cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Văn Thành Công chúa
Thân thế
Theo Cựu Đường thư, Văn Thành công chúa có thể là con của Giang Hạ vương Lý Đạo Tông, cháu nội của Lý Hổ, thuộc dòng dõi của Đường Cao Tổ Lý Uyên. Căn cứ sách Cựu Đường thư, phần "Thổ Phồn truyện thượng" chép lại:「"Lệnh Lễ bộ Thượng thư Giang Hạ vương Đạo Tông trì tiết tống Văn Thành công chúa vu Thổ Phồn…… Kiến Đạo Tông, tẫn tử tế chi lễ kỳ cung"」. Trong đó, 4 chữ ["Tử tế chi lễ"] có nghĩa "Dùng lễ con rể", cho thấy Tán phổ đã dùng tư cách con rể để đãi Lý Đạo Tông, do đó học giả Vương Nghiêu (王尧) nhận định khả năng cao Lý Đạo Tông là cha ruột của Văn Thành công chúa.
Hôn nhân
Năm 634, ứng với năm thứ 8 niên hiệu Trinh Quán của Đường Thái Tông, Tán phổ của Thổ Phồn là Songtsen Gampo biết tin cả Göktürk và Thổ Dục Hồn đều kết hôn với các công chúa nhà Đường, nên phái người sang sứ Trung Hoa cầu hôn ước. Quốc lực của Thổ Phồn vào lúc bấy giờ chưa được coi trọng, nên đề nghị của này Songtsen Gampo bị Đường Thái Tông từ chối ngay lập tức. Khi ấy vua Thổ Dục Hồn là Nặc Hạt Bát cũng tới Trung Hoa triều kiến, sứ thần Thổ Phồn trở về báo với Songtsen Gampo rằng Vua Thổ Dục Hồn ở giữa gây khó dễ, khiến triều Đường cự tuyệt hôn ước.
Đến năm Trinh Quán thứ 12 (638), Songtsen Gampo cùng Tượng Hùng xuất quân tiến đánh Thổ Dục Hồn. Thổ Dục Hồn không thể chống cự, phải rút về phía bắc hồ Thanh Hải, khu vực thảo nguyên phía nam bị Thổ Phồn chiếm đóng. Khi đó, Songtsen Gampo lại tấn công đất của người Đảng Hạng, kế đó kéo quân tới Tùng Châu (nay là Tùng Phan, Tứ Xuyên). Đô đốc Tùng Châu xuất quân nghênh chiến nhưng nhanh chóng bị đánh bại. Thứ sử hai châu Khoát, Nặc (phía bắc Tùng Phan) cùng nhiều bộ tộc người Khương quy hàng Thổ Phồn. Đường Thái Tông lại phái Lại bộ Thượng thư Hầu Quân Tập đem quân ra đánh. Ngưu Tiến Đạt đi tiên phong, nhân khi ban đêm tấn công, giết hơn ngàn người, ép lui quân quân Phồn. Chinh chiến đã lâu, nhiều người thỉnh cầu bãi binh nhưng Songtsen Gampo khước từ, đến khi tám đại thần đe dọa tự sát ông mới đồng ý, quân Thổ Phồn cũng rút khỏi các vùng chiếm đóng tại Thổ Dục Hồn và Đảng Hạng. Songtsen Gampo sai Gar Tongsten tới Trường An tạ tội nhân cầu hôn ước, và lần này đã được chấp thuận. Các tài liệu lịch sử tại Tạng lại ghi rằng quân đội Thổ Phồn đã đánh bại quân đội Trung Hoa và Hoàng đế nhà Đường bị ép buộc phải gả công chúa bằng vũ lực.
Năm 641 công nguyên, ứng với niên hiệu Trinh Quán thứ 15, lệnh cho Giang Hạ vương Lý Đạo Tông hộ tống Văn Thành công chúa tới Thổ Phồn, còn Tán phổ Songtsen Gampo từ Lhasa tới khu vực Thanh Hải nghênh đón. Tại Thổ Phồn, Văn Thành công chúa được biết đến như là 「Gyamoza」, có nghĩa là "Người vợ đến từ Trung Hoa". Theo nghiên cứu trong văn bản khoa học Đôn hoàng bổn Thổ Phồn lịch sử văn thư tăng đính bản của nhà Tạng học Vương Nghiêu năm 1992, Văn Thành công chúa khi cưới cho Songtsen Gampo thì được ban danh hiệu 「"Btsan Mo"」, chữ Hán Tán Mông (赞蒙), hoặc Chu Mông (朱蒙) đều là danh hiệu cao cấp của một người vợ của Tán phổ Thổ Phồn, chỉ dưới Hoàng hậu. Bởi vì tài liệu Trung Quốc của các triều đại đều xem các quốc gia là "Vương", không ai vượt qua Thiên tử là Hoàng đế, nên "Hoàng hậu Thổ Phồn" lại được hiểu là Vương hậu. Trong khi Vương Nghiêu liệt hàng "Btasan Mo" chỉ thứ cận Vương hậu, thì bản thư tịch Tạng đã được dịch chữ Hán có tên Hiền giả Hỉ yến (賢者喜宴; A Scholar's Feast) lại liệt Văn Thành công chúa làm Vương hậu. Trước mắt vấn đề sự tồn tại của Xích Tôn công chúa Bhrikuti Devi vẫn còn là một dấu chấm hỏi, thậm chí tài liệu Tạng học như "Tibetan Exiles" của John Powers cũng có nghi vấn về vị "Xích Tôn công chúa" này, thì Văn Thành công chúa là người vợ cả của Songtsen Gampo, hoặc ít nhất xét trong hoàng gia Thổ Phồn thì là 「"Địa vị rất cao"」, điều này còn được thể hiện ở việc sau khi qua thời thì bà được hưởng tế lễ. Trong sách Cựu Đường thư, có chép việc Văn Thành công chúa không thích tục 「"Giả diện"; 赭面」 của người Tạng nên Songtsen Gampo đã cho hủy đi, ngoài ra Văn Thành còn khiến Songtsen Gampo quyết định cử con em đi Trường An học tập, học các loại như Kinh Thi và Kinh Thư. Tục lệ "Giả diện" này là một truyền thống của người Tạng vùng cao, lấy một dạng hợp chất lỏng có màu đỏ để trét lên mặt, là một đặc trưng của người Tạng. Thế nhưng, căn cứ khai quật mộ phần thì đây là quốc tục của người Tạng và không có dấu hiệu đứt gãy hoặc hủy bỏ. Bên cạnh đó, dùng son phấn làm đỏ mặt ngược lại được lưu truyền vào Trung Nguyên, trở thành một đặc trưng trang điểm của triều Đường từ thời Võ Tắc Thiên trở đi. Theo cuốn Thổ Phồn vương triều Thế tập minh giám (吐蕃王朝世袭明鉴), Đường Thái Tông còn trao tặng Songtsen Gampo một bức tượng Phật Thích Ca Mầu Ni bằng vàng, rất nhiều của cải quý báu, có cả 360 quyển kinh thư cùng rất nhiều nhân sự như Y sinh, Dược sĩ và Công nhân kỹ sư, toàn bộ được thuật lại là của hồi môn mà Thái Tông dành cho Văn Thành công chúa. Tuy nhiên cuốn sách này chỉ đơn giản là tổng hợp đủ loại truyền thuyết, độ đáng tin còn chờ một bước khảo nghiệm.
