cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ngựa Mông Cổ
Đặc điểm
Mỗi chiến sĩ thường mang theo một đàn (có khi đến 18 con) để thay đổi khi cần nên tốc độ di chuyển của họ rất nhanh khiến cho nhiều nơi thấy họ ào ào kéo tới tưởng như thiên binh thần tướng trên trời đổ xuống. Ngựa Mông Cổ lại dễ nuôi, chỉ ăn cỏ cũng sống được nên vấn đề binh lương tiếp liệu giảm thiểu hẳn. Chiến sĩ Mông Cổ nếu cần có thể uống máu, ăn thịt tọa kỵ của mình nên quân đội không phải cồng kềnh những binh đội phụ thuộc, hoàn toàn có thể tập trung để chiến đấu trong khi quân đội những nơi khác chỉ sử dụng thực sự vào khoảng 1/3 nhân lực. Lúc lâm trận, mỗi kỵ binh Mông Cổ có thể sử dụng cả đôi ngựa và chiến đấu rất xuất sắc.
Sử dụng
300px|nhỏ|phải Ngựa Mông Cổ được huấn luyện để dùng cho việc săn bắn, vận chuyển và đặc biệt là dùng trong chiến tranh. Ngựa Mông Cổ gắn liền với sự kiện quan trọng trong lịch sử thế giới đó là sự hình thành và bành trướng của Đế chế Mông Cổ trên toàn thế giới thời đó. Thuật ngữ vó ngựa Mông Cổ gây khiếp đảm cho những giống dân bản xứ nhất là ở châu Âu với câu nói Vó ngựa Mông Cổ đến đâu thì ở đó cỏ không mọc được.
Nhưng con ngựa mới là loài thiết yếu hơn hết trong đời sống du mục. Trên một cõi đất bao la mà những cánh đồng cỏ thường cách nhau hàng trăm dặm đường, người Mông Cổ chỉ trông cậy vào phương tiện giao thông nhanh hơn hết là ngựa. Sữa của con ngựa được chế biến thành các airag đồ uống, và một số động vật được giết mổ thịt. Khác hơn thế, chúng phục vụ cho cả công việc hàng ngày của những người du mục và trong cuộc đua ngựa. Họ chú trọng sản xuất ngựa thật nhanh, thật nhiều vì mỗi tấc đường đều cần đến ngựa và chỉ có họ mới điều khiển nổi những con ngựa bất kham ấy.
Thuần dạy
Trong lịch sử, người Mông Cổ cưỡi ngựa thì họ phi ngựa như bay không cần cầm cương, hai tay đều rảnh để cầm vũ khí. Ngựa đang phi họ có thể nhảy xuống đất chạy theo, rồi nhảy trở lại lên lưng như trò xiếc: có thể cưỡi suốt 15 giờ liền, mỗi ngày đi được 75 cây số. Họ rong ruổi đây đó, hoặc theo bầy súc vật hoặc đuổi thú rừng. Cuộc sống trên lưng ngựa đã gây cho người Mông Cổ một tâm hồn khoáng đạt, tự do; những lúc đi xa thường phải phi ngựa đơn độc và tự bảo vệ lấy sinh mạng của mình, do đó họ có tinh thần bình đẳng và tinh thần độc lập mạnh mẽ. Ngoài ra, qua bao thế kỷ, việc nuôi ngựa và say mê thích thú nghề kỵ mã đã tạo ra một số người nặng óc tự tôn, trở thành giai cấp quý tộc Mông Cổ.
Người Mông Cổ rất coi trọng việc chăm sóc bầy gia súc, nhất là thuần dưỡng chiến mã, trong cuộc trường chinh, họ cũng tìm cách bổ sung bầy chiến mã từ nguồn chiến lợi phẩm. Sau những trận chiến, kỵ binh Mông Cổ thản nhiên nhảy xuống ngựa mà không cần buộc dây cương, với loài chiến mã Mông Cổ này, chúng được huấn luyện thuần thục, ít khi cất tiếng hý vang, cũng không dám dời chỗ dù suốt cả ngày cũng vậy trừ khi đêm xuống phải lùa tập trung vào một nơi có nguồn cỏ xanh non, đến sáng người mông Cổ có thể thắng yên trên lưng chiến mã mà không cần phải cho ăn uống tiếp. Trong thời gian chính chiến hoặc trải qua một cuộc hành trình dài, ít khi người Mông Cổ cho ngựa ăn nhiều, vì theo họ, trong lúc đang di chuyển khó nhọc, ăn vào ngựa dễ sinh bệnh. Trong khi đó các bộ lạc ở phía Nam Trung quốc không biết được bí quyết này, thường cho ngựa ăn uống dọc đường quá nhiều nên ngựa rất hay đau yếu
Người Mông Cổ rất có kinh nghiệm thuần dưỡng, huấn luyện loài chiến mã, họ huấn luyện ngựa giống ngay từ khi nó được một vài tuần tuổi, vì vậy khi được ba tuổi trở lên, giống ngựa Mông Cổ đã trở nên thuần thục, phục tùng chủ nó mà không hề dám cưỡng lại. Đối với những con ngựa bất kham, khó dạy, người Mông Cổ thường bỏ đói hoặc buộc dây cương ngắn khiến đầu nó phải ngất cao lên, cho đến lúc nào con ngựa mỏi gối chồn chân, hết thái độ ương ngạnh thì họ mới thả và cho chúng ăn uống Người Mông Cổ còn biết phân biệt hai loại chiến mã. Loại ngựa giống chưa bị lai tạo được gọi là "Công Mã", loại thứ hai gồm những con đã lai giống gọi là "Loa Mã". Người Mông Cổ đã biết dùng loại ngựa nòi (ngựa đực giống)-Công Mã làm đầu đàn, thường thì mỗi "Công Mã" được giao nhiệm vụ kiềm chế năm sáu chục con "Loa Mã", loại Công Mã này thường rất khỏe và hung hãn khiến những con Loa Mã khác phải khiếp sợ và phục tùng Có thể nói rằng việc tập luyện chiến mã của người Mông Cổ đã đạt đến trình độ công phu và tuyệt diệu, vó ngựa trường chinh của kỵ binh Mông Cổ đã khiến người phương Tây khiếp sợ và hết sức thán phục
Phương tiện
Trẻ con Mông Cổ học cưỡi ngựa từ năm 3 tuổi, gần như cùng thời điểm với lúc chúng tập đi chập chững những bước đầu tiên. Trong suốt thời gian diễn ra Lễ hội Nadaam, hàng nghìn con ngựa được tập hợp lại để chuẩn bị cho 3 môn thể thao chính là đua ngựa, bắn cung và đấu vật. Quãng đường diễn ra cuộc đua ngựa là từ 15–30 km. Trước mỗi cuộc đua, mỗi địa phương sẽ chọn ra một người lãnh đạo đội thi của mình (còn gọi là Gal trong tiếng Mông Cổ) sẽ lĩnh trọng trách huấn luyện ngựa đua của mình bằng những phương pháp đặc biệt được truyền từ đời này sang đời khác.
Khác với các nước phương Tây, dân Mông Cổ cầm dây cương ngựa bằng một tay, và dùng những bàn đạp nhỏ hơn. Họ cũng không đặt tên cho mỗi con ngựa của mình, mà thay vào đó dùng những từ chỉ màu sắc để gọi chúng. Có tới hơn 300 từ chỉ màu sắc thường được dùng để phân biệt những con ngựa với nhau ở Mông Cổ, và đặc biệt hơn là không ai nhầm lẫn khi sử dụng chúng. Có một số quy định bắt buộc cần phải tuân theo khi muốn chinh phục một chú ngựa Mông Cổ là không được mặc quần áo quá sặc sỡ, không được mặc những thứ phát ra tiếng sột soạt, luôn mặc quần dài và phải trèo lên lưng ngựa từ phía bên trái, không được ngồi hay quỳ gối ở gần ngựa.
