cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bordetella
B. pertussis và đôi khi B. parapertussis gây ho gà hoặc ho gà ở người, và một số chủng B. parapertussis có thể lây sang cừu. B. bronchiseptica hiếm khi lây nhiễm cho người khỏe mạnh, mặc dù bệnh ở những bệnh nhân suy giảm miễn dịch đã được báo cáo. B. bronchiseptica gây ra một số bệnh ở động vật có vú khác, bao gồm cả ho gà và viêm mũi teo ở chó và lợn, tương ứng. Các loài khác của chi gây ra các bệnh tương tự ở các động vật có vú khác và ở chim (B. hinzii, B. avium).
Chi Bordetella được đặt theo tên Jules Bordet.
Sinh bệnh học
Nghiên cứu kỹ lưỡng nhất về loài Bordetella là B. bronchiseptica, B. pertussis và B. parapertussis, và sinh bệnh học của bệnh hô hấp do vi khuẩn này gây ra đã được xem xét. Sự lây nhiễm xảy ra do tiếp xúc trực tiếp, hoặc qua các giọt aerosol hô hấp, hoặc fomite. Vi khuẩn ban đầu thuận theo các tế bào biểu mô cúc trong mũi họng, và sự tương tác này với các tế bào biểu mô được trung gian bởi một loạt các chất kết dính protein. Chúng bao gồm haemaglutinin dạng sợi, pertactin, fimbriae, và độc tố ho gà (mặc dù biểu hiện độc tố ho gà là duy nhất đối với B. pertussis). Cũng như hỗ trợ tuân thủ các tế bào biểu mô, một số trong số này cũng liên quan đến sự gắn kết với các tế bào phản ứng miễn dịch.
Scopula addictaria
Scopula addictaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
A
Bordetella
Quy chế biểu hiện yếu tố độc lực
BvgS là một cảm biến kinase màng tế bào phản ứng với sự kích thích bằng cách phosphoryl hóa một tế bào chất protein chứa helix-turn-helix, BvgA. Khi phosphoryl hóa, BvgA đã tăng ái lực cho các vị trí gắn kết cụ thể trong chuỗi Bvg kích hoạt và có thể thúc đẩy phiên mã trong các xét nghiệm in vitro.
Hầu hết các độc tố và chất kết dính dưới sự kiểm soát BvgAS được thể hiện dưới điều kiện Bvg+ (nồng độ BvgA-Pi cao). Nhưng cũng có những gen biểu hiện duy nhất ở trạng thái Bvg−,đáng chú ý nhất là gen flagellin flaA. Việc điều chỉnh các gen bị ức chế Bvg được trung gian bởi sản phẩm của một khung đọc mở 624 bp ở hạ lưu của bvgA, cái gọi là protein ức chế Bvg, BvgR. BvgR liên kết với một chuỗi đồng thuận có mặt trong chuỗi mã hóa của ít nhất một số gen bị ức chế Bvg. Ràng buộc protein này vào trình tự đồng thuận biểu thị sự biểu hiện gen bằng cách giảm sự phiên mã.
Người ta không biết những gì về các tín hiệu sinh lý cho BvgS, nhưng in vitro BvgAS có thể bị bất hoạt bởi nồng độ magie sulfat hoặc niacin, hoặc bằng cách giảm nhiệt độ ủ đến ≤ 26 °C.
Việc xác định một đột biến điểm cụ thể trong gen BvgS khóa B. bronchiseptica trong giai đoạn Bvg trung gian cho thấy một nhóm các gen được điều chỉnh bởi BvgAS được phiên mã duy nhất dưới nồng độ trung bình của BvgA-Pi. Kiểu hình trung gian (Bvgi) này có thể được tái tạo ở dạng B. bronchiseptica hoang dại nhờ sự phát triển của vi khuẩn trong môi trường có chứa nồng độ trung gian của bộ điều biến BvgAS, axit nicotinic. Trong những điều kiện này, một số, nhưng không phải tất cả các yếu tố độc lực liên quan đến pha Bvg+ đều được thể hiện, cho thấy hệ thống điều tiết hai thành phần này có thể dẫn đến sự liên tục của các trạng thái kiểu hình đối với môi trường.
Tài liệu tham khảo
Thể loại:Alcaligenaceae
Stelis cubicularia
Stelis cubicularia là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer & R.Vásquez miêu tả khoa học đầu tiên năm 1981.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1981
Paratrachelophorus marsi
Paratrachelophorus marsi là một loài bọ cánh cứng trong họ Attelabidae. Loài này được Legalov miêu tả khoa học năm 2003.
Cecropia chlorostachya
Cecropia chlorostachya là loài thực vật có hoa trong họ Tầm ma. Loài này được C.C.Berg & P.Franco mô tả khoa học đầu tiên năm 2002.
Paratrachelophorus marsi
Tham khảo
Thể loại:Paratrachelophorus
Cecropia chlorostachya
Liên kết ngoài
Thể loại:Cecropia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2002
Stelis cuatrecasasii
Stelis cuatrecasasii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được (Luer) Pridgeon & M.W.Chase mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Psychotria lasiocephala
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1920
Nishinoue Hayato
Nishinoue Hayato (sinh ngày 21 tháng 2 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Nishinoue Hayato hiện đang chơi cho Fujieda MYFC.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1996 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Cầu thủ bóng đá Fujieda MYFC
Hiremallanahole, Jagalur
Hiremallanahole là một làng thuộc tehsil Jagalur, huyện Davanagere, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Davanagere (huyện)
Chrysosplenium alpinum
Chrysosplenium alpinum là một loài thực vật có hoa trong họ Saxifragaceae. Loài này được (Schur) Schur miêu tả khoa học đầu tiên năm 1859.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chrysosplenium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1859
Heraclius
Flavius ​​Heraclius Augustus (tiếng Hy Lạp: Φλάβιος ȳράκλειος) khoảng 575 – 11 tháng 2 năm 641) hay còn được biết đến là Heraclius hay Herakleios, là Hoàng đế của Đế quốc Đông La Mã từ ngày 5 tháng 10 năm 610 đến ngày 11 tháng 2 năm 641.
Ông chịu trách nhiệm đưa Ngôn ngữ Hy Lạp trở thành ngôn ngữ chính thức của Đông La Mã. Sự vươn tới quyền lực của ông bắt đầu năm 608, khi ông và cha của mình, Heraclius Già, quan trấn phủ tỉnh Africa, lãnh đạo thành công cuộc khởi nghĩa chống lại Phocas - một ông vua cướp ngôi mất lòng dân.
Triều đại Heraclius cho thấy nhiều cuộc chiến diễn ra. Năm ông đăng quang ngôi Hoàng đế, biên giới đế quốc bị đe dọa các nước lân bang. Ngay lập tức, ông quyết định nhúng tay vào cuộc chiến tranh đang diễn ra chống lại Đế quốc Sassanid. Trận đánh đầu tiên của chiến dịch kết thúc với thất bại của người La Mã; quân Ba Tư tiếp tục đánh phá sâu vào lãnh thổ Đông La Mã và hành quân cho tới tận Eo biển Bosphorus; tuy nhiên, thành Constantinopolis được bảo vệ bởi những bức tường không thể công phá và được hỗ trợ bởi một lực lượng hải quân hùng mạnh nên Heraclius đã tránh được một thất bại toàn diện. Ngay sau đó, ông bắt đầu cải cách và củng cố lại quân đội. Heraclius bắt đầu đánh vào lãnh thổ Ba Tư từ khu vực Tiểu Á, và tiếp tục tiến sâu vào lãnh thổ địch và giành được chiến thắng quyết định trước chiến thắng quyết định trước nhà Sassanid trong trận Nineveh năm 627. Vua Ba Tư, Khosrau II bị ám sát ngay sau khi hiệp ước hòa bình giữa hai kẻ thù truyền kiếp của nhau được ký kết.
