cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Đường hầm Bratislava
Đường hầm Bratislava (tiếng Slovakia: Bratislavský tunel) là một đường hầm xe điện nằm dưới đỉnh Hradný ở thủ đô Bratislava của Slovakia. Chiều dài của đường hầm này là 792 mét.
Lịch sử
Ý định xây dựng đường hầm dưới đỉnh Hradný bắt đầu từ năm 1929. Lúc bấy giờ, một cuộc thi quốc tế được tổ chức để tìm kiếm một giải pháp đường sắt cho thành phố và các đô thị xung quanh. Hai đề xuất cạnh tranh, trong đó một đề xuất được trao giải và đề xuất còn lại được mua, cũng bao gồm giải pháp kết nối trung tâm với bờ kè sông Danube dưới dạng đường hầm nằm dưới lâu đài để tạo thuận lợi cho giao thông ở trung tâm thành phố và đưa các khu vực đông dân cư của thành phố đến gần các quận trên bờ kè sông Danube. Ngoài ra, đường hầm này cũng giúp rút ngắn chiều dài của các tiện ích (bao gồm nước, cống rãnh, đường dây điện).
Việc xây dựng đường hầm Bratislava bắt đầu trong chiến tranh của Cộng hòa Slovakia vào tháng 9 năm 1943. Đường hầm này được đào theo phương pháp đào đường hầm của Áo, được hoàn thành và đi vào hoạt động vào ngày 4 tháng 7 năm 1949. Tổng chi phí xây dựng lên tới 145 triệu Koruna Tiệp Khắc. Tuy nhiên, do độ thông thoáng của đường hầm Bratislava không được đảm bảo, lưu lượng xe ngày càng đông và cường độ chiếu sáng thấp nên người đi bộ dần dần ngừng sử dụng đường hầm. Xe buýt vận tải công cộng cũng chạy qua đường hầm trong các giai đoạn 1952 - 1972 và 1974 - 1981. Đường hầm Bratislava được làm lại thành đường xe điện từ năm 1981 đến năm 1983.
Tham khảo
Thể loại:Công trình xây dựng Slovakia
Starbucks
Starbucks là một thương hiệu cà phê nổi tiếng trên thế giới. Hãng cà phê Starbucks có trụ sở chính ở Seattle, Washington, Hoa Kỳ; ngoài ra, hãng có hơn 23.000 quán ở 64 quốc gia.
Tham số
Một tham số là một đối số của một hàm toán học.
Starbucks
Lịch sử
300px|nhỏ|phải|Cà phê Starbucks được dùng thông dụng ở Mỹ nhỏ|225x225px|[[Cốc uống|Cốc cà phê Starbucks tại Trung Quốc]] phải|nhỏ|200x200px|Một cửa hàng của Starbucks Quán cà phê Starbucks đầu tiên được thành lập tại số 2000 Western Avenue (Seattle, Washington) vào ngày 30 tháng 3 năm 1971 bởi 3 người: Jerry Baldwin, giáo viên tiếng Anh, Zev Siegl, giáo viên lịch sử, và Gordon Bowker, nhà văn. Lấy cảm hứng từ Alfred Peet, người sáng lập hãng Peet's Coffee & Tea, những người chủ sáng lập Starbucks ban đầu mua hạt cà phê xanh từ Peet's. Một thời gian sau, quán chuyển về số 1912 Pike Place, nơi mà bây giờ vẫn còn tồn tại, và họ cũng bắt đầu mua cà phê hạt trực tiếp từ các nông trại.
Tham số
Toán học
Trong toán học, sự khác nhau giữa một "tham số" (parameter) và một "đối số" (argument) của một hàm là: tham số là các ký hiệu thuộc phần định nghĩa của hàm, trong khi các đối số là các ký hiệu được cung cấp cho hàm khi nó được dùng.
Starbucks
Lịch sử
Bowker nghĩ rằng những từ bắt đầu bằng "st" có cảm giác mạnh mẽ. Các nhà sáng lập bàn bạc tìm một từ bắt đầu với "st , và cuối cùng chọn được chữ Starbo'', tên một thị trấn khai mỏ ở vùng rặng núi Cascade. Từ đây, nhóm nhớ ra Starbuck, tên của một thuyền viên trong quyển Moby Dick. Bowker kể rằng Moby Dick không có ảnh hưởng trực tiếp đến cái tên Starbucks, nó chỉ là một sự đồng âm tình cờ.
Tham số
Khoa học
Khi các thuật ngữ "tham số hình thức" và "tham số thực" được sử dụng, chúng tương ứng với các định nghĩa dùng trong khoa học máy tính. Trong định nghĩa của một hàm, ví dụ:
x là một tham số hình thức. Khi hàm được dùng, ví dụ:
Starbucks
Lịch sử
Theo một nguồn khác, ban đầu, hãng dự định lấy tên là Pequod, lấy cảm hứng từ tiểu thuyết Moby-Dick. Tuy nhiên, sau khi cái tên bị từ chối bởi một trong những người đồng sáng lập, hãng được đặt tên là Starbuck, một nhân vật trong tiểu thuyết trên.
Tham số
Khoa học
Giá trị 3 là tham số thực. Xem thêm trong lập trình hàm và các nguyên lý nền tảng, tích phân lambda và combinatory logic.
Logic
Trong logic, các tham số truyền cho (hay tác động lên) một "vị từ mở" (tiếng Anh: open predicate) được gọi là "tham số" bởi một số tác giả (ví dụ, Prawitz, "Suy diễn tự nhiên"; Paulson, "Thiết kế bộ chứng minh định lý"). Các tham số được định nghĩa bên trong một vị từ gọi là "biến".
Starbucks
Lịch sử
Howard Schultz gia nhập hãng vào năm 1982 với vai trò Giám đốc hoạt động bán lẻ và tiếp thị. Sau một chuyến đi đến Milan, Ý, ông đã định hướng và đưa ra ý tưởng rằng hãng nên bán cả cà phê hạt cũng như cà phê xay. Các chủ sở hữu từ chối ý tưởng này, tin rằng việc vào kinh doanh đồ uống sẽ làm công ty đi ngược với định hướng của nó. Đối với họ, cà phê là một cái gì đó được chuẩn bị tại gia, nhưng họ đã quyết định giới thiệu với khách hàng những mẫu thử nước uống được chế biến sẵn. Một số là có tiền để được thực hiện bán đồ uống trước khi thực hiện, Schultz bắt đầu chuỗi Il Giornale bar cà phê vào tháng 4 năm 1986.
Năm 1984, các chủ sở hữu ban đầu của Starbucks, dẫn đầu bởi Baldwin, nắm lấy cơ hội mua của Peet (Baldwin vẫn còn hoạt động ở đó). Trong thập niên 1980, Starbucks đã mang đến những quyền lợi tốt nhất cho nhân viên của họ. những nhân viên pha chế bán thời gian không chỉ có bảo hiểm y tế, họ còn có quyền lựa chọn để mua cổ phiếu của công ty. Tuy nhiên, Starbucks cũng là mục tiêu của các vụ biểu tình về các vấn đề như chính sách công bằng thương mại, quan hệ lao động, tác động môi trường, quan điểm chính trị, và các hành vi phản cạnh tranh.
Tham số
Hình học giải tích
Trong hình học giải tích, các đường cong thường được cho dưới dạng đồ thị của một hàm nào đó. Thông số cho hàm được gọi là "tham số". Một đường tròn bán kính 1 có tâm tại gốc tọa độ có thể được xác định bằng nhiều hình thức: Xem miêu tả chi tiết hơn trong bài phương trình tham số.
