cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lịch sử thiên văn học
Những thiên hà
Trong vũ trụ mênh mông có vô số những thiên hà với hình dạng, tính chất khác nhau, từ thiên hà bất định, thiên hà Êlíp, thiên hà xoắn, thiên hà dạng thấu kính, thiên hà lùn cho đến thiên hà có nhân phát xạ, thiên hà tương tác... Loài người cũng nhận ra rằng hóa ra ngoài hằng hà sa số những ngôi sao, hành tinh thấy được còn có những vật chất tối không quan sát được kể cả trong thiên hà của chúng ta. Phát hiện này bắt nguồn từ giữa thập niên 1930, khi Fritz Zwicky nhận thấy vận tốc xuyên tâm của một quần thể thiên hà trong chòm sao Tóc Tiên quá lớn so với khối lượng của các vật chất thấy được. Điều đáng ngạc nhiên là khối lượng của vật chất không nhìn thấy được lại gấp nhiều lần những gì mà hiện nay chúng ta có thể nhìn thấy.
Vũ trụ học và sự giãn nở của vũ trụ
nhỏ|phải|200px|[[Albert Einstein - cha đẻ của thuyết tương đối]] nhỏ|phải|200px|Thời biểu [[vũ trụ giãn nở kể từ Vụ nổ lớn của NASA]]
Năm 1905, Albert Einstein đưa ra thuyết tương đối hẹp với công thức nổi tiếng về quan hệ giữa năng lượng với khối lượng của vật thể E = mc². Ông cũng chỉ ra rằng tốc độ ánh sáng là một hằng số và hệ quả của nó là thời gian trong một hệ quy chiếu chuyển động nhanh sẽ trôi chậm hơn so với trong hệ quy chiếu chuyển động chậm. Năm 1916, ông tiếp tục công bố thuyết tương đối tổng quát và dùng nó để xác định cấu trúc, mô hình của vũ trụ trong tác phẩm "Những vấn đề của vũ trụ học và thuyết tương đối tổng quát" (năm 1917). Vũ trụ theo mô hình này có không-thời gian bị uốn cong do lực hấp dẫn và khép kín. Vũ trụ có một khối lượng nhất định, hữu hạn nhưng không có biên, ánh sáng trong đó sẽ lan truyền theo con đường ngắn nhất của không gian bị uốn cong rồi quay về điểm xuất phát. Độ cong của không-thời gian được kiểm định bằng kết quả thực nghiệm do Eddington tiến hành khi xảy ra nhật thực toàn phần ngày 29 tháng 5 năm 1919 tại đảo Príncipe Trị số vi sai xê dịch (độ lệch giữa vị trí thực và vị trí biểu kiến) của các ngôi sao gần Mặt Trời lớn hơn trị số mà ánh sáng bị bẻ cong bởi lực hấp dẫn khi đi ngang qua nó, phần lớn hơn này chính là do độ cong của không-thời gian. Sau đó, tham vọng của Einstein là một lý thuyết thống nhất của mọi trường vật lý nhưng nó vẫn còn đang bỏ ngỏ và là thách thức đối với các thế hệ sau.
Một trong những mô hình có thể có của vũ trụ theo thuyết tương đối là vũ trụ giãn nở. Edwin Hubble đã tìm cách chứng minh bằng thực nghiệm mô hình này. Một số nhà thiên văn học đã quan sát thấy hiện tượng phổ của những thiên hà xa xôi dịch chuyển về phía màu đỏ. Hubble xác định được rằng mức độ dịch chuyển tỷ lệ thuận với khoảng cách đến các thiên hà và năm 1929 công bố bài báo Mối liên hệ giữa khoảng cách và tốc độ bức xạ ánh sáng của các tinh vân ngoài Thiên Hà. Trong bài báo đó, sau khi so sánh các dữ liệu về tốc độ bức xạ và khoảng cách của 46 tinh vân, ông đi đến kết luận rằng các thiên hà đang rời xa chúng ta với tốc độ tỷ lệ thuận với khoảng cách tới chúng. Đó chính là định luật Hubble còn hệ số tỷ lệ thuận được mang tên hằng số Hubble. Tuy nhiên, quan niệm về một vũ trụ giãn nở cũng có hai trường phái chính. Trường phái thứ nhất là vũ trụ định tĩnh. Khi giải các phương trình tổng quát về vũ trụ, chính cha đẻ của thuyết tương đối thấy rằng nó có thể giãn nở hoặc co lại. Điều này trái với niềm tin của ông về một vũ trụ tĩnh định và để giải quyết vấn đề, Einstein đã thêm vào những phương trình một tham số gọi là hằng số vũ trụ. Ủng hộ và phát triển thuyết vũ trụ định tĩnh là Fred Hoyle, theo ông vũ trụ giãn nở nhưng không có bất kỳ sự khác biệt nào khi quan sát từ những điểm khác nhau và thời điểm khác nhau. Đối lập lại, trường phái thứ hai cho rằng vũ trụ không tĩnh định. Một nhà bác học Nga, Alexander Friedmann, là người đầu tiên giải quyết các phương trình vũ trụ mà không dùng đến hằng số của Einstein. Từ năm 1922 cho đến 1924, các phương trình nổi tiếng mang tên ông đã chỉ ra rằng vũ trụ theo thuyết tương đối có thể có ba khả năng, trường hợp của Einstein chỉ là một trong số đó, đặc biệt là còn có một khả năng mà độ cong của không-thời gian mang giá trị âm. Với công trình này, Friedmann được coi là người khiến cho vũ trụ giãn nở. Năm 1927, Georges Lemaître đã đưa ra giả thuyết nguyên tử nguyên thủy mà sau này chính Hoyle khi phê phán nó đã gọi là giả thuyết Vụ nổ lớn (Big Bang). Theo Lemaître, vũ trụ khởi thủy rất đậm đặc với mật độ vật chất vô cùng lớn. Sau đó, năm 1948, George Gamow cùng với Ralph Alpher và Robert Herman đã tiếp tục phát triển giả thuyết này và đưa ra quan điểm tổng quát hơn về một vũ trụ đồng nhất và đẳng hướng. Họ cho rằng tại thời điểm của Vụ nổ lớn, vật chất có nhiệt độ vô cùng cao và tiên đoán cho đến nay sóng tàn dư của nó vẫn tồn tại tuy rất yếu (nhiệt độ chỉ vào khoảng 5 K) vì đã nhiều tỷ năm trôi qua. Khoảng năm 1964 Arno Penzias và Robert Woodrow Wilson đã thu được một loại sóng bằng kính thiên văn vô tuyến mà sau đó được xác định chính là sóng tàn dư thì đây được coi là bằng chứng thực tế khẳng định giả thuyết Vụ nổ lớn Năm 1989, những dữ liệu được vệ tinh COBE thu thập được đã cho phép xác định nhiệt độ của sóng tàn dư là vào khoảng 2,728 K.
Đầu thập niên 1980, Alan Guth và độc lập với ông, một vài người khác đưa ra lý thuyết vũ trụ lạm phát Tại thời điểm ngay sau khi Vụ nổ lớn xảy ra, với nhiệt độ vô cùng cao, vũ trụ có thể đã ở trong trạng thái phình to trong khi năng lượng của một đơn vị thể tích không thay đổi. Ở trạng thái đặc biệt này, áp suất có giá trị âm và lực hấp dẫn lại là lực đẩy lẫn nhau của các hạt vật chất. Giai đoạn lạm phát chỉ diễn ra trong khoảng thời gian rất nhỏ và sau đó vũ trụ tiếp tục giãn nở theo quán tính.
Khám phá không gian
nhỏ|trái|250px|Phổ của sóng tàn dư do vệ tinh COBE chụp.
