cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Harpalejeunea blepharogona
Harpalejeunea blepharogona là một loài Rêu trong họ Lejeuneaceae. Loài này được (Spruce) Stephani mô tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Liên kết ngoài
Thể loại:Harpalejeunea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1913
Pardosa tuoba
Pardosa tuoba là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Loài này thuộc chi Pardosa. Pardosa tuoba được Ralph Vary Chamberlin miêu tả năm 1919.
Micropterygium parvistipulum
Micropterygium parvistipulum là một loài Rêu trong họ Lepidoziaceae. Loài này được Spruce mô tả khoa học đầu tiên năm 1885.
Liên kết ngoài
Thể loại:Micropterygium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1885
Nậm Pì
Nậm Pì là một xã thuộc huyện Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu, Việt Nam.
Địa lý
Địa giới hành chính xã Nậm Pì:
Xã Nậm Pì có diện tích 73,47 km², dân số năm 2012 là 1.996 người, mật độ dân số đạt 27 người/km².
Lịch sử
Xã Nậm Pì được thành lập vào ngày 2 tháng 11 năm 2012 trên cơ sở điều chỉnh 7.347,29 ha diện tích tự nhiên, 1.996 người của xã Chăn Nưa và được chuyển từ huyện Sìn Hồ về huyện Nậm Nhùn mới thành lập.
Conyza atrixioides
Conyza atrixioides là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Chiov. mô tả khoa học đầu tiên năm 1924.
Liên kết ngoài
Thể loại:Conyza Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1924
Xã Hanover, Quận Jo Daviess, Illinois
Xã Hanover (Hanover Township) là một xã thuộc quận Jo Daviess, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.201 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Illinois Thể loại:Quận Jo Daviess, Illinois
662 Newtonia
662 Newtonia
662 Newtonia là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Joel Hastings Metcalf phát hiện ngày 30.3.1908 ở Taunton, Massachusetts (Hoa Kỳ), và được đặt theo tên Isaac Newton, nhà vật lý học người Anh
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1908
Giả thuyết Kurgan
Giả thuyết Kurgan, còn gọi là thuyết thảo nguyên, thuyết Kurgan hay mô hình Kurgan, là giả thuyết được công nhận rộng rãi nhất ngày nay về nguồn gốc phát tích và phát triển của tiếng Ấn-Âu nguyên thủy. Đặt tên theo từ kurgan (курга́н, một loại nấm mộ) trong tiếng Nga, giả thuyết này cho rằng tiếng Ấn-Âu nguyên thủy khả năng cao là ngôn ngữ của nền văn hóa Kurgan ở vùng thảo nguyên Hắc Hải.
Giả thuyết ban đầu được phát triển bởi Otto Schrader (1883) và Vere Gordon Childe (1926), sau đó đến những năm 1950 thì được Marija Gimbutas hệ thống hóa, nhóm một số nền văn hóa tiền sử với nhau, trong đó có văn hóa Yamna và các tiền thân của nó. Đến những năm 2000, David Anthony lại lấy văn hóa Yamna làm trung tâm hệ quy chiếu của thuyết này.
Gimbutas định nghĩa văn hóa Kurgan bao gồm có bốn giai đoạn nối tiếp nhau, trong đó giai đoạn 1 bao gồm văn hóa Samara và văn hóa Seroglazovo thuộc thời kì đồ đồng ở khu vực Dnepr-Volga (đầu thiên niên kỉ 4 TCN). Cư dân của các nền văn hóa này có đời sống du mục, và đến đầu thiên niên kỉ 3 TCN họ đã lan tỏa ra khắp miền thảo nguyên Caspi-Hắc Hải và xuất hiện ở cả Đông Âu.
Nghiên cứu di truyền học gần đây phát hiện ra rằng một nhóm cư dân mang haplogroup nhiễm sắc thể Y và có dấu hiệu di truyền rất đặc trưng đã di cư vào châu Âu và Nam Á từ thảo nguyên Caspi-Hắc Hải vào khoảng thiên niên kỉ 2 và 3 TCN. Phát hiện này góp phần giải thích cho sự lan rộng của một số ngôn ngữ Ấn-Âu và phần nào bác bỏ giả thuyết Anatolia (đề xuất cho rằng tiếng Ấn-Âu nguyên thủy có nguồn gốc từ Tiểu Á thời kì đồ đá mới).
Tiền thân
Về vấn đề đất phát tích của người Ấn-Âu nguyên thủy, từ thế kỉ 19, các học giả Đức như Theodor Benfey (1869), Victor Hehn (1870) và Otto Schrader (1883, 1890) đã đề ra luận điểm cho rằng họ là những cư dân du mục ở thảo nguyên Caspi-Hắc Hải, còn Theodor Poesche lại đưa ra giả thuyết xuất xứ từ vùng đầm lầy Pinsk. Karl Brugmann nghiêng về giả thuyết của Schrader nhưng cũng cho rằng giới khoa học đuơng thời chưa có đủ khả năng để đưa ra kết luận về đề tài này. Tuy nhiên, từ sau khi công trình năm 1883 của Karl Penka bác bỏ giả thuyết về cho rằng người Ấn-Âu nguyên thủy có nguồn gốc từ bên ngoài châu Âu, giới học giả nhìn chung nghiêng về giả thuyết nguồn gốc Bắc Âu.
Nhiều học giả vẫn ủng hộ giả thuyết nguồn gốc Biển Đen, trong đó có Vere Gordon Childe và Ernst Wahle. Một trong những học trò của Wahle là Jonas Puzinas, thầy dạy của Marija Gimbutas. Về phần Gimbutas, với những bằng chứng khảo cổ từ Liên Xô và Đông Âu mà giới học giả phuơng Tây khó có thể tiếp cận, bà đã thành công khai phá một bức tranh rõ nét hơn về châu Âu tiền sử.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ấn-Âu Thể loại:Khoa học năm 1956 Thể loại:Giới thiệu năm 1956 Thể loại:Ngôn ngữ học lịch sử Thể loại:Ấn-Âu học Thể loại:Bộ lạc du mục Á-Âu Thể loại:Châu Âu thời đại đồ đá
WTA Lyon Open 2021 - Đơn
Sofia Kenin là đương kim vô địch, nhưng chọn không tham dự.
Clara Tauson là nhà vô địch, đánh bại Viktorija Golubic trong trận chung kết, 6–4, 6–1.
