cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Người Pashtun
Phân bố
Đại đa số người Pashtun cư ngụ tại quê hương Pashtunistan, tọa lạc ở phía nam Amu Darya tại Afghanistan và phía tây sông Ấn tại Pakistan, bao gồm Khyber-Pakhtunkhwa, Những Khu vực Bộ lạc Liên bang Quản lý (FATA) và một phần của Balochistan. Cũng có những cộng đồng người Pashtun ở tây và bắc Afghanistan, các vùng Gilgit–Baltistan và Kashmir và tây bắc tỉnh Punjab. Trong cộng đồng người Hồi giáo tại Ấn Độ, đa số có gốc gác Pashtun. Trên khắp tiểu lục địa Ấn Độ, họ thường được gọi là Pathan. Những cộng đồng kiều dân nhỏ hơn có mặt ở tỉnh Khorasan của Iran, bán đảo Ả Rập, châu Âu, Bắc Mỹ, và Úc.
Những trung tâm đô thị quan trọng của người Pashtun gồm Peshawar, Quetta, Kandahar, Jalalabad, Kunduz, và Lashkar Gah. Những đô thị nhỏ hơn gồm chủ yếu người Pashtun là Swat, Kohat, Hangu, Khost, Mardan, Asadabad, Gardēz, Farah, Pul-i-Alam, Bannu, Parachinar, Swabi, Maidan Shar, Tarinkot, Battagram, Mansehra, Attock. 25% dân số hai thành phố Kabul và Ghazni ở Afghanistan là người Pashtun, còn Herat và Mazar-i-Sharif thì ít nhất là 10%. Với một số ước tính đạt tới 7 triệu, thành phố Karachi tại Sindh, Pakistan là nơi tập trung đông người Pashtun đô thị nhất thế giới.
Chú thích
Thể loại:Nhóm xã hội Khyber Pakhtunkhwa Thể loại:Nhóm xã hội Balochistan (Pakistan) Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Pakistan Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Afghanistan Thể loại:Nhóm sắc tộc Iran Thể loại:Nhóm sắc tộc phân chia bởi biên giới quốc tế  Thể loại:Nhóm sắc tộc ở Nam Á
Lightiodendron guianense
Lightiodendron guianense là một loài thực vật có hoa trong họ Euphroniaceae. Loài này được (R.H. Schomb.) Rauschert mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lightiodendron Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1982
Tinh vân Lạp Hộ
Tinh vân Lạp Hộ hay Tinh vân Orion (Messier 42, M42 hay NGC 1976) là tinh vân phát xạ có vị trí biểu kiến nằm trong chòm sao Lạp Hộ, được nhà thiên văn học người Pháp Nicolas-Claude Fabri de Peiresc phát hiện năm 1610.
Tinh vân Lạp Hộ là một trong những vật thể được quan sát và chụp ảnh nhiều nhất trên bầu trời, và cũng là một trong những thiên thể được nghiên cứu nhiều nhất. Nó cho ta biết nhiều về các các ngôi sao và hệ hành tinh được hình thành như thế nào từ sự sụp đổ của các đám mây khí và bụi. Các nhà thiên văn học đã quan sát trực tiếp được các đĩa tiền hành tinh và các sao lùn nâu bên trong tinh vân, các dòng chảy hỗn loạn và mạnh của khí, và ảnh hưởng quang ion-hóa từ các ngôi sao rất nặng gần đó.
Các đặc tính vật lý
Tinh văn Lạp Hộ có thể thấy được bằng mắt thường ngay ở cả một số khu vực bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm ánh sáng. Nó xuất hiện như một ngôi sao ở chính giữa "thanh kiếm" của chòm sao Lạp Hộ. Đối với những người quan sát tốt có thể nhận ra sự mờ của nó, và đặc tính tinh vân hiện ra rõ ràng khi quan sát bằng ống nhòm hay kính thiên văn nhỏ. Độ sáng bề mặt cực đại của vùng trung tâm M42 là 17 độ/arcsec2 và của vầng sáng xanh phía ngoài là 21.3 độ/arcsec2.
Tinh vân Lạp Hộ chứa một cụm sao mở rất trẻ, gọi là cụm sao Trapezium, bao gồm bốn sao chính trong một bán kính khoảng 1,5 triệu năm ánh sáng. Hai trong số đó thực chất là các hệ sao đôi, do đó có cả thảy sáu sao. Cụm Trapezium là một phần của của một tổ chức sao lớn hơn nhiều trong tinh vân, bao gồm khoảng 2.800 sao trong phạm vi có bán kính 20 năm sáng. Tinh vân lại thuộc vào một tổ chức lớn hơn rất nhiều, gọi là Đám mây phân tử Orion, trải dài hàng trăm năm ánh sáng trên chòm sao Lạp Hộ. Hai triệu năm trước tinh vân Lạp Hộ có thể là nơi xuất phát của các sao như AE Aurigae, 53 Arietis và Mu Columbae, hiện tại đang dịch chuyển ra khỏi tinh vân với tốc độ hơn 100 km/s.
Màu sắc
Những người quan sát từ lâu đã để ý đến màu xanh lục đặc trưng của tinh vân, bên cạnh các vùng đỏ và xanh duơng. Màu đỏ là kết quả của bức xạ tái kết hợp Hα ở bước sóng 656,3 nm. Màu xanh-tím là do phản chiếu lại các ngôi sao rất nặng lớp O ở lõi của tinh vân.
Còn màu xanh thực sự là một bí ẩn cho đến tận đầu thế kỷ 20 vì nó không trùng với quang phổ của bất kỳ nguyên tố nào đã biết vào thời điểm đó. Có một số giả thuyết cho rằng nó là do một nguyên tố hoàn toàn mới, gọi là nebulium. Với hiểu biết tốt hơn về vật lý nguyên tử, sau này người ta tìm ra nguyên nhân của màu xanh lục là do chuyển tiếp electron với xác suất thấp trong oxi bị ion hóa hai lần. Bức xạ này không thể tái hiện trong phòng thí nghiệm vào thời điểm đó vì nó cần một môi trường chân không tĩnh và hầu như không có va chạm của không gian.
Lịch sử
Cả hai tác phẩm Almagest của Ptolemy và "Sách về các sao cố định" của al Sufi đều không nhắc đến tinh vân, mặc dù chúng liệt kê những mảng mờ khác trên bầu trời, hay ngay cả Galileo cũng chưa từng đề cập đến nó, mặc dù ông đã thực hiện một số quan sát xung quanh tinh vân bằng kính viễn vọng vào các năm 1610 và 1617. Điều này dẫn tới giả thuyết rằng sự bùng phát của các ngôi sao chiếu sáng có thể đã làm tăng độ sáng của tinh vân.
Người đầu tiên phát hiện ra nó là một tinh vân khuếch tán thường được cho là nhà thiên văn người Pháp Nicolas-Claude Fabri de Peiresc vào ngày 26 tháng 11 năm 1610.
Người đầu tiên xuất bản các quan sát về tinh vân là một nhà thiên văn học và toán học Johann Baptist Cysat ở Lucerne trong chuyên khảo của ông về các sao chổi vào năm 1619 (các quan sát về tinh vân có thể đã được ghi lại từ năm 1611). Ông so sánh nó với một sao chổi sáng được quan sát vào năm 1618 và có những nhận xét như sau:"có thể thấy rằng, một số ngôi sao bị nén vào một không gian rất hẹp, xung quanh và giữa các ngôi sao có một ánh sáng trắng giống như một đám mây trắng tỏa ra"Mô tả của ông về các sao trung tâm tạo thành một hình chữ nhật, khác với các đầu sao chổi, có thể đã là một trong những quan sát đầu tiên về cụm sao Trapezium. (Người phát hiện ra các sao này là Galileo Galilei vào ngày 2 tháng 4 năm 1617, mặc dù ông không phát hiện ra tinh vân, có thể do hạn chế về ống kính thiên văn thời đó).
