cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tiếng Latinh thông tục
Tiếng Latinh thông tục (tiếng Latinh: sermo vulgaris, tiếng Anh: Vulgar Latin) hay còn được gọi là tiếng Latinh bình dân hoặc Latinh khẩu ngữ, là một phổ rộng bao gồm nhiều phương ngữ xã hội của tiếng Latinh được nói tại khu vực xung quanh bồn địa Địa Trung Hải trong và sau thời kỳ Đế quốc La Mã. Nó được phân biệt với tiếng Latinh cổ điển - là hình thức tiêu chuẩn cũng như thể viết của ngôn ngữ này.
Theo dòng lịch sử, tiếng Latinh thông tục ít được chuẩn hóa, có sự đa dạng và biến thể rất lớn tùy theo vùng miền địa lý. Các ngôn ngữ thuộc nhóm ngôn ngữ Rôman, đại diện tiêu biểu nhất là các ngôn ngữ quốc gia như tiếng Ý, tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Bồ Đào Nha và tiếng Romania, đều được tiến hóa trực tiếp từ tiếng Latinh thông tục, mà không phải là tiếng Latinh cổ điển.
Nguồn gốc của thuật ngữ
Cách sử dụng hiện đại của thuật ngữ Latinh thông tục (Vulgar Latin) có từ thời Phục Hưng, khi các nhà tư tưởng người Ý bắt đầu đưa ra giả thuyết rằng ngôn ngữ của họ bắt nguồn từ một loại tiếng Latin 'bị hỏng' mà họ cho rằng đã tạo thành một thực thể khác biệt với văn học Cổ điển, mặc dù các ý kiến khác nhau rất nhiều liên quan đến bản chất của phương ngữ 'thô tục' này.
Tuy nhiên, nhà ngôn ngữ học người Pháp đầu thế kỷ 19 Raynouard, được coi là cha đẻ của môn Ngữ văn tiếng Rôman hiện đại, quan sát thấy các ngôn ngữ Rôman có nhiều đặc điểm chung không hề tồn tại trong tiếng Latinh, hay ít nhất là không có trong tiếng Latinh 'chuẩn mực' tức tiếng Latinh Cổ điển, ông kết luận rằng tất cả chúng đều phải có một tổ tiên chung nào đó (mà ông tin rằng gần giống với tiếng Occitan cổ) đã thay thế tiếng Latinh một thời gian trước năm 1000. Tiếng này được ông gọi là la langue romane hay "ngôn ngữ La Mã".
Tuy nhiên, bài luận 'chuyên nghiệp' đầu tiên về ngôn ngữ Rôman đã được xuất bản bởi nhà ngôn ngữ học người Đức Lorenz Diefenbach, ngay sau đó là cuốn Ngữ pháp của Ngôn ngữ Rôman của Friedrich Diez, tác phẩm đầu tiên áp dụng phương pháp so sánh hiện đại cho nhóm ngôn ngữ này. Chính Diez cuối cùng đã phổ biến cách sử dụng thuật ngữ tiếng Latin thông tục trong thời hiện đại, mặc dù ông chỉ đơn giản là mượn thuật ngữ này từ các tác phẩm của nhiều nhà tư tưởng thời Phục Hưng Ý khác nhau.
Nguồn gốc
Bằng chứng trực tiếp về tiếng Latinh thông tục phi văn học đến từ các nguồn sau:
Lịch sử
Vào cuối thế kỷ thứ nhất sau Công nguyên, người La Mã đã chinh phục toàn bộ lưu vực Địa Trung Hải và thành lập hàng trăm thuộc địa ở các tỉnh bị chinh phục. Trong nhiều thế kỷ, điều này - cùng với các yếu tố khác khuyến khích sự đồng hóa ngôn ngữ và văn hóa, chẳng hạn như sự thống nhất về chính trị, đi lại thường xuyên và thương mại, nghĩa vụ quân sự, v.v. - đã làm cho tiếng Latinh trở thành ngôn ngữ chính trên khắp phần phía tây của Địa Trung Hải. Bản thân tiếng Latinh cũng tuân theo các khuynh hướng đồng hóa tương tự, do đó các biến thể của nó có lẽ đã trở nên đồng nhất hơn vào thời điểm Đế quốc La Mã sụp đổ so với thời kỳ trước đó. Ở đây không có nghĩa rằng ngôn ngữ đã không thay đổi trong suốt những năm qua, mà đúng hơn là những thay đổi đang diễn ra có xu hướng ảnh hưởng như nhau đến tất cả các khu vực.
Sự sụp đổ của Đế quốc Tây La Mã làm suy yếu hoặc loại bỏ tất cả các yếu tố đồng nhất này, và do đó xu hướng chuyển sang phân kỳ ngôn ngữ thay vì hội tụ. Một trường hợp cực đoan là cuộc xâm lược và định cư của người Slavơ ở vùng Balkan, dường như đã cách ly những người nói tiếng Latinh địa phương khỏi những người bản ngữ Latinh xa hơn ở phía tây; theo đó, tiếng Rôman vùng Balkan hiện đại khác biệt về nhiều mặt so với các nhánh khác trong ngữ hệ của nó.
Tuy nhiên rất khó để nói chính xác khi nào và như thế nào cách phát âm của tiếng Latinh bắt đầu khác biệt xét theo khu vực địa lý, vì ảnh hưởng của những thay đổi thực sự trong các thanh âm đang diễn ra này đã bị thể viết che giấu khi hình thức chính tả tương đồng nhau vẫn còn tồn tại suốt 5 hoặc 6 thế kỷ Công nguyên trong thế giới nói tiếng Latinh. Tuy nhiên, phân tích thống kê cẩn thận về các lỗi chính tả cho thấy một số khác biệt giữa các khu vực vào cuối thời kỳ này, đáng kể nhất là trong việc xử lý các nguyên âm gần giống nhau /ɪ/ và /ʊ/.
Tuy vậy tiếng Latinh thể nói được sử dụng dường như vẫn duy trì được sự thống nhất ở một mức độ nào đó, chỉ phân mảnh thành nhiều phiên bản Rôman sơ khai khác nhau từ khoảng có lẽ là thế kỷ 7 trở đi.
Luân chuyển vốn từ vựng
Qua nhiều thế kỷ tiếng nói Latinh mất nhiều từ vựng khác nhau và thay thế chúng bằng từ mới phát sinh tại bản địa hoặc vay mượn từ các ngôn ngữ láng giềng như tiếng Gaul, tộc Giéc-manh, hoặc Hy Lạp. Tuy nhiên, ngôn ngữ văn học nói chung vẫn giữ lại những từ cũ hơn.
Một ví dụ điển hình là sự thay thế của động từ bất quy tắc cổ điển ferre, có nghĩa là 'mang, cầm', với động từ thường portare. Tương tự như vậy, động từ loqui, có nghĩa là 'nói', đã được thay thế bằng nhiều lựa chọn khác nhau như fabulari và narrare hay parabolare vay mượn của tiếng Hy Lạp.
Các trợ từ trong tiếng Latin cổ điển gặp phải tình trạng đặc biệt kém, với tất cả những từ sau đây đã biến mất khỏi thể nói: an, at, autem, donec, enim, etiam, haud, igitur, ita, nam, postquam, quidem, quin, quoad, quoque, sed, sive, utrum và vel.