Hạt giống
• #🇫🇷 Fiona Ferro (Bán kết)
• #🇫🇷 Caroline Garcia (Vòng 2)
• #🇫🇷 Kristina Mladenovic (Tứ kết)
• #🇫🇷 Alizé Cornet (Vòng 1)
• #🇷🇴 Sorana Cîrstea (Vòng 1)
• #🇪🇸 Paula Badosa (Bán kết)
• # Arantxa Rus (Vòng 2)
• # 🇨🇿 Tereza Martincová (Vượt qua vòng loại)
• # 🇷🇺 Margarita Gasparyan (Vượt qua vòng loại)
• # Viktorija Golubic (Vượt qua vòng loại)
• # 🇧🇬 Viktoriya Tomova (Vòng loại cuối cùng)
• # 🇦🇹 Barbara Haas (Vòng loại cuối cùng)
• # 🇬🇧 Harriet Dart (Vòng 1)
• # 🇷🇺 Kamilla Rakhimova (Vòng loại cuối cùng)
• # 🇷🇸 Olga Danilović (Vòng 1)
• # Leonie Küng (Vòng loại cuối cùng)
• # 🇨🇳 Wang Xinyu (Vòng 1)
• # 🇷🇴 Jaqueline Cristian (Vòng 1)
Vượt qua vòng loại
• # 🇨🇿 Tereza Martincová
• # 🇷🇺 Margarita Gasparyan
• # Viktorija Golubic
• # 🇵🇱 Magdalena Fręch
• # 🇮🇹 Giulia Gatto-Monticone
Liên kết ngoài
Đơn 2021 WTA Lyon Open - Đơn
Cleome chrysogyna
Cleome chrysogyna là một loài thực vật có hoa trong họ Màng màng. Loài này được Gilg ex Heilborn mô tả khoa học đầu tiên năm 1931.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1931
Vườn quốc gia Waychinicup
Vườn quốc gia Waychinicup nằm ở Tây Úc, cách Perth 404 km về phía đông nam và cách Albany 65 km phía đông. Nơi này tiếp giáp Nam Đại Dương về phía nam, Khu bảo tồn thiên nhiên Núi Manypeaks về phía đông và đất nông nghiệp ở phía bắc. Đường bờ biển của nó chạy giữa Bãi biển Normans và Bãi biển Cheynes, gần Vịnh Bremer. Khu bảo tồn Thiên nhiên Đảo Hói nằm ngoài khơi gần đó. Nơi này có rất nhiều loại cảnh quan, từ bờ biển gồ ghề đến các đỉnh đồi rải đá cuội. Những thung lũng sâu đầy cây cối có những dòng nước ngọt chảy qua, với những tảng đá phủ đầy rêu. Các tiện nghi được cung cấp bao gồm khu cắm trại và nhà vệ sinh trong bụi rậm gần đầu vào của Sông Waychinicup.
Tham khảo
Thể loại:Vườn quốc gia Tây Úc Thể loại:IUCN Loại II
Sarah Bouaoudia
Sarah Bouaoudia (sinh ngày 13 tháng 8 năm 1983) là một vận động viên bảy môn phối hợp người Algérie đã nghỉ hưu.
Với tư cách là một cô gái đã giành huy chương vàng tại Giải vô địch Ả Rập 2003, thứ tư tại Đại hội Thể thao toàn châu Phi 2003, giành huy chương vàng tại Đại hội Thể thao Pan Arab 2004 và về thứ năm tại Đại họi Thể thao Địa Trung Hải năm 2005.
Bouaoudia cũng đã thi đấu như một tay đua tiếp sức, trong cả bốn × 100 và 4 × 400 mét. Cô đã giúp giành được vàng trong cả hai sự kiện tại Giải vô địch thiếu niên châu Phi 1999. Tại Giải vô địch châu Phi năm 2002, họ đã hoàn thành thứ ba trong 4 × 400 mét, lập kỷ lục Algeria 3: 39,70 phút. Vàng trong 4 x 100 tại Giải vô địch Ả Rập 2003 sau đó.
Tham khảo
Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1983
Lê Hải An
Lê Hải An (1 tháng 4 năm 1971 – 17 tháng 10 năm 2019 ) là giảng viên, nhà quản lý giáo dục và nguyên là Ủy viên Ban cán sự Đảng, Bí thư Đảng ủy Bộ, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam, Bí thư Đảng ủy trường, Hiệu trưởng Trường Đại học Mỏ – Địa chất.
Xuất thân
Lê Hải An sinh ngày 1 tháng 4 năm 1971 tại Hà Nội, nguyên quán tại Xuân Đan, Nghi Xuân, Hà Tĩnh. Ông là con trai út của Nhà giáo Nhân dân Lê Hải Châu, tác giả sách giáo khoa môn Toán trước đây, chuyên viên chỉ đạo môn Toán của Bộ GD&ĐT, nhiều năm là Trưởng đoàn thi Olympic Toán quốc tế IMO của Việt Nam những năm đầu tiên.
Giáo dục
Ông từng là học sinh trường tiểu học Trưng Vương (1977 – 1981) và THCS Trưng Vương (1981 – 1985) trước khi theo học chuyên Hoá tại Trường Trung học phổ thông chuyên Hà Nội – Amsterdam (1985 – 1987).
Kỷ luật cán bộ gian lận điểm thi
13 công chức được yêu cầu kiểm điểm liên quan kỳ thi THPT quốc gia 2018 gồm các cục trưởng, cục phó Cục Quản lý chất lượng, vụ trưởng Vụ Giáo dục trung học, chánh thanh tra, phó chánh thanh tra, vụ trưởng Vụ Pháp chế...
Theo báo Thanh Niên đưa tin ngày 30/08/2019 : Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Lê Hải An vừa ký.thông báo về việc xem xét kỷ luật công chức liên quan tới gian lận thi cử năm 2018.
Qua những sai phạm xảy ra ở 3 địa phương nói trên, Bộ GD-ĐT nhận thấy còn có những thiếu sót về công tác xây dựng, ban hành văn bản và chỉ đạo tổ chức kỳ thi; công tác tập huấn, quán triệt quy chế thi; công tác tổ chức chấm trắc nghiệm và công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát. Trong danh sách 13 công chức trên, có nhiều người là lãnh đạo cấp vụ, cục, thanh tra Bộ, gồm:
1. Ông Mai Văn Trinh, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng.
2. Ông Sái Công Hồng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng.
3. Ông Nguyễn Duy Kha, Trưởng phòng Quản lý thi, Cục Quản lý chất lượng.
4. Ông Hà Xuân Thành, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm khảo thí quốc gia, Cục Quản lý chất lượng.
5. Ông Nguyễn Sơn Hải, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin.
6. Ông Nguyễn Huy Bằng, Chánh Thanh tra.
Stenopterus atricornis
Stenopterus atricornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Lê Hải An
Kỷ luật cán bộ gian lận điểm thi
7. Ông Tống Duy Hiến, Phó Chánh thanh tra. Tuy nhiên, ngày 9/9/2019, Bộ GD-ĐT lại ký văn bản hủy bỏ các Quyết định và Thông báo trên. Lý do hủy bỏ xem xét kỷ luật là các văn bản nội bộ này chưa đảm bảo chặt chẽ về mặt pháp lý, đồng thời còn để tiến hành quy trình xem xét, kiểm điểm trách nhiệm về mặt công tác Đảng như hướng dẫn của Ủy ban Kiểm tra Trung ương.
Stenopterus atricornis
Tham khảo
Thể loại:Stenopterus
Lê Hải An
Qua đời
7h10 sáng 17/10/2019, 4 ngày trước khi khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hôi khóa XIV, ông Lê Hải An được phát hiện tử vong do rơi từ tầng 8 nhà D trụ sở Bộ Giáo dục và Đào tạo (số 35 Đại Cồ Việt, Hà Nội), nơi ông ăn sáng trước khi làm việc.
Vào ngày 17/10/2019, báo Dân Trí đưa tin cơ quan chức năng đang tiến hành các biện pháp tố tụng theo quy định để điều tra sự việc.
Vào ngày 21/11/2019, theo báo Tri Thức và Cuộc Sống, sau hơn 1 tháng kể từ khi Thứ trưởng Bộ GDĐT Lê Hải An tử vong bất thường tại trụ sở, dư luận vẫn đặt câu hỏi và quan tâm việc tại sao cơ quan công an vẫn chưa công bố kết luận điều tra.
Báo chí Việt Nam không đưa tin về kết luận của cơ quan điều tra.
