cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thamnochortus stokoei
Liên kết ngoài
Thể loại:Thamnochortus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1928
Danh sách trò chơi điện tử đắt nhất
Sau đây là danh sách trò chơi điện tử đắt nhất từng được phát triển, với tổng chi phí tối thiểu là 50 triệu đô la Mỹ và được sắp xếp theo tổng chi phí đã điều chỉnh cho lạm phát. Hầu hết các công ty không tiết lộ ngân sách chính xác của trò chơi, vì vậy danh sách này không chỉ ra bất kỳ xu hướng nào của ngành công nghiệp trò chơi điện tử.
Ước tính báo chí
Các ngân sách sau đây do các cơ quan báo chí ước tính mà không nêu tên bất kỳ nhà phân tích hoặc công ty cụ thể nào.
Tài liệu tham khảo
Thể loại:Phát triển trò chơi điện tử Thể loại:Danh sách trò chơi điện tử Thể loại:Danh sách vật đắt giá nhất
Biston funebraria
Biston funebraria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Biston
Batrachorhina kivuensis
Batrachorhina kivuensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Batrachorhina
Gong Hyo-jin
Kong Hyo-jin (sinh ngày 4 tháng 4 năm 1980) là nữ diễn viên nổi tiếng của Hàn Quốc, cô được biết đến với các vai diễn chính trong các bộ phim truyền hình như Thank you (2007), Pasta (2010), The Greatest Love (2011), Master's Sun (2013), It's Okay, That's Love (2014), The Producers (2015), Jealousy Incarnate (2016) và mới nhất là When the Camellia Blooms (2019). Cô được mệnh danh là nữ hoàng phim hài tình cảm và được người hâm mộ gọi là Kongvely nhờ màn diễn xuất đáng yêu của hàng loạt vai diễn thành công kể từ Pasta.
Theo một số thống kê, tất cả phim truyền hình do cô đóng vai chính đều có rating không dưới 12.9%.
Tiểu sử
Kong Hyo-jin sinh tại Seoul, Hàn Quốc. Cô chuyển đến Úc sinh sống cùng mẹ và em trai khi đang học trung học, trong khi bố ở lại làm việc tại Hàn Quốc để nuôi sống gia đình. Hyo-jin học trung học tại trường John Paul ở thành phố Brisbane. Cô rất thích quãng thời gian ở tại đây. Năm 2011 cô được chọn làm một trong những đại sứ thiện chí cho "Year of friendship", lễ kỉ niệm lần thứ 50 mối quan hệ ngoại giao giữa Úc và Hàn Quốc.
Sau 3 năm sinh sống tại Úc, cô và gia đình quay về Hàn Quốc năm 1997 do cuộc khủng hoảng tài chính châu Á.
Đời tư
Cô bắt đầu hẹn hò với nam diễn viên Ryoo Seung-bum sau khi cùng hợp tác trong phim Wonderful days. Trước đó cả hai đã từng học chung lớp tại trường tiểu học 1 năm trước khi cô chuyển trường. Trong một dịp lễ kỉ niệm Hàn Quốc, họ chính thức công khai mối quan hệ. Năm 2002, cặp đôi này cùng nhau tham gia phim hài Conduct Zero. Họ chia tay năm 2003 nhưng vẫn duy trì tình bạn. Năm 2006, cô mời Seung-bum diễn vai bạn trai cũ trong bộ phim điện ảnh Family Ties với vai khách mời. Cặp đôi cùng tham gia phim Dachimawa Lee năm 2008 mặc dù cả hai không đóng chung cảnh nào. Năm 2010, Seung-bum một lần nữa làm khác mời trong phim truyền hình Pasta. Mặc dù được bình chọn làm cặp đôi được yêu thích nhất Hàn Quốc, năm 2012 cả hai tuyên bố chấm dứt mối quan hệ này.
Khởi nghiệp
Tính đến lúc Hyo-jin trở về Hàn Quốc, cô làm việc như một người mẫu. Cô xuất hiện trong nhiều quảng cáo, đáng chú ý nhất là "Happy to death", một quảng cáo về sản phẩm 700-5425. Sau 1 năm rưỡi làm nghề người mẫu, cô bắt đầu nghiệp diễn với một vai diễn phụ trong bộ phim Memento mori, một bộ phim được biên đạo bởi Kim Tae-yong và Min Kyu-dong. Ban đầu, Hyo-jin không có ý định sẽ theo đuổi nghiệp diễn xuất và không đủ kiên nhẫn để chờ đợi đến kết thúc của bộ phim nhưng thành công mà bộ phim này đem lại đã thôi thúc cô tiếp tục với công việc mới. Năm 2000, Hyo-jin tiếp tục xuất hiện trong sitcom (hài kịch tình huống) "My funky family".
Năm 2001, cô xuất hiện trong bộ phim truyền hình dài 50 tập "Wonderful days" trong vai người bán vé xe buýt phải lòng một nhận vật do Ryoo Seung-bum (Hyo-jin và Seung-bum sau đó đã nhận được giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất và Nam diễn viên xuất sắc nhất trong hạng mục phim truyền hình tại lễ trao giải Baeksang Arts Awards. Sau khi xuất hiện với một vai diễn nhỏ trong vở hài kịch của Jang Jin "Gun & Talks" và bộ phim điện ảnh "Volcano high", cô được mời đóng vai chính trong bộ phim Emergency act 19 ) và A Bizarre Love Triangle nhờ những thành công nổi bật trong năm 2002. Song chính vai diễn đầy phức tạp trong bộ phim Ruler of your own world đã giúp cô có được nhiều sự chú ý từ các doanh nghiệp thời bấy giờ. Bộ phim được khen ngợi bởi nội dung chân thực và lối diễn xuất mạnh mẽ, đồng thời tạo nên một làn sóng hâm mộ tại Hàn Quốc. Cũng trong năm đó, Hyo-jin và Seung-bum cùng tham gia bộ phim Conduct Zero (hay No manners) và nhận được nhiều sự khen ngợi, vai trò của cô trong ngành công nghiệp phim ngày càng được khẳng định.
Năm 2003, bộ phim dài tập Snowman ghép đôi Hyo-jin với Jo Jae-hyun, với vai diễn đầy phức tạp, một cô gái phải lòng chính người anh họ của mình. Sau đó, Hyo-jin lại trở về hình tượng nhân vật nữ quen thuộc trong ''Sang-doo! Let's Go to School, được chỉ đạo thực hiện bởi đạo diễn Lee Hyung-min, người mà cô từng hợp tác trước đây trong một tập của Drama City''. Trong phim này, cô đóng vai một cô giáo trung học tình cờ gặp lại cậu bạn trai thời niên thiếu, kẻ giờ đây chỉ là một tên trai bao, một người đàn ông độc thận với cô con gái bệnh tật. Bộ phim đánh dấu lần đầu tiên diễn xuất của ca sĩ nhạc pop Rain, đã có được những đánh giá rất tốt. Và Hyo-jin đồng thời cũng nhận được nhiều giải thưởng tại lễ trao giải  KBS Drama Awards.
Tuy nhiên từ năm 2004 đến 2005, sự nghiệp của cô bắt đầu trượt dốc bởi những vai diễn, bộ phim mà cô đảm nhận không có sự đột phá, mới mẻ và hình tượng nhân vật đều theo mô tuýp cũ. Cô đóng vai giáo viên trung học trong Biscuit Teacher and Star Candy và nhà khoa học trong Heaven's Soldiers. Hyo-jin mong muốn thoát khỏi hình tượng cũ, trở thành người phụ nữ thực sự với những vai diễn trưởng thành hơn nhưng lại ngần ngại đóng những cảnh trần trụi trong phim.
