cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Máy bay ném bom bổ nhào
Giữa hai cuộc chiến tranh thế giới
RAF và USAS có quan điểm trái ngược nhau về việc sử dụng máy bay ném bom bổ nhào, trong khi RAF cho rằng kết quả của các vụ ném bom bổ nhào không bù đắp được so với các mất mát về phi công thì Không quân Lục quân Mỹ USAS lại cho rằng đây là một chiến thuật hiệu quả để tấn công tàu chiến của đối phương. Trong khi các quan chức của Hải quân Anh và Mỹ lại có ý kiến ngược lại.
Do máy bay càng ngày càng được thiết kế mạnh mẽ hơn, nên kỹ thuật ném bom bổ nhào trở thành kỹ thuật ném bom được sử dụng phổ biến trong các nhiệm vụ ném bom tàu chiến. Dần dần Hải quân Mỹ đã xóa bỏ thành kiến với chiến thuật sử dụng máy bay ném bom bổ nhào của Mitchell, và bắt đầu triển khai các máy bay ném bom hai tầng cánh Curtiss F8C Falcon trên tàu sân bay từ năm 1925, trong khi Marine Corps sử dụng máy bay ném bom bổ nhào Helldiver cất cánh từ các sân bay mặt đất. thumb|Máy bay ném bom bổ nhào cất cánh từ tàu sân bay, chiếc [[Aichi D1A]] Hải quân Đế quốc Nhật đặt hàng máy bay Heinkel He 50 từ năm 1931 để làm thủy phi cơ và máy bay ném bom trên tàu sân bay, và chế tạo thêm một số tàu sân bay mới từ năm 1935 để mang được máy bay Heinkel He 66, đây cũng là thiết kế cơ sở mà từ đó Nhật phát triển máy bay ném bom Aichi D1A.
Việc lực lượng Hải quân các nước Mỹ, Nhật Bản trang bị ngày càng nhiều tàu sân bay, vốn có số lượng máy bay tấn công hạn chế, mỗi chiếc máy bay chỉ mang được một tải trọng bom nhỏ, cộng thêm các mục tiêu là tàu chiến là mục tiêu nhỏ và di chuyển nhanh, nên việc sử dụng máy bay ném bom bổ nhào trở nên cần thiết.
Ernst Udet, phi công ACE của Đức trong chiến tranh thế giới thứ I, thuyết phục Hermann Göring mua hai chiếc máy bay ném bom Curtiss Hawk II để gây dựng lại lực lượng Luftwaffe. Chính Udet đã bay trên một chiếc Curtiss Hawk II trong buổi bay trình diễn tại Olympic Berlin năm 1936. Do có liên quan đến Đảng Công nhân Đức Quốc gia Xã hội chủ nghĩa, ông trở thành giám đốc phát triển của Bộ hàng không Đức quốc xã, tại đây ông đã đẩy nhanh tiến độ phát triển máy bay ném bom bổ nhào.
Chiến thuật ném bom nổ nhào cho phép Luftwaffe thực hiện các nhiệm vụ chiến thuật với hiệu quả cao mà ít tốn kém nhất. Đối với các mục tiêu cỡ nhỏ, một máy bay ném bom bổ nhào có độ chính xác ném bom cao hơn gấp 4 lần trong khi giá thành máy bay chỉ bằng một phần mười giá thành chế tạo một máy bay ném bom bốn động cơ hạng nặng như Ural bomber, và nó có thể bay tới khu vực chiến trường nhanh chóng hơn so với triển khai pháo binh. Không lâu sau đó Luftwaffe đã đặt hàng thiết kế một loại máy bay ném bom bổ nhào mới, kết quả là chiếc Junkers K 47, sau khi được thử nghiệm rộng rãi, đã tiếp tục cho ra đời chiếc Junkers Ju 87 Stuka (viết tắt của Sturzkampfflugzeug, hay "máy bay bổ nhào chiến đấu").
Các máy bay ném bom Junkers Ju 87 đời đầu, (bay thử vào ngày 13/9/1935), đã được vận chuyển bí mật từ Đức đến Tây Ban Nha để hỗ trợ cho lực lượng của Tướng Francisco Franco trong cuộc Nội chiến Tây Ban Nha. Máy bay bộc lộ một số vấn đề, trong đó có máy bay dễ bị lún trong đất mềm và không thể cất cánh với tải trọng bom tối đa. Những kinh nghiệm của lực lượng Condor Legion tại Tây Ban Nha đã chứng minh giá trị của máy bay ném bom bổ nhào, đặc biệt là lên tinh thần của quân đội hoặc dân thường không được không quân bảo vệ. Các máy bay ném bom không phải đối đầu với các máy bay chiến đấu, nên tỏ ra hiệu quả và chưa bộc lộ điểm yếu của Luftwaffe. Udet rất ấn tượng với màn trình diễn của Stuka tại Tây Ban Nha, vì thế ông đã chuyển đổi các máy bay ném bom hạng trung Junkers Ju 88 thành máy bay ném bom bổ nhào. Ông cũng nhấn mạnh, mặc cho lời khuyên của Ernst Heinkel, rằng máy bay ném bom Heinkel He 177, cũng có thể trở thành máy bay ném bom bổ nhào. Việc thiếu một động cơ đủ mạnh, đáng tin cậy đã khiến chiến He 177 không thể đảm nhận vai trò ném bom bổ nhào, và việc đặt hàng máy bay cũng bị hủy bỏ.
Ngoài Ju 87, còn có 23 chiếc Breda Ba 65 của Không quân Ý tham gia hỗ trợ phe Quốc gia. Breda Ba 65 bay thử lần đầu vào năm 1935, là máy bay ném bom bổ nhào một chỗ ngồi, có khả năng mang tải trọng bom tương đương với Stuka, nhưng có vận tốc bay bằng cao hơn, đạt 30 mph. Sau khi Hải quân Hoàng gia Anh nắm quyền kiểm soát trở lại đối với lực lượng Không quân hạm đội (Fleet Air Arm), lực lượng này tiếp nhận máy bay ném bom Fairey Swordfish từ năm 1936 và Blackburn Skua từ tháng 10 năm 1938. Skua là máy bay ngoài nhiệm vụ ném bom bổ nhào còn có thể tấn công đánh chặn các máy bay ném bom không được hộ tống bảo vệ. Với trang bị bốn súng máy cỡ nòng 0,3 inch (7,62x63mm) Browning M1919 và các súng máy đuôi, nó được cho là có thể chống lại các máy bay chiến đấu có tốc độ tối đa 225 mph khi bay ở độ cao gần mực nước biển, tương ứng với tốc độ của phần lớn các máy bay chiến đấu biên chế trong lực lượng Hải quân của các nước trong thời kỳ 1938–39. Máy bay chiến đấu của Hải quân Anh khi đó là Gloster Sea Gladiator, hay máy bay Mitsubishi A5M của Hải quân Đế quốc Nhật và Grumman F3F của Hải quân Mỹ có tối độ lớn hơn Skua nhưng vận tốc này chỉ đạt được khi chúng bay ở độ cao lớn. Khi bay thấp, Skua có tốc độ hoàn toàn có thể so sánh với các máy bay chiến đấu này, trong khi Skua được trang bị vũ khí tốt hơn. Swordfish cũng có khả năng ném bom bổ nhào. Năm 1939, tàu sân bay HMS Glorious đã thực hiện cuộc diễn tập cho các máy bay Swordfish thực hiện ném bom bổ nhào, ở các góc bổ nhào 50, 67 và 70 độ, mục tiêu diễn tập là tàu HMS Centurion. Các thử nghiệm nhằm vào mục tiêu tĩnh, cho thấy bom thường rơi trong bán kính 49 yd khi được thả từ độ cao 1300 ft với góc bổ nhào là 70 độ. Thử nghiệm với mục tiêu di động cho thấy bom thường rơi trong bán kính 44 yd khi được thả từ độ cao 1800 ft với góc bổ nhào là 60 độ. Máy bay ném bom Fairey Albacore cũng được thiết kế để có khả năng ném bom bổ nhào, và chúng chủ yếu được sử dụng trong vai trò này trong suốt Chiến tranh Thế giới thứ II.