Starbucks
Liên kết ngoài
Thể loại:Văn hóa Seattle Thể loại:Công ty được niêm yết trên NASDAQ Thể loại:Phần mềm cho iOS
Tham số
Giải tích
Trong giải tích toán học, người ta thường xét tới "các tích phân phụ thuộc vào một tham số". Chúng có dạng: Trong công thức trên, đối với vế bên trái t là một đối số của hàm F, và t lại trở thành tham số mà tích phân này phụ thuộc vào ở vế bên phải. Đại lượng x là một biến hình thức hay biến số (hay tham số) của tích phân này.
Lý thuyết xác suất
Trong lý thuyết xác suất, người ta có thể nói rằng phân bố của một biến ngẫu nhiên thuộc về một họ các phân bố xác suất. Các phân bố thuộc họ đó phân biệt lẫn nhau bởi các giá trị của một số hữu hạn các tham số. Ví dụ, người ta nói về "một phân bố Poisson với giá trị trung bình λ", hay "một phân bố chuẩn với trung bình μ và phương sai σ2".
Có thể dùng chuỗi mô men (trung bình, bình phương trung bình,...) hoặc các nửa bất biến (cumulant) (trung bình, phương sai,...) làm các tham số cho một phân bố xác suất.
Thống kê
Trong thống kê, các khái niệm khung trong lý thuyết xác suất vẫn được tôn trọng. Tuy nhiên, sự lưu ý giờ chuyển tới phép ước lượng các tham số của một phân bố dựa trên dữ liệu quan sát được hay dựa trên các giả thiết thử nghiệm trên dữ liệu này. Trong phép uớc lượng cổ điển, các tham số này được xem là "cố định nhưng chưa xác định"; ngược lại, trong phép Ước lượng Bayes chúng là các biến ngẫu nhiên với các phép phân bố riêng của chúng.
Hoàn toàn có thể đưa ra các kết luật thống kê mà không có các giả thiết về một họ tham số  đặc trưng của các phép phân bố xác suất. Trường hợp đó gọi là thống kê phi tham số; ngược với thống kê có tham số đã được mô tả trong phần trước. Chẳng hạn, Spearman là một phép thử phi tham số mà nó được tính dựa trên bậc (order) của dữ liệu bất chấp các giá trị hiện thời của chúng, trong đó, Pearson là một tham số thử được tính trực tiếp trên các dữ liệu và có thể dùng để suy ra một quan hệ toán hoc.
Các thống kê là các tính chất toán học của các mẫu mà có thể được dùng như là những tham số của các ước lượng, và là các tính chất toán học của tổng thể mà từ đó các mẫu được lấy ra.
Tham khảo
Thể loại:Thuật ngữ toán học Thể loại:Khoa học môi trường
Timarcha kiesenwetteri
Timarcha kiesenwetteri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kraatz miêu tả khoa học năm 1879.
Tham khảo
Thể loại:Timarcha
Holcocephala spinipes
Holcocephala spinipes là một loài ruồi trong họ Asilidae. Holcocephala spinipes được Hermann miêu tả năm 1924. Loài này phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Neogene dynaeus
Neogene dynaeus là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Brasil. Nó giống với Neogene reevi.
Holcocephala spinipes
Tham khảo
Thể loại:Holcocephala
Neogene dynaeus
Tham khảo
Thể loại:Neogene
Tuyến Bờ Tây (Đài Loan)
Tuyến Bờ Tây là tuyến đường sắt của Cục Đường sắt Đài Loan ở phía tây Đài Loan. Đây là tuyến bận rộn nhất, đã phục vụ hơn 171 triệu hành khách trong năm 2016. Tổng chiều dài của tuyến là 404,5 km.
Dòng này là một phân loại chính thức của các bản nhạc vật lý và không tương ứng với các dịch vụ cụ thể. Nó được kết nối với tuyến Đài Trung (tuyến núi; 山線) tại Trúc Nam và Chương Hóa. Nhiều dịch vụ rẽ vào đất liền để đi tuyến đường Đài Trung, sau đó quay lại tuyến Bờ Tây. Lịch trình xe lửa và bảng khởi hành đánh dấu đường núi hoặc ven biển (海線) để chỉ ra tuyến đường đã đi.
Lịch sử
Tuyến đường sắt ban đầu giữa Cơ Long và Dại Đạo Trình được hoàn thành vào năm 1891. Đoạn giữa Dại Đạo Trình và Tân Trúc đã hoàn thành vào năm 1893. Tuy nhiên, trong thời kỳ Nhật Bản, các đoạn này đều được Chính phủ Đài Loan xây dựng lại như một phần của Đường sắt thân cây Đài Loan (縱貫鐵道, Jūkan Tetsudō). Đường sắt thân cây Đài Loan được hoàn thành vào năm 1908 với tuyến đường từ Kīrun (基隆, Cơ Long) qua Taihoku (臺北, Đài Bắc), Shinchiku (新竹, Tân Trúc), Taichū (臺中, Đài Trung), Tainan (臺南, Đài Nam), đến Takao (高雄, Cao Hùng).
Đường sắt thân cây Đài Loan tại thời điểm đó đã đi qua tất cả các thành phố lớn ở phía tây Đài Loan. Tuy nhiên, địa hình xung quanh Taichū (Đài Trung) đã tạo ra một nút cổ chai đáng kể cho vận tải hàng hóa đường sắt. Để giải quyết vấn đề này, Tổng cục Chính phủ Đài Loan đã quyết định xây dựng tuyến Ven Biển (海岸線, Kaigan-sen) giữa Chikunan (竹南, Trúc Nam) và Shōka (彰化, Chương Hóa) để giải tỏa tắc nghẽn. Việc xây dựng Tuyến đường ven biển được bắt đầu vào năm 1919 và hoàn thành vào năm 1922. Tuyến đường ven biển sau đó trở thành một phần của Tuyến Bờ Tây chính, và tuyến đường sắt ban đầu thông qua Taichū (Đài Trung) được đặt tên là một tuyến riêng (Tuyến Đài Trung).
Diasclera cyanipennis
Diasclera cyanipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Oedemeridae. Loài này được Horn miêu tả khoa học năm 1870.
Tham khảo
Thể loại:Diasclera
Tuyến Bờ Tây (Đài Loan)
Lịch sử
Do các mẫu dịch vụ, các tuyến sau thường được gọi chung là  Tuyến chính phía Tây  :
Tham khảo
Thể loại:Railway lines in Taiwan Thể loại:Tuyến Cục Đường sắt Đài Loan Thể loại:Tuyến đường sắt mở cửa năm 1891 Thể loại:3 ft 6 in gauge railways in Taiwan Thể loại:Tuyến TRA
Psychomyia polydektes
Psychomyia polydektes là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Psychomyia
Prosekia albamaculata
Prosekia albamaculata là một loài chân đều trong họ Philosciidae. Loài này được Lima miêu tả khoa học năm 1996.
Tham khảo
Thể loại:Prosekia
Laphria melanogaster
Laphria melanogaster là một loài ruồi trong họ Asilidae. Laphria melanogaster được Wiedemann miêu tả năm 1821. Loài này phân bố ở vùng Tân Bắc giới.
Lisowo, Hạt Gryfice
Lisowo (Lietzow) là một ngôi làng thuộc Khu hành chính Gmina Płoty, thuộc quận Gryfice, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 4 km phía nam Płoty, 16 km phía nam Gryfice và 60 km về phía đông bắc của thủ đô khu vực Szczecin.
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Meade Lux Lewis
Anderson Meade Lewis (4 tháng 9 năm 1905 – 7 tháng 6 năm 1964), còn được biết đến với tên Meade Lux Lewis, là một nghệ sĩ dương cầm và nhà soạn nhạc người Mỹ, được chú ý đến với phong cách chơi boogie-woogie. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông, "Honky Tonk Train Blues", đã được nhiều nghệ sĩ ghi âm lại.
