cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gangster Squad
Cốt truyện
Sau đó, nhóm của O'Mara tấn công vào một sòng bạc của Cohen với ý định cướp tiền, nhưng vụ tấn công này bị chặn đứng bởi một số cảnh sát ở đây. Sau cuộc truy đuổi, O'Mara và Keeler bị bắt trong khi những người còn lại chạy thoát. Vụ tấn công đến tai của Cohen, hắn nghi ngờ rằng trùm mafia Dragna thực hiện vụ tấn công này nên quyết định lên kế hoạch giết Dragna. Khi Wooters đến hộp đêm như thường lệ thì bất ngờ vụ xả súng giết Dragna diễn ra, tuy không giết chết Dragna nhưng làm chết một cậu bé đánh giày vốn thân thiết với Wooters. Sau đó, O'Mara và Keeler được những người bạn trong nhóm giải cứu khỏi nhà tù trước khi bị người của Cohen tìm đến. Wooters đã tham gia nhóm của O'Mara.
Nhóm của O'Mara sau đó tiến hành nhiều vụ tấn công vào các cơ sở của Cohen cũng như phá hoại các vụ vận chuyển ma túy của hắn. Họ cũng đặt máy nghe trộm vào nhà của Cohen. Sau nhiều lần bị phá hoai. Wooters cũng cố giúp Faraday thoát khỏi Cohen. Cohen đã nghi ngờ rằng nhà mình bị gắn máy nghe trộm. hắn sau cùng đã phát hiện ra. Cohen lừa cả nhóm của O'Mara đến khu Chinatown lại Los Angeles để tiêu diệt cả nhóm bằng một vụ đánh bom nhưng may mắn cả nhóm thoát được trong khi Keeler bị người của Cohen giết tại nơi trú ẩn của nhóm. Faraday được Wooters đưa tới nhà Jack Whalen để chuẩn bị ra khỏi thành phố, nhưng Cohen đã tìm tới và giết chết Whalen trong khi đang tìm Faraday. Farady đã quyết định làm chứng để tố cáo Cohen, Nhóm của O'Mara buộc một thẩm phán nhận hối lộ của Cohen kí một lệnh bắt Cohen và cả nhóm tiến hành tấn công khách sạn nơi Cohen đang trú ẩn. Vụ đấu súng diễn ra và Cohen đã trốn được ra ngoài khách sạn và bị O'Mara đuổi theo. Kennard đã bị tử thương do bị Lennox bắn trước đó đã cố bắn hạ Lennox để cứu O'Mara. Sau đó, Cohen và O'Mara có một trận đấu quyền anh sinh tử trước sự chứng kiến của nhiều nhà báo, và Cohen đã đánh hạ O'Mara. Cohen sau đó bị bắt và bị kết án tù chung thân. Thông tin về Biệt đội cảm tử trong vụ bắt giũ Cohen đã không được nhắc tới, các thành viên trong biệt đội cuối cùng đã có cuộc sống tốt đẹp. O'Mara sau đó đã đoàn tụ với gia đình và không còn làm cảnh sát nữa, Wooters sống hạnh phúc cùng Faraday và vẫn tiếp tục làm cảnh sát, Ramirez và Harris trở thành cảnh sát tuần tra và Bill Parker vẫn làm cảnh sát trưởng với nhiệm vụ bài trừ tội phạm cho đến khi qua đời vào năm 1966.
Diễn viên
• Josh Brolin thủ vai Trung úy John O'Mara
• Ryan Gosling thủ vai Trung úy Jerry Wooters
• Sean Penn thủ vai Mickey Cohen
• Nick Nolte thủ vai Chief Bill Parker
• Emma Stone thủ vai Grace Faraday
• Anthony Mackie thủ vai Đặc vụ Coleman Harris
• Giovanni Ribisi thủ vai Đặc vụ Conwell Keeler
• Michael Peña thủ vai Đặc vụ Navidad "Christmas" Ramirez
• Robert Patrick thủ vai Đặc vụ Max Kennard
• Mireille Enos thủ vai Connie O'Mara
• Sullivan Stapleton thủ vai Jack Whalen
• Josh Pence thủ vai Daryl Gates
• Austin Abrams thủ vai Pete
• Jon Polito thủ vai Jack Dragna
• James Hébert thủ vai Mitch Racine
• John Aylward thủ vai Judge Carter
• Troy Garity thủ vai Wrevock
• James Carpinello thủ vai Johnny Stompanato
• Frank Grillo thủ vai Tommy Russo
• Jonny Coyne thủ vai Grimes
• Jack McGee thủ vai Lieutenant Quincannon
• Evan Jones thủ vai Neddy Herbert
• Tanner Gill thủ vai Hooky Rothman
• Christopher Doyle thủ vai Edgar Beaumont
• Max Daniels thủ vai Jeffrey Clark
Sản xuất
Ngoài các tình tiết hư cấu, cốt truyện phim có dựa trên nhiều sự kiện lịch sử có thật về nhân vật Mickey Cohen, một trùm tội phạm két tiếng thời đó tại Los Angeles và cũng từng là một võ sĩ quyền anh như miêu tả trong phim, đồng thời, đội Gangster Squad cũng từng được sở cảnh sát Los Angeles thành lập.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim Mỹ Thể loại:Phim dựa trên sự việc có thật Thể loại:Phim lấy bối cảnh năm 1949 Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở Los Angeles Thể loại:Phim quay tại Los Angeles Thể loại:Phim của Warner Bros. Thể loại:Phim trinh thám cảnh sát
Cà chua Beefsteak
nhỏ|Một quả cà chua anh đào và một quả cà chua beefsteak. phải|nhỏ| Cà chua 'Coeur De Boeuf'-Cultar Cà chua beefsteak, hay còn gọi là Cà chua thịt bò (tiếng Anh) hoặc cà chua bít tết (tiếng Mỹ) là một trong những giống cà chua được trồng lớn nhất, một số có trọng lượng 450 g trở lên. Hầu hết là màu hồng hoặc đỏ với nhiều ngăn hạt nhỏ (locus) phân bố khắp quả, đôi khi có gân quả tương tự như các giống cà chua thời tiền Columbus cổ đại. Mặc dù chúng phổ biến với những người trồng tại nhà để làm món bánh mì kẹp thịt bò và các món ăn khác cần cà chua lớn như toppings trên bít tết lớn, thế nhưng cà chua beefsteak không được trồng thương mại như các loại khác, vì chúng không được coi là phù hợp để cơ giới hóa như cà chua thái lát nhỏ hơn. phải|nhỏ|499x499px| Beefsteak nhìn từ trên xuống, nhìn từ dưới lên, và một lát. Các giống phổ biến bao gồm:
Tham khảo
<references group="" responsive="1">
Thể loại:Cà chua
Morette
Morette là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 380 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số là 361 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Isère
Halloween: Resurrection
Halloween: Sự hồi sinh hay Quỷ dữ phục sinh (tựa tiếng Anh: Halloween: Resurrection) là một bộ phim kinh dị Mỹ của đạo diễn Rick Rosenthal, phát hành vào năm 2002. Đây là bộ phim thứ 8 trong loạt phim Halloween, loạt phim chuyên nói về những vụ giết người hàng loạt tại thị trấn Haddonfield, Illinois của tên sát nhân tâm thần Michael Myers.
Nội dung
Vào đêm 31 tháng 10 năm 2001, Laurie sẵn sàng để đối phó với Michael. Michael giết hai nhân viên bảo vệ rồi tiến vào bệnh viện tâm thần. Laurie lừa Michael lên sân thượng, nơi hắn bị dính bẫy của cô. Laurie sai lầm khi đến gần định lột mặt nạ của Michael ra, để rồi bị hắn đâm và ném ra khỏi sân thượng. Sứ mạng của Michael đã hoàn tất sau hơn hai mươi năm truy đuổi Laurie, hắn quay về căn nhà thời thơ ấu.
