cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tây Thi
Câu chuyện
Nhân vì Tây Thi yêu thích ca múa, Phù Sai thiết kế cho cung nhân biểu diễn, bản thân Tây Thi cũng vì để mê hoặc Phù Sai mà khổ luyện vũ đạo, động tác uyển chuyển, khiến Phù Sai không thể rời mắt khỏi nàng, ngày càng bỏ bê triều chính. Chính tác động của Tây Thi đã khiến Câu Tiễn thoát khỏi cảnh làm con tin, được Phù Sai thả về nước Việt. Nhân đó, Câu Tiễn gầy dựng lực lượng, đánh bại nước Ngô.
Kết cục
300px|thumb|trái|Cầu Tây Thi tại [[Mộc Độc, tỉnh Tô Châu]]
Kết cục của Tây Thi có rất nhiều thuyết:
Đặc biệt là thuyết Tây Thi bị chết chìm trên sông, là có sự tích từ rất sớm. Sau khi Nước Ngô bị diệt chưa đầy 100 năm, Mặc Tử trong phần "Thân sĩ thiên" (亲士篇), có liệt kê các cái chết đáng chú ý, ông viết:「"Tỷ Can chi ế, kỳ kháng dã; Mạnh Bí chi sát, kỳ dũng dã; Tây Thi chi trầm, kỳ mỹ dã; Ngô Khởi chi liệt, kỳ công dã"; 比干之殪，其抗也；孟贲之杀，其勇也；西施之沉，其美也；吴起之裂，其事也. 」, đoạn này ý tứ là những người này đều là chết vì sở trường của họ, sở trường từng người đều thu nhận tai họa tương đồng. Mặc Tử đã đồng thời xác minh cái chết của Tây Thi chính là do bị dìm trên sông.
Ngày nay, tại Chiết Giang, Thiệu Hưng, Chư Kỵ, có một tòa điện Tây Thi, các di tích của Việt quốc cổ đô thành. Sau khi Tây Thi mất tích, người ta đã dùng Tây Hồ để tưởng nhớ nàng. Tây Hồ, còn gọi là Tây Tử Hồ (西子湖), theo quan niệm dân gian cho rằng nơi đây là nơi vong hồn của nàng vẫn còn tồn tại. Tương truyền, trong hồ xuất hiện một con nghêu, dân gian cho rằng đó là lưỡi của nàng, do vậy con nghêu còn được gọi là Tây Thi thiệt (西施舌; lưỡi Tây Thi).
Nhà thơ Tô Đông Pha đã viết bài thơ về nơi đây và Tây Thi trong bài Ẩm hồ thượng sơ tình hậu vũ (飲湖上初晴後雨; Uống rượu ở Tây Hồ lúc đầu trời tạnh).
Trước thời Hán
Câu chuyện về Tây Thi mang nhiều sắc thái mơ hồ, không rõ xuất phát từ đâu và khi nào, phần nhiều đều cho rằng Tây Thi được hư cấu hóa lên, phỏng chừng truyền thuyết về Tây Thi có lẽ bắt đầu từ cuối thời Xuân Thu và đầu Chiến Quốc.
Sách của Tuân Tử thời Chiến Quốc, có lẽ là cuốn sách đầu tiên nhất nói đến Tây Thi, được thể hiện bằng câu:「"Hảo mỹ nhi ác Tây Thi dã"; 好美而恶西施也」. Cũng thời kỳ Chiến Quốc, sách của Mặc Tử phần "Thân sĩ" (亲士) viết:「"Tây Thi chi trầm, kỳ mỹ dã"; 吴起之裂，其功也；西施之沈，其美也. 」. Á Thánh Mạnh Tử còn là người đầu tiên đề cập danh xưng "Tây Tử" của Tây Thi như sau:「"Tây Tử mông bất khiết, tắc nhân giai yểm tị nhi quá chi. Tuy hữu ác nhân, Tề giới mộc dục, tắc khả dĩ tự Thượng đế"; 西子蒙不潔，則人皆掩鼻而過之. 雖有惡人，齊戒沐浴，則可以祀上帝. 」. Đây thường được liệt vào diện những bằng chứng văn tự chứng minh sự tồn tại của Tây Thi, bởi vì niên đại của các cuốn sách này đều là tầm thời Chiến Quốc, gần với thời kỳ Xuân Thu mà nhân vật Tây Thi được nhắc đến.
Tuy nhiên, những cuốn sách này đều không nói đến "câu chuyện" mà Tây Thi được nhắc đến nhiều là giúp Việt diệt Ngô, mà đơn thuần chỉ là nói đến mỹ danh của nàng. Như Trang Tử có nói:「"Cố Tây Thi bệnh tâm nhi tần kỳ lí, kỳ lí chi sửu nhân kiến nhi mỹ chi, quy diệc phủng tâm nhi tần kỳ lí"; 故西施病心而矉其里，其里之丑人见而美之，归亦捧心而矉其里」. Hay như Hàn Phi Tử có bàn:「"Cố thiện Mao Tường, Tây Thi chi mỹ, vô ích ngô diện, dụng chi trạch phấn đại tắc bội kỳ sơ."; 故善毛嫱、西施之美，无益吾面，用脂泽粉黛则倍其初」. Có thể thấy được ở những ghi chép sớm nhất này chỉ bàn về vẻ đẹp của Tây Thi, mà chưa liên hệ Tây Thi với chuyện giữa nước Việt và nước Ngô.
Từ Hán trở đi
Câu chuyện bài bản về Tây Thi, theo biểu hiện văn bản còn có được hiện nay thì sớm nhất từ Ngô Việt xuân thu (吴越春秋) thời Đông Hán, viết rằng: 十二年，越王谓大夫种曰："孤闻吴王淫而好色，惑乱沉湎，不领政事，因此而谋，可乎？"种曰："可破. 夫吴王淫而好色，宰嚭佞以曳心，往献美女，其必受之. 惟王选择美女二人而进之. "越王曰："善". 乃使相者国中得苎萝山鬻薪之女，曰西施、郑旦. 饰以罗榖，教以容步，习于土城，临于都巷. 三年学服而献于吴.
.
Năm thứ 12, Việt vương gọi Đại phu Chủng nói: 「"Cô nghe Ngô vương háo sắc dâm dật, không thích nghe triều chính, liệu nên thuận kế này mà tính chăng?"」. Chủng nói: 「"Có thể. Kẻ Ngô vương kia hiếu sắc mà Tể thần lại xu nịnh, nay hiến mỹ nhân thì đều sẽ có khả năng thu nhận. Ngài tìm hai người đẹp đưa lên là việc thành"」. Việt vương nói: 「"Được"」.
Lại sai người tìm kiếm trong nước, đến núi Trữ La thì được con gái nhà bán củi, là Tây Thi và Trịnh Đán. Cho ăn mặc đẹp và dạy dỗ dáng điệu, sau ba năm thì đều đem hiến cho Ngô vương.
Qua cách ghi của Ngô Việt xuân thu, thời điểm Câu Tiễn quyết định dùng kế mỹ nhân là đã nhận thức rõ Phù Sai đang sa đà vào hưởng lạc. Huống hồ cũng theo Ngô Việt xuân thu thì Câu Tiễn vào năm thứ 5 đã phải chịu bại mà đến Ngô làm thần, khoảng 2 năm sau được thả về , rồi năm thứ 12 mới bắt đầu rục rịch dâng mỹ nữ Tây Thi cùng Trịnh Đán lên cho Phù Sai. Có thể thấy rõ, việc Tây Thi vào cung Ngô, làm lũng đoạn triều chính nước Ngô về cơ bản không phải ban đầu đã được định hình. Từ sau Ngô Việt xuân thu, ngày càng có nhiều sách đề cập đến chuyện Tây Thi là mỹ nữ được nước Việt chọn dâng sang nước Ngô, như Việt thuyệt thư (越绝书). Song sự liên hệ một mình Tây Thi làm khuynh đảo nước Ngô như truyền thuyết đề cập vẫn chưa hiện hữu, mỹ danh của Tây Thi chỉ liên quan đến nhăn mày mà vẫn mê người, việc hiến cho nước Ngô chỉ làm tăng đàu óc mưu kế của Câu Tiễn trong tiến trình phục thù của ông.
