cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Squalicorax
Mô tả các loài chọn lọc
Squalicorax volgensis - loài cổ nhất của chi, từ đầu kỷ Phấn trắng của Volga - đã được mô tả bởi L. Glickman et al. trong năm 1971. Những chiếc răng của loài này hầu như không có răng cưa. Chúng được biết đến từ Albian đến Turonian Age ở Đông và Tây Âu, cũng như Texas. Răng cũng đã được tìm thấy từ các Albian ở Angola, Australia cũng như các Cenomanian và Tầng Santon cổ ở Ai Cập, Kazakhstan và Nga. Tìm các răng của cá mập trong các trầm tích Kainozoi cho thấy chi này có lẽ đã tồn tại trong cuộc khủng hoảng Cretaceous-Paleogen.
Hóa thạch bán khớp lớn nhất và đầy đủ nhất thế giới của Squalicorax đã được tìm thấy vào năm 2014 trong các cửa hàng của Fossil Canada Trung tâm khám phá trong Morden, Manitoba, Canada, nơi mà nó sẽ hiển thị. Nó có chiều dài khoảng hơn 3m. [2]
Nguồn
H. Cappetta, Sổ tay Paleoichthyology (Gustav Fischer, 1987)
Liên kết ngoài
Thể loại:Cá tiền sử châu Âu Thể loại:Cá tiền sử Bắc Mỹ
Sobralia kruskayae
Sobralia kruskayae là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Dressler mô tả khoa học đầu tiên năm 2005.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sobralia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2005
Acalolepta basimaculata
Acalolepta basimaculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acalolepta
Xã Clark, Quận Clinton, Ohio
Xã Clark (Clark Township) là một xã thuộc quận Clinton, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 2.123 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Ohio Thể loại:Quận Clinton, Ohio
Sphecosoma albipalpe
Sphecosoma albipalpe là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sphecosoma
Comitas halicyria
Comitas halicyria là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.
Tham khảo
Thể loại:Comitas
Psychotria flaviflora
Psychotria flaviflora là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (K.Krause) C.M.Taylor miêu tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Liên kết ngoài
F Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1993
Lucien Bonaparte
Lucien Bonaparte, Hoàng tử Pháp, Hoàng tử thứ nhất của Canino và Musignano (21 tháng Năm 1775 – 29 tháng 7 năm 1840), tên khai sinh Luciano Buonaparte, là một trong ba đứa con trai (không kể hai đứa trẻ chết yểu) của Carlo Buonaparte và Letizia Ramolino.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chính trị gia Pháp thế kỷ 19 Thể loại:Vương tộc Bonaparte Thể loại:Mất năm 1840 Thể loại:Sinh năm 1775 Thể loại:Người Pháp gốc Ý Thể loại:Nhà ngoại giao Pháp Thể loại:Người Ajaccio
Actinocephalus ithyphyllus
Actinocephalus ithyphyllus là một loài thực vật có hoa trong họ Cỏ dùi trống. Loài này được (Mart.) Sano mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Liên kết ngoài
Thể loại:Actinocephalus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004
Emphyleuscelus pichinensis
Tham khảo
Thể loại:Emphyleuscelus
Thalictrum platycarpum
Thalictrum platycarpum là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được (Trel.) Greene miêu tả khoa học đầu tiên năm 1888.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thalictrum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1888
Ardisia maehongsonia
Ardisia maehongsonia là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được K.Larsen & C.M.Hu mô tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Liên kết ngoài
M Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1991
Lissonota danielsi
Lissonota danielsi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Aspidium sieberianum
Aspidium sieberianum là một loài dương xỉ trong họ Tectariaceae. Loài này được Mett., Salom. mô tả khoa học đầu tiên năm 1883. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aspidium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1883 Thể loại:Unresolved names
Aspidium sieberianum
Acalolepta basiplagiata
Acalolepta basiplagiata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Salar Afrasiabi
Salar Afrasiabi là một tiền vệ bóng đá người Iran hiện tại thi đấu cho câu lạc bộ Iran Siah Jamegan ở Iran Pro League.
Acalolepta basiplagiata
Liên kết ngoài
Thể loại:Acalolepta
Salar Afrasiabi
Sự nghiệp câu lạc bộ
Afrasiabi bắt đầu sự nghiệp với Siah Jamegan từ Hạng đấu 2. Anh có màn ra mắt cho Siah Jamegan ngày 30 tháng 7 năm 2015 trước Esteghlal với tư cách đá chính.
Rhopalodes variegata
Rhopalodes variegata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Aldina discolor
Aldina discolor là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Benth. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aldina
Ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu
Ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu (tên giao dịch bằng tiếng Anh: Asia Commercial Joint Stock Bank), được gọi tắt là Ngân hàng Á Châu (ACB), chính thức đi vào hoạt động kinh doanh ngày 4 tháng 6 năm 1993 được do ông Nguyễn Quang Phúc đảm nhiệm chức vụ Chủ Tịch HĐQT.
Vốn điều lệ
Kể từ quý III/2022 vốn điều lệ của ACB là 38.840 tỷ đồng
Mạng lưới kênh phân phối
thế=|nhỏ|Một chi nhánh ngân hàng ACB tại Kiên Giang Gồm 280 chi nhánh và phòng giao dịch tại những vùng kinh tế phát triển trên toàn quốc: Tại TP Hồ Chí Minh: 1 Sở giao dịch, 30 chi nhánh và 103 phòng giao dịch Tại khu vực phía Bắc (Hà Nội, Hải Phòng, Thanh Hóa, Hưng Yên, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc): 15 chi nhánh và 58 phòng giao dịch Tại khu vực miền Trung (Thanh Hóa, Đà Nẵng, Daklak, Gia Lai, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Hội An, Huế, Nghệ An, Lâm Đồng): 11 chi nhánh và 21 phòng giao dịch Tại khu vực miền Tây (Long An, Tiền Giang, Vĩnh Long, Cần Thơ, Hậu Giang, Đồng Tháp, An Giang, Kiên Giang, Bến Tre và Cà Mau): 9 chi nhánh, 9 phòng giao dịch (Ninh Kiều, Thốt Nốt, An Thới) Tại khu vực miền Đông (Đồng Nai, Tây Ninh, Bình Dương, Vũng Tàu): 4 chi nhánh và 20 phòng giao dịch. Trên 2.000 đại lý chấp nhận thanh toán thẻ của Trung tâm thẻ ACB đang hoạt động 812 đại lý chi trả của Trung tâm chuyển tiền nhanh ACB-Western Union.
Công ty trực thuộc
Công ty Chứng khoán ACB (ACBS). Công ty Quản lý và khai thác tài sản Ngân hàng Á Châu (ACBA). Công ty cho thuê tài chính Ngân hàng Á Châu (ACBL). Công ty cổ phẩn cho thuê tài chính KEXIM Bank (VL.C).
Công ty liên kết
Công ty Cổ phần Dịch vụ Bảo vệ Ngân hàng Á Châu (ACBD). Công ty Cổ phần Địa ốc ACB (ACBR). Công ty cổ phần phát triển và cung ứng nguồn nhân lực Á châu (ACBH).Công ty cổ phẩn cho thuê tài chính KEXIM Bank (VL.C).
Công ty Cổ phần Sài Gòn Kim hoàn ACB- SJC (góp vốn thành lập với SJC). Công ty Cổ phần KEXIM Bank (VL.C).
Cơ cấu tổ chức.
Bốn ban: Kiểm toán nội bộ, Chiến lược, Đảm bảo chất lượng, Chính sách và Quản lý tín dụng.
