cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sài Gòn (bài hát)
Trong văn hoá đại chúng
Bài hát sau khi ra mắt đã trở nên phổ biến và gắn liền với sự nổi tiếng của Y Vân. Vào năm 2004, nghệ sĩ kèn harmonica Tòng Sơn đã phát hành album Harmonica Tòng Sơn – Những tình khúc không quên, trong đó hoà tấu lại bài hát cùng dàn nhạc của ông và được coi là đĩa CD đầu tiên của Việt Nam về harmonica. Bài hát cũng được nhạc sĩ Quốc Bảo dịch sang tiếng Anh vào năm 2006 với tựa đề "Saigon my love". Ngoài bản dịch này, "Sài Gòn" còn có một bản dịch tiếng Anh khác dành cho các em thiếu nhi học đếm. MC Thanh Bạch sau đó đã huy động bạn bè dịch ca khúc sang tiếng Nhật và tiếng Hàn vì cho rằng "Sài Gòn đẹp lắm!". Tháng 5 năm 2014, ca sĩ Phi Nhung phát hành album Thương lắm mình ơi, trong đó làm mới lại ca khúc và cho biết cô ra mắt album này là để "kiếm tiền nuôi 18 em bé mồ côi mà cô coi như con mình". Bài hát cùng với ba ca khúc khác lần lượt là "Ðêm đô thị" và "Sài Gòn về đêm" đã được phối lại và thể hiện bởi ca sĩ Âu Bảo Ngân trong đĩa đơn đầu tay của cô Sàigòn.Saigon.
Từng có nhiều nghệ sĩ thể hiện bài hát như Hari Won, Maya, Noo Phước Thịnh, nhóm nhạc Mây Trắng, Đông Nhi, ... Tại chương trình Rap Việt mùa 2 vào năm 2021, rapper Blacka đã sử dụng phần giai điệu bài hát trong bài rap của mình có tên "Sài Gòn Có Em". Cùng năm, các ca sĩ Uyên Linh, Lyly và nhóm nhạc Đĩa Than Hồng biểu diễn nhạc phẩm trong tập cuối Xuân hạ thu đông rồi lại xuân mùa 1, là tiết mục khép lại chương trình.
"Sài Gòn" đã được phối lại trong phần trailer bộ phim Vai diễn đổi đời của đạo diễn Nguyễn Đức Minh. Ca khúc cũng được sử dụng trong bộ phim Cô Ba Sài Gòn công chiếu năm 2018, do ca sĩ Phương Vy thể hiện. Một video âm nhạc trong đó ca sĩ Kyo York hát lại ca khúc đã phát hành năm 2017, giới thiệu nhiều hình ảnh quen thuộc tại Thành phố Hồ Chí Minh và tái hiện nhịp sống của người dân thành phố nơi đây. Anh sau đó cũng hát lại bài hát trong đêm nhạc "Cảm ơn những điều phi thường" tổ chức vào tháng 8 năm 2021 nhằm tổ chức quyên góp 2,3 tỷ đồng vào quỹ chống dịch COVID-19.
Nguồn
Thể loại:Bài hát Việt Nam Thể loại:Bài hát tiếng Việt Thể loại:Bài hát thập niên 1960 Thể loại:Tình khúc 1954–1975 Thể loại:Bài hát về Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh
Heterachthes sejunctus
Tham khảo
Thể loại:Heterachthes
Podocarpus rostratus
Podocarpus rostratus là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được J.Laurent miêu tả khoa học đầu tiên năm 1915.
Matelea fucata
Matelea fucata là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được Woodson mô tả khoa học đầu tiên năm 1953.
Liên kết ngoài
F Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1953
Podocarpus rostratus
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Thông tre Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1915
Certhia americana nigrescens
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Certhia americana albescens
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Aeschnosoma pseudoforcipula
Aeschnosoma pseudoforcipula là loài chuồn chuồn trong họ Corduliidae. Loài này được Fleck, De Marmels & Hamada mô tả khoa học đầu tiên năm 2012.
Tham khảo
Thể loại:Aeschnosoma Thể loại:Động vật được mô tả năm 2012
Emplocia xanthion
Emplocia xanthion là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Hymenoptychis sordida
Hymenoptychis sordida là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Emplocia xanthion
Tham khảo
Thể loại:Emplocia
Hymenoptychis sordida
Liên kết ngoài
Thể loại:Hymenoptychis
Certhia americana alticola
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Certhia brachydactyla megarhyncha
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Lastrea albopunctata
Lastrea albopunctata là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được C.Presl mô tả khoa học đầu tiên năm 1836. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lastrea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1836 Thể loại:Unresolved names
Lastrea albopunctata
Heterachthes sexguttatus
Heterachthes sexguttatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Heterachthes
Mahmuthisar, Mihalıçcık
Mahmuthisar là một xã thuộc huyện Mihalıçcık, tỉnh Eskişehir, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 38 người.
Hội thao quân sự quốc tế 2021
Tính đến ngày 1 tháng 6 năm 2021, 277 đội tuyển đến từ hơn 40 quốc gia đã bày tỏ mong muốn tham gia Hội thao. Bốn quốc gia gồm Burkina Faso, Indonesia, Peru và Ả Rập Xê Út sẽ có lần đầu tiên tham dự. Đây cũng sẽ là lần cuối cùng mà đoàn Quân lực Quốc gia Afghanistan tham dự với tư cách "Cộng hòa Hồi giáo Afghanistan", ngay trước khi Taliban nắm quyền kiểm soát thủ đô Kabul và đổi tên nước này thành "Tiểu vương quốc Hồi giáo Afghanistan". Như vậy có thể coi Hội thao quân sự lần này là sự kiện quốc tế chính thức cuối cùng mà nhà nước Cộng hòa Hồi giáo Afghanistan tham dự trước khi nó sụp đổ.
Trong Hội thao lần này, cùng với chủ nhà chính là Nga, 11 quốc gia khác sẽ cùng đồng đăng cai các nội dung thi đấu. 21 nội dung khác nhau sẽ được tổ chức trên lãnh thổ của các nước đồng đăng cai này.
Nga sẽ tổ chức 16 nội dung. Belarus, Trung Quốc và Iran mỗi nước sẽ tổ chức ba nội dung. Việt Nam, Kazakhstan, Uzbekistan và Mông Cổ mỗi nước sẽ tổ chức hai nội dung. Trong khi đó Algérie, Armenia, Serbia và Qatar mỗi nước sẽ tổ chức một nội dung. Lần đầu tiên, Algérie, Việt Nam, Serbia và Qatar sẽ tổ chức các cuộc thi của Army Games trên lãnh thổ của mình.