Với nền móng được Konstantin Tsiolkovsky tạo ra, kỷ nguyên chinh phục không gian bắt đầu bằng việc Liên Xô phóng thành công Sputnik 1, vệ tinh nhân tạo đầu tiên của Trái Đất ngày 4 tháng 10 năm 1957. Từ đó những con tàu vũ trụ đã đến và đưa con người đến được những hành tinh trong hệ Mặt Trời để có thể trực tiếp nghiên cứu chúng. Thiên thể đầu tiên mà thiết bị vũ trụ được phóng lên là Mặt Trăng, thiên thể gần Trái Đất nhất. Luna 1 là con tàu đầu tiên thắng được lực hấp dẫn của Trái Đất để bay đến gần Mặt Trăng và Luna 2 là con tàu đầu tiên tiếp cận bề mặt của Hằng Nga ngày 14 tháng 9 năm 1959. Thế kỷ 20 đã chứng kiến cuộc đua hướng tới Mặt Trăng với rất nhiều con tàu của hai cường quốc hàng không vũ trụ là Liên Xô và Mỹ đã được phóng lên. Sau chuyến bay của chú chó Laika trên tàu Sputnik 2 năm 1957, ngày 12 tháng 4 năm 1961, Yuri Gagarin đã trở thành người đầu tiên bay vào khoảng không gian gần Trái Đất bằng con tàu Vostok 1. Ngày 20 tháng 7 năm 1969, con tàu Apollo 11 đã đưa Neil Armstrong và Buzz Aldrin đặt chân lên vệ tinh duy nhất của Trái Đất.
Tiếp theo Mặt Trăng, các hành tinh khác trong hệ Mặt Trời cũng lần lượt được các thiết bị của con người tiếp cận, từ hành tinh gần Mặt Trời nhất là Sao Thủy cho đến Sao Hải Vương. Hiện nay các chương trình nghiên cứu kỹ hơn về những hành tinh này vẫn đang được tiếp tục triển khai.
Những tiến bộ trong ngành hàng không vũ trụ cũng tạo ra khả năng quan sát thiên văn tốt hơn nhờ các thiết bị quan sát bay trong khoảng không vũ trụ. Những kính thiên văn hồng ngoại, tử ngoại, tia X, tia Gamma, kính viễn vọng không gian Hubble... đã mở rộng rất nhiều khả năng quan sát do tầm hoạt động cũng như khắc phục được những trở ngại do bầu khí quyển của Trái Đất gây ra.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bài viết thiên văn chọn lọc Thiên văn học Thiên văn học
Sân bay Edinburgh
Sân bay Edinburgh, (cũng gọi là Turnhouse) là một sân bay tọa lạc tại Edinburgh, Scotland, là sân bay lớn thứ 8 tại  Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland.   Sân bay này nằm cách trung tâm thành phố 13 km về phía Tây.
Nhà ga hiện tại theo thiết kế của Robert Matthew, đã được xây năm 1977 và đã được nâng cấp trong những năm gần đây với các trang thiết bị đậu xe và sảnh đến được mở rộng ra. Một đài kiểm soát không lưu đã được hoàn thành năm 2005.
Đang có kế hoạch mở rộng sân bay này với lượng khách ước tính có thể đạt 20 triệu vào năm 2030.
Kế hoạch tương lai
Đang có kế hoạch mở rộng sân bay Edinburgh với việc bổ sung một đường băng dù điều này dường như không cần thiết trong 20 năm tới. BAA đã dự trữ trong quy hoạch tổng thể sân bay này đối với việc mở rộng đường băng hiện hữu 06/24 để cho phép máy bay lớn hơn bay đến các tuyến dài hơn hoạt động tại sân bay này.
Liên kết ngoài
55.95°N, -3.3725°W
Edinburgh Thể loại:BAA Limited Thể loại:Giao thông Edinburgh
Lampona pusilla
Tham khảo
Thể loại:Lampona Thể loại:Loài đặc hữu của Úc
Nguyễn Thị Ngọc Bạch
Tiểu sử
Nguyễn Thị Ngọc Bạch quê xã Hoàng Đan, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình. Một lần, vua ngự thuyền rồng xuôi dòng sông Đáy, khi qua một dải đất có hình dáng lạ kỳ ở xã Hoàng Đan, xứ Sơn Nam Hạ (nay là xã Yên Hưng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định), vua truyền cho dừng thuyền lại để hỏi thăm và người dân ở đây cho biết, nơi họ sinh sống có tên gọi là xóm Thoi. Bởi vì dải đất ấy có hình như một cái thoi dệt vải. Khi ấy, nhà vua bỗng nghe thấy tiếng hát trong trẻo, thánh thót từ xa vang đến, đưa tầm mắt tìm kiếm, Lê Thần Tông rất ngạc nhiên thấy một cô gái không giống như mọi người đến lạy phục ra mắt hoàng đế mà lại điềm nhiên như không, bàn tay thoăn thoắt dùng liềm cắt cỏ bên bờ sông, vừa làm vừa hát. Điều đặc biệt là trên đầu cô gái lơ lửng một đám mây xanh có hình như chiếc lọng. Cho đó là chuyện khác thường, nên vua Lê Thần Tông truyền gọi cô gái cắt cỏ đến, tuy là con gái thôn quê nhưng cô gái dung nhan diễm lệ, cử chỉ nhẹ nhàng, tự tin không hề e ngại, ứng đáp lại thông minh, trôi chảy khiến vua rất mến bèn cho rước lên thuyền rồng, đưa về cung làm phi.
Sau dịp quen tình cờ với bà, Lê Thần Tông lập bà làm Quý phi, truyền chỉ đổi tên quê bà từ tên xóm Thoi thành thôn Thanh Vân (Mây Xanh) để kỷ niệm mối duyên tình cờ của mình. Mùa hạ tháng 5 năm Nhâm Tuất (1682), triều đình truy tôn Quý phi Nguyễn Thị Ngọc Bạch làm Minh Thục Hoàng thái hậu. Năm Giáp Tý (1684), vua Lê Hy Tông dâng thêm tôn hiệu cho bà là Minh Thục, Trinh Tĩnh, Thuần Hòa Hoàng thái hậu, sau đó sai người xây dựng điện Hoàng Long ở thôn Thanh Vân để thờ phụng, người dân đến nay vẫn quen gọi là đền bà Hoàng Thái hậu.
Tham khảo
Thể loại:Hoàng hậu nhà Lê trung hưng
Kìm nén tình dục
Kìm nén tình dục là trạng thái mà một người bị ngăn cản thể hiện tình dục của chính họ. Kìm nén tình dục thường liên quan đến cảm giác tội lỗi hoặc xấu hổ, liên quan đến các xung động tình dục. Những gì cấu thành sự đàn áp tình dục là chủ quan và có thể khác nhau rất nhiều giữa các nền văn hóa và hệ thống đạo đức. Nhiều tôn giáo   đã bị buộc tội thúc đẩy đàn áp tình dục.
Một số ý thức hệ   tìm cách kìm nén một số hình thức biểu hiện tình dục, chẳng hạn như đồng tính luyến ái, và một số nền văn hóa    thậm chí sử dụng các hành vi bạo lực như sửa đổi và cắt xén bộ phận sinh dục, giết người vì danh dự hoặc ném đá, trong nỗ lực điều chỉnh hành vi tình dục của con người.
Lịch sử
Sigmund Freud là người đầu tiên sử dụng thuật ngữ này một cách rộng rãi và cho rằng đó là một trong những gốc rễ của nhiều vấn đề trong xã hội phương Tây. Freud tin rằng bản năng tự nhiên mạnh mẽ của con người đối với tình dục đã bị con người kìm nén để đáp ứng những ràng buộc áp đặt lên họ bởi cuộc sống văn minh. Tuy nhiên, những ý tưởng của Freud về sự đàn áp tình dục không phải là không có sự chỉ trích của họ. Theo nhà trị liệu tình dục Bernard Apfelbaum, Freud không đặt niềm tin vào bẩm sinh phổ biến, tình dục tự nhiên dựa trên sức mạnh của ham muốn tình dục mà anh nhìn thấy ở mọi người, mà là về điểm yếu của nó. Trong một số thời kỳ của lịch sử Ấn Độ, chất chống kích dục đã được sử dụng để hạ thấp năng lượng tình dục.
