cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
John Wayne
Những tác phẩm và vai chính đầu tiên
The Big Trail là phim điện ảnh có kinh phí lớn đầu tiên được ghi hình ngoài trời trong kỷ nguyên phim có tiếng, được sản xuất với kinh phí "khủng" lúc bấy giờ là hơn 2 triệu đô la Mỹ, sử dụng hàng trăm diễn viên quần chúng và khung cảnh rộng lớn của Tây Nam Hoa Kỳ - vào thời điểm ấy vẫn còn thưa thớt người ở. Để tận dụng khung cảnh hùng vĩ, phim đã được ghi hình thành hai phiên bản: phiên bản 35 mm và bản 70mm mới, sử dụng sáng kiến một máy quay và ống kính. Nhiều khán giả xem phim theo phiên bản Grandeur đã đứng dậy và reo hò tán thưởng. Tuy nhiên, chỉ có một lượng nhỏ rạp chiếu được bố trí trang thiết bị chiếu phim trên màn ảnh rộng, và những nỗ lực của các nhà làm phim trở nên vô ích. Lúc bấy giờ phim đã gặp thất bại nặng nề ở phòng vé, nhưng dần về sau được giới phê bình hiện đại ca ngợi hết lời.
Những bộ phim kế tiếp, gây đột phá và những năm chiến sự
thumb|right|Wayne dưới cái tên "Singin' Sandy" Saunders trong [[Riders of Destiny (1933)]] Sau khi The Big Trail thất bại về mặt thương mại, Wayne bị giáng xuống các vai nhỏ trong những bộ phim hạng A, chẳng hạn như vai một xác chết trong The Deceiver (1931) của Columbia. Ông tham gia dự án phim dài kỳ Ba người lính ngự lâm (1933), một bản cải biên cuốn tiểu thuyết của Alexandre Dumas, xoay quanh các nhân vật chính là những người lính trong Binh đoàn Lê dương Pháp ở chiến sự Bắc Phi lúc bấy giờ. Ông đóng vai chính và được đề tên cạnh tiêu đề ở nhiều phim Viễn Tây kinh phí thấp của xưởng phim hạng B Poverty Row, chủ yếu tại Monogram Pictures và các loạt phim dài kỳ của Mascot Pictures Corporation. Theo ước tính của cá nhân Wayne, ông đã đóng khoảng 80 vở "kịch ngựa" từ năm 1930 đến 1939. Trong Riders of Destiny (1933), ông trở thành một trong những cao bồi biết hát đầu tiên trên phim điện ảnh, dù chỉ là lồng tiếng. Wayne còn xuất hiện trong các phim Viễn Tây Three Mesquiteers, có nhan đề chơi chữ theo tiểu thuyết của Dumas. Ông được các diễn viên đóng thế hướng dẫn cách cưới ngựa và những kĩ năng khác của thể loại phim Viễn Tây. Diễn viên đóng thế Yakima Canutt và Wayne đã phát triển các kĩ thuật đấm đá và đóng thế trên màn ảnh - chúng vẫn hữu dụng cho đến ngày nay. Một trong những phát kiến chính có công của Wayne nằm ở những bộ phim Viễn Tây đầu tiên của Poverty Row, cho phép người tốt chiến đấu giống người xấu một cách thuyết phục, chứ không phải luôn luôn đánh đẹp. Wayne khẳng định: "Trước khi tôi dấn thân vào [dòng phim Viễn Tây], đã có một tiêu chuẩn rằng người hùng luôn phải đánh đẹp. Phản diện được phép đánh vào đấu người hùng bằng ghế, ném đèn dấu vào hoặc đá vào bụng anh ta, nhưng người hùng chỉ được phép hạ phản diện một cách lịch thiệp rồi đợi đến khi y đứng dậy. Tôi đã thay đổi tất cả những điều ấy. Tôi quăng ghế và đèn. Tôi đánh mạnh và đánh bẩn. Tôi đánh nhau để chiến thắng."
Vai diễn đột phá thứ hai của Wayne nằm ở bộ phim Stagecoach (1939) của John Ford. Do Wayne chỉ là diễn viên đóng phim hạng B và doanh số không khả quan của các phim Viễn Tây kinh phí thấp trong thập niên 1930, Ford đã gặp khó trong việc tìm nguồn tài trợ để làm phim có kinh phí hạng A. Sau khi bị tất cả các hãng phim lớn từ chối, Ford đã đồng ý thỏa thuận với nhà sản xuất phim độc lập Walter Wanger để Claire Trevor—một ngôi sao điện ảnh lớn lúc bấy giờ—được đưa lên đầu danh sách diễn viên. Stagecoach đã gặt hái thành công lớn cả về doanh thu lẫn chuyên môn, biến Wayne trở thành ngôi sao quần chúng. Bạn diễn Louise Platt đã ghi công Ford là người nói rằng Wayne sẽ trở thành ngôi sao lớn nhất từ trước đến nay bởi sức lôi cuốn của anh ấy là hình mẫu "bình dân".
Những hồ sơ của Cơ quan lưu trữ quốc gia Hoa Kỳ ghi lại rằng thực tế là Wayne đã nộp đơn để ứng tuyển vào Cơ quan Tình báo chiến lược (OSS), tức tiền thân của CIA ngày nay, và lá đơn được đồn phiên chế của Quân đội tiếp nhận để chuyển cho OSS. Sĩ quan chỉ huy của OSS là William J. Donovan đã viết cho Wayne một bức thư thông báo rằng ông đã được nhận vào Đơn vị Chụp ảnh Hiện trường, song bức thư lại đến nhà người vợ Josephine đã ly thân. Cô chưa bao giờ kể về bức thư cho Wayne. Wayne đã đi khắp các căn cứ và bệnh viện của Mỹ ở Nam Thái Bình Dương trong 3 tháng vào các năm 1943 và 1944, cùng USO. Trong chuyến đi này, ông thi hành yêu cầu từ Donovan để đánh giá xem liệu Tướng Douglas MacArthur (chỉ huy của Khu vực Tây Nam Thái Bình Dương hay đội ngũ của ông này có đang cản trở công việc của OSS không. Sau đó Donovan đã cấp cho Wayne một Chứng chỉ phục dịch OSS nhằm tưởng nhớ đóng góp của Wayne cho nhiệm vụ của OSS.  Theo nhiều người kể lại, việc không thể phục dịch trong quân đội sau này đã trở thành nỗi đau lớn nhất đời Wayne. Góa phụ của ông sau này kể rằng lòng yêu nước của ông trong nhiều thập kỷ sau xuất phát từ tội lỗi: "Anh ấy sẽ trở thành 'người siêu yêu nước' trong suốt phần đời còn lại để cố chuộc tội ở quê nhà."
Thập niên 1950
Ông mất vai chính Jimmy Ringo trong phim The Gunfighter (1950) vào tay Gregory Peck do từ chối làm việc cho Columbia Pictures bởi giám đốc của hãng phim là Harry Cohn từng đối xử tệ bạc với ông nhiều năm trước, khi ông còn là một diễn viên trẻ. Cohn đã bỏ tiền mua dự án cho Wayne, nhưng mối thù của Wayne quá sâu đậm, làm Cohn phải bán kịch bản cho hãng phim Twentieth Century Fox, rồi Peck đã được giao vai diễn mà Wayne dù rất muốn nhưng từ chối làm việc cho Cohn.
Waynes đã đồng sáng lập công ty sản xuất phim Batjac vào năm 1952, được đặt tên theo công ty vận tải hư cấu Batjak trong phim Wake of the Red Witch (1948) - tác phẩm chuyển thể từ tiểu thuyết của Garland Roark. Batjac (và tiền thân của hãng là Wayne-Fellows Productions) là cánh tay giúp Wayne tự sản xuất nhiều bộ phim cho bản thân ông và các ngôi sao khác. Tác phẩm nổi tiếng nhất không có Wayne đóng là Seven Men From Now (1956) - khởi đầu của sự hợp tác kinh điển giữa đạo diễn Budd Boetticher và ngôi sao Randolph Scott, và Gun the Man Down (1956) với diễn viên hợp đồng James Arness vào vai một kẻ ngoài vòng pháp luật.
