cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Polystachya teitensis
Liên kết ngoài
Thể loại:Polystachya Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1978
Trương Vũ (Đông Hán)
Trương Vũ (chữ Hán: 张禹, ? – 113), tự Bá Đạt, người huyện Tương Quốc, nước Triệu, quan viên nhà Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc.
Thân thế
Ông nội của Vũ là Trương Huống, lấy chị gái của Cự lộc đô úy Lưu Hồi làm vợ (Lưu Hồi là ông nội của Quang Vũ đế Lưu Tú). Huống mấy lần qua lại huyện Nam Đốn, sớm quen biết Lưu Tú (Nam Đốn huyện lệnh Lưu Khâm là cha của Lưu Tú). Thời Canh Thủy, Huống làm quận lại ở Hàm Đan. Lưu Tú được làm Đại tư mã, rời khỏi chánh quyền Canh Thủy ở Lạc Dương, đi Hà Bắc, ghé qua Hàm Đan. Huống tìm gặp Lưu Tú, Tú cả mừng, nói: “Lúc này mà gặp được đại cữu ư!?” Nhân đó Huống theo Lưu Tú chạy lên phía bắc, đến Cao Ấp, được Tú lấy làm Nguyên Thị (huyện) lệnh, rồi thăng làm Trác Quận thái thú. Bấy giờ Huống đã 80 tuổi, không thể nắm binh mã, bèn xin nghỉ, Lưu Tú đồng ý. Sau đó Lưu Tú hỏi thăm tình hình sanh hoạt của Huống, con trai của Huống là Trương Hâm đáp rằng: “Vẫn như cũ.” Lưu Tú nói: “Của nhà không đủ dùng, hãy lấy 1 huyện để tự nuôi mình.” Vì thế Huống lại được làm Thường Sơn huyện trưởng. Gặp lúc nghĩa quân Xích Mi tấn công huyện thành, Huống ra đánh, tử trận, Lưu Tú rất thương xót.
Cha là Trương Hâm, khi Thường Sơn thất thủ thì bỏ trốn, về sau được làm Hoài Dương tướng. Bấy giờ Hoài Dương vương Lưu Duyên (hoàng tử thứ 7 của Quang Vũ đế) mới về vương quốc, tân khách của ông ta phóng túng, nhiễu loạn phạm pháp, Hâm đem lệnh, úy vào vương cung lùng bắt. Duyên mách với Quang Vũ đế, Hâm bị kết tội, chịu giáng nhẹ (tả thiên) làm Cấp (huyện) lệnh, mất khi đang ở chức.
Thiếu thời
Vũ tính thuần hậu, tiết kiệm, lại hiếu học, làu thông Âu Dượng Thượng thư, thờ Thái thường Hoàn Vinh làm thầy, coi nhẹ tiền tài. Cha mất, quan dân huyện Cấp phúng tiền đến vài trăm vạn, Vũ đều không nhận, còn đem tất cả ruộng vườn trao cho bác (bá phụ), tự nhận là ở nhờ nhà bác.
Trị lý địa phương
Năm Vĩnh Bình thứ 8 (65) thời Hán Minh đế, Vũ được cử Hiếu liêm, dần dần thăng tiến, trong niên hiệu Kiến Sơ thời Hán Chương đế, được bái làm Dương Châu thứ sử. Gặp lúc phải vượt Trường Giang, dân địa phương đều nói dưới sông có thần Ngũ Tử Tư, khó lòng vượt sông. Vũ đòi sang sông, các viên lại cố nài nhưng ông không nghe, lớn tiếng rằng: “Tử Tư nếu có thiêng, biết ta tra xét án oan, há làm khó ta ư?” rồi khua chèo sang sông. Vũ đi qua quận ấp, chẳng nơi núi sâu rừng thẳm mà không đến, tự mình thăm hỏi tù phạm, xét ra nhiều án oan. Quan dân các nơi hiếm khi được gặp sứ giả, lòng người vui mừng; những việc giận ghét, khen ngợi, tốt đẹp, xấu xa, chẳng gì không nói cho Vũ biết.
Công tào sứ Đái Nhuận, từng làm Thái úy duyện, có quyền uy trong quận, cũng xuống huyện, thư tá của ông ta mượn ngựa, xe và các món lặt vặt. Vũ nghe biết, lệnh cho Trực phù sứ trách hỏi, Nhuận thừa nhận; Vũ cho rằng Nhuận từng là thuộc lại của tể tướng, biết sợ mà thú thật, lệnh cho ông ta tự bước vào ngục, sau đó xử lý theo pháp luật (chánh pháp).
Nhậm chức trung ương
Năm Vĩnh Nguyên thứ 6 (94), Vũ được vào triều làm Đại tư nông, năm thứ 12 (100), được bái làm Thái úy; Hán Hòa đế rất xem trọng ông. Năm thứ 15 (104), Hòa đế nam tuần vườn, miếu của đền thờ (ở quận Nam Dương), Vũ nhờ thân phận Thái úy được kiêm Vệ úy lưu thủ Bắc cung, thái quan sớm tối dâng thức ăn, ông cũng được hưởng các món ngon lành, trừ con trai là Trương Thịnh làm lang. Nghe tin xa giá sẽ thăm Giang Lăng, Vũ cho rằng không nên mạo hiểm đi xa, dùng ngựa trạm dịch dâng lời can ngăn, Hòa đế đáp rằng: “Xem đền thờ đã xong, sắp nam hạ cúng tế Đại Giang (tức Trường Giang), gặp lời tâu của ngài, vừa đến Hán Thủy thì quay xe trở về.” Sau khi đế trở về, Vũ được ban thưởng đặc biệt.
Năm Duyên Bình đầu tiên (106), Vũ được thăng làm Thái phó, Lục thượng thư sự. Đặng thái hậu cho rằng Hán Thương đế còn ẵm ngữa, muốn lệnh cho trọng thần ở lại cung cấm, bèn giáng chiếu cho Vũ nghỉ lại trong cung, cấp cho ông màn che, giường nệm, thái quan sớm tối dâng thức ăn, cứ 5 ngày thì được trở về phủ 1 ngày. Mỗi khi triều kiến, Vũ được “đặc tán”, còn “tuyệt tịch” với tam công. Vũ cho rằng triều đình đang lúc để tang, không nên theo thói quen mà bày cuộc vui trong phạm vi Ngự uyển, lại nói đất Quảng Thành, Thượng Lâm bỏ không, nên đem giao cho dân nghèo. Thái hậu nghe theo.
Đến khi Hán An đế nối ngôi, Vũ mấy lần lấy cớ bệnh tật xin nghỉ; triều đình giáng chiếu sai Tiểu hoàng môn thăm bệnh, ban một con bò, 10 hộc rượu, cho phép ông về nhà. Các thứ tiền vải, đao kiếm, quần áo lần lượt được đem đến nhà của Vũ.
Năm Vĩnh Sơ đầu tiên (107), Vũ nhờ công sách lập, được phong An Hương hầu, thực ấp 1200 hộ, cùng thái úy Từ Phòng, tư không Doãn Cần nhận tước cùng ngày. Mùa thu năm ấy, triều đình lấy cớ giặc giã, mưa lũ, sách miễn Phòng, Cần, nên Vũ không yên lòng, dâng thư xin Khất hài cốt, được đổi bái làm Thái úy.