Thành công
Năm 2006, đạo diễn Kim Tae-yong (người Kong kính trọng xem như thầy của mình), mời cô nhận một vai trong bộ phim điện ảnh "Family Ties", vai diễn ông viết dành riêng cho cô. Với chủ đề Hàn Quốc quen thuộc, "cội nguồn gia đình", bộ phim nhận được sự ủng hộ đông đảo qua việc cung cấp một cái nhìn mới mẻ và đầy tinh tế về những gia đình rắc rối. Dàn diễn viên được ca ngợi qua diễn xuất xuất sắc, và vai diễn của Kong - một cô gái trẻ nóng nảy có mối quan hệ rắc rối với mẹ, đã nhận được nhiều khen ngợi. Cô được đề cử giải nữ diễn viên xuất sắc nhất trong lễ trao giải điện ảnh Hàn Quốc, và cùng chia sẻ giải thưởng vinh dự với những đồng nghiệp khác trong bộ phim như  Moon So-ri, Go Doo-shim và Kim Hye-ok tại liên hoan phim quốc tế Thessaloniki ở Hy Lạp.
Bộ phim "Family Ties" đánh dấu một bước ngoặt mới trong sự nghiệp của cô và giúp cô tìm lại được đam mê trong nghiệp diễn của mình. Năm 2007, cô trở lại màn ảnh với bộ phim Thank you. Nhiều diễn viên viên nữ đã từ chối vai diễn làm người phụ nữ đơn thân với đứa con gái nhỏ sống lạc quan dù bị nhiễm HIV và người ông bị chứng mất trí, một nguyên nhân khác cho việc này là sự trở lại màn ảnh của nam diễn viên Jang Hyuk sau scandal trốn nghĩa vụ quân sự. Mặc dù vậy, bộ phim đã gặt hái được thành công và vươn lên vị trí số một trong các bộ phim được phát sóng lúc bấy giờ. Người xem cảm động bởi tấm lòng nhân hậu và sự kiên trì của nhân vật đóng bởi Kong. Vai diễn người mẹ của cô làm cho hình ảnh của Kong trở nên mềm yếu nhưng đồng thời cô lại nhận được sự đánh giá rất cao trong việc bộc lộ chân thật sắc thái của nhân vật, giúp cho bộ phim không trở nên quá sướt mướt.
Sau Thank You, Kong quay trở lại đóng phim và đảm nhận các vai phụ để có cơ hội làm việc với các đạo diễn tài năng nhất Chungmuro. Cô đóng vai một bạn gái cũ lạnh lùng, vô tâm trong "Happiness" của Hur Jin-ho, một vị hôn thê đầy lo âu trong bộ phim tâm lý "M" của Lee Myung-se và một điệp viên trong phim hài parody "Dachimawa Lee" của Ryu Seung-wan.
Phim truyền hình
Music Video Show thực tế
Demotina punctata
Demotina punctata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Takizawa miêu tả khoa học năm 1978.
Tham khảo
Thể loại:Demotina
Gong Hyo-jin
Liên kết ngoài
Thể loại:Người Seoul Thể loại:Sinh năm 1980 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Tín hữu Công giáo Hàn Quốc
Bảng chữ cái Tajik
thumb|Quốc huy khoảng năm 1929 của "Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết tự trị Tajik", được viết (từ trên xuống dưới) bằng tiếng Tajik Latin, tiếng Ả Rập Tajik và tiếng Nga Cyrillic thumb|Quốc huy khác không có chữ Tajik Latin. Dòng [[chữ Ả Rập là جمهوریت اجتماعی شوروی مختار تاجیکستان]] Bảng chữ cái Tajik hay chữ Tajik được dùng để viết tiếng Tajik.
Việc sử dụng một bảng chữ cái cụ thể thường tương ứng với các giai đoạn trong lịch sử. Chữ Ả Rập được sử dụng trước tiên, tiếp theo là chữ Latin trong một thời gian ngắn và sau đó là chữ Cyrill.
Tại Tajikistan hiện chữ Cyrill được sử dụng rộng rãi nhất. Người Do Thái Bukhara nói phương ngữ Bukhori theo truyền thống đã sử dụng bảng chữ cái Hebrew, nhưng ngày nay cũng thường dùng biến thể Cyrilll.
Ursinia anethoides
Ursinia anethoides là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (DC.) N.E.Br. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
Thể loại:Ursinia
Dictymia brownii-mettenii
Liên kết ngoài
Thể loại:Dictymia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1929 Thể loại:Unresolved names
Dictymia brownii-mettenii
Draconarius papai
Draconarius papai là một loài nhện trong họ Amaurobiidae.
Loài này thuộc chi Draconarius. Draconarius papai được miêu tả năm 2006 bởi Chami-Kranon, Sonthichai & Jia-Fu Wang.
Tham khảo
Thể loại:Draconarius
Semiothisa wehrliaria
Semiothisa wehrliaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
W
Janekere, Sakleshpur
Janekere là một làng thuộc tehsil Sakleshpur, huyện Hassan, bang Karnataka, Ấn Độ.
Marmolejo, Jaén
Marmolejo là một đô thị trong tỉnh Jaén, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 (INE), đô thị này có dân số là 7605 người.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị ở Jaén
Hacıköy, Biga
Hacıköy là một xã thuộc huyện Biga, tỉnh Çanakkale, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 325 người.
Cinnamomum porphyrospermum
Cinnamomum porphyrospermum là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Kosterm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988.
Hacıköy, Biga
Tham khảo
Thể loại:Thị trấn ở Thổ Nhĩ Kỳ
Cinnamomum porphyrospermum
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1988
Xã Knox, Quận Benson, Bắc Dakota
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Bắc Dakota Thể loại:Quận Benson, North Dakota
Tremulina cracens
Tremulina cracens là một loài thực vật có hoa trong họ Restionaceae. Loài này được B.G.Briggs & L.A.S.Johnson mô tả khoa học đầu tiên năm 2001.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tremulina Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2001
Tropidia territorialis
Tropidia territorialis là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được D.L.Jones & M.A.Clem. mô tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tropidia (Orchidaceae) Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2004
Vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2014 khu vực Bắc, Trung Mỹ và Caribe (vòng 3)
Thông tin
Vòng 3 xác định 3 đội xếp hạng 1-6 thi đấu cùng 6 đội thắng ở vòng 3. Các đội đã được phân thành thành ba nhóm bốn đội, diễn ra sơ bộ tại Marina da Glória ở Rio de Janeiro, Brasil vào ngày 30 tháng 7 năm 2011.
Phân nhóm
Kết quả phân nhóm như sau:
Note: Danh tính của các đội trong nhóm 3 (đội thắng vòng 2) không được biết đến tại thời điểm công bố.
Kết quả
{{legend|#ccffcc|Hai đội đứng đầu bảng giành quyền vào vòng 4}}
Liên kết ngoài
Thể loại:Vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2014 khu vực Bắc, Trung Mỹ và Caribe
Hulteniella integrifolia
Hulteniella integrifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Richardson) Tzvelev mô tả khoa học đầu tiên năm 1987.
Diplommatina alata
Diplommatina alata là một loài Ốc đất với một nắp, động vật thân mềm, động vật trên mặt đất trong Lớp Chân bụng thuộc họ Diplommatinidae. Nó là loài đặc hữu của Palau.
