cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lý Mật (Tùy)
Tham dự cuộc nổi dậy của Dương Huyền Cảm
Sau khi bắt được Vi Phúc Tự (韋福嗣)- một quan viên bị triều Tùy cách chức, Dương Huyền Cảm trở nên tín nhiệm Vi Phúc Tự và không còn chỉ nghe theo lời Lý Mật nữa. Tuy nhiên, các chiến lược mà Vi Phúc Tự đề xuất thể hiện rằng ông ta không toàn tâm toàn ý ủng hộ cuộc nổi dậy, Lý Mật thỉnh Dương Huyền Cảm giết Vi Phúc Tự song Dương Huyền Cảm từ chối. Lý Mật nói với thân thuộc: "Sở công muốn làm phản song không biết suy tính để giành chiến thắng. Chúng ta nay giống như rùa mắc kẹt trong bình." Khi Lý Tử Hùng (李子雄) thỉnh Dương Huyền Cảm xưng đế, Lý Mật đã khuyên can Dương rằng hành động này không thích hợp, Dương đã nghe theo và không xưng đế.
Sau đó, quan lưu thủ Trường An là Vệ Văn Thăng (衛文昇) đã đem quân đến cứu viện Lạc Dương, tướng của Dạng Đế là Lai Hộ Nhi (來護兒) cũng đem quân đến. Tùy Dạng Đế cũng phái Khuất Đột Thông (屈突通) và Vũ Văn Thuật đem quân từ Liêu Đông về trước, đội quân này cũng nhanh chóng tiến đến. Dương Huyền Cảm thua trận, và nghe theo kế của Lý Tử Hùng và Lý Mật, Dương Huyền Cảm tuyên bố giả vờ rằng tướng trấn thủ Hoằng Hóa (弘化, nay thuộc Khánh Dương, Cam Túc) là Nguyên Hoằng Tự (元弘嗣) tham gia nổi dậy cùng mình, và rằng ông tiến về phía tây để hội quân với Nguyên Hoằng Tự.
Vào mùa thu năm 613, Dương Huyền Cảm bỏ bao vây Lạc Dương và tiến về phía tây. Tuy nhiên, trên đường tiến quân, có người ở Hoằng Nông (弘農, nay thuộc Tam Môn Hiệp, Hà Nam) thuyết phục Dương Huyền Cảm rằng sẽ dễ đánh chiếm và trấn giữ Hoằng Nông. Hơn nữa, Hoằng Nông thái thú là Thái vương Dương Trí Tích (楊智積) còn cố ý sỉ nhục để chọc tức Dương Huyền Cảm. Do tức giận, Dương Huyền Cảm đã cho quân bao vây thành Hoằng Nông, bất chấp lời thỉnh cầu của Lý Mật rằng điều này sẽ khiến chiến dịch gặp nguy hiểm do tiến chậm. Dương Huyền Cảm bao vây thành Hoằng Nông ba ngày song không chiếm được, do đó phải tiếp tục tiến về phía tây. Lúc này, quân Tùy đã đuổi kịp, quân của Dương Huyền Cảm chiến bại và tan rã. Dương Huyền Cảm cùng em trai là Dương Tích Thiện (楊積善) chạy bộ đến Gia Lô Nhung (葭蘆戎, cũng thuộc Tam Môn Hiệp ngày nay), Dương Huyền Cảm bảo Dương Tích Thiện giết mình vì không muốn bị bắt, Dương Tích Thiện làm theo lời anh mình.
Sau khi Dương Huyền Cảm chết
Lý Mật cùng với Vi Phúc Tự, Dương Tích Thiện và Vương Trọng Bá (王仲伯) bị Phàn Tử Cái bắt giữ, họ bị giải đến chỗ Dạng Đế- người đã quay trở lại Liêu Đông. Trên đường, Lý Mật và Vương Trọng Bá bàn cách trốn chạy. Họ cho quân áp giải trông thấy vàng của mình, và nói: "Khi chúng ta chết, hãy dùng chúng để chôn cất chúng ta; phần còn dư thì cứ xem như là báo đức." Quân áp giải trở nên lơ lễnh trong việc canh chừng Lý Mật và Vương Trọng Bá, các lính này thường tiến hành ăn uống say sưa. Khi đoàn áp giải đến Ngụy quận (魏郡), nhân dịp quân áp giải uống say, Lý Mật, Vương Trọng Bá và năm người khác đã đục một lỗ thủng trên tường và chạy thoát. Khi chạy trốn, Lý Mật thuyết phục Vi Phúc Tự đi cùng, song Vi Phúc Tự từ chối vì cho rằng ông ta sẽ được Dạng Đế sẽ xá miễn, song cuối cùng Dạng Đế đã cho xử tử Vi Phúc Tự và Dương Tích Thiện một cách tàn nhẫn.
Trong vài năm sau đó, Lý Mật đi khắp nơi để cố gắng tìm một thủ lĩnh dân biến sẽ lắng nghe các chiến lược của ông, ông đã thất bại khi nỗ lực thuyết phục Hác Hiếu Đức (郝孝德) và Vương Bạc (王薄). Lý Mật sống gian khổ và thường chịu cảnh bị đói. Trong một dịp, ông đã mai danh ẩn tính, xưng là Lưu Trí Viễn và trở thành thầy dạy chữ tại các khu vực thôn quê ở quận Hoài Dương (淮陽, nay gần tương ứng với Chu Khẩu, Hà Nam). Trong vài tháng làm thầy, ông buồn phiền nên đã viết ra bài thơ ngũ ngôn:
Khi Lý Mật hoàn thành bài thơ, ông đã rơi lệ. Có người thấy thì làm lạ nên vội báo cho thái thú Triệu Đà (趙佗), thái thú phái lính đến bắt ông, song Lý Mật đã có thể chạy thoát. Sau đó, Lý Mật đến chỗ em rể là Khâu Quân Minh (丘君明)- người đang giữ chức (huyện) lệnh Ung Khâu (雍丘, nay thuộc Khai Phong, Hà Nam). Khâu Quân Minh không dám giữ anh rể lại, song tiến cử Lý Mật với Vương Tú Tài (王秀才)- một người có bản lĩnh. Vương Tú Tài đón nhận Lý Mật và gả con gái của mình cho Lý Mật. Tuy nhiên, sau đó một người họ hàng của Khâu Quân Minh là Khâu Hoài Nghĩa (丘懷義) đã khai báo về Lý Mật cho triều đình, theo lệnh của Dạng Đế, tướng Dương Uông (楊汪) dẫn quân bao vây tư gia của Vương Tú Tài. Lúc đó, Lý Mật tình cờ đi ra ngoài nên có thể chạy thoát, song cả Khâu Quân Minh và Vương Tú Tài đều bị xử tử.
Lý Mật lại cố gắng đến chỗ các thủ lĩnh nổi dậy để thuyết phục họ nghe theo các sách lược của ông. Hầu hết các thủ lĩnh đều cho rằng các sách lược của Lý Mật quá lớn lao, và ban đầu họ không xem trọng ông. Tuy nhiên, ngày tháng trôi qua, một số người trong số họ bắt đầu thay đổi đánh giá về ông, đặc biệt là khi họ nghe được sấm ngôn "Lý thị đương vương", một số suy đoán rằng đó là Lý Mật do ông có xuất thân cao quý và nhiều lần thoát chết. Lý Mật trở nên đặc biệt thân cận với thủ lĩnh nổi dậy Vương Bá Đương (王伯當).
Liên hợp với Trạch Nhượng
Năm 616, Lý Mật biết được ở Đông quận (東都, nay thuộc đông bộ Hoạt, Hà Nam) có cánh quân nổi dậy ở Ngõa Cương trại, binh lực rất mạnh, người đứng đầu là Trạch Nhượng nên đã gặp Trạch Nhượng thông qua Vương Bá Đương. Lý Mật đề xuất cho Trạch Nhượng một số sách lược và thuyết phục một số thủ lĩnh nổi dậy khác đi theo Trạch Nhượng. Lý Mật thỉnh Trạch Nhượng rằng, nay Dạng Đế đang ở tận Giang Đô (江都, nay thuộc Dương Châu, Giang Tô), Trạch Nhượng nên tập hợp binh lính Ngõa Cương quân và tiến công Lạc Dương và Trường An. Trạch Nhượng chưa có tham vọng lớn như vậy nên cho rằng kế hoạch quá quy mô và không chấp thuận, song ấn tượng với Lý Mật và giữ Lý Mật lại, đối đãi như khách quý.