Vào năm 649, là năm Thái Tông qua đời, Đường Cao Tông kế vị, nhà Đường phong cho Songtsen Gampo làm Phò mã Đô úy, tước hiệu là Tây Hải Quận vương (西海郡王). Năm đầu Vĩnh Huy triều Đường Cao Tông (giao thoa 649 đến 650), Songtsen Gampo qua đời. Trong cuộc hôn nhân gần 10 năm, Văn Thành công chúa cùng Songtsen Gampo không có con. Và trong 30 năm tiếp sau đó, bà dẫu đã trở thành góa phụ nhưng vẫn được người dân Thổ Phồn kính trọng. Năm đầu Vĩnh Long (680), Văn Thành công chúa mắc bệnh và mất tại Lhasa. Căn cứ Vu điền giáo pháp sử (于闐教法史) trong nghiên cứu của Vương Nghiêu, Văn Thành được dân chúng Thổ Phồn làm lễ hạ táng theo đúng quy cách, nhà Đường cũng phái quan đến hiến tế.
Ảnh hưởng
nhỏ|trái|250px|[[Chùa Đại Chiêu (Jokhang).]] Cùng với Songtsen Gampo và một người vợ khác của ông là công chúa Nepal Bhrikuti Devi, Văn Thành công chúa được xem như là một trong những người đầu tiên đã đem Phật giáo tới với người Tạng. Tán phổ Songtsen Gampo đã cho xây dựng Jokhang (chùa Đại Chiêu) làm nơi đặt và thờ phụng tượng Phật Thích Ca mà Văn Thành công chúa đã mang tới Thổ Phồn, bản thân công chúa tương truyền cũng cho xây chùa Tiểu Chiêu và nhiều công trình Phật giáo khác, bao gồm chùa Tradruk tại Nêdong. Bắt đầu từ thế kỷ thứ 11, Songtsen Gampo được nhìn nhận như là một Pháp Luân Thánh Vương, luân hồi của Quán Thế Âm Bồ Tát trong văn học Phật giáo, hai người vợ của ông đều được xem là hóa thân của Đa La Bồ Tát. Người Tạng xem Bhrikuti như hóa thân của Lục Độ Mẫu còn Văn Thành công chúa được xem như hóa thân của Bạch Độ Mẫu.
Hiện nay, có rất nhiều nguồn sử liệu Trung Hoa nhận định rằng Văn Thành công chúa là người có vai trò văn hóa lớn, là cầu nối vững mạnh giữa Tạng và Trung Hoa khi đã đưa văn hóa Trung Hoa tới Thổ Phồn, ngoài ra người ta cũng công nhận những ảnh hưởng mang tính 「"Hán hóa"」 của bà trên đất Tạng, như việc ảnh hưởng vô hình khiến Songtsen Gampo cho con cháu quý tộc tới Trường An học tập thi thư, kết giao mạnh mẽ với nhà Đường.
nhỏ|phải|322px|[[Songtsen Gampo (giữa), Bhrikuti Devi (trái) và Văn Thành công chúa (phải).]]
Bản thân Văn Thành công chúa không có con, nhưng vua Thổ Phồn vì nhiều lý do mà thường tự xưng là hậu duệ của bà, xem thế hệ Tán phổ từ thời Songtsen Gampo là 「"Ngoại gia"」 của hoàng tộc họ Lý. Sách Cựu Đường thư có ghi lại bức thư sứ thần đi sứ Thổ Phồn sau khi gặp Kim Thành công chúa như sau:
Không bàn đến đây là chủ ý của triều đình nhà Đường, hay là một cách ngoại giao mềm dẻo từ phía Thổ Phồn, sự ảnh hưởng của Văn Thành công chúa lên Tây Tạng đã rất sâu rộng, đến nỗi có thể khiến cả hai phía nhà Đường lẫn Thổ Phồn lợi dụng để đạt được mục đích chính trị của mình. Nhà thơ thời Đường là Trần Đào (陈陶) trong bài "Lũng Tây hành" (陇西行) của mình có bình luận:「"Tự tòng Quý chủ hòa thân hậu, nhất bán Hồ phong tự Hán gia"」, đây được cho là câu ám chỉ mà Trần Đào nói về việc hòa thân giữa triều Đường với Thổ Phồn.
Mang theo vấn đề chính trị, câu chuyện về Văn Thành công chúa gả cho Thổ Phồn có rất nhiều điển tích, một điển tích được biết đến nhiều nhất là Lục thí hôn sử (六试婚使), hoặc Lục nan hôn sử (六难婚使), tức "Sáu lần thi để cưới", một truyền thuyết được cho là bắt nguồn từ văn hóa Hán.
Theo truyền thuyết ấy, sứ giả của Songtsen Gampo là Lộc Đông Tán vượt qua 6 thử thách (hoặc 5 thử thách) do Đường Thái Tông đặt ra để hỏi cưới Công chúa cho Tán phổ. Truyền thuyết nói rằng, khi ấy ở Trường An có tới 5 vị sứ giả của 5 quốc gia, họ đều mang theo những lễ vật quý báu, muốn đón Công chúa triều Đường về làm dâu nước mình. Đường Thái Tông quyết định đưa ra mấy cuộc thi giữa các sứ thần xem ai thông minh nhất rồi sẽ quyết định. Có 6 phần thi là:
Restrepia lansbergii
Restrepia lansbergii là một loài lan được tìm thấy ở tây bắc Venezuela to north-central Peru.
Tham khảo
lansbergii
Basavanagar, Bagalkot
Basavanagar là một làng thuộc tehsil Bagalkot, huyện Bagalkot, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Bagalkot (huyện)
Alphitonia petriei
Alphitonia petriei là một loài thực vật có hoa trong họ Táo. Loài này được Braid & C.T.White mô tả khoa học đầu tiên năm 1925.
Liên kết ngoài
Thể loại:Alphitonia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1925 Thể loại:Thực vật New South Wales Thể loại:Thực vật Queensland
Elaphropoda bembidion
Elaphropoda bembidion là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Lieftinck mô tả khoa học năm 1966.
Tham khảo
Thể loại:Elaphropoda Thể loại:Động vật được mô tả năm 1966
Parasenecio xinjiashanensis
Parasenecio xinjiashanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Z.Y.Zhang & Y.H.Guo) Y.L.Chen mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Tham khảo
Thể loại:Parasenecio Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1999
Hypoperigea tonsana
Hypoperigea tonsana là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hypoperigea
Macrocoma frigida
Liên kết ngoài
Thể loại:Macrocoma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1973
Angkor Wat
Angkor Wat (អង្គរវត្ត, Ăng-co Vát) là một quần thể đền đài tại Campuchia và là di tích tôn giáo lớn nhất thế giới, rộng 162,6 hecta (1.626.000 mét vuông). Ban đầu công trình được xây dựng làm đền thờ Ấn Độ giáo của Đế quốc Khmer, và dần dần chuyển thành đền thờ Phật giáo vào cuối thế kỷ XII. Vua Khmer Suryavarman II xây dựng Angkor Wat vào đầu thế kỷ XII tại Yaśodharapura (tiếng Khmer: យសោធរបុរៈ, Angkor ngày nay), thủ đô của Đế quốc Khmer như là đền thờ và lăng mộ của ông. Khác với truyền thống theo Giáo phái Shaiva (thờ thần Shiva) của các vị vua tiền nhiệm, Angkor Wat thờ thần Vishnu. Được bảo tồn tốt nhất trong khu vực, Angkor Wat là ngôi đền duy nhất vẫn giữ được vị trí trung tâm tôn giáo. Ngôi đền là đỉnh cao của phong cách kiến trúc Khmer. Nó đã trở thành biểu tượng của đất nước Campuchia, xuất hiện trên quốc kỳ và là điểm thu hút nhiều khách du lịch hàng đầu tại đây.
Angkor Wat là sự kết hợp của hai nét cơ bản của kiến trúc Khmer: kiến trúc đền-núi cùng với những dãy hành lang dài và nhỏ hẹp. Kiến trúc này tượng trưng cho Núi Meru, quê hương của các vị thần trong truyền thuyết Ấn Độ giáo: nằm giữa một con hào và lớp tường bao dài 3.6 km (2.2 dặm) là khu chính điện ba tầng với kiến trúc hình chữ nhật, kết nối với nhau bởi những dãy hành lang sâu thẳm. Trung tâm của ngôi đền là tổ hợp 5 tháp với một tháp trung tâm và bốn tháp tại bốn góc hình vuông. Không giống những ngôi đền theo phong cách Angkor khác, Angkor Wat quay mặt về phía Tây và vẫn chưa có cách giải thích thống nhất về ý nghĩa của điều này. Ngôi đền được ngưỡng mộ bởi vẻ hùng vĩ và hài hòa của kiến trúc, sự phong phú của nghệ thuật điêu khắc và số lượng lớn các vị thần được trang hoàng trên những bức tường đá.