Tang lễ của ông bắt đầu từ 12h05 ngày 21 tháng 10 năm 2019, lễ truy điệu diễn ra lúc 14h tại Nhà tang lễ quốc gia tại số 5 đường Trần Thánh Tông, Hà Nội. Sau đó, ông được hỏa táng tại Đài hóa thân Hoàn Vũ, Văn Điển, Thanh Trì, Hà Nội. Ông được an táng tại công viên Vĩnh Hằng (nghĩa trang Thiên Đức), tỉnh Phú Thọ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Người họ Lê tại Việt Nam Thể loại:Người Hà Tĩnh Thể loại:Tiến sĩ Dầu khí Việt Nam Thể loại:Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam Thể loại:Tiến sĩ Việt Nam tốt nghiệp tại Anh Thể loại:Tử vong vì tai nạn Thể loại:Cựu giảng viên Đại học Mỏ - Địa chất Hà Nội Thể loại:Hiệu trưởng Đại học Mỏ - Địa chất Hà Nội Thể loại:Cựu học sinh trường Trung học phổ thông chuyên Hà Nội - Amsterdam
5080 Oja
5080 Oja (1976 EB) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 3 năm 1976 bởi C.-I. Lagerkvist ở Kvistaberg.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1976
Desterro de Entre Rios
Desterro de Entre Rios là một đô thị thuộc bang Minas Gerais, Brasil. Đô thị này có diện tích 370,122 km², dân số năm 2007 là 6914 người, mật độ 18,4 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Minas Gerais
Trichostomum cardotii
Trichostomum cardotii là một loài Rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được Bizot miêu tả khoa học đầu tiên năm 1976.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trichostomum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1976
Sandracottus festivus
Sandracottus festivus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Illiger miêu tả khoa học năm 1802.
Melicope subunifoliolata
Tham khảo
Thể loại:Thực vật Malaysia subunifoliolata Thể loại:Thực vật dễ tổn thương Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1994
Cừu Tarasconnaise
300px|nhỏ|phải|Tarasconnaise Cừu Tarasconnaise là một giống cừu mộc mạc của Pháp (không thuộc đối tượng buôn bán) có nguồn gốc từ các vùng Pyrenees trong Ariege, Hautes-Pyrenees và Haute-Garonne. Nó có kỹ năng nuôi con tuyệt vời và khả năng để sống ở vùng núi và khả năng làm mẹ tốt. Nó là sự hỗ trợ thiết yếu của sản xuất trong nước của các con chiên thịt của các khối núi Pyrenean ở vùng Midi-Pyrénées và loài chính được sử dụng để sản xuất thịt cừu từ Pyrenees (nhãn hiệu).
Đặc điểm
Chúng là một giống cừu có kích thước trung bình: 65 cm đến vai và 60 kg cho cừu, 80 cm và 80 kg cho cừu đực. Các con đực có sừng kéo dài xoắn ốc, cừu thuần chủng luôn vặn lại có sừng hơi tròn. Trán chúng phẳng, xương mũi lồi ra, chúng có hố nước mắt, mõm của chúng mỏng, môi hoạt động, răng cửa sắc, nhờ đó chúng có thể gặm được cỏ mọc thấp và bứt được những lá thân cây mềm mại, hợp khẩu vị trên cao để ăn. Chúng có thói quen đi kiếm ăn theo bầy đàn, tạo thành nhóm lớn trên đồng cỏ. Trong da chúng có nhiều tuyến mồ hôi và tuyến mỡ hơn dê. Bởi thế chúng bài tiết mồ hôi nhiều hơn và các cơ quan hô hấp tham gia tích cực hơn vào quá trình điều tiết nhiệt.
Từng có ghi nhận 200 con cừu nhảy vực đến chết vì bị gấu truy đuổi. Đàn cừu thuộc sở hữu của một nông dân ở Couflens, Pyrenees, tây nam nước Pháp, được cho là đã hoảng sợ khi con gấu xuất hiện. Sau khi gấu tấn công một con cừu, 209 con khác đã hoảng loạn và lao xuống vực cao 200 m ở biên giới giữa Pháp và Tây Ban Nha. Xác chết của 169 con cừu được tìm thấy vào ngày hôm sau dưới chân núi thuộc địa phận làng Lladorre, Tây Ban Nha. Số xác cừu còn lại được tìm thấy ở Pháp, lông gấu được tìm thấy trên vài xác cừu.
Chăn nuôi
300px|nhỏ|phải 300px|nhỏ|phải 300px|nhỏ|phải Chúng có tính bầy đàn cao nên dễ quản lý, chúng thường đi kiếm ăn theo đàn nên việc chăm sóc và quản lý rất thuận lợi. Chúng cũng là loài dễ nuôi, mau lớn, ít tốn công chăm sóc. So với chăn nuôi bò thì chúng là vật nuôi dễ tính hơn, thức ăn của chúng rất đa dạng, thức ăn của chúng là những loại không cạnh tranh với lương thực của người. Chúng là động vật có vú ăn rất nhiều cỏ. Hầu hết chúng gặm cỏ và ăn các loại cỏ khô khác, tránh các phần thực vật có gỗ nhiều. Chúng có chế độ hoạt động ban ngày, ăn từ sáng đến tối, thỉnh thoảng dừng lại để nghỉ ngơi và nhai lại. Đồng cỏ lý tưởng cho chúng như cỏ và cây họ Đậu. Khác với thức ăn gia súc, thức ăn chính của chúng trong mùa đông là cỏ khô.
Chúng là loài ăn tạp, có thể ăn được nhiều loại thức ăn bao gồm thức ăn thô xanh các loại như: rơm cỏ tươi, khô, rau, củ quả bầu bí các loại, phế phụ phẩm công nông nghiệp và các loại thức ăn tinh bổ sung như cám gạo ngũ cốc. Mỗi ngày chúng có thể ăn được một lượng thức ăn 15-20% thể trọng. Chúng cần một lượng thức ăn tính theo vật chất khô bằng 3,5% thể trọng. Với nhu cầu 65% vật chất khô từ thức ăn thô xanh (0,91 kg) và 35% vật chất khô từ thức ăn tinh (0,49 kg). Khi cho chúng ăn loại thức ăn thô xanh chứa 20% vật chất khô và thức ăn tinh chứa 90% vật chất khô.
Nguồn nước uống là nhu cầu cơ bản của chúng. Lượng nước cần cho chúng biến động theo mùa và loại và chất lượng thực phẩm mà chúng tiêu thụ. Khi chúng ăn nhiều trong các tháng đầu tiên và có mưa (kể cả sương, khi chúng ăn vào sáng sớm), chúng cần ít nước hơn. Khi chúng ăn nhiều cỏ khô thì chúng cần nhiều nước. Chúng cũng cần uống nước sạch, và có thể không uống nếu nước có tảo hoặc chất cặn. Trong một số khẩu phần ăn của chúng cũng bao gồm các khoáng chất, hoặc trộn với lượng ít.
Chăm sóc
Sau khi cho phối giống 16-17 ngày mà không có biểu hiện động dục lại là có thể cừu đã có chửa, Căn cứ vào ngày phối giống để chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu (thời gian mang thai của cừu 146-150 ngày) nhằm hạn chế cừu sơ sinh bị chết; Có thể bồi dưỡng thêm thức ăn tinh và rau cỏ non cho cừu có chửa nhưng tuyệt đối tránh thức ăn hôi mốc; Khi có dấu hiệu sắp đẻ (bầu vú căng, xuống sữa, sụt mông, âm hộ sưng to, dịch nhờn chảy ra, cào bới sàn…) nên nhốt ở chuồng riêng có lót ổ rơm và chăn dắt gần, tránh đồi dốc.