Trong khi đó, do sấm ngôn "Lý thị đương vương", các thủ lĩnh nổi dậy bắt đầu tin rằng Lý Mật là hoàng đế tiếp theo, do đó họ bắt đầu quy phục bản thân Lý Mật. Khi Trạch Nhượng biết được điều này, ông ta càng ấn tượng với Lý Mật hơn và xem xét chấp thuận kế hoạch của Lý Mật. Lý Mật cũng thuyết phục chiến lược gia và chiêm tinh gia Giả Hùng (賈雄) của Trạch Nhượng chấp thuận kế hoạch của mình. Khi Trạch Nhượng hỏi Giả Hùng liệu các dấu hiệu chiêm tinh có chỉ ra rằng kế hoạch của Lý Mật có thể thành công hay không, Giả Hùng nói rằng sẽ như vậy, song Lý Mật có thể sẽ không thành công trong việc trở thành hoàng đế, nhưng nên ủng hộ Lý Mật. Trạch Nhượng tin lời Giả Hùng và ban phú quý cho Lý Mật hơn nữa.
Theo khuyến nghị của Lý Mật, Trạch Nhượng bắt đầu tiến công và chiếm các thành trong quận Huỳnh Dương (滎陽, nay thuộc Trịnh Châu, Hà Nam). Đáp lại, Tùy Dạng Đế phái thông thủ Trương Tu Đà (張須陀) dẫn quân thảo phạt Trạch Nhượng. Trạch Nhượng lúc trước từng thua vài trận trước Trương Tu Đà nên nay cảm thấy lo sợ, song Lý Mật đã thuyết phục Trạch Nhượng rằng có thể đánh bại được vị tướng Tùy này. Theo đề xuất của Lý Mật, Trạch Nhượng lệnh Lý Mật dẫn một nghìn lính và nấp trong rừng phục kích. Khi Trương Tu Đà tiến công Trạch Nhượng, Lý Mật tập kích Trương Tu Đà, bao vây quân triều đình. Ban đầu, Trương Tu Đà có thể thoát khỏi vòng vây, song do cố gắng cứu một số thuộc hạ, Trương Tu Đà đã tử trận, danh tiếng của Ngõa Cương quân được khuếch trương rất nhiều, nguồn cung thực phẩm cũng nhiều lên. Sau chiến thắng, Trạch Nhượng lập một đội quân riêng do Lý Mật chỉ huy, gọi là "Bồ Sơn công doanh". Khi đội quân của Lý Mật phát triển, các binh sĩ của Trạch Nhượng bắt đầu có xích mích với binh sĩ của Lý Mật. Trạch Nhượng do đó đã tách quân của mình ra khỏi Lý Mật song ngay sau đó đã hối tiếc về quyết định này và lại hội quân với Lý Mật.
Vào mùa xuân năm 617, Lý Mật thuyết phục Trạch Nhượng rằng do Dạng Đế ở xa và để Dương Đồng trấn thủ Lạc Dương, các quần thần ở đó sẽ không đồng lòng. Do đó, họ đã phái Bùi Thúc Phương (裴叔方) đến Lạc Dương để do thám, song Bùi Thúc Phương đã bị phát giác và các quần thần ở Lạc Dương bắt đầu chuẩn bị tăng cường phòng thủ trước một cuộc tiến công. Đáp lại, Lý Mật và Trạch Nhượng công chiếm Lạc Khẩu thương (洛口倉), một kho lương thực to lớn do Dạng Đế cho xây dựng. Ngõa Cương quân mở kho cứu tế cho người dân, nhiều người thấy vậy cũng gia nhập quân nổi dậy. Các tướng Tùy là Lưu Trường Cung (劉長恭) và Phòng Trắc (房崱) nhận định Ngõa Cương quân không khác gì một lũ đạo tặc đến kiếm ăn, họ xem nhẹ đội quân này nên đã bị đánh bại. Lý Mật và Trạch Nhượng để quân trong thành Lạc Dương bị đói, dự định sau đó sẽ tấn công và chiếm thành.
Thủ lĩnh nổi dậy
nhỏ|phải|Vùng nằm trong phạm vi thế lực của {{legend|#FFBEFF|Đậu Kiến Đức}}{{legend|#FF7E79|Lý Mật - Ngõa Cương quân}}{{legend|#FFED78|Đỗ Phục Uy}}
Sau trận chiến, Trạch Nhượng nhường cho Lý Mật làm thủ lĩnh và đề xuất trao tước hiệu Ngụy công cho Lý Mật. Lý Mật chấp thuật, tức vị vào ngày Canh Tý (19) tháng 2 (tức 31 tháng 3), cải nguyên niên hiệu, trong văn thư xưng là Hành quân nguyên soái Ngụy công phủ. Lý Mật phong Phòng Ngạn Tảo (房彥藻) làm Tả trưởng sử, Bính Nguyên Chân (邴元真) làm Hữu trưởng sử, Dương Đắc Phương (楊得方) làm Tả tư mã, Trịnh Đức Thao (鄭德韜) làm Hữu tư mã. Lý Mật trao cho Trạch Nhượng chức Tư đồ, phong tước Đông quận công. Về quân sự, Lý Mật phong Đan Hùng Tín làm Tả vũ hậu đại tướng quân, Từ Thế Tích (徐世勣) làm Hữu vũ hậu đại tướng quân, Tổ Quân Ngạn (祖君彥) làm ký thất.
Khi Lý Mật tức vị, các tướng nổi dậy trong vùng phần lớn đều quy phục ông, và phần lớn trung bộ và đông bộ tỉnh Hà Nam ngày nay nằm dưới quyền kiểm soát của Lý Mật. Tuy nhiên, đến khi Vương Thế Sung dẫn quân cứu viện Tùy từ Giang Đô đến, thoạt đầu Lý Mật đã giành được chiến thắng, song sau đó lâm vào bế tắc. Vào mùa thu năm 617, Bùi Nhân Cơ (裴仁基) đến hàng, Tần Thúc Bảo và Trình Giảo Kim cũng quy phục Lý Mật. Mặc dù số người đi theo ngày càng tăng lên, Lý Mật vẫn không thể chiếm được Lạc Dương. Đến khi Sài Chiêu Hòa (柴昭和) đề xuất với Lý Mật sách lược rằng để Trạch Nhượng và Bùi Nhân Cơ ở lại bao vây Lạc Dương, còn Lý Mật dẫn quân tập kích Trường An, Lý Mật đã nói rằng nếu không chiếm được Trường An trước tiên thì những người theo ông sẽ không tin rằng họ có thể thắng thế, Lý Mật do đó đã không chấp thuận đề xuất của Sài Chiêu Hòa.
Trong khi đó Đường công Lý Uyên đã nổi dậy tại Thái Nguyên (太原, nay thuộc Thái Nguyên, Sơn Tây). Thoạt đầu, Lý Uyên đã viết thư cho Lý Mật nhằm thăm dò xem Lý Mật có muốn theo mình không, song Lý Mật tin tưởng vào thực lực của mình nên đã sai ký thất Tổ Quân Ngạn viết thư hồi đáp Lý Uyên:
Lý Uyên mất tinh thần song vì không muốn kết thù nên đã hồi đáp với lời lẽ khiêm nhường. Lý Mật hài lòng trước phản ứng của Lý Uyên, cho rằng Lý Uyên bằng lòng ủng hộ mình, và kể từ thời điểm đó, Lý Mật và Lý Uyên thường trao đổi thư tín. Lý Uyên chiếm Trường An mà không gặp phải sự phản đối từ Lý Mật, sau khi chiếm được kinh đô, Lý Uyên lập Dương Hựu làm hoàng đế, tức Tùy Cung Đế, và tự mình phụ chính.
Trong khi đó, nghe theo đề xuất từ một bằng hữu với Trạch Nhượng là Từ Thế Tích, Lý Mật phái Từ Thế Tích suất quân đi chiếm một kho lương lớn khác là Lê Dương thương (黎陽倉, nay thuộc Hạc Bích, Hà Nam), sau đó lại mở kho cứu tế cho dân đói trong vùng. Kết quả là Lý Mật có thêm 20 vạn lính chỉ trong vòng khoảng 10 ngày, và một số quận cũng quy hàng trước ông, các thủ lĩnh nổi dậy lớn khác như Đậu Kiến Đức và Chu Xán cũng quy phục trên danh nghĩa.