Hai phòng: Tài chính, Thẩm định tài sản (trực thuộc Tổng giám đốc).
Nhân sự
Tính đến ngày 31/12/2014 tổng số nhân viên của Ngân hàng Á Châu là 9.382 người. Cán bộ có trình độ đại học và trên đại học chiếm 93%, thường xuyên được đào tạo chuyên môn nghiệp vụ tại trung tâm đào tạo riêng của ACB. Hai năm 1998-1999, ACB được Công ty Tài chính Quốc tế (IFC) tài trợ một chương trình hỗ trợ kỹ thuật chuyên về đào tạo nghiệp vụ cho nhân viên, do Ngân hàng Far East Bank and Trust Company (FEBTC) của Phi-lip-pin thực hiện. Trong năm 2002 và 2003, các cấp điều hành đã tham gia các khoá học về quản trị ngân hàng của Trung tâm Đào tạo Ngân hàng (Bank Training Center).
Vụ án bầu Kiên
Theo nguồn tin của Báo (nay là Tạp chí) PetroTimes thì chiều ngày 22.08.2012, ông Trần Trung Thành, Tổng Giám đốc Ngân hàng ACB đã bị VKSND Tối cao ra lệnh bắt tạm giam 4 tháng. Ông Trần Trung Thành bị khởi tố, bắt tạm giam để điều tra hành vi cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng. Báo Tuổi Trẻ ngày hôm sau cũng đã xác nhận tin này. Cùng ngày có tin từ báo điện tử VnExpress là hội đồng Quản trị ACB chấp thuận đơn từ nhiệm với lý do cá nhân của ông Trần Trung Thành, đồng thời bổ nhiệm ông Nguyễn Quang Phúc lên làm Tổng giám đốc từ ngày 23/8. Theo thông tấn xã AFP thì cổ phiếu của ngân hàng này đã mất giá vào ngày thứ sáu 24.08 so với tuần trước là 16%. Theo lời ông tổng giám đốc mới Nguyễn Quang Phúc nói chuyện với các báo chí nhà nước thì khách hàng đã rút tiền ra khỏi nhà băng 5 tỷ đồng hay 240 triệu Dollars, chỉ riêng vào ngày thứ tư 22.08.
Ngân hàng ACB công bố vào ngày 19.09.2012 thông tin chấp thuận đơn từ nhiệm của ông Nguyễn Quang Phúc chủ tịch HĐQT và 2 Phó chủ tịch, ông Lê Vũ Kỳ và ông Trịnh Kim Quang, liên quan tới vụ việc của nguyên tổng giám đốc Trần Trung Thành. Theo thông tin của ngân hàng này, ba ông này nằm trong số các thành viên có liên quan đến việc phê chuẩn cho ông Trần Trung Thành ủy thác 19 nhân viên ngân hàng nhận 718 tỷ đồng của ACB để gửi vào Ngân hàng Công Thương Việt Nam. Cùng ngày 19/9, ban lãnh đạo Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) đã chấp thuận đơn xin từ nhiệm vị trí Phó chủ tịch HĐQT của ông Phạm Trung Cang. Tổng giám đốc Eximbank Trương Văn Phước cho biết ông Cang từ nhiệm vì cần thời gian để giải trình về trách nhiệm có liên quan khi còn làm ở Ngân hàng cổ phần Á Châu (ACB).
Ngày 27/9, Bộ Công an cho biết, 4 bị can Trần Xuân Giá, Lê Vũ Kỳ, Trịnh Kim Quang, Phạm Trung Cang bị khởi tố, nhưng được tại ngoại trong quá trình điều tra, cấm đi khỏi nơi cư trú. 4 cựu lãnh đạo ACB bị cơ quan điều tra cho rằng đã ra chủ trương ủy thác cho nhân viên dùng tiền của ACB gửi vào các tổ chức tín dụng sai quy định, gây hậu quả nghiêm trọng. Hành vi của họ là đồng phạm với 2 người bị bắt trước đó là cựu tổng giám đốc Lý Xuân Hải và nguyên phó chủ tịch Hội đồng sáng lập Nguyễn Đức Kiên. Cơ quan điều tra đánh giá, việc làm của các thành viên thường trực HĐQT ACB trái với quy định tại Điều 106 Luật Các tổ chức tín dụng và thông tư hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước, trực tiếp gây thiệt hại cho ACB hàng trăm tỷ đồng. Trong đó, hơn 718 tỷ đồng của ACB gửi vào Vietinbank chi nhánh Nhà Bè và chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh để hưởng lãi suất chênh lệch ngoài hợp đồng từ 3,7 – 8%/năm đã bị Huỳnh Thị Huyền Như, Giám đốc Phòng Giao dịch của Ngân hàng Công thương (Vietinbank) chiếm đoạt.
Quy trình nghiệp vụ
Các quy trình nghiệp vụ chính được chuẩn hoá theo tiêu chuẩn ISO 9001: 2000. Công nghệ ACB bắt đầu trực tuyến hóa các giao dịch ngân hàng từ tháng 10/2001 thông qua hệ quản trị nghiệp vụ ngân hàng bán lẻ (TCBS- The Complete Banking Solution), có cơ sở dữ liệu tập trung và xử lý giao dịch theo thời gian thực. ACB là thành viên của SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication), tức là Hiệp hội Viễn thông Tài chính Liên ngân hàng Toàn Thế giới, bảo đảm phục vụ khách hàng trên toàn thế giới trong suốt 24 giờ mỗi ngày. ACB sử dụng dịch vụ tài chính Reuteurs, gồm Reuteurs Monitor: cung cấp mọi thông tin tài chính và Reuteurs Dealing System: công cụ mua bán ngoại tệ.
Chiến lược
Chuyển đổi từ chiến lược các quy tắc đơn giản (simple rule strategy) sang chiến lược cạnh tranh bằng sự khác biệt hóa (a competitive strategy of differentiation). Định hướng ngân hàng bán lẻ (định hướng khách hàng cá nhân và doanh nghiệp vừa và nhỏ).
Cổ đông nước ngoài
(Tỷ lệ cổ phần nắm giữ: 30%) Connaught Investors Ltd. (Jardine Matheson Group), Dragon Financial Holdings Ltd., Standard Chartered APR Ltd., Standard Chartered Bank (Hong Kong) Ltd., Red River Holding, PXP Vietnam Fund, Vietnam Lotus Fund Ltd., T.I.M Vietnam Institutional Fund, KITMC Vietnam Growth Fund 2, KITMC Worldwide Vietnam, KB Vietnam Focus Balance Fund, Vietnam Emerging Equity Fund Ltd., Greystanes Ltd., Spinnaker G.O Fund Ltd., Spinnaker G.E.M Fund Ltd., Spinnaker G.S Fund Ltd., J.P.Morgan Securities Ltd. và J.P.Morgan Whitefriars Inc.
Các nguyên tắc hướng dẫn hành động
Chỉ có một ACB; Liên tục cách tân; và Hài hòa lợi ích của các bên có quyền lợi liên quan. ACB tham gia các chương trình tín dụng của các định chế nước ngoài và quốc tế.
Thành viên của các tổ chức thẻ quốc tế: Visa, MasterCard, Swift.
Thẻ thanh toán đồng thương hiệu: SCB và Citimart.
Bảo hiểm nhân thọ qua ngân hàng: Prudential, AIA.