Tinh vân Lạp Hộ sau đó được các nhà thiên văn học nổi tiếng khác phát hiện độc lập, bao gồm Giovanni Battista Hodierna (người đã phác họa lại tinh vân này trong tác phẩm De systemate orbis cometici, deque admirandis coeli characteribus). Vào năm 1659, nhà khoa học người Hà Lan Christiaan Huygens công bố các phác họa chi tiết về vùng trung tâm tinh vân trong Systema Saturnium.
Charles Messier quan sát tinh vân vào ngày 4 tháng 3 năm 1769, và ông cũng để ý ba ngôi sao trong cụm Trapezium. Messier công bố ấn bản đầu tiên của mình, danh mục các vật thể trên bầu trời vào năm 1774 (hoàn thiện vào năm 1771). Do tinh vân Lạp Hộ nằm thứ 42 trong danh sách, nó có ký hiệu M42. nhỏ|200x200px|Bức ảnh đầu tiên chụp tinh vân Lạp Hộ do Henry Draper. nhỏ|200x200px|Một trong số các bức ảnh của Andrew Ainslie Common vào năm 1883, lần đầu cho thấy sự phơi sáng lâu có thể làm hiện ra các sao và tinh vân không nhận thấy khi quan sát thông thường.
Vào năm 1865 nhà thiên văn học nghiệp dư người Anh William Huggins sử dụng phương pháp phân tích quang phổ của ông với tinh vân và nhận thấy rằng, giống như mọi tinh vân khác mà ông đã phân tích, nó được làm từ "khí phát sáng". Vào ngày 30 tháng 9 năm 1880, Henry Draper sử dụng một loại phim mới vào thời bấy giờ với một kính viễn vọng khúc xạ đường kính 28 cm để ghi lại hình ảnh phơi sáng của tinh vân trong 51 phút, bức ảnh đầu tiên về tinh vân. Một loạt ảnh khác, được thực hiện vào năm 1883 bởi Andrew Ainslie Common khi ông sử dụng một kính viễn vọng phản xạ tự chế với đường kính 91 cm tại Ealing, tây London. Các bức ảnh này lần đầu tiên cho thấy các sao và chi tiết mờ tới mức không thể quan sát thông trực tiếp.
Năm 1902, Vogel và Eberhard phát hiện ra các chuyển động với vận tốc khác nhau bên trong tinh vân và năm 1914 các nhà khoa học ở Marseilles sử dụng giao thoa kế đo được các chuyển động dị thường. Campbell và Moore xác nhận các kết quả này thông qua quang phổ kế, cho thấy các dòng chảy rối bên trong tinh vân.
Vào năm 1993, kính viễn vọng không gian Hubble lần đầu tiên quan sát tinh vân. Kể từ đó, tinh vân Lạp Hộ thường xuyên là mục tiêu nghiên cứu của Hubble. Các hình ảnh đã được sử dụng để tạo ra một mô hình chi tiết về tinh vân trong không gian ba chiều. Các đĩa tinh vân tiền hành tinh đã được phát hiện xung quanh hầu hết các sao trẻ trong tinh vân, và sự phá hủy các đĩa này do bức xạ cực tím rất mạnh từ ngôi sao đã được nghiên cứu.
Vào năm 2005, thiết bị Advanced Camera for Surveys của Hubble đã ghi lại được bức ảnh chi tiết nhất trong lịch sử về tinh vân. Bức ảnh được tạo nên từ 104 lần di chuyển trong quỹ đạo của Hubble, ghi lại hơn 3.000 sao có cấp sáng từ 23 trở lên, trong đó có các sao lùn nâu non trẻ và các sao đôi có thể trở thành sao lùn nâu. Một năm sau đóm các nhà khoa học làm việc với Hubble công bố cặp sao lùn nâu che lấp đầu tiên, 2MASS J05352184–0546085. Cặp sao đôi này có khối lượng xấp xỉ lần lượt là và, với chu kỳ quỹ đạo 9,8 ngày. Điều đáng ngạc nhiên là ngôi sao nặng hơn trong hai lại sáng hơn sao còn lại.
Cấu trúc
nhỏ|350x350px|Một bản đồ sao trong tinh vân Orion. nhỏ|Các hình ảnh quang học cho thấy các đám mây khí và bụi trong tinh vân Orion; hình ảnh hồng ngoại (bên phải) cho thấy các sao trẻ phát sáng ở bên trong. Toàn bộ tinh vân Lạp Hộ trải dài khoảng 1 độ trên bầu trời, và chứa các đám mây bụi và khí trung hòa, các tổ chức sao, các vùng khí bị ion hóa và tinh vân phản xạ.
Tinh vân Lạp Hộ là một phần của của một tinh vân lớn hơn rất nhiều là đám mây phân tử Orion. Đám mây phân tử này kéo dài khắp chòm sao và bao gồm vòng Barnard, tinh vân Đầu Ngựa, Messier 43, Messier 78 và tinh vân Ngọn Lửa. Các sao hình thành trong khắp đám mây này, nhưng hầu hết các sao trẻ tập trong thành các cụm dày đặc như trong tinh vân Lạp Hộ. trái|nhỏ|Đám mây phân tử Orion A từ [[VISTA (telescope)|VISTA cho thấy các sao nặng trẻ và các đối tượng khác. ]] Mô hình thiên văn học hiện tại về tinh vân bao gồm một vùng H II, có tâm rơi vào ngôi sao Theta1 Orionis C, nằm bên cạnh một đám mây phân tử kéo dài, trong một vùng trống tạo bởi các sao trẻ có khối lượng lớn. (Theta1 Orionis C phát ra ánh sáng gây ion hóa gấp 3-4 lần ngôi sao sáng nhất sau nó, Theta2 Orionis A). Vùng H II có nhiệt độ lên tới 10.000 K, nhưng nhiệt độ này giảm đi rất nhiều ở phần rìa của tinh vân. Sự phát sáng của tinh vân chủ yếu đến từ khí bị ion hóa ở phía sau vùng trống. Vùng H II này được bao quanh bởi một "vịnh" lõm, không đều của một đám mây đặc hơn, trung tính hơn, với các đám khí trung hòa nằm bên ngoài vùng vịnh. Khí bên trong đám mây phân tử có chuyển động và chảy rối với vận tốc rất khác nhau, nhất là ở khu vực trung tâm. Các chuyển động tương đối có thể lên tới trên 10 km/s.
Sự hình thành sao
trái|nhỏ|Một số đĩa tiền hành tinh trong tinh vân chụp bởi [[Kính viễn vọng không gian Hubble|Kính viễn vọng Hubble ]] trái|nhỏ|Hình thành sao trong Orion
Tinh vân Lạp Hộ là một ví dụ về "nhà trẻ sao", nơi mà các sao mới đang được tạo ra. Các quan sát về tinh vân đã cho thấy có xấp xỉ 700 sao trong các giai đoạn khác nhau của sự hình thành bên trong tinh vân.
Vào năm 1979, các quan sát với camera điện tử Lallemand tại đài thiên văn Pic-du-Midi cho thấy sáu nguồn ion hóa mạnh chưa được xác định gần cụm sao Trapezium. Các nguồn này được diễn giải là các hạt khí bị ion hóa một phần (partly ionized globules - PIGs). Ý tưởng là các đối tượng này đang bị ion hóa từ bên ngoài bởi M42. Các quan sát sau này với Very Large Array cho thấy các vùng cô đặc với kích thước của Hệ Mặt trời liên quan đến các đối tượng này. Lần này ý tưởng là các vật thể nói trên có thể là các sao có khối lượng nhỏ bao quanh bởi một đĩa bồi tụ tiền sao đang bị bốc hơi. Các quan sát vào năm 1993 bởi Hubble đã phần lớn xác nhận sự tồn tại của các đĩa tiền hành tinh bên trong tinh vân. Hubble còn phát hiện ra hơn 150 vật thể tương tự trong tinh vân và chúng được coi là các hệ sao trong giai đoạn sớm nhất của sự hình thành hệ mặt trời. Số lượng lớn các vật thể này được dùng làm bằng chứng cho sự phổ biến của các hệ hành tinh trong vũ trụ.