Tuy nhiên, ẩn sĩ Từ Hồng Khách (徐洪客) đã chỉ ra cho Lý Mật thấy rằng đến khi nguồn lương thực cạn kiệt, ông sẽ để mất thời cơ, vị ẩn sĩ này đề xuất tiến công dọc theo Đại Vận Hà để đánh Giang Đô, buộc Dạng Đế phải trao toàn Thiên hạ cho Lý Mật. Lý Mật đã không chấp thuận đề xuất của Từ Hồng Khách, song ấn tượng trước chiến lược của người này nên dã mời làm quan cho mình. Tuy nhiên, Từ Hồng Khách đã từ chối và rời đi. Trong khi đó, Lý Mật chiếm ưu thế trước Vương Thế Sung trên chiến trường, song vẫn không thể chiếm được Lạc Dương.
Vào mùa đông năm 617, bắt đầu có xung khắc giữa Trạch Nhượng và một vài bộ tướng khác của Lý Mật. Tư mã Vương Nho Tín (王儒信) và Huỳnh Dương quận công Trạch Hoằng (翟弘) đều đề xuất Trạch Nhượng nắm lấy quyền nhiếp chính và tước bỏ quyền lực của Lý Mật, mặc dù đề xuất đó không được Trạch Nhượng chấp thuận song Lý Mật đã biết được. Trạch Nhượng cũng trở nên tham lam với các chiến lợi phẩm, tra tấn tướng Thôi Thế Xu (崔世樞) để lấy tiền, đánh đập Hình Nghĩa Kỳ (邢義期) vì tội từ chối đánh bạc với ông ta, và đòi một lượng lớn từ kho châu báu của Phòng Ngạn Tảo, thậm chí còn đi xa hơn khi nói với Phòng:
Do lo sợ, Phòng Ngạn Tảo bẩm lại sự việc cho Lý Mật, Phòng và Trịnh Thính (鄭頲) đều đề xuất Lý Mật cho quân phục kích Trạch Nhượng. Ban đầu, Lý Mật do dự và nghĩ rằng điều này sẽ gây mất đoàn kết trong hàng ngũ Ngõa Cương quân, song Trịnh Thính cuối cùng đã thuyết phục được Lý Mật rằng Trạch Nhượng là một nguy cơ quá lớn. Tại một bữa tiệc do Lý Mật tổ chức cho Trạch Nhượng, Trạch Hoằng, Bùi Nhân Cơ và Hác Hiếu Đức, giữa buổi tiệc, Lý Mật đuổi các binh sĩ bảo vệ Trạch Nhượng ra ngoài và giả vờ bảo Trạch Nhượng giương cung thử, tận dụng thời cơ, Lý Mật đã lệnh cho Thái Kiến Đức (蔡建德) giết chết Trạch Nhượng, sau đó giết chết Trạch Hoằng, cháu của Trạch Nhượng là Trạch Ma Hầu (翟摩侯), và Vương Nho Tín. Cả Đan Hùng Tín và Từ Thế Tích cũng suýt bị giết, song được tha theo lệnh của Vương Bá Đương. Có vài thuộc cấp của Lý Mật thực sự thương tiếc Trạch Nhượng, họ bắt đầu cảm thấy vị trí của mình trở nên bấp bênh dưới quyền chỉ huy của Lý Mật.
Vào mùa xuân năm 618, Lý Mật rốt cuộc đã giành được một trận đại thắng trước Vương Thế Sung, sau chiến thắng này, ông đoạt được Kim Dong (金墉)- một thành lũy trọng yếu gần Lạc Dương- và chuyển đại bản doanh của mình về nơi này, cố gắng siết chặt bao vây Lạc Dương. Khi các hạ thần triều Tùy là Đoàn Đạt (段達) và Vi Tân (韋津) cố gắng tiến công, Lý Mật đã đánh bại họ, giết chết Vi Tân và buộc Đoàn Đạt phải thoát lui vào trong thành Lạc Dương. Sau đó, một số tướng lĩnh Tùy đã quy hàng Lý Mật, và một số các thủ lĩnh nổi dậy khác: gồm Đậu Kiến Đức, Chu Xán, Dương Sĩ Lâm, Mạnh Hải Công孟海公, Từ Nguyên Lãng, Lô Tổ Thượng (盧祖尚), Chu Pháp Minh (周法明) đều viết thư thỉnh Lý Mật xưng đế. Tuy nhiên, Lý Mật nói: "đông đô chưa bình, chưa thể thảo luận về việc đó".
Sau đó, Lý Uyên đã phái các nhi tử là Lý Kiến Thành và Lý Thế Dân suất quân tiến đến Trường An, tuyên bố là đến cứu viện, song các tướng Tùy tại Lạc Dương từ chối công nhận quyền lực của Lý Uyên và không đáp lại. Lý Mật đích thân dẫn quân giao chiến với Lý Kiến Thành và Lý Thế Dân trong một thời gian ngắn, song sau một số cuộc chạm trán nhỏ, hai bên đều ngưng chiến, Lý Kiến Thành và Lý Kiến triệt thoái về Trường An.
Cuối mùa xuân năm 618, Vũ Văn Hóa Cập lãnh đạo một cuộc binh biến tại Giang Đô, giết chết Dạng Đế. Sau khi tôn Dương Hạo lên làm hoàng đế, Vũ Văn hóa Cập bắt đầu dẫn Kiêu Quả quân tinh nhuệ tiến về phương Bắc, hướng đến Lạc Dương, tạo ra một mối đe dọa lớn đối với Lý Mật.
Đánh Vũ Văn Hóa Cập
Khi tin tức Tùy Dạng Đế bị sát hại lan truyền, tại Trường An, Lý Uyên đã buộc Tùy Cung Đế phải thiện nhượng cho mình, lập ra triều Đường; tại Lạc Dương, các hạ thần triều Tùy đã tôn Dương Đồng làm hoàng đế.
Cả quần thần triều Tùy và Lý Mật đều lo lắng khi Vũ Văn hóa Cập tiến đến gần. Hai hạ thần triều Tùy là Nguyên Văn Đô (元文都) và Lô Sở (盧楚) đã đề ra sách lược mà theo đó sẽ 'miễn tội' và ban chức tước cao cấp cho Lý Mật để Lý Mật chống lại Vũ Văn hóa Cập, và sẽ tiêu diệt Lý Mật khi Ngõa Cương quân kiệt sức. Trong khi đó, Lý Mật đã giao chiến vài trận với Vũ Văn hóa Cập, mặc dù chiếm ưu thế song Lý Mật không thể đánh bại dứt điểm Kiêu Quả quân. Do đó, khi sứ giả của Dương Đồng đến, Lý Mật đã chấp thuận và dâng tấu cho Dương Đồng nguyện làm thần của triều Tùy và xung phong đánh Vũ Văn hóa Cập, Dương Đồng sau đó sách phong cho Lý Mật làm thái úy, thượng thư lệnh, Đông Nam đạo đại hành đài hành quân nguyên soái, Ngụy quốc công, và hứa hẹn sau khi bình định Vũ Văn hóa Cập thì sẽ mời Lý Mật vào đông đô phụ chính. Tuy nhiên, Vương Thế Sung phản đối giao hảo với Lý Mật, khiến Nguyên Văn Đô và Lô Sở nghi ngờ rằng ông ta muốn dâng thành đầu hàng Vũ Văn hóa Cập.
Vào mùa thu năm 618, Lý Mật biết rằng nguồn lương thực của Vũ Văn hóa Cập sắp cạn kiệt, vì thế đã giả vờ cầu hòa với Vũ Văn hóa Cập. Lý Mật chấp thuận cung cấp lương thực cho Kiêu Quả quân, song lại nên kế hoạch để thu lại, và đợi đến khi Vũ Văn hóa Cập hết lương thực thì sẽ suất quân tiến đánh. Tuy nhiên, Vũ Văn hóa Cập đã biết được kế của Lý Mật nên đã tập kích, Lý Mật gần như vong mạng song được Tần Thúc Bảo cứu giúp, Kiêu Quả quân cuối cùng bị đẩy lui. Do không thể kiếm được lương thực, Vũ Văn hóa Cập dẫn Kiêu Quả quân tiến về phía bắc, Lý Mật không truy kích.
Bị Vương Thế Sung đánh bại
Trong khi đó, tại Lạc Dương, Vương Thế Sung bắt đầu kích động binh sĩ dưới quyền rằng họ sẽ sớm rơi vào bẫy của Lý Mật, và rằng nếu Lý Mật nắm quyền chỉ huy họ (do Lý Mật đã được phong chức 'hành quân nguyên soái'), ông chắc chắn sẽ giết chết hết họ vì tội đã từng chống lại ông. Vương Thế Sung sau đó giết chết Lô Sở và Nguyên Văn Đô, nắm quyền cai quản triều đình Lạc Dương.
