cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chiến tranh Boshin
Edo đầu hàng
Bắt đầu vào tháng 2, với sự giúp đỡ của đại sứ Pháp là Léon Roches, một kế hoạch được thảo ra để chặn đứng bước tiến của triều đình tại Odawara, cứ điểm chiến lược cuối cùng trên đường đến Edo, nhưng Keiki chống lại kế hoạch này. Bị sốc, Léon Roches từ nhiệm. Vào đầu tháng 3, dưới ảnh hưởng từ công sứ Anh là Harry Parkes, các nước ký một bản hiệp định trung lập nghiêm ngặt, theo đó họ không thể can thiệp hay trợ giúp quân sự cho cả hai phía cho đến khi giao tranh kết thúc.
Saigō Takamori dẫn đội quân chiến thắng tiến lên phía Bắc và phía Đông Nhật Bản, đánh thắng trận Kōshū-Katsunuma. Ông cuối cùng bao vây Edo tháng 5 năm 1868, khiến Katsu Kaishu, chỉ huy quân sự của Shōgun, phải đầu hàng không điều kiện. Một số đội quân tiếp tục kháng cự sau sự đầu hàng này và bị đánh bại trong trận Ueno.
Trong khi đó, chỉ huy hải quân của Shōgun, Enomoto Takeaki, từ chối đầu hàng. Ông chỉ gửi đến 4 tàu, trong số đó có tàu Fujisan, nhưng sau đó ông đào thoát về phía Bắc với dư đảng Hải quân Shōgun (8 tàu chiến hơi nước: Kaiten, Banryū, Chiyodagata, Chōgei, Kaiyō Maru, Kanrin Maru, Mikaho và Shinsoku), cùng 2.000 binh lính hải quân, với hy vọng thiết lập căn cứ cho cuộc phản công cùng với các daimyō phương Bắc. Ông cộng tác với một số cố vấn quân sự Pháp, đáng chú ý có Jules Brunet, người đã rời khỏi quân đội Pháp để có thể cộng tác với quân nổi loạn.
Sự kháng cự của liên minh phương Bắc
nhỏ|225px|Quân đội từ [[Sendai, sau khi được huy động vào tháng 4, gia nhập liên minh phương Bắc chống lại quân đội triều đình tháng 5 năm 1868.]]
nhỏ|225px|Quân đội của Mạc phủ cũ, được vận chuyển đến Hokkaidō. Sau khi Keiki đầu hàng, phần lớn người Nhật chấp thuận sự trị vì của Thiên hoàng, trừ một số phiên ở phía Bắc, ủng hộ gia tộc Aizu, tiếp tục kháng cự. Vào tháng 5, vài lãnh chúa daimyō phía Bắc thành lập liên minh chống lại quân đội triều đình, Đồng minh liệt phiên Ōuetsu chủ yếu là quân đội của các phiên Sendai, Yonezawa, Aizu, Shonai và Nagaoka, với tổng quân số 50.000 lính. Thân vương Kitashirakawa Yoshihisa chạy trốn về phía Bắc với sự ủng hộ của quân du kích Mạc phủ Tokugawa và được đặt lên ngôi minh chủ liên minh phía Bắc, với dự định lấy tước hiệu Thiên hoàng Tobu.
Hạm đội của Enomoto neo tại cảng Sendai ngày 26 tháng 8. Mặc dù Đồng minh liệt phiên Ōuetsu rất đông nhưng trang bị của họ rất kém, và dựa trên các chiến thuật truyền thống. Vũ khí hiện đại rất hiếm, trong nỗ lực cuối cùng họ chế tạo đại bác nòng gỗ gia cố bằng dây thép, có thể phóng ra đạn lửa. Những khẩu đại bác như thế, được lắp vào các công sự phòng thủ, chỉ có thể bắn được 4 đến 5 viên đạn trước khi vỡ tung. Mặc khác, daimyō Nagaoka thu được 2 trong 3 khẩu súng máy ở Nhật Bản và 2.000 khẩu súng trường Pháp từ tay lái súng Đức Henry Schnell.
Tháng 5 năm 1868, daimyō Nagaoka giáng cho quân đội Hoàng gia một đòn choáng váng trong trận Hokuetsu, nhưng thành của ông cuối cùng vẫn bị hạ vào ngày 19 tháng 5. Quân đội Triều đình tiếp tục tiến về phía Bắc, đánh bại Shinsengumi trong trận đèo Bonari, mở ra cánh cửa tấn công và thành Aizu-Wakamatsu trong trận Aizu tháng 10 năm 1868, do vậy, khiến việc cố thủ Sendai trở nên bất khả thi.
Ngày 26 tháng 10, Edo được đổi tên thành Tokyo (Đông Kinh), và thời kỳ Minh Trị chính thức bắt đầu. Aizu bị vây hãm từ đầu tháng, dẫn đến hàng loạt vụ tự sát của các samurai trẻ trong Bạch Hổ đội. Sau trận đánh kéo dài một tháng, Aizu cuối cùng chấp nhận thất bại vào ngày 6 tháng 1.
Cộng hòa Ezo thành lập
Sau thất bại tại Honshū, Enomoto Takeaki chạy trốn đến Hokkaidō cùng tàn quân và một nhóm các cố vấn Pháp. Họ cùng nhau xây dựng một chính quyền mới, với mục đích xây dựng một đảo quốc độc lập vì mục tiêu phát triển Hokkaidō. Họ chính thức thành lập Cộng hòa Ezo theo kiểu Hoa Kỳ vào ngày 15 tháng 12, nước cộng hòa duy nhất ở Nhật từ trước tới nay, Enomoto được bầu làm Tổng tài (tương đương với Tổng thống) với tỷ lệ phiếu cao. Nước cộng hòa cố tiếp cận với các công sứ nước ngoài hiện diện ở Hakodate, ví dụ như Hoa Kỳ, Pháp và Nga, nhưng không có được bất kỳ sự công nhận quốc tế hay ủng hộ nào. Enomoto đề nghị tặng lãnh thổ của mình cho Shōgun Tokugawa dưới luật lệ của triều đình, nhưng đề nghị của ông bị Hội đồng Hoàng gia bác bỏ.
Thất bại cuối cùng và đầu hàng
nhỏ|225px|[[Chiến hạm Nhật Bản Kotetsu của Hải quân Hoàng gia]] nhỏ|trái|120px|Sĩ quan Hải quân Pháp [[Eugène Collache tham dự trận Hải chiến Miyako trong trang phục của samurai.]] Hải quân triều đình tiến đến cảng Miyako ngày 20 tháng 3, nhưng đoán trước được sự xuất hiện của các chiến thuyền triều đình, những người nổi loạn Ezo lên một kế hoạch táo bạo chiếm tàu Kotetsu. Ba thuyền chiến được hạ lệnh bất ngờ tấn công, trong trận đánh sau này gọi là Hải chiến Miyako. Trận đánh kết thúc với thất bại của phe Tokugawa, chủ yếu là do thời tiết, trục trặc động cơ và quyết định là việc sử dụng súng máy của quân đội triều đình chống lại sự tấn công của các đội samurai.
Enomoto quyết tâm chiến đấu đến hơi thở cuối cùng, và đã gửi những vật quý giá của mình cho kẻ thù cất giữ. Nhưng Otori thuyết phục ông đầu hàng, nói với ông rằng quyết định sống để vượt qua thất bại mới thực sự dũng cảm: "Nếu muốn chết, ngài có thể chết bất kỳ lúc nào." Enomoto đầu hàng vào ngày 18 tháng 5 năm 1869 và chấp nhận sự trị vì của Thiên hoàng Minh Trị. Cộng hòa Ezo (Hà Di) chấm dứt tồn tại vào ngày 27 tháng 6 năm 1869.