Các nước tham dự
phải|nhỏ|400x400px| Các quốc gia tham dự hội thao năm 2021
Quay trở lại
Lưu ý: Các nước đăng cai các môn thi đấu được in đậm
== Các nội dung thi đấu == Số môn thi đấu của Hội thao năm 2021 là 34 môn, nhiều hơn 4 môn so với kỳ hội trước đó vào năm 2020. Lưu ý: Các đội tuyển tham dự cả hai bảng đấu của môn thi đó được đánh dấu sao (*)
Podocarpus rubens
Podocarpus rubens là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được de Laub. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1985.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Thông tre Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1985
Marakumbi, Parasgad
Marakumbi là một làng thuộc tehsil Parasgad, huyện Belgaum, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Belgaum (huyện)
Certhia brachydactyla brachydactyla
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Matelea fulvida
Matelea fulvida là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được (F. Ballard) W.D. Stevens mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Certhia brachydactyla mauritanica
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Enantiodes consanguinea
Enantiodes consanguinea là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Hyperectis apicalis
Hyperectis apicalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Enantiodes consanguinea
Tham khảo
Thể loại:Enantiodes
Hyperectis apicalis
Liên kết ngoài
Thể loại:Hyperectis
Onthophagus nasidens
Onthophagus nasidens là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Aeschnosoma rustica
Aeschnosoma rustica là loài chuồn chuồn trong họ Corduliidae. Loài này được Hagen in Selys mô tả khoa học đầu tiên năm 1871.
Xã Union, Quận Rush, Indiana
Xã Union (Union Township) là một xã thuộc quận Rush, tiểu bang Indiana, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 765 người.
Aeschnosoma rustica
Tham khảo
Thể loại:Aeschnosoma Thể loại:Động vật được mô tả năm 1871
Xã Union, Quận Rush, Indiana
Tham khảo
Thể loại:Xã của Indiana Thể loại:Quận Rush, Indiana
Onthophagus nasidens
Liên kết ngoài
N
Salvia somalensis
Salvia somalensis là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Vatke miêu tả khoa học đầu tiên năm 1881.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1881 Thể loại:Thực vật Somalia
Coelogyne schilleriana
Coelogyne schilleriana là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Rchb.f. & K.Koch mô tả khoa học đầu tiên năm 1858.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1858
Lastrea alfredii
Lastrea alfredii là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Copel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1947. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lastrea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1947 Thể loại:Unresolved names
Lastrea alfredii
Salix alatavica
Salix alatavica là một loài thực vật có hoa trong họ Liễu. Loài này được Kar. & Kir. ex Stschegl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1854.
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1854
Certhia brachydactyla harterti
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Đức vua và tôi (phim truyền hình)
Đức vua và tôi là một bộ phim lịch sử Hàn Quốc, phim được chiếu trên SBS từ 27 tháng 8 năm 2007 đến 1 tháng 4 năm 2008 vào mỗi thứ 2 và thứ 3 lúc 21:55.
Nội dung
Sau khi cha mình là Vương thế tử qua đời, Lee Hyeol cùng mẹ của mình là Tần cung Hàn thị buộc phải rời khỏi cung. Kim Cheo-sun, một đứa trẻ bị bỏ rơi được một pháp sư nhận nuôi, được sinh cùng một ngày với Lee Hyeol, hai đứa trẻ được dự đoán sẽ mang một số mệnh hết sức đặc biệt. Cheo-Seon được dự đoán có số mệnh Tam năng-tam vô, tức là có tướng tá tráng sĩ nhưng không được làm đàn ông thật sự, được hiền thê từ mẫu yêu thương nhưng không sinh được con nối dòng, là trung thần của vương thất nhưng lại không được liệt vào hàng quan lại mà chỉ là thái giám. Và điều đó đã ứng nghiệm. Hai đứa trẻ cùng gặp và cùng cảm mến tiểu thư nhà sĩ đại phu là Yoon So-Hwa, nhưng Lee Hyeol và So Hwa đã cùng nguyện rằng sẽ trở thành của nhau, còn Cheo-Sun vẫn tiếp tục chôn giấu mối tình với nàng tiểu thư So Hwa. Từ khi Thế Tổ đại vương giành được ngôi vị, vương thất xảy ra những cuộc xung đột nội bộ nhằm tranh giành quyền lực. Ngai vàng một lần nữa thay chủ khi Duệ Tông đại vương bị hạ độc qua đời, người được chọn nối ngôi chính là Lee Hyeol (Thành Tông đại vương), và những công thần có thế lực buộc nhà vua phải cưới tiểu thư họ Hàn, là Cung Huệ vương hậu. Vì gia đình trở nên sa sút nên So Hwa không được vương thất chọn làm vương phi, nhưng nhà vua vẫn nhớ lời hứa năm xưa và tình yêu với So Hwa. Nhờ sự đồng ý của Đại Vương Đại phi, cuối cùng So Hwa cũng được nhập cung và phong làm Thục nghi, cùng với Yoon Thục Nghi. Cheo-sun vẫn luôn theo và bảo vệ cho So Hwa, anh đồng ý trở thành con nuôi của Đại giám Jo Chi-gyeom, Cheo-sun tự tay tịnh thân để có cơ hội trở thành nội giám, nhập cung để gần bên So hwa. So Hwa sau đó sinh được Vương tử và ngày càng được sủng ái, nhưng lại không được Đại phi yêu mến. Sau khi Vương hậu Cung Huệ qua đời, ngôi vị chính thất bỏ trống. Cuộc tranh giành ngôi vị trung cung điện diễn ra quyết liệt, Nghiêm thục nghi và Trịnh thục dung nhờ thế lực công thần phía sau nhiều lần bày phen hãm hại So Hwa cùng Yoon Thục nghi. May mắn sinh được hoàng tử và sự nỗ lực thuyết phục Đại phi đồng ý, cuối cùng Lee Hyeol cũng phong So Hwa làm Vương hậu.
Cheo sun và Đại giám Jo Chi-gyeom lúc đó cũng gặp phải những thế lực chống đối từ Nội phủ và triều đình. So hwa và Đại phi nương nương thường xuyên xảy ra xung đột, Trịnh thục dung và Nghiêm thục nghi thèm muốn ngôi vị vương hậu, liên tục bày mưu hãm hại nhằm li gián tình cảm giữa nhà vua, Đại phi với So Hwa, và mọi thứ đã trở nên tồi tệ khi nhà vua có tình nhân bên ngoài và dần mất niềm tin vào So Hwa.
Yeom quý nhân cùng Jeong thục dung dùng long thai bị sảy trong bụng vu cáo cho So Hwa dùng chất độc thạch tín và tàng trữ bùa chú ám hại Đại phi nương nương, nhà vua không còn tin So Hwa và nghĩ nàng ghen tuông vô lối. Trong một cuộc tranh luận, So Hwa vô tình làm Lee Hyeol bị thương, Đại phi biết được và ra lệnh phế truất So Hwa, đuổi ra khỏi cung, trở thành phế phi, để lại vương tử Lee Yung.Thục nghi Yoon thị sau đó được phong làm vương phi (Vương hậu Jeonghyeon), yêu thương Lee Yung như con ruột. Các thế lực trong vương thất cùng Đại phi nương nương tiếp tục lo ngại So Hwa sẽ làm ảnh hưởng đến Vương tử nên đã quyết định ban thuốc độc cho cô. Kim Cheo-sun vô cùng bất lực vì không bảo vệ được So Hwa và cũng chính Cheo-Sun là người đã tiễn So Hwa lúc lìa đời.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim truyền hình SBS, Hàn Quốc Thể loại:Phim truyền hình Hàn Quốc ra mắt năm 2007
Narlı, Mihalıçcık
Narlı là một xã thuộc huyện Mihalıçcık, tỉnh Eskişehir, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 179 người.