Tuy nhiên, sau khi chiến thắng trước người Ba Tư qua đi chưa lâu, ông đã phải đối mặt với một mối đe dọa mới, các cuộc xâm lược của người Hồi giáo. Nổi lên từ bán đảo Ả Rập, những người Hồi giáo nhanh chóng chinh phục toàn đế chế Ba Tư. Năm 634, người Hồi giáo phát động cuộc xâm lược tỉnh Syria của La Mã, tại đây họ đánh bại em trai của Heraclius là Theodorus. Chỉ trong vòng một thời gian ngắn, người Ả Rập đã chinh phục toàn bộ Lưỡng Hà, Armenia và Ai Cập.
Về vấn đề tôn giáo, Heraclius được biết đến như là người đã ủng hộ việc di cư nhiều tộc người đến bán đảo Balkan. Ông đã thỉnh cầu Giáo hoàng Gioan IV (640-642) gửi các thầy giảng đạo Cơ Đốc đến Dalmatia, tức Tỉnh Croatia, cấm quyền bởi Porga, một người theo đạo đa thần Slavic, và gia tộc của ông ta.
Nguồn gốc
Heraclius là con trai cả của Heraclius Già và Epiphania, một gia đình người Armenia đến từ Cappadocia Ngoài ra, có ít thông tin cụ thể về tổ tiên của ông. Cha ông là một vị tướng quan trọng trong cuộc chiến tranh của hoàng đế Maurice với Bahram Chobin, kẻ cướp ngôi của đế chế Sassanid, trong năm 590 Sau khi kết thúc chiến tranh, Maurice bổ nhiệm Heraclius Già vào chức vụ thống đốc của Africa.
Khởi nghĩa chống Phocas và lên ngôi
nhỏ|phải|200px|Gold [[solidus (coin)|solidus of Heraclius and his father in consular robes, struck during their revolt against Phocas]] Năm 608, Heraclius Già từ bỏ lòng trung thành với Hoàng đế Phocas, người đã lật đổ Maurice sáu năm trước đó. Quân nổi dậy đã phát hành tiền xu mà trên đó cả hai Heraclii ăn mặc như chấp chính quan, mặc dù đó không phải là một tuyên bố tước hiệu hoàng đế một cách rõ ràng của họ tại thời điểm này Người anh em họ của Heraclius trẻ đã phát động một cuộc xâm lược bằng đường bộ vào Ai Cập, năm 609, ông đã đánh bại tướng Bonosus của Phocas và chiếm lấy tỉnh này. Trong khi đó, Heraclius trẻ đi thuyền về phía đông với một lực lượng xuyên qua Sicilia và Cộng hòa Síp.
Khi ông tiến tới gần Constantinopolis, ông đã liên lạc với các chỉ huy quan trọng và lên kế hoạch tiến hành một cuộc tấn công lật đổ các nhà quý tộc trong thành phố, và sớm sắp xếp một buổi lễ nơi ông được trao vương miện và được tôn lên làm Hoàng đế. Khi ông đến kinh đô, lực lượng Excubitor, một đơn vị cận vệ hoàng đế tinh nhuệ được chỉ huy bởi Priscus, con rể của Phocas, đào ngũ tới chỗ Heraclius, và ông đã tiến vào thành phố mà không có sự kháng cự nghiêm trọng nào. Khi Heraclius bắt được Phocas, ông hỏi: "Đây là cách trị vì của ngươi phải không, tên khốn kiếp?" Phocas đáp lời, "Và chắc gì ngươi sẽ cai trị tốt hơn?" Cùng với đó, Heraclius đã trở nên tức giận và ông ra lệnh chặt đầu Phocas tại chỗ. Sau đó, thi hài của Phocas cũng bị Heraclius thiến bởi vì Phocas đã hãm hiếp vợ của Photius, một chính trị gia quyền lực trong thành phố.
Ngày 5 Tháng Mười, năm 610, Heraclius đã đăng quang lần thứ hai, lần này trong nhà nguyện Thánh Stephen bên trong Đại Điện, và vào cùng một thời gian đó, ông kết hôn với Fabia, người đã lấy tên là Eudokia. Sau khi bà qua đời năm 612, ông kết hôn với Martina cháu gái của ông trong năm 613 và cuộc hôn nhân thứ hai này được coi là loạn luân và rất không được lòng dân
Đến bên bờ vực thất bại
250px|nhỏ|Vụ ám sát vua [[Khosrau II, trong một bản thảo thời Hoàng đế Humayun của Đế quốc Mogul vào năm 1535, bài thơ bằng tiếng Ba Tư là của Ferdowsi]] Trong chiến dịch Balkan của mình, Hoàng đế Maurice và gia đình của ông đã bị sát hại bởi Phocas vào tháng 11 năm 602 sau một cuộc nổi loạn Vua Khosrau II (Chosroes) của đế quốc Sassanid vốn trước đó được Maurice khôi phục ngai vàng và vẫn là đồng minh của Maurice. Nhân cơ hội này, vua Ba Tư đã phát động tấn công đế chế Byzantine, và chiếm lại lãnh các tỉnh của Byzantine ở Mesopotamia, Khosrau cũng tuyên bố rằng, ở trong triều đình của ông có một người con trai của Maurice, tên là Theodosius; và Khosrau yêu cầu rằng Byzantine phải chấp nhận Theodosius này là hoàng đế.
Vào thời gian này, người Ba Tư đã chinh phục vùng Lưỡng Hà và Kavkaz, và năm 611, họ chiếm đóng Syria và tiến vào khu vực Anatolia. Một cuộc phản công lớn được chỉ huy bởi Heraclius hai năm sau đó đã hoàn toàn bị đánh bại bên ngoài Antioch bởi Shahrbaraz và Shahin, và vị thế của người La Mã đã sụp đổ, người Ba Tư tàn phá các vùng của Tiểu Á, và chiếm Chalcedon đối diện với thành Constantinopolis ở phía bên kia Bosporus Trong hơn một thập kỷ tiếp theo, người Ba Tư đã có thể chinh phục Palestine và Ai Cập (vào giữa năm 621, toàn bộ các tỉnh nằm trong tay của họ ) và tàn phá Anatolia, trong khi người Avar và người Slav đã lợi dụng tình hình để tràn vào khu vực Balkan, đưa đế chế tới bờ vực diệt vong. Năm 613, quân đội Ba Tư đã chiếm Damascus với sự giúp đỡ của người Do Thái, tiếp đó chiếm đóng Jerusalem vào năm 614.
Với việc người Ba Tư đang ở ngay trước các cánh cổng của thành Constantinopolis, Heraclius đã nghĩ tới việc từ bỏ thành phố và dời kinh đô đến Carthage, nhưng Thượng phụ Sergius đã thuyết phục ông ở lại. An toàn sau các bức tường của Constantinopolis, Heraclius đã có thể cầu hòa và đổi lại hàng năm ông phải cống nạp một ngàn talent vàng, một ngàn talent bạc, một ngàn chiếc áo choàng lụa, một ngàn con ngựa, và một ngàn trinh nữ cho vua Ba Tư Hiệp ước hòa bình này cho phép ông xây dựng lại quân đội của đế quốc bằng cách cắt giảm chi tiêu phi quân sự, phá giá đồng tiền và nấu chảy chúng, với sự ủng hộ của Thượng Phụ Sergius, các kho tàng của Giáo hội đóng góp kinh phí cần thiết để tiếp tục cuộc chiến.
