cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha
Các thỏa thuận phân chia
Vua Carlos II của Tây Ban Nha chết ngày 1 tháng 11 năm 1700. Louis XIV lúc này đối mặt với tình thế khó xử mà bản thân ông thừa nhận là khó xử. Nếu ông cấm Công tước xứ Anjou chấp nhận ngai vàng Tây Ban Nha và thay vì tôn trọng Hiệp ước phân vùng thứ hai – mà Leopold I đã từ chối công nhận – thì Đại Công tước Charles chắc chắn sẽ là nhà vua Tây Ban Nha và tất cả các thuộc địa, theo chúc thư cuối cùng của Carlos II. Nhà Habsburg sẽ tạo dựng được một sức mạnh rất lớn trong khi Pháp chẳng được gì, và chiến tranh với Tây Ban Nha và Áo là không thể tránh khỏi. Còn chấp nhận chúc thư của Carlos II cũng có nghĩa là chiến tranh với Leopold I, nhưng trong trường hợp như vậy Pháp sẽ có sự ủng hộ của Tây Ban Nha và dòng họ Bourbon sẽ nối đời cai trị vương qốc này. Trong bất kì trường hợp nào nhà vua cũng cho rằng Các cường quốc hàng hải vẫn lo lắng cho hòa binh, và họ sẽ đứng trung lập hoặc tham gia hờ hững, miễn là Pháp và Tây Ban Nha không thống nhất là được. Với lý do như vậy, Louis XIV quyết định chấp nhận ý muốn cuối cùng của Carlos II, và gửi hoàng tôn đến Madrid để lên ngôi trở thành Felipe V của Tây Ban Nha.
Khởi đầu
thumb|left|170px|Chân dung nhà vua William III (1650–1702) bởi [[Godfrey Kneller. William III là đối thủ lâu năm của Louis XIV, nhưng ông lại băng hà trước khi tuyên bố chiến tranh.]]
Hành động đầu tiên của Louis XIV là chính thức tái công nhận vị trí của Philippe trong danh sách kế vị ở Pháp, bằng cách tuyên bố về quyền thiêng liêng của các vị vua. Điều này dẫn đến một viễn cảnh liên minh cá nhân Pháp-Tây Ban Nha dưới một ngai vàng duy nhất, mâu thuẫn với chúc thư của Carlos II. Tiếp đó, đầu tháng 2 năm 1701 Louis XIV đưa quân đến để bảo đảm quyền kế vị của nhà Bourbon ở Hà Lan thuộc Tây Ban Nha và gửi lực lượng Pháp đến 'Pháo đài' ở Hà Lan mà William III đã giành được sau Hòa ước Ryswick. Đất Hà Lan thuộc Tây Ban Nha có vị trí chiến lược quan trọng đối với người Hà Lan khi đó là vùng đệm giữa Pháp và nền Cộng hòa. Nhưng sự xâm lược của người Pháp cũng đã gây phương hại đến lợi ích thương mại của Hà Lan – những hạn chế đó đến thời điểm này đã đảm bảo vị trí của Cộng hòa ở các vịnh và cửa biển ở những vùng ven biển châu Âu. Phía Anh cũng có những lợi ích của họ ở Hà Lan thuộc Tây Ban Nha, và các bộ trưởng đã công nhận mối nguy hiểm đến từ một kẻ thù ở phía đông eo biển Dover lợi dụng gió thuận lợi và thủy triều, sẽ đe dọa đến Đảo Anh. Sự dời quân của người Pháp đã gây ra áp lực đối với Các cường quốc hàng hải nếu họ công nhận Philip là vua của Tây Ban Nha – điều mà họ đã làm từ trước – nhưng theo quan điểm của William III, việc này sẽ đảo lộn hết các chính sách trong vòng 20 năm trở lại đây.
Louis XIV tiếp tục làm mất lòng Các cường quốc hàng hải khi đề nghị phía Tây Ban Nha cấp ưu đãi đặc biệt cho những thương nhân Pháp buôn bán trong đế chế, từ đó ép chẹt các lái buôn Anh và Hà Lan. Đối với nhiều người, Louis XIV đã một lần nữa đóng vai trò trọng tài ở châu Âu, và ủng hộ một chính sách chiến tranh đang đến gần. Mặc dù tham vọng và động cơ của nhà vua nước Pháp là gì không ai biết rõ, Chính phủ Anh coi như những hành động của Louis XIV là nhằm mở rộng lãnh thổ của ông ta và tìm cách thống trị Tây Ban Nha. Với mối đe dọa từ một thế lực mới sẽ thống trị châu Âu và thương mại ở hải ngoại, London lúc này đã sẵn sàng ủng hộ những cố gắng của William III là liên minh với Hoàng đế và Quốc hội Hà Lan, và bảo vệ quyền Tự do ở châu Âu, tài sản và Hòa bình ở Anh, và để hạn chế quyền lực quá đáng của người Pháp.'
Leopold I đòi Milan
350px|thumb|Miền bắc Itali. Tây Ban Nha có các lãnh thổ ở Ý bao gồm Vương quốc Naples và Sicily, Sardinia, [[Công quốc Milan, Lãnh địa Hầu tước Finale, và cảng Tuscan (bang Presidi).]]
Ngay từ đầu Leopold I đã bác bỏ bản chúc thư của Carlos II: ông nhất quyết không từ bỏ các lãnh địa Tây Ban Nha ở Ý, nhất là Công quốc Milan vốn được xem là trọng điểm an ninh ở miền nam nước Áo. Trước khi mở đầu cuộc chiến, phía Milan đã đứng về phe Pháp khi phó vương nơi này công nhận Felipe V; và láng giềng của nó là Công quốc Mantua cũng làm như vậy với một thỏa thuận bí mật vào tháng 2, 1701. Cộng hòa Venice, Cộng hòa Genoa, Đại công quốc Toscana, và Công quốc Parma (dưới quyền của Giáo hoàng), đứng trung lập. Ở xa hơn về phía nam, Vương quốc Naples thừa nhận Felipe V là Vua của Tây Ban Nha, cũng như Giáo hoàng Clement XI do khuynh hướng thân Pháp của các Hồng y dưới quyền ông, nên ông đứng trung lập và có phần nghiêng về người Pháp. Chỉ có Modena và Guastalla – những nơi trục xuất quân đội Pháp vào đầu chiến dịch – là ủng hộ hoàng đế.
Đại Liên minh tái lập
thumb|170px|Chân dung của John Churchill, Công tước Marlborough (1650–1722) bởi [[Adriaen van der Werff.]]
thumb|left|170px|Anne của Liên hiệp Anh (1665–1714) bởi [[Michael Dahl c. 1705.]]
Ngay cả sau sự hình thành của Đại liên minh nhà vua Pháp tiếp tục phản kháng. Ngày 16 tháng 9 năm 1701, vị vua Công giáo James II của Anh (VII of Scotland) – lưu vong ở Saint-Germain từ sau 'Cách mạng Vinh quang' – chết. Mặc dù đã từ bỏ phe Jacobites tại Hiệp ước Ryswick, Louis XIV sớm công nhận con trai Công giáo của James II, James Francis Edward Stuart, là Vua 'James III' của Anh. Triều đình Pháp khẳng định việc cấp cho James danh hiệu vua chỉ là hình thức, nhưng các Bộ trưởng Anh đã hoài nghi và bất bình. Tuyên bố của Louis XIV dường như là thách thức đối với Nghị viện và Đạo luật Định cư, vào lúc cái chết của người con trai còn sống duy nhất Anne đã thay đổi thứ tự kế vị ngôi vua Anh về cho Thái phu nhân Sophia của Hannover (cháu ngoại của James VI/I) và những người thừa kế Kháng Cách của bà. Hệ quả là, sự bảo đảm sự thừa kế của người Tin Lành được công nhận bởi Đại Liên minh như một trong những mục tiêu chính của người Anh trong cuộc chiến.
