cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pakistan
Ngôn ngữ
Pakistan là một quốc gia đa ngôn ngữ với hơn sáu mươi ngôn ngữ hiện đang được sử dụng. Tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức của Pakistan và được sử dụng trong thương mại, chính phủ và các hợp đồng pháp lý, trong khi tiếng Urdu là ngôn ngữ quốc gia.
350px|phải|nhỏ|Các nhóm sắc tộc chính tại Pakistan
Tiếng Punjabi là ngôn ngữ cấp tỉnh của Punjab. Tiếng Pashto là ngôn ngữ cấp tỉnh của NWFP. Tiếng Sindh là ngôn ngữ cấp tỉnh của Sindh và tiếng Baloch là ngôn ngữ cấp tỉnh của Balochistan.
Đa số các ngôn ngữ thuộc nhánh Ấn-Iran của ngữ hệ Ấn-Âu. Các ngoại trừ là Burushaski, là một ngôn ngữ tách biệt; Balti, là Hán-Tạng; và Brahui, là Dravidian.
Tôn giáo
Pakistan là nước có quốc gia có đa số dân là tín đồ Hồi giáo hàng thứ hai thế giới và cũng có cộng đồng Shi'a hạng hai thế giới. Khoảng 95% người dân Pakistan là tín đồ Hồi giáo, trong số đó gần 75% thuộc phái Sunni và 20% là Shi'a. Dù hai nhóm Hồi giáo này thường chung sống hoà bình, những vụ bạo lực giáo phái thỉnh thoảng vẫn xảy ra. Thống kê tôn giáo của đất nước như sau :
Sức khoẻ
Tuổi thọ khi sinh là 63 với nữ và 62 với nam năm 2006. Tuổi thọ khoẻ mạnh khi sinh là 54 cho nam và 52 cho nữ năm 2003. Expenditure on health was at 2% of the GDP in 2006. Tỷ lệ tử dưới 5 tuổi ở mức 97 trên 1,000 ca sinh sống năm 2006.
Quân đội
nhỏ|phải|[[Máy bay chiến đấu JF-17 Thunder của Không quân Pakistan]]
Quân đội Pakistan lần đầu tham chiến trong cuộc Chiến tranh Kashmir lần thứ nhất, giành được quyền kiểm soát vùng hiện là Azad Kashmir. Năm 1961, quân đội đã đẩy lui một cuộc tiến công bất ngờ của Afghanistan vào biên giới phía tây Pakistan. Pakistan và Ấn Độ một lần nữa tham chiến năm 1965 và năm 1971. Năm 1973, quân đội đã tiêu diệt một cuộc nổi dậy quốc gia Baloch. Trong cuộc chiến tranh Xô viết-Afghanistan, Pakistan đã bắn hạ nhiều máy bay của lực lượng Afghanistan ủng hộ Liên Xô và cung cấp hỗ trợ bí mật cho lực lượng mujahideen Afghanistan thông qua cơ quan Inter-Services Intelligence. Năm 1999, Pakistan tham gia vào cuộc xung đột Kargil với Ấn Độ. Hiện tại, quân đội nước này đang tham gia vào một cuộc xung đột vũ trang với các chiến binh Hồi giáo cực đoan ở phía tây bắc đất nước.
Các lực lượng vũ trang Pakistan đã tham gia vào các nỗ lực gìn giữ hoà bình của Liên hiệp quốc, với hơn 10,000 quân được triển khai năm 2007, và hiện là nước đóng góp lớn nhất. Trong quá khứ, binh sĩ Pakistan đã tình nguyện phục vụ cùng với các lực lượng Ả Rập trong các cuộc xung đột với Israel. Pakistan cung cấp một đội quân cho liên minh được Liên hiệp quốc ủng hộ trong cuộc Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất.
Quân đội Pakistan sử dụng nhiều loại vũ khí gồm cả vũ khí hạt nhân, các hệ thống tên lửa đạn đạo di động, các hệ thống thông tin laser, xe bọc thép và xe tăng, máy bay phản lực chiến đấu/ném bom đa nhiệm.
Đầu thế kỷ XXI, Pakistan bị cáo buộc đã nhận hàng tỷ dollar để chiến đấu chống chủ nghĩa khủng bố, trong khi cùng lúc đó lại cung cấp nơi trú ẩn an toàn cho một số những kẻ cực đoan Hồi giáo nguy hiểm nhất, gồm cả lãnh đạo al-Qa'ida Osama bin Laden và lãnh đạo Taliban Afghanistan Mullah Omar.
Địa lý và khí hậu
Pakistan có diện tích 881,640 km² (340,403 dặm vuông), xấp xỉ bằng diện tích của Pháp và Anh. Các vùng phía đông nước này nằm trên đĩa kiến tạo Ấn Độ và các vùng tây và bắc trên cao nguyên Iran và lục địa Á Âu. Ngoài 1,046-kilômét (650 dặm) bờ Biển Ả Rập, các biên giới trên bộ của Pakistan có tổng chiều dài 6,774 kilômét—2,430 kilômét (1,509 dặm) với Afghanistan ở phía tây bắc, 523 kilômét (325 dặm) với Trung Quốc ở phía đông bắc, 2,912 kilômét (1,809 dặm) với Ấn Độ ở phía đông và 909 kilômét (565 dặm) với Iran ở phía tây nam.
Các cao nguyên phía bắc và phía tây Pakistan gồm các dãy núi Karakoram và Pamir cao ngất, gồm cả một số những đỉnh cao nhất thế giới, như K2 (28,250 ft; 8,611 m) và Nanga Parbat (26,660 ft; 8,126 m). Cao nguyên Balochistan nằm ở phía tây, và sa mạc Thar và một sự mở rộng của các đồng bằng bồi đắp, Punjab và Sind, nằm ở phía đông. Sông Indus dài 1,609 km (1,000 dặm) và các phụ lưu của nó chảy xuyên qua đất nước từ vùng Kashmir vào Biển Ả Rập.
Pakistan có bốn mùa: một mùa đông lạnh và khô từ tháng 12 đến tháng 2; một mùa xuân nóng và khô từ tháng 3 đến tháng 5; mùa hè nhiều mưa, hay giai đoạn gió mùa tây nam, từ tháng 6 đến tháng 9; và giai đoạn gió mùa rút đi từ tháng 10 đến tháng 11. Sự bắt đầu và quá trình của các mùa này hơi khác biệt tuỳ theo địa điểm. Lượng mưa có thể khác biệt rất nhiều tuỳ theo năm, và những mô hình kế lụt và hạn hán kế tiếp nhau cũng không hiếm thấy.
Hệ động thực vật
nhỏ|Markhor, con vật quốc gia Pakistan|thế=|267x267px
Con vật quốc gia Pakistan là Markhor và loài chim quốc gia là Chukar, cũng được gọi là Chakhoor trong tiếng Urdu. Sự đa dạng trong phong cảnh và khí hậu ở Pakistan cho phép nhiều loài động vật và chim hoang dã phát triển. Các khu rừng từ tùng bách núi cao và các loài cây cận núi cao như vân sam, thông và thông tuyết ở các vùng núi phía bắc tới các loài cây rụng lá như Shisham kiểu dâu tằm ở dãy Sulaiman ở phía nam. Các vùng đồi phía tây có cây bách xù và cây thánh liễu cũng như các loại cỏ lá rộng và cây bụi. Dục theo bờ biển phía nam là các rừng xoài chiếm hầu hết các vùng đất ẩm bờ biển.
