cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dead Mount Death Play
Sơ lược
Đây là một cuộc đọ sức trong nhiều thời đại khi người anh hùng huyền thoại đối đầu với tên gọi hồn thần chết, nhưng khi sự kiện lắng xuống, có điều gì đó không ổn... Trong những khoảnh khắc cuối cùng của cuộc đối đầu hoành tráng, phát súng cuối cùng của thần chết hoàn toàn bất ngờ - ma thuật tái sinh! Xuyên qua không gian và thời gian, một cậu bé tên Polka Shinoyama đã thức dậy với cảm giác... mình không còn là chính mình... Ai có thể ngờ rằng trận chiến đỉnh cao giữa thiện và ác lại diễn ra như thế này??
Manga
Yen Press cũng đã phát hành bản tiếng Anh song song với Nhật Bản.
Anime
Chuyển thể anime truyền hình đã được xác nhận vào ngày 15 tháng 11 năm 2022. Bộ phim được sản xuất bởi Geek Toys và do Manabu Ono làm đạo diễn với sự chỉ đạo của Takuharu Oukuma, phó đạo diễn là Yoshiki Kitai và kịch bản bởi Ono, Yukie Sugawara và Yoriko Tomita, thiết kế nhân vật do Hisashi Abe phụ trách và F.M.F chịu trách âm nhạc. F.M.F bao gồm Yuuki Nara, Eba và Kana Utatane. Bộ anime dự kiến lên sóng vào tháng 4 năm 2022.
Đánh giá
Rebecca Silverman, Amy McNulty và Teresa Navarro của Anime News Network đã khen ngợi tác phẩm nghệ thuật, cốt truyện và nhân vật, nhưng chỉ trích dịch vụ của người hâm mộ. Richard Gutierrez của The Fandom Post khen ngợi tiền đề và tác phẩm nghệ thuật, mặc dù anh cảm thấy cốt truyện quá phức tạp và khó hiểu.
Tại Next Manga Award 2020, bộ truyện đứng thứ 20 trong hạng mục truyện tranh in.
Tham khảo
Thể loại:Anime truyền hình dài tập năm 2023 Thể loại:Manga năm 2017 Thể loại:Anime và manga hành động Thể loại:Anime dài tập dựa trên manga Thể loại:Anime và manga kỳ ảo u tối Thể loại:Geek Toys Thể loại:Anime và manga isekai Thể loại:Seinen manga Thể loại:Anime truyền hình dài tập sắp phát sóng Thể loại:Tác phẩm do Yen Press xuất bản
Aongstroemia falcularia
Aongstroemia falcularia là một loài Rêu trong họ Dicranaceae. Loài này được (Müll. Hal. ex Dusén) Müll. Hal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aongstroemia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1900
Tanvald
Tanvald là một thị trấn thuộc huyện Jablonec nad Nisou, vùng Liberecký, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Jablonec nad Nisou Thể loại:Thị trấn của Cộng hòa Séc Thể loại:Thành phố của Cộng hòa Séc
Habenaria stolzii
Habenaria stolzii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1906.
Liên kết ngoài
Thể loại:Habenaria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1906
Paradrina flavirenoides
Paradrina flavirenoides là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Calea bipontinii
Calea bipontinii là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Krasch. mô tả khoa học đầu tiên năm 1923.
Liên kết ngoài
Thể loại:Calea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1923
Neriene japonica
Neriene japonica là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Neriene. Neriene japonica được Ryoji Oi miêu tả năm 1960.
Tham khảo
Thể loại:Neriene
Gündüzlü, Yakakent
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Samsun
Shorea micans
Shorea micans là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Tên gọi của loài xuất phát từ Latin (micans = sáng bóng) để chỉ lá cây sáng bóng của nó. Đây là một cây lớn có độ cao trung bình tới cao, có ở các rừng dầu trên vùng đất bao phủ lớp đá siêu kiềm. S. micans là loài đặc hữu của Sabah, và cực kỳ nguy cấp do mất môi trường sống. Loài này có ở ít nhất hai khu vực bảo tồn (Khu bảo tồn rừng Tawai và Bidu Bidu ).
2431 Skovoroda
2431 Skovoroda (1978 PF3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 8 năm 1978 bởi N. Chernykh ở Nauchnyj.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1978
Mưu đồ ẩn giấu
Mưu đồ ẩn giấu (tên gốc: Kasamh Se, tên tiếng Hindi: कसम से, tên tiếng Anh: The Promise) là một bộ soap opera của Ấn Độ được sản xuất bởi Ekta Kapoor của Balaji Telefilms và được phát sóng trên Zee TV từ ngày 02/01/2006 đến ngày 21/04/2011 từ thứ Hai đến thứ Năm. Câu chuyện kể về những thử thách và những khổ nạn của ba chị em Bani, Pia và Rano.
Chương trình cũng được lồng tiếng tại Pháp trên kênh Antenne Reunion.
Tại Việt Nam, phim được cắt bỏ một số chi tiết, chia làm nhiều phần và phát sóng trên kênh TodayTV với tên Mưu đồ ẩn giấu
Nội dung
Câu chuyện xoay quanh ba chị em Dixit là Bani (Prachi Desai / Gurdeep Kohli), Pia (Roshni Chopra / Mansi Verma) và Rano (Arunima Sharma / Pallavi Purohit), những người sống ở Mount Abu cùng với người bố quá vợ, là ông Nishikant Dixit. Sau cái chết của người bố, ba chị em đến Mumbai để sống với người quen giàu có của bố mình, là ông Jai Walia (Ram Kapoor), là một người đàn ông trung niên. Từ đây, số phận của bốn người đã đưa họ trải qua những hoàn cảnh bất ngờ.
Phần 1 trên kênh TodayTV
Những vết rạn từ một cái chết…
"Sự sống bắt nguồn từ cái chết". Thế nhưng, có một thứ bắt nguồn từ cái chết mà người ta thường vẫn hay quên nhắc đến. Đó là sự đổi thay… Bani, Pia và Rano từng là ba chị em rất yêu thương nhau, dù cả ba đều có những tính cách khác biệt. Chị cả Bani là một cô gái có trách nhiệm, Pia, con giữa, hiện đại và quyến rũ, trong khi Rano hiếu học và thông minh.
Sau cái chết của người cha, ba chị em đến Mumbai để sống cùng gia đình ông trùm kinh doanh giàu có Jai Walia. Bani nhanh chóng say mê Pushkar, chàng nhân viên trẻ của Jai trước khi biết rằng Pushkar và Pia yêu nhau. Tuy nhiên, vì tham muốn cuộc sống giàu sang, bỏ mặc sự phản đối của chị và em gái, Pia đã bỏ rơi Pushkar để chấp nhận lời cầu hôn của Jai, người hơn mình rất nhiều tuổi. Và rồi sau đó, Pia cùng Pushkar bỏ trốn ngay trong hôn lễ, bỏ mặc chị mình ở lại tự thu xếp. Vì em gái, Bani chấp nhận chôn vùi mối tình vừa chớm nở, thay Pia kết hôn cùng Jai. Còn Jai, vô cùng căm phẫn vì bị phụ bạc và lừa dối, ông bắt đầu căm ghét và trả thù Pushkar và ba chị em. Ông phong toả mọi nguồn tài chính của Pushkar và hành hạ Bani. Theo thời gian, nhờ có sự giúp đỡ của dì Jai, người mà ông vô cùng kính trọng, mối quan hệ lạnh lẽo giữa Bani và Jai dần thay đổi. Tình yêu được vun đắp khiến cả hai thêm xích lại gần nhau.