Bộ Không quân Anh (Air Ministry) vào năm 1934 ban hành chỉ thị 4/34 cho yêu cầu thiết kế đối với máy bay tấn công bổ nhào. Chiếc Hawker Henley, phiên bản hai phi công của chiếc Hawker Hurricane nổi tiếng được chỉ định thử nghiệm ném bom bổ nhào, với tốc độ khoảng 300 mph khi bay sát mực nước biển và 450 mph khi bay bổ nhào, tuy nhiên việc phát triển Hawker Henley bị trì hoãn do phải tập trung cho việc phát triển Hawker Hurricane. Chỉ có 200 chiếc được chế tạo. RAF cũng đặt hàng chiếc máy bay ném bom bổ nhào Vultee A-31 Vengeance của Mỹ vào năm 1943, nhưng nó cũng không đóng góp gì nhiều. Hải quân Mỹ từ năm 1934 đã trang bị máy bay hai tầng cánh Curtiss SBC Helldiver trên tàu sân bay USS Yorktown (CV-5), nhưng tốc độ của nó chỉ đạt 234 mph. Để giúp đỡ người Pháp, Mỹ đã cung cấp cho Pháp năm mươi chiếc, bay từ Halifax, Nova Scotia, hạ cánh lên tàu sân bay Béarn của Pháp, nhưng con tàu này sau đó đã đầu hàng ngay giữa Đại Tây Dương. Năm khung máy bay còn lại tại Halifax đã được chuyển cho RAF, ngay sau đó được sử dụng cho mục đích huấn luyện.
Hải quân Nhật sử dụng chiếc máy bay một tầng cánh Aichi D3A Val để thay thế cho chiếc máy bay ném bom hai tầng cánh Aichi D1A vào năm 1940. Theo đó chúng được đưa lên tàu sân bay Kaga và Akagi.
Không quân Hoàng gia Anh chọn máy bay một động cơ Fairey Battle và máy bay hai động cơ Bristol Blenheim làm máy bay ném bom chiến thuật. Cả hai đều là máy bay ném bom theo phương ngang, với tải trọng bom giống nhau và đi vào trang bị từ năm 1937. US Army Air Corps (USAAC) sử dụng Douglas A-20 Havoc, bay lần đầu vào tháng 1/1939, trong vai trò tương tự. Nhiều chiếc được Mỹ chuyển cho Liên Xô thông qua chương trình viện trợ. Bản thân Liên Xô khi đó đang sử dụng máy bay cường kích Ilyushin Il-2 Sturmovik. Không loại máy bay nào là máy bay ném bom bổ nhào đúng nghĩa. Lực lượng không quân Đồng minh không có loại máy bay ném bom bổ nhào hiện đại nào khi Chiến tranh thế giới II nổ ra, dù cho Hải quân Hoàng gia Anh và Hải quân Mỹ có trang bị máy bay ném bom bổ nhào trên tàu sân bay.
Mặt trận châu Âu
thumb|left| Ju 87D Stukas tại [[Mặt trận phía Đông, tháng 12 năm 1943]]
Ngày 10/4/1940, 16 máy bay ném bom bổ nhào Blackburn Skua của Hải quân Hoàng gia Anh cất cánh từ căn cứ không quân hải quân RNAS Hatston tại Orkney, phi đội trưởng là Trung úy William Lucy đã đánh chìm tàu tuần dương Königsberg tại cảng Bergen, trong một nỗ lực ngăn quân Đức xâm chiếm Na Uy. Về phía Đức, các máy bay bổ nhào Suta đảm đương nhiệm vụ yểm trợ cho lính dù Đức thay thế cho pháo binh.
cuộc xâm lược Ba Lan (tháng 9 đến tháng 10/1939) và Trận chiến nước Pháp (tháng 5 đến tháng 6 năm 1940) đã cho thấy sức mạnh tàn phá của máy bay ném bom Stuka. Chiến thuật blitzkrieg của Đức sử dụng máy bay ném bom bổ nhào để yểm trợ cho các sư đoàn cơ giới mặt đất, thay cho pháo binh. Lực lượng quân viễn chinh Anh trước đó đã xây dựng các bị trí phòng thủ mạnh ở bờ tây của sông Oise (Pháp) để ngăn bước tiến của thiết giáp quân Đức. Các máy bay Stuka nhanh chóng phá vỡ các tuyến phòng thủ, và quân Đức vượt qua tuyến phòng thủ trước cả khi pháo binh Đức tới nơi.
Ngày 12/13 tháng 5 năm 1940, các máy bay Stuka đã thực hiện 300 phi vụ nhằm vào các vị trí phòng thủ của Pháp trong Trận Sedan (1940). Nhờ đó, quân Đức có thể vược qua tuyến phòng thủ của Pháp nhanh chóng một cách không ngờ, thậm chí quân Đức đã tiến tới Channel và chia cắt phần lớn quân Đồng minh.
Tuy nhiên, các cuộc không chiến trên bầu trời Sedan cũng đã cho thấy điểm yếu của Stuka, khi đối đầu với máy bay chiến đấu đối phương. Sáu chiếc Curtiss H-75 đã tấn công vào đội hình Ju 87 không được hộ tống và bắn rơi 11 trong tổng số 12 chiếc mà không gặp tổn thất nào. Stuka thậm chí còn dễ bị tổn thương hơn trước Hawker Hurricane do những chiếc máy bay này có tốc độ 100 mph và được vũ trang bằng 8 súng máy. Hai loại máy bay đã chạm trán với nhau trên bầu trời nước Pháp, và sau đó là trong các cuộc không chiến trên bầu trời nước Anh (tháng 7 đến tháng 10 năm 1940). Các tổn thất lớn đã khiến Luftwaffe phải rút các phi đội Stuka khỏi các chiến dịch ở nước Anh. Stuka cũng gặp thất bại khi phải đối đầu với các máy bay ném bom Fairey Battle của Không quân Hoàng gia Anh trên bầu trời nước Pháp.
Máy bay bổ nhào Stuka được trang bị súng máy MG 17 cỡ nòng 7,92 mm hoặc pháo MG 151 cỡ nòng 20 mm được gắn dưới cánh. Một số chiếc được sửa đổi để thực hiện nhiệm vụ diệt xe tăng bằng pháo BK37 cỡ 37 mm được gắn trong pod treo dưới cánh. Chúng tỏ ra rất thành công trong những ngày đầu của chiến dịch Barbarossa (1941) trước khi Liên Xô đưa vào trang bị các máy bay tiêm kích hiện đại như Yakovlev Yak-1 và sau đó là Yakovlev Yak-3.
Hans-Ulrich Rudel, phi công ném bom bổ nhào nổi tiếng nhất của phát xít Đức, với 2.530 phi vụ. Trong đó ông đã đánh chìm tàu chiến Petropavlovsk (1911) tại Kronstadt vào ngày 23/9/1941 bằng 1000 lb bom. Về sau, khi bay trên chiếc Stuka được trang bị pháo 20 mm, ông đã tiêu diệt 100 xe tăng của Liên Xô, phần lớn là trong Trận Vòng cung Kursk tháng 7 năm 1943. Chiếc Ju 87G Kanonenvogel, trang bị hai pháo tự động chống tăng 37mm BK 37, theo đề xuất của chính Rudel, đã chứng tỏ rằng nó là thứ vũ khí tối thượng trong tay những phi công giỏi. Trong Chiến dịch phản công Kutuzov của Liên Xô (tháng 7 đến tháng 8 năm 1943), diễn ra ngay sau trận Kursk, Không quân phát xít Đức tuyên bố đã phá hủy 35 xe tăng chỉ trong một ngày. Sau khi kết thúc chiến tranh, Rudel là đồng tác giả của một cuốn sách viết về kinh nghiệm chiến đấu của ông.