Heterachthes signaticollis
Heterachthes signaticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Heterachthes
Certhia himalayana taeniura
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Nexilosus latifrons
Từ nguyên
Từ nexilis trong từ định danh của chi mang nghĩa là "buộc chặt vào nhau" (–osus: hậu tố chỉ tính từ), hàm ý đề cập đến ổ mắt nằm gần nhau. được đặt theo tên của Spencer Fullerton Baird (1823–1887), cựu giám đốc Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Hoa Kỳ, nơi lưu trữ mẫu định danh của loài cá này.
Từ định danh của loài được ghép bởi 2 âm tiết trong tiếng Latinh: latus ("rộng") và frons ("trán"), đề cập đến vùng trán rộng và hơi cong.
Phạm vi phân bố và môi trường sống
N. latifrons có phạm vi phân bố ở Đông Nam Thái Bình Dương. Loài cá này được tìm thấy từ Panama trải dài đến Bắc Chile, bao gồm các đảo ngoài khơi là quần đảo Galápagos, đảo Cocos và đảo Malpelo.
N. latifrons sống gần những rạn đá ngầm ở độ sâu đến 10 m.
Mô tả
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở N. latifrons là 30 cm. Cá trưởng thành có màu nâu, lốm đốm các chấm xanh lam trên đầu và lưng. Vảy cá viền đen sẫm. Vùng dưới đầu đôi khi có màu hồng nhạt. Có một vệt màu vàng/da cam ở giữa thân. Đuôi xẻ thùy. Cá con có màu nâu sẫm với các đốm xanh trên mỗi vảy. Nhiều vệt sọc xanh ở đầu. Các vây có viền xanh óng ở rìa.
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 17; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 13; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số tia vây ở vây ngực: 20–23; Số vảy đường bên: 19–21; Số lược mang: 20–21.
Sinh thái học
Thức ăn của N. latifrons là tảo và một số loài thủy sinh không xương sống. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.
Tham khảo
L Thể loại:Cá Thái Bình Dương Thể loại:Cá Panama Thể loại:Cá Colombia Thể loại:Cá Ecuador Thể loại:Cá Peru Thể loại:Cá Chile Thể loại:Động vật được mô tả năm 1846
Podocarpus rumphii
Podocarpus rumphii là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Blume miêu tả khoa học đầu tiên năm 1847 publ. 1849.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Thông tre Thể loại:Thực vật được miêu tả năm 1847 publ. 1849
Certhia himalayana himalayana
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Maralagala, Shrirangapattana
Maralagala là một làng thuộc tehsil Shrirangapattana, huyện Mandya, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Mandya (huyện)
Matelea furvescens
Matelea furvescens là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được W.D. Stevens mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Liên kết ngoài
F Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2000
Certhia himalayana yunnanensis
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Enchocrana lasista
Enchocrana lasista là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Enchocrana
Certhia himalayana ripponi
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Chaetocalyx scandens
Chaetocalyx scandens là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (L.) Urb. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chaetocalyx
Lastrea alta
Lastrea alta là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Copel. mô tả khoa học đầu tiên năm 1951. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lastrea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1951 Thể loại:Unresolved names
Lastrea alta
Heterachthes similis
Heterachthes similis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Heterachthes
Bán đảo Seward
right|320px|thumb|Bản đồ [[Beringia hiển thị Bán đảo Seward.]] Bán đảo Seward là một bán đảo lớn trên bờ biển phía tây của tiểu bang Alaska, Hoa Kỳ. Nó có chiều dài khoảng 320 km vươn ra biển Bering giữa vịnh hẹp Norton, eo biển Bering, biển Chukotka và vịnh hẹp Kotzebue, ngay phía dưới Vòng Bắc Cực. Toàn bộ bán đảo dài khoảng 330 km và rộng từ 145 km đến 225 km. Giống như thị trấn Seward, bán đảo được đặt theo tên của Ngoại trưởng Hoa Kỳ William H. Seward, người đã có công lớn trong Thương vụ mua lại Alaska.
Bán đảo là tàn dư của Beringia, một dải đất rộng khoảng một ngàn dặm nối Siberi với lục địa Alaska trong kỷ băng hà Pleistocene. Cây cầu đất này hỗ trợ cho việc di cư của con người, cũng như các loài động vật từ châu Á đến Bắc Mỹ. Các cuộc khai quật tại các hang Trail Creek và mũi Espenberg trong Khu bảo tồn quốc gia Cầu đất Bering cũng như tại mũi Denbigh ở phía nam đã cung cấp cái nhìn sâu sắc về dòng thời gian di cư thời tiền sử từ châu Á đến bán đảo Seward.
Hữu Vi
Nguyễn Hữu Vi là một nam diễn viên và người mẫu Việt Nam. Anh từng đoạt giải Á Vương Toàn Cầu vào năm 2014 tại cuộc thi Mister Global. Ngoài ra anh cũng là đại diện đầu tiên của Việt Nam đoạt giải Á Vương chung cuộc tại Nam Vương Toàn Cầu và danh hiệu Nam Vương Ảnh.
Bán đảo Seward
Địa lý và sinh thái
Bán đảo Seward có một số đặc điểm địa chất khác biệt. Các hồ Dãy núi Devil ở phía bắc của bán đảo là những hồ miệng núi lửa lớn nhất thế giới. Chúng được hình thành từ hơn 21.000 năm trước do hậu quả của vụ phun trào dưới lòng đất.
Hữu Vi
Tiểu sử
Tên khai sinh là Nguyễn Hữu Vi, sinh ngày 10 tháng 03 năm 1992 tại Hà Nội. Anh bắt đầu tham gia hoạt động nghệ thuật từ năm 2008 đến nay.
Bán đảo Seward
Tham khảo
Seward Seward Seward Seward
Hữu Vi
Tiểu sử
Năm 2014 anh xuất sắc đoạt giải Á Vương 3 của cuộc thi Mister Global. Đây là 1 trong 5 cuộc thi về sắc đẹp dành cho phái nam lớn nhất hành tinh. Ghi danh Việt Nam trên bản đồ sắc đẹp của Thế Giới.
Năm 2014 hợp tác cùng Sỹ Thanh trong MV Phía Xa Trùng Khơi và Và Em Gửi Lại. Năm 2015 anh tham gia vai diễn đầu trong bộ phim truyền hình Sitcom Chiến Dịch Chống Ế. Năm 2017 Anh tiếp tục tham gia 2 bộ phim điện ảnh Điệp Vụ Chân Dài và Thần Tiên Cũng Nổi Điên. Cùng năm đó anh cũng thành công với vai diễn trong Glee Việt Nam - Con Đường Âm Nhạc đình đám giới trẻ. Năm 2018 đảm nhận vai diễn Bảo Huy trong phim truyền hình Hậu Duệ Mặt Trời Việt Nam. Đến năm 2020 tham gia bộ phim truyền hình Đường Về Có Nhau. Đến năm 2021 là các tác phẩm điện ảnh Mắt Của Quỷ và Trong Màn Đêm Không Chớp Mắt.
Anh tham gia trong một loạt dự án MV của các ca sĩ Bích Phương trong Gửi Anh Xa Nhớ, Tóc Tiên trong Be Your Best Version, Bảo Anh trong In The Night.
