cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marco Verratti
Phong cách thi đấu
Verratti là một tiền vệ kiến thiết lối chơi với phong cách thi đấu nhanh nhẹn, sáng tạo và đậm chất kỹ thuật cùng khả năng rê dắt và kiểm soát bóng siêu hạng. Verratti nổi tiếng với phong cách thi đấu tự tin và khả năng xoay xở, kiểm soát bóng trong không gian chật hẹp, nhờ khả năng giữ thăng bằng rất tốt. Nhãn quan chiến thuật tuyệt vời và khả năng chuyền bóng tuyệt hảo giúp Verratti có khả năng kiến tạo nhiều cơ hội ghi bàn cho đồng đội, cũng như kiểm soát nhịp độ trận đấu thông qua những đường chuyền và ban bật ngắn với độ chính xác cao. Phong cách thi đấu giúp Verratti được ví như Andrea Pirlo mới, đặc biệt sau khi Verratti chuyển từ vị trí trequartista sang regista giống như người đàn anh trong giai đoạn đầu sự nghiệp. Sớm được xem như một trong những tài năng trẻ triển vọng nhất thế hệ của mình, Verratti đã nhanh chóng phát triển và trở thành một trong những tiền vệ trung tâm xuất sắc nhất thế giới. Bên cạnh khả năng chơi bóng, Verratti còn là mẫu cầu thủ cần cù, nhiệt huyết và luôn luôn thi đấu cực kỳ máu lửa với phong cách quyết liệt trong cả tấn công và phòng ngự, bất chấp thực tế anh là một cầu thủ có thể hình thấp bé và nhẹ cân.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1992 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Ý Thể loại:Cầu thủ bóng đá Ý Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Paris Saint-Germain F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Ligue 1 Thể loại:Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2014 Thể loại:Người Pescara Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Ý Thể loại:Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Pháp
Mizutani Masatoshi
Masatoshi Mizutani (sinh ngày 7 tháng 7 năm 1987) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Masatoshi Mizutani đã từng chơi cho FC Gifu.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1987 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Gifu
Heterosternuta ohionis
Heterosternuta ohionis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1917.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Heterosternuta
Dicliptera jujuyensis
Dicliptera jujuyensis là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được Lindau ex R.E.Fr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1903.
Chú thích
Thể loại:Dicliptera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1903
Leycesteria thibetica
Leycesteria thibetica là một loài thực vật có hoa trong họ Kim ngân. Loài này được H.J. Wang mô tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Quỷ xuy tiêu Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1978
Chauchigny
Chauchigny  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Aube
Mao cước Trung Bộ
Mao cước Trung Bộ (danh pháp: Capillipedium annamense) là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được A.Camus mô tả khoa học đầu tiên năm 1925.
Liên kết ngoài
Thể loại:Capillipedium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1925 Thể loại:Thực vật Việt Nam
Chích phương đông
Chích phương đông (danh pháp khoa học: Acrocephalus orientalis) là một loài chim trong họ Acrocephalidae.
Centris obsoleta
Tham khảo
Thể loại:Centris Thể loại:Động vật được mô tả năm 1841
Nicey
Nicey  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao từ 201-336 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Côte-d'Or
Livramento de Nossa Senhora
Livramento de Nossa Senhora là một đô thị thuộc bang Bahia, Brasil. Đô thị này có diện tích 2267,021 km², dân số năm 2007 là 40709 người, mật độ 18 người/km².
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị bang Bahia
Pogonatum clavatum
Pogonatum clavatum là một loài Rêu trong họ Polytrichaceae. Loài này được (Dozy & Molk.) Dozy & Molk. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1856.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pogonatum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1856
Lepanthes kuijtii
Lepanthes kuijtii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer & Hirtz mô tả khoa học đầu tiên năm 1984.
Liên kết ngoài
K Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1984
Pericyma albidentaria
Pericyma albidentaria là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pericyma Thể loại:Côn trùng châu Âu
Amata chlorocera
Amata chlorocera là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
C
Walckenaeria dondalei
Walckenaeria dondalei là một loài nhện trong họ Linyphiidae. Loài này phân bố ở Canada.
Tham khảo
D Thể loại:Loài đặc hữu của Canada
Châtres, Aube
Châtres  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.
Tham khảo
Chatres
Heterosternuta oppositus
Heterosternuta oppositus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Say miêu tả khoa học năm 1823.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Heterosternuta
Lâm Vũ
Lâm Vũ hay Lâm Võ (chữ Hán giản thể: 临武县, Hán Việt: Lâm Vũ huyện, pinyin: Línwǔ Xiàn) là một huyện của địa cấp thị Sâm Châu, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này nằm ranh giới phía nam của Hồ Nam. Huyện Lâm Vũ có dân số năm 2004 là 313.605 người, trong đó dân thành thị là 82.800 người. Huyện này có diện tích 1375 km2.
Huyện Gia Hòa giáp các huyện: bắc giáp Gia Hòa và Quế Dương, tây giáp Lục Sơn, nam giáp Liên Châu, đông giáp Nghi Chương.
Chú thích
Thể loại:Sâm Châu Thể loại:Đơn vị cấp huyện Hồ Nam
Grammatophyllum scriptum
Grammatophyllum scriptum là một loài phong lan.
Centaurea bordzilowski
Liên kết ngoài
Thể loại:Centaurea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1909
Frullania vitalii
Frullania vitalii là một loài Rêu trong họ Jubulaceae. Loài này được Yuzawa & S. Hatt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Grammatophyllum scriptum
Tham khảo
s
Frullania vitalii
Liên kết ngoài
Thể loại:Frullania Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1988
Linnaea adenotricha
Linnaea adenotricha là một loài thực vật có hoa trong họ Kim ngân. Loài này được (Hance) Graebn. mô tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Liên kết ngoài
Thể loại:Linnaea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1900
Serixia apicalis
Serixia apicalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Serixia
Ballekere, Nagamangala
Ballekere là một làng thuộc tehsil Nagamangala, huyện Mandya, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Mandya (huyện)
Nod-sur-Seine
Nod-sur-Seine  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 256 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Nodsurseine
Centris orellanai
Centris orellanai là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Ruiz mô tả khoa học năm 1940.
Tham khảo
Thể loại:Centris Thể loại:Động vật được mô tả năm 1940
Karadayı, Çankırı
Karadayı là một xã thuộc thành phố Çankırı, tỉnh Çankırı, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 628 người.
Ea T'ling
Ea T'ling (đọc là /e-a-tờ-linh/) là thị trấn huyện lỵ của huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông, Việt Nam.
Địa lý
Thị trấn Ea T'ling nằm ở trung tâm huyện Cư Jút, cách thành phố Gia Nghĩa 100 km về phía bắc và cách thành phố Buôn Ma Thuột 20 km về phía tây, có vị trí địa lý:
Thị trấn Ea T'ling có diện tích 22,68 km², dân số năm 2019 là 16.893 người, mật độ dân số đạt 745 người/km².
Hành chính
Thị trấn Ea T'ling được chia thành 10 tổ dân phố: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 11 và 3 bon: U1, U2, U3.
Lịch sử
Trước đây, Ea T'ling là một xã thuộc thị xã Buôn Ma Thuột.
Ngày 26 tháng 1 năm 1989, Hội đồng Bộ trưởng đã có Quyết định số 09/QĐ-HĐBT về việc thành lập xã Ea T'ling trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của xã Cư Jút cũ.
Ngày 14 tháng 9 năm 1989, xã Ea T'ling được chia thành 3 xã: Ea T'ling, Tâm Thắng, Trúc Sơn.
Ngày 19 tháng 6 năm 1990, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 227-HĐBT. Theo đó, chuyển xã Ea T'ling về huyện Cư Jút mới thành lập.
Ngày 26 tháng 5 năm 1992, Ban Tổ chức Chính phủ ban hành Quyết định số 313-TCCP. Theo đó:
Ngày 18 tháng 6 năm 2020, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 818/QĐ-BXD về việc công nhận thị trấn Ea T'ling mở rộng (gồm thị trấn Ea T'ling và xã Tâm Thắng) là đô thị loại IV.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị Việt Nam loại IV Thể loại:Huyện lỵ Việt Nam
Hialeah, Florida
Hialeah là một thành phố thuộc Quận Miami-Dade, Florida, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2000, dân số thành phố là 226.419. Tính đến năm 2009, theo ước tính của Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ thì dân số thành phố đã giảm xuống còn 218.896, biến nó thành thành phố lớn thứ sáu trong tiểu bang. Hialeah là một phần của vùng đô thị Miami và vùng đô thị Đại Nam Florida.
Hashiuchi Ryoma
Ryoma Hashiuchi (sinh ngày 22 tháng 4 năm 1989) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Ryoma Hashiuchi đã từng chơi cho FC Gifu và MIO Biwako Kusatsu.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1989 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Gifu
Chaserey
Chaserey  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Aube
Dicliptera katangensis
Dicliptera katangensis là một loài thực vật có hoa trong họ Ô rô. Loài này được De Wild. mô tả khoa học đầu tiên năm 1903.
Graphiella
×Graphiella, viết tắt trong các tạp chí thương mại là Grpla, là một chi lan lai giữa chi Cymbidiella và Graphorkis (Cymla × Grks).
Dicliptera katangensis
Chú thích
Thể loại:Dicliptera Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1903
Graphiella
Tham khảo
Thể loại:Danh sách các chi phong lan Thể loại:Cyrtopodiinae nothogenera
José Echegaray
José Echegaray y Eizaguirre (19 tháng 4 năm 1832 – 4 tháng 9 năm 1916) là nhà viết kịch Tây Ban Nha đoạt giải Nobel Văn học năm 1904.
Tiểu sử
Jose Maria Valdo Echegaray y Eizaguire sinh tại thủ đô Madrid. Năm lên 3 tuổi gia đình chuyển về Murcia ven biển Địa Trung Hải. Bố là giáo sư tiếng Hy Lạp ở trường Đại học Murcia. Echegaray đi học sớm, say mê tiếng Hy Lạp, tiếng Latin, lịch sử, triết học và toán. Nhận chứng chỉ tú tài triết học năm 14 tuổi, ông trở về Madrid và học tại trường Trung học Kỹ nghệ. Làm kỹ sư một vài năm, rồi trở thành giáo sư toán lý thuyết và ứng dụng tại trường Trung học Kỹ nghệ. Echegaray là một trong những nhà toán học xuất sắc nhất Tây Ban Nha thời đó, nghiên cứu triết học, địa lý và kinh tế - chính trị học, yêu thích nghệ thuật sân khấu. Sau cuộc cách mạng dân chủ tư sản năm 1868, ông lần lượt giữ các chức Bộ trưởng Xã hội, Bộ trưởng Thương mại, Bộ trưởng Tài chính.
Năm 1874, sau khi vương triều Bourbon được khôi phục, Jóse Echegaray buộc phải lưu vong sang Paris. Cuối năm ông về nước, viết vở kịch đầu tiên El ibro tahonano (Cuốn ngân phiếu), rồi từ bỏ việc nghiên cứu toán học và những khoa học khác, cũng như các hoạt động chính trị. Ba mươi năm tiếp theo Echegaray chỉ chuyên tâm vào văn học nghệ thuật, mỗi năm viết vài ba vở kịch cho đến cuối đời. Trong số 60 vở kịch của ông có đến hơn nửa là kịch thơ. Vở kịch nổi tiếng đầu tiên của ông là La esposa del vengador (Vợ kẻ báo thù, 1874); năm 1895 vở O locura ó santidad (Điên khùng hay thần thánh, viết năm 1877) được dịch sang tiếng Anh và mang lại tiếng tăm thế giới cho ông. Tác phẩm nổi tiếng nhất của Echegaray là El gran Galeoto (Galeoto vĩ đại1881), viết về sức tàn phá của những tin đồn thổi khiến những người vô tội trở thành nạn nhân.
Walckenaeria dulciacensis
Walckenaeria dulciacensis là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
José Echegaray
Tiểu sử
Năm 1894 ông được bầu vào Viện Hàn lâm Hoàng gia Tây Ban Nha. Năm 1904 ông nhận giải Nobel cùng Fredéric Mistral vì những đóng góp cho sự nghiệp phục hồi các truyền thống của kịch Tây Ban Nha. Năm 1912 ông được trao Huân chương Lông Cừu Vàng. Các nhà phê bình đánh giá khác nhau về José Echegaray. Một số cho rằng ông là mắt xích kết nối của kịch cổ điển và hiện đại Tây Ban Nha; số khác coi nghệ thuật của ông là bằng chứng suy thoái của nền nghệ thuật kịch Tây Ban Nha cuối thế kỉ 19. Ông mất ở Madrid năm 1916.
Walckenaeria dulciacensis
Loài này thuộc chi Walckenaeria. Walckenaeria dulciacensis được J. Denis miêu tả năm 1949.
José Echegaray
Liên kết ngoài
Thể loại:Nhà văn Tây Ban Nha Thể loại:Nhà viết kịch Tây Ban Nha Thể loại:Người Tây Ban Nha đoạt giải Nobel Thể loại:Người đoạt giải Nobel Văn học Thể loại:Nhà toán học thế kỷ 19 Thể loại:Người Madrid Thể loại:Mất năm 1916
Walckenaeria dulciacensis
Tham khảo
D
Trận Lviv (1704)
Trận Lviv là một cuộc tấn công của quân Thụy Điển vào thành Lviv, thuộc lãnh thổ của Khối Liên bang Ba Lan và Lietuva trong Đại chiến Bắc Âu diễn ra vào ngày 6 tháng 9 năm 1704.
Mào đầu
Quản đốc thành Lviv, Franciszek Gałecki, trước đó đã từ chối trả tiền cống nạp theo yêu cầu của người Thụy Điển. Vì nguyên nhân này, Karl XII của Thụy Điển dường như đã tức giận. Ngày 1 tháng 9 năm 1704, ông ra lệnh dỡ trại tại Jarosław và cùng 16 trung đoàn hành quân về phía Lviv. Nhà vua có mặt tại đó cùng với đội quân tiên phong của mình vào ngày 5 tháng 9. Ngay lập tức, đội quân này dễ dàng đánh bại vài ngàn lính dưới trướng Janusz Antoni Wiśniowiecki và Stanisław Mateusz Rzewuski sau một cuộc chiến ngắn. Khoảng 600 binh sĩ (bao gồm khoảng 200 người Saxon) sau đó nhanh chóng thiêu rụi vùng ngoại ô Lviv và bắn đại bác vào thành.
Diễn biến
Karl muốn xông vào thị trấn ngay lập tức. Vì lẽ đó, vị vua tiến hành một cuộc trinh sát từ một lâu đài gần đó rồi ra lệnh cho ba trung đoàn kị binh vào vị trí sẵn sàng. Tuy nhiên, mưa lớn buộc Karl phải hoãn cuộc tấn công cho đến ngày hôm sau. Tranh thủ thời gian chuẩn bị của ba trung đoàn kị binh, đám binh lính còn lại tiến hành bao vây thành nhằm ngăn chặn các lực lượng cứu viện đến can thiệp. Đến ngày 6 tháng 9, cuộc tấn công chính thức diễn ra. Khoảng 50 quân Thụy Điển ập vào một tu viện kiên cố bên ngoài thị trấn, trong khi Karl cùng số binh lính còn lại trèo lên công sự, nơi dựng một bức tường gỗ. Bức tường này bảo vệ các pháo đài lớn bao quanh thị trấn. Quân Thụy Điển khi tấn công bị đối phương bắn từ những cái lỗ bên trên bức tường gỗ này. Ngay sau đó, họ dùng lựu đạn để xua đám lính Ba Lan thủ thành ra chỗ khác và phá hủy bức tường. Khi quân Thụy Điển tràn qua, những binh lính Ba Lan hoảng loạn, chạy về phía cổng chính của thành, nhưng bất ngờ đụng độ với quân của Karl đang hăng hái xông lên. Sau một trận giáp đấu điên cuồng, quân Thụy Điển cuối cùng cũng giành quyền kiểm soát cổng thành, rồi sau đó là quảng trường thị trấn, và chẳng mấy chốc là cả thị trấn. Tất cả diễn ra chỉ trong nửa giờ đồng hồ. Tu viện kiên cố bên trong thành, trong thời gian này, cũng bị chiếm thành công.
Hậu chiến
Có khoảng 30 đến 40 lính Thụy Điển bị giết hoặc bị thương trong trận chiến. Khoảng 530 lính Ba Lan bị bắt và khoảng 50 đến 60 người bị giết, ngoại trừ một số công dân có vũ trang. Franciszek Gałecki, cùng với những binh lính bị bắt của mình (trừ một số lính người Saxon), chẳng mấy chốc chuyển sang đầu quân cho vị vua bù nhìn Stanisław Leszczyński và quân Thụy Điển. Họ tiếp tục được giao đóng quân ở Lviv. Về phần Karl, ông cùng binh lính nhổ trại vào khoảng ngày 23, 24 tháng 9 rồi tiến về Warszawa, nơi hiện đã bị Augustus II của Ba Lan chiếm giữ. Ông sớm hội ngộ cùng binh lính Saxon dưới trướng Johann Matthias von der Schulenburg trong Trận Punitz.
Thư mục
Thể loại:Trận đánh liên quan tới Thụy Điển Thể loại:Châu Âu năm 1704 Thể loại:Xung đột năm 1704
Hypena schultzei
Hypena schultzei là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Hypena
Chích đầu nhọn
Chích đầu nhọn (danh pháp khoa học: Acrocephalus stentoreus) là một loài chim trong họ Acrocephalidae. Chích đầu nhọn có phạm vi sinh sản từ Ai Cập về phía đông qua Pakistan, Afghanistan và cực bắc Ấn Độ đến nam Trung Quốc, đông nam Á và nam tới Úc. A. meridionalis là một gống đặc hữu ở Sri Lanka.
Tham khảo
S Thể loại:Chim châu Âu Thể loại:Chim Grenada Thể loại:Chim Pakistan Thể loại:Chim Tây Úc
Thủy điện A Lưới
Thủy điện A Lưới có công suất 170 MW với 2 tổ máy, sản lượng điện hàng năm 690 triệu KWh, khởi công tháng 6/2007 hoàn thành tháng 6/2012. Tên ban đầu của công trình là thủy điện A Sáp.
Đặc điểm
Thủy điện A Lưới có điểm đặc biệt là các công trình chính ở cách nhau khá xa.
Đường hầm và đường ống áp lực dài gần 12 km dẫn nước vào nhà máy thủy điện tại xã Hồng Hạ 16.27433°N, 107.35855°W.
Nước sau khi ra khỏi nhà máy sẽ đổ vào thượng nguồn sông Bồ bên bờ trái. Việc dẫn nước về sông Bồ làm tăng lưu vực hiệu dụng và lượng nước đưa về thủy điện Hương Điền 16.45833°N, 107.4225°W.
Sông A Sáp
Sông A Sáp, sang đất Lào gọi là Sê Asap, là tên ở phần khởi nguồn của Sê Kông. Đây là một phụ lưu cấp 2 của sông Mekong chảy ở nam Lào sang đông bắc Campuchia, đổ vào Sê Rêpôk và từ đó vào sông Mekong tại ngã ba sông rộng lớn gần thị xã Stung Treng.
Liên kết ngoài
A Lưới A Lưới A Lưới
Lepanthes labiata
Lepanthes labiata là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
3609 Liloketai
3609 Liloketai (1980 VM1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 11 năm 1980 bởi Đài thiên văn Tử Kim Sơn ở Nanking.
Lepanthes labiata
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2001
3609 Liloketai
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1980
Frullania vittata
Frullania vittata là một loài Rêu trong họ Jubulaceae. Loài này được S. Hatt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1974.
Liên kết ngoài
Thể loại:Frullania Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1974
Ozothamnus turbinatus
Ozothamnus turbinatus là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được DC. mô tả khoa học đầu tiên năm 1838.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ozothamnus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1838 Thể loại:Thực vật New South Wales
Zblovice
Zblovice là một làng thuộc huyện Znojmo, vùng Jihomoravský, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Znojmo Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Didymodon cucullatus
Didymodon cucullatus là một loài Rêu trong họ Pottiaceae. Loài này được (Hampe) Broth. ex Warnst. mô tả khoa học đầu tiên năm 1916.
Liên kết ngoài
Thể loại:Didymodon Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1916
Lý thuyết mã kép
Lý thuyết mã kép là một lý thuyết về trí nhớ và nhận thức của Allan Paivio. Lý thuyết này có liên quan rất nhiều đến các mô hình trí nhớ nhận thức và được xem là một phần của các nghiên cứu về xử lý thông tin nhận thức – là những mô tả về cách trí óc xử lý thông tin. Lý thuyết này chủ yếu lý giải cách thông tin trực quan được xử lý và lưu trữ trong trí nhớ và cho rằng xử lý thông tin không lời và xử lý thông tin có tầm quan trọng như nhau.
Nội dung cơ bản
Hệ thống thứ hai được gọi là Hệ thống Từ ngữ (Verbal System) xử lý và lưu trữ các thông tin thuộc ngôn ngữ.
Hai hệ thống này có thể được kích hoạt một cách độc lập với nhau. Sự tương quan và liên hệ của hai hệ thống này chính là sự mã hóa kép thông tin.
Lý thuyết Mã kép có rất nhiều ứng dụng trong nhiều lĩnh vực nhận thức, bao gồm giải quyết vấn đề, học khái niệm, ngôn ngữ, …
Chú thích
Thể loại:Lý thuyết mã Thể loại:Tâm lý học giáo dục Thể loại:Ngôn ngữ học Thể loại:Khoa học nhận thức
Cá miệng tròn
Cá miệng tròn (danh pháp khoa học: Cyclostomata) là một nhóm hiện nay được coi là đa ngành, trước đây được dùng như là một lớp để chỉ các dạng cá không hàm ngày nay còn sinh tồn, bao gồm các loài cá mút đá và cá mút đá myxin.
Cá không hàm, như tên gọi của chúng, là không có quai hàm nhưng chúng có các hàng răng di chuyển theo một chuyển động tròn; vì thế mà có tên gọi cyclostomata. Miệng của chúng không thể khép lại do thiếu quai hàm, vì thế chúng thường xuyên quay tròn nước trong miệng.
Giả thuyết miệng tròn và giả thuyết xương sống
Hiện tại còn nhiều mâu thuẫn về các mối quan hệ trong phạm vi cá không hàm. Lớp này cũng thường xuyên được nói tới như là phân thứ ngành hay siêu lớp Agnatha. Có một số phân tích phân tử cho thấy nhóm Cyclostomata có thể là đơn ngành, nghĩa là cá mút đá myxin và cá mút đá là có họ hàng gần, phù hợp với "giả thuyết miệng tròn". Điều này không phù hợp với "giả thuyết xương sống" trong đó cho thấy cá mút đá có quan hệ họ hàng gần gũi với các dạng động vật có quai hàm (Gnathostomata) hơn là với cá mút đá myxin. Tuy nhiên, điều này cần thêm nhiều dữ liệu hơn nữa để có sự chắc chắn cao hơn.
Tham khảo
C
Phòng trưng bày Renault Samsung Motors
left|200px|thumb| Phòng trưng bày Renault Samsung mặt trước
Phòng trưng bày Renault Samsung Motors là một bảo tàng thuộc sở hữu công ty sản xuất ô tô Hàn Quốc Renault Samsung Motors.
Bảo tàng được mở cửa với tên Reuno Samseong Munhwagwan (Hangul:르노삼성 문화관) hoặc Trung tâm văn hóa Renault Samsung vào tháng 6 năm 2001. Nó được làm mới vào tháng 9 năm 2006, và đổi thành tên hiện nay. Phòng trưng bày những mẫu sản phẩm SM7 / QM5, kỹ thuật lắp ráp (M9R, VQ,...), những mẫu trước và đặc biệt (SM5, SM3, triễn lãm xe Seoul Motor Show,...) và sơ đồ của quá trình sản xuất. Bảo tàng còn trưng bày một số dự án của Renault-Nissan Alliance.
Nó còn có một số chương trình an toàn đường phố dành cho trẻ em. Bảo tàng có một trang có thể tham khảo ảo trong nhà máy.
Henryk Sienkiewicz
Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz (5 tháng 5 năm 1846 - 15 tháng 11 năm 1916) là nhà văn Ba Lan đoạt giải Nobel Văn học năm 1905. Ông thường ký dưới các tác phẩm của mình bằng bút hiệu Litwos.
Tiểu sử
Henryk Adam Alexandr Sienkiewicz là con trai một địa chủ quý tộc nghèo sống ở nông thôn. Đến tuổi đi học, do ảnh hưởng của các biến động trong nền kinh tế, gia đình chuyển về Warszawa. Học xong trường gymnazy năm 1870, ông vào học Đại học Warszawa, lúc đầu học luật và y khoa, sau chuyển sang văn và sử. Sienkiewicz là cộng tác viên thường xuyên của các báo Przegląd Tygodniowy, Gazeta Polska, Niwa, Słowo và bắt đầu gây được sự chú ý với tiểu thuyết Namarne (Phí hoài, 1871), các truyện ngắn Stary sluga (Người đầy tớ già, 1875), Hania (1876), đồng thời ông cũng trở thành một nhà báo được thừa nhận tài năng. Năm 1876, tờ Gazeta Polska cấp tiền cho Sienkiewicz đi Mỹ với điều kiện đổi lại là ông phải viết một loạt bài về Hoa Kỳ; ở đây ông tham gia vào những thử nghiệm xây dựng trại xã hội chủ nghĩa không thành ở Anahaim (gần Los Angeles). Từ 1878 ông trở về châu Âu, đi nhiều nước, viết báo, viết văn và diễn thuyết. Năm 1879, Sienkiewicz trở thành chủ bút một tờ nhật báo mới ở Ba Lan; ba lần lấy vợ; vợ đầu có hai con nhưng chết sớm. Sau khi về Ba Lan, Sienkiewicz bắt đầu sáng tác những tác phẩm dài hơi và nổi tiếng với bộ ba tiểu thuyết Potop (Trận hồng thủy), Pan Wolodyjowski (Ngài Wolodyjowski), Ogniem i mieczem (Bằng lửa và gươm) - viết về các sự kiện diễn ra hồi thế kỉ 17 trong thời gian chiến tranh giữa người Ba Lan với người Kazakh, với người Thụy Điển và với người Thổ Nhĩ Kỳ. Sau đó Sienkiewicz viết hai tiểu thuyết về cuộc sống hiện đại là Bez dogmatu (Không có giáo điều) và Rodzina Polaniekich (Gia đình Polaniecki), còn vào những năm 1895-1896 - tiểu thuyết Quo vadis nói về cuộc sống dưới triều đại của hoàng đế Nero thời cổ La Mã đã mang lại danh tiếng thế giới cho ông.
Năm 1900, Henryk Sienkiewicz được những người hâm mộ quyên tiền đủ để mua một trang trại nhỏ và tổ chức sinh nhật rầm rộ. Năm 1905 ông được trao giải Nobel vì những đóng góp xuất sắc trong lĩnh vực sử thi, mà cụ thể là tiểu thuyết Quo vadis viết về cuộc đấu tranh của những người Thiên Chúa giáo với Nero. Khi Chiến tranh thế giới thứ nhất nổ ra, Sienkiewicz rời quê sang sống ở nước Thụy Sĩ trung lập, làm việc trong tổ chức Hồng thập tự Ba Lan. Năm 1916 ông mất ở Vevey, tám năm sau thi hài của ông được chuyển về Warszawa và an táng trong nhà thờ.
Phim chuyển thể
Nhiều tác phẩm của ông được chuyển thể thành phim, nổi bật nhất là phim Hiệp sĩ Thập tự (hay Hiệp sĩ) năm 1960, được đề cử giải Oscar phim tiếng nước ngoài hay nhất và lập kỷ lục về số lượt người xem ở Ba Lan (32.315.695 người). Xếp thứ hai và ba số lượt người xem là phim Trên sa mạc và trong rừng thẳm bản 1973 (30.989.874 người) và phim Trận đại hồng thủy (Potop), năm 1974 thu hút 27.615.921 người xem cũng là những phim chuyển thể từ tiểu thuyết của ông. Phim Bằng lửa và gươm năm 1999 cũng đứng đầu danh sách các phim ăn khách nhất tính theo năm trong bảng danh sách liệt kê từ năm 1989 khi thay đổi chế độ, với 7.151.354 lượt xem năm 1999.
Tiểu thuyết Quo Vadis được dựng thành một số phim trong đó phim Quo Vadis nổi tiếng của điện ảnh Mỹ, sau đó là bản phim truyền hình của Ý năm 1985 và Ba Lan năm 2001.
Liên kết ngoài
Thể loại:Người Ba Lan đoạt giải Nobel Thể loại:Nhà văn Ba Lan Thể loại:Tín hữu Công giáo Ba Lan Thể loại:Người đoạt giải Nobel Văn học Thể loại:Mất năm 1916
Amata chlorometis
Amata chlorometis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
C
Heterosternuta ouachita
Heterosternuta ouachita là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Matta & Wolfe miêu tả khoa học năm 1979.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Heterosternuta
Charny-le-Bachot
Charny-le-Bachot  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.
Tham khảo
Charnylebachot
Ballekere, Hosadurga
Ballekere là một làng thuộc tehsil Hosadurga, huyện Chitradurga, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Chitradurga (huyện)
Centaurea borjae
Centaurea borjae là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được Valdés Berm. & Rivas Goday mô tả khoa học đầu tiên năm 1978.
Liên kết ngoài
Thể loại:Centaurea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1978
Centris pachysoma
Centris pachysoma là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1919.
Tham khảo
Thể loại:Centris Thể loại:Động vật được mô tả năm 1919
Howeara
× Howeara viết tắt trong thương mại là Hwra. là một chi lan lai giữa các chi Leochilus, Oncidium and Rodriguezia (Lchs. x Onc. x Rdza.).
Mori Yosuke
Yosuke Mori (sinh ngày 25 tháng 7 năm 1985) là một cầu thủ bóng đá người Nhật Bản.
Sự nghiệp câu lạc bộ
Yosuke Mori đã từng chơi cho FC Gifu.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1985 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Nhật Bản Thể loại:Cầu thủ bóng đá FC Gifu
Bugul'minsky (huyện)
Huyện Bugul'minsky (? райо́н) là một huyện hành chính tự quản (raion), của Tatarstan, Nga. Huyện có diện tích 1392 km². Trung tâm của huyện đóng ở Bugul'ma.
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Tatarstan Thể loại:Huyện của Nga
Linnaea uniflora
Linnaea uniflora là một loài thực vật có hoa trong họ Kim ngân. Loài này được (R. Br.) A. Braun mô tả khoa học đầu tiên năm 1872.
Liên kết ngoài
Thể loại:Linnaea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1872
Frullania vittiana
Frullania vittiana là một loài Rêu trong họ Jubulaceae. Loài này được S. Hatt. mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.
Liên kết ngoài
Thể loại:Frullania Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1987
La Solidaridad
La Solidaridad là một tổ chức được thành lập ở Tây Ban Nha vào ngày 13 tháng 12 năm 1888 bởi những người Philippines yêu nước bị trục xuất năm 1872 và các sinh viên đang theo học tại các trường đại học ở Châu Âu. Tổ chức ra đời nhằm tăng cường nhận thức về nhu cầu về thị trường và thuộc địa của Đế quốc Tây Ban Nha, và để tuyên truyền một mối quan hệ gần gũi hơn giữa các nước thuộc địa và Tây Ban Nha.
Người anh em họ của José Rizal, Galicano Apacible, đã phát hành một tờ báo cùng tên được xuất bản ở Barcelona, Tây Ban Nha vào ngày 15 tháng 2 năm 1889. Báo được Graciano López Jaena biên soạn và sau đó là Marcelo H. del Pilar. Các điều kiện xã hội, văn hoá và kinh tế của xứ thuộc địa Philippines đều được đề cập đến trong La Solidaridad. Bài phát biểu của những người Tây Ban Nha theo chủ nghĩa tự do về Philippines cũng đã được đưa lên báo.
Thành viên
nhỏ|269x269px|Những người lãnh đạo La Solidaridad. Ảnh chụp ở [[Tây Ban Nha năm 1890]]
Lịch sử
La Solidaridad được thành lập để thể hiện mục đích của Phong trào Tuyên truyền, nhằm cải thiện quan hệ giữa Philippines với Tây Ban Nha. Lần xuất bản đầu tiên của Tuần báo La Solidaridad là vào ngày 15 tháng 2 năm 1889. Một tờ báo phát hành hai tuần một lần và La Solidaridad đóng vai trò là cơ quan chính của Phong trào Cải cách ở Tây Ban Nha.
Tổ chức Comite de Propaganda tại Philippines đã tài trợ cho việc xuất bản của La Solidaridad. Chức vụ chủ bút của báo được đề xuất đầu tiên cho José Rizal. Tuy nhiên, ông đã từ chối. Sau khi Rizal từ chối, Graciano López Jaena được mời làm chủ bút của La Solidaridad và ông đã chấp nhận.
Vào ngày 25 tháng 4 năm 1889, La Solidaridad đã xuất bản bài báo có tựa đề "Những nguyện vọng của người Philippines" do Asociación Hispano-Filipina de Madrid (Hiệp hội người La tinh gốc Philippines ở Madrid) viết. Bài báo thể hiện nguyện vọng :
Vào ngày 15 tháng 12 năm 1889, Marcelo H. del Pilar thay Graciano López Jaena làm chủ bút của La Solidaridad. Mục tiêu của tờ báo đã mở rộng khi ông lên làm chủ bút. Các bài báo của ông đã thu hút sự chú ý của các nhà lãnh đạo Tây Ban Nha và các bộ trưởng. Lần này, La Solidaridad theo đuổi ước muốn:
Sau nhiều năm xuất bản từ năm 1889 đến năm 1895, các tài trợ cho La Solidaridad đã trở nên khan hiếm. Sự đóng góp của Comite de Propaganda với tờ báo đã chấm và Pilar đã tự mình tài trợ cho tờ báo. Thiếu thốn về tài chính ở Tây Ban Nha, del Pilar đã ngừng xuất bản La Solidaridad vào ngày 15 tháng 11 năm 1895 với 7 tập và 160 ấn bản. Trong bài xã luận chia tay của Del Pilar, ông nói:
Karaşeyh, Çankırı
Konak là một xã thuộc thành phố Çankırı, tỉnh Çankırı, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 323 người.
La Solidaridad
Lịch sử
Chúng tôi nhận định rằng không có hy sinh nào là quá ít để giành được các quyền và sự tự do của một quốc gia bị áp bức bởi chế độ nô lệ.
Những người đóng góp đáng chú ý
Một vài nhà văn đã đóng góp cho La Solidaridad suốt sáu năm tồn tại, tiêu biểu như: Antonio Luna, Anastacio Carpio, Mariano Ponce, Antonio M. Regidor, Jose Maria Panganiba, Isabelo de los Reyes, Eduardo de Lete, José Alejandrino và Pedro Paterno. Một trong những người có công đóng góp nhiều nhất là Ferdinand Blumentritt, bạn của José Rizal. Ông có tinh thần bảo vệ lợi ích của người Philippines và đã được truyền cảm hứng cho các nhà văn khác và độc giả của tờ báo.
Serixia apicefuscipennis
Serixia apicefuscipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Serixia
Walckenaeria elgonensis
Walckenaeria elgonensis là một loài nhện trong họ Linyphiidae.
Loài này thuộc chi Walckenaeria. Walckenaeria elgonensis được Herman Theodor Holm miêu tả năm 1984.
Tham khảo
E
Tô pô
nhỏ|Dưới con mắt tôpô học, cái cốc và cái vòng là một Tô pô hay tô pô học có gốc từ trong tiếng Hy Lạp là topologia (tiếng Hy Lạp: τοπολογία) gồm topos (nghĩa là "nơi chốn") và logos (nghiên cứu), là một ngành toán học nghiên cứu các đặc tính còn được bảo toàn qua các sự biến dạng, sự xoắn, và sự kéo giãn nhưng ngoại trừ việc xé rách và việc dán dính. Do đó, tô pô còn được mệnh danh là "hình học của màng cao su". Các đặc tính đó gọi là các bất biến tô pô. Khi ngành học này lần đầu tiên tìm ra trong những năm đầu của thế kỉ 20 thì nó vẫn được gọi bằng tiếng Latinh là geometria situs (hình học của nơi chốn) và analysis situs (giải tích nơi chốn). Từ khoảng 1925 đến 1975 nó đã trở thành lĩnh vực lớn mạnh quan trọng bậc nhất của toán học.
Thuật ngữ tô pô cũng để chỉ một đối tượng toán học riêng biệt trong ngành. Với ý nghĩa này, một tô pô là một họ của các tập mở mà có chứa tập trống và toàn bộ không gian, và nó đóng dưới các phép hội bất kì và phép giao hữu hạn. Và đây là định nghĩa của một không gian tô pô.
Giới thiệu
phải|300px|nhỏ|Một tách [[cà phê trở thành vòng xuyến qua sự biến dạng hình học bảo toàn các bất biến tô pô. Cả tách cà phê và bánh vòng đều có những tính chất tô pô hoàn toàn giống nhau.]]
Người ta có phát biểu rằng một nhà tô pô học là người mà không thể phân biệt được sự khác nhau giữa một cái vòng xuyến và một ca đựng bia có quai. Vì cả hai đều là vật rắn và có đúng 1 lỗ hổng, hay nói một cách chính xác là chúng đồng phôi với nhau, nghĩa là có 1 phép đồng phôi (là 1 song ánh mà ánh xạ thuận và ngược đều liên tục) giữa không gian tô pô vòng xuyến với không gian tô pô ca đựng bia có quai. Đôi khi tô pô còn được gọi là hình học về miếng cao su vì trong tô pô thì không có sự phân biệt giữa một chu tuyến của hình vuông với một đường tròn. Đường hình tròn có thể được kéo co giãn để biến dạng thành chu tuyến của hình vuông. Tuy nhiên, đường tròn thì hoàn toàn phân biệt với đường hình số 8, bởi vì không thể nào kéo giãn hình tròn để tạo thành hình số 8 mà không đục xé nó ra thêm một lỗ. Các không gian nghiên cứu trong tô pô gọi là các không gian tô pô. Chúng thay đổi từ dạng quen thuộc như không gian thực n chiều cho đến các cấu trúc vô cùng kì lạ.
Như vậy có thể nói một cách nôm na rằng tô pô là một ngành nghiên cứu về đặc tính của các cấu trúc đặc có tính siêu co giãn, siêu biến dạng nhưng lại không thể bị cắt rời thành nhiều mảnh, không thể bị đâm thủng hay bị dán dính vào nhau. nhỏ|300px|Mặt Mobius-một mặt có thể đi sang bên kia mà không phải vòng qua [[mép]]. Tô pô giới thiệu thêm một ngôn ngữ hình học mới - như là các phức đơn hình (simplicial complex), đồng luân (homotopy), đối đồng điều (cohomology), đối ngẫu Poincaré (Poincaré duality), phân thớ (fibration), không gian vec tơ tô pô (topological vector space), bó (sheaf), lớp đặc trưng (characteristic class), hàm Morse (Morse function), đại số đồng điều (homological algebra), dãy phổ (spectral sequence). Nó đã tạo ra một tác động chính đến các lĩnh vực rộng rãi của hình học vi phân (differential geometry), hình học đại số (algebraic geometry), hệ thống động lực học (dynamical system), phương trình đạo hàm riêng (partial differential equation) và hàm nhiều biến phức (several complex variables). "Hình học", theo cách diễn giải của Michael Atiyah và trường phái của ông ngày nay, bao gồm điều kể trên. Một cách nội hàm, bộ môn này có các lĩnh vực tô pô tập điểm (point-set topology) hay tô pô đại cương (general topology) nghiên cứu về các không gian tô pô mà không có thêm các điều kiện giới hạn; trong khi các lĩnh vực khác lại nghiên cứu các không gian tô pô giống như là các đa tạp (manifold). Những lĩnh vực đó bao gồm tô pô đại số (algebraic topology) - phát triển từ tô pô tổ hợp (combinatorial topology), tô pô hình học (geometric topology), tô pô ít chiều (low-dimensional topology) - chẳng hạn lo về lý thuyết nút (knot theory), và tô pô vi phân (differential topology).
Đây là bài viết tổng quan về tô pô. Để có các khái niệm chính xác toán học, xem thêm bài không gian tô pô hoặc các bài viết trong danh sách dưới đây. Bài thuật ngữ tô pô bao gồm các định nghĩa của các thuật ngữ dùng trong tô pô học.
Lịch sử
Nguồn gốc của tô pô đã được người ta biết đến từ môn hình học trong các nền văn hóa cổ đại. Gottfried Leibniz là người đầu tiên khai thác thật ngữ analysus situs, sau đó các nghiên cứu trong thế kỉ 19 đã dùng như ngày nay là tô pô. Trong tiểu luận của Leonhard Euler về Bảy cầu Königsberg đã viết về các thành quả tô pô.
Từ topology được nhà toán học người Đức Johann Benedict Listing đưa ra sử dụng lần đầu tiên năm 1847 trong Vorstudien zur Topologie, mặc dù ông đã dùng nó từ mười năm trước
Georg Cantor, cha đẻ của lý thuyết tập hợp, đã khởi sự nghiên cứu lý thuyết tập điểm trong các không gian Euclide vào nửa cuối thế kỉ 19 như là một phần của khảo cứu về chuỗi Fourier.
Năm 1895, Henri Poincaré xuất bản tác phẩm Analyis Situs, đã giới thiệu các khái niệm về đồng luân và đồng điều.
Maurice Fréchet, thống nhất các nghiên cứu về không gian hàm của các nhà toán học Cantor, Volterra, Arzelà, Hadamard, Ascoli và những người khác. Ông đã dẫn nhập khái niệm về không gian metric trong năm 1906.
Cuối cùng, vào năm 1922 Kazimierz Kuratowski đã tổng quát hóa thêm một bước nhỏ để đạt tới khái niệm không gian tô pô như hiện nay.
Thuật ngữ topologie được giới thiệu lần đầu ở Đức vào năm 1847 bởi Johann Benedict Listing trong cuốn Vorstudien zur Topologie (Những nghiên cứu trước tác về tô pô), Vandenhoeck và Ruprecht, Göttingen, pp. 67, 1948. Mặc dù vậy, Listing đã dùng chữ này từ mười năm trước. Topology, dạng Anh ngữ, đã được giới thiệu trong bản in của Solomon Lefschetz năm 1930 để thay cho tên trước đó là analysis situs. Riêng thuật ngữ topologist (nhà tô pô học), một chuyên gia trong ngành tô pô, có lẽ đã ra đời khoảng 1920. nhỏ|giữa|800px|Danh sách một số nhà nghiên cứu Tô pô ít chiều (low-dimensional topology) gần đây
Dẫn nhập sơ khởi
Các không gian tô pô được tìm thấy sẵn có trong giải tích toán học, đại số trừu tượng và hình học. Điều này đã làm cho ngành nghiên cứu này trở thành đối tượng quan trọng trong việc thống nhất toán học. Tô pô đại cương, hay tô pô tập điểm, xác định và nghiên cứu những đặc tính hữu dụng của các không gian và các ánh xạ như là tính liên thông, tính compact và tính liên tục. Tô pô đại số là công cụ rất mạnh để nghiên cứu các không gian tô pô và các ánh xạ giữa chúng. Nó liên kết "rời rạc" và có nhiều bất biến khả đoán với các ánh xạ và các không gian thường là trong một cách thức có tính hàm tử. Các luận giải từ môn tô pô đại số ảnh hưởng lớn đến đại số trừu tượng và hình học đại số.
nhỏ|phải|Bảy cây cầu Königsberg, một bài toán tô pô nổi tiếng Động cơ rõ ràng phía sau của tô pô là việc một số vấn đề hình học không phụ thuộc vào hình dạng chính xác của đối tượng tham gia mà phụ thuộc vào "cách thức chúng nối kết nhau". Một trong những bài viết đầu tiên về tô pô được Leonhard Euler mô tả rằng không thể tìm ra một cách đi xuyên qua các thị tứ của Königsberg mà chỉ băng qua mỗi cầu nối giữa chúng đúng một lần. Kết quả này không phụ thuộc vào độ dài của các cây cầu, hay ngay cả khoảng cách giữa chúng mà chỉ phụ thuộc vào các đặc tính liên thông: Các cây cầu được nối như thế nào giữa các cù lao và các bờ sông. Bài toán này, được gọi là Bảy cầu ở Königsberg, đã trở thành bài toán dẫn nhập nổi tiếng trong toán, và đưa tới một phân nhánh là lý thuyết đồ thị.
Tương tự, định lý mặt cầu tóc của tô pô đại số bảo rằng "người ta không thể chải xuôi tóc trên một mặt cầu trơn". Ý nghĩa thực của nó là không tồn tại một mặt cầu tóc nào mà không có "xoáy" ngoại trừ tất cả tóc đều dựng đứng. Định lý này lập tức thuyết phục được hầu hết mọi người (do tính thực tế kiểm nghiệm được trên bản thân). Mặc dù rằng những người biết tới định lý này có thể không nhận biết mệnh đề phát biểu chính thức của định lý. Đó là Trên một mặt cầu, không tồn tại trường vectơ tiếp tuyến liên tục không triệt tiêu nào, cũng giống Bài toán Bảy cây cầu, kết quả trên không phụ thuộc vào dạng cầu mà nó còn đúng cho mọi bề mặt "blob" (là các đối tượng thỏa mãn tính trơn của bề mặt), miễn là chúng không có lỗ hổng (thí dụ hình vòng xuyến, hình vòng số 8 sẽ vi phạm điều kiện của định lý mặt cầu tóc - nhưng hình quả trám, hình trái bóng nhựa bị bóp xẹp lại thỏa mãn đòi hỏi của định lý).
Để có thể nghiên cứu các vấn đề mà chúng không hoàn toàn phụ thuộc vào hình dạng của đối tượng, người ta phải tách bạch rõ ra các tính chất nào sẽ phụ thuộc vào hình dạng. Và từ yêu cầu này phát sinh khái niệm về "tương đương tô pô". Trong các thí dụ trên, việc "không thể băng qua mỗi cây cầu chỉ một lần" có thể được áp dụng cho mọi cách xếp đặt của các cây cầu mà vẫn tương đương tô pô với các cây cầu nguyên thủy ở Königsberg; cũng như vậy, định lý mặt cầu tóc đúng cho mọi không gian tô pô tương đương với một hình cầu (như là hình quả trám chẳng hạn).
Nói cách khác, hai không gian là tương đương tô pô nếu tồn tại một phép đồng phôi giữa chúng. Trong trường hợp này, các không gian đó được gọi là đồng phôi và chúng được xét một cách chủ yếu như là có cùng các mục đích (nghiên cứu) của tô pô.
Một cách chính thức, một phép đồng phôi là một song ánh liên tục với hàm ngược cũng liên tục.
Một cách nôm na có thể cho thấy một ý nghĩa rõ hơn: Hai không gian là tương đương tô pô nếu người ta có thể biến dạng một không gian thành cái còn lại mà không phải cắt bỏ hay đục thủng các chi tiết ra và không phải dán các chi tiết lại với nhau. Dĩ nhiên, ở đây ta giả thiết "vật" (không gian) bị biến dạng có khả năng "siêu dẻo". Do vậy, việc nói đùa rằng nhà tô pô học không thể phân biệt được một vòng xuyến và cái ly có quai là vì cái ly có thể bị nặn bóp để trở thành hình vòng xuyến.
Một bài tập đơn giản về tương đương tô pô chia 10 chữ số Ả Rập, 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9, thành các lớp có hình dạng tương đương nhau về mặt tô pô. Lớp thứ nhất bao gồm {1,2,3,5,7}; hình dạng các chữ số này không có lỗ hổng. Lớp thứ hai là {0,4,9,6}; hình dạng các chữ số này có đúng 1 lỗ hổng. Và lớp thứ 3 chỉ có một phần tử duy nhất {8} có tới hai lỗ hổng.
Toán học tô pô
Để hiểu được tô pô theo góc độ toán học, có thể phải dùng đến hai khái niệm tập hợp và ánh xạ.
Cho một tập hợp X ≠ \varnothing và họ t các tập hợp con của X. Họ t được gọi là tô pô trên X nếu: Cặp (X,t) khi ấy được gọi là một không gian tô pô, ta có thể ghi tắt X mà không cần ghi đầy đủ là (X,t). Tập \varnothing không phải là không gian tôpô.
Tổng quát hóa
Đôi khi người ta cần dùng các công cụ của tô pô nhưng chưa có sẵn một "tập điểm". Trong tô pô vô điểm (pointless topology), thay vào đó, người ta xét một dàn (lattice) của các tập mở như là cơ sở của lý thuyết này, trong khi đó, tô pô Grothendieck là các cấu trúc chắc chắn xác định trên các phạm trù tùy ý nào cho phép có các định nghĩa bó (tô pô) (sheaf) trên các phạm trù đó, và với định nghĩa của các lý tuyết đối đồng đều tổng quát.
Liên kết ngoài
<div class="noprint" style="clear: right; border: solid #aaa 1px; margin: 0 0 1em 1em; font-size: 90%; background: #f9f9f9; width: 250px; padding: 4px; spacing: 0px; text-align: left; float: right;"> Wikibooks tiếng Anh có sách về:
Thể loại:Toán học thuần túy
Chích sậy cánh lớn
Acrocephalus orinus là một loài chim trong họ Acrocephalidae.
Verano Brianza
Verano Brianza là một đô thị ở tỉnh Monza và Brianza, vùng Lombardia của Ý|Italia, khoảng 25 km về phía bắc Milano. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 8.968 và diện tích là 3,5 km².
Chích sậy cánh lớn
Tham khảo
Acrocephalus Thể loại:Chim Pakistan Thể loại:Chim Ấn Độ Thể loại:Loài nguy cấp
Pericyma albilinea
Pericyma albilinea là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pericyma
Verano Brianza
Nhà du hành vũ trụ Italia Paolo Nespoli sinh ra ở đây.
Tham khảo
Thể loại:Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Họ Cóc chân xẻng
Họ Cóc chân xẻng (danh pháp khoa học: Pelobatidae) là một họ cóc với một chi duy nhất Pelobates, có 4 loài. Cóc chân xẻng sống ở châu Âu, Địa Trung Hải, tây bắc Phi và tây Á. Cóc chân xẻng có trứng phát triển nhanh vì chúng đẻ trứng ở các vùng nước tạm thời và các vũng bùn. Sau khi đẻ 12 trứng thì nòng nọc biến thái ngay trong màng trứng. Thức ăn của cóc chân xẻng là các loài côn trùng.
Cóc chân xẻng có màu vàng nâu hay xám với chiều dài từ 6–8 cm, lưng bằng phẳng với các đốm thẫm màu. Nhiều loài cóc chân xẻng có mùi tỏi rất rõ rệt. Loài động vật này có thể được tìm thấy trong rừng và nhận biết được bằng mắt thường. Đặc điểm nhận ra chính là đồng tử theo chiều dọc của nó giống như của mèo. Cóc chân xẻng có thể trốn dưới đất, gót chân của chúng có lớp vỏ chai sạn, chúng có thể đào được một cái hố trong vài phút. Cũng chính vì điều này mà cóc chân xẻng thường không cư trú ở những nơi đất cứng.
Charmoy, Aube
Charmoy  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Aube
Lepanthes laevis
Lepanthes laevis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Luer mô tả khoa học đầu tiên năm 1999.
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1999
Capillipedium assimile
Capillipedium assimile là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được (Steud.) A.Camus mô tả khoa học đầu tiên năm 1922.
Liên kết ngoài
Thể loại:Capillipedium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1922
Pseudopostega serrata
Pseudopostega serrata là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. It is widespread in Costa Rica up to elevations of 1,520 mét. Nó cũng được tìm thấy ở Ecuador và miền nam Panama.
Chiều dài cánh trước là 2.3-3.4 mm. Adults are mostly white. Con trưởng thành bay through much of the year in Costa Rica, with known records from tháng 1, tháng 3, tháng 4, tháng 5 và từ tháng 7 đến tháng 9. There is one record for tháng 1 in Ecuador và tháng 3 in Panama.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pseudopostega
Pogonatum collieanum
Pogonatum collieanum là một loài Rêu trong họ Polytrichaceae. Loài này được (Müll. Hal.) Paris miêu tả khoa học đầu tiên năm 1900.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pogonatum Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1900
Heterosternuta phoebeae
Heterosternuta phoebeae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Wolfe & Harp miêu tả khoa học năm 2003.
Tham khảo
Thể loại:Bọ nước Thể loại:Heterosternuta
Lâm An (phủ Vân Nam)
nhỏ|phải| Phủ Lâm An (臨安府) là một phủ cũ của tỉnh Vân Nam Trung Quốc nằm bên cạnh các địa danh An Nam (Cửu Chân, Giao chỉ), Cảnh Hồng,... Lâm An (臨安) là một phủ cũ của tỉnh Vân Nam Trung Quốc thời Nhà Minh và Nhà Thanh. Phủ Lâm An được thiết lập thời Nhà Minh gồm 5 châu và 5 huyện, là: Sang Nhà Thanh, vào năm Khang Hy thứ 5 (1666), tỉnh Vân Nam cho nhập huyện Tân Bình với huyện Tân Hóa lại thành một huyện mang tên Tân Bình. Năm Ung Chính thứ 10 (1732), chuyển huyện Tân Bình sang thuộc phủ Nguyên Giang (元江). Năm Càn Long thứ 36 (1770), giáng châu Kiến Thủy xuống cấp huyện, từ đó phủ Lâm An còn 3 châu 5 huyện theo Thanh sử cảo. Châu (huyện) Kiến Thủy cũng tiếp giáp Việt Nam đầu thời Nhà Nguyễn tương với thời Nhà Thanh.
Phủ Lâm An nằm ở phía nam tỉnh Vân Nam, phía tây là phủ Tư Mao, phía tây bắc là phủ Nguyên Giang, phía đông tiếp giáp với phủ Khai Hóa (開化) đều thuộc tỉnh, phía nam tiếp giáp với trấn (tỉnh) Hưng Hóa của Đại Việt, sau là Đại Nam (Việt Nam). Địa bàn phủ Lâm An ngày nay là khoảng khu vực châu tự trị Hồng Hà, tỉnh Vân Nam.
Lịch sử
Năm 1253, sau khi quân Mông Cổ chinh phục 37 bộ lạc Điền Đông, trên vùng đất Thông Hải tiết độ sứ của vương quốc Đại Lý (hậu thân của Nam Chiếu), người Mông Cổ thiết lập ra lộ Lâm An. Lị sở của lộ Lâm An nằm tại thành cổ là huyện lị huyện Thông Hải ngày nay. Lộ Lâm An quản lý 4 huyện là Thông Hải, Hà Tây, Tập Nga, Mông Tự và 4 châu là Ninh, Á Mễ, Kiến Thủy, Thạch Bình mà sau này tạo thành danh xưng “Lâm An bát thuộc”. Ngoài ra, ở phía chính nam và đông nam của Lâm An còn có các bộ lạc Xá Tư (舍資), Vương Lộng sơn (王弄山), Giáo Hóa tam bộ (教化三部) (các bộ lạc này về sau nhà Nguyên gọi là các "thiên hộ" sở, tức ngàn hộ gia đình). Lị sở của Xá Tư thiên hộ thuộc lộ Lâm An đặt tại Lão Trại cách phía đông huyện Mông Tự tỉnh Vân Nam ngày nay 80 dặm Trung Quốc (khoảng 30 - 40 km). Năm Chí Nguyên thứ 13 (1276), nhà Nguyên cho đổi tên của Xá Tư thiên hộ. “Nguyên sử, Địa lý chí” ghi chép rằng: “Do Xá Tư gần Giao Chỉ, nên lấy vùng đất này làm An Nam đạo phòng tống quân thiên hộ” (安南道防送軍千戶, đạo thiên hộ chuyển quân phòng bị An Nam). Phía tây nam lộ Lâm An là sông Nguyên Giang (元江, sông này chảy sang Việt Nam gọi là Hồng Hà (紅河)). Bờ tây nam sông Nguyên Giang chính là vùng đất “Giang ngoại” được đặt làm lộ Hòa Nê (和泥路) quản lý các bộ lạc Nạp Lâu (納樓), Trà Điện(茶甸).