Thế nhưng, lúc hạnh phúc tưởng như đã cập bến trong cuộc đời Bani, mối tình đầu của Jai xuất hiện và một bí mật đen tối được tiết lộ: 7 năm trước, mẹ của Bani đã chết trong một tai nạn và Jai chính là người gây ra nó. Dù Jai ngàn lần hối hận, Bani, lúc này đang mang thai đứa con của Jai, vẫn quyết định rời khỏi ngôi biệt thự Walia. Sau khi phát hiện âm mưu chiếm đoạt tài sản của Jai của mẹ con Jigyasa, để cứu lấy một phần tài sản của Jai, Bani đã đưa đơn ly hôn và đòi chia nửa tài sản với sự giúp đỡ của cháu dâu Rashi và luật sư Tarun, bạn thân của Jai, người mà ban đầu rất ghét Bani vì hiểu lầm cô là kẻ tham tiền nhưng sau đó lại rất yêu Bani. Ngay lúc này, vì chán Pushkar và mơ cuộc sống giàu sang, Pia đã trở lại, bỏ thuốc giăng bẫy Jai, lên kế hoạch chen ngang vào mối quan hệ giữa Jai và Bani. Về phía Bani, thật không may cho cô, vì cứu mạng Jai, cô đã sảy thai. Sau đó, Bani tình cờ phát hiện ra rằng do chán cảnh sổng trong bệnh tật nên mẹ cô đã tự tử chứ không hề bị giết. Còn kế hoạch chiếm tài sản của mẹ con Jigyasa hoàn toàn thất bại nhờ sự giúp đỡ của cháu dâu Rashi. Vì vậy, cô quyết định kể sử thật với Jai và hai người quay lại với nhau.
Sau đó, Jai vô cùng hối hận vì đã lỡ đến với Pia trong khi ông không hề mong muốn (ông không hề biết rằng do Pia đã bỏ thuốc). Jai đã tìm mọi cách để cắt đứt quan hệ với Pia trong khi Pia tìm mọi cách dùng đứa con trong bụng của cô với Jai và chị gái Bani để uy hiếp Jai hòng duy trì mối quan hệ giữa hai người. Pia lên kế hoạch quyết loại bỏ Bani ra khỏi cuộc sống của Jai. Vào ngày lễ kỷ niệm ngày cưới của Jai và Bani, Pia giăng bẫy để Jai nói ra quan hệ của ông cùng Pia. Quá sốc, Bani trở thành người vô cảm và muốn tự tử mặc dù biết mình đã mang thai cùng Jai. Còn Jai và Pia thì bị dì của Jai đuổi ra khỏi nhà. Bani và Pia từ hai chị em trở thành hai người phụ nữ ở hai đầu chiến tuyến.
Cùng lúc này, cuộc hôn nhân trốn chạy của cô út Rano kết thúc đầy bí ẩn sau cái chết đầy nghi vấn của Sahil, chồng Rano. Bani quyết định điều tra. Thế nhưng, không kịp để Bani trở tay, Pia đã nhanh chóng khiến tất cả mọi người tin rằng Bani mới chính là kẻ đứng đằng sau vụ việc…
Bani bị đưa vào bệnh viện tâm thần và sinh được hai con ở đó. Sau đó, cô trốn thoát khỏi bệnh viện và trở về nhà Jai. Và cô bị kẹt trong đám cháy. Jai được thông báo về cái chết của Bani. Trong khi, Bani được một người chưa biết cứu khỏi đám cháy và cô lấy tên mới là Durga Dasgupta quay về báo thù.
Phần 2 trên kênh TodayTV
"Mưu đồ ẩn giấu 2" – Hồng nhan chưa hết đoạn trường…
"Người phụ nữ cũng giống như những túi trà - Bạn không thể biết cô ấy mạnh mẽ thế nào cho tới khi đặt cô ấy vào nước nóng." (Eleanor Roosevelt).
Tiếp nối câu chuyện của "Mưu đồ ẩn giấu" phần 1, ở phần 2 bộ phim, những hiểu lầm liên tiếp xảy ra đã đẩy mối quan hệ giữa Bani và Jai đi vào bế tắc. Sau khi giúp người chồng của chị sinh đôi (đã mất) khôi phục trí nhớ, Bani đổi tên thành Maithilli và sống với con gái Ganga trong một ngôi làng nhỏ. Năm năm sau họ trở lại Mumbai.
Số phận run rủi Bani gặp lại Jai khi cô làm phục vụ trong một nhà hàng, nhưng thay vì vỡ òa thương nhớ, anh đã sỉ nhục cô và hối lộ cho quản lý nhà hàng đuổi việc Bani. Thế nhưng, ngay lúc đó, vợ mới của Jai là Meera lại vô tình quen biết Bani và giúp đỡ cô. Éo le thay, giữa lúc Bani không xu dính túi, Ganga con cô bị thương, nhập viện. Các bác sĩ phát hiện Ganga bị ung thư, chỉ có thể trị khỏi bằng cách ghép tủy từ người cùng huyết thống. Jai và Bani buộc phải tái hợp để chữa trị cho Ganga. Bani quay về biệt thự Walia và rồi, tình cũ không rủ cũng tới, Jai đã lại một lần nữa yêu cô. Không muốn mất Jai, Meera âm thầm ra tay giết chết Ganga và thủ tiêu luôn cả Bani, nhưng cô may mắn sống sót. Những vết bỏng nghiêm trọng trên mặt khiến cô phải tiến hành phẫu thuật thẩm mỹ. Bani tỉnh lại với một cái đầu trống rỗng, một diện mạo hoàn toàn khác và một cái tên mới: Pronita.
Một ngày nọ, Pronita, lúc này không còn nhớ ra mình là ai, đã quay lại ngôi đền gần nơi cô bị hãm hại và bị ngất tại đây. Chính Jai là người đã đỡ lấy cô nhưng oan nghiệt thay, anh không hề nhận ra Bani. Cuộc sống vô vọng không ký ức đã thôi thúc Pronita (Bani) quay về Mumbai tìm lại quá khứ. Giữa lúc này, Meera cũng đã có những kế hoạch mới cho mối quan hệ giữa cô và Jai.
Phần 3 trên kênh TodayTV
Khi thiên thần đánh rơi mặt nạ
Đã là giấy thì mãi không gói được lửa, cũng như cây kim trong bọc rồi sẽ có ngày lòi ra. Sau tất cả mọi tội ác, khi mặt nạ bị lột xuống, sự thật được phơi bày. Đâu sẽ là cái kết cho mọi thứ…
Tiếp nối câu chuyện ở phần 2, trong phần 3 của bộ phim, Pronita hiểu mình cần phải mạnh mẽ hơn nữa trước những mưu đồ tội ác, cô phải đấu tranh không chỉ để giành lấy hạnh phúc mà đơn giản hơn, là bảo vệ chính bản thân mình và những người mà cô yêu quý. Pronita quyết định quay về và đối mặt với những âm mưu của Meera, người đã nhẫn tâm đẩy cô vào cõi chết và giành lấy Jai từ cô.
Sau khi biết Pronita chính là người đứng đằng sau âm thầm trợ giúp Krishna thoát khỏi cảnh tù ngục, mối quan hệ giữa Pronita và Jai dần trở nên êm dịu hơn, song những hiểu lầm mà Meera gây ra vẫn như chiếc gai nhọn tồn tại trong mối quan hệ hai người. Chứng kiến điều ấy, Meera hiểu rằng Pronita chính là mối đe dọa đối với mình, ghen tức với niềm hy vọng hạnh phúc Pronita đang có, Meera quyết tâm phá hủy toàn bộ. Tuy nhiên, lần này Pronita đã biết tự đấu tranh khiến Meera nhiều lần phải tức điên vì những hành động mà Pronita gây ra.