Ở phía nam, có cá sấu sinh sống tại các vùng nước tối tại cửa sông Indus trong khi trên các bờ sông, có các loài lợn lòi, hươu, nhím, và các loài gặp nhấm nhỏ sinh sống. Tại các vùng đất cây bụi cát ở trung Pakistan có chó sói, linh cầu, mèo rừng, báo còn trên trời có các loài chim ưng, diều hâu và đại bàng. Ở các sa mạc phía tây nam có các loài báo Cheetah châu Á sinh sống. Ở những vùng núi phía bắc có nhiều loài thú quý đang gặp nguy hiểm gồm cừu Marco Polo, cừu Urial, dê Markhor và Ibex, gấu đen và gấu xám Himalaya, và loài báo tuyết quý hiếm. Trong tháng 8 năm 2006, Pakistan đã tặng một con báo tuyết mồ côi tên là Leo cho Mỹ. Các giống loài quý hiếm khác là cá heo mù sông Indus khoảng 1,100 được cho là còn đang tồn tại, được bảo vệ tại Khu dự trữ cá heo sông Indus ở Sindh. Trong những năm gần đây số lượng các loài thú hoang dã bị giết để lấy lông và da khiến nước này phải ra một luật mới cấm săn bắn các loài thú hoang và chim và thành lập nhiềm khu vực dự trữ bảo vệ các loài sinh vật này. Số lượng thợ săn đã giảm đáng kể sau đó.
Kinh tế
nhỏ|Tượng bò vàng bên ngoài [[Sàn chứng khoán Islamabad|thế=|200x200px]] Dù là một nước rất nghèo năm 1947, tỷ lệ tăng trưởng kinh tế của Pakistan đã ở trên mức trung bình của thế giới trong bốn thập niên sau đó, nhưng các chính sách không thận trọng đã khiến tốc độ này chậm lại hồi cuối thập niên 1990. Gần đây, những chính sách cải cách kinh tế trên diện rộng đã dẫn tới một triển vọng kinh tế mạnh mẽ hơn và tăng tốc phát triển đặc biệt trong các lĩnh vực chế tạo và dịch vụ tài chính. Từ thập niên 1990, đã có sự cải thiện đáng kể trong vị thế ngoại hối và một sự tăng trưởng nhanh chóng trong dự trữ ngoại tệ mạnh.
Ước tính số nợ nước ngoài năm 2005 ở mức gần US$40 tỷ. Tuy nhiên, nó đã giảm bớt trong những năm gần đây với sự hỗ trợ từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế và khoản xoá nợ đáng kể từ Hoa Kỳ. Tổng Sản phẩm Quốc nội của Pakistan, tính theo sức mua tương đương, ước tính ở mức US$5,403 tỷ trong khi thu nhập trên đầu người đứng ở mức $1,428. Tỷ lệ nghèo khổ ở Pakistan ước tính trong khoảng 23% đến 28%.
Tăng trưởng GDP bền vững trong gia đoạn giữa những năm 2000 với tỷ lệ 7%; tuy nhiên, nó đã giảm bớt trong cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008 xuống mức 4.7%. Một tỷ lệ lạm phát cao 24.4% và mức dự trữ thấp, cùng các yếu tố kinh tế khác, tiếp tục là trở ngại cho việc duy trì một tốc độ phát triển kinh tế cao. GDP của Pakistan ở mức US$167 tỷ, khiến nước này trở thành nền kinh tế đứng hàng 48 trên thế giới hay hạng 27 khi tính theo sức mua tương đương đã được điều chỉnh tỷ giá. Hiện nay, Pakistan được coi là nền kinh tế đứng thứ hai ở Nam Á (sau Ấn Độ). Tính đến năm 2016, GDP của Pakistan đạt 271.050 USD, đứng thứ 43 thế giới và đứng thứ 16 châu Á.
Cơ cấu kinh tế Pakistan đã thay đổi từ chủ yếu dựa vào nông nghiệp sang một kết cấu dựa mạnh vào dịch vụ. Nông nghiệp hiện nay chỉ chiếm khoảng 20% GDP, trong khi lĩnh vực dịch vụ chiếm 53% GDP. Các khoản đầu tư nước ngoài lớn đã được rót vào nhiều lĩnh vực gồm cả viễn thông, bất động sản và năng lượng. Các ngành công nghiệp quan trọng khác gồm đồ trang sức và dệt may (chiếm gần 60% xuất khẩu), chế biến thực phẩm, sản xuất hoá chất, và các ngành công nghiệp sắt và thép. Xuất khẩu của Pakistan năm 2008 đạt giá trị $20.62 tỷ (USD). Pakistan là một nước phát triển nhanh.
Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008 đã khiến Pakistan phải tìm kiếm hơn $100 tỷ để tránh tình trạng phá sản có thể xảy ra. Khoản tiền này không bao giờ được trao cho Pakistan và vì thế họ phải phụ thuộc vào một chính sách thuế khoá nặng nề hơn, do IMF hậu thuẫn. Một năm sau Ngân hàng Phát triển châu Á thông báo cuộc khủng hoảng kinh tế của Pakistan đã giảm nhẹ trong năm 2009. Hơn nữa, họ dự đoán rằng trong năm 2010 kinh tế Pakistan sẽ tăng trưởng ít nhất 4% và có thể tăng trưởng hơn nữa với sự phục hồi kinh tế mạnh mẽ của thế giới.
Giáo dục
Giáo dục tại Pakistan được chia thành năm cấp: tiểu học (lớp một tới lớp năm); trung học (lớp sáu đến lớp tám); cao (lớp chín và mười và được cấp Bằng cấp hai); trung gian (lớp mười một và mười hai, được cấp Chứng nhận giáo dục cấp hai hạng cao); và các chương trình đại học với các bằng cấp tốt nghiệp và sau đại học.
Pakistan cũng có một hệ thống giáo dục cấp hai song song tại các trường tư, dựa trên bộ chương trình và do Cambridge International Examinations quản lý, thay cho các kỳ thi của chính phủ. Một số học sinh lựa chọn thực hiện các kỳ kiểm tra O level và A level qua Hội đồng Anh.
Hiện có 730 trường kỹ thuật và dạy nghề ở Pakistan. Những yêu cầu tối thiểu để vào trường dạy nghề của nam là hoàn thành lớp 8. Các chương trình nói chung kéo dài hai hay ba năm. Các yêu cầu tối thiểu để vào các trường dạy nghề của nữ là hoàn thành lớp 5. Tất cả các cơ sở giáo dục hàn lâm thuộc trách nhiệm của các chính quyền tỉnh. Chính phủ Liên bang chủ yếu hỗ trợ phát triển chương trình giảng dạy, cấp bằng công nhận và một số trợ giúp tài chính cho nghiên cứu.
Giáo dục tiếng Anh trung học được mở rộng, dựa trên cơ sở các giai đoạn, với mọi trường học trên cả nước. Thông qua nhiều cuộc cải cách giáo dục, tới năm 2015, bộ giáo dục dự kiến đạt mức đăng ký theo học 100% với các trẻ em trong độ tuổi, và tỷ lệ biết chữ đạt 86% ở người trên 10 tuổi.
Pakistan cũng có các madrassah cung cấp giáo dục miễn phí và cũng cung cấp các chương trình học cùng nơi ở miễn phí cho các học sinh thuộc tầng lớp nghèo nhất xã hội. Sau những chỉ trích về việc những kẻ khủng bố sử dụng những trường này cho mục đích tuyển mộ chiến binh, những nỗ lực đã được đưa ra nhằm quản lý các trường đó.
Xã hội và văn hoá
Xã hội Pakistan phần lớn theo chế độ thứ bậc, với sự tôn trọng lớn dành cho các giá trị truyền thống Hồi giáo, dù các gia đình thành thị đã phát triển thành một hệ thống gia đình hạt nhân bởi những đè nén kinh tế xã hội đã bị áp đặt bởi hệ thống gia đình chung truyền thống. Những thập kỷ gần đây đã chứng kiến sự xuất hiện của một tầng lớp trung lưu tại các thành phố như Karachi, Lahore, Rawalpindi, Hyderabad, Faisalabad, Multan và Peshawar những người muốn theo một khuynh hướng ôn hoà hơn, lập trường bị các khu vực phía tây bắc giáp giới với Afghanistan chủ yếu vẫn rất bảo thủ và vẫn tuân theo các truyền thống bộ tộc từ hàng thế kỷ phản đối. Sự gia tăng toàn cầu hoá khiến nước này được xếp hạng 46 theo Chỉ số Toàn cầu hoá A.T. Kearney/FP.