Agapetes hyalocheilos
Agapetes hyalocheilos là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được Airy Shaw mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Hữu Vi
Tiểu sử
Năm 2016 vượt qua rất nhiều ứng cử viên, anh được chuyên trang sắc đẹp nổi tiếng thế giới Missosology bình chọn là người đàn ông đẹp trai và quyến rũ nhất Việt Nam.
Agapetes hyalocheilos
Liên kết ngoài
Thể loại:Agapetes Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1935
Hữu Vi
Tham khảo
Thể loại:Diễn viên Việt Nam thế kỷ 20 Thể loại:Nam diễn viên Thể loại:Người mẫu Thể loại:Sinh năm 1992 Thể loại:Người Hà Nội
Salix alaxensis
Salix alaxensis là một loài thực vật có hoa trong họ Liễu. Loài này được (Andersson) Coville miêu tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1900
Xã Union, Quận Shelby, Indiana
Xã Union (Union Township) là một xã thuộc quận Shelby, tiểu bang Indiana, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 970 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Indiana Thể loại:Quận Shelby, Indiana
Obruk, Mihalıçcık
Obruk là một xã thuộc huyện Mihalıçcık, tỉnh Eskişehir, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 52 người.
Certhia discolor shanensis
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Certhia discolor meridionalis
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Hyperlais benderalis
Hyperlais benderalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hyperlais
Certhia discolor laotiana
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Hyperlais argillacealis
Hyperlais argillacealis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hyperlais Thể loại:Côn trùng châu Âu Thể loại:Cybalomiinae Thể loại:Bướm đêm Châu Âu
Onthophagus naso
Onthophagus naso là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ hung (Scarabaeidae).
Liên kết ngoài
N
Cordulia aenea
Cordulia aenea là loài chuồn chuồn trong họ Corduliidae. Loài này được Linnaeus mô tả khoa học đầu tiên năm 1758.
Tham khảo
A Thể loại:Động vật được mô tả năm 1758 Thể loại:Chuồn chuồn ngô châu Âu Thể loại:Côn trùng châu Âu
Enchocrana oxystoma
Enchocrana oxystoma là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Enchocrana
Cordulia amurensis
Cordulia amurensis là loài chuồn chuồn trong họ Corduliidae. Loài này được Selys mô tả khoa học đầu tiên năm 1887.
Tham khảo
Thể loại:Cordulia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1887
Podocarpus rusbyi
Podocarpus rusbyi là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được J.Buchholz & N.E.Gray miêu tả khoa học đầu tiên năm 1948.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Thông tre Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1948
Kim Sun-min
Kim Sun-min (sinh ngày 12 tháng 12 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá Hàn Quốc thi đấu cho Daegu FC.
Matelea geminiflora
Matelea geminiflora là một loài thực vật có hoa trong họ La bố ma. Loài này được (Decne.) Fontella mô tả khoa học đầu tiên năm 1984.
Kim Sun-min
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1991 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Hàn Quốc Thể loại:Cầu thủ bóng đá J2 League Thể loại:Cầu thủ Giải Quốc gia Hàn Quốc Thể loại:Cầu thủ bóng đá K League 1 Thể loại:Cầu thủ bóng đá K League 2 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Gainare Tottori Thể loại:Cầu thủ bóng đá Ulsan Hyundai Mipo Dockyard FC Thể loại:Cầu thủ bóng đá Ulsan Hyundai FC Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Anyang Thể loại:Cầu thủ bóng đá Daejeon Citizen FC Thể loại:Cầu thủ bóng đá Daegu FC Thể loại:Người Suwon
Matelea geminiflora
Liên kết ngoài
G Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1984
Ab urbe condita
Ab urbe condita (thuật ngữ cổ điển: ABVRBECONDITÁ, phát âm Latin: [ab ʊrbɛ kɔndɪtaː] liên quan đến "anno urbis conditae", AUC, AUC, auc, cũng viết là "anno urbis", viết tắt rt a.u. ) là một từ có nghĩa Latin "Từ khi thành lập thành phố (Rome)", truyền thống có niên đại đến năm 753 TCN AUC là một hệ thống đánh số năm sử dụng bởi một số sử gia Rôma cổ để xác định những năm đặc biệt của La Mã. Các biên tập viên thời Phục hưng đôi khi thêm AUC vào các bản thảo La Mã họ xuất bản, Mang lại ấn tượng sai lầm rằng người La mã thường đánh số năm của họ bằng hệ thống AUC. Phương pháp thống trị năm La Mã theo thời La Mã là đặt tên cho hai quan chấp chính giữ chức năm đó. Năm, đặc biệt là đế chế Byzantine sau năm 537 khi Justinian yêu cầu sử dụng nó.
Ý nghĩa
Ngày truyền thống cho việc thành lập Rome vào ngày 21 tháng 4 năm 753 trước Công nguyên, được bắt đầu bởi học giả Marcus Terentius Varro từ thế kỷ 1 thế kỷ trước. Varro có thể đã sử dụng danh sách lãnh sự với những sai lầm của nó, và được gọi là năm của lãnh sự quán đầu tiên "245 ab urbe condita", chấp nhận khoảng thời gian 244 năm từ Dionysius of Halicarnassus cho các vị vua sau khi thành lập Rôma. Tính đúng đắn của tính toán của Varro chưa được xác nhận nhưng nó vẫn được sử dụng trên toàn thế giới. Từ Hoàng đế Claudius (trị vì năm 41-54 AD) trở đi, tính toán của Varro đã thay thế các tính toán hiện đại khác. Kỷ niệm ngày kỷ niệm thành phố trở thành một phần của tuyên truyền đế quốc. Claudius là người đầu tiên tổ chức lễ kỷ niệm tuyệt vời để vinh danh ngày kỷ niệm của thành phố, vào năm 48 sau công nguyên, 800 năm sau khi thành lập thành phố. Hadrian và Antoninus Pius cũng tổ chức các buổi lễ tương tự vào năm 121 và 147/148 AD tương ứng.
Tham khảo
Thể loại:Niên đại học Thể loại:Thuật ngữ tiếng Latinh Thể loại:Lịch La Mã
Tân Nhàn
Tân Nhàn là giảng viên thanh nhạc, ca sĩ nổi tiếng của dòng nhạc dân gian Việt Nam, cô từng giành Giải nhất dòng nhạc Dân gian và Giải khán giả bình chọn tại cuộc thi Sao Mai 2005.
Tiểu sử
Tân Nhàn tên đầy đủ là Nguyễn Thị Tân Nhàn sinh năm 1982 xã Khả Phong, huyện Kim Bảng, Hà Nam Ninh (nay thuộc tỉnh Hà Nam).
Sự nghiệp
Năm 2000, cô lên Hài Nội với sự chỉ dẫn của chị họ là ca sĩ Lan Anh, Tân Nhàn theo học dòng nhạc dân gian tại Học viện Âm nhạc Quốc gia.
Tân Nhàn bắt đầu thành công với cuộc thi Sao Mai 2005, trong cuộc thi này cô dành Giải nhất dòng nhạc Dân gian và Giải khán giả truyền hình bình chọn, khi thể hiện thành công bài hát "Trăng khuyết" (nhạc: Huy Thục, thơ: Phi Tuyết Ba). Sau khi tốt nghiệp cao học chuyên ngành Nhạc thính phòng cổ điển, Tân Nhàn làm giảng viên, đạt được học vị Tiến sĩ năm 2019, hiện tại cô là Phó trưởng khoa Thanh Nhạc của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.