Với Ganga, cô gái bé nhỏ đã tìm thấy hạnh phúc của mình bên chàng Pratush, nhưng niềm vui chẳng bao lâu khi Pronita giúp cô nhận ra bản chất thật sự của Pratush, rằng, anh là một kẻ đểu cáng. Ganga suy sụp, cuộc hôn nhân tan vỡ. Cùng lúc đó, Meera nhận ra Pronita chính là Bani, người lý ra không thể xuất hiện trên cõi đời này nữa. Lo sợ bị phát hiện cùng sự đố kị, Meera lại một lần nữa đẩy Pronita vào đường chết bằng chính thủ đoạn của 16 năm trước.
Phim được phát sóng trên TodayTV từ 14-08-2015 đến 07-10-2015 vào lúc 11 giờ hàng ngày.
Âm nhạc
Ngoài bài hát chính của phim, Kasamh Se (कसम से), do Nihira Joshi (निहिरा जोशी) thể hiện, phim còn rất nhiều cảnh múa hát. Tuy nhiên, khi công chiếu ở Việt Nam, nhà đài đã cắt bớt một số nội dung, trong đó có cả những cảnh múa hát.
Lời bài hát Kasamh Se:
Musqura ke jeewan Chede pyaar ki dhun Naye naye sapne Aankhon mein bun
Musqura ke jeewan Cheede pyaar ki dhun Naye naye sapne Aankhon mein bun
Aasha ki kiran kehti hum se Kasam se kasam se kasam se Bahaarein chura loon Mausam se
Kasam se kasam se kasam se Kasam se kasam se kasam se Kasam se kasam se kasam se.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim truyền hình Ấn Độ Thể loại:Phim năm 2006 Thể loại:Phim năm 2009
Oncosiphon africanum
Oncosiphon africanum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Källersjö mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Liên kết ngoài
Thể loại:Oncosiphon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1988
Mueang Pattani (huyện)
Mueang Pattani (เมืองปัตตานี) là huyện thủ phủ (Amphoe Mueang) của tỉnh Pattani, phía nam Thái Lan.
Lịch sử
Khu vực này đã là trung tâm của vương quốc Pattani. Dưới thời trị vì của vua Rama II, vua đã ra lệnh chia vương quốc thành 7 thành phố (Mueang), Pattani, Yaha, Yaring, Nong Chik, Ra-ngae, Raman và Sai Buri. Khu vực này đã chính thức thành huyện năm 1901. Pattani đã là huyện trung tâm của Monthon Pattani khi vua Rama V thành lập monthon năm 1906.
Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía đông theo chiều kim đồng hồ) là Yaring, Yarang và Nong Chik. Về phía bắc là vịnh Thái Lan.
Nguồn nước chính ở đây là sông Tani.
Hành chính
Huyện này được chia thành 13 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 66 làng (muban). Pattani là một thị xã (thesaban mueang) và nằm trên toàn bộ tambon Sabarang, Anoru và Chabang Tiko. Có 10 Tổ chức hành chính tambon.
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Pattani
Microsoft Lumia 540
Microsoft Lumia 540 là một chiếc điện thoại thông minh Microsoft Lumia chạy Windows Phone 8.1 với 1 GB RAM được ra mắt tại thị trường Ấn Độ, Trung Đông, châu Phi và châu Á Thái Bình Dương. Các thông số kỹ thuật khác tương tự như các thiết bị trong dòng Lumia 5xx.
Do sản phẩm này quá mới, nó hiện là thiết bị Lumia tương thích duy nhất (chạy Windows Phone 8 hoặc 8.1, vì các thiết bị Windows Phone 7 không tương thích) chưa hỗ trợ Windows 10 Mobile Insider Preview (không bao gồm các biến thể của các nhà mạng), nhưng các bản xem trước tiếp theo dự kiến sẽ được hỗ trợ.
Casma (tỉnh)
Tỉnh Casma (Provincia de Casma) là một tỉnh thuộc vùng Ancash của Peru. Tỉnh Casma có diện tích 2261 km², dân số thời điểm theo điều tra dân số ngày 11 tháng 7 năm 1993 là 35380 người. Tỉnh lỵ đóng ở Casma.
Tham khảo
Thể loại:Tỉnh của vùng Ancash Thể loại:Tỉnh của Peru
Microsoft Lumia 540
Sự đón nhận
Chiếc Microsoft Lumia 540 Hai SIM nhận được phản hồi tích cực nhưng lại bị chỉ trích vì không đưa ra một bản nâng cấp trên các thiết bị dòng Lumia 5xx trước.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thiết bị định vị GPS Thể loại:Điện thoại di động được giới thiệu năm 2015 Thể loại:Thiết bị Windows Phone Thể loại:Phần cứng Microsoft Thể loại:Microsoft Lumia
Yamada Goro
Yamada Goro (3 tháng 3 năm 1894 - 9 tháng 3 năm 1958) là một cựu cầu thủ và huấn luyện viên bóng đá người Nhật Bản. Ông từng dẫn dắt đội tuyển Nhật Bản dự các Đại hội Thể thao Viễn Đông 1925.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1894 Thể loại:Mất năm 1958 Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Huấn luyện viên bóng đá Nhật Bản
Sebaea schlechteri
Sebaea schlechteri là một loài thực vật có hoa trong họ Long đởm. Loài này được Schinz miêu tả khoa học đầu tiên năm 1896.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sebaea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1896
Neriene jinjooensis
Neriene jinjooensis là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Neriene. Neriene jinjooensis được Kap Yong Paik miêu tả năm 1991.
Tham khảo
Thể loại:Neriene
Shorea megistophylla
Shorea megistophylla là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Đây là loài đặc hữu của Sri Lanka.
Tham khảo
Thể loại:Thực vật Sri Lanka megistophylla
Vũ trụ
Vũ trụ bao gồm tất cả các vật chất, năng lượng và không gian hiện có, được xem là một khối bao quát. Vũ trụ hiện tại chưa xác định được kích thước chính xác, giả thuyết cho rằng nó đã được mở rộng kể từ khi khởi đầu ở vụ nổ Big Bang khoảng 13,8 tỷ năm trước. Vũ trụ bao gồm các hành tinh, sao, thiên hà, các thành phần của không gian liên sao, những hạt hạ nguyên tử nhỏ nhất, vật chất và năng lượng. Vũ trụ quan sát được có đường kính vào khoảng 28,5 e9pc trong thời điểm hiện tại và ước tính có khoảng 2 nghìn tỉ thiên hà trong vũ trụ quan sát được. Các nhà thiên văn chưa biết được kích thước toàn thể của Vũ trụ là bao nhiêu và cũng có thể là gần như vô hạn. Những quan sát và phát triển của vật lý lý thuyết đã giúp suy luận ra thành phần và sự tiến triển của Vũ trụ.