Năm thứ 4 (110), Đặng Chất (anh trai cả của Đặng thái hậu) muốn bỏ Lương Châu, dời dân lùi vào Tam Phụ; Ngu Hủ kịch liệt phản đối, hết lời thuyết phục Vũ. Vũ cho rằng lời của Ngu Hủ là phải, bèn tập hợp 4 phủ (tam công và Đại tướng quân) bàn bạc, bác bỏ quan điểm của Đặng Chất. Năm ấy, mẹ của Đặng thái hậu là Tân Dã quân Âm thị bệnh, thái hậu đích thân thăm nom. Vũ cùng tư đồ Hạ Cần, tư không Trương Mẫn dâng biểu can ngăn việc Đặng thái hậu ở lại nhà mẹ đẻ nhiều ngày, cho rằng xa giá rời cung cấm quá lâu sẽ khiến lòng người không yên. Sau 3 lần dâng biểu, cố gắng tranh luận, bọn họ cũng khiến Đặng thái hậu chấp nhận về cung. Gặp lúc kho lẫm trống rỗng do nhiều năm mất mùa và thiên tai, Vũ dâng sớ xin gộp tô thuế của 3 năm, cho các nước quận vay, Đặng thái hậu giáng chiếu đồng ý.
Năm thứ 5 (111), triều đình lấy cớ “âm dương bất hòa” để sách miễn quan chức của Vũ. Năm thứ 7 (113), Vũ mất ở nhà. Triều đình sai sứ giả điếu tế, trừ con trai nhỏ của Vũ là Trương Diệu làm Lang trung, cho con trai trưởng là Trương Thịnh kế tự.
Đánh giá
Phạm Diệp nói: Đặng (Bưu), Trương làm (Thái) phó, không có lỗi lầm nhưng cũng không đáng khen (vô cữu vô dự).
Ghi chú
Thể loại:Nhân vật chính trị Đông Hán Thể loại:Người Hà Bắc Thể loại:Năm sinh không rõ Thể loại:Mất năm 113
Bartoszycki
Bartoszycki là một huyện thuộc tỉnh Warmińsko-Mazurskie của Ba Lan. Huyện có diện tích 1307 km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của huyện là 59873 người và mật độ 46 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Warmińsko-Mazurskie
Holoparamecus villiger
Holoparamecus villiger là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Belon miêu tả khoa học năm 1887.
Phryganopteryx formaosa
Phryganopteryx formaosa là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Holoparamecus villiger
Tham khảo
Thể loại:Holoparamecus
Racosperma truculentum
Racosperma truculentum là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Maslin) Pedley mô tả khoa học đầu tiên năm 2003.
Liên kết ngoài
T Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2003
Gressoney-La-Trinité
Gressoney-La-Trinité là một đô thị alpine du vùng tự trị thung lũng Aosta phía bắc Ý. Đô thị này có diện tích 65 km², dân số 1635 người.
Đô thị này có làng trực thuộc: Sannmatto, Tache, Ònderemwoald, Òndre Eselbode, Òbre Eselbode, Rèfetsch, Stòtz, Nétschò, Collete Sann, Ejò, Gòver, Stéde, Òrsio, Fòhré, Engé, Tschòbésch-hus, Bédémie, Tschòcke, Montery, Gabiet, Héché, Selbsteg, Ònder Bät, Òber Bät, Biel, Tòlo, Wòaldielé, Anderbät, Stafal, Tschaval, Òbrò Dejelò, Òndro Dejolò.
Đô thị này giáp các đô thị sau: Alagna Valsesia (VC), Ayas, Gressoney-Saint-Jean, Riva Valdobbia (VC), Zermatt (CH-VS).
Tham khảo
Gressoney Gressoney-La-Trinité Gressoney-La-Trinité Gressoney-La-Trinité Gressoney-La-Trinité Gressoney-La-Trinité Gressoney-La-Trinité Gressoney-La-Trinité Gressoney-La-Trinité Gressoney-La-Trinité Gressoney-La-Trinité
Ichneumon arisanus
Liên kết ngoài
Thể loại:Ichneumon
Bağobası, Şereflikoçhisar
Bağobası là một xã thuộc huyện Şereflikoçhisar, tỉnh Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 24 người.
Tất Vạn
Tất Vạn (chữ Hán: 毕万; ?-?), là vị tông chủ đầu tiên của họ Ngụy, đại phu của nước Tấn dưới thời Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc, và cũng là tổ tiên của nước Ngụy, một đại quốc dưới thời Chiến Quốc sau này.
Theo huyền sử thì Tất Vạn vốn họ Cơ, hậu duệ của Tất công Cao, em trai Vũ Vương, tổ tiên ông nhiều đời làm trọng thần thời Tây Chu. Đến cuối thời Tây Chu, Tất quốc bị quân Tây Nhung tiêu diệt, hậu duệ Tất công Cao sang tị nạn ở nước Tấn. Đến khi Tất Vạn thế tập, thì nước Tấn đã rơi vào tay chi thứ ở Khúc Ốc, tức Tấn Vũ công. Đến năm thứ 16 đời Tấn Hiến công, con Vũ công, tức 661 TCN, Tấn Hiến công cùng thế tử Cơ Thân Sinh mang quân đánh các nước láng giềng, sai Tất Vạn làm tả tướng, Triệu Túc là hữu tướng, cùng nhau đem quân diệt 3 nước là Hoạch, Ngụy và Cảnh. Khi trở về, Tấn Hiến công phong cho Tất Vạn làm đại phu, phong ấp ở đất Ngụy cũ (nay thuộc miền phụ cận Sơn Tây). Tất Vạn trở thành vị tông chủ đầu tiên của họ Ngụy.
Sau không rõ Tất Vạn mất năm nào. Sau khi ông mất, con là Mang Quý lên thế tập chức đại phu.
Ghi chú
Thể loại:Nhân vật chính trị Xuân Thu Thể loại:Năm sinh thiếu Thể loại:Năm mất thiếu Thể loại:Người nhà Chu Thể loại:Nước Tấn
Zaventem
Zaventem là một đô thị trong tỉnh Vlaams-Brabant, vùng Flanders, một trong ba vùng của Bỉ. Đô thị này bao gồm các thị xã Nossegem, Sint-Stevens-Woluwe, Sterrebeek và Zaventem proper. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Zaventem có tổng dân số 28.651 người. Tổng diện tích là 27,62 km² với mật độ dân số là 1.037 người trên mỗi km².
Mesophlebion caroli
Mesophlebion caroli là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Holttum mô tả khoa học đầu tiên năm 1975. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesophlebion Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1975 Thể loại:Unresolved names
Zaventem
Liên kết ngoài
nhỏ|trái|Trung tâm Zaventem
Thể loại:Đô thị của Vlaams-Brabant
Sả vằn
Phân loài
Sả vằn có chiều dài thân 20 cm. Có ba phân loài:
Liên kết ngoài
P Thể loại:Động vật được mô tả năm 1821
Pogranichnyy (huyện)
Huyện Pogranichnyy (? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Vùng Primorsky, Nga. Huyện có diện tích 3787 kilômét vuông, dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 24500 người. Trung tâm của huyện đóng ở Pogranichny.
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Vùng Primorsky Thể loại:Huyện của Nga
Poecilopsis haeneli
Poecilopsis haeneli là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Poecilopsis
Chrysolarentia severata
Chrysolarentia severata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae. Chúng được tìm thấy ở Úc.
Tham khảo
S Thể loại:Bướm Úc S
Romitia patellaris
Romitia patellaris là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Romitia. Romitia patellaris được María Elena Galiano miêu tả năm 1995.
Tham khảo
Thể loại:Romitia
Argel, Kotayk
Argel là một đô thị thuộc tỉnh Kotayk, Armenia. Dân số ước tính năm 2011 là 3282 người.
Liên kết ngoài
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Kotayk
Maianthemum paludicola
Maianthemum paludicola là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được LaFrankie mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Adromischus diabolicus
Adromischus diabolicus là một loài thực vật có hoa trong họ Crassulaceae. Loài này được Toelken miêu tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Liên kết ngoài
Thể loại:Adromischus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1979
Cầy vòi mốc
Cầy vòi mốc (danh pháp hai phần: Paguma larvata) là một loài động vật có vú thuộc họ cầy (Viverridae). Vùng bản địa của cầy vòi mốc là vùng Nam Á và Đông Nam Á cùng các hải đảo Indonesia trong rừng nhiệt đới.