Hulteniella integrifolia
Liên kết ngoài
Thể loại:Hulteniella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1987
Diplommatina alata
Chú thích
Thể loại:Diplommatina Thể loại:Động vật Palau Thể loại:Động vật đặc hữu Palau Thể loại:Động vật được mô tả năm 1866
Briec
Dân số
Người dân ở Briec được gọi là Briecois.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Finistère
Điện di
Điện di (electrophoresis) - cùng với sắc ký - là những kỹ thuật quan trọng trong lĩnh vực hóa học, hóa sinh và sinh học phân tử. Điện di thường được dùng trong việc tinh sạch và phân tích các phân tử sinh học như nucleic acid, protein và một số ít phức hợp của carbohydrat, lipid.
Nguyên lý hoạt động
Điện di là hiện tượng dịch chuyển của các vật thể mang điện tích dưới tác động của điện trường. Sự dịch chuyển này do thành phần lực điện trong lực Lorentz.
Gel agarose
Là một polysaccharide, thường được chiết xuất từ rong biển đỏ nhất định. Nó là một polymer tuyến tính được tạo thành từ đơn vị lặp đi lặp lại của agarobiose, là một disaccharide tạo thành từ D -galactose và 3,6-anhydro- L -galactopyranose. Agarose là một trong hai thành phần chính của thạch, và được tinh chế từ thạch bằng cách loại bỏ thành phần khác của agar, agaropectin. Agarose có cấu trúc dạng lưới ba chiều các kênh có đường kính từ 50 nm đến> 200 nm tùy thuộc vào nồng độ agarose được sử dụng - nồng độ cao hơn mang lại đường kính lỗ chân lông trung bình thấp hơn. Cấu trúc 3-D được tổ chức cùng với liên kết hydro và do đó có thể bị gián đoạn do làm nóng trở lại trạng thái lỏng.
Vì có cấu trúc dạng lưới phù hợp nên agarose thường được sử dụng trong sinh học phân tử để tách các phân tử lớn, đặc biệt là DNA, bằng điện di. Các tấm gel agarose (thường là 0,7 - 2%) đối với điện di được chuẩn bị dễ dàng bằng cách đổ dung dịch ấm, lỏng vào khuôn. Một loạt các agaroses khác nhau của trọng lượng phân tử khác nhau và tài sản là thương mại có sẵn cho mục đích này. Agarose cũng có thể được hình thành thành các hạt và được sử dụng trong một số phương pháp sắc ký để làm sạch protein.
Gel polyacrylamide
Hydrat hóa acrylonitrile dẫn đến sự hình thành các phân tử acrylamide (C 3 H 5 NO) bởi nitrile hydratase.
Điện di trên gel agarose
Kích thước lỗ chân lông của gel ảnh hưởng đến kích thước của DNA có thể được thuyên giảm. Nồng độ gel càng thấp thì kích thước lỗ càng lớn, và DNA càng lớn thì càng tốt. Tuy nhiên, gel có nồng độ thấp (0,1 - 0,2%) rất mỏng manh và do đó khó xử lý, và điện di của các phân tử DNA lớn có thể mất vài ngày. Giới hạn độ phân giải của điện di gel agarose chuẩn là khoảng 750 kb. Giới hạn này có thể được khắc phục bởi PFGE, nơi mà các trường điện trực giao xen kẽ được áp dụng cho gel. Các mảnh DNA định hướng lại bản thân khi trường ứng dụng chuyển hướng, nhưng các phân tử DNA lớn hơn mất nhiều thời gian hơn để tự điều chỉnh khi điện trường bị thay đổi, trong khi điện trường nhỏ hơn, và DNA có thể được phân chia theo kích thước.
Gel agarose được đúc trong khuôn, và khi được đặt, thường chạy theo chiều ngang ngập trong dung dịch đệm. Bộ đệm Tris-acetate-EDTA và Tris-Borate-EDTA thường được sử dụng, nhưng các bộ đệm khác như Tris-phosphate, barbituric acid-sodium barbiturate hoặc Tris- barbiturate buffer có thể được sử dụng trong các ứng dụng khác. DNA thường được hình dung bằng cách nhuộm với ethidium bromide (chất hóa học có khả năng gây ung thư) và sau đó được xem dưới ánh sáng tia cực tím, nhưng các phương pháp nhuộm màu khác có sẵn, chẳng hạn như SYBR Green, GelRed, xanh methylen và tinh thể tím. Nếu các đoạn DNA tách rời là cần thiết cho thí nghiệm tiếp tục ở hạ lưu, chúng có thể được cắt ra từ gel trong lát để thao tác tiếp theo.
Điện di trên gel polyacrylamid
Kỹ thuật điện di gel polyacrylamid thường áp dụng cho protein, DNA, và các phân tử tương tự. Nguyên lý hoạt động gần giống điện di trên gel agarose. Nhờ độ phân giải tốt, gel polyacrylamid thường dùng để phân tích các phân tử DNA có kích thước và độ dài từ 50 đến 30,000 cặp base. Gel polyacrylamid có nồng độ từ 6% đến 20%, nồng độ càng lớn thì độ phân giải càng cao và ngược lại. Và độ phân giải của gel polyacrylamid luôn tốt hơn độ phân giải của gel agarose khi dùng để phân tích các phân tử với kích thước và độ dài như đã đề cập. Gel polyacrylamid thường chuyển sang gel agarose khi phân tích các phân tử DNA có độ dài hơn 30,000 cặp base. Và dung dịch đệm thường được sử dụng như Tris-borate-EDTA.
Tham khảo
Thể loại:Điện từ học Thể loại:Sinh học Thể loại:Sinh học phân tử Thể loại:Hóa phân tích
Virbia rotundata
Virbia rotundata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Kanibey, Biga
Kanibey là một xã thuộc huyện Biga, tỉnh Çanakkale, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 343 người.
Virbia rotundata
Liên kết ngoài
Thể loại:Virbia
Batrachorhina lactaria
Batrachorhina lactaria là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Batrachorhina
Draconarius papillatus
Draconarius papillatus là một loài nhện trong họ Amaurobiidae.
Tham khảo
Thể loại:Draconarius
Neotheronia kriechbaumeri
Neotheronia kriechbaumeri là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Neotheronia
Demotina regularis
Demotina regularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Eroshkina miêu tả khoa học năm 1992.
Tham khảo
Thể loại:Demotina
Dictymia dictyopteris
Dictymia dictyopteris là một loài dương xỉ trong họ Polypodiaceae. Loài này được Ching mô tả khoa học đầu tiên năm 1940. Danh pháp khoa học của loài này chưa được làm sáng tỏ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dictymia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1940 Thể loại:Unresolved names
Dictymia dictyopteris
Diplommatina aurea
Diplommatina aurea là một loài land snails với một nắp, terrestrial gastropoda molluscas thuộc họ Diplommatinidae. Nó là loài đặc hữu của Palau.
Exor
Exor NV là một công ty cổ phần, được thành lập tại Hà Lan và được kiểm soát bởi gia đình Agnelli tại Ý. Công ty có vốn hóa gần 24 tỷ USD, với lịch sử đầu tư kéo dài hơn một thế kỷ. Các khoản đầu tư quan trọng nhất của công ty bao gồm Fiat Chrysler Automobiles, PartnerRe, Ferrari, CNH Industrial, Juventus và The Economist. Đây là công ty lớn thứ 19 thế giới, theo 2017 Fortune Global 500 List.