Xuyên suốt các thư tịch lịch sử, các giả thuyết vũ trụ học và tinh nguyên học, bao gồm các mô hình khoa học, đã từng được đề xuất để giải thích những hiện tượng quan sát của Vũ trụ. Các thuyết địa tâm định lượng đầu tiên đã được phát triển bởi các nhà triết học Hy Lạp cổ đại và triết học Ấn Độ. Trải qua nhiều thế kỷ, các quan sát thiên văn ngày càng chính xác hơn đã đưa tới thuyết nhật tâm của Nicolaus Copernicus và dựa trên kết quả thu được từ Tycho Brahe, cải tiến cho thuyết đó về quỹ đạo elip của hành tinh bởi Johannes Kepler, mà cuối cùng được Isaac Newton giải thích bằng lý thuyết hấp dẫn của ông. Những cải tiến quan sát được xa hơn trong Vũ trụ dẫn tới con người nhận ra rằng Hệ Mặt Trời nằm trong một thiên hà chứa hàng tỷ ngôi sao, gọi là Ngân Hà. Sau đó các nhà thiên văn phát hiện ra rằng thiên hà của chúng ta chỉ là một trong số hàng trăm tỷ thiên hà khác. Ở trên những quy mô lớn nhất, sự phân bố các thiên hà được giả định là đồng nhất và như nhau trong mọi hướng, có nghĩa là Vũ trụ không có biên hay một tâm đặc biệt nào đó. Quan sát về sự phân bố và vạch phổ của các thiên hà đưa đến nhiều lý thuyết vật lý vũ trụ học hiện đại. Khám phá trong đầu thế kỷ XX về sự dịch chuyển đỏ trong quang phổ của các thiên hà gợi ý rằng Vũ trụ đang giãn nở, và khám phá ra bức xạ nền vi sóng vũ trụ cho thấy Vũ trụ phải có thời điểm khởi đầu. Gần đây, các quan sát vào cuối thập niên 1990 chỉ ra sự giãn nở của Vũ trụ đang gia tốc cho thấy thành phần năng lượng chủ yếu trong Vũ trụ thuộc về một dạng chưa biết tới gọi là năng lượng tối. Đa phần khối lượng trong Vũ trụ này tồn tại dưới một dạng chưa từng biết đến là vật chất tối.
Lý thuyết Vụ Nổ Lớn là mô hình vũ trụ học được chấp thuận rộng rãi, nó miêu tả về sự hình thành và tiến hóa của Vũ trụ. Không gian và thời gian được tạo ra trong Vụ Nổ Lớn, và một lượng cố định năng lượng và vật chất choán đầy trong nó; khi không gian giãn nở, mật độ của vật chất và năng lượng giảm. Sau sự giãn nở ban đầu, nhiệt độ Vũ trụ giảm xuống đủ lạnh cho phép hình thành lên những hạt hạ nguyên tử đầu tiên và tiếp sau là những nguyên tử đơn giản. Các đám mây khổng lồ chứa những nguyên tố nguyên thủy này theo thời gian dưới ảnh hưởng của lực hấp dẫn kết tụ lại thành các ngôi sao. Nếu giả sử mô hình phổ biến hiện nay là đúng, thì tuổi của Vũ trụ có giá trị tính được từ những dữ liệu quan sát là 13,799 ± 0,021 tỷ năm. .
Có nhiều giả thiết đối nghịch nhau về số phận sau cùng của Vũ trụ. Các nhà vật lý và triết học vẫn không biết chắc về những gì, nếu bất cứ điều gì, có trước Vụ Nổ Lớn. Nhiều người phản bác những ước đoán, nghi ngờ bất kỳ thông tin nào từ trạng thái trước này có thể thu thập được. Có một số giả thuyết về đa vũ trụ, trong đó một vài nhà vũ trụ học đề xuất rằng Vũ trụ có thể là một trong số nhiều vũ trụ cùng tồn tại song song với nhau.
Từ nguyên
Từ "vũ trụ" trong tiếng Việt được vay mượn từ tiếng Hán "宇宙". Vũ "宇" trong vũ trụ "宇宙" có nghĩa là không gian, còn trụ "宙" có nghĩa là thời gian. Vũ trụ nghĩa mặt chữ là không gian và thời gian.
Định nghĩa
Vũ trụ có thể được định nghĩa là mọi thứ đang tồn tại, mọi thứ đã tồn tại, và mọi thứ sẽ tồn tại. Theo như hiểu biết hiện tại, Vũ trụ chứa các thành phần: không thời gian, các dạng năng lượng (bao gồm bức xạ điện từ và vật chất), và các định luật vật lý liên hệ giữa chúng. Vũ trụ bao hàm mọi dạng sống, mọi lịch sử, và thậm chí một số nhà triết học và khoa học gợi ý rằng nó bao hàm các ý tưởng như toán học và logic.
Các tiến trình và Vụ Nổ Lớn
Mô hình được chấp nhận rộng rãi về nguồn gốc của Vũ trụ đó là lý thuyết Vụ Nổ Lớn. Mô hình Vụ Nổ Lớn miêu tả trạng thái sớm nhất của Vũ trụ có mật độ và nhiệt độ cực kỳ lớn và sau đó trạng thái này giãn nở tại mọi điểm trong không gian. Mô hình dựa trên thuyết tương đối rộng và những giả thiết cơ bản như tính đồng nhất và đẳng hướng của không gian. Phiên bản của mô hình với hằng số vũ trụ học (Lambda) và vật chất tối lạnh, gọi là mô hình Lambda-CDM, là mô hình đơn giản nhất cung cấp cách giải thích hợp lý cho nhiều quan sát khác nhau trong Vũ trụ. Mô hình Vụ Nổ Lớn giải thích cho những quan sát như sự tương quan giữa khoảng cách và dịch chuyển đỏ của các thiên hà, tỉ lệ giữa số lượng nguyên tử hiđrô với nguyên tử heli, và bức xạ nền vi sóng vũ trụ.
Sau kỷ nguyên Planck và lạm phát tới các kỷ nguyên quark, hadron, và lepton. Theo Steven Weinberg, ba kỷ nguyên này kéo dài khoảng 13,82 giây sau thời điểm Vụ Nổ Lớn. Sự xuất hiện của các nguyên tố nhẹ có thể được giải thích bằng lý thuyết dựa trên sự giãn nở của không gian kết hợp với vật lý hạt nhân và vật lý nguyên tử. Khi Vũ trụ giãn nở, mật độ năng lượng của bức xạ điện từ giảm nhanh hơn so với mật độ của vật chất bởi vì năng lượng của một photon giảm theo bước sóng của nó. Cùng với Vũ trụ giãn nở và nhiệt độ giảm đi, các hạt cơ bản kết hợp lại thành những hạt tổ hợp lớn hơn và ổn định hơn. Do vậy, chỉ vài giây sau Vụ Nổ Lớn, hình thành các hạt proton và neutron ổn định và rồi hình thành lên các hạt nhân nguyên tử thông qua các phản ứng hạt nhân. Quá trình này, gọi là tổng hợp hạt nhân Vụ Nổ Lớn, dẫn tới sự có mặt hiện nay của các hạt nhân nhẹ, bao gồm hiđrô, deuteri, và heli. Tổng hợp hạt nhân Vụ Nổ Lớn kết thúc sau khoảng 20 phút, khi nhiệt độ Vũ trụ giảm xuống mức không còn đủ để xảy ra các phản ứng tổng hợp hạt nhân nữa. Ở giai đoạn này, vật chất trong Vũ trụ chủ yếu là plasma nóng đặc chứa các electron mang điện tích âm, các hạt neutrino trung hòa và các hạt nhân mang điện tích dương. Các hạt và phản hạt liên tục va chạm và hủy thành cặp photon và ngược lại. Kỷ nguyên này được gọi là kỷ nguyên photon, kéo dài trong khoảng 380 nghìn năm.