Biết được tin tức tại Lạc Dương, Lý Mật cắt đứt quan hệ hòa bình với triều đình Lạc Dương. Tuy nhiên, Lý Mật lại đánh giá thấp về Vương Thế Sung, vì vậy đã không có nhiều đề phòng trước việc sẽ bị Vương Thế Sung tấn công. Ngõa Cương quân có nguồn lương thực dồi dào, song lại có ít tiền bạc và tơ lụa, vì thế không thể ban thưởng nhiều so tướng sĩ. Lý Mật cũng quá hào phóng với những người mới gia nhập, khiến những người đã theo ông từ trước không hài lòng. Khi Từ Thế Tích cố gắng thuyết phục Lý Mật thay đổi, Lý Mật đã phái Từ Thế Tích đi xa khỏi Lê Dương với danh nghĩa thăng chức. Do thấy có thể kiếm lợi từ giao dịch, Bỉnh Nguyên Chân (邴元真) đã thuyết phục Lý Mật trao đổi thực phẩm với Vương Thế Sung để đổi lấy y phục. Kết quả là người dân Lạc Dương sau khi không còn thiếu lương thực thì đã không còn đi hàng phục Lý Mật, sau đó Lý Mật dừng việc trao đổi. Trong khi đó, Ngõa Cương quân kiệt sức và bị thiệt hại nặng nề khi giao chiến với Kiêu Quả quân của Vũ Văn hóa Cập. Bên cạnh đó, Ngõa Cương quân cũng trở nên mệt mỏi, khá nhiều người đã bị thương khi giao chiến với Kiêu Quả quân tinh nhuệ của Vũ Văn hóa Cập.
Vương Thế Sung nhận thấy các điểm yếu của Ngõa Cương quân, vì thế đã quyết định tiến công Lý Mật. Vương Thế Sung tập hợp tinh binh và bắt đầu hành quân tiến đánh Lý Mật. Bùi Nhân Cơ thỉnh Lý Mật nên chặn bước tiến của quân Vương Thế Sung và sau đó lợi dụng lúc Vương Thế Sung thân chinh mà phái một đội quân công chiếm Lạc Dương. Lý Mật thì cho rằng nên từ chối giao chiến với Vương Thế Sung để chờ đến khi Vương Thế Sung cạn nguồn lương thực. Tuy nhiên, các bộ tướng Trần Trí Lược (陳智略), Phàn Văn Siêu (樊文超), và Đan Hùng Tín đều chủ trương giao chiến trực tiếp với Lý Mật, Lý Mật cuối cùng đã chấp thuận thỉnh cầu của họ. Vương Thế Sung cho quân mai phục ở bên sườn, và khi Lý Mật đem quân đến giao chiến, quân mai phục cũng tiến ra tấn công, khiến quân Lý Mật thảm bại. Vương Thế Sung chiếm được thành Yển Sư (偃師, nay thuộc Lạc Dương), trong thành có hầu hết gia quyến các tướng lĩnh của Ngõa Cương quân, các thành viên trong gia quyến sau đó đã gửi lời nhắn đến các tướng lĩnh này để thúc giục họ đầu hàng. Lý Mật cố gắng triệt thoát về Lạc Khẩu, song bị Vương Thế Sung đã đuổi kịp, Bỉnh Nguyên Chân dâng Lạc Khẩu hàng Vương Thế Sung, Đan Hùng Tín cũng đầu hàng. Lý Mật tự mình chạy về phía đông đến Hổ Lao quan.
Thoạt đầu, Lý Mật suy tính tiếp tục chạy đến Lê Dương, song lại hủy bỏ sau khi nghe được lời cảnh báo rằng Từ Thế Tích đã từng suýt mất mạng khi Lý Mật giết Trạch Nhượng, nên không thể chắc chắn về lòng trung thành của Từ Thế Tích. Lý Mật cố gắng tái tổ chức quân đội để tiếp tục giao chiến với Vương Thế Sung, song phần lớn tướng sĩ không sẵn lòng chiến đấu thêm nữa. Do đó, Lý Mật đã quyết định tiến về phía tây để hàng phục triều Đường, có khoảng 2-3 vạn quân đi theo ông. Hầu hết các lãnh thổ cũ của Lý Mật quy phục Vương Thế Sung, hay trên danh nghĩa là Dương Đồng.
Đầu hàng Đường và qua đời
Vào mùa đông năm 618, Lý Mật đến gần Trường An. Đường Cao Tổ thoạt đầu cử nhiều người đến nghênh tiếp, Lý Mật cho rằng Đường Cao Tổ sẽ trao cho ông một vị trí tương đương với thừa tướng. Tuy nhiên, khi Lý Mật đến Trường An, binh lính của ông không được xem trọng và không được tiếp tế đầy đủ. Lý Mật sau đó được Đường Cao Tổ trao chức 'quang lộc khanh', phong tước 'Hình quốc công'. Đường Cao Tổ cũng gả biểu muội là Độc Cô thị cho Lý Mật, gọi Lý Mật là "đệ". Lý Mật không hài lòng, đặc biệt là bởi các hạ thần triều Đường phần lớn đều xem thường ông, và một số còn yêu cầu ông phải hối lộ.
Mặc dù hầu hết các lãnh thổ cũ của Lý Mật đều hàng phục Vương Thế Sung, song Từ Thế Tích thì không. Một người đi theo Lý Mật là Ngụy Trưng đã thỉnh cầu Đường Cao Tổ phái người đến khuyên Từ Thế Tích quy hàng Đường, Đường Cao Tổ đã quyết định phái Ngụy Trưng đi. Từ Thế Tích tuyên bố quy phục, song do trong lòng vẫn xem Lý Mật là chủ nên Từ Thế Tích không dâng tấu lên Đường Cao Tổ mà chỉ thông báo cho Lý Mật. Lý Mật đã trình tấu lên Đường Cao Tổ, Đường Cao Tổ đã ấn tượng trước Từ Thế Tích và ban họ Lý cho người này.
Cũng trong năm đó, do Lý Mật là quang lộc khanh nên phải tổ chức tiệc trong hoàng cung, do đó ông cảm thấy bị sỉ nhục. Lý Mật thảo luận tình thế với Vương Bá Đương, họ cho rằng hiện Từ Thế Tích và Trương Thiện Tương (張善相) vẫn nắm được một đội quân đáng kể, vì thế vẫn còn cơ hội tái lập lực lượng. Do đó, Lý Mật đã thỉnh Đường Cao Tổ cho tiến về phía đông để thuyết phục các thuộc hạ cũ quy hàng triều Đường. Khoảng tết năm 619, bất chấp phản đối từ nhiều hạ thần, Đường Cao Tổ đã chấp thuận, Giả Nhuận Phủ (賈閏甫) và Vương Bá Đương cùng Lý Mật tiến về phía đông.
Tuy nhiên, sau khi Lý Mật rời khỏi Trường An, Đường Cao Tổ đã đổi ý và triệu Lý Mật trở về kinh thành. Khi nhận được chỉ thì Lý Mật đã tiến đến Trù Tang (綢桑, nay thuộc Tam Môn Hiệp, Hà Nam), ông lo sợ về mục đích của Đường Cao Tổ. Bất chấp lời phản đối của Giả Nhuận Phủ và Vương Bá Đương, Lý Mật quyết định nổi dậy. Lý Mật tập kích Đào Lâm (桃林, nay cũng thuộc Tam Môn Hiệp), chiếm được thành. Sau đó, Lý Mật bố cáo rằng đang tiến quân đến Lạc Dương, song thực tế ông tiến quân về Tương Thành (襄城, nay thuộc Bình Đỉnh Sơn, Hà Nam), nơi Trương Thiện Tương kiểm soát. Tuy nhiên, tướng Đường là Thịnh Ngạn Sư (盛彥師) đã lường trước được rằng ông sẽ nổi dậy, vì thế đã giăng bẫy Lý Mật trên đường đi đến Tương Thành, giết chết Lý Mật và Vương Bá Đương.
Đường Cao Tổ trao thủ cấp của Lý Mật cho Lý Thế Tích và giải thích về việc Lý Mật nổi dậy. Lý Thế Tích tương tiếc Lý Mật, và Đường Cao Tổ đã cho an táng thi thể của Lý Mật bằng một buổi lễ lớn. Do Lý Mật được các binh sĩ đi theo cảm mến sâu đậm, nhiều người trong số họ đã than khóc rất nhiều đến nỗi khạc ra máu.