Trong vai trò là giảng viên, Tân Nhàn đã góp sức đào tạo ra những học trò xuất sắc của dòng nhạc Dân gian như: Lại Thị Hương Ly (Giải ba Sao Mai 2017), Nguyễn Thanh Quý (Giải ba Sao Mai 2019), Lan Quỳnh (Giải nhất Sao Mai 2022 ...
Đời tư
Năm 2007, Tân Nhàn kết hôn lần đầu với Tuấn Anh, nam ca sĩ cũng dự thi Sao Mai 2005 và giành giải nhất dòng nhạc thính phòng; này anh làm giảng viên Trường Đại học sư phạm Nghệ thuật Trung ương. Hai người có một con trai, nhưng sau đó đã bí mật li hôn.
Pristotis obtusirostris
Pristotis obtusirostris, tên thông thường là cá rô biển vàng, là một loài cá biển thuộc chi Pristotis trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1862.
Từ nguyên
Từ định danh được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: obtusus ("cùn, lụt") và rostris ("mõm"), hàm ý đề cập đến phần mõm ngắn hơn so với đường kính ổ mắt ở loài cá này.
Tân Nhàn
Đời tư
Đầu năm 2021, Tân Nhàn kết hôn lần hai.
Pristotis obtusirostris
Phạm vi phân bố và môi trường sống
P. obtusirostris có phạm vi phân bố rộng khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Loài này được tìm thấy từ Biển Đỏ và vịnh Ba Tư, trải dài về phía đông đến hầu hết vùng biển các nước Đông Nam Á, ngược lên phía bắc đến đảo Đài Loan và quần đảo Ryukyu, xuôi về phía nam đến New South Wales (Úc).
Tân Nhàn
MV
2018 : "Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa” và “Cô Đôi thượng ngàn”
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1982 Thể loại:Người Hà Nam Thể loại:Nữ ca sĩ Việt Nam Thể loại:Phật tử Việt Nam Thể loại:Người giành giải Âm nhạc Cống hiến Thể loại:Giảng viên âm nhạc Việt Nam
Pristotis obtusirostris
Phạm vi phân bố và môi trường sống
P. obtusirostris sống xung quanh những rạn san hô ở các khu vực đáy cát hoặc đá vụn, trong đầm phá và ngoài biển khơi và trong những đám rong tảo ở độ sâu có thể đến 80 m; cá con thường sống gần các cửa sông.
Mô tả
Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 12–13; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 12–14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số tia vây ở vây ngực: 17–18; Số vảy đường bên: 19–20.
Sinh thái học
Thức ăn của P. obtusirostris chủ yếu là các loài động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.
Parathion
Parathion, hay parathion-ethyl hoặc diethyl parathion (tại Việt Nam được biết đến nhiều dưới tên gọi Thiophos), là một hợp chất phosphat hữu cơ. Nó là một thuốc trừ sâu và thuốc trừ ve bét rất mạnh. Nguyên ban đầu nó được IG Farben phát triển trong thập niên 1940. Nó cực độc với nhiều sinh vật, bao gồm cả người. Việc sử dụng parathion bị cấm hay hạn chế tại nhiều quốc gia, và đã có những đề xuất cấm sử dụng nó tuyệt đối. Hóa chất có quan hệ gần với nó là methyl parathion (Wofatox).
Lịch sử
thumb|Lọ đựng Thiophos (E605). Parathion do Gerhard Schrader phát triển cho tổ hợp công nghiệp hóa chất của Đức là hãng IG Farben vào thập niên 1940. Sau chiến tranh và sụp đổ của IG Farben do các vụ xử tội phạm chiến tranh, các nước đồng minh phương Tây đã chiếm lấy bằng sáng chế, và parathion được các công ty khác nhau tiếp thị trên khắp thế giới dưới các nhãn hiệu khác nhau. Nhãn hiệu phổ biến nhất tại Đức từng là E605 (bị cấm tại Đức sau năm 2002); nó không phải là một phụ gia thực phẩm theo "số E" như được sử dụng tại châu Âu ngày nay. "E" trong tên gọi E605 là viết tắt của Entwicklungsnummer trong tiếng Đức để chỉ "số phát triển").
Tính chất
Khi ở dạng tinh khiết, parathion là chất rắn kết tinh màu trắng, tuy nhiên nó thường được phân phối ở dạng chất lỏng màu nâu có mùi như trứng thối hay mùi tỏi. Thuốc trừ sâu này là khá bền vững, mặc dù trở thành sẫm màu khi bị phơi dưới ánh sáng.
Tổng hợp công nghiệp
Parathion được tổng hợp từ axit diethyl dithiophosphorric (C2H5O)2PS2H, là chất thu được từ xử lý P4S10 bằng ethanol (methanol được dùng khi điều chế methyl parathion). Axit diethyl dithiophosphorric được clo hóa để sinh ra diethylthiophosphorryl chloride, chất này sau đó được xử lý bằng natri 4-nitrophenolat (muối natri của 4-nitrophenol).
Ứng dụng
Là một loại thuốc trừ dịch hại, parathion nói chung được sử dụng bằng cách phun/xịt. Nó thường được sử dụng cho bông, lúa và cây ăn quả. Nồng độ của dung dịch để dùng ngay thường là 0,05 tới 0,1%. Hóa chất này bị cấm sử dụng đối với nhiều loại cây cung cấp lương thực.
Khả năng diệt trừ sâu bọ
Parathion tác động lên enzym acetylcholinesterase, nhưng không trực tiếp. Sau khi sâu bọ nuốt phải (và cả con người do bất cẩn), parathion bị oxy hóa bởi các oxidase để tạo ra paraoxon, thay thế lưu huỳnh liên kết đôi bằng oxy.
Este phosphat có tính hoạt hóa cao hơn trong các sinh vật so với este phosphorrothiolat, do các nguyên tử phosphor trở nên âm điện hơn.
Phân hủy
Sự phân hủy parathion tạo ra các sản phẩm có độ hòa tan trong nước cao hơn. Quá trình thủy phân khử hoạt tính của phân tử xảy ra tại liên kết aryl este tạo ra diethyl thiophosphat và 4-nitrophenol. Sự phân hủy xảy ra trong các điều kiện kị khí thì lại khác. Nhóm nitro trên parathion bị khử thành amin.