Với photon không còn tương tác với vật chất nữa, Vũ trụ bước vào giai đoạn vật chất chiếm đa số về mật độ (matter-dominated era; lưu ý là giai đoạn này sau khoảng 47 nghìn năm kể từ Vụ Nổ Lớn, bởi Vũ trụ vẫn như màn sương mờ đục-optical thick-đối với bức xạ. Trước giai đoạn này là bức xạ chiếm đa số và động lực của Vũ trụ bị chi phối bởi bức xạ.). Đến thời điểm của kỷ nguyên tái kết hợp - sau khoảng 380 nghìn năm, electron và các hạt nhân hình thành lên các nguyên tử ổn định, cho phép Vũ trụ trở lên trong suốt với sóng điện từ. Lúc này ánh sáng có thể lan truyền tự do trong không gian, và nó vẫn còn được quan sát cho tới tận ngày nay với tên gọi bức xạ nền vi sóng vũ trụ (CMB). Sau khoảng 100 đến 300 triệu năm, những ngôi sao đầu tiên bắt đầu hình thành; đây là những ngôi sao rất lớn, sáng và chịu trách nhiệm cho quá trình tái ion hóa của Vũ trụ. Bởi không có các nguyên tố nặng hơn lithi từ giai đoạn tổng hợp hạt nhân Vụ Nổ Lớn, những ngôi sao này đã tạo ra các nguyên tố nặng đầu tiên bởi quá trình tổng hợp hạt nhân sao. Vũ trụ cũng chứa một dạng năng lượng bí ẩn gọi là năng lượng tối; mật độ năng lượng của năng lượng tối không thay đổi theo thời gian. Sau khoảng 9,8 tỷ năm, Vũ trụ đã giãn nở đến mức độ khiến cho mật độ của vật chất nhỏ hơn mật độ của năng lượng tối, đánh dấu bắt đầu của giai đoạn năng lượng tối thống lĩnh Vũ trụ (dark-energy-dominated era). Trong giai đoạn này, sự giãn nở gia tăng của Vũ trụ là do năng lượng tối.
Tính chất
Các sự kiện trong không thời gian không được xác định tuyệt đối từ khoảng không gian và khoảng thời gian mà có quan hệ tương đối với chuyển động của một quan sát viên. Không gian Minkowski miêu tả gần đúng Vũ trụ khi không có lực hấp dẫn; đa tạp tựa-Riemann của thuyết tương đối rộng miêu tả Vũ trụ chính xác hơn khi đưa trường hấp dẫn và vật chất vào không thời gian bốn chiều. Lý thuyết dây giả thiết có tồn tại những chiều ngoại lai khác của không thời gian.
Trong bốn tương tác cơ bản, lực hấp dẫn thống trị Vũ trụ trên phạm vi kích thước lớn, bao gồm thiên hà và các cấu trúc lớn hơn. Các hiệu ứng hấp dẫn có tính tích lũy; ngược lại, trong khi đó các hiệu ứng của điện tích âm và điện tích dương có xu hướng hủy lẫn nhau, khiến cho lực điện từ không có ảnh hưởng nhiều trên quy mô lớn của Vũ trụ. Hai tương tác còn lại, tương tác yếu và tương tác mạnh, giảm cường độ tác dụng rất nhanh theo khoảng cách và các hiệu ứng của chúng chủ yếu đáng kể trên phạm vi hạ nguyên tử.
Vũ trụ chứa vật chất nhiều hơn phản vật chất, một sự chênh lệch có khả năng liên quan tới sự vi phạm CP trong tương tác yếu. Dường như Vũ trụ cũng không có động lượng hay mômen động lượng. Sự vắng mặt của điện tích hay động lượng trên tổng thể có thể xuất phát từ các định luật vật lý được đa số các nhà khoa học công nhận (tương ứng định luật Gauss và tính không phân kỳ của giả tenxơ ứng suất-năng lượng-động lượng) nếu Vũ trụ có biên giới hạn.
Hình dạng
thumb|250px| Ba hình dạng có thể của vũ trụ.
Thuyết tương đối tổng quát miêu tả không thời gian bị cong như thế nào do ảnh hưởng của vật chất và năng lượng. Tô pô hay hình học của Vũ trụ bao gồm cả hình học cục bộ trong vũ trụ quan sát được và hình học toàn cục. Các nhà vũ trụ học thường nghiên cứu trên một nhát cắt kiểu không gian nhất định của không thời gian gọi là các tọa độ đồng chuyển động. Phần không thời gian có thể quan sát được là phần nhìn ngược về nón ánh sáng mà phân định ra chân trời vũ trụ học. Chân trời vũ trụ học (cũng gọi là chân trời hạt hoặc chân trời ánh sáng) là khoảng cách đo được mà từ đó có thể khôi phục được thông tin hay khoảng cách lớn nhất mà hạt có thể đạt được để tới quan sát viên trong phạm vi tuổi của Vũ trụ. Chân trời này là ranh giới biên giữa những vùng quan sát được và không quan sát được của Vũ trụ. Sự tồn tại, tính chất và ý nghĩa của chân trời Vũ trụ học phụ thuộc vào từng mô hình vũ trụ học cụ thể.
Các quan sát, bao gồm từ các tàu Cosmic Background Explorer (COBE), Tàu thăm dò Bất đẳng hướng Vi sóng Wilkinson (WMAP), và Planck vẽ bản đồ CMB, cho thấy Vũ trụ mở rộng vô hạn với tuổi hữu hạn như được miêu tả bởi mô hình Friedmann–Lemaître–Robertson–Walker (FLRW). Mô hình FLRW cũng ủng hộ các mô hình vũ trụ lạm phát và mô hình chuẩn của vũ trụ học, miêu tả vũ trụ phẳng và đồng nhất với sự chiếm lĩnh chủ yếu của vật chất tối và năng lượng tối.
Tô pô toàn cục của Vũ trụ rất khó xác định và người ta chưa biết chính xác tính chất này của Vũ trụ. Từ các dữ liệu quan trắc CMB của tàu Planck, một số nhà vật lý cho rằng tô pô của vũ trụ là mở, lớn vô hạn có biên hoặc không có biên.
Kích thước và các khu vực
Xác định kích thước chính xác của Vũ trụ là một vấn đề khó khăn. Theo như định nghĩa có tính giới hạn, Vũ trụ là những thứ trong phạm vi không thời gian mà có thể có cơ hội tương tác với chúng ta và ngược lại. Theo thuyết tương đối tổng quát, một số khu vực của không gian sẽ không bao giờ tương tác được với chúng ta ngay cả trong thời gian tồn tại của Vũ trụ bởi vì tốc độ ánh sáng là giới hạn và sự giãn nở của không gian. Ví dụ, thông điệp vô tuyến gửi từ Trái Đất có thể không tới được một số khu vực của không gian, ngay cả nếu như Vũ trụ tồn tại mãi mãi: do không gian có thể giãn nở nhanh hơn ánh sáng truyền bên trong nó.
Các vùng không gian ở xa được cho là tồn tại và là một phần thực tại như chúng ta, cho dù chúng ta không bao giờ chạm tới được chúng. Vùng không gian mà chúng ta có thể thu nhận được thông tin gọi là Vũ trụ quan sát được. Nó phụ thuộc vào vị trí của người quan sát. Bằng cách di chuyển, một quan sát viên có thể liên lạc được với một vùng không thời gian lớn hơn so với quan sát viên đứng yên. Tuy vậy, ngay cả đối với quan sát viên di chuyển nhanh nhất cũng không thể tương tác được với toàn bộ không gian. Nói chung, Vũ trụ quan sát được lấy theo nghĩa của phần không gian Vũ trụ được quan sát từ điểm thuận lợi của chúng ta từ Ngân Hà.
Khoảng cách riêng—khoảng cách được đo tại một thời điểm cụ thể, bao gồm vị trí hiện tại từ Trái Đất cho tới biên giới của Vũ trụ quan sát được là bằng 14 e9pc, do đó đường kính của Vũ trụ quan sát được vào khoảng 28 e9pc. Khoảng cách ánh sáng từ biên của Vũ trụ quan sát được là xấp xỉ bằng tuổi của Vũ trụ nhân với tốc độ ánh sáng, 13,8 e9ly, nhưng khoảng cách này không biểu diễn cho một thời điểm bất kỳ khác, bởi vì biên giới của Vũ trụ và Trái Đất đang di chuyển dần ra xa khỏi nhau. Để so sánh, đường kính của một thiên hà điển hình gần bằng 30.000 năm ánh sáng, và khoảng cách điển hình giữa hai thiên hà lân cận nhau là khoảng 3 triệu năm ánh sáng. Ví dụ, đường kính của Ngân Hà vào khoảng 100.000 năm ánh sáng, và thiên hà lớn gần nhất với Ngân Hà, thiên hà Andromeda, nằm cách xa khoảng 2,5 triệu năm ánh sáng. Bởi vì chúng ta không thể quan sát không gian vượt ngoài biên giới của Vũ trụ quan sát được, chúng ta không thể biết được kích thước của Vũ trụ là hữu hạn hay vô hạn.