Một trong những vai diễn nổi tiếng nhất của Wayne là trong phim The High and the Mighty (1954), do William Wellman làm đạo diễn, dựa trên tiểu thuyết của Ernest K. Gann. Vai diễn phi công thứ hai anh hùng của ông đã được đông đảo khán giả tán dương. Wayne còn hóa thân làm phi công trong các phim Flying Tigers (1942), Flying Leathernecks (1951), Island in the Sky (1953), The Wings of Eagles (1957) và Jet Pilot (1957).
Thập niên 1960
thumb|trái|Wayne trong phim The Challenge of Ideas (1961). Năm 1960, Wayne đạo diễn và sản xuất phim The Alamo. Ông đã được đề cử giải Oscar cho phim hay nhất với tư cách nhà sản xuất. Năm ấy Wayne còn đóng trong phim North to Alaska của Henry Hathaway. Năm 1961, Wayne thủ vai trong The Comancheros của Michael Curtiz. Ngày 23 tháng 5 năm 1962, Wayne diên xuất trong The Man Who Shot Liberty Valance của John Ford cùng James Stewart. Ngày 29 tháng 5 năm, phim Hatari! của Howard Hawks mà Wayne đóng chính được công chiếu. Ngày 4 tháng 10, phim The Longest Day bắt đầu chiếu rạp, với sự tham gia của Wayne trong dàn diễn viên chính. Ngày 20 tháng 2 năm 1963, Wayne đóng trong một trong những cảnh nhỏ của phim How the West Was Won. Ngày 12 tháng 6, Wayne thủ vai chính trong bộ phim cuối của ông với John Ford là Donovan's Reef. Ngày 13 tháng 11 năm, một tác phẩm nữa có sự góp mặt của Wayne là McLintock! của Andrew V. McLaglen được công chiếu. Năm 1964, Wayne đóng trong phim Circus World của Henry Hathaway.
Ngày 13 tháng 6 năm 1969, phim True Grit của Henry Hathaway đã khởi chiếu. Với vai diễn trong phim, Wayne đã đoạt giải nam diễn viên chính xuất sắc nhất tại giải Oscar. Tháng 11 năm ấy, một bộ phim nữa mà Wayne đóng đã được phát hành là The Undefeated của Andrew V. McLaglen.
Thập niên 1970: cuối sự nghiệp
Ngày 26 tháng 4 năm 1970, CBS đã phát hành một chương trình truyền hình đặc biệt là Raquel! do David Winters làm đạo diễn và mời Wayne làm khách mời. Chương trình có sự góp mặt Raquel Welch và các vị khách mời như Tom Jones và Bob Hope. Ngày 24 tháng 6, phim Chisum của Andrew V. McLaglen bắt đầu chiếu tại các rạp. Wayne vào vai chủ một trang trại chăn nuôi gia súc phát hiện ra một doanh nhân đang tìm cách chiếm đất lân cận bất hợp pháp. Ngày 16 tháng 9, phim Rio Lobo của Howard Hawks đã được khởi chiếu. Wayne thủ vai Đại tá Cord McNally chạm trán với nhóm lính đánh cắp một chuyến hàng chở vàng ở cuối cuộc nội chiến. Tháng 6 năm 1971, Big Jake của George Sherman được công chiếu. Trong phim Wayne hóa thân vào vai người cha ghẻ lạnh truy dấu vết của băng đảng bắt cóc cháu trai mình.
Năm 1976, Wayne tham gia phim The Shootist của Don Siegel. Đây là vai diễn điện ảnh cuối cùng của Wayne, lần này ông vào vai chính J. B. Books đang hấp hối vì căn bệnh ung thư—thứ mà chính Wayne phải chống chọi ngoài đời sau đó 3 năm. Phim có nhiều điểm tương đồng về mặt cốt truyện với The Gunfighter gần 30 năm về trước - bộ phim mà Wayne từng muốn tham gia nhưng đã từ chối. Sau khi ra rạp, tác phẩm thu về 13.406.138 đô la Mỹ doanh thu nội địa. Tác phẩm kiếm được $6 triệu đô la Mỹ nhờ cho thuê rạp chiếu. Phim được chọn là một trong 10 phim điện ảnh hay nhất của năm 1976 bởi Hiệp hội đánh giá phim quốc gia. Nhà phê bình điện ảnh Roger Ebert của tờ Chicago Sun-Times đã liệt The Shootist ở hạng 10 trong danh sách 10 phim hay nhất năm 1976 của ông. Bộ phim đã giành được một đề cử Oscar, a giải Quả cầu vàng, giải BAFTA và một giải của Nghiệp đoàn biên kịch Mỹ. Tác phẩm hiện có 86% điểm "tươi" trên website tổng hợp đánh giá Rotten Tomatoes, dựa trên 22 bài nhận xét. Bộ phim còn được Viện phim Mỹ đề cử là một trong những phim Viễn Tây hay nhất vào năm 2008.
Qua đời
Mặc dù đã đăng ký tham gia một nghiên cứu vắc-xin ung thư nhằm đấu tranh với căn bệnh này, song Wayne vẫn từ trần vì ung thư dạ dày vào ngày 11 tháng 6 năm 1979 tại Trung tâm Y học UCLA. Ông được chôn cất tại Nghĩa trang Công viên tưởng niệm Pacific View ở Corona del Mar, Newport Beach. Theo lời người con trai Patrick và cháu trai Matthew Muñoz - một linh mục tại Giáo phận Orange ở California, Wayne đã cải đạo sang Công giáo ngay trước khi ông qua đời. Ông đề xuất ghi trên bia mộ của mình dòng chữ "Feo, Fuerte y Formal" - một văn bia bằng tiếng Tây Ban Nha mà Wayne miêu tả nghĩa là "xấu xí, mạnh mẽ và trang nghiêm". Sau khi không được đánh dấu trong gần 20 năm, mộ của ông đã được đánh dấu kể từ năm 1999 với lời trích dẫn:
"Ngày mai là ngày quan trọng trong cuộc đời. Hãy đến với chúng tôi thật trong sạch vào lúc nửa đêm. Ngày ấy hoàn hảo khi nó tới và nằm trong tay chúng ta. Ngày ấy hi vọng rằng chúng ta học được điều gì đó từ ngày hôm qua."
Quan điểm chính trị
thumb|Wayne gặp gỡ Tổng thống [[Richard Nixon và Henry Kissinger ở San Clemente, California, tháng 7 năm 1972]] Trong gần như cả cuộc đời, Wayne là một đảng viên Cộng hòa bảo thủ có tiếng ở Hollywood, ủng hộ các quan điểm chống cộng sản. Tuy nhiên, ông lại bỏ phiếu bầu cho Tổng thổng của Đảng Dân chủ Franklin D. Roosevelt trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1936 và thể hiện sự ngưỡng mộ với người kế nhiệm của Roosevelt, Tổng thống Đảng Dân chủ Harry S. Truman. Ông tham gia sáng lập tổ chức Liên minh Điện ảnh để Bảo tồn các Lý tưởng Mỹ vào tháng 2 năm 1944 và được bầu làm chủ tịch của tổ chức này vào năm 1949. Là một người nhiệt tình chống cộng và người phát ngôn ủng hộ Ủy ban Hạ viện Kiểm tra Hành động chống Hoa Kỳ (HUAC), ông đã tự làm ra bộ phim Big Jim McLain (1952) với tư cách thanh tra của HUAC nhằm thể hiện ủng hộ với sự nghiệp chống cộng. Quan điểm cá nhân của ông là chủ động thực thi chinh sách "Danh sách đen", từ chối việc làm và hủy hoại sự nghiệp của nhiều diễn viên và nhà văn từng thể hiện những đức tin chính trị cá nhân trong đời họ. Nhà lãnh đạo Liên Xô Iosif Vissarionovich Stalin được cho đã nói rằng Wayne nên bị ám sát vì thường xuyên tán thành ra mặt chống cộng, dù cho ông là người hâm mộ các bộ phim của Wayne. Wayne còn là người ủng hộ Thượng nghị sĩ Joseph McCarthy.