Tên hiện đại của ngôi đền, Angkor Wat, nghĩa là "Thành phố Đền" hay "Thành phố của những ngôi Đền" trong tiếng Khmer; Angkor, nghĩa là "thành phố" là từ nokor (នគរ), được bắt nguồn từ tiếng Phạn nagara (नगर), trong tiếng bản xứ. Wat nghĩa là "sân đền" trong tiếng Khmer (tiếng Phạn: वाट "khoảng đất").
Lịch sử
thumb|left|Vua [[Suryavarman II, người bắt đầu xây dựng Angkor Wat]] Angkor Wat nằm cách thị trấn Xiêm Riệp 5.5 km (3.4 dặm) về phía bắc và chếch về phía đông nam của kinh đô cũ, với trung tâm là đền Baphuon. Đây là một khu vực có nhiều kiến trúc cổ quan trọng và là cực nam của cụm di tích chính Ăngkor.
Truyền thuyết kể rằng Angkor Wat được xây dựng theo lệnh của Indra để làm cung điện cho con trai Precha Ket Mealea. Theo nhà ngoại giao Chu Đạt Quan (thế kỷ XIII), một số người tin rằng ngôi đền được xây dựng chỉ trong một đêm bởi một kiến trúc sư nhà Trời.
Amata submarginalis
Amata submarginalis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Angkor Wat
Lịch sử
Việc thiết kế và xây dựng được tiến hành vào nửa đầu thế kỷ XII dưới thời vua Suryavarman II (trị vì từ năm 1113 - 1150). Thờ thần Vishnu, ngôi đền được coi như thủ đô và đền thờ của nhà vua. Do không tìm thấy tấm bia nền móng cũng như bất kỳ bản khắc nào nhắc đến ngôi đền vào thời đó, tên ban đầu của nó vẫn là một dấu hỏi, nhưng nó có thể đã được gọi là "Varah Vishnu-lok", theo tên của vị thần được thờ. Công việc có vẻ như đã kết thúc sau khi nhà vua băng hà không lâu, dựa vào một số bức điêu khắc vẫn còn dang dở.
Amata submarginalis
Liên kết ngoài
S
Angkor Wat
Lịch sử
Năm 1177, 27 năm sau cái chết của Suryavarman II, Ăngkor bị tàn phá bởi người Chăm, kẻ thù truyền kiếp của người Khmer trong một cuộc tấn công chớp nhoáng bằng đường thủy. Sau đó vua Jayavarman VII đã phục hưng đế quốc và thành lập một thủ đô và đền thờ mới (Ăngkor Thom và Bayon) cách Angkor Wat vài kilo mét về phía bắc.
Đến cuối thế kỷ XII, Angkor Wat từ một trung tâm tín ngưỡng Ấn Độ giáo dần chuyển sang Phật giáo và tiếp tục cho đến ngày nay. Không giống nhiều ngôi đền Ăngkor khác, tuy Angkor Wat một phần bị quên lãng từ sau thế kỷ XVI, nó không bao giờ hoàn toàn bị bỏ hoang, một phần nhờ con hào bao xung quanh đã bảo vệ ngôi đền khỏi sự xâm lấn của rừng rậm.
Một trong những người châu Âu đầu tiên đặt chân đến Ăngkor là António da Madalena, một nhà sư người Bồ Đào Nha đến đây vào năm 1586 và nói rằng "nó là một kiến trúc phi thường mà không giấy bút nào tả xiết, chủ yếu là vì nó không giống bất kỳ công trình nào khác trên thế giới. Nó có những tòa tháp, lối trang trí và tất cả sự tinh xảo mà con người có thể tưởng tượng ra."
Cho đến thế kỷ XVII, Angkor Wat vẫn chưa hoàn toàn bị bỏ hoang và có chức năng như một đền thờ Phật giáo. Mười bốn bản khắc chữ có niên đại từ thế kỷ thứ XVII được phát hiện ở khu vực Ăngkor, cho thấy những người hành hương Phật giáo Nhật Bản có thể đã thành lập các khu định cư nhỏ cùng với người dân địa phương Khmer. Cũng vào thời điểm đó, các du khách Nhật nghĩ rằng ngôi đền là khu vườn nổi tiếng Jetavana của Đức Phật, ban đầu nằm trong vương quốc Magadha, Ấn Độ. Bản khắc nổi tiếng nhất kể về Ukondafu Kazufusa, người đón chào năm mới của người Khmer tại Angkor Wat năm 1632.
Giữa thế kỷ XIX, nhà tự nhiên học và thám hiểm người Pháp Henri Mouhot đã đến đây và giúp phương Tây biết đến Angkor Wat nhiều hơn bằng các ghi chép của mình. Trong đó ông viết:
"'Một trong những ngôi đền đó-một đối thủ của đền Solomon, và được Michelangelo thời cổ đại dựng lên - có thể có một chỗ đứng trang trọng bên cạnh những công trình đẹp nhất của chúng ta. Nó vĩ đại hơn tất cả những gì người Hy Lạp hay La Mã để lại cho chúng ta, và thể hiện một sự tương phản đáng buồn cho tình trạng man rợ mà đất nước đang mắc phải.'" Mouhot, cũng giống như những người phương Tây khác, khó tin rằng người Khmer có thể xây dựng được ngôi đền và đã ngỡ rằng nó được xây dựng cùng thời với thành Rome. Lịch sử thực sự của Angkor Wat chỉ được ráp nối lại với nhau bởi các bằng chứng nghệ thuật và bút tích được thu thập trong quá trình dọn dẹp và phục dựng trên cả khu vực Ăngkor. Không có nhà ở hoặc dấu vết gì của việc định cư như đồ dùng nấu ăn, vũ khí hoặc trang phục thường thấy tại các địa điểm cổ đại. Thay vào đó là các bằng chứng của một di tích lịch sử.
Cần nhiều công sức để phục dựng Angkor Wat vào thế kỷ XX, phần lớn là để loại bỏ đất đá và cây cối bị tích tụ. Công việc này bị gián đoạn do nội chiến và thời kỳ Khmer Đỏ kiểm soát đất nước trong những năm 1970 và 1980, nhưng ngoài nạn trộm cắp và sự xuống cấp của những bực tượng hậu Ăngkor, không có thiệt hại nào đáng kể được ghi nhận.
Ngôi đền là một biểu tượng mạnh mẽ của Campuchia và là niềm tự hào tổ quốc to lớn đã có ảnh hưởng đến mối quan hệ ngoại giao của Campuchia với Pháp, Hoa Kỳ và người láng giềng Thái Lan. Hình ảnh Angkor Wat đã xuất hiện trên quốc kỳ Campuchia ngay từ khi nó mới được ra mắt vào năm 1863. Tuy nhiên, từ một góc độ lịch sử và văn hóa lớn hơn, trong quá khứ Angkor Wat không phải là một biểu tượng quốc gia độc đáo và đã xuất hiện trong quá trình hình thành nên di sản thuộc Pháp về văn hóa—chính trị. Ngôi đền được giới thiệu tại triển lãm thuộc địa Pháp và thế giới tại Paris và Marseilles vào giữa những năm 1889 và 1937. Vẻ đẹp của Angkor Wat cũng xuất hiện trong bảo tàng thạch cao của Louis Delaporte với tên gọi bảo tàng Đông Dương (musée Indo-chinois) từng nằm trong Cung điện Trocadéro tại Paris từ năm 1880 cho đến giữa thập niên 1920.