Đặc biệt, những cuốn sách như Quốc ngữ và Liệt nữ truyện chuyên chép về các nhân vật nữ đời trước, có tai tiếng lẫn có tiếng tốt, lại kỳ lạ là không nhắc đến câu chuyện của Tây Thi, dù "hậu quả" mà Tây Thi gây ra trong truyền thuyết cũng đủ sánh với Muội Hỉ, Đát Kỷ cùng Bao Tự. Điều này cũng phần nào cho thấy câu chuyện về ["Tây Thi diệt Ngô"] vào thời điểm ấy vẫn chưa được nhìn nhận rõ, vẫn chưa được nhắc đến và tô đậm như về sau.
Nét đẹp thành ngữ
thumb|phải|350px|Tây Thi, minh họa trong Họa lệ châu tụy tú (畫麗珠萃秀). Hình ảnh nàng Tây Thi hấp dẫn hơn khi đang nhăn mặt vì đau trên bờ suối khiến cho một cô gái khác bắt chước nhăn mặt theo, nhưng lại bị nhiều người cười chê đã trở thành một điển tích văn học. Sắc đẹp của Tây Thi được miêu tả hết sức mỹ lệ, câu chuyện về nàng mang sắc thái của một đại mỹ nhân, từ đó trong danh sách Tứ đại mỹ nhân của văn hóa đương đại Trung Quốc, Tây Thi luôn xếp đầu tiên.
Có một cụm thành ngữ mô tả bốn loại vẻ đẹp mà ngày nay còn biết đến, đó là "Trầm ngư lạc nhạn, Bế nguyệt tu hoa" (Chim sa cá lặn, hoa nhường nguyệt thẹn), trong đó "Trầm ngư" thường là chỉ Tây Thi. Thế nhưng nguồn gốc thực sự từ thư tịch nào cụm Trầm ngư là để chỉ Tây Thi đều không rõ ràng. Trong khi đó, câu "Trầm ngư" có từ trong sách Trang Tử - Tề vật luận:「"Mao Tường, Ly Cơ, là hai người đàn bà đẹp, cá thấy chìm vào chốn hang sâu, chim thấy bay cao, lộc thấy thì thay sừng; đó là vẻ đẹp của thiên hạ"; 毛嫱、驪姬，人之所美也，鱼见之深入，鸟见之高飞，糜鹿见之决骤，四者孰知天下之正色哉. 」. Theo cách ghi của Trang Tử, nhận thức của động vật đối với cái đẹp của con người cực kỳ vô vị, liền hoảng sợ mà chạy, thực tế không liên quan đến nhận thức của con người đối với nhan sắc của con người. Có thuyết cho rằng, cụm từ "Trầm ngư" được gán cho Tây Thi từ bài vịnh về nàng mang tên Hoán sa thiên (浣纱篇), trong đó có câu: 「"Điểu kinh nhập tùng la, ngư ý trầm hà hoa"; 鸟惊入松萝，鱼畏沈荷花」.
Một trong những câu thành ngữ liên quan đến Tây Thị gọi là Đông Thi hiệu tần (東施效顰), cũng gọi Đông gia hiệu tần (東家效顰) hay Xú nữ hiệu tần (醜女效顰). Một hôm, Tây Thi đột nhiên cảm thấy đau ở ngực, mặt mày nhăn lại, cô gái Đông Thi vốn xấu xí, thấy Tây Thi mặt nhăn lại vẫn còn đẹp mê hồn bèn bắt chước. Tưởng rằng mình sẽ đẹp như Tây Thi, thế nhưng Đông Thi bắt chước chỉ thêm xấu lạ, khiến người ta nhìn thấy đều chạy đi, thậm chí không dám ra đường nữa. Điển tích này cũng xuất phát từ Trang Tử, có ý chê cười đừng cố gắng làm việc mà khả năng không thể, cốt quả chỉ khiến mình tệ hơn đi mà thôi, do đó cũng có cách gọi 「Tây Thi bệnh; 西施病」, tức "Tây Thi bị đau mà nhăn mày", ám chỉ đến vẻ đẹp chỉ cần nhăn mày cũng dao động lòng người trong điển tích này.
Giải vô địch pool 9 bóng thế giới 2013
Giải vô địch pool 9 bóng thế giới 2013 là giải vô địch pool 9 bóng diễn ra hàng năm lần thứ 23, được tổ chức tại thủ đô Doha của Qatar từ ngày 2 đến 13 tháng 9 năm 2013 do Hiệp hội Bi-a thế giới tổ chức. Cơ thủ Đức Thorsten Hohmann lần thứ hai vô địch thế giới sau khi vượt qua đối thủ người Philippines Antonio Gabica 13–6 ở chung kết.
Thể thức
128 cơ thủ chia ra làm 16 bảng 8 người, đấu theo thể thức "Loại sau hai trận thua", chọn 4 người vào vòng đánh loại trực tiếp. 64 kỳ thủ qua vòng bảng đánh loại trực tiếp gồm 6 vòng đấu chọn ra nhà vô địch.
Tây Thi
Nét đẹp thơ văn
Tuy nổi tiếng về nhan sắc, qua nhiều cuốn luận kinh điển thời Chiến Quốc cũng thấy được, song câu chuyện về Tây Thi được hiến cho Ngô, lại làm Ngô mất nước dường như chỉ là một câu chuyện từ truyền thuyết dân gian. Hoặc cho dù là quả thật có câu chuyện Tây Thi được hiến cho Ngô, song hiệu quả lại không như truyền thuyết lưu truyền, như sách Ngô Việt xuân thu chỉ đơn giản là nói ["Tây Thi cùng Trịnh Đán"] đều được tìm từ nhà nghèo, dạy dỗ mà hiến cho Ngô. Huống hồ không chỉ một mình Tây Thi, mà còn có Trịnh Đán.
Giải vô địch pool 9 bóng thế giới 2013
Vòng loại trực tiếp
Ở vòng loại trực tiếp tất cả các trận đấu đều chạm 11, trừ trận chung kết chạm 13.
Tây Thi
Nét đẹp thơ văn
Dẫu vậy, đề tài văn học viết về Tây Thi vẫn rất nhiều, không chỉ là câu chuyện được Việt hiến Ngô, mà còn là về vẻ đẹp rạng ngời nổi tiếng. Truyện ngắn Việt nữ kiếm của Kim Dung đưa nhân vật Tây Thi vào với tên là Di Quang. Trong truyện, khi gặp Tây Thi, nhân vật A Thanh đang sát khí đằng đằng cũng phải khâm phục thốt lên:「"Trong... trong đời này, sao lại có người... có người đẹp đến thế? Phạm Lãi, cô ấy còn đẹp hơn những gì ông mô tả!"」.
Giải vô địch pool 9 bóng thế giới 2013
Liên kết ngoài
2013
Tây Thi
Nét đẹp thơ văn
Nhà thơ La Ôn thời nhà Đường có thơ cho Tây Thi rằng:
Thi tiên đời nhà Đường là Lý Bạch có viết một số bài thơ nói tới Tây Thi, như bài "Ngô vương mỹ nhân bán tuý" (吳王美人半醉):
thumb|trái|250px|[[Tây Thi cố lý - nơi tưởng niệm Tây Thi tại Chư Kỵ.]]
Thi Phật Vương Duy có một bài thơ gọi là "Tây Thi vịnh" (西施詠): Một vở nhạc kịch Tây Thi đã được trình diễn tại Nhà hát lớn quốc gia (Trung Quốc) với nội dung dựa trên câu chuyện người đẹp.
Trong Đông Chu liệt quốc
Đông Chu liệt quốc chí, cũng gọi Đông Chu liệt quốc, là tiểu thuyết dã sử gồm 108 hồi được Thái Nguyên Phóng thời nhà Thanh cải biên từ Tân liệt quốc chí khoảng trên 700.000 chữ của Phùng Mộng Long thời nhà Minh. Bản thân Tân liệt quốc chí lại được cải biên và viết thêm từ bộ Liệt quốc chí truyện khoảng 280.000 chữ do Dư Thiệu Ngư viết ra khoảng thời Gia Tĩnh.