Đế quốc Byzantine đánh trả
Vào ngày 05 tháng 4, năm 622, Heraclius rời Constantinopolis và giao phó thành phố cho Sergius và viên tướng Bonus giữ vai trò là nhiếp chính cho con trai ông. Ông tập hợp quân đội của mình ở Tiểu Á, có thể là ở Bithynia, và sau khi ông khôi phục lại tinh thần bạc nhược của binh lính, ông mới tiến hành một cuộc phản công mà mang tính chất của một cuộc thánh chiến, với một hình ảnh acheiropoietos của Chúa Kitô được mang theo như một cờ hiệu quân đội nhỏ|trái|300px|[[Cherub and Heraclius receiving the submission of Khosrau II; plaque from a cross (Champlevé enamel over gilt copper, 1160–1170, Paris, Louvre).|alt=Medieval style portrait of Cherub and Heraclius receiving the submission of Khosrau II; plaque from a cross (Champlevé enamel over gilt copper]]
Quân đội La Mã tiến quân tới Armenia và đánh tan một đội quân được chỉ huy bởi một tù trưởng Ả Rập, đồng minh của người Ba Tư, và sau đó giành được một chiến thắng trước người Ba Tư dưới quyền Shahrbaraz. Heraclius sẽ tiếp tục tham gia chiến dịch trong nhiều năm nữa. Vào ngày 25, tháng 3 năm 624 một lần nữa ông lại rời Constantinopolis với vợ, Martina, và hai người con của mình, sau khi cử hành Lễ Phục Sinh ở Nicomedia vào ngày 15 tháng 4, ông tiến hành chiến dịch ở vùng Caucasus, và giành một loạt chiến thắng ở Armenia trước Khosrau và các vị tướng của ông ta như Shahrbaraz, Shahin, và Shahraplakan. Trong năm 626, người Avar và người Xla-vơ bao vây Constantinopolis với sự hỗ trợ bởi một đội quân Ba Tư chỉ huy bởi Shahrbaraz, nhưng cuộc bao vây kết thúc trong thất bại, trong khi một đội quân Ba Tư thứ hai dưới quyền Shahin phải chịu một thất bại tan nát dưới bàn tay của Theodore, em trai của Heraclius.
Với những nỗ lực chiến tranh của người Ba Tư bị nghiền nát, Heraclius đã có thể khiến cho Khả Hãn Tây Đột Quyết, Ziebel, xâm chiếm vùng Transcaucasia của người Ba Tư. Heraclius cũng khai thác sự chia rẽ trong Đế quốc Ba Tư, khiến cho viên tướng Ba Tư Shahrbaraz giữ thái độ trung lập bằng cách thuyết phục ông ta rằng Khosrau đã dần trở nên ghen tị với ông ta và đã ra lệnh hành quyết ông ta. Cuối năm 627, ông đã phát động một cuộc tấn công mùa đông vào Lưỡng Hà, và ở đây bất chấp sự đào ngũ của đồng minh người Thổ, ông đánh bại người Ba Tư dưới quyền Rhahzadh trong trận Nineveh Tiếp tục tiến quân về phía nam dọc sông Tigris, ông cướp phá đại cung điện của Khosrau tại Dastagird và chỉ nhờ vào việc phá hủy những cây cầu trên kênh Nahrawan, thành Ctesiphon mới thoát khỏi một cuộc tấn công của ông. Do sự nhục nhã mà hàng loạt các thất bại này đem lại, Khosrau bị lật đổ và sát hại trong một cuộc đảo chính do con trai của ông, Kavadh II. tiến hành, ông ta cùng lúc đó cũng cầu hòa và đồng ý rút khỏi tất cả các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng. Vào năm 629, Hercalius đưa cây Thánh Giá Thiêng trở về Jerusalem trong một buổi lễ oai nghiêm.
Heraclius đã sử dụng danh hiệu Ba Tư cổ đại là "Vua của các vị vua" cho bản thân ông sau chiến thắng trước Ba Tư. Sau đó, bắt đầu từ năm 629, ông tự xưng mình là Basileus, từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là "quốc vương", và danh hiệu này đã được sử dụng bởi các hoàng đế La Mã trong 800 năm tới. Lý do để cho Heraclius lựa chọn tước hiệu này thay vì những thuật ngữ La Mã trước đó như Augustus đã được một số học giả quy cho là có liên quan đến nguồn gốc Armenia của ông.
Nguyễn Phúc Hồng Y
Nguyễn Phúc Hồng Y (chữ Hán: 阮福洪依, 11 tháng 9 năm 1833 – 23 tháng 2 năm 1877), tôn hiệu Thụy Thái vương (瑞太王) (còn được đọc trại thành Thoại Thái vương), biểu tự Quân Bác (君博), là một hoàng tử con vua Thiệu Trị nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.
Heraclius
Đế quốc Byzantine đánh trả
Chiến thắng của Heraclius trước người Ba Tư đã kết thúc một cuộc chiến tranh đã diễn ra liên tục trong gần 400 năm và rời đã khiến cho Đế quốc Ba Tư rơi vào tình trạng hỗn loạn, từ đó nó không bao giờ hồi phục lại nữa. Trong năm 633, nhà nước Hồi giáo mới từ từ nuốt chửng người Ba Tư cho đến tận những cuộc chinh phục Ba Tư của người Hồi giáo và dẫn đến sự kết thúc của đế quốc Sassanid trong năm 644, và triều đại Sassanid trong năm 651.
Nguyễn Phúc Hồng Y
Ông được biết đến là thân phụ của vua Dục Đức, tổ phụ của vua Thành Thái và là tằng tổ phụ của vua Duy Tân.
Heraclius
Chiến tranh chống người Arab
nhỏ|Các hướng tiến quân của quân đội Đông La Mã và Hồi giáo vào tháng 9 năm 635, thời điểm trước khi [[trận Yarmouk diễn ra.|alt=Một bản đồ mô tả các hướng tiến quân của quân đội Đông La Mã và Hồi giáo vào tháng 9 năm 635, thời điểm trước khi trận Yarmouk diễn ra.]]
Vào năm 629, nhà tiên tri Môhammet đã thống nhất toàn bộ các bộ lạc du mục trên bán đảo Ả Rập. Những bộ lạc này trước đây quá chia rẽ, không đủ sức để gây ra sức ép quân sự nghiêm trong đến Đông La Mã hay nước láng giềng Ba Tư. Tuy nhiên, lúc bấy giờ, họ đã thống nhất và dần dần trở thành quốc gia hùng mạnh nhất cát cứ trong khu vực sau khi cải sang đạo Hồi. Trận Mu'tah vào tháng 9 năm 629 là cuộc xung đột đầu tiên diễn ra giữa người Ả Rập và Đông La Mã. Một toán quân người Hồi giáo nhỏ đã tấn công tỉnh Arabia của Đông La Mã nhưng bị đẩy lùi do số quân giữa hai bên quá chênh lệch. Bởi vì cuộc xung đột này kết thúc với chiến thắng của người Đông La Mã nên, nên họ đã chủ quan và không có lý do gì để phải thay đổi hay cải cách lại quân đội đang đồn trú trong khu vực. Do vậy, một khi họ đã nhận ra được mức độ đe dọa nghiêm trọng của Hồi giáo thì người La Mã lại không có chút kinh nghiệm đối đầu nào với người Ả Rập, thậm chí còn yếu kém hơn người lính kém cỏi nhất trong đoàn quân được liên minh bởi một nhà tiên tri. Ngay cả bộ Strategikon, một tập binh pháp, hướng dẫn cách đánh trận cũng như ca ngợi về các trận đánh với kẻ địch cũng không có đoạn nào đề cập đến xung đột với người Ả Rập.
Năm sau những người Hồi giáo đã phát động một cuộc tấn công vào đồng bằng phía nam hồ Tiberias, chiếm đánh Al Karak. Các cuộc tấn công nhằm thâm nhập khu vực sa mạc Negev tiến xa tới tận Gaza. Các tác phẩm của Hồi giáo ghi lại rằng Heraclius đã nằm mơ về cuộc xâm lược của Ả Rập sắp diễn ra. Sử gia Al-Tabari đã viết rằng Heraclius đã nằm mơ thấy một vương quốc mới của "người đàn ông cắt bao quy đầu" mà sẽ chiến thắng tất cả kẻ thù của nó Sau khi kể về giấc mơ của mình trong buổi thiết chiều, các quý tộc của ông vốn không biết về sự trỗi dậy của Hồi giáo ở Arabia, đã "khuyên ngài ra lệnh hàng chém đầu bất cứ người Do Thái trong vương quốc của mình."
Nguyễn Phúc Hồng Y
Tiểu sử
Năm Thiệu Trị thứ 2 (1842), vua ngự giá ra Bắc làm lễ bang giao, sai Hồng Y cùng hoàng tử Hồng Nhậm (vua Tự Đức sau này) cùng đi. Ông hầu bên cạnh cẩn thận, khi hồi kinh được vua cha ban khen.
