cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chữ Quốc ngữ
Chữ cái nguyên âm trong vần chính tả và âm đối ứng
Như vậy ta chỉ có 29 nguyên âm ghép không thêm được phần âm cuối là: AI, AO, AU, ÂU, AY, ÂY, EO, ÊU, IA (Dạng biến thể của IÊ), IÊU/YÊU, IU, OI, ÔI, ƠI, OAI, OAO, OAY, OEO, UA (Dạng biến thể của UÔ), UI, ƯA (Dạng biến thể của ƯƠ), ƯI, ƯU, UÂY, UÔI, ƯƠI, ƯƠU, UYA (Dạng biến thể của UYÊ) và UYU. Trong phát âm và viết thành chữ Quốc ngữ thì việc lên xuống, kéo dài âm từ để biểu hiện từ tượng thanh, tượng hình và lớn, nhỏ... luôn là việc cần thiết.
Bảng sau cho biết các cách phát âm có thể tương ứng với từng cách viết nguyên âm:
Hiện nay các nhà ngôn ngữ học chưa có sự thống nhất hoàn toàn về số lượng nguyên âm trong tiếng Việt. Tuy nhiên, quan điểm phổ biến cho rằng tiếng Việt có 13 nguyên âm đơn, 3 nguyên âm đôi và không có nguyên âm ba, gồm: /i, e, ε, ɤ, ɤˇ, a, ɯ, ă, u, o, ɔ, ɔˇ, εˇ, ie, ɯɤ, uo/.
Bảng sau cho biết các cách viết có thể tương ứng với từng cách phát âm nguyên âm đơn:
Bảng sau cho biết các cách viết có thể tương ứng với từng cách phát âm nguyên âm đôi và ba:
Thanh điệu chính tả và thanh điệu ngữ âm đối ứng
Tiếng Việt là ngôn ngữ thanh điệu, mọi âm tiết của tiếng Việt đều luôn mang một thanh điệu nào đó. Phương ngôn tiếng Việt miền Bắc có sáu thanh điệu, phương ngôn tiếng Việt miền Trung và miền Nam có năm thanh điệu.
! rowspan="2" | Thanh điệu ! rowspan="2" | Bắc Bộ ! colspan="3" | Bắc Trung Bộ ! rowspan="2" | Trung Bộ ! rowspan="2" | Nam Bộ ! Vinh!! Thanh Chương!! Hà Tĩnh ! style="text-align: left;" | ngang ! style="text-align: left;" | huyền ! style="text-align: left;" | sắc ! style="text-align: left;" | hỏi ! style="text-align: left;" | ngã ! style="text-align: left;" | nặng
Trừ thanh ngang không có ký hiệu riêng để biểu thị (vì vậy mà một số người gọi nó là "thanh không dấu"), chữ quốc ngữ dùng năm ký hiệu gọi là "dấu thanh" hoặc "dấu", để biểu thị thanh điệu của tiếng Việt.
Quy tắc sử dụng i và y
Hai chữ "i" và "y" đều được gọi là "i", khi cần phân biệt thì dựa theo hình dạng của chúng chữ "i" được gọi là "i ngắn" (vì chiều cao in thường của nó ngắn hơn chữ "y"), chữ "y" được gọi là "y dài". Cái tên "i grec" của chữ "y" là do nó được vay mượn từ chữ Upxilon của bảng chữ cái Hy Lạp, nên tên gọi của nó trong tiếng Latinh, tiếng Bồ Đào Nha và tiếng Pháp đều có nghĩa là "chữ i Hy Lạp". Trong tiếng Hy Lạp hiện đại (thường được tính mốc là bắt đầu từ năm 1453 khi Đế quốc Đông La Mã sụp đổ) chữ "y" biểu thị nguyên âm /i/. Trong tiếng Latinh chữ "i" (còn được viết là "j") biểu thị hai nguyên âm /ɪ/, /iː/ và phụ âm /j/. Trong chữ quốc ngữ, chữ "i" cũng được dùng để ghi lại âm vị /i/ và /j/ giống như tiếng Latinh nhưng không phải lúc nào hai âm vị /i/ và /j/ cũng được ghi lại bằng chữ cái "i", trong một số trường hợp chúng được ghi lại bằng chữ "y".