Trong Đông Chu liệt quốc, câu chuyện về Tây Thi về cơ bản vẫn rất giống truyền thuyết dân gian cùng ghi chép từ Ngô Việt xuân thu đời Đông Hán, Tây Thi cùng với Trịnh Đán được Câu Tiễn tuyển chọn là sau khi Câu Tiễn đã được thả về nước Việt. Một trích đoạn giới thiệu về Tây Thi trong Đông Chu liệt quốc, mà nàng xuất hiện ở hồi thứ 81, mang tên "Tây Thi làm mê hoặc vua Ngô, Tử Cống đi du thuyết các nước". Vua Việt là Câu Tiễn đang muống tìm mỹ nữ trong nước để dâng vua Ngô là Phù Sai. Văn Chủng hiến kế rằng:
Câu Tiễn theo kế ấy, mới trong nửa năm, mà đã tuyển được hai nghìn mỹ nữ. Câu Tiễn sai chọn lại, được hai người đẹp nhất, truyền vẽ tranh để định đem dâng Phù Sai. Hai người ấy là Tây Thì và Trịnh Đán. Tây Thi là con một người kiếm củi ở núi Trữ La. Trữ La có hai thôn: thôn Đông và thôn Tây, vậy nên gọi là Tây Thi. Trịnh Đán cũng ở Tây thôn, láng giềng với Tây Thi. Nhà lại gần sông, má hồng mặt hoa, ánh rọi vào nhau chẳng khác gì hai đóa phù dung trên mặt nhánh. Câu Tiễn sai Phạm Lãi đem một trăm nén vàng đến đón về, cho mặc đồ the lụa, ngồi xe có màn phủ. Người trong nước nghe tiếng mỹ nữ, ai cũng muống xem mặt tranh nhau ra ngoài cõi để đón, đường xá chật ních. Phạm Lãi để Tây Thi và Trịnh Đán ở quãn xá rồi truyền dụ rằng ai muốn xem mặt mỹ nữ, phải nộp một đồng tiền. Chỉ trong một lúc mà tiền bỏ đầy qũi. Hai mỹ nữ trèo lên trên lầu, đứng tựa vào bao lan, ở dưới trông lên, khác nào tiên nữ đứng trên không. Tây Thi và Trịnh Đán ở lại ngoài thành ba ngày, tiền thu được không biết bao nhiêu mà kể, đều nộp vào kho cả.
Câu Tiễn cho hai mỹ nữ ở riêng tại Thổ Thành, rồi sai một nhạc sư già dạy cho hát múa, khi nào thành nghề, sẽ đem sang tiến Phù Sai.
Một trích đoạn trong Đông Chu liệt quốc kể về sự sủng ái của Phù Sai dành cho Tây Thi.
Tây Thi được ở đài Cô Tô với Phù Sai, mỗi khi đi chơi đâu thì nghi vệ chẳng khác gì phi hậu. Trịnh Đán ở Ngô cung, ghen với Tây Thi, uất ức không nói ra được, hơn một năm thì chết. Phù Sai thương lắm, đem chôn ở núi Hoàng Mao và lập đền thờ cúng. Chuyện này sau sẽ kể tiếp, bây giờ hãy nói Phù Sai yêu Tây Thi, sai Vương Tôn Hùng lập ra cung Quán Khuê ở núi Linh Nham, trang sức toàn bằng châu ngọc để làm chỗ cho Tây Thi ra chơi. Ở đấy có lập ra Hưởng Điệp lang.
Tại sao lại gọi là Hưởng Điệp? Từ Điệp nghĩa là chiếc guốc. Nguyên là người ta đào hầm ở dưới đất chỗ hành lang, đặt ở đấy rất nhiều chum, bên trên lát ván, để Tây Thi và cung nhân đi guốc lượn ở đấy, tiếng kêu leng keng, cho nên gọi là hưởng điệp. Trên núi có hồ Ngoạn Hoa, ao Ngoạn Nguyệt. Lại có giếng gọi là giếng Ngô Vương, nước trong suốt, Tây Thi thường đứng ở trên mà soi mặt, Phù Sai đứng ở bên cạnh, sẽ lấy tay vuốt tóc cho Tây Thi. Lại có động gọi là động Tây Thi, Phù Sai và Tây Thi cùng ngồi ở đấy, đá ở ngoài cửa động có nhiều chỗ sụt, nay người ta gọi là vết chân Tây Thi. Trên núi lại có Cầm Đài, Phù Sai thường cùng với Tây Thi gẩy đàn ở đấy.
Lại thường cùng với Tây Thi ra nghỉ mát tại Nam Loan ở Tây động đình, đó là một cái vịnh độ hơn mười dặm, ba mặt đều là núi, chỉ có mặt nam trông như cửa khuyết. Phù Sai cho chỗ ấy là một nơi có thể qua mùa hè được, đặt tên Tiên hạ loan. Phù Sai từ khi được Tây Thi, cứ ở luôn luôn trên Cô Tô đài, bốn mùa vui chơi, rượu chè đàn địch, chẳng thiết đến việc gì cả. Chỉ có quan thái tể là Bá Hi và Vương Tôn Hùng thường hay hầu ở bên cạnh. Mỗi khi Ngũ Viên xin yết kiến, Phù Sai vẫn từ chối không cho vào.
Trong Đông Chu liệt quốc cũng dựa theo thuyết Tây Thi bị đẩy xuống nước ngộp chết, mà không phải cùng Phạm Lãi sống ngao du ở Tây Hồ. Sau khi giết được Phù Sai, Câu Tiễn cùng Tây Thi về nước, Câu Tiễn phu nhân thấy vậy thì ghen, bèn sai người buộc đá thả Tây Thi xuống sông, người đời sau không biết cho là Tây Thi đi theo Phạm Lãi. Trong sách có lời bình rằng: Mấy hôm sau, Câu Tiễn rút quân về Việt, đem cả Tây Thi về. Câu Tiễn phu nhân mật sai người bắt Tây Thi đem ra bờ sông, buộc viên đá lớn vào, rồi đẩy xuống sông mà bảo rằng:
Người sau không rõ chuyện ấy, ngoa truyền là Phạm Lãi đem Tây Thi đi Ngũ Hồ, mới có hai câu thơ rằng: ["Đem Tây Thi đi là có ý, sợ còn nghiêng nước hại quân vương!"]. Xét ra thì Phạm Lãi đi có một mình, đến vợ con cũng còn bỏ lại, huống chi là Tây Thi, lại có người nói Phạm Lãi mê Tây Thi, mới lập ra cái kế đem đẩy xuống sông, đó cũng là nói lầm. La Ôn có thơ minh oan cho Tây Thi rằng:
''Nước nhà còn mất bởi cơ trời, ''Sao cứ Tây Thi đổ lỗi hòài? ''Tây Tử nếu làm Ngô mất nước, ''Thì xưa Việt mất bởi tay ai?
Phim ảnh
thumb|phải|250px|Tạo hình Tây Thi trong Kinh kịch.
Tham khảo
Thể loại:Mỹ nhân Trung Hoa Thể loại:Thiệu Hưng Thể loại:Người Chiết Giang Thể loại:Người nhà Chu Thể loại:Nước Việt Thể loại:Thế kỷ 6 TCN Thể loại:Nước Ngô Thể loại:Nữ giới Xuân Thu
Chiêu Tương vương
Chiêu Tương Vương (chữ Hán: 昭襄王) là thụy hiệu của một số vị quân chủ.
Xem thêm
Thể loại:Thụy hiệu
Anostirus alexandri
Anostirus alexandri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Wurst miêu tả khoa học năm 1995.
Tham khảo
Thể loại:Anostirus
Heptranchias
Thể loại:Hexanchidae Thể loại:Chi cá mập nguyên thủy đơn loài
Coryssocnemis monagas
Tham khảo
Thể loại:Coryssocnemis Thể loại:Loài đặc hữu của Venezuela
Malthodes miyamotoi
Malthodes miyamotoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Takahashi miêu tả khoa học năm 2001.
Tham khảo
Thể loại:Malthodes
Tragocephala modesta
Tragocephala modesta là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Tragocephala
Eremurus albocitrinus
Eremurus albocitrinus là một loài thực vật có hoa trong họ Thích diệp thụ. Loài này được Baker mô tả khoa học đầu tiên năm 1879.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eremurus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1879
(16776) 1996 VA8
(16776) 1996 VA8 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 3 tháng 11 năm 1996.
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1996 Thể loại:Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda Thể loại:Được phát hiện bởi Seiji Ueda Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Jardinella isolata
Jardinella isolata là một loài ốc nước ngọt cỡ nhỏ có nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước thuộc họ Hydrobiidae. Đây là loài đặc hữu của Úc.