Trôi dạt ngữ nghĩa
Nhiều từ còn tồn tại đã trải qua một sự thay đổi về nghĩa; một số trường hợp đáng chú ý là causa ('chủ đề' → 'đồ vật, thứ, món, cái gì'), civitas ('dân cư' → 'thành phố'), focus ('lò sưởi' → 'lửa'), manducare ('nhai' → 'ăn'), mittere ('gửi' → 'đặt'), necare ('giết người' → 'chết đuối'), pacare ('xoa dịu' → 'trả tiền'), và totus ('toàn bộ' → 'tất cả, mọi thứ').
Ngạc âm hóa
Các tiền nguyên âm trong chỗ gián đoạn (sau một phụ âm và trước một nguyên âm khác) trở thành [j], được viết tắt bởi các phụ âm trước.
Xát âm hóa
/w/ (ngoại trừ sau /k/) và liên phụ âm /b/ hợp nhất thành âm lưỡng xát /β/.
Mạo từ trong ngôn ngữ Rôman
Thật khó để xác định khi nào các mạo từ xác định không hề có trong tiếng Latinh nhưng có mặt trong tất cả các ngôn ngữ Rôman, phần lớn là do thể nói mang tính khẩu ngữ cao mà nó phát sinh hiếm khi được viết ra cho đến khi các ngôn ngữ con bị phân kỳ mạnh mẽ; hầu hết các văn bản còn sót lại trong thời kỳ đầu của ngôn ngữ Rôman cho thấy các mạo từ đã được phát triển đầy đủ.
Các mạo từ xác định được phát triển từ đại từ hoặc tính từ chỉ định (một sự phát triển tương tự được tìm thấy trong nhiều ngôn ngữ Ấn-Âu, bao gồm tiếng Hy Lạp, Celtic và Giéc-manh); so sánh với số phận của các tính từ chỉ định ille, illa, illud "đó/cái đó" từ tiếng Latinh đã hình thành trong ngôn ngữ Roman, trở thành le và la trong tiếng Pháp (tiếng Pháp cổ là li, lo, la), tiếng Catalan và Tây Ban Nha el, la và lo, tiếng Occitan lo và la, Tiếng Bồ Đào Nha o và a (tách "l" là đặc điểm chung của tiếng Bồ Đào Nha), và tiếng Ý il, lo và la. Tiếng Sardegna cũng đi theo cách riêng của mình, hình thành mạo từ bắt nguồn từ ipse, ipsa "này/cái này" (su, sa); một số phương ngữ Catalan và Occitan có các mạo từ từ cùng một nguồn. Trong khi hầu hết các ngôn ngữ Romance đặt mạo từ trước danh từ, thì tiếng Romania có cách riêng của nó, bằng cách đặt mạo từ sau danh từ, ví dụ: lupul ("con sói ấy" - từ * lupum illum) và omul ("người đàn ông ấy" - * homo illum), có thể là kết quả của việc ở trong vùng liên hợp ngôn ngữ Balkan.
Sự chỉ định này được sử dụng trong một số ngữ cảnh trong vài văn bản ban đầu theo những cách cho rằng các chỉ từ tiếng Latinh đang mất dần sức mạnh. Kinh thánh Vetus Latina có đoạn văn Est tamen hoang daemon sodalis peccati ("Ma quỷ là bạn đồng hành của tội lỗi"), trong bối cảnh gợi ý rằng từ này có ý nghĩa hơn một mạo từ. Nhu cầu dịch các văn bản thánh kinh ban đầu bằng tiếng Hy Lạp Koine, với một mào từ xác định, có thể đã tạo động lực cho tiếng Latinh Kitô giáo để chọn một bản thay thế. Aetheria sử dụng ipse tương tự: per mediam vallem ipsam ("xuyên qua giữa thung lũng"), cho thấy rằng nó cũng đang suy yếu trong sử dụng.
Chữ số unus, una (một) cung cấp các mạo từ không xác định trong mọi trường hợp (tương tự, đây là một sự phát triển ngữ nghĩa thông thường trên khắp châu Âu). Điều này được dự đoán trong tiếng Latinh cổ điển; Cicero viết cum uno gladiatore nequissimo ("với một võ sĩ giác đấu vô đạo đức nhất"). Điều này cho thấy unus đã bắt đầu thay thế quidam trong ý nghĩa của "một số" hoặc "một số" của BC thế kỷ 1.
Mất giới tính trung lập
phải|nhỏ| Giới tính Ba giới tính ngữ pháp của tiếng Latinh cổ điển đã được thay thế bằng hệ thống hai giới tính trong hầu hết các ngôn ngữ Rôman.
Giới tính trung lập của tiếng Latinh cổ điển trong hầu hết các trường hợp giống hệt với giới tính nam cả về mặt cú pháp và hình thái. Nhầm lẫn đã bắt đầu tại các văn tự grafiti tại Pompeii, ví dụ như cadaver mortuus cho cadaver mortuum ("xác chết"), và hoc locum cho hunc locum ("nơi này"). Sự nhầm lẫn về hình thái thể hiện chủ yếu trong việc sử dụng đuôi đề cử -us (-Ø sau -r) trong thứ nguyên o.
Trong tác phẩm của Petronius, người ta có thể tìm thấy balneus thay thế balneum ("bồn tắm"), fatus thay fatum ("số phận"), caelus thay caelum ("thiên đường"), amphitheatre thay amphitheatrum ("đấu trường vòng cung"), vinus thay vinum ("rượu vang"), và ngược lại, thesaurum thay cho thesaurus ("kho báu"). Hầu hết những hình thức này được thể hiện trong văn nói của Trimalchion, một người tự do Hy Lạp thất học.
Đối với một số danh từ trung tính của thể biến cách thứ ba, dạng khách thể có tác dụng; đối với những từ khác, thì dạng chủ cách/nghiệp cách tỏ ra hiệu quả (hai dạng này giống hệt nhau trong tiếng Latinh cổ điển). Bằng chứng cho thấy giới tính trung lập đã chịu áp lực rất lớn từ thời kỳ đế quốc..Tiếng Pháp (le) lait, tiếng Catalan (la) llet, tiếng Occitan (lo) lach, Tây Ban Nha (la) leche, Bồ Đào Nha (o) leite, tiếng Ý (il) latte, tiếng León (el) lleche và Romania lapte (le) (có nghĩa là "sữa"), tất cả đều bắt nguồn từ dạng không tiêu chuẩn nhưng đã được chứng thực bằng từ trung lập trong tiếng Latinh là lacte hoặc thể nghiệp cách lactem giống đực. Trong tiếng Tây Ban Nha, từ này trở thành giống cái, trong khi trong tiếng Pháp, Bồ Đào Nha và Ý, nó trở thành giống đực (trong tiếng Romania, từ này vẫn là trung tính, lapte / lăpturi). Tuy nhiên, các dạng trung tính khác vẫn được bảo tồn trong tiếng Rôman; như nom trong Catalan và Pháp, nome trong León, Bồ Đào Nha và Ý, nume tại Rumani (nghĩa là "tên") tất cả bảo tồn được thể chủ cách/nghiệp cách nomen trong tiếng Latinh, chứ không phải là hình thức dạng khách thể *nominem (mà vẫn tạo ra tiếng Tây Ban Nha nombre). Hầu hết các danh từ trung tính có dạng số nhiều kết thúc bằng -A hoặc -IA ; một số trong số này đã được phân tích lại thành các đơn từ giống cái, chẳng hạn như gaudium ("niềm vui"), gaudia số nhiều; dạng số nhiều nằm ở gốc của dạng số ít giống cái trong tiếng Pháp (la) joie, cũng như của tiếng Catalan và Occitan (la) joia (tiếng Ý la gioia là một sự vay mượn từ tiếng Pháp); tương tự đối với lignum ("thanh gỗ"), ligna số nhiều, có nguồn gốc danh từ số ít giống cái ở Catalan (la) llenya và tiếng Tây Ban Nha (la) leña. Một số ngôn ngữ Rôman vẫn có một dạng đặc biệt bắt nguồn từ số nhiều cổ ngữ được coi là giống cái về mặt ngữ pháp: ví dụ: BRACCHIUM: BRACCHIA "(nhiều) cánh tay" → Ý (il) braccio: (le) brucia braț(ul) tiếng Romania: brațe (le).