Các sao hình thành khi các đám khí hydro và các khí khác trong một vùng H II bị sụp đổ dưới trọng lực của chính nó. Khi khí co sụp lại, vùng trung tâm nhanh chóng dày lên và khí đốt nóng đến nhiệt độ cực cao do sự chuyển đổi từ thế năng hấp dẫn thành nhiệt năng. Nếu nhiệt độ đủ lớn, phản ứng tổng hợp hạt nhân sẽ xảy ra và hình thành một tiền sao. Tiền sao trở thành sao khi nó phát ra đủ năng lượng bức xạ để cân bằng với trọng lực của nó và chặn lại quá trình sụp đổ hấp dẫn.
Thông thường, một đám mây vật chất nằm ở một khoảng cách tuơng đối lớn tới ngôi sao trước khi phản ứng tổng hợp xảy ra. Đám mây tàn dư này chính là đĩa tiền hành tinh, nơi mà các hành tinh có thể hình thành. Các quan sát hồng ngoại cho thấy các hạt bụi trong các đĩa này đang lớn lên, chúng đang trong quá trình chuẩn bị hình thành vi thể hành tinh.
Một khi tiền sao bước vào giai đoạn dãy chính, nó được coi là một ngôi sao. Ngay cả khi các các đĩa tiền hành tinh có thể tạo ra các hành tinh, các quan sát cho thấy bức xạ cực mạnh từ các sao trong Trapezium đã phải phá hủy bất kỳ đĩa nào gần nó, nếu như cụm có tuổi bằng các sao khối lượng thấp trong cụm. Vì các đĩa tiền hành tinh được tìm thấy ở rất gần Trapezium, có thể lập luận rằng các sao này còn rất trẻ so với phần còn lại của cụm.
Gió sao và ảnh hưởng của chúng
Sau khi hình thành, các ngôi sao trong tinh vân sẽ bức xạ một luồng hạt bị tích điện gọi là gió sao. Các sao nặng lớp OB và các sao trẻ loại T Tauri có gió sao mạnh hơn rất nhiều so với gió Mặt trời. Gió sao hình thành nên các sóng xung chấn hay sự mất ổn định thủy động lực học khi nó tiếp cận khí bên trong tinh vân, tạo nên hình thù của đám mây khí. Sóng xung chấn từ gió sao còn đóng vai trò quan trọng trong sự hình thành sao bằng cách nén các đám mây khí lại, tạo nên sự mất đồng tính dẫn tới sụp đổ hấp dẫn.
nhỏ|Các gợn sóng tạo nên từ [[bất ổn định Kelvin–Helmholtz do tác động từ gió sao]]
Có ba loại xung chấn khác nhau trong tinh vân. Nhiều trong số đó được tìm thấy ở các đối tượng Herbig–Haro:
Các chuyển động khí bên trong M42 là phức tạp, nhưng đều hướng về phía ngoài thông qua chỗ mở của vịnh và về phía Trái đất. Khu vực rộng lớn trung hòa phía sau vùng bị ion hóa đang bị ép lại bởi lực hấp dẫn của chính nó.
Còn có các "viên đạn" khí siêu thanh đang đâm xuyên qua các đám mây hydro của tinh vân. Mỗi trong số chúng có đường kính gấp mười lần quỹ đạo của Diêm Vương Tinh và có phần đầu chứa các nguyên tử sắt phát sáng trong hồng ngoại. Chúng có thể được hình thành cách đây hàng nghìn năm từ một sự kiện dữ dội chưa được xác định.
Tiến hóa
Các đám mây liên sao như tinh vân Lạp Hộ được tìm thấy xuyên suốt các thiên hà như dải Ngân Hà. Chúng bắt đầu từ các đám hydro lạnh, trung tính cùng với một số nguyên tố khác dưới sự ảnh hưởng của trọng lực. Đám mây có thể chứa hàng trăm nghìn khối lượng Mặt trời và trải dài hàng trăm năm ánh sáng. Chỉ cần một lực hấp dẫn rất nhỏ cũng đủ để khiến đám mây co sụp lại, điều đó được ngăn cản bởi áp suất rất yếu của khí bên trong đám mây.
Bất kể do va chạm với các dải xoắn ốc của thiên hà, hay do sóng xung chấn từ các vụ nổ siêu tân tinh, các nguyên tử kết hợp thành các phân tử và kết quả là một đám mây phân tử. Điều này báo trước sự hình thành sao bên trong đám mây, thường được cho là diễn ra trong vòng 10-30 triệu năm, khi các vùng vượt qua khối lượng Jeans và các khối bị mất cân bằng co sụp thành các đĩa. Đĩa này tập trung lại ở tâm, hình thành nên một ngôi sao, và có thể bao quanh bởi một đĩa tiền hành tinh. Đây là giai đoạn hiện tại của tinh vân Lạp Hộ, và còn nhiều sao vẫn đang được hình thành từ đám mây đang co lại. Các sao trẻ nhất và sáng nhất chúng quan sát được trong tinh vân có tuổi khoảng 300.000 năm, và sao sáng nhất chỉ mới 10.000 năm tuổi. Một số các sao đang co sụp này có khối lượng rất lớn, do đó phát ra một lượng lớn các tia cực tím có tính ion hóa mạnh. Có thể thấy một trong số chúng nằm trong cụm Trapezium. Qua thời gian, bức xạ cực tím của các rất nặng ở trung tâm của tinh vân sẽ đẩy khí và bụi xung quanh nó vào không gian. Quá trình này là nguyên nhân của vùng trống bên trong tinh vân, để lộ ra các ngôi sao ở giữa. Các sao lớn nhất có tuổi đời ngắn và sẽ tiến hóa thành các siêu tân tinh.
Bílsko, Strakonice
Bílsko là một làng thuộc huyện Strakonice, vùng Jihočeský, Cộng hòa Séc.
Tinh vân Lạp Hộ
Tiến hóa
Trong khoảng 100.000 năm, hầu hết bụi và khí sẽ bị tản ra. Phần còn lại sẽ trở thành một cụm sao mở trẻ, một cụm sao sáng bao quanh bởi các sợi mỏng còn sót lại từ đám mây ban đầu.
Ghi chú
Thể loại:Vùng H II Thể loại:Chòm sao Lạp Hộ Thể loại:Thiên thể Messier Thể loại:Thiên thể NGC Thể loại:Nhánh Lạp Hộ Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1610
Prismognathus lucidus
Prismognathus lucidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được 🇦🇹 mô tả khoa học năm 1904.
Tham khảo
Thể loại:Prismognathus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1904
Tháp
thumb|[[Tháp Eiffel ở Paris, Pháp.]] thumb|[[Tokyo Skytree tại Tokyo, Nhật Bản, tháp cao nhất thế giới]] thumb|[[Tháp Azadi ở Tehran, Iran]] Tháp là thể loại công trình kiến trúc cao, thường có chiều cao lớn hơn bề ngang một cách đáng kể. Giống như các tòa nhà cao tầng, tháp không cần có dây chằng buộc nên có thể tự đứng được. Tháp có thể là cấu trúc độc lập hoặc được hỗ trợ bởi các tòa nhà liền kề hoặc có thể là một đặc điểm trên đỉnh của một cấu trúc lớn hoặc tòa nhà. Trong ngôn ngữ hiện đại, "tháp" cũng được sử dụng để nhấn mạnh chiều cao, chỉ những tòa nhà cao tầng, đặc biệt là nhà chọc trời.