Tôn giáo
Hầu hết các hình thức của Kitô giáo ngăn cản mạnh mẽ hành vi đồng tính luyến ái.
Nhiều hình thức Hồi giáo có các quy tắc tình dục nghiêm ngặt bao gồm cấm đồng tính luyến ái, yêu cầu trinh tiết trước khi kết hôn kèm theo lệnh cấm gian dâm và có thể yêu cầu trang phục khiêm tốn cho nam và nữ.
Pháp luật
Các quốc gia khác nhau có luật chống lại các hành vi tình dục ngoài hôn nhân. Ở các quốc gia như Ả Rập Saudi, Pakistan, Afghanistan, Iran, Kuwait, Maldives, Morocco, Oman, Mauritania, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Sudan, Yemen, bất kỳ hình thức hoạt động tình dục nào ngoài hôn nhân là bất hợp pháp.
Hôn nhân
Hôn nhân đã được xem là một phương tiện kiểm soát tình dục. Một số hình thức kết hôn, chẳng hạn như hôn nhân trẻ em, thường được thực hiện như một biện pháp điều chỉnh tình dục của các cô gái, bằng cách đảm bảo họ không có nhiều đối tác, do đó giữ được trinh tiết của họ cho người chồng tương lai.
Cắt bỏ bộ phận sinh dục nữ
nhỏ|200x200px| Tỷ lệ cắt bỏ bộ phận sinh dục nữ ở Châu Phi Cắt bỏ bộ phận sinh dục nữ (FGM), còn được gọi là cắt bao quy đầu nữ, "bao gồm tất cả các thủ tục liên quan đến việc cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ bộ phận bên ngoài của cơ quan sinh dục nữ, hoặc tổn thương khác đối với các cơ quan sinh dục nữ vì lý do phi y tế". Việc thực hành cắt bỏ này tập trung ở 27 quốc gia ở Châu Phi cũng như người Kurd ở Iraq, Yemen và Indonesia; và hơn 125 triệu cô gái và phụ nữ ngày nay được ước tính đã bị cắt bỏ bộ phận sinh dục.
Cắt bao quy đầu nam giới
nhỏ|300x300px| Tỷ lệ cắt bao quy đầu ở nam giới theo quốc gia theo đánh giá năm 2007 của Tổ chức Y tế Thế giới. Cắt bao quy đầu ở nam giới đã được thực hiện như một biện pháp phẫu thuật để ức chế tình dục ở một số nền văn hóa, mặc dù nó có thể được thực hiện vì nhiều lý do, với Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo đây là biện pháp giảm HIV/AIDS. Cắt bao quy đầu cũng là một truyền thống tôn giáo trong Do Thái giáo và Hồi giáo. Theo nhà thần học người Do Thái thời trung cổ Moses Maimonides, "lý do" cho việc cắt bao quy đầu ở nam giới là "mong muốn làm giảm tần suất quan hệ tình dục và làm suy yếu bớt dương vật, để hoạt động này được giảm bớt và cơ quan này ở trạng thái càng yên tĩnh càng tốt. "
Vào cuối thế kỷ XIX, cắt bao quy đầu dương vật được John Harvey Kellogg quy định là "phương thuốc" để chữa thủ dâm. William Acton, một cơ quan hàng đầu về tình dục ở Anh giữa thời Victoria, đã ủng hộ việc cắt bao quy đầu ở nam giới để ngăn chặn "sự hưng phấn quá mức của những ham muốn tình dục... mà thần dân của chúng ta phải kìm nén".
Tham khảo
Thể loại:Tình dục học Thể loại:Áp bức chính trị Thể loại:Tính dục người
Trận đấu giữa Việt Nam và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (Cúp bóng đá châu Á 2007)
Trận đấu giữa Việt Nam và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất là một trận đấu thuộc bảng B của Cúp bóng đá châu Á 2007, diễn ra vào ngày 8 tháng 7 năm 2007. Trận đấu đã đánh dấu sự ra mắt của Việt Nam ở cấp độ châu lục sau khi thống nhất. Trước đây, chỉ có Việt Nam Cộng hòa tham dự giải đấu. Việt Nam vượt qua vòng loại của giải đấu với tư cách là một trong bốn quốc gia chủ nhà của Asian Cup 2007, cùng với Indonesia, Malaysia và Thái Lan.
Ở UAE cũng như thế giới Ả Rập, trận đấu này được gọi là Thảm họa Hà Nội (كارثة هانوي), khi UAE đã để thua trước một đội tuyển chủ nhà yếu hơn và kém phát triển hơn nhiều. Trong khi đó ở Việt Nam, trận đấu này có ý nghĩa quan trọng do ảnh hưởng của trận đấu đến sự phát triển của bóng đá Việt Nam trong tương lai và được nhớ đến với tên gọi là Điều kỳ diệu ở Hà Nội. Trận đấu vẫn thường được cổ động viên và báo chí Việt Nam nhắc lại để cổ vũ cho đội tuyển nhà trước các đối thủ đến từ Trung Đông.
Bối cảnh
Chiến tranh Việt Nam, cùng với các cuộc xung đột tiếp theo với Khmer Đỏ và Trung Quốc sau năm 1975, đã dẫn đến một cuộc suy thoái kinh tế nghiêm trọng ở đất nước. Sự phát triển của bóng đá bị cản trở rất nhiều bởi những cuộc chiến này cũng như các biện pháp trừng phạt và cô lập quốc tế. Tuy nhiên, những cải cách kinh tế năm 1986 đã đưa Việt Nam trở lại vũ đài quốc tế và hội nhập trở lại với bóng đá quốc tế.
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất tham dự Asian Cup lần đầu tiên vào năm 1980. Sau đó, đội lọt vào vòng chung kết FIFA World Cup 1990 tại Ý. UAE về nhì trên sân nhà tại Cúp bóng đá châu Á 1996, đủ điều kiện tham dự giải đấu thứ hai của họ, Cúp Liên đoàn các châu lục 1997. Họ được dẫn dắt bởi HLV người Pháp Bruno Metsu khi vượt qua vòng loại Cúp bóng đá châu Á 2007, giúp Senegal lọt vào tứ kết Giải vô địch bóng đá thế giới lần đầu tiên vào năm 2002. Anh ấy đã dẫn dắt UAE giành thêm một chức vô địch Cúp bóng đá vịnh Ả Rập trên sân nhà.
Việt Nam
Việt Nam thể hiện không tốt ở vòng loại World Cup 2006, đứng thứ ba với thành tích 1 thắng, 1 hòa và 4 thất bại. Màn trình diễn của đội cũng bị chỉ trích tại Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á 2007, nơi họ để thua 2–0 sau hai lượt trận trước Thái Lan. Tại Asian Cup 2007, Việt Nam nằm chung bảng với các nhà cựu vô địch Nhật Bản, nhà vô địch Đại hội thể thao châu Á 2006 Qatar và nhà vô địch Cúp bóng đá vịnh Ả Rập Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Hơn nữa, Việt Nam là đội có thứ hạng thấp nhất được xếp hạt giống tại giải đấu, với thứ hạng 172 vào thời điểm đó.
Để chuẩn bị cho giải đấu, Việt Nam đã thi đấu 2 trận giao hữu với Jamaica và Bahrain. Bahrain trước đó đã đứng thứ tư tại Asian Cup. Sau khi đánh bại Jamaica với tỷ số 3-0, Việt Nam đã tung sức điên cuồng với chiến thắng 5-3.