Các giáo sĩ phương Tây khi đặt ra chữ quốc ngữ vì sợ rằng nếu ghi nguyên âm /i/ ở đầu từ bằng chữ cái "i" thì những người biết tiếng Latinh có thể hiểu lầm chữ "i" ở đây biểu thị phụ âm /j/ dẫn tới đọc sai từ nên đã ghi nguyên âm /i/ ở đầu từ bằng chữ cái Hy Lạp "y" (vì trong tiếng Hy Lạp hiện đại, chữ cái "y" cũng biểu thị phụ âm /i/ giống như chữ cái "i" trong chữ quốc ngữ).
Xyris coutensis
Xyris coutensis là một loài thực vật hạt kín trong họ Hoàng đầu. Loài này được Wand. & Cerati miêu tả khoa học đầu tiên năm 1987.
Chữ Quốc ngữ
Quy tắc sử dụng i và y
Hai vần "ay" /aj/ và "ai" /aːj/ đều mang nguyên âm /a/ và bán nguyên âm /j/, cái tạo nên sự khác biệt trong cách phát âm của hai vần này là trường độ của nguyên âm /a/. Vần "ay" chứa nguyên âm a ngắn /a/, vần "ai" /aːj/ chứa nguyên âm a dài /aː/. Sự khác biệt trong cách phát âm của hai vần "ây" /əj/ và "ơi" /əːj/ cũng nằm ở trường độ của nguyên âm, vần "ây" /əj/ chứa nguyên âm ơ ngắn /ə/, vần "ơi" /əːj/ chứa nguyên âm ơ dài /əː/. Chữ quốc ngữ đã có chữ "ă" để biểu thị nguyên âm a ngắn nhưng các giáo sĩ phương Tây đã không dùng chữ này để ghi lại nguyên âm a ngắn trong vần "ay". Vì muốn hạn chế dùng các chữ cái có dấu nên họ đã dùng chữ "a" để ghi lại cả nguyên âm a dài lẫn nguyên âm a ngắn trong vần "ai" và "ay". Để phân biệt hai vần này họ dùng hai chữ cái "i" và "y" để ghi lại bán nguyên âm /j/ trong hai vần "ay" và "ai". Với vần "ai" họ dùng chữ "i", với vần "ay" họ dùng chữ "y". Hai chữ "i" và "y" ở đây ngoài việc biểu thị bán nguyên âm /j/ trong hai vần ra còn báo cho người đọc biết nguyên âm đứng trước nó là nguyên âm dài hay nguyên âm ngắn, "i" biểu thị nguyên âm dài, "y" biểu thị nguyên âm ngắn. Để cho nhất quán bán nguyên âm /j/ trong vần "ây" (chứa nguyên âm ơ ngắn) được ghi bằng chữ "y", còn trong vần "ơi" (chứa nguyên âm ơ dài) nó được ghi lại bằng chữ "i". Vần "uy" /wi/ viết là "uy", vần "ui" /uj/ viết là "ui" (uy và ui đều mang bán nguyên âm /j/, /w/ và /u/ được ghi lại bằng cùng một chữ "u" giống như các vần khác). Vần "uy" đứng sau "q" viết là "u" như châu Âu (quy).
Ngoài các trường hợp kể trên ra, trong các trường hợp còn lại nguyên âm /i/ và bán nguyên âm /j/ phải được viết bằng chữ cái "i".
Reux
Reux là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.