Đặc điểm
Cầy vòi mốc có chung những đặc điểm của loài cầy. Tuy nhiên cầy vòi mốc lông không có đốm. Mặt cầy có "mặt nạ" tiêu biểu gồm một vệt trắng chạy dài từ đầu xuống mũi. Mắt và má có khoảng trắng nhưng có vòng đen khoanh hai mắt nên tên tiếng Anh dùng "masked" (có nghĩa là mặt nạ) để đặt tên loại cầy này. Lông trên thân màu nâu cam ngả sang màu xám. Bốn chân lông màu sẫm, gần như đen. Thân cầy dài 51–76 cm, thêm phần đuôi là 51–63 cm tức là đuôi dài xấp xỉ bằng nửa chiều dài động vật. Cầy cân nặng từ 3,6–6 kg.
Cầy vòi mốc săn mồi riêng rẽ vào ban đêm trên cây. Chúng ăn tạp gồm côn trùng, chim chóc và những động vật nhỏ có xương sống, nhưng chuộng nhất là trái cây. Ban ngày chúng ngủ. Khi bị náo động cầy vòi mốc xịt chất xạ từ hai tuyến gần hậu môn để phòng thân. Cầy cái sinh nở hai kỳ mỗi năm. Cầy con trưởng thành trong khoảng 3 tháng.
Glumicalyx nutans
Glumicalyx nutans là một loài thực vật có hoa trong họ Huyền sâm. Loài này được (Rolfe) Hilliard & B.L.Burtt mô tả khoa học đầu tiên năm 1979.
Cầy vòi mốc
SARS
300px|nhỏ|phải|Một con cầy vòi mốc ở Trung Quốc Vì thịt cầy được loài người dùng làm thức ăn nên nhiều và Virus-học cho rằng qua ngả này, bệnh SARS đã xâm nhập cơ thể con người. Tháng 5 2003 khoa học đã tìm thấy virus bệnh SARS trong loài cầy. Vấn đề vẫn chưa rõ là loài cầy có phải đích là nơi xuất phát của virus SARS không.
Tham khảo
L Thể loại:Động vật được mô tả năm 1827 Thể loại:Động vật có vú Ấn Độ Thể loại:Động vật có vú Campuchia Thể loại:Động vật có vú Đài Loan Thể loại:Động vật có vú Indonesia Thể loại:Động vật có vú Lào Thể loại:Động vật có vú Myanmar Thể loại:Động vật có vú Nepal Thể loại:Động vật có vú Pakistan Thể loại:Động vật có vú Thái Lan Thể loại:Động vật có vú Trung Quốc Thể loại:Động vật có vú Việt Nam Thể loại:Động vật Sumatra Thể loại:Động vật có vú Borneo
Glumicalyx nutans
Liên kết ngoài
Thể loại:Glumicalyx Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1979
Xã Grand River, Quận Livingston, Missouri
Xã Grand River (Grand River Township) là một xã thuộc quận Livingston, tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 250 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Missouri Thể loại:Quận Livingston, Missouri
Thài Phìn Tủng
Thài Phìn Tủng là một xã thuộc huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.
Địa lý
Xã Thài Phìn Tủng có vị trí địa lý:
Xã Thài Phìn Tủng có diện tích 15,93 km², dân số năm 2019 là 5.266 người, mật độ dân số đạt 331 người/km².
Hành chính
Xã Thài Phìn Tủng được chia thành 10 thôn: Giàng Sì Tủng, Ha Bua Đa, Khía Lía, Mua Súa, Nhù Xa, Sình Lủng Chứ, Tả Chứ Lủng, Tả Nhèo Lủng, Tả Tủng Chứa, Thài Phìn Tủng.
Lịch sử
Ngày 5 tháng 7 năm 1961, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 91-CP về việc thành lập xã Thài Thìn Tủng trên cơ sở một phần diện tích và dân số của xã Sà Phìn.
Ngày 31 tháng 3 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị định 11/2009/NĐ-CP về việc điều chỉnh 617,87 ha diện tích tự nhiên và 1.092 nhân khẩu của xã Đồng Văn về xã Thài Phìn Tủng quản lý.
Sau khi điều chỉnh, xã Thài Phìn Tủng có tổng diện tích tự nhiên là 2.132.22 ha và tổng dân số là 4.026 nhân khẩu.
Hylaia cardiophora
Hylaia cardiophora là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Wurst miêu tả khoa học năm 1997.
Alcis nuristana
Alcis nuristana là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Hylaia cardiophora
Tham khảo
Thể loại:Hylaia Thể loại:Động vật đặc hữu Azerbaijan
Alcis nuristana
Tham khảo
Thể loại:Alcis
Soroseris teres
Soroseris teres là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được C.Shih miêu tả khoa học đầu tiên năm 1993.
Liên kết ngoài
Thể loại:Soroseris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1993
Baltalı, Şereflikoçhisar
Baltalı là một xã thuộc huyện Şereflikoçhisar, tỉnh Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 47 người.
Yazıcıoğlu, Devrek
Yazıcıoğlu là một xã thuộc huyện Devrek, tỉnh Zonguldak, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 416 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tỉnh Zonguldak
Polystachya tenella
Polystachya tenella là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Summerh. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1942.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polystachya Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1942
Braniewski
Braniewski là một huyện thuộc tỉnh Warmińsko-Mazurskie của Ba Lan. Huyện có diện tích 1202 km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của huyện là 42633 người và mật độ 35 người/km².
Mesophlebion dulitense
Mesophlebion dulitense là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Holttum mô tả khoa học đầu tiên năm 1975. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesophlebion Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1975 Thể loại:Unresolved names
Wezembeek-Oppem
Wezembeek-Oppem là một đô thị ở tỉnh Vlaams-Brabant, ten kilometres east of the centre of Brussels. Đô thị này chỉ bao gồm thị xã Wezembeek-Oppem proper. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Wezembeek-Oppem có tổng dân số 13.504 người. Tổng diện tích là 6,82 km² với mật độ dân số là 1.980 người trên mỗi km².
Tham khảo
Thể loại:Đô thị của Vlaams-Brabant
Sematophyllum borbonicum
Sematophyllum borbonicum là một loài rêu trong họ Sematophyllaceae. Loài này được Mitt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1873.
Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sematophyllum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1873 Thể loại:Unresolved names
Chào mào mỏ lớn
Chào mào mỏ lớn (danh pháp hai phần: Spizixos canifrons) là một loài chim thuộc họ Chào mào (Pycnonotidae). Loài này phân bố ở đông nam châu Á từ Trung Quốc và Ấn Độ đến bán đảo Đông Dương.
Liên kết ngoài
C Thể loại:Chim Bangladesh Thể loại:Động vật được mô tả năm 1845
Củ khởi
Củ khởi hay còn gọi là củ khỉ, cẩu kỷ, kỷ tử là tên gọi chung của ít nhất 2 trong số khoảng 90 loài thực vật của chi Lycium là Lycium chinense (cẩu kỷ) và Lycium barbarum (cẩu kỷ Ninh Hạ). Chúng là hai loài thực vật có quan hệ gần trong họ Cà (Solanaceae). Bản địa cây củ khởi có lẽ là vùng đông nam châu Âu trải rộng sang tây nam châu Á nhưng các loài cây này ngày nay chủ yếu trồng ở Trung Quốc với 7 loài được ghi nhận trong Quần thực vật Trung Hoa.
