cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Matthew Shepard
Matthew Wayne "Matt" Shepard (1 tháng 12 năm 1976 – 12 tháng 10 năm 1998) là một sinh viên đồng tính người Mỹ tại Đại học Wyoming, bị đánh đập, tra tấn và bị bỏ rơi gần Laramie vào đêm ngày 6 tháng 10 năm 1998. Anh được lực lượng cứu hộ đưa đến Bệnh viện Poudre Valley ở Fort Collins, Colorado, nơi anh chết vì vết thương nặng ở đầu 6 ngày sau đó.
Các nghi phạm Aaron McKinney và Russell Henderson đã bị bắt ngay sau vụ tấn công và bị buộc tội giết người cấp độ một sau cái chết của Shepard. Các phương tiện truyền thông đưa tin đáng kể về vụ giết người và xu hướng tính dục của Shepard đóng vai trò như thế nào đối với động cơ gây án.
Công tố viên lập luận rằng việc McKinney giết Shepard là do lòng tham đã định trước và thúc đẩy. Luật sư bào chữa của McKinney phản bác bằng cách lập luận rằng hắn chỉ định cướp Shepard nhưng đã giết anh trong cơn thịnh nộ khi Shepard thực hiện hành vi tình dục với hắn. Bạn gái của McKinney nói với cảnh sát rằng hắn bị thúc đẩy bởi tình cảm chống người đồng tính nhưng sau đó đã rút lại tuyên bố của cô, nói rằng cô đã nói dối vì nghĩ rằng điều đó sẽ giúp ích cho hắn. Cả McKinney và Henderson đều bị kết tội giết người, và mỗi người trong số họ phải nhận hai bản án chung thân liên tiếp.
Vụ giết người của Shepard đã thu hút sự chú ý của quốc gia và quốc tế về luật chống tội ác thù ghét ở cả cấp tiểu bang và liên bang. Vào tháng 10 năm 2009, Quốc hội Hoa Kỳ đã thông qua Đạo luật Phòng chống Tội ác Thù ghét của Matthew Shepard và James Byrd Jr. (thường gọi là "Đạo luật Matthew Shepard" hay gọi tắt là "Đạo luật Shepard/Byrd"), và vào ngày 28 tháng 10 năm 2009, Tổng thống Barack Obama ký luật thành luật.
Sau khi con trai bị sát hại, Judy Shepard trở thành một nhà hoạt động vì quyền LGBT nổi tiếng và thành lập Quỹ Matthew Shepard. Cái chết của Shepard đã truyền cảm hứng cho các bộ phim, tiểu thuyết, vở kịch, bài hát và các tác phẩm khác.
Tiểu sử
Matthew Shepard sinh năm 1976 tại Casper, Wyoming; anh là con trai đầu lòng của Judy (nhũ danh Peck) và Dennis Shepard. Em trai của anh, Logan, sinh năm 1981. Hai anh em có mối quan hệ thân thiết. Shepard theo học Trường Tiểu học Crest Hill, Trường Trung học Cơ sở Dean Morgan, và Trường Trung học Quận Natrona cho học sinh năm nhất của mình trong suốt những năm trung học cơ sở. Khi còn là một đứa trẻ, anh "thân thiện với tất cả các bạn cùng lớp của mình", nhưng bị nhắm đến để trêu chọc do tầm vóc nhỏ bé và không thể thao. Anh bắt đầu quan tâm đến chính trị khi còn nhỏ.
Saudi Aramco thuê cha mình vào mùa hè năm 1994, và cha mẹ Shepard sau đó cư trú tại Trại cư trú Saudi Aramco ở Dhahran. Trong thời gian đó, Shepard theo học Trường Mỹ ở Thụy Sĩ (TASIS), từ đó anh tốt nghiệp vào tháng 5 năm 1995. Tại đây, anh tham gia vào sân khấu và tham gia các khóa học tiếng Đức và tiếng Ý. Sau đó anh theo học Cao đẳng Catawba ở Bắc Carolina và Cao đẳng Casper ở Wyoming, trước khi định cư ở Denver, Colorado. Shepard trở thành sinh viên chuyên ngành khoa học chính trị năm thứ nhất tại Đại học Wyoming ở Laramie với trình độ ngôn ngữ phụ, và được chọn làm đại diện sinh viên cho Hội đồng Môi trường Wyoming.
Shepard theo Giám nhiệm. Anh được cha mô tả là "một thanh niên lạc quan và biết chấp nhận, có năng khiếu đặc biệt là quan hệ với hầu hết mọi người. Anh là kiểu người rất dễ gần và luôn tìm kiếm những thử thách mới. Matthew có niềm đam mê lớn đối với sự bình đẳng và luôn đứng lên để chấp nhận sự khác biệt của mọi người." Michele Josue, người từng là bạn của Shepard và sau đó đã tạo ra một bộ phim tài liệu về anh, Matt Shepard is A Friend of Mine, đã mô tả anh là "một người dễ thương và tốt bụng."
Năm 1995, Shepard bị đánh đập và cưỡng hiếp trong một chuyến đi trung học đến Maroc. Theo mẹ của anh, điều này khiến anh bị trầm cảm và hoảng loạn. Một trong những người bạn của Shepard lo sợ rằng căn bệnh trầm cảm của anh đã khiến anh dính vào ma túy trong thời gian học cao đẳng. Nhiều lần, Shepard đã phải nhập viện do chứng trầm cảm lâm sàng và ý định tự tử.
Bị giết
Vào đêm ngày 6 tháng 10 năm 1998, Shepard được Aaron McKinney và Russell Henderson tiếp cận tại Fireside Lounge ở Laramie; cả ba người đàn ông đều ngoài 20 tuổi. McKinney và Henderson quyết định đưa Shepard về nhà. Sau đó, họ lái xe đến một vùng nông thôn hẻo lánh, và tiến hành cướp, dùng súng lục và tra tấn Shepard, trói anh vào hàng rào thép gai và để mặc anh chết. Nhiều phương tiện truyền thông đưa tin có hình ảnh về vụ đánh bằng súng lục và hộp sọ bị nứt của anh. Các báo cáo đã mô tả cách Shepard bị đánh đập dã man đến nỗi mặt anh hoàn toàn bê bết máu, ngoại trừ chỗ nó đã được làm sạch một phần bằng nước mắt của anh.
Bạn gái của những kẻ tấn công đã làm chứng rằng cả McKinney và Henderson đều không bị ảnh hưởng bởi rượu hoặc các loại ma túy khác vào thời điểm xảy ra vụ tấn công. McKinney và Henderson làm chứng rằng họ đã biết được địa chỉ của Shepard và cũng có ý định ăn trộm từ nhà của anh. Sau khi tấn công Shepard và để anh bị trói vào hàng rào trong nhiệt độ gần như đóng băng, McKinney và Henderson trở về thị trấn. McKinney đang đánh nhau với hai thanh niên gốc Tây Ban Nha, Emiliano Morales và Jeremy Herrara. Đánh nhau dẫn đến những vết thương trên đầu cho cả Morales và McKinney. Cảnh sát Flint Waters đến hiện trường vụ đánh nhau. Ông bắt Henderson, lục soát xe tải của McKinney và tìm thấy một khẩu súng dính máu cùng với giày và thẻ tín dụng của Shepard. Henderson và McKinney sau đó đã cố gắng thuyết phục bạn gái của họ cung cấp chứng cứ cho họ và giúp họ xử lý bằng chứng.