Di sản
Tác phẩm nổi tiếng nhất của Lewis, "Honky Tonk Train Blues", đã được ghi lại trong nhiều bối cảnh khác nhau, thường là trong một sắp xếp dàn nhạc lớn.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1905 Thể loại:Mất năm 1964 Thể loại:Nghệ sĩ của Parlophone Thể loại:Nam nhạc sĩ thế kỷ 20
Bảo tàng Thành phố Gdynia
Bảo tàng Thành phố Gdynia (tiếng Ba Lan: Muzeum Miasta Gdyni) là một bảo tàng tọa lạc tại số 1 phố Zawisza Czarny, Gdynia, Ba Lan. Hoạt động của bảo tàng tập trung vào việc giới thiệu lịch sử của thành phố Gdynia.
Lịch sử
Vào năm 1968, Phòng Tài liệu Lịch sử Thành phố được thành lập tại Thư viện Công cộng Thành phố. Maciej Rdesiński đảm nhiệm chức vụ giám đốc. Trụ sở của cơ sở này là tòa nhà ở số 30 phố Starowiejska, được xây dựng vào đầu thế kỷ 20. Maciej Rdesiński và một nhóm những người đam mê dự án thành lập bảo tàng đã cùng nhau thu thập các bộ sưu tập nhằm tạo ra một nguồn tư liệu quan trọng về lịch sử thành phố và tiểu sử của các cư dân tiêu biểu của thành phố. Các bộ sưu tập và những nhân sự này là cơ sở của sự ra đời bảo tàng. Vào ngày 1 tháng 1 năm 1983, thị trưởng thành phố đã thành lập Bảo tàng Thành phố Gdynia.
Trong những năm đầu hoạt động, trụ sở của Bảo tàng Thành phố Gdynia là ngôi nhà có tên là Nhà của Áp-ra-ham, tọa lạc tại số 30 phố Starowiejska, trong khi khu vực triển lãm của bảo tàng được bố trí bên trong Gian hàng Triển lãm tại số 21 phố Washington. Lễ khai trương trụ sở mới của bảo tàng ở số 1 phố Zawisza Czarny diễn ra vào tháng 11 năm 2007, buổi lễ có sự hiện diện của Tổng thống Cộng hòa Ba Lan lúc bấy giờ là Lech Kaczyński. Trong năm 2017, bảo tàng đón tiếp 44.582 khách tham quan.
Tham khảo
Thể loại:Bảo tàng Ba Lan
Nguyễn Văn Giai
Nguyễn Văn Giai (chữ Hán: 阮文階, 1555 - 1628) là một Tam nguyên Hoàng giáp, từng giữ chức Tể tướng, tước Thái bảo, Quận công, công thần "khai quốc" thời Lê trung hưng, nổi tiếng chính trực và biết giữ nghiêm pháp luật triều đình, được nhà Lê xét công đánh nhà Mạc, ông đồng thời cũng là một nhà thơ
Tiểu sử
Ông sinh vào đêm 22 tháng 12 năm Giáp Dần, tức ngày 14 tháng 1 năm 1555, là người thôn Phù Lưu Trường, huyện Thiên Lộc, phủ Đức Quang, trấn Nghệ An (nay là xã Ích Hậu, huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh). Xuất thân trong một gia đình có tổ tiên từng nhiều đời đỗ đạt nhưng đến đời người cha Nguyễn Văn Củng, thì chỉ còn là một khóa sinh nghèo. Vốn có sức khỏe bẩm sinh, Nguyễn Văn Giai vừa làm đủ các nghề khó nhọc vừa theo học.
Sự nghiệp
Khi đã có vốn chữ nghĩa, cần học lên, ông tìm đường ra xứ Bắc, làm thuê để tiếp tục học ở Thăng Long. Ông học rất thông minh, nổi tiếng về thơ Nôm và về tài ứng đối.
Năm 1579, nhà Lê trung hưng mở khoa thi ở Thanh Hóa, ông lại ra thi và lại đỗ Giải nguyên.
Tháng 8 năm 1580, nhà Hậu Lê mở khoa thi Hội đầu tiên ở sách Vạn Lại, ông đi thi tiếp, đỗ Hội nguyên (đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân), rồi vào thi Đình đỗ luôn Đình nguyên nhị giáp Tiến sĩ. Ông là vị Tam nguyên đầu tiên của thời nhà Lê trung hưng.
Năm 1608, ông được thăng làm Đô ngự sử. Lúc đó nhà Lê làm chủ Bắc Bộ, bắt đầu giao hiếu với nhà Minh. Trịnh Tùng giao cho ông và Đỗ Uông tới Nam Quan để hội khám nhưng tướng nhà Minh không đến.
Năm 1609, ông lại vâng mệnh lên Nam Quan hội khám cùng vua Lê. Năm đó gặp tướng nhà Minh. Sau khi tiếp kiến trở về, ông được thăng làm Tham tụng, Thượng thư bộ Lại, nắm việc cả sáu Bộ kiêm Đô ngự sử, Thiếu bảo, Lễ quận công.
Năm 1623, con thứ của Trịnh Tùng là Trịnh Xuân gây biến. Vua Lê Thần Tông phải chạy vào Thanh Hóa. Nguyễn Văn Giai tham gia bày mưu giúp chúa Trịnh dẹp yên biến loạn. Sau đó ông có công cùng đi đánh Mạc Kính Khoan ở Cao Bằng, được thăng làm Thiếu úy, gia phong Dực vận tán trị công thần, rồi thăng làm Thái bảo, được xem là người có công lao đứng đầu lúc đương thời.
Ông mất khi đang tại chức ngày 13 tháng 1 năm Mậu Thìn, tức 27 tháng 2 năm 1628. Triều đình truy tặng ông là Đại tư đồ, thụy là Cẩn Độ.
Đóng góp
Dưới quyền cai quản của Nguyễn Văn Giai, triều đình Lê trung hưng còn giữ được sự thống nhất nội bộ, mặc dầu xu hướng suy thoái đã không tránh được. Tuy không ngăn cản được Trịnh Tùng giết vua Lê Kính Tông vào năm 1619 nhưng ông ra sức nắm cương triều chính, không để xảy ra chuyện lục đục, năm bè bảy mảng. Khi có những mâu thuẫn tranh chấp giữa hai con Trịnh Tùng là Trịnh Tráng và Trịnh Xuân, Nguyễn Văn Giai đã cố sức dập tắt, cuối cùng bắt được Xuân về cho Tùng trị tội, nhờ đó các thế lực phản loạn bị dẹp yên.
Để chia bớt quyền hành của chúa Trịnh, ông đã có sáng kiến lập ra Phủ Thừa tướng bên cạnh Phủ chúa, ngấm ngầm bảo vệ vua Lê.
Nguyễn Văn Giai nổi tiếng là người thanh liêm, tự ông nêu gương cho các quan noi theo, ngay cả chúa Trịnh cũng kiềng nể. Gia phả còn chi lại lời ông răn bảo triều thần: ''Ta giữ việc triều chính cốt cho liêm chính, không nhận hối lộ của bất kỳ ai. Người có tài đức thì phải biết trọng dụng; ai có lỗi lầm phải biết lựa lời can ngăn; ai oan uổng phải biết cứu xét phân minh cẩn trọng và bênh vực; kẻ nghèo khó phải ra tay giúp đỡ. Không nên làm những điều bất chính để tích trữ vàng ngọc làm giàu; phải biết tu nhân tích đức cho đời sau con cháu vậy''. Nhưng ông cũng là người mang tư tưởng chính thống cứng nhắc, đem tài sức mình dựng lại một thế lực thực tế đã mất vai trò lịch sử.