Thông thường cừu mẹ nằm đẻ nhưng cũng có trường hợp đứng đẻ, tốt nhất nên chuẩn bị đỡ đẻ cho cừu; Sau khi đẻ cừu mẹ tự liếm cho con. Tuy nhiên, vẫn phải lấy khăn sạch lau khô cho cừu con, nhất là ở miệng và mũi cho cừu con dễ thở. Lấy chỉ sạch buộc cuống rốn (cách rốn 4–5 cm), cắt cuống rốn cho cừu con và dùng cồn Iod để sát trùng; Giúp cừu con sơ sinh đứng dậy bú sữa đầu càng sớm càng tốt (vì trong sữa đầu có nhiều kháng thể tự nhiên); Đẻ xong cho cừu mẹ uống nước thoải mái (có pha đường 1% hoặc muối 0.5%).
Cừu con trong 10 ngày đầu sau khi đẻ cừu con bú sữa mẹ tự do; Từ 11-21 ngày tuổi cừu con bú mẹ 3 lần/ngày, nên tập cho cừu con ăn thêm thức ăn tinh và cỏ non, ngon; 80-90 ngày tuổi có thể cai sữa. Giai đoạn này phải có cỏ tươi non, ngon cho cừu con để kích thích bộ máy tiêu hóa phát triển (đặc biệt là dạ cỏ) và bù đắp lượng dinh dưỡng thiếu hụt do sữa mẹ cung cấp không đủ; Cừu sinh trưởng và phát triển nhanh, mạnh ở giai đoạn này.
Liên kết ngoài
T
Rhynchosia meeboldii
Rhynchosia meeboldii là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được P.Satyanar. & Thoth. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhynchosia
Cúp bóng đá Ukraina 1992–93
Cúp bóng đá Ukraina 1992–93 là mùa giải thứ hai của giải đấu bóng đá loại trực tiếp hàng năm ở Ukraina. Giải khởi tranh từ ngày 26 tháng 7 năm 1992 với cuộc đối mặt Podillya và kết thúc với trận chung kết ngày 30 tháng 5 năm 1993. Hình ảnh đáng chú ý của mùa giải là thành công của FC Khimik Severodonetsk khi vào đến tứ kết sau khi vượt qua FC Shakhtar Donetsk, bằng việc đánh bại đội bóng lớn này ngay ở vòng đầu tiên của giải. Thêm một hình ảnh khác là thất bại của đương kim vô địch FC Chornomorets Odessa trước đội bóng cùng thành phố SC Odessa cũng ngay ở vòng đầu tiên. Một lần nữa các đội bóng FC Torpedo Zaporizhia và FC Metalist Kharkiv vào đến vòng Bán kết.
Phân bổ đội bóng
Có 110 đội bóng tham gia giải đấu cúp mùa này.
Vòng loại thứ nhất
Hầu hết các trận đấu đều diễn ra vào ngày 1 tháng 8 năm 1992. Cuộc đối mặt Vinnytsia Oblast giữa Podillya và Nyva diễn ra vào ngày 26 tháng Bảy và Rotor thách thức Polihraftekhnika ngày 4 tháng 8 năm 1992.
Vòng loại thứ hai
Hầu hết các trận đấu đều diễn ra vào ngày 7 tháng 8 năm 1992. Trận đấu giữa Lokomotyv và đội trẻ của Dynamo ở Zdolbuniv được diễn ra sau đó một tuần, cụ thể ngày 15 tháng 8 năm 1992.
Lượt đi
Prykarpattia thắng on walkover.
Lượt về
Metalist thắng 7–1 sau hai lượt trận.
Nyva thắng 2–1 sau hai lượt trận.
Volyn thắng 4–2 sau hai lượt trận.
Kremin thắng 5–1 sau hai lượt trận.
Khimik thắng 5–4 sau hai lượt trận.
Torpedo thắng 2–1 sau hai lượt trận.
Veres thắng 3–3 nhờ luật bàn thắng sân khách.
Metalurh thắng 5–2 sau hai lượt trận.
Karpaty thắng 3–1 sau hai lượt trận.
Dnipro thắng tự động.
Temp thắng 5–5 nhờ luật bàn thắng sân khách.
Zoria thắng 3–2 sau hai lượt trận.
Tavria thắng 4–1 sau hai lượt trận.
Odessa thắng 3–3 nhờ luật bàn thắng sân khách.
Dynamo thắng 10–0 sau hai lượt trận.
Karpaty thắng 3–2 sau hai lượt trận.
Nyva thắng 3–2 sau hai lượt trận.
Dynamo thắng 6–1 sau hai lượt trận.
Volyn thắng 5–3 sau hai lượt trận.
Khimik thắng 2–2 nhờ luật bàn thắng sân khách.
Torpedo thắng 4–3 sau hai lượt trận.
Dynamo thắng 7–3 sau hai lượt trận.
Metalist thắng 2–2 nhờ luật bàn thắng sân khách.
Torpedo thắng 1–0 sau hai lượt trận.
Dynamo thắng 4–1 sau hai lượt trận.
Danh sách ghi bàn nhiều nhất
.
Tham khảo
Thể loại:Cúp bóng đá Ukraina Cup
Maxillaria breviscapa
Maxillaria breviscapa là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Poepp. & Endl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1836.
Liên kết ngoài
B Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1836
Lacinipolia vittula
Lacinipolia vittula là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lacinipolia
EuroLOT
EuroLOT (mã IATA = K2, mã ICAO = ELO) là hãng hàng không của Ba Lan, trụ sở ở Warszawa. Đây là hãng hàng không con của LOT Polish Airlines. Hãng có các tuyến đường quốc nội, quốc tế và chở khách thuê bao. Căn cứ chính của hãng ở Sân bay Frederic Chopin Warszawa.
Lịch sử
EuroLOT được thành lập ngày 19.12.1996 và bắt đầu hoạt động từ 1.7.1997. Ban đầu hãng có mạng lưới các tuyến đường và đội máy bay gồm 5 máy bay tua-bin cánh quạt ATR 42-300 của riêng mình và 8 máy bay ATR 72-202 thuê cả phi hành đoàn của LOT Polish Airlines. Từ 1998 tới 2000 EuroLOT cũng sử dụng 2 máy bay BAe Jetstream 31 18 chỗ ngồi. Năm 2000 EuroLOT nhận mọi máy bay ATR của hãng mẹ. Năm 2002 EuroLOT bắt đầu hiện đại hóa đội máy bay bằng cách thay các máy bay ATR42-300 cũ bằng máy bay ATR 42-500 mới hơn. Hãng hiện có 278 nhân viên (tháng 3/2007).
Các nơi đến
(Tháng 6/2007):
Đội máy bay
250px|phải|nhỏ|Máy bay ATR 42-500 của EuroLOT (Tháng 6/2007):
Liên kết ngoài
Thể loại:Hãng hàng không Ba Lan
Nomada coloradella
Nomada coloradella là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1905.
Tham khảo
Thể loại:Nomada Thể loại:Động vật được mô tả năm 1905
Vườn quốc gia Francois Peron
Vườn quốc gia Francois Peron là một vườn quốc gia ở bán đảo Peron Tây Úc, Úc, 726 km về phía bắc Perth, và nằm trong ranh giới của vùng di sản thế giới vịnh cá mập. Các thị trấn gần nhất là Denham, nằm ở rìa nam của vườn quốc gia và Carnarvon có cự ly 80 km về phía bắc.
Tham khảo
Thể loại:Vườn quốc gia Tây Úc Thể loại:IUCN Loại II
Conyza attenuata
Conyza attenuata là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1836.
Liên kết ngoài
Thể loại:Conyza Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1836
Micropterygium reimersianum
Micropterygium reimersianum là một loài Rêu trong họ Lepidoziaceae. Loài này được Herzog mô tả khoa học đầu tiên năm 1943.