Biến hình trong tiếng Ý ở những danh từ dị hoán tính như l'uovo fresco ("một quả trứng tươi" - giống đực) / le uova fresche ("nhiều quả trứng tươi" - giống cái) thường được phân tích như đực dạng số ít và cái dạng số nhiều, với một bất thường trong số nhiều -a (thể số ít của giống cái). Tuy nhiên, nó cũng phù hợp với sự phát triển lịch sử của họ khi nói rằng uovo chỉ đơn giản là một danh từ trung lập thông thường là ovum và ova là số nhiều) và phần kết thúc đặc trưng cho những từ này phải có sự đồng thuận giới tính với những danh từ này là -o ở số ít và -e ở số nhiều. Sự thay thế tương tự về giới tính tồn tại trong một số danh từ tiếng Romania nhất định, nhưng được coi là thường xuyên vì nó phổ biến hơn trong tiếng Ý. Do đó, có thể cho rằng một giới tính trung lập còn sót lại vẫn tồn tại ở tiếng Ý và tiếng Romania.
Trong tiếng Bồ Đào Nha, dấu vết của số nhiều neutetrung tính có thể được tìm thấy trong các hình thức tập thể và các từ có nghĩa miêu tả về kích thước lớn hơn hoặc độ bền. Do đó, người ta có thể sử dụng ovo/ovos ("trứng / nhiều trứng") và ova / ovas ("trứng cá", "một bộ trứng"), bordo / bordos ("(các) phần của một cạnh") và borda / bordas ("cạnh / các cạnh"), saco / sacos ("túi / nhiều túi") và saca / sacas ("bao / nhiều bao"), manto / mantos ("áo khoác / nhiều áo khoác") và manta / mantas ("chăn / nhiền chăn"). Những ví dụ khác, nó dẫn đến các từ có giới tính có thể bị thay đổi ít nhiều tùy ý, như fruto/fruta ("trái cây"), caldo / calda ("nước lèo"), v.v.
Các dạng này đặc biệt phổ biến khi chúng có thể được sử dụng để tránh các dạng bất thường. Trong tiếng Latinh, tên của các loài cây thường là giống cái, nhưng nhiều tên đã bị từ chối trong mô hình biến cách thứ hai, vốn bị chi phối bởi các danh từ giống đực hoặc giống cái. Tiếng Latinh pirus ("cây lê"), một danh từ giống cái có đuôi giống nam tính, đã trở thành nam tính trong tiếng Ý (il) pero và tiếng Romania păr(ul); trong tiếng Pháp và tiếng Tây Ban Nha, nó được thay thế bằng các từ phái sinh nam tính (le) poirier, (el) peral; và bằng tiếng Bồ Đào Nha và tiếng Catalan bởi các phụ âm (a) pereira, (la) perera.
Như thường lệ, các bất thường vẫn tồn tại lâu nhất trong các hình thức được sử dụng thường xuyên. Từ danh từ biến cách thứ tư manus ("tay") là một danh từ giống cái có đuôi -us, tiếng Ý và tiếng Tây Ban Nha trở thành (la) mano, tiếng Romania mânu> mâna (số nhiều), tiếng Catalan (la) mà, và Tiếng Bồ Đào Nha (a) mão, bảo tồn giống cái cùng với hình thức giống đực.
Ngoại trừ các danh từ dị biệt tiếng Ý và Romania, các ngôn ngữ Rôman khác không có dấu vết của danh từ riêng, nhưng vẫn có đại từ tân ngữ. Tiếng Pháp celui-ci / celle-ci / ceci ("cái này"), tiếng Tây Ban Nha éste / ésta / esto ("cái này"), tiếng Ý: gli / le / ci ("với anh ấy" / "với cô ấy" / "với nó"), Catalan: ho, açò, això, allò ("nó" / này / này-đấy / đó kia); Tiếng Bồ Đào Nha: todo / toda / tudo ("tất cả của anh ấy" / "tất cả của cô ấy" / "tất cả của nó").
Mất cách gián tiếp
Sự thay đổi nguyên âm tiếng Latinh thông tục gây ra sự hợp nhất của một số đuôi kết thúc trong các phân tách danh và tính từ. Một số nguyên nhân bao gồm: mất m cuối cùng, sự hợp nhất của ă với ā, và sự hợp nhất của ŭ với ō (xem bảng). Do đó, vào thế kỷ thứ 5, số lượng các trường hợp tương phản đã giảm đáng kể. Dường như cũng có xu hướng nhầm lẫn rõ rệt các dạng cách khác nhau ngay cả khi chúng chưa trở thành từ đồng âm (giống như các số nhiều khác nhau nói chung), điều này cho thấy rằng sự biến cách danh nghĩa được hình thành không chỉ bởi sự hợp nhất ngữ âm mà còn bởi các yếu tố cấu trúc. Do sự không tồn tại của hệ thống trường hợp danh từ sau những thay đổi ngữ âm này, Latinh thông tục đã chuyển từ một ngôn ngữ tổng hợp rõ rệt sang một ngôn ngữ phân tích nhiều hơn.
Theo Meyer-Lübke, thể sở hữu cách đã chết vào khoảng thế kỷ thứ 3, và bắt đầu được thay thế bằng "de" + danh từ (ban đầu có nghĩa là "về/liên quan", về sau suy yếu thành nghĩa "của") vào đầu thế kỷ thứ 2 TCN. Các trường hợp ngoại lệ còn lại là một số đại từ, một số biểu thức hóa thạch nhất định và một số tên riêng. Ví dụ, tiếng Pháp jeudi ("Thứ Năm") <Tiếng Pháp cổ juesdi <Tiếng Latinh thông tục " jovis diēs"; tiếng Tây Ban Nha es menester ("nó là cần thiết") < "est ministeri "; và tiếng Ý terremoto ("động đất") <" terrae motu" cũng như những cái tên như Paoli ("của Paolo") hay Pieri ("của Piero")
Thể vị cách kéo dài hơn so với thể sở hữu, mặc dù Plautus, vào thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên, đã cho thấy một số trường hợp thay thế bằng cấu trúc "ad" + nghiệp cách. Ví dụ: "ad carnuficem dabo".
Các thể nghiệp cách phát triển thành trường hợp giới từ, thay thế nhiều trường hợp của nguyên ủy cách. Vào cuối thời kỳ đế quốc, thể nghiệp cách ngày càng được sử dụng nhiều hơn như một trường hợp gián tiếp nói chung.