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
UAE gặp vấn đề về chấn thương trước giải nhưng được kỳ vọng sẽ giành chiến thắng ở trận này. Nhà vô địch Cúp bóng đá vịnh Ả Rập năm ngoái có nhiều tên tuổi hàng đầu trong danh sách, bao gồm Ismail Matar, Amer Mubarak và Faisal Khalil. Được dẫn dắt bởi HLV người Pháp Bruno Metsu, người đã dẫn dắt Senegal đến tứ kết FIFA World Cup 2002, UAE cũng thống trị bảng xếp hạng FIFA, đứng thứ 87 trên bảng xếp hạng vào thời điểm đó.
Hiệp một
Dưới sự điều khiển của trọng tài người Lebanon Talaat Najm, Việt Nam và UAE đã bắt đầu trận đấu đầu tiên của mình tại bảng B. UAE đã có một khởi đầu nhanh chóng, gây áp lực lên hàng thủ Việt Nam trong vài phút đầu tiên. Trước phần lớn khán giả chủ nhà, UAE đã kiểm soát thế trận ngay từ những phút đầu tiên, thể hiện được tài năng và bản lĩnh. Họ kiểm soát bóng vượt trội và tạo ra nhiều cơ hội nhưng không thể ghi bàn. Ở chiều ngược lại, Việt Nam cũng có nhiều cơ hội nhưng không thể ghi bàn do dứt điểm kém.
Chính sự thi đấu kỷ luật của các cầu thủ Việt Nam đã khiến hiệp 1 khép lại với tỷ số hòa 0-0. Thủ môn Dương Hồng Sơn của Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc giữ được tỷ số ở hiệp một.
Hiệp hai
Hàng thủ UAE chuyền bóng cho Ismail Matar trước khi Huỳnh Quang Thanh cản phá, người chuyền cho Nguyễn Minh Phưong trước khi xâm nhập vòng cấm UAE. Pha chạy chỗ chậm của Nguyễn Công Phượng và pha dứt điểm quyết đoán của Quang Thanh đã giúp Việt Nam vượt lên dẫn trước 1-0 ở phút 64.
Faisal Khalil đã có cơ hội gỡ hòa cho UAE nhưng lại dứt điểm không thành công. Việt Nam sau đó tận dụng hàng phòng ngự dâng cao của đối phương để tổ chức phản công. Tuy nhiên, Phùng Văn Nhiên lại ra quyết định chậm và sớm bị Rashid Abdulrahman đoạt bóng rồi chuyền cho Matar. Nỗ lực của Matar bị thủ môn Việt Nam cản phá, bóng tìm đến chân Minh Phưong. Sau đó, anh tung một đường chuyền dài cho Lê Công Vinh để cầu thủ này tung bóng qua đầu Majed Nasser ở phút 73, giúp Việt Nam nâng tỷ số lên 2–0.
UAE tấn công dồn dập trong những phút cuối trận nhưng vô ích. Việt Nam thắng 2-0, tạo ra nỗi thất vọng lớn nhất kể từ đầu giải.
Tham khảo
Thể loại:Các trận đấu của đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam Thể loại:Cúp bóng đá châu Á 2007 Thể loại:Trân đấu Cúp bóng đá châu Á Thể loại:Trận đấu của đội tuyển bóng đá quốc gia Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất Thể loại:Thể thao Hà Nội Thể loại:Hà Nội thế kỷ 21
Bảng xếp hạng Circle
Bảng xếp hạng Circle (Hangul: 써클차트), trước đây là Bảng xếp hạng Âm nhạc Gaon hay bảng xếp hạng Gaon (Hangul: 가온 차트), là một loại bảng xếp hạng âm nhạc quốc gia của Hàn Quốc, nó cũng tương tự như bảng xếp hạng Billboard của Hoa Kỳ và bảng xếp hạng Oricon của Nhật Bản.
Lịch sử
Ban đầu, bảng xếp hạng Gaon chính thức ra mắt cộng đồng vào năm 2009 dành cho tốp những đĩa đơn có lượng tiêu thụ nhất định trong tháng, sau đó Gaon đã mở rộng thêm hai thể loại khác là đĩa đơn và album bán hàng mỗi tuần. Hiện nay, Gaon được điều hành bởi Hiệp hội Công nghiệp Nội dung Âm nhạc Hàn Quốc và được bảo trợ bởi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch của Hàn Quốc sau một năm làm việc. Bảng xếp hạng này được phát hành mỗi thứ Sáu.
Bảng xếp hạng âm nhạc
Có 2 bảng xếp hạng chính: Circle Album Chart và Circle Digital Chart. Các bảng xếp hạng liệt kê doanh số bán hàng của nghệ sĩ trong nước, doanh số bán hàng của nghệ sĩ quốc tế (ngoài Hàn Quốc) và tổng doanh thu tổng hợp theo định dạng hàng tuần, hàng tháng và cuối năm.
Circle Album Chart xếp hạng các album vật lý, bao gồm cả mini album và album đĩa đơn. Nó được tổng hợp từ dữ liệu ngoại tuyến được cung cấp bởi các hãng thu âm và nhà phân phối như Kakao Entertainment, Stone Music Entertainment, Genie Music, Sony Music Korea, Pony Canyon Korea, Universal Music Korea và Warner Music Korea.
Chứng nhận
Tháng 4 năm 2018, Gaon ra mắt các chứng nhận trao ở các mục album, download và stream. Chứng nhận album được trao dựa vào doanh số album phát ra được cung cấp bởi các hãng thu âm và nhà phân phối. Chứng nhận download và stream trao cho các bài hát dựa theo dữ liệu trực tuyến cung cấp bởi các nhà phát triển các trang web âm nhạc trực tuyến. Các album và bài hát phải phát hành từ ngày 1 tháng 1 năm 2018 trở đi mới có thể được cấp chứng nhận.
Ghi chú
<references group="lower-alpha"/>
Liên kết ngoài
Thể loại:Các hiệp hội ngành công nghiệp âm nhạc Thể loại:Bảng xếp hạng thu âm Hàn Quốc
Macqueville
Macqueville là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 50 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Charente-Maritime
Coenagrion ornatum
Coenagrion ornatum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.
Tham khảo
Thể loại:Coenagrion
Ptinus capellae
Ptinus capellae là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1880.
Tham khảo
Thể loại:Ptinus
Speciomerus rubrofemoralis
Speciomerus rubrofemoralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1899.
Hixton (thị trấn), Wisconsin
Hixton là một thị trấn thuộc quận Jackson, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của thị trấn này là 616 người.
Speciomerus rubrofemoralis
Tham khảo
Thể loại:Speciomerus
Hixton (thị trấn), Wisconsin
Tham khảo
Thể loại:Thị trấn của Wisconsin Thể loại:Quận Jackson, Wisconsin
Shiratsuyu (lớp tàu khu trục)
Lớp tàu khu trục Shiratsuyu (tiếng Nhật: 白露型駆逐艦 - Shiratsuyugata kuchikukan) là một lớp bao gồm mười tàu khu trục hạng nhất của Hải quân Đế quốc Nhật Bản phục vụ trước và trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.
Bối cảnh
Sáu chiếc đầu tiên trong lớp Shiratsuyu là những phiên bản cải biến dựa trên thiết kế của lớp tàu khu trục Hatsuharu, nguyên được dự định như sáu chiếc cuối cùng của lớp này như một phần của cái gọi là Chương trình Bổ sung Vũ khí Hải quân Nhật Bản (1931) (Maru Ichi Keikaku). Tuy nhiên, những vấn đề về thiết kế đối với lớp Hatsuharu, đặc biệt là thiết kế tương đối "nặng đầu" so với một trọng lượng choán nước nhỏ, đưa đến những sự cải biến rộng rãi, đến một mức mà sáu chiếc đặt hàng sau cùng được đặt tên như một lớp riêng biệt. Sau đó có thêm bốn chiếc được đặt hàng trong Chương trình Bổ sung Vũ khí Hải quân Nhật Bản thứ hai (1934) thuộc tài khóa 1934, và mọi chiếc được hoàn tất vào năm 1937.