Ngày 19 tháng 3 năm 1702, William, Vua của Anh và Thống đốc Hà Lan, băng. Anne lên kế tự ngai vàng và cùng lúc đó đảm bảo trước Hội đồng Cơ mật hai mục tiêu chính của bà: duy trì quyền kế vị của phe Tin Lành, và hạn chế quyền lực của Pháp. Sự kế nhiệm của Anne cũng đảm bảo địa vị của Marlborough: bà tấn phong ông ta làm Tổng chỉ huy các lực lượng của bà ở trên bộ (cùng với những sự đề bạt khác), trong khi Sarah, vợ của Marlborough và là bạn lâu năm với Anne, được giao các vị trí chủ chốt trong gia đình hoàng gia. Nữ hoàng cũng dùng lại người cố vấn thân cận của bà (và bạn của Marlboroughs), Sidney Godolphin, và bổ nhiệm ông làm Đại Thủ Quỹ. Ở Cộng hòa Hà Lan, cái chết của William dẫn đến giai đoạn gọi là Thời kì không Thống đốc thứ hai, và hầu hết các tỉnh chống lại nhà Orange, Cộng hòa, phe ưa chuộng hòa bình đã lấy được ưu thế. Tuy nhiên trái với kì vọng ban đầu của người Pháp chế độ mới thông qua nhiều chính sách đối ngoại của. Sự thống trị của người Pháp ở Hà Lan thuộc Tây Ban Nha bị coi là một mối đe dọa trực tiếp đến sự tồn tại của nền Cộng hòa và nền thương mại của nó, và thương gia ở Amsterdam lo sợ cho nhiều đặc quyền của họ ở Tây Ban Nha và Mỹ thuộc Tây Ban Nha sẽ rơi vào sự kiểm soát của người Pháp. Do đó, nhiều chính sách hàng động trong những năm cuối William vẫn được giữ lại, bao gồm Heinsius giàu kinh nghiệm có mối quan hệ cá nhân với Marlborough là nền tảng cho sự thành công của Đại Liên minh trong giai đoạn đầu của cuộc chiến.
Khi mà không có bước ngoặt nào về ngoại giao kể từ sau khi ký Hiệp ước thứ hai của Đại Liên minh, Anh, Cộng hòa Hà Lan, và Áo tuyên chiến với Pháp vào ngày 15 tháng 5 năm 1702.
Lãnh đạo, chiến lược và lực lượng chiến đấu
thumb|300px|Đánh bại quân Pháp đòi hỏi sự nỗ lực liên minh, va bằng cách tấn công Louis XIV trên nhiều mặt trận phe Liên minh đã buộc người Pháp phân chia các lực lượng quân đội trọng yếu của họ đi khắp nơi.
Đối với Anh, vấn đề Tây Ban Nha không phải mối quan tâm chính, nhưng sự tăng cường quyền lực của Pháp và khả năng họ sẽ thống trị châu Âu bị xem là mối đe dọa hàng đầu cho lợi ích của người Anh ở trong và ngoài nước. Cách tốt nhất để đạt được mục tiêu của nước này là nguyên cớ của cuộc tranh luận căng thẳng. Nói chung, Đảng Bảo thủ tránh chiến tranh trên lục địa với sự đồng tình một 'chính sách blue water' nơi Hải quân hoàng gia tiến hành chiến tranh ngăn chặn nguồn thương mại của Pháp và Tây Ban Nha trên biển trong khi cùng lúc đó bảo vệ và mở rộng thương mại cho Anh. Phe Bảo thủ coi chuyện phải đem quân đánh lên lục địa là khá tốn kém, và sẽ chỉ có lợi cho phe Liên minh hơn là cho Anh. Ngược lại, Đảng Whigs và các ông trùm tài chính ở London những người sẽ thu được nhiều lợi ích nhất nếu chiến dịch được tổ chức trên lục địa, ủng hộ tấn công lên bộ, và lập luận rằng chỉ mình hải quân sẽ không bao giờ thắng nổi Louis XIV. Các cuộc tranh luận về chuyện sử dụng nguồn lực của người Anh như thế nào sẽ tồn tại trong suốt cuộc chiến, nhưng sức mạnh tài chính của nước này giúp nó triển khai một số chiến lược, quan trọng nhất trong số đó là khả năng tấn công nước Pháp trên nhiều mặt trận. Tuy nhiên, đánh bại được Louis XIV là vượt quá khả năng của một thành viên duy nhất trong liên minh, và vì thế tất cả chiến lược đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ về thương mại và chính trị giữa Anh và Cộng hòa Hà Lan để cùng nhau có được một quân đội hiệu quả trên chiến trường và duy trì mối quan hệ tốt với các thành viên liên minh ở châu Âu, chủ yếu là Đức, nơi các vương hầu có thể cung cấp quân đội đánh thuê cho họ.
thumb|left|170px|Vua George I khi còn là Tuyển đế hầu Hanover (1660–1727). Khắc bởi [[John Smith (điêu khắc gia sinh 1652)|John Smith, 1706.]]
Phần nhiều các thành bang ở Đức (bao gồm Hesse-Kassel, Hesse-Darmstadt, Palatinate, Münster, Baden) đã chiến đấu để giành lại một vài vùng lãnh thổ cũ của Thánh chế La Mã thuộc Alsace và Lorraine, và do đó đảm bảo một Rào cản của Đức mạnh mẽ ở biên giới phía tây của đế chế. Tuy nhiên, nhiều người trong số những nhà lãnh đạo có ảnh hưởng lớn ở Đức lại có những chiến lược khác và quyền lợi khác trong cuộc chiến, và ưu tiên đưa quân của hộ hỗ trợ Anh-Hà Lan để đổi lấy trợ cấp hàng năm. Georg Luwig, Tuyển đế hầu Hanover, đang háo hức củng cố địa vị của ông ở Anh là người kế vị Nữ hoàng Anne, trong khi Friedrich August xứ Saxony – cũng là Vua của Ba Lan – có những chiến lược riêng trong Đại chiến phương bắc chống lại Karl XII của Thụy Điển. Tuyển đế hầu xứ Brandenburg-Phổ – người nhận được sự chấp thuận của Leopold I khi đã công nhân ông ta làm Friedrich I, Vua ở Phổ, cũng là một thành viên trong Đại Liên minh – cung cấp lực lượng 12,000 người vào đầu cuộc chiến, nhưng sự tham gia của ông chỉ có thể được đảm bảo bằng sự nhượng bộ về tài chính và lãnh thổ. Frederik IV của Đan Mạch cũng cung cấp quân đổi để đổi lấp tiền trợ cấp, mặc dù ông không bao giờ chính thức tham gia chiến tranh chống lại Pháp.
Giai đoạn thứ nhất: 1701–1703
nhỏ|trái|250px|[[Claude Louis Hector de Villars|Công tước Villars chỉ huy đoàn quân kỵ binh của ông đến với chiến thắng ở trân Friedlingen.]] Năm 1702, Vương công Eugene chiến đấu ở Ý, nơi quân Pháp do công tước Villeroi chỉ huy. Eugene đánh tan tác quân Pháp và bắt sống Villeroi ở trận Cremona ngày 1 tháng 2. Villeroi được Pháp thay bằng công tước Vendôme. Vendôme và Eugene coi như hòa nhau trong trận Luzzara diễn ra vào tháng 8. Sau đó Vendôme giành được một số lợi thế đáng kể, nhưng vẫn không thể đẩy Eugene khỏi Ý.