Năm Thiệu Trị thứ 6 (1846), tháng giêng, vua cho triệu các hoàng tử và hoàng đệ chưa được phong tước tất cả 10 người vào làm thơ ở điện Đông Các. Bảy người trong số đó là các hoàng tử Hồng Phó, Hồng Y, Hồng Tố, Hồng Hưu và các hoàng đệ Miên Tằng, Miên Kiền, Miên Lâm đều trúng cách.
Heraclius
Chiến tranh chống người Arab
Chỉ khi lời nói của một thương nhân người Bedouin về người đã thống nhất tất cả các bộ lạc trên bán đảo Ả Rập dưới ngọn cờ của một tôn giáo mới tới tai Hoàng đế Heraclius thì chính bản thân ông cùng triều thần của mình nhận ra rằng vương quốc của "người đàn ông cắt bao quy đầu" không phải là người Do Thái như họ nghĩ mà là một đế chế Hồi giáo mới. Khi người Ả Rập Hồi giáo tấn công Syria và Palestina vào năm 634, ông đã không thể tự mình dẫn dắt ba quân chống lại kẻ thù. Mặc dù ông vẫn phụ trách mảng chiến lược, nhưng các tướng lĩnh của ông đã thất bại trong trận đánh. Trận Yarmouk năm 636, với kết quả là một thất bại nặng nề cho quân đội Đông La Mã đông đảo hơn, trong vòng ba năm, khu vực Cận Đông đã bị mất một lần nữa. Vào thời điểm Heraclius bằng hà ở Constantinopolis vào ngày 11 tháng 2 năm 641, hầu hết Ai Cập đều đã bị mất vào tay quân Ả Rập.
Nguyễn Phúc Hồng Y
Tiểu sử
Tháng 3 (âm lịch) năm đó, vua phong tước ban thưởng cho cả 7 hoàng thân được trúng cách, hoàng tử Hồng Y được phong làm Kiến Thụy công (建瑞公). Các hoàng thân được phong tước lần đầu thường chỉ làm Quận công hoặc Quốc công, nhưng Hồng Y lại được đặc cách phong ngay đến tước Thân công, chứng tỏ ông rất được vua cha ưu ái.
Tháng 9 (âm lịch) cùng năm, Thái hoàng Nhân Tuyên ngày một yếu đi, viện Thái y dâng thuốc có chút công hiệu nên Quản viện Vũ Quýnh, Viện sứ Trần Viết Cật, Y chính Hoàng Đức Hạ đều được gia thưởng. Vua mừng, sai bộ Lễ đến tế ở miếu Tiên Y, cho thân công Hồng Y đến tế ở đền Thọ Quốc công (tước phong của ông Trần Hưng Đạt, cha của bà Nhân Tuyên), Hữu tham tri bộ Lễ là Tôn Thất Tĩnh đến tế ở đền họ Trần.
Tháng 12 (âm lịch), vua Thiệu Trị đến cung Từ Thọ làm lễ Tốt khốc của Thái hoàng Nhân Tuyên. Ngày 22 tháng đó gặp lễ Hợp hưởng ở các miếu, bộ Lễ xin ngày ấy sai quan làm lễ ở cung Từ Thọ, ngày 23 hôm sau mới làm lễ Tốt khốc. Vua thấy không hợp lễ, cho là làm lễ Tốt khốc xong rồi làm lễ Hợp hưởng mới hợp nghi văn, rồi lấy ngày 25 tháng đó, sai Kiến Thụy công Hồng Y đến cung Từ Thọ, thay vua làm lễ Hợp hưởng, lại sai Hoằng Trị công Hồng Tố đến điện Gia Thành (nơi thờ bà Nhân Tuyên trong lăng Gia Long) kính cẩn làm lễ.
Heraclius
Cái nhìn của người Hồi giáo về Hoàng đế
Trong các bộ sử của người Ả Rập hay Hồi Giáo thì Heraclius là vị Hoàng đế La Mã duy nhất được ghi chép. Do vai trò của ông là vị Hoàng đế trong lúc mà người Hồi giáo đang trỗi dậy cho nên ông được ghi chép rất nhiều trong thi ca Ả Rập, cũng như các tác phẩm hadith và sira Hồi giáo. Theo các nguồn ngoài Hồi giáo thì không có bằng chứng cho thấy rằng Heraclius từng nghe người ta nói về Hồi giáo, và có thể là ông và triều thần của ông thực sự coi rằng người Hồi giáo cũng chỉ giống như một giáo phái đặc biệt của người Do Thái mà thôi.
Nguyễn Phúc Hồng Y
Tiểu sử
Đầu thời Tự Đức, hoàng đệ Hồng Y cùng với người chú là Tùng Thiện Quận vương Miên Thẩm vào hầu vua ở vườn tập bắn. Vua nhân đó ra đề "Quí đông tân tình, hậu uyển tập xạ" (Cuối đông trời nắng ra vườn sau tập bắn), sai làm bài liên cú (tức mỗi người làm một câu ghép thành một bài thơ), được vừa ý vua.
Heraclius
Cái nhìn của người Hồi giáo về Hoàng đế
Trong chương 30 của kinh Qur’an, có đoạn ghi chép về cuộc chiến tranh La Mã-Ba Tư:
Nguyễn Phúc Hồng Y
Tiểu sử
Năm Tự Đức thứ 3 (1850), thầy học của các hoàng thân là Võ Xuân Cẩn, đồng thời là cha vợ của vua, dâng sớ nói: "Các hoàng thân phần nhiều chỉ thích chơi đùa, không đến nghe giảng". Vua sai phủ Tôn Nhân xét duyệt thì 4 hoàng thân là Miên Sạ, Hồng Y, Hồng Tố và Hồng Truyền đều chỉ đến nghe giảng có 4 ngày, nên bị phạt lương 3 tháng. Một số hoàng thân khác cũng bị phạt lương vì việc này.
Heraclius
Cái nhìn của người Hồi giáo về Hoàng đế
30:2 Chắc chắn, người La Mã đã thất bại. 3 Ở vùng đất gần nhất, sau khi thất bại, họ lại vùng lên và lại giành chiến thắng 4 ''Trong vòng một vài năm. Với lời phán của Chúa Trời, nằm trong lời tiên tri đầu tiên lẫn thứ hai. Vào ngày đó, các tín đồ sẽ vui mừng 5 trong chiến thắng của mình, Thượng đế đã trao chiến thắng cho bất kỳ người nào Ngài muốn. Ngài là Đấng Toàn Năng, từ bi nhất.''
Nguyễn Phúc Hồng Y
Tiểu sử
Năm Tự Đức thứ 11 (1858), Kiến Thụy công Hồng Y vì tội bọn thuộc lại trong phủ vào điện Hiếu Tư (nơi thờ vua Minh Mạng) nên bị phạt lương 1 năm. Vua thương ông thiếu thốn, chuẩn cho đem phần thưởng trước để khấu trừ vào phần phạt.
Heraclius
Cái nhìn của người Hồi giáo về Hoàng đế
Tác phẩm Utendi wa Tambuka bằng tiếng Swahili là một thiên sử thi được sáng tác vào năm 1728 trên đảo Pate (ngày nay thuộc Kenya), mô tả về cuộc chiến giữa người Hồi giáo và Byzantine từ quan điểm cũ, nó còn được gọi là Kyuo kya Hereḳali ("Cuốn sách của Heraclius"). Trong tác phẩm đó, Heraclius được miêu tả như là người đã từ chối lời đề nghị của nhà Tiên tri rằng ông phải từ bỏ niềm tin sai lạc vào Kitô giáo, do đó ông đã bị người Hồi giáo đánh bại. Điều này phản ánh về những ấn tượng đáng kể về vị hoàng đế này được thực hiện bằng chính kẻ thù Hồi giáo của ông. Con người ông vẫn có tác động đáng kể đến người Hồi giáo hơn tận hơn một thiên niên kỷ sau khi ông chết bất chấp khoảng cách địa lý và văn hóa.