Với khách du lịch nước ngoài, một khóa học thường kéo dài ít nhất 7 ngày, đối tượng để du khách lựa chọn thường là những con ngựa non khoảng 2 tuổi, đơn giản là bởi vì chúng sẽ dễ bảo hơn những con ngựa già khác. Bắt đầu từ việc làm quen với ngựa, tìm hiểu những thói quen riêng của từng con, học cách chăm sóc vỗ về chúng trong suốt cả ngày và mức độ cao nhất là khi một du khách có thể điều khiển ngựa để chăn những đàn cừu, dê hay bò trên thảo nguyên. Những con ngựa được huấn luyệt tốt có khả năng chạy liên tục dù không còn người chủ ở trên lưng.
Tại Việt Nam, trại ngựa Trung Nguyên là một phần của trang trại Krông Á. Ban đầu, ngựa nuôi chủ yếu là giống ngựa Mông Cổ, dáng thấp bé. Về sau có thêm những con ngựa hay nhất của trường đua Phú Thọ. Ban đầu, Trung Nguyên chỉ nuôi những giống ngựa bạch có nguồn gốc từ đất nước vó ngựa là ngựa Mông Cổ và một vài giống ngựa có nguồn gốc khác về nuôi thử nghiệm. Hiện nay, Việt Nam đang có dự án Luật Cảnh sát cơ động thay thế cho Pháp lệnh Cảnh sát cơ động trong đó có nội dung về việc tăng thêm một số tổ chức mới như Trung đoàn Cảnh sát cơ động Kỵ binh. Theo đó, tiếp nhận 105 con ngựa Mông Cổ để phục vụ cho Trung đoàn Cảnh sát cơ động Kỵ binh hoạt động. Phần lớn số ngựa vẫn đang được thuần dưỡng ở Thái Nguyên với sự huấn luyện của chuyên gia nước ngoài, số ngựa sau khi được thuần dưỡng sẽ phục vụ tuần tra, phòng chống tội phạm, xử lý tình huống đảm bảo an ninh trật tự; đồng thời phục vụ các nghi lễ, nghi thức.
Ẩm thực
300px|nhỏ|phải|Thịt ngựa được bày bán tại Mông Cổ Người Mông Cổ trước đây thường không ăn thịt ngựa. Nếu cùng đường, bất đắc dĩ phải ăn thịt ngựa trong trường hợp không còn gì ăn, để cứu đói, thì bao giờ người ta cũng chừa lại cái đầu và cất công mang lên đỉnh núi cao nhất để thờ. Người Mông Cổ ăn xúc xích thịt ngựa gọi là kazy và uống thứ rượu làm từ sữa ngựa gọi là airag. Họ chuộng thịt bò và thịt cừu hơn, song thịt ngựa vẫn được nhiều người chọn dùng vào mùa đông giá lạnh vì nó ít cholesterol và thịt ngựa được giữ cho không đông và theo truyền thống, người Mông Cổ tin rằng thực phẩm này giúp cho cơ thể ấm hơn. Người Kazakhstan cũng là dân du mục nên sử dụng thịt ngựa làm thực phẩm thông dụng. Người Kazakhstan có nhiều cách chế biến thịt ngựa như là, xúc xích thịt ngựa gọi là shuzhuk, thịt ngựa sấy khô gọi là sur-yet.
Ngoài ra, Ngựa là nguyên liệu cho nhiều sản phẩm do con người làm trong suốt lịch sử, trong đó có các sản phẩm phụ từ việc giết ngựa lấy thịt hay thu thập những sản phẩm từ những con ngựa sống. Sản phẩm thu được từ ngựa sống như sữa ngựa, được các trại chăn nuôi ngựa sản xuất, chẳng hạn như ở Mông Cổ, người ta để cho sữa ngựa lên men rồi sản xuất gọi là kumis (giống như chất rượu) Hiện nay loại này vẫn còn quan trọng đối với các dân tộc Trung Á thảo nguyên, Huno-Bulgar, gốc Thổ Nhĩ Kỳ và Mông Cổ: Bashkirs, Kalmyk, Kazakh, Kyrgyzstan, Mông Cổ, người Duy Ngô Nhĩ, và Yakuts. Máu ngựa đã từng được sử dụng như thực phẩm của người Mông Cổ và các bộ lạc du mục, người ta đã tìm thấy nó là một nguồn dinh dưỡng thuận tiện khi đi đoạn đường quá xa hay đi du lịch. Người Mông Cổ uống máu ngựa làm cho họ đi xe trong thời gian dài mà không cần dừng lại để ăn.
Tín niệm
Giống ngựa lừng danh Mông Cổ lại không phải là linh vật tổ (Tô-tem) của người Mông Cổ, với tất cả các đặc tính ưu việt của giống ngựa Mông Cổ như khỏe mạnh, bản năng sinh tồn lớn, sức chịu đựng phi thường, khả năng thích nghi vô tận, nhưng cho dù rất ưu việt so với nhiều giống ngựa khác trên thế giới, nhưng ngựa Mông Cổ vẫn không có tính chiến đấu cao vì bị thiến. Ngựa chiến phải là ngựa bị thiến để ngựa không phải bận tâm tìm bạn tình, chính vì vậy ngựa chiến không có khả năng chiến đấu cao với thiên địch, không thể nào chiến thắng được kẻ thù truyền kiếp là sói. Đặc biệt là, cho dù là ngựa Mông Cổ, loài ngựa này vẫn bị con người bắt giữ và thuần hóa dễ dàng.
Ở Mông Cổ, trong đó ngựa có khoảng trên 2,5 triệu con. cuộc đời du mục nơi thảo nguyên bao la, rộng lớn, nên chỉ có thể trông cậy vào người bạn đường là ngựa. Ngựa là thứ qúy nhất với người Mông Cổ. Ngựa chở người, thồ hàng, ngựa chăn cừu, đi săn, trước đây, nó chinh chiến cực dẻo dai. Môn đua ngựa cũng được dân Mông Cổ ưa chuộng nhất, rồi mới đến bắn cung, đấu vật. Với người Mông Cổ, ngựa tượng trưng cho sức mạnh, sự trung thành, sức sống mãnh liệt và may mắn. Ở nông thôn, trẻ em 3 tuổi đã được cha, anh dạy cưỡi ngựa. Đến 10 tuổi, chúng đã phi ngựa như bay. Quanh phố phường Ulaanbaatar, bắt gặp nhiều tượng người cưỡi ngựa
Có rất nhiều tư thế khác nhau. Ngựa tung vó kiêu hùng phi nước đại, đầu ngẩng cao, hai vó trước như bay lên. Ngựa cong người, chúc đầu khi bị ghìm cương. Ngựa thung thung đi bước một. Tượng người cưỡi ngựa phi nước đại, tung vó lao về phía trước vẫn nhiều hơn cả, gợi nhớ hình ảnh người hùng trên lưng ngựa chiến, chinh phục khát vọng bá chủ thế giới, tung hoành khắp 2 châu lục Á - Âu một thời. Bức tượng người cưỡi ngựa lớn nhất Mông Cổ đến thời điểm này là tượng Thành Cát Tư Hãn, được hoàn thành vào năm 2008, tại khu tượng đài mang tên Thành Cát Tư Hãn, trên cùng đặt bức tượng Thành Cát Tư Hãn cưỡi trên lưng ngựa chiến bằng thép sáng loáng, cao 40m, nặng 250 tấn.