Sự đa dạng của âm nhạc Pakistan từ các loại âm nhạc dân gian của các tỉnh tới các thể loại âm nhạc truyền thống như Qawwali và Ghazal Gayaki tới các hình thức âm nhạc hiện đại dựa trên âm nhạc truyền thống và phương tây, như sự đồng bộ hoá Qawwali và âm nhạc phương tây bởi nhà soạn nhạc nổi tiếng thế giới Nusrat Fateh Ali Khan. Ngoài ra Pakistan cũng là quê hương của nhiều ca sĩ nhạc dân gian nổi tiếng như Alam Lohar, người cũng nổi tiếng ở Punjab Ấn Độ. Tuy nhiên, đa số người dân Pakistan nghe âm nhạc Ấn Độ do Bollywood sản xuất và của ngành công nghiệp điện ảnh Ấn Độ. Sự xuất hiện của những người tị nạn Afghanistan ở các tỉnh phía tây đã nhen lại âm nhạc Pashto và Ba Tư và biến Peshawar thành một cổng chính cho các nhạc sĩ Afghanistan và là một trung tâm phân phối của âm nhạc Afghanistan ra nước ngoài.
Tập đoàn Truyền hình Pakistan (PTV) và Tập đoàn Truyền phát Pakistan thuộc sở hữu nhà nước là các cơ quan truyền thông có vai trò chi phối, nhưng hiện có nhiều kênh truyền hình tư nhân. Đại đa số người dân Pakistan được tiếp cận nhiều kênh truyền hình và các bộ phim Mỹ, châu Âu và châu Á thông qua các mạng lưới truyền hình tư nhân, truyền hình cáp, và truyền hình vệ tinh. Cũng có một ngành công nghiệp phim bản xứ nhỏ tại Lahore và Peshawar (thường được gọi là Lollywood). Và tuy các bộ phim Bollywood đã bị cấm trình chiếu tại các rạp chiếu phim công cộng từ năm 1965 chúng vẫn phổ biến trong văn hoá đại chúng.
Kiến trúc của các khu vực hiện tạo thành Pakistan có thể chia thành bốn giai đoạn riêng biệt —tiền Hồi giáo, Hồi giáo, thuộc địa và hậu thuộc địa. Với sự bắt đầu của văn minh Indus khoảng giữa thiên niên kỷ thứ ba trước Công Nguyên, một nền văn hoá thành thị tiên tiến đã phát triển lần đầu tiên trong vùng, với những cơ sở kiến trúc lớn, một số công trình vẫn còn tồn tại đến ngày nay. Mohenjo Daro, Harappa và Kot Diji thuộc các khu định cư thời kỳ tiền Hồi giáo. Sự trỗi dậy của Phật giáo và ảnh hưởng Ba Tư và Hy Lạp đã dẫn tới sự phát triển của phong cách Hy Lạp-Phật giáo, bắt đầu từ thế kỷ thứ nhất của Công Nguyên. Đỉnh cao của thời kỷ này diễn ra cùng phong cách Gandhara. Một ví dụ về kiến trúc Phật giáo là các tàn tích của tu viện Phật giáo Takht-i-Bahi ở tỉnh Biên giới Tây Bắc.
Sự xuất hiện của Đạo Hồi ở Pakistan hiện nay có nghĩa là một sự chấm dứt đột ngột của kiến trúc Phật giáo. Tuy nhiên, một sự chuyển tiếp nhẹ nhàng sang kiến trúc Hồi giáo không tranh ảnh đã diễn ra. Công trình quan trọng nhất trong một số ít công trình đã hoàn toàn được khám phá thuộc phong cách Ba Tư là lăng mộ của Shah Rukn-i-Alam ở Multan. Trong thời kỳ Mughal các yếu tố thiết kế của kiến trúc Hồi giáo-Ba Tư đã bị pha trộn với các hình thức thường ít nghiêm túc của nghệ thuật Hindustani. Lahore, nơi ở không thường xuyên của các vị vua cai trị Mughal, có nhiều công trình quan trọng từ thời đế chế, trong số đó có thánh đường Hồi giáo Badshahi, Pháo đài Lahore với Cổng Alamgiri nổi tiếng, thánh đường Hồi giáo Wazir Khan nhiều màu sắc, mang nặng ảnh hưởng Ba Tư cũng như nhiều thánh đường và lăng mộ khác.
nhỏ|[[Muhammad Iqbal, nhà thơ quốc gia Pakistan|thế=|264x264px]] Tương tự Thánh đường Shahjahan ở Thatta của người Sindh từ thời Mughal. Trong thời kỳ thuộc địa Anh, các công trình chủ yếu mang tính chất chức năng thuộc phong cách Ấn-Âu đã phát triển từ một tập hợp các yếu tố châu Âu và Ấn Độ-Hồi giáo. Bản sắc quốc gia hậu thuộc địa được thể hiện trong những công trình hiện đại như Thánh đường Faisal, Minar-e-Pakistan và Mazar-e-Quaid.
Văn học Pakistan gồm văn học của các ngôn ngữ đã từng tồn tại ở quốc gia này, gồm Urdu, Sindh, Punjab, Pushto, Baloch cũng như tiếng Anh trong các thời kỳ gần đây và trong quá khứ gồm cả văn học Ba Tư. Trước thế kỷ XIX, văn học chủ yếu gồm yếu tố thơ trữ tình và tôn giáo, thần bí và đại chúng. Trong thời kỳ thuộc địa các nhân vật văn học bản xứ, dưới ảnh hưởng của văn học phương Tây thuộc chủ nghĩa hiện thực, đã ngày càng tiếp cận với các chủ đề và các hình thức diễn tả khác nhau. Ngày nay, truyện ngắn được dân chúng rất ưa chuộng.
Nhà thơ quốc gia Pakistan, Allama Muhammad Iqbal, đã đề xuất việc tạo lập một quê hương riêng biệt cho những người Hồi giáo Ấn Độ. Tuy nhiên, Iqbal cũng đã viết Tarana-e-Hind nói nên niềm tin vào một nước Ấn Độ thống nhất và hùng mạnh. Cuốn sách The Reconstruction of Religious Thought in Islam (Tái thiết Tư tưởng Tôn giáo trong Đạo Hồi) của ông là một tác phẩm lớn của triết học Hồi giáo hiện đại. Nhân vật nổi tiếng nhất của văn học Urdu đương đại ở Pakistan là Faiz Ahmed Faiz. Thơ Sufi Shah Abdul Latif, Bulleh Shah và Khawaja Farid cũng rất phổ biến ở Pakistan. Mirza Kalich Beg đã được gọi là người cha của văn xuôi tiếng Sindh hiện đại.
Du lịch
Dù không có hình ảnh tốt và thường bị cường điệu ở phương Tây, và từng bị tạp chí "The Economist" coi là một trong những địa điểm nguy hiểm nhất thế giới, du lịch vẫn là một ngành công nghiệp đang trên đà phát triển tại Pakistan nhờ sự đa dạng văn hoá, con người và phong cảnh. Sự đa dạng trong thu hút du lịch từ những tàn tích của những nền văn hoá cổ như Mohenjo-daro, Harappa và Taxila, cho tới những địa điểm nghỉ dưỡng ở Himalaya, thu hút những người say mê phong cảnh hoang dã và các môn thể thao mùa đông. Pakistan cũng có nhiều đỉnh núi có độ cao trên 7000 m, thu hút những nhà thám hiểm và người leo núi từ khắp nơi trên thế giới, đặc biệt là K2. Từ tháng 4 đến tháng 9, khách du lịch trong nước và quốc tế tới thăm các vùng này khiến du lịch trở thành một nguồn thu nhập cho người dân địa phương. Đa số khách du lịch tới từ các nước châu Á.