Sở hữu cổ phần
Khai báo cổ phần vào năm 2017:
Cổ đông
Cổ đông chính của Exor NV kể từ ngày 10 tháng 5 năm 2019:
PartnerRe
Năm 2016, Exor đã mua PartnerRe với giá thầu $ 140 mỗi cổ phiếu (tổng cộng $ 6,9 tỷ).
The Economist
Tháng 8 năm 2015, Exor đã mua 30 % cổ phần Economist Group.
Ban giám đốc
Hội đồng quản trị phụ trách tính đến tháng 12 năm 2018:
Tham khảo
Thể loại:Công ty Ý Thể loại:Công ty thành lập năm 2008
António Augusto dos Santos Marto
António Augusto dos Santos Marto (sinh 1947) là một Hồng y người Bồ Đào Nha của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông hiện đảm nhận vai trò Hồng y Đẳng Linh mục, Giám mục chính tòa Giáo phận Leiria–Fátima từ năm 2006 và Phó Chủ tịch Hội đồng Giám mục Bồ Đào Nha, từ năm 2013.
Vốn là một giáo sĩ trong vai trò lãnh đạo giáo hội địa phương, ông từng đảm trách nhiều vai trò khác nhau trước khi tiến đến trở thành Giám mục chính tòa Giáo phận Leiria–Fátima, như: giám mục phụ tá Tổng giáo phận Braga (2000 - 2004), giám mục chính tòa Giáo phận Viseu (2004 - 2006). Ngoài lãnh đạo các giáo phận được bổ nhiệm, ông còn đảm nhận vị trí quan trong tại Hội đồng giám mục quốc gia như: Phó Chủ tịch Hội đồng Giám mục Bồ Đào Nha trong hai khoảng thời gian (từ 2008 - 2011 và từ 2013 - nay). Ông được vinh thăng Hồng y ngày 29 tháng 6 năm 2018, bởi Giáo hoàng Phanxicô.
Tiểu sử
Hồng y António Augusto dos Santos Marto sinh ngày 5 tháng 7 năm 1947 tại Tronco, Bồ Đào Nha. Sau quá trình tu học dài hạn tại các cơ sở chủng viện theo quy định của Giáo luật, ngày 7 tháng 11 năm 1971, Phó tế Marto, 24 tuổi, tiến đến việc được truyền chức linh mục. Tân linh mục là thành viên linh mục đoàn Giáo phận Vila Real.
Sau 29 năm thi hành các công việc mục vụ với thẩm quyền và cương vị của một linh mục, ngày 10 tháng 11 năm 2000, Tòa Thánh loan tin Giáo hoàng đã quyết định tuyển chọn linh mục António Augusto dos Santos Marto, 53 tuổi, gia nhập Giám mục đoàn Công giáo Hoàn vũ, với vị trí được bổ nhiệm là giám mục phụ tá Tổng giáo phận Braga, danh nghĩa là Giám mục Hiệu tòa Bladia. Lễ tấn phong cho vị giám mục tân cử được tổ chức sau đó vào ngày 11 tháng 2 năm 2001 tại Nhà thờ Nossa Senhora da Conceição, Vila Real, thuộc Giáo phận Vila Real, với phần nghi thức chính yếu được cử hành cách trọng thể bởi 3 giáo sĩ cấp cao, gồm chủ phong là Giám mục Joaquim Gonçalves, giám mục chính tòa Giáo phận Vila Real; hai vị giáo sĩ còn lại, với vai trò phụ phong, gồm có Tổng giám mục Jorge Ferreira da Costa Ortiga, Tổng giám mục đô thành Tổng giáo phận Braga và Giám mục Gilberto Délio Gonçalves Canavarro dos Reis, giám mục chính tòa Giáo phận Setúbal. Tân giám mục chọn cho mình châm ngôn:SERVADORES DA VOSSA ALEGRIA.
Ba năm sau khi được tấn phong giám mục, ông được thuyên chuyển đến giáo phận khác, Giáo phận Viseu, và được bổ nhiệm đảm nhận vị trí mới, giám mục chính tòa. Thông báo về việc bổ nhiệm này được công bố cách rộng rãi vào ngày 22 tháng 4 năm 2004. Sau đúng 2 năm được thuyên chuyển làm giám mục chính tòa Viseu, Tòa Thánh công bố quyết định thuyên chuyển ông làm Giám mục chính tòa Giáo phận Leiria-Fátima.
Trong buổi đọc kinh Nữ vương Thiên Đàng tại Vatican vào gày 20 tháng 5 năm 2018, Giáo hoàng Phanxicô bất ngờ loan báo ông đã quyết định vinh thăng thêm 14 Hồng y của Giáo hội Công giáo Rôma, trong đó có 11 tân hồng y dưới 80 tuổi, có quyền tham gia mật nghị hồng y. Trong danh sách các vị hồng y mới này, có Giám mục António Augusto dos Santos Marto, được công bố ở vị trí thứ 7. Ông là một trong hai vị tân hồng y cử tri thứ hai của Bồ Đào Nha trong Mật nghị Hồng y, cùng với Hồng y Manuel José Macário do Nascimento Clemente.
Bằng việc tổ chức công nghị Hồng y năm 2018 được cử hành chính thức vào ngày 29 tháng 6, Giáo hoàng Phanxicô chính thức vinh thăng Giám mục António Augusto dos Santos Marto tước vị danh dự của Giáo hội Công giáo, Hồng y. Tân Hồng y thuộc Đẳng Hồng y Linh mục.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1947 Thể loại:Hồng y người Bồ Đào Nha Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Giám mục Công giáo thế kỉ 21
Tai biến mạch máu não
Tai biến mạch máu não hay đột quỵ hoặc nhồi máu não là một tình trạng y tế trong đó lưu lượng máu đến não giảm đi dẫn đến việc chết tế bào. Có hai loại đột quỵ chính: thiếu máu cục bộ, do thiếu lưu lượng máu và xuất huyết, do chảy máu. Cả hai kết quả là các phần của não không hoạt động được. Các dấu hiệu và triệu chứng của đột quỵ có thể bao gồm không có khả năng di chuyển hoặc cảm giác ở một bên của cơ thể, có vấn đề hiểu hoặc nói, chóng mặt hoặc mất thị lực sang một bên. Các dấu hiệu và triệu chứng thường xuất hiện ngay sau khi đột quỵ xảy ra. Nếu các triệu chứng kéo dài dưới một hoặc hai giờ, nó được gọi là cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) hoặc đột quỵ nhỏ. Đột quỵ xuất huyết cũng có thể liên quan đến đau đầu dữ dội. Các triệu chứng của đột quỵ có thể là vĩnh viễn. Các biến chứng lâu dài có thể bao gồm viêm phổi hoặc mất kiểm soát bàng quang.
Yếu tố nguy cơ chính của đột quỵ là huyết áp cao. Các yếu tố nguy cơ khác bao gồm hút thuốc lá, béo phì, cholesterol trong máu cao, đái tháo đường, TIA trước đó và rung tâm nhĩ. Đột quỵ do thiếu máu cục bộ thường gây ra do tắc nghẽn mạch máu, mặc dù cũng có những nguyên nhân ít phổ biến hơn. Đột quỵ xuất huyết là do chảy máu trực tiếp vào não hoặc vào khoảng trống giữa màng não. Chảy máu có thể xảy ra do phình động mạch não bị vỡ. Chẩn đoán thường dựa trên khám thực thể và được hỗ trợ bằng hình ảnh y tế như chụp CT hoặc quét MRI. Chụp CT có thể loại trừ chảy máu, nhưng có thể không nhất thiết loại trừ thiếu máu cục bộ, mà sớm không thường xuất hiện trên CT scan. Các xét nghiệm khác như một điện tâm đồ (ECG) và xét nghiệm máu được thực hiện để xác định các yếu tố nguy cơ và loại trừ nguyên nhân có thể khác. Lượng đường trong máu thấp có thể gây ra các triệu chứng tương tự.