Năm tiếp theo, một nhóm sinh viên có cơ hội tham gia vào chương trình thực tế trên Internet mang tên Dangertainment, do Freddie Harris và Nora Winston đạo diễn. Nhóm sinh viên gồm có Bill Woodlake, Donna Chang, Jen Danzig, Jim Morgan, Rudy Grimes và Sara Moyer. Họ sẽ ở lại một đêm trong căn nhà của Michael Myers, với các máy quay được lắp đặt khắp nhà và các máy quay đeo trên đầu nhóm bạn, họ phải tìm hiểu nguyên nhân nào khiến Michael giết chóc. Riêng Sara được người bạn Deckard theo dõi trực tiếp suốt bữa tiệc Halloween. Michael xuất hiện giết chết Bill và người quay phim.
Donna và Jim định quan hệ tình dục dưới tầng hầm nhưng bức tường sụp đổ, những cái xác chết rơi trúng họ. Jim nhận ra xác chết là hàng giả và chương trình này có dàn dựng. Jim bỏ đi trong khi Donna thấy có một đường hầm sau bức tường. Michael đuổi theo Donna trong đường hầm trước khi đâm cô vào cây cọc. Ở bữa tiệc, Deckard và bạn bè đã chứng kiến vụ giết người. Deckard cho rằng vụ giết người là thật, nhưng các bạn khác cho rằng nó là diễn. Freddie ăn mặc giống Michael để hù dọa nhóm bạn, tuy nhiên Michael thật đã đi theo phía sau anh. Freddie tưởng Michael là anh chàng quay phim Charlie nên đuổi hắn ra ngoài nhà để xe để giúp Nora; Michael sau đó giết Nora.
Khi Rudy, Sara và Jim phát hiện Freddie trong trang phục Michael, anh ta hứa sẽ trả tiền cho họ. Sau khi Freddie bỏ đi, Jen thấy xác chết của Bill. Michael đã cắt đầu Jen ngay trước mặt Rudy, Sara và Jim. Hắn cũng giết Rudy và Jim trước khi đuổi theo Sara lên lầu.
Sara liên lạc với Deckard để cầu xin giúp đỡ. Những người ở bữa tiệc lúc này mới tin những cái chết là thật. Deckard tiết lộ vị trí của Michael để Sara và Freddie có thể né tránh. Michael vẫn tìm thấy và tấn công họ. Khi vào trong nhà để xe, Freddie và Michael đánh nhau, căn nhà bắt đầu bốc cháy. Freddie đưa Sara ra ngoài, bỏ mặc Michael bị vướng vào đống dây điện. Cả căn nhà Myers bị thiêu rụi, Sara cám ơn Deckard vì đã giúp đỡ cô. Xác của Michael và xác những người nạn nhân đều được đưa vào nhà xác. Khi người bác sĩ đang kiểm tra xác Michael, hắn tỉnh lại.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim năm 2002 Thể loại:Phim Mỹ Thể loại:Phim tiếng Anh Thể loại:Phim kinh dị Mỹ Thể loại:Phim tâm lý Mỹ Thể loại:Phim giật gân Mỹ Thể loại:Phim tiếp nối Thể loại:Phim tiếp nối Mỹ Thể loại:Phim kinh dị năm 2002 Thể loại:Phim của Dimension Films Thể loại:Phim về lễ Halloween Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở Illinois Thể loại:Phim kinh dị thập niên 2000 Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở thập niên 2000 Thể loại:Phim lấy bối cảnh năm 2001 Thể loại:Phim lấy bối cảnh năm 2002
Aermacchi MB-326
Aermacchi hay Macchi MB-326 là một loại máy bay phản lực quân sự hạng nhẹ của Ý. Ban đầu nó được thiết kế làm máy bay huấn luyện 2 chỗ, sau đó được chế tạo thêm các phiên cường kích hai chỗ và một chỗ hạng nhẹ.
Biến thể
nhỏ|phải|MB-326A ITI A.Malignani Udine, Ý (Trường kỹ thuật hàng không) nhỏ|phải|A7-040 (MB326H) cất cánh từ tàu [[HMAS Melbourne (R21)|HMAS Melbourne, Fremantle năm 1980]] nhỏ|phải|MB326H
Quốc gia sử dụng
nhỏ|phải|MB-326 thuộc Hải quân Argentina, trưng bày tại [[Río Grande, Tierra del Fuego]]
Liên kết ngoài
Thể loại:Máy bay Macchi Thể loại:Máy bay Atlas Aircraft Corporation Thể loại:Máy bay Commonwealth Aircraft Corporation Thể loại:Máy bay Embraer Thể loại:Máy bay quân sự Ý thập niên 1950 Thể loại:Máy bay chiến đấu Thể loại:Máy bay quân sự Thể loại:Máy bay cường kích Thể loại:Máy bay huấn luyện Thể loại:Máy bay một động cơ Thể loại:Máy bay phản lực Thể loại:Máy bay cánh dưới
Kinh tế Việt Nam thời Pháp thuộc
Thời kì 1885–1900
Trong thời kỳ 1885–1900, kinh tế Việt Nam phát triển ở mức 7%/năm, khá cao so với các nước thuộc địa khác ở Đông Nam Á. Người Pháp bắt đầu khai hoang ở quy mô lớn tại Nam Kỳ bằng cách đào kênh nhằm tiêu úng, rửa phèn, cung cấp nước cho nông nghiệp. Việc đào kinh gia tăng từ năm 1880 :
Thời kì 1900–1920
Trong thời kỳ này Pháp đầu tư mạnh vào xây dựng cơ sở hạ tầng cùng các ngành công nghiệp như khai thác khoáng sản, cơ khí, chế biến nông sản...
Giai đoạn 1920–1940
Trước áp lực khủng hoảng kinh tế thế giới vào thập niên 1930, kinh tế Việt Nam tăng trưởng chậm lại, trong đó người bị tác động lớn nhất là người Việt. Tăng trưởng kinh tế lúc này giảm xuống từ 7,3% vào năm 1930 xuống còn 3,9% vào năm 1935. Sau đó Thế chiến thứ hai bùng nổ, Pháp bị Đức Quốc xã chiếm đóng còn ở Đông Dương kinh tế suy thoái mạnh cho tới khi Nhật Bản tham chiến xâm lược và thành lập các chính quyền thân Nhật ở Đông Nam Á gây ra những biến động lớn về kinh tế tại các thuộc địa thời bấy giờ.
Giai đoạn 1940–1945
Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ tác động mạnh mẽ và sâu sắc đến nền kinh tế Việt Nam. Đầu tiên là những biện pháp quân sự hóa kinh tế nhằm phục vụ nhu cầu chiến tranh của chế độ thực dân Pháp tại Việt Nam, do tại nước Pháp khi đó đang có chiến tranh và cũng đang bị xâm chiếm. Sau đó Nhật Bản dùng vũ lực loại bỏ Pháp chiếm đóng Việt Nam rồi thực hiện các biện pháp khác còn khốc liệt hơn nhằm mục đích khai thác phục vụ chiến tranh (bắt nông dân nhổ lúa trồng đay, buộc người dân bán lúa gạo với giá rẻ mạt để chuyển về Nhật).
Sự kiện nổi bật nhất trong giai đoạn này là Nạn đói năm Ất Dậu, 1944-1945. Các cường quốc đang chiếm đóng Việt Nam như Pháp, Nhật Bản vì mục đích phục vụ chiến tranh đã lạm dụng và khai thác quá sức vào nông nghiệp vốn đã lạc hậu, đói kém gây nhiều tai họa ảnh hưởng đến sinh hoạt kinh tế của người Việt. Trong khi Nhật thu gom gạo để chở về nước thì Pháp dự trữ lương thực phòng khi quân Đồng minh chưa tới, phải đánh Nhật hoặc dùng cho cuộc tái xâm lược Việt Nam. Thời tiết là yếu tố ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất lương thực tại miền Bắc. Thiên tai, lũ lụt, sâu bệnh gây mất mùa tại miền Bắc.