Hỗ trợ kỹ thuật
IFC đã dành một ngân khoản trị giá 575.000 đô-la Mỹ trong chương trình Hỗ trợ kỹ thuật nhằm mục đích nâng cao năng lực quản trị điều hành của ACB, được thực hiện trong năm 2003 và 2004. Ngân hàng Standard Chartered đang thực hiện một chương trình hỗ trợ kỹ thuật toàn diện cho ACB, được triển khai trong khoảng thời gian năm năm (bắt đầu từ năm 2005).
Xếp hạng Tín nhiệm Quốc tế
Bắt đầu từ năm 2001, Fitch (tổ chức đánh giá xếp hạng quốc tế) đã có đánh giá xếp hạng tín nhiệm ACB. Tháng 4/2004, Fitch đánh giá tiêu chí năng lực bản thân của ACB là D, và xếp hạng theo tiêu chí hỗ trợ từ bên ngoài là 5T.
Chú thích
Á Châu
Sobralia labiata
Liên kết ngoài
Thể loại:Sobralia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1852
Saint-Michel-Loubéjou
Saint-Michel-Loubéjou là một xã thuộc tỉnh Lot tây nam Pháp. Xã có diện tích 5,25 kilômét vuông, dân số theo điều tra năm 1999 là 362 người. Khu vực này có độ cao trung bình 370 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Saintmichelloubejou
Batophila
Batophila là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Chi này được Foudras miêu tả khoa học năm 1860.
Các loài
Các loài trong chi này gồm:
Tham khảo
Thể loại:Alticini
Welsh Alliance League 2002–03
Welsh Alliance League 2002–03 là mùa giải thứ mười chín của Welsh Alliance League kể từ khi thành lập năm 1984. Nhà vô địch là Glantraeth.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mùa giải Welsh Alliance League 3
Cầy mangut sọc lớn
Cầy cáo sọc lớn là một loài động vật có vú trong họ Eupleridae, bộ Ăn thịt. Loài này được Wozencraft mô tả năm 1986. Đây là một loài động vật có vú nhỏ chỉ sinh sống trong một khu vực rất nhỏ của Tây Nam Madagascar, trong các đồng có thảm thực vật rừng gai. Đó là một loài cầy mangut màu kem hoặc xám nhạt, với tám sọc đen hoặc nâu trên lưng và hai bên lườn. Sinh hoạt lúc về đêm và hoàng hôn, loài cầy này sống theo cặp và sing một con một năm, vào mùa hè. Chúng săn chủ yếu bằng cách tìm kiếm ở các đống rác trên mặt đất và các khe đá. Chế độ ăn khác biệt trong mùa mưa và mùa khô. Loài này đôi khi được gọi là cầy Grandidier, đặt theo tên của một nhà khoa học người Pháp đã đến thăm Madagascar trong năm 1800.
Mô tả
Cầy mangut sọc lớn là loài cầy mangut lớn nhất trong số tất cả các loài cầy mangut nguồn gốc từ Madagascar. Chúng được biết với tám sọc nâu nổi bật chạy dọc từ cổ xuống đến gốc đuôi trên bộ lông màu kem của nó. Đuôi có màu trắng tới màu be. Ngoài khác biệt là có một túi hương thơm được tìm thấy trên con cái, có sự khác biệt kích thước giữa hai giới tính. Chiều dài thân 38-40,5 cm, với đuôi dài 30 - 31,5 cm và khối lượng từ 1-1,5 kg. Theo một nguồn khác, chúng có chiều dài thân 32–40 cm, với đuôi dài 28 – 30 cm và khối lượng từ 500-590 g.
Lối sống
Cầy mangut sọc lớn chủ yếu ăn động vật không xương sống như châu chấu và bọ cạp, mặc dù nó cũng săn bắt các loài chim nhỏ, bò sát và đôi khi là cả động vật có vú. Mặc dù động vật không xương sống được ăn trong suốt cả năm, chế độ ăn uống có thể thay đổi giữa mùa mưa và mùa khô, với khả năng nhiều động vật có xương sống sẽ được ăn trong mùa mưa.
Cầy mangut sọc lớn là loài sống về đêm, thường đi kiếm ăn một mình hoặc theo cặp. Ban ngày, loài này thường trú ẩn trong các hang hoặc hốc đá để tránh ánh sáng mặt trời gay gắt.
Phân bố
Cầy khổng lồ sọc là loài đặc hữu của Madagascar. Nó chỉ phân bố ở phía tây nam của đất nước này, với phạm vi ước tính chỉ 442 km vuông. Một tỷ lệ lớn quần thể được tìm thấy trong công viên quốc gia Tsimanampetsotsa, một khu vực được bảo vệ trên bờ biển Madagascar. Chúng thường xuyên nhất được tìm thấy trong môi trường rừng nhiệt đới cây bụi khô, ngoài ra ban ngày loài này có thể được thấy trong một loạt các hang động ở vùng núi đá vôi. Quy mô dân số của loài này được ước tính vào khoảng 2.650 đến 3.540 cá thể.
Tham khảo
G Thể loại:Động vật được mô tả năm 1986 Thể loại:Động vật đặc hữu Madagascar Thể loại:Động vật có vú châu Phi
NGC 134
NGC 134 thường được cho rằng đã được phát hiện bởi Sir John Herschel tại Mũi Hảo Vọng, nhưng ông lưu ý rằng nó có thể là vật thể thứ 590 được James Dunlop công bố trong ấn phẩm năm 1828, sáu năm trước khi Herschel quan sát. O'Meara đã gợi ý NGC 134 có thể được đặt tên là Thiên hà Mực khổng lồ.
Siêu tân tinh 2009gj trong NGC 134 đã được phát hiện vào năm 2009 bởi nhà thiên văn nghiệp dư Stuart Parker ở New Zealand.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thiên hà xoắn ốc có thanh Thể loại:Tương tác thiên hà Thể loại:Thiên thể NGC Thể loại:Thiên thể PGC Thể loại:Thiên thể MCG Thể loại:Chòm sao Ngọc Phu Thể loại:Thiên hà xoắn ốc
Dichocarpum dalzielii
Dichocarpum dalzielii là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được (J.R.Drumm. & Hutch.) W.T.Wang & P.K.Hsiao mô tả khoa học đầu tiên năm 1964.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dichocarpum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1964
Comitas hayashii
Comitas hayashii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.
Tham khảo
Thể loại:Comitas
Emphyleuscelus ruber
Emphyleuscelus ruber là một loài bọ cánh cứng trong họ Attelabidae. Loài này được Legalov miêu tả khoa học năm 2007.
Tham khảo
Thể loại:Emphyleuscelus
Parabuthus villosus
Bọ cạp lông (Danh pháp khoa học: Parabuthus villosus) là một loài bọ cạp trong họ Buthidae phân bố ở sa mạc Namib, đây là nơi có nhiều bọ cạp.
Đặc điểm
Những con bò cạp trưởng thành có thể đạt đến độ dài 18 cm và có thể tồn tại mà không cần bất kỳ loại thực phẩm nào trong vòng 12 tháng. Chúng nhận được lượng nước cần thiết khi giết chết và chén thịt của các con thằn lằn nhỏ, tắc kè hoa con, nhện, các loại côn trùng và cả những đồng loại khác của mình.
Bộ áo giáp cứng của chúng được hình thành từ những chất liệu mangan, sắt và thiếc. Để điều chỉnh nhiệt độ cơ thể của mình, chúng sẵn sàng tìm cách ẩn núp trong các nhánh thực vật, bụi cây, tảng đá, hộp bìa cứng. Hầu hết các loài bò cạp hoạt động vào ban đêm, nhưng bọ cạp lông hoạt động tự do vào ban ngày.