Tham khảo
Thể loại:Nhân vật quân sự nhà Tùy Thể loại:Nhân vật chính trị nhà Đường Thể loại:Sinh năm 582 Thể loại:Mất năm 619 Thể loại:Vua Trung Quốc Thể loại:Khởi nghĩa cuối đời Tùy Thể loại:Nhân vật chính trị nhà Tùy Thể loại:Nhà thơ Trung Quốc thời Tùy
Abe no Nakamaro
Abe no Nakamaro (阿倍仲麻呂) (701 – 770), là một chính trị gia kiêm nhà thơ gốc Nhật thời Đường ở Trung Quốc. Thời kỳ làm quan tại Trung Quốc ông có tên gọi bằng tiếng Trung là Triều Hoành (朝衡), Tiều Hoành (晁衡), Trào Hoành (鼂衡), tự Cự Khanh (巨卿).
Abe no Nakamaro sinh ở Yamato (Đại Hòa quốc), là một lưu học sinh trong thời kỳ Nara, được gửi sang Trung Quốc để học tập, sau đó ông tham gia thi cử tại đây và đỗ tiến sĩ, được nhà Đường lưu lại làm quan.
Xuất thân
Abe no Nakamaro là hậu duệ của dòng dõi quý tộc có nguồn gốc từ Thiên hoàng Kōgen. Cha đẻ ông là Abe no Funamori (阿倍船守, A Bội Thuyền Thủ), từng giữ chức trung vụ đại phụ. Ông là con trai trưởng, từ thuở nhỏ đã có tiếng là thông minh hiếu học, tài hoa hơn người.
Masciago Primo
Đô thị Masciago Primo có các frazioni (đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Località Mondada and Località Muniscione.
Abe no Nakamaro
Du học và làm quan ở Trung Quốc
Năm 717, Tajihi no Agatamori (多治比縣守, Đa Trì Bỉ Huyền Thủ) làm khiển Đường sứ, bằng thuyền từ cảng Namba tới kinh đô nhà Đường tại Trường An, Abe no Nakamaro được tuyển làm khiển Đường lưu học sinh, cùng đi còn có một lưu học sinh nổi tiếng khác, sau này trở thành hữu đại thần của Nhật Bản là Kibi no Makibi (吉備 真備, Cát Bị Chân Bị). Tổng cộng đoàn đi bao gồm 4 chiếc thuyền với 557 người vượt qua biển khơi mênh mông, nhằm hướng tây tiến về biển Hoa Đông, tại Dương Châu (có thuyết cho là Minh Châu) rời thuyền lên bộ. Sau một thời gian học tập chịu nhiều đói rét và gian khổ, Abe no Nakamaro tham gia kỳ thi của nhà Đường và đỗ tiến sĩ.
Masciago Primo
Masciago Primo giáp các đô thị: Bedero Valcuvia, Cunardo, Ferrera di Varese, Rancio Valcuvia.
Hàn Tuyên Huệ vương
Hàn Tuyên Huệ vương (chữ Hán: 韓宣惠王; trị vì: 332 TCN – 312 TCN ), hay Hàn Uy hầu (韓威侯), tên là Hàn Khang, là vị vua thứ 7 của nước Hàn - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Masciago Primo
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị tỉnh Varese Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Abe no Nakamaro
Du học và làm quan ở Trung Quốc
Năm 725 ông nhậm chức tả xuân phường tư kinh cục giáo thư (phụ trách chỉnh lý điển tịch, hàm chánh cửu phẩm hạ) tại Lạc Dương, năm 728 đổi làm tả thập di (hàm tòng bát phẩm thượng), năm 731 nhậm chức tả bổ khuyết (hàm tòng thất phẩm thượng) tại môn hạ tỉnh. Do là người có tài đức, văn thơ hay, được Đường Huyền Tông thưởng thức, nên sau đó ông được giao làm bí thư giám, ban cho tên gọi là Triều Hoành, hầu hạ hàng ngày bên cạnh vua. Ông là bạn bè văn thơ với Lý Bạch, Vương Duy, Trữ Quang Hi, Bao Cát.
Hàn Tuyên Huệ vương
Ông là con của Hàn Chiêu Ly hầu, vua thứ 5 nước Hàn. Năm 333 TCN, Chiêu Ly hầu chết, ông lên nối ngôi, tức là Hàn Uy hầu.
Hợp tung chống Tần
Hàn Khang là con Hàn Chiêu hầu – vua thứ 6 nước Hàn. Năm 333 TCN, Hàn Chiêu hầu mất, Hàn Khang lên nối ngôi, tức là Hàn Uy hầu.
Ishihara Shintarō
Ishihara Shintarō (石原 慎太郎) là một chính trị gia phái hữu cực đoan của Nhật Bản. Ông là thị trưởng của thành phố Tokyo suốt 4 nhiệm kỳ liên tục kể từ năm 1999 đến 31/10/2012. Trước đó, ông từng giữ các chức vụ: Cục trưởng Cục Môi trường (thời Thủ tướng Fukuda Takeo), Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải (thời Thủ tướng Takeshita Noboru). Ông trúng cử đại biểu Hạ viện 8 kỳ liên tục từ năm 1972 đến năm 1995, đại biểu Thượng viện từ năm 1968 đến năm 1972. Trong cuộc Tổng tuyển cử năm 2012, Ishihara một lần nữa trúng cử đại biểu Hạ viện.
Hàn Tuyên Huệ vương
Hợp tung chống Tần
Nước Tần ngày càng lớn mạnh. Tần Huệ Văn vương sau khi xưng vương tiếp tục lấn về phía đông, liên minh với Tề và Sở chống các nước còn lại. Để đối phó, theo kiến nghị của tướng quốc Công Tôn Diễn nước Ngụy, Ngụy Huệ vương hội kiến để liên minh với vua các nước Hàn, Triệu, Yên và Trung Sơn. Đó là sự kiện "5 nước cùng xưng vương" ("Ngũ quốc tương vương"), tiến hành hợp tung, thực hiện một mặt trận liên hợp để chống khối liên minh của Tần, Tề, Sở. Từ đó Hàn Uy hầu trở thành Hàn Tuyên Huệ vương.
Abe no Nakamaro
Trở về quê hương
nhỏ|phải|219x219px|Hình vẽ Abe no Nakamaro trong loạt tranh khắc gỗ kiểu [[ukiyo-e của Hokusai.]] Tháng 10 âm lịch năm 753, sau khi được phép cho trở về quê hương, Triều Hoành cùng Fujiwara no Kiyokawa (藤原清河, Đằng Nguyên Thanh Hà), Ōtomo no Komaro (大伴古麻呂, Đại Bạn Cổ Ma Lữ) và Kibi no Makibi chỉ huy đoàn thuyền gồm 4 chiếc, từ Hoàng Tứ Phố, Tô Châu xuất hành. Trước khi ông ra đi, Vương Duy có làm bài thơ "Tống bí thư Triều giám hoàn Nhật Bản quốc". Trong đoàn đi còn có một cao tăng của chùa Duyên Quang tại Dương Châu là hòa thượng Giám Chân, người từ 11 năm trước đã từng 5 lần tổ chức vượt biển tới Nhật Bản để truyền đạo nhưng bất thành.
Ishihara Shintarō
Ishihara Shintarō còn là diễn viên, nhà văn.
Abe no Nakamaro
Gặp nạn trên biển
Ra tới giữa biển khơi thì đoàn thuyền gặp sóng to gió lớn, nên các thuyền bị trôi dạt. Thuyền chở Giám Chân cùng 2 thuyền khác tới được Nhật Bản vào ngày 20 tháng 12 âm lịch năm 753, nhưng chiếc thuyền chở Triều Hành thì bị sóng gió xô đẩy, mất liên lạc.
Hàn Tuyên Huệ vương
Hợp tung chống Tần
Sau đó Công Tôn Diễn lôi kéo thêm được Tề và Sở tham gia liên minh chống Tần. Sang năm 318 TCN, 4 nước Triệu, Hàn, Yên, Sở theo lời kêu gọi của Tê Thủ quyết định hợp binh với nước Ngụy cùng đánh nước Tần, cử Sở Hoài vương làm Tung trưởng. Tuy nhiên cuối cùng chỉ có 3 nước Hàn, Triệu, Ngụy thực sự xuất quân hợp lực tấn công nước Tần.