Trong lúc đó, Công tước Marlborough chỉ huy lực lượng liên quân Anh, Hà Lan và Đức ở vùng đất thấp. Tại đây, ông chiếm được một số pháo đài quan trọng, đáng kể nhất có Liège. Trên sông Rhine, Quân đội Đế quốc La Mã Thần thánh do Louis, bá tước của Baden-Baden chỉ huy chiếm được Landau vào tháng 9, nhưng mối đe dọa với vùng Grand Est được giảm bớt sau khi Maximilian II Emanuel, Tuyển hầu tước của Bayern bước vào cuộc chiến đứng về phía Pháp. Louis của Baden-Baden buộc phải rút lui dọc theo sông Rhine. Tại đó, ông bị quân đội Pháp do Claude Louis Hector de Villars chỉ huy đánh bại ở trận Friedlingen - nhưng đây là một chiến thắng kiểu Pyrros của quân Pháp. Trên biển, đô đốc Anh Sir George Rooke giành được một thắng lợi quan trọng, trận vịnh Vigo, cướp được nhiều tấn bạc và dẫn tới sự hủy diệt hoàn toàn của hải đội trở hàng hóa và châu báu từ thuộc địa của Tây Ban Nha.
Sang năm sau, danh tướng Marlborough chiếm được Bon và buộc Tuyển hầu tước của Cologne phải lưu vong, nhưng ông lại không thể chiếm được Antwerp. Quân Pháp giành được nhiều chiến thắng ở Đức. Liên quân Pháp - Bayern do Villars và Max Emanuel của Bayern đánh bại Quân đội Đế chế La Mã Thần thánh do Louis của Baden và Hermann Styrum chỉ huy. Tuy nhiên, sự thận trọng của Max Emanuel khiến liên quân Pháp - Bayern không thể tiến thẳng tới kinh thành Viên. Và, Quân đội của Styrum đã được cứu vãn nhờ một cuộc lui binh hiển hách do một danh tướng của Quân đội Phổ và liên quân chống Pháp là Leopold I xứ Anhalt-Dessau - tức "Ông già Dessau" - thực hiện sau trận Höchstädt lần thứ nhất. Sự bất đồng ý kiến dẫn tới việc Villars từ chức. Quân Pháp, giờ do Camille de Tallard chỉ huy, tiếp tục giành chiến thắng ở miền nam Đức sau khi Villars từ chức. Các chỉ huy Pháp vạch ra một kế hoạch đầy tham vọng, dự kiến sẽ đánh chiếm kinh đô nước Áo trong năm 1703. Tuy nhiên, vào cuối năm 1703, quân Pháp gặp bất lợi khi Bồ Đào Nha và xứ Savoy trở cờ sang phe đế chế. Người Anh, trước giờ vẫn cho rằng Philip có thể kế vị Tây Ban Nha, giờ quyết định rằng các lợi ích thương mại của họ sẽ được bảo đảm hơn nếu Đại Công tước Karl của Áo được kế vị Tây Ban Nha.
nhỏ|trái|300px|Vua Tây Ban Nha [[Felipe V của Tây Ban Nha|Felipe V phong tước cho James FitzJames thành quý tộc Pháp sau khi ông đánh bại liên quân ở trận Almanza. Jean Dominique Auguste Ingres vẽ.]]
Giai đoạn thứ hai: 1704–1709
Năm 1704, kế hoạch của Pháp là sử dụng quân đội của Villeroi ở Hà Lan để kiềm chế Marlborough. Còn Tallard và liên quân Pháp - Bayern do Max Emanuel và Ferdinand de Marsin, người thay thế Villars, chỉ huy, sẽ tiến đến kinh thành Viên.
Marlborough, bất chấp mong muốn của người Hà Lan đóng quân giữ vùng đất thấp, dẫn liên quân Anh-Hà Lan về miền nam Đức. Trong khi đó, Eugène chỉ huy quân Áo tiến về phía bắc từ Ý. Mục tiêu của những kế hoạch này là ngăn liên quân Pháp-Bayern tiến đến thành Viên. Đạo quân của hai danh tướng Marlborough và Eugène chạm trán quân Pháp do Tallard chỉ huy trong trận đánh lớn tại Blenheim (Còn gọi là trận Höchstädt lần thứ hai ) với thắng lợi oanh liệt cho Marlborough và Eugène, loại quân Bayern khỏi vòng chiến. Xứ Schwaben cũng rơi vào tay liên quân chống Pháp. Trong trận đánh tại Blenheim, "Ông già Dessau" tức Leopold I xứ Anhalt-Dessau đã đóng vai trò không nhỏ đối với chiến thắng oanh liệt của liên quân chống Pháp. Trong năm đó, Quân đội Anh giành được một thắng lợi quan trọng khi kiểm soát được Gibraltar ở Tây Ban Nha với sự trợ giúp của quân đội Hà Lan do hoàng tử George của Hesse-Darmstadt, đại diện cho Đại Công tước Karl, chỉ huy.
Sau đại thắng tại Blenheim, Marlborough và Eugène chia quân ra làm hai nhánh. Marlborough trở về vùng đất thấp, rồi sau đó là Ý. Năm 1705, chiến sự diễn ra cầm chừng khi không bên nào giành được tiến bộ đáng kể. Những nỗ lực xâm lấn nước Pháp của Marlborough không đi tới đâu. Ông chặn được Villeroi và vượt qua phòng tuyến Brabant ở trận Elixheim, ông không lừa được tư lệnh quân Pháp ra chiến trường. Villars và Louis của Baden không đạt được thắng lợi nào đáng kể tại Rhine. Tình hình của Vendôme và Eugene tại Ý cũng thế. Thế bế tắc bị phá vỡ vào năm 1706 khi Marlborough đẩy được quân Pháp ra khỏi hầu hết lãnh thổ Hà Lan thuộc Tây Ban Nha, đánh bại quân của Villeroi ở trận Ramilles vào tháng 5 và sau đó chiếm được cả Antwerp và Dunkirk thuộc Pháp. Hoàn thân Eugene cũng thành công. Tháng 9, sau khi Vendôme phải đến Hà Lan để cứu vãn tình hình ở đó, Eugene và công tước của Savoy gây ra một thất bại nặng nề cho quân Pháp do Orleans và Marsin chỉ huy ở trận Turin vào cuối năm đánh đuổi quân Pháp khỏi Ý. Trong trận thắng tại Turin, "Ông già Dessau" đã tham chiến cùng với Vương công Eugène de Savoie-Carignan.
Giờ đây, khi quân Pháp đã bị đẩy ra khỏi Đức, Hà Lan và Ý, Tây Ban Nha trở thành chiến trường chính trong các năm tiếp theo. Năm 1706, tướng Bồ Đào Nha Marquês das Minas chỉ huy một cuộc tấn công vào Tây Ban Nha từ Bồ Đào Nha, chiếm được Madrid. Tuy nhiên, vào cuối năm, Madrid bị tái chiếm bởi quân đội do vua Felipe V và James FitzJames, Công tước thứ nhất của Berwick upon Tweed (con trai ngoài giá thú của cựu vương Anh Quốc James II, phục vụ cho quân đội Pháp) chỉ huy. Henri de Massue, tử tước thứ nhất của Galway chỉ huy một cánh quân định đánh chiếm Madrid một lần nữa năm 1707, nhưng Berwick đã đánh bại ông này ở trận Almansa ngày 25 tháng 4. Do đó, cuộc chiến ở Tây Ban Nha rơi vào thế giằng co. nhỏ|[[Eugène de Savoie-Carignan|Vương công Eugène de Savoie-Carignan do Jacob van Schuppen vẽ. Vương công Eugène là vị thống soái xuất sắc nhất trong các chỉ huy của phe Habsburg. Ông chiến đấu bên cạnh Marlborough ở trận Malplaquet.]] Năm 1707, cuộc chiến bị gián đoạn bởi cuộc Đại chiến phương bắc ở Bắc Âu. Quân đội Thụy Điển dưới sự chỉ huy của vua Karl XII tới vùng Sachsen, sau khi ông đánh tan tác quân của Tuyển hầu tước xứ Sachsen kiêm vua Ba Lan là August II, và buộc ông này phải từ bỏ ngai vàng tại Vương quốc Ba Lan và Đại Công quốc Litva. Cả hai phe Pháp và Liên quân chống Pháp đều gửi sứ thần tới nơi Karl XII đóng quân. Người Pháp hi vọng thuyết phục ông phát đại binh đánh Hoàng đế Joseph I của Đế chế La Mã thần thánh, vì ông này từng có tiền sử là người ủng hộ của Augustus. Tuy nhiên, Karl XII, tự coi mình là một minh chủ tối cao của đức tin Tin Lành ở châu Âu, rất ghét Louis XIV và không hứng thú với cuộc chiến tranh ở Tây Âu. Ông tập trung sự chú ý của mình sang nước Nga, chấm dứt khả năng quân Thụy Điển có thể can thiệp vào cuộc chiến.