Tại Balochistan có nhiều hang động cho những khách du lịch và người thám hiểm hang động, đặc biệt là Hang Juniper Shaft, hang Murghagull Gharra, hang Mughall saa, và những hang tự nhiên đẹp đẽ. Pakistan là một quốc gia thành viên Liên minh Hang động học Quốc tế (UIS).
Những vùng phía bắc Pakistan là nơi có nhiều pháo đài, tháp và các kiến trúc lịch sử, gồm cả các thung lũng Hunza và Chitral, thung lũng là nơi sinh sống của Kalash, một cộng đồng theo thuyết vật linh nhỏ thời tiền Hồi giáo. Punjab cũng là một địa điểm diễn ra trận đánh của Alexandre trên sông Jhelum. Thành phố Lahore lịch sử được coi là trung tâm văn hoá của Pakistan và có nhiều công trình kiến trúc Mughal như Badshahi Masjid, Vườn Shalimar, Lăng mộ Jahangir và Pháo đài Lahore. Hiệp hội Phát triển Du lịch Pakistan (PTDC) cũng giúp quảng bá du lịch trong nước. Tuy nhiên, du lịch vẫn bị hạn chế bởi sự thiếu hụt cơ sở hạ tầng thích hợp và tình hình an ninh đang kém đi trong nước. Các hoạt chiến sự gần đây của Pakistan tại các địa điểm du lịch, gồm cả Swat và NWFP, đã ảnh hưởng lớn tới ngành công nghiệp du lịch. Những khó khăn khác cũng được quy cho mạng lưới du lịch còn hạn chế, khung quản lý du lịch kém, chính phủ ít ưu tiên cho ngành du lịch, tính hiệu quả thấp trong quảng bá du lịch và một nhận thức thiển cận về du lịch. Hơn nữa Pakistan từng tiếp đón hơn 500,000 du khách trước cuộc giảm phát kinh tế toàn cầu.
Thể thao
nhỏ|phải|Cricket là môn thể thao được ưa chuộng nhất ở Pakistan
Môn thể thao chính thức và quốc gia của Pakistan là khúc côn cầu trên cỏ, dù cricket được ưa chuộng hơn. Đội tuyển cricket quốc gia đã một lần giành Cricket World Cup (năm 1992), và một lần về nhì (năm 1999), và nước này hai lần đồng đăng cai tổ chức (năm 1987 và 1996). Pakistan về nhì trong giải ICC World Twenty20 2007 đầu tiên được tổ chức ở Nam Phi và là nhà vô địch ICC World Twenty20 2009 được tổ chức ở Anh. Squash là một môn thể thao nổi bật khác của người Pakistan, với các vận động viên đẳng cấp thế giới như Jahangir Khan và Jansher Khan nhiều lần giành giải World Open trong sự nghiệp của họ.
Ở mức độ quốc tế, Pakistan đã nhiều lần tham gia Olympics mùa hè môn hockey trên cỏ, quyền Anh, điền kinh, bơi lội, và bắn súng. Pakistan đã giành được tổng số 10 chiếc huy chương (3 vàng, 3 bạc và 4 đồng) trong khi tại Commonwealth Games và Asian Games họ có 61 và 182 huy chương. Hockey là môn thể thao Pakistan có được nhiều thành công nhất tại các kỳ Olympic, với ba huy chương vàng năm (1960, 1968, và 1984). Pakistan cũng có kỷ lục bốn lần giành Hockey World Cup (1971, 1978, 1982, 1994). Motorsport Association của Pakistan là một thành viên của Fédération Internationale de l'Automobile. Trong các môn thể thao thám hiểm hang động Pakistan là một quốc gia thành viên của UIS (Liên đoàn Hang động học Quốc tế) Freedom Rally là một cuộc đua off-road được tổ chức hàng năm diễn ra trong các dịp kỷ niệm Độc lập. Pakistan cũng đã lần đầu tiên được tham gia Golf World Cup năm 2009.
Tipula seminole
Tipula seminole là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Caloptilia insidia
Caloptilia insidia là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở quần đảo Marquesas.
Tham khảo
Thể loại:Caloptilia
Megachile forbesii
Megachile forbesii là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1937.
Tham khảo
F Thể loại:Động vật được mô tả năm 1937
Pygopleurus cyanescens
Pygopleurus cyanescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Glaphyridae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1890.
Sphex texanus
Sphex texanus là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Sphex. Loài này được Cresson miêu tả khoa học đầu tiên năm 1873.
Pygopleurus cyanescens
Tham khảo
Thể loại:Pygopleurus
Sphex texanus
Tham khảo
Thể loại:Sphex
Kemkemia
Kemkemia là một chi khủng long, được Cau & Maganuco mô tả khoa học năm 2009.
Chú thích
Thể loại:Khủng long Thể loại:Kemkemia Thể loại:Động vật tuyệt chủng Thể loại:Động vật được mô tả năm 2009 Thể loại:Động vật thời tiền sử châu Phi Thể loại:Dự án Khủng long/Theo dõi
Erythrina schimpffii
Erythrina schimpffii là một loài thực vật họ Đậu (Fabaceae). Loài này chỉ có ở Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới.
Tham khảo
S Thể loại:Thực vật Ecuador
Hayden Panettiere
Hayden Lesley Panettiere (sinh ngày 21 tháng 8 năm 1989) là một ca sĩ, diễn viên và người mẫu Mỹ. Cô trở nên nổi tiếng từ năm 11 tuổi với vai diễn Sheryl Yoast trong phim Remember the Titans. Mặc dù trước đó, Hayden đã được biết đến trong hai phim truyền hình nhiều tập là One Life to Live (1994-1997) và Guiding Light (1996-2000). Năm 2006, Hayden đạt đến đối tượng khán giả rộng lớn hơn với vai diễn Claire Bennet trong loạt phim truyền hình nổi tiếng Heroes.
Tiểu sử
Hayden được sinh ra và lớn lên tại Palisades, Rockland County, New York. Cô là con gái của Lesley R.Vogel, một cựu diễn viên kịch opera và Alan L."Skip" Panettiere, một nhân viên cứu hỏa. Họ Panettiere của cô trong tiếng Ý có nghĩa là "người làm bánh mỳ". Cô có một em trai, là diễn viên nhí Jansen Panettiere. Mặc dù theo học tại South Orangetown Middle School ở New York, Hayden vẫn được đào tạo tại nhà từ năm lớp 8 thông qua các trường trung học. Hiện nay, Hayden đã trì hoãn việc học đại học để ưu tiên phát triển sự nghiệp.
Sự nghiệp
Hayden bắt đầu làm người mẫu khi mới bốn tháng tuổi, và lần đầu tiên xuất hiện trong một phim quảng cáo cho Playskool khi lên 11 tuổi. Vai diễn đầu tiên của cô là Sarah Victoria trong phim One Life to Live (1994-1997). Sau đó, cô vào vai Lizzie Spaulding trong phim Guiding Light (1996-2000). Hayden còn tham gia một số phim như Ally McBeal (2001-2002), Joe Somebody (2001), Law & Order: SVU (2001), The Affair of the Necklace (2001), Normal (2002), Malcolm in the Middle (2003-2005), Raising Helen (2004), The Architect (2006),...