Liên kết ngoài
Thể loại:Micropterygium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1943
Feldebrő
Feldebrő là một thị trấn thuộc hạt Heves, Hungary. Thị trấn này có diện tích 26,52 km², dân số năm 2010 là 1069 người, mật độ 40 người/km².
Khúc xạ kế
thumb|Khúc xạ kế cầm tay Khúc xạ kế là một thiết bị đo chiết suất (đo khúc xạ). Chiết suất của một môi trường được tính nhờ định luật Snell trong khi chỉ số khúc xạ của hỗn hợp có thể được tính toán từ thành phần của vật liệu bằng cách sử dụng phối hợp một số lý thuyết như quan hệ Gladstone–Dale và quan hệ Clausius–Mossotti.
Cơ chế đo chiết suất
Khúc xạ kế đo chỉ số khúc xạ ánh sáng (như một phần của chiết suất) của các chất trong suốt ở trạng thái lỏng hoặc rắn. Chỉ số khúc xạ là một hằng số vật chất, phụ thuộc vào thành phần hóa học của một chất. Điều này sau đó được sử dụng phân tích độ tinh khiết của mẫu và xác định lượng hoặc nồng độ của các chất hòa tan trong mẫu. Khi ánh sáng đi qua chất lỏng từ không khí, nó sẽ chậm lại và tạo ra ảnh ảo "uốn cong", mức độ "uốn cong" sẽ phụ thuộc vào lượng chất hòa tan trong chất lỏng và từ đó tính được chiết suất. Ví dụ, lượng đường/muối trong một cốc nước.
Phân loại và ứng dụng
Có bốn loại khúc xạ kế chính: khúc xạ kế cơ, khúc xạ kế điện tử, khúc xạ kế để bàn hay khúc xạ kế Abbe (được đặt tên theo nhà phát minh và dựa trên thiết kế ban đầu của Ernst Abbe về "góc tới hạn") và khúc xạ kế quy trình nội tuyến (tiếng Anhː inline process refractometers). Ngoài ra còn có khúc xạ kế Rayleigh thường dùng đo chiết suất chất chất khí.
Trong phòng thí nghiệm y tế và chẩn đoán thuốc, khúc xạ kế được sử dụng để đo tổng lượng protein máu trong mẫu máu và trọng lượng riêng của mẫu nước tiểu.
Trong ngành Ngọc học, khúc xạ đá quý là một trong những yêu cầu cơ bản của thiết bị sử dụng trong phòng thí nghiệm. Đá quý là khoáng chất trong suốt và do đó có thể được kiểm tra bằng phương pháp quang học. Khúc xạ kế được sử dụng để giúp xác định các vật liệu đá quý bằng cách đo chỉ số khúc xạ của chúng, một trong những đặc tính chính được sử dụng để xác định loại đá quý. Do sự phụ thuộc của chiết suất vào bước sóng của ánh sáng được sử dụng (sự tán sắc), phép đo thường được thực hiện ở bước sóng của natri vạch D (NaD) ~ 589 nm. Điều này được lọc ra khỏi ánh sáng ban ngày hoặc được tạo ra bằng một diode phát sáng đơn sắc (LED). Một số loại đá như hồng ngọc, ngọc bích, đá tourmalin và đá topaz có tính dị hướng quang học cũng như tính lưỡng chiết dựa trên mặt phẳng phân cực của ánh sáng. Hai chiết suất khác nhau được phân loại bằng cách sử dụng bộ lọc phân cực. Máy đo khúc xạ đá quý có sẵn dưới dạng dụng cụ quang học cổ điển và thiết bị đo lường điện tử với màn hình kỹ thuật số.
Trong ngành nuôi cá cảnh biển, khúc xạ kế được sử dụng để đo độ mặn và trọng lượng riêng của nước.
Trong ngành công nghiệp cơ khí và công nghiệp ô tô, khúc xạ kế được sử dụng để đo lượng nồng độ chất làm mát, cụ thể là đo lượng chất làm mát đậm đặc trong dung dịch đã pha thêm chất làm mát gốc nước trong quá trình gia công.
Trong ngành đồ uống có cồn, khúc xạ kế đo độ ngọt (hay khúc xạ kế đo đường) được sử dụng để đo trọng lượng riêng trước khi lên men để xác định lượng đường sẽ được chuyển hóa thành rượu trong quá trình lên men.
Khúc xạ kế tự động
nhỏ|Sơ đồ cơ chế hoạt động khúc xạ kế tự động: Nguồn sáng LED được chụp dưới nhiều góc độ trên bề mặt lăng kính tiếp xúc với mẫu. Tùy thuộc vào sự khác biệt về chiết suất giữa vật liệu lăng kính và mẫu mà ánh sáng được truyền một phần hoặc phản xạ toàn bộ. Góc tới hạn của phản xạ toàn phần được xác định bằng cách đo cường độ ánh sáng phản xạ như một hàm của góc tới - Nguồn ảnh: Anton Paar GmbH, www.anton-paar.com
Máy đo khúc xạ tự động tự động đo chỉ số khúc xạ của mẫu. Phép đo chiết suất của mẫu dựa trên việc xác định góc tới hạn của phản xạ toàn phần. Nguồn sáng, thường là đèn LED có tuổi thọ cao, được hội tụ vào bề mặt lăng kính thông qua hệ thống thấu kính. Bộ lọc nhiễu đảm bảo nguồn sáng phát ra ánh sáng có bước sóng đúng yêu cầu. Do ánh sáng hội tụ đến một điểm trên bề mặt lăng kính nên nhiều góc khác nhau bị che phủ. Như trong hình "Sơ đồ cơ chế hoạt động khúc xạ kế tự động", mẫu đo được tiếp xúc trực tiếp với lăng kính đo. Tùy thuộc vào chiết suất của nó, ánh sáng tới dưới góc tới hạn của phản xạ toàn phần được truyền một phần vào mẫu, trong khi đối với góc tới cao hơn, ánh sáng bị phản xạ toàn bộ. Sự phụ thuộc này của cường độ ánh sáng phản xạ từ góc tới được đo bằng mảng cảm biến độ phân giải cao. Từ tín hiệu video được chụp bằng cảm biến CCD có thể tính được chỉ số khúc xạ của mẫu. Phương pháp phát hiện góc phản xạ toàn phần này độc lập với các đặc tính của mẫu. Thậm chí có thể đo chỉ số khúc xạ của các mẫu hấp thụ mạnh hoặc mẫu chứa bọt khí hoặc các hạt rắn. Hơn nữa, chỉ cần một vài microlit (μL) mẫu đã có thể quan sát được. Việc xác định góc khúc xạ này không phụ thuộc vào dao động và các nhiễu động môi trường khác.
Ảnh hưởng của bước sóng
Chiết suất của một mẫu nhất định thay đổi theo bước sóng đối với mọi vật liệu. Quan hệ này là phi tuyến tính và đặc trưng cho mọi vật liệu. Trong khoảng khả kiến, chiết suất giảm đi kèm với bước sóng tăng. Khi sử dụng lăng kính thủy tinh có thể quan sát được rất ít sự hấp thụ. Để đảm bảo một phép đo chất lượng cao với độ chính xác lên đến 0,00002 trong chiết suất, bước sóng phải được xác định chính xác. Do đó, trong các máy đo khúc xạ hiện đại, bước sóng được điều chỉnh đến băng thông +/- 0,2 nm để đảm bảo kết quả chính xác cho các mẫu có độ phân tán khác nhau. nhỏ|Khúc xạ kế tự động hiện đại - Nguồn ảnh: Anton Paar GmbH, www.anton-paar.com
Ảnh hưởng của nhiệt độ
Nhiệt độ có ảnh hưởng rất quan trọng đến phép đo chỉ số khúc xạ. Do đó, nhiệt độ của lăng kính và nhiệt độ của mẫu phải được kiểm soát với độ chính xác cao. Có một số thiết kế khác nhau một cách tinh tế để kiểm soát nhiệt độ; nhưng có một số yếu tố chính chung cho tất cả, chẳng hạn như cảm biến nhiệt độ chính xác cao và thiết bị Peltier để kiểm soát nhiệt độ của mẫu và lăng kính. Việc kiểm soát nhiệt độ của các thiết bị này phải được thiết kế sao cho sự thay đổi nhiệt độ mẫu đủ nhỏ để không gây ra sự thay đổi chiết suất có thể phát hiện được.
