cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lyon
Thời kì phục hưng và chiến tranh tôn giáo
Những cuộc chiến tranh tôn giáo đã thực sự xé nát sự phồn vinh của thành phố. Nó được đánh dấu bởi những cuộc viễn chinh của nam tước Adrets vào năm 1562, người đã thực hiện những cuộc tàn sát tín đồ Công giáo, cướp bóc và phá huỷ những công trình tôn giáo (nhà thờ Saint-Just và Saint-Nizier, những bức tượng của nhà thờ St-Jean). Thành phố đã đánh mất và không cách nào tìm lại được uy thế như ngày xưa: hầu hết những thợ in chuyển tới Genève, những ngân hàng cũng vậy, họ rời bỏ Lyon và không bao giờ quay trở lại đây nữa (năm 1568 ở Lyon có 75 ngân hàng của nước Ý, nhưng tới năm 1597 chỉ còn lại 21).
Lyon ngày nay
Trong chiến tranh thế giới thứ hai, do nằm trong khu vực tự do và gần ranh giới với vùng chiến sự, Lyon đón nhận một số lượng lớn những người tị nạn. Những traboule (lối đi xuyên qua những khu nhà) truyền thống và gắn với lịch sử của Lyon được xây dựng ngày càng nhiều nhằm giúp trốn tránh sự truy lùng của đặc vụ Gestapo. Thành phố đã bị ném bom bởi các máy bay của quân đồng minh, không lâu sau đó nó được giải phóng vào ngày 3 tháng 9 năm 1944. Lyon được nhận danh hiệu thủ đô kháng chiến, một danh hiệu cao quý được trao bởi tướng de Gaulle vào ngày 14 tháng 9 năm 1944.
Sau nhiệm kì của Edouard Herriot, Louis Pradell tiếp tục các dự án quy hoạch đô thị bằng việc xây dựng những đường cao tốc về phía hữu ngạn sông Rhône, xây dựng các khu phố Duchère, Perrache, Part-Dieu, đường hầm lên đỉnh Fourvière và hệ thống tàu điện ngầm của Lyon ngày nay. Sau Louis Pradell, các thị trưởng của Lyon lần lượt là
Quận và Phường
Lyon được chia thành 9 quận. Trong 3 thành phố lớn nhất Pháp thì Lyon có số quận ít nhất (Paris có 20 quận còn Marseille có 16). Sự khác biệt này đến chủ yếu từ diện tích (Lyon có diện tích 47,87 km2 còn Marseille là 240,62 km2) và dân số (dân số Lyon bằng một nửa Marseille). Mỗi quận của Lyon được điều hành bởi một hội đồng quận đứng đầu là quận trưởng. Hội đồng quận được bầu cùng thời gian với bầu cử hội đồng thành phố.
Theo điều luật 2002 với những thành phố có hơn 80.000 dân, Lyon có 35 hội đồng phường. Đây là nơi người dân, các tổ chức xã hội hoặc thương mại đóng vai trò đại diện cho phường của họ. Những ý kiến của hội đồng sẽ được xem xét trong những quy hoạch có liên quan trực tiếp tới vai trò và quyền lợi của phường đó. Số lượng của các hội đồng phường là không giới hạn, mọi người dân đều có quyền ứng cử.
Quân đội
Lyon là nơi đặt sở chỉ huy quân sự toàn vùng Đông Nam (gồm Languedoc-Roussillon, Provence-Alpes-Côte d'Azur và Auvergne-Rhône-Alpes). Đây cũng là nơi đặt trụ sở của vùng phòng thủ chiến lược Auvergne-Rhône-Alpes
Cảnh sát
Lực lượng cảnh sát thành phố Lyon là một trong những lực lượng cảnh sát có số lượng lớn nhất nước Pháp (327 viên chức, tỉ lệ 67 người / 100.000 dân).
Dự án đô thị hoá Grand Lyon (Lyon lớn)
Lyon thừa hưởng một vị thế lớn và sức lôi cuốn mạnh nhờ vào sự tăng trưởng kinh tế của mình. Nó thu hút nhiều đầu tư và những hãng kinh doanh cũng như dân cư từ nhiều nơi đổ tới. Lyon là một trong những thành phố có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất Pháp và châu Âu. Nhằm đáp ứng những nhu cầu ngày một tăng đó, Lyon đã trang bị nhiều dự án phát triển trong nhiều lĩnh vực: kinh tế, chất lượng cuộc sống, đô thị hoá, y tế và thể thao.
Việc làm và kinh tế
Việc phát triển kinh tế được tập trung chủ yếu vào việc xây dựng những khu tháp văn phòng, ví dụ như tháp Oxygène, 28 tầng, cao 115m, khánh thành năm 2010,. Nằm giữa khu phố Part-Dieu, toà tháp là biểu tượng cho sự phát triển kinh tế của thành phố. Việc xây dựng toà tháp là một bước trong quá trình xây dựng đường chân trời của Lyon (tiếng Anh: skyline), bước tiếp theo sẽ là xây dựng tháp Incity vào năm 2013, cao 200m, cũng ngay tại khu phố Part-Dieu. Thị trưởng Lyon Gérard Collomb cũng đồng thời lên kế hoạch xây dựng một con phố mua sắm chuyên dành cho những sản phẩm hàng hiệu cao cấp, lấy tên Grôlée. Bên cạnh đó là kế hoạch xây dựng những toà tháp cao tầng như Charlemagne Est và Ouest ở phía nam khu bán đảo,.
Quy hoạch đô thị
Tại nơi hợp lưu giữa hai con sông, dự án Lyon Confluence đã chuyển đổi một khu vực trước đây là khu công nghiệp sang mục đích phục vụ cuộc sống thường ngày, với 13.000 m2 nhà ở, 12.000 m2 khách sạn, dịch vụ, thương mại và 13.000m2 văn phòng.
Thể thao
Thành phố đang nghiên cứu dự án thay thế sân Gerland hiện nay bằng một sân vận động mới với sức chứa 60.000 chỗ, sân vận động Ánh sáng. Đây sẽ là sân nhà mới của câu lạc bộ Olympique lyonnais, dự kiến sẽ được mở cửa vào năm 2014. Sân Gerland sẽ được giảm xuống còn 20.000 chỗ và dành phục vụ câu lạc bộ rugby L.O.U (Lyon Olympique Universitaire). Bên cạnh đó là kế hoạch xây dựng một sàn thi đấu mới cho câu lạc bộ bóng rổ Villeurbanne A.S.V.E.L, những sự kiện thể thao khác cũng sẽ được tổ chức thường xuyên.
Nhân khẩu
Trong những năm 1970-1980, Lyon mất hơn 100.000 dân, chủ yếu do hiện tượng người dân bỏ thành phố về các vùng ngoại ô và nông thôn sinh sống (một hiện tượng khá phổ biến ở Pháp trong những năm 60,70). Sang những năm 80, dân số bắt đầu tăng dần, từ 413.000 năm 1982 đến gần 480.000 năm 2009, nhờ vào sự mở rộng của những khu phố mới như Gerland, Part-Dieu, Vaise, Saint-Rambert. Với việc xây dựng và phát triển những khu dân cư mới như Confluence, dân số Lyon dự báo sẽ tăng trưởng khá nhanh trong thời gian tới.
Xã hội học
Lyon là một thành phố tư sản truyền thống. Theo điều tra năm 2005, thu nhập trung bình của các hộ gia đình Lyon là 19.810 euro một năm, cao hơn mức trung bình của Pháp là 15.027 euro/năm. Có sự chênh lệch về thu nhập giữa các quận khác nhau, nhưng sự chênh lệch này không lớn như ở Paris và Marseille.