Chữ Quốc ngữ
Quy tắc sử dụng i và y
Nguyên nhân dẫn đến việc dùng hai chữ i dài i ngắn trong chữ quốc ngữ là như trên nhưng từ thuở ban đầu của chữ quốc ngữ đến nay vì nhiều nguyên nhân như do không biết nguồn gốc của hai chữ i ngắn y dài trong chữ quốc ngữ, do thói quen cố hữu, theo thẩm mỹ quan cá nhân (thấy ở trường hợp này trường hợp kia viết với chữ i hay chữ y thì dễ nhìn hơn), bắt chước theo cách viết của người khác vân vân, nguyên tắc sử dụng i và y đặt ra lúc ban đầu liên tục bị vi phạm. Ngay cả các giáo sĩ phương Tây cũng không tuân thủ triệt để. Người ta chỉ cố gắng viết đúng y dài i ngắn để phân biệt hai vần "ay" và "ai", trong các trường hợp khác người ta tùy tiện viết y dài i ngắn theo ý mình.
Xyris coutensis
Liên kết ngoài
Thể loại:Xyris Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1987
Reux
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Calvados
Chữ Quốc ngữ
Quy tắc sử dụng i và y
Trong phương ngữ tiếng Việt miền Nam, nguyên âm /a/ luôn là một nguyên âm dài khi đứng trước bán nguyên âm /j/, không còn sự đối lập về trường độ của nguyên âm /a/ nữa, do đó "ay" và "ai" trong phương ngữ miền Nam là đồng âm, đều được phát âm là /aj/. Vì "ay" và "ai" trong phương ngữ miền Nam chỉ là hai cách viết khác nhau theo quy ước chính tả của cùng một vần nên người miền Nam hay viết sai chính tả các từ có "ay" và "ai", chỗ theo chính tả phải viết là "ay" thì lại viết "ai" và ngược lại, chỗ phải viết là "ai" thì lại viết là "ay".
Nhằm chấm dứt tình trạng viết i ngắn i dài lung tung, đã có một số người, cơ quan, tổ chức đặt ra quy tắc sử dụng i và y của riêng mình, quy định khi nào viết chữ i, khi nào viết chữ y. Các quy tắc này thường không xét đến nguyên nhân các giáo sĩ phương Tây đưa hai chữ i ngắn i dài vào chữ quốc ngữ.
Kiểu mới
Trừ tên riêng, đề xuất tương đối hợp lý cách dùng hai chữ i ngắn và y dài hiện nay như sau:
- Nếu không có sự thay đổi về âm và nghĩa, trừ trường hợp " Y " đứng sau " QU ", hầu hết các từ có âm " I " ở cuối đều được viết thống nhất bằng " I ". Thí dụ: Hi sinh, kỉ niệm, lí luận, thẩm mĩ,... - Nếu "I" hoặc "Y" đứng một mình, đứng đầu từ hoặc ở giữa từ, ta viết theo thói quen cũ. Thí dụ: ý nghĩa, y tế, yêu thương, Nguyễn Khuyến,...
Kiểu cũ
Cách dùng "i" hoặc "y" kiểu cũ thì thường căn cứ vào Hán Việt Từ điển của Đào Duy Anh (1931). Theo đó thì "y" được dùng thay "i" với những từ gốc Hán Việt nếu đứng sau các phụ âm h, k, l, m, t, và q (qu). Vì vậy nên có "ngựa hí", "tì tay" (gốc Nôm) nhưng "song hỷ", "tỵ nạn" (gốc Hán Việt). Những phụ âm khác thì vẫn dùng "i" như "tăng ni" chứ không có ny (tuy nhiên có ca sĩ mang tên là "Tố Ny" từng tham gia chương trình Giọng Hát Việt). Người Việt ở hải ngoại dạy tiếng Việt cho trẻ em dùng mẹo để nhớ sáu phụ âm trên bằng câu "học mau lên kẻo ta quên".