Nguyễn Phúc Hồng Y
Tiểu sử
Vua Tự Đức không thể có con do mắc di chứng của bệnh đậu mùa, nên năm thứ 21 (1868) mới chọn con trai thứ hai của hoàng đệ Hồng Y là công tử Ưng Ái (sau này là vua Dục Đức) vào ở viện Tập hiền cũ để nuôi, sai quan Nội các dạy học, năm ấy công tử 17 tuổi.
Heraclius
Cái nhìn của người Hồi giáo về Hoàng đế
Trong văn hóa truyền thống của người Hồi giáo, Heraclius được xem như là một nhà cai trị chứa đầy đạo đức, người mà đã từng va chạm trực tiếp với quân đội Hồi giáo. Học giả thế kỷ 14, Ibn Kathir (mất 1373) thậm chí còn nói rõ thêm rằng "Heraclius là một trong những người khôn ngoan nhất và một trong những người cương quyết, thông minh, sâu sắc và độc đoán nhất. Ông cai trị người La Mã với tài lãnh đạo tuyệt vời và lộng lẫy." Các sử gia như Nadia Maria El-Cheikh và Lawrence Conrad thậm chí còn đi xa hơn khi tuyên bố rằng, Heraclius đã từng công nhận Môhammet là nhà tiên tri và tuyên bố ông là sứ giả của Thượng đế.
Nguyễn Phúc Hồng Y
Tiểu sử
Năm Tự Đức thứ 25 (1872), Kiến Thụy công Hồng Y lên thọ 40 tuổi, vua đem phẩm vật trong kho và ngự chế 2 bài thơ ban cho ông. Thơ rằng :
Heraclius
Cái nhìn của người Hồi giáo về Hoàng đế
Các sử gia Hồi giáo thường trích dẫn một lá thư mà họ coi là Heraclius đã viết cho Môhammet, đại khái như sau: "Ta đã nhận được thư của ông từ tay sư giả của ông và ta làm chứng rằng ông chính là sứ giả của Thượng đế, người đã xuất hiện trong Tân Ước của chúng tôi. Giêsu, con trai của Maria, kính gửi." Theo các nguồn tin Hồi giáo như bản báo cáo của El-Cheikh, Heraclius đã từng cố gắng để thay đổi giai cấp thống trị trong đế quốc, nhưng ông đã bị triều thần phản đối mạnh mẽ khi cho rằng ông đang đi ngược lại với hướng đi của mình và cho rằng ông chỉ thử theo Đạo Cơ đốc chứ không phải là một tín đồ thực sự. El-Cheikh còn lưu ý rằng, bức thư của Heraclius nằm trong "một trong những điều chúng ta còn chưa biết" về hoàng đế, hay đúng hơn, đây là một phần quan trọng trong "Kerygma Hồi giáo", với mục đích hợp pháp hóa việc Môhammet là một nhà tiên tri thực sự.
Nguyễn Phúc Hồng Y
Tiểu sử
Bài I:
Heraclius
Trị quốc
Trong nước, Heraclius đã gặp phải nhiều khó khăn khi đối mặt với những vấn đề về nhóm Monosphysis, và ông đã không thành công trong việc nối lại tình đoàn kết giữa các Giáo hội: những vấn đề của câu hỏi trọng tâm về việc Chúa Giêsu chỉ có một hay hai nhân vật được pha trộn lại với nhau, đã phải đối phó với nghi lễ Ekthesis vốn được quan niệm, theo Chúa Giêsu trong mọi trường hợp chỉ có một ý chí. Tuy nhiên, thất bại ngay cả giải pháp thỏa hiệp này, vì đa số trên cả hai bên vẫn kiên quyết từ chối và thiết kế này. Nói cách khác, vấn đề đoàn kết tôn giáo sau đó đã bị giải thể từ bên ngoài khi người Ả Rập chinh phục các tỉnh không có tín đồ theo đạo Chính thống.
Nguyễn Phúc Hồng Y
Tiểu sử
Bài II:
Năm Tự Đức thứ 30 (1877), ngày 11 tháng 1 (âm lịch), Kiến Thụy công Hồng Y qua đời, thọ 45 tuổi, vua thương tiếc, nghỉ triều 8 ngày, truy tặng cho ông làm Kiến Thụy Quận vương (建瑞郡王), ban thụy là Tuệ Đạt (慧達). Hoàng trưởng tử Ưng Chân (tức Ưng Ái) đặt hương án ở nhà sau Dục Đức đường, mặc phục tang, đứng vào hàng cháu làm lễ, đến khi an táng Hồng Y, vua đích thân làm bài văn tế.
Heraclius
Di sản
nhỏ|300px|Trận chiến giữa quân đội của Heraclius và người Ba Tư dưới quyền [[Khosrau II. Tranh tường của Piero della Francesca, khoảng năm 1452|alt=Idealized painting of a battle between Heraclius' army and Persians under Khosrau II ca. 1452]] Nhìn nhận lại triều đại của Heraclius, các học giả đã ghi nhận nhiều thành tựu của ông. Ông đã mở rộng đế quốc và tổ chức lại chính quyền cùng quân đội với những thành công tuyệt vời. Những nỗ lực nhằm hòa hợp tôn giáo của ông đã thất bại, nhưng ông đã thành công trong việc đem cây Thập giá Đích thực trở về Jerusalem, một trong những thánh tích thiêng liêng nhất của Kitô giáo.
Nguyễn Phúc Hồng Y
Tiểu sử
Lăng của quận vương Hồng Y được táng ở phường Hương Vân, Hương Trà (xưa kia thuộc làng Lai Thành). Phủ thờ của ông hiện nằm trên đường Chi Lăng (thuộc phường Gia Hội, Huế).
Heraclius
Thành tựu
Mặc dù những vùng đất giành được nhờ vào chiến thắng của ông trước người Ba Tư đã bị mất theo đà tiến quân của những người Hồi giáo, Heraclius vẫn được coi là một trong những hoàng đế La Mã vĩ đại nhất. Những cải cách cho bộ máy chính quyền của ông đã làm giảm tình trạng tham nhũng vốn đã lan tràn khắp triều đại của Phocas, ông còn tái tổ chức lại quân đội với thành công lớn. Cuối cùng, quân đội cải cách của đế quốc cũng đã ngăn chặn được người Hồi giáo ở Tiểu Á và giữ được thành Carthage thêm 60 năm nữa, bảo vệ được khu vực trung tâm của đế quốc mà từ đó sức mạnh của đế quốc có thể được xây dựng lại.
Nguyễn Phúc Hồng Y
Tiểu sử
Tháng 3 (âm lịch) năm Thành Thái thứ 9 (1889), vua Thành Thái truy tôn cho tổ phụ làm Kiến Thụy Thái vương (建瑞太王) (hay được biết đến là Thoại Thái vương), cải thụy thành Đôn Chính (敦正), nguyên cơ Lê Thị Ứng làm Kiến Thụy Thái vương phi (建瑞太王妃).
Heraclius
Thành tựu
Sự khôi phục lại những vùng đất ở phía đông của Đế quốc La Mã từ tay người Ba Tư một lần nữa đã gây nên những vấn đề về sự thống nhất tôn giáo xoay quanh quan niệm về bản chất thật sự của Jesus. Hầu hết cư dân của những tỉnh này là người theo thuyết đơn thần vốn không chấp thuận Công Đồng Chalcedon
Nguyễn Phúc Hồng Y
Thê thiếp
Thụy Thái vương Hồng Y còn nhiều thất thiếp khác chưa rõ tên.
Heraclius
Thành tựu
Một trong những di sản quan trọng nhất của Heraclius đó là việc thay đổi ngôn ngữ chính thức của đế quốc từ tiếng La tinh sang tiếng Hy Lạp vào năm 620. Những người Croatia và người Serb ở tỉnh Dalmatia của Đông La Mã cũng bắt đầu quan hệ ngoại giao và phụ thuộc với Heraclius. Những người Serb trước đó đã sinh sống một thời gian ngắn ở Macedonia, đã trở thành foederati và đã được cải đạo theo yêu cầu của Heraclius (trước năm 626) Theo yêu cầu của ông, Giáo hoàng Gioan IV (năm 640-642) đã phái những nhà giảng đạo Kitô và các nhà truyền giáo cho ông tước Porga và người Croatia của ông ta, vốn đang theo đa thần giáo Xla-vơ Ông cũng tạo ra chức quan sakellarios, một người quản lý ngân khố.