An toàn
Parathion là một chất ức chế cholinesterase. Nói chung nó phá vỡ hệ thần kinh bằng cách ức chế acetylcholinesterase. Nó được hấp thụ qua da, màng nhầy và theo đường miệng. Parathion đã hấp thụ nhanh chóng bị chuyển hóa thành paraoxon, như mô tả trên đây. Phơi nhiễm paraoxon có thể gây ra đau đầu, co giật, suy giảm thị lực, nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy nặng, hôn mê, run rẩy, khó thở, và cuối cùng là phù phổi cũng như ngừng thở. Các triệu chứng ngộ độc kéo dài trong một khoảng thời gian đôi khi tới vài tháng. Thuốc giải độc phổ biến nhất và đặc hiệu là atropin, với liều dùng lên tới 100 mg mỗi ngày. Do atropin cũng có thể gây độc, người ta khuyến cáo nên sử dụng thường xuyên các liều nhỏ trong điều trị. Nếu ngộ độc ở người được phát hiện sớm và xử lý nhanh (atropin và hô hấp nhân tạo) thì tỷ lệ tử vong không cao. Sự thiếu hụt oxy sẽ dẫn tới thiếu oxy não và tổn thương não vĩnh viễn. Bệnh thần kinh ngoại vi bao gồm cả bại liệt được ghi nhận do các di chứng muộn hơn sau hồi phục từ ngộ độc cấp tính. Parathion cũng từng được dùng để tự vẫn hay đầu độc người khác có chủ định. Nó được biết đến như là "Schwiegermuttergift" (thuốc độc cho mẹ vợ/chồng) trong tiếng Đức. Vì lý do này, phần lớn các công thức điều chế đều chứa một loại thuốc nhuộm màu xanh để cảnh báo.
Parathion từng được sử dụng như một loại vũ khí hóa học, đáng chú ý nhất là do Selous Scouts thực hiện trong Chiến tranh du kích Rhodesia.
Dựa trên các nghiên cứu trên cơ thể động vật, parathion được Cục Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ coi là chất có khả năng gây ung thư ở người. Các nghiên cứu chỉ ra rằng parathion độc hại với thai nhi, nhưng không gây ra các dị tật sơ sinh.
Parathion rất độc đối với ong, cá, chim và các dạng sự sống hoang dã khác. Parathion có thể được thay thế bằng nhiều loại thuốc trừ sâu an toàn hơn và ít độc hại hơn (bao gồm các phosphat hữu cơ, cacbamat ít độc hại, hoặc bằng các pyrethroid tổng hợp).
Bảo vệ chống ngộ độc
Người làm việc/tiếp xúc với parathion phải có các trang thiết bị bảo hộ lao động tối thiểu như găng tay, khẩu trang lọc khí hay mặt nạ phòng độc, quần áo bảo hộ lao động. An toàn công nghiệp trong quá trình sản xuất đòi hỏi sự thông gió đặc biệt và đo đạc liên tục chỉ số ô nhiễm không khí nhằm đảm bảo không vượt quá mức phơi nhiễm được phép (PEL), cũng như chú ý đặc biệt tới vệ sinh cá nhân. Phân tích thường xuyên độ hoạt động của acetylcholinesterase trong huyết thanh của người lao động cũng mang lại lợi ích liên quan tới an toàn nghề nghiệp, do tác động của parathion có tính tích lũy. Nếu một phần của cơ thể bị ô nhiễm/tiếp xúc với parathion thì khu vực bị ô nhiễm này phải được loại tẩy rửa kỹ càng ngay lập tức. Ngoài ra, atropin được sử dụng như là thuốc giải độc đặc hiệu.
Đề xuất cấm
Theo tổ chức phi chính phủ Pesticide Action Network (PAN), parathion là một trong các loại thuốc trừ dịch hại nguy hiểm nhất. Tổ chức này cũng liệt kê parathion như là 'bad actor chemical'. Chỉ tính riêng tại Hoa Kỳ đã có trên 650 nông dân bị ngộ độc kể từ năm 1966, trong đó 100 người tử vong. Tại các quốc gia kém phát triển thì có lẽ còn có nhiều người bị ngộ độc tới mức tử vong/không tử vong hơn. Tổ chức Y tế Thế giới, PAN và nhiều tổ chức môi trường khác đã đề xuất một lệnh cấm chung toàn cầu. Hiện tại, việc sử dụng parathion bị cấm hoặc hạn chế tại 23 quốc gia và việc nhập khẩu hóa chất này là phạm luật tại 50 quốc gia.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhãn hiệu thuốc trừ sâu Thể loại:Thuốc trừ sâu phosphat hữu cơ Thể loại:Chất ức chế acetylcholinesterase Thể loại:Phosphorrothioat Thể loại:Nitrobenzen
Khủng hoảng thế kỷ thứ Ba
nhỏ|400px|Sự phân chia đế quốc vào năm 271 CN. Cuộc khủng hoảng thế kỷ thứ ba (còn gọi là "loạn sứ quân" hoặc "khủng hoảng hoàng đế") (235-284 CN) là giai đoạn mà đế quốc La Mã gần như sụp đổ dưới áp lực từ các cuộc xâm lược, nội chiến, bệnh dịch, và suy thoái kinh tế. Hoàng đế Alexander Severus bị ám sát năm 235, khởi đầu giai đoạn 50 năm loạn lạc khi mà các tướng lĩnh La Mã bắt đầu tự xưng đế.
Trong giai đoạn từ 258-260, đế quốc bị chia thành ba nhà nước độc lập: Đế quốc Gallia, bao gồm Gaul, Britannia và Hispania (một thời gian ngắn); đế quốc Palmyrene, bao gồm các tỉnh miền đông Syria Palaestina, Aegyptus; và năm giữa chúng là nhà nước La Mã chính thống. Aurelianus (270-275) thống nhất đế quốc nhưng cuộc khủng hoảng chỉ chính thức kết thúc sau khi Diocletianus lên ngôi và tiến hành cải cách vào năm 284.
Cuộc khủng hoảng đã dẫn đến những thay đổi sâu sắc trong tổ chức của đế quốc, xã hội, đời sống kinh tế và tôn giáo. Hầu hết các nhà sử học coi đây là giai đoạn chuyển tiếp giữa thời cổ đại và thời hậu cổ đại ở phương Tây.
Lịch sử
Năm 235, sau khi hoàng đế Alexander Severus bị chính quân đội của mình ám sát, nhiều quân đoàn La Mã bị đánh bại trong một chiến dịch chống lại các bộ tộc người Đức vốn hay cướp phá qua biên giới, trong khi hoàng đế lại tập trung chủ yếu vào các mối nguy hiểm đến từ đế chế Sassanid của người Ba Tư. Trong khi đang đích thân chỉ huy quân đội của mình, Alexander Severus đã viện tới biện pháp ngoại giao và nộp cống trong một nỗ lực để làm yên lòng các thủ lĩnh người Đức một cách nhanh chóng. Theo Herodian, cái giá mà ông ta phải trả đó là sự tôn trọng của quân đội, những người cảm thấy rằng họ cần phải được trừng phạt các bộ tộc người Đức vì đã xâm nhập vào lãnh thổ của Roma.
Trong những năm tiếp theo sau khi vị hoàng đế này qua đời, các tướng lĩnh của quân đội La Mã đã chiến đấu với nhau để tranh đoạt kiểm soát của đế quốc và bị bỏ quên nhiệm vụ của chính họ là phải ngăn chặn các cuộc xâm lược đến từ bên ngoài. Nhiều tỉnh đã trở thành nạn nhân của các cuộc tấn công thường xuyên đến từ các bộ lạc ngoại quốc, chẳng hạn như người Carpi, Goth, Vandal, và Alamanni, dọc theo sông Rhine và sông Danube ở phía tây của đế quốc, cũng như các cuộc tấn công từ nhà Sassanid ở phía đông của đế quốc. Ngoài ra, trong năm 251, đại dịch Cyprian (có thể là bệnh đậu mùa) đã bùng phát, và nó đã gây ra tỷ lệ tử vong lớn mà có thể đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng phòng vệ của đế quốc.