Tham khảo
v Thể loại:Động vật được mô tả năm 1862 Thể loại:Động vật không xương sống châu Phi
Psychotria flaviramula
Psychotria flaviramula là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Sohmer miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Liên kết ngoài
F Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1988
Đông Xương Phủ
Đông Xương Phủ ( là một khu (quận) của thành phố Liêu Thành, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Sơn Đông Thể loại:Liêu Thành
Barbara Walters
Barbara Jill Walters (25 tháng 9 năm 1929 – 30 tháng 12 năm 2022) là nữ nhà báo, nhà văn, MC người Mỹ. Walters từng dẫn cho nhiều chương trình như: Today, The View, 20/20, và ABC Evening News.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1929 Thể loại:Nhà văn Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Nữ nhà văn thế kỷ 20 Thể loại:Nhà văn Mỹ thế kỷ 21 Thể loại:Nữ nhà văn thế kỷ 21 Thể loại:Người viết hồi ký Mỹ Thể loại:Người dẫn talkshow truyền hình Mỹ Thể loại:Nữ nhà văn Mỹ Thể loại:Mất năm 2022 Thể loại:Người viết hồi ký nữ Thể loại:Nhà biên kịch truyền hình nữ Thể loại:Nhà văn Thành phố New York
Anisozyga pagenstecheri
Anisozyga pagenstecheri là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Eucyclodes
Actinocephalus nodifer
Actinocephalus nodifer là một loài thực vật có hoa trong họ Cỏ dùi trống. Loài này được (Silveira) Sano mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Liên kết ngoài
Thể loại:Actinocephalus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004
Hedadalu, Chikmagalur
Hedadalu là một làng thuộc tehsil Chikmagalur, huyện Chikmagalur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Chikmagalur (huyện)
Acalolepta battonii
Acalolepta battonii là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acalolepta
Aspidium sieboldii
Aspidium sieboldii là một loài dương xỉ trong họ Tectariaceae. Loài này được Van Houtte ex Mett. mô tả khoa học đầu tiên năm 1856. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aspidium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1856 Thể loại:Unresolved names
Aspidium sieboldii
Lissonota daschi
Lissonota daschi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
D
Cerkno
Cerkno là một khu tự quản (tiếng Slovenia: občine, số ít – občina) trong vùng Goriška của Slovenia. Cerkno có diện tích 131.7 km2, dân số là theo điều tra ngày 31 tháng 3 năm 2002 là 5040 người. Thủ phủ khu tự quản Cerkno đóng tại Cerkno.
Tham khảo
Thể loại:Khu tự quản của Slovenia
Gonocarpus pycnostachyus
Gonocarpus pycnostachyus là một loài thực vật có hoa trong họ Haloragaceae. Loài này được (F.Muell.) Orchard miêu tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Liên kết ngoài
Thể loại:Gonocarpus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1975
Rhopalodes vexillata
Rhopalodes vexillata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhopalodes
Hesperozygis dimidiata
Hesperozygis dimidiata là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được Epling & Mathias mô tả khoa học đầu tiên năm 1957.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hesperozygis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1957
Casco Viejo, Panama
Casco Viejo (trong tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là Khu phố cổ) còn được biết đến với tên gọi là Casco Antiguo hoặc San Felipe là một khu vực lịch sử của thành phố Panama. Nó được hoàn thành và trở thành khu định cư vào năm 1673, sau một cuộc tàn phá gần như là toàn bộ thành phố cổ Panama vào năm 1671 khi nó bị tấn công bởi những tên cướp biển. Casco Viejo giờ trở thành một khu vực lịch sử của thành phố Panama, cùng với Panamá Viejo là Di sản thế giới của UNESCO vào năm 1997.
Lịch sử
Thành phố Panama được thành lập ngày 15 tháng 8 của năm 1519 và đã tồn tại 152 năm. Trong tháng 1 năm 1671, Thống đốc của thành phố là Juan Perez de Guzman trong cuộc chống trả trước cuộc tấn công và cướp bóc bởi cướp biển Henry Morgan đã khiến thành phố chìm trong biển lửa. Năm 1672, Antonio Fernández de Córdoba khởi xướng việc xây dựng một thành phố mới, mà sau đó được thành lập vào ngày 21 tháng 1 nằm 1673. Thành phố này được xây dựng trên một bán đảo hoàn toàn bị cô lập bởi biển cùng một hệ thống tường phòng thủ vững chắc. Ngày nay, đây là nơi bảo tồn các tòa nhà hiện đại đầu tiên còn lại của thành phố Panama. Nó được biết gọi với tên là Casco Viejo (tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là Khu phố cổ).
Liên kết ngoài
Thể loại:Lịch sử Panama Thể loại:Thành phố Panama Thể loại:Di sản thế giới tại Panama
Psychotria flaviventer
Psychotria flaviventer là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Wernham miêu tả khoa học đầu tiên năm 1917.
Liên kết ngoài
F Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1917
Tẩy chay Thế vận hội Mùa hè 1984
Cuộc tẩy chay Thế vận hội Mùa hè 1984 đã diễn ra vào ngày 8 tháng 5, 1984. Cuộc tẩy chay có sự tham gia bởi các quốc gia vệ tinh và đồng minh thuộc khối Khối phía Đông (trong đó có Việt Nam), do Liên Xô dẫn đầu và khởi xướng. Liên Xô và các quốc gia tẩy chay Thế vận hội Mùa hè 1984 đã tổ chức một sự kiện thay thế, được gọi là Thế vận hội Hữu nghị vào tháng 7 và tháng 8 năm 1984.
Tuyên bố tẩy chay
Liên Xô tuyên bố ý định tẩy chay Thế vận hội Mùa hè 1984 vào ngày 8 tháng 5, 1984 với hai lý do lo ngại về an ninh và cáo buộc Hoa Kỳ tìm cách lợi dụng thế vận hội cho mục đích chính trị (coi Liên Xô là thù địch của Hoa Kỳ). Tổng thống Ronald Reagan đã đáp trả những cáo buộc này bằng tuyên bố rằng cuộc tẩy chay do Liên Xô phát động là một quyết định chính trị trắng trợn mà không có lý do chính đáng.
Ngay sau khi Liên Xô tuyên bố tẩy chay, sáu quốc gia thuộc khối Xã hội chủ nghĩa đã tham gia tẩy chay bao gồm Bulgaria và Đông Đức (10 tháng 5), Mông Cổ và Việt Nam (11 tháng 5), Lào và Tiệp Khắc (13 tháng 5), đồng thời cùng tuyên bố không tham dự thế vận hội.
Riêng Trung Quốc chính thức xác nhận rằng họ sẽ tham dự Thế vận hội Mùa hè 1984 tại Los Angeles, trong khi Lào và Tiệp Khắc tuyên bố quyết định tẩy chay sự kiện này.
Danh sách các quốc gia tẩy chay
thumb|350px|Bản đồ các quốc gia tẩy chay Thế vận hội mùa hè 1984
Emphyleuscelus rufiventris
Emphyleuscelus rufiventris là một loài bọ cánh cứng trong họ Attelabidae. Loài này được Hamilton miêu tả khoa học năm 1997.