Theo truyền thống, những nhà tư sản Lyon thường tập trung ở quận 6 (khu Brotteaux), chủ yếu quanh khu công viên "Parc de la Tête d'Or" (công viên đầu vàng), thu nhập sau thuế trung bình của tầng lớp này là 22.800 euro/năm. Ngoài ra tầng lớp tư sản Lyon còn cư ngụ trong khu bán đảo (quận 1 và 2). Những khu phố dành cho tầng lớp bình dân thường ở ngoại vi thành phố, như khu Guillotière (quận 7), khu Duchère (phía tây quận 9), khu Mermoz (quận 8), thu nhập sau thuế của tầng lớp này vào khoảng 13.700 euro/năm ..
Nếu xét theo vùng, thì khu vực phía bắc và phía đông thường là nơi cư ngụ của thành phần sung túc, trong khi tầng lớp bình dân hơn tập trung chủ yếu ở phía nam và phía tây thành phố.
Lyon, thành phố của dân nhập cư bốn phương
Thành lập nên bởi những người La Mã, thời gian đầu Lugdunum đón một lượng lớn những người nhập cư từ phía đông (vùng Tiểu Á, Hy Lạp...). Trong thời kì Phục Hưng, Lyon đón nhận một lượng lớn những người nhập cư đến từ bên kia dãy Alpes.
Trong lịch sử, Lyon đã tiếp nhận rất nhiều người nhập cư từ Ý|Italia. Những năm 30, những người Ý trốn chạy chế độ phát xít đổ xô đến Lyon. Ngày nay, số lượng người dân Lyon có gốc gác Italia là rất nhiều. Bên cạnh đó là những người nhập cư tới từ Thuỵ Sĩ hay Phổ.
Những cuộc chiến tranh như chiến tranh Algieri và các cuộc chiến giành độc lập ở châu Phi cũng mang tới Lyon một lượng lớn những người nhập cư có nguồn gốc Algérie, Tunisia và Maroc, khoảng từ 150.000 tới 180.000 dân ngày nay. Những năm 70, làn sóng nhâạ cư tới chủ yếu từ những quốc gia châu Phi quanh khu vực Sahara, từ Thổ Nhĩ Kỳ, châu Á (Trung Quốc, Lào, Campuchia, Việt Nam...), tới Đông Âu. Một cộng đồng người Nam Mỹ cũng sống tập trung ở khu Perrache trong những năm 80.
Giao thông vận tải
Với vị trí địa lý của mình, Lyon là nơi hội tụ của rất nhiều cơ sở hạ tầng giao thông, và là điểm trung chuyển bắt buộc xuống phía Nam của hệ thống đường sắt châu Âu. Là điểm kết nối truyền thống giữa Paris và Marseille, Lyon ngày nay mở rộng việc kết nối sang phía đông, đặc biệt là những thành phố như Genève, Thuỵ Sĩ hay Turin, Ý|Italia. Sân bay quốc tế Lyon-Saint-Exupéry ngày càng phát triển mạnh nhờ vào tần suất hoạt động và số lượng các chuyến bay trung chuyển lớn.
Phương tiện vận tải
nhỏ|Metro D không người lái ở Lyon. nhỏ|trái|Tàu điện (tramway) ở Lyon
Ngoài vùng Île-de-France, Lyon sở hữu hệ thống giao thông công cộng lớn nhất Pháp với 1,4 triệu lượt hành khách mỗi ngày, trong đó riêng hệ thống metro chuyên chở 681.000 lượt ), và 195 triệu lượt di chuyển mỗi năm.
SYTRAL là công ty chịu trách nhiệm quy hoạch hệ thống vận tải công cộng của toàn Grand Lyon. Thành phố có 4 tuyến metro (A, B, C, D), 4 tuyến tàu điện (tramway) (T1, T2, T3, T4), hai tuyến đường sắt cáp kéo, 8 tuyến xe điện bánh hơi và khoảng 150 tuyến bus.
Tháng 5 năm 2005, GrandLyon đưa vào hoạt động hệ thống xe đạp cho thuê (Vélo'v). Hệ thống này được đặt ở trong những khu vực thuộc thành phố và những vùng ngoại ô lân cận như Villeurbanne, Vaulx-en-Velin, Caluire-et-Cuire và Vénissieux. Hệ thống cho thuê tự phục vụ này đã trở thành một trong những hệ thống lớn nhất Pháp bên cạnh Vélib's của Paris. 33.701 xe đạp được thuê mỗi ngày, riêng tháng 2/2009 đã có 315.712 lượt xe được sử dụng. Trên toàn Grand Lyon đang có 343 trạm xe được đưa vào hoạt động.
Hệ thống đường sắt
Lyon có tất cả sáu ga đường sắt, gồm 2 ga dành cho đường sắt cao tốc TGV và 4 ga chuyên dùng cho những chuyến tàu hoả liên vùng.
Mỗi ngày có 230 chuyến tàu cao tốc TGV di chuyển qua 2 nhà ga Part-Dieu và Perrache. Ngoài ra ở sân bay Lyon-Saint-Exupéry còn một nhà ga TGV nữa dùng để phục vụ cho các chuyến bay. Khu vực Lyon là một nút giao thông đường sắt quan trọng kết nối trục Paris-Marseille với những tuyến đường sắt khác trên toàn nước Pháp.
Sân bay
Lyon có 2 sân bay phục vụ cho mục đích thương mại và công nghiệp. Sân bay Lyon-Bron, hoàn thành năm 1924, khi đó được sử dụng cho việc vận quận hành khách trong giai đoạn giữa hai cuộc chiến. Nó dần trở nên quá tải và đến năm 1975 thì bị thay thế bởi sân bay quốc tế Lyon-Saint-Exupéry nằm cách đó 25 km về phía đông. Ngày nay sân bay Bron được sử dụng cho những chuyến bay cá nhân.
Ngày nay, Saint-Exupéry là sân bay lớn thứ ba của Pháp sau Charles-de-Gaulle và sân bay của Nice, kết nối với hầu hết những thủ đô và thành phố lớn của châu Âu. Hàng tuần Saint-Exupéry đón nhận những chuyến bay từ khoảng hơn một trăm thành phố, trong đó có những thành phố có 5 lượt máy bay mỗi ngày, tiêu biểu như Luân Đôn. Trong năm 2011, sân bay đã đón nhận 8,44 lượt hành khách.
Cảng
Lyon có một cảng sông duy nhất là cảng Édouard-Herriot ở quận 7
Sức khoẻ
Lyon có 17 bệnh viện chăm sóc sức khoẻ cho người dân. Tiêu biểu trong số đó là bệnh viện Édouard-Herriot, bệnh viện lớn nhất vùng Auvergne-Rhône-Alpes. Lyon cũng là nơi đặt trụ sở của tổ chức chăm sóc sức khoẻ và bảo hiểm vùng Auvergne-Rhône-Alpes.
Nhìn chung Lyon có một hệ thống chăm sóc sức khoẻ được đánh giá cao, nhờ vào tỉ lệ số giường bệnh trên quy mô dân số. Theo một nghiên cứu vào tháng 10 năm 2009, Lyon đứng ở vị trí đầu tiên trong bảng xếp hạng về chất lượng chăm sóc sức khoẻ của Pháp. Trên toàn GrandLyon thì cứ 10.000 dân sẽ có 11 bác sĩ đa khoa và 18 thầy thuốc chuyên khoa chăm sóc sức khoẻ.
Lyon là nơi thực hiện ca phẫu thuật cấy ghép tay và ghép cẳng tay đầu tiên trên thế giới vào năm 1998 và 2000. Tất cả đều được thực hiện bởi bác sĩ phẫu thuật lừng danh người Lyon Jean-Michel Dubernard.
Chất lượng cuộc sống
Lyon nổi tiếng ở Pháp với chất lượng cuộc sống tốt, thành phố là một sự kết hợp hài hoà giữa một thành phố lớn với quy mô cỡ Paris nhưng vẫn sở hữu nhiều không gian xanh. Năm 2007, tại Luân Đôn, Lyon được trao giải thưởng "Liveable Communities", dành cho những thành phố có chất lượng cuộc sống tốt. Tháng 11 năm 2008, Lyon xếp hạng 7 ở châu Âu về chất lượng cuộc sống.