Liên kết ngoài
Thể loại:Khoa học thực phẩm Thể loại:Thang đo Thể loại:Dụng cụ đo lường
Pardosa turkestanica
Pardosa turkestanica là một loài nhện trong họ Lycosidae.
Loài này thuộc chi Pardosa. Pardosa turkestanica được Carl Friedrich Roewer miêu tả năm 1951.
Tham khảo
Thể loại:Pardosa
Cypripedium henryi
The Henry's Cypripedium (Cypripedium henryi) là một loài lan trong chi Cypripedium.
Liên kết ngoài
h
Acid oxalic
Axít oxalic là một hợp chất hóa học với công thức tổng quát H2C2O4. Nó là một axít dicacboxylic, có công thức triển khai HOOC-COOH. Nó là một axit hữu cơ tương đối mạnh, nó mạnh gấp khoảng 10.000 lần so với axit axetic. Anion của nó là một chất khử. Các dianion của axít oxalic được gọi là oxalat.
Ái lực với các ion kim loại
Oxalat là một phối thể tuyệt vời cho các ion kim loại, trong đó nó thường liên kết dưới dạng phối thể kiểu "hai răng", tạo thành một vòng 5-thành viên dạng MO2C2. Một phức chất để minh họa là [Fe(C2O4)3]3-. Ái lực của các ion kim loại đôi khi được thể hiện trong xu hướng tạo thành các chất kết tủa. Vì vậy, axít oxalic cũng kết hợp với các kim loại như calci, sắt, natri, magiê và kali trong cơ thể để tạo thành các tinh thể của các muối oxalat tương ứng, chúng là các chất kích thích ruột và thận. Do nó liên kết với các thành phần dinh dưỡng quan trọng như calci, nên việc sử dụng dài hạn các loại lương thực, thực phẩm chứa nhiều axít oxalic có thể dẫn đến sự thiếu hụt chất dinh dưỡng. Những người khỏe mạnh có thể tiêu thụ một cách an toàn các thức ăn như thế ở mức độ vừa phải, nhưng những người có các rối loạn liên quan tới thận, bệnh gút, thấp khớp hay các dạng nào đó của các tổn thương âm hộ mạn tính (vulvodynia) nói chung không nên dùng các loại thức ăn đó.
Ngược lại, việc cung cấp calci cùng với các thức ăn giàu axít oxalic có thể làm cho axít này kết tủa trong ruột và làm giảm mạnh mức độ oxalat được cơ thể hấp thụ (trong một số trường hợp lên tới 97%), . Kết tủa của oxalat calci trong thận (được biết đến như là sỏi thận) làm nghẽn đường tiết niệu.
Trong tự nhiên
Axít oxalic và các muối oxalat có mặt khá phổ biến trong nhiều loài thực vật, đáng chú ý là rau muối (Chenopodium album) và chua me đất (chi Oxalis). Rễ và/hoặc lá của đại hoàng (chi Rheum), kiều mạch (Fagopyrum esculentum) cũng được liệt kê như là có chứa nhiều axít oxalic.
Axít oxalic trong cơ thể có thể được tổng hợp thông qua quá trình trao đổi chất, hoặc là của axít glyoxylic hoặc là của lượng axít ascorbic dư thừa (vitamin C), và đây là một vấn đề đáng lo ngại cho sức khỏe nếu sử dụng dài hạn các liều lượng quá lớn vitamin C. 80% khối lượng của sỏi thận được hình thành từ oxalat calci.
Một số loài nấm sợi thuộc chi Aspergillus cũng sản sinh ra axít oxalic, nó phản ứng với calci trong máu hay trong mô để làm kết tủa oxalat calci. Có một số chứng cứ sơ bộ cho thấy việc sử dụng các chất bổ sung dinh dưỡng chứa men hay vi khuẩn có thể ảnh hưởng tới sự bài tiết axít oxalic (và có lẽ là cả nồng độ axít oxalic). Axít oxalic cũng có thể có mặt trong cơ thể do việc sử dụng etylen glycol (chất chống đông trong ô tô), vì nó cũng được chuyển hóa thành axít oxalic.
An toàn
Axít oxalic kích thích niêm mạc ruột khi tiêu thụ, và có thể gây tử vong khi ở liều lớn.LD50 của axít oxalic nguyên chất được dự đoán là khoảng 378mg/kg thể trọng, hay khoảng 22,68 g cho một người nặng 60 kg.
Thức ăn chứa axít oxalic
Một vài nghiên cứu đang được thực hiện để tìm phương pháp làm giảm các muối oxalat trong thức ăn, chẳng hạn Biến thoái sinh học của axít oxalic trong rau bina bằng cách sử dụng rễ mầm của ngũ cốc của Betsche T, Fretzdorff B. trên website của NIH.
Sử dụng để tẩy trắng
Tại Việt Nam, nhiều hộ kinh doanh đã sử dụng loại acid này để tẩy trắng các một số loại thực phẩm trong đó có bún, bánh canh, hủ tiếu.
Thử nghiệm kiểm tra
Chuẩn độ bằng kali pemanganat (thuốc tím) có thể phát hiện ra axít oxalic (do axít này là một chất khử yếu, và cần phải có một chất oxy hóa mạnh như thuốc tím để có thể phản ứng). Tuy nhiên, thử nghiệm này sẽ làm nhầm lẫn các ascorbat và axít oxalic, nên giống như phần lớn các thử nghiệm dựa trên cường độ khử thì dung dịch cần phải trải qua thử nghiệm thứ hai với các chất khử mạnh, chẳng hạn như iod.
Tham chiếu
* Oxalic, axít Oxalic, axít Thể loại:Hóa chất gia dụng
Xã Hardin, Quận Pike, Illinois
Xã Hardin (Hardin Township) là một xã thuộc quận Pike, tiểu bang Illinois, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 212 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Illinois Thể loại:Quận Pike, Illinois
Conyza bakeri
Conyza bakeri là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Humbert mô tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Rhynchosia megalocalyx
Rhynchosia megalocalyx là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Thulin miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhynchosia
Pleonotrocta trilineosa
Pleonotrocta trilineosa là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pleonotrocta
Harpalejeunea decurvicuspis
Harpalejeunea decurvicuspis là một loài Rêu trong họ Lejeuneaceae. Loài này được (Besch. & C. Massal.) Stephani mô tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Liên kết ngoài
Thể loại:Harpalejeunea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1913
Trung A-hàm
Trung A-hàm kinh (chữ Hán: 中阿含經; tiếng Phạn: Madhyama Āgama) là một trong bốn bộ kinh A-hàm trong Đại tạng kinh, chứa 222 bài giảng trong 18 chương. Nguyên bản bằng tiếng Phạn đã bị thất lạc, chỉ còn bảo tồn được bản dịch Hán ngữ (được xếp vào Taishō Tripiṭaka 26). Trung A-hàm được xếp tương đương với Trung Bộ (Majjhima Nikaya) trong hệ kinh điển bằng tiếng Pali, gồm 152 bài giảng trong 15 chương.