Khi Italy bắt đầu tham chiến (10/6/1940) trong hàng ngũ Phát xít, Không quân Hoàng gia Ý sử dụng các máy bay Breda Ba 65 tại mặt trận Bắc Phi để chống lại quân Anh nhưng thất bại. Đến tháng 2 năm 1941 các máy bay chiến đấu của Anh đã bắn hạ hầu hết các máy bay của Ý. Tại Maroc vào ngày 11 tháng 11 năm 1942, các máy bay Curtiss P-40 Warhawk của Không quân Mỹ đã bắn hạ 15 chiếc Ju 87D trong một trận không chiến.
United States Army Air Forces tiến hành sửa đổi các máy bay North American P-51 Mustang thành máy bay ném bom bổ nhào bằng cách thay cánh mới và bổ sung phanh bổ nhào khí động. Phiên bản này của P-51 được gọi là North American A-36 Apache, bay thử lần đầu tháng 10 năm 1942. Chúng tham chiến tại Morocco từ tháng 4 năm 1943 để hỗ trợ đẩy lùi Quân đoàn Phi Châu của Đức. North American A-36 Apache bay rất nhanh tại độ cao thấp. Tuy nhiên đây cũng là nguyên nhân khiến máy bay dễ gặp tai nạn, với tỷ lệ tai nạn trong huấn luyện gây thương vong cao nhất trong số các máy bay của Không quân Hoa Kỳ và các phi công được khuyến cáo không được bổ nhào quá 70 độ. Chiếc Apache không được sử dụng trong Không quân Hoàng gia Anh nhưng được biên chế trong phi đoàn Không quân Mỹ tại Sicily, Italy và, đến cuối hè năm 1943, nó được biên chế tại các không quân đặt tại Ấn Độ để tiến hành các phi vụ tại Myanmar và Trung Quốc. Nó tỏ ra là một chiếc máy bay ném bom bổ nhào tuyệt vời và là một máy bay tiêm kích tốt: một phi công ACE của Mỹ đã có thành tích bắn hạ 5 máy bay tiêm kích của Đức. Hải quân Hoàng gia Anh sử dụng máy bay ném ngư lôi bổ nhào của Fairey Swordfish và Fairey Albacore. Máy bay ném bom bổ nhào Blackburn Skua được thay thế bằng máy bay ném ngư lôi bổ nhào Fairey Barracuda, vốn đã được sử dụng trong các phi vụ tấn công bổ nhào chiến hạm Tirpitz của Đức, khi nó đang được bảo vệ bằng một hàng rào ngư lôi tại Na Uy năm 1944. Ngày 3/4/1944, trong chiến dịch Tungsten, 42 máy bay cất cánh từ tàu sân bay HMS Victorious và HMS Furious đã ghi nhận 14 lần ném bom trúng mục tiêu bằng bom 500 lb và 1600 lb và khiến tàu Tirpitz không thể đảm nhận vai trò chiến đấu trong hai tháng sau đó.
Hồng quân Liên Xô trang bị máy bay ném bom Arkhangelsky Ar-2 trong giai đoạn từ năm 1940 đến năm 1944 và máy bay ném bom Petlyakov Pe-2 từ năm 1941 đến năm 1954.
Mặt trận Thái Bình Dương
thumb|right|United States Navy Curtiss [[SB2C Helldiver dive bomber]]
Mỹ phát triển chiếc Vultee Vengeance làm máy bay ném bom bổ nhào phục vụ cho xuất khẩu. Nó thực hiện chuyến bay đầu tiên vào tháng 3 năm 1941. Máy bay được thiết kế với góc nghiêng của cánh bằng 0, nên rất phù hợp cho vai trò máy bay ném bom bổ nhào, do không chịu lực kéo từ cánh hoặc đuôi trong quá trình bổ nhào. Nhưng khi bay bình thường mũi của nó luôn hướng lên, làm cho việc hạ cánh trở nên khó khăn. Ban đầu Pháp đặt hàng mua 300 chiếc, nhưng Pháp đã đầu hàng trước khi đơn hàng tới nơi. Không quân Hoàng gia Anh cũng đặt hàng loại máy bay này, thay vì tiếp tục sản xuất Hawker Henley. Máy bay bị coi là không phù hợp khi sử dụng ở mặt trận châu Âu hay Bắc Phi, nơi nó sẽ phải đối đầu với máy bay chiến đấu của Đức, do đó nó được triển khai tại Miến Điện từ tháng 3 năm 1943. Vultee Vengance đảm nhiệm nhiệm vụ yểm trợ tầm gần trong chiến dịch tại Miến Điện, ném bom các tuyến hậu cần, cầu và các vị trí pháo binh của quân Nhật. Nó cũng được Không quân Hoàng gia Úc và Không quân Ấn Độ sử dụng. Một vài chiếc được giữ lại trong Không quân Mỹ sau khi xảy ra cuộc tấn công Trân Châu Cảng, nhưng không tham gia chiến đấu.
Máy bay ném bom bổ nhào chính của Mỹ, chiếc Douglas SBD Dauntless, cũng có đặc tính tương tự như D3A Val. Từ tháng 12 năm 1942, chiếc Dauntless được thay thế bởi Curtiss SB2C Helldiver, một chiếc máy bay nhanh hơn, nhưng cũng phức tạp và dễ gặp sự cố hơn. Cả hai máy bay của Mỹ đều có mặt khắp các mặt trận, với 6.000 chiếc Dauntless và hơn 7.000 chiếc Helldiver được chế tạo. Cả SBD và D3A đều có mặt trong trận Trân Châu cảng vào ngày 7/12/1941. Nhật sử dụng một phi đội 54 chiếc D3A Val mang theo 550 lb bom để tấn công các máy bay đang đỗ tại sân bay Wheeler và đảo Ford. 18 chiếc Dauntless từ tàu sân bay USS Enterprise (CV-6) vừa tới Trân Châu cảng ngay trước khi quân Nhật tấn công. Bảy chiếc bị bắn hạ và nhiều chiếc khác đang đỗ trên mặt đất bị phá hủy tại căn cứ không quân Ewa Trong trận chiến Biển san hô, các máy bay ném bom bổ nhào Dauntless cùng với máy bay ném ngư lôi Douglas TBD Devastator đã đánh chìm tàu sâu bay hạng nhẹ Shoho và gây thiệt hại nặng cho tàu sân bay Shokaku.
Ngày 5/4/1942, tàu tuần dương hạng nặng HMS Cornwall (56) và HMS Dorsetshire (40) rời khỏi Colombo, Ceylon để gia nhập British Eastern Fleet, nhưng đã bị máy bay trinh sát của Nhật phát hiện. Chúng đã bị một số lượng lớn máy bay Aichi D3A tấn công và cả hai đều bị đắm. Ngày 9/4/1942, tàu sân bay HMS Hermes (95) của Hải quân Hoàng gia Anh được hộ tống bởi HMS Vampire (D68) bị hơn 32 chiếc Aichi D3A tấn công và cả hai tàu đều chìm ngay trước khi 8 chiếc Fairey Fulmar thuộc phi đội số 806 tới nơi. Phi đội máy bay Fulmar đã bắn rơi 4 chiếc D3A và làm bị thương 2 chiếc khác, trong khi cũng mất 2 chiếc Fulmar trước các máy bay D3A đông hơn gấp nhiều lần.
United States Army Air Forces sử dụng máy bay Douglas A-24 Banshee, một phiên bản khác của chiếc Dauntless, với sự khác biệt về bánh lốp, và không có móc hãm. Chúng có căn cứ đặt tại Charters Towers, Queensland. Chiếc Banshee không có khả năng cạnh tranh với Mitsubishi A6M Zero của Nhật. Ngày 26/7/1942, chỉ có bảy chiếc Banshee cất cánh để tấn công các tàu vận tải của Nhật đang tiếp tế cho New Guinea. Sáu chiếc đã bị bắn hạ.