Vẫn bị trói vào hàng rào, Shepard hôn mê mười tám giờ sau tra tấn khi anh được phát hiện bởi Aaron Kreifels, một người đi xe đạp, người ban đầu nhầm Shepard là một con bù nhìn. Reggie Fluty, cảnh sát đầu tiên đến hiện trường, tìm thấy Shepard còn sống nhưng đầy máu. Găng tay y tế do Sở cảnh sát trưởng quận Albany cấp đã bị lỗi, và nguồn cung cấp của Fluty đã hết. Cô quyết định dùng tay không để thông đường thở trong miệng Shepard đầy máu. Một ngày sau, cô được thông báo rằng Shepard dương tính với HIV và có thể cô đã tiếp xúc với vi rút do vết cắt trên tay. Sau khi dùng phác đồ AZT trong vài tháng, cô có kết quả âm tính với HIV. Judy Shepard sau đó đã viết rằng bà đã biết về tình trạng nhiễm HIV của con trai mình trong khi anh nằm hấp hối trong bệnh viện.
Shepard được tuyên bố đã chết sáu ngày sau cuộc tấn công lúc 12:53 sáng ngày 12 tháng 10 năm 1998. Hưởng dương 21 tuổi.
Bắt giữ và xét xử
McKinney và Henderson đã bị bắt và ban đầu bị buộc tội cố ý giết người, bắt cóc và cướp tài sản. Sau cái chết của Shepard, các cáo buộc đã được nâng cấp từ cố gắng giết người lên giết người cấp độ một, có nghĩa là hai bị cáo đủ điều kiện để nhận án tử hình. Bạn gái của họ, Kristen Price và Chasity Pasley, bị buộc tội là tòng phạm sau khi thực tế. Tại phiên điều trần trước xét xử vào tháng 11 năm 1998 của McKinney, Trung sĩ Rob Debree đã làm chứng rằng McKinney đã tuyên bố trong một cuộc phỏng vấn vào ngày 9 tháng 10 rằng hắn và Henderson đã xác định Shepard là mục tiêu cướp và giả vờ là người đồng tính để dụ anh ra xe tải của họ, và McKinney đã tấn công Shepard sau khi Shepard đặt tay lên đầu gối của McKinney. Thám tử Ben Fritzen làm chứng rằng Price tuyên bố McKinney đã nói với cô rằng bạo lực chống lại Shepard được kích hoạt bởi cách McKinney "[cảm thấy] về những người đồng tính".
Phiên tòa xét xử McKinney diễn ra vào tháng 10 và tháng 11 năm 1999. Công tố viên Cal Rerucha cáo buộc McKinney và Henderson đã giả vờ là người đồng tính để lấy lòng tin của Shepard. Price, bạn gái của McKinney, đã làm chứng rằng Henderson và McKinney đã "giả vờ là đồng tính để đưa [Shepard] vào xe tải và cướp anh." Luật sư của McKinney đã cố gắng đưa ra lời biện hộ cho sự hoảng loạn của người đồng tính, cho rằng McKinney đã bị dẫn đến tình trạng mất trí tạm thời bởi những cáo buộc về tình dục của Shepard. Lời bào chữa này đã bị thẩm phán bác bỏ. Luật sư của McKinney nói rằng hai người đàn ông muốn cướp Shepard nhưng không bao giờ có ý định giết anh. Rerucha lập luận rằng vụ giết người đã được định trước, do "lòng tham và bạo lực", chứ không phải do xu hướng tính dục của Shepard. Bồi thẩm đoàn nhận thấy McKinney không phạm tội giết người định trước mà phạm trọng tội giết người và bắt đầu cân nhắc án tử hình. Cha mẹ của Shepard đã môi giới một thỏa thuận dẫn đến việc McKinney nhận được hai điều khoản chung thân liên tiếp mà không có khả năng được ân xá. Henderson và McKinney bị giam tại Nhà tù bang Wyoming ở Rawlins và sau đó được chuyển đến các nhà tù khác vì quá đông. Sau lời khai của cô tại phiên tòa xét xử McKinney, Price đã nhận tội được giảm nhẹ tội can thiệp vào một sĩ quan cảnh sát.
20/20
Vụ sát hại Shepard tiếp tục thu hút sự chú ý của công chúng và truyền thông đưa tin rất lâu sau khi phiên tòa kết thúc. Năm 2004, chương trình tin tức ABC News 20/20 đã phát sóng một phóng sự trích dẫn các tuyên bố của McKinney, Henderson, Price, Rerucha, và một điều tra viên chính. Các tuyên bố cáo buộc rằng vụ giết người không được thúc đẩy bởi tình dục của Shepard mà chủ yếu là một vụ cướp liên quan đến ma túy đã trở nên bạo lực. Price nói rằng cô đã nói dối cảnh sát về việc McKinney đã bị Shepard khiêu khích vì một cuộc tiến công tình dục không mong muốn, nói với nhà báo truyền hình Elizabeth Vargas, "Tôi không nghĩ đó là một tội ác thù ghét gì." Rerucha said, "It was a murder that was once again driven by drugs."
The Book of Matt
Stephen Jimenez, nhà sản xuất của phân đoạn 20/20 năm 2004, đã viết một cuốn sách, The Book of Matt: Hidden Truths About the Murder of Matthew Shepard, được xuất bản vào tháng 9 năm 2013. Cuốn sách nói rằng Shepard và McKinney—kẻ giết người gây thương tích—thỉnh thoảng là bạn tình và Shepard là một kẻ buôn bán methamphetamine. Jimenez viết rằng Fritzen nói với một người phỏng vấn "Sở thích tình dục hoặc xu hướng tính dục của Matthew Shepard chắc chắn không phải là động cơ trong vụ giết người...".
Nhiều nhà bình luận đã chỉ trích quan điểm của Jimenez về vụ tấn công là giật gân và gây hiểu lầm; những quan điểm đó đã được chia sẻ bởi các tổ chức ủng hộ người đồng tính nam và các nhà phê bình văn hóa. Tuy nhiên, một số nhà bình luận đã lên tiếng để bảo vệ nó. Một số cảnh sát tham gia vào cuộc điều tra đã chỉ trích kết luận của Jimenez, trong khi cảnh sát khác nói rằng có bằng chứng cho thấy ma túy là nhân tố quan trọng dẫn đến vụ giết người.
Biểu tình chống người đồng tính
Các thành viên của Giáo hội cũng tổ chức cuộc biểu tình chống người đồng tính trong các phiên tòa xét xử Henderson và McKinney. Đáp lại, Romaine Patterson, một trong những người bạn của Shepard, đã tổ chức một nhóm tập hợp thành vòng tròn xung quanh những người phản đối Giáo hội Baptist Westboro. Nhóm mặc áo choàng trắng và đôi cánh khổng lồ (giống những thiên thần) đã chặn những người biểu tình. Bất chấp hành động này, cha mẹ của Shepard vẫn có thể nghe thấy những người biểu tình hét lên những nhận xét và bình luận chống người đồng tính hướng về họ. Cảnh sát đã can thiệp và tạo ra một rào cản con người giữa hai nhóm. Angel Action được thành lập bởi Patterson vào tháng 4 năm 1999.
Di sản
Trong những năm sau cái chết của con trai mình, Judy Shepard đã hoạt động như một nhà vận động cho quyền LGBT, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến thanh niên đồng tính. Bà là lực lượng chính đứng sau Quỹ Matthew Shepard, được bà và chồng Dennis thành lập vào tháng 12 năm 1998.
Nhà hoạt động vì quyền của người đồng tính John Stoltenberg đã nói rằng để miêu tả Shepard như một nạn nhân bị tra tấn là trình bày một bản tường trình không đầy đủ về nạn nhân của anh: "Giữ Matthew như một cậu bé hậu duệ của tội ác ghét đồng tính và bỏ qua toàn bộ bi kịch trong câu chuyện của anh là chương trình nghị sự của nhiều nhà lãnh đạo phong trào đồng tính nam. Bỏ qua những bi kịch trong cuộc đời của Matthew trước khi anh bị sát hại sẽ chẳng giúp được gì cho những người đàn ông trẻ tuổi khác trong cộng đồng của chúng ta, những người bị bán dâm, bị ma túy tàn phá và thường bị bóc lột."