Mục đích
Theo định nghĩa thường thấy, "tháp" khác biệt với "tòa nhà" vì chúng không được xây dựng để làm nơi con người sinh sống ở trong đó mà để phục vụ các chức năng khác. Thường thì công năng chính của tháp là lợi dụng chiều cao của chúng để có thể đạt được các mục đích khác nhau bao gồm: tích hợp hiển thị các vật thể khác gắn vào tháp như tháp đồng hồ, hải đăng, tháp chuông; hoặc ứng dụng chiều cao để có áp lực nước trong thủy tĩnh học dùng cho tháp nước; hoặc là một phần của một cấu trúc hoặc thiết bị lớn hơn để tăng khả năng quan sát xung quanh cho mục đích phòng thủ như một tòa lâu đài; hoặc là một cấu trúc để quan sát cho các mục đích giải trí thưởng ngoạn; hoặc là một cấu trúc cho mục đích viễn thông...
Lịch sử
Towers đã được nhân loại sử dụng từ thời tiền sử. Lâu đời nhất được biết đến có thể là tháp đá tròn trong các bức tường của Neolithic Jericho (8000 TCN). Một số tháp sớm nhất là ziggurat, mà đã tồn tại trong kiến trúc Sumerian kể từ khi thiên niên kỷ 4 TCN. Các ziggurats nổi tiếng nhất bao gồm Sumerian Ziggurat of Ur, xây dựng thiên niên kỷ thứ 3 TCN, và Etemenanki, một trong những ví dụ nổi tiếng nhất của kiến trúc Babylon. Tháp sau được xây dựng tại Babylon vào thiên niên kỷ 2 TCN và được coi là tháp cao nhất của thế giới cổ đại.
Một số ví dụ còn sót lại sớm nhất là các cấu trúc xây dựng rải rác ở phía bắc của Scotland, là các tháp hình nón. Những ví dụ này và các ví dụ khác từ văn hóa Phoenicia và La Mã cổ đại nhấn mạnh việc sử dụng một tháp để củng cố vị trí quan trọng và đóng vai trò trọng điểm. Ví dụ, tên của thành phố Ma-rốc Mogador, được thành lập vào thiên niên kỷ thứ nhất TCN, được bắt nguồn từ từ Phoenician cho tháp canh ('migdol'). Người La Mã sử dụng tháp hình bát giác như là một phần của Diocletian's Palace tại Croatia, trong đó tượng đài có mốc thời gian khoảng 300 AD, trong khi Servian Walls (thế kỷ 4 TCN) và Aurelian Walls (thế kỷ 3) dùng các tháp hình vuông. Người Trung Quốc đã sử dụng tháp như là các yếu tố tích hợp của Vạn Lý Trường Thành vào năm 210 TCN dưới thời Nhà Tần. Tháp cũng là một cấu thành quan trọng trong các lâu đài.
Các tháp nổi tiếng bao gồm Tháp nghiêng Pisa tại Pisa, Ý xây từ 1173 đến 1372; hai tháp đôi tại Bologna, Ý xây từ 1109 đến 1119. Tháp Himalaya là các tháp đá ở Tây Tạng xây từ thế kỷ 14 đến thế kỷ 15.
Tháp trong tôn giáo
Phần lớn các tôn giáo đều có xây dựng tháp trong cơ sở thờ tự của họ. Tháp chùa trong kiến trúc Phật giáo thường là nơi đựng tro di hài của Phật hay của sư tổ trụ trì chùa, bắt nguồn và biến thể từ kiến trúc stupa ở Ấn Độ. Tháp chuông trong các nhà thờ Kitô giáo thường là kết cấu cao nhất của nó, có treo những chiếc chuông để phát tín hiệu âm thanh vang xa quy tụ tín hữu. Tháp Chăm là cơ sở thờ tự tín ngưỡng của người Chăm.
Cơ học
Lên đến một độ cao nhất định, một tòa tháp có thể được tạo ra với cấu trúc hỗ trợ với các mặt song song. Tuy nhiên, trên một độ cao nhất định, tải trọng nén của vật liệu bị vượt quá và tháp sẽ thất bại. Điều này có thể tránh được nếu cấu trúc hỗ trợ của tòa tháp xây dựng tòa nhà.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bài cơ bản sơ khai Thể loại:Kỹ thuật kết cấu
Kulla
Reutte (huyện)
Huyện này có diện tích 1.236,82 km², với dân số 31.584 (15 tháng 5 năm 2001), và mật độ dân số 26 người trên mỗi km². Trung tâm hành chính là Reutte.
Phân chia hành chính
The 37 đô thị của huyện này: nhỏ|View on Tannheim in Tyrol
Tham khảo
Thể loại:Tirol (bang)‎ Thể loại:Huyện của Áo
Cúp bóng đá Đông Á 2017
Giải vô địch bóng đá EAFF E-1 2017 là Cúp bóng đá Đông Á lần thứ 7. Nó được tổ chức tại Thủ đô Tokyo, Nước Nhật Bản vào tháng 12 năm 2017. Thông qua thỏa thuận giữa Liên đoàn bóng đá Đông Á (EAFF) và Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á (AFF), đội vô địch giải đấu sẽ đủ điều kiện tham dự Siêu cúp bóng đá Đông Nam Á – Đông Á.
Eleutherodactylus duende
Eleutherodactylus duende là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Colombia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Cúp bóng đá Đông Á 2017
Đội vô địch giải đấu của Đông Á này là đã đủ điều kiện tham dự Siêu cúp bóng đá Đông Nam Á – Đông Á 2019, họ sẽ gặp đội vô địch Giải vô địch AFF 2018 của Đông Nam Á là.
Eleutherodactylus duende
Tham khảo
duende Thể loại:Động vật lưỡng cư Colombia
Cúp bóng đá Đông Á 2017
Phân bổ đội
Dựa trên kết quả của giải đấu trước vào năm 2015, 10 đội được phân bổ vào vòng cụ thể của họ. Mỗi đội chiến thắng của Vòng sơ loại tiến tới vòng tiếp theo.
Vòng sơ loại đầu tiên
Vòng sơ loại đầu tiên được tổ chức tại đảo Guam.
Vòng sơ loại 2
Vòng sơ loại 2 được tổ chức ở Hồng Kông.
Vòng chung kết
Vòng chung kết được tổ chức tại Nhật Bản từ ngày 9 đến ngày 16 tháng 12 năm 2017.
Xếp hạng
Theo quy ước thống kê trong bóng đá, các trận đấu được quyết định trong hiệp phụ được tính là thắng và thua, trong khi các trận đấu được quyết định bằng loạt sút luân lưu được tính là hòa.
Bayramiç, Gönen
Bayramiç là một xã thuộc huyện Gönen, tỉnh Balıkesir, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 293 người.
Triebischtal
Triebischtal là một đô thị thuộc huyện Meißen, bang Sachsen, Đức. Đô thị Triebischtal có diện tích 49,9 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 4586 người.
Cephalozia macella
Liên kết ngoài
Thể loại:Cephalozia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1882
Andrena moquiorum
Andrena moquiorum là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Viereck & Cockerell mô tả khoa học năm 1914.
Tetratoma baudueri
Tetratoma baudueri là một loài bọ cánh cứng trong họ Tetratomidae. Loài này được Perris miêu tả khoa học đầu tiên năm 1864.
Andrena moquiorum
Tham khảo
M Thể loại:Động vật được mô tả năm 1914
Dicranomyia kaurava
Dicranomyia kaurava là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Dicranomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Indomalaya
Andrena mordax
Andrena mordax là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1876.