Biểu tượng
230px|nhỏ|phải|. Tulpar là thuật ngữ chỉ một loài ngựa có cánh huyền thoại ở các nước Trung Á, ở Mông Cổ chúng được xem là giống ngựa Mông Cổ. Đây cũng là loài ngựa có cánh hay còn gọi là ngựa bay, xuất hiện trong nhiều truyền thuyết và thần thoại châu Á. Ngựa Tulpar trong Thần thoại Thổ Nhĩ Kỳ, Tulpar trong ngôn ngữ Thổ Nhĩ Kỳ ở khu vực Trung Á cũng có nghĩa là "ngựa có cánh". Tulpar xuất hiện trong nhiều truyền thuyết và thần thoại ở khu vực này. Một trong những truyền thuyết kể lại rằng, anh hùng dân gian người Tuvan, Oskus-ool, đã sử dụng những gì còn lại của con ngựa Tulpar yêu quý để tạo ra cây đàn violon đầu tiên. Người ta tin rằng Tulpar là sự kết hợp mang tính biểu tượng giữa ngựa và chim săn mồi, hai loài vật thường được người dân Trung Á sử dụng trong săn bắt. Tulpar đóng vai trò quan trọng trong văn hóa Trung Á. Nó là biểu tượng trên quốc huy của Kazakhstan và Mông Cổ.
Văn học
300px|nhỏ|phải|Một con tiểu hồng mã thuộc giống ngựa Mông Cổ Trong văn hóa có con Tiểu hồng mã, là con ngựa của Quách Tĩnh trong tiểu thuyết của Kim Dung, nó phục vụ cho Quách Tĩnh từ khi ở Mông Cổ cho đến khi Quách Tĩnh theo Tống chống Mông Cổ. Về lai lịch của con hồng mã này không biết ở hang cùng núi thẳm nào ra đây. Nó được khắc họa là một con ngựa hồng nhỏ toàn thân lông đỏ như máu và đổ mô hôi máu giống như là một con hãn huyết mã. Ngựa hay ở Mông Cổ tuy nhiều nhưng cũng ít con bằng được nhưng so với con tiểu hồng mã này.
Nó xuất hiện ban đầu khi xông thẳng vào bầy ngựa cắn đá túi bụi, lại nhanh như chớp xông vào bầy ngựa gây náo loạn, sau đó con hồng mã ấy phi mau như gió, trong khoảnh khắc nó đã chạy xa tít, đứng cách mấy mươi trượng giậm vó hí dài, tựa hồ vô cùng đắc ý. Người ta bắn tên thì con ngựa ấy vô cùng nhanh nhẹn, đợi tên bay gần tới chợt quay ngoắt qua một bên, thân pháp cực mau. Thoáng cái chỉ thấy xa xa ánh hồng chớp lên, con ngựa hồng lại phóng như bay về phía bắc không thấy bóng dáng.
Kim Dung còn mô tả cảnh Quách Tĩnh thuần phục ngựa hồng mã, Quách Tĩnh tay trái nắm cứng đám lông bờm trên gáy con tiểu hồng mã. Con hồng mã hoảng sợ càng phi nhanh, thân hình bị kéo đi như bay trên không nhưng ngón tay vẫn nắm chắc bờm ngựa không buông. Quách Tỉnh ngồi lên lưng ngựa phóng ngược trở lại Con tiểu hồng mã ấy lúc thì đứng thẳng giơ hai chân trước lên, lúc thì tung vó sau đá mạnh, lồng lộn như bị ma ám nhưng vẫn không hất được vật trên lưng. Con tiểu hồng mã lồng lên cắn đá vòng quanh bãi cỏ hơn một giờ mà khí thế càng lúc càng mạnh.
Quách Tĩnh bám cứng vào lưng ngựa như bị dây buộc chặt lên đó, cứ theo lưng ngựa nhô lên hụp xuống không hề rơi xuống. Phàm là tuấn mã ắt có tính bướng, nhưng sau khi bị chế phục nhất định sẽ trung thành kính sợ chủ nhân suốt đời, nếu đông người hợp lực đối phó thì nó thà chết cũng không chịu khuất phục. Quách Tĩnh bị con tiểu hồng mã quần tới mức toàn thân ướt đẫm mồ hôi, đột nhiên đưa cánh tay phải luồn xuống cổ ngựa, hai tay ôm chặt siết chặt, con tiểu hồng mã lồng lên cắn đá nhưng giãy ra không được, cuối cùng không thở được nữa, không sao chịu nổi, đột nhiên đứng yên bất động. Con tiểu hồng mã thè lưỡi liếm mu bàn tay dáng vẻ mười phần thân thiết.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lịch sử Mông Cổ Thể loại:Giống ngựa
Lestes paulistus
Lestes paulistus là loài chuồn chuồn trong họ Lestidae. Loài này được Calvert mô tả khoa học đầu tiên năm 1909.
Tham khảo
Thể loại:Lestes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1909
Aristolochia guianensis
Aristolochia guianensis là một loài thực vật có hoa trong họ Aristolochiaceae. Loài này được Poncy mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Liên kết ngoài
G Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1988
Mesosa laterialba
Mesosa laterialba là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Mesosa
Xã Prairie Creek, Quận Nance, Nebraska
Xã Prairie Creek (Prairie Creek Township) là một xã thuộc quận Nance, tiểu bang Nebraska, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 153 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Nebraska Thể loại:Quận Nance, Nebraska
Coprosma sundana
Coprosma sundana là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Miq. mô tả khoa học đầu tiên năm 1857.
Liên kết ngoài
Thể loại:Coprosma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1857
Geometra herbeus
Tham khảo
Thể loại:Geometra
Parinari insalarum
Parinari insalarum là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được A.Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1845.
Liên kết ngoài
Thể loại:Parinari Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1845
Nguyễn Văn Trình (quan nhà Nguyễn)
Nguyễn Văn Trình (chữ Hán: 阮文珵 ; 1872 - 1949), tự Lục Quang, hiệu Thạch Thất, Thốc Sơn, là một danh sĩ Nho học Việt Nam cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20.
Cuộc đời và sự nghiệp
Nguyễn Văn Trình sinh ngày 14 tháng 9 năm Nhâm Thân (tức 15 tháng 10 năm 1872), người thôn Kỳ Trúc, xã Kiệt Thạch, tổng Độ Liêu, huyện Can Lộc, phủ Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh (nay thuộc xã Thanh Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh), trong một gia đình khoa bảng, đại quan triều đình.
Năm Mậu Tuất 1898, nhằm năm Thành Thái thứ 10, ông dự kỳ thi Hội tại kinh đô Huế. Trong khoa thi nầy, chỉ có một người chính trúng cách là Nguyễn Tự Như. Ban giám khảo trường thi thấy ít quá, xin vua gia ân dự hạng chính trúng cách hai người nữa là Nguyễn Văn Trình và Phạm Tuấn, ngoài ra còn chọn thêm 14 người dự hạng thứ trúng cách. Vào thi Đình, ông đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân, xếp thứ 5 trong 8 vị Tiến sĩ, khi mới 27 tuổi.
Sau khi đỗ Tiến sĩ, ông được đưa vào học trường Hậu bổ ở Huế để chuẩn bị ra làm quan. Từ năm 1900 đến năm 1910, ông được bổ làm Tri phủ Hưng Nguyên (tương ứng 2 huyện Hưng Nguyên và Nghi Lộc ngày nay), Anh Sơn (tương ứng với các huyện Anh Sơn, Đô Lương, Nam Đàn, Thanh Chương, Hưng Nguyên ngày nay).