Wayne đã ủng hộ Phó tổng thống Richard Nixon trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1960, song thể hiện lòng yêu nước khi John F. Kennedy đắc cử: "Tôi không bầu cho ông ấy nhưng ông ta lại là tổng thống của tôi, và tôi hi vọng ông ta làm tốt." Ông đã sử dụng quyền lực của ngôi sao điện ảnh để ủng hộ các sự nghiệp bảo thủ, trong đó có tập hợp sự ủng hộ chiến tranh Việt Nam bằng cách sản xuất, đồng đạo diễn và đóng chính trong bộ phim thành công về mặt doanh thu The Green Berets (1968). Năm 1960, ông gia nhập Hội John Birch chống cộng nhưng đã ly khai sau khi tổ chức này cáo buộc vụ việc nhuộm fluoride vào nước là một âm mưu của cộng sản.
Đời tư
thumb|left|Wayne bên cạnh người vợ thứ ba [[Pilar Pallete tại Nông trại Knott's Berry vào năm 1971.]] Wayne đã kết hôn tới 3 lần và ly dị hai lần. Ba người vợ của ông thì có một người Mỹ gốc Tây Ban Nha tên là Josephine Alicia Saenz, hai người còn lại xuất thân từ Mỹ Latinh là Esperanza Baur và Pilar Pallete. Ông có 4 con cùng Josephine: Michael Wayne (23 tháng 11 năm 1934 – 2 tháng 4 năm 2003), Mary Antonia "Toni" Wayne LaCava (25 tháng 2 năm 1936 – 6 tháng 12 năm 2000), Patrick Wayne (sinh ngày 15 tháng 7 năm 1939) và Melinda Wayne Munoz (sinh ngày 3 tháng 12 năm 1940). Ông còn có thêm ba con nữa cùng Pilar: Aissa Wayne (sinh ngày 31 tháng 3 năm 1956), John Ethan Wayne (sinh ngày 22 tháng 2 năm 1962) và Marisa Wayne (sinh ngày 22 tháng 2 năm 1966).
Pilar là một người đam mê chơi môn quần vợt. Năm 1973, cô khuyến khích chồng xây dựng Câu lạc bộ quần vợt John Wayne ở Newport Beach, CA. Năm 1995, câu lạc bộ bị bán cho Ken Stuart (cựu tổng giám đốc) và trở thành Câu lạc bộ quần vợt Palisades. Nhiều đứa con của Wayne đã bước chân vào ngành công nghiệp điện ảnh và truyền hình. Son Ethan được đề tên là John Ethan Wayne trong một vài bộ phim và đóng một trong những vai chính trong bản cập nhật thập niên 1990 của bộ phim truyền hình Adam-12. Cháu gái Jennifer Wayne (con gái của Aissa) là một thành viên của nhóm nhạc đồng quê Runaway June.
Vụ ly hôn ồn ào nhất của ông là với cựu nữ diễn viên người Mexico Esperanza Baur. Cô tin rằng Wayne và bạn diễn Gail Russell đang ngoại tình, nhưng cả Wayne và Russell đều phủ nhận cáo buộc trên. Cái đêm mà bộ phim Angel and the Badman (1947) đóng máy, thông thường có một bữa tiệc dành cho dàn diễn viên và đoàn làm phim, nên Wayne về nhà rất trễ. Lúc ông đặt chân về nhà thì Esperanza đang trong cơn say và cố bắn ông khi ông bước qua cửa trước.
Wayne có nhiều quan hệ tình ái nổi bật, trong đó có mối tình với Merle Oberon kéo dài từ 1938 đến 1947. Sau khi chia tay Pilar, năm 1973, Wayne có quan hệ tình cảm và sống chung với người thư ký cũ Pat Stacy (1941–1995) cho đến khi ông qua đời vào năm 1979. Cô đã xuất bản một tựa sách nói về cuộc đời cô gắn bó với ông vào năm 1983, đặt nhan đề là Duke: A Love Story.
Một người bạn thân của Wayne là Nghị sĩ California Alphonzo E. Bell Jr. viết về ông như sau: "Tính cách và khiếu hài hước của Duke rất gần gũi với những gì công chúng thấy trên màn ảnh rộng. Có lẽ điều ấy thể hiện rõ nhất qua những câu từ mà ông đã khắc lên một tấm bia: 'Mỗi chúng ta là sự tổng hòa của một vài phẩm chất tốt và một vài phẩm chất chưa tốt. Khi để ý đến đồng loại, điều quan trọng là nhớ tới cái tốt ... Chúng ta nên tránh phán xét chỉ vì một người tình cờ là một tên khốn đê tiện và đồi bại.'"
Michael Munn (cây viết tiểu sử về Wayne) đã ghi lại thói quen uống rượu của Wayne. Theo hồi ký Cut to the Chase của Sam O'Steen, các giám đốc xưởng phim biết phải ghi hình các cảnh của Wayne trước buổi trưa, bởi vì đến buổi trưa ông đã là "một gã say xỉn xấu tính". Ông nghiện thuốc lá từ thời niên thiếu và được chẩn đoán ung thư phổi vào năm 1964. Ông trải qua ca phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ lá phổi trái và 4 cái xương sườn thành công. Bất chấp được các đối tác kinh doanh cố ngắn cản công khai căn bệnh vì lo sợ ông sẽ mất việc, Wayne đã thông báo rằng ông mắc ung thu và kêu gọi công chúng đi khám để phòng ngừa. 5 năm sau, Wayne lại được tuyên bố đã chữa khỏi ung thư. Wayne được ghi nhận là người nghĩ ra thuật ngữ "The Big C" như một lối nói trại về ung thư.
Giải thưởng, kỷ niệm và dấu mốc
thumb|upright=1.2|Ảnh chụp Wayne từ phim [[The Comancheros (phim)|The Comancheros (1961)]] Danh vọng trường tồn của Wayne – một biểu tượng của Mỹ đã chính thức được chính phủ Hoa Kỳ công nhận dưới hai tước hiệu công dân cao quý nhất. Nhân dịp sinh nhật tuổi 72 của ông vào ngày 26 tháng 5 năm 1979, Wayne đã được trao Huy chương vàng Quốc hội. Những nhân vật của Hollywood và các lãnh đạo từ mọi phe cánh chỉnh trị của Mỹ như Maureen O'Hara, Elizabeth Taylor, Frank Sinatra, Mike Frankovich, Katharine Hepburn, Tướng quân Omar Bradley và Phu nhân, Gregory Peck, Robert Stack, James Arness và Kirk Douglas đều đứng ra làm chứng trước Quốc hội để ủng hộ giải thưởng. Robert Aldrich (chủ tịch của Nghiệp đoàn đạo diễn Mỹ) có một bài phát biểu đáng chú ý như sau:
"Điều quan trọng là các bạn phải biết rằng tôi là một thành viên đã vào Đảng Dân chủ và theo hiểu biết của tôi, không có quan điểm chính trị nào [của tôi] được Duke tán thành. Tuy nhiên, bất kể anh ấy có ốm yếu hay khỏe mạnh, John Wayne vượt xa cả những chuẩn mực chính trị thông thường trong cộng đồng này. Bởi lòng dùng cảm, phẩm hạnh, chính trực của anh, tài năng làm diễn viên, sức mạnh lãnh đạo, hơi ấm tình người trong suốt sự nghiệp lẫy lừng của mình, anh có quyền nắm giữ một vị trí độc nhất trong trái tim và trí óc của chúng ta. Trong ngành công nghiệp này, chúng ta thường phán xét người ta, đôi khi một cách không công bằng khi hỏi họ đã làm việc chăm chỉ chưa. John Wayne đã hoạt động bền bỉ từ năm này qua năm khác, và tôi tự hào khi xem anh ấy như một người bạn và cực kỳ tán thành chính phủ của mình ghi nhận cống hiến của một danh nhân quan trọng như Ngài Wayne."