Di sản
nhỏ|210px|[[Auguste và Louis Lumière, những nhà phát minh phim điện ảnh chiếu bóng]]
Lyon sở hữu rất nhiều di sản lịch sử, kiến trúc, văn hoá giá trị, thể hiện qua những danh hiệu mà thành phố được trao tặng:
Di sản thế giới UNESCO
Lyon có 427 hecta di tích lịch sử được xếp hạng di sản văn hoá thế giới bởi UNESCO từ tháng 5 năm 1998,. Thành phố cũng là thành viên của tổ chức những thành phố di sản thế giới. Trong những di tích được xếp hạng, người ta lưu ý tới khu đồi Fourvière và những di tích cổ đại, khu phố cổ Lyon với những dấu tích thời trung cổ và phục hưng, khu bán đảo với phong cách hiện đaị, khu vực đồi Croix-Rousse, di sản đô thị của thế kỉ 19 gắn liền với những người dệt lụa... Những khu vực khác như hai bên bờ sông, khu Part-Dieu, Brotteaux, Gerland... tuy không được xếp hạng nhưng cũng mang đến những giá trị lớn về sự gìn giữ và phát triển của kiến trúc xây dựng. Nhờ đó, Lyon thực sự đã sở hữu một sự tiếp nối truyền thống trong xây dựng đô thị, điều mà phần nhiều thành phố châu Âu không có do công cuộc tái xây dựng ngay trên những nền di tích cũ.
Di sản tôn giáo
nhỏ|trái|210px|Nhà thờ Saint-Jean
nhỏ|210px|Nhà thờ Notre-Dame de Fourvière
Lyon sở hữu một số lượng lớn các di sản tôn giáo, những công trình đáng chú ý được tìm thấy ở hầu hết những di tích lịch sử trong thành phố.
Nhà thờ lớn Notre-Dame de Fourvière, nằm trên khu vực đồi Fourvière, bắt đầu xây dựng vào năm 1872, nhưng những tác phẩm điêu khắc của nó thì không bao giờ được hoàn thành. Nhà thờ là một trong những địa điểm được ghé thăm nhiều nhất của thành phố và trở thành một biểu tượng về sức mạnh tôn giáo mạnh mẽ của Lyon. Mỗi năm nhà thờ đón tiếp khoảng một triệu khách du lịch.
Về phía nam của khu đồi Fourvière là nhà thờ Saint-Just, một trong những nhà thờ lớn nhất Lyon. Bị phá huỷ vào năm 1562 bởi những tín đồ đạo Tin lành, nhà thờ được xây dựng lại vào thế kỉ 16. Gần đó là nhà thờ Saint-Irénée, ở đó người ta tìm thấy những di tích của hậu cung nhà thờ tiêu biểu cho nghệ thuật cổ Cơ đốc, một hầm mộ đã được trùng tu và tượng thánh giá của Lyon.
Trong khu phố cổ Lyon có nhà thờ Saint-Jean, khi xưa là tổng hành dinh của toà tổng Giám mục vùng Gaule. Về phía bắc của khu phố cổ, nhà thờ Saint-Paul là sự pha trộn hoàn hảo của kiến trúc Roman và Gothic. Về phía nam là nhà thờ Saint-Goerges được xây vào thế kỉ 19.
Phía nam khu bán đảo có nhà thờ Saint-Martin d'Ainay, một di sản của kiến trúc Roman thế kỉ thứ 7. Đi lên phía bắc, ta có thể tìm thấy nhà thờ Saint-Bonaventure ở quảng trường Cordeliers. Gần đó, hướng về phía sông Saône là nhà thờ Saint-Nizier theo phong cách Gothic và Phục hưng được xây dựng từ thế kỉ 14 cho tới thế kỉ 17 mới hoàn thành.
Di sản văn hoá và nghệ thuật
Lyon sở hữu những di sản văn hoá và nghệ thuật có giá trị lớn. Hai loại hình nghệ thuật đã được khai sinh ở Lyon: điện ảnh (bởi hai anh em Auguste và Louis Lumière) và nghệ thuật múa rối tay (bởi Laủent Mourguet). Lyon cũng là một trung tâm của nhạc rock, với nhiều ban nhạc rock có ảnh hưởng lớn trên toàn nước Pháp. Thành phố cũng sở hữu những trung tâm văn hoá hiện đại và có tiếng như la Maison de la danse (trung tâm nghệ thuật múa), nhà hát Opéra quốc gia, nhà hát Célestins... Lyon là một trong hai thành phố duy nhất của Pháp (cùng với Paris) sở hữu hai dàn nhạc thường trực: một dàn nhạc giao hưởng và một dàn nhạc trữ tình, đây một sự ưu tiên về văn hoá khá hiếm gặp.
Bảo tàng Beaux-Arts của Lyon sở hữu bộ sưu tập tranh và tác phẩm nghệ thuật nhiều thứ hai Pháp sau bảo tàng Louvre của Paris, nhờ đó người ta hay gọi bảo tàng này là Louvre nhỏ. Thành phố còn sở hữu một lượng lớn những tác phẩm nghệ thuật đương đại và những phòng trưng bày nghệ thuật, chủ yếu ở phía nam quảng trường Bellecour. Số lượng lớn bảo tàng mà Lyon sở hữu phản ánh nét đặc thù và sự phong phú về lịch sử của thành phố.
Ngoài ra, Lyon còn sở hữu một số lượng lớn các rạp chiếu phim.
Di sản ẩm thực
Lyon rất nổi tiếng về ẩm thực, Curnonsky - ông hoàng ẩm thực Pháp - trong cuốn sách "Những điều đáng chú ý về ẩm thực Lyon" đã gọi Lyon là "thủ đô của nghệ thuật ẩm thực". Thành phố có những đầu bếp nổi tiếng toàn cầu như Paul Bocuse và Eugénie Brazier. Người ta có thể thưởng thức những món ăn phong phú của địa phương trong một hệ thống khoảng hơn 20 nhà hàng chính thức được gọi là Bouchons, tập trung hầu hết ở trong khu phố cổ Lyon.
Thư viện
Với 1,8 triệu đầu sách và tài liệu, thư viện thành phố Lyon là thư viện thành phố lớn nhất Pháp.
Lễ hội và những sự kiện văn hoá
nhỏ|Lyon nhìn từ đồi Fourvière trong dịp lễ hội ánh sáng 2010.
Hàng năm có rất nhiều những sự kiện văn hoá được tổ chức ở Lyon, trong đó có những sự kiện nổi tiếng quốc tế như lễ hội ánh sáng, được tổ chức vào ngày 8 tháng 12 hàng năm. Vào dịp này người dân Lyon thắp sáng thành phố bằng những ngọn nến treo trước cửa sổ phòng. Nguồn gốc của lễ hội có từ thế kỉ thứ 19, gắn liền với sự khánh thành của tượng Đức mẹ đồng trinh đặt trên đỉnh nhà thờ Fourvière. Truyền thuyết kể rằng Đức mẹ đã cứu thoát thành phố khỏi bệnh dịch hạch, và người dân đã thắp sáng những ngọn nến hoặc đèn, đặt vào trong cốc để bày tỏ lòng kính trọng của mình với Đức mẹ. Ngày nay, để thu hút khách du lịch, vào dịp lễ hội người ta thắp sáng rực rỡ những công trình kiến trúc trong thành phố nhờ sự giúp đỡ của những chuyên gia ánh sáng hàng đầu thế giới. Lễ hội diễn ra trong 4 ngày, tâm điểm là đêm 8 tháng 12, những người dân Lyon tiếp nối truyền thống bằng cách trang hoàng cửa sổ nhà mình bằng ánh sáng và xuống đường tản bộ cùng các du khách. Đến nay lễ hội đã mang tầm cỡ quốc tế và thu hút khoảng 4 triệu lượt khách du lịch mỗi năm.