Sau đó năm 1707, Vương công Eugène chỉ huy một đợt tấn công của quân đế chế ở miền nam Pháp từ Ý, nhưng bị quân Pháp chặn lại. Cùng lúc, Marlborough vẫn đóng quân ở vùng đất thấp, nơi ông mắc kẹt trong những trận công thành không bao giờ kết thúc. Vào năm 1708, Quân đội của Marlborough đụng độ quân Pháp. Lúc này quân Pháp bị chia rẽ bởi vấn đề chỉ huy. Những viên tư lệnh của họ, Hoàng thái tử Louis (1682-1712) (cháu của vua Louis XIV) và Công tước của Vendôme không hòa thuận. Hoàng thái tử Louis thường đưa ra những quyết định quân sự thiếu khôn ngoan.
Do Bourgogne cứ khăng khăng không cho Quân đội Pháp tiến công, Công tước của Marlborough một lần nữa có thể họp binh với Vương công Eugène, giúp cho liên quan chống Pháp đập tan tác quân Pháp trong trận đánh tại Oudenarde, sau đó chiếm lĩnh được Lille. Tại Ý, Quân đội Áo tấn công các thành phố như Forlì (1708).
Những chiến bại thảm hại tại Oudenarde và Lille đưa nước Pháp đến bờ vực sụp đổ. Vua Louis XIV buộc phải thương lượng; ông sai quan Thượng thư Bộ Ngoại giao là Hầu tước Torcy đến diện kiến các thống lĩnh liên quân chống Pháp tại The Hague. Nhà vua đồng ý nhượng Tây Ban Nha và tất cả các lãnh thổ của nó cho các nước chống Pháp, chỉ yêu cầu họ cho phép ông được quyền giữ lấy xứ Napoli (ở Ý). Không những thế, ông còn chuẩn bị cung cấp tiền hỗ trợ cho liên quân chống Pháp đánh đuổi Felipe V ra khỏi Tây Ban Nha. Tuy nhiên, các nước chống Pháp áp đặt lên Louis XIV những điều khoản tệ hại hơn; họ yêu cầu ông dùng Quân đội Pháp để hạ bệ người cháu của chính mình. Nhưng Louis từ chối yêu cầu này, và quyết định tiếp tục đấu tranh cho đến khi nhận lấy kết thúc bi thảm. Ông kêu gọi nhân dân Pháp đấu tranh, và có được hàng nghìn tân binh.
Vào năm 1709, liên quân chống Pháp tiến hành ba cuộc chinh phạt Pháp, nhưng hai trong số các cuộc chinh chiến đó thật quá nhỏ bé đến mức chúng chỉ mang tính chất của những cuộc nghi binh. Khi Marlborough và Eugène họp binh đánh kinh thành Paris thì họ tiến hành một cuộc chinh chiến lớn hơn. Họ trạm chán với quân Pháp của Công tước Villars trong trận đánh tại Malplaquet - trận đánh khốc liệt nhất trong cuộc chiến. Mặc dù liên quân chống Pháp đè bẹp quân Pháp, họ mất đến hơn 2 vạn binh sĩ, trong khi quân Pháp chỉ mất có 1 vạn binh sĩ. Liên quân chống Pháp chiếm được Mons nhưng họ không thể phát huy thế thượng phong của mình. Trận đánh tại Malplaquet là một bước ngoặt trong cuộc chiến tranh; dù thắng trận, liên quân chống Pháp không thể tiếp tục tiến đánh nước Pháp, do chịu tổn thất quá nặng nề. Hoàng thái tử nước Phổ là Friedrich Wilhelm đã tham chiến với danh tướng Leopold xứ Anhalt Dessau và liên quân chống Pháp trong trận đánh tại Malplaquet, và sau này ông sẽ là vua Friedrich Wilhelm I - vị vua có công xây dựng lực lượng Quân đội Phổ tinh nhuệ. nhỏ|trái|[[Thống chế Villars (1653–1734) đã giành lại thế thượng phong của quân Pháp trong cuộc Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha. Ông là vị thống soái thành công nhất của vua Louis XIV trong cuộc chiến tranh này.]]
Giai đoạn cuối: 1710–1714
nhỏ|260px|Thống chế Villars kéo quân Pháp xông lên trong [[trận Denain. Tranh sơn dầu trên vải bạt, 1839.]] Vào năm 1710, liên quân chống Pháp tiến hành cuộc chinh chiến cuối cùng tại Tây Ban Nha, nhưng không khả thi. Bá tước James Stanhope cùng Đại Công tước Karl kéo quân đến kinh thành Madrid, nhưng viện binh Pháp kéo đến và bắt đội quân của Stanhope phải đầu hàng tại Brihuega. Trong khoảng thời gian đó, liên minh chống Pháp cũng bắt đồng suy yếu. Tại Anh Quốc Ảnh hưởng chính trị lớn lao của Marlborough đã mất đi: tiếc thay, tình bạn giữa vợ ông và Nữ hoàng Anne - nguyên nhân của phần lớn ảnh hưởng chính trị của ông - không còn nữa, với việc Nữ hoàng Anne cách chức Công nương của Marlborough và tống khứ bà ra khỏi cung đình. Không những thế, Đảng Tory lên làm Đảng cầm quyền sau khi Whig - một Đảng ủng hộ chiến tranh - mất chức, và Đảng Tory tìm kiếm hòa bình.
Vào năm 1711, Đại Công tước Karl lên ngôi Hoàng đế Karl VI sau khi vua anh Joseph I đột ngột qua đời. Trong thời điểm này, một chiến thắng quyết định của nước Áo trong việc thống nhất Đế quốc La Mã Thần thánh với Vương quốc Tây Ban Nha, sẽ làm thay đổi cán cân quyền lực, cũng như nếu Pháp chiến thắng.
Marlborough giành chiến thắng về chiến lược trước Villars, phá vỡ các phòng tuyến của quân Pháp tại Ne Plus Ultra và chiếm được Bouchain, nhưng ông lại bị gọi về Anh Quốc cuối năm đó, và được thanh thế bởi Công tước thứ hai của Ormonde. Triều đình Anh, theo đường lối của quan Khâm sai Thượng thư Henry St John, bắt đầu trao đổi thư từ bí mật với Hầu tước Torcy, loại trừ người Hà Lan và Áo ra khỏi các cuộc đàm phấn của họ. Công tước của Ormonde cũng từ chối cho Quân đội Anh xông pha trên trận tiền, do đó uy lực của quân Pháp của tướng Villars cũng được phục hồi đáng kể vào năm 1712, thể hiện qua việc ông ta chuyển tình thế tuyệt vọng thành chiến thắng trước Vương công Eugène de Savoie-Carignan trong trận Denain. Sau thắng lợi tại Denain, Villars tiếp tục phát huy lợi thế của ông ta và gặt hái được thắng lợi. Đồng thời, Quân đội Pháp giành chiến thắng tại Tây Ban Nha, và chiếm được Barcelona.