Chiếc Yokosuka D4Y Suisei, tên hiệu Judy, bắt đầu thay thế cho các máy bay bổ nhào Val trên các tàu sân bay Nhật kể từ tháng 3 năm 1943. Với thân máy bay kiểu dáng đẹp, thiết bị hạ cánh thu gọn và động cơ Daimler-Benz 601 được cấp phép mạnh mẽ, nó có thể đuổi kịp Grumman F4F Wildcat. Để tối đa hóa tốc độ và tầm hoạt động, người Nhật đã trang bị giáp bảo vệ và thùng nhiên liệu tự niêm phong, điều này tỏ ra rất tốn kém khi Hải quân Mỹ triển khai các tàu sân bay lớp Essex mới, mỗi tàu mang được 36 máy bay Grumman F6F Hellcat tiên tiến hơn. Trận chiến biển Philippines diễn ra vào ngày 19-20/6/1944, Hải quân Mỹ đã thất bại trong việc gây thiệt hại cho tàu sân bay Nhật, nhưng những tổn thất về Yokosuka D4Y và Aichi D3A cùng với các phi công giỏi, đã khiến cho Nhật không còn khả năng tấn công thêm lần nào nữa.
Từ đây, các cuộc tấn công của Không quân Hải quân Nhật chỉ đến từ kamikaze. Người Nhật lúc này đã ở thế phòng thủ. Sản lượng công nghiệp của Nhật Bản giảm từ mức đỉnh điểm vào năm 1942, trong khi của Mỹ tăng 1/4 trong hai năm từ 1942 đến 1944. Sản lượng máy bay ném bom các loại của Nhật Bản trong thời chiến chỉ bằng 16% sản lượng của Mỹ.
Loại biên
thumb|Một chiếc [[Douglas A-1 Skyraider|AD-3 đang kéo cao sau khi thả 2000 pound bom gần một cây cầu bắc qua sông Áp Lục, Sinuiju, ngày 15/11/1950.]] Sau Chiến tranh thế giới thứ 2, sự phát triển của bom đạn dẫn đường chính xác cao cùng với các hệ thống phòng không hiện đại ra đời đã dẫn đến thay đổi cơ bản trong chiến thuật sử dụng máy bay ném bom bổ nhào. Các hệ thống vũ khí mới, như rocket đã cho phép tăng độ chính xác của vụ tấn công cường kích dù máy bay có góc bổ nhào bé hơn và tấn công từ khoảng cách xa hơn. Những bom đạn có điều khiển này có khả năng trang bị trên các máy bay, kể cả máy bay tiêm kích, cải thiện hiệu suất ném bom của chúng trong khi tránh được các lỗ hổng trong chiến thuật sử dụng máy bay ném bom bổ nhào, khi quân nhà phải chiếm ưu thế trên không trước khi có thể triển khai máy bay ném bom bổ nhào.
Khi Không quân Hoàng gia Anh cố gắng ngăn chặn binh đoàn xe tăng Panzer của Erwin Rommel tại Bắc Phi vào đầu năm 1942, họ không có máy bay ném bom bổ nhào, và đây là một thiếu sót lớn. Tuy nhiên, cố vấn khoa học chính phủ Anh khi đó là Henry Tizard đã thành lập một hội đồng chuyên gia, khuyến nghị sử dụng rocket trên các máy bay cường kích. Rocket có quỹ đạo bay thẳng hơn nhiều so với bom, cho phép máy bay tấn công mục tiêu với độ chính xác cao từ một góc bổ nhào nhỏ, ở một khoảng cách đủ xa, và có thể trang bị trên tất cả máy bay ném bom hiện có của Anh. RAF bắt đầu sử dụng rocket trên các máy bay Hurricane từ tháng 6 năm 1942 để tấn công các xe tăng của Rommel. Lục quân Anh cũng sử dụng rocket để bắn các máy bay ném bom bay tầm thấp trong trận chiến nước Anh, sử dụng các rocket có cỡ 3 in, cùng với đầu đạn chất nổ mạnh. Nó trở thành một vũ khí chống tăng hiệu quả. Chiếc máy bay Hawker Typhoon, vốn ban đầu được phát triển để trở thành một mẫu máy bay tiêm kích, cũng được trang bị 8 quả tên lửa RP-3 nặng 60 lb.
Vào ngày 23 tháng 5 năm 1943, một chiếc Fairey Swordfish đã tiêu diệt tàu ngầm U-752 trên biển Đại Tây Dương, năm ngày sau đó, một chiếc Lockheed Hudson thuộc lực lượng phòng thủ bờ biển RAF đã đánh chìm tàu ngầm U-755 tại Địa Trung Hải. Những quả rocket được gắn mũi nhọn và được bắn từ máy bay ở góc bổ nhào nhỏ xuống mặt biển. Những quả rocket sau khi ở dưới mặt nước sẽ di chuyển theo quỹ đạo cong lên phía trên, và tấn công vào vỏ áp lực của tàu ngầm ngay dưới mép nước, vô hiệu hóa hoặc đánh chìm chúng.
Caltech phát triển đạn rocket tốc độ cao (High Velocity Aircraft Rocket-HVAR) cỡ 5 in với đầu đạn 24 lb cho Hải quân Mỹ. Loại rocket này được sử dụng trong cuộc đổ bộ Normanie và trên các máy bay của Hải quân Mỹ chiến đấu tại mặt trận Thái Bình Dương. Tháng 1 năm 1943, USAAF 4th Air Fighter Group được thành lập với nòng cốt là các phi công tình nguyện người Mỹ từng tham gia Eagle Squadron thuộc Không quân Hoàng gia Anh từ trước khi Mỹ tham chiến. Phi đội này được trang bị máy bay Republic P-47 Thunderbolt. Với trọng lượng không tải 4 LT, P-47 là một trong những máy bay ném bom một động cơ lớn nhất trong Thế chiến 2, nó có khả năng mang được 10 rocket HVAR cỡ 130mm.
Cuối năm 1944, Không quân Hoàng gia Anh đã có khả năng ném bom bổ nhào chính xác từ độ cao lớn. Ngày 12/11/1944, bằng 2 quả bom Tallboy 5 LT thả từ máy bay Avro Lancaster từ độ cao 25000 ft, đã đánh chìm thiết giáp hạm Tirpitz. Bom Tallboy được phát triển bời kỹ sư thiết kế của Vickers Barnes Wallis. Sau đó là quả Bom động đất Grand Slam còn lớn hơn với trọng lượng 10 LT dùng để phá cầu và cầu cạn đường sắt. Wallis cũng là người thiết kế quả bom có khả năng lướt trên mặt nước để phá hủy các đập Eder và Moehne, vốn có lưới bảo vệ trước các cuộc tấn công bằng ngư lôi.
Các phi công tại Mặt trận Thái Bình Dương về sau đã phát triển kỹ thuật ném bom kiểu thia lia, theo đó máy bay bay ở độ cao thấp và thả bom rơi xuống mặt nước, quả bom sau khi chạm mặt nước sẽ nảy lên nhiều lần trước khi chạm mục tiêu.
Các máy bay hiện nay không còn được thiết kế tối ưu cho việc ném bom bổ nhào ở góc thẳng đứng. Vào thời chiến tranh thế giới 2, Đức đã nỗ lực phát triển bom có điều khiển đầu tiên trên thế giới, với tên gọi Fritz X, trong khi Mỹ phát triển bom Azon. Đây là tiền thân của những loại bom có điều khiển/bom thông minh hiện đại. Các quả bom có điều khiển có thể được thả từ cách xa tầm bắn của pháo phòng không nhờ sử dụng hệ thống điều khiển để điều khiển bom đánh trúng mục tiêu, giảm thiểu rủi ro khi máy bay phải tiếp cận gần khu vực phòng thủ.