Ishihara Shintarō
Thiếu thời và sự nghiệp văn chương
Ishihara Shintarō sinh ra ở Suma-ku, Kobe. Cha ông, Ishihara Kiyoshi là một nhân viên, sau đó trở thành Tổng giám đốc của một công ty vận tải hàng hải. Shintarō lớn lên tại Zushi thuộc Kanagawa. Năm 1952, ông nhập học tại Đại học Hitotsubashi và tốt nghiệp năm 1956.
Abe no Nakamaro
Gặp nạn trên biển
Cho tới tháng 3 năm 754 vẫn không có tin tức gì về chiếc thuyền này. Nhà thơ Lý Bạch, bạn văn thơ của ông đã sáng tác bài "Khốc Triều khanh Hoành" (哭晁卿衡) để tưởng nhớ tới ông, do cho rằng ông đã chết trên biển. Tuy nhiên, chiếc thuyền chở ông đã trôi dạt tới Hoan Châu An Nam (khi đó do nhà Đường cai trị, nay thuộc tỉnh Nghệ An, Việt Nam), và bị đạo tặc tại khu vực này tập kích, giết chết trên 177 người, nhưng ông cùng Fujiwara no Kiyokawa may mắn thoát chết.
Trở về Trường An
Tháng 6 năm 755, ông và Fujiwara no Kiyokawa cùng khoảng 10 người còn sống sót sau khi vượt qua nhiều gian nan nguy hiểm đã về tới Trường An. Cùng năm, An Lộc Sơn nổi loạn (trong lịch sử người ta thường gộp chung với loạn do Sử Tư Minh cầm đầu để gọi là loạn An Sử), đường giao thông Trung Quốc-Nhật Bản do vậy trở nên nguy hiểm, và như thế Triều Hành cũng từ bỏ hi vọng trở về quê hương.
Ishihara Shintarō
Thiếu thời và sự nghiệp văn chương
Hai tháng sau khi tốt nghiệp, Shintarō nhận Giải thưởng Akutagawa Prize - một giải thưởng cao quý nhất về văn học Nhật Bản - với tác phẩm Taiyō no kisetsu (太陽の季節). Người em trai của ông là Ishihara Yujiro đóng một vai phụ trong bộ phim chuyển thể từ tiểu thuyết này và cả hai nhanh chóng trở thành một thần tượng của giới trẻ.
Trong đầu thập niên 1960, Ishihara Shintarō chủ yếu tập trung vào công việc viết lách, sáng tác các tiểu thuyết, kịch,... và một phiên bản phổ nhạc của Treasure Island. Một tiểu thuyết của ông viết năm 1982 tên là Đất nước bị mất mát nói lên một tương lai giả tưởng về việc Nhật Bản nằm dưới tầm ảnh hưởng của Liên Xô. Ông cũng điều hành một công ty về ngành rạp hát, sân khấu, và từng đi du lịch đến Bắc Cực bằng chiếc du thuyền riêng mang tên The Contessa và đi xuyên Nam Mỹ bằng xe gắn máy. Ông đã viết hồi ký về những chuyến đi này và quyển hồi ký trở thành một tác phẩm bán chạy.
Hàn Tuyên Huệ vương
Hòa Tần chống Sở
Tần tấn công Hàn. Hàn Công Thúc bàn với Tuyên Huệ vương giảng hòa với Tần để cùng đánh Sở, chiếm đất Sở gỡ lại đất mất cho Tần. Hàn Tuyên Huệ vương đồng ý, sai Hàn Công Thúc đi sứ nước Tần. Sở Hoài vương biết chuyện rất lo lắng, bèn nghe theo kế của Trần Chẩn, muốn phá liên minh Tần-Hàn, bèn sai sứ sang gấp nước Hàn, giả cách bàn cùng liên minh chống Tần, nếu Tần tiếp tục tấn công Hàn, Sở sẽ cứu. Hàn Tuyên Huệ vương tán thành, bèn bỏ việc thần phục Tần, trái lại càng khinh thị nước Tần vì yên tâm đã có nước Sở làm ngoại viện.
Năm 314 TCN, Tần Huệ Văn vương tức giận vì Hàn thân Tần rồi lại bỏ, bèn lại tấn công Hàn, quân Sở không đến cứu, quân Hàn bị đánh bại tại Ngạn Môn. Hàn Tuyên Huệ vương phải cho thái tử Thương sang Tần làm con tin để giảng hòa.
Năm 312 TCN, Hàn ngả theo Tần cùng chống Sở. Hàn Tuyên Huệ vương điều quân hợp với quân Tần đánh Sở, giết chết tướng Khuất Cái và 8 vạn quân Sở ở Đan Dương.
Cùng năm đó, Hàn Tuyên Huệ vương mất. Ông ở ngôi được 30 năm. Thái tử Hàn Thương lên nối ngôi, tức là Hàn Tương vương.
Gia quyến
Em trai là Hàn Bằng
Con trai trưởng là Thái Tử Hàn Hoán quá cố mất trong trận chiến Hàm Cốc Quan lần 1
Con trai thứ là Hàn Tương Vương
Ghi chú
Thể loại:Vua nước Hàn Thể loại:Năm sinh thiếu Thể loại:Mất năm 312 TCN Thể loại:Mất thập niên 310 TCN Thể loại:Năm 312 TCN Thể loại:Nước Hàn
Ishihara Shintarō
Thiếu thời và sự nghiệp văn chương
Từ năm 1966 trở về sau, ông đảm trách về mảng Chiến tranh Việt Nam theo yêu cầu của Yomiuri Shimbun. Trải nghiệm này đã góp phần thúc đẩy ông tham gia vào chính trị sau đó.
Sự nghiệp chính trị
Năm 1968, Ishihara tham gia tranh cử với tư cách là ứng cử viên của Đảng Dân chủ Tự do Nhật Bản (LDP) trong cuộc bầu cử Tham Nghị viện. Ông là ứng cử viên Dân chủ Tự do được nhiều phiếu ủng hộ nhất vào lúc đó (3 triệu phiếu). Sau 4 năm làm đại biểu Tham Nghị viện, Ishihara tiếp tục tranh cử đại biểu củaChúng Nghị viện, đại diện cho Quận 2 Tōkyō và lại trúng cử.
Trong thời kỳ làm Nghị viên, Ishihara thường xuyên chỉ trích Đảng Dân chủ Tự do. Năm 1973 ông cùng với 30 nhà lập pháp của Đảng Dân chủ Tự do thành lập một nhóm chống Cộng mang tên "Thanh Lam Hải" (清嵐海, Seirankai, có nghĩa là "cơn bão biển trong sáng"); một tổ chức đã gây tai tiếng trong truyền thông Nhật Bản vì sealing a pledge of unity in their own blood. Lý do Ishihara tham gia tổ chức này là vì ông ta cho rằng nước Nhật sau Chiến tranh thế giới thứ hai đã từ bỏ những giá trị truyền thống và khẳng định chỉ có một "cơn bão" mới có thể quét sạch bầu không khí "hôi thối" hiện tại với việc kinh tế và sự giàu có của cá nhân là giá trị được đề cao.
Ishihara tham gia tranh cử Thị trưởng Tōkyō năm 1975 nhưng thất bại truốc đối thủ là Minobe Ryokichi của Đảng Xã hội Chủ nghĩa. Sau đó ông tiếp tục quay lại hoạt động chính trị trên Chúng Nghị viện và dần dần thăng quan tiến chức trong nội bộ Đảng cầm quyền: làm Tổng giám đốc của Cục Môi trường dưới thời Fukuda Takeo (1976) và Bộ trưởng Giao thông Vận tải dưới thời Takeshita Noboru (1989). Trong thập niên 1980, là một chính trị gia nổi bật của Đảng Dân chủ Tự do tuy nhiên ông chưa nhận đủ sự ủng hộ để có thể thành lập một phe phái riêng do mình lãnh đạo và leo lên cao hơn trong nấc thang chính trị quốc gia.
Năm 1989, sau khi thất bại trong cuộc tranh cử chức Chủ tịch Đảng Dân chủ Tự do, Ishihara chuyển sự chú ý của mình đến phương Tây thông qua việc cùng viết tác phẩm "No" to ieru Nippon (「NO」と言える日本) với chủ tịch tương lai của Sony là Akio Morita. Tác phẩm có nội dung kêu gọi người dân Nhật Bản đứng lên chống lại Hoa Kỳ.
Ishihara giã từ cuộc sống chính trị vào năm 1995, chấm dứt 25 năm làm Nghị viên. Vào năm 1999, ông tham gia tranh cử với tư cách là ứng cử viên độc lập và trúng cử chức Thị trưởng Thành phố Tōkyō.