Giống như lớp Hatsuharu, lớp tàu khu trục Shiratsuyu được thiết kế để tháp tùng lực lượng tấn công chủ lực của Hải quân Nhật Bản, và để tiến hành những cuộc tấn công cả ngày và đêm bằng ngư lôi nhằm vào Hải quân Hoa Kỳ khi chúng vượt băng qua Thái Bình Dương, theo kế hoạch của học thuyết chiến lược hải quân Nhật Bản. Mặc dù là một trong những lớp tàu khu trục mạnh mẽ nhất thế giới khi hoàn tất, không có chiếc nào sống sót qua cuộc Chiến tranh Thái Bình Dương.
Thiết kế
Rút kinh nghiệm từ sự cố Tomozuru và sau đó là sự cố hạm đội bốn, lớp Shiratsuyu được thiết kế để khắc phục vấn đề của lớp Hatsuharu tiền nhiệm. Trong cách bố trí chung, những chiếc trong lớp Shiratsuyu gần giống với lớp phụ Ariake, phiên bản sau cùng của lớp Hatsuharu, chỉ khác biệt thiết kế cầu tàu gọn hơn và kiểu dáng cùng độ nghiêng của các ống khói. Lườn tàu giữ lại cấu hình chung của lớp Hatsuharu với một sàn trước kéo dài, và mũi tàu được loe ra rõ rệt để cải thiện tính năng đi biển ở tốc độ cao bằng cách tăng độ nổi và giảm thiểu bụi nước trên sàn tàu.
Lớp Shiratsuyu là những tàu chiến Nhật Bản đầu tiên được hoàn tất với bệ phóng ngư lôi bốn ống và liên lạc điện thoại nội bộ đến trạm điều khiển ngư lôi. Giống như lớp Hatsuharu, các ống phóng ngư lôi được cung cấp một lớp vỏ bảo vệ cho phép sử dụng chúng ngay cả khi biển động và bảo vệ khỏi những hư hại do mảnh đạn pháo.
Động lực
Lớp Shiratsuyu, giống như lớp Hatsuharu dẫn trước, mang hai bộ turbine hơi nước hộp số Kampon, mỗi chiếc vận hành một trục chân vịt. Mỗi bộ bao gồm một turbine áp lực thấp và một áp lực cao, cùng với một turbine đường trương kết nối với turbine áp lực cao. Các turbine trên được nối với trục chân vịt bởi một hộp số giảm tốc hai bánh răng. Chân vịt có đường kính 3,05 m và bước xoắn 3,7 m. Tổng công suất của lớp Shiratsuyu chỉ có 42000 hp so với 50000 hp của lớp Fubuki dẫn trước, nhưng hệ thống động lực nhẹ hơn và có hiệu suất tốt hơn đáng kể. Hệ thống động lực của Shiratsuyu chỉ nặng 106 t so với 144 t của Fubuki, tức là 396 mã lực càng mỗi tấn so với 347 mã lực mỗi tấn trên những lớp tàu trước đó.
Tương tự, ba nồi hơi Kampon kiểu Ro-Gō sử dụng cho lớp Shiratsuyu nặng 50 t so với nồi hơi nặng 51 t của lớp Fubuki, nhưng sản sinh công suất 14000 hp mỗi chiếc trong khi nồi hơi cũ chỉ có 12500 hp. Điều này đã cung cấp một chỉ số 3,6 kg mỗi mã lực trên chiếc Shiratsuyu so với 4,1 kg mỗi mã lực trước đây. Thiết kế mới hơn của nồi hơi cũng sử dụng hơi nước ở áp suất 20 bar giống như kiểu cũ, nhưng áp dụng kỹ thuật siêu đốt nóng để cải thiện hiệu suất trong khi các nồi hơi cũ đơn giản chỉ sử dụng hơi nước bảo hòa.
Một máy phát điện turbine 100 kW được đặt sau hộp số giảm tốc trong một khoang riêng biệt, và hai máy phát điện diesel 40 kW được đặt giữa các trục chân vịt. Vào lúc hoàn tất, lớp Shiratsuyu có tầm hoạt động 4000 nmi ở tốc độ 18 kn với 460 t nhiên liệu.
Vũ khí trang bị
Những tàu khu trục lớp Hatsuharu sử dụng cùng kiểu Hải pháo 127 mm/50 Loại 3 đã trang bị cho lớp Fubuki, nhưng mọi tháp pháo đều có thể nâng đến một góc 75°, cho phép dàn pháo chính có khả năng tối thiểu đương đầu với máy bay. Trong chiến tranh, tháp pháo nòng đơn được tháo dỡ trên mọi chiếc còn lại, thay thế bởi 13 đến 21 pháo phòng không Hotchkiss Kiểu 96 25 mm trên những tháp súng nòng đôi và ba nòng. Những khẩu đội 25 mm vận hành bằng điện này không thỏa đáng, vì tốc độ xoay và nâng của chúng quá chậm không thể đối đầu với máy bay tốc độ cao, nên có thêm các khẩu đội nòng đơn được trang bị cho các con tàu vào năm cuối cùng của chiến tranh.
Ngư lôi 610 mm Kiểu 90 được trang bị trên các ống phóng Kiểu 92 bốn nòng, có nguồn gốc từ loại ống phóng Kiểu 89 nòng đôi được sử dụng trên lớp tàu tuần dương hạng nặng Takao. Các tấm chắn được lắp đặt cho cả bệ phóng ngư lôi lẫn kho chứa ngư lôi để bảo vệ chúng không bị ảnh hưởng bởi thời tiết và sự bắn phá của máy bay. Thoạt tiên các tấm chắn được làm bằng duralumin để tiết kiệm trọng lượng, nhưng chúng nhanh chóng bị ăn mòn nên cần có biện pháp thay thế. Thép "NiCrMo", lấy ra từ các buồng hơi của những quả ngư lôi lạc hậu với độ dày 3 mm, được chọn dùng làm tấm chắn mới để tiết kiệm trọng lượng. Nó được xoay bằng một hệ thống điện-thủy lực, và có thể xoay 360° trong vòng 25 giây; nếu hệ thống quay tay dự phòng được sử dụng, thời gian cần đến là hai phút. Mỗi ống phóng ngư lôi có thể nạp lại trong vòng 23 giây sử dụng dây tời.
Thoạt tiên chỉ có 18 mìn sâu được mang theo trên một đường ray phía đuôi tàu, nhưng được tăng lên 36 quả vào mùa Thu năm 1942. Hình như không có thiết bị sonar hay bộ dò âm dưới nước nào được trang bị cho đến khi chiến tranh nổ ra, khi bộ sonar Kiểu 93 và bộ dò âm dưới nước Kiểu 93 được bổ sung. Cả hai đều kém hơn so với những thiết kế đương thời của Anh và Mỹ.
Radar
Radar đã không được trang bị cho những chiếc còn lại của lớp này cho đến tận cuối chiến tranh, có lẽ vào cuối năm 1944. Chúng được gắn một radar Kiểu 22 trên cột ăn-ten trước, Kiểu 13 trên cột ăn-ten chính và một thiết bị chống radar Kiểu E-27 cao bên trên cột ăn-ten trước.
Lịch sử hoạt động
Không có chiếc nào trong lớp Shiratsuyu sống sót qua cuộc Chiến tranh Thái Bình Dương. Chiếc dẫn đầu của lớp Shiratsuyu bị chìm về phía Đông Bắc đảo Mindanao do va chạm với tàu chở dầu Seiyo Maru, còn toàn bộ những chiếc còn lại bị đánh chìm trong chiến đấu.
Murasame đã được sử dụng trong nhiều chiến dịch, bắt đầu với cuộc xâm chiếm Philippines. Vào năm 1942 nó tham gia trận chiến biển Java và trận Midway. Trong chiến dịch Guadalcanal, Murasame đóng vai trò hỗ trợ trong trận chiến Đông Solomons và trận chiến quần đảo Santa Cruz rồi bị đánh chìm trong trận Kolombangara.