Quy tắc đánh dấu thanh
Trong các nguyên âm đôi và ba có ít nhất hai cách đặt dấu phụ lên chúng, trong đó một cách ("cách mới") dựa trên lý thuyết ngôn ngữ học.
Calycoseris
Calycoseris là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae).
Chữ Quốc ngữ
Quy tắc đánh dấu thanh
Trong xếp thứ tự chữ cái, các chữ cái được ưu tiên, tiếp sau là dấu âm, dấu thanh điệu, và sau cùng là chữ hoa/chữ thường. Quá trình ưu tiên này được thực hiện lần lượt trên các âm tiết. Ví dụ một từ điển sẽ xếp "tuân thủ" trước "tuần chay".
Calycoseris
Loài
Chi Calycoseris gồm các loài:
Chữ Quốc ngữ
Quy tắc đánh dấu thanh
Có nhiều quan điểm khác nhau về việc vị trí đặt dấu thanh, một trong các quan điểm đó như sau:
Trong đời sống, hiện vẫn tồn tại hai cách đặt dấu thanh trong tiếng Việt, vẫn xuất hiện trên cùng một văn bản, làm cho văn bản đẹp hơn, vẫn không sai. Ví dụ "hòa" là một cách đặt dấu thanh khác cho "hoà", trong đó "hòa" còn gọi là cách đặt dấu thanh "cũ". Bảng sau liệt kê các trường hợp mà hai cách đặt dấu thanh khác nhau:
Vị thế pháp lý của chữ Quốc ngữ
Tuy bộ chữ Latinh cho tiếng Việt thường được gọi là "chữ Quốc ngữ", nó chỉ được xem như là một bộ chữ viết phổ thông thường dùng trên thực tế cho tiếng Việt hiện nay. Không có bất kỳ văn bản pháp lý nào ở cấp nhà nước quy định hay công nhận chữ Latinh là "Quốc tự" (chữ viết quốc gia) hay "văn tự chính thức". Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2013, chương I điều 5 mục 3 ghi là "Ngôn ngữ quốc gia là tiếng Việt", khẳng định tiếng Việt là Quốc ngữ nhưng không đề cập tới "Quốc tự".
Ở các văn bản thuộc lĩnh vực hành chính, tiếng Việt thường được viết bằng chữ Quốc ngữ theo "Quy định về chính tả tiếng Việt và về thuật ngữ tiếng Việt" áp dụng cho các sách giáo khoa, báo và văn bản của ngành giáo dục, nêu tại Quyết định của Bộ Giáo dục số 240/QĐ ngày 5 tháng 3 năm 1984. Ngoài lĩnh vực này, không có quy định nào yêu cầu người Việt trong đời sống hiện nay chỉ được viết tiếng Việt bằng chữ Quốc ngữ và cấm viết tiếng Việt bằng chữ Hán và chữ Nôm. Hiến pháp chương I điều 5 mục 3 cũng ghi "Các dân tộc có quyền dùng tiếng nói, chữ viết, giữ gìn bản sắc dân tộc, phát huy phong tục, tập quán, truyền thống và văn hóa tốt đẹp của mình", nên nếu có bộ luật hay quy định nào đó được đặt ra để cấm người Việt hiện tại viết tiếng Việt bằng chữ Hán và chữ Nôm như người Việt xưa thì sẽ là một bộ luật vi hiến.
Phải đến thời kỳ Pháp thuộc ở cuối thế kỷ XIX, sau sự xâm lược của Thực dân Pháp, chính quyền Đông Dương ở Nam Kỳ đưa ra những quy định pháp lý bảo hộ chữ Latinh cho tiếng Việt thay thế chữ Hán và chữ Nôm, để khiến tiếng Việt đồng văn tự với tiếng Pháp cũng sử dụng chữ Latinh. Đồng thời chữ Latinh cho tiếng Việt cũng bắt đầu được gọi là chữ Quốc ngữ. Sang thế kỷ XX, mở rộng chính sách dùng chữ Quốc ngữ ra Bắc Kỳ. Từ đó tiếng Việt được viết phổ biến bằng chữ Latinh. Người Việt cũng dần bị "mù chữ" đối với chữ Hán và chữ Nôm.