Nguyễn Phúc Hồng Y
Hậu duệ
Thụy Thái vương có 43 con trai và 24 con gái. Ông được ban cho bộ chữ Hương (香) để đặt tên cho các con cháu trong phòng, nhưng sau này do kỵ húy của bà Học phi Nguyễn Văn Thị Hương, mẹ nuôi của vua Kiến Phúc mà cải thành bộ Thạch (石). Dưới đây liệt kê tên của một số người con được biết đến của Vương:
Chú thích
Thể loại:Hoàng tử Thiệu Trị Thể loại:Công tước nhà Nguyễn Thể loại:Vương tước truy phong Việt Nam Thể loại:Nhà thơ Việt Nam thời Nguyễn
Heraclius
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 571 Thể loại:Mất năm 641 Thể loại:Dịch giả Qur'an Thể loại:Hoàng đế Byzantine Thể loại:Nhà Heraclia Thể loại:Chấp chính quan của Đế quốc La Mã Thể loại:Sinh năm 575
Linh dương lam
Linh dương lam (trong tiếng Anh có tên là bluebuck hoặc blue antelope, danh pháp hai phần: Hippotragus leucophaeus), thỉnh thoảng cũng được gọi là blaubok, là 1 loài linh dương đã tuyệt chủng. Đây là loài động vật hữu nhũ lớn đầu tiên biến mất tại châu Phi trong thời kỳ lịch sử. Loài này có họ hàng gần với linh dương lang và linh dương đen Đông Phi, nhưng mảnh dẻ, nhỏ hơn cả hai loài họ hàng. Chúng sống ven biển phía tây nam đồng cỏ xavan Nam Phi, nhưng đã lan rộng hơn trong thời kỳ băng hà cuối cùng. Đây có thể là một loài ăn cỏ chọn lọc, ưa thích cỏ chất lượng cao.
Đặc tả
thumb|left|200px|Hình vẽ năm 1781, tác giả Le Vaillant thumb|250px|Hình vẽ chính xác nhất về linh dương xanh lam, tác giả [[Robert Jacob Gordon]]
Du khách thế kỷ XVIII cung cấp sự diễn tả mâu thuẫn của loài này, có lẽ vì một số đã được tôn tạo, trong khi số khác đã không thực sự nhìn thấy chúng và là tin đồn đơn giản nhắc lại - Peter Kolb trong năm 1719 mô tả không đúng về loài này, có râu và đuôi dài như loài dê, sừng thẳng giống như linh dương sừng thẳng, và tai ngắn. Họ đã gửi một số hộp sọ và da trở lại châu Âu. Năm 1967, Erna Mohr báo cáo 4 cá thể linh dương lam đang tồn tại tại có chiều cao bờ vai biến thiên từ 102 to 116 cm. Linh dương lam trưởng thành hiếm khi vượt quá 160 kg. Không mẫu nào trong số bốn mẫu vật bảo tàng trưng bày bất kỳ ánh xanh lam. Da sẫm màu hiện thị trên lông mỏng của con vật lớn tuổi, hoặc sự trộn lẫn lông đen và lông vàng, có thể tạo ra sắc xanh lam theo một số tác giả mô tả.
Tổng chiều dài linh dương lam là 250 - 300 cm ở con đực, và 230 - 280 cm ở con cái. Bờ vai cao khoảng 100 - 120 cm. Hộp sọ dài khoảng 396 mm. Sừng dài khoảng 50 - 61 cm. Cân nặng 160 kg.
Giống như hầu hết các loài linh dương, linh dương lam có sáu răng dọc theo má trong mỗi mặt hàm trên và dưới. Chúng hình thành hai chuỗi riêng biệt, ba răng tiền hàm trực tiếp nối với ba răng hàm. Số còn lại có thể được phân biệt với số răng của linh dương lang bằng răng hàm nhỏ và răng tiền hàm, và với linh dương đen bằng răng tiền hàm lớn hơn; một tỷ lệ chiều dài hàng răng cửa cao hơn chiều dài hàng răng hàm.
Linh dương lam là một loài linh dương lớn giống loài ngựa, nặng bằng một con ngựa Java hoặc ngựa nước Anh, nhưng nhỏ hơn so với linh dương lang hay linh dương đen Đông Phi. Tỷ lệ cơ thể cũng tương tự như linh dương lau sậy phía nam.
Loài có chiếc cổ tương đối dài, chắc khỏe với bờm kém phát triển, rất ngắn, chân dài màu trắng với dải tối phía trước, đuôi dài đến khuỷu chân sau, với một phất trần tối giống loài ngựa. Mõm dài. Lỗ tai dài giống như con lừa, màu hung đỏ và hẹp nhọn, không có búi lông đen như linh dương lang.
Sừng dài có hình thanh kiếm cong gắn trực tiếp trên viền mép mắt, mở rộng hướng lên tại gần như góc phải hộp sọ, và sau đó uốn cong nhẹ nhàng trở lại, không có bất kỳ đường xoắn hướng về phía vai. Cặp sừng có nhiều nếp gấp, với 20-35 vòng lên đến đỉnh sừng, so sánh với linh dương lang (20-50 vòng). Mặc dù sừng có cấu trúc nhẹ hơn so với linh dương lang và đen Đông Phi và nhỏ ngang nén về phía mặt trong. Cặp sừng cong ngược nhắc nhở học thuyết Jan van Riebeeck của dê núi châu Âu, và ông gọi đó là steinbok. Vẫn chưa chắc chắn tên này đã được sử dụng bao lâu, hoặc khi nó được đổi thành blaauwbok hoặc bluebuck.
Lông ngắn, bóng loáng có màu xanh lam sáng nhẹ đến xám - nhanh chóng nhạt dần sang màu xám hơi xanh sau khi chết. Bụng trắng nhạt màu, và không thực sự tương phản với màu sắc phần sườn. Trán và mõm trên có màu nâu, trở nên sáng hơn về phía má và môi trên. Có những mảng màu trắng riêng biệt ở phía trước mắt không trong phạm vi mõm trắng.
Linh dương đực tương đồng con bò khi lên 3 tuổi, sau đó chúng trở nên nhạt màu (gần như trắng) và phát triển lớn hơn, sừng cong hơn. Sừng bò cùng có chiều dài lớn hơn hoặc ít hơn, mặc dù mỏng hơn và nhỏ hơn 10-20%. Con non trẻ hơn hai tháng có màu nâu vàng sáng, không có hoặc rất khó phân biệt dấu hiệu.
Phạm vi phân bố
Khi người châu Âu định cư tại Cape Colony trong thế kỷ 17 và 18, họ đã tìm thấy linh dương lam trên vùng đồng bằng ven biển các tỉnh phía tây nam Cape, phía đông dãy núi Hottentots Holland. Chúng không bao giờ rất phổ biến, có lẽ được giới hạn trong một khu vực đồng cỏ dưới 4 000 km² tại vùng tam giác hình thành bởi các thị trấn Caledon, Swellendam, và Bredasdorp, Nam Phi. Trung úy W.J. St. John cũng ghi nhận 'linh dương lang' có màu xám xanh tại Liebenbergsvlei (28º15’S, 28º29’E) gần Bethlehem tại tỉnh Free State ngày 28-29 tháng 7 năm 1853, cho rằng ông thực sự đã nhìn thấy những tàn tích cuối cùng của một quần thể sinh vật cổ còn sống sót linh dương lam.