Tham khảo
Thể loại:Động vật chân bụng Úc Thể loại:Jardinella Thể loại:Động vật sắp nguy cấp Úc Thể loại:Động vật đặc hữu Úc
Tetramerium peruvianum
Tetramerium peruvianum là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được (Lindau) T.F. Daniel miêu tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Chú thích
Thể loại:Tetramerium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1986
Scleria secans
Scleria secans là loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được (L.) Urb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Liên kết ngoài
Thể loại:Scleria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1900
Quân đội chính quy
Quân đội chính quy (Regular army) hay còn gọi là quân chính quy hay lính chính quy là quân đội chính thức của một bang hoặc quốc gia (lực lượng vũ trang chính thức) tương phản với các lực lượng không thường xuyên, chẳng hạn như dân quân tình nguyện không thường xuyên, dân quân tự vệ, quân đội tư nhân, lính đánh thuê (lính lê dương). Quân đội chính quy thường có những đặc điểm là: Quân đội thường trực, lực lượng thường trực của quân đội chính quy được biên chế trong thời bình. Một lực lượng dự bị quân sự có thể được huy động khi cần thiết để mở rộng hiệu quả của quân đội chính quy bằng cách bổ sung biên chế, lực lượng cho quân đội thường trực.
Một đội quân chính quy có thể là: Một đội quân nghĩa vụ, bao gồm các chuyên gia, tình nguyện viên và cả lính nghĩa vụ (sự hiện diện của lính quân dịch, bao gồm cả những tân binh cho quân thường trực và cũng là lực lượng dự bị bắt buộc). Quân đội chuyên nghiệp, không có nghĩa vụ (không có nghĩa vụ bắt buộc và có quân dự bị tự nguyện). Tại Vương quốc Anh và Hoa Kỳ, thuật ngữ Quân đội chính quy có nghĩa là quân đội thường trực tại ngũ chuyên nghiệp, khác với thành phần dự bị: Lực lượng Dự bị Lục quân (trước đây là Quân đội Lãnh thổ) ở Vương quốc Anh và Lực lượng Dự bị Quân đội Hoa Kỳ và Quân đội Quốc gia.
Tham khảo
Thể loại:Quân đội Thể loại:Loại hình lực lượng quân sự
Span tuyến tính
Trong toán học, span tuyến tính (hay bao tuyến tính hay gọi tắt là span) của một tập hợp vectơ S (từ một không gian vectơ), ký hiệu
span(S)
, là không gian con tuyến tính nhỏ nhất chứa tập hợp vectơ đó. Span có thể được mô tả là giao của tất cả các không gian con có chứa S, hay là tập hợp tất cả các tổ hợp tuyến tính của các phần tử của S. Span tuyến tính của một tập hợp vectơ vì thế cũng là một không gian vectơ. Khái niệm span có thể được tổng quát hóa cho matroid và mô đun.
Để diễn đạt rằng không gian vectơ V là span của tập hợp vectơ S, ta còn có thể nói: S span V; S sinh ra V; V được span bởi S; V được sinh bởi S; S là một hệ sinh của V; hay S là hệ span của V.
Định nghĩa
Cho không gian vectơ V trên trường K, span của một tập hợp vectơ S (không nhất thiết là vô hạn) được định nghĩa là tập giao W của tất cả các không gian con của V chứa S. W được gọi là không gian con được span bởi hay sinh bởi S, hay bởi các vectơ trong hệ S. Một cách khác, S gọi là một hệ span hay hệ sinh của W, ta nói S span hay sinh ra W.
Span của S có thể được định nghĩa một cách tương đương là tập hợp chứa tất cả các tổ hợp tuyến tính của các phần tử (vectơ) trong S, suy ra từ định nghĩa trên.
Trong trường hợp nếu S là một tập hợp con hữu hạn trong V thì span của S là tập hợp tất cả các tổ hợp tuyến tính của các phần tử trong S. Trong trường hợp tập hợp S là vô hạn, các tổ hợp tuyến tính vô hạn (tức là các tổ hợp có thể liên quan đến một tổng vô hạn, và giả thiết rằng các tổng trên được xác định theo một cách nào đó, chẳng hạn như trong không gian Banach) thì định nghĩa trên không áp dụng được; còn tổng quát hóa có thể áp dụng được với chúng thì lại không tương đương.
Ví dụ
phải|nhỏ|280x280px|Mặt phẳng lưới trong hình vẽ là span tuyến tính của u và v trong R3. Không gian vectơ thực R3 nhận hệ vectơ {(−1, 0, 0), (0, 1, 0), (0, 0, 1)} là một hệ sinh hay hệ span. Hệ sinh này cũng là một cơ sở. Nếu thay vectơ (−1, 0, 0) bởi (1, 0, 0), hệ cũng sẽ là một cơ sở chính tắc của R3.
Một hệ span khác của không gian R3 ở trên là {(1, 2, 3), (0, 1, 2), (−1, 1⁄2, 3), (1, 1, 1)}, nhưng hệ này không là cơ sở vì nó phụ thuộc tuyến tính.
Psychrogeton candissimus
Psychrogeton candissimus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Griers. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Psychrogeton
Span tuyến tính
Ví dụ
Tập hợp {(1, 0, 0), (0, 1, 0), (1, 1, 0)} không là hệ sinh của R3, bởi span của nó là không gian của các vectơ trong R3 mà thành phần cuối của chúng bằng 0. Không gian đó cũng được sinh bởi hệ chỉ gồm hai vectơ {(1, 0, 0), (0, 1, 0)}, bởi (1, 1, 0) là tổ hợp tuyến tính của (1, 0, 0) và (0, 1, 0). Tuy vậy, hệ này span R2.(khi được coi là một không gian con R3).
Tập hợp rỗng là hệ span của không gian {(0, 0, 0)}, vì tập hợp rỗng là tập con của mọi không gian vectơ con trong R3, và {(0, 0, 0)} là giao của tất cả các không gian vectơ đó.
Tập hợp các hàm số lũy thừa dạng xn trong đó n là một số nguyên dương span không gian các đa thức.
Các định lý
Định lý 1: Không gian con được span bởi một tập hợp con khác rỗng S của một không gian vectơ V là tập hợp gồm mọi tổ hợp tuyến tính của các vectơ trong S.
Định lý này được coi là một định nghĩa của span của một tập hợp.
Định lý 2: Số vectơ trong một hệ span S của một không gian vectơ V tối thiểu bằng số vectơ trong bất kỳ một hệ độc lập tuyến tính trong V.
Định lý 3: Cho V là một không gian vectơ hữu hạn chiều. Một hệ vectơ bất kỳ sinh ra V có thể được rút gọn về một cơ sở của V, bằng cách loại bỏ đi một số vectơ trong hệ nếu cần thiết (khi đó sẽ tồn tại một số vectơ phụ thuộc tuyến tính trong hệ). Nếu thừa nhận tiên đề chọn, điều này luôn đúng mà không cần giả thiết rằng V là hữu hạn chiều.
Điều này cũng chỉ ra rằng cơ sở của V cũng là hệ sinh nhỏ nhất khi V là hữu hạn chiều.
Tổng quát hóa
Tổng quát định nghĩa span của các điểm trong không gian, một tập con X của tập nền của một matroid được gọi là một hệ span nếu hạng của X bằng hạng của toàn bộ tập nền.
chứa tất cả các tổ hợp tuyến tính với R của các phần tử ai. Tương tự trường hợp riêng không gian vectơ, mô đun con của A span bởi một tập con bất kỳ của A là giao của tất cả các mô đun con chứa tập con đó.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đại số tuyến tính Thể loại:Đại số trừu tượng
Cá vàng đuôi voan
300px|nhỏ|phải|Một con cá vàng đuôi voan ở Philadelphia Cá vàng đuôi voan (Tiếng Anh: Veiltail) là một giống cá vàng có nguồn gốc từ Mỹ (Philadelphia) và được nhân rộng ra ở Nhật Bản và Trung Quốc, chúng là giống cá vàng phổ biến trên thế giới. Đặc trưng của chúng là chiếc đuôi dài và mềm mại như voan. Tên của chúng được đặt bởi tay chơi lai tạo cá người Mỹ là William T. Innes.
Đặc điểm
Cá vàng Veiltail có một thân mình ngắn và tròn với hình dáng mềm mại. Kích thước của chúng thông tường từ 18–25 cm, chiều dài cơ thể 5,5 cm, chiều cao >2/3 chiều dài. Một con Veiltail tiêu chuẩn phải có phần chót đuôi phân nhánh rõ hoặc dạng thùy, vây lưng dạng đơn và những vây khác theo cặp, màu sắc đậm và có ở trên vây. Màu sắc của chúng có thể là đốm (calcio) hoặc kim loại. Màu sắc tươi sáng, lanh lợi và cho thấy rõ vây lưng cao và đứng. Màu đậm và lan ra ở cả trên vây. Vây đuôi phải phân chia, chẻ ra ít nhất ¾ chiều dài cơ thể. Đuôi voan là dạng cải tiến của đuôi kép, dài từ 2,5 đến 3 lần chiều dài thân, chóp đuôi bị triệt tiêu khiến đuôi trông giống như "voan".