Vào tháng 6 năm 2019, Shepard là một trong số năm mươi "người tiên phong, người đi trước và anh hùng" người Mỹ được vinh danh trên Bức tường Vinh danh LGBTQ Quốc gia trong Đài tưởng niệm Quốc gia Stonewall (SNM) ở Stonewall Inn của Thành phố New York. SNM là đài kỷ niệm quốc gia Hoa Kỳ đầu tiên dành riêng cho quyền và lịch sử của LGBTQ, và việc khánh thành bức tường được định thời gian diễn ra trong lễ kỷ niệm 50 năm cuộc bạo loạn Stonewall.
Luật chống tội ác thù ghét
alt=President Obama with Louvon Harris, Betty Byrd Boatner, and Judy Shepard|thumb|right|Tổng thống [[Barack Obama chào đón Louvon Harris, trái, Betty Byrd Boatner, phải, cả hai chị em của James Byrd, Jr. và Judy Shepard tại một buổi tiệc chiêu đãi năm 2009 kỷ niệm việc ban hành luật.]]
Các yêu cầu về luật mới để giải quyết các tội ác thù ghét đã đạt được động lực trong quá trình đưa tin về vụ việc. Theo luật liên bang Hoa Kỳ hiện hành và luật tiểu bang Wyoming, các tội phạm do xu hướng tính dục không thể bị truy tố là tội ác thù ghét.
Vài giờ sau khi Shepard bị phát hiện, những người bạn của anh là Walt Boulden và Alex Trout bắt đầu liên lạc với các tổ chức truyền thông, cho rằng Shepard đã bị hành hung vì anh là người đồng tính. Theo công tố viên Cal Rerucha, "Họ đã gọi đến văn phòng Biện lý Quận, họ đã gọi cho giới truyền thông và chỉ ra rằng Matthew Shepard là người đồng tính và chúng tôi không muốn sự thật rằng anh là người đồng tính bị chú ý." Tina Labrie, một người bạn thân của Shepard, cho biết "[Boulden và Trout] muốn biến [Matt] trở thành một đứa trẻ áp phích hoặc một cái gì đó vì mục tiêu của họ". Boulden liên kết vụ tấn công với việc không có quy chế hình sự Wyoming quy định về tội ác thù ghét.
Tổng thống Bill Clinton đã gia hạn nỗ lực mở rộng luật chống tội ác thù ghét liên bang bao gồm cả người đồng tính, phụ nữ và người khuyết tật. Đạo luật Phòng chống Tội ác Thù ghét đã được đưa ra ở cả Thượng viện và Hạ viện Hoa Kỳ vào tháng 11 năm 1997 và được giới thiệu lại vào tháng 3 năm 1999, nhưng chỉ được Thượng viện thông qua vào tháng 7 năm 1999. Vào tháng 9 năm 2000, cả hai viện của Quốc hội đã thông qua đạo luật như vậy; tuy nhiên nó đã bị loại bỏ trong ủy ban hội nghị.
Vào ngày 20 tháng 3 năm 2007, Đạo luật Phòng chống Tội ác Thù ghét của Matthew Shepard và James Byrd Jr. được giới thiệu như là đạo luật lưỡng đảng liên bang tại Quốc hội Hoa Kỳ, được bảo trợ bởi Đảng viên Dân chủ John Conyers với 171 đồng bảo trợ. Cha mẹ của Shepard đã tham dự buổi lễ giới thiệu. Dự luật đã thông qua Hạ viện vào ngày 3 tháng 5 năm 2007. Đạo luật tương tự được thông qua tại Thượng viện vào ngày 27 tháng 9 năm 2007, tuy nhiên, Tổng thống George W. Bush khi đó chỉ ra rằng ông sẽ phủ quyết đạo luật nếu nó đến bàn của ông. Giới lãnh đạo Đảng Dân chủ đã bỏ sửa đổi để đáp lại sự phản đối của các nhóm bảo thủ và Bush, và vì biện pháp này được đính kèm với một dự luật quốc phòng nên thiếu sự ủng hộ từ các đảng viên Dân chủ phản chiến. Vào ngày 10 tháng 12 năm 2007, các quyền lực quốc hội đã gắn luật chống tội ác thù ghét của lưỡng đảng vào dự luật Ủy quyền của Bộ Quốc phòng, mặc dù nó không được thông qua. Nancy Pelosi, Chủ tịch Hạ viện, cho biết bà "vẫn cam kết thông qua Đạo luật Matthew Shepard". Pelosi dự định thông qua dự luật vào đầu năm 2008 mặc dù bà đã không thành công. Sau khi đắc cử tổng thống, Barack Obama tuyên bố rằng ông cam kết thông qua Đạo luật.
Hạ viện Hoa Kỳ đã tranh luận về việc mở rộng luật về tội ác thù ghét vào ngày 29 tháng 4 năm 2009. Trong cuộc tranh luận, Dân biểu Virginia Foxx của Bắc Carolina gọi việc dán nhãn "tội ác thù ghét" cho vụ giết người của Shepard là một "trò lừa bịp". Foxx sau đó gọi những bình luận của bà là "một sự lựa chọn từ ngữ kém cỏi". Hạ viện đã thông qua đạo luật, được chỉ định là, bằng một phiếu bầu từ 249 đến 175. Ted Kennedy, Patrick Leahy, và một liên minh lưỡng đảng giới thiệu dự luật tại Thượng viện vào ngày 28 tháng 4; nó có 43 người đồng trả lời vào ngày 17 tháng 6 năm 2009. Đạo luật Matthew Shepard đã được thông qua như một sửa đổi cho S.1390 ​​bằng một cuộc bỏ phiếu 63–28 vào ngày 15 tháng 7 năm 2009. Vào ngày 22 tháng 10 năm 2009, Thượng viện đã thông qua đạo luật bằng số phiếu 68–29. Tổng thống Obama đã ký dự luật thành luật vào ngày 28 tháng 10 năm 2009.
Yên nghỉ tại Nhà thờ chính tòa Quốc gia Washington
Vào ngày 26 tháng 10 năm 2018, chỉ hơn 20 năm sau khi anh qua đời, tro cốt của Shepard được chôn cất tại hầm mộ của Nhà thờ chính tòa Quốc gia Washington. Buổi lễ do Giám mục Giám nhiệm đồng tính công khai đầu tiên là Gene Robinson, và Giám mục của Washington Reverend Marianne Edgar Budde chủ trì. Nhạc do Gay Men's Chorus of Washington DC, GenOUT và Conspirare trình diễn, Craig Hella Johnson's Considering Matthew Shepard. Anh là lần đầu tiên anh quàn tro cốt của một nhân vật quốc gia tại nhà thờ kể từ năm mươi năm trước của Helen Keller.
Trong văn hóa đại chúng
Cuộc sống, cái chết, phiên tòa và hậu quả của Matthew Shepard đã truyền cảm hứng cho nhiều tác phẩm, bao gồm phim tài liệu và tường thuật, chương trình truyền hình, vở kịch sân khấu (chẳng hạn như The Laramie Project), và các tác phẩm âm nhạc và viết lách. Ngoài ra, cầu thủ NBA Jason Collins mặc áo số "98" để vinh danh Shepard trong mùa giải 2012–13 của anh với Boston Celtics và Washington Wizards, và sẽ công khai người đồng tính sau mùa giải. Sau khi Collins gia nhập Brooklyn Nets vào năm 2014, tiếp thị NBA đã báo cáo sự quan tâm cao đối với áo đấu "98" của anh và doanh thu cao khi mặt hàng có sẵn để mua.