Sử dụng
Cây củ khởi được dùng làm vị thuốc trong Đông y gán với tích vua Thần Nông. Trái củ khởi khi dùng làm thuốc thường gọi với tên Hán Việt: "cẩu kỷ tử" (枸杞子).
Tại Việt Nam, củ khởi thường trồng lấy đọt non và lá dùng làm rau nấu canh. Cây củ khởi được trồng nhiều nhất ở vùng núi miền Bắc và có thể coi là một đặc sản ở Sa Pa, Lào Cai. Theo y học cổ truyền thì rau này dùng nấu canh ăn rất tốt cho bà mẹ sau khi sinh con, lành tính và bổ.
Tham khảo
Thể loại:Rau Thể loại:Cây thuốc Thể loại:Thảo mộc Thể loại:Chất dinh dưỡng bổ sung Thể loại:Thực vật được sử dụng trong Đông y
Gressan
Tham khảo
Gressan
Ichneumon armillatorius
Ichneumon armillatorius là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ichneumon
NGC 107
NGC 107 là một thiên hà xoắn ốc được ước tính cách khoảng 280 triệu năm ánh sáng trong chòm sao Kình Ngư. Nó được Otto Struve phát hiện vào năm 1866 và cấp sao của nó là 14,2.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1886 Thể loại:Chòm sao Kình Ngư Thể loại:Thiên thể PGC Thể loại:Thiên thể NGC Thể loại:Thiên hà xoắn ốc có thanh Thể loại:Thiên hà xoắn ốc
Clematis hancockiana
Clematis hancockiana là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Maxim. mô tả khoa học đầu tiên năm 1879.
Liên kết ngoài
Thể loại:Clematis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1879
Arinj
Arinj là một đô thị thuộc tỉnh Kotayk, Armenia. Dân số ước tính năm 2011 là 5446 người. Đô thị này thuộc vùng đô thị Yerevan.
Liên kết ngoài
Thể loại:Khu dân cư ở tỉnh Kotayk
Chrysolarentia heteroleuca
Chrysolarentia heteroleuca là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Loài này có ở Úc, bao gồm Tasmania.
Tham khảo
H Thể loại:Động vật được mô tả năm 1891 H Thể loại:Bướm Úc Thể loại:Bướm đêm Úc
Poecilopsis hector
Poecilopsis hector là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Helichrysum tinctum
Helichrysum tinctum là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Thunb.) Hilliard & B.L.Burtt mô tả khoa học đầu tiên năm 1981.
Hylaia dalmatina
Hylaia dalmatina là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Kaufmann miêu tả khoa học năm 1883.
Helichrysum tinctum
Liên kết ngoài
T Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1981
Colebrookea oppositifolia
Liên kết ngoài
Thể loại:Colebrookea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1806 Thể loại:Thực vật Nepal Thể loại:Thực vật Pakistan Thể loại:Thực vật Trung Quốc Thể loại:Chi thực vật đơn loài Thể loại:Thực vật châu Á
Hylaia dalmatina
Tham khảo
Thể loại:Hylaia
Xã Grant, Quận Caldwell, Missouri
Xã Grant (Grant Township) là một xã thuộc quận Caldwell, tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1.439 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của Missouri Thể loại:Quận Caldwell, Missouri
Rudra brescoviti
Rudra brescoviti là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Rudra. Rudra brescoviti được Braul & Lise miêu tả năm 1999.
Tham khảo
Thể loại:Rudra
Pokachi
Huyện Pokachi (? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Khanty-Mansiy, Nga. Huyện có diện tích 2 km², dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2000 là 14500 người. Trung tâm của huyện đóng ở Pokachi.
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Khanty-Mansiy Thể loại:Huyện của Nga
Nguyễn Quốc Trường Thịnh
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1992 Thể loại:Diễn viên truyền hình Việt Nam
Adromischus fallax
Adromischus fallax là một loài thực vật có hoa trong họ Crassulaceae. Loài này được Toelken miêu tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Liên kết ngoài
Thể loại:Adromischus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1978
Phryganopteryx griveaudi
Phryganopteryx griveaudi là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phryganopteryx
Indira Gandhi
Là con gái của thủ tướng đầu tiên, Jawaharlal Nehru, và là mẹ của một thủ tướng khác, Rajiv Gandhi, Indira Gandhi là một trong những chính khách nổi bật nhất sau khi Ấn Độ giành độc lập. Bà không có quan hệ họ hàng gì với Mahatma Gandhi.
Thiếu thời
Gia tộc Nehru thuộc giai cấp Brahmin ở bang Jammu, ở Kashmir và ở Delhi. Ông nội của Indira là một luật sư giàu có ở Allahabad thuộc bang Uttar Pradesh. Ông là một trong số những thành viên quan trọng nhất của Đảng Quốc Đại Ấn Độ trong thời kỳ tiền Gandhi, là người soạn thảo bản Báo cáo Nehru, sự lựa chọn của nhân dân cho thể chế chính trị tương lai của Ấn Độ đối nghịch với thể chế của Anh. Cha của bà, Jawaharlal Nehru là một luật sư trí thức, cũng là nhà lãnh đạo được yêu thích trong Phong trào Độc lập Ấn Độ. Người vợ trẻ của ông, Kamala, sinh hạ Indira Priyadarshini Nehru vào thời điểm Nehru gia nhập phong trào độc lập cùng với Mahatma Gandhi.
Lớn lên trong sự chăm sóc của người mẹ vẫn thường bệnh tật và xa cách gia đình bên nội, Indira phát triển bản năng tự vệ và tính cách đơn độc. Indira thường bất hòa với các bà cô (chị em của cha), đáng kể nhất là với Vijayalakshmi Pandit (nữ chủ tịch đầu tiên của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc), những tranh chấp này được họ đem theo vào chính trường.
Indira Priyadarshini Nehru thành lập phong trào Vanara Sena cho thanh thiếu niên, thủ giữ một vai trò tuy nhỏ nhưng có nhiều ảnh hưởng trong Phong trào Độc lập Ấn Độ, tổ chức những cuộc phản kháng và diễu hành, cũng như hỗ trợ các chính khách đảng Quốc Đại phổ biến các ấn phẩm nhạy cảm và tài liệu bị cấm đoán. Theo một giai thoại, Indira đã giấu một văn kiện quan trọng trong cặp sách để đem ra khỏi ngôi nhà bị cảnh sát theo dõi cẩn mật, đó là bản phác thảo khởi xướng cuộc cách mạng vào đầu thập niên 1930.
nhỏ|trái|280px|Gia tộc Nehru - Đứng (từ trái): [[Jawaharlal Nehru, Vijayalakshmi Pandit, Krishna Hutheesing, Indira, và Ranjit Pandit; Ngồi: Swaroop Rani, Motilal Nehru và Kamala Nehru khoảng năm 1927.]] Năm 1934, mẹ cô, Kamala Nehru, bị quật ngã bởi bệnh lao phổi sau một thời gian dài chữa trị. Khi ấy Indira 17 tuổi, và chưa bao giờ có cơ hội hưởng không khí đầm ấm của gia đình trong suốt thời niên thiếu. Cô theo học tại những trường nổi tiếng của Ấn Độ, Âu châu và Anh Quốc như Santiniketan và Oxford (Somerville College), nhưng thành tích học tập yếu kém đã không giúp cô có được một văn bằng nào. Trong những năm sống ở Anh và Âu châu đại lục, Indira gặp Feroze Gandhi, một thành viên tích cực của đảng Quốc Đại. Họ kết hôn vào năm 1942, ngay trước lúc khởi xướng Phong trào Bất phục tùng Dân sự Ấn Độ (Quit India Movement) – một cuộc cách mạng tối hậu và rộng khắp phát động bởi Mahatma Gandhi và đảng Quốc Đại. Đôi vợ chồng mới cưới bị giam giữ trong vài tháng vì dính líu đến phong trào. Sau khi kết hôn, Indira Priyadarshini Nehru đổi họ theo họ Gandhi của nhà chống. Năm 1944, Rajiv Gandhi chào đời, hai năm sau là Sanjay Gandhi.