Khoảng cuối năm 1910 đầu năm 1911, theo phép nhà Nguyễn, ông tạm ngưng chức quan về quê chịu tang ở Hà Tĩnh. Cuối năm 1911, hết hạn chịu tang, ông được triều đình bổ làm Đốc học Thừa Thiên (Huế). Một năm sau, thăng làm Tế tửu Quốc tử giám.
Năm 1915, ông được chuyển sang làm Hình bộ Thị lang, đến năm 1921, bổ làm Bố chính Phú Yên. Năm 1924, ông bị đàn hặc, suýt phải tội chết, sau xét giảm tội, chỉ bị cách chức đuổi về quê ở Hà Tĩnh. Một năm sau, triều đình lại triệu ra, bổ làm Toản tu Quốc sử quán (Huế).
Năm 1930, ông cáo lão hồi hưu, được triều đình ban tặng Thượng thư trí sự, ở Hà Tĩnh. Tuy nhiên, không lâu sau, năm 1931, ông ra dạy Hán học ở Trường Cao Xuân Dục (Vinh, Nghệ An) cho đến năm 1934.
Trong những năm sau đó, ông trí sĩ dạy học ở quê nhà tại Hà Tĩnh, từng là Hội trưởng Hội Tư Văn Hà Tĩnh
Sau khi chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập, ông được chính quyền mới tín nhiệm và thường tham vấn trong nhiều vấn đề. Năm 1946, khi Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam (gọi tắt là Liên Việt) được thành lập, ông được bầu làm Hội trưởng Hội Liên Việt Hà Tĩnh.
Ông qua đời ngày 4 tháng Một âm lịch (tức 23 tháng 12) năm 1949 tại quê nhà, thọ 77 tuổi.
Các tác phẩm nổi bật
Sự nghiệp văn thơ của ông có gần 200 bài thơ, chủ yếu là thơ chữ Nôm, một số bài đã được in trong tập thơ "Thạch Thất thi tập" (Hội Văn học Nghệ thuật Hà Tĩnh, 2004). Ngoài ra, còn có hơn 40 bài thơ dịch từ thơ chữ Hán của các tác giả nổi tiếng khác của Việt Nam, một số bài thơ họa các bài thơ của các tác giả khác, nhiều câu đối chữ Hán và câu đối chữ Nôm, tất cả đều do ông sáng tác còn lưu giữ lại được.
Những vần thơ bình dị mà nồng ấm tình người, tình quê của ông, cùng với nhiều tư liệu liên qua khác, đã được tập hợp vào quyển "Thạch thất hợp tuyển" được xuất bản bởi Nhà xuất bản Văn Học (in xong và nộp lưu chiểu Quý IV, năm 2013).
Ngày 18 tháng 11 năm 2015, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 4008/QĐ-BVHTTDL xếp hạng Đền thờ Nguyễn Văn Trình, xã Thanh Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh là di tích Lịch sử quốc gia.
Liên kết ngoài
Tiến sĩ Triều Nguyễn Thể loại:Tiến sĩ nhà Nguyễn Thể loại:Sinh năm 1872 Thể loại:Mất năm 1949 Thể loại:Quan lại nhà Nguyễn
Carlia gracilis
Carlia gracilis là một loài thằn lằn trong họ Scincidae. Loài này được Storr mô tả khoa học đầu tiên năm 1974.
Tham khảo
Thể loại:Carlia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1974
Cyathea ascendens
Cyathea ascendens là một loài dương xỉ trong họ Cyatheaceae. Loài này được Domin mô tả khoa học đầu tiên năm 1930. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cyathea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1930 Thể loại:Unresolved names
Giải mã mê cung (phim)
Giải mã mê cung (tựa gốc tiếng Anh: The Maze Runner) là một bộ phim hành động khoa học viễn tưởng Mỹ năm 2014 của đạo diễn Wes Ball dựa trên cuốn sách cùng tên xuất bản năm 2009 của James Dashner. Các diễn viên chính trong phim bao gồm Dylan O'Brien, Kaya Scodelario, Thomas Brodie-Sangster và Will Poulter. Phim dự kiến được phát hành ngày 19 tháng 9 năm 2014 ở Hoa Kỳ bởi 20th Century Fox.
Nội dung
Một thiếu niên nam tỉnh dậy bên trong thang ngầm không nhớ mình là ai. Một nhóm nam thanh niên chào đón anh ở một bãi cỏ lớn được gọi là Trảng ("Glade") với tường đá cao. Các Trảng Viên ("Gladers") đã hình thành một xã hội thô sơ với mỗi người có nhiệm vụ chuyên môn. Lãnh đạo của họ, Alby, nói rằng mỗi cậu cuối cùng đã nhớ lại tên của mình nhưng không nhớ quá khứ của mình. Cậu bé biết rằng một Mê cung rộng lớn bao xung quanh, muốn thoát phải vượt qua mê cung đó là cách duy nhất. Trong ngày, một nhóm người, Tầm Đạo Sinh ("Runners"), sẽ tìm kiếm trong Mê cung một lối thoát, trở về trước khi trời tối khi cửa ra vào đóng hẳn.
Trong khi trong một cuộc đấu vật với một người tên là Gally, cậu bé đột nhiên nhớ lại tên của mình: Thomas. Ngày hôm sau, cậu bị tấn công bởi Ben, một Runner đang mê sảng vì bị cắn bởi một Griever - sinh vật kỹ thuật hữu cơ đi lang thang Mê cung vào ban đêm và tìm kiếm những kẻ bị nhốt trong đó để ăn thịt. Ben bị buộc đẩy vào Mê cung và để làm mồi cho Griever vì không có cách chữa trị vết thương. Alby và Minho, lãnh đạo các Runner, theo sau các dấu chân của Ben bên trong Mê cung. Minho lại xuất hiện vào lúc hoàng hôn kéo Alby, đang đau nhức, nhưng họ không thể tới được lối vào đóng cửa kịp thời gian. Thomas chạy vào Mê cung để giúp đỡ, và ba người bị mắc kẹt. Khi đang loay hoay tìm cách thoát thì ba người họ gặp phải một con Griever, hai người họ phải treo tạm Alby trên một cành dây leo bám trên tường. Thomas dụ con Griever đó vào một hành lang đang đóng cửa, khiến nó bị nghiền nát. Bộ ba sống sót qua đêm, trở về vào sáng hôm sau.
Cô gái đầu tiên đến ở trong thang máy. Cô nhận ra Thomas, mặc dù cậu không thể nhớ cô ấy. Thomas, Minho và những người khác vào Mê cung, xác định vị trí xác chết Griever mà chính Thomas giết, và tìm thấy một thiết bị cơ khí có tiếng bíp từ bên trong nó. Gally tuyên bố Thomas đã hủy hoại sự hòa bình mong manh giữa các Trảng Viên và các Grievers và mong muốn Thomas bị trừng phạt, nhưng Newt, phó lãnh đạo của nhóm, thay vào đó chỉ định Thomas là một Runner. Minho cho Thomas thấy một mô hình xây dựng của Mê Cung được dựa trên thăm dò trước đó. Phần được đánh số của Mê mở và đóng trong một chuỗi thứ tự nhất định. Thomas nhận ra rằng các thiết bị tương ứng với một phần trong Mê cung.