Bài thơ Tự trào
Ông còn là một nhà thơ Nôm nổi danh, có cái cười trào tiếu và triết lý thâm thúy về mọi sự ở đời, tuy số lượng thơ để lại không nhiều.
Nhà nghiên cứu Ngô Vui cho rằng đây không phải là thơ Tự trào của Nguyễn Văn Giai mà là bài thơ ông viết về chúa Trịnh Tùng và người anh Trịnh Cối. Theo quan điểm này, bài thơ ra đời năm 1623 là năm Trịnh Tùng mất, nếu điểm lại trong đời Nguyễn Văn Giai sống qua thì có 3 vua Lê Thế Tông, Lê Kính Tông và Lê Thần Tông và chỉ 2 đời chúa là Trịnh Tùng và Trịnh Tráng, không thể là "bốn chúa" như trong câu đầu. Nếu đặt vào địa vị Trịnh Tùng, thì có thể hiểu 3 vua là Lê Thế Tông, Lê Kính Tông và Lê Thần Tông, còn "bốn chúa" là 4 vua nhà Mạc, mà trong con mắt Trịnh Tùng không xem là "vua", gồm Mạc Mậu Hợp, Mạc Toàn, Mạc Kính Chỉ, Mạc Kính Cung. Cả bốn vị vua Lê và 4 "chúa" họ Mạc đều nhỏ tuổi so với Trịnh Tùng (người lớn tuổi nhất là Mậu Hợp cũng kém ông hơn 10 tuổi), bị Trịnh Tùng xem thường như hàng con nít, nên gọi chung họ là "7 thằng con".
Câu 2 "Trên chửa lung lay, dưới chửa mòn" ám chỉ cơ cấu thể chế lưỡng đầu mà Trịnh Tùng khởi đầu cho họ Trịnh: họ Trịnh và họ Lê dựa vào nhau cầm quyền, cùng mạnh cùng yếu. Câu 3 và 4 nói về Trịnh Cối tự bỏ hỏng cơ nghiệp, bị dồn vào "đất chết" buộc phải hàng kẻ thù là nhà Mạc. Câu 5 và 6 nói về thân phận trái ngược của 2 anh em, 2 người hai con đường, Trịnh Cối phải đi ở nhờ kẻ thù như kẻ “bị gậy” và cuối cùng chết ở đất nhà Mạc. Hai câu cuối nói về vị chúa vừa qua đời Trịnh Tùng.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhà thơ Việt Nam Thể loại:Quan lại nhà Lê trung hưng Thể loại:Tể tướng Việt Nam Thể loại:Người Hà Tĩnh Thể loại:Sinh năm 1553 Thể loại:Mất năm 1628 Thể loại:Hội nguyên Việt Nam Thể loại:Bảng nhãn Việt Nam Thể loại:Thủ khoa Nho học Việt Nam Thể loại:Công tước nhà Lê trung hưng
Psychomyia polykrates
Psychomyia polykrates là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Psychomyia
Diasclera obscura
Diasclera obscura là một loài bọ cánh cứng trong họ Oedemeridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1854.
Tham khảo
Thể loại:Diasclera
Timarcha lusitanica
Timarcha lusitanica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1781.
Bərğov
Bərğov (also, Bərqov) là một làng đô thị thuộc vùng Quba của Azerbaijan.
Timarcha lusitanica
Tham khảo
Thể loại:Timarcha Thể loại:Động vật được mô tả năm 1781
Bərğov
Tham khảo
Thể loại:Khu dân cư ở quận Guba (Azerbaijan)
Promachus magnus
Promachus magnus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Promachus magnus được Bellardi miêu tả năm 1861. Loài này phân bố ở vùng Tân Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Promachus
Timarcha marginicollis
Timarcha marginicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Rosenhauer miêu tả khoa học năm 1856.
Tham khảo
Thể loại:Timarcha
Luciąża, Tỉnh West Pomeranian
Luciąża (Sack) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Płoty, thuộc quận Gryfice, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan.
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Làng có dân số 43 người.
Katherine của Anh
Katherine của Anh (tiếng Anh cổ: Katerine of Englalande; tiếng Anh: Katherine of England; tiếng Pháp: Catherine d'Angleterre; tiếng Sotland: Catherine o England; tiếng Tây Ban Nha: Catalina de Inglaterra; 25 tháng 11 năm 1253 – 3 tháng 5 năm 1257) là người con thứ năm của Henry III của Anh và Éléonore xứ Provence. Theo nhà biên niên sử thế kỷ 13 Matthew Paris, khi Katherine qua đời thì đã bị điếc và có thể bị thiểu năng trí tuệ, mặc dù tính chính xác của điều này không được xác định rõ. Một số nhà sử học hiện đại đã đưa ra giả thuyết rằng Katherine có thể bị mắc bệnh thoái hóa hoặc trận ốm thời thơ ấu; các nhà sử học không thống nhất về căn bệnh hoặc khuyết tật mà Katherine có thể mắc phải, hoặc liệu Katherine có mắc phải căn bệnh nào không. Katherine qua đời khi chỉ hơn ba tuổi. Henry III và Éléonore đã "kỷ niệm ngày sinh và tưởng nhớ sự qua đời của Katherine."
Ra đời
Katherine chào đời lúc sáng sớm tại Cung điện Westminster, Westminster, Luân Đôn. Cái tên Katherine được đặt bởi Tổng giám mục Canterbury, Boniface của Savoia, ông bác bên ngoại của Katherine và cũng là cha đỡ đầu của Katherine, với lý do đứa trẻ được sinh ra vào ngày lễ quan thầy của Thánh Catarina thành Alexandria. Vào ngày 5 tháng 1, sau lễ rửa tội và là ngày Thánh Edward, Người Tuyên xưng Đức tin qua đời, Henry III của Anh đã tổ chức một bữa tiệc lớn, mời tất cả giới quý tộc, bao gồm cả Emma le Despencer và con trai của bà, John. Thực đơn cho bữa tiệc bao gồm "mười bốn con lợn rừng, hai mươi bốn con thiên nga, một trăm ba mươi lăm con thỏ, hai trăm năm mươi con gà gô, năm mươi con thỏ rừng, hai trăm năm mươi con vịt rừng, một sáu trăm năm mươi con gà, ba mươi sáu con cái. ngỗng và sáu mươi mốt ngàn quả trứng”.
Cuộc sống
Ngay sau bữa tiệc, Vương hậu Éléonore phải rời nước Anh và cùng chồng đến Gascogne, để lại vương nữ Katherine ở lại Lâu đài Windsor. Emma le Despencer được bổ nhiệm làm gia sư và các phụ tá của cô là hai nhũ mẫu Agnes và Avisa. Năm sau, Henry III và Éléonore trở lại và Henry III đã yêu cầu "quần áo thêu vàng, có viền thêu vương huy của quốc vương", vào ngày 2 tháng 5 năm 1255 cho Katherine.
Qua đời
Mùa thu năm 1254, Katherine bị ốm nặng và được gửi đến nhà của Emma le Despencer ở Swallowfield. Vì Katherine có ít bạn cùng tuổi nên quốc vương đã cử một trong những người của mình đến Công viên lớn Windsor để bắt một con hươu sao cho con gái mình chơi cùng. Sự thay đổi này dường như có lợi cho vị vương nữ ốm yếu, và Katherine được đưa trở lại Windsor vào khoảng hoặc trước tháng 2 năm 1256. Tuy nhiên, bệnh của Katherine tái phát vào cuối năm 1256. Theo lệnh của Henry III, một sứ giả đặc biệt đã gửi một bản báo cáo về tình trạng sức khỏe của Katherine cho ông trong khi Henry III đang thực hiện chuyến đi tới Pháp. Khi nghe tin về sự hồi phục của con gái, Henry III đã ra lệnh nên đặt một "ảnh tượng bạc được làm theo hình ảnh một người phụ nữ" ở Tu viện Westminster như một lễ vật, và người đưa tin được trao "áo phước lành". Tuy nhiên, Katherine đã qua đời vào ngày 3 tháng 5 năm 1257. Theo nhà biên niên sử Matthew Paris mô tả, Katherine là "bé gái xinh đẹp nhất, nhưng bị câm và vô dụng", dẫn đến nghi vấn rằng đặt ra Katherine có bị khuyết tật bẩm sinh hay không.