Wayne được truy tặng Huân chương Tự do Tổng thống bởi Tổng thống Jimmy Carter vào ngày 9 tháng 6 năm 1980. Ông từng tham dự lễ nhậm chức Tổng thống của Carter vào năm 1977 dưới tư cách "thành viên của phe đối lập trung thành", theo như ông miêu tả. Năm 1998, ông nhận Giải di sản Hải quân từ Quỹ tưởng niệm Hải quân Hoa Kỳ do đã ủng hộ Hải quân và quân đội trong sự nghiệp điện ảnh của mình. Năm 1999, Viện phim Mỹ (AFI) tuyên dương Wayne ở vị trí số 13 trong những nam huyền thoại chiếu bóng vĩ đại nhất của nền điện ảnh Hollywood hoàng kim.
Nhiều địa điểm công cộng đã được đặt tên theo Wayne để tôn vinh ông, chẳng hạn như Sân bay John Wayne ở Quận Cam, California (nơi đặt bức tượng đồng cao 9 ft hình chân dung ông ngay lối vào); Bến đậu John Wayne (trên mảnh đất mà Wayne để lại, nằm gần Sequim, Washington); Trường tiểu học John Wayne (P.S. 380) ở Brooklyn, New York (nơi đây tự hào vì có một ủy ban vẽ tranh khảm trên tường cao 38 ft của nghệ sĩ New York Knox Martin, mang tên "John Wayne và biên giới Hoa Kỳ"); và một con đường dài hơn 100 mi có tên "Đường mòn tiên phong John Wayne" tại Công viên tiểu bang Iron Horse của Washington. Một bực tượng đồng lớn hơn cả kích cõ người thật của Wayne cưỡi trên một con ngựa đã được đặt ở góc Đại lộ La Cienega và Đại lộ Wilshire tại Beverly Hills, California, nằm tại văn phòng cũ của Great Western Savings and Loan Corporation – công ty mà Wayne từng đi đóng quảng cáo. Trong thành phố Maricopa, Arizona, một phần Đường 347 bang Arizona được đặt tên là Đại lộ John Wayne, chạy cắt qua trung tâm thành phố.
Năm 2006, bạn bè của Wayne và Louis Johnson (đối tác kinh doanh cũ của ông ở Arizona) đã tổ chức sự kiện "Louie and the Duke Classics" nhằm gây quỹ cho Quỹ ung thư John Wayne và Hiệp hội ung thư Mỹ. Sự kiện kéo dài dịp cuối tuần mỗi mùa thu tại Casa Grande, Arizona, bao gồm một giải đánh golf, một buổi đấu giá các kỷ vật của John Wayne và một giải team roping.
Biểu tượng nước Mỹ
thumb|Wayne cùng với [[Lucille Ball trong phim I Love Lucy năm 1955.]] Wayne đã vượt xa cả sự ghi nhận thông thường dành cho một diễn viên nổi tiếng để tiến tới mức biểu tượng trường tồn, một hình tượng truyền đạt những giá trị và lý tưởng của nước Mỹ. Nhờ sử dụng sức mạnh giao tiếp thông qua phim câm và đài phát thanh, Wayne đã góp phần tạo ra nền văn hóa quốc gia từ những nơi bị xem thường ở Hoa Kỳ và hiện thực hóa hình mẫu anh hùng dân tộc. Cho đến giữa sự nghiệp, Wayne đã phát triển hình ảnh lớn hơn cả đời thực, và khi sự nghiệp của ông tiến bước, ông đã lựa chọn những vai diễn không làm tổn hại đến hình tượng ngoài màn ảnh của mình. Wayne thể hiện biểu tượng nam tính và chủ nghĩa cá nhân mạnh mẽ của người Mỹ trong cả phim ảnh lẫn ngoài đời. Tại một bữa tiệc vào năm 1957, Wayne đối mặt với nam diễn viên Kirk Douglas để nói về quyết định thủ vai Vincent van Gogh của người đồng nghiệp trong phim Lust for Life: "Chúa ơi, Kirk, sao anh có thể đóng kiểu vai như vậy? Những người như chúng ta không còn nhiều nữa. Chúng ta phải vào vai những nhân vật mạnh mẽ, bất khuất. Chứ không phải những kẻ đồng tính yếu đuối như thế này." Tuy nhiên, nam diễn viên Marlon Brando đặc biệt chỉ trích cá tính của Wayne trước công chúng và cả sự vô cảm về văn hóa của các nhân vật trong con người Wayne, Brando tranh luận trên The Dick Cavett Show thế này: "Chúng ta [những người Mỹ] có lẽ thích nhìn bản thân mình giống như John Wayne nhìn chúng ta. Rằng chúng ta là đất nước đại diện cho tự do, lẽ phải và công lý," rồi nói thêm "chỉ đơn giản là không áp đặt như vậy được."
Cách mà Wayne vươn lên thành anh hùng thuần túy cho phim ảnh thời chiến bắt đầu định hình từ 4 năm sau Thế chiến II, khi phim Sands of Iwo Jima (1949) được công chiếu. Những dấu chân của ông tại rạp chiếu phim Trung Quốc của Grauman ở Hollywood được in lại bằng bê tông có chứa cát từ Iwo Jima. Danh tiếng của ông trở nên vang dội và biến thành huyền thoại khi Nhật hoàng Hirohito ghé thăm Hoa Kỳ vào năm 1975, vị hoàng đế đã đề nghị gặp John Wayne – biểu tượng đại diện cho kẻ thù cũ của đất nước ông. Tương tự khi lãnh đạo Xô Viết Nikita Khrushchev ghé thăm Hoa Kỳ vào năm 1959, ông chỉ đặt ra hai yêu cầu: ghé thăm Disneyland và gặp Wayne.
Trong cuộc bầu chọn 10 ngôi sao phim Viễn Tây kiếm tiền nhiều nhất của Motion Picture Herald, Wayne có mặt trong danh sách vào các năm 1936 và 1939. Ông có tên trong cuộc bầu chọn tương tự của Box Office vào các năm 1939 và 1940. Trong khi hai cuộc bầu chọn kể trên chỉ thể hiện độ nổi tiếng của loạt minh tinh, Wayne còn có mặt trong Top 10 nhân vật kiếm tiền nhiều nhất trong tất cả các bộ phim từ năm 1949 đến 1957 và từ 1958 đến 1974 (chiếm vị trí số một vào các năm 1950, 1951, 1954 và 1971). Với tổng cộng 25 năm có tên trong danh sách, Wayne có nhiều lần góp mặt hơn bất kì minh tinh nào, xếp trên cả Clint Eastwood (21) đứng ở vị trí thứ hai. Wayne là diễn viên duy nhất có mặt trong mọi số danh sách thường niên "Những nam diễn viên chiếu bóng nổi tiếng nhất" của Harris Poll và là người duy nhất xuất hiện trong danh sách sau khi mất. Wayne đứng trong top 10 của cuộc bầu chọn này trong 19 năm liên tiếp, bắt đầu vào năm 1994, tức 15 năm sau khi ông mất.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1907 Thể loại:Mất năm 1979 Thể loại:Nam diễn viên điện ảnh Mỹ Thể loại:Nam diễn viên truyền hình Mỹ Thể loại:Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Tín hữu Kitô giáo Mỹ Thể loại:Cựu sinh viên Đại học Nam California Thể loại:Đạo diễn điện ảnh Mỹ Thể loại:Người Mỹ gốc Anh Thể loại:Phim và người giành giải Oscar cho nam diễn viên xuất sắc nhất Thể loại:Người đoạt Huy chương Tự do Tổng thống Thể loại:Nhà sản xuất phim Mỹ Thể loại:Người Mỹ gốc Ireland Thể loại:Người Mỹ gốc Scotland Thể loại:Chết vì ung thư dạ dày Thể loại:Tín hữu Công giáo La Mã Hoa Kỳ Thể loại:Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất Thể loại:Tử vong vì ung thư ở California Thể loại:Người giành giải Quả cầu vàng Cecil B. DeMille Thể loại:Nam diễn viên từ Iowa Thể loại:Nghệ sĩ của RCA Records
Stethorhanis vandykei
Stethorhanis vandykei là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Blaisdell miêu tả khoa học năm 1930.