Sau chiến tranh
nhỏ|[[Thiên hoàng Minh Trị mới 16 tuổi, trong hành trình từ Kyoto đến Tokyo, cuối năm 1868.]] nhỏ|Buổi tiếp của Minh Trị Thiên hoàng với [[Phái đoàn quân sự Pháp đến Nhật Bản (1872-1880)|phái đoàn quân sự thứ hai của Pháp đến Nhật Bản, 1872.]] Sau chiến thắng, chính quyền mới bắt đầu bằng việc thống nhất đất nước dưới một quyền lực duy nhất, hợp pháp và vững mạnh của triều đình. Hoàng cung được chuyển từ Kyoto đến Tōkyō cuối năm 1868. Quyền lực chính trị và quân sự của các phiên (han) bị bãi bỏ hoàn toàn, và các phiên sớm được đổi thành các tỉnh, với thống đốc được Thiên hoàng bổ nhiệm. Một cải cách lớn là việc hủy bỏ và truất hữu có hiệu quả tầng lớp samurai, cho phép rất nhiều các samurai chuyển sang các vị trí hành chính hay kinh doanh, nhưng đẩy rất nhiều người khác vào cảnh nghèo khó. Các phiên phía Nam như Satsuma, Chōshū và Tosa, vốn giữ vai trò quyết định trong chiến thắng, chiếm giữ hầu hết các vị trí trọng yếu trong triều vài thập kỷ sau cuộc chiến, một tình thế đôi khi được gọi là "Chính thể đầu sỏ thời Minh Trị" và được chính thức hóa bằng việc thành lập Viện nguyên lão (genrō). Năm 1869, theo lệnh của Thiên hoàng Minh Trị, đền Yasukuni (Tĩnh Quốc Thần Xã) ở kinh đô Tōkyō được xây dựng lại để vinh danh những người đã hy sinh vì sự nghiệp Minh Trị Duy tân trong chiến tranh Boshin.
Một số lãnh đạo của chính quyền Shōgun cũ bị hạ ngục, và chỉ thiếu chút nữa là bị xử tử. Sự nhân từ này là nhờ sự kiên quyết của Saigō Takamori và Iwakura Tomomi, mặc dù phần lớn sức nặng là từ lời khuyên của Công sứ Anh là Parkes. Ông thúc giục Saigō, theo lời của Ernest Satow, "sự nghiêm khắc dành cho Keiki [Yoshinobu] hay những người đi theo ông ta, đặc biệt là theo lối trừng phạt cá nhân, sẽ làm tổn thương danh tiếng của chính quyền mới trong con mắt của các cường quốc châu Âu." Sau 2 hay 3 năm bị giam, phần lớn bọn họ được mời cộng tác với chính quyền mới vài người đã có sự nghiệp rạng rỡ, như Enomoto Takeaki, sau này trở thành Công sứ tại Nga và Trung Quốc và Bộ trưởng Giáo dục.
Sau lễ đăng quang của mình, Thiên hoàng Minh Trị ra chiếu chỉ Ngũ cá điều ngự thệ văn, ủng hộ hội họp thảo luận, hứa tăng cơ hội cho dân thường, hủy bỏ các hủ tục của thời kỳ trước và tìm kiếm tri thức trên toàn cầu để "củng cố nền móng uy quyền của Thiên hoàng" Những cải cách nổi bật của thời kỳ Minh Trị bao gồm việc năm 1871 phế phiên lập huyện, theo đó các lãnh địa phong kiến và những người thống trị cha truyền con nối sẽ bị thay thế bằng các huyện với các tri sự do Thiên hoàng bổ nhiệm. Những cải cách khác bao gồm việc tiến hành các trường học bắt buộc và giải tán các trường lớp Nho giáo. Cải cách lên đến đỉnh cao bằng việc cho ra đời Hiến pháp Đế quốc Nhật Bản năm 1889. Tuy vậy, bất chấp sự ủng hộ triều đình của tầng lớp samurai, nhiều cải cách đầu thời Minh Trị bất lợi cho lợi ích của họ: thành lập quân đội theo chế độ nhập ngũ từ dân thường. cũng như mất đi uy tín và lương bổng cha truyền con nối đã tạo nên sự đối kháng với rất nhiều cựu samurai. Sự căng thẳng dâng cao ở miền Nam, dẫn đến cuộc Cuộc nổi loạn Saga năm 1874 và nổi loạn ở Chōshū năm 1876. Các cựu samurai ở Satsuma, lãnh đạo bởi Saigō Takamori, người đã ly khai triều đình vì bất đồng với chính sách đối ngoại, bắt đầu cuộc Chiến tranh Tây Nam năm 1877. Chiến đấu để bảo tồn tầng lớp samurai và một chính quyền đạo đức hơn, khẩu hiệu của họ "Tân chính, Hậu đức" (新政厚徳). Chiến tranh chấm dứt bằng cuộc kháng cự anh dũng, nhưng hoàn toàn thất bại của các cựu samurai ở Shiroyama.
Các nhìn nhận về cuộc chiến
nhỏ|225px|Khung cảnh lãng mạn kiểu Nhật về trận Hakodate (函館戦争の図), vẽ vào khoảng năm 1880. Kị binh tấn công, với một chiếc thuyền buồm chìm ở hậu cảnh, được dẫn đầu bởi các thủ lĩnh trong bộ quân phục samurai lỗi thời. Lính Pháp ở sau đội hình kỵ binh mặc quần trắng. Một tàu chiến hơi nước hiện đại có thể thấy ở hậu cảnh, quân đội Hoàng gia mặc quân phục hiện đại ở bên phải.
Trong các bản tóm tắt hiện đại, Minh Trị Duy Tân được mô tả là một cuộc "cách mạng không đổ máu" dẫn đến sự hiện đại hóa nhanh chóng của Nhật Bản. Thực tế của chiến tranh Boshin cho thấy giao tranh diễn ra khá mạnh mẽ: khoảng 120.000 quân được huy động với khoảng 3.500 người bị thương. Sau đó miêu tả của người Nhật về cuộc chiến này thường bị lãng mạn hóa, cho thấy quân Mạc phủ chiến đấu bằng các phương thức truyền thống, chống lại quân triều đình với vũ khí hiện đại. Và mặc dù vũ khí và kỹ thuật truyền thống được sử dụng, cả hai phe đều sử dụng một số vũ khí và kỹ thuật chiến đấu của thời kỳ này: bao gồm chiến hạm bọc thép, súng máy, và chiến thuật học được từ các cố vấn quân sự phương Tây.
Liên kết ngoài
Thể loại:Bài Nhật Bản chọn lọc Thể loại:Minh Trị Duy Tân Thể loại:Chiến tranh liên quan tới Nhật Bản
Anthidium soni
Anthidium soni là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mavromoustakis mô tả khoa học năm 1937.
Tham khảo
Thể loại:Anthidium Thể loại:Động vật được mô tả năm 1937
Ogra
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Mureș
Beslon
Tham khảo
Thể loại:Xã của Manche
Vilseck
Vilseck là một thị xã tại vùng Oberpfalz đông bắc bang Bayern, Đức, bên sông Vils, một chi lưu của sông Naab.
Thị xã này tách hẳn về địa lý so với căn cứ không quân Hoa Kỳ gần đó có tên Rose Barracks nhưng vẫn thường được gọi là Vilseck. Căn cứ này được xây trong giai đoạn 1937-1938, bị chiếm từ quân Đức trong đệ nhị thế chiến. Các đô thị giáp ranh: Edelsfeld, Königstein, Freihung và Hahnbach.