Năm 2006,Hayden thành công với vai diễn Claire Bennet, đội trưởng đội cổ vũ của trường trung học với khả năng tái tạo nhanh các vết thương nên gần như là bất tử. Trong loạt phim truyền hình nhiều tập nổi tiếng Heroes. Nhờ vai diễn này, Hayden thường xuyên góp mặt trong những hội nghị về tiểu thuyết khoa học viễn tưởng, được mời tham dự hội nghị trên khắp thế giới trong năm 2007, bao gồm cả GenCon, New York Comic-Con, và các fan hâm mộ của hội chợ triển lãm Canada. Hayden đã phàn nàn rằng những hành động của cô ấy đôi khi bị giới hạn bởi "mọi người nhìn tôi giống như loại "cheerleader (cổ động viên) nổi tiếng" hoặc chỉ là "cô gái tóc vàng hoe".
nhỏ|trái|Panettiere tại [[Comic-Con 2008]]
Hayden đã xuất hiện trên hơn một chục phim, một số là phim truyền hình nhiều tập và lồng tiếng cho nhân vật như A Bug's Life, Dinosaur (phim),...
Hayden được đề cử giải Grammy với việc lồng tiếng cho nhân vật Dot trong phim A Bug's Life. Cô đã thể hiện ca khúc My Hero Is You với một video trên Disney Channel trong bộ phim Tiger Cruise. Hayden cũng đã thể hiện ca khúc I Fly cho Disney trong bộ phim do cô đóng vai chính Ice Princess.
Biển Sibuyan
Tham khảo
Thể loại:Biển của Philippines Thể loại:Địa lý Visayas Thể loại:Địa lý Luzon Thể loại:Đông Nam Á hải đảo
Hayden Panettiere
Sự nghiệp
Hayden đã thu âm bài hát cho Girlnext và biên soạn một bài hát cho Girlnext 2. Cô cũng đã có một bài hát cho DisneyMania 5, và một ca khúc ballad mang tên I Still Believe cho bộ phim hoạt hình Cinderella III: A Twist in Time.
Đĩa đơn đầu tiên của Hayden, "Wake up call", được phát hành vào tháng 8. Cô cũng cho ra mắt Candie's, một chiến dịch quảng cáo cho đĩa đơn vào cuối tháng bảy. Candie's cũng sẽ cung cấp và đẩy mạnh cho đĩa đơn với một chương trình quảng cáo trên truyền hình và video ca nhạc.
Cuối năm 2006, Neutrogena chọn Hayden làm người đại diện cho các chiến dịch quảng cáo mới trên toàn thế giới của họ. Tiếp bước theo sau các diễn viên nổi tiếng như Kristin Kreuk, Josie Bissett, Jennifer Love Hewitt, Mandy Moore, Mischa Barton, Gabrielle Union và Jennifer Freeman.
Trong tháng 9 năm 2007, Hayden xuất hiện trong Heroes-Got Milk, hình ảnh quảng cáo của Annie Leibovitz.
Trong tháng 2 năm 2008, Kohl's thông báo rằng Hayden sẽ là người phát ngôn tiếp theo của họ sau Hilary Duff và Kelly Clarkson.
Đời sống
Hayden bắt đầu hẹn hò với Milo Ventimigliain, ngôi sao của phim Heroes đồng thời là bạn diễn của cô vào năm 2006. Tháng 12 năm 2007, tuy Hayden lên tiếng phủ nhận tin đồn tình cảm với Milo trong một cuộc phỏng vấn trên GQ nhưng cả hai đã nhiều lần bị phát hiện bí mật hẹn hò. Năm 2008, có tin đồn rằng Milo và Hayden đã chuyển đến sống chung với nhau. Tháng 4 năm 2008, trong cuộc phỏng vấn trên BBC's The Chris Moyles Show để quảng bá phần 2 của phim Heroes, nam diễn viên điển trai đã thừa nhận rằng anh và Hayden đang yêu nhau. Nhưng mối quan hệ của họ chỉ kéo dài đến tháng 2 năm 2009, rất nhiều ý kiến cho rằng kết quả của cuộc chia tay này là do sự xuất hiện của kẻ thứ ba và sự bất đồng quan điểm sống.
Hayden có một hình xăm theo tiếng Ý là "Vivere senza rimipiantisic" chạy dài từ bả vai xuống hông bên trái. Mang ý nghĩa là "Để sống không có sự hối tiếc".
Trong tháng 10 năm 2008, Hayden tham gia vào các hoạt động bầu cử tổng thống Mỹ. Cô tiết lộ một thông báo công khai dịch vụ thông qua các trang web hay Funny Die. Trong video này, Hayden chế nhạo John McCain trong một giai điệu satirical trên các chủ đề của tuổi tác và sự tức giận của mình. Sau đó cô thực hiện rõ ràng ý định của mình để bình chọn cho Barack Obama, và khuyến khích những người trẻ tuổi khác để bình chọn.
Chú thích
Thể loại:Người Mỹ gốc Ý Thể loại:Người Rockland County, New York Thể loại:Nhà hoạt động xã hội Hoa Kỳ Thể loại:Nữ ca sĩ Mỹ Thể loại:Nữ diễn viên đến từ New York Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ Thể loại:Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20 Thể loại:Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21 Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Mỹ Thể loại:Sinh năm 1989 Thể loại:Nữ diễn viên thiếu nhi Mỹ Thể loại:Nhà bảo vệ môi trường Mỹ Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Ca sĩ thiếu nhi Mỹ Thể loại:Người Mỹ gốc Đức Thể loại:Nữ diễn viên lồng tiếng Mỹ Thể loại:Người hoạt động xã hội vì quyền động vật Thể loại:Nghệ sĩ của Hollywood Records Thể loại:Ca sĩ kiêm sáng tác nhạc đồng quê người Mỹ Thể loại:Nữ ca sĩ nhạc đồng quê người Mỹ Thể loại:Nữ hoạt động xã hội Thể loại:Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Thể loại:Người Mỹ gốc Anh
Thể loại:Người ăn chay
Thể loại:Nghệ sĩ của Walt Disney Records
4227 Kaali
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1942
Saint-Fargeol
Saint-Fargeol  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.
Tham khảo
‘‘Dựa trên bài ở Wikipedia tiếng Pháp.’’
Saintfargeol
Erythrina schliebenii
Erythrina schliebenii là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae. Loài này chỉ có ở Tanzania.
Tham khảo
S Thể loại:Thực vật Tanzania Thể loại:Thực vật cực kỳ nguy cấp
Megachile formosa
Tham khảo
F Thể loại:Động vật được mô tả năm 1970
Tipula semipeliostigma
Tipula semipeliostigma là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.
Tham khảo
Thể loại:Chi Ruồi hạc
Sphex tinctipennis
Sphex tinctipennis là một loài côn trùng cánh màng trong họ Sphecidae, thuộc chi Sphex. Loài này được Cameron miêu tả khoa học đầu tiên năm 1888.
Tham khảo
Thể loại:Sphex
Transistor lưỡng cực
Transistor lưỡng cực nối, viết tắt theo tiếng Anh là BJT (Bipolar junction transistor) là loại linh kiện bán dẫn có cấu trúc 2 tiếp xúc của 3 khối chất bán dẫn có đặc tính dẫn điện khác nhau. Từ ba khối có ba điện cực nối ra. Ở giữa là cực nền (base) ký hiệu B, hai bên là cực phát (emitter) ký hiệu E, và cực thu (collector) ký hiệu C. Đây là một linh kiện vô cùng quan trọng và có nhiều ứng dụng trong kỹ thuật điện tử. Chúng được phát minh vào năm 1948.
Transistor là chìa khóa cho hầu hết các hoạt động của các thiết bị điện tử hiện đại, từ các bộ vi xử lý cao cấp với hàng tỉ transistor trên mỗi cm2 cho tới những cục sạc điện thoại bạn vẫn dùng hàng này. Nhiều người coi nó là một trong những phát minh quan trọng nhất thế kỉ XX, sánh ngang với mạng Internet.
Mặc dù ngày nay, có hàng tỉ con transistor được sản xuất ra mỗi năm, phần lớn số transistor lại được tích hợp trong các vi mạch tích hợp mà chúng ta hay gọi là IC (Intergrated-Curcuit) cùng với các linh kiện khác như điện trở, tụ điện,.... Nếu không có transistor, sẽ chẳng thế có những khái niệm như "tính toán" hay "xử lý thông tin" như hiện nay.