Quan điểm chính trị
Ishihara thường được miêu tả là một trong những nhà chính trị "cực hữu" tiêu biểu nhất của nước Nhật. Đài phát thanh ABC của nước Úc gọi ông là "Le Pen của Nhật Bản".
Đối ngoại
Ishihara là một bằng hữu thân thiết của gia đình Aquino tại Philippines. Ông là người đầu tiên thông báo với Tổng thổng Philippines tương lai là Corazon Cojuangco Aquino về việc chồng bà, Thượng nghị sĩ Benigno S. Aquino, Jr. bị ám sát vào ngày 21 tháng 8 năm 1983.
Ishihara thường chỉ trích các chính sách đối ngoại của Nhật Bản là thiếu quả quyết. Khi nói về mối quan hệ Nhật-Mỹ, ông nói rằng "Quốc gia mà tôi không thích nhất xét trên quan hệ Nhật-Mỹ là Nhật Bản, tại vì nó là một quốc gia không thể tự quyết định được." Đối với chính sách thiên về hướng ôn hòa của Hatoyama Yukio đối với CHND Trung Hoa, mặc dù Ishihara đồng tình rằng các quốc gia đều muốn hòa bình, nhưng ông nhận định Hatoyama là một "người đa cảm" và là "tên ngốc" không biểu biết gì về chính sách dùi cui, đồng thời việc Hatoyama trúng cử là "dấu hiệu của sự yếu kém ở Nhật Bản". Bản thân Ishihara cho rằng đã đến lúc Nhật Bản áp dụng chính sách dùi cui thay cho chính sách hòa hoãn mà Hatoyama đang áp dụng.
Ishihara cũng có thái độ chỉ trích đối với chính phủ của CHND Trung Hoa. Ông đã mời Đạt Lai Lạt Ma và Tổng thống Trung Hoa Dân quốc Lý Đăng Huy đến Tokyo, điều này đã chọc giận phía CHND Trung Hoa. Sau chiến dịch vận động để Tokyo trở thành nơi đăng cai Thế vận hội Mùa hè 2016, Ishihara đã có phần giảm bớt sự chỉ trích của mình đối với CHND Trung Hoa. Ông đã chấp nhận lời mời tham dự Thế vận hội Mùa hè 2008 ở Bắc Kinh và được chọn làm người cầm đuốc của Nhật Bản tại Cuộc rước đuốc của Thế vận hội 2008.
Ishihara cũng thể hiện rõ lập trường chống phương Tây và Hoa Kỳ của mình. Trong thập niên 1990 ông nổi tiếng là một người bảo vệ các giá trị truyền thống châu Á và chống lại các giá trị tự do dân chủ theo kiểu phương Tây. Đặc biệt, mặc dù luôn có quan điểm chống lại chính thể CHND Trung Hoa, Ishihara đã ủng hộ các luận điểm của CHND Trung Hoa khi họ phản đối việc Thủ tưởng Anh chỉ trích vấn đề nhân quyền của CHND Trung Hoa. Lúc đó phía CHND Trung Hoa đã chỉ ra rằng trong quá khứ thực dân Anh đã cắm những tấm biển mang tính chất kỳ thị như "cấm chó và người Trung Quốc vào" ở Thượng Hải. Năm 1992 Ishihara cùng với Thủ tướng Malsysia Mahathir Mohamad viết tác phẩm 'No' To Ieru Ajia thể hiện rõ ràng lập trường của mình trong chính sách đối với Hoa Kỳ.
Ishihara có nhiều quan tâm tới vấn đề bắt cóc người dân ở CHDCND Triều Tiên và đã kêu gọi trừng phạt về kinh tế đối với quốc gia này.
Trong một buổi phỏng vấn thực hiện bởi David McNeil đăng trên báo The Independent, Ishihara đã kêu gọi vũ trang Nhật Bản bằng vũ khí hạt nhân, điều mà ông cho rằng có thể thực hiện trong vòng một năm. Ishihara cho rằng các quốc gia "kẻ thù" (và cũng là láng giềng) của Nhật Bản như CHND Trung Hoa, Nga, CHDCND Triều Tiên đều có vũ khí hạt nhân, và các thành viên của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc cũng có vũ khí hạt nhân. Sự "kiêu ngạo" của CHND Trung Hoa phần nào cũng do sự thiếu hụt vũ khí hạt nhân của Nhật Bản. Ông cũng cho rằng các cuộc đấu tranh ngoại giao "có nghĩa là vũ khí hạt nhân".
Ngày 15 tháng 4 năm 2012, tại Washington DC, Hoa Kỳ, Ishihara tuyên bố mong muốn chính quyền Tokyo bỏ tiền ra mua lại đất đai của quần đảo Senkaku/Điếu Ngư (hiện đang thuộc sở hữu của tư nhân) đang tranh chấp với CHDN Trung Hoa nhằm khẳng định chủ quyền của Nhật Bản đối với vùng lãnh thổ này. Phát biểu này đã gây phẫn nộ trong dư luận Trung Hoa và gây căng thẳng giữa chính phủ hai nước Trung-Nhật.
Các phát biểu mang tính bài ngoại
Năm 1984, Ishihara thành lập Hội Ái hữu giữa các nghị viên Nhật Bản với các đại biểu quốc hội của chính quyền Apartheid ở Nam Phi lúc đó. Với tư cách là người sáng lập, Ishihara đã công khai ủng hộ chủ nghĩa Apartheid ở Nam Phi.
Vào tháng 11 năm 1999, Ishihara nói với Takeshi Noda - sĩ quan của cơ quan cảnh sát của thủ đô Tokyo rằng, trong trường hợp một thảm họa tự nhiên xảy ra, "có khả năng những người nước ngoài cư trú bất hợp pháp sẽ thực hiện những hành động vượt ra ngoài tầm kiểm soát."
Ngày 9 tháng 4 năm 2000, trong một bài phát biểu trước các binh sĩ thuộc Cục Phòng vệ Nhật Bản, Ishihara tuyên bố rằng những người nước ngoài và bọn tam quốc nhân (三国人, một từ ngữ thường được dùng với ý nghĩa miệt thị ở Nhật) đã liên tiếp gây ra nhiều tội ác tàn bạo ở Nhật Bản, và cho rằng trong trường hợp thiên tai xảy ra ở Nhật Bản thì những nhóm người này nhiều khả năng sẽ gây ra bạo loạn. Phát biểu này đã gây ra nhiều sợ hãi cùng với áp lực đòi từ chức và yêu cầu xin lỗi từ phía người Triều Tiên ở Nhật Bản. Sau đó Ishihara đã giải thích rằng:
Phần nhiều những lời chỉ trích về phát biểu của Ishihara xoay quanh từ tam quốc nhân, nó là từ ám chỉ những người Hán và người Triều Tiên sống và làm việc tại Nhật Bản; nhiều người trong số đó đã bị những đám đông cuồng nộ người Nhật giết hại sau Đại thảm họa động đất Kantō 1923.
Vào ngày 20 tháng 2 năm 2006, Ishihara nói rằng: ''"Bây giờ Roppongi gần như là một khu vực của người nước ngoài. Người gốc Phi — tôi không ám chỉ người Mỹ gốc Phi — những kẻ không biết tiếng Anh tại đó đang làm những trò mà chả ai biết được. Điều này sẽ dẫn đến những loại hình phạm tội mới như ăn trộm xe hơi. Chúng ta nên để cho những người thông minh vào cư trú."
Abe no Nakamaro
Làm quan ở An Nam và qua đời
Tháng 1 năm 770 ông mất tại Trường An, thiên hoàng Nhật Bản truy phong cho ông hàm quan chánh nhị phẩm.
Ishihara Shintarō
Các phát biểu mang tính bài ngoại
Ngày 17 tháng 4 năm 2010, Ishihara tuyên bố "nhiều nhà làm luật thâm niên thuộc các đảng của liên minh cầm quyền hiện nay là những người nước ngoài du nhập vào Nhật Bản hoặc là con cháu của những người đó". Vì vậy lãnh đạo của Đảng Dân chủ Xã hội Nhật Bản là Fukushima Mizuho đã từng tính kiện ông ta ra tòa.