Tham khảo
M Thể loại:Động vật được mô tả năm 1876
Epidendrum spathulipetalum
Liên kết ngoài
S Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2001
Thiendorf
Thiendorf là một đô thị thuộc huyện Meißen, bang Sachsen Đức. Đô thị Thiendorf có diện tích 50,49 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2254 người. Thiendorf nằm gần Dresden.
Thiendorf gồm các khu vực dân cư sau:
Stachys pacifica
Stachys pacifica là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi. Loài này được B.L.Turner miêu tả khoa học đầu tiên năm 1994.
Liên kết ngoài
Thể loại:Stachys Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1994
Prismognathus miyashitai
Prismognathus miyashitai là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được 🇦🇹 mô tả khoa học năm 1997.
Tham khảo
Thể loại:Prismognathus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1997
Amphibolia hallii
Amphibolia hallii là một loài thực vật có hoa trong họ Phiên hạnh. Loài này được (L.Bolus) L.Bolus ex Toelken & Jessop mô tả khoa học đầu tiên năm 1976.
Tetratoma canadensis
Tetratoma canadensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Tetratomidae. Loài này được Nikitsky & Chantal năm Nikitsky miêu tả khoa học đầu tiên năm 2004.
Amphibolia hallii
Liên kết ngoài
H Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1976
Tetratoma canadensis
Tham khảo
Thể loại:Tetratoma
Chiếu dời đô
nhỏ|phải|250px|Bia [[Lý Thái Tổ bên sông Sào Khê tại Cố đô Hoa Lư, nơi vua ban chiếu dời đô.]] nhỏ|250px|Chiếu dời đô, bản dịch của Viện Khoa học Xã hội Việt Nam.
Thiên đô chiếu (chữ Hán: 遷都詔) tức Chiếu dời đô là một đoạn văn được Ngô Sĩ Liên ghi lại sớm nhất ở thế kỷ 15 trong sách Đại Việt sử ký toàn thư, bài văn này được cho rằng do vua Lý Thái Tổ ban hành vào mùa xuân năm 1010 để chuyển kinh đô của nước Đại Cồ Việt từ Hoa Lư ra Đại La.
Theo ý kiến của sử gia Trần Quốc Vượng, Chiếu dời đô đã khẳng định được vai trò của kinh đô Thăng Long, là tác phẩm văn học khai sáng của nhà Lý. Tuy nhiên, Chiếu dời đô chưa nêu bật được chủ nghĩa dân tộc và khát vọng độc lập, hơn nữa ngôn ngữ sử dụng trong văn bản này mang đượm màu sắc dị đoan, phong thủy.
Văn bản
nhỏ|trái|302x302px|Chiếu dời đô ([[chữ Hán).]] Bản chữ Hán:
Bản phiên âm Hán-Việt:
Bản dịch tiếng Việt:
Ý nghĩa
Có ý kiến cho rằng Chiếu dời đô đã thể hiện những ý nghĩa sâu sắc, tầm nhìn thời đại của một vị vua Đại Cồ Việt 1000 năm về trước, khi ông chọn Đại La làm kinh đô mới để mưu nghiệp lớn, tính kế phồn vinh, trường kỳ cho muôn đời sau. Bản chiếu nêu bật được vai trò kinh đô Thăng Long xứng đáng là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của quốc gia. Thời gian sau đó, Thăng Long vẫn là kinh đô của các nhà Trần, nhà Hậu Lê, nhà Mạc, nhà Lê trung hưng và đang là thủ đô của nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Thăng Long thực sự là "nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời".
Nhận xét về kinh đô Thăng Long, sử gia Ngô Thì Sĩ trong Đại Việt sử ký tiền biên viết:
Việc xuất hiện bài chiếu có ý nghĩa rất to lớn đối với lịch sử Hoa Lư và Thăng Long. Nó làm nên tính chất trọng đại của hành trình 1000 năm lịch sử. Đó là một áng văn của thời khắc lịch sử từ Hoa Lư đến Thăng Long – một bước ngoặt hào hùng của dân tộc Việt Nam.
Từ Hoa Lư tới Thăng Long
Khác với các kinh đô chính thống khác ở Việt Nam, kinh đô Hoa Lư có một vai trò lịch sử đặc biệt: là nơi đánh dấu sự ra đời kinh thành Thăng Long - Hà Nội, thủ đô hiện tại của đất nước Việt Nam. Mốc son Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư về Thăng Long mà bằng chứng là Chiếu dời đô được xác định là thời điểm khai sinh lịch sử thủ đô mặc dù với việc mở rộng diện tích phần lớn các vùng đất đế đô của Việt Nam có trước Hoa Lư như Mê Linh (Hai Bà Trưng), Long Biên (nhà Tiền Lý), Cổ Loa (nhà Ngô) nay đều thuộc về Hà Nội.
Hoa Lư gắn liền với sự nghiệp của 2 vua đầu triều đại nhà Lý. Vua Lý Thái Tổ được triều đình Hoa Lư tiến cử lên ngôi thay nhà Tiền Lê. Vì thế mà hệ thống chính trị và cơ sở vật chất của kinh thành Thăng Long sau này đều thừa hưởng từ kinh đô Hoa Lư trước đó. Để tưởng niệm công lao đặt nền móng xây dựng độc lập tự chủ của đất nước và nhớ đến Cố đô Hoa Lư, nhà Lý đã xây dựng nhiều công trình kiến trúc giống ở Hoa Lư tại khu vực ở Thăng Long mà chúng vẫn tồn tại đến tận nay như: Ô Cầu Dền, phố Tràng Tiền, phố Cầu Đông, chùa Một Cột, ngã ba Bồ Đề, cống Trẹm, tháp Báo Thiên, phố Đình Ngang... Sách Đại Nam nhất thống chí chép: "Đô cũ nhà Đinh, nhà Lê ở xã Trường Yên Thượng và Trường Yên Hạ về phía tây bắc huyện Gia Viễn, có nội thành và ngoại thành, có cửa xây bằng đá, lại có các danh hiệu: cầu Đông, cầu Dền, cầu Muống, Tràng Tiền, chùa Tháp, chùa Nhất Trụ,... nền cũ vẫn còn. Về sau Lý Thái Tổ dời đô đến Thăng Long đều dùng theo các danh hiệu ấy..."
Liên kết ngoài
Thể loại:Văn học Việt Nam thời Lý Thể loại:Tác phẩm thế kỷ 11
Obereopsis subterrubra
Obereopsis subterrubra là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Charles Robert Jenkins
Charles Robert Jenkins (18 tháng 2 năm 1940 - 11 tháng 12 năm 2017) là một quân nhân Hoa Kỳ. Tháng 1 năm 1965, từ Bắc Carolina, Jenkins được Quân đội Hoa Kỳ điều đến Hàn Quốc. Charles Robert Jenkins lo sợ sẽ phải tham gia cuộc chiến ở Việt Nam, ông tin rằng nếu trốn sang Triều Tiên, ông có thể bị trục xuất về Mỹ ngay lập tức. Ông đã rời khỏi vị trí của mình đang đóng quân và mang theo một khẩu M14 rồi đi bộ dọc khu vực DMZ. Ông đã phải ở lại Triều Tiên đến 39 năm, ông được giao một số vai diễn trong một số bộ phim do chính quyền Triều Tiên làm và trở thành một diễn viên bất đắc dĩ. Tuy nhiên, các vai diễn của ông được công chúng Triều Tiên yêu mến và ông cũng trở thành người được mến mộ tại đây.