Mai táng và di sản
Katherine được chôn cất ở Tu viện Westminster, giữa nhà nguyện của Vua Edward và Thánh Benet, gần ngôi mộ của chú Katherine là William de Valence. Một đài tưởng niệm lộng lẫy đã được Henry III dựng lên để tưởng nhớ Katherine, gồm có những đá serpentine và tranh khảm, và bên trên là hình ảnh của Katherine bằng bạc. Vị ẩn sĩ của Charing được trả năm mươi đồng shilling một năm chừng nào ông còn sống, để ông hỗ trợ một vị tuyên úy cầu nguyện mỗi ngày cho linh hồn của Katherine tại Nhà nguyện của Hermitage; đây là "một thực hành chung cho việc tưởng niệm những người thân đã khuất của Henry".
Sau khi Katherine qua đời, cả Henry III và Éléonore đều rất đau lòng, vương hậu Éléonore trở nên ốm yếu vì đau buồn. Hai vợ chồng từ đó cũng không có thêm con nữa.
Xem thêm
Henry III của Anh
Éléonore xứ Provence
Katherine Tudor
Nguồn tài liệu
Thể loại:Vương nữ Anh Thể loại:Vương tộc Plantagenet Thể loại:Vương nữ Thể loại:Sinh năm 1253 Thể loại:Mất năm 1257 Thể loại:Người Anh thế kỷ 13 Thể loại:Chôn cất tại tu viện Westminster
Bucoșnița
Bucoșnița là một xã thuộc hạt Caraș-Severin, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 3134 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Caraș-Severin
Psychomyia polymestor
Psychomyia polymestor là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Psychomyia
Machimus tenebrosus
Machimus tenebrosus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Machimus tenebrosus được Williston miêu tả năm 1901. Loài này phân bố ở vùng Tân nhiệt đới và Tân Bắc giới.
Tham khảo
Thể loại:Machimus
Birinci Nügədi
Birinci Nügədi (hay còn là Birindzhi-Nyugedi, Nyugedi Pervoye, Nyugedi Pervyye, Nyugedy, và Pervyye Nyugedy) là một ngôi làng đô thị thuộc vùng Quba của Azerbaijan.
Diasclera oxiana
Diasclera oxiana là một loài bọ cánh cứng trong họ Oedemeridae. Loài này được Yablokov-Khnzoryan miêu tả khoa học năm 1974.
Tham khảo
Thể loại:Diasclera
Bucov
Bucov là một xã thuộc hạt Prahova, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 10448 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Prahova
Prosekia galapagensis
Prosekia galapagensis là một loài chân đều trong họ Philosciidae. Loài này được Andersson miêu tả khoa học năm 1960.
Tham khảo
Thể loại:Prosekia
Łowiska
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
LB Nga
Thể loại:Đổi hướng viết tắt
Psychomyia pruthii
Psychomyia pruthii là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Động vật khu vực sinh thái Indomalaya Thể loại:Psychomyia
Lampria clavipes
Lampria clavipes là một loài ruồi trong họ Asilidae. Lampria clavipes được Fabricius miêu tả năm 1805. Loài này phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Lampria
Danh sách di sản thế giới tại châu Âu
Dưới đây là danh sách các Di sản thế giới do UNESCO công nhận tại châu Âu.
Andorra (1)
200px|trái|nhỏ|[[Thung lũng Madriu-Claror-Perafita]]
Vương quốc Liên hiệp Anh (33)
200px|trái|nhỏ|Cảnh quan ngoạn mục của Quần đảo [[St Kilda, Scotland|St Kilda.]] 200px|trái|nhỏ|[[Tháp Luân Đôn nhìn từ sông Thames.]] 200px|trái|nhỏ|[[Cầu máng Pontcysyllte]]
Áo (12)
200px|phải|nhỏ|Trung tâm lịch sử của [[Salzburg]]
Ba Lan (17)
200px|phải|nhỏ|Trại tập trung [[Trại tập trung Auschwitz|Auschwitz-Birkenau ở gần Oświęcim]] 200px|phải|nhỏ|[[Mỏ bạc lịch sử tại Tarnowskie Góry.]]
Belarus (4)
200px|phải|nhỏ|[[Lâu đài Nesvizh]]
Bồ Đào Nha (17)
200px|phải|nhỏ|[[Thị trấn đồn trú vùng biên Elvas và các công sự của nó|Thành phố vùng biên Elvas và pháo đài của nó]]
Bosna và Hercegovina (4)
200px|phải|nhỏ|Khu [[Stari Most|Cầu cổ trong Thành phố cổ Mostar]]
Bulgaria (10)
200px|phải|nhỏ|[[Tu viện Rila]]
Croatia (10)
200px|phải|nhỏ|[[Vườn quốc gia hồ Plitvice.]]
Đan Mạch (10)
200px|phải|nhỏ|[[Vịnh băng Ilulissat]]
Đức (51)
200px|phải|nhỏ|[[Nhà thờ chính tòa Speyer|Nhà thờ lớn Speyer]] 200px|phải|nhỏ|[[Nhà hát opera ở Bayreuth]] 200px|phải|nhỏ|[[Vườn quốc gia Jasmund với những vách núi đá phấn, một phần của Di sản Các khu rừng sồi nguyên sinh trên dãy Carpath và các khu vực khác của châu Âu.]]
Hà Lan (12)
200px|phải|nhỏ|[[Kênh đào Amsterdam|Hệ thống kênh đào ở Singelgracht]]
Hungary (8)
200px|phải|nhỏ|[[Vùng sản xuất rượu Tokaj]]
Hy Lạp (18)
200px|phải|nhỏ|Di chỉ khảo cổ [[Delphi]] 200px|phải|nhỏ|Một tu viện tại [[Metéora.]]
Iceland (3)
200px|phải|nhỏ|Vườn quốc gia [[Þingvellir.]]
Cộng hòa Ireland (2)
200px|phải|nhỏ|Di chỉ khảo cổ [[Newgrange]]
Latvia (2)
200px|phải|nhỏ|Trung tâm lịch sử của [[Riga]]
Litva (4)
200px|phải|nhỏ|Di chỉ khảo cổ [[Kernavė]]
Luxembourg (1)
200px|phải|nhỏ|[[Luxembourg (thành phố)|Thành phố Luxembourg - Phố cổ và công sự của nó]]
Bắc Macedonia (2)
200px|phải|nhỏ|[[Ohrid]]
Malta (3)
200px|phải|nhỏ|[[Hypogeum của Ħal-Saflieni]]
Moldova (1)
200px|phải|nhỏ|[[Điểm trắc địa Rudi tại Moldova, một phần của Vòng cung trắc đạc Struve.]]
Montenegro (4)
200px|phải|nhỏ|[[Kotor]]
Na Uy (8)
200px|phải|nhỏ|[[Røros]]
Liên bang Nga (30)
200px|phải|nhỏ|[[Kazan Kremli|Kremli, Kazan]] 200px|phải|nhỏ|Ngọn núi lửa [[Klyuchevskaya Sopka trên bán đảo Kamchatka.]] 200px|phải|nhỏ|[[Công viên cột thiên nhiên Lena.]]