Tuổi và sự giãn nở
Theo thời gian Vũ trụ và các thành phần trong nó tiến hóa, ví dụ số lượng và sự phân bố của các chuẩn tinh và các thiên hà đều thay đổi và chính không gian cũng giãn nở. Vì sự giãn nở này, các nhà khoa học có thể ghi lại được ánh sáng từ một thiên hà nằm cách xa Trái Đất 30 tỷ năm ánh sáng cho dù ánh sáng mới chỉ đi được khoảng thời gian khoảng 13 tỷ năm; lý do không gian giữa chúng đã mở rộng ra. Sự giãn nở này phù hợp với quan sát rằng ánh sáng từ những thiên hà ở xa khi tới được thiết bị đo thì đã bị dịch chuyển sáng phía đỏ; các photon phát ra từ chúng đã mất dần năng lượng và chuyển dịch sang bước sóng dài hơn (hay tần số thấp hơn) trong suốt quãng đường hành trình của chúng. Phân tích phổ từ các siêu tân tinh loại Ia cho thấy sự giãn nở không gian là đang gia tốc tăng.
Càng nhiều vật chất trong Vũ trụ, lực hút hấp dẫn giữa chúng càng mạnh. Nếu Vũ trụ quá đậm đặc thì nó sẽ sớm co lại thành một kỳ dị hấp dẫn. Tuy nhiên, nếu Vũ trụ chứa quá ít vật chất thì sự giãn nở sẽ gia tốc quá nhanh không đủ thời gian để các hành tinh và hệ hành tinh hình thành. Sau Vụ Nổ Lớn, Vũ trụ giãn nở một cách đơn điệu. Thật ngạc nhiên là, Vũ trụ của chúng ta có mật độ khối lượng vừa đúng vào cỡ khoảng 5 proton trên một mét khối cho phép sự giãn nở của không gian kéo dài trong suốt 13,8 tỷ năm qua, một quãng thời gian đủ để hình thành lên vũ trụ quan sát được như ngày nay.
Có những lực mang tính động lực tác động lên các hạt trong Vũ trụ mà ảnh hưởng tới tốc độ giãn nở. Trước năm 1998, đa số các nhà vũ trụ học cho rằng sự tăng giá trị của hằng số Hubble sẽ tiến tới giảm dần theo thời gian do sự ảnh hưởng của tương tác hấp dẫn, do vậy họ đưa ra một đại lượng đo được trong Vũ trụ đó là tham số giảm tốc mà họ hi vọng nó có liên hệ trực tiếp tới mật độ vật chất của Vũ trụ. Vào năm 1998, hai nhóm các nhà thiên văn độc lập với nhau đã đo được tham số giảm tốc có giá trị xấp xỉ bằng −1 nhưng khác 0, hàm ý rằng tốc độ giãn nở ngày nay của Vũ trụ là gia tăng theo thời gian.
Không thời gian
Không thời gian là bối cảnh cho mọi sự kiện vật lý xảy ra—một sự kiện là một điểm trong không thời gian xác định bởi các tọa độ không gian và thời gian. Các yếu tố cơ bản của không thời gian là các sự kiện. Trong một không thời gian bất kỳ, sự kiện được xác định một cách duy nhất bởi vị trí và thời gian. Bởi vì các sự kiện là các điểm không thời gian, trong vật lý tương đối tính cổ điển, vị trí của một hạt cơ bản (giống như hạt điểm) tại một thời điểm cụ thể có thể được viết bằng (x,y,z,t). Có thể định nghĩa không thời gian là hợp của mọi sự kiện giống như cách một đường thẳng là hợp của mọi điểm trên nó, mà theo phát biểu toán học gọi là đa tạp.
Vũ trụ dường như là một continum không thời gian chứa ba chiều không gian một chiều thời khoảng (thời gian). Trên trung bình, Vũ trụ có tính chất hình học gần phẳng (hay độ cong không gian xấp xỉ bằng 0), có nghĩa là hình học Euclid là mô hình xấp xỉ tốt về hình học của Vũ trụ trên khoảng cách lớn của nó. Ở cấu trúc toàn cục, tô pô của không thời gian có thể là không gian đơn liên (simply connected space), tương tự như với một mặt cầu, ít nhất trên phạm vi Vũ trụ quan sát được. Tuy nhiên, các quan sát hiện tại không thể ngoại trừ một số khả năng rằng Vũ trụ có thêm nhiều chiều ẩn giấu và không thời gian của Vũ trụ có thể là không gian tô pô đa liên toàn cục (multiply connected global topology), tương tự như tô pô của không gian hai chiều đối với mặt của hình trụ hoặc hình vòng xuyến.
Thành phần
thumbnail| 250px| right| Mô phỏng sự hình thành của các đám và sợi thiên hà trên quy mô lớn theo mô hình [[Vật chất tối lạnh kết hợp với năng lượng tối. Khung hình chỉ ra tiến hóa của cấu trúc này trong hộp thể tích 43 triệu parsec (hay 140 triệu năm ánh sáng) từ dịch chuyển đỏ bằng 30 cho tới kỷ nguyên hiện tại (hộp trên cùng bên trái z=30 tới hộp dưới cùng bên phải z=0). Mô phỏng được thực hiện tại Trung tâm Quốc gia về Ứng dụng Siêu máy tính bởi Andrey Kravtsov (Đại học Chicago) và Anatoly Klypin (Đại học Bang New Mexico).]]
Vũ trụ chứa phần lớn các thành phần năng lượng tối, vật chất tối, và vật chất thông thường. Các thành phần khác là bức xạ điện từ (ước tính chiếm từ 0,005% đến gần 0,01%) và phản vật chất. Tổng lượng bức xạ điện từ sản sinh ra trong Vũ trụ đã giảm đi một nửa trong 2 tỷ năm qua.
Tỷ lệ phần trăm của mọi loại vật chất và năng lượng thay đổi trong suốt lịch sử của Vũ trụ. Ngày nay, vật chất thông thường, bao gồm nguyên tử, sao, thiên hà, môi trường không gian liên sao, và sự sống, chỉ chiếm khoảng 4,9% thành phần của Vũ trụ. Mật độ tổng hiện tại của loại vật chất thông thường là rất thấp, chỉ khoảng 4,5 × 10−31 gram trên một centimét khối, tương ứng với mật độ của một proton trong thể tích bốn mét khối. Các nhà khoa học vẫn chưa biết được bản chất của cả năng lượng tối và vật chất tối. Vật chất tối, một dạng vật chất bí ẩn mà các nhà vật lý vẫn chưa nhận ra dạng của nó, chiếm thành phần khoảng 26,8%. Năng lượng tối, có thể coi là năng lượng của chân không và là nguyên nhân gây ra sự giãn nở gia tốc của Vũ trụ trong lịch sử gần đây của nó, thành phần còn lại chiếm khoảng 68,3%.