Tẩy chay Thế vận hội Mùa hè 1984
Tham khảo
Thể loại:Thế vận hội Mùa hè 1984 Thể loại:Tranh cãi Thế vận hội Thể loại:Quan hệ Hoa Kỳ-Liên Xô Thể loại:Quan hệ quốc tế năm 1984 Thể loại:Khối phía Đông Thể loại:Tẩy chay thể thao quốc tế
Emphyleuscelus rufiventris
Tham khảo
Thể loại:Emphyleuscelus
Sobralia lancea
Liên kết ngoài
Thể loại:Sobralia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1958
Aspidium simplicifolium
Aspidium simplicifolium là một loài dương xỉ trong họ Tectariaceae. Loài này được J. Sm. mô tả khoa học đầu tiên. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aspidium Thể loại:Unresolved names
Aspidium simplicifolium
Xã Clark, Quận Coshocton, Ohio
Xã Clark (Clark Township) là một xã thuộc quận Coshocton, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 586 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Ohio Thể loại:Quận Coshocton, Ohio
Batophila aerata
Batophila aerata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Marsham miêu tả khoa học năm 1802.
Saint-Pantaléon, Lot
Saint-Pantaléon là một xã thuộc tỉnh Lot tây nam Pháp. Xã có diện tích 19,37 km², dân số theo điều tra năm 1999 là 223 người. Khu vực này có độ cao trung bình 193 mét trên mực nước biển. Thị trấn nằm ở thung lũng ruisseau de Fraysse, một sông nhánh của Barguelonnette chảy theo hướng tây nam qua thị trấn.
Batophila aerata
Tham khảo
Thể loại:Động vật được mô tả năm 1802 Thể loại:Batophila
Saint-Pantaléon, Lot
Tham khảo
Saintpantaleon
Acalolepta bennigseni
Acalolepta bennigseni là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Kang Pan-sŏk
Kang Pan-sŏk (21 tháng 4 năm 1892 - 31 tháng 7 năm 1932) là mẹ của nhà lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Il-sung, bà nội của cố lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong-il, và bà cố nội của nhà lãnh đạo hiện tại Bắc Triều Tiên, Kim Jong-un. Bà là một nhà hoạt động độc lập và nhà chính trị cộng sản Triều Tiên. 21 tháng 4 là ngày tưởng niệm cho bà ở Bắc Triều Tiên, khi một buổi lễ được tổ chức tại Chilgol, một thị trấn ở tỉnh Pyongan và ngày nay là một phần của thủ đô Bình Nhưỡng.
Acalolepta bennigseni
Liên kết ngoài
Thể loại:Acalolepta
Kang Pan-sŏk
Ở Triều Tiên, Kang Pan-sok được gọi là "Mẹ của Triều Tiên" hoặc "Mẹ vĩ đại của Triều Tiên". Cả hai danh xưng được chia sẻ với mẹ Kim Jong-il là Kim Jong-suk. . Tuy nhiên, Kang Pan-sok ai là thành viên gia đình đầu tiên của Kim Il-sung được tôn sùng cá nhân của riêng mình để bổ sung rằng các con trai của ông, từ cuối những năm 1960 trở đi. Năm 1967 Rodong Sinmun ca ngợi cô là "mẹ của tất cả". Cùng năm đó, Liên hiệp Phụ nữ Dân chủ khởi xướng một chiến dịch mang tên "Học tập Bà Kang Pan-sok". Có một bài hát tên là "Mẹ của Triều Tiên" vinh danh bà, cũng như một cuốn tiểu sử thánh, cũng được gọi là Mẹ của Triều Tiên (1968).
Tham khảo
Thể loại:Người nhà Triều Tiên Thể loại:Gia tộc Kim Nhật Thành Thể loại:Tín hữu Kitô giáo Triều Tiên
Lissonota davisi
Lissonota davisi là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Ardisia maestrensis
Ardisia maestrensis là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được Urb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1925.
Liên kết ngoài
M Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1925
Thalictrum podocarpum
Thalictrum podocarpum là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Kunth miêu tả khoa học đầu tiên năm 1821.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thalictrum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1821
Comitas ilariae
Comitas ilariae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.
Rhoptria asperaria
Rhoptria asperaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhoptria
Hieracium falcatum
Hieracium falcatum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Arv.-Touv.) St.-Lag. mô tả khoa học đầu tiên năm 1878.
Liên kết ngoài
F Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1878
Acalolepta bicolor
Acalolepta bicolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acalolepta
Psychotria fleuryana
Psychotria fleuryana là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được E.M.A.Petit miêu tả khoa học đầu tiên năm 1966.
Liên kết ngoài
F Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1966
Hedagarahalli, Tiptur
Tham khảo
Thể loại:Tumkur (huyện)
Saint-Paul-de-Loubressac
Saint-Paul-de-Loubressac là một xã thuộc tỉnh Lot tây nam Pháp. Xã có diện tích 20,19 km², dân số theo điều tra năm 1999 là 430 người. Khu vực này có độ cao trung bình 270 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Saintpauldeloubressac
Cerkvenjak
Cerkvenjak là một khu tự quản (tiếng Slovenia: občine, số ít – občina) trong vùng Podravska của Slovenia. Cerkvenjak có diện tích 24.5 km2, dân số là theo điều tra ngày 31 tháng 3 năm 2002 là 2046 người. Thủ phủ khu tự quản Cerkvenjak đóng tại Cerkvenjak.
Tham khảo
Thể loại:Khu tự quản của Slovenia Thể loại:Vùng Podravska
Emphyleuscelus sanguineus
Emphyleuscelus sanguineus là một loài bọ cánh cứng trong họ Attelabidae. Loài này được Voss miêu tả khoa học năm 1925.
Tham khảo
Thể loại:Emphyleuscelus
Batophila alticola
Batophila alticola là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Doeberl miêu tả khoa học năm 2003.
Tham khảo
Thể loại:Batophila
Aspidium simplicipinnum
Liên kết ngoài
Aspidium simplicipinnum
Actinocephalus ochrocephalus
Actinocephalus ochrocephalus là một loài thực vật có hoa trong họ Cỏ dùi trống. Loài này được (Körn.) Sano mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Liên kết ngoài
Thể loại:Actinocephalus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004
Kuroba Kaito
Tài năng
Tài năng chính của Kaito là việc biểu diễn ảo thuật. Anh cũng rất giỏi đột nhập và leo dây bỏ trốn, giả giọng của bất cứ ai mà không cần thiết bị hỗ trợ. Anh cực kỳ thông minh. Hiếm có ai có khả năng thoát khỏi cảnh sát một cách nhẹ nhàng và điêu luyện, một con người thông thuộc mọi loại bẫy, có khả năng mở mọi chiếc khóa trong vài giây. Trong vụ án Purple Nail, khi đang trên đường trốn thoát, anh lại bị Conan chặn đầu, nhưng chỉ sau tích tắc, anh lại trở về thế chủ động và lật ngược thế cờ, đó không chỉ là sự thông minh bình thường mà còn là sự linh hoạt vô cùng. Trong đó nổi bật nhất là tài hóa trang. Anh có thể biến khuôn mặt mình cũng như của những người khác thành bất kỳ khuôn mặt nào anh muốn. Không chỉ là khuôn mặt, từ dáng điệu, cử chỉ, giọng nói, tất cả đều được anh biến hóa vô cùng nhịp nhàng và khéo léo. Không chỉ vậy, anh còn có thể hóa trang trong tích tắc, tất nhiên cái này tác giả chỉ cường điệu hóa lên, nhưng chúng ta không thể phủ nhận tài hóa trang của anh. Bằng cách đó anh đã làm cho nhiều người tin rằng anh là người thân hay đồng nghiệp của họ. Tuy nhiên, không giống như Mori Kogoro, anh rất tệ trong việc nói đùa và tất nhiên là không biết hút thuốc. Vì vậy, khi đóng giả Mori Kogoro, anh đã bị Conan phát hiện.