Và vào năm 258, đế quốc La Mã đã bị tan vỡ thành ba quốc gia đối địch với nhay. Các tỉnh La Mã như Gaul, Britannia và Hispania đã tách ra và hình thành nên đế chế Gallia và hai năm sau đó vào năm 260, các tỉnh miền đông Syria, Palestine và Aegyptus trở thành Đế chế Palmyrene độc lập, để lại phần còn lại với đất Ý là trung tâm của đế quốc La Mã chính thống ở giữa.
Một cuộc xâm lược lớn của người Goth đã bị đánh bại trong trận Naissus trong năm 269. Chiến thắng này có ý nghĩa như bước ngoặt của cuộc khủng hoảng, khi một loạt các vị hoàng đế nhà binh cứng rắn và đầy nhiệt huyết lên nắm quyền. Những chiến thắng của hoàng đế Claudius II Gothicus trong hai năm tiếp theo đã đẩy lui quân Alamanni và khôi phục lại Hispania từ tay của đế chế Gallia. Khi Claudius qua đời trong năm 270 vì bệnh dịch, Aurelianus, viên tướng chỉ huy kỵ binh tại Naissus, đã lên kế vị ông làm hoàng đế và tiếp tục khôi phục lại đế quốc.
Đọc thêm
Thể loại:Đế quốc La Mã thế kỷ 3
Salpornis spilonotus emini
Thể loại:Phân loài thuộc lớp Chim
Lastrea amabilis
Lastrea amabilis là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được T.Moore mô tả khoa học đầu tiên năm 1858. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Lastrea amabilis
Heterachthes spilotus
Heterachthes spilotus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Heterachthes
Salvia sonchifolia
Salvia sonchifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được C.Y.Wu miêu tả khoa học đầu tiên năm 1977.
Encoma inaccurata
Encoma inaccurata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Encoma
Matelea gentlei
Liên kết ngoài
G Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1941
Podocarpus salicifolius
Podocarpus salicifolius là một loài thực vật hạt trần trong họ Thông tre. Loài này được Klotzsch & H.Karst. ex Endl. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1847.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Thông tre Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1847
Coelogyne schultesii
Coelogyne schultesii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được S.K.Jain & S.Das mô tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1978
Hiện tượng tự quay của Trái Đất
thumb|Một hình ảnh động hiển thị vòng quay của Trái Đất quanh trục của nó thumb|Trời đêm trên dãy Himalaya Nepal, cho thấy đường của sao khi Trái Đất quay. Hiện tượng tự quay của Trái Đất là sự quay của hành tinh Trái Đất xung quanh trục của nó. Trái Đất quay từ phía tây sang phía đông. Nhìn từ sao Bắc cực Polaris, Trái Đất quay ngược chiều kim đồng hồ.
Bắc Cực, cũng được biết đến là Cực Bắc địa lý, là điểm ở Bán cầu Bắc mà trục quay của Trái Đất gặp bề mặt. Điểm này khác với Cực Bắc từ của Trái Đất. Nam Cực là điểm còn lại mà trục quay của Trái Đất gặp bề mặt, ở Châu Nam Cực.
Trái Đất quay một vòng khoảng 24 giờ so với Mặt Trời và 23 giờ, 56 phút và 4 giây so với các ngôi sao (xem phần dưới). Hiện tượng tự quay của Trái Đất chậm dần theo thời gian; vì vậy, một ngày trong quá khứ ngắn hơn hiện tại. Điều này là do hiệu ứng thủy triều Mặt Trăng tác động lên Trái Đất. Đồng hồ nguyên tử cho thấy một ngày trong thời hiện đại chậm hơn khoảng 1,7 mili giây so với một thế kỷ trước, từ từ tăng tốc độ Giờ Phối hợp Quốc tế được điều chỉnh bởi giây nhuận. Phân tích về ghi chép thiên văn học trong lịch sử cho thấy xu hướng chậm lại 2,3 mili giây mỗi thế kỷ từ thế kỷ thứ 8 TCN.
Lịch sử
Trong số những người Hy Lạp cổ đại, một vài trường phái Pythagoras tin rằng có Trái Đất tự quay thay vì sự quay vòng ngày đêm của thiên đường. Có lẽ người đầu tiên là Philolaus (470–385 TCN), mặc dù hệ thống của ông ấy phức tạp, bao gồm một phản-Trái Đất quay hàng ngày quanh một ngọn lửa trung tâm.
Một bức tranh thông thường hơn được ủng hộ bởi Hicetas, Heraclides và Ecphantus trong thế kỷ thứ 4 TCN, những người cho rằng Trái Đất quay nhưng không cho rằng Trái Đất quay quanh Mặt Trời. Trong thế kỷ thứ 3 TCN, Aristarchus của Samos gợi ý về thuyết nhật tâm.
Tuy nhiên, Aristotle trong thế kỷ thứ 4 chỉ trích về ý tưởng của Philolaus là dựa vào lý thuyết hơn là quan sát. Ông ấy đưa ra ý tưởng một quả cầu định tinh quay quanh Trái Đất. Điều này được chấp nhận bởi hầu hết những người sau đó, cụ thể là Claudius Ptolemy (thế kỷ thứ 2 SCN), người nghĩ rằng Trái Đất sẽ bị phá hủy bởi bão nếu nó quay.
Năm 499 SCN, nhà thiên văn học người Ấn Độ Aryabhata viết rằng Trái Đất tròn quay quanh trục của nó hàng ngày, và dịch chuyển biểu kiến của sao là một chuyển động tương đối gây ra bởi sự quay của Trái Đất. Ông ấy cung cấp sự tương đồng sau: "Chỉ khi một người trên thuyền đi trên một hướng nhìn những vật tĩnh trên bờ như đang di chuyển về hướng ngược lại, tương tự như một người ở Lanka những định tinh có vẻ đi về hướng tây."
Trong thế kỷ thứ 10, một số nhà thiên văn học Hồi giáo chấp nhận rằng Trái Đất quay quanh trục của nó. Al-Biruni, Abu Sa'id al-Sijzi (d. circa 1020) phát minh một thước trắc tinh gọi là al-zūraqī dược trên ý tưởng được tin bởi một số người đương thời của ông ấy rằng "chuyển động chúng ta nhìn thấy là do dịch chuyển của Trái Đất và không do bầu trời." Sự phổ biến của quan điểm này sau đó được xác nhận bởi nguồn tham khảo từ thế kỷ thứ 13 mà cho rằng: "Theo những nhà hình học [hoặc kỹ sư] (muhandisīn), Trái Đất đang ở trong chuyển động tròn bất biến, và cái được cho là chuyển động của thiên đàng thược tế là do chuyển động của Trái Đất và không phải là các ngôi sao." Các luận án đã được viết để tranh luận về khả năng của nó, gồm những lời bác bỏ hoặc thể hiện nghi ngờ về tranh cãi phản đối nó của Ptolemy. Tại đài thiên văn Maragha và Samarkand, sự quay của Trái Đất được tranh luận bởi Tusi (b. 1201) và Qushji (b. 1403); lý lẽ và bằng chứng họ sử dụng giống với những gì Copernicus sử dụng để ủng hộ chuyển động của Trái Đất.