Kỷ nguyên động cơ phản lực cho phép tăng tốc độ của máy bay ném bom, khiến cho kỹ thuật ném bom kiểu hướng lên trên (Ném bom qua vai) trở thành hiện thực. Đây là phương pháp ném bom ngược với ném bom bổ nhào trong đó máy bay lao lên từ độ cao thấp, sau đó tiến hành cắt bom, khi đó, quả bom được ném theo hướng xiên lên trên, giúp nó có tầm ném bom xa hơn ném bom bổ nhào thông thường.
Phan Như Nguyện
Phan Như Nguyện (sinh ngày 17 tháng 9 năm 1976) là chính trị gia nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Ông hiện là Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Bí thư Đảng đoàn, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh Bạc Liêu. Ông nguyên là Bí thư Thành ủy thành phố Bạc Liêu; Ủy viên Ban Cán sự Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bạc Liêu; Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Bạc Liêu.
Phan Như Nguyện là Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, học vị Cử nhân Quản trị kinh doanh, Thạc sĩ Luật Kinh tế, Cao cấp lý luận chính trị. Ông là chính trị gia xuất phát từ Bạc Liêu, có hơn 20 năm công tác trong lĩnh vực tài chính, tiền tệ.
Xuất thân và giáo dục
Phan Như Nguyện sinh ngày 17 tháng 9 năm 1976 tại xã Long Thạnh, huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Minh Hải, Việt Nam, quê quán tại xã Minh Diệu, huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu. Ông lớn lên và tốt nghiệp 12/12 tại quê nhà. Năm 1995, trong giai đoạn đầu của quá trình công tác, ông được cơ quan phân đi học nghiệp vụ tại Trung tâm Đại học tại chức Minh Hải, là đại học ngành tài chính kế toán do Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh mở cơ sở tại tỉnh. Sau đó, ông theo học Trung tâm Giáo dục thường xuyên tỉnh Minh Hải, cơ sở của Trường Đại học Cần Thơ mở tại tỉnh, ngành kinh tế và tốt nghiệp Cử nhân chuyên ngành Quản trị kinh doanh năm 1999. Ông học cao học ngành luật, nhận bằng Thạc sĩ chuyên ngành Luật Kinh tế.
Ngày 22 tháng 3 năm 2002, Phan Như Nguyện được kết nạp Đảng Cộng sản Việt Nam, là đảng viên chính thức từ ngày 22 tháng 3 năm 2003. Trong quá trình hoạt động Đảng và Nhà nước, ông theo học các khóa tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, nhận bằng Cao cấp lý luận chính trị. Nay, ông trú tại số 52, nay được chuyển thành số 303 đường Trần Huỳnh, Khóm 7, Phường 1, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu.
Giai đoạn đầu
Tháng 7 năm 1994, sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông, Phan Như Nguyện bắt đầu sự nghiệp của mình ở quê nhà Bạc Liêu, khi 18 tuổi. Ông nhận tuyển dụng vào Ủy ban nhân dân huyện Vĩnh Lợi, là Chuyên viên Phòng Tài chính – Kế hoạch, được phân công phụ trách ấn chỉ, thủ quỹ cơ quan. Thời gian này, học được phân công theo học tại chức để đạt trình độ đại học, đồng thời cũng được bầu làm Ủy viên Ban Thường vụ Đoàn trường Trung tâm Đại học tại chức tỉnh Minh Hải. Tháng 10 năm 1999, ông được điều chuyển sang làm Chuyên viên Phòng Quản lý tài chính doanh nghiệp, Sở Tài chính vật giá tỉnh Bạc Liêu, tách ra từ tỉnh Minh Hải cùng tỉnh Cà Mau. Sau đó, khi Sở Tài chính vật giá được tổ chức lại thành Sở Tài chính, ông được chuyển sang làm Chuyên viên Phòng Quản lý ngân sách, Sở Tài chính Bạc Liêu, đồng thời là Bí thư Chi đoàn cơ quan, Ủy viên Ban Chấp hành Đoàn khối cơ quan tỉnh Bạc Liêu.
Tháng 2 năm 2004, Phan Như Nguyện được bổ nhiệm làm Phó Trưởng phòng Quản lý ngân sách, Sở Tài chính, rồi thăng chức trưởng phòng vào năm 2007. Tháng 4 năm 2009, ông được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Bạc Liêu, Phó Bí thư Chi bộ sở. Tháng 8 năm 2010, tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Bạc Liêu lần thứ 14, ông được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Bạc Liêu khóa XIV, nhiệm kỳ 2010 – 2015. Sau đó, được bổ nhiệm làm Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Bạc Liêu từ tháng 11 năm 2010. Tính đến năm 2015, ông có hơn 15 năm sự nghiệp công tác ở cơ quan tài chính, từ chuyên viên cho đến giám đốc sở. Ông cũng là Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh Bạc Liêu xuyên suốt ba nhiệm kỳ từ 2011.
Bạc Liêu
Tháng 10 năm 2015, tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Bạc Liêu lần thứ 15, Phan Như Nguyện tái đắc cử là Tỉnh ủy viên, được bầu vào Ban Thường vụ Tỉnh ủy. Tỉnh ủy Bạc Liêu điều ông vào Ban Cán sự Đảng Ủy ban nhân dân tỉnh. Sau đó, ngày 10 tháng 12 năm 2015, Hội đồng nhân dân tỉnh Bạc Liêu khóa VIII đã bầu ông làm Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ra quyết định phê chuẩn chức vụ. Ngày 5 tháng 4 năm 2018, Tỉnh ủy Bạc Liêu điều động ông nhậm chức Bí thư Thành ủy thành phố tỉnh lỵ Bạc Liêu, miễn nhiệm vị trí Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh vào ngày 20 tháng 4. Tháng 10 năm 2020, tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Bạc Liêu lần thứ 16, ông tái đắc cử Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, được phân công làm Phó Bí thư Đảng đoàn và được bầu làm Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Bạc Liêu từ ngày 20 tháng 12. Tháng 1 năm 2021, Phan Như Nguyện là đại biểu tại Đại hội Đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ 13 và được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII, nhiệm kỳ 2021 – 2026 vào ngày 30 tháng 1. Ông tiếp tục được bầu là Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Bạc Liêu khóa X tại kỳ họp thứ nhất nhiệm kỳ 2021 – 2016 vào tháng 30 tháng 6 năm 2021.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1976 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Người Bạc Liêu Thể loại:Người họ Phan Thể loại:Cựu sinh viên Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Thể loại:Ủy viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII
2008 TC3
nhỏ|250px|Đường màu xanh biểu thị quỹ đạo tiếp cận Trái Đất của thiên thạch nhỏ|250px|Đường đi chiếu lên mặt đất của thiên thạch cắt qua Sudan. Đường màu đỏ là đường đi của vật thể, kết thúc bởi điểm va chạm với mặt đất. Đường màu đỏ là tín hiệu hạ âm của vụ nổ của vật thể. Vị trí phát sinh cầu lửa được METEOSAT IR thể hiện bằng điểm màu cam. Một số thông số độ cao được dự đoán trước của vật thể khi nó bay qua [[sông Nin|sông Nile cũng được liệt kê trên hình.]] (Dự án quan sát bầu trời Catalina tạm ký hiệu là 8TA9D69) là một thiên thạch có đường kính từ 2 đến 5 mét đã đi vào khí quyển Trái Đất vào lúc 02:46 giờ UTC, ngày 7 tháng 10 năm 2008 (5:46 sáng giờ địa phương) và bốc cháy trước khi va chạm vào bề mặt Trái Đất.