Cryptolestes candius
Cryptolestes candius là một loài bọ cánh cứng trong họ Laemophloeidae. Loài này được Lefkovitch miêu tả khoa học năm 1965.
Tham khảo
Thể loại:Cryptolestes
Thập niên 1400
Thập niên 1400 là thập niên diễn ra từ năm 1400 đến 1409.
Dolichopeza pluricoma
Dolichopeza pluricoma là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.
Tham khảo
Thể loại:Dolichopeza
Anthidium sonorense
Anthidium sonorense là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1923.
Tham khảo
Thể loại:Anthidium Thể loại:Động vật được mô tả năm 1923
Stephanie Nguyễn
Stephanie Nguyễn là chính trị gia người Mỹ gốc Việt trong Quốc hội Tiểu bang California và dân biểu khu bầu cử số 10. Bà được bầu vào năm 2022, trước đây từng có thời kỳ làm việc trong Hội đồng Thành phố Elk Grove sau khi bổ nhiệm ủy viên vào năm 2017.
Thân thế và học vấn
Nguyễn chào đời ở nước Mỹ trong một gia đình tị nạn đến từ Việt Nam. Bà thi đậu bằng cử nhân khoa học nhân văn tại Đại học Tiểu bang Sacramento với mong muốn trở thành giáo viên.
Sự nghiệp chính trị
Nguyễn có thời gian từng là giám đốc điều hành một tổ chức phi lợi nhuận mang tên Asian Resources Inc. có trụ sở tại Sacramento chuyên trợ giúp người Mỹ gốc Á và dân nhập cư.
Nguyễn được bổ nhiệm vào Hội đồng Thành phố Elk Grove vào năm 2017 sau khi Steve Lý đương nhiệm đắc cử chức thị trưởng. Bà làm việc cho Hội đồng này đến tận năm 2022, dân biểu khu bầu cử số 4.
Hội đồng California
Nguyễn đã được bầu vào Quốc hội Tiểu bang California cho khu bầu cử số 10 vào năm 2022. Khu bầu cử Quận Sacramento bao gồm Elk Grove, Florin, Vineyard và một phần của Sacramento. Khu bầu cử này trước đây từng được đánh số là khu bầu cử số 9 do Jim Cooper thuộc Đảng Dân chủ làm dân biểu đã nghỉ hưu để ra tranh cử chức Cảnh sát trưởng Quận Sacramento.
Nguyễn đứng đầu trong cuộc bầu cử sơ bộ phi đảng phái với 29,9% phiếu bầu, tiến tới cuộc tổng tuyển cử cùng với thành viên Đảng Dân chủ và Ủy viên Hội đồng Thành phố Sacramento Eric Guerra. Bà đã đánh bại Guerra trong cuộc tổng tuyển cử với 53,8% phiếu bầu. Các công ty dầu mỏ được cho là đã chi 979.000 đô la hỗ trợ Nguyễn thông qua các khoản chi tiêu độc lập.
Đời tư
Nguyễn sinh sống ở Elk Grove với chồng là sĩ quan cảnh sát và hai con gái của họ. Stephanie lớn lên với sáu anh chị em.
Liên kết ngoài
Thể loại:Năm sinh không rõ Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Người Mỹ gốc Việt Thể loại:Người Elk Grove, California Thể loại:Chính khách Mỹ thế kỷ 21 Thể loại:Nữ chính khách Mỹ thế kỷ 21 Thể loại:Nữ chính khách người Mỹ gốc Việt Thể loại:Chính trị gia người Mỹ gốc Việt Thể loại:Chính khách California gốc Việt Thể loại:Nhà lập pháp nữ tiểu bang ở California Thể loại:Thành viên Đảng Dân chủ của Quốc hội Tiểu bang California Thể loại:Nhà lập pháp tiểu bang người Mỹ gốc Á và Đảo Thái Bình Dương ở California
Bérigny
Bérigny  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 130 mét trên mực nước biển.
Makati
Thành phố Makati (Lungsod ng Makati) là một trong 16 thành phố tạo nên Metro Manila (Vùng Thủ đô Quốc gia), một trong những vùng đô thị đông dân nhất thế giới. Makati là trung tâm tài chính của Philippines và là một trung tâm lớn về thương mại, tài chính và kinh tế ở Châu Á. Thành phố cũng có nhiều Đại sứ quán. Tuy nhiên, nếu xét theo quan điểm thông thường trên thế giới cũng như tại Việt Nam thì Makati giống như một quận trong một thành phố thống nhất (Vùng đô thị Manila).
Địa lý
Thành phố Makati nằm về bên phải trung tâm của Metro Manila, phía bắc của thành phố là sông Pasig, bên kia sông là thành phố Mandaluyong, phá đông bắcc là thành phố Pasig, phía đông nam là đô thị tự trị Pateros, phía tây bắc là thành phố Manila, phía tây nam là thành phố Pasay. Makati có diện tích 27,36 km², chiếm 4,3% diện tích toàn Metro Manila.
Nhân khẩu
Dân số Makati là 567.349 người theo thống kê năm 2007 (bao gồm cả các Barangay đang tranh chấp với các đô thị lân cận). Số liệu này tăng 95.970 người so với năm 2000. Trong các thành phố và đô thị tự trị của Metro Manila, Makati xếp thứ 5 về dân số với 5%. Mặc dù vậy, dân số ban ngày của thành phố Makati ước tính lên tới 1 triệu người vì nhiều người đến thành phố để làm việc, mua sắm; đặc biệt là tại Khu Trung tâm Thương mại.
Barangay
Makati được chia ra làm 33 barangay, đơn vị hành chính nhỏ nhất của Philippines.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thành phố của Philippines
Copadichromis cyaneus
Copadichromis cyaneus là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Loài này có ở Malawi, Mozambique, và Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.
Tham khảo
Thể loại:Copadichromis
Cryptolestes capensis
Cryptolestes capensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Laemophloeidae. Loài này được Waltl miêu tả khoa học năm 1834.
Tham khảo
Thể loại:Cryptolestes
Dolichopeza postica
Dolichopeza postica là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.
Tham khảo
Thể loại:Dolichopeza
Danh sách đĩa nhạc của B.o.B
Danh sách đĩa nhạc của B.o.B, nam ca sĩ nhạc hip hop, bao gồm 2 album phòng thu, 2 đĩa mở rộng, 8 mixtape, 9 đĩa đơn và 25 video âm nhạc. B.o.B là nam ca sĩ solo thứ 13 có album đầu tay đạt vị trí quán quân trên bảng xếp hạng Billboard 200 của Mỹ.
Chú thích
B.o.B Thể loại:Bài hát của B.o.B
Ogrezeni
Ogrezeni là một xã thuộc hạt Giurgiu, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 4970 người.
Danh sách nữ diễn viên Pakistan
Dưới đây là danh sách nữ diễn viên quốc tịch Pakistan, tên được sắp xếp theo bảng chữ cái trong tiếng Latinh.
Tham khảo
Thể loại:Danh sách nhân vật Pakistan *
Cryptolestes capillulus
Cryptolestes capillulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Laemophloeidae. Loài này được Thomas miêu tả khoa học năm 1988.
Tham khảo
Thể loại:Cryptolestes
Beaucoudray
Tham khảo
Thể loại:Xã của Manche
Beauficel
Beauficel  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 113 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Manche
Anthidium spiniventre
Anthidium spiniventre là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1899.
Copadichromis cyclicos
Copadichromis cyclicos là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Malawi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.