Thời kì 1945–1954
Đây là thời kỳ kinh tế không còn phát triển mạnh như trước, bởi lẽ chiến tranh Đông Dương nổ ra khắp Việt Nam. Tăng trưởng giảm mạnh từ 4% trung bình mỗi năm còn 1,7% và kéo dài cho đến khi Pháp rút khỏi Đông Dương sau khi đã bàn giao toàn bộ bộ máy hành chính và quân đội lại cho Quốc gia Việt Nam. Kinh tế Việt Nam dần ổn định trở lại và đạt tới mức 6% trong năm 1954–1955.
Nông nghiệp
Ở Nam Kỳ, người Pháp sớm nhận thấy tiềm năng thu lợi nhuận từ nông nghiệp của vùng này. Tại đây, tính đến năm 1936, Pháp đã đào được 1360 km kênh chính, 2500 km kênh phụ với kinh phí lên đến 58 triệu Franc. Hệ thống kênh đào được thực hiện trong khoảng 80 năm ở Nam Kỳ đã làm thay đổi hẳn diện mạo nông nghiệp ở Đồng bằng Sông Cửu Long khiến diện tích đất canh tác được mở rộng, sản lượng lúa mỗi ngày một tăng, hình thành nên thị trường hàng hóa nông nghiệp. Giao thông vận tải cũng phát huy hiệu quả qua hệ thống đường thủy. Trong nửa thế kỷ (1880-1937), diện tích trồng lúa tăng lên 420% (1880: 522.000 mẫu; 1937: 2,2 triệu mẫu), số lúa xuất cảng tăng lên 545% (1880: 284.000 tấn; 1937: 1,5 triệu tấn), số dân tăng 260% (1880: 1,7 triệu, 1937: 4,5 triệu) thumb|Nông dân Việt Nam thời Pháp thuộc Đầu năm 1945, nông dân chiếm 95% dân số Việt Nam nhưng làm chủ không quá 30% diện tích ruộng đất. Riêng tầng lớp nông dân nghèo (không có hoặc chỉ có rất ít ruộng đất) chiếm 60% dân số nông thôn, nhưng chỉ có khoảng 10% ruộng đất. Còn giai cấp địa chủ chiếm không tới 5% dân số nhưng chiếm hữu 70% ruộng đất.
Ngay từ cuối những năm 1920, Nguyễn Ái Quốc đã mô tả nông dân Việt Nam như sau: "Ruộng bị Tây chiếm hết, không đủ mà cày. Gạo bị nó chở hết, không đủ mà ăn. Làm nhiều, được ít, thuế nặng... Đến nỗi chết đói, hoặc bán vợ đợ con, hoặc đem thân làm nô lệ như những người nó chở đi Tân thế giới...". Miền Bắc Việt Nam thường rơi vào tình trạng đói kém khi mất mùa hoặc gặp thiên tai, lũ lụt. Trong nạn đói năm Ất Dậu làm 2 triệu người chết, tỷ lệ chết đói cao nhất là những nông dân không có đất canh tác.
Pháp giành độc quyền buôn bán 3 mặt hàng quan trọng nhất là gạo, muối và rượu. Hồ Chí Minh đã nhận xét: "Nói đến các món độc quyền, người ta có thể hình dung Đông Dương như một con nai béo mập bị trói chặt và đương hấp hối dưới những cái mỏ quặp của một bầy diều hâu rỉa rói mãi không thấy no".
thumb|phải|Đồn điền cao su thời Pháp thuộc
Mỗi công nhân được tuyển dụng, người mộ phu sẽ được trả từ 10 đến 20 đồng khiến người ta thực hiện cưỡng ép tại một số vùng nông thôn tạo ra sự bất bình mà điển hình là vụ ám sát người chuyên mộ phu cao su René Bazin năm 1929. Des Rousseaux trong một báo cáo mật gởi cho Toàn Quyền Đông Dương viết "Người nông dân chỉ chấp nhận rời khỏi làng đi làm việc nơi khác là khi nào họ bị đói. Do đó phải đi đến kết luận lạ lùng cho phương thuốc thiếu nhân công [ở đồn điền] là phải bần cùng hóa nông thôn, rút bỏ các khoản trợ cấp, hạ giá nông sản… ".
Công nghiệp
Sau khi thực dân Pháp thiết lập nền cai trị tại Việt Nam, đầu thế kỷ XX, các công ty Pháp bắt đầu xây dựng một số cơ sở công nghiệp trong các ngành khai khoáng, cơ khí, rồi đến hệ thống công nghiệp dịch vụ và công nghiệp chế biến. Công nghiệp phát triển trên bốn lĩnh vực chủ yếu: khai thác mỏ, sản xuất vật liệu xây dựng, cơ khí vận tải, và cuối cùng là các ngành công nghiệp chế biến.
thumb|Nghề mộc tại Việt Nam thời Pháp thuộc Sau khi Pháp chiếm Bắc kỳ thì ngành công nghiệp vật liệu xây dựng mới phát triển mạnh. Cơ sở quan trọng đầu tiên là Nhà máy Xi măng Hải Phòng do Công ty Xi măng Portland nhân tạo Đông Dương xây dựng năm 1894 với 4 lò quay. Ngành sản xuất gạch và ngói phân tán ở tất cả các tỉnh miền Bắc và miền Trung. Tuy nhiên, cũng có những nhà máy lớn, nổi tiếng ở Hà Nội, Sài Gòn, Hải Phòng, Đáp Cầu, Biên Hoà... Những nhà máy cơ khí vận tải cũng hình thành như nhà máy đóng tàu biển Bason, những nhà máy sửa chữa và chế tạo toa xe lửa ở Gia Lâm, Vinh, Sài Gòn, một số nhà máy lắp ráp và sửa chữa ô tô như Avia, Star ở Hà Nội...
Công nghiệp chế biến của Pháp ở Việt Nam về cơ bản là công nghiệp chế biến nông sản và lâm sản. Trong công nghiệp chế biến nông sản, ngành xay xát lúa gạo chiếm vị trí quan trọng nhất và cũng ra đời sớm nhất. Nhà máy xay xát đầu tiên được xây dựng tại Chợ Lớn vào năm 1870. Đến năm 1885, khắp Nam bộ đã có tới 200 xưởng xay xát. Đi kèm với nó là các nhà máy dệt bao đay, sữa chữa máy móc, xe cộ, thuyền bè... Đi đôi với ngành công nghiệp xay xát, có ngành công nghiệp nấu rượu nhằm giải quyết nhu cầu ngân sách cho chính quyền thực dân Pháp ở Đông Dương. Nấu rượu là độc quyền của chính quyền thuộc địa. Chỉ một hãng rượu Đông Dương tại Hà Nội đã xây dựng tới 4 nhà máy vào năm 1901, mỗi tháng dùng khoảng 3.000 tấn gạo để nấu rượu. Ngành công nghiệp đường cũng được phát triển. Công nghiệp chế biến lâm sản bắt đầu phát triển từ đầu thế kỉ XX. Ba ngành quan trọng nhất thuộc lĩnh vực này là giấy, gỗ và diêm. Đến thập kỷ 1930 đã xuất khẩu sang các thị trường Hồng Kông, Singapore, Nhật. Từ năm 1913, Pháp đã thành lập Công ty Giấy Đông Dương. Công ty này có hai nhà máy Nhà máy Giấy Việt Trì và Nhà máy Giấy Đáp Cầu. Năm 1891, Pháp xây dựng một nhà máy sản xuất diêm đầu tiên ở Hà Nội. Đến năm 1897, Pháp lập một nhà máy diêm lớn hơn tại Bến Thủy (Nghệ An). Đến năm 1899, Schneider lập thêm một xưởng nữa ở Hà Nội.
Thủ công nghiệp Việt Nam từng có quá khứ huy hoàng nhưng đã suy tàn nên được Pháp khuyến khích và khai thác. Các nghề thủ công có những khiếm khuyết như thiếu công nghệ hiện đại, thiếu tính sáng tạo, nhàm chán, lặp lại và đặc biệt không phù hợp với thị hiếu Châu Âu. Chính quyền thuộc địa chủ trương củng cố những nghề tiểu thủ công nghiệp truyền thống bằng cách đào tạo lao động tại chỗ, cải thiện chất lượng sản phẩm để có thể dễ dàng tiêu thụ. Nhiều khoá tập huấn nghề đã được thực hiện ở các tỉnh Hà Đông, Nam Định, Bắc Ninh, Hà Nội. Tuy nhiên, ứng dụng công nghệ mới vẫn hạn chế khiến năng suất lao động thấp.