Suốt trong giai đoạn hỗn loạn năm 1947 khi người Anh chia cắt lục địa này thành hai quốc gia: Ấn Độ và Pakistan, Gandhi giúp tổ chức những trại tị nạn cũng như cung ứng việc chăm sóc y tế cho hàng triệu người tị nạn đến từ Pakistan. Đó là hoạt động xã hội đầu tiên của cô, và là kinh nghiệm quý báu cho những giai đoạn khó khăn sắp đến.
Gandhi và chồng đến định cư tại Allahabad, ở đây Feroze cùng lúc làm việc cho một nhật báo của đảng Quốc Đại và một công ty bảo hiểm. Cuộc sống hôn nhân có một khởi đầu tốt, nhưng trở nên tồi tệ khi Gandhi đến sống tại Delhi để giúp đỡ cha cô, lúc ấy là Thủ tướng đương chức, đang sống cô độc trong một môi trường đầy áp lực. Cô trở nên người thân tín, thư ký và người chăm sóc cha cô. Hai cậu con trai sống với mẹ, nhưng dần dà cô sống biệt lập với Feroze mặc dù hai người vẫn còn ràng buộc với nhau bởi hôn nhân.
Năm 1951 khi cuộc tổng tuyển cử đến gần, Gandhi điều hành các chiến dịch tranh cử cho cả Nehru và Feroze. Feroze không hỏi ý kiến Nehru khi ra tranh cử, ngay cả khi đắc cử Feroze cũng chọn sống tại một ngôi nhà riêng ở Dehli. Feroze mau chóng phát triển danh tiếng của mình như là một chiến sĩ chống tham nhũng, phát hiện một vụ tai tiếng quan trọng ở công ty bảo hiểm quốc doanh dẫn đến việc từ chức của bộ trưởng tài chính, một phụ tá của Nehru.
Tại đỉnh điểm của tình trạng căng thẳng, Gandhi và chồng quyết định ly hôn. Tuy nhiên, năm 1958, sau khi tái đắc cử, Feroze mắc bệnh tim, căn bệnh đã hàn gắn cuộc hôn nhân của họ. Đến sống với chồng ở Kashmir và giúp chồng hồi phục, gia đình Gandhi ngày càng gắn kết hơn. Nhưng Feroze qua đời ngày 8 tháng 11 năm 1960 khi Indira đang đi cùng Nehru trong một chuyến viếng thăm nước ngoài.
Vươn đến Quyền lực
Trong năm 1959 và 1960, Gandhi ra tranh cử và đắc cử Chủ tịch Đảng Quốc Đại Ấn Độ. Không có biến động nào trong nhiệm kỳ này. Bà cũng đảm trách việc quản lý nhân sự cho cha. Vì Nehru thường lớn tiếng chỉ trích chủ trương gia đình trị, bà không ra tranh cử trong kỳ bầu cử năm 1962.
phải|160px|nhỏ|Indira và [[Mahatma Gandhi, thập niên 1930]] Nehru từ trần ngày 24 tháng 5 năm 1964. Theo lời khẩn nài của tân Thủ tướng Lal Bahadur Shastri, Gandhi ra tranh cử và bắt đầu tham chính, được bổ nhiệm Bộ trưởng Thông tin và Phát thanh. Bà đến Madras khi bạo động bùng nổ ở những tiểu bang miền nam không sử dụng tiếng Hindi chống lại việc tiếng Hindi được chọn làm quốc ngữ. Bà nói chuyện với các viên chức địa phương, xoa dịu sự giận dữ của các thủ lĩnh cộng đồng và đôn đốc công cuộc tái thiết khu vực bị ảnh hưởng. Shastri và các bộ trưởng cao cấp tỏ ra bối rối vì ở thế thụ động, dù có lẽ hành động của Gandhi không nhắm vào Shastri cũng không nhằm nâng cao uy tín chính trị của bà. Nhiều nhận xét cho rằng Gandhi ít quan tâm đến các chức năng hành chính của một bộ trưởng, nhưng tỏ ra khôn khéo trong giao tiếp với công chúng, lão luyện trong nghệ thuật chính trị và biết cách vun đắp cho mình hình ảnh thu hút của một chính khách.
Khi cuộc chiến Ấn Độ-Pakistan bùng nổ năm 1965, Gandhi đang trong kỳ nghỉ ở thành phố biên địa Srinagar. Dù đã được quân đội cảnh báo về sự thâm nhập của lực lượng nổi dậy Pakistan đã kề cận thành phố, Gandhi từ chối di chuyển đến Jammu hoặc Dehli. Bà triệu tập chính quyền địa phương và hoan nghênh sự quan tâm của các phương tiện truyền thông trong nỗ lực trấn an dân chúng. Shastri qua đời tại Tashkent, chỉ vài giờ sau khi ký hòa ước với Tổng thống Pakistan Ayub Khan qua trung gian hòa giải của Liên Xô.
Shastri từng được đề cử vì mục tiêu đồng thuận, san bằng khoảng cách giữa cánh tả và cánh hữu cũng như ngăn chặn Morarji Desai, một chính trị gia có khuynh hướng bảo thủ rất được lòng dân. Gandhi là ứng cử viên được hậu thuẫn bởi các nhóm quyền lợi và những nhân vật trung gian có nhiều ảnh hưởng trên các khu vực trong nước, họ nghĩ rằng bà là người dễ bị điều khiển.
Trong cuộc bầu phiếu của Đảng Quốc Đại, Gandhi đánh bại Morarji Desai với số phiếu 355 – 169 để trở thành thủ tướng thứ ba của Ấn Độ và là phụ nữ đầu tiên đảm nhận chức vụ này.
An ninh Hạt nhân và Cách mạng Xanh
Trong cuộc chiến năm 1971, Hoa Kỳ gởi Đệ Thất Hạm đội đến Vịnh Bengal như là một lời cảnh cáo Ấn Độ chớ sử dụng nạn diệt chủng diễn ra ở Đông Pakistan (nay là Bangladesh) như là cái cớ để tấn công Tây Pakistan (nay là Pakistan), nhất là đối với lãnh thổ đang tranh chấp Kashmir. Động thái này khiến Ấn Độ càng xa lánh thế giới thứ nhất và thúc đẩy Thủ tướng Gandhi dẫn dắt chính sách ngoại giao và an ninh quốc gia theo hướng mới. Những hỗ trợ chính trị và quân sự từ Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác Hỗ tương ký với Liên Xô trước đó góp phần đáng kể vào chiến thắng của Ấn Độ trong cuộc chiến năm 1971.
Gandhi cũng cho đẩy mạnh chương trình hạt nhân quốc gia vì Ấn Độ cảm nhận mối đe dọa hạt nhân từ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa cũng như những quyền lợi của hai siêu cường có thể xung đột với sự ổn định và nền an ninh của Ấn. Bà mời tân Tổng thống Pakistan Zulfikar Ali Bhutto đến Shimla dự cuộc họp thượng đỉnh kéo dài một tuần. Sau những khó khăn ban đầu, hai nhà lãnh đạo ký kết Thỏa hiệp Shimla, ràng buộc hai quốc gia này phải giải quyết tranh chấp Kashmir bằng thương thảo và các biện pháp hòa bình.