Goebelobryum
Goebelobryum là một chi rêu trong họ Acrobolbaceae.
Prescottia montana
Prescottia montana là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Barb.Rodr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1877.
Liên kết ngoài
Thể loại:Prescottia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1877
Adoxia brouni
Adoxia brouni là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1924.
Tham khảo
Thể loại:Adoxia
Senna pleurocarpa
Senna pleurocarpa là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (F. Muell.) Randell miêu tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Liên kết ngoài
Thể loại:Senna Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1990
Ornithogalum rautanenii
Ornithogalum rautanenii là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Schinz mô tả khoa học đầu tiên năm 1902.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ornithogalum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1902
Suối M' Nghon
Suối M' Nghon (tên khác: Sông Gia Bô) là một con suối đổ ra Sông Than. Suối có chiều dài 19 km và diện tích lưu vực là 92 km². Suối M' Nghon chảy qua các tỉnh Ninh Thuận, Lâm Đồng.
Tham khảo
M M
Thuyên Loan
Thuyên Loan (荃灣區, Tsuen Wan) là một trong 18 quận của Hồng Kông. Quận thuộc Tân Giới và có dân số là 275.527 người vào năm 2001. Cư dân trong quận chủ yếu tập trung tại Thuyên Loan và đây là quận có mật độ cư dân cao nhất tại Tân Giới. Một phần của Đô thị mới Thuyền Loan nằm trên địa bàn quận.
Quận được thành lập từ năm 1982 và bao gồm các khu vực thuộc quận Thuyên Loan và Quỳ Thanh hiện nay. Quỳ Dũng và đảo Thanh Y đã tách khỏi quận Thuyền Loan vào giữa thập kỷ 1980 và trở thành quận Quỳ Thanh.
Lịch sử
Theo "Hương Cảng văn vật" do Cục Hành chính Hồng Kông công bố, các di tích văn hóa của nhà Hán đã được phát hiện ở đường Sài Loan Giác và những nơi khác ở Thuyên Loan.
Thuyên Loan trước đây gọi là Thiển Loan (vùng nước nông), được cho là được đặt tên theo vùng nước nông trong vịnh, nhưng tên đã được thay đổi vì ý nghĩa mang điềm gở của "Long du thiển thủy tao hà hý" （vịnh Repulse cũng có tên Thiển Thủy Loan vẫn chưa được đổi tên).
Thuyên Loan cũng thường được nhắc đến từ đời nhà Tống, bản đồ và bản kiện của nhà Minh và nhà Thanh, ghi chép lịch sử khai hoang, Nhai Sơn tập (厓山集), Tống sử tân biên (宋史新編), Lịch sử triều đại Nam Tống và huyện Tân An, v.v. Trong cuốn Việt Đại Kí (粵大記) ghi lại Thiển Loan nằm ở phía tây của Quỳ Dũng.
Năm 1227, niên hiệu Cảnh Viêm (景炎) thứ hai, vua Tống Đoan Tông đến Thiển Loan từ Cổ Cấn (古瑾) từ tháng 9 đến tháng 11, có vị đại thần họ Tào đã vô tình trượt chân và chết đuối khi băng qua đầm nước, người đời sau tiếc thương liền đặt tên là đầm Tào Công (曹公潭) để tưởng nhớ.
Vào tháng 10 hoặc tháng 11 thời nhà Nguyên, nguyên soái Lưu Thâm (劉深) đã đưa đội quân đến Thiển Loan. Một giả thuyết khác là Lưu Thâm tấn công một lối vào cổng thành, nhân dân đã xây thành bằng đá để chống lại quân Nguyên, do đó có cổng thành bằng đá.
Vào đầu triều đại nhà Thanh, nhà Thanh đã truy đuổi quân nhà Nam Minh đến Thuyên Loan, chọn hang núi làm cổng thành, Lý Vạn Vinh (李萬榮) ủng hộ lấy niên hiệu Vĩnh Lịch.
Vào cuối triều đại nhà Minh và đầu nhà Thanh, Thuyên Loan được đổi tên thành Thuyên Loan Ước. Đời sau đổi tên thành Toàn Loan Ước, như ghi chép về huyện Tân An.
Trong quá khứ, nạn cướp biển hoành hành dữ dội ở Thiển Loan, nên nơi đây từng gọi là Tặc Loan. Thiển Loan nằm gần kênh Rambler, trước đây còn biết đến là Tam Bách Tiền (三百錢). Theo truyền thuyết, khi đi qua nơi này, khách đi đường phải nộp 3 trăm quan tiền làm phí. Ngoài ra, khi các tàu buôn đến vùng nước này, thường bị mắc cạn khi thủy triều xuống, thời kỳ này khu vực hoàn toàn chưa phát triển, thương nhân chắc chắn không qua khỏi.
Vì vậy, lời khuyên cho các thương nhân người Khách Gia là "Phát đạt qua Kim Sơn, yếu tử tới Thuyên Loan". Tục ngữ này đã được lưu truyền cho đến sau thế chiến thứ hai bởi vì nguồn nước ở Thuyên Loan đến từ Tuyền Thủy của núi Đại Mạo Sơn, hốc núi lại đầy hoa mã tiền độc, thêm vào đó muỗi gây sốt rét khiến cư dân tiêu chảy, lên cơn ớn lạnh.
Tú tài cuối thời nhà Thanh là Dương Quốc Thuỵ (楊國瑞) đã đề xuất với chính phủ Hồng Kông để thống nhất tên gọi cho khu vực là Thuyên Loan (荃灣).
Vào những năm 1950, Thuyên Loan đã trở thành trung tâm của ngành dệt may ở Hồng Kông. Nhà máy kéo sợi và nhuộm lớn nhất ở Hồng Kông cũng được đặt tại đây, từ đó dẫn đến phát triển của ngành công nghiệp nhẹ.
Năm 1961, chính quyền Hồng Kông đã lên kế hoạch phát triển của Thuyên Loan là thành phố vệ tinh đầu tiên ở khu vực Tân Giới. Phạm vi này nằm cách xa đảo Thanh Y ở Cảng Victoria, Quỳ Dũng và Lệ Cảnh gần đó.
Liên kết ngoài
Thể loại:Quận Hồng Kông
Alpina rectilineata
Alpina rectilineata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Sondra nepenthicola
Sondra nepenthicola là một loài nhện trong họ Salticidae.
Alpina rectilineata
Tham khảo
Thể loại:Alpina
Sondra nepenthicola
Loài này thuộc chi Sondra. Sondra nepenthicola được Fred R. Wanless miêu tả năm 1988.