right| 250px| thumb| Bản đồ vẽ các siêu đám thiên hà và [[khoảng trống (thiên văn học)|khoảng trống gần Trái Đất nhất.]] Vật chất, vật chất tối, năng lượng tối phân bố đồng đều trong toàn thể Vũ trụ khi xét phạm vi khoảng cách trên 300 triệu năm ánh sáng. Tuy nhiên, trên những phạm vi nhỏ hơn, vật chất có xu hướng tập trung lại thành cụm; nhiều nguyên tử tích tụ thành các ngôi sao, các ngôi sao tập trung trong thiên hà và phần lớn các thiên hà quần tụ lại thành các đám, siêu đám và cuối cùng là những sợi thiên hà (galaxy filament) trên những khoảng cách lớn nhất. Vũ trụ quan sát được chứa xấp xỉ 3 ngôi sao và hơn 100 tỷ (1011) thiên hà. Các thiên hà điển hình xếp từ loại thiên hà lùn với vài chục triệu (107) sao cho tới những thiên hà chứa khoảng một nghìn tỷ (1012) sao. Giữa những cấu trúc này là các khoảng trống (void) lớn, với đường kính vào cỡ 10–150 Mpc (33 triệu–490 triệu ly). Ngân Hà nằm trong Nhóm Địa Phương, rồi đến lượt nó thuộc về siêu đám Laniakea. Siêu đám này trải rộng trên 500 triệu năm ánh sáng, trong khi Nhóm Địa Phương có đường kính xấp xỉ 10 triệu năm ánh sáng. Vũ trụ cũng có những vùng trống hoang vu tương đối lớn; khoảng trống lớn nhất từng đo được có đường kính vào khoảng 1,8 tỷ năm ánh sáng (550 Mpc).
thumb|Tỷ lệ phần trăm các thành phần của Vũ trụ ngày nay so với thời điểm 380.000 năm sau Vụ Nổ Lớn, dữ liệu thu thập trong 5 năm từ tàu WMAP (tính đến 2008). (Do làm tròn, tổng các tỷ lệ này không chính xác bằng 100%). Điều này phản ánh giới hạn của WMAP khi xác định vật chất tối và năng lượng tối.
Trên quy mô lớn hơn các siêu đám thiên hà, Vũ trụ quan sát được là đẳng hướng, có nghĩa rằng những dữ liệu mang tính chất thống kê của Vũ trụ có giá trị như nhau trong mọi hướng khi quan sát từ Trái Đất. Vũ trụ chứa đầy bức xạ vi sóng có độ đồng đều cao mà nó tương ứng với phổ bức xạ vật đen trong trạng thái cân bằng nhiệt động ở nhiệt độ gần 2,72548 kelvin. Tiên đề coi Vũ trụ là đồng đều và đẳng hướng trên phạm vi khoảng cách lớn được gọi là nguyên lý vũ trụ học. Nếu vật chất và năng lượng trong Vũ trụ phân bố đồng đều và đẳng hướng thì sẽ nhìn thấy mọi thứ như nhau khi quan sát từ mọi điểm và Vũ trụ không có một tâm đặc biệt nào.
Năng lượng tối
Các nhà khoa học đã đề xuất hai dạng mà năng lượng tối có thể gán cho đó là hằng số vũ trụ học, một mật độ năng lượng không đổi choán đầy không gian vũ trụ, và các trường vô hướng như nguyên tố thứ năm (quintessence) hoặc trường moduli, các đại lượng động lực mà mật độ năng lượng có thể thay đổi theo không gian và thời gian. Các đóng góp từ những trường vô hướng mà không đổi trong không gian cũng thường được bao gồm trong hằng số vũ trụ học. Ngoài ra, biến đổi nhỏ ở giá trị trường vô hướng bởi sự phân bố bất đồng nhất theo không gian khiến cho rất khó có thể phân biệt những trường này với mô hình hằng số vũ trụ. Vật lý lượng tử cũng gợi ý hằng số này có thể có nguồn gốc từ năng lượng chân không (ví dụ sự xuất hiện của hiệu ứng Casimir). Tuy vậy giá trị đo được của mật độ năng lượng tối lại nhỏ hơn 120 lần bậc độ lớn so với giá trị tính toán của lý thuyết trường lượng tử.
Vật chất tối
Vật chất tối là loại vật chất giả thiết không thể quan sát được trong phổ điện từ, nhưng theo tính toán nó phải chiếm phần lớn vật chất trong Vũ trụ. Sự tồn tại và tính chất của vật chất tối được suy luận từ ảnh hưởng hấp dẫn của nó lên vật chất baryon, bức xạ và các cấu trúc lớn trong Vũ trụ. Ngoài neutrino, một loại được các nhà thiên văn vật lý xếp vào dạng vật chất tối nóng - có thể phát hiện thông qua các máy dò đặt dưới lòng đất, thì cho tới nay chưa thể phát hiện tác động trực tiếp của vật chất tối lên các thiết bị thí nghiệm, khiến cho nó trở thành một trong những bí ẩn lớn nhất của ngành thiên văn vật lý hiện đại. Vật chất tối không phát ra hay hấp thụ ánh sáng hay bất kỳ bức xạ điện từ nào ở mức đáng kể. Theo kết quả quan trắc từ bức xạ nền vi sóng vũ trụ, vật chất tối chiếm khoảng 26,8% tổng thành phần năng lượng-vật chất và 84,5% tổng thành phần vật chất trong Vũ trụ quan sát được.
Vật chất thường
300px| thumbnail| Ảnh chụp của [[kính thiên văn không gian Hubble|Hubble về cụm sao trẻ Westerlund 2 và môi trường xung quanh nó.]] Thành phần khối lượng-năng lượng chiếm 4,9% còn lại của Vũ trụ là "vật chất thông thường", tức là bao gồm các loại nguyên tử, ion, electron và các vật thể mà chúng cấu thành lên. Chúng bao gồm các sao, loại thiên thể tạo ra phần lớn ánh sáng phát ra từ các thiên hà, cũng như khí và bụi trong môi trường liên sao (vd. các tinh vân) và liên thiên hà, các hành tinh, và mọi vật thể có mặt trong cuộc sống hàng ngày mà chúng ta có thể cầm nắm, sản xuất, nghiên cứu và phát hiện ra. Vật chất thông thường tồn tại trong bốn trạng thái (hay pha): thể rắn, lỏng, khí, và plasma. Tuy nhiên, những tiến bộ trong kỹ thuật thực nghiệm đã cho phép hiện thực hóa được những trạng thái mới của vật chất mà trước đó chỉ được tiên toán tồn tại trên lý thuyết, đó là ngưng tụ Bose–Einstein và ngưng tụ fermion.
Vật chất bình thường cấu thành từ hai loại hạt cơ bản: quark và lepton. Ví dụ, hạt proton hình thành từ hai hạt quark lên và một hạt quark xuống; hạt neutron hình thành từ hai hạt quark xuống và một hạt quark lên; và electron là một loại thuộc họ lepton. Một nguyên tử chứa một hạt nhân nguyên tử, mà do các proton và neutron liên kết với nhau, và các electron trên obitan nguyên tử. Bởi vì phần lớn khối lượng của nguyên tử tập trung tại hạt nhân của nó, mà cấu thành từ các hạt baryon, các nhà thiên văn học thường sử dụng thuật ngữ vật chất baryon để miêu tả vật chất thông thường, mặc dù một phần nhỏ của loại "vật chất baryon" này là các electron và neutrino.
Ngay sau vụ nổ Big Bang, các proton và neutron nguyên thủy hình thành từ dạng plasma quark–gluon của giai đoạn sơ khai khi Vũ trụ "nguội" đi dưới hai nghìn tỷ độ. Một vài phút sau, trong quá trình tổng hợp hạt nhân Big Bang, các hạt nhân hình thành nhờ sự kết hợp của các hạt proton và neutron nguyên thủy. Quá trình tổng hợp này tạo ra các nguyên tố nhẹ như lithi và beryllium, trong khi các nguyên tố nặng hơn chúng lại được sản sinh từ quá trình khác. Một số nguyên tử boron có thể hình thành vào giai đoạn này, nhưng đối với nguyên tố nặng hơn kế tiếp, carbon, đã không hình thành ra một lượng đáng kể. Tổng hợp hạt nhân Vụ Nổ Lớn kết thúc sau khoảng 20 phút do sự giảm nhanh chóng của nhiệt độ và mật độ bởi sự giãn nở của Vũ trụ. Sự hình thành các nguyên tố nặng hơn là do kết quả của các quá trình tổng hợp hạt nhân sao và tổng hợp hạt nhân siêu tân tinh.