Theo tư liệu trong "Lễ kỷ niệm 70 năm Ngày thành lập Hội Truyền bá Quốc ngữ (25/5/1938)" do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức ngày 25/5/2008, thì Hội ra đời ngày 25/5/1938. Ngày 29/7/1938, Thống sứ Bắc Kỳ là người Pháp công nhận sự hợp pháp của Hội, và Hội cho rằng đó là dấu mốc chắc chắn cho vị thế "chữ Quốc ngữ" của chữ Latinh cho tiếng Việt. Việc cổ động cho học "chữ Quốc ngữ" ở Việt Nam gắn với các phong trào cải cách trong giai đoạn 1890 - 1910 như Hội Trí Tri, phong trào Duy Tân, Đông Kinh Nghĩa Thục và ngành báo chí mới hình thành, đã thừa nhận và cổ vũ học "chữ Quốc ngữ", coi là phương tiện thuận lợi cho học hành nâng cao dân trí.
Theo Tiến sĩ Trần Trọng Dương, sắc lệnh số 20 do Võ Nguyên Giáp ký năm 1945 "có quy định về việc sử dụng chữ Quốc ngữ và coi đó là chữ viết của nước mình."
Vấn đề cải tiến chữ Quốc ngữ
Từ giữa thế kỷ 20, một số người quan tâm tìm cách cải tiến chữ Quốc ngữ, và cho rằng cần làm giản tiện và hợp lí hơn. Tuy nhiên, cải tiến chữ viết là công việc khó khăn, phải được hàng triệu người chấp nhận, nên thực ra chưa có cải tiến nào được ứng dụng. Dưới đây là hai phương án nổi bật nhất từng được đưa ra:
Dự thảo "Phương án cải tiến chữ Quốc ngữ bước đầu" của Giáo sư Hoàng Phê
Dự thảo Phương án cải tiến chữ Quốc ngữ bước đầu được Giáo sư Hoàng Phê xây dựng vào năm 1960-1961. Ông đã dựa vào cơ sở phân tích hệ thống ngữ âm tiếng Việt đã được các nhà Việt ngữ học (những người chuyên về âm vị học tiếng Việt) cơ bản chấp nhận. Bản dự thảo đã đề cập:
Căn cứ vào những nội dung đó, GS Hoàng Phê thử cụ thể hóa bằng việc viết lại bản Tuyên ngôn Độc lập (do Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc ngày 2/9/1945).
Eusceptis flavifrimbriata
Eusceptis flavifrimbriata là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Bắc Mỹ, bao gồm México.
Chữ Quốc ngữ
Dự thảo "Phương án cải tiến chữ Quốc ngữ bước đầu" của Giáo sư Hoàng Phê
TWIÊNNGÔN DỘCLẬP (do Hồ Chủtịch dọc ngằi 2-9-1945)
Eusceptis flavifrimbriata
Chú thích
F Thể loại:Động vật được mô tả năm 1971
Chữ Quốc ngữ
Dự thảo "Phương án cải tiến chữ Quốc ngữ bước đầu" của Giáo sư Hoàng Phê
Nguyên bản: TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP (do Hồ Chủ tịch đọc ngày 2-9-1945)
Đề xuất "Phương án cải tiến chữ quốc ngữ" của Phó giáo sư Bùi Hiền
Phó giáo sư Bùi Hiền từng công bố một đề xuất "Phương án cải tiến chữ quốc ngữ" ở Báo Giáo dục và Thời đại số 72 ngày 8/9/1995. Đây chỉ là một nghiên cứu cá nhân mà ông Hiền theo đuổi từ lâu. Cuối năm 2017, sau một cuộc hội thảo thì đề xuất của ông được đưa ra truyền thông và đã có bàn cãi sôi nổi do những khác lạ trong lối viết "cải tiến" mà ông đưa ra. Bàn cãi lắng xuống khi các chuyên gia xác định nếu có cải tiến loại chữ viết mà hàng triệu người ở trong và ngoài nước đang sử dụng, thì sẽ không thể đơn giản như một cá nhân đề xuất.