Obereopsis subterrubra
Tham khảo
Thể loại:Obereopsis
Charles Robert Jenkins
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1940 Thể loại:Mất năm 2017 Thể loại:Quân nhân Hoa Kỳ Thể loại:Lính Lục quân Hoa Kỳ
Trại giam Vịnh Guantánamo
nhỏ|phải|250px|Những người bị giữ tại [[Trại X-Ray, Guantánamo, tháng 1 năm 2002]]
Trại giam Vịnh Guantánamo nằm trong Căn cứ Hải quân tại vịnh Guantánamo ở phía đông của Cuba, là một trại giam của Hoa Kỳ nhằm chứa các tù binh và những người tình nghi khủng bố. Trại này có ba phần: Trại Delta (bao gồm Trại Echo), Trại Iguana, và Trại X-Ray (đã bị đóng). Những phần này được đặt tên theo bảng chữ cái ngữ âm NATO (tiếng Anh: NATO phonetic alphabet). Trại thường được gọi là Guantanamo hay Gitmo (từ cách viết tắt "GTMO"). Chính phủ Hoa Kỳ gọi những người bị bắt giữ là chiến sĩ địch (enemy combatant). Trại này là một trong số các địa điểm của Hoa Kỳ, nơi các tù nhân cáo buộc họ bị tra tấn bởi các quân nhân và sĩ quan Mỹ liên quan đến thẩm vấn.
Từ lúc Chiến tranh Afghanistan bắt đầu, 775 người bị giữ tại Guantánamo, nhiều người trong số này chưa từng qua xét xử. Đến năm 2007, khoảng 420 người đã được thả. Vào ngày 9 tháng 8 năm 2007, khoảng 355 người vẫn còn bị giữ. Hơn 20% của những người bị giữ đã được quyền ra khỏi trại giam này nhưng vẫn phải chờ đợi một thời gian tới vài năm vì chính phủ Hoa Kỳ càng gặp khó khăn về tìm kiếm những nước nhận họ, theo các viên chức và luật sư của chính quyền Bush (con). Trong khoảng 355 người còn lại, chính phủ có mục đích mai mốt mang từ 60 đến 80 người ra tòa và phóng thích những người kia.
Chú thích
Thể loại:Chiến tranh khủng bố Thể loại:Lịch sử Cuba Thể loại:Vi phạm nhân quyền Thể loại:Trại giam Hoa Kỳ Thể loại:Vịnh Guantánamo Thể loại:Nhân quyền tại Hoa Kỳ Thể loại:Trại giam
Andrena moricei
Andrena moricei là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1899.
Tham khảo
M Thể loại:Động vật được mô tả năm 1899
Eleutherodactylus eileenae
Eleutherodactylus eileenae là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Cuba. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Tham khảo
E Thể loại:Động vật đặc hữu Cuba
Mô hình thác nước
nhỏ|Mô hình thác nước. Mô hình thác nước (waterfall model) là một mô hình của quy trình phát triển phần mềm, trong đó quy trình phát triển trông giống như một dòng chảy, với các pha được thực hiện theo trật tự nghiêm ngặt và không có sự quay lui hay nhảy vượt pha là: phân tích yêu cầu, thiết kế, triển khai thực hiện, kiểm thử, liên kết và bảo trì. Người ta thường dẫn bài báo được Winston W. Royce xuất bản vào năm 1970 để giải thích nguồn gốc cho tên gọi "thác nước"; nhưng có điều thú vị là chính Royce đã dùng mô hình phát triển lặp chứ không hề dùng thuật ngữ "mô hình thác nước".
Nội dung mô hình thác nước
Vào năm 1970 trong bài báo của mình, Royce đã mô tả ở dạng khái niệm cái mà ngày nay được công nhận với tên gọi "mô hình thác nước", đã bàn luận về những nhược điểm của mô hình này. Trong đó ông cũng chỉ ra rằng mô hình này có thể sẽ được tu sửa thành mô hình lặp.
Mô hình Royce nguyên gốc có các pha theo đúng thứ tự sau:
Dicranomyia kermadecensis
Dicranomyia kermadecensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.
Mô hình thác nước
Nội dung mô hình thác nước
Theo mô hình thác nước, người phát triển phải thực hiện từng giai đoạn theo thứ tự nghiêm ngặt. Trước hết, giai đoạn "xác định yêu cầu" phải được hoàn tất, kết quả nhận được sẽ là danh sách các yêu cầu đối với phần mềm. Sau khi các yêu cầu đã hoàn toàn được xác định, sẽ chuyển sang pha thiết kế, ở pha này người ta sẽ tạo ra các tài liệu dành cho lập trình viên, trong đó mô tả chi tiết các phương pháp và kế hoạch thực hiện các yêu cầu đã được làm rõ ở pha trước. Sau khi pha thiết kế hoàn tất, lập trình viên sẽ triển khai thực hiện (mã hóa, viết mã) đồ án họ nhận được. Giai đoạn tiếp theo là liên kết các thành phần riêng lẻ đã được những đội lập trình viên khác nhau thực hiện thành một sản phẩm hoàn chỉnh. Sau khi pha triển khai và pha liên kết hoàn tất, sẽ diễn ra pha kiểm thử và chỉnh sửa sản phẩm; ở giai đoạn này những khiếm khuyết ở các giai đoạn trước đó sẽ bị loại bỏ. Sau đó, sản phẩm phần mềm sẽ được đưa vào sử dụng; phần bảo trì phần mềm cũng sẽ được bảo đảm bằng cách bổ sung chức năng mới và loại trừ các lỗi.
Dicranomyia kermadecensis
Tham khảo
Thể loại:Dicranomyia Thể loại:Limoniidae ở vùng Australasia
Mô hình thác nước
Nội dung mô hình thác nước
Như vậy, mô hình thác nước ngụ ý rằng, việc chuyển từ pha phát triển này sang pha khác sẽ diễn ra chỉ sau khi các pha trước đó đã kết thúc hoàn toàn thành công, và không thể quay lui về pha trước đó hay nhảy vượt pha.
Liên kết ngoài
Thể loại:Phát triển phần mềm Thể loại:Thiết kế Thể loại:Quản lý dự án Thể loại:Triết lý phát triển phần mềm
Tauscha
Tauscha là một đô thị thuộc huyện Meißen, bang Sachsen Đức. Đô thị Tauscha có diện tích 23,88 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1498 người.
Tauscha gồm các khu vực dân cư sau:
Cephalozia macrostachya
Cephalozia macrostachya là một loài rêu trong họ Cephaloziaceae. Loài này được Kaal. mô tả khoa học đầu tiên năm 1902.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cephalozia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1902
Tetratoma crenicollis
Tetratoma crenicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Tetratomidae. Loài này được Baudi miêu tả khoa học đầu tiên năm 1877.
Tham khảo
Thể loại:Tetratoma
Bílsko, Olomouc
Bílsko là một làng thuộc huyện Olomouc, vùng Olomoucký, Cộng hòa Séc.
Tham khảo
Thể loại:Huyện Olomouc Thể loại:Làng của Cộng hòa Séc
Beyoluk, Gönen
Beyoluk là một xã thuộc huyện Gönen, tỉnh Balıkesir, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 156 người.
Andrena morinella
Andrena morinella là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1975.
Tham khảo
M Thể loại:Động vật được mô tả năm 1975
Prismognathus nigricolor
Prismognathus nigricolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae. Loài này được 🇦🇹 mô tả khoa học năm 1996.
Tham khảo
Thể loại:Prismognathus Thể loại:Động vật được mô tả năm 1996
Xuân Giao (nhạc sĩ)
Xuân Giao (2 tháng 1 năm 1932 – 21 tháng 8 năm 2014) là một nhạc sĩ thuộc dòng nhạc cách mạng người Việt Nam. Ông được biết đến qua một số ca khúc như Cô gái mở đường, Chào sông Mã anh hùng, Em mơ gặp Bác Hồ.