Khám phá
Thiên thạch này rất được chú ý do là thiên thể đầu tiên được con người quan sát và theo dõi trước khi tiếp cận đến Trái Đất. Quá trình dò tìm và theo dõi một thiên thể cận địa, thường được gọi là các dự án Spaceguard (bảo vệ hành tinh), được tiến hành qua một thí nghiệm. Tổng cộng, 570 phép trắc lượng thiên thể và gần bằng số đó các quan sát trắc quang được thực hiện trong chưa tới 19 giờ đồng hồ và được báo cáo về trung tâm Tiểu Hành tinh, tại đây trong 11 giờ từ các dữ liệu quan sát dồn về người ta đã đưa ra 25 thông tri điện tử tiểu hành tinh với nhiều giải pháp quỹ đạo mới. Các dự đoán va chạm được tính toán bởi hệ thống giám sát bán tự động CLOMON 2 của đại học Pisa cũng như hệ thống giám sát Sentry của trung tâm nghiên cứu Jet Propulsion Laboratory. Các quan sát phổ được các nhà thiên văn học thực hiện bằng kính thiên văn William Herschel 4,2 mét tại La Palma, quần đảo Canary.
Vụ nổ
Thiên thạch, hay còn gọi là sao băng vì sự bùng nổ rực lửa của nó được xác nhận đã đi vào khí quyển Trái Đất trên vùng miền bắc Sudan với tốc độ 12,8 km/s (8,0 dặm/s). Quỹ đạo ước tính vật thể bay ra khỏi bầu trời phía tây có góc phương vị là 281 độ, ở góc cao 19 độ so với chân trời địa phương. Nó phát nổ ở độ cao 10 km với năng lượng vào khoảng 1 kiloton thuốc nổ TNT, tạo nên một quả cầu lửa lớn trên bầu trời lúc sáng sớm. Có rất ít người sinh sống ở vùng sa mạc Nubia xa xôi nơi vụ nổ xảy ra; tuy nhiên, tờ The Times, lại thông báo rằng ánh sáng của thiên thể lớn đến mức tương đương ánh sáng Mặt Trăng tròn và một máy bay cách đó 1.400 km (870 dặm) đã nhìn thấy ánh sáng chói lóe lên. Một bức ảnh có độ phân giải thấp về vụ nổ đã được vệ tinh dự báo thời tiết Meteosat 8 chụp lại. Những dàn máy dò hạ âm tại Kenya cũng đã phát hiện ra sóng âm từ hướng được dự kiến của va chạm, tương ứng với năng lượng của 1,1 đến 2,1 kiloton TNT. Những thiên thạch có kích cỡ như thế này thường tấn công Trái Đất 2 đến 3 lần mỗi năm.
Quỹ đạo chỉ ra chỗ tiếp xúc với bề mặt Trái Đất tại 20,3° vĩ bắc và 33,5° kinh đông, trong khi đó vật thể được dự kiến vỡ ra ở vị trí 100 đến 200 km về phía tây nơi nó hạ xuống, một chút ở phía đông sông Nile, và cách 100 km về phía nam biên giới Ai Cập–Sudan.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thiên thạch Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 2008 Thể loại:Tiểu hành tinh Apollo Thể loại:Tiểu hành tinh kiểu F (Tholen) Thể loại:Sudan
Phạm Duy Tốn
Phạm Duy Tốn (chữ Hán: 范維遜; 1883 –25 tháng 2 năm 1924) là nhà văn xã hội tiên phong của nền văn học mới Việt Nam hồi đầu thế kỷ 20. Trước khi trở thành một nhà văn, nhà báo, ông từng là thông ngôn ở tòa Thống sứ Bắc Kỳ. Truyện ngắn Sống chết mặc bay của ông được coi là truyện ngắn đầu tiên theo lối Tây phương của văn học Việt Nam. Ngoài tên thật Phạm Duy Tốn, ông còn viết với các bút danh Ưu Thời Mẫn, Đông Phương Sóc, Thọ An. Một trong những người con của Phạm Duy Tốn là nhạc sĩ Phạm Duy (tên thật là Phạm Duy Cẩn).
Xuất thân và quê quán
Phạm Duy Tốn sinh tại nhà số 54 đường Felloneau (nay là phố Hàng Dầu), Hà Nội. Nguyên quán của ông ở làng Phượng Vũ, xã Phượng Dực, huyện Thường Tín, tỉnh Hà Tây (nay là Phú Xuyên, thành phố Hà Nội). Cha Phạm Duy Tốn là ông Phạm Duy Đạt và mẹ là bà Nguyễn Thị Huệ (- 1926). Ông Đạt chỉ có hai người con, do đó ông Tốn còn có một người em gái sau này là vợ của Án sát Bắc Ninh.
Trong bài Nói chuyện với Phạm Duy về Phạm Duy Tốn (báo Văn số 169), nhà văn, nhà báo Vũ Bằng dẫn lời Phạm Duy cho biết ông Phạm Duy Đạt là một ông Chánh tổng, còn bà Nguyễn Thị Huệ là "một người ả đầu cũ kỹ nổi tiếng hát hay một thời". Sau khi lấy nhau, bà Huệ bỏ nghề hát về bán dầu. Cũng theo lời Phạm Duy, nhờ nghề buôn bán của gia đình ông nội nên "chắc bố tôi cũng được lớn lên trong một hoàn cảnh dễ chịu, không bị thôi thúc vì đồng tiền" (Phạm Duy, Viết về bố, báo Văn số 169).
Thuở nhỏ Phạm Duy Tốn học chữ Nho. Sau ông cùng với Nguyễn Văn Vĩnh, Phạm Quỳnh, Trần Trọng Kim học trường Thông ngôn Hà Nội (Quai de Commerce) ở Yên Phụ và tốt nghiệp năm 1901. Sau khi tốt nghiệp, Phạm Duy Tốn được bổ làm thông ngôn ngạch tòa sứ Ninh Bình rồi sang Thị Cầu (tòa sứ Bắc Ninh). Lúc ấy ông nổi tiếng là một thông ngôn có bản sắc riêng. Tuy nhiên, ông nhanh chóng bỏ công việc đúng theo sở học của mình mà không rõ lý do.
Mặc dù có tài liệu nói ông bỏ việc vì chống đối người Pháp, nhưng theo lời Phạm Duy, có thể lý do là ở máu phiêu lưu và sự hiếu động của ông. Phạm Duy viết trong bài Viết về bố:
Làm đủ nghề để kiếm sống
Sau khi bỏ việc thông ngôn, Phạm Duy Tốn đi dạy học ở trường Trí Tri, phố Hàng Quạt, Hà Nội. Là một trong số những người Việt Nam đầu tiên húi tóc ngắn và mặc trang phục châu Âu, Phạm Duy Tốn cùng Nguyễn Văn Vĩnh là hai trong số những người sáng lập phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục ở Hà Nội năm 1907.
Tiểu luận Phạm Duy Tốn, Journalist, Short Story Writer, Collector of Humorous Stories (Phạm Duy Tốn, nhà báo, tác giả truyện ngắn, nhà sưu tập truyện cười) của giáo sư John C. Schafer, đại học Huboldt State cho biết thêm Phạm Duy Tốn cùng Nguyễn Văn Vĩnh là hai người đã đệ đơn lên chính quyền thuộc địa của Pháp ở Đông Dương xin thành lập trường Đông Kinh Nghĩa Thục. Tuy nhiên, trường này bị nhà chức trách đóng cửa vào năm 1908 vì là nơi tập hợp các trí thức yêu nước, có khuynh hướng độc lập dân tộc và chống lại thực dân Pháp.
Sau khi thất bại liên tục trên đường tìm sinh kế, Phạm Duy Tốn được một người bạn Pháp giúp đỡ bằng cách giới thiệu vào làm việc cho chi nhánh của Ngân hàng Đông Dương (Banque d'Indochine) ở Mông Tự, Trung Quốc. Ông ở Trung Quốc không lâu, lại bỏ việc trở về và quyết định theo đuổi nghề mà xưa nay ông vẫn cho là nghề phụ: viết văn, làm báo.