Tham khảo
Thể loại:Cá cảnh Thể loại:Giống cá vàng
Kỳ hoàng hậu
Hoàn Giả Hốt Đô (chữ Hán: 完者忽都; ; ? – 1369), còn biết đến với tên gọi Hoàn Giả Đô (完者都) hoặc Kỳ Hoàng hậu (奇皇后; 기황후; Empress Gi), là một trong những Hoàng hậu của Nguyên Huệ Tông - vị hoàng đế thứ 11 và là cuối cùng của nhà Nguyên trong lịch sử Trung Quốc.
Theo sử sách, Ky Hoàng hậu nổi tiếng là thê tử được Huệ Tông sủng ái. Cuộc đời bà trải qua nhiều thăng trầm, bị cống nạp sang nước Nguyên, về sau sinh hạ Hoàng trưởng tử Ái Du Thức Lý Đạt Lạp, cuối cùng trở thành "Đệ nhị Hoàng hậu" rồi "Chính cung Hoàng hậu" của Nguyên Huệ Tông. Thông qua địa vị Hoàng hậu và khả năng hậu cung can chính đặc thù của triều Nguyên, Ky Hoàng hậu có ảnh hưởng lớn đối với tình hình chính trị giai đoạn Vãn kỳ của triều đại này.
Theo ghi chép từ chính sử, sự ảnh hưởng của bà đều có tích cực lẫn tiêu cực, điểm tiêu cực lớn nhất chính là âm mưu khiến Huệ Tông thiện nhượng cho con trai bà và cuộc chiến đại bại với Cao Ly chỉ vì mối thù gia tộc cá nhân của bà.
Tiểu sử
Kỳ thị nguyên là người Cao Ly, xuất thân ở Hạnh Châu (幸州; 행주), nay thuộc khu vực của thành phố Goyang, tỉnh Gyeonggi. Tuy Nguyên sử không ghi lại, nhưng nghiên cứu lịch sử Hàn Quốc dựa vào Cao Ly sử thì chỉ ra cha bà có tên là Kỳ Tử Ngao (奇子敖), xuất thân từ gia tộc Hạnh Châu Kỳ thị (幸州奇氏; 행주기씨), tức "Nhà họ Kỳ ở Hạnh Châu", một gia đình tiểu quý tộc khá hưng thịnh.
Ban đầu, Kỳ thị cùng nhiều cô gái khác bị Cao Ly Trung Huệ Vương lên danh sách cống cho nhà Nguyên theo chính sách "Cống nạp con người", vì sau chiến tranh Mông Cổ - Cao Ly, các vị quân chủ của Cao Ly được yêu cầu gửi một số lượng nhất định các cô gái trẻ tuổi xinh đẹp đến Đại Nguyên để hầu hạ như vợ lẽ. Theo sắp xếp, Kỳ thị là cung nữ phụ trách dâng trà, sau được Huệ Tông chú ý mà liền trở thành phi tần. Chế độ hậu phi nhà Nguyên đơn giản, dưới Hoàng hậu chỉ có Phi và Tần, Kỳ thị trong thời gian này không rõ được chia vào như thế nào. Từ khi thụ sủng, Kỳ thị ngày càng được lòng Huệ Tông, ân sủng của bà còn vượt hơn cả Hoàng hậu lúc đó của Huệ Tông là Đáp Nạp Thất Lý, vốn là con gái của quyền thần Yên Thiếp Mộc Nhi. Điều này khiến Hoàng hậu ghen ghét Kỳ thị, thường xuyên ra lệnh đánh đập, ngược đãi. Theo ghi chép thì Huệ Tông không có thái độ gì với Hoàng hậu về việc này.
Chính trị của triều đình nhà Nguyên lúc đó được dẫn đầu bởi thừa tướng là Hữu thừa tướng Bá Nhan và Thái sư Yên Thiếp Mộc Nhi. Năm Chí Thuận thứ 4 (1333), khi Huệ Tông vừa lên ngôi thì Yên Thiếp Mộc Nhi mất, em trai là Tát Đôn lên thay chức "Trung thư tả thừa tướng" (中書左丞相), anh cả của Đáp Nạp Thất Lý là Thái Bình vương Đường Kỳ Thế (kế tước từ cha) làm "Ngự sử đại phu" (御史大夫). Sau đó Tát Đôn mất, Đường Kỳ Thế thay chú nắm chức vụ Tả thừa tướng, tiếp tục là đối trọng với Hữu thừa tướng Bá Nhan bên cánh hữu, nhưng Bá Nhan có lợi thế vì sự ủng hộ của Huệ Tông nên nắm trọn triều chính, khiến Đường Kỳ Thế bất mãn. Năm Nguyên Thống thứ 3 (1335), Đường Kỳ Thế nổi loạn mưu giết Bá Nhan nhưng thất bại và bị giết chết. Đáp Nạp Thất Lý vì cứu em trai Tháp Lạp Hải (người cũng tham gia cuộc binh biến) mà bị Huệ Tông phế truất ngôi Hoàng hậu, sai đem giam cầm ở Khai Bình, cuối cùng bị Bá Nhan hạ độc chết.
Lúc này, Huệ Tông muốn lập Kỳ thị làm Chính cung. Từ khi loại trừ được thế lực của Đường Kỳ Thế, Thừa tướng Bá Nhan khi ấy rất chuyên quyền, không cho Huệ Tông toại nguyện mà hết sức phản đối nên việc này không thành. Đến năm Chí Nguyên thứ 3 (1337), Huệ Tông lập Bá Nhan Hốt Đô của Hoằng Cát Lạt thị làm Kế hoàng hậu.
Đệ nhị Hoàng hậu
Tuy không thể để Kỳ thị làm Chính hậu, Huệ Tông vẫn sủng ái Kỳ thị và ít để tâm đến Bá Nhan Hốt Đô Hoàng hậu, tuy nhiên Bá Nhan Hốt Đô là một Hoàng hậu biết phép tắc, cũng không vì thế mà oán trách. Năm Chí Nguyên thứ 5 (1339), Kỳ thị sinh Hoàng trưởng tử, đặt tên là Ái Du Thức Lý Đạt Lạp, nhân đó Sa Lạp Ban (沙剌班) tấu thỉnh Huệ Tông sách phong Kỳ thị làm Đệ nhị Hoàng hậu. Thế rồi sang năm thứ 6 (1340), tháng 4 (ÂL), Kỳ thị được lập làm Đệ nhị Hoàng hậu, cư ngụ tại Hưng Thánh cung (興聖宮).
Theo lệ triều Nguyên, Hoàng đế được lập một lúc nhiều Hoàng hậu, nhưng chỉ có Trung cung là nhận Sách bảo, Kỳ thị là Hoàng hậu nhưng ở dưới Bá Nhan Hốt Đô đang là Trung cung Hoàng hậu, cho nên Kỳ thị trong giai đoạn này được biết đến với danh phận "Đệ nhị Hoàng hậu" (第二皇后) hoặc "Thứ Hoàng hậu" (次皇后). Giám sát Ngự sử tên Lý Tiết (李泌) bất bình chuyện Kỳ thị thân chỉ là một nữ nô lệ Cao Ly mà có thể trở thành Hoàng hậu, bèn can gián bằng lời truyền của Nguyên Thế Tổ Hốt Tất Liệt rằng:「"Thế Tổ có lời răn: Con cháu không được cùng nữ tử Cao Ly phụng sự Tông miếu. Nay bệ hạ tiếp ngôi Thế Tổ, cớ gì quên lời dạy của Thế Tổ, lấy đám đàn bà Cao Ly sung hậu đình, còn để lên ngôi Hậu. Đến nay tai dị xảy ra khắp nơi, động đất chấn kinh, âm thịnh mà dương suy, nào không phải vì cớ ấy? Nay thỉnh hàng Thị ấy làm Phi, Thứ sử Tam thần định vị, thiên tai có thể khỏi"」, nhưng Nguyên Huệ Tông đều không nghe.
Năm Chí Chính thứ 13 (1353), Hoàng trưởng tử Ái Du Thức Lý Đạt Lạp được sách lập làm Hoàng thái tử, địa vị Kỳ hậu cũng có chuyển biến.