Tiểu sử
Năm 1950, ông đi bộ đội ở Đoàn Văn công Quân đội trong mười năm. Từ năm 1960, ông là cán bộ biên tập Nhà Xuất bản Âm nhạc. Ông nghỉ hưu năm 1992.
Tham khảo
Thể loại:Người Hưng Yên Thể loại:Sinh tại Hải Phòng Thể loại:Nhạc sĩ nhạc đỏ Thể loại:Nhạc sĩ Việt Nam thế kỷ 20
Tetratoma cyanoptera
Tetratoma cyanoptera là một loài bọ cánh cứng trong họ Tetratomidae. Loài này được Champion mô tả khoa học đầu tiên năm 1924.
Tham khảo
Thể loại:Tetratoma
Eleutherodactylus elassodiscus
Eleutherodactylus elassodiscus là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Nó được tìm thấy ở Colombia và Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.
Ducat
Dưới thời thống trị thương mại toàn cầu của Cộng hòa Hà Lan, các tỉnh của nó đã cho đúc các loại xu bạc và vàng với tên gọi là "ducaton", những đồng xu này đã chảy ra khắp thế giới và được tín nhiệm cao.
Eleutherodactylus elassodiscus
Tham khảo
E Thể loại:Động vật lưỡng cư Ecuador Thể loại:Động vật lưỡng cư Colombia Thể loại:Động vật lưỡng cư Andes
Ducat
Nguồn gốc tên gọi
Từ ducat có nguồn gốc trong tiếng Latinh Trung Cổ ducalis = "liên quan đến công tước (hoặc công quốc)", và ban đầu có nghĩa là "đồng xu của công tước" hoặc "đồng tiền của công quốc".
Ducat thời kỳ đầu
Lần đầu phát hành của loại tiền xu scyphate bằng hợp kim billon mang phong cách đồng trachy của Đế chế Byzantine, do vua Roger II của Sicily phát hành như một phần của Assizes của Ariano (1140). Đây là một hành động có giá trị cho cả vương quốc thời bấy giờ. Mẫu tiền đúc đầu tiên có hình Chúa Kitô và dòng chữ Latinh: Sit tibi, Christe, datus, quem tu regis iste ducatus (có nghĩa là "Lạy Chúa, hãy để công quốc này, do Chúa cai trị, được hiến dâng cho Chúa") trên mặt trái. Mặt còn lại là chân dung vua Roger II được mô tả theo phong cách của hoàng đế Byzantine và con trai của ông, Roger III, Công tước của Apulia được mô tả trong trang phục chiến đấu. Đồng tiền lấy tên theo tên Công quốc Apulia, lãnh thổ mà Roger thời trẻ đã được cha mình ban tặng.
Doge Enrico Dandolo của Cộng hòa Venice đã giới thiệu một loại xu bạc tương tự như loại tiền đúc của Roger II. Tuy nhiên, những ducat vàng sau đó của Venice đã trở nên quan trọng đến mức cái tên ducat chỉ gắn liền với chúng và những đồng tiền bạc được gọi là grossi.
Ducat vàng của Venice
Vào thế kỷ XIII, người Venice đã sở hữu những đoàn tàu buôn nhập khẩu hàng hoá từ phương Đông và bán chúng để thu về lợi nhuận lớn ở phía Bắc dãy Alps. Họ dùng tiền vàng Byzantine để mua hàng, nhưng khi hoàng đế Byzantine là Mikhael VIII Palaiologos, ủng hộ một cuộc nổi dậy gọi là Kinh chiều Sicilia (Sicilian Vespers) vào năm 1282, ông đã làm mất giá của đồng tiền hyperpyron. Đại hội đồng Venice đã quyết định cho đúc loại tiền riêng của mình và chấm dứt dùng tiền của Đế chế Byzantine.
Cộng hòa Florence và Cộng hòa Genova đã giới thiệu tiền vàng của mình vào năm 1252 và florin của Florence đã trở thành đồng tiền vàng tiêu chuẩn châu Âu. Venice đã tiêu chuẩn hóa kích thước và trọng lượng của đồng ducat dựa trên đồng florin, với trọng lượng tăng nhẹ do sự khác biệt trong hệ thống cân nặng giữa 2 nhà nước. Ducat Venetian chứa 3.545 gram vàng với tỷ lệ vàng 99,47%, đây là độ tinh khiết cao nhất mà luyện kim thời trung cổ có thể tạo ra.
Hệ thống quản lý phiên bản
Trong kỹ nghệ phần mềm, một hệ thống quản lý phiên bản (còn viết là VCS theo từ tiếng Anh version control systems) là một hệ thống lưu giữ các phiên bản của mã nguồn của sản phẩm phần mềm, giúp các lập trình viên có thể dễ dàng lấy lại phiên bản mong muốn.
Liên kết ngoài
* Thể loại:Công nghệ phần mềm Thể loại:Truyền thông kỹ thuật
Ischaemum ciliare
Ischaemum ciliare là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Retz. mô tả khoa học đầu tiên năm 1791.
Di chỉ Omo
Những di cốt Omo là bộ sưu tập xương Hominini, được phát hiện trong giai đoạn từ năm 1967 tới năm 1974 tại vị trí của thành hệ Omo Kibish gần sông Omo, trong Vườn Quốc gia Omo ở tây nam Ethiopia. Những bộ xương đã được thu thập bởi một nhóm nhà khoa học từ Bảo tàng Quốc gia Kenya do Richard Leakey chỉ đạo. Các di cốt từ di chỉ Hominid Kamoya (KHS) được gọi là Omo I, còn từ di chỉ Hominid Paul (PHS) được gọi là Omo II.
Các bộ phận của hóa thạch được Richard Leakey phân loại như là Homo sapiens là cổ nhất đã biết. Năm 2004, các tầng địa chất chứa hóa thạch được định tuổi bằng đồng vị phóng xạ, và các tác giả nghiên cứu kết luận rằng "ước tính khả dĩ về tuổi của hominid Kibish là 195 ± 5 Ka (Kilo annum, ngàn năm trước), và điều này làm cho các hóa thạch trở thành những di cốt Homo sapiens lâu đời nhất được biết đến".
Do những di vật phát hiện được là loại cổ nhất cho đến nay, Ethiopia được coi là sự lựa chọn hiện tại cho cái nôi ra đời của Homo sapiens.
Hóa thạch
Các di cốt bao gồm hai phần hộp sọ, bốn hàm, một xương chân, khoảng hai trăm răng và một số bộ phận khác. Hai mẫu vật ở Omo I và Omo II có sự khác nhau về đặc điểm hình thái. Các hóa thạch Omo II chỉ ra những đặc điểm cổ xưa hơn. Các nghiên cứu về di cốt sau sọ của Omo I chỉ ra một hình thái của con người hiện đại tổng thể với một số đặc điểm nguyên thủy. Các hóa thạch được tìm thấy trong một lớp đá túp, ở giữa một lớp địa chất cổ hơn có tên "Member I" (Thành viên I), và lớp trên cao hơn, mới hơn được đặt tên là Member III. Các hóa thạch Hominin Omo I và Omo II được lấy từ các mức địa tầng tương tự bên trên Member I.
Bởi vì tàn dư động vật rất hạn chế và chỉ có vài đồ tạo tác bằng đá đã được tìm thấy tại các di chỉ nơi hài cốt Omo ban đầu đã được phát hiện nên "độ tin cậy của việc định tuổi và xuất xứ của hominids Kibish" đã "liên tục bị nghi vấn". Năm 2008 hài cốt xương mới được phát hiện từ di chỉ Hominid Awoke (AHS). Các xương chày và xương mác của hóa thạch AHS đã được khai quật từ Member I, cùng một lớp mà từ đó các di cốt Omo khác được tìm thấy.