Quá trình công nghiệp hoá tiến triển chậm. Nền công nghiệp Việt Nam nhỏ bé và không hoàn chỉnh với các cơ sở sản xuất lớn là của tư bản Pháp còn công nghiệp bản địa chỉ gồm những doanh nghiệp nhỏ hoạt động trong lãnh vực sản xuất hàng tiêu dùng và các hộ gia đình sản xuất tiểu thủ công nghiệp. Ngành công nghiệp không phát triển là chủ đích của thực dân Pháp không muốn để cho dân bản xứ lập công ty để cạnh tranh với các công ty của Pháp. Nước Pháp muốn duy trì nền công nghiệp bản xứ tại Đông Dương là nền sản xuất thủ công không đòi hỏi chất lượng nhân công cao mặc dù có những chỉ trích của những nhà công nghiệp và nhà kinh tế học ngay tại thời điểm đó. Người Pháp xây dựng một số cơ sở công nghiệp khai khoáng, cơ khí, công nghiệp chế biến nông lâm sản, công nghiệp nhẹ nhưng vẫn chưa hình thành nền tảng công nghiệp hoàn chỉnh tại Việt Nam, trong khi Nhật Bản đã xây dựng khá nhiều cơ sở công nghiệp tại các thuộc địa của họ như Triều Tiên, Mãn Châu. Các dịch vụ như điện, nước... thời kỳ này phát triển tương đối chậm, lệ thuộc nhiều vào sự hình thành các đô thị.
Công nghiệp thời Pháp thuộc đã cung cấp một số sản phẩm và kỹ thuật mới như: điện, xi măng, diêm, bia, xà phòng, thuốc lá, thuỷ tinh, ô tô, xe đạp, tàu điện, tàu hoả, các sản phẩm cơ khí... Một số sản phẩm quen thuộc được sản xuất theo qui trình mới như nước máy, giấy, vải, thuốc lá... Nhờ sự giao thương mà lần đầu tiên, người Việt Nam được biết các sản phẩm của phương Tây, như: dầu hỏa và đèn dầu hỏa, thuốc lá điếu, diêm, xà phòng, sữa bò, kính đeo mắt, ô che mưa nắng, giầy dép, kính lắp cửa, các đồ dùng thủy tinh... làm thay đổi tiêu dùng nội địa. Sau khi thiết lập được chính quyền tại Việt Nam, Pháp cũng đã thiết lập chế độ bảo hộ mậu dịch, dựng hàng rào thuế quan và áp dụng một số độc quyền có lợi cho hàng hoá Pháp. Nền kinh tế xuất hiện một số kỹ thuật có thể coi là hiện đại vào thời kỳ đó tạo ra một năng suất mới trong sản xuất và đời sống như kỹ thuật khai thác hầm mỏ, kỹ thuật chế biến lâm sản, tốc độ và chất lượng của giao thông liên lạc, kỹ thuật và chất lượng xây dựng... Công nghiệp đã góp phần mở rộng thị trường trong nước và thị trường nước ngoài, một bộ phận dân cư trong nước, nhất là dân thành thị làm quen với những sản phẩm hiện đại phương Tây như điện, xà phòng, nước máy, thuốc lá, xi măng… Một số ngành sản xuất cổ truyền như lúa gạo, cà phê, chè, gỗ... có khả năng mở rộng sản xuất, để bước đầu vươn ra thị trường quốc tế. Công nghiệp còn tạo ra một đội ngũ công nhân và kỹ thuật viên Việt Nam tiếp thu kỹ thuật phương Tây.
Công nghiệp thời Pháp thuộc sử dụng nhân công giá rẻ nên có tỷ suất lợi nhuận cao nhưng sản lượng rất thấp. Công nghiệp mang tính chất thâm dụng lao động do nó chú trọng khai thác lao động giá rẻ của dân bản xứ hơn thâm dụng tư bản để nâng cao năng suất và sản lượng. Cho đến 1931, trong tổng giá trị sản phẩm quốc nội của Đông Dương là 750 triệu đồng Đông Dương, công nghiệp chỉ chiếm có 105 triệu, tức chỉ đạt 14%. Trong thập kỷ 1930, công nghiệp đã có một bước tiến xa hơn: tăng gấp đôi so với những gì Pháp đã làm ở đây trong vòng 70 năm (1860-1930). Đến năm 1938, trong tổng sản phẩm quốc nội của Đông Dương là 1014 triệu đồng Đông Dương, công nghiệp chiếm 233,08 triệu, tức 22%. Chỉ có một tỷ lệ nhỏ dân cư Việt Nam được hưởng những thành tựu của sự phát triển công nghiệp. Điện, nước máy, xà phòng, đường sắt, đường nhựa và điện tín vẫn còn xa lạ với nông thôn, người nghèo. Tính tới năm 1940, lượng điện tiêu thụ trên đầu người tại Việt Nam chỉ bằng 1/107, lượng sắt thép sử dụng bằng 1/10 so với nước Pháp.
Nền kinh tế Việt Nam vẫn chủ yếu dựa vào nông nghiệp với phương thức sản xuất không thay đổi trong hàng ngàn năm. Quan hệ sản xuất tại nông thôn vẫn là quan hệ địa chủ – tá điền như thời Trung cổ, còn tại thành thị, chủ nghĩa tư bản chỉ mới manh nha xuất hiện. Người Việt có mức sống rất thấp, nghèo đói phổ biến trên toàn đất nước, đặc biệt ở miền Bắc và miền Trung. Ở nông thôn tồn tại mâu thuẫn giữa địa chủ và tá điền còn ở thành thị có sự tương phản giữa tầng lớp tư sản, quan chức cao cấp và thị dân lớp dưới. Người Pháp xây dựng một số cơ sở hạ tầng cơ bản tại An Nam. Hệ thống kinh tế mà Pháp đầu tư tại Việt Nam như các đồn điền cao su, mỏ than, các thành phố lớn, đường sắt, cảng biển là để phục vụ cho công cuộc khai thác thuộc địa của họ chứ không phải để phục vụ lợi ích của dân bản xứ.
Thương nghiệp
nhỏ|300px|phải|Hút thuốc phiện tại Việt Nam thời Pháp thuộc. nhỏ|phải|250px|Xưởng [[thuốc phiện (Manufacture d'Opium) ở Sài Gòn thời thuộc Pháp. Khu xưởng này cung ứng từ 1/3 đến 1/2 ngân sách toàn Đông Dương.]]
Mức đầu tư của tư bản Pháp, từ 1924 đến 1939, vào ngành thương mại là 421 triệu france Pháp, chiếm 5,6% tổng số đầu tư tư nhân Pháp tại Việt Nam. Số tư bản này chủ yếu trong các lĩnh vực nhập khẩu và xuất khẩu, mà trước hết là xuất, nhập khẩu với chính quốc và với các thuộc địa Pháp. Trong giai đoạn đầu, hoạt động thương nghiệp của Pháp chủ yếu tập trung ở các thương cảng: các tàu Pháp đem hàng vào bán, rồi thông qua các đại lý mua hàng để xuất khẩu.
Ngoài việc kinh doanh xuất nhập khẩu, Pháp độc quyền kinh doanh đối với 3 sản phẩm quan trọng là muối, rượu, thuốc phiện để nâng giá 3 mặt hàng này lên rất cao, rồi thông qua độc quyền, hoặc cưỡng bức tiêu thụ để thu tiền cho ngân sách. Cách kinh doanh theo lối độc quyền của chính phủ thực dân dựa trên nhu cầu của dân bản xứ để bòn rút họ: một thói hư - thuốc phiện, một thói quen - rượu, một nhu cầu cơ bản - muối đã tạo ra nhiều lãi và đóng góp tới 60-70% tổng thu ngân sách.