Sau đó, Gally tấn công Thomas và đổ lỗi cho cậu vì tất cả những gì đã xảy ra. Thomas, người đã bộ nhớ bị ngắt kết nối từ khi đến, tự đâm mình với ngòi Griever bị cắt đứt để tìm lại ký ức của mình. Những người khác cứu cậu bằng ống tiêm còn lại. Bất tỉnh, cậu nhớ lại rằng cậu và Teresa làm việc cho tổ chức tạo ra mê cung, W.I.C.K.E.D.; các cậu đã được chọn làm đối tượng nghiên cứu cho một thí nghiệm. Thomas tỉnh dậy và cho với Newt, Minho, Chuck, và Teresa biết rằng cậu và Teresa đã làm việc với W.I.C.K.ED. và nghiên cứu mọi người trong nhiều năm.
Sau đó, Gally nắm quyền chỉ huy đã lệnh và dự định sẽ cống nạp Thomas và Teresa cho Grievers để khôi phục lại hòa bình. Một số Gladers tạo thành một nhóm và giải thoát họ. Họ tiếp cận Mê cung trong một nỗ lực để tìm một lối thoát, trong khi Gally và một vài người khác từ chối để ở lại. Chiến đấu với Grievers, một số người bị giết. Những người sống sót cuối cùng tới một phòng thí nghiệm đầy xác người chết. Trong một video ghi âm, một phụ nữ tên là Ava Paige giải thích rằng hành tinh này đã bị tàn phá bởi một ngọn lửa năng lượng mặt trời lớn, theo sau là một đại dịch của một loại virus chết người được gọi là Hỏa Khuẩn (Nhật trùng hoặc Flare). Mọi người biết rằng họ là một phần của thí nghiệm nghiên cứu tìm ra thuốc chữa. Paige tự bắn mình khi phòng thí nghiệm bị tấn công bởi những một nhóm người có vũ trang.
Gally bất ngờ xuất hiện với một khẩu súng và trở nên mê sảng do bị Griever chích. Cậu phải ở trong mê cung và nhằm Thomas. Minho giết Gally trong khi Chuck chết bảo vệ Thomas. Một số người vũ trang bịt mặt xông vào và đưa cả nhóm đến một máy bay trực thăng. Các máy bay trực thăng bay trên một khu đất hoang sa mạc rộng lớn và tiếp cận một thành phố bị phá hỏng. Cảnh này kết thúc với cuộc họp các nhà khoa học được cho là đã chết trong một căn phòng. Paige thấy rằng cuộc thử nghiệm đã thành công; những người sống sót đang bước vào giai đoạn hai.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim của 20th Century Fox Thể loại:Phim khoa học viễn tưởng thập niên 2010 Thể loại:Phim Mỹ Thể loại:Phim hành động khoa học viễn tưởng Mỹ Thể loại:Phim đạo diễn đầu tay Thể loại:Phim sử dụng công nghệ âm thanh Dolby Atmos Thể loại:Phim dựa trên tiểu thuyết Mỹ Thể loại:Phim IMAX Thể loại:Phim hậu tận thế Thể loại:Phim phiêu lưu thập niên 2010 Thể loại:The Maze Runner
Pediasia truncatellus
Pediasia truncatellus là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pediasia
İçboğaz, Korkut
İçboğaz là một xã thuộc huyện Korkut, tỉnh Muş, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 638 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tỉnh Muş
Aristolochia guichardii
Aristolochia guichardii là một loài thực vật có hoa trong họ Aristolochiaceae. Loài này được P.H.Davis & M.S.Khan mô tả khoa học đầu tiên năm 1964.
Liên kết ngoài
G Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1964
Lestes pictus
Tham khảo
Thể loại:Lestes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1862
Crotalaria kambanguensis
Crotalaria kambanguensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được R.Wilczek miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
K
Bupleurum gracilipes
Bupleurum gracilipes là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa tán. Loài này được Diels mô tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bupleurum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1900
Mesosa latifasciata
Mesosa latifasciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Mesosa
Kara Mustafa Pasha
nhỏ|Kara Mustafa Pasha Merzifonlu Kara Mustafa Pasha (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman: مرزيفونلى قره مصطفى پاشا, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Merzifonlu Kara Mustafa Paşa), (1634/1635 - 25 tháng 12, 1683) là một nhà quý tộc Ottoman, người từng là nhân vật trung tâm trong những nỗ lực cuối cùng của Đế chế Ottoman nhằm mở rộng sang cả Trung và Đông Âu.
Đầu đời
Sinh ra tại làng Mirince/Marınca gần Merzifon (nay là Karamustafapaşa), Mustafa được dạy dỗ trong gia đình của Köprülü Mehmed Pasha và sau làm rể gia đình quyền lực này. Năm 1659, ông trở thành thống đốc tỉnh Silistria và sau đó giữ một số chức vụ quan trọng. Ông đã đại diện cho anh/em rể mình, Grand vizier Köprülüzade Fazıl Ahmed Pasha khi vắng mặt tại triều đình của Sultan trong mười năm.
Ông từng chỉ huy lục quân trong chiến tranh chống lại Ba Lan và là người thực hiện đàm phán với John Sobieski vào năm 1676 để sáp nhập tỉnh Podolia vào đế quốc. Chiến thắng này đã giúp người Ottoman biến các vùng Cossack ở miền nam Ukraina thành một vùng bảo hộ. Khi Köprülü Fazıl Ahmed Pasha qua đời cùng năm đó, Mustafa kế vị anh ta với tư cách Grand vizier.
Kara Mustafa đã dẫn đầu một số chiến dịch thành công vào Ukraina, cố gắng củng cố vị trí của nhà nước Cossack thuộc Cánh hữu Ukraina, lúc đó là một chư hầu của Ottoman. Ông đã thành lập các đơn vị đồn trú của Ottoman tại nhiều thành phố của Ukraine, và chinh phục thủ đô truyền thống Chyhyryn của người Cossack, nơi từng bị Nga chiếm đóng.
Trận Viên
Chi tiết: Trận Viên
Năm 1683, ông mở một chiến dịch bắc tiến đánh Áo nhằm mở rộng Đế chế Ottoman. Vào giữa tháng 7, mười vạn quân Ottoman đã bao vây Viên (được 10.000 lính Habsburg canh giữ). Đến tháng 9, ông đã chiếm một phần tường thành và suýt thắng.
Ngày 12 tháng 9 năm 1683, một đội quân Ba Lan dưới quyền của Vua John III Sobieski đã tấn công sườn quân Ottoman một cách tàn khốc bởi đội kỵ binh Winged Ba Lan do Sobieski chỉ huy. Người Ottoman rút lui vào Hungary, một phần đông đầu hàng Áo và các nước đồng minh.
Thất bại đã khiến Mustafa mất vị tri Grand vizier và bị hành quyết. Vào ngày 25 tháng 12 năm 1683, Kara Mustafa bị treo cổ tại Belgrade theo lệnh của Mehmed IV.
Nhận xét
Các sự gia nhận định Mustafa là một chiến lược gia tài ba hoặc là một chỉ huy liều lĩnh.
Kemal Atatürk cho rằng việc dẫn một đội quân 173.000 người từ Constantinoplis đến Viên là một chiến tích vĩ đại đối với bất kỳ chỉ huy nào, người duy nhất đã đạt được thành tích đó chính là Sultan Suleiman I.
Nơi sinh của Kara Mustafa gần quận Merzifon được đổi tên thành Karamustafapaşa để vinh danh ông.