Nhà phát minh
Hình ảnh (từ trái sang) của John Bardeen, William Shockley và Walter Brattain - các nhà phát minh ra transistor năm 1948 tại Bell Labs. Đây là một trong một loạt các hình ảnh công khai được công bố bởi Bell Labs trong khoảng thời gian công khai sáng chế (30/06/1948). Mặc dù Shockley không tham gia vào các sáng chế, và chưa bao giờ được liệt kê trên các ứng dụng bằng sáng chế, Bell Labs vẫn quyết định rằng Shockley phải xuất hiện trên tất cả các hình ảnh công khai cùng với Bardeen và Brattain.h
Phân loại
Transistor có rất nhiều loại với hàng tá chức năng chuyên biệt khác nhau Trong đó, transistor lưỡng cực BJT là phổ biến nhất. Có nhiều người thường xem khái niệm transistor như là transistor lưỡng cực BJT. Do vậy bạn nên chú ý đến điều đó để tránh nhầm lẫn cho mình.
Cấu tạo
Transistor gồm 3 lớp bán dẫn loại P và loại N ghép lại với nhau. Do đó có hai loại transistor là NPN và PNP tương ứng với 2 cách sắp xếp 3 lớp bán dẫn trên.
Xét trên phương diện cấu tạo, transistor tương đương với 2 diode
Như hình vẽ, transistor có 3 cực là B (Base), C (Collector) và E (Emitter) tương ứng với 3 lớp bán dẫn. Sự phân hóa thành 3 cực này là do đặc tính vật lý của 3 lớp bán dẫn là khác nhau.
Ký hiệu trong mạch điện
Trong một số mạch điện, điển hình như sơ đồ vẽ bằng Fritzing, bạn cũng có thể sẽ gặp những ký hiệu như thế này
Nguyên lý hoạt động
Một số quy ước về ký hiệu:
Transistor ngược NPN
Xét mạch điện sau
Thử nghiệm 1
Thay vì mắc điện trở R ở phía Collector, ta thử mắc nó ở phía Emitter của transistor. Rõ ràng điều này không có khác biệt gì nhiều về mặt hoạt động so với cách mắc trước.
Bây giờ, ta sử dụng một cầu phân áp để thay đổi điện áp đặt vào cực Base của transistor. Tính toán lại các điện trở sao cho cường độ dòng điện vào Base vẫn không đổi.
Khi đóng khóa K, kiểm tra điện trở R, ta thấy nó tỏa nhiệt ít hơn hẳn so với ban đầu. Tại sao vậy ? Cường độ dòng điện qua điện trở vẫn không đổi, nhưng công suất tỏa nhiệt của nó giảm chứng tỏ hiệu điện thế giữa 2 đầu điện trở giảm. Sử dụng đồng hồ đo điện áp tại 3 cực của transistor, ta nhận thấy rằng UB gần bằng UE.
Thử nghiệm 2
Thay đổi điện trở Rg, sau đó đo dòng IB và IC. Ta nhận thấy khi IB tăng thì IC cũng tăng. Với nhiều giá trị Rg, ta thấy IB luôn tăng/giảm tỉ lệ thuận với IC.
Khi UB = UC (VBC = 0), IB đạt cực đại khiến IC cũng đạt cực đại, transistor được gọi là mở hoàn toàn. Khi UB = 0V (VBC = UC), IB = 0A khiến IC = 0A, transistor được gọi là đóng hoàn toàn, không có dòng điện chạy trong mạch.
Về bản chất, transistor là linh kiện được đóng/mở bằng cường độ dòng điện qua cực Base. Trên thực tế, theo định luật Ôm, cường độ dòng điện I trong mạch tỉ lệ thuận với hiệu điện thế U đặt vào 2 đầu mạch. Do vậy, nhiều người nhầm lẫn rằng transistor được điều khiển đóng/mở bằng điện áp đặt vào cực Base. Họ quên mất rằng cường độ dòng điện trên mạch còn tỉ lệ nghịch với điện trở R. Ở đây, hiệu điện thế và điện trở chỉ là 2 yếu tố quyết định cường độ dòng điện qua cực Base.
Ta có thể so sánh 1 cách trực quan dễ hiểu như sau:
Transistor thuận PNP
Transistor loại PNP tương tự loại NPN như tôi đã trình bày ở trên, nhưng có một số điểm ngược lại như sau: Tới đây thì có lẽ bạn đã hiểu vì sao lại có transistor thuận - nghịch.
Các thông số cần quan tâm
Các ký hiệu ở đây được sử dụng cho transistor loại NPN. Transistor loại PNP cũng có những thông số hoàn toàn tương tự. Chúng được nhà sản xuất ghi rất cụ thể trong tài liệu kĩ thuật của mỗi loại transistor.
Các ứng dụng điển hình
Mạch khuếch đại
Khuếch đại điện áp một chiều
- Khuếch đại: Transistor được dùng trong các mạch khuếch đại một chiều (DC), khuếch đại tín hiệu (AC), mạch khuếch đại vi sai, các mạch khuếch đại đặc biệt, mạch ổn áp…
Trong mạch các điện trở hồi tiếp R=22K, R=68K (hồi tiếp từ cực góp T2 về) và R=220Ω xác định hệ số khuếch đại của mạch:
KU = 68K/22K/220Ω = 16,7K/0.22K =75
Khuếch đại điện áp xoay chiều
Tín hiệu sử dụng trong mạch là tín hiệu xoay chiều
Khuếch đại công suất
Ứng dụng trong khuếch đại công suất cho hệ thống âm thanh, hệ thống điều khiển.
Mạch này thường làm việc với hiệu điện thế cao và dòng lớn.
Khuếch đại chuyển mạch
Ứng dụng trong điều khiển rơ le chuyển mạch. Thậm chí bản thân các BJT cũng là một chuyển mạch.
Ứng dụng để điều khiển động cơ
Xét một ứng dụng thực tế là chiếc xe dò đường. 2 động cơ của nó được một mạch 2 transistor điều khiển.
Tham khảo sơ đồ mạch điều khiển một động cơ sau
Nếu sử dụng transistor TIP120 (cấu tạo) hoặc tương đương, bạn không cần mắc thêm diode như trong hình.
Liên kết ngoài
Thể loại:Transistor Thể loại:Linh kiện bán dẫn Thể loại:Linh kiện điện tử Thể loại:Kỹ thuật điện tử
Miss USA 2006
Miss USA 2006 là cuộc thi Miss USA lần thứ 55 được tổ chức tại thành phố Baltimore, Maryland vào ngày 21 tháng 4 năm 2006. Cuộc thi có sự tham dự của 51 hoa hậu đại diện cho các tiểu bang của nước Mỹ với vương miện thuộc về người đẹp Tara Conner của Kentucky.
Những danh hiệu cao nhất
250px|nhỏ|Kết quả cuộc thi Miss USA 2006
Tham khảo
Thể loại:Miss USA Thể loại:Hoa Kỳ năm 2006
Pygopleurus demelti
Pygopleurus demelti là một loài bọ cánh cứng trong họ Glaphyridae. Loài này được Petrovitz miêu tả khoa học năm 1967.
Tham khảo
Thể loại:Pygopleurus
Caloptilia invariabilis
The Cherry Leaf-cone Caterpillar Moth (Caloptilia invariabilis) là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Canada (Nova Scotia, Ontario và Québec) và Hoa Kỳ (California, Vermont và Tennessee).
Sải cánh dài khoảng 15 mm.
Ấu trùng ăn Prunus angustifolia, Prunus pennsylvanica, Prunus serotina và Prunus virginiana. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.