Tham khảo
Thể loại:Sondra
Biohazard Degeneration
Biohazard Degeneration (バイオハザード ディジェネレーション) là phim anime đồ họa vi tính công chiếu năm 2008 được thực hiện bởi hãng CAPCOM và Sony Pictures Entertainment. Đây là phim đồ họa đầu tiên trong dòng trò chơi Resident Evil. Phim đã công chiếu lần đầu tại 3 rạp ở Nhật Bản vào ngày 18 tháng 10 năm 2008 nhưng trong thời gian rất hạn chế chỉ trong hai tuần, việc công chiếu kết thúc vào ngày 31 tháng 10 năm 2008.
Phim lấy bối cảnh giữa hai trò Biohazard 4 và Biohazard 5. Với hai nhân vật chính từ Biohazard 2 là Leon S. Kennedy và Claire Redfield. Cốt truyện xoay quanh việc một sân bay bị một máy bay mất lái đâm vào và trên máy bay đầy các thây ma bị nhiễm T-virus, chúng nhanh chóng lây lan ra toàn sân bay nơi mà Claire Redfield đang chờ máy bay. Lực lượng đặc nhiệm và lính thủy đánh bộ đã được cử đến để phong tỏa toàn sân bay này. Xem đây là một vụ khủng bố sinh học, ngăn không cho các thây ma đi ra ngoài và tìm kiếm những người sống sót. Leon S. Kennedy cũng đã được cử đến hiện trường và tham gia hoạt động cứu hộ và điều tra. Hai nhân vật chính đã gặp lại nhau trong sân bay và cùng nhau điều tra âm mưu gây ra thảm họa này.
Chỉ trong hai chiếu phim đã thu về 43 triệu Yên với hơn 33.000 lượt người xem. Bộ phim đồ họa nối tiếp thứ hai có tựa Biohazard: Damnation đã được phát hành vào ngày 25 tháng 9 năm 2012.
Phát triển và phát hành
CAPCOM và Sony Pictures Entertainment đã công bố dự án thực hiện bộ phim vào ngày 29 tháng 10 năm 2007 với thông tin đây là một phim đồ họa vi tính sau khi đã thực hiện ba bộ phim người đóng.
Phim đã công chiếu lần đầu tại các rạp ở Nhật Bản vào ngày 18 tháng 10 năm 2008 nhưng trong thời gian rất hạn chế chỉ trong hai tuần, việc công chiếu kết thúc vào ngày 31 tháng 10 năm 2008. Kế cả thời gian công chiếu tại Bắc Mỹ cũng rất hạn chế chỉ trong vòng một tuần từ ngày 13 đến ngày 18 tháng 11 năm 2008. Phiên bản UMD và DVD/BD bắt đầu được phát hành và phân phối vào ngày 24 tháng 12 năm 2008. Sony Pictures Entertainment nắm bản quyền phiên bản tiếng Anh cũng như một số ngôn ngữ khác để phân phối trên thị trường quốc tế.
Âm nhạc
Âm nhạc của phim do Takahashi Tetsuya biên soạn. Bài hát chủ đề của phim là bài hát kết thúc có tên GUILTY do Tsuchiya Anna trình bày. Album chứa các bản nhạc dùng trong phim đã phát hành vào ngày 17 tháng 12 năm 2008.
Liên kết ngoài
Thể loại:Anime năm 2008 Thể loại:Phim năm 2008 Thể loại:Phim Nhật Bản Thể loại:Phim lấy bối cảnh năm 2005 Thể loại:Phim kinh dị năm 2008 Thể loại:Phim tiếng Anh Thể loại:Phim hành động thập niên 2000 Thể loại:Trò chơi trên iOS Thể loại:Phim hoạt hình máy tính năm 2008 Thể loại:Phim khoa học viễn tưởng thập niên 2000 Thể loại:Resident Evil
Clematis pinchuanensis
Clematis pinchuanensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được W.T.Wang & M.Y.Fang mô tả khoa học đầu tiên năm 1980.
Stictomela besucheti
Stictomela besucheti là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Strohecker miêu tả khoa học năm 1975.
Xã Lincoln, Quận Lawrence, Missouri
Xã Lincoln (Lincoln Township) là một xã thuộc quận Lawrence, tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.664 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Missouri Thể loại:Quận Lawrence, Missouri
Çamiçi, Düziçi
Çamiçi là một xã thuộc huyện Düziçi, tỉnh Osmaniye, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 1164 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Osmaniye
Nasereddine El Bahari
Nasereddine El Bahari (sinh ngày 11 tháng 4 năm 1986 ở Aïn Témouchent) là một cầu thủ bóng đá người Algérie. Hiện tại anh thi đấu cho MC Oran ở Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Algérie.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Ngày 24 tháng 6 năm 2007, El Bahari ký hợp đồng 3 năm cùng với USM bel-Abbès.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1986 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Algérie Thể loại:Cầu thủ Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Algérie Thể loại:Cầu thủ bóng đá MC Oran Thể loại:Người Aïn Témouchent
Proagra stabilis
Proagra stabilis là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Proagra
Prescottia nivalis
Prescottia nivalis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Barb.Rodr. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1882.
Liên kết ngoài
Thể loại:Prescottia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1882
Saratak
Saratak là một đô thị thuộc tỉnh Shirak, Armenia. Dân số ước tính năm 2011 là 1462 người.
Liên kết ngoài
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Shirak
Dicrastylis globiflora
Dicrastylis globiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được (Endl.) Rye mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dicrastylis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2005
Dudleya albiflora
Dudleya albiflora là một loài thực vật có hoa trong họ Crassulaceae. Loài này được Rose miêu tả khoa học đầu tiên năm 1903.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dudleya Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1903
Austrocidaria similata
Austrocidaria similata là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Chúng được tìm thấy ở quần đảo Auckland, đảo Campbell, quần đảo Snares, quần đảo Chatham và Chính quốc New Zealand, đảo Stewart và đảo Codfish.
Con trưởng thành bay vào tháng 12, tháng 2, tháng 5 và tháng 9. Ấu trùng ăn các loài thực vật thuộc chi Coprosma.
Tham khảo
S Thể loại:Động vật được mô tả năm 1862
Pneumatopteris laevis
Pneumatopteris laevis là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Holttum mô tả khoa học đầu tiên năm 1973. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Stictomela chrysomeloides
Stictomela chrysomeloides là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Gorham miêu tả khoa học năm 1886.
Tham khảo
Thể loại:Stictomela
Masala chai
Masala Chai (tiếng Hindi: मसाला चाय, có nghĩa thô là "trà trộn với gia vị") là một thức uống giải khát có mùi vị trà, được làm bằng cách ủ trà đen với hỗn hợp các loại gia vị và thảo mộc Ấn Độ. Tuy có nguồn gốc từ Nam Á nhưng Masala Chai đã trở nên phổ biến trên toàn thế giới, trở thành một nét đặc trưng chủ đạo của các quán cà phê cũng như ở các phòng trà.
Mặc dù người ta vẫn sử dụng trà bằng cách nấu cô đặc theo kiểu truyền thống, nhưng các phiên bản bán lẻ hiện nay đã cải tiến thành các túi trà lọc nhằm dễ sử dụng và không có tạp chất. Ở một vài nơi, người ta có quan niệm sai lầm khi nghĩ "Chai" được làm từ bạch đậu khấu, gừng và một số gia vị thông thường khác. Tuy nhiên, "Chai" chỉ đơn giản là một từ Hindi dùng để chỉ trà hoặc là tên của loại trà được pha đen đậm với sữa, không đường.
Nguồn gốc và thuật ngữ
nhỏ|phải|Không giống như các loại trà khác, Masala chai được nấu chung với sữa ngay từ ban đầu Ở các nước Á-Âu, "chai" hoặc "cha" đều là từ dùng để chỉ "trà", xuất phát của nó là "chay", một từ của Ba Tư và có nguồn gốc từ "chá", từ dùng để chỉ "trà" theo tiếng Quan Thoại (Trung Hoa). Bất chấp điều này, ở một số nước Châu Âu, loại trà với nhiều gia vị này vẫn thường được gọi đơn giản là "chai", đều quy chung một nghĩa là "trà". Vì lý do này, mặc dù lặp ngữ (Masala chai hay chai đều có nghĩa là trà), thuật ngữ "trà chai" vẫn thỉnh thoảng được sử dụng để chỉ ra loại trà sữa nhiều gia vị này nhằm dễ dàng nhận biết so với các loại trà khác.