Mùa hè của Lyon cũng đầy những sự kiện và lễ hội như Lễ hội âm nhạc vào cuối tháng 6, hay Những đêm Fourvière, một festival văn hoá gồm âm nhạc, điện ảnh, kịch nghệ, khiêu vũ được tổ chức trong suốt mùa hè.
Môi trường
nhỏ|phải|Một trong những bãi cỏ của Parc de la Tête d'Or
Bất chấp mật độ đô thị hoá lớn, Lyon vẫn tô điểm cho mình bằng số lượng lớn những không gian xanh, công viên và vườn hoa đô thị...
Công viên Parc de la Tête d'Or (tiếg Pháp: công viên đầu vàng), là công viên nằm trong đô thị lớn nhất nước Pháp. Nó sở hữu số lượng lớn những bãi cỏ có bóng mát, một hồ rộng và một đảo, và rất nhiều những khu vườn thực vật như vườn thực vật dãy Alpes, vườn hoa.
Những không gian xanh khác cũng được xây dựng ở nhiều địa điểm khác nhau của thành phố. Ở ngoại ô thành phố, công viên Miribel-Jonage rộng 2200 hecta là công viên ngoại ô lớn nhất Pháp. Ngoài ra ở phía đông nam thành phố, công viên Parilly cũng là một trong những lá phổi xanh của thành phố, đây là nơi sinh sống của khá nhiều những loài động thực vật đang được bảo vệ, công viên này còn sở hữu nhiều cơ sở và thiết bị thể thao và một trường đua ngựa.
Giáo dục
nhỏ|Một giảng đường của trường Université Lyon 2
Tiểu học và trung học
Lyon có hơn 250 trường mẫu giáo và tiểu học, khoảng 50 trường trung học (cấp 2) và 50 trường cấp 3.
Đại học
Toàn khu vực Lyon có khoảng 133.800 sinh viên, trong đó khu vực nội đô có hơn 73.000 sinh viên, còn lại sinh sống và học tập trong các khu ký túc xá ở các vùng ngoại ô và ven thành phố như Villeurbanne và Bron. Với số lượng sinh viên đông đảo, Lyon là thành phố có số lượng sinh viên lớn thứ 2 nước Pháp.
Lyon có 4 trường đại học đào tạo cử nhân, gồm 3 trường công và 1 trường tư:
Ngoài ra ở Lyon còn hơn chục trường đào tạo kĩ sư công và tư, tiêu biểu như INSA de Lyon, ENS Lyon, École centrale de Lyon...
Truyền thông
Lyon có hai kênh truyền hình riêng: Télé Lyon Métropole và Lyon Capitale TV. Báo Le Progrès là một trong những tờ nhật báo lớn nhất Pháp.
Thể thao
Phong trào thể thao ở Lyon phát triển khá mạnh mẽ. Đội bóng đá Olympique Lyonnais (viết tắt là OL) từng đạt kỉ lục 7 lần liên tiếp vô địch quốc gia Pháp trong giai đoạn 2001-2008 và thường xuyên giành quyền lọt vào tứ kết UEFA Champions League những năm gần đây (một lần lọt vào bán kết năm 2010). Đội bóng đá nữ Lyon từng 2 lần vô địch Pháp vào năm 2007 và 2009, và là nhà vô địch châu Âu 2 năm gần đây nhất. Trong các môn thể thao khác như rugby, bóng rổ, bóng ném... những đội tuyển của thành phố cũng thi đấu ở các hạng đấu cao nhất của Pháp và thường đạt thứ hạng cao. Lyon từng 3 lần ứng cử đăng cai Thế vận hội Olympic vào các năm 1920, 1924 và 1960.
Kinh tế
Thành phố có một năng lực canh tranh ở tầm cỡ châu Âu. Vị trí địa lý thuận lợi mang đến cho Lyon khả năng thu hút đầu tư lớn. Trong suốt chiều dài lịch sử, Lyon luôn sở hữu một nền kinh tế và kĩ thuật phát triển trong các ngành nghề như: ngân hàng và in vào thời kì Phục sinh, cơ khí chế tạo và nghiên cứu khoa học trong các lĩnh vực y tế, vật lý, virút học... Hầu hết các lĩnh vực công nghiệp ngày nay đều xuất hiện ở Lyon, trong đó có những ngành đạt tới tầm cỡ và danh tiếng toàn cầu như cơ khí, công nghiệp dệt, sức khoẻ, hoá học và dược học.
Lyon hợp tác với nhiều công ty lớn, cả quốc doanh và tư nhân, trong nhiều lĩnh vực nhằm thu hút đầu tư và đặt trụ sở tại đây. Mặt khác thành phố cũng sở hữu cho riêng mình một thương hiệu nhằm quảng bá cho toàn thế giới là ONLYLYON. Bảng xếp hạng ECER-Banque Populaire đã xếp Lyon đứng thứ 9 trong danh sách những thành phố thu hút đầu tư nhất của châu Âu năm 2010.
Các khu phố thương mại
nhỏ|200px|Khu phố Part-Dieu, từ trái qua phải: Tháp Swiss Life, Tháp Oxygène và Tháp Part-Dieu.
Promachus fulviventris
Promachus fulviventris là một loài ruồi trong họ Asilidae. Promachus fulviventris được Becker miêu tả năm 1925. Loài này phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Promachus
Lyon
Du lịch
Với hơn 6 triệu khách du lịch mỗi năm, Lyon là thành phố thu hút nhiều khách du lịch thứ 2 Pháp sau Paris.
Du lịch mang lại hơn 1 tỉ euro cho Lyon trong riêng năm 2010, trong đó chủ yếu là các chuyến du lịch ngắn và trung bình từ 1 tới 2 ngày (năm 2006 các khách sạn ở Lyon ghi nhận tổng cộng 3,5 triệu lượt nghỉ đêm). 54% khách du lịch là người nước ngoài. Tháng 1 năm 2009, Lyon đứng vị trí số một trong thị phần khách sạn ở Pháp.
Để thu hút du lịch, đã có 42 sự kiện quốc tế được tổ chức ở Lyon trong riêng năm 2006. Thành phố giữ vị trí thứ 30 trong danh sách những thành phố tổ chức nhiều sự kiện quốc tế nhất thế giới, hơn cả Hong Kong, Sydney, Chicago hay Thượng Hải. Trung bình một khách du lịch tiêu 200 euro trong mỗi ngày ở Lyon.
Những người con của thành phố
Tham khảo:
Thể loại:Di sản thế giới tại Pháp Thể loại:Auvergne-Rhône-Alpes Thể loại:Khu dân cư trên sông Rhône
Varesnes
Varesnes là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 39 mét trên mực nước biển.
Saint-Jean-lès-Longuyon
Tham khảo
Saintjeanleslonguyon
Setodes resinacapta
Setodes resinacapta là một loài Trichoptera hóa thạch trong họ Leptoceridae.
Tham khảo
Thể loại:Hóa thạch Bộ Cánh lông Thể loại:Setodes
Pseudaulonium denticulatum
Tham khảo
Thể loại:Pseudaulonium
Capdesaso
Capdesaso là một đô thị trong tỉnh Huesca, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 160 người.
Ischyromene bicolor
Ischyromene bicolor là một loài chân đều trong họ Sphaeromatidae. Loài này được Barnard miêu tả khoa học năm 1914.