Phòng ngừa bệnh này bao gồm việc giảm các yếu tố nguy cơ, cũng như có thể là aspirin, statin, phẫu thuật để mở các động mạch lên não ở những người bị hẹp có vấn đề và warfarin ở những người bị rung tâm nhĩ. Đột quỵ hoặc TIA thường yêu cầu chăm sóc khẩn cấp. Đột quỵ do thiếu máu cục bộ, nếu được phát hiện trong vòng ba đến bốn giờ rưỡi, có thể được điều trị bằng thuốc có thể phá vỡ cục máu đông. Bác sĩ khuyến cáo nên sử dụng Aspirin. Một số đột quỵ xuất huyết được hưởng lợi từ phẫu thuật. Điều trị để cố gắng phục hồi chức năng bị mất được gọi là phục hồi đột quỵ và lý tưởng nhất là diễn ra trong một đơn vị chữa đột quỵ; tuy nhiên, những thứ này không có sẵn ở nhiều nơi trên thế giới.
Trong năm 2013, khoảng 6,9 triệu người bị đột quỵ do thiếu máu cục bộ và 3,4 triệu người bị đột quỵ do xuất huyết. Năm 2015 có khoảng 42,4  hàng triệu người trước đây bị đột quỵ và vẫn còn sống. Từ năm 1990 đến 2010, số lượng đột quỵ xảy ra mỗi năm giảm khoảng 10% ở các nước phát triển và tăng 10% ở các nước đang phát triển. Năm 2015, đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong thường gặp thứ hai sau bệnh động mạch vành, chiếm 6,3  triệu người chết (11% tổng số). Khoảng 3,0 triệu ca tử vong do đột quỵ do thiếu máu cục bộ trong khi 3,3 triệu ca tử vong do đột quỵ do xuất huyết. Khoảng một nửa số người bị đột quỵ sống được dưới một năm. Nhìn chung, hai phần ba đột quỵ xảy ra ở những người trên 65 tuổi.
Ở Việt Nam, theo số liệu 2018, hằng năm có khoảng 230.000 ca mới.
Định nghĩa
Vào những năm 1970, Tổ chức Y tế Thế giới đã định nghĩa đột quỵ là "tình trạng thiếu hụt thần kinh do mạch máu não gây ra kéo dài hơn 24 giờ hoặc bị gián đoạn do tử vong trong vòng 24 giờ", mặc dù từ "đột quỵ" đã có từ nhiều thế kỷ trước. Định nghĩa này được cho là để phản ánh khả năng hồi phục của tổn thương mô và được đưa ra nhằm mục đích, với khung thời gian 24 giờ được chọn tùy ý. Giới hạn 24 giờ phân chia đột quỵ với cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua, là một hội chứng liên quan đến các triệu chứng đột quỵ sẽ giải quyết hoàn toàn trong vòng 24 giờ. Với sự sẵn có của các phương pháp điều trị có thể làm giảm mức độ nghiêm trọng của đột quỵ khi được đưa ra sớm, nhiều người hiện nay ưa thích các thuật ngữ thay thế, chẳng hạn như đau não và hội chứng mạch máu não thiếu máu cục bộ cấp tính (mô phỏng theo cơn đau tim và hội chứng mạch vành cấp, tương ứng), để phản ánh mức độ khẩn cấp của các triệu chứng đột quỵ và nhu cầu hành động nhanh chóng.
Thiếu máu cục bộ
Trong đột quỵ do thiếu máu cục bộ, lượng máu cung cấp cho một phần não bị giảm, dẫn đến rối loạn chức năng của mô não ở khu vực đó. Có bốn lý do tại sao điều này có thể xảy ra:
Đột quỵ mà không có lời giải thích rõ ràng được gọi là cryptogenic (không rõ nguồn gốc); các ca này chiếm 30-40% tổng số đột quỵ do thiếu máu cục bộ.
Có nhiều hệ thống phân loại khác nhau cho đột quỵ do thiếu máu cục bộ cấp tính. Phân loại của Dự án Đột quỵ Cộng đồng Oxford (OCSP, còn được gọi là phân loại Bamford hoặc Oxford) chủ yếu dựa vào các triệu chứng ban đầu; Dựa trên mức độ của các triệu chứng, cơn đột quỵ được phân loại là nhồi máu toàn bộ tuần hoàn trước (TACI), nhồi máu một phần tuần hoàn trước (PACI), nhồi máu tuyến lệ (LACI) hoặc nhồi máu tuần hoàn sau (POCI). Bốn thực thể này dự đoán mức độ đột quỵ, vùng não bị ảnh hưởng, nguyên nhân cơ bản và tiên lượng. Phân loại TOAST (Thử nghiệm Tổ chức 10172 trong Điều trị Đột quỵ Cấp tính) dựa trên các triệu chứng lâm sàng cũng như kết quả của các cuộc điều tra thêm; trên cơ sở này, đột quỵ được phân loại là do (1) huyết khối hoặc tắc mạch do xơ vữa động mạch lớn, (2) tắc mạch bắt nguồn từ tim, (3) tắc nghẽn hoàn toàn mạch máu nhỏ, (4) nguyên nhân xác định khác, (5) nguyên nhân chưa xác định (hai nguyên nhân có thể, không xác định được nguyên nhân hoặc điều tra chưa đầy đủ). Người sử dụng các chất kích thích như cocaine và methamphetamine có nguy cơ cao bị đột quỵ do thiếu máu cục bộ.
Xuất huyết
nhỏ|[[Chụp cắt lớp vi tính|Chụp CT cho thấy chảy máu trong nhu mô (mũi tên dưới) với phù nề xung quanh (mũi tên trên)]] Có hai loại đột quỵ xuất huyết chính:
Hai dạng đột quỵ xuất huyết chính trên đây cũng là hai dạng khác nhau của xuất huyết nội sọ, đó là sự tích tụ của máu ở bất cứ vị trí nào trong vòm sọ; nhưng các hình thức khác của xuất huyết nội sọ, như tụ máu ngoài màng cứng (chảy máu giữa hộp sọ và màng cứng, đó là lớp ngoài cùng dày của màng não bao quanh não) và tụ máu dưới màng cứng (chảy máu trong không gian dưới màng cứng), không được coi "đột quỵ xuất huyết".
Đột quỵ xuất huyết có thể xảy ra trên nền của những thay đổi đối với mạch máu trong não, chẳng hạn như bệnh mạch máu não, dị dạng động mạch não và chứng phình động mạch nội sọ, có thể gây xuất huyết trong nhu mô hoặc dưới nhện.
Ngoài suy giảm chức năng thần kinh, đột quỵ xuất huyết thường gây ra các triệu chứng cụ thể (ví dụ, xuất huyết dưới nhện cổ điển gây ra đau đầu dữ dội được gọi là đau đầu sấm sét) hoặc tiết lộ bằng chứng của chấn thương đầu trước đó.