Hạt sơ cấp
thumb|300px| Mô hình chuẩn của các hạt sơ cấp: 12 fermion cơ bản và 4 boson cơ bản. Các boson chuẩn (màu đỏ) bắt cặp với các fermion (màu tím và xanh), phóng to hình vẽ để thấy. Các cột là ba thế hệ vật chất (những fermion) và những hạt trường của tương tác (boson). Trong ba cột đầu tiên, hai hàng trên là các hạt quarks và hai hàng dưới là các lepton. Hai hàng trên lần lượt là quark lên (u) và quark xuống (d), quark duyên (c) và quark lạ (s), quark đỉnh (t) và quark đáy (b), và photon (γ) và gluon (g), ngoài cùng là boson Higgs. Hai hàng dưới chứa lần lượt neutrino electron (νe) và electron (e), neutrino muon (νμ) và muon (μ), neutrino tau (ντ) và tau (τ), và các boson mang lực hạt nhân yếu Z0 và W±. Khối lượng, điện tích, và spin được viết ra cho mỗi loại hạt.| alt=A four-by-four table of particles. Columns are three generations of matter (fermions) and one of forces (bosons). In the first three columns, two rows contain quarks and two leptons. The top two rows' columns contain up (u) and down (d) quarks, charm (c) and strange (s) quarks, top (t) and bottom (b) quarks, and photon (γ) and gluon (g), respectively. The bottom two rows' columns contain electron neutrino (ν sub e) and electron (e), muon neutrino (ν sub μ) and muon (μ), and tau neutrino (ν sub τ) and tau (τ), and Z sup 0 and W sup ± weak force. Mass, charge, and spin are listed for each particle.
Vật chất thông thường và các lực tác dụng lên vật chất được miêu tả theo tính chất và hoạt động của các hạt sơ cấp. Các hạt này đôi khi được miêu tả là cơ bản, bởi vì dường như chúng không có cấu trúc bên trong, và người ta chưa biết liệu chúng có phải là hạt tổ hợp của những hạt nhỏ hơn hay không. Lý thuyết quan trọng trung tâm miêu tả các hạt sơ cấp là Mô hình Chuẩn, lý thuyết đề cập đến các tương tác điện từ, tương tác yếu và tương tác mạnh. Mô hình Chuẩn đã được kiểm chứng và xác nhận bằng thực nghiệm liên quan tới sự tồn tại của các hạt cấu thành lên vật chất: các hạt quark và lepton, và những "phản hạt" đối ngẫu với chúng, cũng như các hạt chịu trách nhiệm truyền tương tác: photon, và boson W và Z, và gluon. Mô hình Chuẩn cũng tiên đoán sự tồn tại của loại hạt gần đây mới được xác nhận tồn tại đó là boson Higgs, loại hạt đặc trưng cho một trường trong Vũ trụ mà chịu trách nhiệm cho khối lượng của các hạt sơ cấp. Bởi vì nó đã thành công trong giải thích rất nhiều kết quả thí nghiệm, Mô hình Chuẩn đôi lúc được coi là "lý thuyết của mọi thứ". Tuy nhiên, Mô hình Chuẩn không miêu tả lực hấp dẫn. Một lý thuyết thực thụ "cho tất cả" vẫn còn là mục tiêu xa của ngành vật lý lý thuyết.
Hadron
Hadron là những hạt tổ hợp chứa các quark liên kết với nhau bởi lực hạt nhân mạnh. Hadron được phân thành hai họ: baryon (như proton và neutron) được cấu thành từ ba hạt quark, và meson (như hạt pion) được cấu thành từ một quark và một phản quark. Trong các hadron, proton là loại hạt ổn định với thời gian sống rất lâu, và neutron khi liên kết trong hạt nhân nguyên tử cũng là loại ổn định. Các hadron khác rất không bền dưới các điều kiện bình thường và do vậy chúng là những thành phần không đáng kể trong Vũ trụ. Từ xấp xỉ 10−6 giây sau vụ nổ Big Bang, trong giai đoạn gọi là kỷ nguyên hadron, nhiệt độ của Vũ trụ đã giảm đáng kể cho phép các hạt quark liên kết với các gluon để tạo thành hadron, và khối lượng của Vũ trụ giai đoạn này chủ yếu đóng góp từ các hadron. Nhiệt độ lúc đầu đủ cao để cho phép hình thành các cặp hadron/phản-hadron, mà giữ cho vật chất và phản vật chất trong trạng thái cân bằng nhiệt động. Tuy nhiên, khi nhiệt độ Vũ trụ tiếp tục giảm, các cặp hadron/phản-hadron không còn tồn tại nữa. Đa số các hadron và phản-hadron hủy lẫn nhau trong phản ứng hủy cặp hạt-phản hạt, chỉ để lại một lượng nhỏ hadron tại lúc Vũ trụ mới trải qua quãng thời gian một giây.
Lepton
Lepton là loại hạt sơ cấp có spin bán nguyên không tham gia vào tương tác mạnh nhưng nó tuân theo nguyên lý loại trừ Pauli; không có hai lepton cùng một thế hệ nào có thể ở cùng một trạng thái tại cùng một thời gian. Có hai lớp lepton: các lepton mang điện tích (còn được biết đến lepton giống electron), và các lepton trung hòa (hay các hạt neutrino). Electron là hạt ổn định và là lepton mang điện phổ biến nhất trong Vũ trụ, trong khi muon và tau là những hạt không bền mà nhanh chóng phân rã sau khi được tạo ra từ các va chạm năng lượng cao, như ở phản ứng tia vũ trụ bắn phá bầu khí quyển hoặc thực hiện trong các máy gia tốc. Các lepton mang điện có thể kết hợp với các hạt khác để tạo thành nhiều loại hạt tổ hợp khác nhau như các nguyên tử và positronium. Electron chi phối gần như mọi tính chất hóa học của các nguyên tố và hợp chất do chúng tạo nên các obitan nguyên tử. Neutrino tương tác rất hiếm với các hạt khác, và do vậy rất khó theo dõi được chúng. Các dòng hạt chứa hàng tỷ tỷ neutrino bay khắp Vũ trụ nhưng hầu hất đều không tương tác với vật chất thông thường.
Có một giai đoạn ngắn trong quá trình tiến hóa lúc sơ khai của Vũ trụ mà các hạt lepton chiếm lĩnh khối lượng chủ yếu. Nó bắt đầu gần 1 giây sau Vụ Nổ Lớn, sau khi phần lớn các hadron và phản hadron hủy lẫn nhau khi kết thúc kỷ nguyên hadron. Trong kỷ nguyên lepton, nhiệt độ của Vũ trụ vẫn còn đủ cao để duy trì các phản ứng sinh cặp lepton/phản-lepton, do đó lúc này các lepton và phản-lepton ở trong trạng thái cân bằng nhiệt động. Đến xấp xỉ 10 giây kể từ Vụ Nổ Lớn, nhiệt độ của Vũ trụ giảm xuống dưới điểm mà cặp lepton và phản-lepton không thể tạo ra được nữa. Gần như toàn bộ lepton và phản-lepton sau đó hủy lẫn nhau, chỉ còn lại dư một ít lepton. Khối lượng-năng lượng của Vũ trụ khi đó chủ yếu do các photon đóng góp và Vũ trụ tiến tới giai đoạn kỷ nguyên photon.