Năm 1974, Ấn Độ thực hiện thành công một thí nghiệm hạt nhân dưới mặt đất kế cận ngôi làng Pokhran trong sa mạc ở Rajasthan. Mặc dù miêu tả cuộc thí nghiệm là vì "mục đích hòa bình", từ nay Ấn Độ trở thành cường quốc hạt nhân.
Tình trạng khẩn trương
Vốn đã bị cáo buộc là có khuynh hướng chuyên quyền, nay Gandhi sử dụng thế đa số tại quốc hội để tu chính Hiến pháp nhằm tước khỏi tay các tiểu bang một số quyền lực vốn dành cho họ trong hệ thống liên bang. Đã hai lần chính phủ trung ương áp đặt Quyền cai trị của Tổng thống chiếu theo Điều 356 của Hiến pháp tuyên bố các tiểu bang dưới quyền của đảng đối lập là "rối loạn và không luật pháp" để giành quyền kiểm soát tại những bang này. Các viên chức dân cử và các công sở bất bình trước ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Sanjay Gandhi, hiện là cố vấn chính trị thân cận cho Gandhi, thế chỗ của những người như P. N. Haksar, nhà chiến lược đã giúp Gandhi thăng tiến trong chính trường. Những nhân vật nổi tiếng từng là các chiến sĩ đấu tranh cho tự do của Ấn Độ như Jaya Prakash Narayan, Ram Manohar Lohia và Acharya Jivatram Kripalani đều du hành lên miền Bắc, tích cực đăng đàn chống chính phủ Gandhi.
Tháng 6 năm 1975, Tòa Thượng thẩm bang Allahabad buộc tội thủ tướng đương nhiệm đã sử dụng công chức cho chiến dịch bầu cử của bà và cho công tác của đảng Quốc Đại. Trên nguyên tắc, phán quyết này xem cuộc bầu cử là gian lận và tòa án ra lệnh trục xuất Gandhi khỏi Quốc hội cũng như cấm bà tranh cử trong vòng sáu năm.
nhỏ|phải|Indira Gandhi và [[Tổng thống Hoa Kỳ Richard Nixon, năm 1971]] Gandhi kháng án; các đảng đối lập tổ chức những cuộc tụ tập đông đảo kêu gọi bà từ chức. Các nghiệp đoàn đình công và các cuộc tụ tập phản kháng làm tê liệt nhiều tiểu bang. Liên minh Janata của J.P. Narayan kêu gọi cảnh sát bất tuân thượng lệnh nếu bị buộc phải bắn vào đám đông không vũ trang. Sự thất vọng của công chúng gia tăng do kinh tế suy thoái và do thái độ thờ ơ của chính phủ. Một đám đông khổng lồ bao vây tòa nhà Quốc hội và tư dinh của Gandhi ở Dehli yêu cầu bà cư xử đúng mực và từ chức.
Thủ tướng Gandhi khuyên Tổng thống Fakhruddin Ali Ahmed công bố tình trạng khẩn trương, tuyên bố các cuộc đình công và tụ tập phản kháng là tạo ra tình trạng "hỗn loạn trong nước". Ahmed là đồng minh chính trị lâu đời, và ở Ấn Độ tổng thống thường hành động theo lời khuyên của thủ tướng. Ngày 26 tháng 6 năm 1975, tình trạng khẩn trương được ban hành chiếu theo Điều 352 của Hiến pháp.
Ngay cả khi quốc hội chưa kịp phê chuẩn Công bố Tình trạng Khẩn trương, Gandhi kêu gọi cảnh sát và quân đội phá vỡ các cuộc đình công và phản kháng, ra lệnh bắt giữ các thủ lĩnh đối lập ngay trong đêm. Nhiều người trong số họ từng ngồi tù thời thuộc địa Anh trong thập niên 1930 và 1940. Cảnh sát được giao quyền thiết lập giới nghiêm và giam giữ không hạn chế, trong khi các phương tiện truyền thông đại chúng bị kiểm duyệt trực tiếp bởi Bộ Thông tin và Phát thanh. Các cuộc bầu cử bị hoãn vô thời hạn, chính quyền những tiểu bang không ở dưới quyền kiểm soát của đảng Quốc Đại bị giải tán.
Thủ tướng thúc đẩy thông qua một loạt các dự luật và tu chính hiến pháp mà không có nhiều tranh luận. Đáng lưu ý là một nỗ lực tu chính hiến pháp không chỉ để bảo vệ thủ tướng lúc đương chức mà còn ngăn cản mọi sự truy tố thủ tướng sau khi rời nhiệm sở. Rõ ràng là Gandhi đang cố bảo vệ mình khỏi bị truy tố một khi tình trạng khẩn trương bị thu hồi.
Gandhi thúc đẩy Tổng thống Fakhruddin Ali Ahmed ban hành sắc luật mà không thông qua Quốc hội, cho phép bà – và Sanjay – cai trị bằng sắc lệnh. Inder Kumar Gujral, Bộ trưởng Thông tin và Truyền thanh, từ chức để phản đối Sanjay đã can thiệp vào chức trách của ông.
Tình trạng Khẩn trương kéo dài 19 tháng. Trong giai đoạn này, bất kể những xung đột chính trị, đất nước trải qua những tiến bộ đáng kể trong lĩnh vực kinh tế và công nghiệp, chủ yếu là do chấm dứt được những cuộc đình công ở nhà máy, bãi khóa ở trường học và kìm chế các nghiệp đoàn và hiệp hội sinh viên. Đồng bộ với sự xuất hiện của các loại biểu ngữ ở khắp mọi nơi "Baatein kam, kaam zyada" (Nói ít Làm nhiều) là gia tăng sản xuất và cải cách hành chính. Nhiệt tâm của các viên chức chính phủ giúp kiềm chế nạn trốn thuế, mặc dù tình trạng tham nhũng vẫn tiếp tục tồn tại. Sản phẩm công nghiệp và nông nghiệp gia tăng đáng kể nhờ chương trình hành động 20 điểm của Gandhi; lợi tức gia tăng và vị thế của nền tài chính quốc gia được nâng cao trong cộng đồng quốc tế. Như thế, giới trung lưu đô thị cảm thấy được đền bù cho những bất bình trong chính sự.
Cùng lúc là một chiến dịch mạnh tay được tiến hành nhằm loại trừ những người chống đối như giam cầm và tra tấn hàng ngàn nhà hoạt động chính trị; dẹp sạch những khu nhà ổ chuột ở vùng Jama Masjid thuộc Dehli theo lệnh của Sanjay, khiến hàng người thiệt mạng và hàng trăm ngàn người trở nên vô gia cư dẫn đến tình trạng các khu nhà ổ chuột phát triển tràn lan khắp thủ đô; chương trình kế hoạch hóa gia đình buộc hàng ngàn ông bố cắt ống dẫn tinh do điều hành tồi khiến công chúng phẫn nộ phản kháng lại mọi nỗ lực kế hoạch hóa gia đình mãi cho đến thế kỷ 21.
Năm 1977, do nhận định sai về uy tín của mình, Gandhi tổ chức bầu cử và thất bại thảm hại trước Đảng Janata. Đảng Janata đang đặt dưới quyền lãnh đạo của Desai, đối thủ lâu đời của Gandhi, và Narayan, nhà lãnh đạo tinh thần của đảng. Janata tuyên bố kỳ bầu cử là cơ hội sau cùng cho người dân Ấn chọn lựa giữa "dân chủ và chuyên quyền". Trái với mọi dự đoán, đặc biệt ở phương Tây, Gandhi khiêm nhường đồng ý rút lui.