Những khi an nhàn, Hoàng hậu Kỳ thị cũng xây dựng cho mình một hình tượng Hoàng hậu ổn trọng, bà liền lấy Nữ Hiếu kinh, Sử thư, mô phỏng hành vi của các Hoàng hậu có tiếng hiền của triều trước trong lịch sử. Gặp khi bốn phương có dâng đồ cống nạp, hoặc có vật trân quý hiếm có được tặng vào triều, Kỳ Hoàng hậu đầu tiên đều sai người dâng lên Thái Miếu, sau đó mới dám ăn. Năm Chí Chính thứ 18 (1358), kinh thành gặp đói to, Hậu mệnh quan viên cứu tế. Sau cho lấy ngân lượng và gạo lụa, lại sai Viện sứ của Tư Chính viện là Phác Bất Hoa (朴不花) đến Thập nhất môn ở kinh đô thiết trí mộ táng hơn hàng nghìn xác người chết, số người đến hơn vạn, lại mệnh xây Thủy Lục Đại Hội để phổ độ cho vong hồn các nạn dân. Khi con trai lớn lên, Huệ Tông cho thầy dạy Phật giáo mà không chủ trương dùng Nho giáo, thế là sư phó của Thái tử phải thỉnh mời Kỳ hậu ra khuyên, bà gặp Huệ Tông và nói:「"Thiếp tuy ở thâm cung, học vấn gì cũng không nên hồn, nhưng cũng biết từ xưa đến nay dùng Khổng Tử giáo để trị thiên hạ. Phật giáo tuy tốt, nhưng không thể dùng trị thiên hạ, Bệ hạ sao không đưa về lối chính cho Thái tử?"」, Huệ Tông nghe thấy Kỳ hậu có lý nên bèn nghe theo.
Ngoại nạn quốc chính
Sau khi Hậu vị của mình trở nên ổn định, Kỳ thị dần bộc lộ ra dã tâm thao túng triều chính của mình. Khi ấy Nguyên Huệ Tông lâm vào trạng thái biếng nhác chính sự, Kỳ hậu cùng Hoàng thái tử Ái Du Thức Lý Đạt Lạp mưu chuyện thiện nhượng, nên ra chỉ dụ cho Phác Bất Hoa lôi kéo Thừa tướng Thái Bình (太平) làm đồng minh, nhưng Thái Bình không đáp ngay mà im lặng. Sau đó, Kỳ hậu lại triệu Thái Bình vào cung, nâng rượu ban cho, lại tự thân trước mặt Thái Bình cầu thỉnh, rốt cuộc Thái Bình cũng chấp thuận, do vậy bà và Thái tử rất cảm kích. Sau đó Huệ Tông nghe biết tâm kế của Kỳ hậu, ông bèn giận dữ mà xa lánh bà, hai tháng liền không triệu gặp. Khi ấy Phác Bất Hoa vì có Kỳ hậu nên mới được sủng ái, nay bị phe cánh đối lập hặc tấu kể tội mà biếm truất, Kỳ hậu bèn dùng Ngự sử đại phu Phật Gia Nô khuyên can biện minh, sau Phật Gia Nô lại mưu hặc tấu thêm tội trạng của Phác Bất Hoa, Kỳ hậu biết trước, bèn lấy Ngự sử hặc tấu Phật Gia Nô, khiến y bị biếm đến Triều Hà.
Khi ấy ở quê nhà, cha bà là Kỳ Tử Ngao đã qua đời, chỉ còn Kỳ thị gia tộc ở Cao Ly do ỷ vào bà mà kiêu hoành tác oai. Tộc trưởng của gia đình bà là anh trai cả của Kỳ thị, tên Kỳ Triệt (奇轍), sau khi Kỳ thị trở thành Thứ Hoàng hậu thì liền thăng quan tiến chức ở cố quốc, thụ tước Đức Thành Phủ viện quân (德城府院君) và giữ nhiều chức trách quan trọng của chính quyền Cao Ly, tối cao nhất là Chính thừa Đại tư đồ (政丞大司徒) hàng Tam công. Nhưng như vậy vẫn không làm thỏa mãn gia tộc Kỳ thị, Đại tư đồ Kỳ Triệt còn lôi kéo hai thế lực khác là Quyền Khiêm (權謙) cùng Lư Triệt (盧頙), đồng ý cùng nhau tạo phản lật đổ Cao Ly Cung Mẫn vương, điều này khiến Cao Ly vương phẫn nộ. Do đó năm Chí Chính thứ 16 (1356), sau khi bắt giữ Kỳ Triệt cùng đồng đảng trong một buổi Đại yến, Cao Ly vương cho giết chết Kỳ Triệt cùng 2 đồng đảng, còn ra lệnh toàn bộ Kỳ thị gia tộc và Quyền thị gia tộc cùng Lư thị gia tộc - những tộc nhân của 3 kẻ tạo phản. Điều này khiến Kỳ Hoàng hậu cực kỳ phẫn uất. Năm thứ 23 (1363), bà cho triệu Thái tử đến và nói:「”Con là con ta, sao không nghĩ chuyện giúp ta phục thù?”」, vì thế Kỳ hậu chủ trương cho lập tộc nhân của Cao Ly vương đang ở kinh thành làm Vương, lấy người con gia tộc Kỳ thị là Tam Bảo Nô làm Nguyên tử. Lại mệnh Đồng tri Xu Mật viện Viện sứ Thôi Thiếp Mộc Nhi (崔帖木兒) làm Thừa tướng, dùng hơn 1 vạn quân, lại chiêu mộ thêm quân binh của người Nhật. Khi qua Áp Lục Thủy, phục binh ở sẵn 4 phía, toàn quân đại bại, vỏn vẹn 17 quân kỵ trở về, chuyện này khiến Kỳ hậu cực xấu hổ.
Năm Chí Chính thứ 24 (1364), tháng 7, Bột La Thiếp Mộc Nhi (孛罗帖木兒) dấy binh chấn động kinh sư, Hoàng thái tử xuất bôn đánh dẹp, hạ lệnh thảo phạt Bột La Thiếp Mộc Nhi. Bột La Thiếp Mộc Nhi cả giận, đốc thúc Giám sát ngự sử Võ Khởi Tông tấu lên tố cáo Hoàng hậu phạm vào tội "Ngoại nạo quốc chính" (外撓國政), xin Huệ Tông nên đưa Kỳ hậu ra bên ngoài khác, Huệ Tông xem tấu nhưng lại không đáp. Năm thứ 25 (1365), tháng 3, Kỳ hậu bị cầm tù trong Chư Sắc Tổng quản phủ (諸色總管府), mệnh người trong đảng là Diệu Bá Nhan Bất Hoa (姚伯顏不花) trấn thủ trông coi. Tháng 4, ngày Canh Dần, Bột La Thiếp Mộc Nhi ép bức Kỳ hậu về cung, muốn giành lấy Ấn chương, giả danh Kỳ hậu mà viết thư triệu Thái tử trở về. Hoàng hậu như cũ trở về nơi bị giam, lại hiến mỹ nữ cho Bột La Thiếp Mộc Nhi, qua trăm ngày sau mới bắt đầu hồi cung. Đột ngột sau đó Bột La Thiếp Mộc Nhi chết, Kỳ hậu triệu gấp Hoàng thái tử về kinh sư, truyền chỉ lệnh cho Khoách Khuếch Thiếp Mộc Nhi cử binh sĩ đón Thái tử nhập thành, muốn nhanh chóng ép Huệ Tông nhượng vị. Khoách Khuếch Thiếp Mộc Nhi biết ý này, khi đưa đến kinh sư cách còn 30 dặm thì lập tức đưa quân về doanh trại, Hoàng thái tử rất cảm kích.
Chính vị Trung cung
Cũng trong năm Chí Chính thứ 25, tháng 8 (ÂL), Chính cung Hoàng hậu là Bá Nhan Hốt Đô băng thệ. Tháng 12 cùng năm, các đại thần Trung thư tỉnh tấu lập Đệ nhị Hoàng hậu Kỳ thị làm Kế hoàng hậu, Huệ Tông không đáp. Sau lại tấu đổi Tư Chính viện làm Sùng Chính viện, mà Trung Chính viện cũng kiêm Kỳ hậu làm chủ, Huệ Tông mới bèn cho tiến hành lễ thụ Sách bảo cho Kỳ Hoàng hậu, đồng thời cũng ra chỉ cải họ Kỳ của bà thành Túc Lương Hợp thị (肅良合氏) để thuận lý thành chương cho bà kế vị Trung cung, cũng lệnh truy tặng 3 đời tước Vương.