Kaito có hai cuộc sống không hề có liên hệ gì với nhau, chúng chỉ có một sợi dây liên kết duy nhất đó là anh. Ban ngày, anh đến trường như bao học sinh cùng trang lứa, buổi tối anh là Siêu trộm Kid. Không dưng mà anh lại trở thành siêu trộm, anh mang trong mình nỗi lòng muốn tiếp bước cha mình để cản đường kẻ xấu. Để không ai phát hiện mình là một tên trộm, hay chính xác hơn là người nổi tiếng là điều vô cùng khó. Thực tế là trừ những người thân của anh, không một ai biết anh chính là cậu học trò Kuroba Kaito, ngay cả Edogawa Conan và Hakuba biết vì anh ta có thiết bị tân tiến để phân tích DNA còn Akako biết vì cô ấy có quả cầu tiên tri. Như vậy, Kid đã tạo được một vỏ bọc hai mặt hoàn hảo.
Các thiếu nữ rất hâm mộ anh chàng bởi bộ đồ trắng của một nhà ảo thuật, dáng vẻ kì ảo khi đứng trên đỉnh của những tòa nhà dưới ánh trăng, nụ cười nửa miệng, trí thông minh và sự tự tin.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhân vật hoạt hình Thể loại:Nhân vật trong Thám tử lừng danh Conan Thể loại:Tội phạm giả tưởng Thể loại:Nhân vật nam trong anime và manga
Nguyễn Thiên Đạo
Nguyễn Thiên Đạo (1940-2015) là một nhà soạn nhạc người Pháp gốc Việt thuộc dòng Nhạc đương đại (musique classique contemporaine), ông đồng thời cũng là một nhà nghiên cứu âm nhạc cổ truyền Việt Nam. Ông được ghi danh vào từ điển Le Petit Larousse (1982), Le Petit Robert (1995) là 2 cuốn từ điển danh nhân lớn nhất của Pháp, được vinh danh là “Nhạc sĩ tài năng, tác giả của dòng nhạc hợp lưu Đông - Tây vô cùng độc đáo”. Năm 1983, ông đoạt Giải thưởng “André Caplet” của Hàn lâm viên Mỹ thuật Pháp cho toàn bộ tác phẩm của mình, được Chính phủ Pháp tặng Huân chương Chevalier des Arts et des Lettres năm 1984. Năm 1995, ông được trao giải thưởng Gian Carlo Menoti.
Tiểu sử
Nguyễn Thiên Đạo sinh năm 1940 tại Hà Nội và sang Paris, Pháp năm 1953 để theo học về soạn nhạc tại Nhạc viện Paris với giáo sư danh tiếng là Olivier Messiaen.
Ông qua đời tại Paris, Pháp vào ngày 20 tháng 11 năm 2015.
Chú thích
Thể loại:Người Pháp gốc Việt Thể loại:Người Việt di cư tới Pháp Thể loại:Nhạc sĩ hải ngoại Thể loại:Nhà soạn nhạc Việt Nam Thể loại:Nhà nghiên cứu âm nhạc cổ truyền Việt Nam Thể loại:Người Hà Nội Thể loại:Sinh năm 1940 Thể loại:Mất năm 2015 Thể loại:Nhạc sĩ Việt Nam
Bữa ăn tối
Phương Tây
Trong văn hóa phương Tây thì bữa tối thường đề cập đến những gì trong nhiều nền văn hóa phương Tây, bữa ăn lớn nhất và trang trọng nhất trong ngày, mà nhiều người phương Tây ăn vào buổi tối. Trong lịch sử, bữa ăn lớn nhất từng được ăn vào khoảng giữa trưa và được gọi là bữa tối. Trong các nền văn hóa phương Tây, đặc biệt là trong giới thượng lưu, nó dần dần dịch xuống cuối ngày vào thế kỷ 16 đến 19.
Tuy nhiên, từ "bữa tối" có thể có ý nghĩa khác nhau tùy thuộc vào văn hóa và có thể có nghĩa là một bữa ăn với bất kỳ kích cỡ nào được ăn vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày. Đặc biệt, đôi khi nó vẫn được sử dụng cho bữa ăn vào buổi trưa hoặc đầu giờ chiều vào những dịp đặc biệt, chẳng hạn như bữa tối Giáng sinh. Ở những vùng khí hậu nóng, mọi người luôn có xu hướng ăn bữa chính vào buổi tối, sau khi nhiệt độ giảm.
Từ tiếng Roman dejun và tiếng Pháp déjeuner giữ lại từ nguyên này và ở một mức độ nào đó nghĩa (trong khi từ tiếng Tây Ban Nha desayuno và từ tiếng Bồ Đào Nha desjejum có liên quan nhưng được sử dụng riêng cho bữa sáng). Cuối cùng, thuật ngữ này chuyển sang dùng để chỉ bữa ăn chính cồng kềnh trong ngày, ngay cả khi trước đó là bữa ăn sáng (hoặc thậm chí cả bữa sáng và bữa trưa).
Việt Nam
Bữa ăn tối thường có một hoặc hai món chính như thịt lợn kho, gà luộc hoặc cá rán; một món rau luộc hoặc rau xào và một bát canh. Nhờ khí hậu nhiệt đới, người Việt trồng nhiều loại rau ăn và rau tươi có sẵn quanh năm. Một số loại rau phổ biến ở Việt Nam là rau muống, bắp cải, su su và dưa chuột.
Có nhiều điều đặc biệt với cách sắp xếp thức ăn trong bữa tối của người Việt. Các bữa ăn sẽ chậm, và các món ăn được mang lên từ bếp liên tiếp. Một số gia đình có bàn ăn trong khi số khác thường sống ở nông thôn, ăn tối ở tầng trệt. Thịt và rau được đặt trong đĩa trong khi súp và nước dùng được phục vụ trong một bát lớn. Món cá kho của Việt Nam (cá kho tộ) thường được phục vụ trong nồi đất nung.
Tất cả các món ăn sẽ được đặt trên một mâm tròn. Theo tín ngưỡng của người Việt, hình dạng tròn tượng trưng cho hạnh phúc, viên mãn và sự gắn kết với nhau. Mâm tròn cho phép các thành viên trong gia đình ngồi thành một vòng tròn và dễ dàng trò chuyện với nhau. Mỗi người có một cái bát nhỏ xới đầy cơm và ăn cơm cùng với thức ăn khác. Khi ai đó ăn hết một bát cơm thì sẽ nhờ người ngồi gần nồi cơm xới một bát khác cho mình. Chiếc muôi lớn được dùng để múc canh vào bát. Hoa quả (dưa hấu, cam, thanh long, vv) và chè (trà) là những món tráng miệng sau bữa ăn.