The Meaning of Matthew, tên đầy đủ là The Meaning of Matthew: My Son's Murder in Laramie, and a World Transformed, và một thế giới bị biến đổi, là một cuốn sách tiểu sử năm 2009 của Judy Shepard về con trai của bà là Matthew Shepard. Judy Shepard nói về sự mất mát của bà, những ký ức gia đình bà về Matthew, và sự kiện bi thảm đã thay đổi cuộc sống của Shepards và nước Mỹ. The Meaning of Matthew theo chân gia đình Shepard trong những ngày ngay sau khi gây án để chứng kiến ​​đứa con trai bất trị của họ, được giữ sống bằng máy hỗ trợ sự sống; làm thế nào Shepards biết được phản ứng lớn của công chúng, những buổi lễ cầu nguyện dưới ánh nến và lễ tưởng niệm cho đứa con của họ; và cuộc đấu tranh của họ để điều hướng hệ thống pháp luật.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1976 Thể loại:Mất năm 1998 Thể loại:Người LGBT Hoa Kỳ Thể loại:Người Wyoming Thể loại:Lịch sử LGBT thập niên 1990
Aniba coto
Aniba coto là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được (Rusby) Kosterm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1938.
5001
Năm 5001. Trong lịch Gregory, nó sẽ là năm thứ 5001 của Công nguyên hay của Anno Domini; năm thứ nhất của thiên niên kỷ thứ 6 và của thế kỷ 51; và năm thứ hai của thập niên 5000.
Parathesis chiapensis
Parathesis chiapensis là một loài thực vật có hoa trong họ Anh thảo. Loài này được Fernald mô tả khoa học đầu tiên năm 1901.
Liên kết ngoài
Thể loại:Parathesis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1901
Cộng hòa Nam Phi
Sự xung đột giữa thiểu số da trắng và đa số da đen đóng một vai trò quan trọng trong lịch sử và chính trị đất nước, lên cực đỉnh thành chế độ Apartheid, được Đảng Quốc gia Nam Phi ghi thành hiến pháp năm 1948 (dù sự phân biệt chủng tộc đã tồn tại từ trước đó). Chế độ Apartheid bắt đầu bị Đảng Quốc gia huỷ bỏ hay bãi bỏ năm 1990 sau một cuộc xung đột kéo dài và thỉnh thoảng đầy tính bạo lực (gồm cả những biện pháp trừng phạt kinh tế từ cộng đồng thế giới) của cộng đồng đa số da đen cũng như nhiều người da trắng, da màu và người Ấn Độ tại Nam Phi.
Hai học thuyết triết học bắt nguồn từ Nam Phi: ubuntu (niềm tin vào một sự liên kết giữa toàn thể nhân loại); và quan điểm "phản kháng bất bạo động" (satyagraha) của Gandhi, đã được phát triển khi ông sống tại Nam Phi.
Những cuộc bầu cử thường xuyên đã được tổ chức trong gần một thế kỷ, tuy nhiên, đa số người Nam Phi da đen vẫn không có quyền bỏ phiếu cho tới tận năm 1994. Kinh tế Nam Phi là nền kinh tế lớn nhất và phát triển nhất lục địa, với cơ sở hạ tầng hiện đại và rộng khắp đất nước.
Nam Phi đã là nước đăng cai tổ chức và giành chiến thắng giải Cúp các Quốc gia châu Phi 1996. Nam Phi cũng thường được gọi là "Quốc gia cầu vồng", một thuật ngữ do Tổng giám mục Desmond Tutu đưa ra và đã được Tổng thống Nam Phi khi ấy là Nelson Mandela chấp nhận. Tổng thống Mandela đã sử dụng thuật ngữ "Quốc gia Cầu vồng" như một ẩn dụ để miêu tả sự đa dạng văn hoá mới phát triển sau khi tư tưởng phân biệt chủng tộc aparthied bị bãi bỏ. Các chính sách xã hội tiến bộ của nước này khá hiếm thấy tại châu Phi. Tới năm 2007, nước này đã làm nên lịch sử khi trở thành nước thứ năm trên thế giới và đầu tiên tại châu Phi hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính. Nam Phi đã gia nhập sau Bỉ, Hà Lan, Tây Ban Nha, Canada và trước Na Uy, Thụy Điển, Bồ Đào Nha và Iceland trở thành nhóm quốc gia cho phép hôn nhân đồng giới.
Nam Phi là quốc gia tổ chức Giải vô địch bóng đá thế giới 2010. Đây là lần đầu tiên sự kiện này được tổ chức tại châu Phi.
Lịch sử
Nam Phi có một số trong những địa điểm khảo cổ học cổ nhất tại châu Phi. Những tàn tích hóa thạch lớn tại Sterkfontein, Kromdraai và các hang Makapansgat cho thấy nhiều giống người vượn phương Nam đã tồn tại tại Nam Phi từ khoảng ba triệu năm trước. Tiếp sau đó là nhiều giống Người (homo), gồm Homo habilis, Homo erectus và con người hiện đại, Homo sapiens. Những cư dân nông nghiệp và chăn thả nói tiếng Bantu, sử dụng công cụ sắt, đã di cư về phía nam Sông Limpopo vào Nam Phi ngày nay từ thế kỷ thứ tư hay thứ năm (Cuộc bành trướng Bantu) thay thế những người nói tiếng Khoi và San bản xứ. Họ chậm chạp tiến về phía nam và những đồ sắt sớm nhất tại Tỉnh KwaZulu-Natal ngày nay được cho là có niên đại từ khoảng năm 1050. Nhóm tiến xa nhất về phía nam là người Xhosa, ngôn ngữ của họ đã tích hợp một số nét ngôn ngữ riêng của người Khoi và San trước đó, tiến tới Fish River, tại Tỉnh Đông Cape ngày nay. Những dân cư Thời đại đồ sắt đó chiếm chỗ những người săn bắn hái lượm tại đó. phải|250px|nhỏ|Bức tranh mang tính tiểu thuyết hóa câu chuyện về sự đặt chân tới vùng đất của [[Jan van Riebeeck]]
Lịch sử thành văn của Nam Phi bắt đầu với những lời tường thuật của các nhà hàng hải châu Âu đi qua Nam Phi trên những con đường thương mại Đông Ấn. Nhà hàng hải châu Âu đầu tiên đi vòng quanh Cape bằng đường biển là nhà thám hiểm Bồ Đào Nha Bartolomeu Dias năm 1488.
Cùng với những lời kể của những nhà hàng hải giai đoạn đầu, những lời kể của những người sống sót sau những vụ đắm tàu cung cấp những thông tin sớm nhất về miền Nam châu Phi. Trong hai thế kỷ sau đó 1488, một số khu định cư đánh cá nhỏ được Jan van Riebeeck thành lập tại Mũi Hảo Vọng nhân dân Công ty Đông Ấn Hà Lan. Hầu như trong suốt thế kỷ mười bảy và mười tám, những khu định cư phát triển chậm chạp đó đều thuộc sở hữu của người Hà Lan. Những người định cư Hà Lan cuối cùng gặp những người Xhosa phía tây nam tại vùng Fish River. Một loạt những cuộc chiến, được gọi là Những cuộc chiến tranh Biên giới Cape, xảy ra, chủ yếu do xung đột về đất đai và lợi ích.
Để giải quyết tình trạng thiếu nhân công tại Cape nô lệ được đưa đến từ Indonesia, Madagascar, và Ấn Độ. Hơn nữa, những lãnh đạo gây rắc rối, thường có dòng dõi vua chúa, bị trục xuất từ các thuộc địa Hà Lan tới Nam Phi. Nhóm những nô lệ này cuối cùng trở thành nhóm dân số hiện tự gọi mình là "người Mã Lai Cape". Người Mã Lai Cape theo truyền thống được những kẻ thực dân châu Âu cho có địa vị xã hội cao hơn - nhiều người trong số họ trở thành những chủ đất giàu có, nhưng cũng dần bị tước quyền sở hữu khi chế độ Apartheid phát triển. Những giáo đường của người Cape Malay tại Quận Sáu được giữ nguyên, và hiện là những công trình tưởng niệm về sự phá hoại đã xảy ra trước đó xung quanh chúng.