Từ bằng chứng khảo cổ học và cổ sinh vật học, linh dương lam từng có một sự phân bố rộng hơn và phổ biến hơn trong giai đoạn đầu kỷ nguyên Holocene 10.000 năm về trước. Tại một thời điểm, loài có thể được tìm thấy trên các đồng bằng ven biển của tỉnh Cape từ vịnh Elands ở phía tây bắc đến Uniondale về phía đông. Các nhà nghiên cứu ở bảo tàng quốc gia tại Bloemfontein đã tìm thấy bức tranh đá của người San (Bushman) gần Ficksburg và Công viên Quốc gia cao nguyên Cổng Vàng, trong khi trầm tích từ thế Pleistocene (100 000 đến 10 000 năm về trước) xác nhận sự tồn tại hang động Rose Cottage gần Ladybrand.
Môi trường sống
thumb|upright|200px|Hình vẽ linh dương lam năm 1778 của Allamand, dựa trên mẫu vật nhồi
Người khám phá sớm tìm thấy linh dương lam chỉ tại đồng cỏ cuộn với đồng lầy rộng lớn và khu vực thoáng có mọc cỏ búi lâu năm và ít cây bụi sườn đồi. Loài cũng được cho từng cư trú ở độ cao cao hơn, lên đến 2 400 m so với mực nước biển. Dễ bị hạn hán, nước là một nhu cầu môi trường sống cần thiết.
Chúng tránh khu vực cỏ ngắn và đất trồng cây, nơi hình thành tán cây dày hoặc cây bụi. Thay đổi môi trường sống, do đồng cỏ chăn thả quá mức dành cho loài khác, chẳng hạn như cừu, đã đe dọa loài này.
Thức ăn
Giống như linh dương lang và linh dương đen Đông Phi, loài này phải uống nước hàng ngày. Nhiều linh dương khác có thể hút được hơi ẩm cần thiết từ thực vật ăn được và có thể di chuyển trong thời gian dài mà không cần uống.
Linh dương lam là một loài động vật gặm cỏ chọn lọc từ trung bình đến dài khoảng (từ 0,5 đến 1,5 m), cỏ búi lâu năm, chẳng hạn như cỏ đỏ chất lượng cao (Themeda triandra), cỏ ngọn giáo (Heteropogon contortus), cỏ trâu (Panicum spp.) và cỏ tình yêu (Eragrostis spp.). Không giống như hầu hết các loài linh dương khác, chúng đã không bị cỏ tươi thu hút đặc biệt, ngoại trừ trong mùa khô, khi chúng gặm cỏ trong thời gian ngắn dọc theo lạch thoát nước và vùng ngập lũ trên sự tăng trưởng lành sau vụ cháy hàng năm. Tuy nhiên, giống như hầu hết động vật ăn cỏ, linh dương lam cũng có thể ăn chồi non trong mùa khô.
Tập tính
upright|thumb|250px|left|Phần đầu mẫu vật trưng bày tại Viên
Hầu hết các hoạt động của loài diễn ra trong suốt ngày, đặc biệt vào buổi sáng sớm và chiều muộn
Linh dương lam theo hệ thống lãnh thổ quy ước giữa các loài thuộc chi Hippotragini hoặc ' linh dương ngựa': con đực chiếm lãnh thổ, đàn con cái và con non, và đàn đơn thân được giữ tách biệt bởi các con đực chiếm lãnh thổ.
Linh dương lam và con non sống theo đàn nhỏ đến đàn trung bình từ 5 đến 20 cá thể, nhưng bầy đàn 35 đến 80 không phải bất thường. Chúng thường có mật độ thấp khoảng 4/km². Linh dương cái chia nhau chuỗi nơi ở truyền thống, trong đó bao gồm những vùng lãnh thổ của một số con đực, và chiếm đóng nó đến 30 năm. Ở mật độ rất thấp khi môi trường sống kém chất lượng, những con cái dao động trên toàn khu vực lớn hơn, và đi kèm cùng con đực tương tự. Trong trường hợp không có sức đề kháng bằng lãnh thổ láng giềng, bảo vệ không gian di động xung quanh hậu cung mà nó làm chủ.
Bởi vì loài này có sừng dài, nguy hiểm, có xu hướng hung hăng hơn so với những con linh dương mà con cái không có sừng. Ưu thế phân cấp dựa vào tuổi tác và sức mạnh cá thể đã duy trì mạnh mẽ ở cả hai giới. Đàn linh dương mẹ, bao gồm những con vật với phạm vi cùng một nơi ở, bị đóng cửa với bên ngoài. Thành viên bầy đàn giữ khỏi phạm vi sừng đối phương, bằng cách tăng các không gian riêng giữa chúng.
Thành phần đàn thay đổi hàng ngày và theo mùa; thành viên được chia thành các nhóm nhỏ trong mùa mưa, và tập trung thành các nhóm lớn hơn tại đồng cỏ có sẵn tốt nhất gần nguồn nước trong mùa khô. Nhóm dính kết nhất được duy trì bằng con non thuộc nhiều độ tuổi khác nhau, trong đó quần tụ quanh linh dương non nhỏ nhất và thường tụt lại phía sau đàn.
Con đực được chấp nhận trong đàn khi sinh cho đến 15-18 tháng tuổi, dài bất thường. Cho đến lúc đó, tương đồng với con cái đàn áp sự gây hấn từ con đực chiếm lãnh thổ. Linh dương đực gần trưởng thành bị đuổi khỏi bầy đàn, và nếu chúng không thoát khỏi một cách nhanh chóng, chúng sẽ bị giết. Sau đó, chúng gia nhập đàn đơn thân, nơi linh dương đực trẻ ở lại cho đến khi đạt 5 hay 6 tuổi, khi có đủ sức mạnh để bảo vệ lãnh thổ của mình
Linh dương đực trưởng thành sẽ giới thiệu sự hiện diện của mình và địa vị xã hội cao bằng cách đứng hay nằm một mình hay đi ra khỏi đàn, tại một nơi dễ thấy. Chúng đứng thẳng như một dấu hiệu tính trạng cao, và tự quảng bá nếu không được chỉ dẫn. Khi con khác tiếp cận đàn của nó, con có ưu thế sẽ đứng với chiếc cổ cong, đầu ngẩng cao, và tai cụp ngang. Trừ kẻ xâm nhập cho biết sự khuất phục bằng cách hạ thấp đầu, con linh dương đó dựng đôi tai của mình lên, và vẫy đuôi hoặc nhét nó vào giữa hai chân, một cuộc đấu sừng và cụng đầu sẽ diễn ra. Âm thanh phát ra là một tiếng thở thổi phì phì.
Sinh sản
Một con non, có khối lượng khi sinh khoảng 12–14 kg, được sinh sau thai kỳ 268–281 ngày tại bất kỳ thời điểm nào trong năm, đỉnh điểm vào thời gian cuối mùa hè. Linh dương lam có khả năng sống đến 18 năm.
Động vật ăn thịt
Linh dương non dễ bị tấn công bởi linh cẩu đốm (Crocuta crocuta), báo hoa (Panthera pardus) và chó hoang châu Phi (Lycaon pictus). Linh dương trưởng thành lớn và ghê gớm, có khả năng chống lại động vật ăn thịt tại khu vực có mật độ động vật ăn thịt thấp. Chúng đôi khi rơi vào tầm ngắm của sư tử (Panthera leo), nhưng thường bị tấn công một cách thận trọng. Thông thường, linh dương lam sẽ chạy trốn khỏi kẻ săn mồi, nhưng khi bị thương, một con sẽ nằm xuống, tốt nhất trong một đầm lầy, và bảo vệ bản thân bằng cặp sừng sắc nhọn của nó - góc sừng thể hiển đe dọa chỉ ra nó có ý định đâm ngang hoặc qua vai kẻ thù.
Lịch sử và quần thể
thumb|Minh họa linh dương lam và linh dương [[Oreotragus oreotragus|klipspringer từ năm 1851]] Bluebuck hay linh dương xanh lam là loài có vú lớn châu Phi đầu tiên bị tuyệt chủng trong thời kỳ lịch sử
Một thời gian ngắn sau kỷ băng hà cuối cùng, khoảng 10 000 năm trước đây, linh dương lam đã phổ biến ở cực nam châu Phi, trong đó phần lớn được bao phủ bởi đồng cỏ. Phát hiện nhiều xương á hóa thạch chỉ ra một khu vực phân bố cũ từ vịnh Elands tại Tây Cape hiện tại đến khoảng 25°E tại Uniondale, cũng như ở phía đông Free State. Số linh dương lam giảm xuống khoảng 3 200-2 000 năm về trước, do sự thay đổi của đồng cỏ đến bụi rậm và rừng, khi khí hậu trở nên ấm áp hơn.