Tham khảo
Thể loại:Ischyromene
Promachus horishanus
Promachus horishanus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Promachus horishanus được Matsumura miêu tả năm 1916. Loài này phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Promachus
Dead Poets Society
Dead Poets Society (tạm dịch: Hội cố thi nhân) là một bộ phim teen Mỹ ra mắt năm 1989 của đạo diễn Peter Weir, được viết bởi Tom Schulman, và có sự tham gia của Robin Williams. Lấy bối cảnh vào năm 1959 tại học viện nội trú bảo thủ Walton Academy tại Vermont, câu chuyện kể về một giáo viên tiếng Anh truyền cảm hứng cho các học sinh của mình bằng một góc nhìn khác về kiến ​​thức và cảm xúc đích thực thông qua việc dạy thơ.
Cốt truyện
Mùa thu năm 1959, cậu bé nhút nhát Todd Anderson đã được gửi đến trường nơi người anh trai nổi tiếng của anh là thủ khoa và bắt đầu những năm cuối cấp của trung học tại Welton Academy, một trường ưu tú dự bị đại học cho các học sinh nam. Anh được chỉ định là một trong những học sinh triển vọng nhất của Học viện Welton, Neil Perry, là bạn cùng phòng của anh và nhanh chóng họ trở thành bạn bè bao gồm: Charlie Dalton, Knox Overstreet, Richard Cameron, Stephen Meek và Gerard Pitts.
Vào ngày đầu tiên đến lớp, họ ngạc nhiên về phương pháp giảng dạy không chính thống của giáo viên ngữ văn mới đến John Keating, một cựu sinh viên xứ Wales, người khuyến khích các học sinh của mình "làm cho cuộc sống trở nên phi thường", một tình cảm mà ông tóm tắt bằng biểu thức tiếng Latinh carpe diem nghĩa là "sống hết mình."
Các bài học tiếp theo bao gồm việc họ thay phiên nhau đứng trên bàn học của mình để thể hiện cách nhìn cuộc sống theo một cách khác, xé phần giới thiệu các tập thơ của họ - phần giải thích một công thức toán học được sử dụng để đánh giá thơ và mời họ đi bộ theo phong cách riêng của họ trong sân trường để khuyến khích họ tự tin. Ông sử dụng các phương pháp không chính thống để tiếp cận với các học sinh của mình, những người phải đối mặt với áp lực rất lớn từ phụ huynh và nhà trường. Phương pháp của ông thu hút sự chú ý của hiệu trưởng nghiêm ngặt Gale Nolan.
Khi biết rằng Keating là thành viên của Dead Poets Society không được giải thích khi anh ở Welton, Neil khởi động lại câu lạc bộ và anh cùng bạn bè lẻn ra khỏi khuôn viên đến một hang động nơi họ đọc thơ, bao gồm cả các tác phẩm của riêng họ. Khi năm học tiến triển, các bài học của Keat và sự tham gia của họ với câu lạc bộ khuyến khích họ sống theo cách riêng của họ. Knox theo đuổi tình yêu với Chris Noel, một vận động viên cổ vũ hấp dẫn đang hẹn hò với Chet Danburry.
Neil phát hiện ra tình yêu diễn xuất của mình và được nhận vai Puck trong vở kịch địa phương của A Midsummer Night's Dream, mặc dù thực tế là người cha độc đoán của anh muốn anh ở Ivy League (và cuối cùng là trường y). Thầy Keating giúp Todd thoát ra khỏi vỏ bọc của mình và nhận ra tiềm năng của mình khi đưa anh ta qua một bài tập thể hiện bản thân, dẫn đến việc anh ta sáng tác một bài thơ một cách tự nhiên trước lớp.
Tuy nhiên, Charlie đưa mọi thứ đi quá xa khi anh xuất bản một bài báo trên tờ báo của trường với tên câu lạc bộ yêu cầu các cô gái được nhận vào Welton. Hiệu trưởng Nolan bắt Charlie để ép buộc anh ta tiết lộ những người khác trong Hội, nhưng anh ta vẫn khuất phục, Nolan cũng nói chuyện với Keating, cảnh báo ông rằng không nên khuyến khích học sinh của mình hỏi thẩm quyền. Keating không khuyên nhủ các chàng trai (theo cách của ông), chỉ cảnh báo tất cả các hậu quả.
Cha của Neil phát hiện ra sự tham gia của con trai mình vào vở kịch và buộc anh phải bỏ cuộc ngay trước buổi biểu diễn mở màn. Bị thất vọng, Neil tìm đến Keating, ông khuyên anh nên đứng vững và chứng minh với cha mình rằng tình yêu diễn xuất của anh là điều anh nghiêm túc. Sau đó cha của Neil bất ngờ xuất hiện tại buổi biểu diễn, ông đưa Neil về nhà và nói rằng anh ta đã rút khỏi Welton, chỉ để được ghi danh vào một học viện quân sự để chuẩn bị cho anh ta đến Harvard để anh ta sẽ trở thành một bác sĩ. Không thể tìm thấy sự can đảm để đứng lên phản đối với cha mình, và không có bất kỳ sự hỗ trợ nào từ người mẹ của mình, Neil quẫn trí tự tử.
Nolan điều tra cái chết của Neil theo yêu cầu của gia đình Neil Perry. Richard Cameron đổ lỗi cho cái chết của Neil về phía Keating để thoát khỏi sự trừng phạt vì sự tham gia của chính anh vào Hội, và gọi tên các thành viên khác. Đối mặt với Charlie trong phòng, Cameron kêu gọi những người bạn còn lại hãy để Keating rời đi vào mùa thu. Charlie đấm Cameron và sau đó bị đuổi học. Mỗi học sinh được gọi đến văn phòng của Nolan để ký một bức thư chứng thực sự thật về những cáo buộc của Cameron, mặc dù họ biết rằng điều đó không đúng. Khi đến lượt của Todd, anh ta miễn cưỡng ký, nhưng sau đó thấy rằng những người khác đã tuân thủ và chịu đựng áp lực của cha mẹ anh ta.
Trong cảnh cuối cùng của bộ phim, Keating bị sa thải và Nolan (người dạy ngữ văn tại Welton trước khi trở thành hiệu trưởng) tiếp quản việc dạy lớp, với mục đích tuân thủ các quy tắc truyền thống của trường. Lớp học bị gián đoạn khi Keating quay trở lại lớp học để lấy đồ đạc còn sót lại của mình. Khi Keating rời đi, các học sinh cũ của ông là Todd, Pitts, Konx, và Meek thể hiện lòng trung thành của họ lần nữa bằng cách đứng trên bàn của họ, quay sang ông và nói "Ôi Đội trưởng ơi, đội trưởng của tôi ơi." trước sự giận dữ của Nolan và sự ngạc nhiên thú vị của Keating. Cảm động trước cử chỉ này, Keating tự hào cảm ơn các chàng trai và tạm biệt.
Các trích dẫn trong phim
Trong tiểu thuyết và phim chuyển thể sử dụng một vài đoạn trích dẫn từ các nhà thơ, nhà văn: <poem lang="nl" style="margin-left:2em; float:left;">Tôi đi vào rừng bởi vì tôi muốn sống thong dong, chỉ đối diện với những sự kiện tinh tuý nhất của cuộc sống, và xem thử tôi có thể học được những gì nó phải dạy cho tôi hay không, và không để đến khi tôi gần chết mới khám phá rằng mình chưa hề sống. <poem style="margin-left:2em; float:left;"> I went to the woods because I wished to live deliberately, I wanted to live deep and suck out all the marrow of life, To put to rout all that was not life and not when I had come to die Discover that I had not lived.