Đa số hậu duệ của những nô lệ đó, thường có quan hệ hôn nhân với những người định cư Hà Lan, sau này được xếp hạng cùng với người Khoikhoi (còn gọi là Khoisan) thành Người da màu Cape. Cùng được phân loại trong nhóm Người da màu Cape còn có người Xhosa và các sắc tộc Nam Phi khác, vì thế hiện họ chiếm khoảng 50% dân số Tỉnh Tây Cape.
Psychotria suerrensis
Psychotria suerrensis là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Donn.Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1899.
Cộng hòa Nam Phi
Lịch sử
Vương quốc Anh đã nắm quyền kiểm soát vùng Mũi Hảo Vọng năm 1795 bề ngoài là để ngăn nó không rơi vào tay người Pháp thời Napoleon Bonaparte nhưng cũng là để tìm cách biến Cape Town thành một điểm dừng chân trên con đường tới Australia và Ấn Độ. Vùng này được trả lại cho Hà Lan năm 1803, nhưng ngay sau đó Công ty Đông Ấn Hà Lan tuyên bố phá sản, và người Anh đã sáp nhập Thuộc địa Cape năm 1806. Người Anh tiếp tục các cuộc chiến tranh biên giới chống lại người Xhosa, đẩy biên giới phía đông lùi ra xa hơn thông qua một loạt những pháo đài được thiết lập dọc Sông Fish và củng cố chúng bằng cách khuyến khích người Anh tới định cư. Vì áp lực của các phong trào bãi nô tại Anh, nghị viện Anh lần đầu tiên ngừng công việc buôn bán nô lệ trên quy mô thế giới của họ năm 1806, sau đó xóa bỏ chế độ nô lệ tại tất cả các thuộc địa của họ năm 1833.
Psychotria suerrensis
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1899
Cộng hòa Nam Phi
Lịch sử
Sự phát hiện kim cương năm 1867 và vàng năm 1886 đã thúc đẩy phát triển kinh tế và làn sóng nhập cư, làm tăng thêm tình trạng nô dịch hóa người bản xứ. Người Boers đã thành công trong việc ngăn chặn sự xâm lân của người Anh trong cuộc Chiến tranh Boer lần thứ Nhất (1880–1881) với các chiến thuật chiến tranh du kích, rất thích hợp với những điều kiện địa phương. Tuy nhiên, người Anh đã quay trở lại với số lượng lớn hơn trong cuộc Chiến tranh Boer lần thứ Hai (1899–1902). Những nỗ lực của người Boers thiết lập liên minh với vùng Tây Nam Phi của Đức càng khiến người Anh có lý do để giành quyền kiểm soát tất cả các nước Cộng hòa Boer. nhỏ|trái|250px|Phụ nữ và trẻ em [[Boer tại các trại tập trung Anh]]
Người Boers kháng cự mạnh mẽ, nhưng cuối cùng người Anh với quân số vượt trội, chiến thuật hiện đại và những đường cung cấp hậu cần bên ngoài đã tiêu diệt các lực lượng Boers. Cũng trong cuộc chiến này, người Anh đã sử dụng các chiến thuật Trại Tập trung và Tiêu Thổ gây nhiều tranh cãi. Hiệp ước Vereeniging xác định chủ quyền đầy đủ của Anh trên toàn bộ các nước cộng hòa Nam Phi và chính phủ Anh chấp nhận chi trả khoản nợ chiến phí 3 000 000 £ cho các chính phủ người Nam Phi gốc Âu. Một trong những điều khoản chính của hiệp ước chấm dứt chiến tranh là 'Người da đen' sẽ không được phép bầu cử, ngoại trừ tại Thuộc địa Cape.
Sau bốn năm đàm phán, Liên minh Nam Phi được thành lập từ các thuộc địa Cape và Natal, cũng như các nước cộng hòa thuộc Nhà nước Tự do Orange và Transvaal, ngày 31 tháng 5 năm 1910, chính xác tám năm sau khi Cuộc chiến tranh Boer lần thứ Hai chấm dứt. Liên minh Nam Phi mới được thành lập là một Lãnh thổ tự trị trong khối Liên hiệp Anh. Năm 1934, Đảng Nam Phi và Đảng Quốc gia hợp nhất để hình thành nên Đảng Thống nhất, tìm cách hòa giải giữa những người Nam Phi gốc Âu và những người 'Da trắng' nói tiếng Anh, nhưng đảng đã bị chia rẽ năm 1939 về vấn đề gia nhập Chiến tranh thế giới thứ hai của Liên minh với tư cách một đồng minh của Anh Quốc, một động thái mà Đảng Quốc gia phản đối kịch liệt.
Chế độ Apartheid dần gây ra nhiều tranh cãi, dẫn tới sự trừng phạt và rút vốn đầu tư từ nước ngoài và tình trạng bất ổn cũng như đàn áp ngày càng gia tăng bên trong Nam Phi. (Xem thêm bài về Lịch sử Nam Phi thời kỳ apartheid.) Một giai đoạn đàn áp kéo dài của chính phủ, cùng nhiều cuộc phản kháng bạo lực, những cuộc đình công, tuần hành, và phá hoại của nhiều phong trào phản đối chế độ apartheid, mà nhất là Đại hội Dân tộc Phi (ANC), diễn ra. Cuối thập 1970, Nam Phi khởi động một chương trình vũ khí hạt nhân, và trong thập kỷ sau đó họ đã chế tạo ra sáu vũ khí hạt nhân có thể sử dụng. Lý do căn bản của hành động sở hữu vũ khí hạt nhân bị tranh cãi, nhưng mọi người tin rằng Vorster và PW Botha muốn có khả năng buộc Hoa Kỳ phải can thiệp trong trường hợp xảy ra cuộc chiến giữa Nam Phi và chính phủ MPLA của Angola được Cuba hậu thuẫn.
Năm 1990, Frederik Willem de Klerk của Đảng Quốc gia lên làm tổng thống thay thế Botha. Nhờ vị trí này, và với quyết tâm, ông đã cải cách để từng bước phá bỏ chủ nghĩa phân biệt chủng tộc Apartheid và tiến hành bước đầu tiên đàm phán về việc rời bỏ quyền lực của chính họ khi dỡ bỏ lệnh cấm đảng Đại hội Dân tộc Phi và các tổ chức chính trị cánh tả khác hoạt động, và trả tự do cho những tù nhân da màu, trong số đó có Nelson Mandela sau 27 năm ở tù vì cáo buộc hành động bạo lực vũ trang. Các luật lệ liên quan tới Apartheid dần được hủy bỏ, và Nam Phi cũng phá hủy kho vũ khí hạt nhân của mình và gia nhập Hiệp ước Không Phổ biến Vũ khí Hạt nhân. Cuộc bầu cử đa sắc tộc đầu tiên được tổ chức năm 1994, Đại hội Dân tộc Phi giành thắng lợi vang dội với đa số ghế. Đảng này đã lên nắm quyền lực tại Nam Phi kể từ thời điểm đó.
Dù chế độ apartheid đã chấm dứt, hàng triệu người dân Nam Phi, chủ yếu là người da đen, vẫn tiếp tục sống trong nghèo khổ. Điều này một phần bởi di sản của hệ thống apartheid (dù tình trạng nghèo khổ cũng là vấn đề trên khắp châu Phi), và, một điều mà ngày càng có nhiều người coi là một sai lầm của chính phủ hiện nay trong việc giải quyết các vấn đề xã hội, cộng với những quy định tiền tệ và thuế của chính phủ hiện tại nhằm đảm bảo cả việc tái phân phối tài sản và tăng trưởng kinh tế. Trong mười năm kể từ khi Đại hội Dân tộc Phi lên nắm quyền, Chỉ số Phát triển Con người Liên hiệp quốc của Nam Phi đã giảm thảm hại, tuy trước đó nó luôn tăng trưởng vững chắc cho tới giữa thập niên 1990. Đa số nguyên nhân có thể quy cho đại dịch AIDS và sai lầm của chính phủ trong việc đương đầu với nó. Tuy nhiên, chính sách nhà ở xã hội của Đại hội Dân tộc Phi đã mang lại một số cải thiện trong điều kiện sống tại nhiều vùng bằng cách xem xét lại chi tiêu ngân sách và cải thiện tính hiệu năng của hệ thống thu thuế.