Cũng như cuộc Chiến tranh Bảy năm (1756 - 1763), nước Anh đã rời bỏ các đồng minh của họ. Họ và Hà Lan kết thúc chiến tranh với Pháp khi họ ký kết Hiệp định Utrecht vào năm 1713. Với Hiệp định Utrecht này, nước Anh đã toàn thắng trong cuộc Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha. Dù thành phố Barcelona đã ủng hộ liên quân chống Pháp và khuyến khích Đại Công tước Áo lên ngai vàng Tây Ban Nha vào năm 1705, đã đầu hàng Quân đội Bourbon vào ngày 11 tháng 9 năm 1714 sau một cuộc vây hãm lâu dài, chấm dứt sự hiện diện của quân chống Pháp tại Tây Ban Nha. Tại vùng đất này, nhân dân nhớ đến sự kiện ấy là Ngày Quốc khánh Catalonia.
Nước Áo vẫn còn chống Pháp cho đến năm 1714, khi hai bên thông qua các Hiệp định Rastatt và Baden, chấm dứt cuộc Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha. Tây Ban Nha chậm chạp hơn trong việc phê chuẩn các Hiệp ước hòa bình; họ không chính thức kết thúc những cuộc chiến tranh với nước Áo cho đến năm 1720, sau khi bị đại bại trước tất cả mọi cường quốc trong cuộc Chiến tranh Liên quân bốn nước.
Các nước đều kiệt quệ khi cuộc Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha kết thúc.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xung đột thập niên 1700 Thể loại:Xung đột thập niên 1710 Thể loại:Xung đột toàn cầu Thể loại:Chiến tranh Kế vị Thể loại:Chiến tranh Anh-Pháp Thể loại:Công tước Bolton Thể loại:Lịch sử Thủy quân lục chiến Hoàng gia
Rhipidia illuminata
Rhipidia illuminata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Rhipidia Thể loại:Limoniidae ở vùng Neotropic
Quercus ningqiangensis
Quercus ningqiangensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cử. Loài này được S.Z.Qu & W.H.Zhang miêu tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Tham khảo
N Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1986
Xonotlit
Tham khảo
Thể loại:Khoáng vật calci Thể loại:Inosilicat Thể loại:Khoáng vật hệ đơn nghiêng Thể loại:Silicat mạch
Siêu cúp Anh 1998
Siêu cúp Anh 1998 (hay còn được biết đến với cái tên AXA FA Charity Shield vì lý do tài trợ) là một trong những trận siêu cúp Anh, trận bóng đá được tổ chức thường niên bởi Liên đoàn bóng đá Anh diễn ra giữa hai nhà vô địch của Giải bóng đá Ngoại hạng Anh và Cúp FA mùa giải trước đó. Trận siêu cúp Anh lần thứ 76 này khởi tranh vào ngày 9 tháng 8 năm 1998 giữa Arsenal – đội bóng đã giành cú đúp chức vô địch quốc gia và cúp FA mùa bóng trước, với Manchester United – đội bóng đã giành vị trí á quân tại giải vô địch quốc gia. Với 67.342 khán giả đến sân vận động Wembley, Arsenal đã giành thắng lợi 3-0 chung cuộc trong trận này.
Đây là lần hiện diện thứ 18 của Manchester United tại siêu cúp Anh, còn đối với Arsenal là lần thứ 14. Manchester United bắt đầu trận đấu mạnh mẽ hơn đối thủ, tuy nhiên Arsenal đã vượt lên dẫn trước khi Marc Overmars ghi bàn vào 11 phút trước khi kết thúc hiệp một. Họ đã nới rộng cách biệt trong hiệp hai, khi Overmars và Nicolas Anelka kiến tạo cho Christopher Wreh để anh này đệm bóng vào lưới trống ở cú đá tiếp theo. Đến phút thứ 72, Arsenal ấn định thắng lợi 3-0 khi Anelka lách qua Jaap Stam trong vòng cấm địa rồi sút tung lưới Peter Schmeichel.
Chiến thắng của Arsenal trong trận đấu là thất bại đầu tiên của Manchester United trong các trận siêu cúp sau 13 năm. Hai đội sau đó đã gặp lại nhau tại bán kết cúp FA, và Man United đã giành chiến thắng trong trận đấu lại. Quỷ đỏ thành Manchester kết thúc giải vô địch quốc gia với một điểm hơn Arsenal và sau đó giành thêm cúp FA và cúp C1 châu Âu, qua đó hoàn tất cú ăn ba trong mùa bóng 1998-99.
Thông tin trước trận
thumb|[[Sân vận động Wembley (1923)|Sân vận động Wembley là nơi tổ chức trận siêu cúp lần thứ 25.]] Được khởi đầu vào năm 1908 như là một phần của Cúp bóng đá Luân Đôn, Siêu cúp Anh là một cuộc đối đầu giữa hai nhà vô địch của Football League và Southern League, cho đến năm 1913 là cuộc đối đầu giữa Amateurs XI và Professionals XI. Năm 1921, giải đấu lần đầu tiên được quy định là một cuộc đối đầu giữa nhà vô địch giải đấu hạng cao nhất và đội vô địch FA Cup. Trận đấu bắt đầu được diễn ra ở sân Wembley từ năm 1974.
Arsenal dự trận siêu cúp với tư cách là nhà vô địch Ngoại hạng Anh 1997-98. Mặc dù vào cuối tháng 2 họ kém 12 điểm so với đội đầu bảng Manchester United nhưng với một chuỗi 9 trận thắng và đỉnh cao là trận thắng 4-0 trước Everton vào ngày 3 tháng 5 năm 1998 đã giúp Arsenal đoạt cúp vô địch quốc gia. Arsenal sau đó đã đánh bại Newcastle United 2-0 trong trận chung kết Cúp FA 1998 để hoàn tất cú đúp giải quốc nội. Do các Pháo thủ giành cú đúp danh hiệu nên đối thủ của họ trong trận siêu cúp là đội á quân giải vô địch quốc gia - Manchester United.
Trận đấu còn được gọi với cái tên "The AXA FA Charity Shield" (Siêu cúp Anh tài trợ bởi AXA), như là một phần của thỏa thuận tài trợ giữa Liên đoàn bóng đá Anh và tập đoàn bảo hiểm AXA của Pháp, ký kết vào tháng 7 năm 1998. Thỏa thuận này cũng làm cho Cúp FA có tên là "Cúp FA tài trợ bởi AXA" trong thời gian bốn năm.
Đội hình
Cầu thủ chạy cánh của Manchester United Jesper Blomqvist bị rút khỏi danh sách thi đấu do chấn thương mắt cá chân, còn Roy Keane đã đủ thể lực để ra sân trong trận đấu chính thức đầu tiên sau 11 tháng chữa trị chấn thương dây chằng. Hậu vệ Jaap Stam, cầu thủ ký hợp đồng cho Man United hồi tháng 5, có lần đầu ra mắt trong màu áo câu lạc bộ mới, đá cặp với hậu vệ Ronny Johnsen. Với Arsenal, bản hợp đồng mới Nelson Vivas ngồi trên băng ghế dự bị khi bắt đầu trận đấu, mặc dù dự kiến là sẽ có màn ra mắt trong đội hình xuất phát, còn Dennis Bergkamp đá cặp với Nicolas Anelka ở hàng công.
Arsenal sử dụng sơ đồ chiến thuật truyền thống 4-4-2: hàng hậu vệ bốn người (cánh trái và phải mỗi bên 2 hậu vệ), hàng tiền vệ cũng có 4 cầu thủ (2 ở trung tâm, mỗi cánh một tiền vệ) và 2 tiền đạo. Manchester United tổ chức đội hình có sự khác biệt: Paul Scholes thi đấu ở phía trên hàng tiền vệ với vai trò hỗ trợ từ phía sau cho tiền đạo cắm, Andy Cole. Đội bóng được sắp xếp theo sơ đồ 4-4-1-1.