Pháp (48)
200px|phải|nhỏ|[[Cung điện Versailles.]] 200px|phải|nhỏ|[[Vũng đá Piana trên đảo Corse.]] 200px|phải|nhỏ|Pháo đài Neuf-Brisach, một công trình do [[Các pháo đài do Vauban thiết kế tại Pháp|Vauban thiết kế tại Pháp.]] 200px|phải|nhỏ|[[Vùng mỏ Nord - Pas de Calais]] 200px|phải|nhỏ|[[Taputapuatea, một di sản nằm trên lãnh thổ hải ngoại Polynésie thuộc Pháp.]]
Phần Lan (7)
200px|phải|nhỏ|Di chỉ khảo cổ [[thời đại đồ đồng Sammallahdenmäki ở Lappi]]
Rumani (9)
200px|phải|nhỏ|[[Các ngôi làng và nhà thờ-công sự ở Transilvania]]
San Marino (1)
200px|phải|nhỏ|Trung tâm lịch sử của [[Thành phố San Marino và Núi Titano]]
Cộng hòa Séc (16)
200px|phải|nhỏ|Khu Do Thái và [[Nhà thờ Thánh Procopius ở Třebíč|Nhà thờ Thánh Procopius ở Třebíč]]
Serbia (5)
200px|phải|nhỏ|[[Gamzigrad|Gamzigrad-Romuliana]]
Slovakia (8)
200px|phải|nhỏ|[[Các nhà thờ bằng gỗ ở Dãy núi Karpat]]
Slovenia (5)
200px|phải|nhỏ|Mỏ thủy ngân ở [[Almadén và Idrija (cùng với Tây Ban Nha)]]
Tây Ban Nha (49)
200px|phải|nhỏ|[[Lâu đài Alhambra|Alhambra.]] 200px|phải|nhỏ|[[Vương cung thánh đường Sagrada Família, một trong số các công trình của Antoni Gaudí.]] 200px|phải|nhỏ|Vùng ngập nước của [[Vườn quốc gia Doñana.]] 200px|phải|nhỏ|[[Teide|Núi Teide trên Quần đảo Canaria.]] 200px|phải|nhỏ|[[Tháp Hércules.]] 200px|phải|nhỏ|Cảnh văn hóa của [[Serra de Tramuntana]]
Thổ Nhĩ Kỳ (19)
200px|phải|nhỏ|Di chỉ khảo cổ [[Çatalhöyük]] 200px|phải|nhỏ|[[Aphrodisias, thành phố mang tên của nữ thần Aphrodite.]]
Thụy Điển (15)
200px|phải|nhỏ|[[Trạm phát vô tuyến tần số cực thấp Grimeton|Đài phát sóng Varberg ở Grimeton.]] 200px|phải|nhỏ|[[Nhà nông thôn Hälsingland]]
Thụy Sĩ (13)
200px|phải|nhỏ|[[La Chaux-de-Fonds và Le Locle - thành phố công nghiệp đồng hồ]]
Tòa Thánh (2)
200px|phải|nhỏ|[[Thành Vatican]]
Ukraina (7)
200px|phải|nhỏ|[[Dinh thự của người Bukovina và Giám mục đô thành Dalmatian]]
Ý (58)
nhỏ|phải|200px| Nhà thờ và tu viện [[Nhà thờ Santa Maria delle Grazie (Milano)|Santa Maria delle Grazie ở Milano.]] nhỏ|phải|200px|Một kênh nhỏ (Rio della Verona) ở [[Venezia.]] phải|nhỏ|200px|Positano thuộc [[Bờ biển Amalfi.]] phải|nhỏ|200px|[[Dolomites|Dolomiti.]] 200px|phải|nhỏ|[[Longobards ở Ý, những địa điểm của quyền lực.]]
Liên kết ngoài
Âu Thể loại:Di sản thế giới tại châu Âu Châu Âu
Timarcha maritima
Timarcha maritima là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Perris miêu tả khoa học đầu tiên năm 1850.
Tham khảo
Thể loại:Timarcha
Neogene reevei
Neogene reevei là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Paraguay, Argentina và Brasil. Nó giống với Neogene dynaeus. Cá thể trưởng thành được ghi nhận vào tháng 3 ở Santiago del Estero, tháng 1 ở Cordoba và tháng 2 ở Tucuman.
Tham khảo
Thể loại:Neogene
Prosekia hamigera
Prosekia hamigera là một loài chân đều trong họ Philosciidae. Loài này được Vandel miêu tả khoa học năm 1952.
Tham khảo
Thể loại:Prosekia
Giải César cho đạo diễn xuất sắc nhất
Giải César cho đạo diễn xuất sắc nhất là một giải của Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Kỹ thuật Điện ảnh Pháp dành cho đạo diễn của một phim được bầu chọn là xuất sắc nhất.
Cho tới nay, đã có 6 đạo diễn đoạt được 2 giải này: Bertrand Tavernier (1976, 1997), Alain Resnais (1978, 1994), Roman Polanski (1980, 2003), Jean-Jacques Annaud (1982, 1989), Claude Sautet (1993, 1996) và Abdellatif Kechiche (2005, 2008).
Dưới đây là danh sách các đạo diễn đoạt giải và các đạo diễn được đề cử theo từng năm:
Đoạt giải và đề cử nhiều lần
Các cá nhân sau đoạt giải từ 2 lần trở lên:
Các cá nhân sau đề cử từ 3 lần trở lên:
Tham khảo
Đạo diễn
Đỗ Anh Vũ
Đỗ Anh Vũ (chữ Hán: 杜英武, 1113 - 20 tháng 1, 1159 ), thường gọi Việt quốc Lý Thái úy (越國李太尉), là một vị đại thần rất có quyền thế trong thời đại nhà Lý của lịch sử Việt Nam. Ông phò tá Lý Thần Tông và làm phụ chính dưới triều Lý Anh Tông, khi vị Hoàng đế này lên ngôi lúc còn nhỏ tuổi.
Ông là một vị đại thần gây nhiều tranh cãi, được nhắc đến bên cạnh Việt quốc công Lý Thường Kiệt, không chỉ vì vai trò trong triều đình mà còn vì thân phụ của ông có quan hệ cậu cháu với Lý Thường Kiệt. Tương truyền, ông có quan hệ với Linh Chiếu Thái hậu, mẹ của Anh Tông và là người giữ vai trò nhiếp chính khi ấy, và việc này khiến cho cung đình nhà Lý xảy ra một cuộc nội loạn gây nhiều tổn hại trong chính quyền triều đình.
Thân thế
Theo Từ điển bách khoa toàn thư Việt Nam, Đỗ Anh Vũ sinh năm 1113 ở Hồng Châu (nay thuộc Hải Dương). Theo văn bia trên bia mộ của Đỗ Anh Vũ tại làng Yên Lạc (tức Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên), Đỗ Anh Vũ có biểu tự là Quán Thế (冠世), tổ tiên bên ngoại là họ Quách ở Lũng Tây, Trung Quốc. Cha của Đỗ Anh Vũ là Đỗ Tướng (杜相), gọi Thái úy Lý Thường Kiệt là cậu ruột. Đỗ Anh Vũ có một người chị (hoặc em) gái ruột tên là Quỳnh Anh, về sau được gả cho quan Thị trung họ Phạm ; rất có thể đó chính là Chiêu Hiến Hoàng hậu Đỗ thị, chính thất của Sùng Hiền hầu và là mẹ của Hoàng đế Lý Thần Tông.
Ông có người anh họ làm Quan Thị trung, có hai người con gái đều được hầu Lý Anh Tông. Người chị không rõ tên, người em tên là Đỗ Thụy Châu, về sau sinh Hoàng tử Thiên Bảo (1154) và các hoàng tử, trong đó có Hoàng lục tử Lý Long Cán, về sau lên ngôi là Lý Cao Tông.