Chính phủ và chính trị
nhỏ|200x200px|Vùng trung tâm [[Pretoria, thủ đô hành chính Nam Phi|thế=]]
Nam Phi có một hệ thống lưỡng viện gồm: chín mươi thành viên của Hội đồng Tỉnh Quốc gia (Thượng viện); và bốn trăm thành viên của Quốc hội (Hạ viện). Các thành viên hạ viện do dân bầu theo đại diện tỷ lệ: một nửa số thành viên được bầu từ các danh sách quốc gia và một nửa được bầu từ các danh sách tỉnh. Mười thành viên được bầu để đại diện mỗi tỉnh trong Hội đồng Tỉnh Quốc gia, không cần biết số dân trong tỉnh. Các cuộc bầu cử cho cả hai viện được tổ chức mỗi năm năm. Chính phủ được hạ viện thành lập và lãnh đạo đảng đa số trong Quốc hội là Tổng thống.
Chính trị Nam Phi hiện tại do đảng Đại hội Dân tộc Phi (ANC) chi phối, đảng này đã nhận được 69.7% phiếu bầu trong cuộc tổng tuyển cử năm 2004 vừa qua và 66.3% số phiếu trong cuộc bầu cử thành phố năm 2006. Đối thủ chính đe dọa sự cầm quyền của ANC là đảng Liên minh Dân chủ, nhận được 12.4% số phiếu trong cuộc tuyển cử 2004 và 14.8% số phiếu trong cuộc bầu cử năm 2006. Lãnh đạo đảng này là Helen Zille (được bầu ngày 6 tháng 5 năm 2007). Lãnh đạo trước đó của đảng là Tony Leon. Đảng Quốc gia Mới, vốn nắm ưu thế chính trị trước kia, và là đảng đưa ra chính sách apartheid qua tiền thân của nó là Đảng Quốc gia, đã ngày càng mất tín nhiệm của nhân dân qua các cuộc bầu cử từ năm 1994, và cuối cùng đã giải tán. Đảng này đã lựa chọn hợp nhất với ANC ngày 9 tháng 4 năm 2005. Các đảng chính trị lớn khác có mặt trong Nghị viện gồm Đảng Tự do Inkatha, chủ yếu đại diện cho các cử tri người Zulu, và đảng Những người Dân chủ Độc lập, chiếm 6.97% và 1.7% số phiếu bầu trong cuộc bầu cử năm 2004 và 2006.
Cơ sở chủ yếu của luật pháp Nam Phi là luật thương mại và cá nhân Rôma-Hà Lan cùng Thông luật Anh, ảnh hưởng từ những người định cư Hà Lan và những kẻ thực dân Anh. Luật đầu tiên dựa trên cơ sở châu Âu tại Nam Phi do Công ty Đông Ấn Hà Lan đưa ra và được gọi là Luật Rôma-Hà Lan. Nó được đưa ra trước khi luật châu Âu được đưa vào trong Luật Napoleonic và giống với Luật Scotland ở nhiều khía cạnh. Sau bộ luật này là cả Thông luật và Statutory law của Anh Quốc ở thế kỷ XIX. Bắt đầu với sự thống nhất từ năm 1910, Nam Phi có nghị viện riêng của mình và đưa ra những bộ luật riêng biệt cho Nam Phi, được xây dựng trên cơ sở luật pháp trước đó của từng thuộc địa.
Quan hệ ngoại giao
nhỏ|200x200px|Nguyên thủ các quốc gia [[BRICS tại Hàng Châu, năm 2016.]] Khi còn là Liên minh Nam Phi, quốc gia này là một thành viên sáng lập của Liên Hợp quốc. Sau đó, Thủ tướng Jan Smuts đã viết lời mở đầu cho Hiến chương Liên hợp quốc. Nam Phi là một trong những thành viên sáng lập của Liên minh châu Phi (AU), và có nền kinh tế lớn thứ hai của tất cả các thành viên. Đây cũng là một thành viên sáng lập Đối tác mới của Liên minh châu Phi vì sự phát triển châu Phi (NEPAD).
Nam Phi đã đóng vai trò trung gian trong các cuộc xung đột ở châu Phi trong thập kỷ qua, như Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Comoros và Zimbabwe. Sau khi phân biệt chủng tộc kết thúc, Nam Phi đã được gia nhập vào Khối Thịnh vượng chung quốc gia. Nước này là thành viên của Nhóm 77 (G77) và chủ trì tổ chức vào năm 2006. Nam Phi cũng là thành viên của Cộng đồng Phát triển Nam Phi, Khu vực Hợp tác và Hòa bình Nam Đại Tây Dương, Liên minh Hải quan Nam Phi, Hệ thống Hiệp ước Nam Cực, Tổ chức Thương mại Thế giới, Quỹ Tiền tệ Quốc tế, G20, G8+5 và Hiệp hội quản lý cảng của Đông và Nam Phi.
Tổng thống Nam Phi Jacob Zuma và Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào đã nâng cấp quan hệ song phương giữa hai nước vào ngày 24/8/2010, khi họ ký Hiệp định Bắc Kinh, nâng cao mối quan hệ đối tác chiến lược của Nam Phi với Trung Quốc. trong cả hai vấn đề kinh tế và chính trị, bao gồm tăng cường trao đổi giữa các đảng cầm quyền và cơ quan lập pháp tương ứng. Vào tháng 4 năm 2011, Nam Phi chính thức gia nhập BRICS, được xác định bởi Tổng thống Zuma là đối tác thương mại lớn nhất của đất nước, và cũng là đối tác thương mại lớn nhất với toàn bộ châu Phi. Zuma khẳng định rằng các nước thành viên BRICS cũng sẽ làm việc với nhau thông qua Liên Hợp Quốc, G20 và Diễn đàn Ấn Độ, Brazil và Nam Phi (IBSA).
Phân cấp hành chính
Khi chế độ apartheid chấm dứt năm 1994, chính phủ Nam Phi đã phải tích hợp các Bantustan độc lập và bán độc lập trước đó vào cơ cấu chính trị Nam Phi. Để thực hiện điều này, chính phủ đã xóa bỏ bốn tỉnh Nam Phi trước đó (Tỉnh Cape, Natal, Tỉnh Orange Free State, và Transvaal) và thay thế chúng bằng chín tỉnh mới hoàn toàn. Các tỉnh mới thường nhỏ hơn tỉnh cũ, và trên lý thuyết mang lại cho các chính phủ địa phương nhiều nguồn tài nguyên trên một diện tích nhỏ hơn.
Chín tỉnh được chia nhỏ tiếp thành 52 quận: 6 khu đô thị và 46 đô thị cấp quận. 46 đô thị cấp quận được chia tiếp thành 231 thành phố địa phương. Các đô thị cấp quận cũng gồm 20 vùng quản lý quận. Sáu khu đô thị vừa có chức năng như các quận vừa như đô thị cấp quận. Các tỉnh mới gồm:
Địa lý
nhỏ|200x200px|Địa hình Nam Phi|thế= Nam Phi là đất nước nằm ở phần mũi phía nam của lục địa châu Phi, với một đường bờ biển dài hơn 2500 kilometres (1.550 dặm) chạy qua hai đại dương (Đại Tây Dương và Ấn Độ Dương). Với tổng diện tích là 1.219.912 km² (470 979 mi²) Nam Phi là nước lớn thứ 25 trên thế giới (sau Mali). Nước này có kích thước tương đương Colombia. Njesuthi tại Drakensberg với độ cao 3 408 m (11.424 ft) là đỉnh cao nhất Nam Phi. Nam Phi giáp biên giới với Botswana - 1.840 km, Lesotho - 909 km, Mozambique - 491 km, Namibia - 967 km, Eswatini - 430 km, và Zimbabwe - 225 km. Nó có bờ biển dài 2.798 km.