Shigure là soái hạm hải đội cho Đại tá Tameichi Hara trong hầu hết thời gian những năm 1942 - 1943, trở thành một trong những tàu khu trục Nhật Bản nổi tiếng nhất trong chiến tranh. Nó sống sót qua nhiều trận chiến tại quần đảo Solomon, là chiếc duy nhất còn sống sót trong trận chiến ngoài khơi Kolombangara, nhưng cuối cùng cũng bị tàu ngầm Mỹ Blackfin đánh chìm trong vịnh Thái Lan vào đầu năm 1945
Liên kết ngoài
Thể loại:Lớp tàu khu trục  Thể loại:Tàu khu trục của Hải quân Đế quốc Nhật Bản Thể loại:Tàu khu trục trong Thế Chiến II của Nhật Bản
Ptinus capicola
Ptinus capicola là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Péringuey miêu tả khoa học năm 1888.
Tham khảo
Thể loại:Ptinus
Tháng 6 năm 2012
Tháng 6 năm 2012 bắt đầu vào Thứ Sáu và kết thúc sau 30 ngày vào Thứ Bảy.
Kinh thành Huế
Kinh thành Huế hay Thuận Hóa kinh thành (chữ Hán: 順化京城) là một tòa thành ở cố đô Huế, nơi đóng đô của triều đại nhà Nguyễn trong suốt 143 năm từ 1802 đến khi thoái vị vào năm 1945. Hiện nay, Kinh thành Huế là một trong số các di tích thuộc cụm Quần thể di tích Cố đô Huế được UNESCO công nhận là Di sản Văn hoá Thế giới.
Kinh thành Huế được vua Gia Long tiến hành khảo sát từ năm 1803, khởi công xây dựng từ 1805 và hoàn chỉnh vào năm 1832 dưới triều vua Minh Mạng. Hiện nay, Kinh thành Huế thuộc địa phận bốn phường Đông Ba, Tây Lộc, Thuận Hòa, Thuận Lộc của thành phố Huế, có ranh giới như sau: phía nam giáp đường Trần Hưng Đạo và đường Lê Duẩn; phía tây giáp đường Lê Huân; phía bắc giáp đường Đặng Thái Thân; phía đông giáp đường Đoàn Thị Điểm.
Bên trong kinh thành, được giới hạn theo bản đồ thuộc các đường như sau: phía nam là đường Ông Ích Khiêm; phía tây là đường Tôn Thất Thiệp; phía bắc là đường Lương Ngọc Quyến và phía đông là đường Xuân 68.
Lịch sử
nhỏ|295x295px|Kinh thành Huế thế kỷ 19 Từ thời các chúa Nguyễn, Huế (tên khi đó là Phú Xuân) đã từng được chọn làm thủ phủ xứ Đàng Trong: năm 1635-1687 Nguyễn Phúc Lan, Nguyễn Phúc Tần dựng phủ ở Kim Long; đến thời Nguyễn Phúc Thái, Nguyễn Phúc Khoát đã dời phủ về Phú Xuân trong những năm 1687-1712; 1739-1774. Đến thời Tây Sơn, Huế vẫn được vua Quang Trung chọn làm thành kinh đô cho vương quốc của ông. Năm 1802, khi Nguyễn Phúc Ánh lên ngôi hoàng đế, mở đầu cho vương triều Nguyễn kéo dài suốt 143 năm, một lần nữa lại chọn Huế làm nơi đóng đô.
Việc chọn Phú Xuân làm kinh đô bộc lộ ba điểm yếu quan trọng :
Một số vua triều Nguyễn ý thức phần nào về bất lợi trong vị trí địa lý của Huế, tuy nhiên triều đình không có lựa chọn nào khác tối ưu hơn, bởi Phú Xuân từng làm kinh đô của 9 chúa Nguyễn, về chính trị thì dân chúng phía Bắc khi đó còn thương tiếc triều Lê và không ủng hộ nhà Nguyễn.
Năm 1822, Đại sứ Anh John Crawfurd sang thăm Việt Nam đã nhận xét việc chọn Huế làm nơi đóng đô là không thích hợp. Thậm chí, Crawfurd tin rằng Việt Nam là quốc gia châu Á dễ dàng bị chinh phục bởi châu Âu nhất. Hai vùng Bắc Thành và Gia Định Thành đều nằm cách xa kinh đô, hay có nổi loạn. Các đồn binh và kho vũ khí ở kinh đô, đều nằm sát bờ biển, rất dễ bị pháo hạm và quân đổ bộ tập kích. Miền Trung (bao gồm kinh đô Huế) phụ thuộc vào các nguồn cung và lương thực từ miền Bắc và miền Nam theo đường biển, vốn dễ bị hải quân đối phương cắt đứt.
Kinh thành Huế được xây dựng theo kiến trúc Vauban. Kinh thành Huế có 3 vòng thành lần lượt là Kinh thành, Hoàng thành và Tử Cấm Thành. Ngay sau khi lên ngôi, Gia Long đã tiến hành khảo sát chọn vị trí xây thành mới, cuối cùng ông đã chọn vùng đất rộng bên bờ bắc sông Hương gồm phần đất của các làng Phú Xuân, Vạn Xuân, Diễn Phái, An Vân, An Hoà, An Mỹ, An Bảo, Thế Lại cùng một phần của hai con sông Bạch Yến và Kim Long làm nơi xây thành. Về mặt phong thủy, tiền án của kinh thành là núi Ngự Bình cao hơn 100 mét, đỉnh bằng phẳng, dáng đẹp, cân phân nằm giữa vùng đồng bằng như một bức bình phong thiên nhiên che chắn trước kinh thành. Hai bên là Cồn Hến và Cồn Dã Viên làm tả Thanh Long, hữu Bạch Hổ (rồng xanh bên trái, hổ trắng bên phải) làm thế rồng chầu hổ phục tỏ ý tôn trọng vương quyền. Minh đường thủy tụ là khúc sông Hương rộng, nằm dài giữa hai cồn cong như một cánh cung mang lại sinh khí cho đô thành. Kinh thành Huế được đích thân Gia Long chọn vị trí và cắm mốc, tiến hành khảo sát từ năm 1803, khởi công xây dựng từ 1805 và hoàn chình vào năm 1832 dưới triều vua Minh Mạng. Trong lịch sử Việt Nam thời cận đại, công trình xây dựng Kinh Thành Huế có lẽ là công trình đồ sộ, quy mô nhất với hàng vạn lượt người tham gia thi công, hàng triệu mét khối đất đá, với một khối lượng công việc khổng lồ đào hào, lấp sông, di dân, dời mộ, đắp thành... kéo dài trong suốt 30 năm dưới hai triều vua.
Sau năm 1945, chiến tranh loạn lạc, trong nội thành không ai quản lý, người dân vào sống men theo tường Kinh thành và khu vực Eo Bầu. Lâu dần, nơi đây hình thành cụm dân cư. Người dân nghèo lấn chiếm bề mặt Thượng Thành, Eo Bầu dựng nhà và trồng hoa màu. Hiện có 4.200 hộ dân với khoảng 15000 người dân thuộc 7 phường của thành phố Huế đang sống và canh tác trong khu vực này. Việc người dân lấn chiếm đất Kinh thành dựng nhà trú ngụ trên Thượng Thành, xả rác, nước thải sinh hoạt... đã làm cho nền đất ngày càng lún sâu, nứt hỏng nhiều chỗ.
Năm 2019, Thừa Thiên Huế khởi động Đề án “Di dời dân cư, giải phóng mặt bằng khu vực I hệ thống di tích Kinh thành Huế thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế”. Đề án thực hiện trong 6 năm, từ năm 2019 đến năm 2025 với kinh phí hơn 4.000 tỷ đồng. Theo đó, người dân sống ở khu vực I di tích Kinh thành Huế đồng ý ra đi vào các khu tái định cư, trả lại không gian xưa cho Di sản Văn hóa Thế giới.
Kiến trúc
300px|phải|nhỏ|Bản đồ khu vực Kinh thành Huế ngày nay nhỏ|443x443px|Một đoạn thành Huế và Kỳ Đài Kinh Thành Huế được quy hoạch bên bờ Bắc sông Hương, xoay mặt về hướng Nam, với diện tích mặt bằng 520 ha. Kinh Thành và mọi công trình kiến trúc của Hoàng Thành, Tử Cấm Thành đều xoay về hướng Nam, hướng mà trong Kinh Dịch đã ghi "Thánh nhân nam diện nhi thính thiên hạ" (ý nói vua quay mặt về hướng Nam để cai trị thiên hạ).
Vòng thành có chu vi gần 10 km, cao 6,6m, dày 21m được xây khúc khuỷu với những pháo đài được bố trí cách đều nhau, kèm theo các pháo nhãn, đại bác, kho đạn; thành ban đầu chỉ đắp bằng đất, mãi đến cuối đời Gia Long mới bắt đầu xây gạch. Bên ngoài vòng thành có một hệ thống hào bao bọc ngay bên ngoài. Riêng hệ thống sông đào (Hộ Thành Hà) vừa mang chức năng bảo vệ vừa có chức năng giao thông đường thủy có chiều dài hơn 7 km (đoạn ở phía Tây là sông Kẻ Vạn, đoạn phía Bắc là sông An Hòa, đoạn phía Đông là sông Đông Ba, riêng đoạn phía Nam dựa vào sông Hương).
Thành có 10 cửa chính gồm:
Ngoài ra kinh thành còn có 1 cửa thông với Trấn Bình Đài (thành phụ ở góc Đông Bắc của Kinh Thành, còn gọi là thành Mang Cá), có tên gọi là Trấn Bình Môn. Hai cửa bằng đường thủy thông Kinh Thành với bên ngoài qua hệ thống Ngự Hà là Đông Thành Thủy Quan và Tây Thành Thủy Quan. Chính giữa mặt trước thành có cột cờ, được gọi là Kỳ Đài.
Bên trong kinh thành
Bên trong Kinh thành, có nhà dân, nhà các quan lại ở và phần quan trọng nhất là Khu vực Hoàng Thành - nơi ở và làm việc của vua và hoàng gia.
Hoàng thành
nhỏ|295x295px|Hoàng thành Huế nhỏ|295x295px|[[Điện Thái Hòa (hoàng thành Huế)|Điện Thái Hòa trong Hoàng thành]]
Là vòng thành thứ hai bên trong kinh thành Huế, nơi ở của vua và Hoàng gia, cũng là nơi làm việc của triều đình. Ngoài ra Hoàng thành Huế còn là nơi thờ tự tổ tiên và các vị vua nhà Nguyễn.
Bên trong Hoàng thành có Điện Thái Hòa, là nơi thiết triều; khu vực các miếu thờ; và Tử Cấm thành - nơi ăn ở sinh hoạt của vua và hoàng gia. Người ta thường gọi chung Hoàng Thành và Tử Cấm Thành là Đại Nội.
Tử Cấm thành
nhỏ|295x295px|[[Thái Bình Lâu (hoàng thành Huế)|Thái Bình Lâu trong Tử cấm thành, nơi vua đọc sách]]
Là vòng thành trong cùng, nằm trong Hoàng thành. Tử Cấm thành nguyên gọi là Cung Thành, được khởi công xây dựng từ năm Gia Long thứ 2 (1803), năm Minh Mạng thứ 2 (1821) đổi tên thành Tử Cấm Thành.
Thành có hình chữ nhật, cạnh nam và bắc dài 341m, cạnh đông và tây dài 308m, chu vi 1298m. Ở mặt trước, phía nam là cửa chính là Đại Cung Môn. Mặt bắc có 2 cửa Tường Loan và Nghi Phụng, thời Bảo Đại, sau khi xây lầu Ngự Tiền Văn phòng mở thêm cửa Văn phòng. Mặt đông có hai cửa Hưng Khánh và Đông An, về sau lấp cửa Đông An, mở thêm cửa Duyệt Thị ở phía đông Duyệt Thị Đường. Mặt tây có 2 cửa: Gia Tường và Tây An. Bên trong Tử Cấm thành bao gồm hàng chục công trình kiến trúc với quy mô lớn nhỏ khác nhau, được phân chia làm nhiều khu vực. Hiện nay hầu hết các công trình trong Tử Cấm thành đều đã xuống cấp do thời gian hoặc bị phá hủy trong thời kì kháng chiến chống pháp năm (1947), những trận không kích và máy bay B52 trải thảm của chính quyền Mỹ ngụy (1968) gồm điện Kiến Trung, điện Cần Chánh, điện Càn Thành, và nhiều dinh thự khác.
Kỳ Đài
Hay còn gọi là Cột Cờ, nằm chính giữa mặt nam của kinh thành Huế thuộc phạm vi pháo đài Nam Chánh cũng là nơi treo cờ của triều đình. Kỳ Đài được xây dựng vào năm Gia Long thứ 6 (1807) cùng thời gian xây dựng kinh thành Huế. Đến thời Minh Mạng, Kỳ Đài được tu sửa vào các năm 1829, 1831 và 1840.
Trường Quốc Tử Giám
Năm 1803 vua Gia Long xây dựng Đốc Học Đường tại địa phận An Ninh Thượng, huyện Hương Trà, cách kinh thành Huế chừng 5 km về phía Tây, trường nằm cạnh Văn Miếu, mặt hướng ra sông Hương. Đây được xem là trường quốc học đầu tiên được xây dựng dưới triều Nguyễn. Đến năm 1908, thời vua Duy Tân, Quốc Tử Giám được dời vào bên trong Kinh thành, bên ngoài, phía Đông Nam Hoàng thành (tức vị trí hiện nay).
Điện Long An
nhỏ|295x295px|[[Điện Long An trước đây và hiện nay là Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế]] Điện được xây dựng vào năm 1845, thời vua Thiệu Trị với tên gọi là Điện Long An trong cung Bảo Định, phường Tây Lộc (Huế) là nơi nghỉ của vua sau khi tiến hành lễ Tịch điền (cày ruộng) mỗi đầu xuân. Đây cũng là nơi vua Thiệu Trị thường hay lui tới, nghỉ ngơi, đọc sách, làm thơ, ngâm vịnh.
Bảo tàng Mỹ thuật Cung đình Huế
Tại số 3, Lê Trực, Huế. Tòa nhà chính của viện bảo tàng chính là điện Long An xây năm 1845 dưới thời vua Thiệu Trị. Hiện bảo tàng trưng bày hơn 300 hiện vật bằng vàng, sành, sứ, pháp lam Huế, ngự y và ngự dụng, trang phục của hoàng thất nhà Nguyễn. Bảo tàng Mỹ thuật Cung đình Huế giúp người tham quan một cái nhìn tổng thể về cuộc sống cung đình Huế.
Đình Phú Xuân
Đình Phú Xuân được xây dựng nửa đầu thế kỷ XIX ở tổng Phú Xuân, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế; nay thuộc phường Tây Lộc, thành phố Huế, cách trung tâm thành phố 2 km về phía bắc.
Hồ Tịnh Tâm
nhỏ|295x295px|[[Hồ Tịnh Tâm]]
Hồ Tịnh Tâm là một di tích được kiến tạo dưới triều Nguyễn. Trước đây, hồ nguyên là vết tích của đoạn sông Kim Long chảy qua Huế. Đầu triều Gia Long, triều đình cho cải tạo một số đoạn sông và khơi dòng theo hướng khác để tạo thành Ngự Hà và hồ Ký Tế. Hai bãi nổi trong hồ này được dùng làm nơi xây dựng kho chứa thuốc súng và diêm tiêu. Năm Minh Mạng thứ 3 (1822), triều Nguyễn đã huy động tới 8000 binh lính tham gia vào việc cải tạo hồ. Năm 1838, vua Minh Mạng cho di dời hai kho sang phía đông, tái thiết nơi này thành chốn tiêu dao, giải trí và gọi là hồ Tịnh Tâm. Dưới thời vua Thiệu Trị đây được xem là một trong 20 cảnh đẹp đất Thần Kinh.