Di sản nghệ thuật tuyệt vời của Angkor Wat và các di tích Khmer khác trong khu vực Ăngkor đã trực tiếp dẫn đến sự bảo hộ của Pháp đối với Campuchia như một thuộc địa vào ngày 11 tháng 8 năm 1863 và sự xâm lược Xiêm La nhằm nắm quyền kiểm soát khu di tích. Điều này nhanh chóng dẫn đến việc Campuchia đòi lại những vùng đất phía tây bắc đã nằm trong quyền kiểm soát của người Xiêm (Thái) từ năm 1351 (Manich Jumsai 2001) hay theo các nguồn khác là năm 1431. Campuchia giành độc lập vào ngày 9 tháng 11 năm 1953 và sở hữu Angkor Wat từ đó đến nay. Có thể nói rằng từ thời kỳ thuộc địa cho đến khi được UNESCO đề cử làm Di sản Thế giới năm 1992, ngôi đền Angkor Wat đã có một vai trò quan trọng trong việc hình thành khái niệm di sản văn hóa hiện đại cũng như sự toàn cầu hóa di sản văn hóa.
Tháng 12 năm 2015, một nhóm nghiên cứu từ Đại học Sydney đã tìm thấy một quần thể tháp được xây dựng và phá hủy trong quá trình hình thành Angkor Wat chưa từng thấy trước đó, cũng như một công trình lớn chưa rõ mục đích tại mặt phía nam và các công sự bằng gỗ. Những phát hiện này cũng bao gồm bằng chứng về sự có mặt của quần thể cư dân mật độ thấp với một mạng lưới đường, các ao và gò. Điều đó chỉ ra rằng khu vực đền bao quanh bởi hào nước và tường, có thể không chỉ dành riêng cho các tu sĩ như những suy nghĩ trước đây. Nhóm nghiên cứu đã sử dụng LiDAR, radar xuyên mặt đất và khai quật từng vùng để nghiên cứu Angkor Wat.
Vị trí và thiết kế xây dựng
thumb|upright=1.5|Góc nhìn từ vệ tinh và vị trí của Angkor Wat so với các địa điểm khảo cổ Ăngkor khác như [[Angkor Thom|Ăngkor Thom]]
Angkor Wat, nằm ở 13.4125°N, 103.86667°W, là một sự kết hợp độc đáo của chùa chiền và núi. Angkor Wat đạt thiết kế tiêu chuẩn của đền thờ cấp quốc gia và các tiêu chuẩn sau này của phòng trưng bày hiện đại. Ngôi đền là một đại diện của núi Meru, quê hương của các vị thần: các quincunx trung tâm của tháp tượng trưng cho năm đỉnh núi, và các bức tường và hào tượng trưng cho các dãy núi bao quanh và đại dương. Khả năng đi vào các khu vực trên cao của đền thờ càng ngày càng khó, với các giáo dân chỉ được vào tầng thấp nhất.
Không giống như hầu hết các ngôi chùa Khmer, Angkor Wat được định hướng về phía tây hơn là phía đông. Điều này đã khiến nhiều người (kể cả Maurice Glaize và George Coedès) đã kết luận rằng Suryavarman dự định xây đền này làm lăng mộ của mình. Thêm bằng chứng cho quan điểm này là các bức phù điêu, mà tiến hành trong một hướng ngược chiều kim đồng hồ-prasavya trong tiếng Hindu-vì đây là mặt trái của thứ tự bình thường. Nghi lễ diễn ra trong trật tự ngược trong nghi thức tang lễ Brahminic. Nhà khảo cổ học Charles Higham cũng tìm thấy và mô tả một cái lọ có thể là một cái lọ dùng để chứa tro đã được tìm thấy trong tháp trung tâm. Đền đã được đề cử là như là khoản chi phí lớn nhất cho việc xây dựng lăng mộ để lưu trữ xác người chết. Tuy nhiên Freeman và Jacques lưu ý rằng một số ngôi đền khác của Ăngkor có định hướng khác với định hướng Đông nói chung, và cho rằng việc định hướng Angkor Wat là vì nghi lễ thờ cúng Vishnu, vị thần có liên quan với phương Tây.
Eleanor Mannikka đã đề xuất một lời giải thích thêm về Angkor Wat. Dựa trên định hướng và kích thước của ngôi đền, và trên các nội dung và cách sắp xếp các phù điêu, bà lập luận rằng cấu trúc đền đại diện cho một kỷ nguyên mới với tuyên bố hòa bình dưới thời vua Suryavarman II: "vì các số đo của chu kỳ thời gian mặt trời và mặt trăng đã được gắn vào không gian thiêng liêng của Angkor Wat, nhiệm vụ cai quản đất nước thiêng liêng này được chạm khắc vào phòng và hành lang ngôi đền, với ý nghĩa là để duy trì quyền lực của nhà vua và để tôn vinh và thờ phượng các vị thần ở trên trời." Nhận xét của Mannikka đã được đón nhận với sự kết hợp giữa quan tâm và hoài nghi trong giới học thuật. Bà đã nhận xét khác hẳn với những suy đoán của những người khác, chẳng hạn như Graham Hancock, rằng Angkor Wat là một phần của việc mô phỏng chòm sao Thiên Long. nhỏ|Hình tượng nữ thần Apsara tại đền
Angkor Wat có hệ thống thủy lợi rộng lớn cung cấp nước sinh hoạt và bổ sung nước ngầm cho nơi này. Angkor Wat tồn tại được trên vùng đất cát nhờ có nguồn nước ngầm ổn định tăng giảm theo mùa. Tuy nhiên, các khách sạn quanh di tích này và người dân địa phương đang bơm hút nguồn nước ngầm để phục vụ nhu cầu kinh doanh và sinh hoạt đe dọa sự tồn tại của Angkor Wat.
Đặc điểm của Angkor Wat
thumb|260px|left|Angkor Wat nhìn từ phía sau
Angkor Wat là ví dụ điển hình của phong cách cổ điển của kiến ​​trúc Khmer—phong cách Angkor Wat. Cho đến thế kỷ thứ XII, các kiến ​​trúc sư Khmer đã trở nên thành thục và tự tin trong việc sử dụng sa thạch (chứ không phải là gạch hoặc đá ong) làm vật liệu xây dựng chính. Hầu hết các khu vực có thể nhìn thấy là các khối sa thạch, trong khi đá ong đã được sử dụng cho các bức tường bên ngoài và cho các bộ phận cấu trúc ẩn. Các vật liệu được sử dụng để kết nối các khối vẫn chưa được xác định, mặc dù các loại nhựa cây hoặc vôi tôi đã được nhắc đến.
Ngôi đền đã nhận được sự tán thưởng cho sự hài hòa trong thiết kế của mình. Theo Maurice Glaize, một người bảo tồn giữa thế kỷ XX của Ăngkor, ngôi đền "đã đạt tới sự hoàn hảo kinh điển bởi sự hoành tráng được tiết chế của các yếu tố cân bằng và sự sắp xếp chính xác về tỷ lệ. Nó là một tác phẩm của sức mạnh, sự thống nhất và phong cách." thumb|Angkor Wat nhìn từ trên cao
Về mặt kiến ​​trúc, các yếu tố đặc trưng của phong cách bao gồm: các tháp dạng oval giống như búp sen; các hành lang nhỏ để mở rộng lối đi; các phòng dọc theo các trục để kết nối các khoảnh sân; và các bậc thang hình chữ thập xuất hiện dọc theo các trục chính của ngôi đền. Các yếu tố trang trí điển hình là devata (hoặc apsara), phù điêu, và trên các bức tường áp mát là các vòng hoa lớn và những cảnh dẫn truyện.Các bức tượng của Angkor Wat được đánh giá là bảo thủ, thiếu sinh động và thiếu hấp dẫn hơn những công trình ở trên. Các yếu tố khác của thiết kế đã bị phá hủy bởi nạn cướp bóc và thời gian, bao gồm vữa mạ vàng trên tháp, lớp mạ vàng trên một số bức phù điêu, và các tấm trần và cửa ra vào bằng gỗ.