Mặc dù ngày càng có nhiều trường hợp hợp nhất, các hình thức chủ cách và nghiệp cách dường như vẫn còn khác biệt trong thời gian dài, vì chúng hiếm khi bị nhầm lẫn trong các văn bản khắc. Mặc dù các văn bản của người Gaul từ thế kỷ thứ 7 hiếm khi nhầm lẫn giữa cả hai hình thức, người ta tin rằng cả hai trường hợp bắt đầu hợp nhất ở châu Phi vào thời cuối đế chế, và muộn hơn một chút ở các vùng của Ý và Iberia. Ngày nay, tiếng Romania duy trì hệ thống hai trường hợp, trong khi tiếng Pháp cổ và tiếng Occitan cổ có hệ thống gián tiếp chủ thể hai trường hợp.
Sử dụng nhiều hơn các giới từ
Việc mất đi một hệ thống trường hợp danh từ hữu ích có nghĩa là các mục đích cú pháp mà nó phục vụ trước đây giờ phải được thực hiện bởi các giới từ và các cách diễn giải khác. Những phần tử này tăng lên về số lượng, và nhiều phần tử mới được hình thành bằng cách ghép các phần tử cũ. Các hậu duệ ngôn ngữ Rôman có đầy đủ các phần tử ngữ pháp như tiếng Tây Ban Nha donde, "ở đâu", từ Latinh de + unde, hoặc tiếng Pháp dès "từ", từ de + ex, trong khi Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha tương đương desde là de + ex + de. Tây Ban Nha después và Bồ Đào Nha depois, "sau", đại diện cho de + ex + post.
Một số phức hợp mới này xuất hiện trong các văn bản văn học trong thời kỳ cuối đế chế; dehors trong tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha có de fuera và tiếng Bồ Đào Nha de fora ("bên ngoài") đều đại diện cho de + foris (tiếng Romania afară - ad + foris). Trong một số trường hợp, các hợp từ này được tạo ra bằng cách kết hợp một số lượng lớn các phần tử, chẳng hạn như adineauri tiếng Romania ("mới đây") từ ad + de + in + illa + hora.
Tiếng Latinh cổ điển:
Tiếng Latinh thông tục:
Cũng giống như trong trường hợp dạng vị cách biến mất, tiếng Latinh thông tục đôi khi thay thế trường hợp tiêu chuẩn biến mất bằng giới từ de theo sau là nguyên ủy cách, sau đó cuối cùng là nghiệp cách (hình thức gián tiếp).
Đại từ
Không giống như trong cấu trúc danh và tính từ, đại từ giữ phần lớn sự phân biệt trong trường hợp. Tuy nhiên, nhiều thay đổi đã xảy ra. Ví dụ, của ego (đại từ tôi ngôi thứ nhất tiếng Latinh) đã bị mất vào thời cuối đế quốc và eo xuất hiện trong các bản viết tay từ thế kỷ 6.
Phó từ
Tiếng Latinh cổ điển có một số hậu tố khác nhau làm trạng từ cho tính từ: cārus, "thân yêu", tạo thành cārē, "thân yêu"; ācriter, "dữ dội", từ ācer; crēbrō, "thường xuyên", gốc từ crēber. Tất cả những hậu tố nguồn đã bị mất trong Latinh thông tục, nơi phó từ được hình thành bởi hình thức thể nguyên ủy giống cái - đuôi mente, mà ban đầu là thể nguyên ủy của mens, và do đó có nghĩa là "với một tâm thế...". Vì vậy, vēlōx ("nhanh chóng") thay vì vēlōciter ("nhanh chóng") đã cho ra veloci mente (ban đầu là "một tâm thế nhanh trí"). Điều này giải thích quy tắc phổ biến để hình thành trạng từ trong nhiều ngôn ngữ Rôman: thêm hậu tố - ment(e) ở dạng giống cái của tính từ. Sự phát triển minh họa một trường hợp ngữ pháp hóa trong sách giáo khoa trong đó một hình thức tự chủ, danh từ có nghĩa là 'tâm trí', trong khi vẫn được sử dụng từ vựng tự do trong ví dụ: tiếng Ý có venire in mente 'đến trong tâm trí', trở thành một hậu tố hiệu quả để tạo thành các trạng từ trong tiếng Rôman như tiếng Ý chiaramente, tiếng Tây Ban Nha claramente 'một cách rõ ràng'.
Động từ
phải|nhỏ| [[Cantar de mio Cid|Cantar de Mio Cid (Bài hát của Cid của tôi) là văn bản tiếng Tây Ban Nha sớm nhất]] Nhìn chung, hệ thống động từ trong các ngôn ngữ Rôman ít thay đổi từ tiếng Latinh cổ điển hơn so với hệ thống danh từ.
Bốn lớp chia động từ thường tồn tại. Các cách chia thứ hai và thứ ba đã có các dạng thì không hoàn hảo giống hệt nhau trong tiếng Latinh, và cũng có chung một phân từ hiện tại chung. Bởi vì sự hợp nhất của i ngắn với ē dài trong hầu hết các tiếng Latinh thông tục, hai cách chia động từ này thậm chí còn gần nhau hơn. Một số dạng được sử dụng thường xuyên nhất trở nên không thể phân biệt được, trong khi những dạng khác chỉ được phân biệt bằng cách đặt ứng suất: Hai cách chia động từ này được ghép trong nhiều ngôn ngữ Rôman, thường bằng cách hợp nhất chúng thành một lớp duy nhất trong khi lấy phần cuối của mỗi từ trong hai cách chia ban đầu. Những đuôi kết thúc tồn tại khác nhau đối với mỗi ngôn ngữ, mặc dù hầu hết có xu hướng ủng hộ các kết thúc cách chia thứ hai hơn so với cách chia thứ ba. Chẳng hạn tiếng Tây Ban Nha hầu hết đã loại bỏ các dạng chia thứ ba để ủng hộ các dạng cách chia thứ hai.
Tiếng Pháp và tiếng Catalan cũng làm như vậy, nhưng thay vào đó có xu hướng tổng quát hóa cách chia nguyên mẫu thứ ba. Catalan nói riêng gần như loại bỏ hoàn toàn đuôi chia động từ thứ hai theo thời gian, giảm nó xuống một lớp di tích nhỏ. Trong tiếng Ý, hai đuôi nguyên mẫu vẫn tách biệt (nhưng được đánh vần giống hệt nhau), trong khi các cách chia hợp nhất ở hầu hết các khía cạnh khác giống như trong các ngôn ngữ khác. Tuy nhiên, kết thúc ở cách chia thứ ba ở ngôi thứ ba số nhiều vẫn tồn tại để ủng hộ phiên bản cách chia thứ hai, và thậm chí còn được mở rộng sang cách chia thứ tư. Tiếng Romania cũng duy trì sự phân biệt giữa các đuôi kết thúc cách chia thứ hai và thứ ba.