Các dấu hiệu và triệu chứng
Các triệu chứng đột quỵ thường bắt đầu đột ngột, trong vài giây đến vài phút và trong hầu hết các trường hợp không tiến triển thêm. Các triệu chứng phụ thuộc vào vùng não bị ảnh hưởng. Vùng não bị ảnh hưởng càng rộng thì càng có nhiều chức năng dễ bị mất. Một số dạng đột quỵ có thể gây ra các triệu chứng bổ sung. Ví dụ, trong xuất huyết nội sọ, vùng bị ảnh hưởng có thể chèn ép các cấu trúc khác. Hầu hết các dạng đột quỵ không liên quan đến đau đầu, ngoại trừ xuất huyết dưới nhện và huyết khối tĩnh mạch não và đôi khi xuất huyết não.
Nhận biết sớm
Nhiều hệ thống khác nhau đã được đề xuất để tăng khả năng nhận biết đột quỵ. Các phát hiện khác nhau có thể dự đoán sự hiện diện hoặc vắng mặt của đột quỵ ở các mức độ khác nhau. Yếu mặt đột ngột, cánh tay bị lệch (tức là nếu một người, khi được yêu cầu nâng cả hai cánh tay lên, vô tình để một cánh tay trôi xuống phía dưới) và giọng nói bất thường là những phát hiện có nhiều khả năng dẫn đến việc xác định chính xác một trường hợp đột quỵ, ngày càng tăng khả năng xảy ra bằng 5,5 khi có ít nhất một trong số này. Tương tự, khi cả ba điều này vắng mặt, khả năng đột quỵ sẽ giảm (- tỷ lệ khả năng xảy ra là 0,39). Mặc dù những phát hiện này không hoàn hảo để chẩn đoán đột quỵ, nhưng thực tế là chúng có thể được đánh giá tương đối nhanh chóng và dễ dàng khiến chúng rất có giá trị trong bệnh cảnh cấp tính.
Một phương pháp ghi nhớ để ghi nhớ các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ là FAST (facial-arm-speech-time: xệ mặt, yếu cánh tay, khó nói và thời gian gọi dịch vụ cấp cứu), theo chủ trương của Bộ Y tế (Vương quốc Anh) và Hiệp hội Đột quỵ, Mỹ Hiệp hội Đột quỵ, Hiệp hội Đột quỵ Quốc gia (Hoa Kỳ), Màn hình Đột quỵ Trước Bệnh viện Los Angeles (LAPSS) và Thang đo Đột quỵ Trước Bệnh viện Cincinnati (CPSS). Việc sử dụng các thang đo này được khuyến nghị bởi các hướng dẫn chuyên môn. FAST ít đáng tin cậy hơn trong việc nhận biết các đột quỵ tuần hoàn sau.
Đối với những người được chuyển đến phòng cấp cứu, việc nhận biết sớm đột quỵ được coi là quan trọng vì điều này có thể đẩy nhanh các xét nghiệm chẩn đoán và điều trị. Một hệ thống tính điểm được gọi là ROSIER (ghi nhận đột quỵ trong phòng cấp cứu) được khuyến nghị cho mục đích này; nó dựa trên các đặc điểm từ bệnh sử và khám sức khỏe.
Các phân loại con
Nếu khu vực của não bộ bị ảnh hưởng bao gồm một trong ba đường hệ thống thần kinh trung ương nổi bật - bó gai đồi, ống vỏ não, và bó cột sau, các triệu chứng có thể bao gồm:
Trong hầu hết các trường hợp, các triệu chứng chỉ ảnh hưởng đến một bên của cơ thể. Tùy thuộc vào phần não bị ảnh hưởng, phần não bị khiếm khuyết thường nằm ở phía đối diện của cơ thể. Tuy nhiên, vì những con đường này cũng đi trong tủy sống và bất kỳ tổn thương nào ở đó cũng có thể tạo ra những triệu chứng này, sự hiện diện của bất kỳ một trong những triệu chứng này không nhất thiết là dấu hiệu của đột quỵ. Ngoài các con đường thần kinh trung ương trên, thân não phát sinh hầu hết mười hai dây thần kinh sọ. Do đó, đột quỵ thân não ảnh hưởng đến thân não và não có thể tạo ra các triệu chứng liên quan đến sự thiếu hụt các dây thần kinh sọ sau:
Nếu có liên quan đến vỏ não, các con đường thần kinh trung ương có thể bị ảnh hưởng một lần nữa, nhưng cũng có thể tạo ra các triệu chứng sau:
Nếu tiểu não có liên quan, tình trạng mất điều hòa có thể xuất hiện và bao gồm:
Các triệu chứng liên quan
Mất ý thức, nhức đầu và nôn mửa thường xảy ra trong đột quỵ xuất huyết hơn là huyết khối do áp lực nội sọ tăng lên do máu bị rò rỉ chèn ép não.
Nếu các triệu chứng tối đa khi khởi phát, nguyên nhân có nhiều khả năng là xuất huyết khoang dưới nhện hoặc đột quỵ do tắc mạch.
Đột quỵ huyết khối
nhỏ|Hình minh họa một cơn đột quỵ do tắc mạch, cho thấy một khối tắc nghẽn trong mạch máu. Trong đột quỵ do huyết khối, huyết khối (cục máu đông) thường hình thành xung quanh các mảng xơ vữa động mạch. Vì sự tắc nghẽn của động mạch diễn ra từ từ, sự khởi phát của đột quỵ huyết khối có triệu chứng chậm hơn so với đột quỵ do xuất huyết. Bản thân một cục huyết khối (ngay cả khi nó không làm tắc hoàn toàn mạch máu) có thể dẫn đến đột quỵ do tắc mạch (xem bên dưới) nếu cục huyết khối vỡ ra và di chuyển trong máu, lúc này nó được gọi là tắc mạch. Hai loại huyết khối có thể gây đột quỵ:
Thiếu máu hồng cầu hình liềm, có thể khiến các tế bào máu tụ lại và gây tắc nghẽn mạch máu, cũng có thể dẫn đến đột quỵ. Đột quỵ là nguyên nhân thứ hai gây tử vong ở những người dưới 20 tuổi mắc bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm. Ô nhiễm không khí cũng có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ.
Đột quỵ tắc mạch
Tai biến mạch máu não đề cập đến tình trạng thuyên tắc động mạch (tắc nghẽn động mạch) bởi một khối thuyên tắc, một hạt di chuyển hoặc các mảnh vụn trong dòng máu động mạch có nguồn gốc từ nơi khác. Tắc mạch thường là huyết khối, nhưng nó cũng có thể là một số chất khác bao gồm chất béo (ví dụ: từ tủy xương trong xương bị gãy), không khí, tế bào ung thư hoặc các đám vi khuẩn (thường là do viêm nội tâm mạc nhiễm trùng).
Bởi vì tắc mạch phát sinh từ nơi khác, liệu pháp cục bộ chỉ giải quyết vấn đề tạm thời. Vì vậy, nguồn của thuyên tắc phải được xác định. Bởi vì sự tắc nghẽn mạch máu khởi phát đột ngột, các triệu chứng thường tối đa khi bắt đầu. Ngoài ra, các triệu chứng có thể thoáng qua vì tắc mạch được tái hấp thu một phần và di chuyển đến vị trí khác hoặc biến mất hoàn toàn.
Tắc mạch thường phát sinh nhất từ tim (đặc biệt là trong rung nhĩ) nhưng có thể bắt nguồn từ nơi khác trong cây động mạch. Trong thuyên tắc nghịch lý, huyết khối tĩnh mạch sâu gây tắc nghẽn qua lỗ thông liên nhĩ hoặc thông liên thất ở tim vào não.
Trong số những người bị tắc nghẽn hoàn toàn một trong những động mạch cảnh, nguy cơ đột quỵ ở bên đó là khoảng một phần trăm mỗi năm.