Tham khảo
Thể loại:Bữa ăn
fa:شام (وعده غذایی) Kveldsmat
Fossa
Fossa ( hay ; tiếng Malagasy: ; danh pháp hai phần: Cryptoprocta ferox) là một loài thú ăn thịt, hình dạng giống mèo. Đây là loài đặc hữu tại Madagascar, thuộc họ Eupleridae, bộ Ăn thịt, có họ hàng gần với họ Cầy mangut (Herpestidae). Phân loại sinh học loài này đã gây tranh cãi do đặc điểm cơ thể tương đồng với những loài mèo, song đặc điểm khác chỉ ra mối quan hệ gần với họ Cầy (nhất là cầy hương và loài họ hàng). Phân loại của loài, cùng với những loài ăn thịt khác tại Madagascar, ảnh hưởng đến giả thuyết rằng loài hữu nhũ ăn thịt đã xâm chiếm đảo Madagascar bao nhiêu lần. Nghiên cứu về di truyền đã chứng minh rằng Fossa và tất cả động vật ăn thịt khác tại Madagascar có họ hàng gần nhất với nhau (định hình nên một nhánh sinh học, được công nhận thành họ Eupleridae), động vật ăn thịt hiện tại đã xâm chiếm hòn đảo này vào dịp quanh khoảng 18 đến 20 triệu năm về trước.
Fossa là thú ăn thịt lớn nhất trên đảo Madagascar và được so sánh như một con báo sư tử nhỏ vì nó đã hội tụ nhiều đặc điểm giống như mèo. Fossa trưởng thành có chiều dài từ đầu đến hết thân 70 - 80 cm và cân nặng từ 5,5 - 8,6 kg, con đực lớn hơn so với con cái. Sở hữu móng vuốt bán co rút và mắt cá chân linh hoạt cho phép Fossa leo trèo lên xuống cây dễ dàng, đồng thời hỗ trợ nhảy từ cây này sang cây khác. Fossa là loài duy nhất trong họ có biểu hiện khác biệt về cơ quan sinh dục ở hình thái ngoài, giống đặc điểm của mèo và linh cẩu.
Loài này phân bố rộng, mặc dù mật độ quần thể thường thấp. Chúng thường sinh sống đơn độc trong rừng rậm, tích cực săn mồi cả ngày lẫn đêm. Hơn 50% chế độ ăn uống gồm vượn cáo, loài linh trưởng đặc hữu tìm được trên đảo; tenrec, gặm nhấm, thằn lằn, chim và động vật khác cũng là con mồi của Fossa. Giao phối thường diễn ra trên cây, trên cành cây ngang, có thể kéo dài vài giờ. Lứa đẻ dao động từ một đến sáu con non, khi sinh ra mù và không răng. Fossa sơ sinh cai sữa sau 4,5 tháng và độc lập sau một năm. Thuần thục sinh dục diễn ra khoảng 3 đến 4 tuổi, tuổi thọ nuôi nhốt đạt 20 năm. Loài Fossa được Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế liệt kê là "loài sắp nguy cấp". Chúng thường khiến người Madagascar lo sợ và thường được bảo vệ nhờ tục kiêng kỵ fady. Mối đe dọa lớn nhất đến loài này là mất môi trường sống.
Từ nguyên
Danh pháp chi Cryptoprocta ám chỉ đến hậu môn con vật được ẩn trong túi hậu môn của chúng, khởi nguồn trong tiếng Hy Lạp cổ đại, từ crypto- "ẩn giấu" và procta "hậu môn". Danh pháp loài ferox là tính từ Latin, có nghĩa là "khốc liệt" hoặc "hoang dã". Tên gọi thông dụng được viết chính tả là fossa trong tiếng Anh hoặc fosa trong tiếng Malagasy, ghi chép vào ngữ hệ Nam Đảo, nhưng một số tác giả chấp nhận cách viết chính tả Malagasy trong tiếng Anh. Từ ngữ này giống posa (nghĩa là "con mèo") trong tiếng Iban (một ngôn ngữ Nam Đảo) trên đảo Borneo, cả hai thuật ngữ có thể khởi nguồn từ ngôn ngữ mậu dịch những năm 1600. Tuy nghiên, một từ nguyên thay thế chỉ ra liên kết đến từ ngữ khác trong tiếng Mã Lai: pusa đề cập đến loài triết Mã Lai (Mustela nudipes). Từ pusa trong tiếng Mã Lai có thể biến thành posa cho loài mèo trên đảo Borneo, trong khi tại Madagascar từ ngữ này có thể biến thành fosa để chỉ loài này.
Nguyên tắc phân loại
Fossa được Edward Turner Bennett mô tả chính thức trên cơ sở một mẫu vật từ Madagascar do Charles Telfair gửi đến năm 1833. Tên gọi thông thường tương tự danh pháp chi của cầy hương Madagascar (Fossa fossana), nhưng chúng là những loài khác nhau. Do đặc điểm cơ thể chia sẻ với cầy hương, cầy mangut và loài họ mèo (Felidae), phân loại đã gây tranh cãi. Bennett ban đầu sắp xếp loài này thuộc nhóm cầy hương trong họ Cầy. Khối xương sọ rắn chắc, hốc mắt lớn, móng vuốt co rút và cấu trúc răng chuyên về ăn thịt cũng khiến một vài nhà phân loại liên kết chúng với loài họ mèo. Năm 1939, William King Gregory và Milo Hellman xếp Fossa vào phân họ riêng của chúng thuộc họ mèo Felidae, Cryptoproctinae. George Gaylord Simpson xếp loài này trở lại họ cầy Viverridae vào năm 1945, vẫn nằm trong phân họ mà loài sở hữu, nhưng thừa nhận loài có nhiều đặc điểm giống loài mèo.
thumb|upright|left|Fossa có ngoại hình giống loài mèo, tương tự [[báo sư tử nhỏ.]] Năm 1993, Géraldine Veron và François Catzeflis xuất bản nghiên cứu lai giống DNA chỉ ra rằng Fossa có họ hàng gần hơn với cầy mangut (họ Herpestidae) so với mèo hoặc cầy hương. Tuy nhiên, năm 1995, nghiên cứu hình thái học của Veron một lần nữa họp thành nhóm với họ Felidae. Năm 2003, nghiên cứu phát sinh chủng loài phân tử sử dụng gen hạt nhân và ty thể của Anne Yoder và đồng nghiệp chỉ ra rằng tất cả loài ăn thịt bản địa Madagascar chia sẻ chung một tổ tiên, loại trừ những loài ăn thịt khác (có nghĩa chúng định hình nên một nhánh sinh học, khiến chúng cùng chung tổ tiên) và có họ hàng gần nhất với họ Cầy mangut châu Phi và châu Á. Để phản ánh các mối quan hệ, tất cả loài ăn thịt Madagascar hiện được xếp vào một họ đơn nhất, họ Eupleridae. Trong họ Eupleridae, Fossa được xếp vào phân họ Euplerinae cùng với loài falanouc (Eupleres goudoti) và cầy hương Madagascar, nhưng mối quan hệ chính xác của chúng được phân tích kém.
Một loài họ hàng tuyệt chủng của Fossa được mô tả vào năm 1902 từ hài cốt bán hóa thạch và được công nhận là một loài riêng biệt, Cryptoprocta spelea, năm 1935. Loài này lớn hơn Fossa (có khối lượng cơ thể ước tính lớn gấp hai lần), nhưng có nhiều đặc điểm tương tự. Trên khắp Madagascar, người ta phân biệt hai loại Fossa: fosa mainty lớn ("fossa đen") và fosa mena nhỏ ("fossa đỏ hung"), còn một dạng màu trắng ở mạn Tây Nam đã được báo cáo. Hiện chưa rõ đó là biến đổi hay đột biến, liên quan đến giới tính, tuổi cá thể hay nhiễm hắc tố và bạch tố, hoặc cũng có thể là loài Fossa khác cũng tồn tại.