Anthidium spiniventre
Tham khảo
Thể loại:Anthidium Thể loại:Động vật được mô tả năm 1899
Copadichromis cyclicos
Tham khảo
Thể loại:Động vật Malawi Thể loại:Copadichromis
Dolichopeza albogeniculata
Tham khảo
Thể loại:Dolichopeza
Thập niên 1500
Thập niên 1500 là thập niên diễn ra từ năm 1500 đến 1509.
Anthidium striatum
Anthidium striatum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 2004.
Tham khảo
Thể loại:Anthidium Thể loại:Động vật được mô tả năm 2004
Ohaba
Ohaba là một xã thuộc hạt Alba, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 938 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Alba
Cờ thư tín
Cờ thư tín là hình thức thi đấu cờ vua trong đó các đấu thủ không gặp mặt trực tiếp mà thông báo nước đi của mình qua một hệ thống truyền tin. Các hệ thống truyền tin phổ biến là máy chủ cờ thư tín, thư điện tử hoặc (hiện nay đã ít phổ biến hơn) thư bưu điện.
Đánh bom tự sát tại Mogadishu 2011
Ngày 4 tháng 10 năm 2011, một kẻ đánh bom tự sát lái một chiếc xe tải vào cửa khu phức hợp Bộ của Chính phủ liên bang chuyển tiếp ở Mogadishu, Somalia. Vụ nổ kết quả giết chết ít nhất 139 người và làm bị thương hơn 93 người khác. Al-Shabaab, một nhóm Hồi giáo nhận trách nhiệm vụ tấn công. Cuộc tấn công được báo cáo là lớn nhất kể từ khi Al-Shabaab đã phát động một cuộc nổi dậy trong Somali vào đầu năm 2007. Nó cũng sau sự rút lui của lực lượng al Shabaab từ các khu vực trong tháng Tám sau khi một can thiệp AMISOM để mang lại viện trợ cho đất nước trong một mùa hạn hán.
Cờ thư tín
So với thể thức thi đấu cờ vua thông thường, trong cờ thư tín, các ván cờ kéo dài hơn, trung bình là vài ngày, vài tuần (đối với hệ thống máy chủ hoặc thư điện tử) đến vài tháng / năm (đối với thư gửi qua bưu điện). Bù lại, các đấu thủ có thể cùng một lúc chơi nhiều ván cờ khác nhau. Do có thời gian suy nghĩ lâu hơn nên trong các ván cờ thư tín, các lỗi mà đấu thủ mắc phải cũng ít hơn.
Đánh bom tự sát tại Mogadishu 2011
Bối cảnh
Trong suốt mùa hè năm 2011, khu vực Đông Phi phải đối mặt với hạn hán và tình trạng thiếu nguồn cung cấp thực phẩm, đặc biệt là trong khu vực Somali, buộc nhiều người qua biên giới vào Ethiopia và Kenya nơi trú ẩn. Al-Shabaab đe dọa sẽ trục xuất các tổ chức cứu trợ làm việc trong khu vực trước khi các quân đội AMISOM của Liên minh châu Phi đã hành động để lực lượng Al-Shabaab máy bay chiến đấu của khu vực.
Cờ thư tín
Tham khảo
Thể loại:Hình thức chơi cờ vua
Đánh bom tự sát tại Mogadishu 2011
Bối cảnh
Trong tháng 7 năm 2010, Al-Shabaab cũng tuyên bố trách nhiệm về một vụ đánh bom ở Kampala, Uganda, trong trả đũa hỗ trợ Uganda để, và sự hiện diện, AMISOM.
Tham khảo
Thể loại:Năm 2011 Thể loại:Khủng bố Hồi giáo Thể loại:Lịch sử Mogadishu
Dolichopeza altiarca
Dolichopeza altiarca là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tham khảo
Thể loại:Dolichopeza
Nguyễn Văn Thoại
Nguyễn Văn Thoại là một tên người Việt. Một số nhân vật nổi bật mang tên này như:
Danh sách nữ diễn viên Nepal
Dưới đây là danh sách nữ diễn viên quốc tịch Nepal, tên được sắp xếp theo bảng chữ cái trong tiếng Latinh.
Tham khảo
Diễn viên
Cryptolestes cornutus
Cryptolestes cornutus là một loài bọ cánh cứng trong họ Laemophloeidae. Loài này được Thomas & Zimmerman miêu tả khoa học năm 1989.
Tham khảo
Thể loại:Cryptolestes
Las Piñas
Las Piñas là một thành phố tại Metro Manila (Vùng Thủ đô Quốc gia) của Philippines. Las Piñas giáp với các thành phố khác như Parañaque ở phía bắc và đông bắc, Muntinlupa ở phía đông và đông nam, đô thị tự trị Imus thuộc tỉnh Cavite ở phía nam, phía tây nam và tây là đô thị tự trị Bacoor của tỉnh Cavite và phía tây bắc là vịnh Manila. Một nửa diện tích của thành phố để xây dựng nhà cửa còn một nửa còn lại dùng cho thương mại, công nghiệp và các cơ quan. Về mặt địa văn, Lá Piñas gồm 3 phần:vịnh Manila, bờ biển và bồn địa Guadalupe. So sánh với cách phân chia hành chính tại Việt Nam thì thành phố này có thể coi là một "quận" của một thành phố thống nhất (Metro Manila).
Liên kết ngoài
Thể loại:Khu dân cư trên vịnh Manila Thể loại:Thành phố ở vùng đô thị Manila
Anthidium subcrenulatum
Anthidium subcrenulatum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Alfken mô tả khoa học năm 1930.
Tham khảo
Thể loại:Anthidium Thể loại:Động vật được mô tả năm 1930
Ohaba Lungă
Ohaba Lungă là một xã thuộc hạt Timiș, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 1225 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Timiș
Cryptolestes corticinus
Liên kết ngoài
Thể loại:Cryptolestes
Anthidium sublustre
Anthidium sublustre là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1982.
Tham khảo
Thể loại:Anthidium Thể loại:Động vật được mô tả năm 1982
Beauchamps, Manche
Beauchamps  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 103 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Manche
Dolichopeza barnardi
Tham khảo
Thể loại:Dolichopeza
Dolichopeza aurantiaca
Dolichopeza aurantiaca là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tham khảo
Thể loại:Dolichopeza
Copadichromis eucinostomus
Copadichromis eucinostomus là một loài cá Lekking cá, con đực xây lâu đài cát. Thành viên lek với gò cát cao nhất - rộng gần một mét ở căn cứ - thắng đối với con cái. Những khối cát này lấy con vật dài mười xăngtimét và mất hai tuần để xây dựng.
La Bazoge, Manche
La Bazoge  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 203 mét trên mực nước biển.
Copadichromis flavimanus
Copadichromis flavimanus là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Malawi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.
Tham khảo
Thể loại:Động vật Malawi F Thể loại:Động vật được mô tả năm 1960 Thể loại:Cá nước ngọt châu Phi
Chung kết UEFA Champions League 1994
Trận chung kết UEFA Champions League năm 1994 là trận chung kết thứ hai của UEFA Champions League và là trận chung kết thứ ba mươi chín của Cúp C1 châu Âu. Đây là trận đấu giữa AC Milan của Ý và FC Barcelona của Tây Ban Nha trên sân vận động Olympic ở Athens, Hy Lạp vào ngày 18 tháng 5 năm 1994. Với chiến thắng 4–0, AC Milan lần thứ năm giành UEFA Champions League. Marcel Desailly trở thành cầu thủ đầu tiên giành cúp 2 năm liên tiếp với 2 câu lạc bộ khác nhau (với Olympique Marseille năm 1993).