Ông có người vợ họ Tô, không rõ tên, là họ hàng với Tô Hiến Thành.
Phò trợ Hoàng đế
Theo Khâm định Việt sử thông giám cương mục, Đỗ Anh Vũ có ngoại hình đẹp đẽ, múa khéo, hát hay. Năm lên 8 tuổi, ông được tuyển làm Thượng lâm tử đệ trong cung. Năm 15 tuổi, ông được Thái sư Trương Bá Ngọc nhận làm con nuôi. Năm 16 tuổi, Lý Thần Tông cho ông vào nội cung, hầu trong màn trướng. Khi gặp Đỗ Anh Vũ, Cảm Thánh Phu nhân Lê thị, vợ của Lý Thần Tông đã phải lòng. Các việc chính sự ở trong cung cấm và việc xây dựng của thợ thuyền, Thần Tông đều ủy thác cho ông cả. Đến như các phép viết chữ, tính toán, bắn cung, cưỡi ngựa, thuốc men, kinh mạch, không nghề nào là Đỗ Anh Vũ không tinh thông; đến như việc bói toán, binh pháp, chơi bài, đánh cờ, không việc nào là ông không nghiên cứu. Có thể bảo là "người quân tử không phải một đồ vật" vậy.
Năm 1135, Thần Tông cử ông theo Thái phó Lý Công Bình đi đánh dẹp quân Chân Lạp ở phía Nam châu Nghệ An.
Năm 1136, ông được cử đi dẹp quân Sơn Liêu, vì cậy chỗ hiểm trở mà nhiều năm không cống nạp. Thần Tông sai ông cùng các tướng đem quân đi đánh, nhưng chỉ riêng Đỗ Anh Vũ là người chiến thắng liên tiếp, vì thế người người đều trổ hết sức mạnh để đánh giặc. Từ đó về sau, triều đình đều ủy thác cho ông cả.
Năm 1137, tháng 9, Thần Tông Hoàng đế băng hà. Trước đó, Hoàng đế rửa mặt xong, ngồi tựa vào ghế mà dặn Đỗ Anh Vũ rằng: "Chỉ có khanh là người có thể gởi gắm họ Lý được thôi". Sau khi Thần Tông thăng hà, Đỗ Anh Vũ cùng Linh Chiếu Hoàng thái hậu rước Anh Tông từ Thượng Thanh để trở về cung lên ngôi. Đỗ Anh Vũ chấn chỉnh triều cương, trăm quan khép mình mà nghe lệnh; sửa sang chính trị. Hoàng thái hậu thấy Thái úy có nhiều công lao, có lòng trung tiết, bèn thăng chức Đỗ Anh Vũ lên chức Kiểm hiệu Thái phó.
Năm 1138, Đỗ Anh Vũ được phong làm Phụ quốc Thái úy và được ban quốc tính. Vì vậy có tài liệu chép tên ông là Lý Anh Vũ. Cùng trong năm đó Thân Lợi tự xưng là con của Lý Nhân Tông, chiếm cứ châu Thượng Nguyên để làm phản, thủ hạ đông hơn 1000 người. Quan Gián nghị Đại phu Lưu Vũ Xứng được lệnh đi dẹp nhưng bị Thân Lợi đánh bại.
Thân Lợi kéo binh ra chiếm cứ châu Tây Nùng, đánh phá phủ Phú Lương, sắp tiến về kinh thành Thăng Long. Thái úy là Đỗ Anh Vũ được lệnh đi đánh. Ông đem quân đến Quảng Dịch thì đụng độ với quân Thân Lợi. Hai bên đánh nhau dữ dội. Quân Thân Lợi thua to, bị chết rất nhiều. Thân Lợi phải chạy trốn ở châu Long Lệnh.
Đại Việt sử lược chép vụ việc xảy ra năm 1139, Đại Việt sử ký toàn thư và Khâm định Việt sử thông giám cương mục ghi vụ việc năm 1141.
Với Vũ Đái
Do vua Anh Tông còn nhỏ, Đỗ Anh Vũ được ủy thác quyết đoán mọi việc trong triều. Năm 1140, ông được thăng chức Cung điện lệnh chi nội ngoại sư. Ông cầm quyền lớn và tỏ ý kiêu ngạo trước triều đình, nhiều người bị chèn ép không dám nói. Ông lại vào cung tư thông với Linh Chiếu Thái hậu.
Trong triều nhiều người bất bình. Trí Minh vương cùng Phò mã Dương Tự Minh, Điện tiền Chỉ huy sứ Vũ Đái đốc xuất quân sĩ kéo đến ngoài cửa Việt Thành kể tội ông chuyên quyền và tư thông với thái hậu rồi xông vào bắt Anh Vũ giam lại ở hiên Cụ Thánh. Lê Thái hậu sai người đưa cơm rượu vào cho Đỗ Anh Vũ và ngầm để vàng trong cơm để ông hối lộ Vũ Đái.
Viên Hỏa đầu ở đô Cụ Thánh là Nguyễn Dương khuyên phe Vũ Đái không nên nhận vàng mà nên giết luôn Đỗ Anh Vũ trừ hậu họa nhưng Vũ Đái không nghe. Dương bèn đi tự vẫn. Vua Anh Tông không giết Đỗ Anh Vũ nhưng xử tội đồ làm điền hoành, tức là tá điền phải đi cày ruộng công của triều đình.
Lê Thái hậu nghĩ cách giúp Anh Vũ được trở lại như cũ, nên thường mở hội to, tha tội nhân, mong Anh Vũ cũng được dự ân xá. Anh Vũ vì nhiều lần được ân xá được khỏi tội. Lê Thái hậu khuyên vua Anh Tông phục chức cho ông. Anh Tông bằng lòng phục chức phụ chính cho Đỗ Anh Vũ, ông được trọng dụng trở lại. Để báo thù, ông tự lập ra đội quân hơn 100 người gọi là Phụng vệ đô, nếu có người phạm tội nào thì giao hết cho Phụng vệ đô bắt giữ.
Sau đó ông bí mật tâu với vua Anh Tông ra lệnh cho Phụng Vệ đô bắt những người cùng phe Vũ Đái giao xuống hàng quan lại ở dưới làm án trừng trị. Anh Tông nghe theo, hạ chiếu giáng Trí Minh Vương làm tước hầu, các Hỏa đầu gồm 8 người bị đem chém ở chợ Tây, Điện tiền chỉ huy sứ Vũ Đái 20 người thì đem chém ở Giang Đầu, Phò mã Dương Tự Minh 30 người bị đày lên vùng nước độc. Số còn lại đều bị giáng chức làm khao giáp và điền hoành.
Thời điểm xảy ra vụ việc này được sử sách ghi chép không thống nhất. Đại Việt sử lược chép sự việc này năm 1148, còn Đại Việt sử ký toàn thư và Khâm định Việt sử thông giám cương mục chép năm 1150.
Với tông thất nhà Lý
Theo nghiên cứu của các nhà sử học Hàn Quốc và Việt Nam, khi vua Lý Thần Tông qua đời, thái tử Lý Thiên Tộ mới 3 tuổi, triều thần muốn tôn Kiến Hải vương Lý Dương Côn - một người con nuôi khác của Lý Nhân Tông, vốn là con đẻ của Thành Quảng hầu - lên nối ngôi. Nhưng lúc đó Lê hậu mẹ Thái tử Thiên Tộ dựa vào Đỗ Anh Vũ giúp đỡ. Anh Vũ nắm binh quyền, đã loại hết các địch thủ của Thái tử Thiên Tộ, nên Thiên Tộ được đưa lên ngôi vua (là Lý Anh Tông). Nhờ công Đỗ Anh Vũ mà họ Lý có người hoàng tộc nối dõi. Cũng vì phò tá cho Thái tử nhỏ tuổi lên ngôi mà ông buộc phải đắc tội với không it quan lại, trong đó có Vũ Đái, Trí Minh vương.