Liên kết ngoài
Thể loại:Caloptilia
Đảo Wight
Hòn đảo giàu truyền thống lịch sử, đảo đã từng là một vương quốc độc lập trong một thời gian ngắn vào thế kỷ 15. Cho đến năm 1995, giống như Jersey và Guernsey, đảo Wight có Thống đốc riêng của mình, —đáng chú ý nhất là Lord Mountbatten có nhiệm kỳ từ năm 1969 đến 1974, sau đó ông trở thành "Lord Lieutenant" cho đến khi bị ám sát vào năm 1979.
Cho đến năm 1890, đảo Wight là một phần của Hampshire. Từ năm đó trở đi, đảo là một quận hành chính độc lập, song đến năm 1974 đảo tiếp tục có cùng một "Lord Lieutenant" với Hampshire. Năm 1974, đảo được tái tổ chức như là một vùng phi đô thị và hạt nghi lễ, có "Lord Lieutenant" của mình, và được công nhận là một hạt bưu chính. Với chỉ một thành viên nghị viện và 132.731 cư dân thường xuyên vào năm 2001, đây cũng là khu tuyển cử nghị viện đông dân nhất tại Anh Quốc. Năm 1832 một đạo luật quần chúng được gọi là "đạo luật cải cách vĩ đại" hay đạo luật cải cách 1832 đã lập nên nguyên tắc chỉ có một thành viên nghị viện đại diện cho đảo Wight. Bắc đầu vào năm 2010, có thảo luận tại nghị viện để xem xét thay đổi việc này.
Có thể dễ dàng đến đảo Wight từ Southsea bằng thủy phi cơ. Một số dịch vụ phà cũng hoạt động qua Solent: tuyến từ Southampton đến Cowes dài 10 mi (16 km), Portsmouth đến Ryde dài 3 mi (7 km), Portsmouth đến Fishbourne dài 7 mi (11 km), và Lymington đến Yarmouth dài 4 mi (6 km).
Liên kết ngoài
Thể loại:Hạt tại Đông Nam Anh Thể loại:Đông Nam Anh Thể loại:Huyện chính quyền đơn nhất của Anh
Di Hoà Viên (phim 2006)
Di Hoà Viên (tiếng Anh: Summer Palace) là một bộ phim điện ảnh của Trung Quốc công chiếu năm 2006 và là phim điện ảnh thứ 4 của đạo diễn Lâu Diệp. Đây là một thành phẩm hợp tác sản xuất của Pháp-Trung Quốc với sự tham gia của các đơn vị Dream Factory, Laurel Films, Fantasy Pictures và Rosem Films của Sylvain Bursztejn. Tác phẩm được sản xuất liên kết với Bộ Văn hóa, Bộ Ngoại giao và Trung tâm Điện ảnh Quốc gia (CNC) của Pháp.
Bộ phim kể về một cô sinh viên trẻ (do Hác Lôi đóng) rời quê hương nhỏ của mình để theo học tại "Đại học Bắc Khánh" (trường hư cấu nhằm tỏ lòng kính trọng tới Đại học Bắc Kinh). Tại đó cô gặp gỡ bạn học đồng hương và bắt đầu một mối quan hệ tình ái mãnh liệt giữa thời buổi diễn ra cuộc biểu tình ở Thiên An Môn năm 1989. Bộ phim cũng kể về sự vỡ mộng của những cô cậu thiếu niên mơ mộng sau vụ đàn áp và theo bước họ xuyên suốt từ thập niên 1990 sang thập niên 2000. Tựa phim được đặt theo công trình Di Hoà Viên nằm ở Bắc Kinh.
Đây là bộ phim đầu tiên từ Trung Quốc Đại lục có cảnh người lớn khỏa thân toàn bộ mặt trước ở cả vai nữ và nam chính, mặc dù những bộ phim ra đời trước đó như Tiểu Võ (1998), Lam Vũ (2001), Lục mạo tử (2003), và Tinh tinh tương hấp tích (2004), có cảnh người lớn khỏa thân toàn bộ mặt trước ở nam giới. Những cảnh nóng và thông điệp chính trị ngầm cài cắm trong Di Hoà Viên đã làm cho bộ phim hứng chịu tranh cãi lớn ở Trung Quốc, dẫn đến đạo diễn Lâu Diệp và các nhà sản xuất của ông vướng vào hiềm khích với Tổng cục Quảng bá Phát thanh Truyền hình Quốc gia Trung Quốc (SARFT). Sau khi Di Hoà Viên được trình chiếu tại Liên hoan phim Cannes 2006 mà không có sự đồng ý của chính phủ, tác phẩm đã bị cấm chiếu tại Trung Quốc Đại lục, còn các nhà làm phim thì chính thức bị kiểm duyệt.
Nội dung
Tiếp đó hai sự kiện làm khép lại nửa đầu bộ phim: Đầu tiên, Châu Vỹ nổi giận vì ghen và cảm xúc bất ổn của bạn gái nên bắt đầu ngoại tình với Lý Đề; và thứ hai, cuộc đàn áp sinh viên xảy ra tại Quảng Trường Thiên Môn và khuôn viên trường Bắc Khánh. Giữa lúc ấy, Hiếu Quân (do Thôi Lâm đóng), bạn trai cũ của Dư Hồng từ Đô Môn đến và đưa cô đi, Dư Hồng quyết định mình sẽ bỏ đại học.
Sau đó diễn biến phim trôi nhanh qua nhiều năm, Lưu Diệp kể xen kẽ cuộc hành trình của ba nhân vật chính với cảnh tin tức kết thúc Chiến tranh Lạnh và vụ chuyển giao Hồng Kông năm 1997. Dư Hồng một lần nữa rời Đồ Môn, lần lượt đặt chân đến Thâm Quyến và thành phố Vũ Hán, trong khi Lý Đề và Nhược Cổ chuyển tới Berlin. Do không thể quên được Châu Vỹ, Dư Hồng tìm đến những quan hệ tình ái trống rỗng với một đàn ông đã kết hôn và một nhân viên thư phòng tốt bụng song trầm tính. Phim xoay quanh sự bất mãn của cô với xã hội và việc cô sử dụng tình dục nhằm thỏa mãn bản thân. Sau cùng khi phát hiện mình có bầu, Dư Hồng đi phá thai và chuyển đến Trùng Khánh rồi kết hôn ở đây.
Trong khi ấy, Lý Đề, Nhược Cổ và Châu Vỹ sống bình lặng ở Berlin dưới dạng dân nhập cư. Trong khi Lý Đề và Châu Vỹ thỉnh thoảng làm tình, Lý dần nhận ra Châu không hề yêu cô. Mặc dù ba người bạn tỏ ra vẻ ngoài hạnh phúc, nhưng khi Châu Vỹ định trở về quê nhà Trung Quốc và định cư ở Trùng Khánh, Lý Đề đột nhiên tự tử. Ở Trùng Khánh, anh liên lạc với các bạn học cũ để tìm địa chỉ email của Dư Hồng. Sau hơn 10 năm, Châu Vỹ và Dư Hồng có lần cuối hội ngộ tại thành phố nghỉ mát Bắc Đới Hà. Trong lúc ôm hôn, họ hỏi nhau "Giờ thì sao đây?" Khi Dư Hồng lấy cớ mua đồ uống để rời đi, Châu Vỹ hiểu rằng họ không bao giờ có thể ở bên nhau nữa và cũng rời đi nốt.
Chiếu rạp
Di Hoà Viên có buổi chiếu ra mắt tại Liên hoan phim Cannes vào ngày 18 tháng 5 năm 2006, một năm sau thì được công chiếu ở Pháp vào ngày 18 tháng 4 năm 2007 bởi đơn vị Océan Films, dưới tựa Une Jeunesse Chinoise ("Tuổi trẻ Trung Quốc"). Tác phẩm ra mắt ở Mỹ tại Liên hoan phim Mill Valley vào ngày 10 tháng 10 năm 2006, và có suất chiếu hạn chế bắt đầu vào ngày 18 tháng 1 năm 2008 thông qua đơn vị phân phối Palm Pictures.