Toàn quyền Đông Dương Albert Sarraut từng có thư gửi viên Công sứ dưới quyền:
Thuốc phiện là mặt hàng được Pháp công khai buôn bán, khuyến khích người Việt sử dụng chứ không bị cấm như ở chính quốc. Lợi nhuận từ thuốc phiện đã đóng góp tới 25% vào ngân sách của Pháp ở Đông Dương. Tổng ngân sách năm 1905 là 32 triệu đồng Đông Dương, trong số này nguồn thu từ độc quyền bán thuốc phiện là 8,1 triệu. Tính đến năm 1900 thì lợi nhuận Pháp thu được từ thuốc phiện đạt hơn phân nửa số tiền thu nhập của toàn Liên bang Đông Dương. Riêng việc phân phối bán lẻ là để cho tư nhân, đa số là người Hoa. Thập niên 1930, cứ một nghìn làng thì có đến 1.500 đại lý bán lẻ rượu và thuốc phiện. Nhưng cũng trong số một nghìn làng đó lại chỉ có 10 trường học. Nạn nghiện thuốc phiện trở thành một vấn nạn nghiêm trọng trong xã hội Việt Nam. Pháp đề ra quy định các làng phải mua số rượu tối thiểu tính theo dân số. Pháp ấn định trên thực tế mức rượu mà mỗi người bản xứ buộc phải uống hàng năm, kể cả người già, phụ nữ, trẻ em, cả đến trẻ em còn bú mẹ.
Người Hoa đóng vai trò đáng kể trong việc nhập cảng và tiêu thụ nội địa. Về xuất khẩu, người Hoa chiếm phần lớn nhất trong việc thu gom, xay giã và xuất khẩu lúa gạo mà Chợ Lớn là trung tâm qui tụ nguồn lúa gạo của toàn đồng bằng Nam Bộ. Về nhập khẩu, người Hoa gần như độc quyền trong việc nhập khẩu những mặt hàng tiêu dùng từ Nhật Bản, Singapore, nhất là từ Hồng Kông và Thượng Hải, gồm vải vóc, thực phẩm, dụng cụ gia đình, nến, giấy, bút mực, diêm, giầy dép, quần áo... là những thứ mà Pháp không quan tâm, hoặc có kinh doanh nhưng giá đắt hơn do chí phí vận tải quá lớn.
Giao thông vận tải
Để phục vụ mục đích khai thác thuộc địa người Pháp xây dựng khá nhiều cơ sở hạ tầng tại Việt Nam như hệ thống đường sắt, đường bộ, cảng biển, sân bay, điện tín, các thành phố lớn...
Năm 1881 Pháp khởi công xây dựng tuyến đường sắt đầu tiên đi từ Sài Gòn đến Mỹ Tho dài khoảng 70 km. Ngày 20 tháng 7 năm 1885 chuyến tàu đầu tiên xuất phát từ Ga Sài Gòn, vượt Sông Vàm Cỏ Đông bằng phà tại Bến Lức, đến Ga cuối cùng tại Trung tâm Thành phố Mỹ Tho đánh dấu sự ra đời của hệ thống đường sắt Việt Nam. Đến tháng 5 năm 1886 toàn bộ các cầu trên tuyến đường sắt Sài Gòn – Mỹ Tho đã hoàn thành cho phép tàu chạy một mạch tới Mỹ Tho.
Ba mươi năm đầu tiên của thế kỷ XX, để thực hiện chính sách khai thác thuộc địa, Pháp đã xây dựng một hệ thống đường sắt từ Bắc vào Nam nhằm phục vụ công cuộc cai trị và khai thác thuộc địa của họ. Đến năm 1936, người Pháp xây dựng xong đường sắt Bắc Nam với tổng chiều dài 2600 km Từ 1900 đến 1935, Pháp đã sử dụng 145 triệu franc để lập đường xe lửa và 45 triệu franc để mở mang đường sá
Đường thiên lý Bắc Nam được xây dựng dưới triều Nguyễn được người Pháp nâng cấp, mở rộng, gọi là đường thuộc địa số 1. Cùng với xây dựng đường số 1, dài khoảng 2000km, các trục đường thuộc địa khác cũng được xây dựng như các trục đường số 2,3,4,5,6 ..ở miền Bắc; trục đường: 7,8,9,11,12 (cũ),14... ở miền Trung và các trục đường 13, 15,16,51, 20, 21 (cũ), 22, Sài Gòn – Cà Mau (đường số 1 kéo dài)... Đến năm 1919 người pháp đã xây dựng 21 con đường thuộc địa. Tổng chiều dài các đường thuộc địa khác ngoài đường số 1 là khoảng trên 6.600km được rải đá. Các trục đường bộ song song với các tuyến đường sắt được nâng cấp, trở thành các trục đường liên tỉnh như: Đường 2, đường 70 ( Hà Nội - Tuyên Quang- Lao Cai) đường 3 ( Hà Nội -Thái Nguyên – Cao Bằng), đường 5 (Hà Nội - Hải Phòng). Hàng trăm cây cầu kiên cố cũng được xây dựng, trong đó có các cầu lớn như Cầu Bình Lợi (Sài Gòn) cầu Gềnh (Đồng Nai), Đà Ràng (Tuy Hòa), cầu Bạch Hổ (Huế): cầu Hàm Rồng (Thanh Hóa), Cầu Long Biên (Hà Nội)... Pháp cũng xây dựng các trục đường tỉnh và vươn tới nhưng vùng xa xôi hẻo lánh, có các mỏ quặng, than đá và vùng biên giới. Điển hình là các trục đường: Hà Nội- Cao Bằng, Việt Trì- Tuyên Quang, Vinh- Sầm Nưa. Đầu thế kỷ 20, Pháp đã làm được 20.000km đường bộ. Đến năm 1930, Pháp đã mở được 15.000 km đường bộ, trong đó khoảng 2.000 km đường rải nhựa.
Tóm lại, dưới thời Pháp thuộc, từ năm 1890 đến năm 1945, Việt Nam có một giai đoạn phát triển hạ tầng giao thông toàn diện và cơ bản nhất trên quy mô toàn quốc với các loại hình: đường bộ, đường sắt, đường biển, đường sông và cảng hàng không...phục vụ cho các hoạt động giao thương cho những năm sau này ở Việt Nam. Bên cạnh đó người Pháp còn xây dựng các thành phố lớn từ những đô thị có sẵn như Hà Nội, Sài Gòn hay thành lập mới như Hải Phòng, Đà Nẵng... Hà Nội nằm giữa đồng bằng sông Hồng trù phú, nơi đây đã sớm trở thành một trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa ngay từ những buổi đầu của lịch sử Việt Nam.
Đô thị
Bên cạnh đó người Pháp còn xây dựng các thành phố lớn từ những đô thị có sẵn như Hà Nội, Sài Gòn hay thành lập mới như Hải Phòng, Đà Nẵng... nhỏ|phải|300px|Rue Paul Bert, tức phố Tràng Tiền, nhìn về phía Nhà hát Lớn, Hà Nội, thời Pháp thuộc. Ngày 19 tháng 7 năm 1888, Tổng thống Pháp Sadi Carnot ký sắc lệnh thành lập thành phố Hà Nội. Thành phố Hà Nội lúc này có diện tích nhỏ bao gồm 2 huyện Thọ Xương và huyện Vĩnh Thuận thuộc phủ Hoài Đức. Phạm vi thành phố bó hẹp nằm trong khu vực Phố Huế, Đại Cồ Việt, Khâm Thiên, Giảng Võ, Đường Thụy Khuê, Hồ Tây đến cầu Long Biên. Năm 1902, Hà Nội trở thành thủ đô của Liên bang Đông Dương và được người Pháp xây dựng, quy hoạch lại, được mệnh danh là Tiểu Paris phương Đông thời bấy giờ. Nhờ sự quy hoạch của người Pháp, thành phố dần có được bộ mặt mới. Lũy thành thời Nguyễn dần bị triệt hạ, đến năm 1897 hầu như bị phá hủy hoàn toàn, chỉ còn lại Cột Cờ, Cửa Bắc với vết đạn năm 1873, Đoan Môn và lan can rồng đá ở trong hoàng thành cũ. Năm 1901, các công trình phủ Thống sứ, Nhà bưu điện, Kho bạc, Nhà đốc lý, Nhà hát lớn, Cầu Long Biên, Ga Hà Nội, những quảng trường, bệnh viện... được xây dựng. Hà Nội cũng có thêm trường đua ngựa, các nhà thờ Cơ Đốc giáo, trường Đại học Y khoa, Đại học Đông dương, Đại học Mỹ thuật, các trường Cao đẳng Pháp lý, Nông lâm cùng những nhà máy sản xuất rượu bia, diêm, hàng dệt, điện, nước... Khi những nhà tư bản người Pháp tới Hà Nội ngày một nhiều hơn, các rạp chiếu phim, nhà hát, khách sạn... dần xuất hiện, những con phố cũng thay đổi để phù hợp với tầng lớp dân cư mới. Vào năm 1921, toàn thành phố có khoảng 4.000 dân châu Âu và 100.000 dân bản địa.