Trong thì hoàn thành, nhiều ngôn ngữ khái quát đuôi -aui thường thấy nhất trong cách chia động từ đầu tiên. Điều này dẫn đến một sự phát triển bất thường; về mặt ngữ âm, phần cuối được coi là song ngữ thay vì chứa bán nguyên âm, và trong các trường hợp khác,  chỉ đơn giản là bỏ đi, vì nó không tham gia vào quá trình chuyển âm từ  sang. Do đó, amaui trong tiếng Latinh, amauit ("Tôi yêu, anh ấy/cô ấy yêu") đã trở thành các từ * amai và * amaut trong tiếng Rôman nguyên thủy, ví dụ như tiếng Bồ Đào Nha amei, amou. Điều này cho thấy rằng trong ngôn ngữ nói, những thay đổi trong cách chia động từ này đi trước sự mất đi của.
Một thay đổi hệ thống lớn khác là thì tương lai, được tu bổ lại trong tiếng Latinh thông tục với các động từ khiếm khuyết. Một thì tương lai mới ban đầu được hình thành với động từ bổ khuyến là habere, *amare habeo, nghĩa đen là "yêu tôi phải/có" ("Tôi có yêu/tôi phải yêu", có sắc thái của nghĩa tương lai). Điều này đã được quy ước thành một hậu tố tương lai mới trong các hình thức tiếng Rôman phương Tây, có thể được nhìn thấy trong các ví dụ hiện đại sau về "Tôi sẽ yêu":
Một cấu trúc phức tạp của hình thức 'có/phải' (habere ad trong tiếng Latinh hậu kỳ) được sử dụng làm tương lai là đặc điểm của tiếng Sardegna:
Trái ngược với tính liên tục kéo dài hàng thiên niên kỷ của phần lớn hệ thống động từ chủ động, hiện đã tồn tại qua 6000 năm tiến hóa được biết đến, thể bị động tổng hợp hoàn toàn bị mất đi trong ngôn ngữ Rôman, được thay thế bằng các dạng động từ phản thể — được cấu tạo bởi động từ "to be" cộng với một phân từ bị động — hoặc các dạng phản thân — bao gồm một động từ và một đại từ thụ động.
Ngoài những phát triển về ngữ pháp và ngữ âm, có nhiều trường hợp động từ kết hợp với nhau thành thể phức tạp trong tiếng Latinh được rút gọn thành những động từ đơn giản trong ngôn ngữ Rôman. Một ví dụ kinh điển về điều này là các động từ thể hiện khái niệm "đi". Hãy xem xét ba động từ cụ thể trong tiếng Latinh cổ điển diễn đạt khái niệm "đi": ire, vadere và ambitare. Trong tiếng Tây Ban Nha và tiếng Bồ Đào Nha, ire và vadere được hợp nhất thành động từ ir, dẫn xuất một số dạng liên hợp từ ire và một số từ vadere. Andar được duy trì như một động từ riêng biệt có nguồn gốc từ ambitare.
Thay vào đó, tiếng Ý đã hợp nhất vadere và ambitare thành động từ andare. Gắt hơn, tiếng Pháp hợp nhất ba động từ Latinh với, ví dụ, thì hiện tại bắt nguồn từ vadere và ambulare (hoặc một cái gì đó tương tự) và thì tương lai bắt nguồn từ ire. Tương tự, sự phân biệt giữa các động từ tiếng Rôman cho động từ "to be", essere và stare, đã bị mất trong tiếng Pháp khi những động từ này hợp nhất thành động từ être. Trong tiếng Ý, động từ essere kế thừa cả hai nghĩa từ tiếng Rôman "thì, là", trong khi stare chuyên thành một động từ biểu thị vị trí hoặc nơi ở, hoặc tình trạng sức khỏe.
Sắp xếp thứ tự từ
Latinh cổ điển trong hầu hết các trường hợp thông qua một trật tự từ SOV (Chủ ngữ + Vị ngữ + Động từ) trong thể văn bình thường, mặc dù các trật tự từ khác cũng được sử dụng, chẳng hạn như trong thơ, kích hoạt bởi đánh dấu biến tố của chức năng ngữ pháp của từ. Tuy nhiên, trật tự từ trong các ngôn ngữ Rôman hiện đại thường áp dụng trật tự từ SVO (Chủ ngữ + Động từ + Vị ngữ) tiêu chuẩn. Những dấu tích của trật tự SOV vẫn tồn tại trong các vị trí của đại từ hoán đối (ví dụ tiếng Ý [io] ti amo "[Tôi] yêu bạn").
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiếng Latinh Thể loại:Ngôn ngữ Thể loại:Ngữ hệ Ấn-Âu Thể loại:Ngữ hệ Ý
Myromeus gilmouri
Myromeus gilmouri là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Myromeus
Garcinia kurzii
Garcinia kurzii là một loài thực vật có hoa trong họ Bứa. Loài này được Pierre mô tả khoa học đầu tiên năm 1883.
Duroia melinonii
Duroia melinonii là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Standl. mô tả khoa học đầu tiên năm 1936.
Dendrobium alterum
Dendrobium alterum là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Seidenf. mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.
Garcinia kurzii
Liên kết ngoài
K Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1883
Duroia melinonii
Liên kết ngoài
Thể loại:Duroia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1936
Dendrobium alterum
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1985
Dendrobium alterum
Dassault Balzac V
Liên kết ngoài
Thể loại:Máy bay quân sự Pháp thập niên 1960 Mirage IIIV Thể loại:Máy bay VTOL Thể loại:Máy bay chiến đấu Thể loại:Máy bay quân sự Thể loại:Máy bay tiêm kích Thể loại:Máy bay nhiều động cơ Thể loại:Máy bay phản lực Thể loại:Máy bay cánh dưới Thể loại:Máy bay cánh tam giác Thể loại:Dự án máy bay hủy bỏ của Pháp
Dassault Mirage III V
Mesothema javanicum
Mesothema javanicum là một loài dương xỉ trong họ Blechnaceae. Loài này được C.Presl mô tả khoa học đầu tiên năm 1851. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesothema Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1851 Thể loại:Unresolved names
Mesothema javanicum
Pyrausta foviferalis
Pyrausta foviferalis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pyrausta
Çamlıca, Gürün
Çamlıca là một xã thuộc huyện Gürün, tỉnh Sivas, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 668 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tỉnh Sivas
Sphenomorphus textum
Tham khảo
Thể loại:Sphenomorphus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1894
Dalbergia chontalensis
Dalbergia chontalensis là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Standl. & L.O.Williams miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
C
Acanthodelta ministra
Acanthodelta ministra là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acanthodelta
Bulbostylis basalis
Liên kết ngoài
Thể loại:Bulbostylis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1977
Garcinia kwangsiensis
Garcinia kwangsiensis là một loài thực vật có hoa trong họ Bứa. Loài này được Merr. ex F.N.Wei mô tả khoa học đầu tiên năm 1981.
Liên kết ngoài
K Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1981
Myromeus immaculicollis
Myromeus immaculicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Myromeus
Areca oxycarpa
Areca oxycarpa là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được Miq. mô tả khoa học đầu tiên năm 1868.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Cau Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1868
Bulbostylis bathiei
Bulbostylis bathiei là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được Cherm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1925.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bulbostylis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1925
Duroia merumensis
Duroia merumensis là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Steyerm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1965.
Liên kết ngoài
Thể loại:Duroia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1965
Pyrausta fragralis
Pyrausta fragralis là một loài bướm đêm trong họ Crambidae.
Westmoreland, Kansas
Westmoreland là một thành phố thuộc quận Pottawatomie, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 778 người.