Truyền thông
Trong bộ phim Bitwa pod Wiedniem (2012) của Ba Lan, Mustafa do nam diễn viên người Ý Enrico Lo Verso thủ vai
Tham khảo
Thể loại:Sinh thập niên 1630 Thể loại:Mất năm 1683
Geometra latirigua
Tham khảo
Thể loại:Geometra
Lurocalis
Lurocalis là một chi chim trong họ Caprimulgidae.
Tham khảo
Thể loại:Danh sách các chi chim
Carlia inconnexa
Carlia inconnexa là một loài thằn lằn trong họ Scincidae. Loài này được Ingram & Cavacevich mô tả khoa học đầu tiên năm 1989.
Xã Prairie Dog, Quận Harlan, Nebraska
Xã Prairie Dog (Prairie Dog Township) là một xã thuộc quận Harlan, tiểu bang Nebraska, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 31 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Nebraska Thể loại:Quận Harlan, Nebraska
Parinari klugii
Parinari klugii là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.
Liên kết ngoài
Thể loại:Parinari Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Thương cảng Vân Đồn
Thương cảng Vân Đồn từng là một thương cảng của nước Đại Việt, tồn tại từ giữa thế kỷ 12 đến cuối thế kỷ 18 ở vùng biển nay thuộc tỉnh Quảng Ninh, Việt Nam. Đây là trung tâm giao thương lớn và quan trọng của Việt Nam lúc bấy giờ với nhiều thuyền buôn từ khắp châu Á và châu Âu đến buôn bán, trao đổi hàng hóa.
Vị trí
Hiện nay vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau về phạm vi của thương cảng, tuy nhiên các nhà sử học đều có chung nhận định rằng thương cảng Vân Đồn không bao gồm một bến cảng mà là hệ thống các bến thuyền cổ phân bố trên các đảo, ven bờ vịnh Hạ Long, Bái Tử Long, kéo dài từ Quảng Yên đến Móng Cái.
Lịch sử
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, vào năm 1149, thời vua Lý Anh Tông, thuyền buôn ba nước Trảo Oa, Xiêm La, Lộ Lạc (nay là Indonesia, Thái Lan) vào Hải Đông (Quảng Ninh ngày nay) xin ở lại buôn bán. Vua đã cho lập trang ở nơi hải đảo, gọi là Vân Đồn, để mua bán hàng hóa quý, dâng tiến sản vật địa phương.
Nhà Lý ban hành nhiều chính sách khuyến khích ngoại thương nên giao thương tại Vân Đồn phát triển. Hàng hóa trao đổi ở Vân Đồn là các sản vật tự nhiên phong phú như trầm hương, ngọc trai, ngà voi, vỏ quế, sừng tê giác, vàng, bạc, đồng, diêm tiêu. Hàng hóa nước ngoài nhập vào là gấm vóc. Hoạt động ngoại thương chỉ do nhà nước đảm trách, tư nhân không được tham gia buôn bán với nước ngoài. Để bảo vệ an ninh quốc gia, triều đình quy định, tàu thuyền nước ngoài, dù xa hay gần, đã vào cảng đều phải neo ở Vân Đồn, không được tiến sâu vào nội địa. Người nước ngoài chỉ được phép buôn bán ở một số địa điểm nhất định và chịu sự kiểm soát của nhà nước.
Việc quản lý ngoại thương, trấn giữ Vân Đồn được vua Trần giao cho các thân vương, đại thần trong triều đảm nhiệm, nổi bật trong số đó có Nhân Huệ vương Trần Khánh Dư. Lúc này Vân Đồn được bảo vệ chặt chẽ, rào gỗ được dựng lên quanh những nơi buôn bán và bãi biển xung yếu của đảo. Phần lớn người Vân Đồn làm nghề buôn nên cách ăn mặc đều giống người phương Bắc. Trần Khánh Dư đã lệnh cho quân lính tại Vân Đồn đội nón Ma Lôi, loại nón được sản xuất từ hương Ma Lôi, Hồng Lộ (nay là Hải Dương) để dễ dàng nhận ra quân Đại Việt, ngăn chặn quân Trung Quốc trà trộn vào. Triều Trần đặt quan cai quản Vân Đồn gồm có quan Trấn (võ tướng nắm giữ), quan Lộ (văn quan nắm giữ) và quan Sát hải sứ (quan kiểm soát mặt biển), đặt ở đây một đội quân riêng gọi là quân Bình Hải, có nhiệm vụ tuần tra bảo vệ vùng biển Đông Bắc, kiểm soát an ninh hoạt động ngoại thương.
Đến thời Lê sơ (1428–1527), do ảnh hưởng của thể chế quân chủ mô hình Nho giáo, triều đình ban hành bộ Quốc triều hình luật trong đó thi hành nhiều chính sách khắt khe với ngoại thương nên hoạt động giao thương tại Vân Đồn có phần sút kém hơn thời Lý, Trần.
Đến thời nhà Mạc (1527–1677), với chính sách mở cửa về thương mại, hoạt động ngoại thương tại thương cảng Vân Đồn lại hưng thịnh. Nhà Mạc còn cho xây dựng chùa ở Vụng huyện, xã Thắng Lợi, xây thành lũy ở Cẩm Phả, Hoành Bồ để phòng thủ đất nước. Thời Lê Trung hưng (1533–1789), hoạt động giao thương ở Vân Đồn vẫn được phát triển. Ngoài việc buôn bán, nhà Lê còn quan tâm xây dựng đình làng để làm nơi sinh hoạt văn hóa tâm linh cho cư dân biển đảo như đình Cái Làng, đình Cống Cái, xã Quan Lạn.
Đến cuối thế kỷ 17, thuyền buôn Trung Quốc, Nhật Bản, Hà Lan, Anh... được vào sâu trong nội địa buôn bán, Kẻ Chợ (Thăng Long), Phố Hiến (Hưng Yên), Hội An (Quảng Nam) trở thành các trung tâm giao thương mới, thương cảng Vân Đồn không còn giữ vai trò trung tâm thương mại. Đầu thế kỷ 19 thời nhà Nguyễn, thương cảng đã đi vào giai đoạn suy tàn không còn hoạt động.
Di tích
Di tích Thương cảng Vân Đồn bao gồm hệ thống các bến thuyền cổ trên phạm vi khoảng 200 km² trong vịnh Bái Tử Long, có các bến: Cống Đông, Cống Tây, Cái Làng, Cống Cái, Con Quy, Cái Cống, Cống Yên, Cống Hẹp thuộc bốn xã: Thắng Lợi, Ngọc Vừng, Quan Lạn, Minh Châu của huyện Vân Đồn.
Do thời gian và sự bồi đắp của biển nên dấu tích của thương cảng Vân Đồn xưa chỉ còn lại hàng triệu mảnh sành sứ, các nền nhà, công trình, tiền cổ trong lòng đất, trên bờ vụng tại các bến thuyền cổ. Ngày 29 tháng 10 năm 2003, các bến Cống Đông, Cống Tây (xã Thắng Lợi) và bến Cái Làng (xã Quan Lạn) được Bộ Văn hóa Thông tin xếp hạng là di tích lịch sử cấp quốc gia tại Quyết định số 59/2003/QĐ-BVHTT.
Liên kết ngoài
Vân Đồn Thể loại:Lịch sử Việt Nam Thể loại:Kinh tế Việt Nam thời Lý Thể loại:Kinh tế Việt Nam thời Trần Thể loại:Di tích tại Quảng Ninh Thể loại:Vân Đồn
Cyathea asperula
Cyathea asperula là một loài dương xỉ trong họ Cyatheaceae. Loài này được Maxon mô tả khoa học đầu tiên năm 1913. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cyathea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1913 Thể loại:Unresolved names
Cyathea asperula
Pediasia walkeri
Pediasia walkeri là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Kapılı, Korkut
Kapılı là một xã thuộc huyện Korkut, tỉnh Muş, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.432 người.