Ngay sau khi chiếm được thành Gia Định vào năm 1859, thực dân Pháp gấp rút quy hoạch lại Sài Gòn thành một đô thị lớn phục vụ mục đích khai thác thuộc địa. Đồ án thiết kế được Phó Đô đốc Pháp là Page (về sau là Charner) cử trung tá công binh Pháp là Paul Florent Lucien Coffyn (20/5/1810 – 5/8/1871), nguyên Lãnh sự Pháp ở Hoa Kỳ, thiết kế. Theo bản đồ của Coffyn được công bố vào ngày 13/5/1862, quy hoạch ban đầu của Sài Gòn bao gồm cả tỉnh Chợ Lớn với khoảng 500.000 dân (Saigon ville de 500.000 âmes), tức khoảng 20.000 dân/km². Quy hoạch này tương ứng với quy hoạch khu vực phòng thủ của tướng Nguyễn Cửu Đàm năm 1772, khi dân số Sài Gòn chỉ khoảng 20.000–30.000 người. Nhưng đến 1864, nhận thấy diện tích dự kiến của thành phố quá rộng, khó bảo đảm về an ninh, Soái phủ Pháp ở Nam Kỳ (Gouverneur Amiral de la Cochinchine) lúc đó là Chuẩn đô đốc Pierre Rose quyết định tách Chợ Lớn khỏi Sài Gòn. Ngày 3/10/1865, Pierre Rose ra lệnh quy hoạch lại Sài Gòn chỉ còn là khu vực nằm giữa rạch Thị Nghè, sông Sài Gòn, rạch Bến Nghé và đường mới khu cầu Ông Lãnh hiện nay. Toàn bộ quy hoạch chỉ còn rộng khoảng 3 km². Rất nhanh chóng, các công trình quan trọng của thành phố, như Dinh Thống đốc Nam Kỳ, Dinh Toàn quyền, được Pháp thiết kế và huy động nhân công xây dựng. Sau 2 năm người Pháp xây dựng và cải tạo, khu quy hoạch rộng khoảng 3 km² nói trên đã hoàn toàn thay đổi. Thành phố Sài Gòn khi đó được thiết kế theo mô hình châu Âu, nơi đặt văn phòng nhiều cơ quan công vụ như: dinh thống đốc, nha giám đốc nội vụ, tòa án, tòa thượng thẩm, tòa sơ thẩm, tòa án thương mại, tòa giám mục,... Nam Kỳ Lục tỉnh là thuộc địa của Pháp và Sài Gòn nằm trong tỉnh Gia Định. Vào năm 1861, địa phận Sài Gòn được giới hạn bởi một bên là rạch Thị Nghè và rạch Bến Nghé với một bên là sông Sài Gòn cùng con đường nối liền chùa Cây Mai với những phòng tuyến cũ của đồn Kỳ Hòa.
Các loại thuế
Chính quyền thực dân Pháp thu lợi tức thuộc địa thông qua hệ thống các sắc thuế, nhiều loại thuế được đặt ra một cách vô lý. Các loại thuế phân chia theo hai loại: thu cho Ngân sách Đông dương (thuế quan, thuế rượu, thuốc phiện,...) và Ngân sách địa phương và các tỉnh (thuế thân, thuế ruộng,...). Năm 1911, tổng số thuế Pháp thu về là 4,8 triệu đồng; năm 1920 là 6,2 triệu đồng, năm 1930 là 10 triệu đồng.
Đánh giá
Trong những biến đổi xã hội vì sự xâm nhập của người Pháp là nhiều mặt hàng mới, trong đó có nhiều thực vật được đưa vào Việt Nam từ châu Âu, châu Mỹ, châu Phi và cả những nước châu Á lân cận góp nguồn. Đồn điền cây cà phê (xuất phát từ châu Phi), cây cao su (từ Nam Mỹ) được quy hoạch và phát triển, biến đổi hẳn bộ mặt đất nước, đưa dân lên miền núi khai thác và định cư. Ở miền xuôi thì trái cây nhiệt đới như chôm chôm, măng cụt cũng được trồng, lấy giống từ Mã Lai, Nam Dương. Ngoài ra nhiều loại rau như khoai tây, súp lơ, xu hào, cà rốt, tỏi tây nhập cảng từ Pháp được trồng quy mô kể từ năm 1900. Nhiều món ăn mới cũng theo chân người Pháp ra mắt ở Việt Nam như bánh mì, bơ, pho mát, cà phê rồi trở thành quen thuộc.
Số lượng công chức, chuyên gia mà Pháp đưa sang Việt Nam ít hơn 15 lần so với số lượng mà Đế quốc Nhật Bản đưa sang thuộc địa Triều Tiên trong cùng thời kỳ. Do quy mô nền công nghiệp của thực dân Pháp ở Việt Nam quá nhỏ, sự phụ thuộc quá nhiều vào xuất khẩu nông nghiệp, việc thiếu năng lực thể chế có nghĩa là Việt Nam không có nền tảng để phát triển sau khi giành độc lập. Bởi những nguyên nhân này, ngay cả khoản viện trợ 115 tỷ USD (tính theo thời giá 2011) mà Mỹ đổ vào miền Nam Việt Nam (từ năm 1954 tới 1975) cũng không thể được sử dụng một cách hiệu quả.
Xem thêm
Thể loại:Pháp thuộc K16
Tiền mã hóa
thumb|Hashcoin [[Bitcoin network#Mining|mine]] thumb|[[HitBTC|HitBTC cryptocurrency exchange terminal window]] Tiền mã hóa (cryptocurrency) là một dạng của tiền mật tính điện tử hoặc tiền kỹ thuật số, tiền ảo, là một tài sản kỹ thuật số được thiết kế để làm việc như là một trung gian trao đổi mà sử dụng mật mã để đảm bảo các giao dịch của nó, để kiểm soát việc tạo ra các đơn vị bổ sung và để xác minh việc chuyển giao tài sản. Mật tính (cryptographic computation) là từ được tạm dịch từ các thuật toán mã hóa tư liệu thông tin kỹ thuật số để bảo toàn nội dung và chữ ký của những tư liệu thông tin đó. Tiền mã hóa được phân loại như là một tập con của các loại tiền kỹ thuật số và cũng được phân loại là một tập con của các loại tiền tệ thay thế (Altcoin). Tuy nhiên danh từ tiền ảo không nên được sử dụng quá phổ biến vì nó chứa đựng một hàm ngữ mang tính chất phi thực tế và không có tính năng hoặc công dụng thật ngoài đời sống.
Bitcoin, được tạo ra trong năm 2009, là tiền mã hoá đầu tiên. Kể từ đó, nhiều loại tiền mã hóa khác đã được tạo ra. Chúng thường được gọi là Altcoin. Bitcoin và các dẫn xuất của nó sử dụng kiểm soát phi tập trung đối lập với tiền điện tử tập trung và các hệ thống ngân hàng trung ương. Việc kiểm soát phi tập trung này có liên quan đến việc sử dụng cơ sở dữ liệu giao dịch blockchain của bitcoin trong vai trò như một sổ cái lưu trữ dạng phân tán.