16693 Moseley
16693 Moseley (1994 YC2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 12 năm 1994 bởi D. J. Asher ở Siding Spring.
Masala chai
Nguồn gốc và thuật ngữ
Một số lượng lớn tiệm cà phê sử dụng thuật ngữ "chai latte" hoặc "trà chai latte" cho phiên bản của họ để chỉ ra rằng họ chỉ tập trung vào hỗn hợp sữa nóng với trà Latte thông thường thay vì với cà phê Espresso. Từ năm 1994, thuật ngữ này dần trở nên phổ biến. Thức uống này thường được người địa phương biết đến như "Chai karak" ở Trung Đông.
Truyền thống
nhỏ|phải|Sự khác nhau giữa trà làm với nước và sữa, và trà với duy nhất sữa
16693 Moseley
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1994
Masala chai
Lịch sử
Những cây trà phát triển hoang dã ở vùng Assam từ rất lâu đời. Về phương diện lịch sử, người Nam Á nhận thấy rằng trà không chỉ là một loại thức uống mang tính tiêu khiển mà hơn thế nữa, nó như một loại thảo dược. Theo như tài liệu y dược Ayurvedic, Masala Chai gồm nhiều gia vị trộn lẫn, hoặc Karha (loại Chai mà không có trà) vẫn được sử dụng phổ biến trong đời sống hằng ngày.
Trong những năm 1830, những công ty Đông Ấn thuộc sở hữu của Anh đã trở nên lo lắng về sự chiếm giữ độc quyền trà của Trung Hoa vì các nước thuộc Tây Bắc Âu đều dựa vào ngành sản xuất này và hơn nữa, số lượng người tiêu thụ sản phẩm cũng chiếm một tỷ trọng rất lớn (trung bình một người tiêu thụ khoảng một pound/năm). Không lâu sau đó, thực dân Anh phát hiện ra sự tồn tại của cây trà Assamese và bắt đầu các hình thức canh tác trồng trọt cục bộ. Năm 1870, hơn 90% số lượng trà được tiêu thụ ở các nước Tây Bắc Âu đều có nguồn gốc từ Trung Hoa, nhưng sau đó đã giảm xuống còn 10% vào khoảng năm 1900 và được thay thế hoàn toàn bởi trà được trồng từ vùng Ấn Độ thuộc Anh (50%) và Tích Lan (tên gọi cũ của Sri Lanka cho đến năm 1972) thuộc Anh (33%).
Tuy nhiên, sự tiêu thụ trà đen ở Ấn Độ trở nên ít dần, cho đến khi chiến dịch quảng bá của Hội liên hiệp Trà Ấn Độ (thuộc sở hữu của Anh) tấn công vào thị trường vào khoảng đầu thế kỷ XX. Chiến dịch này đã huy động các nhà máy, mỏ và các xưởng dệt cung cấp trà cho công nhân của mình vào giờ giải lao. Ngoài ra, nó còn được cung cấp cho những người làm việc độc lập trong suốt quá trình xây dựng hệ thống đường sắt.
Sau này, loại trà này được cải tiến chính thức với sự thêm vào một số lượng sữa và đường nhất định theo phong cách của người Anh. Hội liên hiệp Trà Ấn Độ ban đầu phản đối xu hướng của các nhà bán hàng độc lập về việc thêm vào các gia vị và làm gia tăng sự cân bằng giữa sữa và đường, bằng cách giảm số lượng trà trong mỗi đơn vị thể tích. Tuy nhiên, Masala Chai mới này đã hoàn toàn trở thành thức uống được ưa thích không chỉ ở British Raj, mà đã vượt ra khỏi Nam Á và đến với cả thế giới.
Sự chuẩn bị
thumb|Gia vị dùng để pha ''masala chai. Để chế biến Masala Chai, cách đơn giản nhất theo kiểu truyền thống là nấu cô bằng cách ninh lửa nhỏ hoặc nấu sôi hỗn hợp sữa và nước với trà được làm tơi, chất làm ngọt và tất cả các gia vị khác. Ở các chợ Ấn Độ trên toàn thế giới, Masala Chai được bán dưới nhiều thương hiệu khác nhau, nhưng cách thức chế biến vẫn dựa theo kiểu truyền thống, mặc dù nhiều hộ gia đình thích tự pha theo ý của họ. Phần trà đặc và cặn bã sẽ được lọc khỏi Masala Chai trước khi thưởng thức.
Cách thức có thể sẽ thay đổi theo khẩu vị hoặc thói quen của địa phương. Ví dụ như một vài hộ gia đình có thể nấu tất cả các nguyên liệu với nhau vào lúc đầu, sau đó lọc ra ngay lúc vừa mới sôi và thưởng thức; một vài người khác có thể ninh hỗn hợp với lửa nhỏ trong một lượng thời gian dài nhất định, hoặc nấu sôi lá trà trước và chỉ thêm gia vị vào lúc cuối (hoặc ngược lại).
Một cuộc tập luyện chung của cộng đồng Maharashtra được diễn ra để chuẩn bị một tách Chai. Trước tiên là cho một nửa chén nước với một nửa chén sữa vào một cái nồi nóng, có thể thêm đường ngay vào lúc này hoặc sau đó. Tiếp theo, thêm trà masala vào, giã nhuyễn gừng rồi cho vào hỗn hợp. Tuy nguyên liệu có thể thay đổi theo từng vùng, nhưng trà masala đặc trưng vẫn luôn có bột bạch đậu khấu, bột quế, đinh hương đất, bột gừng, bột ớt. Đun sôi hỗn hợp này với một muỗng cà phê trà đen đã được làm tơi. Sau đó tắt lửa, đậy nó lại và để khoảng 10 phút cho trà đen ngấm vào Chai. Cuối cùng là lọc Chai và thưởng thức.
Nguyên liệu
nhỏ|phải|Các loại gia vị và lá trà cắt nhỏ Không có bất kì công thức cố định hay phương pháp chuẩn bị nào cho loại trà này mà tùy vào mỗi gia đình có mỗi kiểu chế biến riêng. Hầu hết các loại Chai đều chứa 1/3 cà phê (đối với cà phê đen). Lá trà sẽ được bỏ vào trong nước nóng một khoản thời gian vừa đủ để dậy mùi và đậm hương vị mà vẫn không bị đắng. Masala Chai thuộc phạm vi lớn, tùy theo cách biến thể của từng người nên không được coi như một loại trà cụ thể hay đặc biệt. Tuy nhiên, tất cả các loại Masala Chai đều có bốn thành phần cơ bản:
Trà là chủ đạo
Thường là loại trà đen đậm như Assam để các loại gia vị và chất làm ngọt không áp đảo mùi vị của nó. Loại thường được sử dụng là một loại đặc trưng của Assam từng được gọi là "mamri". Mamri là một loại trà được xử lý theo kiểu đặc biệt bằng cách nghiền nó thành những viên nhỏ thay vì để nguyên như lá trà bình thường. Loại này được dùng nhiều ở Ấn Độ và giá thành của nó không đắt. Tuy nhiên, có rất nhiều loại trà được sử dụng để chế biến Chai. Hầu hết Chai ở Ấn Độ được ủ với trà đen mạnh, nhưng ở Kashmiri Chai được ủ với trà thuốc súng (gunpowder tea).