Ở châu Âu Trung Cổ, Thomas Aquinas chấp nhận quan điểm của Aristotle và do đó, một cách miễn cưỡng, cả John Buridan và Nicole Oresme trong thế kỷ thứ 14. Mãi đến khi Nicolaus Copernicus thông qua hệ thống nhật tâm năm 1543 đã xác minh hiện tượng tự quay của Trái Đất. Copernicus chỉ ra rằng Trái Đất dịch chuyển dữ dội, và sự dịch chuyển của các ngôi sao cũng vậy. Ông ấy công nhận đóng góp của môn đồ Pythagoras và đưa ra ví dụ chuyển động có liên quan. Đối với Copernicus đây là bước đầu trong việc tạo ra mô hình đơn giản hơn về các hành tinh xoay quanh Mặt Trời ở tâm.
Tycho Brahe, người đưa ra các quan sát chính xác mà các định luật của Kepler dựa vào đó, sử dụng thành quả của Copernicus làm nền tảng của hệ thống cho rằng Trái Đất tĩnh. Năm 1600, William Gilbert ủng hộ mãnh liệt sự tự quay của Trái Đất trong luận án của ông về từ trường Trái Đất và do đó tác động đến nhiều người đồng nghiệp của ông ấy. Những người như Gilbert mà không thẳng thắn ủng hộ hoặc bác bỏ chuyển động của Trái Đất xung quanh Mặt Trời thường được gọi là "người bán Copernicus". Một thế kỷ sau Copernicus, Riccioli tranh cãi về mô hình Trái Đất quay do thiếu quan sát sự lệch hướng về phía đông của cát vật rơi xuống; sự lệch hướng này sau đó được gọi là hiệu ứng Coriolis. Tuy nhiên, cống hiến của Kepler, Galileo và Newton tổng hợp ủng hộ cho lý thuyết về sự quay của Trái Đất.
Ngày Mặt Trời thực
Chu kỳ tự quay của Trái Đất so với Mặt Trời (từ trưa thực đến trưa thực) là ngày Mặt Trời thực của nó. Nó phụ thuộc vào chuyển động quỹ đạo của Trái Đất và do đó bị ảnh hưởng bởi thay đổi trong độ lệch tâm và độ nghiêng của quỹ đạo Trái Đất. Cả hai đều thay đổi sau hàng nghìn năm nên sự thay đổi hàng năm của ngày mặt trời thực cũng thay đổi. Thông thường, nó dài hơn ngày Mặt Trời trung bình trong hai giai đoạn của năm và ngắn hơn trong hai giai đoạn còn lại. Ngày Mặt Trời thực có xu hướng dài hơn gần điểm cận nhật khi Mặt Trời di chuyển biểu kiến theo mặt phẳng hoàng đạo qua góc lớn hơn bình thường, cần khoảng 10 giây dài hơn để làm vậy. Ngược lại, nó là khoảng 10 giây ngắn hơn gần điểm viễn nhật. Nó là khoảng 20 giây dài hơn gần điểm chí khi hình chiếu của sự dịch chuyển biểu kiến theo mặt phẳng hoàng đạo lên xích đạo thiên cầu khiến Mặt Trời di chuyển qua góc lớn hơn bình thường. Ngược lại, gần điểm phân hình chiếu lên xích đạo ngắn lại khoảng 20 giây. Hiện nay, hiệu ứng điểm cận nhật và điểm chí kết hợp để kéo dài ngày mặt trời thực gần ngày 22 tháng 12 bởi 30 giây mặt trời trung bình, nhưng hiệu ứng điểm chí bị loại bỏ một phần bởi hiệu ứng điểm viễn nhật gần ngày 19 tháng 6 khi nó chỉ 13 giây dài hơn. Hiệu ứng điểm phân ngắn lại gần ngày 26 tháng 3 và ngày 16 tháng 9 bởi 18 giây và 21 giây lần lượt.
Ngày Mặt Trời trung bình
Trung bình của ngày Mặt Trời thực trong khoảng thời gian cả năm là ngày Mặt Trời trung bình, nó bao gồm 86.400 giây Mặt Trời trung bình. Hiện tại, mỗi giây này dài hơn giây SI một chút bởi vì ngày Mặt Trời trung bình của Trái Đất bây giờ dài hơn một chút so với giá trị thế kỷ 19 của nó do ma sát thủy triều. Độ dài trung bình của ngày Mặt Trời trung bình kể từ việc giới thiệu giây nhuận năm 1972 khoảng từ 0 đến 2 ms so với 86.400 giây SI. Dao động ngẫu nhiên do kết nối lõi-manti có biên độ khoảng 5 ms. Giây Mặt Trời trung bình giữa năm 1750 và 1892 đã được chọn năm 1895 bởi Simon Newcomb làm đơn vị thời gian độc lập trong Bàn Mặt Trời của ông ấy. Bàn này được sử dụng để tính lịch thiên văn của thế giới giữa năm 1900 và 1983, nên giây này được biết đến là giây lịch thiên văn. Năm 1967 giây SI được làm bằng giây lịch thiên văn.
Thời gian Mặt Trời biểu kiến là một phép đo sự quay của Trái Đất và độ chênh lệch giữa nó và thời gian Mặt Trời trung bình được biết đến là phương trình thời gian.
Ngày stellar và ngày sidereal
thumb|Trên một điểm tại hành tinh như Trái Đất [[Chuyển động nghịch hành|quay cùng hướng với các thiên thể lân cận, ngày stellar ngắn hơn ngày Mặt Trời. (1→2 = một ngày stellar), (1→3 = một ngày Mặt Trời).]] Chu kỳ quay của Trái Đất so với định tinh được gọi là ngày stellar bởi Tổ chức quốc tế về Sự xoay của Trái Đất và Các hệ thống tham chiếu (IERS) là 86.164,098 903 691 giây thời gian Mặt Trời trung bình (UT1) (23 56 4,098 903 691, 0,997 269 663 237 16 ngày Mặt Trời trung bình). Chu kỳ quay của Trái Đất so với tiến động hoặc di chuyển điểm xuân phân trung bình, gọi là ngày sidereal, là 86.164,090 530 832 88 giây thời gian Mặt Trời trung bình (UT1) (23 56 4,090 530 832 88, 0,997 269 566 329 08 ngày Mặt Trời trung bình). Do đó ngày sidereal ngắn hơn ngày stellar khoảng 8,4 ms.
Cả ngày stellar và ngày sidereal ngắn hơn ngày Mặt Trời trung bình khoảng 3 phút 56 giây. Ngày Mặt Trời trung bình trong giây SI có thể xem ở IERS trong giai đoạn năm 1623–2005 and 1962–2005.
Gần đây (1999–2010) độ dài trung bình hàng năm của ngày Mặt Trời trung bình đã thay đổi vượt quá 86.400 giây SI giữa 0,25 ms và 1 ms, nó phải được thêm vào cả hai giá trị của ngày stellar và ngày ở phần trên để có được độ dài trong giây SI (xem Biến động độ dài ngày).