Liên kết ngoài
Chung kết UEFA Champions League Chung kết Cúp C1 châu Âu 1994 Chung kết Cúp C1 châu Âu 1994 Chung kết UEFA Champions League 1994
Malabon
Malabon là một thành phố cấu thành nên Metro Manila (Vùng Thủ đô Quốc gia) của Philippines. Thành phố nằm ở phía bắc của Manila. Dân số thành phố là 363.681 người vào năm 2007. Đất đai của thành phố chủ yếu là để xây dựng nhà cửa và các cơ sở công nghiệp và đây là một trong những thành phố có mật độ dân cư cao nhất của vùng đô thị. Tổng diện tích toàn thành phố là 19,714 km². So sánh với cách phân chia hành chính tại Việt Nam thì thành phố này có thể coi là một "quận" của một thành phố thống nhất (Metro Manila).
Malabon là một phần của một tiểu vùng của Metro Manila thường được gọi là CAMAVANA, CAMAVANA gồm có các thành phố Calooncan, Malabon, Navotas và Valenzuela. Caloon can nằm ở phía đông và nam, Navotas nằm ở phía tây và Valenzuela nằm ở phía bắc. Malabon cũng có ranh giới với Obando của tỉnh Bulacan ở phía tây bắc.
Kỷ Orosira
Kỷ Orosira hay kỷ Tạo Sơn (Orosirian, từ tiếng Hy Lạp: orosira, nghĩa là "dãy núi") là kỷ địa chất thứ ba trong đại Cổ Nguyên Sinh và kéo dài từ khoảng 2.050 triệu năm trước (Ma) tới khoảng 1.800 Ma. Thay vì dựa trên địa tầng, các niên đại này được xác định bằng địa thời học.
Nửa sau của kỷ này là khoảng thời gian của các hoạt động kiến tạo sơn gần như trên tất cả các lục địa.
Hai sự kiện va chạm lớn nhất đã biết trên Trái Đất diễn ra trong kỷ Orosira. Ở rất gần thời kỳ đầu của kỷ, khoảng 2.023 Ma, va chạm với một tiểu hành tinh đã tạo ra cấu trúc va chạm Vredefort. Sự kiện va chạm đã tạo ra cấu trúc của lòng chảo Sudbury diễn ra vào gần thời kỳ kết thúc của kỷ này, khoảng 1.850 Ma.
Tham khảo
Orosira, kỷ Orosira, kỷ Thể loại:Niên đại địa chất
Văn phòng
nhỏ|phải|290px|Một văn phòng ở Mỹ Văn phòng hay công sở là tên gọi chỉ chung về một phòng hoặc khu vực làm việc khác trong đó mọi người làm việc hay những tòa nhà được thiết kế, bố trí để sử dụng hoặc cho thuê đối với những cá nhân, tổ chức thực hiện các hoạt động văn phòng (liên quan đến giấy tờ, sổ sách, máy vi tính....), Văn phòng cũng có thể biểu thị một vị trí hay một bộ phận trong một tổ chức với các nhiệm vụ cụ thể gắn liền với các hoạt động liên quan đến những công việc chung, đối nội, đối ngoại, quản lý công sở của tổ chức đó (Văn phòng Sở, hay văn phòng được đặt trong các cơ quan, tổ chức, công ty và thường có các chức danh Chánh Văn phòng, Phó Văn phòng...). Thời Trung Cổ (1000-1300) văn phòng đã được manh nha hình thành và là nơi mà hầu hết các lá thư của triều đình, các văn bản luật pháp đã được sao chép và lưu giữ.
Trong tiếng Anh, khi được sử dụng như một tính từ, thuật ngữ "văn phòng" có thể chỉ các hoạt động liên quan đến việc kinh doanh, với nhiều từ liên quan như văn phòng phẩm, cửa hàng văn phòng phẩm (Quầy văn phòng phẩm). Về mặt pháp lý, văn phòng có thể là tên giao dịch của một tổ chức có tư cách pháp nhân như các văn phòng luật sư, văn phòng công chứng hoặc là một bộ phận của công ty, doanh nghiệp không có chức năng kinh doanh như văn phòng đại diện, văn phòng thương mại, trung tâm xúc tiến thương mại.
Bố trí, thiết kế
nhỏ|270px|Bên trong một văn phòng Một văn phòng thường phải được thiết kế theo hướng hiện đại, khoa học và hợp lý để có thể chứa đựng và phục vụ cho nhiều nhân viên văn phòng để thực hiện các công việc có tính chất chuyên môn cao như công nghệ thông tin, kinh doanh, quản trị kinh doanh, ngân hàng, tài chính. Nhất là trong thời đại ngày nay thì văn phòng thường được đề cập đến như là nơi làm việc của những người lao động trí óc hay công nhân cổ cồn trắng. Thông thường các văn phòng thường tọa lạc tại các đường phố hoặc trung tâm đông người qua lại.
Một văn phòng dù quy mô lớn, hay quy mô nhỏ thì thường phải được trang bị các điều kiện làm việc như bàn làm việc, ghế làm việc, ghế dài, tủ lưu hồ sơ, tủ sách, máy vi tính (thường kết nối Internet), điện thoại, máy in, máy fax, máy scan, giấy tờ, sổ sách, văn phòng phẩm..... Hiện nay có nhiều loại hình văn phòng ảo (trên mạng hoặc thông qua liên lạc) thực hiện các chức năng của văn phòng (chủ yếu là môi giới) xuất hiện mà không có một vị trí làm việc cụ thể. Ngoài ra ngày nay loại hình kinh doanh các cao ốc văn phòng, cho thuê văn phòng cũng trở nên phổ biến để đáp ứng nhu cầu của xã hội về công việc văn phòng, nhất là các trung tâm kinh tế, thành phố lớn.
Tham khảo
Thể loại:Công việc văn phòng Thể loại:Công trình xây dựng Thể loại:Phòng
Baupte
Baupte  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 20 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Manche
Danh sách diễn viên Uruguay
Dưới đây là danh sách nữ diễn viên quốc tịch Uruguay, tên được sắp xếp theo bảng chữ cái trong tiếng Latinh.
Tham khảo
Thể loại:Danh sách nhân vật Uruguay Thể loại:Diễn viên Uruguay
Copadichromis geertsi
Copadichromis geertsi là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Loài này có ở Malawi và Mozambique. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.
Tham khảo
Thể loại:Copadichromis
Cryptolestes curus
Cryptolestes curus là một loài bọ cánh cứng trong họ Laemophloeidae. Loài này được Lefkovitch miêu tả khoa học năm 1965.
Tham khảo
Thể loại:Cryptolestes
Dolichopeza byersiana
Dolichopeza byersiana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tham khảo
Thể loại:Dolichopeza
Oinacu
Oinacu là một xã thuộc hạt Giurgiu, România. Dân số thời điểm năm 2002 là 3953 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã của hạt Giurgiu
Cryptolestes diemenensis
Cryptolestes diemenensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Laemophloeidae. Loài này được Blackburn miêu tả khoa học năm 1903.
Copadichromis ilesi
Copadichromis ilesi là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó được tìm thấy ở Malawi và Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.
Tham khảo
Thể loại:Copadichromis
Dolichopeza cathedralis
Dolichopeza cathedralis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.
Tham khảo
Thể loại:Dolichopeza
Baudreville, Manche
Baudreville  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 52 mét trên mực nước biển.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Manche
Danh sách diễn viên Venezuela
Dưới đây là danh sách diễn viên quốc tịch Venezuela, tên được sắp xếp theo bảng chữ cái trong tiếng Latinh.
Tham khảo
Thể loại:Danh sách nhân vật Venezuela Thể loại:Diễn viên Venezuela
Thập niên 1600
Thập niên 1600 là thập niên diễn ra từ năm 1600 đến 1609.