Mô tả
nhỏ|trái|Xương sọ Fossa Diện mạo fossa như một dạng thu nhỏ của loài mèo lớn, chẳng hạn báo sư tử, nhưng với một cơ thể mảnh mai và tứ chi cơ bắp, cùng chiếc đuôi kéo dài gần bằng phần còn lại cơ thể. Phần đầu giống cầy mangut, tương đối dài hơn so với một con mèo, mặc dù chiếc mõm rộng và ngắn, cùng đôi tai lớn nhưng tròn. Đôi mắt nâu cỡ vừa tương đối rộng tách biệt với đồng tử co lại thành khe hở. Giống như nhiều loài ăn thịt săn mồi ban đêm, fossa có đôi mắt phản chiếu ánh sáng; ánh sáng phản xạ có sắc thái da cam. Chiều dài từ đầu đến hết thân đạt 70 - 80 cm còn đuôi dài 65 - 70 cm. Có vài điểm dị hình giới tính nhất định, với con đực trưởng thành (nặng 6,2 –) lớn hơn con cái (5,5 –). Cá thể nhỏ đặc thù phân bố phía bắc và đông Madagascar, trong khi cá thể lớn sống tại phía nam và phía tây. Cá thể lớn bất thường cân nặng lên đến 20 kg cũng được báo cáo, nhưng một số nghi ngờ độ tin cậy về số đo. Fossa có thể ngửi thấy, nghe và nhìn tốt. Fossa là loài vật cường tráng; fossa nuôi nhốt hiếm gặp bệnh tật.
Một số đặc điểm cơ thể con vật thích nghi để leo trèo lên cây. Sử dụng đuôi giữ thăng bằng và móng vuốt bán co rút dùng để leo cây tìm mồi. Sở hữu bàn chân di chuyển bán gan, biến chuyển giữa dáng đi bằng gan bàn chân (khi sống trên cây) và dáng đi bằng đầu ngón chân (khi sống trên mặt đất). Lòng bàn chân gần như để trần và bao phủ bằng lớp lót chắc khỏe. Mắt cá chân rất linh hoạt cho phép fossa dễ dàng túm giữ thân cây để trèo lên hoặc tụt xuống hoặc nhảy sang cây khác. Fossa non nuôi nhốt có khả năng đánh đu lộn ngược bằng chân sau khỏi dây thừng thắt nút.
Fossa có vài tuyến mùi hơi, mặc dù các tuyến đều kém phát triển ở fossa cái. Tương tự họ cầy mangut, chúng có tuyến da quanh hậu môn bên trong một túi hậu môn bao quanh hậu môn giống như một túi. Chiếc túi mở ra về phía ngoài với một khe ngang bên dưới đuôi. Tuyến khác nằm gần dương vật hoặc âm đạo, tuyến dương vật phát ra mùi nồng. Giống như cầy mangut, loài không có tuyến bìu dái.
Bộ phận sinh dục ngoài
Một trong những đặc điểm cơ thể khác thường hơn ở loài này là cơ quan sinh dục ngoài của chúng. Fossa đực có dương vật dài bất thường và xương dương vật, vươn đến giữa hai chân trước khi cương cứng, với độ dày trung bình 20 mm. Qui đầu kéo dài khoảng nửa chừng xuống trục và có gai ngoại trừ ở đỉnh. So sánh tương đồng, qui đầu của họ mèo ngắn và có nhiều gai, trong khi đó ở họ cầy thì mịn và dài. Fossa cái biểu hiện thoáng qua tính chất giống đực, bắt đầu từ khoảng 1-2 tuổi, phát triển một âm vật mở rộng, có nhiều gai tương tự như dương vật con đực. Âm vật mở rộng nhờ một xương âm vật hỗ trợ, điều này làm giảm kích thước ở con vật phát triển. Con cái không có bìu dái giả, nhưng chúng tiết ra một chất màu cam tạo màu sắc dưới bụng, giống như chất tiết của con đực. Mức độ nội tiết tố (testosterone, androstenedione, dihydrotestosterone) dường như không đóng vai trò tạo nên một phần tính chất giống đực này, những mức độ tương tự như nhau ở con non biến tính giống đực và con trưởng thành không biến tính giống đực. Nghiên cứu suy xét rằng biến tính giống đực hoặc khiến con đực trưởng thành giảm quấy rối tình dục con cái còn non, hoặc làm giảm sự xâm lược lãnh thổ giống cái. Trong khi giống cái thuộc những loài hữu nhũ khác (chẳng hạn linh cẩu đốm) có một dương vật giả, không hề thu nhỏ kích thước khi con vật phát triển.
So sánh với loài ăn thịt họ hàng
Nhìn chung, fossa có đặc điểm chung với ba họ ăn thịt khác nhau, các nhà nghiên cứu hàng đầu sắp xếp chúng và những thành viên khác thuộc họ Eupleridae chung với các họ Herpestidae, Viverridae và Felidae. Đặc điểm loài họ mèo chủ yếu liên quan nhiều đến ăn uống và tiêu hóa, bao gồm cả hình dạng răng và phần mặt hộp sọ, lưỡi và đường tiêu hóa, đặc thù cho chế độ ăn thịt dành riêng của loài. Phần còn lại của hộp sọ gần giống nhất với hộp sọ loài thuộc chi Viverra, trong khi cấu trúc cơ thể tổng quát tương đồng nhiều nhất với thành viên khác thuộc họ Herpestidae. Nha thức cố định là (ba răng cửa, một răng nanh, ba hay bốn răng tiền hàm, một răng hàm trên mỗi bên của cả hàm trên lẫn hàm dưới), công thức răng sữa tương tự nhưng thiếu răng cửa thứ tư và răng hàm. Fossa có một lớp bề mặt rhinarium rộng, nhô lên tương tự loài họ cầy, nhưng có đôi tai tròn, tương đối rộng, gần như rộng cỡ những loài họ mèo kích thước tương tự. Ria mép trên mặt dài, ở cá thể dài nhất còn dài hơn phần đầu. Giống như một vài chi cầy mangut, phần lớn thuộc chi Galidia (hiện tại thuộc họ riêng do fossa sở hữu, họ Eupleridae) và Herpestes (thuộc họ Herpestidae), chúng có ria mép cổ tay tương tự. Bộ móng vuốt co rút, nhưng không giống những loài họ mèo, chúng không ẩn giấu trong lớp vỏ da. Loài có ba cặp núm vú (một ở bẹn, một ở bụng và một trên ngực).
Môi trường sống và phân bố
Fossa có phạm vi địa lý trải rộng nhất trong số động vật ăn thịt Madagascar, thường sinh sống với số lượng thấp trên khắp đảo tại những cánh rừng còn lại, ưa thích sinh cảnh rừng yên tĩnh nguyên sơ. Chúng cũng được bắt gặp tại một vài khu rừng bị suy thoái, nhưng số lượng thấp hơn. Mặc dù fossa sinh sống trong tất cả sinh cảnh rừng trên khắp Madagascar, bao gồm rừng rụng lá khô phía tây, rừng mưa phía đông và rừng gai phía nam, chúng được bắt gặp thường xuyên tại rừng ẩm ướt hơn tại rừng khô. Hiện tượng này có thể do tán rừng suy giảm tại rừng khô cung cấp ít bóng râm và cũng do bởi fossa dường như đi lại dễ dàng hơn tại rừng ẩm ướt. Giống như hầu hết quần thể động vật Madagascar, loài vắng mặt ở khu vực bị xáo trộn sinh cảnh nặng nề, ở cao nguyên trung tâm đất nước.