Acanthodelta monodi
Acanthodelta monodi là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Pyrausta fragralis
Liên kết ngoài
Thể loại:Pyrausta
Westmoreland, Kansas
Dân số
Dân số các năm:
Acanthodelta monodi
Liên kết ngoài
Thể loại:Acanthodelta
Westmoreland, Kansas
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Kansas Thể loại:Quận Pottawatomie, Kansas
Kittikun Jamsuwan
Kittikun Jamsuwan (กิตติคุณ แจ่มสุวรรณ, sinh ngày 9 tháng 6 năm 1984) là một cầu thủ bóng đá người Thái Lan thi đấu ở vị trí thủ môn cho câu lạc bộ Giải bóng đá Ngoại hạng Thái Lan Sukhothai.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1984 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Người Kalasin Thể loại:Cầu thủ bóng đá Thái Lan Thể loại:Thủ môn bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá TOT S.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Buriram United F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá BBCU F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Royal Thai Navy F.C. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Lampang F.C. Thể loại:Cầu thủ Giải bóng đá Ngoại hạng Thái Lan Thể loại:Cầu thủ bóng đá Thai League 2
Davulhüyük, Gürün
Davulhüyük là một xã thuộc huyện Gürün, tỉnh Sivas, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 240 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tỉnh Sivas
Erica vallis-aranearum
Erica vallis-aranearum là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được E.G.H Oliv. mô tả khoa học đầu tiên năm 1973.
Garcinia kydia
Garcinia kydia là một loài thực vật có hoa trong họ Bứa. Loài này được Roxb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1832.
Liên kết ngoài
K Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1832
Rhynchostegium pallidifolium
Rhynchostegium pallidifolium là một loài Rêu trong họ Brachytheciaceae. Loài này được (Mitt.) A. Jaeger miêu tả khoa học đầu tiên năm 1878.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rhynchostegium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1878
2MASS J0523-1403
2MASS J0523-1403 là một sao lùn đỏ có khối lượng rất nhỏ cách trái đất khoảng 40 năm ánh sáng ở phía nam chòm sao Thiên Thố. Với cấp sao biểu kiến rất mờ 21.05 và nhiệt độ rất thấp 2074°K nó được nhìn thấy chủ yếu bởi kính viễn vọng nhạy cảm lớn. 2MASS J0523-1403 lần đầu tiên được quan sát thấy như một phần của Two Micron All-Sky Survey (2MASS).
Tham khảo
Thể loại:Chòm sao Thiên Thố Thể loại:Sao lùn đỏ Thể loại:Sao lùn nâu
Areca rechingeriana
Areca rechingeriana là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được Becc. mô tả khoa học đầu tiên năm 1910.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Cau Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1910
Dalbergia clarkei
Dalbergia clarkei là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được Thoth. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
C
Myromeus luzonicus
Myromeus luzonicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Myromeus
Bulbostylis bodardii
Bulbostylis bodardii là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được S.S.Hooper mô tả khoa học đầu tiên năm 1972.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bulbostylis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1972
Mesothema punctulatum
Mesothema punctulatum là một loài dương xỉ trong họ Blechnaceae. Loài này được C.Presl mô tả khoa học đầu tiên năm 1851. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Mesothema Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1851 Thể loại:Unresolved names
Mesothema punctulatum
Westphalia, Kansas
Westphalia là một thành phố thuộc quận Anderson, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 163 người.
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Kansas Thể loại:Quận Anderson, Kansas
Orhan Şam
Orhan Şam (sinh 1 tháng 6 năm 1986) là một cầu thủ bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ. Anh thường thi đấu ở vị trí hậu vệ phải nhưng có thể chơi ở vị trí trung vệ.
Sự nghiệp
Anh ra mắt sự nghiệp bóng đá cho Gençlerbirliği vào ngày 25 tháng 5 năm 2003 trước Samsunspor. Anh thi đấu theo bản hợp đồng cho mượn với Hacettepe năm 2005, Mardinspor năm 2006 và Hacettepe một lần nữa từ 2006 đến 2009. Anh làm đội trưởng của Gençlerbirliği between 2009 and 2011.
Sau mùa giải 2010–11 thành công, anh được chuyển đến đội vô địch của Thổ Nhĩ Kỳ Fenerbahçe theo bản hợp đồng trị giá 3.5 triệu Euro. Orhan được khen ngợi vì nỗ lực của anh ở Fenerbahçe, với 20 lần ra sân.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1986 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ Thể loại:Cầu thủ bóng đá Süper Lig Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ Thể loại:Cầu thủ bóng đá Gençlerbirliği S.K. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Hacettepe S.K. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Mardinspor Thể loại:Cầu thủ bóng đá Fenerbahçe S.K. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Kasımpaşa S.K. Thể loại:Hậu vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ
Mesothema rigidum
Mesothema rigidum là một loài dương xỉ trong họ Blechnaceae. Loài này được C.Presl mô tả khoa học đầu tiên năm 1851. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Mesothema rigidum
Bao vây Đại học Bách khoa Hồng Kông
Người biểu tình ban đầu thiết lập một rào chắn ở các khu vực gần trường đại học để bảo vệ khỏi sự tấn công của Lực lượng Cảnh sát Hồng Kông (HKPF). Một số người đã cố gắng để phá bỏ các rào chắn. Cảnh sát đã sử dụng và vòi rồng nhuộm màu xanh trộn với các chất hóa học để bắn vào người biểu tình. Những người biểu tình phản ứng lại bằng cách ném gạch và bom xăng. Sau đó, cảnh sát đã chặn các lối thoát khác nhau trong khuôn viên trường và cấm người biểu tình rời đi. Cảnh sát lái một chiếc xe bọc thép vào khuôn viên trường, bắt giữ những người sơ cứu, tình nguyện viên dịch vụ y tế và phóng viên. Cảnh sát cũng đã phóng rất nhiều bình chứa khí CS vào các sinh viên và người biểu tình trong trường Đại học, nằm ở khu vực đông dân cư của Cửu Long, mặc dù có bằng chứng cho thấy khí này có thể gây tổn thương phổi nghiêm trọng và gây tổn hại đáng kể đến tim và gan của bất kỳ ai hít nó.
Vào ngày 18 tháng 11, cảnh sát đã phóng 1.491 hộp hơi cay vào người biểu tình và cũng như bắn 1.981 viên đạn cao su, túi đậu và lựu đạn bọt biển. Vào ngày 19 tháng 11, các bệnh viện của thành phố đã bị choáng ngợp bởi số lượng người biểu tình cần được chăm sóc y tế khẩn cấp do cuộc bao vây gây ra, và khuyên người dân không nên sử dụng phòng cấp cứu trừ khi thực sự cần thiết.
17 tháng 11
Vào khoảng 10 giờ sáng, một số người dân đã cố gắng dọn sạch các rào chắn giữa Austin Road và Chatham Road South, gần Nhà thờ Mân côi. Trong khi họ đang mang chướng ngại vật như những viên gạch lên vỉa hè, nhưng những người biểu tình đã ngăn họ tháo dỡ các rào chắn. Trong cuộc đối đầu, những viên gạch đã được ném về phía những người dọn dẹp các chướng ngại vật. Cảnh sát chống bạo động đến vào khoảng 11 giờ sáng và đối chất với người biểu tình và bắn hơi cay và đạn cao su vào họ. Những người biểu tình đã phản ứng lại bằng cách ném gạch và bom xăng.