Đông Sơn, Yên Thế
Đông Sơn là một xã thuộc huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang, Việt Nam.
Trung A-hàm
Nguồn gốc lịch sử
Bản dịch Hán ngữ sớm nhất có niên đại từ năm 397–398 CN P.V. Bapat tin rằng nguồn gốc của bản dịch Hán ngữ là ở dạng Prakrit, gần với tiếng Pali hơn tiếng Phạn. Nội dung kinh văn được cho là có ảnh hưởng từ truyền thống Sarvāstivāda.
Đông Sơn, Yên Thế
Xã Đông Sơn có diện tích 26,14 km², dân số năm 2007 là 7972 người, mật độ dân số đạt 305 người/km². Xã Đông Sơn có 15 thôn: Bo Chợ, Cầu Gụ, Đền Quynh, Đền Trắng, Đồi Lánh, Đông Kênh, Bến Trăm, Gia Bình, Cà Ngo, Đồi Hồng, Tân Hồng, Vi Sơn, Trường Sơn, Ao Cạn, Hố Dích.
Trung A-hàm
Bản dịch tiếng Anh
Việc dịch Madhyama Āgama sang tiếng Anh bắt đầu vào năm 2006 với Marcus Bingenheimer là tổng biên tập và Tỳ khưu Analayo và Rodney S. Bucknell là đồng biên tập. Tập đầu tiên trong ba tập đã được xuất bản vào năm 2013
Liên kết ngoài
Thể loại:A-hàm
Svāmī Vivekānanda
nhỏ|phải|Svāmī Vivekānanda
Svāmī Vivekānanda (Bengali: স্বামী বিবেকানন্দ Shami Bibekanondo; tiếng Anh: Swami Vivekananda), tên khai sinh là Narendranath Dutta (Nôrendronath Dotto) (12 tháng 1 năm 1863 - 4 tháng 7 năm 1902) là một tu sĩ Ấn Độ giáo Ấn Độ, một trong những lãnh tụ tinh thần nổi tiếng nhất và có ảnh hưởng nhất của trường phái Vedānta. Ông là đại đệ tử của Ramakrishna Paramahamsa và là người sáng lập ra Ramakrishna Math và Ramakrishna Mission. Nhiều người xem ông là thần tượng cho lòng nhiệt tình, ảnh hưởng tích cực lên lớp trẻ, tầm nhìn thoáng về các vấn đề xã hội, và vô số bài giảng và bài nói chuyện về triết lý Vedanta.
Sinh ra và thời thơ ấu
Narendranath Dutta (thường gọi tắt là Narendra và Naren) sinh ra ở Shimla Pally, Kolkata, Tây Bengal, Ấn Độ vào ngày 12 tháng 1 năm 1863 như là con trai của Viswanath Dutta và Bhuvaneswari Devi. Mặc dù còn nhỏ tuổi, cậu bé đã lộ rõ sự khôn ngoan và trí nhớ tốt. Cậu thực tập thiền định từ tuổi rất bé. Khi tại trường, cậu học giỏi, cũng như chơi được nhiều trò thể thao. Cậu tổ chức một đoàn hát nghiệp dư và một gymnasium và học các mônđánh kiếm, đánh vật, đua thuyền và các môn thể thao khác. Cậu cũng học các chơi nhạc cụ và thanh nhạc. Cậu là lãnh đạo trong nhóm các bạn bè. Ngay từ khi còn nhỏ tuổi, cậu thắc mắc về sự đúng đắn của các phong tục mê tín dị đoan và sự phân biệt dựa trên giai cấp (caste) và tôn giáo.
Các câu hỏi bắt đầu nổi lên trong đầu óc non trẻ của Narendra về Thượng đế và sự hiện hữu của Thượng đế. Điều này làm cậu liên hệ với Brahmo Samaj, một phong trào tôn giáo quan trọng vào thời gian đó, được lãnh đạo bởi Keshab Chandra Sen. Nhưng những lời cầu nguyện của giáo đoàn của Samaj và những bài hát thánh ca không làm thỏa mãn lòng khao khát của Narendra để nhận ra được Thượng đế. Cậu hỏi các lãnh tụ của Brahma Samaj liệu là họ đã thấy Thượng đế bao giờ hay chưa. Cậu không bao giờ có câu trả lời thỏa đáng. Đúng vào thời gian này Giáo sư Hastie của Cao đẳng Hội thành Scotland bảo cậu tìm đến Sri Ramakrishna ở vùng Dakshineswar.
Với Ramakrishna
Narendra gặp Ramakrishna lần đầu tiên vào tháng 11 năm 1881. Cậu hỏi Ramakrishna cùng một câu hỏi cũ, liệu là ông đã nhìn thấy Thượng đế hay chưa. Câu trả lời ngay lập tức từ Ramakrishna là, "Rồi, ta thấy Thượng đế, cũng như ta nhìn thấy con nơi này, chỉ ở một mức độ rất mạnh hơn mà thôi." Narendra kinh ngạc và bối rối. Cậu có thể cảm thấy lời nói của ông ta chân thật và thốt ra từ chiều sâu của kinh nghiệm bản thân. Cậu bắt đầu ghé thăm Ramakrishna thường xuyên.
Mặc dù Narendra không thể chấp nhận Ramakrishna và những điều ông ta nhận thấy, cậu không thể không chú ý đến ông. Luôn luôn là trong bản chất của Narendra là phải thử nghiệm bất kì điều gì một cách cặn kẽ trước khi cậu có thể chấp nhận nó. Cậu thử Ramakrishna đến mức tối đa, nhưng vị thầy kiên trì, vị tha, khôi hài, và đầy tình thương. Ông không bao giờ yêu cầu Narendra từ bỏ suy luận, và ông đương đầu với tất cả các tranh luận của Narendra và các thử nghiệm của cậu với sự kiên nhẫn vô hạn. Theo thời gian, Narendra chấp nhận Ramakrishna, và khi cậu chấp nhận, sự chấp nhận của cậu là hoàn toàn thành tâm. Trong khi Ramakrishna chủ yếu dạy thuyết nhị nguyên và Bhakti cho các đệ tử còn lại, ông dạy cho Narendra môn Advaita Vedanta, triết lý nhất nguyên.
Cha của Narendra đột ngột qua đời năm 1884, khiến gia đình ông bị phá sản; chủ nợ liên tục đến đòi nợ, và những người bà con dọa đuổi gia đình ông khỏi quê hương. Narendra, từng là con một gia đình có của ăn của để, trở thành một trong những sinh viên nghèo nhất cao đẳng. Ông cố kiếm việc không được và nghi vấn sự hiện hữu của Thượng đế, nhưng dần tìm được sự an ủi nơi Ramakrishna và đến thăm Dakshineswar nhiều hơn. Trong suốt thời gian học tập năm năm dưới sự hướng dẫn của Ramakrishna, Narendra đã được chuyển hóa từ một cậu bé hiếu động, tò mò, không kiên nhẫn thành một người đàn ông trưởng thành.
Có lần Narendra cung thỉnh Ramakrishna đi khấn nữ thân Kali gia hộ cho tài chính gia đình ông ổn định lại. Ramakrishna bảo Narendra nên tự đi khấn. Theo lời thầy Ramakrishna, Narendra đến đền 3 lần, nhưng khi đến đền ông không thể cầu điều gì liên quan tới những ràng buộc trần thế. Cuối cùng ông cầu xin sự thấu hiểu và quan tâm từ nữ thần. Narendra dần dần trở nên xuất thế, sẵn sàng từ bỏ mọi thứ để tìm ra Thượng đế, và nhận Ramakrishna làm đạo sư.