Khoảng không gian bên ngoài
Bức tường bên ngoài, dài 1,024 m (3,360 ft), rộng 802 m (2,631 ft) và cao 4.5 m (15 ft), được bao quanh bởi một khu đất rộng 30 m (98 ft) và một con hào rộng 190 m (620 ft). Lối vào đền là một bờ đất ở phía đông và một đường đắp bằng sa thạch ở phía tây. Lối vào chính ở phía Tây được thêm vào sau, có thể nhằm thay thế cho một cây cầu gỗ. Tại mỗi hướng chính đều có một gopura (kiến trúc cổng vào).
Phục dựng và bảo tồn
Đoạn phim ngắn của [[World Monuments Fund về việc phục dựng Angkor Wat|thumb]] Việc phục dựng Angkor Wat bắt đầu từ khi Viện Viễn Đông Bác cổ (École Française d’Extrême-Orient - EFEO) thành lập chương trình Phục dựng Ăngkor (Conversation d'Angkor) vào năm 1908. Cho đến lúc đó, các hoạt động tại khu vực chủ yếu là thăm dò. Chương trình chịu trách nhiệm về các hoạt động nghiên cứu, bảo tồn và phục dựng tại Ăngkor cho đến đầu những năm 1970 và phần lớn việc phục dựng được thực hiện vào những năm 1960. Tuy nhiên, các hoạt động này đã bị dừng lại vào thời Khmer Đỏ. Từ năm 1986 đến năm 1992, tổ chức Nghiên cứu Khảo cổ Ấn Độ (Archaeological Survey of India) tiến hành công việc phục dựng ngôi đền, cho dù đã có những ý kiến tranh cãi về việc sử dụng hóa chất gây ảnh hưởng đến bề mặt đá.
Năm 1992, sau lời kêu gọi giúp đỡ của Quốc vương Norodom Sihanouk, Angkor Wat được cho vào danh sách di sản thế giới bị đe dọa của UNESCO (sau đó đã được gạch tên vào năm 2004) và di sản thế giới cùng với lời kêu cứu của UNESCO đến cộng đồng quốc tế. Năm 1994, các phân vùng đã được thiết lập để bảo vệ khu vực Ăngkor. Cơ quan quản lý APSARA được thành lập năm 1995 nhằm bảo vệ và quản lý khu vực, và một điều luật đã được thông qua năm 1996 nhằm bảo vệ các di sản tại Campuchia. Một số quốc gia như Pháp, Nhật Bản và Trung Quốc đã tham gia vào các dự án bảo tồn Angkor Wat. Tổ chức Dự án Bảo tồn Apsara Đức đang làm công tác bảo vệ các hoa văn và họa tiết điêu khắc đá khỏi hư hại. Khảo sát của công ty cho thấy khoảng 20 phần trăm các họa tiết đang trong tình trạng tồi tệ, chủ yếu bởi sự xói mòn tự nhiên và sư xuống cấp của đá, nhưng một phần cũng do các cố gắng phục dựng trước đó. Các công việc khác bao gồm sửa chữa các phần bị sụp đổ của cấu trúc, và đề phòng sự sụp đổ thêm: mặt phía tây của tầng trên đã được củng cố thêm bằng giàn giáo từ năm 2002, trong khi một đội từ Nhật Bản đã hoàn thiện việc phục dựng thư viện phía bắc của khoảng đất phía ngoài năm 2005. Quỹ Di tích Thế giới (World Monuments Fund) bắt đầu công việc phục dựng hành lang Churning of Sea of Milk năm 2008 sau một vài năm nghiên cứu tình trạng. Dự án khôi phục hệ thống mái truyền thống của người Khmer và loại bỏ xi măng được dùng trong các lần phục dựng trước khiến muối thấm vào sau các bức điêu khắc đá, làm phai màu và gây hư hại các bề mặt điêu khắc.
Màng vi sinh vật sinh học đã tìm thấy đá sa thạch đang xuống cấp tại Angkor Wat, Preah Khan, và Bayon và Tây Prasat ở Ăngkor. Sự mất nước và vi khuẩn lam dạng sợi chống bức xạ có thể sản xuất các axit hữu cơ phân hủy đá. Một loại nấm tối dạng sợi đã được tìm thấy trong các mẫu vật trong và ngoài Preah Khan, trong khi tảo Trentepohlia chỉ được tìm thấy trong các mẫu vật lấy từ đá hồng bên ngoài Preah Khan. Các bản sao cũng đã được thực hiện để thay thế một số các điêu khắc bị mất hoặc hư hỏng.
Du lịch
Từ những năm 1990, Angkor Wat đã trở thành một địa điểm du lịch lớn. Năm 1993, chỉ có 7,650 du khách đến đây; đến năm 2004, số liệu chính phủ đã cho thấy đã có 561,000 du khách nước ngoài đến tỉnh Xiêm Riệp, chiếm xấp xỉ 50% lượng du khách nước ngoài đến Campuchia. Đến năm 2007 con số này là trên một triệu, và trên hai triệu vào năm 2012. Phần lớn mọi người đến thăm Angkor Wat với trên 2 triệu du khách nước ngoài năm 2013. Khu di tích được quản lý bởi tập đoàn tư nhân SOKIMEX, tổ chức đã thuê lại Angkor Wat từ Chính phủ Campuchia. Các dòng khách du lịch không gây ra thiệt hại nào đáng kể, trừ một số bức graffti; các bức điêu khắc đá và bề mặt sàn được bảo vệ bởi dây thừng và mặt gỗ. Du lịch cũng mang về một nguồn thu khác cho công tác bảo trì—cho đến năm 2000, khoảng 28% nguồn thu từ bán vé tại khu vực Ăngkor được sử dụng cho ngôi đền—cho dù phần lớn công việc được tiến hành bởi các đội được tài trợ bởi các chính phủ nước ngoài chứ không phải các nhà chức trách Campuchia.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bài cơ bản dài trung bình Thể loại:Đền thờ Campuchia Thể loại:Di tích Angkor Thể loại:Tỉnh Xiêm Riệp Thể loại:Di sản thế giới tại Campuchia Thể loại:Địa điểm hành hương Phật giáo Thể loại:Di tích Angkor ở tỉnh Xiêm Riệp Thể loại:Khảo cổ Campuchia
Hygrotus curvilobus
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Hygrotus
Centaurea scripczinskyi
Centaurea scripczinskyi là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Mikheev mô tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Liên kết ngoài
Thể loại:Centaurea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Ianthocincla sukatschewi
Ianthocincla sukatschewi là một loài chim trong họ Leiothrichidae. Đây là loài đặc hữu của miền bắc Trung Quốc, nơi sinh sống tự nhiên của nó là rừng ôn đới. Loài chim này bị đe dọa do mất môi trường sống. Loài chim này đã có lúc được đặt vào chi Garrulax nhưng sau khi công bố một nghiên cứu phát sinh phân tử toàn diện vào năm 2018, nó đã được chuyển sang chi tái lập Ianthocincla. Tên cụ thể tôn vinh thương gia, nhà từ thiện và nhà sưu tập người Nga Vladimir Platonovich Sukachev (1849-1919).
Arctosa humicola
Arctosa humicola là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Loài này thuộc chi Arctosa. Arctosa humicola được Philip Bertkau miêu tả năm 1880.
Tham khảo
Thể loại:Arctosa
Lepanthopsis stellaris
Lepanthopsis stellaris là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Dod mô tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lepanthopsis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1978
Barbara Brennan
Barbara Ann Brennan (sinh ngày 19 tháng 2 năm 1939, mất ngày 3 tháng 10 năm 2022) là nữ Tiến sỹ Vật lý đầu tiên làm việc cho NASA, Nhà trị liệu Tâm lý và tác giả, nhà chữa lành, nữ doanh nhân và giáo viên người Mỹ làm việc trong lĩnh vực trị liệu bằng năng lượng. Năm 2011, bà được Watkins Review xếp vào danh sách người có ảnh hưởng về mặt tâm linh thứ 94 trên thế giới.