Pediasia walkeri
Liên kết ngoài
Thể loại:Pediasia
Kapılı, Korkut
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tỉnh Muş
Aristolochia haitiensis
Liên kết ngoài
H Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1929
Geometra lutescens
Geometra lutescens là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Lestes praecellens
Lestes praecellens là loài chuồn chuồn trong họ Lestidae. Loài này được Lieftinck mô tả khoa học đầu tiên năm 1937.
Tham khảo
Thể loại:Lestes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1937
Abramites hypselonotus
Abramites hypselonotus (còn được gọi là marbled headstander hoặc the high-backed headstander) là một thành viên của họ Anostomidae và thường được xác định bởi những đặc điểm cơ thể như mõm nhọn, thân hình kim cương, dấu màu nâu trên vây bụng, các dải màu nâu sẫm lượn sóng và một vạch tối ở gốc cuống đuôi. Kích thước của chúng khoảng 5"(13 cm).
Phân phối và môi trường sống
Abramites hypselonotus thường sống trong các dòng suối và sông của hệ thống sông Orinoco và Amazon. Chủ yếu là ở những lưu vực nước chảy xiết và có nhiều dải đá ngầm.
Thức ăn
Chúng là một loài cá chủ yếu ăn cỏ. Ngoài ra, chúng cũng có thể dễ dàng chấp nhận lá rau diếp, đậu Hà Lan và kể cả lăng quăng.
Trong bể cá
Nhìn chung, Abramites hypselonotus là một loài cá hiền lành. Tuy nhiên có một vài trường hợp đặc biệt thì chúng vẫn có thể tấn công các loài khác. Nhưng nói chung, nó vẫn là một loài cá hiền lành, không gây hại gì đến những loài cá khác chung bể.
Một bể nuôi trồng nhiều cây thủy sinh, nhiều đá với nhiều khe hở là một bể cá thích hợp của chúng. Lưu ý: nếu không có đủ thực vật trong chế độ ăn uống của nó, nó sẽ ăn các cây thủy sinh. Mặt khác, ta có thể sử dụng điều này để lợi thế nếu muốn thiết lập một "hồ cá tự duy trì" (Xin lưu ý đây không phải là một việc dễ dàng. Không phải chỉ ném một bó cây vào và nghĩ rằng nó sẽ ổn).
Nhiệt độ, độ pH và độ mặn
Những loại cá này có thể chịu được độ pH từ 6-7,5, nhưng lại thích nước có tính axit. Chúng thích nước mềm từ 2-15 dH, và yêu cầu nhiệt độ 73-82 °F (23-28 °C).
Tham khảo
Thể loại:Abramites Thể loại:Động vật được mô tả năm 1868
Chust, Uzbekistan
Chust (Chust/Чуст; Чуст) là một thành phố ở miền đông Uzbekistan. Nó là trung tâm hành chính của huyện Chust. Đô thị này nằm ở góc phía bắc của thung lũng Fergana dọc theo sông Chustsoy.
Chust đã trải qua những thay đổi đáng kể trong thời kỳ Xô viết. Nhiều nhà máy đã được xây dựng trong thời gian đó. Hiện nay, thành phố là một trung tâm quan trọng về chế biến bông.
Lịch sử
Chust là một trong những thành phố lâu đời nhất ở thung lũng Fergana. Các nghiên cứu khảo cổ học được tiến hành vào các năm 1953, 1957, 1959 và 1961 đã tìm thấy những đồ vật có niên đại từ cuối thời kỳ đồ đồng/đầu thời kỳ đồ sắt trong khu vực tương ứng với Chust ngày nay. Theo các nhà ngôn ngữ học địa phương, từ "chust" trong tiếng Ba Tư có nghĩa là "nhanh".
Vào thời Trung Cổ, Chust đã trở thành một pháo đài quan trọng. Cha của Babur là Umar Shaikh Mirza II đã đặt Chust làm nơi ở của mình vào năm 1480. Đến thế kỷ 16, thành phố bao gồm một số pháo đài nhỏ. Sau đó, một bức tường bao quanh các pháo đài này đã được xây dựng. Năm 1882, các bức tường của pháo đài bị phá hủy và thành phố bắt đầu được mở rộng.
Theo thời gian, Chust trở thành một trung tâm công nghiệp quan trọng. Thợ rèn, thợ may, thợ gốm và thợ kim hoàn từ Chust trở nên nổi tiếng. Thành phố cũng được biết đến với các sản phẩm như mũ chỏm (Doʻppis) và dao.
Sau khi Nga mở rộng lãnh thổ sang Trung Á, một số nhà máy mới đã được xây dựng ở Chust. Năm 1912, có sáu nhà máy bông và một nhà máy da ở Chust. Đô thị này được đặt làm trung tâm hành chính của huyện Chust mới được thành lập vào năm 1926. Chust được nâng lên cấp thành phố vào năm 1969.
Địa lý
Chust nằm ở độ cao 1000 m-1200 m trên mực nước biển, cách thành phố Namangan 41,3 km (25,7 mi) về phía tây. Thành phố nằm ở góc phía bắc của thung lũng Fergana dọc theo sông Chustsoy.
Nhân khẩu
Dân số của Chust vào năm 2004 là 63.800 người. Người Uzbek và người Tajik là những nhóm dân tộc lớn nhất.
Kinh tế
Chust là một trung tâm chế biến bông quan trọng. Nó cũng được biết đến với các sản phẩm thủ công, bao gồm dao bỏ túi và mũ chỏm (tiếng Uzbek: doʻppi). Hiện nay có một số công ty cổ phần trên địa bàn thành phố. Ngoài ra còn có các tiệm bánh, một nhà in và một số cơ sở kinh doanh nhỏ ở Chust.
Giáo dục
Có một số trường cao đẳng và trường dạy nghề ở Chust. Thành phố cũng là nơi có một số trường giáo dục phổ thông (bao gồm cả trường nội trú), hai trường âm nhạc và nghệ thuật, và ba trường thể thao dành cho trẻ em.
Người nổi tiếng
Doanh nhân Alisher Usmanov, hiện sống ở Nga, sinh năm 1953 tại Chust.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố Trung Á Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Namangan
Mesosa lecideosa
Mesosa lecideosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Mesosa
Bầu cử Hội đồng quận Hồng Kông 2019
Bầu cử Hội đồng quận Hồng Kông 2019 được tổ chức vào ngày 24 tháng 11 năm 2019 cho tất cả 18 Hội đồng quận của Hồng Kông, nhiệm kỳ thứ sáu kể từ khi bàn giao. 452 thành viên từ tất cả các khu vực bầu cử trực tiếp đã được bầu trong tổng số 479 ghế.
Gần ba triệu người, chiếm hơn 70 phần trăm cử tri đã đăng ký, đã bỏ phiếu, vì cuộc bầu cử được coi là một cuộc trưng cầu dân ý về cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ đang diễn ra. Những người ủng hộ dân chủ đã gây ra vụ đảo ngược quyền lực lớn nhất trong lịch sử Hồng Kông, giành quyền kiểm soát 17 trong số 18 Hội đồng quận, tăng gấp ba số ghế của họ từ khoảng 124 đến 389, và có thể chiếm được 117 ghế trong các tiểu ban của Hội đồng bầu cử chịu trách nhiệm bầu Đặc khu trưởng.