<poem lang="nl" style="margin-left:2em; float:left;"> ÔI TÔI! Ôi cuộc sống!... về những câu hỏi của những lần tái diễn này; Trong số những chuyến tàu bất tận của những người vô tín - của những thành phố chứa đầy sự ngu ngốc; [...] Câu hỏi, hỡi tôi! buồn quá, tái diễn - Có gì hay giữa những điều này, hỡi tôi, hỡi cuộc đời? Câu trả lời. Rằng bạn đang ở đây - rằng cuộc sống tồn tại và bản sắc; Trò chơi mạnh mẽ đó tiếp tục, và bạn có thể đóng góp một đoạn. <poem style="margin-left:2em; float:left;"> O me! O life! of the question of these recurring, Of the endless trains of the faithless, Of cities fill’d with the foolish, […] The question, O me! so sad, recurring – What good amid these, O me O life? Answer That you are here – that life exists and identity, That the powerful play goes on, and you may contribute a verse. <poem lang="nl" style="margin-left:2em; float:left;"> Ôi thuyền trưởng của tôi! Thuyền trưởng của tôi ơi! <poem style="margin-left:2em; float:left;"> O Captain! My Captain!
Mô hình chuyển thể
Năm 1989, Tom Schulman, một nhà biên kịch, đã viết kịch bản cho bộ phim. Ông được truyền cảm hứng từ những ngày đi học tại Học viện Montgomery Bell bảo thủ, nơi cung cấp hình mẫu cho Học viện Welton. Sự nhiệt tình của giáo viên tiếng Anh Sam Pickering của ông đã dẫn đến thiết kế nhân vật giáo viên hư cấu John Keating. Trong thời gian Schulman ở Học viện, tuy nhiên, không có câu lạc bộ này hay người tự sát (trong phim). Một người bạn cùng lớp của Tom Schulman là Greenfield Pitts, đã trở thành cái tên cho sinh viên Gerard Pitts trong bộ phim.
Sự khác biệt trong phim
Trong khi cuốn sách tập trung vào nhân vật Neil Perry và Todd Anderson giống nhau, thì chuyển thể trong phim Neil rõ ràng đóng vai trò chính. Bộ phim kể chi tiết câu chuyện của anh ấy (tái lập câu lạc bộ như một thế giới đối nghịch sáng tạo với những bài học ở trường ngu ngốc, đóng vai trò thay đổi tự do về vai trò và hành động giải phóng nhằm chống lại người cha; tự tử như một lối thoát khỏi tù nhân tù đày của cha mẹ). Phát triển nội tâm, mặt khác, ít được nhấn mạnh trong phim. Bộ phim gợi ý rằng cuối cùng, Todd sẽ ký vào bản tuyên bố được thực hiện trước về tội lỗi duy nhất của Keating. Tuy nhiên, trong cuốn sách, ông là người duy nhất từ ​​chối ký và không tránh những xung đột phát sinh. Không phải ngẫu nhiên mà anh cũng là người đầu tiên biết ơn, kiên định và đủ dũng cảm để trả cho thầy Keating một vinh dự cuối cùng khi anh nói lời tạm biệt với tiếng kêu "Đội trưởng ơi, thuyền trưởng của tôi!" Và trèo lên chiếc bàn của ông. Do đó, việc phát triển thành một người có tư duy và hành động độc lập, mục tiêu giảng dạy chính của Keating, thậm chí còn thành công hơn so với Todd và Neil.
Đánh giá
Chủ đề trung tâm của bộ phim là cuộc xung đột giữa ban giám hiệu nhà trường bảo thủ và các chàng trai phấn đấu phát triển bản thân.
Saint-Julien-lès-Gorze
Saint-Julien-lès-Gorze  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp.
Dead Poets Society
Đánh giá
Các ý tưởng hướng dẫn của truyền thống trường nội trú Welton: "danh dự, kỷ luật, thành tích" (trong nguyên bản: "truyền thống, danh dự, kỷ luật, ưu tú") và thực hiện của họ sẽ dẫn dắt các học sinh đến thành công chuyên nghiệp và đưa họ vào tinh hoa sắp tới. Điều này được thực hiện thông qua một chương trình giảng dạy nghiêm ngặt, yêu cầu cao, các biện pháp trừng phạt cứng rắn trong trường hợp từ chối và can thiệp mạnh mẽ từ phụ huynh và giáo viên khi chọn môn học. Trường học thành công, điều này được phản ánh trong thực tế là một tỷ lệ lớn sinh viên sau này học tại các trường đại học Ivy League. Dưới đây chống lại những lời chỉ trích sẽ chỉ diễn ra trong bí mật, nơi những ý tưởng trung tâm của trường trong những học sinh để trò hề, ghê tởm, suy đồi, thờ ơ (trò hề, kinh dị, suy đồi, phân) được châm biếm và Welton Academy với biệt danh Hellton Academy (Engl. Học viện Địa ngục).
Saint-Julien-lès-Gorze
Tham khảo
Saintjulienlesgorze
Dead Poets Society
Đánh giá
Mô hình này phá vỡ Keating, người muốn làm cho các sinh viên của mình suy nghĩ độc lập và dạy họ đọc thơ như một biểu hiện của cá tính của họ. Ông khuyến khích họ, mỗi ngày trong cuộc đời ngắn ngủi, ngắn ngủi của họ theo nghĩa của phương châm Horacian Carpe diem! để sử dụng. Học sinh bắt đầu đặt câu hỏi về sự vâng lời nghiêm ngặt của họ, điều này cuối cùng dẫn đến xung đột với ban giám hiệu nhà trường.
Tiếp nhận
Sau cái chết của nam diễn viên Robin Williams vào tháng 8 năm 2014, người hâm mộ tác phẩm của ông đã sử dụng phương tiện truyền thông xã hội để bày tỏ sự kính trọng với ông bằng hình ảnh và video tái hiện của phim Dead Poets Society: "Thuyền trưởng! Thuyền trưởng của tôi!"
Giải thưởng
Bộ phim giành được Giải BAFTA cho phim hay nhất, các Giải César cho phim nước ngoài hay nhất và giải thưởng David di Donatello cho Phim nước ngoài xuất sắc nhất. Schulman đã nhận được một giải thưởng Hàn lâm cho kịch bản gốc hay nhất cho tác phẩm của mình.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim truyền hình Mỹ Thể loại:Phim Mỹ Thể loại:Phim tiếng Anh Thể loại:Phim về giáo viên Thể loại:Phim năm 1989 Thể loại:Phim chính kịch thiếu niên Mỹ Thể loại:Phim giành giải BAFTA cho phim hay nhất Thể loại:Phim có biên kịch giành giải Oscar cho Kịch bản gốc xuất sắc nhất
Oxychalepus anchora
Tham khảo
Thể loại:Oxychalepus
Đại Tân sinh
Đại Tân sinh (Cenozoic ; ), đọc là sen-o-dô-íc có nghĩa là sự sống mới (từ tiếng Hy Lạp: καινός "kainós" nghĩa là mới và ζωή "zōḗ" nghĩa là sự sống); một số sách tiếng Việt gọi đại này là Đại Kainozoi), là đại hiện tại và gần đây nhất trong số ba đại địa chất của Liên đại Hiển sinh. Nó bắt đầu 66 triệu năm trước ngay sau kỷ Phấn trắng và kéo dài đến tận ngày nay.
Thụy Phương, Tân Bắc
Thụy Phương là một khu (quận) của thành phố Tân Bắc, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Ngành khai mỏ từng đóng một vai trò quan trọng trong nề kinh tế cả Thụy Phương vào đầu thế kỷ 20, vàng được khai thác tại Cửu Phần (九份) và Kim Qua Thạch (金瓜石), than được khai thác tại Hầu Động (猴硐). Các mỏ này đã trở thành các địa điểm du lịch sau năm 1990.
Đại Tân sinh
Vào đại Tân sinh sớm, hệ động thực vật còn khá nhỏ, và bao gồm các loài thú có vú, chim, thằn lằn và lưỡng cư nhỏ. Từ góc nhìn địa chất học, không mất nhiều thời gian để thú có vú và các loài chim bắt đầu đa dạng hóa ngay sau sự vắng mặt của các loài thằn lằn khổng lồ ở đại Trung sinh. Một nhóm chim gọi là "chim khủng bố" trở nên lớn hơn một người trưởng thành và trở thành động vật săn mồi hàng đầu của đaị này. Các loài thú có vú chiếm hầu hết các hốc sinh thái (cả dưới nước và trên mặt đất), và một số có thể đạt kích thước to lớn, lớn hơn hầu hết các loài động vật ngày nay.