Viết văn, làm báo
Hầu hết các tờ báo đó, như Đông Dương tạp chí hay Nam phong có trụ sở tại Hà Nội, nhưng ông cũng có vào Nam Kì để viết giúp các tờ báo của miền nam như Lục tỉnh tân văn hay Nông cổ mín đàm. Giáo sư Schafer viết khó xác định chính xác Phạm Duy Tốn đóng vai trò cụ thể gì trong nhiều tờ báo khác nhau, nhưng những tài liệu từ báo Văn cho thấy Phạm Duy Tốn đã làm biên tập và trợ lý biên tập cho một số tờ báo, ông cũng viết xã luận và truyện ngắn. Ông còn làm thư ký tòa soạn cho tờ Học báo trước khi nghỉ hưu vì sức khỏe.
Hoạt động chính trị
Phạm Duy Tốn còn là một chính trị gia. Năm 1919, ông được bầu vào Hội đồng dân biểu thành phố Hà Nội. Từ năm 1920 đến 1923, ông là nghị viên Viện Dân biểu Bắc Kỳ, đại biểu của khu vực ba, Hà Nội. Năm 1922, ông cùng một số trí thức và quan chức của chính quyền thuộc địa như Phạm Quỳnh, Nguyễn Văn Vĩnh, Vũ Huy Quang tham dự Hội chợ triển lãm quốc tế (tức Đấu xảo) ở Marseilles, Pháp.
Thời gian này sức khỏe ông đã kém đi nhiều và theo Phạm Duy, chuyến đi khiến ông càng yếu hơn. Phạm Duy Tốn bắt đầu hút thuốc phiện khi biết ông mắc bệnh lao và sẽ không còn sống được bao lâu. Lúc những bạn bè ở tờ Thực nghiệp dân báo đến thăm ông bên giường bệnh, Phạm Duy Tốn nói: "Người ta chỉ chết một lần. Tôi đã biết mình sẽ chết vài năm trước. Bệnh này không chữa được. Với tôi chết thì chẳng đáng hy vọng gì, nhưng cũng chẳng đáng sợ gì".
Gia đình
Vợ Phạm Duy Tốn, bà Nguyễn Thị Hòa, theo lời Phạm Duy, là con gái một ông đồ ở phố Hàng Gai. Chị gái của bà Nguyễn Thị Hòa - bà Nguyễn Thị Nghi - là mẹ đẻ ông Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc, một nhà nghiên cứu văn hóa dân gian nổi tiếng. Bà Nguyễn Thị Hòa và ông Phạm Duy Tốn có với nhau năm người con, ba trai, hai gái:
Một cây bút xuất sắc
Hồi ký của Phạm Duy cho biết, năm 1913, giai đoạn Phạm Duy Tốn còn làm việc cho Ngân hàng Đông Dương ở Mông Tự, Trung Quốc, ông có viết bài gửi về cho tờ Đông Dương tạp chí. Có thể ước đoán Phạm Duy Tốn bắt đầu viết báo từ trước đó không lâu. Các tài liệu khác nhau cho thấy Phạm Duy Tốn từng viết cho các tờ Đông Dương tạp chí (bút hiệu Ưu Thời Mẫn), Trung Bắc tân văn, Công thị báo, Nam phong, Lục tỉnh tân văn, Nông cổ mín đàm, (bút hiệu Đông Phương Sóc), Thực nghiệp dân báo, Đăng cổ tùng báo, Đông Pháp thời báo...
Schafer, trong tiểu luận đã dẫn, nói tìm hiểu các thành tựu làm báo của Phạm Duy Tốn là một việc khó khăn vì khó tập hợp được hết các tài liệu tất cả những tờ báo mà ông đã viết. May mắn là tại đại học Cornell còn lưu giữ một số bản tờ tuần báo Lục tỉnh tân văn mà Phạm Duy Tốn làm biên tập và viết bài vào giai đoạn 1915. Báo Lục tỉnh tân văn do một người Pháp là ông Francoise Henri Schneider làm chủ nhiệm và nhận kinh phí từ chính quyền thuộc địa Đông Dương. Các bài báo Phạm Duy Tốn viết cho tờ này, theo Schafer, hầu hết thuộc loại xã luận với nhiều đề tài khác nhau: quan hệ Pháp - Việt, giải thích tại sao Hoa kiều lại thành công hơn người Việt Nam trong việc kinh doanh, chỉ trích những người Ấn Độ cho vay nặng lãi ở Nam Kì...
Bài báo thành công nhất của ông có lẽ là bài Hoạn nạn tương cứu viết về trận lũ lụt ở Bắc Kì vào các tháng 7 và 8 năm 1915 làm 60.000 người thiệt mạng vì chết đuối hoặc bệnh dịch sau đó. Bài báo mô tả hậu quả của trận lũ và gây xúc động mạnh trong dân chúng ở Nam Kì dẫn đến việc thành lập một hội từ thiện gây quỹ gửi cho người dân gặp nạn ở miền bắc.
Cuộc bút chiến Văn minh giả
Ngày 4 tháng 11 năm 1915, trong bài xã luận Văn minh giả đăng trên Lục tỉnh tân văn, Phạm Duy Tốn chỉ trích những kẻ học làm sang theo lối tây nhưng nghèo nàn trong văn hóa. Bài báo khiến nhiều người miền nam nổi giận vì coi đó là lời ám chỉ họ và một cuộc bút chiến nổ ra giữa Phạm Duy Tốn ở Lục tỉnh tân văn với biên tập của tờ Nông cổ mín đàm Nguyễn Kim Đính và các cây bút Lê Hoàng Mưu, Nguyễn Chánh Sắt.
Cùng với tâm lý vùng miền, cuộc bút chiến do Phạm Duy Tốn mào đầu nhanh chóng trở nên gay gắt và lan rộng. Một số học giả miền nam buộc tội trí thức Bắc Kì như Đặng Thai Mai, Phạm Quỳnh, Nguyễn Văn Vĩnh và Phạm Duy Tốn là tay sai của người Pháp và báo chí của họ là công cụ tuyên truyền để chống lại quan điểm yêu nước và cách mạng. Những lời cáo buộc đó dựa trên việc sau cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ nhất, nhiều học giả như Phạm Duy Tốn thật sự tin tưởng ở việc duy trì mối quan hệ tốt đẹp với mẫu quốc Pháp để học hỏi và khai phá văn minh.
Giải thích cho quan điểm làm báo của mình, Phạm Duy Tốn viết bài Trách nhiệm người làm báo đăng trên Lục tỉnh tân văn trong đó ông so sánh nước Việt Nam như một con thuyền và người làm báo là những người chèo thuyền có trách nhiệm đưa nó đến bến bờ văn minh. Bài báo đề cập rộng đến các vấn đề vai trò và trách nhiệm của báo chí trong xã hội, cách lựa chọn và đặt đề tài của nhà báo... Sau này, tác giả Hoàng Sơn Công nhận định: "Trách nhiệm người làm báo là một trong những bài viết đầu tiên ở Việt Nam bàn về vai trò, trách nhiệm và đạo đức của người viết báo, được thể hiện dưới dạng nghị luận với văn phong rất đặc trưng của Phạm Duy Tốn: khôi hài nhưng nghiêm túc, trang trọng mà thiết tha".