Lịch sử
Vào năm 1983, mã hóa viên người Mỹ David Chaum tạo ra một loại tiền điện tử mã hóa gọi là ecash. Sau đó, vào năm 1995, ông ấy triển khai việc sử dụng đồng tiền này thông qua Digicash, một phương thức thanh toán bằng tiền điện tử mã hóa.
Vào năm 1996, Cơ quan An ninh quốc gia xuất bản một bài báo với tựa đề How to Make a Mint: the cryptography of Anonymous Electronic Cash mô tả về hệ thống tiền mã hóa. Bài báo được xuất hiện lần đầu trong viện MIT và sau đó xuất hiện trên The American Law Review vào năm 1997.
Vào năm 1997, trong cuốn Sovereign Individual, tác giả William Rees-Mogg và James Dale Davidson đã dự đoán rằng trong thời đại thông tin, tiền sẽ là "các thuật toán toán học và không tồn tại dưới dạng vật lý". Điều này được các cộng đồng tiền mã hóa gọi là một lời tiên tri.
Năm 2009, Bitcoin được tạo ra bởi Satoshi Nakamoto.
Vào ngày mùng 6 tháng 8 năm 2014, Anh công bố rằng Kho bạc của nhà vua dã nhờ nghiên cứu về tiền mã hóa đề phòng trường hợp nó có thể đóng một vai trò nào đó vào nền kinh tế nước Anh.
Vào tháng 6 năm 2021, El Salvador trở thành quốc gia đầu tiên chấp nhận Bitcoin như là một đồng tiền hợp pháp. Điều này được thông qua bởi Quốc hội sau khi Tổng thống Nayib Bukele trình quốc hội dự thảo luật hợp pháp hóa tiền mã hóa.
Tháng 8 năm 2021, Cuba ra nghị quyết 215 công nhận và điều chỉnh các loại tiền mã hóa.
Vào tháng 9 năm 2021, Chính phủ Trung Quốc tuyên bố rằng tất cả các giao dịch bằng tiền mã hóa là bất hợp pháp.
Định nghĩa
Theo Jan Lansky, tiền mã hóa là một hệ thống mà trong đó phải có đủ 6 điều kiện sau đây:
Tham khảo
Thể loại:Ứng dụng mật mã học Thể loại:Phi tập trung hóa Thể loại:Tiền mã hóa
Lịch sử tôn giáo
Tôn giáo là một hình thái ý thức xã hội. Đặc điểm quan trọng trong ý thức tôn giáo là một mặt nó phản ánh tồn tại xã hội. Mặt khác, nó lại có xu hướng phản kháng lại xã hội đã sản sinh ra và nuôi dưỡng nó. Vì vậy, từ khi ra đời đến nay, cùng với sự biến đổi của lịch sử, tôn giáo cũng biến đổi theo.
Khởi nguyên
Với những thành tựu to lớn của ngành khảo cổ học, người ta đã chứng minh được sự tồn tại của con người cách đây hàng triệu năm (từ 4 – 6 triệu năm). Tuy nhiên, với những hiện vật thu được người ta khẳng định: có đến hàng triệu năm con người không hề biết đến tôn giáo. Bởi vì tôn giáo đòi hỏi tương ứng với nó là một trình độ nhận thức cao, nó là sản phẩm của tư duy trừu tượng trong một đời sống xã hội ổn định.
Hầu hết trong giới khoa học đều thống nhất rằng chỉ khi con người hiện đại – người tinh khôn (Homo Sapiens) – hình thành và tổ chức thành xã hội, tôn giáo mới xuất hiện. Thời kỳ này cách đây khoảng 95.000 – 35.000 năm. Tuy nhiên trong thời kỳ đầu mới chỉ là các tín hiệu đầu tiên. Đa số các nhà khoa học đều khẳng định tôn giáo ra đời khoảng 45.000 năm trước đây với những hình thức tôn giáo sơ khai như đạo Vật tổ (Tôtem), Ma thuật và Tang lễ. Đây là thời kỳ tương ứng với thời kỳ đồ đá cũ.
Thời cận-hiện đại
Cuộc cách mạng công nghiệp đã tạo ra một xã hội công nghiệp, xã hội này đòi hỏi phải có một tôn giáo năng động và tự do hơn, khó chấp nhận một tổ chức, một giáo lý với những nghi thức cứng nhắc, phức tạp. Tình trạng độc tôn của một tôn giáo trong một quốc gia đã bắt đầu chấm dứt và chấp nhận sự đa dạng trong đời sống tôn giáo. Từ đây quan niệm và sau là chính sách tự do tôn giáo ra đời, phát triển nhanh hay chậm và thể hiện khác nhau ở các quốc gia khác nhau. Những yếu tố lỗi thời được huỷ bỏ hoặc tự thay đổi, thay thế để thích nghi. Với xu thế quốc tế hóa ngày càng gia tăng, việc mỗi cá nhân chỉ biết đến tôn giáo của mình đã trở nên lạc hậu. Mỗi người đều rằng trên thế gian có nhiều thánh thần, có nhiều tôn giáo. Họ bắt đầu hoài nghi và lựa chọn, thần thánh được mang ra tranh luận, bàn cãi và làm nảy sinh xu thế thế tục hóa tôn giáo và xu thế này ngày càng thắng thế.
Trong thời đại ngày nay, khi mà xu thế toàn cầu hóa đang chi phối mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, sự nâng cao về trình độ học vấn và đặc biệt là những thành tựu của khoa học và công nghệ đã làm cho các tôn giáo ngày càng trở nên thế tục hóa kéo theo sự đa dạng trong đời sống tôn giáo. Từ đây xuất hiện các ý kiến khác nhau trong một tôn giáo và dẫn đến sự chia rẽ trong các tôn giáo một cách có tổ chức, bùng nổ các giáo phái và xuất hiện nhiều tôn giáo mới. Bản thân trong các tôn giáo khu vực và thế giới cũng có những biểu hiện khác trước: số tín đồ ngày càng tăng nhưng số tín đồ thực tế giảm, nghĩa là người ta theo đạo nhưng không hành đạo, nhiều tín đồ bỏ đạo để theo các "đạo mới". Trong nội bộ các tôn giáo có sự chia rẽ thành những giáo phái với những tính chất cấp tiến, ôn hòa hoặc cực đoan.
Tôn giáo trong xã hội có giai cấp
Khi xã hội phân chia giai cấp, xuất hiện các nhà nước, quốc gia với các vùng lãnh thổ riêng biệt, tôn giáo lúc này không chỉ còn là một nhu cầu tinh thần của quần chúng mà còn là một phương tiện để giai cấp thống trị duy trì sự thống trị áp bức giai cấp và bóc lột của mình và thực hiện sự bành trướng, xâm lược vì vậy tôn giáo gắn liền với chính trị và bị dân tộc hóa. Từ đó đã dẫn đến sự xuất hiện các tôn giáo dân tộc và tôn giáo thế giới.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nghiên cứu tôn giáo
România trong Thế chiến thứ nhất
Chiến dịch România là một chiến dịch trên chiến trường Balkan thời Chiến tranh thế giới thứ nhất, trong đó Vương quốc Romania và Đế quốc Nga liên kết với nhau chống lại quân đội các nước phe Liên minh Trung tâm. Giao tranh đã kéo dài từ tháng 8 năm 1916 cho đến tháng 12 năm 1917, xuyên suốt phần lớn lãnh thổ Romania hiện nay, gồm cả Transilvania, khi đó là đất thuộc Đế quốc Áo-Hung, cũng như nam Dobruja, ngày nay là một phần của Bulgaria.