Khí hậu Trái Đất trong thời kì này bắt đầu mát hơn và khô hơn, tập trung vào sự băng hà của Thế Canh Tân và một phần bị cản trở bởi Sự kiện nhiệt cực đại thế Cổ Tân - Thủy Tân.
Các đơn vị
Đại Tân sinh được chia thành ba giai đoạn hay các kỷ địa chất: kỷ Cổ Cận, kỷ Tân Cận và kỷ Đệ tứ; và bảy thế: thế Cổ Tân, thế Thủy Tân, thế Tiệm Tân, thế Trung Tân, thế Thượng Tân, thế Canh Tân và thế Toàn Tân. Kỷ Đệ tứ đã được chính thức công nhận bởi Ủy ban Quốc tế về Địa chất vào tháng 6 năm 2009,[9] và cách phân loại cũ, Phân đại Đệ Tam, đã chính thức bị bác bỏ vào năm 2004 do sự cần thiết phải phân chia đại Tân sinh thành các giai đoạn giống như các đại Trung sinh và đại Cổ sinh trước đó.[10] Việc sử dụng phổ biến các thế địa chất của đại Tân sinh giúp các nhà cổ sinh vật học sắp xếp và gộp lại chi tiết nhiều sự kiện quan trọng xảy ra trong khoảng thời gian tương đối ngắn này. Kiến thức về đại này chi tiết hơn bất kỳ các đại nào khác vì các tầng đá còn tương đối trẻ, được bảo quản tốt.
Thụy Phương, Tân Bắc
Liên kết ngoài
Thể loại:Tân Bắc
Đại Tân sinh
Kỷ Palaeogen
Kỷ Cổ Cận trải dài từ sự tuyệt chủng của các loài khủng long không giống chim, 66 triệu năm trước, đến bình minh của kỷ Tân Cận, 23,03 triệu năm trước. Nó gồm ba thế chính: thế Cổ Tân, thế Thủy Tân và thế Tiệm Tân. thumb|[[Basilosaurus]]
Thế Cổ Tân kéo dài từ 66 triệu đến 56 triệu năm trước. Các động vật có vú nhau thai hiện đại có nguồn gốc trong khoảng thời gian này. Cổ Tân là điểm chuyển tiếp giữa sự tàn phá tuyệt diệt của sự kiện tuyệt chủng K-T, đến môi trường rừng giàu có của thế Thủy Tân sớm. Cổ Tân sớm thấy sự phục hồi của Trái Đất. Các lục địa bắt đầu có hình dạng hiện đại, nhưng tất cả các lục địa và tiểu lục địa Ấn Độ đều tách rời nhau. Lục địa Á-Âu-Phi bị tách ra bởi Đại dương Tethys, và châu Mỹ vẫn bị tách ra bởi eo biển Panama, vì eo đất ở đây chưa được hình thành. Thế này đặc trưng có một xu hướng ấm lên chung toàn cầu, với rừng rậm cuối cùng cũng lan tới cả các địa cực. Các đại dương bị chi phối bởi cá mập sau khi các loài bò sát lớn từng chiếm ưu thế đã tuyệt chủng. Động vật có vú cổ xưa lấp đầy thế giới như các loài creodonta (động vật ăn thịt đã tuyệt chủng, không liên quan đến Bộ Ăn thịt hiện đại).
Thế Thủy Tân dao động từ 56 triệu năm đến 33,9 triệu năm trước. Trong Thủy Tân sớm, các loài sống trong rừng rậm không thể phát triển thành các dạng lớn hơn, như trong thế Cổ Tân. Không có loài nào vượt quá trọng lượng 10 kg. Trong số đó có các loài linh trưởng đầu tiên, cá voi và ngựa cùng với nhiều dạng động vật có vú khác. Ở đỉnh của chuỗi thức ăn là những con chim khổng lồ, chẳng hạn như Paracrax. Nhiệt độ toàn cầu là 30 độ C với gradient nhiệt độ ít thay đổi từ cực đến cực. Trong Thủy Tân giữa, dòng biển Quanh cực-Nam Cực giữa Úc và Nam Cực được hình thành. Các hải lưu bị gián đoạn bởi dòng chảy này trên phạm vi toàn cầu và kết quả là gây ra một hiệu ứng làm mát toàn cầu, thu hẹp các khu rừng. Điều này cho phép động vật có vú phát triển với tỷ lệ voi mút, chẳng hạn như cá voi, vào thời điểm đó, đã thích ứng gần như hoàn toàn dưới nước. Những động vật có vú như Andrewsarchus ở trên đỉnh của chuỗi thức ăn. Thủy Tân muộn chứng kiến ​​sự tái sinh của các mùa, làm cho việc mở rộng các khu vực giống như sa mạc, cùng với sự phát triển của cỏ. Sự kết thúc của thế Thủy Tân được đánh dấu bởi Sự kiện tuyệt chủng Eocen–Oligocen, hay được gọi là Sự đại phá vỡ.
Thế Tiệm Tân trải dài từ 33,9 triệu đến 23,03 triệu năm trước. Tiệm Tân đặc trưng cho sự mở rộng của các loài cỏ đã dẫn đến nhiều loài mới phát triển, bao gồm những con voi đầu tiên, mèo, chó, động vật có túi và nhiều loài khác vẫn còn phổ biến cho đến hiện nay. Nhiều loài thực vật khác cũng phát triển trong giai đoạn này. Thời kỳ làm mát có mưa theo mùa vẫn tiếp tục. Động vật có vú vẫn tiếp tục phát triển lớn hơn.
Kỷ Neogene
Kỷ Tân Cận kéo dài từ 23,03 triệu đến 2,58 triệu năm trước. Nó có 2 thế: Trung Tân và Thượng Tân.
Thế Trung Tân trải dài từ 23,03 đến 5,333 triệu năm trước và là khoảng thời gian mà cỏ trải rộng hơn, chiếm phần lớn thế giới, với các cánh rừng rút gọn. Rừng tảo bẹ phát triển, khuyến khích sự tiến hóa của các loài mới, như rái cá biển. Trong thời gian này, perissodactyla phát triển mạnh và phát triển thành nhiều giống khác nhau. Vượn phát triển thành 30 loài. Đại dương Tethys cuối cùng đóng lại và tạo ra Bán đảo Ả Rập, chỉ để lại những tàn dư như Biển Đen, Đỏ, Địa Trung Hải và Biển Caspi. Điều này gia tăng sự khô hạn. Nhiều loài thực vật mới phát triển: 95% thực vật có hạt hiện đại phát triển ở giữa Trung Tân.
Thế Thượng Tân kéo dài từ 5.333 đến 2.58 triệu năm trước. Thượng Tân có những thay đổi về mặt khí hậu rõ rệt, cuối cùng dẫn đến các loài và thực vật hiện đại. Biển Địa Trung Hải đã cạn kiệt trong vài triệu năm (vì kỷ băng hà giảm mực nước biển, ngắt kết nối với Đại Tây Dương của Địa Trung Hải, và tốc độ bay hơi vượt quá dòng chảy cung cấp từ các con sông). Australopithecus phát triển ở châu Phi, bắt đầu sự hình thành của nhánh người. Eo đất Panama hình thành, và các loài động vật di cư giữa Bắc và Nam Mỹ, tàn phá hệ sinh thái địa phương. Thay đổi khí hậu mang lại: các trảng cỏ vẫn tiếp tục lan rộng trên toàn thế giới; Gió mùa Ấn Độ; sa mạc ở Trung Á; và sự hình thành của sa mạc Sahara. Bản đồ thế giới đã không thay đổi nhiều kể từ đó, khá ít so với những thay đổi do các băng hà của kỷ Đệ tứ mang lại, chẳng hạn như Ngũ Đại Hồ, Vịnh Hudson và biển Baltic.