Hỗ trợ trên máy tính
Các phông chữ Unicode chứa các chữ cái tiếng Việt; nằm rải rác trong phần "Latin Cơ bản", "Latin-1 Thêm", "Latin Mở rộng-A", "Latin Mở rộng-B", và Latin Mở rộng Thêm.
Chữ quốc ngữ có thể được biểu thị trong ASCII dựa trên quy ước như VIQR. Trước khi Unicode được dùng rộng rãi, các phông chữ TCVN3, VNI, và VISCII cũng đã được dùng để biểu thị tiếng Việt. Ngày nay UTF-8 là mã hoá được dùng rộng rãi trên máy tính cho tiếng Việt.
Nhiều bàn phím máy tính không hỗ trợ việc nhập trực tiếp các ký tự tiếng Việt. Điều này dẫn đến sự ra đời của các phần mềm cho phép thực hiện các phương pháp nhập ký tự tiếng Việt theo quy ước như Telex, VIQR hay VNI.
Liên kết ngoài
(Tiếng Việt)
(Tiếng Anh)
Q Thể loại:Tiếng Việt Thể loại:Chính tả ngôn ngữ
Presbytis rubicunda
Presbytis rubicunda là một loài động vật có vú trong họ Cercopithecidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Müller mô tả năm 1838.
Tham khảo
Thể loại:Presbytis Thể loại:Động vật được mô tả năm 1838 Thể loại:Động vật có vú Brunei Thể loại:Động vật có vú Indonesia Thể loại:Động vật có vú Malaysia Thể loại:Động vật có vú Borneo
Soğucak, Yalova
Soğucak là một xã thuộc huyện Yalova, tỉnh Yalova, Thổ Nhĩ Kỳ. Dân số thời điểm năm 2010 là 422 người.
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Yalova
Dyathapura, Alur
Dyathapura là một làng thuộc tehsil Alur, huyện Hassan, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Hassan (huyện)
Iturbide
Iturbide là một đô thị thuộc bang Nuevo León, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 3533 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang Nuevo León
Dolichorrhiza correvoniana
Liên kết ngoài
Thể loại:Dolichorrhiza Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1970
(14633) 1998 VY34
(14633) 1998 VY34 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 12 tháng 11 năm 1998.
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1998 Thể loại:Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda Thể loại:Được phát hiện bởi Seiji Ueda Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Tả Van Chư
Tả Van Chư là một xã thuộc huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai, Việt Nam.
Địa lý
Xã Tả Van Chư có diện tích 24,29 km², dân số năm 1999 là 1.609 người, mật độ dân số đạt 66 người/km².
Tại xã này, 100% dân số là người Mông.
Lịch sử
Tên gọi Tả Van Chư theo tiếng Quan Hỏa có nghĩa là "Thung lũng rộng". Xã Tả Van Chư giáp ranh với huyện Si Ma Cai.
Tứ phối
Tứ phối là bốn học trò nổi tiếng của Khổng Tử là Nhan Hồi, Tăng Sâm, Tử Tư và Mạnh Tử.
Nhan Hồi: (顏 回)
Người nước Lỗ, họ Nhan, tên Hồi, tự là Tử Uyên, nên cũng gọi là Nhan Uyên (顏 淵), là con của ông Nhan Do.