Tóm tắt trận đấu
Với nhiệt độ bề mặt sân là 30 °C, Manchester United có được lợi thế tốt nhất của họ trong trận đấu từ rất sớm, trong khi bộ đôi Patrick Vieira và Emmanuel Petit của Arsenal đã được xếp cùng nhau. Manchester United đã tạo ra cơ hội đầu tiên của họ bắt đầu từ David Beckham, người bị các khán giả la ó suốt trận và nằm trong sự chú ý của các cổ động viên khi họ đổ lỗi cho anh là kẻ đã khiến đội tuyển Anh bị loại khỏi Giải bóng đá vô địch thế giới 1998. Đường chuyền của anh đến chân Scholes, và cơ hội của anh này đã bị thủ thành của Arsenal David Seaman cản phá. Mặc dù Man United là đội có khởi đầu tốt nhưng Arsenal lại là đội vươn lên dẫn trước. Vieira đã dẫn bóng xuống phía cánh phải của vòng cấm địa rồi chuyền bóng đến phía Bergkamp và Anelka. Bergkamp nhận bóng trước, sau đó giật gót cho Anelka. Mặc dù Anelka không thể điều khiển bóng một cách tốt nhất, nhưng anh đã tạo ra áp lực lên Johnsen trong hàng phòng ngự của Manchester United và cản trở sự nỗ lực lấp khoảng trống của cầu thủ người Na Uy này. Bóng lăn qua rìa vòng cấm và đến chân Overmars, anh này đã kết thúc bằng một cú đá chân phải vượt qua Peter Schmeichel bay vào lưới. Đến phút thứ 42, Keane có một cú sút xa với khoảng cách 25 yd buộc Seaman phải cứu nguy.
Arsenal đã làm chủ trận đấu trong hiệp hai, và họ đã nới rộng cách biệt ở phút thứ 57. Từ phía cánh trái, Overmars sử dụng tốc độ để vượt qua Gary Neville, chuyền bóng cho Anelka, anh đã di chuyển và chuyền bóng đến chân Christopher Wreh. Peter Schmeichel đã chặn được cú sút đầu tiên của cầu thủ người Liberia bằng chân, nhưng anh đã không thể chặn lại cú đá thứ hai, và sau đó là pha nhào lộn ăn mừng của Wreh. Dù phải nhận bàn thua nhưng Man United vẫn không chịu lép vế so với Arsenal; hậu vệ Martin Keown suýt đưa bóng về lưới nhà từ quả phạt góc của Ryan Giggs. Cả hai đội đã có những sự thay đổi trong ba quyền thay người cuối cùng của trận đấu, ví dụ như Man Utd có Teddy Sheringham vào và Andy Cole cầu thủ hiếm khi tấn công được cho ra nghỉ; Arsenal có Luís Boa Morte vào và Emmanuel Petit ra nghỉ. Arsenal đã có được bàn thắng thứ 3 ở phút thứ 72, khi đường chuyền của Parlour đến chân Anelka, anh này đã vượt qua Stam và sút bóng qua Schmeichel vào góc hẹp, góc bên trong gần nhất từ phía thủ môn. Gần cuối trận Sheringham bỏ lỡ một cơ hội ghi bàn, từ một cú sút xa.
Kết quả chi tiết
Nguồn:
Sau trận đấu
nhỏ|upright|trái|[[Arsène Wenger đã ngạc nhiên về chiến thắng của Arsenal]] Kết quả đã đánh dấu thất bại đầu tiên trong các trận Siêu cúp của Man United sau 13 năm, và là lần thứ chín Arsenal giành danh hiệu siêu cúp. Arsenal cũng trở thành câu lạc bộ đầu tiên từ phía Nam sau Tottenham Hotspur vào năm 1962 giành siêu cúp Anh hoàn toàn. Wenger đã nhận xét về tỷ số là "không ngờ tới" và cho rằng bàn thắng đầu tiên là điểm mấu chốt của trận đấu, đồng thời nhắc đến các yếu tố tác động từ thời tiết. Ông đã hài lòng về các cầu thủ quốc tế của đội bóng, những người đã tham dự World Cup, đã chiến đấu với tính cạnh tranh của cuộc đối đầu. Wenger tin rằng kết quả đã tạo cho Arsenal một nền tảng tâm lý cho chiến dịch chinh phục UEFA Champions League, khi đội bóng lên kế hoạch lấy sân vận động Wembley làm sân nhà để thi đấu ở giải này. Bergkamp nhận thấy kết quả trận đấu đã chứng tỏ Arsenal đã chuẩn bị hành trang như thế nào cho việc bảo vệ chức vô địch giải Ngoại hạng: "Chúng tôi vẫn có được tinh thần như nhau và điều đó sẽ tạo nên nền tảng cho mùa giải năm nay. Đây là một khởi đầu tốt. Tuy nhiên việc bảo vệ chức vô địch lại là điều chông gai."
Ba ngày sau trận siêu cúp, Man United đã đánh bại LKS Łódź 2-0 và được tham dự vòng bảng Champions League sau trận hòa không bàn thắng vào hai tuần sau đó. Arsenal đã có mặt trong hai cuộc đối đầu giữa các Pháo thủ với Quỷ đỏ thành Manchester, lượt đi là chiến thắng 3-0 tại Highbury vào tháng 9 năm 1998, và lượt về là trận hòa 1-1 tại Old Trafford vào tháng 2 năm 1999. Hai đội bám đuổi nhau đến ngày hạ màn để giành chức vô địch, nhưng chiến thắng 2-1 của Man United trước Tottenham giúp Quỷ đỏ kết thúc mùa giải với một điểm nhiều hơn Arsenal. Hai đội bóng đã gặp nhau thêm hai lần trong mùa giải đó tại bán kết cúp FA và trận đấu đã được định đoạt bởi trận đá lại sau 90 phút đầu tiên không có bàn thắng nào được ghi. Trong trận đấu lại, Manchester United giành chiến thắng trong hiệp phụ với bàn thắng được ghi bởi Giggs. Man United sau đó đã giành chiến thắng trong trận Chung kết Cúp FA 1999 khi đánh bại Newcastle 2-0. Tại Champions League, Arsenal không thể vượt qua vòng bảng còn Manchester United đã lọt tới trận chung kết, và họ đánh bại Bayern München để giành chức vô địch cúp C1 lần thứ hai. Do đó đoàn quân của Alex Ferguson đã hoàn tất cú ăn ba trong một mùa.
Pseudoechthistatus obliquefasciatus
Pseudoechthistatus obliquefasciatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Pseudoechthistatus
Sáu người đi khắp thế gian
Sáu người đi khắp thế gian (tựa tiếng Anh: The Drifters) là tiểu thuyết của nhà văn James Michener, người từng đạt giải Pulitzer, xuất bản năm 1971 bởi nhà xuất bản Random House. Tác phẩm kể về sáu người trẻ từ nhiều nguồn gốc khác nhau, gặp nhau và phiêu lưu cùng nhau xuyên qua nhiều vùng của Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Maroc và Mozambique. Câu chuyện được kể thông qua quan sát của người kể chuyện, George Fairbanks, một nhà phân tích đầu tư cho công ty giả tưởng World Mutual Bank ở Thụy Sĩ. Fairbanks hầu như có liên hệ với từng nhân vật theo một cách nào đó và những nhân vật này dường như được thể hiện qua ông ta xuyên suốt tác phẩm bằng cách này hay cách khác.
James Albert Michener (1907 – 1997), nhà văn nổi tiếng người Mỹ với trên 40 đầu sách. Ông từng học và giảng dạy ở nhiều trường đại học, có hơn 30 học vị tiến sĩ danh dự về nhân văn, luật, thần học, khoa học, đã từng đoạt giải Pulitzer năm 1948.