Một dạng đặc biệt của đột quỵ tắc mạch là đột quỵ tắc mạch do nguồn không xác định (ESUS). Tập hợp con của đột quỵ chưa rõ nguyên nhân này được định nghĩa là một nhồi máu não không phải tuyến lệ mà không có hẹp động mạch gần hoặc các nguồn tim mạch. Khoảng một trong số sáu đột quỵ do thiếu máu cục bộ có thể được phân loại là ESUS.
Huyết khối tĩnh mạch
Huyết khối xoang tĩnh mạch não dẫn đến đột quỵ do áp lực tĩnh mạch tăng cục bộ, vượt quá áp lực tạo ra từ động mạch. Những người bị nhồi máu có nhiều khả năng bị biến đổi xuất huyết (rò rỉ máu vào vùng bị tổn thương) hơn các dạng đột quỵ do thiếu máu cục bộ khác.
Khác
Các nguyên nhân khác có thể bao gồm co thắt động mạch. Điều này có thể xảy ra do cocaine.
Đột quỵ thầm lặng
Đột quỵ thầm lặng là một cơn đột quỵ không có bất kỳ triệu chứng bên ngoài nào và người bệnh thường không biết mình đã bị đột quỵ. Mặc dù không gây ra các triệu chứng dễ nhận biết, một cơn đột quỵ thầm lặng vẫn làm tổn thương não và khiến người bệnh có nguy cơ bị thiếu máu não cục bộ thoáng qua và đột quỵ lớn trong tương lai. Ngược lại, những người đã từng bị đột quỵ lớn cũng có nguy cơ bị đột quỵ thầm lặng. Trong một nghiên cứu rộng rãi vào năm 1998, ước tính hơn 11 triệu người đã trải qua một cơn đột quỵ ở Hoa Kỳ. Khoảng 770.000 ca đột quỵ trong số này có triệu chứng và 11 triệu ca là xuất huyết hoặc nhồi máu MRI im lặng lần đầu tiên. Đột quỵ âm thầm thường gây ra các tổn thương được phát hiện thông qua việc sử dụng hình ảnh thần kinh như MRI. Các cơn đột quỵ im lặng được ước tính xảy ra gấp 5 lần tỷ lệ đột quỵ có triệu chứng. Nguy cơ đột quỵ thầm lặng tăng lên theo tuổi tác, nhưng cũng có thể ảnh hưởng đến người trẻ và trẻ em, đặc biệt là những người bị thiếu máu cấp tính.
Thống kê
Theo thống kê tại Đức 2006, 65.133 người chết vì tai biến mạch máu não, 7,9 % tổng số người chết. Ngoài ra bệnh này là nguyên nhân đưa đến tàn tật trung và nặng. 51 % tất cả các đột quỵ não xảy ra ở tuổi trên 75. Càng già thì nguy cơ bị tai biến càng tăng cao.
Yếu tố nguy cơ
Tăng huyết áp, hút thuốc lá, đái tháo đường, một số bệnh tim (bệnh van tim, thiếu máu cơ tim, rung nhĩ), bệnh mạch máu ngoại biên, tiền căn thiếu máu cục bộ thoáng qua, tăng thể tích hồng cầu, phụ nữ vừa hút thuốc lá vừa dùng thuốc tránh thai nội tiết tố, tăng chất béo trong máu, lạm dụng thức uống có cồn (rượu, bia), rối loạn chức năng đông máu.
Triệu chứng lâm sàng
Trong trường hợp điển hình, các triệu chứng xuất hiện đột ngột, tiến triển chỉ trong vài giờ (hoặc vài ngày). Trên lý thuyết, các triệu chứng thần kinh khu trú tương ứng với khu vực tưới máu của động mạch bị tổn thương, tuy nhiên do các động mạch thông nối với nhau nên có sự cấp máu bù bởi các động mạch còn nguyên, làm nhòe các triệu chứng.
Tổn thương trong bán cầu đại não (50 % các trường hợp) có thể gây ra: liệt đối bên, khởi đầu là liệt mềm, dần dần diễn tiến đến liệt cứng; giảm cảm giác đối bên; giảm thị lực cùng bên; nói khó.
Tổn thương thân não (25 %): triệu chứng đa dạng, có thể gây liệt tứ chi, rối loạn thị giác, hội chứng khóa trong (tỉnh, hiểu nhưng do liệt, không làm gì được).
Diễn tiến
Khoảng 20 % tử vong trong vòng 1 tháng, 5 % – 10 % trong vòng 1 năm. Khoảng 10 % hồi phục không di chứng, 25-30% tự đi lại phục vụ bản thân được, 20-25% đi lại khó khăn, cần sự hỗ trợ của người khác trong sinh hoạt, 15-25% phải phụ thuộc hoàn toàn vào người khác. Tiên lượng xấu nếu có các triệu chứng: giảm ý thức, tăng tiết đờm dãi, sốt cao ngay từ ngày đầu.
Chẩn đoán phân biệt
U não, chảy máu dưới màng cứng, liệt Todd (hội chứng thần kinh khu trú sau động kinh, hồi phục trong vòng 24 giờ). Ngộ độc do dùng thuốc quá liều, nhất là khi có triệu chứng mất tri giác.
Biến chứng, di chứng
Viêm phổi, trầm cảm, co cứng, táo bón, loét do nằm lâu, liệt nửa người, tiểu tiện không tự chủ, co cứng cơ.
Xử trí
Cần phải đưa người bệnh vào viện để được chẩn đoán và điều trị thích hợp. Đối với người bị tai biến, thời gian là vàng, mạch máu đông hoặc vỡ phải được xử lý thật nhanh để đề phòng các biến chứng như liệt toàn thân, bại não, v.v. Khi người có các triệu chứng sau cần phải chú ý và đưa đến bệnh viện ngay lập tức:
Các triệu chứng xảy ra đột ngột
Phụ nữ có thể có các biểu hiện đặc trưng sau:
Ghi chú: Chúng tôi nhấn mạnh chữ đột ngột để chỉ các triệu chứng xảy ra bất thường, không do các yếu tố bên ngoài.
Đặc biệt lưu ý với người nhà hoặc người chứng kiến bệnh nhân đột quỵ não:
Phòng ngừa
Tai biến mạch máu não hoàn toàn có thể dự đoán trước, với các biện pháp can thiệp kịp thời sẽ tránh bị xảy ra đột quỵ. Mọi người trên 50 tuổi, và có yếu tố nguy cơ đột quỵ cần kiểm tra định kỳ chuyên khoa để biết trước nguy cơ gần xảy ra đột quỵ như sau: - Làm điện tim, siêu âm tim để xác định xem có bị hẹp van hai lá, rung nhĩ, loạn nhịp tim, cục máu quẩn trong tim hay không. - Siêu âm động mạch chủ, động mạch cảnh; siêu âm xuyên sọ để tìm mảng vữa xơ động mạch, phình động mạch, hẹp động mạch. - Chụp cộng hưởng từ mạch máu não(MRA), chụp CT scanner đa lớp cắt dựng mạch máu não hoặc chụp mạch số hóa xóa nền (DSA) để xác định xem có hẹp mạch máu, phình mạch, dị dạng mạch máu não hay không.
Liên kết ngoài
Tiếng Anh:
Thể loại:Thần kinh học Thể loại:Cấp cứu y khoa Thể loại:Bệnh tim mạch Thể loại:Bài cơ bản dài trung bình Thể loại:Nguyên nhân tử vong Thể loại:Tai biến mạch máu não Thể loại:RTT
Tremulina tremula
Tremulina tremula là một loài thực vật có hoa trong họ Restionaceae. Loài này được (R.Br.) B.G.Briggs & L.A.S.Johnson miêu tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Cinnamomum propinquum
Cinnamomum propinquum là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được F.M.Bailey miêu tả khoa học đầu tiên năm 1901.