Sách văn viết: 坤以承乾元，人道莫先於夫婦；后以母天下，王化實始於家邦. 典禮之常，古今攸重. 咨爾肅良合氏，篤生名族，來事朕躬. 儆戒相成，每勤於夙夜；恭儉率下，多歷於歲年. 既發祥元子於儲闈，復流慶孫枝於甲觀. 眷若中宮之位，允宜淑配之賢. 宗戚大臣，況僉言而敷請；掖庭諸御，咸傾望以推尊. 乃屢遜辭，尤可嘉尚. 今遣攝太尉某持節授以玉冊玉寶，命爾為皇后. 於戲！慎修壺政，益勉爾輔佐之心；昭嗣徽音，同保我延洪之福. 其欽寵命，以衍壽祺.
.
Khôn dĩ thừa càn nguyên, nhân đạo mạc tiên vu phu phụ; hậu dĩ Mẫu thiên hạ, vương hóa thật thủy vu gia bang. Điển lễ chi thường, cổ kim du trọng.
Tư nhĩ Túc Lương Hợp thị, đốc sinh danh tộc, lai sự trẫm cung. Cảnh giới tương thành, mỗi cần vu túc dạ; cung kiệm suất hạ, đa lịch vu tuế niên. Ký phát tường Nguyên tử vu Trữ vi, phục lưu khánh tôn chi vu giáp quan. Quyến nhược Trung cung chi vị, duẫn nghi thục phối chi hiền. Tông thích đại thần, huống thiêm ngôn nhi phu thỉnh; dịch đình chư ngự, hàm khuynh vọng dĩ thôi tôn. Nãi lũ tốn từ, vưu khả gia thượng. Kim khiển nhiếp Thái úy mỗ trì Tiết thụ dĩ Ngọc sách Ngọc bảo, mệnh nhĩ vi Hoàng hậu.
Vu hí! Thận tu hồ chính, ích miễn nhĩ phụ tá chi tâm; chiêu tự huy âm, đồng bảo ngã duyên hồng chi phúc. Kỳ khâm sủng mệnh, dĩ diễn thọ kỳ.
Kết cục
Vào những năm cuối đời Chí Chính, triều đình nhà Nguyên đại loạn, khởi nghĩa nông dân khắp nơi. Năm Chí Chính thứ 28 (1368), thủ lĩnh khởi nghĩa Khăn Đỏ tên là Chu Nguyên Chương nổi dậy đánh đuổi được quân Nguyên khỏi Trung Quốc, dành quyền tự chủ cho người Hán, thiết lập nhà Minh trong lịch sử Trung Quốc rồi sai Từ Đạt kéo 25 vạn quân Bắc tiến tấn công vào kinh đô nhà Nguyên. Nguyên Huệ Tông sai Khoách Khuếch Thiếp Mộc Nhi điều động binh lực nghênh chiến nhưng thất bại. Cùng đường, Huệ Tông mang quần thần và gia quyến chạy khỏi Đại Đô đến Thượng Đô, Mông Cổ. Tại đây, ông lập ra nhà Bắc Nguyên và xưng Khả hãn.
Năm sau (1369), Kỳ Hoàng hậu qua đời, không rõ bao nhiêu tuổi. Cũng trong năm đó quân Minh đánh đến Thượng Đô, Huệ Tông phải chạy lên Ứng Xương. Sau đó, Huệ Tông vì kiết lỵ mà qua đời, Thái tử Ái Du Thức Lý Đạt Lạp kế vị, tức Nguyên Chiêu Tông, truy thuỵ hiệu cho bà là Phổ Hiển Thục Thánh Hoàng hậu (普顯淑聖皇后).
Tham khảo
Thể loại:Hoàng hậu nhà Nguyên Thể loại:Sinh năm 1315 Thể loại:Mất năm 1369 Thể loại:Người Cao Ly
Đại học Mahasarakham
Đại học Mahasarakham (MSU) là một trường đại học công lập tọa lạc tại thành phố Maha Sarakham ở vùng Đông Bắc (Isan) của Thái Lan.
Đại học Mahasarakham được thành lập với tư cách là một trường công lập độc lập năm 1994. Trước đó, đây là cơ sở chi nhánh của Đại học Srinakharinwirot. Lịch sử của trường có thể được xem bắt đầu từ Cao đẳng Giáo dục Mahasarakham được thành lập năm 1968.
Hiện nay, đại học này này có 2 cơ sở chính, một ở ngoại ô thành phố Mahasarakham và một ở quận Kamrieng cách đường Kalasin 8 km. Hiệu trưởng hiện nay của trường là giáo sư tiến sĩ Adulya Viriyavejakul.
Trường hiện có 15 khoa, 1 viện và 1 trường:
Liên kết ngoài
Thể loại:Trường đại học và cao đẳng Thái Lan
Banchus rufescens
Banchus rufescens là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Banchus
Anostirus ataturki
Anostirus ataturki là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Gudenzi miêu tả khoa học năm 2000.
Tham khảo
Thể loại:Anostirus
Malthodes muraniensis
Malthodes muraniensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Svihla miêu tả khoa học năm 2004.
Tham khảo
Thể loại:Malthodes
Bữa ăn dã ngoại
phải|nhỏ| Nghệ sĩ [[Thomas Cole miêu tả  một bữa ăn dã ngoại" trước năm 1860. ]] phải|nhỏ| Một bữa tiệc dã ngoại được lắp ráp tại [[Columbus, Ohio, c. 1950 ]] Một bữa ăn dã ngoại (tiếng Anh: picnic) là một bữa ăn được thực hiện ngoài trời (al fresco'') như một phần của chuyến tham quan - lý tưởng trong môi trường xung quanh danh lam thắng cảnh, như công viên, bờ hồ hoặc một nơi khác tạo ra một khung cảnh thú vị, hoặc kết hợp với một sự kiện công cộng như trước khi một buối biểu diễn của nhà hát ngoài trời, và thường vào mùa hè.
Buổi dã ngoại thường có nghĩa là vào buổi sáng muộn hoặc bữa sáng giữa trưa, nhưng cũng có thể được tổ chức như một bữa tiệc trưa hoặc một sự kiện ăn tối. Mô tả về các buổi dã ngoại cho thấy rằng ý tưởng về một bữa ăn được đóng góp chung và được thưởng thức ngoài trời là điều cần thiết cho một chuyến dã ngoại từ đầu thế kỷ 19.
Những buổi dã ngoại thường hướng đến gia đình nhưng cũng có thể là một dịp thân mật giữa hai người hoặc một cuộc gặp gỡ lớn như buổi dã ngoại của công ty và buổi dã ngoại của nhà thờ. Nó cũng đôi khi được kết hợp với một cookout, thường là một hình thức nướng: hoặc nướng (nướng vỉ, nướng lưới, hoặc nướng mầu), kho (bằng cách kết hợp nướng màu hoặc sân banh nướng với một nồi canh đầy), nướng, hoặc sự kết hợp của tất cả các của những điều trên.
Trong những buổi dã ngoại lãng mạn và gia đình, một giỏ đi dã ngoại và chăn (để ngồi hoặc ngả) thường được mang theo. Trò chơi ngoài trời hoặc một số hình thức giải trí khác là phổ biến tại các buổi dã ngoại lớn. Trong các công viên công cộng đã được thiết lập, khu vực dã ngoại thường bao gồm bàn ăn dã ngoại và có thể các vật dụng khác liên quan đến ăn uống ngoài trời, chẳng hạn như vỉ nướng, vòi nước, thùng đựng rác và phòng vệ sinh.
Một số buổi dã ngoại là một potluck, một trò giải trí mà mỗi người đóng góp một số món ăn vào một bàn chung để mọi người cùng chia sẻ. Khi đi dã ngoại không phải là nấu ăn, thực phẩm ăn hiếm khi nóng, thay vào đó là hình thức bánh sandwich deli, thực phẩm ngón tay, trái cây tươi, salad, thịt nguội và kèm theo rượu ướp lạnh hoặc rượu sâm banh hoặc nước ngọt.
Từ nguyên học
Hoạt động dã ngoại là phổ biến ở Pháp sau Cách mạng Pháp, khi người dân thường đến thăm và hòa nhập trong các công viên hoàng gia của đất nước. Vào thế kỷ 18 và 19, những buổi dã ngoại là những sự kiện xã hội phức tạp với những bữa ăn phức tạp và đồ uống lạ mắt đôi khi phải mất nhiều ngày để chuẩn bị.