Khoảng 9 giờ tối, Cảnh sát tuyên bố công khai rằng bất kỳ ai bị bắt trong khuôn viên Đại học Bách khoa sẽ phải đối mặt với cáo buộc bạo loạn, kể cả bất kỳ ai cố gắng đi vào hoặc giúp đỡ mọi người bên trong. Ở thời điểm này, Cảnh sát nói thêm rằng bất kỳ ai trong khuôn viên trường cũng có thể yên tâm rời khỏi thông qua lối ra tại Y-core. Tuy nhiên, HKPF đã phục kích và bắt giữ tất cả những người rời khỏi Y-core. Trong số những người bị bắt có nhân viên đại học, phóng viên, nhân viên xã hội, tình nguyện viên dịch vụ y tế, bác sĩ và y tá.
Chính quyền Đại học Bách khoa đã đưa ra một tuyên bố nói rằng những người biểu tình đã làm hỏng phòng thí nghiệm của họ và lấy đi các hóa chất nguy hiểm. Kể từ đó, mối lo ngại về an toàn công cộng gia tăng khi Đại học Trung Quốc, Đại học Bách khoa và Đại học Thành phố đều báo cáo với cảnh sát rằng một số hóa chất độc hại, ăn mòn hoặc dễ cháy và chết người đã bị đánh cắp từ phòng thí nghiệm của họ.
18 tháng 11
Giám mục phụ tá Hồng Kông Giuse Hạ Chí Thành và một số nhà lập pháp ủng hộ dân chủ yêu cầu gặp chỉ huy của HKPF, hy vọng rằng cuộc khủng hoảng có thể được giải quyết theo cách hòa bình, nhưng HKPF đã từ chối thảo luận. Sau đó, các nhà lập pháp dân chủ đã tổ chức một cuộc họp báo và tuyên bố rằng có một cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng xảy ra bên trong Đại học Bách khoa và yêu cầu Carrie Lam lên tiếng và chấm dứt khủng hoảng ngay lập tức để tránh mọi hậu quả nghiêm trọng.
Dendrobium alticola
Dendrobium alticola là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Schltr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1912.
Bao vây Đại học Bách khoa Hồng Kông
18 tháng 11
Vào lúc 11 giờ sáng, Lực lượng cảnh sát Hồng Kông đã bắn hơi cay vào Bệnh viện Queen Elizabeth, khiến một số người biểu tình bị thương và buộc bệnh viện phải đình chỉ các dịch vụ chuyên khoa và sử dụng băng nhựa để bịt kín cửa sổ và cửa ra vào.
Dendrobium alticola
Liên kết ngoài
A Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1912
Bao vây Đại học Bách khoa Hồng Kông
19–27 tháng 11
Cảnh sát chống bạo động tiếp tục làm những người biểu tình bên trong trường đại học mắc kẹt trong khi cuộc đình công vẫn tiếp diễn, với những sinh viên tuyệt vọng thoát khỏi PolyU. Một số người đã được xác nhận bỏ trốn bằng những ròng rọc bên dưới một trong những cây cầu của trường đại học, hoặc trong một số trường hợp, thông qua hệ thống nước thải. Những người biểu tình cũng thông báo 'không có cách nào để rời đi'. Số người biểu tình vẫn bị mắc kẹt bên trong tòa nhà đang bị tranh cãi, vì cảnh sát tuyên bố con số này vào khoảng 80 - 100 trong khi những người biểu tình cho rằng con số này vào khoảng 200.
Vào những ngày tiếp theo, nhiều người biểu tình từ PolyU đã đầu hàng cảnh sát. Cuộc bao vây tiếp tục vào ngày 23 tháng 11, với khoảng 50 người biểu tình còn lại. Tình trạng vệ sinh trong khuôn viên trường nhanh chóng xuống cấp, và những người biểu tình bên trong cho biết họ bị các vấn đề về tinh thần và thể chất.
28–29 tháng 11: Kết thúc
Giữa số lượng người biểu tình đang giảm dần trong trường đại học, cảnh sát đã vào trường vào ngày 28 tháng 11 để tìm kiếm những người bên trong và để dọn dẹp các vật liệu nguy hiểm. Sau một cuộc tìm kiếm kéo dài hai ngày không tìm thấy bất kỳ người nào còn lại. Các trường đại học vẫn đóng cửa cho đến khi khuôn viên được coi là an toàn, vì bom xăng và vũ khí khác tiếp tục được tìm thấy trong khuôn viên trường. Hơn 1.100 người đã bị bắt trong và xung quanh PolyU trong quá trình bao vây.
Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Tổng biên tập tờ Thời báo Hoàn Cầu Hu Xijin thuyết phục những người biểu tình bị bắn và ủng hộ cảnh sát nên được miễn mọi trách nhiệm ngay cả khi những người biểu tình bị bắn trọng thương.
Đài Loan
Wang Dan, một nhà hoạt động chính trong phong trào dân chủ Trung Quốc và hiện đang ở Đài Loan, nói trên Facebook rằng nếu chính phủ Trung Quốc giết người Hồng Kông và lặp lại sự kiện Thiên An Môn năm 1989, anh ta sẽ kết nối với tất cả nền dân chủ Trung Quốc ở nước ngoài quyền hạn và các tổ chức nhân quyền để tẩy chay Thế vận hội mùa đông 2022 tại Bắc Kinh.
Tham khảo
Thể loại:Biểu tình tại Hồng Kông năm 2019 Thể loại:Đại học Bách khoa Hồng Kông
Myromeus subpictus
Tham khảo
Thể loại:Myromeus
Sphenomorphus transversus
Sphenomorphus transversus là một loài thằn lằn trong họ Scincidae. Loài này được Greer & Parker mô tả khoa học đầu tiên năm 1971.
Tham khảo
Thể loại:Sphenomorphus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1971
Rhynchostegium pallidius
Rhynchostegium pallidius là một loài Rêu trong họ Brachytheciaceae. Loài này được (Hampe) A. Jaeger miêu tả khoa học đầu tiên năm 1878.
Dayton-Wright XPS-1
Dayton-Wright XPS-1 là một mẫu máy bay tiêm kích đánh chặn của Hoa Kỳ, do hãng Dayton-Wright Airplane Company chế tạo.
Xem thêm
PS-1 PS-1, Dayton-Wright Thể loại:Máy bay tiêm kích Hoa Kỳ Thể loại:Máy bay cánh trên Thể loại:Dự án máy bay hủy bỏ của Hoa Kỳ Thể loại:Máy bay một động cơ cánh quạt
Khâm định Đại Thanh hội điển sự lệ
Khâm định Đại Thanh hội điển sự lệ (tiếng Trung Quốc: 欽定大清會典事例 / Qīn dìng dà qīng huì diǎn shì lì), hay Đại Thanh hội điển (tiếng Trung Quốc: 大清會典 / Dà qīng huì diǎn), hay Thanh hội điển (tiếng Trung Quốc: 清會典 / Qīng huì diǎn) là một cuốn sách thuộc thể loại hội điển được biên soạn từ năm 1684 đến năm 1899, ghi chép những điển pháp Trung Hoa dưới triều Thanh. Tác phẩm này đã có một số ảnh hưởng đến việc đặt định điển pháp tại các nước đồng văn với Trung Hoa.