Xuất thân và giáo dục
Brennan nhận bằng Cử nhân Khoa học Vật lý vào năm 1962 từ Đại học Wisconsin–Madison, và hai năm sau đó, bà nhận bằng Thạc sĩ Vật lý khí quyển từ cùng một trường. Từ năm 1970, bà tham gia các khóa học tại một số học viện về "trường năng lượng con người". Bà hoàn thành chương trình hai năm về Tư vấn Trị liệu tại Community of the Whole Person ở Washington, D.C., tiếp theo là chương trình ba năm về Năng lượng Bản thể tại Viện Năng lượng Cốt lõi ở Thành phố New York vào năm 1978 và một chương trình kéo dài 5 năm về Trị liệu Tinh thần tại Trung tâm Phoenicia Pathwork ở Phoenicia, New York vào năm 1979. Bà bị ảnh hưởng mạnh bởi Eva và John Pierrakos, những người đã sáng lập ra một hệ thống tự chuyển đổi có tên là Pathwork, dựa trên những ý tưởng của Wilhelm Reich và Alexander Lowen. Brennan hợp tác cùng Pierrakos, và trở thành người trợ giúp Pathwork và nhà trị liệu Năng lượng Bản thể. Brennan cũng tham gia các buổi hội thảo và chịu ảnh hưởng của Rosalyn L. Bruyere - người được coi là Healer của các healers. Bà phát triển phương pháp chữa bệnh riêng vào năm 1977 và sau đó thành lập một chương trình đào tạo để dạy những người khác. Brennan có bằng Tiến sĩ triết học tại Đại học Greenwich ở Úc và DTh về thần học từ Đại học Holos, đều tốt nghiệp vào năm 2001.
Ý tưởng và lý thuyết
Cuốn sách đầu tiên của bà, Hands of Light: A Guide to Healing Through the Human Energy Field (Bàn tay ánh sáng: Hướng dẫn Chữa bệnh Thông qua Trường Năng lượng Con người), thường được coi là "kinh điển" trong lĩnh vực chữa bệnh bằng tâm linh, với hơn một triệu bản được in bằng 22 thứ tiếng. Brennan tuyên bố mình nhận được thông tin trực quan về khách hàng của mình trong các buổi điều trị và xem các mô hình lặp đi lặp lại trong các trường năng lượng của khách hàng cho thấy nguồn gốc chung ẩn dưới những khó khăn của họ. Sách của Brennan có các hình vẽ về hào quang và trường năng lượng cũng như mô tả về cách các trường năng lượng của con người tương tác với nhau. Bà đã phổ biến mô hình bảy lớp của trường năng lượng, mỗi lớp được cấu trúc bởi các tần số và loại năng lượng khác nhau và thực hiện các chức năng khác nhau. Brennan xem các luân xa như máy biến áp nhận và xử lý năng lượng vũ trụ, cũng như cho phép biểu hiện và hoạt động lành mạnh của ý thức cá nhân và bản chất tâm lý-thể chất. Bà nổi tiếng với cách tiếp cận có phương pháp để chữa bệnh bằng năng lượng.
Brennan đã tạo ra một loại kỹ thuật chữa bệnh bằng năng lượng mà bà gọi là "chữa trị toàn quang phổ" để hoạt động trên bảy lớp của trường năng lượng con người hoặc các hào quang. Brennan tuyên bố rằng kỹ thuật mà bà gọi là phẫu thuật tâm linh hoạt động ở cấp độ thứ năm của trường năng lượng con người bằng cách sử dụng sức mạnh của một nhà phẫu thuật tâm linh.
Khái niệm "hara" của Brennan
Trong cuốn sách thứ hai của mình có tựa đề Light Emerging (Ánh sáng Hiện hình), Brennan có bổ sung vào mô hình năng lượng tinh tế của con người, chiều kích mang "tính chủ định" gọi là "hara". giữ cơ thể con người dưới dạng vật chất cho đến khi hoàn thành mục đích sống. Khi hara khỏe mạnh, cá nhân hành động một cách tự nhiên và dễ dàng để hoàn thành mục đích sống của mình. Hara là nền tảng cho trường năng lượng của con người (HEF), hay hào quang. Vì mối quan hệ này, hara chữa bệnh được coi là đặc biệt mạnh mẽ để chữa bệnh trường hào quang và do đó cả cơ thể vật lý.
Bà còn nói về ngôi sao bản thể. Thần tính cá nhân của chúng ta, cùng chung với thần tính vũ trụ.
Trường Chữa trị Barbara Brennan
Năm 1982, bà đóng cửa cơ sở hành nghề tư nhân của mình ở Thành phố New York và thành lập Trường Chữa trị Barbara Brennan (BBSH), được thiết kế để đào tạo những người chữa bệnh chuyên nghiệp từ khắp nơi trên thế giới. Trường được đặt tại Florida từ năm 2000, và được cấp phép bởi Ủy ban Giáo dục Độc lập của Bang Florida. Năm 2003, Brennan mở thêm Trường Chữa trị Barbara Brennan châu Âu (BBSHE), ban đầu ở Mondsee, Áo sau đó chuyển đến Bad Neuenahr nằm gần Bonn, Đức vào năm 2006 và chuyển trở lại Áo đến thị trấn nhỏ Bad Ischl vào năm 2008. BBSHE đóng cửa vào năm 2015. Năm 2007, một chi nhánh mới được mở tại Tokyo, Nhật Bản, sau này đóng cửa vào năm 2010. Trường Barbara Brennan có 2700 học viên tốt nghiệp trên toàn thế giới, hơn 224 giáo viên và 188 Học viên Hợp nhất Brennan. Barbara Brennan đã nghỉ hưu và không còn giảng dạy tại trường. Chuyên gia Khoa học Chữa trị Brennan tiếp tục giảng dạy công việc của mình ở Florida với kế hoạch mở rộng toàn cầu trong tương lai gần. Trường Chữa trị Barbara Brennan cung cấp cả bằng cử nhân và cao học về Khoa học Chữa trị Brennan và chứng chỉ Khoa học Chữa trị Brennan.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1939 Thể loại:Không rõ nơi sinh Thể loại:Nhà điều trị Thể loại:Nhà thông linh Thể loại:Nhà văn tâm linh Mỹ Thể loại:Nhà văn Thời đại Mới Thể loại:Nhà văn Tư tưởng Mới Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Wisconsin–Madison Thể loại:Nhân vật còn sống
Kamenz
Kamenz (tiếng Sorb Kamjenc) là một thành phố nằm trong vùng lịch sử Lusatia ở phía đông bang Sachsen, Đức. Thành phố có dân số 18.243 người và thuộc huyện Bautzen. Thành phố này cách Dresden 40 km (25 dặm) về phía đông bắc và thủ phủ của huyện là Bautzen khoảng 30 km (19 dặm) về phía tây bắc. Nhà thơ và nhà triết học Gotthold Ephraim Lessing sinh ra ở Kamenz, và tên tội phạm Bruno Hauptmann cũng sinh ra ở thành phố này.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thị trấn của bang Sachsen
Đảng Cộng hòa Xã hội
Đảng Cộng hòa Xã hội (tiếng Pháp: Parti social républicain; PSR: tiếng Khmer: Sangkum Sathéaranak Râth) là một đảng phái chính trị tại Campuchia, do Tổng thống Lon Nol thành lập vào tháng 6 năm 1972 để tham gia tranh cử trong cuộc bầu cử Quốc hội nước Cộng hòa Khmer được tổ chức vào ngày 3 tháng 9 năm 1972.