Các đảng ủng hộ và độc lập Bắc Kinh chỉ giành được 62 ghế, mất 242 ghế. Đảng Liên minh Dân chủ ủng hộ Bắc Kinh vì sự tiến bộ và tiến bộ của Hồng Kông (DAB) đã nhận thất bại lớn nhất trong lịch sử, mất gần một trăm ghế, trong khi Đảng Nhân dân mới của Regina Ip bị mất sạch số ghế. Một tá các ứng cử viên nặng ký ủng hộ Bắc Kinh đã thua khi tái cử, bao gồm Junius Ho, một nhân vật chống biểu tình quan trọng, người được cho là đã ủng hộ cuộc tấn công Nguyên Lãng.
Coprosma tadgellii
Coprosma tadgellii là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được W.R.B.Oliv. mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.
Bầu cử Hội đồng quận Hồng Kông 2019
Tham khảo
Thể loại:Biểu tình tại Hồng Kông năm 2019 Thể loại:Hồng Kông năm 2019 Thể loại:Bầu cử ở Hồng Kông
Coprosma tadgellii
Liên kết ngoài
Thể loại:Coprosma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1935
Cục Đối ngoại, Quân đội nhân dân Việt Nam
Cục Đối ngoại trực thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam là cơ quan tham mưu chiến lược đầu ngành về công tác đối ngoại quốc phòng cho Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng.
Bupleurum gracillimum
Bupleurum gracillimum là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa tán. Loài này được Klotzsch mô tả khoa học đầu tiên năm 1862.
Cục Đối ngoại, Quân đội nhân dân Việt Nam
Chú thích
Thể loại:Bộ Quốc phòng Việt Nam Thể loại:Cơ quan Bộ Quốc phòng Việt Nam
Bupleurum gracillimum
Liên kết ngoài
Thể loại:Bupleurum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1862
Parinari leontopitheci
Parinari leontopitheci là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1995.
Liên kết ngoài
Thể loại:Parinari Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1995
Huân chương Đế quốc Anh
Huân chương Đế quốc Anh (Anh Quốc Đế Chương) là hệ thống tước hiệu của Hoàng gia Anh, phong tặng cho những cá nhân có đóng góp về nghệ thuật, khoa học, thiện nguyện, phúc lợi xã hội và các dịch vụ công cộng khác. Nghi lễ ban tặng huy chương này được vua George V thực hiện lần đầu vào ngày 4 tháng 6 năm 1917.
Thứ bậc hiện tại
Dưới đây là năm thứ bậc phong tặng danh hiệu Hoàng gia Anh hiện tại, xếp theo thứ tự từ cao nhất đến thấp nhất:
Cypripedium candidum
Cypripedium candidum là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Muhl. ex Willd. mô tả khoa học đầu tiên năm 1805.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cypripedium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1805
Chordeiles
Chordeiles là một chi chim trong họ Caprimulgidae.
Cyathea aspidiiformis
Cyathea aspidiiformis là một loài dương xỉ trong họ Cyatheaceae. Loài này được Domin mô tả khoa học đầu tiên năm 1930. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cyathea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1930 Thể loại:Unresolved names
Cyathea aspidiiformis
Aristolochia hansenii
Aristolochia hansenii là một loài thực vật có hoa trong họ Aristolochiaceae. Loài này được Phuph. mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.
Geometra mandarinaria
Geometra mandarinaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Aristolochia hansenii
Liên kết ngoài
H Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2006
Geometra mandarinaria
Tham khảo
Thể loại:Geometra
Mesosa lineata
Mesosa lineata là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Mesosa
Crotalaria kambolensis
Crotalaria kambolensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Baker f. miêu tả khoa học đầu tiên.
Karakale, Korkut
Karakale là một thị trấn thuộc huyện Korkut, tỉnh Muş, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 1.847 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tỉnh Muş
Lestes praemorsus
Platylestes praemorsus là loài chuồn chuồn trong họ Lestidae. Loài này được Hagen in Selys mô tả khoa học đầu tiên năm 1862.
Tham khảo
Thể loại:Lestes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1862
Xã Prairie Island, Quận Merrick, Nebraska
Xã Prairie Island (Prairie Island Township) là một xã thuộc quận Merrick, tiểu bang Nebraska, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 85 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Nebraska Thể loại:Quận Merrick, Nebraska
Carlia johnstonei
Carlia johnstonei là một loài thằn lằn trong họ Scincidae. Loài này được Storr mô tả khoa học đầu tiên năm 1974.
Tham khảo
Thể loại:Carlia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1974
Parinari littoralis
Parinari littoralis là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.
Liên kết ngoài
Thể loại:Parinari Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Cyathea asplenioides
Cyathea asplenioides là một loài dương xỉ trong họ Cyatheaceae. Loài này được Christenh. mô tả khoa học đầu tiên năm 2009. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Aristolochia harmandiana
Aristolochia harmandiana là một loài thực vật có hoa trong họ Aristolochiaceae. Loài này được Pierre ex Lecomte mô tả khoa học đầu tiên năm 1909.
Cyathea asplenioides
Liên kết ngoài
Thể loại:Cyathea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2009 Thể loại:Unresolved names
Aristolochia harmandiana
Liên kết ngoài
H Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1909
Lestes praevius
Lestes praevius là loài chuồn chuồn trong họ Lestidae. Loài này được Lieftinck mô tả khoa học đầu tiên năm 1940.
Tham khảo
Thể loại:Lestes Thể loại:Động vật được mô tả năm 1940
Geometra mutans
Geometra mutans là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Geometra
Mesosa longipennis
Mesosa longipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Pediasia wittei
Liên kết ngoài
Thể loại:Pediasia
Mesosa longipennis
Tham khảo
Thể loại:Mesosa
Nyctiprogne
Nyctiprogne là một chi chim trong họ Caprimulgidae.
Tham khảo
Thể loại:Danh sách các chi chim
Số điện thoại
nhỏ Số điện thoại là một dãy số được gán cho: a) một thuê bao sử dụng điện thoại cố định được kết nối với đường dây điện thoại hoặc b) một thiết bị liên lạc điện tử không dây như điện thoại di động hoặc c) các thiết bị khác có chức năng truyền dữ liệu qua mạng điện thoại chuyển mạch công cộng (tiếng Anh: public switched telephone network, viết tắt là PSTN) hoặc các loại mạng riêng khác. Số điện thoại hoạt động giống như một địa chỉ để chuyển hướng các cuộc gọi điện thoại đến đúng thuê bao nhận sử dụng một hệ thống định tuyến địa điểm. Số điện thoại do người gọi bấm vào điện thoại, điện thoại sẽ chuyển dãy số này thành một dãy các tín hiệu và gửi tới tổng đài điện thoại. Tổng đài sẽ hoặc kết nối cuộc gọi tới thuê bao đăng ký lân cận cần gọi đến hoặc thông qua hệ thống PSTN chuyển tới bên nhận cuộc gọi.
Ý tưởng sử dụng số điện thoại để kết nối các cuộc gọi thay vì dùng tên người đăng ký thuê bao được phát triển và lần đầu tiên đưa vào sử dụng vào khoảng từ năm 1879 đến 1880 ở Lowell, Hoa Kỳ, nhằm đơn giản hóa việc huấn luyện cho các điều phối viên ở các trạm điện thoại.
Liên kết ngoài
Thể loại:Số điện thoại Thể loại:Định danh
Coprosma tahitensis
Coprosma tahitensis là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được A.Gray mô tả khoa học đầu tiên năm 1860.
Liên kết ngoài
Thể loại:Coprosma Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1860
Parinari maguirei
Parinari maguirei là một loài thực vật có hoa trong họ Cám. Loài này được Prance mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.