Thất sủng, giam cầm, và hồi sinh
Desai nhậm chức thủ tướng và Neelam Sanjiva Reddy trở thành tổng thống Ấn Độ. Gandhi mất ghế ở quốc hội và nhận ra rằng bà không còn việc làm, lợi tức và tư dinh. Đảng Quốc Đại bị phân hóa, những người từng ủng hộ bà như Jagjivan Ram bỏ sang đảng Janata. Đảng Quốc Đại (Gandhi) nay chỉ còn là một nhúm đối lập nhỏ ở Quốc hội. Do những tranh chấp nội bộ, chính phủ liên hiệp Janata tỏ ra không đủ uy tín để kiểm soát tình thế, Bộ trưởng Nội vụ Choudhary Charan Singh ra lệnh tống giam Indira và Sanjay Gandhi dựa trên một số cáo buộc không chính đáng. Tuy nhiên, việc bắt giữ và xét xử kéo dài khiến hình ảnh một phụ nữ yếu đuối bị ngược đãi làm thay đổi tình cảm của công chúng và là nhân tố dẫn đến sự hồi sinh chính trị cho Gandhi.
Các thành phần trong Chính phủ liên hiệp Janata đã gắn kết với nhau do căm ghét Gandhi, nhưng khi tự do được hồi phục chính phủ lại lún sâu trong những tranh chấp nội bộ đến nỗi không ai quan tâm đến những nhu cầu thiết yếu của bà. Gandhi liền tận dụng tình thế để biến thành lợi thế. Bà khởi sự diễn thuyết trước công chúng, khôn khéo nhận lỗi về những sai sót đã phạm trong thời kỳ Khẩn trương, và tìm kiếm sự ủng hộ từ những nhân vật được tôn trọng như Vinoba Bhave. Tháng 6 năm 1979, Desai phải từ chức, Singh được tổng thống bổ nhiệm vào chức thủ tướng.
Singh cố gắng thành lập chính phủ với liên minh Janata của ông nhưng không giành được thế đa số. Sự kiện Charan Singh chấp nhận thương thảo với Gandhi để tìm kiếm sự hậu thuẫn của các dân biểu thuộc đảng Quốc Đại khiến nhiều người tức giận vì cho rằng Singh không ngần ngại ve vãn đối thủ chính trị lớn nhất của liên minh Janata. Sau một thời gian ngắn, Gandhi rút lại sự ủng hộ ban đầu, Tổng thống Reddy giải tán Quốc hội, quyết định tổ chức bầu cử trong năm 1980. Đảng Quốc Đại của Gandhi trở lại cầm quyền với đa số áp đảo.
Indira Gandhi được tặng Giải thưởng Hòa bình Lenin (cho năm 1983-1984).
Chiến dịch Blue Star và vụ Ám sát
Trong những năm cuối đời, Gandhi vướng mắc vào nhiều khó khăn liên quan đến tiểu bang Punjab khi nơi này ủng hộ mạnh mẽ đảng phái của người Sikh. Một thủ lĩnh tôn giáo địa phương, Jarnail Singh Bhindranwale được chi bộ đảng Quốc Đại hậu thuẫn và xem ông là một sự thay thế cho đảng Akali Dal, nhưng Bhindranwale bị chỉ trích kịch liệt như một kẻ cực đoan và chủ trương ly khai khi các hoạt động của người này trở nên bạo động. Tháng 9 năm 1981, Bhindranwale bị bắt giữ tại Amritsar, nhưng được trả tự do 25 ngày sau đó vì thiếu chứng cứ. Bhindranwale rút về căn cứ địa ở Mehta Chowk với Guru Nanak Niwas bên trong khu vực biệt lập của Đền Vàng (Harmandir Sahib - ngôi đền linh thiêng nhất của người theo đạo Sikh).
Bối rối vì sự bành trướng sức mạnh quân sự của nhóm Bhindrawale, ngày 3 tháng 6 năm 1984, Gandhi cho phép quân đội tấn công Đền Vàng để trục xuất Bhindranwale và đồng bọn. Hậu quả là Bhindranwale bị giết, ngôi đền bị tàn phá nặng nề, nhiều di tích tôn giáo bị hư hại. Biến cố này gây nên sự phẫn nộ đối với nhiều người Sikh vì điều họ xem là một sự xúc phạm đối với nơi thờ phụng thiêng liêng nhất của họ. Kể từ đó, người theo đạo Sikh ở Ấn Độ coi bà Indira Gandhi phải chịu trách nhiệm cho thảm kịch đẫm máu trên.
Sau vụ việc, các cố vấn của bà Indira đề nghị nữ thủ tướng loại bỏ hết các thành viên đội cận vệ, vệ sĩ có nguồn gốc là người Sikh vì lý do an ninh. Bà Indira đã khước từ lời đề nghị này vì nhiều người thân cận đã theo bà hàng chục năm kể từ khi lên nắm quyền.
Bà Indira miễn cưỡng mặc áo chống đạn nhưng nhiều lần tự cởi ra vì lý do không thoải mái. Đội ngũ y tế cũng phải tránh xa tầm mắt bà.
Ngày 31 tháng 10 năm 1984, hai người Sikh thuộc toán cận vệ của Gandhi, Satwant Singh và Beant Singh, ám sát bà ngay trong khu vườn của Tư dinh Thủ tướng tại số 1 đường Safdarjung ở New Dehli. Lúc ấy, Gandhi đang dạo bước nói chuyện với diễn viên người Anh Peter Ustinov trong một cuộc phỏng vấn như là một phần của bộ phim tư liệu thực hiện cho truyền hình Ireland. Khi bước qua chiếc cổng nhỏ, bà cúi chào theo phong tục Ấn, Satwant và Beant đang đứng gác, hai người liền nổ súng. Gandhi từ trần khi đang trên đường đến bệnh viện.
Indira Gandhi được hỏa táng ngày 3 tháng 11, tại Shakti Sthal, gần Raj Ghat (nơi hỏa táng Mahatma Gandhi).
"Nếu tôi chết ngày hôm nay, từng giọt máu của tôi sẽ tiếp thêm sinh lực cho quốc gia và dân tộc Ấn Độ vĩ đại", đó là câu nói cuối cùng trước công chúng của bà Indira, một ngày trước khi bà bị ám sát.
Sau cái chết của Gandhi, những cuộc bạo động chống người Sikh bùng nổ khắp New Delhi khiến hàng ngàn người thiệt mạng và nhiều người khác mất nhà cửa.
Trong suốt cuộc đời mình, Indira Gandhi không chỉ thay đổi đất nước Ấn Độ mà còn làm thay đổi quốc gia Pakistan kế cận.
Gia tộc Nehru-Gandhi
Lúc đầu, Sanjay được chọn là người thừa kế Indira, nhưng sau khi Sanjay thiệt mạng trong một tai nạn phi cơ, bà cố thuyết phục người con trai trưởng, Rajiv Gandhi, từ bỏ công việc của một phi công hàng không dân dụng để bước vào chính trường vào tháng 1 năm 1981. Sau khi mẹ chết, Rajiv trở thành thủ tướng; đến tháng 5 năm 1991, ông bị ám sát, lần này do các thành viên của tổ chức Hổ Tamil. Vợ góa của Rajiv, Sonia Gandhi, sinh trưởng tại Ý, lãnh đạo một liên minh với thành phần chính là đảng Quốc Đại đến chiến thắng bất ngờ trong kỳ bầu cử năm 2004, loại bỏ Atal Behari Vajpayee và Liên minh Quốc gia Dân chủ khỏi chính quyền.
Sonia Gandhi từ chối cơ hội trở thành thủ tướng nhưng vẫn duy trì quyền kiểm soát bộ máy quyền lực của đảng Quốc Đại; Tiến sĩ Manmohan Singh được chọn để lãnh đạo chính phủ. Các con của Rajiv, Rahul Gandhi và Priyanka Gandhi, đã khởi đầu sự nghiệp chính trị. Vợ góa của Sanjay Gandhi, Maneka Gandhi, sau khi chồng chết, đã tách khỏi ảnh hưởng của nhạc mẫu, cùng với con trai, Varun Gandhi, hoạt động tích cực với tư cách là thành viên của đảng BJB đối lập.