Lịch sử hình thành
Đảng Cộng hòa Xã hội được thành lập xung quanh Hiệp hội Cộng hòa xã hội hiện có của Lon Nol và chịu nhiều ảnh hưởng từ người em trai Lon Non và các sĩ quan của lực lượng vũ trang nước Cộng hòa Khmer. Lấy biểu tượng Angkor Wat, trước đây được Đảng Tự do của Hoàng thân Norodom Norindeth sử dụng từ năm 1946-1956. Cương lĩnh của Đảng là chủ nghĩa dân túy, dân tộc và chống Cộng, Lon Nol kiên quyết chống lại ảnh hưởng của Bắc Việt và Trung Quốc tại khu vực trong bối cảnh Chiến tranh Đông Dương lần thứ hai: giá trị của nó chủ yếu được tuyên bố là "chủ nghĩa cộng hòa, trách nhiệm xã hội và chủ nghĩa dân tộc". Chức năng chính của Đảng là hỗ trợ và hợp pháp hóa quyền lãnh đạo đất nước của Lon Nol, về sau ông đã phát triển một hệ tư tưởng nửa thần bí hơi sô vanh xiêu vẹo gọi là chủ nghĩa Tân Khmer để ủng hộ chương trình nghị sự chính trị của ông.
Đảng Cộng hòa Xã hội lúc đầu phát triển thành hai phe rõ rệt. Một là Dangrek do cựu binh cánh hữu cực đoan kiêm (từ sau ngày 18 tháng 3) Thủ tướng Sơn Ngọc Thành và viện sĩ cánh tả Hang Thun Hak lãnh đạo. Phe Dangrek được đặt tên theo dãy núi mà nhóm du kích Khmer Serei của Thành trú đóng, lôi kéo những con người đã từ lâu là một phần của phe đối lập cộng hòa và cực đoan với Hoàng thân Norodom Sihanouk trong giai đoạn trước khi thành lập nền Cộng hòa. Các phe nhóm khác, gọi là Dangkor tập trung vào Lon Non và quân đội. Căng thẳng giữa hai phe phái sau này sẽ chứng minh một trở ngại nghiêm trọng cho sự ổn định của chính phủ Cộng hòa Khmer.
Bầu cử năm 1972
Hai đảng đối lập chính là Đảng Dân chủ của In Tam và Đảng Cộng hòa của Sirik Matak, không tham gia trong cuộc bầu cử Quốc hội vì họ cho rằng đã có một số điểm không rõ ràng trong luật bầu cử. Đảng Cộng hòa Xã hội chỉ có 126 ứng cử viên và giành được tất cả các ghế. Phe đối lập chỉ có 10 ứng viên tập trung vào nhóm Pracheachon, một đảng xã hội chủ nghĩa được gầy dựng, mà phần đông tin rằng là do Lon Nol tổ chức theo kiểu một phe đối lập chiếu lệ.
Trong cuộc bầu cử Thượng viện, cơ quan lập pháp của thượng viện, phe đối lập chiếu lệ với Đảng Cộng hòa Xã hội do một vài ứng cử viên gia nhập vốn xuất thân từ Sangkum, nguyên là một đảng của Sihanouk, người đã bị Lon Nol truất phế chức Quốc trưởng vào năm 1970. Sangkum chính thức giải thể vào năm 1971, nhưng như trường hợp Pracheachon được Lon Nol lập bên chủ yếu chỉ để cung cấp sự xuất hiện của một cuộc bầu cử đa đảng.
Đấu đá chính trị
Nhiệm kỳ ngắn ngủi của Sơn Ngọc Thành khi làm Thủ tướng Chính phủ đã kết thúc vào ngày 15 tháng 10 năm 1972, ngay sau khi một cuộc ám sát mà phần đông đều tin là do Lon Nol tổ chức. Tổng thư ký Đảng Cộng hòa Xã hội Hang Thun Hak được bầu làm Thủ tướng nhưng bị buộc phải từ chức vào đầu năm 1973 sau một thời gian gia tăng các tác động xấu đối với nước Cộng hòa trong cuộc nội chiến Campuchia. Ít lâu sau được In Tam kế tục rồi tới lượt thành viên Đảng Cộng hòa Xã hội Long Boret giữ chức Thủ tướng vào cuối năm 1973.
Lon Non đã cố gắng tăng cường ảnh hưởng của ông lên Đảng Cộng hòa Xã hội nhưng bị buộc phải sống lưu vong vào tháng 9 năm 1973. Ông trở lại vào năm 1974 và vào cuối tháng 3 năm 1975 vẫn cố gắng để giành được chức Tổng thư ký Đảng, dù nước Cộng hòa thời gian này chỉ kiểm soát một phần thành phố Phnôm Pênh. Vào ngày 17 tháng 4 năm 1975, Đảng Cộng hòa Xã hội cùng với nước Cộng hòa Khmer đã sụp đổ và tan rã hoàn toàn khi rơi vào tay Khmer Đỏ, kéo theo sự tan rã các đảng phái chính trị của chế độ cũ.
Tham khảo
Thể loại:Cộng hòa Khmer Thể loại:Đảng phái chính trị Campuchia
Amblyptilia
Amblyptilia là một chi bướm đêm thuộc họ Pterophoridae.
Restrepia nittiorhyncha
Restrepia nittiorhyncha là một loài lan đặc hữu của Colombia.
Tham khảo
nittiorhyncha
Geçitli, Karlıova
Geçitli là một xã thuộc huyện Karlıova, tỉnh Bingöl, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 461 người.
Domingos Martins
Domingos Martins là một đô thị thuộc bang Espírito Santo, Brasil. Đô thị này có diện tích 1225,327 km², dân số năm 2007 là 29443 người, mật độ 24,03 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Espírito Santo
Ceratolejeunea confusa
Ceratolejeunea confusa là một loài Rêu trong họ Lejeuneaceae. Loài này được R.M. Schust. mô tả khoa học đầu tiên năm 1956.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ceratolejeunea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1956
Keeping Up with the Kardashians
Keeping Up with the Kardashians (tên viết tắt: KUWTK, tạm dịch: Theo chân nhà Kardashian) là chương trình truyền hình thực tế tập trung vào cuộc sống xã hội và đời tư của gia đình nhà Kardashian – Jenner, chương trình do Hoa Kỳ sản xuất và được phát sóng trên kênh truyền hình cáp E!.
Giám đốc sản xuất của chương trình là MC Ryan Seacrest. Tập đầu tiên của mùa thứ nhất lên sóng vào ngày 14 tháng 10 năm 2007, đến nay chương trình đã trở thành một trong những sê-ri truyền hình thực tế lâu đời nhất nước Mỹ.
Tổng quan, chương trình xoay quanh cuộc sống của ba chi em ruột Kourtney, Kim và Khloé Kardashian, cùng với hai người em cùng mẹ khác cha là Kendall và Kylie Jenner. Các nhân vật khác gồm có Kris (mẹ), Caitlyn Jenner (cha) và em trai Rob Kardashian. Tuyến nhân vật phụ gồm có Scott Disick (bạn trai cũ Kourtney), Kris Humphries (chồng cũ Kim), Kanye West (chồng hiện tại của Kim), Lamar Odom (chồng cũ Khloé), French Montana và Tristan Thompson (bạn trai cũ Khloé), Adrienne Bailon (bạn gái cũ Rob), Blac Chyna (vợ cũ Rob). Jonathan Cheban (bạn Kim) và Malika Haqq (bạn Khloé) cũng thường xuyên góp mặt trong sê-ri.
Giải thưởng
thumb|200px|Logo chương trình từ mùa 11 đến 15
Liên kết ngoài
Thể loại:Kim Kardashian Thể loại:Phim truyền hình Mỹ thập niên 2000 Thể loại:Phim truyền hình Mỹ thập niên 2010 Thể loại:Chương trình truyền hình tiếng Anh
Kumphawapi (huyện)
Kumphawapi (กุมภวาปี) là một huyện (amphoe) ở phía nam của tỉnh Udon Thani, đông bắc Thái Lan.
Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía tây nam theo chiều kim đồng hồ) là: Non Sa-at, Nong Saeng, Mueang Udon Thani, Prachaksinlapakhom, Ku Kaeo và Si That của tỉnh Udon Thani,  Tha Khantho của tỉnh Kalasin và Kranuan của tỉnh Khon Kaen.
Phía bắc trung tâm thị xã là hồ Nong Han Kumphawapi nước nông. Xung quanh hồ là đầm lầy. Nguồn nước cung cấp cho hồ này là sông Pao.
Lịch sử
Mueang Kumphawapi là một trong 4 đơn vị đầu tiên của Udon Thani được chuyển thành huyện trong các cuộc cải tổ thesaphiban năm 1897.
Hành chính
Huyện này được chia thành 13 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 175 làng (muban). Có ba thị trấn (thesaban tambon) - Phan Don and Kumphawapi mỗi đơn vị nằm trên một tambon cùng tên, và Huai Koeng toàn bộ tambon Huai Koeng. Có 12 Tổ chức hành chính tambon. Các con số không có trong bảng này là tambon nay tạo thành huyện Prachak Sinlapakhom.
Tham khảo
Kumphawapi
Elaphropoda erratica
Elaphropoda erratica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Lieftinck mô tả khoa học năm 1944.
Tham khảo
Thể loại:Elaphropoda Thể loại:Động vật được mô tả năm 1944
Arctosa hunanensis
Loài này thuộc chi Arctosa. Arctosa hunanensis được Chang-Min Yin, Peng & Y. H. Bao miêu tả năm 1997.
Tham khảo
Thể loại:Arctosa
Hygrotus curvipes
Hygrotus curvipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Leech miêu tả khoa học năm 1938.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Hygrotus
Sophronica benitoensis
Sophronica benitoensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Leptodontium chrysobaseum
Leptodontium chrysobaseum là một loài Rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được (Müll. Hal.) Broth. mô tả khoa học đầu tiên năm 1902.
Liên kết ngoài
Thể loại:Leptodontium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1902
Trần Thế Môn
Thân thế, sự nghiệp
Ông có tên khai sinh là Trần Đình Thìn, sinh ngày 4 tháng 1 năm 1915, quê tại xã Trần Thương, huyện Nam Xang (nay thuộc xã Nhân Đạo, huyện Lý Nhân) tỉnh Hà Nam.
Năm 18 tuổi, ông một mình lên Hải Phòng làm thợ. Do bản tính ham học hỏi, ông nhanh chóng có một tay nghề giỏi, được các bạn quý mến. Từ năm 1936, ông bắt đầu tham gia hoạt động trong phong trào đấu tranh của công nhân tại Hải Phòng.
Năm 1939, ông bị chính quyền thực dân Pháp bắt giam một thời gian ngắn do tham gia phong trào đấu tranh của công nhân đòi tăng lương giảm thuế. Do những hoạt động tích cực của mình, tháng 11 năm 1940, ông được ông Lương Khánh Thiện – Xứ ủy viên Bắc Kỳ phụ trách miền duyên hải (bao gồm Hải Phòng, Quảng Yên, Hòn Gai), chính thức tuyên bố kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương.
Tháng 1 năm 1941, ông bị chính quyền thực dân Pháp bắt giam lần thứ 2, bị Tòa Đại hình của Pháp tại Hà Nội kết án 10 năm khổ sai. Tháng 7 năm 1941, ông chuyển lên giam giữ tại nhà tù Sơn La. Đến đầu năm 1943, thì ông bị chuyển về giam giữ tại nhà tù chợ Chu (Thái Nguyên). Tại đây, đầu năm 1944, ông cùng 11 đồng chí đảng viên khác gồm Song Hào, Tạ Xuân Thu, Lê Trung Đỉnh, Trần Công Bình, Chu Nhữ, Lê Hiến Mai, Vũ Phong, Nhị Quý, Trần Tùng, Hoàng Bá Sơn, Nguyễn Kháng vượt ngục về hoạt động cách mạng, tham gia hoạt động tại Phân khu Nguyễn Huệ. Lúc này ông lấy tên hoạt động là Trần Thế Môn.
Tháng 10 năm 1944, ông được phân công về hoạt động trong lực lượng Cứu quốc quân III, hoạt động tại Thái Nguyên và Tuyên Quang. Từ tháng 3 đến tháng 5 năm 1945, ông tham gia giải phóng các khu vực thuộc Tuyên Quang và Thái Nguyên và chống quân Nhật càn phá, góp phần vào việc tạo ra khu Giải phóng Việt Minh với Tân Trào là Thủ đô kháng chiến. Tháng 8 năm 1945, ông phụ trách một đội quân tham gia giành chính quyền ở thị xã Tuyên Quang.
Tháng 1 năm 1948, ông về công tác tại Tổng Thanh tra Quân đội. Năm, 1956 ông được điều sang nhận nhiệm vụ làm Chính ủy Cục Công binh. Cùng năm đó, ông lại được điều về làm Chính ủy Quân khu Tây Bắc, rồi làm Phó chính ủy Quân khu 4. Năm 1958, ông được phong quân hàm Đại tá.
Tháng 8 năm 1966, ông vào chiến trường miền Nam và công tác tại Mặt trận Đường 9 – Bắc Quảng Trị. Từ tháng 10 năm 1967 đến tháng 12 năm 1973, ông làm Chính ủy Mặt trận B3 (Tây Nguyên) thay ông Chu Huy Mân.
Đầu năm 1974, ông trở lại làm Chính ủy Binh chủng Công binh. Cùng năm 1974, ông được phong quân hàm Thiếu tướng.
Năm 1977, ông về làm Chánh án, Bí thư đảng uỷ Tòa án Quân sự Trung ương, kiêm Phó Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao. .
Năm 1979, Ông được khi nghỉ hưu.
Ông qua đời lúc 19 giờ ngày 12 tháng 12 năm 2009 tại Viện Quân y 108, thọ 94 tuổi.
Đời tư
Ông có hai người vợ, với người vợ cả, ông bà có duy nhất một người con là Đại tá Trần Thế Thành
Ông lập gia đình lần thứ 2 với bà Phạm Thị Mậu. Ông bà có với nhau 5 người con lần lượt: Trần Thế Việt, Trần Thế Nam, Trần Thế Dân, Trần Thị Minh Hà, và Trần Thế Dũng.
Tham khảo
Thể loại:Người Hà Nam Thể loại:Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam Thể loại:Huân chương Hồ Chí Minh Thể loại:Huân chương Độc lập hạng Nhất Thể loại:Huân chương Quân công hạng Nhất Thể loại:Huân chương Chiến thắng hạng Nhất Thể loại:Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất Thể loại:Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất Thể loại:Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam Thể loại:Chánh án Tòa án Quân sự Trung ương Việt Nam Thể loại:Người họ Trần tại Việt Nam Thể loại:Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 1970
Basavanahalli, Honnali
Basavanahalli là một làng thuộc tehsil Honnali, huyện Davanagere, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Davanagere (huyện)
Alphitonia philippinensis
Alphitonia philippinensis là một loài thực vật có hoa trong họ Táo. Loài này được Braid mô tả khoa học đầu tiên năm 1925.
Liên kết ngoài
Thể loại:Alphitonia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1925
Pithecellobium guaricense
Pithecellobium guaricense là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Pittier miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Me keo
Đỗ Minh Quân
Đỗ Minh Quân (sinh ngày 7 tháng 1 năm 1984 tại Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam) là vận động viên quần vợt chuyên nghiệp người Việt Nam đạt nhiều thành tích quốc gia và quốc tế. Anh từng là cây vợt số 1 Việt Nam. Sau khi kết thúc sự nghiệp, anh du học Mỹ để lấy bằng Huấn luyện viên.