Sáu người đi khắp thế gian từng suốt sáu tháng liền nằm trong danh sách những tác phẩm bán chạy nhất New York; và trở thành cuốn sách được đông đảo bạn đọc yêu thích không chỉ ở Mỹ mà còn trên phạm vi toàn thế giới.
Tác phẩm được coi như một bách khoa thư kết hợp súng ống và hoa hồng, tình yêu và tình dục, tôn giáo và nghệ thuật, du hành và ma túy, những bản ballad và tiếng kêu thầm xé ruột. Những nhân vật trong sách là những con người đã thất vọng vì xã hội và đang nỗ lực xây dựng thế giới của riêng họ ở một miền đất khác, như những kẻ bỏ xứ ra đi.
Một bản tiếng Việt do Nguyễn Thị Bạch Tuyết dịch do Nhà xuất bản Văn học phát hành năm 2011, Công ty Văn hóa & Truyền thông Nhã Nam giữ bản quyền tiếng Việt.
Nội dung
Bối cảnh của tiểu thuyết là thế giới những năm 1960 hỗn loạn đã xô đẩy những nhân vật gặp gỡ nhau. Mỗi nhân vật là một mảnh đời, một số phận riêng nhưng tất cả đều đang trốn chạy cuộc sống hiện tại.
Joe, một sinh viên trốn tránh lệnh quân dịch. Britta chạy trốn cuộc sống tù túng, chật hẹp ở Na Uy. Monica muốn rời xa cái bóng của người cha, một nhà ngoại giao người Anh thất bại tại Vwarda (một quốc gia châu Phi hư cấu). Cato chạy trốn cuộc chiến vì nạn phân biệt chủng tộc có vẻ đang thắng thế tại Philadelphia. Yigal muốn thoát khỏi sự giằng xé tâm can khi phải lựa chọn giữa hai quốc tịch Mỹ và Israel. Còn Gretchen muốn chạy trốn vết thương lòng từ vụ lạm dụng tình dục khi bị cảnh sát bắt giữ sau Hội nghị Quốc gia Dân chủ tại Chicago. Tất cả đều tình cờ gặp nhau tại Torremolinos.
Tham khảo
Thể loại:Tiểu thuyết năm 1971 Thể loại:Tiểu thuyết phiêu lưu Thể loại:Tiểu thuyết Mỹ Thể loại:Tiểu thuyết lịch sử
Dryandra quercifolia
Dryandra quercifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Quắn hoa. Loài này được Meisn. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1856.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dryandra Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1856
Konuş, Emet
Konuş là một xã thuộc huyện Emet, tỉnh Kütahya, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2008 là 288 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Kütahya
Charlotte Cleverley-Bisman
Charlotte Lucy Cleverley-Bisman (sinh ngày 24 tháng 11 năm 2003 ) là một đứa trẻ được biết đến là gương mặt đại diện cho chiến dịch New Zealand nhằm khuyến khích tiêm chủng chống lại bệnh não mô cầu sau khi mắc và sống sót sau bệnh nhiễm trùng huyết viêm não mô cầu nghiêm trọng. Cô bé được các đồng nghiệp New Zealand đặt biệt danh là "Em bé kỳ diệu Charlotte" do xuất hiện trên các tiêu đề báo chí trên toàn thế giới sau khi hồi phục sau một loạt các biến chứng đe dọa tính mạng. Cô bé là con gái của Pam Cleverley và Perry Bisman. cô bé bị cả bốn chi bị cắt cụt một phần ở tuổi bảy tháng do bệnh viêm màng não mô cầu, một bệnh lây truyền có thể giảm do miễn dịch cộng đồng.
Tham khảo
Thể loại:Người Auckland
Lasioglossum simulator
Lasioglossum simulator là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1935.
Tham khảo
Thể loại:Lasioglossum Thể loại:Động vật được mô tả năm 1935
Danh sách diễn viên trong phim Harry Potter
thế=The head and torso of a man in a black suit with a white dress shirt, blue eyes, and brown hair standing in front of a "no smoking" sign on the left and a silver pole on the right.|nhỏ|262x262px|[[Daniel Radcliffe, người thủ vai nhân vật chính của loạt phim đã trở thành biểu tượng của loạt phim kể từ phần đầu tiên ra mắt năm 2001.]] Đây là danh sách dàn diễn viên Harry Potter đã thể hiện hoặc lồng tiếng cho các nhân vật xuất hiện trong bộ phim. Danh sách dưới đây được sắp xếp theo phim và họ của nhân vật, vì một số nhân vật đã được thể hiện bởi nhiều diễn viên.
Tổng quan
Một vài diễn viên nổi tiếng của Anh từng tham gia lồng tiếng hoặc trực tiếp đóng các nhân vật trong loạt phim Harry Potter chuyển thể từ tiểu thuyết của nhà văn J. K. Rowling. Daniel Radcliffe, Rupert Grint và Emma Watson đã lần lượt đóng các nhân vật Harry Potter, Ron Weasley và Hermione Granger trong suốt cả loạt phim. Khi ba người bắt đầu diễn xuất trong phim thì chỉ có mình Radcliffe từng đóng trong một bộ phim. Ngoài ba diễn viên chính còn có dàn diễn viên phụ trong phim như Helena Bonham Carter, Jim Broadbent, John Cleese, Robbie Coltrane, Warwick Davis, Ralph Fiennes, Michael Gambon, Brendan Gleeson, Richard Griffiths, Richard Harris, John Hurt, Jason Isaacs, Miriam Margolyes, Helen McCrory, Gary Oldman, Alan Rickman, Fiona Shaw, Maggie Smith, Timothy Spall, Imelda Staunton, David Thewlis, Emma Thompson, Julie Walters, Evanna Lynch và một số diễn viên khác. Trong số trên có mười ba diễn viên đóng các vai của mình ở tất cả tám phần của loạt phim.
Tuy nhiên có một số diễn viên người Anh nổi tiếng lại không xuất hiện trong loạt phim mà công chúng đã hỏi đùa họ rằng vì sao họ không được tham gia. Khi David Yates đạo diễn phần thứ năm trong loạt phim, Bill Nighy (người biết rõ cá nhân Yates) nói rằng ông từng hi vọng đạo diễn này sẽ gọi mời ông tham gia một vai diễn trong Harry Potter. "Nhưng chẳng ai gọi đến tôi cả", Nighy nói thêm. Tuy vậy, năm 2009, Yates đã mời Nighy đóng vai Bộ trưởng Bộ pháp thuật Rufus Scrimgeour trong phần thứ bảy. Và Nighy xúc động nói: "Tôi không còn là diễn viên người Anh duy nhất chưa có mặt trong loạt phim Harry Potter nữa và quả thật tôi rất vui lòng". Jude Law từng có lần châm biếm "Chẳng ai hỏi mời tôi cả. Tôi đã hơi già so với nhân vật Harry." . Khi một phóng viên so sánh nỗi ám ảnh của giáo sư Độc dược Horace Slughorn với những cái tên nổi tiếng đang liên hệ tới loạt phim bao gồm cả "những diễn viên người Anh tên tuổi" vào năm 2009, Jim Broadbent (người thủ vai Slughorn) thừa nhận, "Vâng, không phải tất cả các diễn viên đều nhận được lời mời tham dự bộ phim. Tôi biết một vài người vẫn còn đang chờ đợi lời mời đó".
J. K. Rowling đã có một bài phát biểu trong buổi lễ giới thiệu toàn cầu của phần cuối loạt phim Harry Potter và Bảo bối Tử thần - Phần 2 vào ngày 7 tháng 7 năm 2011 tại Luân Đôn, Anh. Rowling ca ngợi loạt phim 'có dàn diễn viên xuất chúng và tuyên bố rằng có bảy diễn viên trẻ tuổi trong loạt phim Harry Potter mà cô gọi là "The Big Seven"; họ là Daniel Radcliffe, Rupert Grint, Emma Watson, Tom Felton, Matthew Lewis, Evanna Lynch và Bonnie Wright.