Trái ngược với quan niệm thông thường của mọi người, Nam Phi có khí hậu nói chung ôn hòa, một phần nhờ nó được bao quan bởi Đại Tây Dương và Ấn Độ Dương ở ba phía, nhờ vị trí nằm tại bán cầu nam với thời tiết dịu hơn, và nhờ độ cao tăng dần về phía bắc (về hướng xích đạo) và trong lục địa. Vì những ảnh hưởng địa hình và hải dương này, Nam Phi có nhiều khu vực khí hậu.
Các vùng khí hậu khá khác biệt, từ sa mạc khô cằn phía nam Namib tại cực tây bắc tới kiểu khí hậu cận nhiệt đới tươi tốt ở phía đông dọc biên giới với Mozambique và Ấn Độ Dương. Từ phía đông, địa hình nhanh chóng chuyển thành núi non dựng đứng về hướng cao nguyên nội địa được gọi là Thảo nguyên cao. Thậm chí Nam Phi bị xếp hàng là bán khô cằn, có khá nhiều khác biệt về khí hậu cũng như địa hình.
Nội địa Nam Phi là một vùng cao nguyên đất sét bụi rậm rộng lớn, phẳng và dân cư thưa thớt, khí hậu khô hơn về hướng tây bắc dọc theo xa mạc Namib. Trái lại, ở bờ biển phía đông là vùng đất với cây cối tươi tốt, nhiều nước với kiểu khí hậu nhiệt đới. Cực tây nam có khí hậu rất giống với kiểu khí hậu Địa Trung Hải với mùa đông ẩm và mùa hè khô, là nơi có Quần xã sinh vật Fynbos nổi tiếng. Khu vực này cũng là nơi sản xuất ra đa số các loại rượu Nam Phi. Vùng này cũng vì loại gió tại đó, thổi không liên tục suốt năm. Sự dữ dội của loại gió này khiến việc đi ngang qua Mũi Hảo Vọng trở nên đặc biệt khó khăn cho các thủy thủ, gây ra nhiều vụ đắm tàu. Xa hơn về phía đông của bờ biển phía nam đất nước, lượng mưa được phân bố đồng đều suốt năm khiến phong cảnh xanh tươi. Vùng này thường được gọi là Garden Route.
Coptocephala pubescens
Coptocephala pubescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2006.
Cộng hòa Nam Phi
Địa lý
Free State đặc biệt bằng phẳng nhờ nó nằm trên cao nguyên. phía bắc Sông Vaal, Thảo nguyên cao được cung cấp nhiều nước hơn và không có kiểu thời tiết đặc biệt nóng cận nhiệt đới. Johannesburg, tại trung tâm Thảo nguyên cao, ở độ cao 1740 mét (5.709 ft) và có lượng mưa trung bình hàng năm 760 milimét (30 in). Mùa đông tại vùng này lạnh, dù tuyết khá hiếm.
Coptocephala pubescens
Tham khảo
Thể loại:Coptocephala
Cộng hòa Nam Phi
Địa lý
Tới phía bắc Johannesburg, độ cao giảm về hướng vách đứng Thảo nguyên cao, và chuyển về hướng Thảo nguyên cây bụi thấp hơn, một vùng pha trộn giữa những khu rừng khô và phong phú về động thực vật hoang dã. phía đông Thảo nguyên cao, về hướng vách đứng phía đông, Thảo nguyên thấp trải dài về phía Ấn Độ Dương. Vùng này có nhiệt độ đặc biệt cao, và cũng là nơi thuận lợi cho canh tác nông nghiệp cận nhiệt đới. Các dãy núi Barberton dải Greenstone tại thảo nguyên thấp là những dãy núi già nhất trên Trái Đất, có niên đại từ 3.5 tỷ năm trước. Bằng chứng sớm nhất về cuộc sống (có niên đại 3.2 - 3.5 triệu năm) đã được tìm thấy tại những dãy núi này.
Dãy núi cao Drakensberg, hình thành nên dốc đứng đông nam Thảo nguyên cao, là nơi có thể tổ chức môn trượt tuyết vào mùa đông. Nhiều người cho rằng địa điểm lạnh nhất Nam Phi là Sutherland ở phía tây Núi Roggeveld, nơi nhiệt độ vào giữa mùa đông có thể xuống tới −15 độ C (5 °F). Trên thực tế, nơi lạnh nhất là Buffelsfontein, tại quận Molteno thuộc Đông Cape. Buffelsfontein đã ghi nhận nhiệt độ −18.6 độ C (-1.5 °F). Vùng sâu trong nội địa có thời tiết nóng nhất: nhiệt độ 51.7 °C (125 °F) đã được ghi lại năm 1948 tại Bắc Cape Kalahari gần Upington.
Nam Phi cũng có một quần đảo cận Nam Cực nhỏ là Quần đảo Hoàng tử Edward, gồm Đảo Marion (290 km²/112 mi²) và Đảo Hoàng tử Edward (45 km²/17.3 mi²) (không nên nhầm với một tỉnh trùng tên của Canada).
Hệ động thực vật
nhỏ|200x200px|[[Fynbos, một vương quốc thực vật độc nhất tại Nam Phi, gần Cape Town|thế=]]
Nam Phi là một trong 17 quốc gia trên thế giới được coi là rất đa dạng sinh thái. Nước này có hơn 20.000 loài cây cỏ khác nhau, hay khoảng 10% tất cả các giống loài thực vật được biết trên thế giới. Nam Phi là nước đa dạng sinh thái thứ ba trên thế giới, sau Brasil và Indonesia và có mức đa dạng sinh thái cao hơn bất kỳ một quốc gia nào có diện tích tương đương hoặc nhỏ hơn (Brazil lớn gần gấp bảy lần Nam Phi, và Indonesia lớn hơn 50%).
Quần xã sinh vật ưu thế tại Nam Phi là đồng cỏ, đặc biệt trên Thảo nguyên cao, nơi mặt đất được bao phủ chủ yếu bởi nhiều loài cỏ, cây bụi thấp, và cây keo, chủ yếu là camel-thorn và táo gai. Cây cỏ trở nên thưa thớt hơn ở phía tây bắc vì lượng mưa thấp. Có nhiều loài cây mọng nước như lô hội và đại kích ở vùng Namaqualand rất nóng và khô. Các thảo nguyên cỏ và táo gai dần chuyển thành thảo nguyên cây bụi về phía đông bắc đất nước, với mật độ cây dày hơn. Có một số lượng khá lớn cây bao báp trong vùng này, gần điểm cuối phía bắc Công viên Quốc gia Kruger.
Quần xã fynbos, chiếm ưu thế tại vùng thực vật Cape, một trong sáu vương quốc thực vật, nằm trong một vùng nhỏ tại Tây Cape và sở hữu trên 9.000 loài, khiến nó trở thành một trong những vùng thực vật phong phú nhất trên thế giới. Đa số các loài cây là cây lá cứng xanh tốt với lá dạng kim nhỏ, như những cây sclerophyllous. Một loại cây độc hữu của Nam Phi là giống hoa protea. Có khoảng 130 loài protea tại Nam Phi.