Không lâu sau đó, cuộc đời của Ramakrishna kết thúc dưới dạng ung thư cuống họng vào tháng 8 năm 1886. Sau sự kiện này Narendra và một nhóm nòng cốt của các đệ tử của Ramakrishna thề trở thành tu sỹ và từ bỏ tất cả, và bắt đầu sống ở một căn nhà được xem như là bị ma ám tại Baranagore. Họ nhận của bố thí để thỏa mãn cái đói và các nhu cầu khác được lo bởi các cư sĩ giàu có của Ramakrishna.
Lang thang khắp Ấn Độ
Không lâu sau đó, những khất sĩ trẻ của xứ Baranagore muốn sống đời xuất gia lang thang với áo quần sờn rách và bát khất thực mà không có một của cải nào khác cả. Vào tháng 7 năm 1890, Vivekananda khởi hành một chuyến đi dài, mà không biết là cuộc du hành sẽ đưa mình về nơi nào. Cuộc du hành theo sau đó đã đưa ông đi khắp chiều dài và chiều rộng của tiểu lục địa Ấn Độ. Trong những ngày này, Vivekananda mang nhiều tên khác nhau như là Vividishananda, Satchidananda, v.v, Người ta cho rằng ông được gọi bằng tên Vivekananda bởi vua xứ Khetri cho những nhận thức sáng suốt của ông về sự vật, tốt và xấu.
Trong những ngày lang thang này, Vivekananda đã ngụ lại dinh thự của vua chúa, cũng như trong túp lều của người nghèo khổ. Ông đã có dịp tiếp cận khá gần với văn hóa của nhiều vùng khác nhau khác nhau của Ấn Độ và nhiều tầng lớp người khác nhau ở Ấn Độ. Vivekananda quan sát thấy sự bất công trong xã hội và sự tàn bạo trên danh nghĩa giai cấp xã hội (caste). Ông nhận ra nhu cầu canh tân hóa ở tầm vóc toàn quốc nếu như Ấn Độ muốn tồn tại. Ông đến Kanyakumari, cực nam tiểu lục địa Ấn Độ vào ngày 24 tháng 12 1892. Nơi đó, ông bơi qua biển và bắt đầu thiền định trên một tảng đá đơn độc. Do đó ông thiền trong suốt ba ngày và sau này nói là thiền về quá khứ, hiện tại và tương lai của Ấn Độ. Tảng đá sau này trở thành đài tưởng niệm Vivekananda tại Kanyakumari.
Vivekananda đến Madras và nói về những dự định của ông cho Ấn Độ và Ấn Độ giáo với các bạn trẻ ở Madras. Họ rất khâm phục vị xuất sĩ và khuyến khích ông hãy đi tới Hoa Kỳ và đại diện cho Ấn Độ giáo trong Hội nghị Quốc tế về các tôn giáo (World Parliament of Religions). Do đó, với sự giúp đỡ của các bạn ông ở Madras, các tiểu vương xứ Ramnad, Mysore và Khetri, Vivekananda bắt đầu chuyến du hành đến Mỹ.
Ở phương Tây
Vivekananda được đón nhận nồng nhiệt tại Hội nghị các Tôn giáo quốc tế năm 1893 ở Chicago, Illinois, nơi ông đã có một loạt các bài giảng. Ông cũng được vỗ tay nồng nhiệt khi bắt đầu bài nói chuyện của mình bằng các từ nổi tiếng, "Các anh chị em của nước Mỹ." Chuyến đến đi đến Mỹ của Vivekananda được xem bởi nhiều người như là cột mốc đánh giá sự bắt đầu chú ý đến Ấn Độ giáo của người phương Tây không chỉ đơn thuần là một tập tục lạ lùng từ phương đông, nhưng như là một truyền thống triết học và tôn giáo sống động mà thực ra có thể có một vài thứ quan trọng để dạy cho người phương Tây. Chỉ trong một vài năm của Hội nghị, ông đã bắt đầu các trung tâm Vedantic ở New York City và London, nói chuyện ở nhiều đại học lớn và khơi dậy sự chú ý đến Ấn Độ giáo của người phương Tây. Thành công của ông không phải là không có những điều tranh cãi, đa số là từ những đoàn truyền giáo của Thiên Chúa Giáo mà ông hết sức chỉ trích. Sau bốn năm du hành, diễn thuyết và ẩn dật ở phương Tây, ông quay trở lại Ấn Độ vào năm 1897.
Trở lại Ấn Độ
Những người hâm mộ và các tín đồ của Vivekananda đã tổ chức tiếp đón trọng thể khi ông quay trở lại Ấn Độ. Ở Ấn Độ, ông đã có một loạt các bài giảng, và tập hợp các bài giảng này được biết đến như là "Các bài giảng từ Colombo đến Almora" và được xem là đã nâng cao tinh thần của xã hội Ấn Độ bị áp bức lúc đó. Ông thành lập Hội truyền giáo Ramakrishna. Hội này bây giờ là một trong các dòng tu lớn nhất của xã hội Ấn Độ giáo ở Ấn Độ.
Tuy nhiên, ông phải chịu nhiều chỉ trích gay gắt của các nhà bảo thủ Ấn Độ guíao bởi vì đã du hành sang—cái mà họ cảm nhận như là—phương Tây không trong sạch. Những người đương thời cũng nghi vấn về động cơ hành động của ông, tự hỏi rằng liệu là danh vọng và hào quang của sự truyền bá Ấn Độ giáo đã thỏa hiệp với những lời thề nguyện ban đầu của ông khi bước vào dòng tu. Sự nhiệt tình của ông về Hoa Kỳ và nước Anh, và sự thành tâm về tôn giáo của ông đối với quê mẹ, đã tạo nên nhiều căng thẳng đáng kể trong những năm tháng cuối cùng của ông.
Ông du hành sang phương Tây một lần nữa từ tháng 1 năm 1899 đến tháng 12 năm 1900.
Qua đời
Svāmī Vivekānanda viên tịch ngày 4 tháng 7 năm 1902. Ngày hôm đó ông dậy rất sớm, đến điện thờ ở Belur. Thông thường ông bảo mở hết các cửa, nhưng lần này ông đóng cửa sổ và khóa các cửa ra vào. Ông thiền định một mình từ 8 đến 11 giờ sáng, rồi ông giảng về trường phái Shukla-Yajur-Veda, văn phạm tiếng Phạn và triết lý yoga cho môn đệ. Sau đó ông thảo luận với các đạo hữu về dự án đại học Veda của Hiệp hội Ramakrishna. Lúc 7:00 tối. Vivekananda về phòng, đuổi hết đệ tử, yêu cầu họ không làm phiền. Đến 9:20 tối, ông viên tịch trong khi thiền tịch. Các môn sinh của ông thấy ông có mấy giọt máu chảy ra ở mũi, miệng và mắt. Họ tin là ông đã đạt được đại định (mahasamādhi), làm khai mở vùng luân xa vương miện (brahmarandhra) dẫn đến đứt mạch máu trong não ông. Lời tiên tri của Vivekananda: ""Tôi không sống đến bốn mươi tuổi đâu" đã trở thành hiện thực. Ông được hỏa thiêu trên một dàn hỏa táng dựng lên bằng gỗ chiên đàn, bên bờ sông Hằng tại Belur, đối diện với nơi thầy ông là Ramakrishna được hỏa táng 16 năm trước.