Cần lưu ý rằng Indira Gandhi và các thành viên Gia tộc Nehru-Gandhi không có quan hệ họ hàng gì với Mohandas Gandhi, dù ông là một người bạn của gia đình.
Liên kết ngoài
Thể loại:Indira Gandhi Thể loại:Nữ thủ tướng Thể loại:Thủ tướng Ấn Độ Indira Thể loại:Người bị ám sát Thể loại:Sinh năm 1917 Thể loại:Mất năm 1984 Thể loại:Nữ chính khách Ấn Độ
Gignod
Gignod (trong tiếng Francoprovençal Dzegnou) là một đô thị tại vùng tự trị thung lũng Aosta phía bắc Ý. Đô thị này có diện tích 25 km², dân số 1261 người..
Wemmel
Wemmel là một đô thị ở tỉnh Vlaams-Brabant. Đô thị này chỉ bao gồm thị xã Wemmel proper. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Wemmel có tổng dân số 14.774 người. Tổng diện tích là 8.74 km² với mật độ dân số là 1.690 người trên mỗi km².
Gignod
Đô thị này có làng trực thuộc: Arliod, Arsanières, Buthier Gorrey, Caravex, Chambavaz, Champex, Champlong, Champlorensal, Champorcher, Chatellair, Chef Lieu, Chez Courtil, Chez Henry, Chez Percher, Chez Roncoz, Chez Roux, Chez Sentin, Clemencey, Colière, Cré, Crou, Faverge, Fiou, Gorrey, La Bedegaz, La Cau, La Cheriéty, La Clusaz, La Condéminaz, La Forge, La Minchettaz, La Ressaz, Le Château, Les Côtes, Lexert, Maisonnettes, Meylan, Montjoux, Moré, Moulin, Petit Quart, Perre Besse, Plan Château, Plan Meylan, Planet Côte, Planet Plan, Rovin, Roysod, Savin, Seycinod, Tercinod, Valcartey, Variney, Véclos, Véfan, località Buthier Verney.
Wemmel
Ngôn ngữ chính thức là tiếng Hà Lan, như ở những nơi khác ở Flanders.
Gignod
Đô thị này giáp các đô thị sau: Allein, Aoste, Doues, Etroubles, Roisan, Saint-Oyen, Saint-Pierre, Saint-Rhémy-en-Bosses, Sarre.
Wemmel
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị của Vlaams-Brabant
Posoqueria longiflora
Liên kết ngoài
Thể loại:Posoqueria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1775
Ichneumon armillatus
Ichneumon armillatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ichneumon
Mesophlebion falcatilobum
Mesophlebion falcatilobum là một loài dương xỉ trong họ Thelypteridaceae. Loài này được Holttum mô tả khoa học đầu tiên năm 1982. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesophlebion Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1982 Thể loại:Unresolved names
Maianthemum paniculatum
Maianthemum paniculatum là một loài thực vật có hoa trong họ Măng tây. Loài này được (M.Martens & Galeotti) LaFrankie mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.
Liên kết ngoài
Thể loại:Maianthemum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1986
Yên Phú (thị trấn)
Yên Phú là thị trấn huyện lỵ của huyện Bắc Mê, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.
Yeniköy, Devrek
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tỉnh Zonguldak
Yên Phú (thị trấn)
Địa lý
Thị trấn Yên Phú có vị trí địa lý:
Thị trấn Yên Phú có diện tích 70,06 km², dân số năm 2019 là 7.793 người, mật độ dân số đạt 111 người/km².
Hành chính
Thị trấn Yên Phú có 17 thôn, tổ dân phố được chia 12 thôn: Bản Lạn, Bản Sáp, Bó Củng, Giáp Yên, Nà Đon, Nà Nèn, Nà Phia, Khâu Đuổn, Lùng Éo, Pắc Mìa, Pắc Sáp, Yên Cư và 5 tổ dân phố: 1, 2, 3, 4, 5.
Lịch sử
Ngày 18 tháng 11 năm 1983, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 136-HĐBT về việc thành lập huyện Bắc Mê trên cơ sở tách xã Yên Phú của huyện Vị Xuyên.
Ngày 31 tháng 3 năm 2009, Chính phủ ban hànhNghị định số 11/NĐ-CP về việc thành lập thị trấn Yên Phú trên cơ sở nguyên trạng 6.723,31 ha diện tích tự nhiên và 6.082 nhân khẩu của xã Yên Phú.
Xem thêm
Thể loại:Huyện lỵ Việt Nam
Khướu đá mun
Khướu đá mun (Stachyris herberti) là loài chim thuộc họ Họa mi, phân bố ở Lào và Việt Nam. Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng thấp, ẩm, nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng đang bị đe dọa vì mất nơi sống.
Tham khảo
H Thể loại:Chim Việt Nam
Keng Vannsak
Keng Vannsak (កេង វ៉ាន់សាក់; 19 tháng 9 năm 1925 – 18 tháng 12 năm 2008) là một học giả, nhà triết học và nhà ngôn ngữ học người Campuchia. Ông đã phát minh ra bàn phím máy đánh chữ Khmer vào năm 1952. Ông đã sống lưu vong ở Paris, Pháp, từ năm 1970 cho đến khi qua đời vào năm 2008. Ông qua đời ở tuổi tám mươi tại bệnh viện Montmorency vùng ngoại ô Paris sau khi mắc một căn bệnh mãn tính.
Ở Campuchia hiện nay, Keng Vannsak được biết đến là một trong những nhân vật có ảnh hưởng đối với các thế hệ học giả và trí thức Campuchia tiếp theo. Ông đã để lại cho mình một di sản văn học, bao gồm hai vở kịch, truyện ngắn, nhiều bài thơ và nghiên cứu của ông từ những năm 1940.
Tiểu sử
Keng Vannsak chào đời tại một ngôi làng nhỏ ở tỉnh Kampong Cham vào ngày 19 tháng 9 năm 1925, cùng năm khi Pol Pot ra đời. Vannsak đã cố vấn cho Pol Pot khi cả hai đang ở Pháp. Cả hai người đều bày tỏ chia sẻ ý kiến ​​về "người Khmer nguyên thủy", xem Phật giáo và Ấn Độ giáo đã làm ô nhiễm văn hóa gốc Khmer.
Sau khi có bằng tú tài Triết học năm 1946 tại Phnôm Pênh, Vannsak tiếp tục theo đuổi việc học tại Paris bằng học bổng và làm trợ lý tiếng Khmer tại Trường quốc gia về ngôn ngữ phương Đông (Ecole nationale des Langues Orientales). Trong thời gian học tập, ông đã dành hai năm giảng dạy tiếng Khmer tại Trường Nghiên cứu phương Đông và Châu Phi, Đại học London.
Sự nghiệp
Năm 1952, ông cùng vợ trở về Campuchia và với bằng cử nhân mà ông có được tại Khoa Văn học và Nhân văn Đại học Paris năm 1951. Sau đó, ông làm giáo viên tại ngôi trường danh giá Lycée Sisowath ở Phnôm Pênh, và quyết định ở lại đây từ năm 1952 đến 1958.
Những người bạn cực đoan nhất bắt đầu xa rời ông. Vannsak ra sức bảo vệ cho Chủ tịch Hội sinh viên Campuchia khi nhóm được mời tham dự "lễ kỷ niệm hòa bình thế giới dành cho thanh niên" ở Berlin, nhưng cuối cùng được yêu cầu không đi cùng nhóm ngay trước khi họ chuẩn bị rời đi.