Tham khảo
Thể loại:Hội điển Thể loại:Sách Trung Quốc Thể loại:Văn hóa triều Thanh
Garcinia lanceifolia
Garcinia lanceifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Bứa. Loài này được Roxb. mô tả khoa học đầu tiên năm 1832.
Liên kết ngoài
L Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1832
Eskihamal, Gürün
Eskihamal là một xã thuộc huyện Gürün, tỉnh Sivas, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 471 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng thuộc tỉnh Sivas
Pyrausta fraudulentalis
Liên kết ngoài
Thể loại:Pyrausta
Acanthodelta mormoides
Acanthodelta mormoides là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Acanthodelta
Erica vallis-fluminis
Erica vallis-fluminis là một loài thực vật có hoa trong họ Thạch nam. Loài này được E.G.H.Oliv. mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Areca rheophytica
Areca rheophytica là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được J.Dransf. mô tả khoa học đầu tiên năm 1984.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Cau Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1984
Bulbostylis boeckeleriana
Bulbostylis boeckeleriana là một loài thực vật có hoa trong họ Cói. Loài này được (Schweinf.) Beetle mô tả khoa học đầu tiên năm 1949.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bulbostylis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1949
Danh sách Trường đại học ở Việt Nam đào tạo ngành Kỹ thuật ô tô
Kỹ thuật ô tô thuộc lĩnh vực Cơ khí động lực/Kỹ thuật giao thông là ngành học tích hợp kiến thức của nhiều lĩnh vực: cơ khí, tự động hóa, điện – điện tử và công nghệ chế tạo máy, chuyên về lĩnh vực tính toán, thiết kế, công nghệ chế tạo, khai thác, vận hành và dịch vụ kỹ thuật ô tô – loại phương tiện giao thông vận tải thông dụng và có số lượng nhiều nhất hiện nay.
Kỹ thuật ô tô
Đào tạo Kỹ sư ô tô hệ 5 năm. Đào tạo theo định hướng nghiên cứu, tính toán và thiết kế mô phỏng, giúp sinh viên có đủ năng lực và kỹ năng khai thác và ứng dụng các thiết bị thí nghiệm và phần mềm tiên tiến thuộc lĩnh vực chuyên ngành. Chương trình này hướng tới đào tạo ra các kỹ sư R&D có tư duy sáng tạo, các chuyên gia công nghệ, các nhà thiết kế, các nhà nghiên cứu, phát triển sản phẩm mới.
Công nghệ Kỹ thuật ô tô
Đào tạo Cử nhân Công nghệ Kỹ thuật ô tô hoặc Kỹ sư thực hành hệ 4 năm: Chương trình này nhằm đào tạo các cử nhân/kỹ sư chuyên hoạt động trong lĩnh vực khai thác, sử dụng và dịch vụ kỹ thuật ô tô – loại phương tiện giao thông vận tải thông dụng và có số lượng nhiều nhất hiện nay như điều hành sản xuất phụ tùng; điều kiện và lắp ráp ô tô; cải tiến, nâng cao hiệu quả sử dụng ô tô.
Liên kết ngoài
Đại học và cao đẳng của Việt Nam *Đại học và cao đẳng của Việt Nam Thể loại:Đại học và cao đẳng kỹ thuật Việt Nam Thể loại:Kỹ thuật cơ khí Thể loại:Kỹ thuật ô tô Thể loại:Cơ khí động lực Thể loại:Kỹ thuật giao thông
Cờ vua tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2019
Cờ vua là một trong những môn thể thao được tranh tài tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2019. Lần gần nhất môn thi này được tổ chức tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á là năm 2013 tại Nay Pyi Taw. Tại Đại hội lần này, cờ vua có ba nội dung tính huy chương, tổng cộng 5 bộ huy chương là cờ nhanh, cờ chớp và cờ ASEAN, cùng các nội dung biểu diễn là cờ online, cờ Fischer, giải cờ thế. Tất cả các nội dung đều chỉ tính huy chương cá nhân. Thời gian thi đấu môn cờ vua từ 1 đến 8 tháng 12 năm 2019.
Lịch thi đấu
Môn cờ vua thi đấu từ ngày 1 đến 8 tháng 12 năm 2019, với lịch thi đấu cụ thể như sau :
Thể thức thi đấu
Cờ nhanh nam có 9 vận động viên, cờ nhanh nữ có 10 vận động viên, thời gian mỗi ván đấu 15 phút + 10 giây tích lũy.
Cờ chớp nam có 8 vận động viên, cờ chớp nữ có 10 vận động viên, thời gian mỗi ván đấu 3 phút + 2 giây tích lũy.
Cờ ASEAN có 10 vận động viên, thời gian mỗi ván đấu 15 phút + 10 giây tích lũy.
Tất cả các nội dung đều thi đấu vòng tròn một lượt.
Tham khảo
Thể loại:Nội dung thi đấu Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2019 2019 Thể loại:Môn thể thao tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á Thể loại:Cờ vua châu Á P Thể loại:Giải đấu cờ vua Thể loại:Thể thao Philippines
OPS 5112
OPS 5112, còn được gọi là Navstar 2, NDS-2, GPS I-2 và GPS SVN-2, là một vệ tinh định vị của Mỹ được phóng vào năm 1978 đóng vai trò là một phần trong chương trình phát triển Hệ thống Định vị Toàn cầu. Đây là vệ tinh GPS thứ hai trong mười một vệ tinh GPS Block I được phóng vào vũ trụ.
OPS 5112 được phóng vào vũ trụ lúc 10 giờ 34 phút UTC ngày 13 tháng 5 năm 1978, trên đỉnh tên lửa vận chuyển Atlas E/F với bệ phóng SGS-1. Atlas lúc đó có số thứ tự là 49F, và ban đầu được chế tạo thành Atlas F. Vụ phóng này xảy ra tại Sân bay vũ trụ 3E ở Căn cứ Không quân Vandenberg, và đặt OPS 5112 vào quỹ đạo chuyển tiếp. Vệ tinh tự bay lên quỹ đạo Trái Đất tầm trung nhờ dùng động cơ viễn điểm Star-27.
Vào ngày 20 tháng 6 năm 1978, OPS 5112 đã ở trong một quỹ đạo với cận điểm 20056 km, viễn điểm 20195 km, chu kỳ 715.67 phút, và 63.1 độ nghiêng tới xích đạo. Vệ tinh có tuổi thọ thiết kế là 5 năm và khối lượng 758 kg. Nó phát sóng tín hiệu PRN 07 trong chòm sao trình diễn GPS, và chấm dứt hoạt động từ thượng tuần tháng 2 năm 1988.
Tham khảo
Thể loại:Vệ tinh GPS Thể loại:Du hành không gian năm 1978 Thể loại:Tàu vũ trụ phóng vào năm 1978
Westwood, Kansas
Westwood là một thành phố thuộc quận Johnson, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 1506 người.
Dân số
Dân số các năm:
Duroia micrantha
Duroia micrantha là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được (Ladbr.) Zarucchi & J.H.Kirkbr. mô tả khoa học đầu tiên năm 1990.
Jung Myung-oh
Jung Myung-oh (sinh ngày 29 tháng 10 năm 1986) là một cầu thủ bóng đá người Hàn Quốc.
Duroia micrantha
Liên kết ngoài
Thể loại:Duroia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1990