Khoa học
Có nhiều công trình khoa học và phát minh khoa học. Hans Lippershey phát minh ra kính viễn vọng năm 1608, loại kính này được Galileo sử dụng vào năm sau đó. Báo Avisa Relation oder Zeitung được xuất bản ở Augsburg. Cornelius Drebbel phát minh ra thermostat năm 1609.
Anthidium sudanicum
Anthidium sudanicum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mavromoustakis mô tả khoa học năm 1945.
Tham khảo
Thể loại:Anthidium Thể loại:Động vật được mô tả năm 1945
Ainsley Maitland-Niles
Ainsley Maitland-Niles (sinh ngày 29 tháng 8 năm 1997) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Anh chơi ở vị trí tiền vệ cánh, hậu vệ cánh hoặc tiền vệ trung tâm cho câu lạc bộ Lyon tại Ligue 1. Ainsley từng được triệu tập lên đội tuyển bóng đá quốc gia Anh vào năm 2020.
Câu lạc bộ
AS Roma
Anthidium suphureum
Anthidium suphureum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Lepeletier mô tả khoa học năm 1841.
Tham khảo
Thể loại:Anthidium Thể loại:Động vật được mô tả năm 1841
Pateros, Metro Manila
Pateros là một đô thị tự trị hạng nhất tại Metro Manila, Philippines. Đô thị nhỏ này nổi tiếng với ngành chăn nuôi vịt và đặc biệt là sản xuất balut (trứng vịt lộn). Pateros giáp với thành phố Pasig ở phía bắc, Makati ở phía tây và Taguig ở phía nam. Pateros là đô thị tự trị duy nhất và có diện tích nhỏ nhất tại Metro Manila, nhưng đây là nơi có mật độ dân số cao thứ hai với 27.000 người/km², sau Manila.
Nơi trú ngụ
Nơi trú ngụ (Refuge) là một khái niệm trong sinh thái học trong đó một sinh vật được bảo vệ và che chở khỏi sự săn mồi bằng cách ẩn náu trong một khu vực, địa điểm không thể tiếp cận hoặc không thể dễ dàng tìm thấy. Nơi trú ngụ còn gọi là chốn nương náu hay nơi khu trú hay nơi trú ẩn hay nơi ẩn náu hoặc tùy theo ngữ cảnh. Do tính năng động của quần thể, khi có nơi trú ẩn, quần thể của cả kẻ săn mồi và con mồi đều cao hơn đáng kể và có thể hỗ trợ nhiều loài hơn đáng kể trong một khu vực. Nơi ẩn náu và đa dạng sinh học có mối quan hệ hữu cơ và biện chứng với nhau. Việc tìm nơi trú ngụ để ẩn náu là một trong những tập tính của động vật, đó chính là tập tính lẩn trốn/chạy trốn khỏi kẻ săn mồi thông qua việc tránh xa chúng tốt nhất có thể và cũng là cơ chế tự vệ của động vật trong quá trình đấu tranh sinh tồn giúp chúng sống sót và sinh tồn.
Điạ điểm
Rừng nhiệt đới là môi trường nương náu quan trọng cho các quần thể động vật. Sự đa dạng của các loài trong rừng nhiệt đới cũng một phần lớn là kết quả của sự đa dạng và nhiều nơi ẩn náu trong rừng nhiệt đới. Rừng Việt Nam che chở hơn hai chục loài linh trưởng - vượn, khỉ, cu li và voọc và cho cả hệ động vật Việt Nam. Hiện nay, các khu rừng nhiệt đới là nơi trú ẩn của một nửa số sinh vật hiện tồn tại trên Trái Đất cũng đang bị thu hẹp hàng trăm nghìn ha mỗi năm. Các quần thể hoang dã của khu rừng, đã hoàn toàn bị bao vây và hủy hoại vì dân số bùng nổ. Động vật cũng bị bắn, hoặc bắt sống một cách tràn lan đến nỗi các công viên quốc gia và các khu vực tự nhiên khác đang đối diện với thực trạng rừng trống rỗng.
Nơi ẩn trốn
300px|nhỏ|phải|Rạn san hô cung cấp nơi trú ẩn cho các loài thủy sinh Nơi ẩn náu dựa trên việc trốn tránh động vật ăn thịt: Động vật bị săn mồi thường duy trì số lượng quần thể lớn hơn khi chúng có nơi ẩn náu về mặt vật lý để khỏi sự săn mồi hoặc tránh mặt chúng. Ví dụ, chuột duy trì mật độ số lượng cao hơn nếu chúng có nơi trú ẩn như cỏ cao, um tùm cho phép chúng ẩn náu hoặc qua mặt khỏi những kẻ săn mồi như cú và mèo. Các loài chim biển thường có đàn làm tổ trên các đảo nhưng không phải ở các địa điểm gần đó, có vẻ thích hợp hơn ở đất liền. Các hòn đảo thiếu các loài động vật có vú ăn thịt hay có mặt trên đất liền chẳng hạn như mèo, chó và chuột, nếu có thì tất cả chúng thường tiêu diệt các đàn chim biển. Các loài vật khác, ví dụ hươu chuột có thể dùng các vũng nước làm nơi trú ẩn.
Bãi săn đã được cố ý sử dụng để gia tăng quần thể các loài thú săn, ví dụ như các loài nai, trong ít nhất một thế kỷ. Việc hạn chế những cuộc săn bắn của con người trong một khu vực tương đối nhỏ cho phép quần thể phục hồi tổng thể. Nguyên tắc tương tự cũng áp dụng cho nghề cá, nơi khai thác và đánh bắt nhiều cá hơn khi có nơi trú ẩn gần đó được bảo vệ khỏi sự săn bắt của con người dưới dạng khu bảo tồn thiên nhiên, dẫn đến sản lượng đánh bắt cao hơn so với khi toàn bộ khu vực được mở cửa cho việc đánh bắt. Trong các hệ thống do con người quản lý như thế này, các khu vực bị săn bắn nghiêm trọng đóng vai trò như một hố chìm trong đó động vật bị giết chết nhanh hơn khả năng sinh sản và phục hồi, nhưng được thay thế bằng động vật di cư từ khu bảo tồn thiên nhiên được bảo vệ ra.
Nơi di trú
Nơi ẩn náu dựa trên sự di trú: Nhiều động vật bị săn mồi di cư một cách có hệ thống giữa các nơi ẩn náu và các bãi kiếm ăn phong phú, theo các mô hình giảm thiểu khả năng chúng bị bắt bởi những kẻ săn mồi. Cuộc di cư lớn nhất theo sinh khối là cuộc di cư của đại dương, trong đó một lượng lớn sinh vật ẩn náu trong độ sâu không ánh sáng của đại dương mở, phát sinh sau khi trời tối để tiêu thụ thực vật phù du. Điều này cho phép chúng tránh được những loài cá săn mồi lớn ngoài đại dương, vì những loài săn mồi này chủ yếu là những kẻ săn mồi bằng mắt và cần ánh sáng để bắt mồi hiệu quả. Các kiểu di cư tương tự cũng xảy ra ở nước ngọt. Ví dụ, cá rô châu Âu nhỏ di cư hàng ngày theo chiều ngang ở một số hồ ở Phần Lan. Vào ban ngày, chúng di chuyển khỏi các khu vực thực vật nơi có mối đe dọa ăn thịt ở vùng nước trong là rất lớn, đến các khu vực nước mở đục hơn, di chuyển trở lại vào ban đêm vì có nhiều sinh vật phù du hơn trong số các loài thực vật thủy sinh.