Chúng đã cho thấy sự sụt giảm mạnh khoảng 400 sau công nguyên, điều đó trùng hợp với sự du nhập động vật nuôi, đặc biệt là cừu, bởi con người vào khoảng thời gian đó. Cạnh tranh cỏ ăn với cừu, kết quả mất môi trường sống do chăn thả quá mức, và bệnh tật… có thể tất cả góp phần làm suy giảm quần thể linh dương lam. Sinh kế săn bắn cũng có thể đóng một vai trò. Cư dân thời kỳ đồ đá muộn của hang động Rose Cottage được biết đã săn bắt nhiều loài thú, bao gồm cả linh dương lam. Tộc người San (Bushman), linh dương lam là một loài động vật quan trọng, từ nghệ thuật khắc đá thời đó cho rằng những con vật này chứa quyền lực siêu nhiên.
Jan van Riebeeck đề cập đến một steinbok hoặc dê núi có sừng cong ngược gần Cape Town, trong khi Peter Kolb người Đức là người đầu tiên viết về sự tồn tại của một blaauwbok hoặc bluebuck năm 1719. Linh dương lam rõ ràng trên đường tuyệt chủng khi nhà tự nhiên học và thợ săn châu Âu cuối cùng đã phát hiện ra chúng. Phạm vi loài đã nhỏ khi người châu Âu đến định cư tại Cape Colony trong thế kỷ 17 và 18, lần đầu tiên nhìn thấy loài linh dương này. Nhà tự nhiên học người Thụy Điển Carl Peter Thunberg ghi nhận vào năm 1774, loài vật này đã trở nên hiếm hoi. Thợ săn và nông dân châu Âu săn bắt chủ yếu lấy bộ da linh dương. Thịt không béo, nói chung làm thức ăn cho chó, mặc dù thịt cũng ngon như thịt hươu. Theo nhà động vật học Đức Martin Lichtenstein, con linh dương lam cuối cùng tại Cape Province đã bị giết trong năm 1799/1800 ở quận Swellendam. Tuy nhiên, bằng chứng cho thấy một quần thể còn lại bị cô lập vẫn còn tồn tại tiếp tục ở phía bắc trong thế kỷ 18, và cá thể linh dương lam cuối cùng đã chết ở miền đông Free State hơn 50 năm sau đó.
Tuyệt chủng
Trồng trọt tại Cape Colony và săn với súng cầm tay nhanh chóng phá hủy các đàn nhỏ cuối cùng. Linh dương lam biến mất trước thời kỳ đầu giá trưng bày tại bảo tàng lịch sử tự nhiên đã có khả năng sở hữu một số lượng mẫu vật lớn.
Mẫu vật bảo tàng
Bốn bộ da linh dương lam tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia “Naturalis” ở Leiden (Hà Lan), và tại bảo tàng lịch sử tự nhiên của Stockholm (Thụy Điển), Paris (Pháp) và Vienna (Áo). Không kể nhiều xương được khai quật trong suốt phạm vi cũ của loài vật này, có hai hộp sọ, tại Amsterdam (Hà Lan) và Glasgow (Vương quốc Anh), và ba cặp sừng, tại Uppsala (Thụy Điển), London (Vương quốc Anh) và Cape Town (Nam Phi). Không mẫu nào trong số các mẫu vật được ghi chép đúng.
Họ hàng
Hai loài họ hàng thân của linh dương xanh lam là linh dương lang (H. equinus) và linh dương đen Đông Phi (H. niger). Mặc dù một số nhà tự nhiên trong quá khứ phân loại linh dương xanh lam chỉ đơn thuần là một phân loài của linh dương lang, nhưng ngày nay được chấp nhận là một loài riêng biệt, vì loài này và linh dương lang sinh sống trong cùng khu vực phân bố trên vùng đồng bằng ven biển phía tây nam Cape từ Oakhurst đến Uniondale vào đầu thế Holocene.
Liên kết ngoài
L Thể loại:Động vật được mô tả năm 1766 Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật tuyệt chủng châu Phi Thể loại:Động vật Nam Phi
21087 Petsimpallas
21087 Petsimpallas (1992 BH2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 30 tháng 1 năm 1992 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu. Nó được đặt theo tên botanist và zoologist Peter Simon Pallas.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1992
Hampsonidia
Craniophora là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Noctuidae
Hampsonidia
Apicia effascinaria
Apicia effascinaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Barit
Barit (baryt), công thức (BaSO4), là một khoáng vật chứa bari sunfat. Nhóm barit bao gồm barit, celestin, anglesit và anhydride. Barit nhìn chung có màu trắng hoặc không màu, và là nguồn chủ yếu cung cấp chủ yếu của bari. Barit và celestin tạo thành hỗn hợp rắn (Ba,Sr)SO4.
Tên gọi và lịch sử
nhỏ|trái|Cấu trúc tinh thể của barit Dạng tỏa tia, đôi khi được gọi là Đá Bologna, bị các nhà giả kim gắn cho tiếng xấu vì các mẫu vật phát lân tinh được tìm thấy những năm 1600 bởi Vicenzo Cascariolo.
Tên gọi Barit được lấy từ tiếng Hy Lạp βαρύς (có nghĩa là nặng).
Liên kết khoáng vật, địa điểm phân bố
nhỏ|trái|Barit với Galen và Hematit từ Ba Lan
Barit tồn tại chủ yếu trong các mỏ, và được thành tạo bằng nhiều phương thức khác nhau, trong đó có quá trình sinh học, nhiệt dịch và hóa hơi. Barit thông thường tồn tại ở các mạch Chì – Kẽm trong đá vôi, trong các mỏ suối nước nóng, hoặc cùng với quặng hematit. Nó thường liên kết với khoáng vật anglesit và celestin. Barit cũng được xác định trong các thiên thạch.
Sử dụng
77% Barite được sử dụng như tác nhân hỗ trợ cho dung dịch khoan trong thăm dò dầu mỏ và khí đốt. Các công dụng khác: trong các ứng dụng tăng giá trị cho sản phẩm như trong ô tô, điện tử, màn hình TV, cao su và gốm kính và công nghiệp sơn, bảo vệ khỏi phóng xạ và ứng dụng trong y học (ví dụ, thức ăn có chứa bari trước khi quét tương phản CAT). Barit được cung cấp ở nhiều dạng và giá cả khác nhau phụ thuộc vào quá trình xử lý. Bằng quá trình vật lý như nghiền và ép vụn, sau đó tiếp tục được xử lý để đạt độ trắng, sáng và màu sắc thích hợp, barit có thể thay thế các vật phẩm có giá cao hơn. Barit cũng được sử dụng trong việc sản xuất sơn và giấy.
Mặc dù barit chứa kim loại "nặng" (bari), nó không được xếp vào hóa chất độc bởi phần lớn các nước vì tính chất rất khó hòa tan.
Phép đo cổ nhiệt
nhỏ|Barit với Cerussit từ Maroc Ở các vùng đại dương sâu, cách xa các nguồn trầm tích từ lục địa, barit ở đại dương kết tinh và tạo thành lượng lớn trầm tích. Vì barit chứa oxy trong đó có đồng vị δ18O, barit được sử dụng để thực hiện phép đo cổ nhiệt với vỏ đại dương. Sự khác nhau của các đồng vị Lưu huỳnh được sử dụng tương tự như vậy.
Lysibia ceylonensis
Lysibia ceylonensis là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lysibia
Paratrachelophorus medvedevi
Paratrachelophorus medvedevi là một loài bọ cánh cứng trong họ Attelabidae. Loài này được Legalov miêu tả khoa học năm 2003.