Abe no Nakamaro
Kỉ niệm
nhỏ|Bia kỉ niệm Abe no Nakamaro ở Tây An. Năm 1979, tại công viên Hưng Khánh ở Tây An người ta đã lập bia kỷ niệm và nhà kỷ niệm Abe no Nakamaro. Tại tỉnh Giang Tô cũng có bia ghi ơn Abe no Nakamaro.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chính khách Nhật Bản Thể loại:Nhân vật chính trị nhà Đường Thể loại:Nhà thơ Nhật Bản Thể loại:Sinh năm 698 Thể loại:Mất năm 770 Thể loại:Tiến sĩ nhà Đường Thể loại:An Nam đô hộ
Ishihara Shintarō
Các phát biểu mang tính bài ngoại
Trong lễ khai trương một trường đại học năm 2004, Ishihara tuyên bố rằng tiếng Pháp không xứng đáng trở thành một ngôn ngữ thế giới vì nó là "một thứ tiếng không ai tin tưởng được", ám chỉ đến hệ thống số đếm của Pháp dựa trên hệ nhị thập phân đối với các số từ 1 đến 99 chứ không dùng hệ thập phân. Tuyên bố này đã khiến nhiều trường dạy ngoại ngữ đâm đơn kiện ông vào năm 2005. Ishihara sau đó tuyên bố trên một bản tin truyền hình rằng ông không định có thái độ thiếu tôn trọng đối với văn hóa Pháp bằng cách bày tỏ niềm yêu thích của mình đối với văn học Pháp.
Phát biểu gây tranh cãi về lịch sử
Năm 1990, Ishihara phát biểu trong một cuộc phỏng vấn trên tạp chí Playboy rằng Thảm sát Nam Kinh là một câu chuyện hoang đường: "Nhiều người đã nói rằng người Nhật đã thực hiện một cuộc thảm sát nhưng điều đó là không đúng sự thật. Đó là một câu chuyện được bịa đặt bởi người Trung Quốc. Nó đã làm vấy bẩn hình ảnh của Nhật Bản, nhưng đó là điều dối trá." Ông vẫn tiếp tục biện bạch cho nhận xét này của mình bất chấp làn sóng phản đối mạnh mẽ đã bùng lên sau đó. Ishihara cũng ủng hộ bộ phim Nankin no shinjitsu có nội dung cho rằng Thảm sát Nam Kinh chỉ là một sự tuyên truyền.
Ishihara cũng tuyên bố rằng việc Đế quốc Nhật Bản xâm lược Triều Tiên hoàn toàn được bào chữa nhờ vào những áp lực lịch sử từ nhà Thanh và Đế quốc Nga.
Phát biểu về trận động đất Sendai 2011
Tuy nhiên, ông cũng nhận xét rằng các nạn nhân của thảm họa này thật là đáng thương.
Bài phát biểu này đã nhanh chóng gây ra nhiều tranh cãi và nhiều ý kiến phẫn nộ từ dư luận trong lẫn ngoài nước Nhật. Bản thân thị trưởng của Miyagi đã bày tỏ sự không hài lòng về phát biểu của Ishihara, ông cho rằng Ishihara phải suy nghĩ đến những nạn nhân của thảm họa sóng thần. Sau đó, Ishihara đã phải xin lỗi về lời phát biểu này.
Các phát biểu gây tranh cãi khác
Trong một cuộc phỏng vấn trên tạp chí dành cho phụ nữ Shukan Josei vào năm 2001, Ishihara tuyên bố ông tin rằng "những phụ nữ lớn tuổi sau khi không còn khả năng sinh sản là đồ vô dụng và mắc một tội lỗi," giải thích thêm là "không thể nào nói như thế với tư cách một chính trị gia." Ông đã bị Hội đồng Thành phố Tōkyō chỉ trích về phát biểu này, nhưng trả lời rằng các chỉ trích đó xuất phát từ sự xúi giục của các "bà già bạo ngược".
Trong một cuộc họp báo của Ủy ban Olympic Quốc tế diễn ra ở Tokyo năm 2009, Ishihara bác bỏ một lá thư khiếu nại của nhà hoạt động môi trường Paul Coleman với nội dung chỉ trích sự trái ngược giữa chính sách chặt phá rừng ở vùng núi Minamiyama - khu vực gần vùng núi nằm gần nhất so với trung tâm Tokyo - với khẩu hiệu tranh cử đăng cai thế vận hội 2016 của Tokyo là "Xanh hơn bao giờ hết" (THE GREENEST EVER). Ishihara đã nói rằng Coleman "Chỉ là một người nước ngoài, không đáng quan tâm." Sau đó khi nhà báo Yokata Hajime tiếp tục cật vấn về vấn đề này, Ishihara nói rằng "Minamiyama là một Núi Quỷ ăn thịt trẻ em", giải thích tại sao một khu rừng không được quản lý có thể "ăn thịt trẻ em", và sau đó hỏi ngược lại Yokota là "anh thuộc dân tộc nào vậy" ám chỉ Yokata là kẻ phản bội lại dân tộc mình. Đoạn phát biểu này được ghi lại và phát tán trên thế giới.
Trong Thế vận hội 2012, Ishihara phát biểu: "Người phương Tây tập judo giống như là mấy con quái vật đang đánh nhau. Bộ phận Judo quốc tế hóa đã mất đi sự lôi cuốn." Ông minh họa thêm rằng: "Ở Brasil người ta thêm sôcôla vào món norimaki, nhưng tôi sẽ không xem nó là một loại sushi. Judo cũng trở nên giống như vậy đó."
Các tác phẩm của Ishihara
phải|nhỏ|Ishihara Shintarō (cao) và [[Yukio Mishima (thấp) vào năm 1956.]]
Bản dịch tiếng Anh
Qua đời
Ông qua đời vì bệnh Ung thư tuyến tụy ở Tokyo, Nhật Bản vào ngày 1/2/2022, hưởng thọ 89 tuổi. 1 Tháng sau vợ của ông cũng đã qua đời ngày 8 tháng 3 năm 2022 hưởng thọ 84 tuổi.
Gia đình
Ishihara Shintarō có em trai tên là Ishihara Yujirō là một diễn viên điện ảnh. Ông cưới Ishihara Noriko năm 1955. Hai người sinh được bốn con trai. Con trai cả - Ishihara Nobuteru - và con trai thứ ba - Ishihara Hirotaka - đều trở thành những chính trị gia nổi bật. Con trai thứ hai - Yoshizumi - là nghệ sĩ. Con trai út - Nobuhiro - là một họa sĩ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bộ trưởng Nhật Bản Thể loại:Thống đốc Tokyo Thể loại:Cựu học sinh Đại học Hitotsubashi Thể loại:Đạo diễn điện ảnh Nhật Bản Thể loại:Diễn viên điện ảnh Nhật Bản Thể loại:Diễn viên kịch Nhật Bản Thể loại:Nhà biên kịch Nhật Bản Thể loại:Nhà văn Nhật Bản Thể loại:Nhà báo Nhật Bản Thể loại:Đảng viên Đảng Dân chủ Tự do (Nhật Bản) Thể loại:Hạ nghị sĩ Nhật Bản Thể loại:Thượng nghị sĩ Nhật Bản Thể loại:Người Kanagawa Thể loại:Giải Akutagawa Thể loại:Nhà thám hiểm Nhật Bản Thể loại:Tiểu thuyết gia Nhật Thể loại:Diễn viên Nhật Bản Thể loại:Người Kobe Thể loại:Chết vì ung thư tuyến tụy Thể loại:Chủ nghĩa phủ nhận lịch sử Thể loại:Nam diễn viên điện ảnh Nhật Bản Thể loại:Chính khách từ Kanagawa
Danh sách cuộc viếng thăm nước ngoài của Trần Đại Quang
nhỏ|200px|[[Chủ tịch nước Việt Nam Trần Đại Quang.]] Trần Đại Quang là Chủ tịch nước thứ 8 của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam từ ngày 2 tháng 4 năm 2016 đến ngày ông qua đời khi đang tại chức. Tính đến lúc qua đời, ông đã thực hiện 16 chuyến đi và đến 16 quốc gia.
=Tổng quan=
Viêng Chăn
Sáng 12 tháng 06, Chủ tịch nước Trần Đại Quang và Phu nhân cùng đoàn cấp cao Việt Nam đã tới Thủ đô Viêng Chăn, bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào từ ngày 12 đến 14 tháng 06 năm 2016 theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Bounnhang Vorachith.
Đây là chuyến thăm nước ngoài đầu tiên của Chủ tịch nước Trần Đại Quang trên cương vị chủ tịch nước. Chuyến thăm nhằm thắt chặt hơn nữa quan hệ hữu nghị truyền thống, đoàn kết đặc biệt giữa 2 Đảng, hai nước, đồng thời đẩy mạnh hợp tác toàn diện Việt Nam – Lào.