Nơi hẻo lánh
Nơi nương náu dựa trên sự hẻo lánh: Sử dụng nơi ẩn náu làm giảm khả năng tuyệt chủng của các loài. Đã có một số sự kiện tuyệt chủng hàng loạt. Trong một số thời gian này, cư dân của đại dương sâu đã được miễn nhiễm tương đối. Ví dụ, loài cá Coelacanth là một loài còn sót lại của một nhóm cá từng phổ biến một thời là Sarcopterygii, đã biến mất khỏi vùng biển nông vào thời điểm tuyệt chủng kỷ Creta–Paleogen cách đây 66 triệu năm, chỉ còn lại một vài loài sống sót. Nhiều đơn vị phân loại san hô đã sử dụng đại dương sâu thẳm làm nơi ẩn náu, chuyển từ vùng nước nông sang vùng nước sâu và ngược lại trong lịch sử tiến hóa của chúng. Bằng cách phát triển cánh và bay, côn trùng đã khai thác không khí như một nơi ẩn náu, một nơi an toàn trước những kẻ săn mồi trên mặt đất; chiến lược tiến hóa thành công này đặt vị thế côn trùng trên con đường chiếm vị trí thống trị địa cầu mà chúng nắm giữ ngày nay.
Kích cở
Thông thường những cá thể lớn hơn vẫn có thể bị tiêu thụ bởi những kẻ săn mồi, nhưng những kẻ săn mồi sẽ thích những con mồi nhỏ hơn vì chúng đòi hỏi ít công việc hơn (xử lý) và kẻ săn mồi ít có khả năng bị thương bởi những cá thể nhỏ. Dẫn đến phải tốn nhiều công sức hơn xét trên một bữa ăn. Một ví dụ là tôm hùm đá có thể ăn những cá thể lớn thuộc lớp vỏ có lông màu hồng, nhưng sẽ ưu tiên tiêu thụ những cá thể nhỏ khi được lựa chọn. Một số loài vẹt đuôi dài thoát khỏi những kẻ săn mồi bằng cách định cư xa hơn lên bờ, tránh xa những kẻ săn mồi. Loài sao biển cũng chọn chỗ mà ở đó sao biển không thể tiếp cận chúng khi thủy triều rút, cũng như không thể khoan qua vỏ của chúng vì chúng bị ngập nước không đủ thời gian trong mỗi chu kỳ thủy triều. Trong tình huống này, kích thước là nơi ẩn náu của chính nó, trong đó nó cho phép những con barnacle thoát khỏi sự khô cằn trong những trường hợp có thể gây chết cho những cá thể nhỏ hơn.
Tham khảo
Thể loại:Sinh học Thể loại:Thuật ngữ sinh thái học Thể loại:Sinh thái học dân số
Sân bay quốc tế Khartoum
Sân bay quốc tế Khartoum là một sân bay oqr Khartoum, thủ đô Sudan.
Sân bay này sẽ được thay bằng một sân bay mới nằm cách Omdurman 48 km về phía nam vào năm 2010.
Tai nạn và sự cố
nhỏ|The wreckage of an aircraft pushed to the side of the runway. Photographed August 2005.
Tham khảo
Thể loại:Sân bay Sudan Thể loại:Khartoum
Baudre
Tham khảo
Thể loại:Xã của Manche
Kỷ Statheros
Kỷ Statheros hay kỷ Cố Kết (Statherian, từ tiếng Hy Lạp: statheros, nghĩa là "cố kết", "ổn định") là kỷ địa chất thứ tư và là kỷ cuối cùng trong đại Cổ Nguyên Sinh. Nó kéo dài từ khoảng 1.800 triệu năm trước (Ma) tới khoảng 1.600 Ma. Thay vì dựa trên địa tầng, các niên đại này được xác định bằng địa thời học.
Trong kỷ này sự sống đơn bào phức tạp đầu tiên đã xuất hiện.
Kỷ này được đặc trưng trên phần lớn các lục địa hoặc là bằng các thềm lục địa mới hoặc là sự im lìm hóa cuối cùng của các dải gập nếp.
Siêu lục địa Columbia đã hình thành vào đầu kỷ này.
Liên kết ngoài
Statheros, kỷ Statheros, kỷ Thể loại:Niên đại địa chất
Fyodor Mikhaylovich Dostoyevsky
nhỏ|Dostoevsky do [[Vasily Perov vẽ năm 1872]] Fyodor Mikhailovich Dostoyevsky (tiếng Nga: Фёдор Миха́йлович Достое́вский ), hay còn được gọi là Dostoevsky, là nhà văn nổi tiếng người Nga, sinh ngày 11 tháng 11 (lịch cũ: 30 tháng 10), 1821 và mất ngày 9 tháng 2 (lịch cũ: 28 tháng 1), 1881.
Cùng với Lev Tolstoy, Dostoevsky được xem là một trong hai nhà văn Nga vĩ đại thế kỷ 19. Các tác phẩm của ông, như Anh em nhà Karamazov hay Tội ác và hình phạt đã khai thác tâm lý con người trong bối cảnh chính trị, xã hội và tinh thần của xã hội Nga thế kỷ 19. Ông được giới phê bình đánh giá rất cao, phần lớn xem ông là người sáng lập hay là người báo trước cho chủ nghĩa hiện sinh thế kỷ 20, chẳng hạn, Walter Kaufman xem Ghi chép dưới hầm là "tác phẩm về chủ nghĩa hiện sinh tuyệt vời nhất từng được viết".
Tuy nhiên ở Liên Xô, sau Cách mạng tháng Mười, người ta hầu như phủ nhận toàn bộ các sáng tác của Dostoevsky. Từ 1972, tác phẩm của Dostoevsky mới được nhìn nhận lại và đánh giá đúng mức ở quê hương của mình.
Những năm đầu đời
nhỏ|trái|270px| Bệnh viện Mariinsky, Moskva Dostoevsky sinh năm 1821 ở Moskva, là con trai thứ hai trong gia đình có 7 anh em. Cha ông là Mikhail, vốn dòng dõi quý tộc nhưng đã sa sút, một bác sĩ quân y sau khi nghỉ hưu làm việc tại bệnh viện Maryinski chuyên chữa trị các người nghèo. Mẹ ông là Mariya Fyodorovna, con một thương gia. Bệnh viện Maryinski, nơi Dostoevsky sống hồi nhỏ, nằm ở chỗ tồi tệ nhất của thành phố, một khu vực bao gồm một nghĩa trang cho tội nhân, một trại thương điên và một cô nhi viện cho trẻ sơ sinh. Khung cảnh khu phố này đã để lại một ấn tượng lâu dài lên thời trẻ Dostoevsky, sớm quan tâm tới những người nghèo, bị áp bức và thống khổ. Dù bị bố mẹ cấm, Dostoevsky vẫn thích lẻn ra vườn của bệnh viện, nơi những bệnh nhân đau khổ ngồi sưởi nắng. Cậu bé Dostoevsky thích dành thời gian ngồi bên các bệnh nhân và lắng nghe các câu chuyện của họ.
Có nhiều câu chuyện về cách cha Dostoevsky đối xử với những đứa con của mình, nhưng khó kiểm chứng về tính xác thực của chúng vì có lẽ chúng dựa trên tác phẩm Anh em nhà Karamazov hơn là đời thực của tác giả. Tuy vậy, những thư từ và tường thuật cho thấy giữa Dostoevsky và bố có một mối quan hệ khá tốt đẹp.