Năm 1150, cùng thời điểm Vũ Đái bị thanh trừng và Trí Minh vương bị giáng tước hầu, Kiến Hải vương Lý Dương Côn đang là Đô đốc thủy quân, bèn đem gia tộc xuống chiến thuyền chạy sang Cao Ly, định cư ở vùng Tinh Thiện (Cao Ly) và làm quan ở nước Cao Ly, trở thành tổ họ Lý Tinh Thiện tiếp tục phục vụ nước này trong nhiều thế hệ sau đó.
Xét công của Đỗ Anh Vũ với nhà Lý có thể thấy trong bối cảnh loạn lạc, vua còn nhỏ tuổi, ông đã dám xả thân, chịu nhiều oan ức để đứng ra bảo vệ vương triều nhà Lý, giúp nhà Lý giữ thế cân bằng để tiếp tục truyền ngôi cho các thế hệ tiếp theo.
Với Nguyễn Quốc Dĩ
Vua Anh Tông nghe theo, bèn sai bắt Nguyễn Quốc Dĩ và người em trai là Nguyễn Nghi giao xuống cho quan lại trị tội làm việc vu cáo. Kết quả Nguyễn Quốc Dĩ bị lưu đày ở trại Qui Hóa (Thanh Hóa). Chưa được bao lâu thì vua Anh Tông muốn gọi Quốc Dĩ về. Đỗ Anh Vũ bèn sai người đem rượu độc đến cho Quốc Dĩ và nói rằng:
Nguyễn Quốc Dĩ biết không thể thoát, bèn uống rượu độc mà chết.
Được thờ làm thần
Đỗ Anh Vũ qua đời ngày 20 tháng 9 năm Kỷ Mão, tức năm 1159. Ông làm phụ chính Triều Lý trong 22 năm, hưởng thọ 46 tuổi.
Tại quê hương, ông được thờ như Thành hoàng, và thường được gọi là Đức Thánh Lác.
Văn bia của ông hiện vẫn đang lưu giữ tại Đền thờ An Lạc, xã Đồng Tiến, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên. Văn bia mô tả công đức của ông đối với triều đình nhà Lý. Trên tấm bia có ghi rõ ông là một người khẳng khái, cả đời trong sạch liêm chính, luôn tỏ rõ một lòng trung thành với vua Lý. Văn bia khắc vào thời Lê Trung Hưng (1533 - 1789), văn tự khắc trên tấm bia bằng chữ Hán cổ, được soạn tỉ mỉ và tuân theo thể văn Gối hạc - Tứ tuyệt.
Ngoài 2 tấm bia đá, một tấm còn nguyên vẹn, một tấm hiện bị vỡ thành 4 mảnh thì trong đền An Lạc thờ Đỗ Anh Vũ còn có bức hoành phi sơn son thếp vàng mô tả rõ việc an táng ông. Việc an táng được yêu cầu đào sâu chôn chặt và tuân theo quy luật Cửu Trù.
Các tấm bia và bức hoành phi hiện đang lưu giữ tại Đền An Lạc là minh chức phản bác lại những gì được ghi trong Đại Việt sử ký toàn thư (1697). Khâm định sử Việt thông giám cương mục (1856 - 1884) là bộ sử thời sau, nhiều phần chép lại từ Đại Việt sử ký toàn thư nên xét ra tuy 2 bộ sử nhưng là 1. Nếu coi Đại Việt sử ký toàn thư là văn bản chính thống và nội dung ghi chép là chính xác thì ngược lại văn bia từ thời Lê Trung Hưng là ngụy tạo? Sự thật chỉ có một. Điều gì còn và có đầy đủ bằng chứng, điều đó đã, đang và sẽ mãi là sự thật.
Nhận định
Đại Việt sử ký toàn thư ghi lại ý kiến của sử gia Lê Văn Hưu về Đỗ Anh Vũ như sau:
Sử gia Ngô Sĩ Liên cũng đánh giá Đỗ Anh Vũ "là kẻ đại ác".
Chú thích
Thể loại:Quan lại nhà Lý Thể loại:Người Hải Dương
Psychomyia pusilla
Psychomyia pusilla là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Psychomyia
Diplectroides nigrolineatus
Diplectroides nigrolineatus là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Oedemeridae. Loài này được miêu tả khoa học đầu tiên năm 1925 bởi Pic.
Bucovăț, Dolj
Bucovăț là một xã thuộc hạt Dolj, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 4224 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Dolj
Bucovăţ (Dolj) Bucovăț
Acronyches maya
Acronyches maya là một loài ruồi trong họ Asilidae. Acronyches maya được Martin miêu tả năm 1968. Loài này phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Acronyches
Neogene pictus
Neogene pictus là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Paraguay và miền bắc Argentina.
Tham khảo
Thể loại:Neogene
Timarcha melica
Timarcha melica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyné miêu tả khoa học năm 1947.
Lusowo, Tỉnh West Pomeranian
Lusowo (Lüssow) là một ngôi làng thuộc khu hành chính của Gmina Płoty, thuộc quận Gryfice, West Pomeranian Voivodeship, ở phía tây bắc Ba Lan. Nó nằm khoảng 15 km  phía đông bắc Płoty, 14 km ở phía đông Gryfice và 77 km về phía đông bắc của thủ đô khu vực Szczecin.
Trước năm 1945, khu vực này là một phần của Đức. Đối với lịch sử của khu vực, xem Lịch sử của Pomerania.
Diplectrus apollinairei
Diplectrus apollinairei là một loài bọ cánh cứng trong họ Oedemeridae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1924.
Acronyches rarus
Acronyches rarus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Acronyches rarus được Martin miêu tả năm 1968. Loài này phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.
Tham khảo
Thể loại:Acronyches
Prosekia insularis
Prosekia insularis là một loài chân đều trong họ Philosciidae. Loài này được Lemos de Castro & Aparecida-Souza miêu tả khoa học năm 1986.
Tham khảo
Thể loại:Prosekia
Thiện Phiến
Thiện Phiến là một xã thuộc huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên, Việt Nam.
Địa lý
Xã Thiện Phiến nằm ở bờ bắc của sông Luộc, có vị trí địa lý:
Xã Thiện Phiến có diện tích 4,78 km², dân số năm 2019 là 6.885 người, mật độ dân số đạt 1.440 người/km².
Phía nam của Thiện Phiến có Quốc lộ 39A chạy qua.
Tên gọi Thiện Phiến đã được đặt cho một giống táo ngon, "Táo Thiện Phiến" của miền Bắc Việt Nam.
Hành chính
Xã Thiện Phiến được chia thành 4 thôn: Diệt Pháp, Toàn Tiến, Lam Sơn, Tân Khai.
Lịch sử
Trước đây, Thiện Phiến là một xã thuộc huyện Phù Tiên.
Ngày 6 tháng 11 năm 1996, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc chia tỉnh Hải Hưng thành 2 tỉnh Hải Dương và Hưng Yên và xã Thiện Phiến thuộc huyện Phù Tiên, tỉnh Hưng Yên.
Ngày 24 tháng 2 năm 1997, Chính phủ ban hành Nghị định 17-CP về việc chuyển xã Thiện Phiến thuộc huyện Phù Tiên về huyện Tiên Lữ mới tái lập quản lý.
Danh nhân
Đào Công Soạn.
Montbéliard (quận)
Quận Montbéliard là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Doubs, trong vùng Franche-Comté. Quận này có 13 tổng và 193 xã.
Các tổng
Các tổng của quận Montbéliard là:
Các xã
Các xã của quận Montbéliard, và mã INSEE là:
Liên kết ngoài
Montbéliard