Băng đĩa tại gia
Di Hoà Viên được phát hành trên DVD Vùng 2 tại Pháp vào ngày 28 tháng 1 năm 2008. Bản đĩa đơn có một thước phim nguyên bản bằng tiếng Quan thoại cùng phụ đề tiếng Pháp, cùng với những tính năng đặc biệt như phim tài liệu, một thước phim về kiểm duyệt, những ghi chú về bộ phim của Lâu Diệp, tiểu sử dàn diễn viên và ê-kíp làm phim. Một đĩa DVD vùng 1 được phát hành ở Mỹ vào ngày 11 tháng 3 năm 2008 bởi Palm Pictures.
Đón nhận
Đa số các nhà phê bình đánh giá bộ phim tích cực, họ nhắc đến tham vọng và mục tiêu của phim cùng lời phàn nàn phổ biến nhất là thời lượng phim dài quá mức (140 phút). Derek Elley của tạp chí Variety nhận xét phim có "nửa tiếng quá dài." Trong khi ấy, The Daily Telegraph cũng phàn nàn "30 phút quá dài", nhưng nhận xét bộ phim là một tác phẩm "thô ráp và đáng lo ngại." The Guardian còn nhận thấy tác phẩm "quá dài và quanh co," song cũng "mang không khí [và] phong cách."
Nhật báo The New York Times đã đưa ra một bài đánh giá đặc biệt sôi nổi về bộ phim bằng lời nhận xét của cây bút A. O. Scott: "...[mặc dù] dài tới 2 tiếng 20 phút, 'Di Hoà Viên' diễn ra với tiết tấu nhanh và đảo phách của một bài hát nhạc pop. Giống như Jean-Luc Godard ở thập niên 1960, Lâu ưa thích những góc máy theo dõi nghẹt thở và kĩ thuật jump cut sinh động, và giống như của Godard, máy quay của ông bị hấp dẫn bởi vẻ đẹp của phụ nữ."
Tác phẩm đã được phát hành không dán nhãn chiếu ở Mỹ. Nhiều phê bình điện ảnh Mỹ miêu tả Di Hoà Viên là một trong những bộ phim tình dục trần trụi nhất trong nhiều năm qua; nhà phê bình David Denby của báo The New Yorker lưu ý rằng ông chưa bao giờ xem một bộ phim có nhiều cảnh ân ái tới vậy, tuy nhiên ông cũng lưu ý những cảnh ấy không phải là khiêu dâm, tức là chưa bao giờ bị tách biệt khỏi cảm xúc. Học giả nữ quyền Hồng Kông Evelyn Wan nhận định rằng "những cảnh ân ái quá mức" vừa gây khó chịu, vừa truyền tải thật hiệu quả cái "cảm giác bất an và hoang mang" của các nhân vật chính.
Cấm chiếu
Bộ phim tham gia tranh giải ở Liên hoan phim Cannes 2006 song không giành được giải thưởng nào. Dù Di Hoà Viên là phim châu Á duy nhất tranh cử Cành cọ vàng, Lâu Diệp và các nhà sản xuất không nhận được sự cho phép của các nhà kiểm duyệt Trung Quốc, do đó vướng vào cuộc kiểm duyệt chính thức của Tổng cục Quảng bá Phát thanh Truyền hình Quốc gia Trung Quốc (SARFT). Cuối cùng Lâu và nhà sản xuất Nại An bị chính phủ Trung Quốc cấm làm phim trong 5 năm. Bên cạnh các nhà làm phim, Di Hoà Viên nghiễn nhiên bị cấm chiếu khi SARFT từ chối cấp chứng chỉ phân phối tại Đại lục vì bộ phim không đáp ứng tiêu chuẩn chính thức về chất lượng hình ảnh và âm thanh.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phim năm 2006 Thể loại:Phim Trung Quốc Thể loại:Phim chính kịch lãng mạn Trung Quốc Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1990 Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở Bắc Kinh Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở Trung Quốc Thể loại:Phim lấy bối cảnh ở Vũ Hán Thể loại:Phim tiếng Quan thoại Thể loại:Phim tiếng Đức
Stichodactyla tapetum
Stichodactyla tapetum là một loài hải quỳ thuộc chi Stichodactyla trong họ Stichodactylidae. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1775.
Mô tả
Đĩa miệng phẳng, đường kính có thể đạt đến 10 cm, nhưng thường ít khi vượt quá 4 cm. Đây được cho là loài nhỏ nhất trong chi Stichodactyla. Xúc tu ngắn, có củ, xếp tỏa tròn từ miệng ra đến rìa, có khoảng trống giữa các cụm xúc tu. Xúc tu màu nâu hoặc màu kem, phần ngọn màu hồng với các dải tròn màu nâu nhạt đến sẫm. Thân có màu đỏ đến hồng sẫm với các dải trắng hẹp.
S. tapetum có thể bị nhìn nhầm với một cụm hải quỳ Stichodactyla haddoni có kích thước nhỏ. Đĩa miệng của S. tapetum được bao phủ bởi toàn bộ các xúc tu (trừ vùng miệng), trong khi đĩa miệng của S. tapetum vẫn có những vùng trống quan sát được giữa các cụm xúc tu.
Sinh thái học
S. tapetum không phải loài hải quỳ cộng sinh của cá hề, ngoại trừ các loại tảo đơn bào cộng sinh (zooxanthellae) sống trên chúng.
Tham khảo
T Thể loại:Thích ty bào Ấn Độ Dương Thể loại:Thích ty bào Thái Bình Dương Thể loại:Động vật được mô tả năm 1834
Derek Mackay
Derek Mackay là một chính khách người Scotland, từng giữ chức Bộ trưởng Tài chính Nội các từ năm 2016 đến 2020. Là cựu thành viên của Đảng Quốc gia Scotland (SNP), ông đã từng là Thành viên của Quốc hội Scotland cho Renfrewshire North and West kể từ năm 2011.
Mackay được bầu vào Hội đồng Renfrewshire năm 1999 và là Lãnh đạo của Hội đồng từ năm 2007 đến năm 2011. Ông giữ chức Bộ trưởng Giao thông và Quần đảo từ năm 2011 đến 2014 và Bộ trưởng Chính phủ và Kế hoạch Địa phương từ 2014-2016.
Vào ngày 6 tháng 2 năm 2020, Mackay từ chức Bộ trưởng Tài chính và bị đình chỉ khỏi SNP sau khi Scottish Sun báo cáo rằng ông đã nhắn tin cho một cậu học sinh 16 tuổi 270 lần trong khoảng thời gian sáu tháng trên phương tiện truyền thông xã hội; bây giờ ông ngồi như một MSP độc lập.
Tuổi thơ và giáo dục
Mackay gia nhập SNP lúc 16 tuổi và tham gia vào cả thanh niên, nơi ông làm Nhà cung cấp quốc gia từ năm 1998–2002, và các phong trào sinh viên. Ông lần đầu tiên được bầu làm ủy viên hội đồng Renfrewshire ở tuổi 21 vào năm 1999, khiến ông trở thành ủy viên hội đồng nam trẻ nhất ở Scotland.
Mackay học trường tiểu học Kirklandneuk và trường trung học Renfrew. Sau đó, ông theo học trường đại học Glasgow, theo đuổi nhưng cuối cùng lại từ bỏ một khóa học về công tác xã hội.
Đời tư
Ông công khai là người đồng tính vào năm 2013 và ly thân với vợ. Họ có với nhau hai người con trai, ở tuổi 12 và 9 vào tháng 2 năm 2017. Mackay sống ở Bishopton, Renfrewshire, gần Glasgow, với bạn đời của mình, một nhà vật lý trị liệu. Ông liệt kê sở thích cá nhân của mình là đọc, chạy và đi đến phòng tập thể dục. Ông có liên quan với Hiệp hội đối tác Paisley Fairtrade và là thành viên của CND và Tổ chức Ân xá Quốc tế.