Tuy Nam Phi có rất nhiều loài hoa, nhưng nước này lại sở hữu ít rừng. Chỉ 1% diện tích Nam Phi được rừng bao phủ, hầu như chỉ tập trung tại vùng đồng bằng ven biển ẩm dọc Ấn Độ Dương tại KwaZulu-Natal (xem Rừng ven biển KwaZulu-Cape). Thậm chí còn có những khu bảo tồn rừng rất nhỏ không bao giờ gặp nguy cơ hỏa hoạn, được gọi là rừng trên núi (xem Rừng trên núi Knysna-Amatole). Canh tác các loài cây nhập khẩu là hoạt động chủ yếu, đặc biệt là bạch đàn và thông. Nam Phi đã mất nhiều khu môi trường sống tự nhiên rộng lớn trong bốn thập kỷ gần đây, chủ yếu vì nạn nhân mãn, tình trạng phát triển và sự phá rừng trong thế kỷ mười chín. Nam Phi là một trong những nước bị ảnh hưởng nhiều nhất trên thế giới trước sự xuất hiện của các giống loài ngoại lai (ví dụ keo đen, Port Jackson, Hakea, cây cứt lợn và lan dạ hương) đặt ra một mối đe dọa lớn với đa dạng sinh thái bản địa và đã gây ra tình trạng khan hiếm nguồn tài nguyên nước. Rừng ôn đới trước kia đã bị những người định cư châu Âu tới Nam Phi khai thác cạn kiệt và hiện chỉ còn sót lại vài khu nhỏ. Hiện tại, các loài cây gỗ cứng tại Nam Phi như hoàng đàn (Podocarpus latifolius), stinkwood (Ocotea bullata), và lim đen (Olea laurifolia) Nam Phi đang được chính phủ bảo vệ.
Nhiều loài động vật có vú sinh sống tại các thảo nguyên cây bụi gồm sư tử, báo, tê giác trắng, Blue Wildebeest, linh dương kudu, linh dương châu Phi, linh cẩu, hà mã, và hươu cao cổ. Có một quần thể sinh vật thảo nguyên cây bụi rất đáng chú ý ở phía đông bắc như Vườn quốc gia Kruger và Khu dự trữ Mala Mala, cũng như ở vùng cực bắc tại Sinh quyển Waterberg.
Sự thay đổi khí hậu được cho là sẽ mang lại tình trạng nhiệt độ cao và khô cho vùng đất vốn đã bán khô cằn này, với tần số và cường độ hoạt động khí hậu cực độ như sóng nhiệt, lụt và hạn. Theo dự đoán biến đổi khí hậu trên máy tính của Viện Đa dạng Sinh thái Quốc gia Nam Phi (SANBI) (cùng với nhiều viện đối tác khác), nhiều vùng phía nam châu Phi sẽ đối mặt với hiện tượng tăng nhiệt độ khoảng 1 độ C dọc theo bờ biển cho tới 4 độ C tại hầu hết những vùng nội địa đã có khí hậu rất nóng như Bắc Cape vào thời điểm cuối thu và hè từ năm 2050.
Vương quốc thực vật Cape đã được xác định là một trong điểm đa dạng sinh thái gặp nguy hiểm của thế giới bởi nó sẽ phải đối mặt với tình trạng thời tiết rất nóng do sự thay đổi khí hậu. Hạn hán, ngày càng diễn ra thường xuyên và khốc liệt hơn cùng với sự tăng nhiệt độ được cho là sẽ khiến nhiều loài quý hiếm đi tới tuyệt chủng. Cuốn sách Scorched: South Africa's changing climate dựa trên mô hình thay đổi thời tiết do SANBI đưa ra.
Nam Phi sở hữu nhiều giống loài đặc hữu, trong số đó có loài Thỏ ven sông (Bunolagus monticullaris) đang ở tình trạng nguy cơ tuyệt chủng cao tại Karoo.
Kinh tế
nhỏ|phải|250px|[[Victoria & Alfred Waterfront tại Cape Town với Núi Table ở phía sau. Cape Town đã trở thành một trung tâm bán lẻ và du lịch quan trọng của đất nước, và thu hút số lượng khách du lịch lớn nhất tại Nam Phi]] Theo xếp hạng của Liên hiệp quốc, Nam Phi là quốc gia có mức thu nhập loại trung bình và sở hữu nhiều nguồn tài nguyên thiên nhiên; tài chính, truyền thông và năng lượng rất phát triển, thị trường chứng khoán xếp hạng nằm trong tốp 20 của thế giới. Nam Phi có một cơ sở hạ tầng hiện đại hỗ trợ phân phối hàng hóa hiệu quả, tăng trưởng kinh tế thấp, tỷ lệ thất nghiệp cao, phân cách giàu nghèo đang gia tăng. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) trên đầu người của Nam Phi, tính theo sức mua tương đương, đặt nước này vào vị trí một trong năm mươi nước giàu nhất thế giới
Theo nhiều phương diện, Nam Phi là một nước phát triển; tuy nhiên, sự phát triển này chủ yếu tập trung quanh bốn vùng là Cape Town, Port Elizabeth, Durban, và Pretoria/Johannesburg. Ngoài bốn trung tâm kinh tế đó, sự phát triển rất ít thấy và tình trạng nghèo khổ vẫn hiện diện dù đã có những nỗ lực của chính phủ. Tuy nhiên, các vùng đệm quan trọng gần đây đã có những bước phát triển nhanh chóng. Như các vùng: Vịnh Mossel tới Vịnh Plettenberg; vùng Rustenburg; vùng Nelspruit; Bloemfontein; Bờ biển Cape West; KZN North Coast.
Hố sâu thu nhập và một nền kinh tế đối ngẫu cho thấy Nam Phi là một nước phát triển. Nam Phi có một trong những tỷ lệ bất bình đẳng thu nhập cao nhất thế giới. Một thập kỷ tăng trưởng kinh tế liên tục đã giúp giảm tình trạng thất nghiệp, nhưng các vấn đề kinh tế vẫn còn đó. Các vấn đề khác gồm tội phạm, tham nhũng và HIV/AIDS.
Bắt đầu từ năm 2000, Tổng thống Thabo Mbeki đã tập trung cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế và thu hút đầu tư nước ngoài bằng cách giảm bớt các hạn chế của luật lao động, đẩy nhanh quá trình tư nhân hoá, và cắt giảm những khoản chi tiêu không cần thiết của chính phủ. Các chính sách của ông gặp phải sự phản đối mạnh mẽ từ phía các công đoàn. Nam Phi cũng là nước sản xuất và tiêu thụ năng lượng lớn nhất châu lục châu Phi.
Đồng rand Nam Phi, đồng tiền tệ thị trường hoạt động nhất thế giới, đã gia nhập câu lạc bộ mười lăm đồng tiền tệ được ưa thích, hệ thống Thanh toán kết nối liên tục (CLS), nơi các giao dịch được giải quyết lập tức, làm giảm nguy cơ giao dịch xuyên múi giờ. Theo Bloomberg Currency Scorecard, đồng rand Nam Phi (ZAR) là đồng tiền tệ hoạt động tốt nhất trước đồng dollar Mỹ trong giai đoạn 2002 - 2005.
Người tị nạn từ các quốc gia nghèo láng giềng cộng với dòng người nhập cư từ Cộng hòa Dân chủ Congo, Mozambique, Zimbabwe, Malawi và nhiều nước khác đang là một vấn đề với Nam Phi. Với tỷ lệ thất nghiệp cao trong cộng đồng người nghèo Nam Phi, tình trạng bài ngoại là một mối lo ngại rất hiện thực và nhiều người sinh tại Nam Phi cảm thấy bực bội với những người nhập cư được coi là nguyên nhân khiến nhiều người Nam Phi bị mất việc vì người nhập cư nhận đồng lương thấp hơn công dân Nam Phi, đặc biệt trong ngành công nghiệp xây dựng, du lịch, nông nghiệp và dịch vụ trong nước. Những người nhập cư bất hợp pháp cũng tham gia tích cực vào thị trường chợ đen. Tuy nhiên, nhiều người nhập cư tới Nam Phi vẫn tiếp tục sống trong tình trạng nghèo khổ, và chính sách nhập cư của Nam Phi dần trở lên chặt chẽ từ năm 1994.