu nhà Tấn. Tới khi Trung Nguyên cơ bản mất về tay Ngũ Hồ, ông tự lập làm Lương Vương, lập ra nước Tiền Lương, định kỳ vẫn sai người đi sứ tới Kiến Khang xin lệnh nhà Đông Tấn.
Dòng họ Trương Quỹ cai trị Tây Lương rất được lòng dân, truyền được 9 đời kéo dài hơn 70 năm, một thời gian dài trong số 16 nước thời đó.
Trong khi đó tại vùng phía bắc và đông bắc có đông người Tiên Ty sinh sống, trong đó có họ tộc Mộ Dung và họ Thác Bạt lớn mạnh.
Họ Thác Bạt trấn trị phía bắc, xen lẫn với người Hung Nô. Cuối thời Tây Tấn, thủ lĩnh Thác Bạt Y Lô có công cùng thứ sử U châu nhà Tấn là Vương Tuấn đánh lui vài cuộc tấn công của quân Hán Triệu do Thạch Lặc chỉ huy. Vì vậy, Y Lô được nhà Tấn phong làm Đại Công, cai trị đất Đại. Khi Tiền Triệu và Hậu Triệu lấy gần trọn trung nguyên, họ Thác Bạt xưng vương, lập ra nước Bắc Đại.
Ở phía đông bắc, họ Mộ Dung cũng nhân lúc hai nước Triệu hỗn chiến và nhà Tấn nép xuống phía nam để phát triển lực lượng. Năm 337, Mộ Dung Hối lập ra nước Tiền Yên.
Hậu quả từ sự tan rã của Hậu Triệu: Tiền Tần
Tới giữa thế kỷ 4, phía bắc Trung Quốc có một loạt biến động dẫn tới sự diệt vong của hàng loạt quốc gia Ngũ Hồ và thay vào đó là sự ra đời của một loạt nước khác.