Romania nhảy vào tham chiến nhằm chiếm đoạt Transilvania, một tỉnh mang tính lịch sử với phần lớn dân số là người Romania. Bất chấp những thắng lợi ban đầu, các lực lượng phối hợp România - Nga đã hứng chịu một số thất bại. Bản thân thủ đô Bucharest của Romania cũng bị quân đội Đức dưới quyền chỉ huy của tướng Erich von Falkenhayn vào ngày 6 tháng 12, và cho đến cuối năm 1916, chỉ có Moldavia là nằm dưới quyền kiểm soát của khối Hiệp Ước. 3 trong 4 tập đoàn quân của Romania đã bị đập tan hoặc là phân rã. Sau một số thắng lợi phòng ngự năm 1917, mặt trận của phe Hiệp Ước sụp đổ khi đảng Bolshevik đưa nước Nga ra khỏi chiến tranh và Romania, bị quân đội phe Liên minh Trung tâm hợp vây, phải ký kết một hiệp định ngừng bắn tại Focşani. Vào ngày 5 tháng 7 năm 1918, Romania phải ký kết Hòa ước Bucharest với khối Trung tâm, và hòa ước này cùng với thiệt hại nặng nề của Romania trong cuộc chiến đã tàn phá quốc gia này. Đến ngày 10 tháng 11, chỉ một ngày trước khi Đế quốc Đức ký kết hiệp định ngừng bắn và trong khi các quốc gia khác thuộc khối Trung tâm khác đã đầu hàng phe Hiệp Ước, Romania đã tái chiếm một cách chậm trễ. Tại thời điểm này, khoảng 220.000 binh sĩ Romania đã tử trận, chiếm khoảng 6% số lượng tử vong quân sự của phe Hiệp Ước.
Liên kết ngoài
Thể loại:Áo-Hung trong Chiến tranh thế giới thứ nhất Thể loại:Trận đánh liên quan tới Đức Thể loại:Trận đánh liên quan tới Áo-Hung Thể loại:Trận đánh liên quan tới Đế quốc Ottoman Thể loại:Các trận đánh trong đệ nhất thế chiến Thể loại:Trận đánh liên quan tới Nga Thể loại:Trận đánh liên quan tới România Thể loại:Lịch sử România Thể loại:România trong Chiến tranh thế giới thứ nhất Thể loại:Xung đột năm 1916 Thể loại:Xung đột năm 1917
Bão Nari (2013)
Lịch sử hình thành
Vào ngày 8 tháng 10 năm 2013, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) bắt đầu theo dõi một xoáy thuận nhiệt đới được phát triển trong khu vực cắt gió mức thấp đến vừa phải, cách Manila về hướng đông khoảng 1350 km trên đảo Luzon, Philippines. Hệ thống sau đó được đặt tên là Santi bởi Cục quản lý Thiên văn, Địa vật lý và Khí quyển Philippines (PAGASA) khi nó di chuyển dọc theo đỉnh phía Nam của một đỉnh cận nhiệt đới ở vùng áp thấp cao. Sau đó, Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp Hoa Kỳ (JTWC) bắt đầu cảnh báo hệ thống này và chỉ định nó là cơn bão nhiệt đới 24W sau khi trung tâm lưu thông mức thấp các hệ thống bắt đầu được củng cố. Trong suốt ngày tiếp theo, sau khi trung tâm đối lưu trên các trung tâm lưu thông mức thấp các hệ thống tăng lên, JMA và JTWC báo cáo cơn áp thấp đã phát triển thành cơn bão nhiệt đới, sau đó được đặt tên là Nari.
Philippines
Trong ngày 9 tháng 10 năm 2013, PAGASA phát đi tím hiệu cảnh báo bão số 1 cho các đảo thuộc tỉnh Catanduanes, trước khi mở rộng các khu vực phát tín hiệu 1 sớm hơn ngày hôm sau tới Aurora, Camarines Norte, Camarines Sur, Isabela, quần đảo Polilio và Quezon.
Ngày sau đó, hệ thống áp thấp được tăng cường thành cơn bão và tăng tốc di chuyển nhanh hơn về phía Philippines, PAGASA đặt 17 khu vực ở Luzon dưới mức báo động 1, 14 khu vực dưới mức báo động 2 và tỉnh Aurora dưới mức báo động 3.
Trong suốt ngày 11 tháng 10 năm 2013, các khu vực dưới mức báo động được mở rộng bao gồm Benguet, Ifugao, Ilocos Sur, Isabela, La Union, Pangasinan, đảo Polilio, Quirino và Tarlac.
Vào ngày sau đó, các mức báo động dần dần được điều chỉnh trước khi bị hủy bỏ trong suốt ngày 12 tháng 10, khi bão di chuyển ra khỏi Philippines và hướng tới Việt Nam.
Việt Nam
Trước thông tin bão Nari sẽ đổ bộ vào miền trung Việt Nam, có khoảng 150.000 người ở các tỉnh, thành phố Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Quảng Bình được thông báo sơ tán khẩn cấp. Tâm bão được xác định đi vào Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng và Quảng Nam, chính thức thì đổ bộ vào khu Hội An, Quảng Nam. Vào lúc 23h ngày 14 tháng 10 năm 2013, bão càn quét các tỉnh miền Trung làm tốc mái nhiều ngôi nhà, gây gãy cây lớn, ngã cột điện, làm thiệt hại diện tích cây công nghiệp, lâm nghiệp cùng khoảng 77 tàu thuyền bị hư hỏng. Thiệt mạng về người theo báo cáo có ít nhất 3 người chết và 49 người bị thương.
Cơn bão kèm mưa lớn với lượng mưa từ 200mm đến 400mm sau đó gây ngập lụt, ách tắc giao thông Bắc Nam và ảnh hưởng lớn đến cuộc sống dân cư địa phương. Mưa làm 350 ha lúa và 3284 ha hoa màu bị ngập và cuốn trôi 104.000 mét khối đất từ khu vực thủy lợi và nhiều tuyến đường bê tông.
Lào
Vào ngày 16 tháng 10 năm 2013, thời tiết xấu do ảnh hưởng từ cơn bão Nari được cho có thể là nguyên nhân vụ rơi chuyến bay 301 của Lao Airlines, trên đường tới sân bay quốc tế Pakse làm thiệt mạng 49 hành khách và nhân viên đoàn bay.
Thái Lan
Bão Nari đến Thái Lan vào ngày 16 tháng 9 năm 2013 với cường độ suy yếu nhiều và kèm theo mưa lớn diện rộng gây ngập lụt và ảnh hưởng giao thông, đời sống dân cư một số nơi ở phía Đông và phía Bắc Thái Lan, bao gồm cả Bangkok. Lượng mưa theo báo cáo từ 30mm đến 100mm ở Mukdahan và Ubon Ratchathani. Trung tâm khí tượng Thái Lan dự báo cơn bão sẽ đi xa hơn vào miền Bắc nước này, các khu vực sẽ ảnh hưởng nặng nhất là Bung Kan, Sakon Nakhon, Nakhon Phanom, Mukdahan, Nong Khai, Amnart Charoen, Si Sa Ket và Ubon Ratchathani.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2013 Thể loại:Việt Nam năm 2013 Thể loại:Bão tại Việt Nam Thể loại:Typhoon Thể loại:Bão tại Philippines
Aulacophora fallax
Aulacophora fallax là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1923.
Tham khảo
Thể loại:Aulacophora
Ardisia dekinderi
Ardisia dekinderi là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được Govaerts mô tả khoa học đầu tiên năm 1994.
Chorivalva
Chorivalva là một chi thuộc lớp Gelechiidae.
Ardisia dekinderi
Liên kết ngoài
D Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1994
Chorivalva
Chú thích
Thể loại:Litini
Porellaceae
Porellaceae là một họ rêu trong bộ Jungermanniales.
Liên kết ngoài
Thể loại:Porellaceae
Cơ quan sinh dục đực
Cơ quan sinh dục đực bao gồm:
Pristolycus shikokensis
Pristolycus shikokensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Đom đóm (Lampyridae). Loài này được Ohbayashi & Satô miêu tả khoa học năm 1963.
Tham khảo
Thể loại:Pristolycus
Vachellia douglasica
Vachellia douglasica là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Pedley) Kodela mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.