Diễn viên
Danh sách dưới đây được sắp xếp theo phim và nhân vật, kể từ lúc một số nhân vật được nhiều diễn viên thủ vai.
Chú thích {| class="wikitable" style="text-align:center" !Nhân vật ! align="center" width="10%" | Hòn đá Phù thủy (2001) ! align="center" width="10%" | Phòng chứa Bí mật (2002) ! align="center" width="10%" | Tù nhân ngục Azkaban (2004) ! align="center" width="10%" | Chiếc cốc lửa (2005) ! align="center" width="10%" | Hội Phượng Hoàng (2007) ! align="center" width="10%" | Hoàng tử lai (2009) ! align="center" width="10%" | Bảo bối Tử thần – Phần 1 (2010) ! align="center" width="10%" | Bảo bối Tử thần – Phần 2 (2011) ! colspan="9" style="background-color:#ddf;" |
Giáo viên và cư dân ở trường Hogwarts
! Charity Burbage ! Armando Dippet ! Albus Dumbledore ! colspan="1" | Argus Filch ! Filius Flitwick ! Wilhelmina Grubbly-Plank ! Rubeus Hagrid Martin Bayfield (y) ! Rolanda Hooch ! Gilderoy Lockhart ! Minerva McGonagall ! Irma Pince ! Poppy Pomfrey ! Quirinus Quirrell ! Horace Slughorn ! Severus Snape Alec Hopkins (y) Benedict Clarke (y) ! Pomona Sprout ! Sybill Trelawney ! colspan="9" style="background-color:#ddf;" |
Học sinh của trường Hogwarts
! Hannah Abbott ! Marcus Belby ! Katie Bell ! Miles Bletchley ! Susan Bones ! Lavender Brown ! Millicent Bulstrode ! Cho Chang ! Penelope Clearwater ! Vincent Crabbe ! Colin Creevey ! Roger Davies ! Cedric Diggory ! Justin Finch-Fletchley ! Marcus Flint ! Seamus Finnigan ! Gregory Goyle ! Terence Higgs ! Angelina Johnson !Leanne ! Lee Jordan ! Neville Longbottom ! Luna Lovegood ! Ernie Macmillan ! Draco Malfoy ! Cormac McLaggen ! Pansy Parkinson ! Padma Patil ! Parvati Patil ! Adrian Pucey ! Zacharias Smith ! Alicia Spinnet ! Dean Thomas ! Romilda Vane ! Fred Weasley ! George Weasley ! Ginny Weasley ! Nigel Wolpert ! Oliver Wood ! Blaise Zabini ! colspan="9" style="background-color:#ddf;" |
Các thành viên của Hội Phượng Hoàng
! Sirius Black James Walters (y) Rohan Gotobed (y) ! Dedalus Diggle ! Elphias Doge ! Aberforth Dumbledore ! Arabella Figg ! Mundungus Fletcher ! Alice Longbottom ! Frank Longbottom ! Remus Lupin James Utechin (y) ! Alastor Moody ! James Potter ! Lily Potter ! Kingsley Shacklebolt ! Nymphadora Tonks ! Emmeline Vance ! Arthur Weasley ! Bill Weasley ! Charlie Weasley ! Molly Weasley ! colspan="9" style="background-color:#ddf;" |
Chúa tể Voldemort và các Tử thần Thực tử
! Chúa tể Voldemort Ian Hart (v) Ralph Fiennes (f) Richard Bremmer (f) Christian Coulson (f) ! Regulus Black ! Alecto Carrow ! Amycus Carrow ! Barty Crouch Jr ! Antonin Dolohov ! Fenrir Greyback ! Bellatrix Lestrange ! Walden Macnair ! Lucius Malfoy Tony Coburn (y) ! Narcissa Malfoy ! Peter Pettigrew Charles Hughes (y) ! Thorfinn Rowle ! Scabior ! Travers ! Yaxley ! colspan="9" style="background-color:#ddf;" |
Muggle (người thường)
! Frank Bryce ! Bà Cole ! Dudley Dursley ! Marge Dursley ! Petunia Dursley ! Vernon Dursley ! Ông Granger ! Bà Granger ! Malcolm ! Ông Mason ! Mrs. Mason ! Piers Polkiss ! Bảo vệ ở Nhà ga Ngã tư vua ! colspan="9" style="background-color:#ddf;" |
Phù thủy và pháp sư nước ngoài
! Fleur Delacour ! Gabrielle Delacour ! Gregorovitch ! Gellert Grindelwald ! Igor Karkaroff ! Viktor Krum ! Olympe Maxime ! colspan="9" style="background-color:#ddf;" |
Cư dân ở Hogwarts
! Bloody Baron ! Sir Cadogan ! Everard ! Thầy tu béo ! Bà Béo ! Bà Xám Helena Ravenclaw ! Myrtle Khóc nhè ! Nick suýt mất đầu ! Phineas Nigellus Black ! Peeves ! Chiếc Nón Phân loại ! colspan="9" style="background-color:#ddf;" |
Cư dân khác trong thế giới phù thủy
(Nhật báo tiên tri, Hẻm xéo, Làng Hogsmeade, Tàu tốc hành Hogwarts, Xe buýt hiệp sĩ và Khóa cảng)
Những nhân vật khác không phải con người
! Aragog ! Bane ! Bogrod ! Dobby ! Firenze ! Grawp ! Griphook ! Kreacher ! Magorian ! Sanguini ! Đầu teo nhỏ ! colspan="9" style="background-color:#ddf;" |
Nhân vật ở cuối phim
! Hugo Granger-Weasley ! Rose Granger-Weasley ! Astoria Malfoy ! Scorpius Malfoy ! Albus Severus Potter ! James Sirius Potter ! Lily Luna Potter
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim Harry Potter Harry Potter
Chúa tể những chiếc nhẫn (loạt phim)
Chúa tể những chiếc nhẫn (tựa gốc tiếng Anh: The Lord of the Rings) là một loạt ba bộ phim phiêu lưu giả tưởng sử thi do Peter Jackson đạo diễn, dựa trên cuốn tiểu thuyết do J. R. R. Tolkien viết. Các bộ phim có phụ đề là Hiệp hội nhẫn thần (2001), Hai tòa tháp (2002) và Sự trở lại của nhà vua (2003). Được sản xuất và phân phối bởi New Line Cinema với sự đồng sản xuất của WingNut Films, loạt phim này là một liên doanh quốc tế giữa New Zealand và Hoa Kỳ. Loạt phim có sự góp mặt của một dàn diễn viên bao gồm Elijah Wood, Ian McKellen, Liv Tyler, Viggo Mortensen, Sean Astin, Cate Blanchett, John Rhys-Davies, Christopher Lee, Billy Boyd, Dominic Monaghan, Orlando Bloom, Hugo Weaving, Andy Serkis và Sean Bean. Lấy bối cảnh thế giới hư cấu ở Trung Địa, phim theo chân anh chàng hobbit Frodo Baggins khi anh và Hiệp hội nhẫn thần bắt tay vào nhiệm vụ phá hủy One Ring, để đảm bảo sự hủy diệt của kẻ tạo ra nó, Chúa tể hắc ám Sauron. Hiệp hội nhẫn thần cuối cùng tách ra và Frodo tiếp tục nhiệm vụ cùng với người bạn đồng hành trung thành Sam và con Gollum phản bội. Trong khi đó, Aragorn, người thừa kế lưu vong ngai vàng của Gondor, cùng với Legolas, Gimli, Boromir, Merry, Pippin và phù thủy Gandalf, đoàn kết để cứu các Dân tộc Trung địa Tự do khỏi lực lượng của Sauron và tập hợp họ trong Cuộc chiến Chiếc nhẫn để hỗ trợ Frodo bằng cách đánh lạc hướng sự chú ý của Sauron.