Mở đầu trào lưu văn học mới
Phạm Duy Tốn viết văn không nhiều. Toàn bộ văn nghiệp của ông chỉ để lại có bốn truyện ngắn (xem danh mục tác phẩm), nhưng ông vẫn được đánh giá là một nhà văn có ảnh hưởng quan trọng với văn học Việt Nam trong thời kỳ đầu hiện đại hóa. Giáo sư Schafer, trong tiểu luận đã dẫn, cho rằng ông "thử nghiệm một lối văn mới với chủ nghĩa hiện thực và phương pháp khách quan trở nên phổ biến ở Pháp thông qua ngòi bút Guy de Maupassant". Trước đó, văn học Việt Nam còn xa lạ với những hình thức và cách thể hiện văn chương hiện đại. Phạm Duy Tốn đã trở thành một trong những người tiên phong mở lối cho giai đoạn thành tựu rực rỡ của nền văn học Việt Nam cách tân giai đoạn sau này. Thay vì viết những tác phẩm văn xuôi theo khuôn khổ truyền thống, Schafer nhận xét ông đã "mở ra cánh cửa sổ đến một thế giới khác, thế giới không chỉ bao gồm trí thức và những tầng lớp trên, mà cả nông dân và những người kéo xe cần lao".
Các nhà phê bình thời bấy giờ thường so sánh Phạm Duy Tốn với Nguyễn Bá Học, một nhà văn cùng thời cũng viết các truyện ngắn. Truyện của Nguyễn Bá Học, dù cũng được coi là văn mới, nhưng vẫn được viết theo phong cách trang trọng và cổ điển. Như Thanh Lãng đã chỉ ra, Nguyễn Bá Học muốn duy trì những nền nếp đạo đức Nho giáo cổ truyền và cổ súy cho điều đó thông qua các tác phẩm của mình, còn Phạm Duy Tốn muốn cải cách xã hội, nên các tác phẩm của ông thường có khuynh hướng hòa nhập vào xã hội hiện thực rất rõ ràng, sâu sắc.
Truyện ngắn Sống chết mặc bay!
Sống chết mặc bay! là truyện ngắn đầu tay và nổi tiếng nhất của Phạm Duy Tốn, cũng là truyện ngắn đầu tiên của nền văn học mới Việt Nam, in trên báo Nam Phong tháng 12 năm 1918. Tác phẩm được giới thiệu một cách ấn tượng với người đọc: Dưới tiêu đề chữ to MỘT LỐI VĂN MỚI và lời giới thiệu đặc biệt của Phạm Quỳnh, câu chuyện trải dài suốt ba cột báo.
Sự canh tân của truyện ngắn Sống chết mặc bay! không chỉ ở nội dung và các chi tiết miêu tả rất đắt, mà còn ở hình thức thể hiện mới mẻ. Thay vì bắt đầu bằng lời giới thiệu chính thức như các tác phẩm văn xuôi cổ điển, Sống chết mặc bay! mở đầu với đoạn mô tả trực tiếp những gì đang diễn ra, như một lát cắt vào giữa câu chuyện, điển hình cho "một lối văn mới": ''Gần một giờ đêm, trời mưa tầm tã. Nước sông Nhị Hà lên to quá; khúc đê làng... thuộc phủ..., xem chừng núng thế lắm, hai ba đoạn đã thẩm lậu rồi, không khéo thì vỡ mất...''.
Phạm Duy Tốn cũng đặc biệt thành công trong việc mô tả hai hình ảnh tương phản đối lập gay gắt: những người nông dân vất vả, hoảng hốt và hoàn toàn tuyệt vọng trước thiên tai; còn viên quan sở tại an nhàn, hưởng thụ, mặc kệ số phận dân đen: ''Than ôi! Cứ như cách quan ngồi ung dung như vậy, mà hai bên tả hữu, nha lại nghiêm trang, lính hầu rầm rập thì đố ai bảo rằng: gần đó có sự nguy hiểm to, sắp sinh ra một cảnh nghìn sầu muôn thảm, trừ những kẻ lòng lang dạ thú, còn ai nghĩ đến mà chẳng động tâm, thương xót đồng bào huyết mạch...''
Bùi Xuân Bào cho rằng Phạm Duy Tốn đã nhái lại truyện Le partie de billard của Alphonse Daudet xuất bản năm 1873. Tác phẩm này tả lại cảnh viên tướng chỉ huy chơi bi-a trong khi binh lính dầm mưa dãi gió ngoài mặt trận. Tuy nhiên, giáo sư Schafer khẳng định nhiều khả năng Sống chết mặc bay! được lấy cảm hứng từ chính những trải nghiệm của Phạm Duy Tốn với trận lũ lịch sử ở Bắc Kì mà ông từng mô tả trong bài báo nổi tiếng Hoạn nạn tương cứu, chứ không phải là sự sao chép từ văn chương Pháp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phạm Duy Tốn Thể loại:Người Hà Nội Thể loại:Nhà văn Việt Nam thời Pháp thuộc Thể loại:Nhà báo Việt Nam Thể loại:Mất năm 1924
Chotětov
Chotětov là một chợ huyện thuộc huyện Mladá Boleslav, vùng Středočeský, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Mladá Boleslav Thể loại:Chợ huyện của Cộng hòa Séc Thể loại:Thành phố của Cộng hòa Séc
Bùi Văn Phương
Bùi Văn Phương (tên thường gọi: Bùi Việt Phương, sinh ngày 5 tháng 1 năm 1960) là một chính trị gia người Việt Nam. Ông hiện là đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV nhiệm kì 2016-2021, thuộc đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình, Ủy viên Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội. Ông đã trúng cử đại biểu Quốc hội năm 2016 ở đơn vị bầu cử số 1, tỉnh Ninh Bình gồm có thành phố Ninh Bình và các huyện: Nho Quan, Gia Viễn, Hoa Lư.
Xuất thân
Bùi Văn Phương quê quán ở xã Khánh An, huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình.
Ông hiện cư trú tại phường Phúc Thành, thành phố Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình.
Sự nghiệp
Ngày 3 tháng 5 năm 1984, Bùi Văn Phương gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam.
Tháng 8 năm 2010, Bùi Văn Phương là Phó Ban Tổ chức Tỉnh ủy Ninh Bình.
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII nhiệm kì 2011-2016
Ngày 22 tháng 5 năm 2011, Bùi Văn Phương trúng cử Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13 nhiệm kì 2011-2016 ở đơn vị bầu cử số 2 tỉnh Ninh Bình, gồm huyện Kim Sơn, huyện Yên Khánh, huyện Yên Mô và thị xã Tam Điệp đạt tỷ lệ 84,34% số phiếu hợp lệ. .
Lúc này ông đang là Ủy viên Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Bình, Phó Trưởng ban Ban Tổ chức Tỉnh ủy Ninh Bình.
Ông là Tỉnh ủy viên, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Việt Nam khóa 13, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình khóa 13.
Đề xuất trưởng khoa Mac - Lenin mang quân hàm thiếu tướng
Ngày 6 tháng 11 năm 2014, khi thảo luận về dự thảo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sĩ quan Quân đội Nhân dân Việt Nam (Luật Sĩ quan Quân đội), trong khi nhiều sĩ quan quân đội đề nghị giảm trần cấp tướng, thì Bùi Văn Phương đề xuất trưởng Khoa Mac - Lê Nin trong Học viện Quốc phòng (Việt Nam) nên có quân hàm thiếu tướng, để thế lực xấu không xuyên tạc phai nhạt lý tưởng Mác - Lê Nin.
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV nhiệm kì 2016-2021
Khi ứng cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIV vào tháng 5 năm 2016 ông đang là Tỉnh ủy viên, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Việt Nam khóa XIII, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình, làm việc ở Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình.
Ngày 22 tháng 5 năm 2016, Bùi Văn Phương tiếp tục trúng cử Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 14 nhiệm kì 2016-2021 ở đơn vị bầu cử số 1, tỉnh Ninh Bình gồm có thành phố Ninh Bình và các huyện: Nho Quan, Gia Viễn, Hoa Lư, được 284.475 phiếu, đạt tỷ lệ 85,29% số phiếu hợp lệ.
Sau đó ông được bầu làm Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình.
Ông hiện là Tỉnh ủy viên tỉnh ủy Ninh Bình, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình khóa 14, Ủy viên Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội khóa 14 (Đại biểu chuyên trách Địa phương).
Ông đang làm việc ở Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình.