cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alcis honensis
Tham khảo
Thể loại:Alcis
Ostrołęcki
Ostrołęcki là một huyện thuộc tỉnh Mazowieckie của Ba Lan. Huyện có diện tích 2097 km². Đến ngày 1 tháng 1 năm 2011, dân số của huyện là 84761 người và mật độ 40 người/km².
Tham khảo
Thể loại:Huyện của Mazowieckie Thể loại:Ostrołęcki
Phùng Chí Kiên
Ông là người chỉ huy quân sự đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam, đã có nhiều đóng góp cho cách mạng Việt Nam trong chặng đường đầu tiên trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Tiểu sử
Tướng Phùng Chí Kiên, tên khai sinh là Nguyễn Vỹ, còn có tên khác là Nguyễn Mạnh Liễu, sinh năm 1905 tại làng Mỹ Quan, tổng Vạn Phần thuộc Liên bang đông dương (nay là xã Diễn Yên), huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Mất ngày 21 tháng 8 năm 1941
Tuy nhà nghèo, nhưng ông vẫn được cha mẹ cho đi học sớm.
Năm 1925, Phùng Chí Kiên ra làm thuê cho một thương nhân người Hoa ở ga Yên Lý, thuộc huyện Diễn Châu, nằm trên tuyến đường sắt Hà Nội-Sài Gòn.
Thảm sát Balangiga
Vụ thảm sát Balangiga là một sự cố vào năm 1901 tại thị trấn cùng tên trong Chiến tranh Mỹ Philippines. Ban đầu, nó đề cập đến việc giết chết khoảng 48 thành viên của Bộ binh số 9 Hoa Kỳ bởi người dân thị trấn được cho là do quân du kích ở thị trấn Balangiga trên đảo Samar tấn công vào ngày 28 tháng 9 năm đó. Sự cố này được mô tả là thất bại tồi tệ nhất của Quân đội Hoa Kỳ kể từ trận Little Bighorn năm 1876. Sau vụ thảm sát, Quân đội Hoa Kỳ đã lấy ba tiếng chuông nhà thờ làm chiến tích. Một cái chuông nhà thờ thuộc sở hữu của Trung đoàn Bộ binh 9 tại căn cứ của họ ở Camp Red Cloud, Hàn Quốc, trong khi hai chiếc còn lại được giữ trên một căn cứ cũ của Trung đoàn Bộ binh 11 tại Căn cứ Không quân Warren ở Cheyenne, bang Utah. Nhu cầu trả lại chuông của nhà thờ tại Balangiga là vấn đề gây tranh cãi nổi bật giữa các quốc gia. Vào ngày 11 tháng 8 năm 2018, Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Manila tuyên bố rằng những chiếc chuông sẽ được trả lại cho Balangiga. Vào ngày 11 tháng 12 năm 2018, tiếng chuông đã được đưa trở lại đất Philippines.
Phùng Chí Kiên
Thời kỳ tại Trung Quốc 1925-1927
Thời kỳ 1925-1927, Tổng bộ Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội ở Quảng Châu (Trung Quốc) đã cử Hội viên về Nghệ Tĩnh hoạt động. Nhiều thanh niên, học sinh được đưa sang Quảng Châu học tập.
Thảm sát Balangiga
Cuộc tấn công và trả đũa sau đó vẫn là một trong những vấn đề gây tranh cãi và kéo dài nhất giữa Philippines và Hoa Kỳ. [6] Hồ sơ mâu thuẫn từ các nhà sử học Mỹ và Philippines đã nhầm lẫn vấn đề này. Theo một số nhà sử học người Philippines, như Teodoro Agoncillo, "vụ thảm sát Balangiga" thực sự là sự trả thù sau đó đối với người Samar và du kích khi lính Mỹ đốt cháy toàn bộ thị trấn trong tháng 3 trên khắp Samar.
Phùng Chí Kiên
Thời kỳ tại Trung Quốc 1925-1927
Tháng 10 năm 1926, Phùng Chí Kiên cùng một số Hội viên được giới thiệu sang Quảng Châu, dự lớp huấn luyện đầu tiên do Nguyễn Ái Quốc tổ chức rồi vào học Trường Quân sự Hoàng Phố.
Thảm sát Balangiga
Tham khảo
<references group="lower-alpha"/>
Thể loại:Trận đánh liên quan tới Hoa Kỳ
Phùng Chí Kiên
Thời kỳ tại Trung Quốc 1925-1927
Ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930.
Sang Liên Xô
Tháng 2 năm 1931, được sự giới thiệu của Nguyễn Ái Quốc, Phùng Chí Kiên sang học trường đại học Phương Đông của Quốc tế cộng sản. Nhưng khi đến Mãn Châu, ông bị phát xít Nhật bắt giam gần một năm. Ra tù, Phùng Chí Kiên đổi tên là Can rồi tiếp tục lên đường sang Liên Xô học.
Từ năm 1933 đến năm 1934, ông học tại Trường Đại học Lao động Cộng sản Phương Đông ở Moskva.
Thời kỳ khôi phục và phong trào dân chủ
Năm 1934, ông về Hương Cảng, tham gia Ban lãnh đạo hải ngoại của Đảng Cộng sản Đông Dương, cùng Lê Hồng Phong và Hà Huy Tập chuẩn bị triệu tập Đại hội đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Đông Dương lần thứ nhất tổ chức tại Áo Môn (Trung Quốc) vào năm 1935; được Đại hội bầu vào Thường vụ Ban Chấp hành Trung ương phụ trách công tác Đảng ở nước ngoài.
Năm 1936, Phùng Chí Kiên về Sài Gòn hoạt động cùng Hà Huy Tập trực tiếp chỉ đạo phong trào cách mạng ở Đông Dương theo Nghị quyết Hội nghị lần thứ VII của Quốc tế cộng sản và Nghị quyết hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng ngày 16/7/1936, nhằm đòi tự do dân chủ, cơm áo và hoà bình.
Năm 1937, Phùng Chí Kiên sang Hương Cảng công tác với tấm thẻ căn cước mang tên Phùng Nguôn Vĩnh, sau bị cảnh sát Anh bắt và trục xuất.
Năm 1938, Phùng Chí Kiên tham gia Ban lãnh đạo hải ngoại của Đảng Cộng sản Đông Dương và xuất bản báo Đồng thanh ở Côn Minh (Trung Quốc).
Biên giới Việt-Trung
Đầu năm 1940, Phùng Chí Kiên hoạt động với Nguyễn Ái Quốc ở Côn Minh và nhiều lần đưa Nguyễn Ái Quốc đến các nơi như Mông Tự, Nghi Lương, Khai Viễn, Chi Thôn... thuộc tỉnh Vân Nam.
Tháng 6 năm 1940, Phùng Chí Kiên cùng Nguyễn Ái Quốc về Tĩnh Tây, một thị trấn thuộc tỉnh Quảng Tây giáp biên giới Trung Quốc-Việt Nam để chuẩn bị về nước khi có thời cơ.
Cuối năm 1940, ông tham gia huấn luyện 40 cán bộ cốt cán của Việt Nam tại Quảng Tây (Trung Quốc).
Về Việt Nam
Ngày 28 tháng 1 năm 1941, Phùng Chí Kiên cùng Hồ Chí Minh về Pác Bó, tỉnh Cao Bằng. Ông tổ chức các lớp huấn luyện, đào tạo cán bộ Việt Minh cho các tỉnh Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn và các tỉnh miền xuôi. Ông tham dự Hội nghị Trung ương lần thứ 8 (tháng 5 năm 1941) do Nguyễn Ái Quốc chủ trì và được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương; được cử trực tiếp tổng chỉ huy Khu căn cứ Bắc Sơn, thành lập và chỉ huy trưởng Đội Cứu quốc quân 1, tham gia khởi nghĩa Bắc Sơn.
Chống càn và tử trận
Cuối tháng 6 năm 1941, chính quyền thực dân Pháp huy động tới 4.000 quân, tổ chức thành ba mũi tấn công mở cuộc càn quét lớn vào khu căn cứ nhằm tiêu diệt cơ quan đầu não của Việt Minh và lực lượng vũ trang mới hình thành. Các cơ sở bí mật của Trung ương Đảng và Cứu quốc quân bị uy hiếp nghiêm trọng. Trong cuộc họp khẩn cấp tại Khuổi Nọi (xã Vũ Lễ), Ban chỉ huy Cứu quốc quân quyết định cử một tổ bảo vệ và dẫn các cán bộ lãnh đạo Trung ương Đảng Cộng sản qua Tràng Xá về xuôi an toàn.
Phùng Chí Kiên chỉ huy đội Cứu quốc quân Bắc Sơn chiến đấu, phá một số trận càn lớn của Pháp. Do chênh lệch lực lượng và vũ khí, Ban lãnh đạo căn cứ Bắc Sơn-Võ Nhai quyết định để lại một tiểu đội chặn đối phương, còn hai tiểu đội phá vòng vây, rút lên Cao Bằng để bảo toàn lực lượng. Ngày 19 tháng 8 năm 1941, cánh quân của Phùng Chí Kiên và Lương Văn Tri qua Pò Kép (châu Na Rì, Bắc Kạn) thì bị đối phương phục kích nhưng thoát được.
Ngày 21 tháng 8 năm 1941, đơn vị lại bị phục kích và bị bao vây tại xã Bằng Đức trên đường đi Cao Bằng. Lương Văn Tri bị thương rồi hy sinh. Mặc dù bị thương nặng, Phùng Chí Kiên vẫn bắn chặn quân đối phương để đồng đội thoát khỏi vòng vây. Bắn hết viên đạn cuối cùng, ông bị đối phương bắt. Ngày 22 tháng 8 năm 1941, đối phương chặt đầu ông rồi đem cắm ở đầu cầu Ngân Sơn để hòng uy hiếp tinh thần cán bộ, nhân dân địa phương.
Tưởng nhớ
Ngày 23 tháng 9 năm 1947, ông được phong hàm tướng theo Sắc lệnh 89/SL.
Năm 1990, một phần hài cốt của ông được đưa từ Bắc Kạn về Nghĩa trang Mai Dịch - Hà Nội. Tháng 5/2008, một phần hài cốt (phần đầu) ông do nhân dân huyện Ngân Sơn mai táng trước đây, đã được tìm thấy tại tiểu khu 1, Vân Tùng, Ngân Sơn, Bắc Kạn. Tuy nhiên một thời gian sau, cơ quan truyền thông đưa tin kết quả giám định đó không phải là hài cốt của ông mà là mảnh sành vụn và xương lợn. Trong buổi giao lưu trực tuyến "Sự thật về nhà ngoại cảm" tại trụ sở Báo Năng lượng Mới - PetroTimes sáng ngày 1 tháng 11 năm 2013, người thân liệt sĩ Phùng Chí Kiên rơi lệ xin lỗi nhà ngoại cảm Phan Thị Bích Hằng.
Năm 1994, liệt sĩ Phùng Chí Kiên được truy tặng Huân chương Chiến công hạng ba. Hơn 62 năm sau ngày mất, tháng 11 năm 2003, ông được Chính phủ Việt Nam và Đảng Cộng sản Việt Nam ra quyết định phong là Sĩ quan quân đội cấp tướng.
Tên của ông đã được đặt cho các con đường ở Hà Nội, Vinh, Đồng Hới, Huế, Thái Nguyên, Hải Dương, Lào Cai và Lạng Sơn.
Năm 2010, Khu lưu niệm Phùng Chí Kiên đã được xây dựng xã Diễn Yên, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An và đến ngày 23 tháng 8 năm 2011 được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia.
Dòng họ Tướng Phùng Chí Kiên
Nếu không sớm hy sinh, rất có thể Ông là 1 danh tướng của nước Việt Nam thời hiện đại.
Theo bác sỹ Nguyễn Đình Bình, Tộc trưởng họ Nguyễn Đình tại xã Diễn Yên, huyện Diễn Châu, tướng Phùng Chí Kiên là hậu duệ Dòng họ Nguyễn Đình Thái sư Cương Quốc Công Nguyễn Xí.
Cụ Nguyễn Đình Liêu, người từ huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh đến định cư ở đây, là cụ tổ chi nhánh của tướng Phùng Chí Kiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Người Nghệ An Thể loại:Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa I Thể loại:Nhân vật quân sự Việt Nam Thể loại:Khởi nghĩa Bắc Sơn Thể loại:Nhà cách mạng Việt Nam Thể loại:Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam Thể loại:Người họ Nguyễn tại Việt Nam Thể loại:Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam
Pseudicius siticulosus
Pseudicius siticulosus là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Pseudicius. Pseudicius siticulosus được Elizabeth Maria Gifford Peckham & George William Peckham miêu tả năm 1909.
Tham khảo
Thể loại:Pseudicius
Clematis elisabethae-carolae
Clematis elisabethae-carolae là một loài thực vật có hoa trong họ Mao lương. Loài này được Greuter mô tả khoa học đầu tiên năm 1965.
Liên kết ngoài
Thể loại:Clematis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1965
Phòng Quốc hải vụ
nhỏ|Con dấu của Phòng Quốc hải vụ Phòng Quốc hải vụ (tiếng Anh: Office of Insular Affairs) là một đơn vị của Bộ Nội vụ Hoa Kỳ có nhiệm vụ trông coi việc quản lý liên bang một số vùng đất sở hữu của Hoa Kỳ. Nó là hậu thân của Cục Quốc hải vụ của Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ từng quản trị một số lãnh thổ từ năm 1902 đến năm 1939 và Phòng Lãnh thổ vụ thuộc Bộ Nội vụ Hoa Kỳ có trách nhiệm trông coi một số lãnh thổ từ thập niên 1930 đến thập niên 1990.
Hiện tại, Phòng Quốc hải vụ có trách nhiệm quản lý điều hợp chính sách liên bang tại các lãnh thổ Samoa thuộc Mỹ, Guam, Quần đảo Virgin thuộc Mỹ, và Thịnh vượng chung Quần đảo Bắc Mariana, và trông coi các chương trình và quỹ liên bang tại các quốc gia liên kết tự do Liên bang Micronesia, Cộng hòa Quần đảo Marshall, và Cộng hòa Palau.
Có một số việc không rõ ràng tồn tại đối với vai trò của Phòng Quốc hải vụ liên quan đến một số quốc gia vùng Thái Bình Dương theo kỹ thuật mà nói là độc lập. Thật chất Hoa Kỳ thường quan hệ liên lạc với các cựu lãnh thổ ủy thác của Hoa Kỳ như Cộng hòa Palau và Cộng hòa Quần đảo Marshall qua Phòng Quốc hải vụ hơn là qua Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ. Điều này nêu lên câu hỏi có phải Chính phủ Hoa Kỳ thật sự coi các quốc gia nhỏ bé này thực tế là độc lập hay không.
Ngoài ra, việc tuyên bố chủ quyền  của Cộng hòa Quần đảo Marshall trên Đảo Wake cũng để lại một chút mơ hồ liên quan đến vai trò giả thuyết hoặc thực sự của quân đội Hoa Kỳ có trách nhiệm theo thỏa hiệp là bảo vệ lãnh thổ của Marshall trong trường hợp có bất cứ cuộc xung đột hay thù địch chiến lược nào xảy ra có liên quan đến Đảo Wake. Đảo san hô này chính thức bị Hoa Kỳ sáp nhập trong thế kỷ 19 và vẫn còn đang được Phòng Quốc hải thuộc Bộ Nội vụ Hoa Kỳ quản lý.
Cát Nhĩ Đan
Galdan (, chữ Hán: 噶爾丹, Hán Việt: Cát Nhĩ Đan hay cũng phiên thành Cát Lặc Đan (噶勒丹) 1644 - 1697), là một Đại hãn người Mông Cổ nhánh Oirat của Hãn quốc Chuẩn Cát Nhĩ (Dzungar). Ông là con trai thứ của Batur Erdeni Taji (Ba Đồ Nhĩ Hồn Thai cát), thủ lĩnh Chuẩn Cát Nhĩ bộ, do đó Cát Nhĩ Đan là hậu duệ của Dã Tiên thái sư (Yesen). Mẹ của ông là Aga (阿噶斯可敦 A Cát Tư Khả đôn) - con gái của Güshi Khan (Cố Thủy hãn, 固始汗) của Hãn quốc Khoshut (Hòa Thạc Đặc) ở khu vực tỉnh Thanh Hải ngày nay.
Cuộc sống ban đầu và giành lấy quyền lực
Galdan được Cách-lỗ phái (gelug) của Phật giáo Tây Tạng nhận định là chuyển thế đời thứ ba của Ôn Tát Hoạt Phật (sư của Ban-thiền Lạt-ma thứ 4). Năm 1656, Galdan đến chùa Đại Chiêu ở Lhasa thuộc Tây Tạng, tiếp thu quán đình từ Đạt-lai Lạt-ma thứ 5. Sau đó, Galdan đến chùa Tashilhunpo (Trát Thập Luân Bố) ở Xigazê, Tây Tạng bái Ban-thiền Lạt-ma đời thứ 4 làm sư. Năm 1662, Ban-thiền Lạt-ma viên tịch, Galdan trở về chùa Jokhang (Đại Chiêu) theo Đạt-lai Lạt-ma, rất được Đạt-lai coi trọng, trong thời gian đó ông đã kết làm hữu hảo với Tang Kết Gia Thác (桑結嘉错). Ngày 23 tháng 11 năm 1666, Galdan trở về Chuẩn Cát Nhĩ.
Ông đã ủng hộ anh trai Sengge (Tăng Cách) trở thành đại hãn của Chuẩn Cát Nhĩ, chống lại ý muốn của hai huynh đệ đồng phụ dị mẫu là Tseten (車臣, Xa Thần) và Tsobda Batur (卓特巴巴圖爾, Trác Đặc Ba Ba Ba Đồ Nhĩ). Với sự ủng hộ của Ochirtu Khan (鄂齊爾圖汗, Ngạc Tề Nhĩ Đồ Hãn) của Hãn quốc Khoshut, cuộc xung đột này đã kết thúc với phần thắng thuộc về Sengge vào năm 1661. Tuy nhiên, hai người này đã mưu sát Sengge vào năm 1671, khi Galdan hay tin, trong khi có thân phận Phật sống, ông đã hiệu triệu mọi người và ngay chóng tiến đến thung lũng sông Irtysh để trả thù cho cái chết của anh trai, đánh bại Xa Thần bộ, đoạt lấy hãn vị của Chuẩn Cát Nhĩ. Năm 1671, Đạt-lai đã ban tước Khong Tayiji (Hồn thai cát) cho Galdan. Năm 1672, Galdan tuyên bố hoàn tục, kế tục giữ chức thủ lĩnh bộ Dzungar, sai sứ sang triều cống nhà Thanh ở Trung Quốc, yêu cầu triều đình nhà Thanh thừa nhận quyền thống trị của bản thân.
Mặc dù đã kết hôn với A Nô khả đôn, cháu gái của Ochirtu, Galdan vẫn tiến hành xung đột với Hãn quốc Khoshut. Lo sợ trước Galdan, Ochirtu đã ủng hộ Choqur Ubashi (楚琥布烏巴什, Sở Hổ Bố Ô Ba Thập)- chú ruột và cũng là kình địch của Galdan, là người đã từ chối công nhận hãn vị của Galdan. Chiến thắng trước Ochirtu vào năm 1677 đã biến Galdan thành thủ lĩnh của người Oirat. Năm 1678, Galdan được Đạt-lai Lạt-ma thứ 5 ban xưng hiệu "Boshoghtu Khan" (博碩克圖汗, Bác Thạc Khắc Đồ Hãn), chính thức tuyên bố kiến lập Hãn quốc Dzungar. Toàn bộ người Oirat ở Dzungaria và tây bộ nước Mông Cổ ngày nay đã thống nhất dưới quyền của Galdan.
Chinh phục
Các giáo sĩ Imam dòng Sufi Naqshbandi đã thay thế các hãn Sát Hợp Đài vào đầu thế kỷ 17, họ đã đánh bại Bạch Sơn phái (Aq Taghliq) Hồi giáo ở Diệp Nhĩ Khương hãn quốc. Vị quân chủ lưu vong Afaq của Bạch Sơn phái đã thỉnh cầu Đạt-lai Lạt-ma trợ giúp quân sự vào năm 1677. Theo yêu cầu của Đạt-lai Lạt-ma, Cát Nhĩ Đan đã lật đổ Naqshbandu của Hắc Sơn phái (Qara Taghliq), lập Afaq làm người cai trị ở đó. Cát Nhĩ Đan ra lệnh rằng người Turkestan sẽ được xét xử theo luật pháp của họ trừ các trường hợp có ảnh hưởng đến Chuẩn Cát Nhĩ. Người Chuẩn Cát Nhĩ nắm quyền kiểm soát lòng chảo Tarim cho đến năm 1757.
Năm 1680, người Kyrgyz Đen đã đột kích Moghulistan và chiếm giữ Yarkand. Các cư dân Yarkend đã kêu gọi Cát Nhĩ Đan giúp đỡ. Chuẩn Cát Nhĩ đã chinh phục Kashgar và Yarkand; và Cát Nhĩ Đan đã được các cư dân lựa chọn làm quân chủ. Năm sau, Cát Nhĩ Đan xâm lược khu vực phía bắc của núi Tengeri thuộc Kazakhstan ngày nay; ông đã đánh bại hãn Tauke của hãn quốc Kazakh song đã thất bại khi chiếm Sayram. Năm sau, ông lại chinh phục Thổ Lỗ Phồn và Cáp Mật ở phía đông. Năm 1683, quân của Cát Nhĩ Đan dưới quyền chỉ huy của Tsewen Rabtan đã tiến đến Tashkent và Syr Darya và đè bẹp hai đội quân người Kazakh. Sau đó, Cát Nhĩ Đan khuất phục người Khirgiz Đen và cướp phá thung lũng Fergana. Từ năm 1685, quân của Cát Nhĩ Đan tích cực đẩy lui người Kazakh. Trong khi bộ tướng Tsewen Rabtan chiếm Taraz, đại quân của ông đã buộc người Kazakh phải di cư về phía tây. Năm 1687, Cát Nhĩ Đan bao vây thành phố Hazrat-e Turkestan ở nam bộ Kazakhstan ngày nay, một trung tâm hành hương tôn giáo quan trọng với người Kazakh Hồi giáo, song đã không thể chiếm được thành phố.
Kình địch với người Khalkha
Ban đầu, người Khalkha (Khách Nhĩ Khách) và người Oirat là đồng minh, bị rằng buộc bời các điều khoản trong bộ luật Oirat-Mông Cổ-. Để củng cố liên minh này, Cát Nhĩ Đan đã cố kết minh với hãn Sa Lạt (沙喇, Shira) của Trát Tát Khắc Đồ bộ. Trước đó Sa Lạt đã mất một phần các thần dân vào tay hãn Sát Hồn Đa Nhĩ Tể (察琿多爾濟, Chakhundorji) của Thổ Tạ Đồ Bộ, và Sa Lạt phải chuyển "ngột lỗ đóa" (ordo) của mình đến gần dãy núi Altai. Sát Hồn Đa Nhĩ Tể đã tấn công tả dực quân của người Khách Nhĩ Khách và giết chết Sa Lạt vào năm 1687. Cát Nhĩ Đan đã phái em trai là Đa Nhĩ Cát Trát Bố (多爾吉扎布, Dorji-jav) đi đánh Thổ Tạ Đồ bộ, song quân Chuẩn Cát Nhĩ đã bị đánh bại và Đa Nhĩ Cát Trát Bố tử trận.
Để báo thù cho cái chết của em trai và khuếch trương ảnh hưởng đối với các bộ Mông Cổ khác, Cát Nhĩ Đan đã chuẩn bị một cuộc chiến tranh với người Khách Nhĩ Khách. Cát Nhĩ Đan đã thiết lập một mối quan hệ thân thiện với Đế quốc Nga, trong lúc này Đế quốc Nga đang có chiến tranh với Thổ Tạ Đồ Bộ để tranh giành các lãnh thổ gần hồ Baikal ở phía bắc Khách Nhĩ Khách. Có chung lợi ích trong việc đánh bại Khách Nhĩ Khách, cả Cát Nhĩ Đan và Đế quốc Nga cùng lúc tấn công Khách Nhĩ Khách và chiếm hầu hết lãnh thổ của Khách Nhĩ Khách. Với các vũ khí mua của người Nga, Cát Nhĩ Đan đã tấn công vào các lãnh thổ của vị Thổ Tạ Đồ hãn cuối cùng, và tiến đến lãnh địa của Sát Hồn Đa Nhĩ Tể. Trong khi đó, người Cossack Nga tấn công và đánh bại 1 vạn quân Khách Nhĩ Khách gần hồ Baikal. Sau hai trận đánh đẫm máu với Chuẩn Cát Nhĩ gần chùa Erdene Zuu và Tomor, Sát Hồn Đa Nhĩ Tể cùng con trai là Cát Lặc Đan Đa Nhĩ Tể (噶勒丹多爾濟, Galdandorji) phải chạy trốn đến khu vực sông Ongi.
Thực hiện các hành động trái với mệnh lệnh từ Khang Hy hoàng đế và Đạt-lai Lạt-ma thứ 5, Cát Nhĩ Đan chiếm đóng toàn cảnh Khách Nhĩ Khách vào năm 1688, Triết Bố Tôn Đan Ba (哲布尊丹巴, lãnh đạo Cách-lỗ phái ở Mông Cổ) đã phải chạy trốn. Triều đình Thanh đã củng cố các đơn vị đồn trú ở biên giới phía bắc của mình, và khuyến khích người Khách Nhĩ Khách kháng cự Cát Nhĩ Đan. Sau khi tăng cường quân tinh nhuệ, Thổ Tạ Đồ hãn Sát Hồn Đa Nhĩ Tể đã phản công quân Chuẩn Cát Nhĩ, và chiến đấu với họ gần hồ Olgoi vào ngày 3 tháng 8 năm 1688. Quân Chuẩn Cát Nhĩ đã chiến thắng sau một trận chiến kéo dài 3 ngày. Cuộc chinh phục của Cát Nhĩ Đan đã buộc Triết Bố Tôn Đan Ba và Sát Hồn Đa Nhĩ Tể phải suất toàn bộ tộc nhân Khách Nhĩ Khách về phía nam để xin triều đình Thanh bảo hộ vào tháng 9. Tuy nhiên, trong lúc này người Hồi giáo ở nam bộ Tân Cương ngày nay tiến hành nổi dậy, Cát Nhĩ Đan bất đắc dĩ phải hồi quân. Không phải chờ đến khi Cát Nhĩ Đan hồi quân, người lưu thủ nam bộ Tân Cương là Sách Vọng A Lạp Bố Thản (策妄阿拉布坦, con trai của Tăng Cách) đã bình định được phản loạn, tuy nhiên tài cán của người cháu này lại khiến cho Cát Nhĩ Đan ngờ vực, Cát Nhĩ Đan thậm chí còn ám sát Sách Nặc Bố A Lạp Bố Thản (索諾布阿拉布坦), bách Sách Vọng A Lạp Bố Thản suất lĩnh bộ chúng trốn đến khu vực sông Bác Nhĩ Tháp Lạp. Cát Nhĩ Đan đích thân suất binh truy đuổi cháu trai song bị đánh bại.
Chiến tranh với triều Thanh
Năm 1689, Đại Thanh và Đế quốc Nga ký kết Điều ước Ni Bố Sở, Nga từ bỏ hỗ trợ công khai cho Cát Nhĩ Đan. Sang năm 1690, trú địa Khoa Bố Đa của Cát Nhĩ Đan chịu hạn hán nặng nề, Cát Nhĩ Đan bức bách phải suất binh Đông chinh. Sách Vọng A Lạp Bố Thản tận dụng thời cơ này đã đưa người quay trở lại, chiếm lĩnh bản thổ của Chuẩn Cát Nhĩ. Hậu lộ của Cát Nhĩ Đan vì thế bị cắt đứt, phải tranh đoạt khu vực Mạc Nam có nguồn cỏ và nước phong phú hơn với triều Thanh. Với chiến thắng năm 1688, Cát Nhĩ Đan đã đẩy người Khách Nhĩ Khách vào vòng tay nhà Thanh và biến mình trở thành mối đe dọa quân sự đối với triều đình của người Mãn. Ngày 21 tháng 6, Cát Nhĩ Đan đánh bại quân Thanh, binh lính đến Ô Lan Bố Thông (nay thuộc Khắc Thập Khắc, Nội Mông, chỉ cách Bắc Kinh 700 lý. Cát Nhĩ Đan cự tuyệt đề nghị hòa bình của triều Thanh, biểu thị với sứ giả Thanh: "Thánh thượng quân nam phương, ngã Trường bắc phương" (tức muốn vùng đất phía Bắc Vạn Lý Trường Thành). Khang Hy hoàng đế ban đầu dự định thân chinh Cát Nhĩ Đan, song bị bệnh nên phải trở về Bắc Kinh. Ngày 4 tháng 9, trong trận Ô Lan Bố Thông, quân Thanh đã đánh bại Cát Nhĩ Đan, Cát Nhĩ Đan cùng gần vài trăm người chạy về Khoa Bố Đa.
Những năm cuối đời
Năm 1691, Cát Nhĩ Đan bị Sách Vọng A Lạp Bố Thản đột ngột tập kích trong khi lương thực và vật tư đều trống không. Tuy nhiên, ông lại được chưởng quyền Tang Kết Gia Thác ở Lạp Tát trợ giúp, có được phương tài và sau đó nghị hòa với Sách Vọng A Lạp Bố Thản. Năm 1692, Cát Nhĩ Đan sái sứ đến chỗ thủ lĩnh Sa Tân (沙津) của Khoa Nhĩ Thấm Mông Cổ để thuyết phục phản Thanh, Sa Tân làm theo ý chỉ của triều đình mà giả bộ đồng thuận. Năm 1695, trải qua vài năm hưu dưỡng, dưới sự hỗ trợ của Tang Kết Gia Thác, Cát Nhĩ Đan lại một lần nữa tiến quân vào Khách Nhĩ Khách.
Năm 1696, Cát Nhĩ Đan đang ở thượng lưu sông Khắc Lỗ Luân nằm ở phía đông Ulaanbaatar, cách Bắc Kinh 700 km về phía tây bắc. Kế hoạch của Khang Hy hoàng đế là đích thân dẫn quân tiến về phía tây bắc đánh Cát Nhĩ Đan trong khi cử một đội quân thứ hai tiến về phía bắc từ sa mạc Ordos để chặn đường lui của Cát Nhĩ Đan. Khi Khang Hy hoàng đế đến Khắc Lỗ Luân, đã phát hiện ra quân của Cát Nhĩ Đan song buộc phải quay trở lại do thiếu nguồn tiếp tế. Cùng ngày Khang Hy hoàng đế rút đi (12 tháng 6), Cát Nhĩ Đan đã mắc sai lầm với cánh quân Thanh phía tây và chịu thất bại thảm hại tại khu vực nay là vườn quốc gia Gorkhi-Terelj gần thượng lưu sông Tuul ở phía đông Ulaanbaatar. A Nô khả đôn của Cát Nhĩ Đan đã bị giết chết và quân Mãn đã bắt được 20.000 con bò và 40.000 con cừu, bản thân Cát Nhĩ Đan chạy trốn chỉ với 40 hoặc 50 người. Ông tập hợp được vài nghìn người theo mình song sau đó họ đã bỏ đi do đói. Năm 1697, khi đang ở khu vực dãy núi Altay gần Khovd với 300 lính, Cát Nhĩ Đan đã đột ngột qua đời vào ngày 13 tháng 3 nhuận (3 tháng 5) trong một hoàn cảnh bí ẩn.
Tham khảo
Thể loại:Hãn Chuẩn Cát Nhĩ Thể loại:Sinh năm 1644 Thể loại:Mất năm 1697 Thể loại:Người Oirat
Hoàng Yến
Hoàng Yến (chữ Hán: 黃燕; 1888-?) là một danh sĩ cuối thời Nguyễn. Ông đỗ Phó bảng khoa Kỷ Mùi 1919, khoa thi Nho học cuối cùng trong lịch sử Nho học Việt Nam. Ông còn là nhà nghiên cứu âm nhạc truyền thống Huế theo phương pháp Tây phương đầu tiên ở Huế, có công bảo tồn và phổ biến âm nhạc truyền thống Huế.
Hành trạng lịch sử
Hoàng Yến sinh năm 1888, người làng Minh Hương, xã Hương Vinh, tổng Vĩnh Trị, huyện Hương Trà, phủ Thừa Thiên. Theo tài liệu Quốc triều Hương khoa lục và Quốc triều Khoa bảng lục, ông đỗ Cử nhân khoa Mậu Ngọ 1918, năm sau vào thi Hội, đỗ Phó bảng năm 31 tuổi. Ông được xếp thứ 16/16 trong số các vị Phó bảng của khoa thi Nho học cuối cùng trong lịch sử Việt Nam.
Sau khi thi đỗ, ông được triều đình bổ dụng làm Tu soạn sung Hình chính hội lý tòa phán sự, Thừa phái bộ Hộ, thư ký phiên dịch tại các Tòa sứ, Tri huyện Bình Khê v.v.
Sinh thời, Hoàng Yến là người tài hoa, giỏi âm nhạc. Trong tư dinh của mình, ông không những đã nuôi dưỡng các ca nhi, nhạc công mà còn tham gia thiết kế đàn, soạn lời mới cho các bài diễn tấu truyền thống. Nhiều buổi hòa nhạc của các danh cầm số một hồi đầu thế kỷ từng được tổ chức trong tư dinh của ông (ngày nay là ngôi nhà số 49 Nguyễn Chí Thanh, Huế). Theo nhà nghiên cứu Huế Nguyễn Đắc Xuân, ông cùng với ông Hoàng Nam Sách (con vua Minh Mạng, ông Hầu Biều, ông Cả Soạn, bà chúa Nhất, ông Tam Xuyên Tôn Thất Mỹ, ông Nguyễn Khoa Tân, ông Ưng Bình Thúc Giạ Thị... có nhiều đóng góp đối với ca Huế truyền thống.
Tham khảo
Thể loại:Người Thừa Thiên Huế Thể loại:Phó bảng Thể loại:Người Việt gốc Hoa
The Distance (The Walking Dead)
Nội dung tập
Maggie và Sasha đưa Aaron quay trở lại kho thóc để gặp những người còn lại trong nhóm. Rick lập tức tỏ vẻ nghi ngờ trước sự xuất hiện của Aaron khi được Maggie đưa cho khẩu súng của anh ta. Rick hỏi Aaron rằng anh ta có ý định gì thì được trả lời rằng Aaron đã theo dõi nhóm Rick được một khoảng thời gian. Chính anh ta là người đã để lại những chai nước trên đường vào ngày trước đó. Khi thấy Rick có vẻ không tin tưởng mình, Aaron liền bảo Sasha đưa cho Rick xem chiếc túi mà anh mang theo và bảo Rick xem những tấm ảnh ở trong đó. Những bức ảnh cho thấy nơi ở của Aaron cùng những người khác trong nhóm anh ta, một cộng đồng an toàn với tường bao bọc xung quanh mà những xác sống không thể thâm nhập vào. Khi Aaron đang mô tả về cộng đồng của mình, Rick liền đi tới và đấm vào mặt anh ta, khiến anh ta bất tỉnh.
Trong lúc Aaron đang bất tỉnh, Rick cử một vài người trong nhóm ra ngoài để quan sát khu vực xung quanh. Michonne cố thuyết phục Rick rằng Aaron không hề nguy hiểm, nhưng Rick nhất quyết rằng cả nhóm không thể tin tưởng anh ta, anh còn nhắc lại chuyện trước đây từng xảy ra với Woodbury và Terminus. Glenn liền báo với Rick rằng xung quanh có rất nhiều nơi mà kẻ địch có thể ẩn nấp, điều này khiến cả nhóm thêm phần hoang mang.
Khi Aaron tỉnh lại, anh ta vẫn giữ một thái độ thân thiện. Rick hỏi Aaron rằng có bao nhiêu người khác cùng nhóm anh ta đang đợi ở ngoài kia. Aaron liền đáp lại rằng chuyện có bao nhiêu người mà anh ta nói ra không quan trọng, vấn đề quan trọng là có bao nhiêu người thực sự ở ngoài kia, và dù con số anh ta nói ra là bao nhiêu thì Rick cũng sẽ không tin. Nhưng Rick vẫn nhất quyết rằng Aaron phải nói ra, khiến anh phải đáp lại rằng có một người đang ở ngoài kia. Aaron kể lại rằng anh và người đi cùng mình đã cố lại gần hơn nhà kho mà nhóm Rick ở, nhưng trên đường đến đã bị chặn lại bởi những hàng cây đổ do trận bão đêm qua. Michonne nói với Rick rằng cô ấy muốn tìm hiểu sự thật bằng cách đi kiểm chứng. Ban đầu Rick từ chối đề nghị của Michonne, cho rằng đó là một ý tưởng mạo hiểm, nhưng sau khi Maggie và Glenn lên tiếng đồng ý với Michonne, anh liền đồng ý cho tất cả mọi người (ngoại trừ anh và Judith) ra ngoài thám thính xung quanh và bảo Abraham & Rosita đi cùng Michonne, Glenn, Maggie. Khi cả nhóm đã ra khỏi, Aaron nói với Rick rằng anh từng bị người khác chĩa súng vào mặt trước khi dịch bệnh xảy ra do bản thân là một thành viên của tổ chức phi chính phủ, và anh tin rằng Rick cùng nhóm của anh là người tốt. Nhưng Rick lạnh lùng đáp lại rằng sau 1 tiếng nếu người của nhóm anh không quay lại, anh sẽ giết Aaron.
Michonne, Maggie, Glenn, Rosita và Abraham vẫn đang đi đến địa điểm mà Aaron nói. Họ không biết rằng từ xa, có một người đang dõi theo họ. Khi cả nhóm đã đến được nơi và tìm thấy một chiếc xe con và một chiếc RV bị chặn lại trước một cái cây bị đổ, họ biết được rằng Aaron đã nói đúng sự thật. Một vài xác sống đi ra từ phía trong rừng, Abraham đã suýt bị cắn trước khi được Rosita cứu. Abraham nói lời cảm ơn những bị Rosita phớt lờ.
Bên trong kho thóc, Judith bắt đầu khóc lớn trong khi Rick đang nghiền hạt hồ đào làm thức ăn cho bé. Aaron, lúc này vẫn đang bị trói tay vào cột của nhà kho, bèn lên tiếng nói rằng Rick nên lấy lọ mứt táo bên trong túi của anh ra cho Judith ăn, vì tiếng khóc của Judith có thể sẽ thu hút xác sống tiến đến đây và làm nguy hại đến sự an toàn của họ, đặc biệt là anh. Rick lúc này vẫn cảnh giác trước lời đề nghị của Aaron, anh liền lấy thìa xúc ra một ít mứt táo và bắt Aaron ăn trước để kiểm chứng rằng lọ mứt táo đó không có độc.
Abraham và Rosita bước vào bên trong chiếc RV để thăm dò và tìm thấy một hộp thức ăn S'Getti Rings. Abraham liền hỏi Rosita về chuyện xảy ra với Eugene trước đó, rằng lúc đó liệu cô có thực sự tin rằng anh sẽ làm đau cô không. Rosita đáp lại rằng cô không nghĩ vậy, bởi đó không phải là con người của Abraham.
Cả nhóm quay trở lại kho thóc và mang theo khá nhiều đồ ăn đóng hộp. Rick liền nói với Aaron rằng những thực phẩm đó giờ đây đã là của nhóm anh dù cho nhóm anh có theo Aaron đi đến cộng đồng của anh ta hay không. Sau đó, Rick quyết định rằng cả nhóm sẽ ở lại thì gặp phải sự không đồng tình của mọi người. Điều này khiến Rick đã phải đổi ý và hỏi Aaron rằng cộng đồng của anh ta nằm ở đâu. Sau khi Aaron nói về một con đường đã được người của cộng đồng anh ta dọn dẹp sạch xác sống, Rick lại quyết định chọn một con đường khác do vẫn cảm thấy ngờ vực. Mặc cho lời cảnh báo của Aaron rằng con đường Rick chọn rất nguy hiểm, Rick vẫn nhất quyết rằng họ sẽ đi trên đường đó vào buổi tối để tránh gặp rắc rối.
Đêm đó trên đường đến, Rick, Glenn, Michonne và Aaron ngồi cùng trong chiếc xe của Aaron trong khi những người khác đi trên chiếc RV còn lại. Michonne và Aaron cùng trò chuyện đôi chút về cộng đồng mà họ đang đến. Michonne mỉm cười khi xem những tấm hình đen trắng chụp cộng đồng của Aaron, nhưng ngay lập tức cô tỏ vẻ thận trong khi nhận ra không có tấm ảnh nào có người trong số đó. Cô liền hỏi Rick rằng liệu anh đã hỏi Aaron 3 câu hỏi như thường lệ đó chưa, và khi Rick bảo chưa, Michonne liền quay qua hỏi Aaron 3 câu hỏi đó:
Cuộc nói chuyện của họ bị xen ngang khi Rick tìm thấy một thiết bị trên xe mà Aaron dùng để nghe lén những cuộc nói chuyện của nhóm Rick trong suốt thời gian qua. Cùng lúc đó, xe của họ tông phải rất nhiều xác sống ở phía trước, khiến máu của chúng bắn đầy kính xe và che mất tầm nhìn. Chiếc xe liên tục đâm qua đám xác sống trước khi dừng lại để kiểm tra xem những người đi trên chiếc RV phía sau còn đi theo họ không. Khi Glenn biết được rằng những người khác đã biến mất, anh cùng Rick quay trở lại và cố khởi động chiếc xe nhưng không được. Bất chợt từ phía xa, một quả pháo sáng bay lên. Nhìn thấy vậy, Aaron bỗng có vẻ hoảng loạn và cho rằng đó là từ người của nhóm anh đang gặp nguy hiểm. Anh yêu cầu nhóm Rick thả anh ra. Sau khi bị từ chối, Aaron đạp cửa xe và bỏ chạy. Rick nói rằng Michonne không cần phải đuổi theo Aaron nữa. Michonne cho rằng quả pháo sáng đó đến từ người nào đó đã tìm được những người còn lại trong nhóm của Rick. Rick và Glenn đi vào rừng cùng Michonne và bị mắc kẹt giữa một bầy xác sống. Glenn bị lạc khỏi những người còn lại, khiến Rick và Michonne lo lắng. Trong khi đang cố tìm lại những người khác, Glenn thấy Aaron bị tấn công bởi một xác sống và không thể tự vệ do hai tay đã bị cháy. Ban đầu định để mặc, nhưng sau đó Glenn đã cứu Aaron và cắt dây trói tay cho anh ta.
Glenn và Aaron tìm được Rick & Michonne rồi cứu họ thoát khỏi đám xác sống. Aaron tự nguyện thả súng xuống và đề nghị được trói tay lại, nhưng Rick nói với anh ta rằng không còn thời gian để làm điều đó. Cả bốn người chạy về phía quả pháo sáng lúc nãy được bắn lên. Khi đến nơi, họ thấy Daryl cùng những người khác trong nhóm. Aaron tỏ vẻ lo lắng và bắt đầu gọi tên một người là Eric, anh chạy ngay đến một căn phòng gần đó và thấy Eric cùng chiếc chân bị thương đã được băng bó. Eric kể lại rằng Maggie đã giúp anh ta và cố trấn an Aaron rằng đó chỉ là một chấn thương nhỏ. Aaron vui mừng khôn xiết và hôn Eric. Cuộc nói chuyện của họ bị xen ngang bởi sự xuất hiện của Rick. Rick và Aaron sau đó quay trở lại gặp những người khác. Aaron nói lời cảm ơn với họ vì đã cứu mạng Eric và hứa sẽ đền ơn ngay khi họ đặt chân đến cộng đồng của anh. Khi bị Rick bảo rằng nếu tối nay họ ngủ cùng một nơi thì Aaron phải ngủ cách xa nhóm của anh, Aaron đã từ chối vì điều này khiến anh phải tạm xa Eric. Aaron nói rằng điều duy nhất có thể ngăn anh ở bên Eric lúc này chính là Rick phải bắn anh. Glenn liền lại gần và thuyết phục Rick rằng Aaron thực sự đáng tin sau tất cả những gì đã xảy ra.
Sáng hôm sau, cả nhóm tiếp tục hành trình tới cộng đồng kia. Noah đến và đưa cho Aaron một ít thuốc cùng chai nước. Cả hai cùng trò chuyện một lúc. Aaron liền hỏi về vết sẹo ở chân Noah và được trả lời rằng nó có được do một tai nạn trước đó. Aaron bày tỏ sự đồng cảm với Noah và nói rằng Pete - một vị bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình tài ba tại cộng đồng của anh sẽ giúp đỡ Noah về vấn đề này khi nhóm đến nơi.
Trong khi đó, Rosita chỉ cho Abraham thấy thành phố Washington từ phía xa. Abraham mỉm cười và nói rằng họ sẽ đến được nơi đó, mặc dù anh thấy ắc quy của chiếc RV đang yếu và họ mới chỉ đi được nữa được. Không lâu sau đó, chiếc RV ngừng chạy và cả nhóm phải dừng lại bên đường. Glenn liền hỗ trợ thay chiếc ắc quy đã chết bằng một bình ắc quy dự phòng trên chiếc RV. Abraham tỏ vẻ bất ngờ và hỏi Glenn rằng vì sao anh biết được điều này, nhưng đáp lại anh chỉ là nụ cười của Glenn.
Rick đang quan sát phía xa trong khi Michonne ngồi cạnh anh. Cô nói với Rick rằng anh cần phải gạt đi nỗi lo lắng của mình, cuộc chiến sinh tồn giờ đây đã kết thúc, nhưng Rick nói rằng anh vẫn chưa thực sự tin Aaron và Eric, vì dù chuyện gì có xảy ra đi nữa thì anh cũng phải chắc chắn rằng gia đình của mình an toàn. Trước khi tiếp tục lên đường, Rick đi đến một căn lều bỏ hoang và nhét khẩu súng của mình vào một chiếc máy xay sinh tố.
Cả nhóm cuối cùng cũng đã đến được cộng đồng Alexandria. Rick chợt cảm thấy lạc quan khi nghe thấy tiếng trẻ em đang chơi đùa phía bên kia cánh cổng. Michonne nắm lấy tay Rick và hỏi rằng liệu anh đã sẵn sàng chưa, Rick liền đáp lại là rồi. Mọi người cùng ra khỏi xe và bước về phía cánh cổng để đợi nó mở ra, dẫn lối tới một nơi ở hoàn toàn mới.
Đánh giá
Nhìn chung, "The Distance" nhận được phản hồi tốt từ giới phê bình. Patrick Kevin Day từ nhật báo Los Angeles Times nhận xét: ""The Distance" là một sự tiến bộ về cả nhịp truyện lẫn nội dung so với tập phim chập chạp của tuần trước và tiếp tục đưa bộ phim đến với những diễn biến mới". Trang Rotten Tomatoes có 78% trong số 18 bài đánh giá tập phim mang phản hồi tốt.
Mặc dù vốn đã được biết trước là một cặp đôi trong truyện tranh, cảnh hôn đồng tính giữa Aaron và Eric vẫn khiến nhiêu khán giả chưa đọc truyện bất ngờ. Một số người đã lên mạng xã hội để đưa ra những bình luận đầy kỳ thị về cảnh này, nhưng họ đã nhanh chóng bị những khán giả còn lại phản bác và chỉ trích là thiển cận.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tập phim truyền hình Mỹ năm 2015 Thể loại:Tập phim The Walking Dead
Tinh thể quang tử
nhỏ|250px|Ngọc opal trên chiếc vòng này là các vi cấu trúc có chu kỳ không gian tạo nên khả năng phát [[ngũ sắc. Đây là một tinh thể quang tử tự nhiên, tuy chưa có vùng trống năng lượng quang tử rõ rệt.]] Tinh thể quang tử là các cấu trúc nanô quang học có ảnh hưởng đến sự lan truyền của các hạt photon trong nó tương tự như cách mà các tinh thể bán dẫn tác động lên chuyển động của electron. Các tinh thể quang tử xuất hiện một cách tự nhiên trên vỏ Trái Đất ở nhiều dạng và đã được nghiên cứu từ đầu thế kỷ 20.
Giới thiệu
Tinh thể quang tử được tạo thành từ các cấu trúc nanô điện môi hoặc kim loại-điện môi được thiết kế để tác động lên sự lan truyền của sóng điện từ tương tự như cách các hố năng lượng tuần hoàn trong các tinh thể bán dẫn tác động lên chuyển động của electron; tức là tạo ra các cấu trúc năng lượng của trạng thái photon trong tinh thể. Ở đây, một vùng trống trong cấu trúc năng lượng photon là những kiểu lan truyền mà sóng điện từ không được phép, hay những dải bước sóng không lan truyền được. Điều này dẫn đến các hiện tượng như ngăn cản phát xạ tự phát, gương định hướng có độ phản xạ cao hay ống dẫn sóng có độ hao tổn thấp.
Bản chất của các hiện tượng quan sát được là sự nhiễu xạ của sóng điện từ, trong đó chu kỳ không gian của các cấu trúc tinh thể phải có cùng kích cỡ với bước sóng của sóng điện từ (tức là vào cỡ vài trăm nm cho các tinh thể quang tử làm việc với ánh sáng). Đấy là một khó khăn kỹ thuật cho việc chế tạo các tinh thể quang tử nhân tạo.
Tinh thể quang tử tự nhiên
Một ví dụ của tinh thể quang tử tự nhiên là opal. Các màu sắc của nó là do nhiễu xạ Bragg trên các mắt tinh thể của nó.
Một hệ tinh thể quang tử tự nhiên khác có thể quan sát được trên cánh một số loài bướm, như loài Morpho.
Ứng dụng
Các tinh thể quang tử có thể được ứng dụng để điều khiển sự lan truyền của ánh sáng.
Các tinh thể quang tử một chiều đã đang được dùng rộng rãi trong quang học màng mỏng; như tạo ra các lớp phủ lên bề mặt thấu kính hay gương để tạo ra độ phản chiếu thấp hay cao tuỳ ý; hay trong sơn đổi màu và in ấn bảo mật.
Các tinh thể quang tử hai chiều và ba chiều được dùng trong nghiên cứu khoa học. Ứng dụng thương mại đầu tiên của tinh thể quang tử hai chiều là sợi tinh thể quang tử, thay thế cho sợi quang học truyền thống trong các thiết bị quang học phi tuyến và dùng với các bước sóng đặc biệt (ở đó không có vật liệu truyền thống nào trong suốt ngoài không khí hay các chất khí).
Khả năng sản xuất và ngăn ngừa lỗi trong các tinh thể quang tử ba chiều vẫn đang được nghiên cứu.
Liên kết ngoài
Thể loại:Vật lý vật chất ngưng tụ Thể loại:Quang tử học Thể loại:Quang học
Lê Văn Trung (Quyền Giáo Tông)
Quyền Giáo tông Lê Văn Trung (1876-1934), thánh danh là Thượng Trung Nhựt, là một trong những nhà lãnh đạo tôn giáo Cao Đài, có những đóng góp quan trọng trong giai đoạn hình thành và phát triển của tôn giáo này.
Quyền Giáo Tông của Đạo Cao Đài có cùng cấp bậc của Đức Giáo Hoàng trong Công Giáo
Thân thế
Ông sinh ngày 10 tháng 10 năm Bính Tý (tức 25 tháng 11 năm 1876) tại làng Phước Lâm, tổng Phước Điền Trung, huyện Phước Lộc, hạt Tân An (nay thuộc xã Phước Lâm, huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An. Cha ông là cụ Lê Văn Thanh mất sớm khi ông mới 3 tuổi. Ông lớn lên nhờ sự nuôi dưỡng và giáo dục của mẹ là bà Văn Thị Xuân.
Ông từng theo học tại Lycée Chasseloup Laubat Sài Gòn và tốt nghiệp vào năm 1894.
Sự nghiệp đời
Sau khi tốt nghiệp Trung học, ông được nhận vào làm thơ ký tại Dinh Thống đốc Nam Kỳ ngày 14 tháng 7 năm 1894. Ông làm việc tại đây trong 12 năm cho đến ngày 6 tháng 3 năm 1906 thì xin thôi việc để theo đuổi nghiệp chính trường. Sau đó ông ra ứng cử và được bầu vào Hội đồng Quản hạt Nam Kỳ liên tục trong 8 năm. Trong thời thời gian làm Nghị viên Hội đồng Quản hạt Nam Kỳ, ông nhiều lần có những biểu hiện thỉnh cầu bênh vực cho quyền lợi của dân thuộc địa bản xứ. Điển hình là vụ Lục Hạng điền, chính phủ Pháp phân 6 hạng ruộng để đánh thuế. Ông Outrey, quyền Thống Đốc Nam Kỳ dự thảo luật thuế về Lục Hạng điền, trình ra cho Hội đồng Quản Hạt thừa nhận để đem ra áp dụng thi hành.
<font face="Times New Roman">Ông cùng với Diệp Văn Cương, Hội đồng Quản Hạt Bến Tre đứng ra làm đầu 6 vị Hội đồng Quản Hạt người Việt, đồng phản kháng dự thảo luật nói trên, nhưng khi biểu quyết, số thăm của Hội đồng người Việt có 6, còn của người Pháp thì 10, nên bị thua thăm, và như thế thì dự luật được thông qua với đa số 10/6.
Năm 1911, ông cùng với bà Tổng đốc Đỗ Hữu Phương đứng ra vận động lập College des Jeunes Filles, trường nữ Trung học đầu tiên tại Sài Gòn.
Ngày 18 tháng 5 năm 1912, chính phủ Pháp ban thưởng cho ông Bắc Đẩu Bội Tinh Đệ ngũ đẳng vì những đóng góp cho nhà nước Pháp tại thuộc địa Nam Kỳ. Năm 1914, ông được cử làm Nghị viên Hội đồng Soái phủ Đông Dương (Conseil du Gouvernement de l'Indochine, còn gọi là Hội đồng Thượng Nghị viện Đông Dương).
Kể từ năm 1920 trở đi, công việc kinh doanh của ông gặp nhiều khó khăn, đến cuối năm 1924 thì bế tắc, hoàn toàn bị lỗ lã. Ông đau buồn, bắt đầu hút thuốc phiện, thị lực yếu đi rất nhiều, chỉ thấy mọi vật lờ mờ. Được sự giới thiệu của một người họ hàng, ông bắt đầu có thiên hướng tâm linh nhiều hơn, bỏ thuốc phiện, chú ý giữ gìn sức khỏe và tu tập. Thị lực của ông dần tốt trở lại và sức khỏe phục hồi.
Sự nghiệp đạo
Theo tài liệu của tôn giáo Cao Đài thì ngày 7 tháng 1 năm 1926 (tức 23 tháng 11 năm Ất Sửu), các ông Cao Quỳnh Cư, Phạm Công Tắc đem Đại Ngọc Cơ đến nhà ông Trung để cầu cơ. Tại lần cầu cơ này, ông được nhận làm môn đồ. Từ đó, ông bắt đầu lập bàn thờ đạo tại tư gia, dốc lòng cùng với các ông Phạm Công Tắc và Cao Quỳnh Cư lo việc mở đạo.
Ngày 21 tháng 2 năm 1926, trong một buổi cầu cơ tại nhà ông Vương Quang Kỳ, một bài thơ được lưu truyền là cơ giáng của Thượng đế, trong đó có tên của 13 người, về sau được tín đồ Cao Đài xưng tụng là những tín đồ đầu tiên của đạo, với ông Ngô Văn Chiêu được tôn xưng Anh Cả. Ông Lê Văn Trung là người được xưng danh thứ 3, chỉ sau ông Ngô Văn Chiêu và ông Thượng Kỳ Thanh (Vương Quang Kỳ).
Từ đó, ông là một trong số các môn đồ tích cực đi truyền đạo khắp các tỉnh Nam Kỳ. Chính vì vậy, đêm 23 tháng 4 năm 1926 (tức 12 tháng 3 năm Bính Dần), ông được cơ bút phong làm Thượng Đầu sư, với Thánh danh là Thượng Trung Nhựt, cùng lượt với Ngọc Đầu sư Lê Văn Lịch, thánh danh Ngọc Lịch Nguyệt. Ông được xem là người được phong phẩm vị thứ 2 sau phẩm vị Giáo tông.
Dù về sau, một số tín đồ được phong chức phẩm Chưởng pháp, trên cả chức phẩm Đầu sư, nhưng trên thực tế, ông được xem như là tín đồ tiếp quản điều hành sau khi ông Ngô Văn Chiêu từ chối ngôi vị Giáo tông. Ông chính là người chủ chốt cùng 27 đệ tử Cao Đài khác, gởi Tờ Khai Đạo, kèm danh sách 247 tín đồ đầu tiên, lên Thống đốc Nam Kỳ Le Fol vào ngày 7 tháng 10 năm 1926 (tức ngày mùng 1 tháng 9 năm Bính Dần). Sau đó, ngày 15 tháng 10 năm Bính Dần (tức ngày 19 tháng 11 năm 1926), ông cùng các môn đồ chủ chốt khác tổ chức Lễ Khai Đạo rất trọng thể tại chùa Gò Kén (Tây Ninh).
Với nỗ lực phát triển đạo của các tín đồ, đạo Cao Đài nhanh chóng phát triển về số lượng. Tuy nhiên, dù đã hình thành tổ chức Hội Thánh, các tín đồ cao cấp lại có những bất đồng về cách thức nghi lễ, truyền giáo, tổ chức giáo hội. Điều này dẫn đến việc hoạt động độc lập của nhiều nhóm tín đồ khác nhau. Với sự giúp đỡ của các chức sắc cao cấp Hiệp Thiên Đài, ông đã có nhiều cố gắng ngăn chặn xu hướng ly khai của các tín đồ, cũng như đối ngoại với chính quyền, nhằm giữ gìn và phát triển nền đạo non trẻ. Trong buổi cầu cơ ngày 22 tháng 11 năm 1930, một đạo nghị định được ban ra, phong cho ông thi hành các phận sự Giáo Tông về phần xác để chính thức điều hành các hoạt động của Hội Thánh.
Với tư cách đạo đức, sự nhiệt tình của ông, các hoạt động truyền giáo ngày càng phát triển mạnh. Tổ chức Hội Thánh cũng hoàn bị dần, chặt chẽ. Về phương diện đối ngoại, với tư cách là một cựu nghị viên của Hội đồng Soái phủ Đông Dương, với Bắc đẩu bội tinh, ông đã có những tác động lớn đến chính quyền thực dân Pháp, buộc phải nới lỏng các biện pháp hạn chế sự phát triển của tôn giáo Cao Đài.
Mặc dù vậy, trong giai đoạn sơ khai, nền hành chánh đạo vẫn phụ thuộc nhiều vào các chức sắc cao cấp có tài chính lớn. Với nỗ lực của mình cùng với các đạo hữu thân tín, đặc biệt là Hộ pháp Phạm Công Tắc, ông đã cố gắng xây dựng quỹ tài chính đạo một cách độc lập, giảm dần sự phụ thuộc vào các chức sắc giàu có, vốn thiên nhiều vào xu hướng độc lập cát cứ hoặc lũng đoạn Hội Thánh. Chính những nỗ lực của ông đã góp phần không nhỏ giúp cho hình thành cơ sở để Hộ pháp Phạm Công Tắc xây dựng và phát triển mạnh mẽ Hội Thánh Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh sau này, vượt qua các hệ phái ly khai.
Những nỗ lực trên đã làm ông lao tâm khổ trí, dẫn đến hậu quả xấu đến sức khỏe. Do quá lao lực, chỉ sau 4 năm giữ ngôi vị Giáo tông, ông lâm trọng bệnh và qua đời vào ngày 13 tháng 10 năm Giáp Tuất (tức 19 tháng 11 năm 1934) tại Giáo Tông đường Tòa Thánh Tây Ninh, hưởng thọ 59 tuổi, sau 9 năm lo việc Đạo.
Nhận định
Nhà báo, Luật sư Diệp Văn Kỳ viết ngày ngày 28 tháng 11 năm 1934, kết luận về cuộc đời ông như sau:
''"Nói đến thân thế sự nghiệp của ông Lê Văn Trung tất nhiên là phải bàn đến đạo Cao Đài. Vì ông là một người sáng lập, lại là ông giáo tông. Đạo Cao Đài mà phải thì ông là công thủ. Đạo Cao Đài mà quấy thì ông lại là tội.
Song tôi còn nhớ Chương Thái Viêm, một nhà bác học Trung Hoa mỗi khi thảo luận đến các vấn đề tôn giáo đều có nói: "Thiên trung điểu tích họa giả giai nan: dấu chân của con chim bay trên không, thợ vẽ nào cũng phải chịu là khó".
Thật thế người ta muốn tìm ra cội rễ của tôn giáo thời chẳng khác nào chú thợ vẽ muốn vẽ dấu chân chim bay trên không.
Huống chi, đạo Cao Đài mới xuất hiện ở Nam Kỳ chưa đầy 9 năm. Bao nhiêu lý thuyết hình thức của Đạo hiện đương ở thời kỳ phôi thai và do cơ bút mà có thì chẳng thế chi nghị luận cho xác đáng.
Sự hoạt động của Đạo Cao Đài từ khi sáng lập đến nay không phải mỗi mỗi đều tận thiện tận mỹ. Song nếu xét thật công bình, Đạo Cao Đài chưa hề làm điều chi có hại đến nhân quần xã hội. Trái lại, Đạo Cao Đài truyền bá giỏi, tổ chức hay mà gây nên tình thân ái, đoàn kết hơn một triệu dân Nam Kỳ là một việc đáng làm, ai ai cũng nên kính phục''.
Tác phẩm
Ông là tác giả nhiều bài thuyết đạo, sau được in thành các tập sách mỏng, như:
Tham khảo
Thể loại:Đạo Cao Đài L Thể loại:Tín đồ đạo Cao Đài Thể loại:Năm sinh thiếu Thể loại:Mất năm 1934
Vương Đình Nhỏ
Vương Đình Nhỏ (10 tháng 2 năm 1925 – 26 tháng 1 năm 1990) là một người lính công binh Việt Nam, chuyên tháo gỡ bom mìn, được mệnh danh là "Vua phá bom" với thành tích phá bom giữ kỷ lục cao nhất Việt Nam. Ông được truy phong Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.
Tiểu sử
Ông sinh tại xã Kỳ Thịnh, huyện Kỳ Anh tỉnh Hà Tĩnh trong một gia đình bần cố nông. Năm 1948 ông tham gia quân đội. Từ năm 1954 đến 1964 ông là tiểu đội trưởng bộ binh. Từ năm 1964 đến 1967 ông là trung đội trưởng công binh với nhiệm vụ chuyên phá gỡ bom mìn ứng cứu đường. Từ tháng 7 năm 1967 ông chuyển ngành về ty Giao thông và tiếp tục làm nhiệm vụ phá dỡ bom trên các cung đường. Các tuyến đường ở Hà Tĩnh thời gian đó đều có bàn tay ông phá bom, đặc biệt là tuyến 15A tại Ngã ba Đồng Lộc.
Năm 1972 ông tiếp tục tham gia đội phá bom, ngư lôi ở phà Linh Cảm trên sông La.
Sau chiến tranh, Vương Đình Nhỏ chuyển về Đoạn quản lý đường bộ cạnh nhà. Do sức khoẻ và thương tật của chiến tranh, năm 1977 ông nghỉ hưu và sinh sống tại một ngôi làng nhỏ cách Ngã ba Đồng Lộc chừng 500m. Sau khi nghỉ hưu ông vẫn được mời đi phá bom ở các xã, huyện trong tỉnh Hà Tĩnh, những tỉnh lân cận như Nghệ An, Quảng Bình.
Qua đời
Năm 1990 huyện Hướng Hóa tỉnh Quảng Trị còn nhiều bom sót lại từ chiến tranh. Chính quyền mời Vương Đình Nhỏ vào phá bom giúp. Trưa ngày 26 tháng 1 năm 1990, ông cùng ba người giúp việc đang tháo gỡ một quả bom lớn nặng vài tạ nằm bên cạnh cầu Cà Tang thuộc bản Cà Tang. Tuy nhiên quả bom đã phát nổ và làm cả bốn người thiệt mạng. Xương thịt còn lại của họ được táng chung vào một ngôi mộ cạnh hố bom đó.
Sau đó, mộ của họ nằm trong khu công nghiệp nên phải di dời. Đồng bào dân tộc Vân Kiều ở bản Cà Tang đã chuyển ngôi mộ chung vào nghĩa trang của họ.
Vinh danh
Do một số trục trặc, hiểu nhầm nên đến năm 2005 Vương Đình Nhỏ mới được truy phong anh hùng. Trong thời chiến ông được tặng thưởng 1 Huân chương Quyết thắng, 1 Huân chương Chiến thắng, 3 bằng khen của Thủ tướng Chính phủ. Những dụng cụ để phá bom của ông như dây điện, thỏi nam châm... hiện được trưng bày tại Phòng truyền thống Ngã ba Đồng Lộc.
Chú thích
Thể loại:Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Thể loại:Người Hà Tĩnh
Zorochros trigonochirus
Tham khảo
Thể loại:Zorochros
Zorzines okinawensis
Zorzines okinawensis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Epopterus eganus
Epopterus eganus là một loài bọ cánh cứng trong họ Endomychidae. Loài này được Gorham miêu tả khoa học năm 1886.