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1901
Martos
Martos là một đô thị trong tỉnh Jaén, Tây Ban Nha.
Tham khảo
"Martos". Encyclopædia Britannica. Truy cập 22 tháng 6 năm 2005.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị ở Jaén
Pyrostria alluaudii
Pyrostria alluaudii là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được Arènes ex Cavaco miêu tả khoa học đầu tiên năm 1968.
Liên kết ngoài
Thể loại:Pyrostria Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1968
Tropidia triloba
Tropidia triloba là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được J.J.Sm. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1908.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tropidia (Orchidaceae) Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1908
Semiothisa wollastoni
Semiothisa wollastoni là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
W
Astragalus brachycarpus
Astragalus brachycarpus là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được M.Bieb. miêu tả khoa học đầu tiên.
Liên kết ngoài
B
Lucy Lameck
Lucy Lameck (1934 - 21 tháng 3 năm 1993) là một chính trị gia người Tanzania, là người phụ nữ đầu tiên giữ chức vụ Bộ trưởng trong chính phủ. Sinh ra trong một gia đình thuần nông, bà được đào tạo như một y tá trước khi tham gia vào chính trị và theo học trường Cao đẳng Ruskin, Oxford, thông qua một học bổng. Bà lần đầu tiên tham gia Quốc hội Tanganyika vào năm 1960, trước khi được bầu vào Quốc hội Tanzania năm 1965. Ngoại trừ năm 1975 đến 1980, bà tiếp tục giữ một ghế ở đó cho đến khi qua đời vào năm 1992. bà được coi là một hình mẫu, đã làm việc trong suốt cuộc đời của mình để cải thiện các điều kiện trong nước cho phụ nữ.
Đầu đời
trái|nhỏ| Lucy Lameck và Victoria Kopney trong trang phục truyền thống Lucy Selina Lameck Somi, sau này được biết đến với cái tên Lucy Lameck, sinh năm 1934 tại phường Kilimanjaro thuộc lãnh thổ Tanganyika của Anh (ngày nay là Tanzania). Bà xuất thân từ một gia đình nông dân, gia đình bà là những người hoạt động chính trị và trong đó Julius Nyerere từng là nhà hoạt động chính trị. Bà theo học trường truyền giáo Công giáo Kilema, được điều hành bởi các nữ tu truyền giáo của Đức Mẹ Châu Phi. Sau khi được đào tạo như một y tá vào năm 1950, bà không muốn tham gia vào hệ thống y tế thuộc địa của Anh, và thay vào đó, bắt đầu làm thư ký thay thế. Từ năm 1955 đến 1957, bà làm việc cho Liên minh Hợp tác xã bản địa Kilimanjaro và bắt đầu tham gia vào chính trị, làm việc với Liên minh quốc gia châu Phi Tanganyika. bà là người đứng đầu bộ phận phụ nữ của TANU và bà đã thiết kế một chiếc váy quốc gia cho Tanganyika. bà đã từng là một trong những người tham dự đầu tiên khi TANU mở chi nhánh ở Moshi.
Sự nghiệp chính trị
Những hoạt động chính trị của bà tạo cơ hội cho bà nhận học bổng từ Đại hội Trades Union ở Anh để nghiên cứu về chính trị tại Đại học Ruskin, Oxford. Khi ở Anh, bà đã nói chuyện tại Nhà Đông Phi ở London, và cũng đã hoàn thành một học kỳ tại Đại học Western Michigan ở Hoa Kỳ. Được tài trợ bởi hội nữ sinh Delta Sigma Theta, bà đã tổ chức một tour du lịch của cộng đồng người Mỹ gốc Phi qua Mỹ năm 1960, để điều tra sự khác biệt kinh tế giữa Hoa Kỳ và Tanganyika. Điều này khá phù hợp khi nằm dưới sự lãnh đạo của Tiến sĩ Jean Noble, người đã tìm cách tăng mối quan hệ giữa người Mỹ gốc Phi và người châu Phi. Khi bà nói về Chủ nghĩa thực dân của đất nước Anh, bà hy vọng rằng nó sẽ được "đóng gói và chuyển về Anh" trong thời gian ngắn. Lameck mô tả kế hoạch của bà với tạp chí Jet để tranh cử trong cuộc bầu cử đầu tiên của Tanganyika vào cuối năm đó. bà cũng nói thêm rằng mối quan hệ chủng tộc ở đất nước bà tốt hơn bà từng thấy ở Mỹ.
Bà trở về Tanganyika, nơi bà được Nyerere bổ nhiệm vào một vị trí trong Quốc hội, người đã trở thành Bộ trưởng. Từ năm 1962 đến năm 1965, bà là Thư ký Quốc hội của Hợp tác xã và Phát triển Cộng đồng. Đây là chức vụ bộ trưởng đầu tiên được tổ chức bởi một người phụ nữ ở Tanganyika hoặc Tanzania. Khi Tanzania mới thành lập tổ chức bầu cử vào năm 1965, bà đã chạy đua và giành được một ghế trong Quốc hội, giữ các chức vụ thứ hai của Thứ trưởng Bộ Hợp tác xã và Phát triển Cộng đồng trong khoảng thời gian từ năm 1965 đến 1970 và Thứ trưởng Bộ Y tế trong giai đoạn 1967-1972. Bà giữ ghế trong cuộc bầu cử năm 1970, nhưng mất năm 1975.
Lameck đã giành lại ghế một lần nữa sau cuộc tổng tuyển cử năm 1980, và tiếp tục giữ nó cho đến khi bà qua đời. Bà đã đưa ra một loạt các luật, bao gồm cả những điều luật để cải thiện các điều kiện cho phụ nữ trong nước. Bà mất vào ngày 21 tháng 3 năm 1993 vì bệnh thận. Tang lễ của bà với đầy đủ danh dự có sự tham dự của Nyerere, Chủ tịch Zanzibar Salmin Amour và Thủ tướng Tanzania John Malecela. Kể từ đó, bà đã được coi là một hình mẫu cho phụ nữ, đặc biệt là các chính trị gia nữ, trong Tanzania.
Tham khảo
Thể loại:Nữ chính khách Tanzania Thể loại:Mất năm 1993 Thể loại:Sinh năm 1934
Osmaniye, Biga
Osmaniye là một xã thuộc huyện Biga, tỉnh Çanakkale, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2011 là 55 người.
Draconarius paralateralis
Draconarius paralateralis là một loài nhện trong họ Amaurobiidae.
Loài này thuộc chi Draconarius. Draconarius paralateralis được Pakawin Dankittipakul & Jia-Fu Wang miêu tả năm 2004.
Tham khảo
Thể loại:Draconarius
Biston giganteus
Biston giganteus là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Tham khảo
Thể loại:Biston
Batrachorhina lateritia
Batrachorhina lateritia là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Batrachorhina
Jangal Palya, Anekal
Tham khảo
Thể loại:Bangalore Urban
Cinnamomum pseudopedunculatum
Cinnamomum pseudopedunculatum là loài thực vật có hoa trong họ Nguyệt quế. Loài này được Hayata miêu tả khoa học đầu tiên năm 1913.
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1913
Demotina serriventris
Demotina serriventris là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Isono miêu tả khoa học năm 1990.
Semiothisa woodgateata
Semiothisa woodgateata là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
W