Những sáng tác đầu tiên
Dostoevsky mắc chứng động kinh. Cơn động kinh đầu tiên xảy ra năm ông lên chín và thỉnh thoảng lại xuất hiện trong suốt cuộc đời ông. Trải nghiệm bản thân đã trở thành cơ sơ cho việc mô tả cơn động kinh của các nhân vật như Hoàng thân Myshkin trong Chàng ngốc hay Smerdyakov trong Anh em nhà Karamazov.
Sau khi tốt nghiệp, Dostoevsky được điều về một đơn vị công binh, nhưng sau đó một năm ông xin giải ngũ.Khoảng thời gian này, Dostoevsky hoàn thành việc dịch cuốn Eugénie Grandet của Balzac nhưng không được chú ý lắm.
Khoảng cuối năm 1844, Dostoevsky bắt tay vào viết tiểu thuyết.Tác phẩm đầu tiên ra đời một năm sau đó, Những kẻ bần hàn (Бедные люди). Khi mới in dưới dạng các phần trên tập san Sovremennik(Hiện đại),cuốn sách đã rất được hoan nghênh. Theo chuyện kể, biên tập viên của tờ bào, nhà thơ Nikolai Nekrasov đi vào văn phòng của nhà phê bình Vissarion Belinsky và nói: "Một Gogol mới hiện". Cuốn tiểu thuyết được xuất bản thành sách những năm sau đó đã khiến Dostoevsky sớm nổi tiếng ở tuổi 24.
Tuy nhiên, cuốn truyện vừa Con người kép (Двойник) và những tác phẩm ông viết mấy năm sau đó (Tiểu thuyết chín chữ, Ông Prokharchin, Bà chủ,...) không được đánh giá cao. Nhiều người đã cảm thấy tiên đoán của Belinsky, rằng F. Dostoevsky sẽ thành một trong những nhà văn Nga vĩ đại nhất có vẻ đã lầm lẫn.
Tù đày ở Siberia
Năm 1847, Dostoevsky tham gia vào nhóm Petrashevsky, một diễn đàn do Mikhail Vasilevich Petrashevsky - một người chịu ảnh hường của Fourier khởi xướng. Như phần lớn các diễn đàn của giời trí thức ở kinh đô Peterburg bấy giờ, đó là một tập hợp phức tạp của trí thức, sinh viên, viên chức,... chủ yếu thảo luận văn học và nhất là triết học phương Tây, cũng như một loạt câc vấn đề xã hội khác. Tuy không có quan điểm chính trị rõ rệt, phần lớn hội viên bất mãn với chế độ quân chủ Nga. Bất an về cuộc cách mạng 1848 ở châu Âu, hoàng đế Nikolai I đã quyết định đàn áp các diễn đàn như vậy. Ngày 23 tháng 4 năm 1849, Dostoevsky bị bắt.
Sau 9 tháng nằm tù trong hầm pháo đài Petropavlovskaya, ngày 16 tháng Mười một, Dostoevsky cùng 15 người khác bị đưa ra tòa và kết án tử hình. Ngày hành hình, họ đứng trong thời tiết lạnh giá để chờ đợi một loạt súng mà vào phút chót bị bãi bỏ bởi một lệnh ân xá của hoàng đế. Thay vào đó, họ bị kết án 4 năm lao động khổ sai tại Omsk, thuộc tây nam miền Siberia. Sau này Dostoevsky có mô tả cho người em của mình rằng những năm tháng khắc nghiệt đó với ông như "bị đóng trong quan tài".
Về trại lính đổ nát mà "đáng lẽ phải sụp xuống từ một năm trước", ông kể lại: "Mùa hè, ngột ngạt không chịu được. Mùa đông, rét không thể nói hết. Tất cả các tầng đều đã hỏng. Rác dày tới một inch, người ta có thể bị trượt ngã... Chúng tôi được đóng gói như cá trích trong thùng. Không có đủ không gian để mà xoay người..."
Những trải nghiệm thời gian ở tù và quân ngũ đã làm thay đổi lớn niềm tin tôn giáo và chính trị của ông. Trước hết, ông đã tỉnh ngộ về những tư tưởng "phương Tây", quyết định từ bỏ trào lưu triết học Tây Âu đương thời, thay vào đó công hiến những sáng tác của mình cho các "giá trị Nga" truyền thống, trọng nông như khái niệm Sobornost của Chủ nghĩa thân Slav (Slavophilia). Nhưng còn mạnh mẽ hơn thế là sự tăng cường đức tin Cơ đốc giáo, nhất là Chính thống giáo (sau này ông mô tả sự chuyển biến đó trong truyện ngắn Bác nông dân Marey). Từ đây Dostoevsky đứng trên thái độ phê phán hơn với triết học châu Âu đường thời, đồng thời có thái độ khắc nghiệt với các trào lưu hư vô và xã hội chủ nghĩa. Về mặt xã hội, ông quay ra chỉ trích những người cách mạng, nghi ngờ những cải cách xã hội và ngả sang những quan điểm bảo thủ.
Những năm chính trong sự nghiệp
Tháng Mười hai 1860, Fyodor Dostoevsky trở về kinh đô Sankt Peterburg, bắt tay vào xuất bản một loạt các tạp chí văn học như Время (Thời đại) và Эпоха (Kỷ nguyên) với người anh trai Mikhail nhưng không thành công. Số cuối cùng bị hủy bởi bài tường thuật của nó về Cuộc nổi dậy tháng Giêng ở Ba Lan năm 1863. Năm đó ông đi du lịch châu Âu và thường xuyên chơi bạc trong các sòng bạc. Ông đã gặp Apollinaria Suslova, một người đàn bà đẹp mà ông đã lấy làm hình mẫu cho hai nhân vật tên Katerina Ivanovna trong Anh em nhà Karamazov và Tội ác và hình phạt. Dostoevsky chìm sâu vào trầm uất và bài bạc. Ông thua rất nhiều, có câu chuyện kể rằng ông đã hoàn tất Tội ác và hình phạt với một sự gấp gáp điên cuồng vì mong mỏi khoản tiền trả trước của nhà xuất bản. Cuối cùng, ông thật sự rỗng túi. Trong tuyệt vọng, ông đã viết Con bạc (Игрок) để đáp ứng mong muốn của nhà xuất bản Stellovsky, khi họ tuyên bố sẽ tranh chấp quyền tác giả tất cả các sáng tác của Dostoevsky nếu ông không viết tiếp cho họ.
Dostoevsky trở về nước Nga sau cái chết của vợ (1864) và anh trai Mikhail (1865). Thời gian này, vì tiếp tục vướng vào cờ bạc, ông mắc nợ rất nhiều và phải sáng tác để trả nợ, nhưng không vì thế mà ông dễ dãi với những sáng tác của mình.
Vì nhu cầu viết nhanh hơn, theo lời khuyên của một người bạn, ông quyết định tuyển một thư ký. Đó là Anna Grigorievna Snitkina, một cô gái rất trẻ, mới 20 tuổi. Năm 1867, Dostoevsky kết hôn với Anna và cùng nhau đi du lịch châu Âu. Thời gian này ông sáng tác cuốn Chàng ngốc (Идиот).
Năm 1868, Anna sinh hạ đứa con gái Sonya nhưng bé gái này bị chết yểu sau vài tháng. Về sau, Dostoevsky có thêm ba con: con gái Lyubov sinh năm 1869, con trai Fyodor sinh năm 1870 và con trai Alyosha sinh năm 1875.
Năm 1880, ông xuất bản cuốn Anh em nhà Karamazov (Братья Карамазовы). Đó là cuốn tiểu thuyết cuối cùng và được xem là lớn của ông. Với tác phẩm này, Dostoevsky được toàn thế giới công nhận là một trong những đại văn hào nước Nga.