Từ dã ngoại lần đầu tiên xuất hiện bằng tiếng Anh trong một lá thư của Lord Chesterfield vào năm 1748 (OED), người kết hợp nó với chơi bài, uống rượu và trò chuyện. Từ điển đồng ý rằng nó đã đi vào ngôn ngữ tiếng Anh như là một từ của tiếng Pháp pique-nique. Việc thực hành một bữa ăn tao nhã ăn ngoài trời, thay vì bữa tối của một công nhân nông nghiệp trên một cánh đồng, được kết nối với sự nghỉ ngơi từ săn bắn từ thời Trung cổ; cái cớ cho chuyến đi chơi thú vị năm 1723 trong bức tranh của François Lemoyne (hình minh họa, bên trái) vẫn được đưa ra trong bối cảnh cuộc săn lùng.
Khiếu nại rằng từ dã ngoại bắt nguồn từ các bữa tiệc lỏng lẻo đã tồn tại trong các cộng đồng người Mỹ da đen trong nhiều năm. Từ dã ngoại không bắt đầu bằng sự lỏng lẻo của người Mỹ da đen, nhưng sự lỏng lẻo của người da đen thường xảy ra trong môi trường "giống như đi dã ngoại", với đám đông tham dự ăn uống và tụ tập sau bữa ăn.
Sự kiện lịch sử liên quan
Đầu thế kỷ 19, một nhóm người London thời thượng đã thành lập ' Hội dã ngoại '. Các thành viên đã gặp nhau trong Pantheon trên phố Oxford. Mỗi thành viên dự kiến sẽ cung cấp một phần giải trí và giải khát mà không có ai lưu trữ cụ thể. Sự quan tâm trong xã hội suy yếu vào những năm 1850 khi những người sáng lập qua đời.
Từ những năm 1830, bức tranh phong cảnh lãng mạn của Mỹ về phong cảnh ngoạn mục thường bao gồm một nhóm người đi dã ngoại ở phía trước. Một minh họa đầu tiên của người Mỹ về buổi dã ngoại là The Pic-Nic năm 1846 (Bảo tàng nghệ thuật Brooklyn) của Thomas Cole. Trong đó, một tay guitar ghi lại nhóm xã hội dịu dàng ở Thung lũng sông Hudson với những chú mèo máy có thể nhìn thấy từ xa. Những người đi dã ngoại trẻ tuổi ăn mặc bảnh bao của Cole đã hoàn thành việc sửa chữa của họ, được phục vụ từ những chiếc giỏ nẹp trên Trung Quốc màu xanh và trắng, đi dạo trong rừng và thuyền trên hồ.
Hình ảnh của những buổi dã ngoại như một hoạt động xã hội hòa bình cũng có thể được sử dụng để phản đối chính trị. Trong bối cảnh này, một chuyến dã ngoại có chức năng như một sự chiếm đóng tạm thời của lãnh thổ công cộng quan trọng. Một ví dụ nổi tiếng về điều này là Dã ngoại châu Âu được tổ chức ở cả hai bên biên giới Hungary / Áo vào ngày 19 tháng 8 năm 1989 như một phần của cuộc đấu tranh nhằm thống nhất nước Đức.
Năm 2000, một chuyến dã ngoại dài 600 dặm đã diễn ra từ bờ biển đến bờ biển ở Pháp để kỷ niệm Ngày Bastille đầu tiên của thiên niên kỷ mới. Ở Hoa Kỳ, tương tự như vậy, lễ kỷ niệm 4 tháng 7 độc lập của Mỹ là một ngày phổ biến cho một chuyến dã ngoại. Ở Ý, ngày dã ngoại yêu thích là Thứ Hai Phục Sinh.
Đại diện văn hóa dã ngoại
nhỏ|Một quý ông với đoàn tùy tùng thưởng thức buổi dã ngoại. Minh họa từ một ấn bản tiếng Pháp của The Hunting Book of Gaston Phoebus, thế kỷ 15
Trong mỹ thuật
nhỏ|Bữa trưa trên cỏ, 1862
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhàn rỗi
Marcipa molybdea
Marcipa molybdea là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Commelina spectabilis
Commelina spectabilis là một loài thực vật có hoa trong họ Commelinaceae. Loài này được C.B.Clarke mô tả khoa học đầu tiên năm 1881.
Calamus, Iowa
Calamus là một thành phố thuộc quận Clinton, tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thành phố này là 439 người.
Commelina spectabilis
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1881
Calamus, Iowa
Dân số
Dân số qua các năm:
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Iowa Thể loại:Quận Clinton, Iowa
Marcipa molybdea
Liên kết ngoài
Thể loại:Marcipa
Mục vương
Mục Vương (chữ Hán: 穆王) là thụy hiệu của một số vị quân chủ và quan lại tướng lĩnh ở khu vực Á Đông thời phong kiến.
Xem thêm
Thể loại:Thụy hiệu
Bustamante, Nuevo León
Bustamante là một đô thị thuộc bang Nuevo León, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 3326 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang Nuevo León
Coryssocnemis guatopo
Coryssocnemis guatopo là một loài nhện trong họ Pholcidae. Loài này được phát hiện ở Venezuela.
Tham khảo
Thể loại:Coryssocnemis Thể loại:Loài đặc hữu của Venezuela
Thylamys venustus
Tham khảo
Thể loại:Thylamys Thể loại:Động vật được mô tả năm 1902 Thể loại:Động vật có vú Bolivia
Dharmapura, Arkalgud
Dharmapura là một làng thuộc tehsil Arkalgud, huyện Hassan, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Hassan (huyện)
Rosário do Catete
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Sergipe
Phú Túc, Châu Thành (Bến Tre)
Phú Túc là một xã thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre, Việt Nam.
Địa lý
Xã Phú Túc có vị trí địa lý:
Xã Phú Túc có diện tích 15,74 km², dân số năm 2020 là 9.772 người, mật độ dân số đạt 621 người/km².
Hành chính
Xã Phú Túc được chia thành 5 ấp: Phú Hòa, Phú Khương, Phú Mỹ, Phú Tân, Phú Thạnh.
Hesperilla crypsargyra
Ấu trùng ăn various sword grasses, bao gồm Gahnia sieberiana, Gahnia grandis and Gahnia microstachya.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hesperilla Thể loại:Động vật New South Wales Thể loại:Động vật Queensland Thể loại:Động vật Victoria (Úc)
Steyr SSG 69
SSG 69 (Scharfschützengewehr 69) là loại súng bắn tỉa sử dụng thoi nạp đạn trượt được chế tạo bởi Steyr Mannlicher và được sử dụng như một loại súng bắn tỉa cơ bản trong quân đội Áo.
Có một số biến thể được làm với sự khác biệt chủ yếu là màu sơn, chỉ có một mẫu ngoại lệ là SSG-PIV sử dụng nòng 409 mm với hai rãnh xoắn 1:250 mm (1:10 inch) sử dụng loại đạn cận âm.
Nhân cách
Nhân cách được định nghĩa là một tập hợp các đặc tính của những kiểu mẫu hành vi, nhận thức, và cảm xúc được hình thành từ các yếu tố sinh học và môi trường. Tuy hiện chưa có một định nghĩa nào của nhân cách được chấp nhận rộng rãi, đa số các thuyết tập trung về sự tương tác của động lực và tâm lý tới môi trường của ai đó. Những thuyết nhân cách dựa trên tính trạng, như thuyết của Raymond Cattell, định nghĩa nhân cách là những tính trạng dùng để dự đoán hành vi của chủ thể. Ở một khía cạnh khác, những lý thuyết nhân cách dựa trên hành vi định nghĩa nhân cách qua sự học hỏi và thói quen. Nhìn chung, đa số các lý thuyết đều cho rằng nhân cách là một đặc tính có độ ổn định.
Lĩnh vực về tâm lý của nhân cách, được gọi là tâm lý nhân cách, đang nghiên cứu để giải thích về những thiên hướng làm cơ sở cho sự khác biệt trong hành vi. Có nhiều cách thức khác nhau đã được áp dụng để nghiên cứu về nhân cách bao gồm những lý thuyết dựa trên sinh học, nhân thức, học hỏi, và tính trạng – và bao gồm tâm lý động lực (psychodynamic) và tâm lý nhân văn (humanistic psychology). Những nhà tâm lý nhân cách học thời kỳ đầu đã có những bất đồng quan điểm, một số thuyết nổi bật được tạo ra bởi những nhà tâm lý học như Sigmund Freud, Alfred Adler, Gordon Allport, Hans Eysenck, Abraham Maslow, và Carl Rogers.
Chú thích
Thể loại:Tâm lý học Thể loại:Nhân cách Thể loại:Cá nhân Thể loại:Phát triển con người