Chất làm ngọt
Thường là đường trắng mịn, đường Demerara, các loại đường nâu, đường thốt nốt hoặc đường dừa, xi rô hoặc mật ong. Đường thô cũng được dùng như một loại chất làm ngọt ở hầu hết các vùng nông thôn của Ấn Độ. Mặc dù đường góp phần làm gia tăng hương vị, nhưng nhiều người vẫn thích uống không ngọt hơn. Sữa đặc cũng được sử dụng như chất làm ngọt tùy theo yêu cầu của người dùng.
Sữa thêm vào
Theo truyền thống Ấn Độ, sữa bò được sử dụng để làm Chai trong khi đó ở Mỹ, sữa nguyên chất được sử dụng thường xuyên. Thông thường, Masala Chai được làm bằng cách trộn từ ¼ đến ½ sữa với nước và đun hơi sôi (hoặc thậm chí là sôi hẳn). Như đã nói ở trên, một vài người thích dùng sữa đặc để làm tăng độ ngọt. Với những người thích uống Chai mà không có sữa, có thể thay thế phần sữa đó bằng nước.
Gia vị
Masala truyền thống là một loại thức uống nhiều gia vị với những tỷ lệ làm ấm khác nhau. Karha, hỗn hợp gồm nước cốt gừng và vỏ cây bạch đậu khấu màu xanh lá. Các gia vị khác thường được thêm vào nước cốt hoặc Karha. Ví dụ như hầu hết Masala Chai được bán ở trên đường, ở các nhà hàng hoặc ở nhà đều kết hợp một hoặc nhiều loại gia vị (cụ thể là quế, hồi và/hoặc hạt thì là, tiêu khô và đinh hương) cùng với gừng và bạch đậu khấu. Ở châu Âu, có thể dùng tiêu Jamaica để thay thế quế và đinh hương hoặc thêm vào để tăng thêm hương vị, cũng được sử dụng phổ biến.
Theo truyền thống, bạch đậu khấu là thành phần nổi trội, được thêm vào cùng với các gia vị khác như đinh hương, gừng, tiêu đen; gừng và tiêu đen nhằm kích thích vị giác và chữa bệnh. Tuy nhiên, sự kết hợp các gia vị kiểu truyền thống này thường khác nhau tùy theo khí hậu và vùng ở Nam Á và Tây Nam Á. Ví dụ ở miền Tây Ấn Độ, thì là và tiêu đen tuyệt đối tránh xa.
Chai kiểu Kashmiri được ủ với trà xanh thay vì trà đen và có sự pha trộn tinh tế hơn với hạnh nhân, thảo quả, quế, đinh hương và nghệ tây đôi khi. Ở Bhopal, thường thêm vào một nhúm muối. Những nguyên liệu khác có thể sử dụng như hạt nhục đậu khấu, rau mùi, hương hoa hồng (cánh hoa hồng đun sôi cùng với lá trà) hoặc rễ cam thảo. Một lượng nhỏ thì là cũng được xem là gia vị "ấm" trong Ayurveda và là thuốc/ẩm thực truyền thống của người Trung Hoa (và người Âu), được khá nhiều người ưa thích.
Ngoài Ấn Độ
nhỏ|phải|Chai latte với đậu nành và vani ở [[Berlin]] Masala Chai đã trở nên phổ biến trên toàn thế giới vì vậy bản chất và mùi vị của nó cũng thay đổi sao cho phù hợp theo từng khu vực (ngoài những thuật ngữ đã được liệt kê ở trên). Hình thức truyền thống của nó vẫn được phục vụ ở các nhà hàng Nam Á, nhưng bên cạnh đó, nhiều người phương Tây vẫn thích dùng Chai theo kiểu biến tấu giống milkshake với lớp bọt kem phủ bên trên. Chai cũng được dùng chung với các loại bánh nướng như bánh bí ngô, bánh quy hoặc bánh trứng bơ.
Thành phần
Nhiều ngành thương mại chế phẩm phương Tây chỉ sử dụng một ít gia vị Masala truyền thống và thay vào đó bằng nguyên liệu phi truyền thống như vanilla hoặc chocolate. Vào dịp lễ Giáng Sinh, một loại Chai được chế biến nhanh chóng từ trà bình thường với rượu nóng đánh trứng (eggnog). Các dạng khác của Masala có thể dùng nước sắc thảo dược như rooibos hoặc yerba maté để thay cho lá trà.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trà Thể loại:Ẩm thực Ấn Độ Thể loại:Trà sữa
Adoxia bullata
Tham khảo
Thể loại:Adoxia
Vịt hầm chanh muối
Vịt hầm chanh muối Vịt hầm chanh muối là một trong những món ăn truyền thống của người Triều Châu. Thịt vịt tuy có nhiều mỡ nhưng khi kết hợp với vị thanh của chanh muối không còn cảm giác mỡ ngấy nữa. Nếu ngày xưa vào 30 Tết người Triều Châu luôn có món ăn này trên mâm cúng tổ tiên thì bây giờ sự phổ biến của nó đã giảm rõ rệt, một số người trẻ đã không còn mặn mà với việc nấu món ăn này nữa.
Đội tuyển bóng rổ quốc gia nam Tây Ban Nha
Đội bóng rổ quốc gia nam Tây Ban Nha (Selección Española de Baloncesto) đại diện cho Tây Ban Nha trong cuộc thi quốc tế bóng rổ. Họ được quản lý bởi Liên đoàn bóng rổ Tây Ban Nha, cơ quan chủ quản của bóng rổ ở Tây Ban Nha.
Ornithogalum refractum
Ornithogalum refractum là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được Kit. ex Schltdl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1814.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ornithogalum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1814
Đội tuyển bóng rổ quốc gia nam Tây Ban Nha
Tây Ban Nha hiện đang xếp thứ 2 trong FIBA World Rankings chỉ sau Hoa Kỳ.
Vịt hầm chanh muối
Công dụng món ăn
Chanh muối bên cạnh là một bài thuốc cổ truyền trị ho tốt có vị thanh, chua nhẹ có tác dụng giúp dễ tiêu hóa, chống đầy hơi khi ăn vào ngày Tết có quá nhiều món dầu mỡ. Trong những ngày Tết khi đi nhiều làm cơ thể mệt mỏi món ăn này còn như một bài thuốc để phòng tránh cảm vặt, trị bệnh đường ruột. Thịt vịt loại thực phẩm vô cùng bổ dưỡng. Trong Đông y thịt vịt vào loại có vị ngọt, tính bình, có tác dụng tư âm dưỡng vị, giải độc, dùng khi người không khỏe, bệnh, suy nhược,..
Đội tuyển bóng rổ quốc gia nam Tây Ban Nha
Tham khảo
Thể loại:Đội bóng rổ quốc gia Bóng rổ Thể loại:Quốc gia giành được FIBA ​​EuroBasket
Vịt hầm chanh muối
Lưu ý
Canh khi nấu xong có thể có vị đắng đó là do người nấu chọn chanh khi làm muối non hay vỏ quá dày, nếu muốn tránh có thể chọn tắc muối thay thế chanh muối. Khi nấu gần xong mới nên cho nước chanh muối để giữ được hương vị và mùi thơm. Vì chanh muối vừa có tính chua vừa có tính mặn nên cần lưu ý khi nấu bằng nồi nhôm, nên chọn nồi inox hoặc đất sẽ tốt hơn.
Suối M' Ghon
Tham khảo
M M
Prosopidia merula
Prosopidia merula là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Prosopidia
Psilanthus madurensis
Psilanthus madurensis là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Teijsm. & Binn. ex Koord.) J.-F.Leroy miêu tả khoa học đầu tiên năm 1981.
Liên kết ngoài
Thể loại:Psilanthus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1981
Sarnaghbyur
Sarnaghbyur là một đô thị thuộc tỉnh Shirak, Armenia. Dân số ước tính năm 2011 là 3517 người.
Liên kết ngoài
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Shirak