Tàng thư lâu
nhỏ|295x295px|[[Tàng thư lâu]]
Tàng thư lâu được xây dựng năm 1825 trên hồ Học Hải trong kinh thành Huế, dùng làm nơi lưu các công văn cũ của cơ quan và lục bộ triều đình nhà Nguyễn. Đây có thể coi là một Tàng Kinh Các của Việt Nam dưới triều Nguyễn lưu trữ các tài liệu văn bản quý hiếm liên quan đến sinh hoạt của triều đình và biến đổi của đất nước. Chỉ riêng số địa bạ thời Gia Long và Minh Mạng lưu trữ ở đây đã lên đến 12.000 tập. Có thể nói Tàng thư lâu rất quan trọng trong việc chứa các tài liệu và địa bạ, giấy tờ quan trọng lúc bấy giờ.
Viện Cơ Mật - Tam Tòa
Là cơ quan tư vấn của nhà vua gồm bốn vị đại thần từ Tam Phẩm trở lên, là Đại học sĩ của các điện Đông Các, Văn Minh, Võ Hiển và Cần Chánh. Viện lúc đầu đặt ở nhà Tả Vu. Sau khi kinh đô thất thủ năm 1885 phải dời đi đến nhà của bộ Lễ, rồi bộ Binh, và cuối cùng là về chùa Giác Hoàng cùng với toà Giám Sát (của người Pháp) và Trực Phòng các bộ nên gọi là Tam Tòa. Hiện nay Tam Tòa nằm ở địa chỉ 23 Tống Duy Tân, thuộc phường Đông Ba, ở góc Đông-Nam bên trong kinh thành Huế, hiện là trụ sở của Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế.
Đàn Xã Tắc
nhỏ|295x295px|[[Đàn Xã Tắc (Huế)|Đàn Xã Tắc Huế vào năm 1914]]
Đàn Xã Tắc được xây dưới thời vua Gia Long vào tháng 4 năm 1806 để tế cúng thần đất (xã) và thần ngũ cốc (tắc). Ví trí Đàn Xã Tắc hiện nay nằm tại phường Thuận Hòa, thành nội Huế, trong ô phố giới hạn bởi 4 mặt: mặt Bắc - đường: Ngô Thời Nhiệm, mặt Nam - đường Trần Nguyên Hãn, mặt Đông - đường Trần Nguyên Đán, mặt Tây - đường Nguyễn Cư Trinh.
Cửu vị thần công
nhỏ|295x295px|Bốn khẩu có tên Xuân, Hạ, Thu, Đông
Cửu vị thần công là tên gọi 9 khẩu thần công được các nghệ nhân Huế đúc dưới thời vua Gia Long. Sau khi đánh bại nhà Tây Sơn, khi lên ngôi, vua Gia Long liền cho các nghệ nhân đương thời tập trung tất cả chiến lợi phẩm là binh khí và vật dụng bằng đồng để đúc thành 9 khẩu thần công làm vật chứng cho chiến thắng vẻ vang của mình. Công việc đúc chính thức từ năm 1803 và hoàn thành vào năm 1804.
Các pháo đài
Các pháo đài được xây dựng nằm ở các eo bầu lồi ra ngoài dọc thân thành. Chúng được bố trí cách đều nhau, kèm theo là hệ thống tường bắn, pháo nhãn, xưởng súng, kho đạn, điếm canh… với tổng chiều dài hơn 11 km. Tường pháo đài bên trong đắp bằng đất, phía trong và phía ngoài được xây ốp bằng gạch vồ.
Toàn bộ vòng thành có cả thảy 24 pháo đài, bao gồm 5 pháo đài cho mỗi mặt thành và 4 pháo đài đặt ở bốn góc thành. Mỗi pháo đài được đặt tên riêng, chữ đầu của mỗi tên được lấy từ một trong 4 hướng Nam, Bắc, Đông, Tây. Ngoài ra, ở góc Đông Bắc còn có Trấn Bình đài, được xem là pháo đài thứ 25 của Kinh thành, được nối thông với Kinh thành qua một cửa gọi là Thái Bình môn.
Chú thích
Huế
Greta oto
Bướm Glasswing hay bướm cánh gương (danh pháp khoa học: greta oto) là một loài bướm trong họ Nymphalidae, loài bướm từ lâu đã được biết tới trong tự nhiên là một trong những loài bướm kì dị nhất với đôi cánh trong suốt như pha lê.
Đặc điểm
Nguyên nhân của hiện tượng cánh trong suốt này chính là nhờ cấu trúc bề mặt cánh của bướm Glasswing. Cánh loài bướm này có cấu trúc nano ngẫu nhiên, sắp xếp không theo một trật tự nhất định. Vì vậy khi ánh sáng Mặt trời chiếu tới, phần lớn các tia sáng sẽ lọt qua cấu trúc nói trên, dẫn tới hiện tượng cánh bướm vô hình. Bướm Glasswing sở hữu một cấu trúc cánh hoàn toàn hỗn loạn, tới mức đạt được hiệu ứng vô hình tạo một bước tiến hóa lớn giúp bướm Glasswing sống sót trong tự nhiên vì bướm càng có màu sắc, chúng càng dễ bị kẻ thù nhìn thấy và săn đuổi.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bướm
Speciomerus ruficornis
Speciomerus ruficornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1818.
Trasaghis
Trasaghis là một đô thị ở tỉnh Udine trong vùng Friuli-Venezia Giulia thuộc Ý, có cự ly khoảng 90 km về phía tây bắc của Trieste và khoảng 25 km về phía tây bắc của Udine. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.477 người và diện tích là 77,8 km².
Trasaghis giáp các đô thị: Bordano, Cavazzo Carnico, Forgaria nel Friuli, Gemona del Friuli, Osoppo, Vito d'Asio.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đô thị tỉnh Udine
Lampona quinqueplagiata
Lampona quinqueplagiata là một loài nhện trong họ Lamponidae. Loài này được phát hiện ở Tây Úc.
Tham khảo
Thể loại:Lampona Thể loại:Loài đặc hữu của Úc
Hixton, Wisconsin
Hixton là một làng thuộc quận Jackson, tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Năm 2006, dân số của làng này là 446 người.
Tham khảo
Thể loại:Làng của Wisconsin Thể loại:Quận Jackson, Wisconsin
5 tháng 7
Ngày 5 tháng 7 là ngày thứ 186 (187 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 179 ngày trong năm.
Tham khảo
Thể loại:Tháng bảy Thể loại:Ngày trong năm
Madoi
Madoi (, Hán Việt: Mã Đa huyện) là một huyện thuộc châu tự trị dân tộc Tạng Golog (Quả Lặc), tỉnh Thanh Hải, Trung Quốc. Đây là huyện có độ cao trung bình lớn nhất tại Trung Quốc với cao độ 4.300m. Madoi thuộc khu vực thượng lưu của Hoàng Hà
Liên kết ngoài
Thể loại:Đơn vị cấp huyện Thanh Hải Thể loại:Golog
Động Tiên Sơn
Động Tiên Sơn có thể là:
Thể loại:Hang động Việt Nam
Ptinus cariei
Ptinus cariei là một loài bọ cánh cứng trong họ Ptinidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1901.
Tham khảo
Thể loại:Ptinus
Lampona ruida
Lampona ruida là một loài nhện trong họ Lamponidae. Loài này được phát hiện ở het oosten van Australië en Tasmanië.
Specularius albus
Specularius albus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1928.
Lampona ruida
Tham khảo
Thể loại:Lampona Thể loại:Loài đặc hữu của Úc
Specularius albus
Tham khảo
Thể loại:Specularius