Liên kết ngoài
Thể loại:Nguồn gốc châu Phi gần đây của người hiện đại Thể loại:Địa điểm khảo cổ Thể loại:Hóa thạch Homo sapiens
Tháp giáo đường ở Jam
Tháp giáo đường ở Jam là một tháp giáo đường và Di sản thế giới nằm ở phía Tây của Afghanistan. Nó nằm tại huyện Shahrak thuộc tỉnh Ghor, bên cạnh sông Hari. Tòa tháp giáo đường cao 65 m được xây dựng vào năm 1190, hoàn toàn bằng gạch nung với vữa và gạch tráng men trang trí nằm trên bề mặt, xen kẽ là chữ thư pháp Kufic và Naskh, các mẫu hình học và câu thơ trong Qur’an. Từ năm 2002, nó được UNESCO công nhận là Di sản thế giới và đồng thời cũng bị liệt vào danh sách di sản thế giới bị đe dọa cùng năm đó do sự đe dọa bởi xói mòn cũng như công tác bảo tồn thiếu tích cực. Năm 2014, báo cáo từ BBC, nguy cơ sụp đổ của tòa tháp sắp xảy ra.
Mô tả
Nó trải qua thời gian dài bị quên lãng cho đến khi được phát hiện bởi nhà thám hiểm người Anh Thomas Holdich vào năm 1886 và được thế giới biết đến vào năm 1956 qua những nghiên cứu của hai nhà khảo cổ học người Pháp André Maricq và Wiet Herberg. Tòa tháp có hình tròn nằm trên nền móng hình bát giác cao 9 mét. Nó có hai ban công gỗ và trên đỉnh là một cửa trời. Tháp giáo đường ở Jam có sự tương đồng đáng kinh ngạc với tháp giáo đường Ghazni được xây dựng bởi Masud III. Công trình được cho là nguồn cảm hứng trực tiếp của tháp Qutb Minar ở Delhi, Ấn Độ.
Tháp giáo đường này là một trong số 60 tháp giáo đường được xây dựng từ thế kỷ 11 đến 13 ở Trung Á, Iran và Afghanistan bao gồm cả tháp giáo đường Kutlug Timur ở Urgench cổ, từ lâu được coi là tháp giáo đường cao nhất trong số đó còn tồn tại. Nó được xây dựng như là biểu tượng chiến thắng của đạo Hồi, trong khi nhiều tòa tháp đơn giản chỉ là cột mốc hoặc tháp canh nhỏ.
Cảnh quan khảo cổ bao quanh là tàn tích của một cung điện, công sự, lò gốm, nghĩa trang Do Thái, được cho là phần còn lại của thành phố bị lãng quên của dãy núi Turquoise.
Tòa tháp mang đầy đủ những đặc điểm về kiến trúc, văn hóa và nghệ thuật của thời kỳ và vùng đất xây dựng. Tuyệt tác của tháp chính là vị trí nằm ở con sông bên dưới Thung lũng với vách núi phía sau. Nó là đại diện tiêu biểu cho nền văn hóa Hồi giáo với lối kiến trúc và trang trí. Tòa tháp chính là chứng nhân cho sự thịnh vượng của Triều đại Ghurid cực thịnh vào thế kỷ 12, đánh dấu những chiến công của các Sultan ở đất nước thuộc lục địa Tiểu Ấn này.
Lịch sử
thumb|left|Kẻ chinh phục Timurid [[Babur băng qua tháp giáo đường Jam và dãy núi để đến Kabul.]]
Tháp giáo đường ở Jam có lẽ nằm ở vị trí từng là thủ đô của Vương triều Ghurid, Firozkoh. Trong thế kỷ 12 và 13, lãnh thổ của Vương triều này gồm phần bây giờ là Afghanistan và cả phía đông Iran, phía bắc Ấn Độ và một phần của Pakistan.
Các mô tả bằng tiếng Ả Rập về ngày dựng nên tháp giáo đường này không rõ ràng, có thể là 1193-94 hoặc 1174-75. Theo một giả thuyết thì nó kỉ niệm chiến thắng của sultan Ghurid là Ghiyas ud-Din trước quân Ghaznevid vào năm 1186 ở Lahore. Tuy nhiên, một nhà khảo cổ người Anh và là giám đốc của Viện nghiên cứu Afghanistan của Anh, Ralph Pinder-Wilson, trong một nghiên cứu về tháp giáo đường ở Jam và Ghazni ở thập niên 1970 đã cho rằng tháp giáo đường này được xây dựng để kỉ niệm chiến thắng của em trai của Ghiyath ud-Din là Muhammad của Ghor trước Prithviraj Chauhan để có thể mở rộng phạm vi ảnh hưởng của Hồi giáo. Pinder-Wilson tin rằng tháp này được xây theo phong cách của thời kì mà các tháp chiến thắng được dựng để khẳng định sức mạnh chinh phục của Hồi giáo.
Tháp giáo đường này được cho là có mối liên hệ với Nhà thờ Hồi giáo chính ở Firozkoh. Theo nhà chép sử của Ghurid Abu 'Ubayd al-Juzjani thì nhà thờ này đã bị cuốn trôi mất sau một trận lụt lớn, ở thời điểm trước khi quân Mông Cổ vây hãm đầu thế kỉ 13. Khi Dự án khảo cổ Tháp giáo đường ở Jam làm việc tại đây đã tìm ra các bằng chứng cho thấy một công trình có sân lớn ở bên cạnh tháp và những trầm tích của sông ở trên lớp gạch nung.
Thời kì thịnh trị của đế chế Ghurid kết thúc sau cái chết của Ghiyath ud-Din vào năm 1202. Lãnh thổ của đế chế này bị đế chế Khwarezm xâm chiếm. Theo Juzjani thì Firuzkuh bị người Mông Cổ phá huỷ vào năm 1222. .
Tháp giáo đường này ít được thế giới bên ngoài biết đến, cho tới khi Thomas Holdich có báo cáo về nó năm 1886 khi đang làm việc cho Uỷ ban biên giới Afghanistan. Tuy nhiên nó vẫn không được chú ý đến cho đến năm 1957 với công trình của các nhà khảo cổ người Pháp André Maricq và Gaston Wiet. Sau đó, Werner Herberg thực hiện một số nghiên cứu hạn chế ở địa điểm này trong thập niên 1970 và Ralph Pinder-Wilson hoàn tất nghiên cứu cũng trong thập niên 1970, trước khi quân Liên Xô vào Afghanistan năm 1979, cắt đứt việc nghiên cứu của các nhà khoa học phương Tây.
Liên kết ngoài
Jam Jam Jam
Grünbach, Vogtland
Grünbach là một đô thị thuộc huyện Vogtland, bang Sachsen, Đức. Đô thị Grünbach, Vogtland có diện tích 27,53 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1914 người.
Obereopsis subvitticollis
Obereopsis subvitticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Obereopsis
Ô Khảm
Ô Khảm là một làng đánh cá thuộc tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Nó có dân số khoảng 13.000 dân cư, cách Hong Kong 120 km về phía đông. Về phương diện hành chính, Ô Khảm là một phần của phường Donghai thuộc thành phố cấp huyện Lục Phong, địa cấp thị Sán Vĩ.
Tranh chấp đất đai
Ô Khảm được sự chú ý quốc tế như là nơi diễn ra các cuộc biểu tình Ô Khảm năm 2011, kết quả là lật đổ chính quyền địa phương của Đảng Cộng sản Trung Quốc bị cáo buộc tham nhũng, bổ nhiệm các lãnh đạo làng vào các vị trí trong Đảng Cộng sản và tổ chức các cuộc bầu cử dân chủ để bầu trưởng thôn mới và hội đồng làng.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sán Vĩ Thể loại:Tranh chấp đất đai tại Trung Quốc
Dicranomyia kernensis
Dicranomyia kernensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.