Kỷ Đệ Tứ
thumb|Các động vật lớn của thế Canh Tân ([[voi ma mút, sư tử hang, tê giác lông mượt, Megaloceros, ngựa)]]
Kỷ Đệ Tứ kéo dài từ 2,58 triệu năm trước đến nay, và là thời kỳ địa chất ngắn nhất trong Liên đại Hiển sinh. Nó có động vật hiện đại, và những thay đổi đáng kể trong khí hậu. Nó được chia thành hai thế: Canh Tân và Toàn Tân.
Thế Canh Tân kéo dài từ 2,58 triệu đến 11,700 năm trước. Khoảng thời gian này được đánh dấu bởi kỷ băng hà là kết quả của xu hướng làm mát bắt đầu ở giữa thế Thủy Tân. Có ít nhất bốn thời kỳ băng hà riêng biệt được đánh dấu bằng sự thăng tiến của các dải băng về phía nam vĩ độ 40 độ N ở các khu vực miền núi. Trong khi đó, châu Phi trải qua một xu hướng khô hạn dẫn đến các sa mạc như Sahara, Namib và Kalahari. Nhiều loài động vật đã tiến hóa bao gồm voi ma mút, những con lười đất khổng lồ, sói dire, hổ răng kiếm và loài Homo sapiens. 100.000 năm trước đánh dấu sự kết thúc của một trong những trận hạn hán tồi tệ nhất ở châu Phi, và dẫn đến sự khai phá của người nguyên thủy. Khi thế Canh Tân đang dần kết thúc, một sự kiện tuyệt chủng lớn đã xóa sổ phần lớn các động vật lớn của thế giới, bao gồm một số loài hominid, như người Neanderthal. Tất cả các châu lục đều bị ảnh hưởng, nhưng châu Phi ở mức độ thấp hơn. Nó vẫn giữ lại nhiều loài động vật lớn, chẳng hạn như hà mã.
Thế Toàn Tân bắt đầu vào khoảng 11.700 năm trước và kéo dài cho đến ngày nay. Tất cả lịch sử được ghi lại và "lịch sử của thế giới" nằm trong ranh giới của kỷ nguyên Toàn Tân. Hoạt động của con người bị cho là nguyên nhân gây ra sự tuyệt chủng hàng loạt bắt đầu vào khoảng 10.000 năm trước, mặc dù các loài bị tuyệt chủng chỉ được ghi chép bắt đầu từ cuộc cách mạng công nghiệp. Điều này đôi khi được gọi là "Sự tuyệt chủng thứ sáu". Các nguồn tham khảo thường trích dẫn rằng hơn 322 loài ghi nhận đã bị tuyệt chủng do hoạt động của con người kể từ cuộc cách mạng công nghiệp, nhưng tỷ lệ này có thể cao tới 500 loài có xương sống nói riêng đã tuyệt chủng, phần lớn xảy ra sau năm 1900.
Sự sống của động vật
Sớm trong đại Kainozoi, sau sự kiện K-Pg, hành tinh bị chi phối bởi các động vật tương đối nhỏ, bao gồm động vật có vú nhỏ, chim, bò sát và động vật lưỡng cư. Từ quan điểm địa chất, không mất nhiều thời gian cho động vật có vú và chim đa dạng hóa rất lớn trong sự vắng mặt của những con khủng long đã thống trị trong đại Trung sinh. Một số loài chim không bay lớn hơn cả con người. Những loài này đôi khi được gọi là "chim khủng bố" và là những kẻ săn mồi đáng gờm. Động vật có vú đã chiếm hầu hết mọi hốc sinh thái (cả biển và trên cạn), và một số loài cũng phát triển rất lớn, đạt được kích cỡ không thể thấy ở hầu hết các động vật có vú trên cạn ngày nay.
Động vật đầu tiên điển hình là Entelodon ("lợn địa ngục"), Paraceratherium (tê giác không sừng) và Basilosaurus (cá voi sơ khai). Sự tuyệt chủng của nhiều nhóm diapsid lớn, chẳng hạn như khủng long không bay, Plesiosauria và Pterosauria cho phép động vật có vú và các loài chim đa dạng hóa và trở thành động vật chiếm ưu thế trên thế giới.
Kiến tạo
Tiểu lục địa Ấn Độ va vào châu Á hình thành Himalaya; Arabia va vào Á-Âu, đóng lại đại dương Tethys và tạo ra dãy Zagros vào khoảng.
Đọc thêm
Đại Tân Sinh Tân Sinh, đại Thể loại:Lịch sử địa chất Trái Đất Thể loại:Liên đại Hiển Sinh
Songeons
Songeons là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 115 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Oise
Abraeus
Abraeus là một chi bọ cánh cứng trong họ Histeridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Histeridae
Setodes retinaculus
Setodes retinaculus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tham khảo
Thể loại:Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi Thể loại:Setodes
Tam Hạp
Tam Hạp là một khu (quận) của thành phố Tân Bắc, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan).
Liên kết ngoài
Thể loại:Tân Bắc
Cầu Tiszavirág
Cầu Tiszavirág (tiếng Hungary: Tiszavirág híd) là một cây cầu độc đáo dành cho người đi bộ và đi xe đạp, bắc qua sông Tisza ở Szolnok thuộc địa phận hạt Jász-Nagykun-Szolnok, miền Trung Hungary. Cây cầu này nặng 550 tấn với tổng chiều dài đạt 444 mét và chiều rộng đạt 5,8 mét. Đây là cây cầu đi bộ dài nhất ở Trung Âu. Công trình xây dựng này được đặt theo tên của loài phù du Tisza (hình mẫu cho vẻ ngoài của cây cầu).
Lịch sử
Kinh phí xây dựng cầu Tiszavirág lên đến 2 tỷ HUF từ nguồn hỗ trợ của Liên minh châu Âu. Công việc xây dựng cầu bắt đầu diễn ra từ tháng 8 năm 2009. Vào ngày 21 tháng 1 năm 2011, cầu Tiszavirág chính thức được khánh thành trước sự chứng kiến của khoảng 2.000 người. Lễ khánh thành diễn ra tại đài tưởng niệm Chiến tranh Thế giới thứ nhất, bắt đầu lúc 3 giờ chiều. Giám mục của Vác - Beer Miklós đã cử hành lễ thánh hiến long trọng cho cây cầu này. Vào 5 giờ chiều, trên cầu có tổ chức bắn pháo hoa. Những người đầu tiên đi qua cầu còn có thể nhận một đoạn dây băng khánh thành để kỷ niệm.
Tham khảo
Thể loại:Cầu tại Hungary
Pseudaulonium depressum
Pseudaulonium depressum là một loài bọ cánh cứng trong họ Zopheridae. Loài này được Dajoz miêu tả khoa học năm 1984.
Tham khảo
Thể loại:Pseudaulonium
Casbas de Huesca
Casbas de Huesca là một đô thị trong tỉnh Huesca, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 296 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị ở Huesca
Cloquet
Cloquet, Minnesota là một thành phố thuộc quận trong tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km2, dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố của Minnesota
Promachus opacus
Promachus opacus là một loài ruồi trong họ Asilidae. Promachus opacus được Becker miêu tả năm 1925. Loài này phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Promachus
Ischyromene brunnea
Ischyromene brunnea là một loài chân đều trong họ Sphaeromatidae. Loài này được Vanhoeffen miêu tả khoa học năm 1914.
Tham khảo
Thể loại:Ischyromene
Sully, Oise
Sully, Oise là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 105 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Oise
Oxychalepus balyanus
Oxychalepus balyanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1911.
Tham khảo
Thể loại:Oxychalepus
Saint-Mard, Meurthe-et-Moselle
Saint-Mard là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp.
Tham khảo
Saintmard