Nhan Hồi kém hơn Đức Khổng Tử 30 tuổi, thiên tư thông minh, nhanh nhẹn, hiếu học, chuộng Lễ, làm việc gì cũng không lầm lỗi đến hai lần, nói điều gì cũng không cẩu thả, khi giận người nầy không giận lây người kia, đứng đầu khoa đức hạnh trong cửa Khổng. Nhan Hồi theo học với Đức Khổng Tử, và là học trò giỏi nhất trong số các học trò của Đức Khổng Tử.
Đức Khổng Tử thường khen rằng: Ta có trò Hồi, cho nên các học trò ngày càng thân với Ta.
Nhan Hồi mất lúc còn rất trẻ, mới 31 tuổi. Đức Khổng Tử than rằng: - Trời hại ta! Trời hại ta!
Nói đến Nhan Hồi ta thường nghe đến các điển tích như: Bầu Nhan (Bầu nước của Nhan Hồi), Lá cờ trắng của Nhan Uyên,…. vì ông sống rất đạm bạc và sẵn lòng hi sinh mình để giúp dỡ người khác.
Người đời sau xưng tụng Nhan Hồi là Phục Thánh Nhan Tử.
Tăng Sâm: (曾 參)
Ngài họ Tăng tên Sâm, tên tự là Tử Dư (子與), con của ông Tăng Điểm, người ở làng Gia Trường, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc (phía nam Vũ Thành nước Lỗ thời Xuân Thu). Hai cha con Tăng Điểm và Tăng Sâm cùng học với Đức Khổng Tử. Tánh Tăng Sâm rất hiếu thuận, vì thế Đức Khổng Tử cảm động, làm ra sách Hiếu Kinh.
Tăng Tử nhỏ hơn Đức Khổng Tử 46 tuổi, rất nghèo, tự cày bừa làm ruộng sinh sống, có hôm thiếu gạo ăn, nhưng Ngài không lo buồn, vẫn cất tiếng hát sang sảng như tiếng chuông khánh. Đức Khổng Tử thường bảo Ngài là người đần độn, thế mà trong cửa Khổng có nhiều người thông minh tài giỏi, không ai thọ truyền được đạo của Đức Khổng Tử, chỉ có một mình Ngài hiểu được cái Đạo Nhất quán, vì cái học của Ngài rất thành thực và đốc kính.
Ngài Tăng Sâm có làm ra sách Tăng Tử gồm 18 thiên và sách Đại Học gồm 10 thiên. Cùng với các môn đệ, Ngài thâu góp lời của Đức Khổng phu Tử dạy thành sách Luận Ngữ. Đời sau tôn Tăng Tử là Tông Thánh Tăng Tử, phong tước vị là Thành Quốc Công, được thờ chung và phối hưởng với Đức Khổng Tử. Tăng Tử cũng được đời sau tôn làm gương hiếu thảo thứ 3 trong Nhị thập tứ Hiếu.
Nhắc đến Tăng Sâm trong văn học thường dùng điển tích Tăng Sâm giết người, Lòng hiếu của Tăng Sâm...
Khổng Cấp: (孔 伋)
Đức Khổng Tử có người con tên là Khổng Lý, tự là Bá Ngư, Khổng Lý có con tên là Khổng Cấp, tự là Tử Tư (子 思). Như vậy, Tử Tư gọi Đức Khổng Tử là ông nội.
Tử Tư học với Tăng Tử, được Tăng Tử truyền cho tâm pháp của Khổng gia. Tử Tư noi theo công nghiệp của Đức Thánh Tổ, làm ra sách Trung Dung, và dạy học trò có đến vài trăm người. Ông và học trò tạo nên một phái lớn trong Nho giáo được gọi là Phái Tử Tư.
Tử Tư mất thọ 62 tuổi. Đời sau phong Ngài là Châu Nguyên Hầu và tôn Ngài là Thuật Thánh Tử Tư, được thờ chung và phối hưởng với Đức Khổng Tử.
Mạnh Tử: 孟 子
(372-289 trước TL) Họ Mạnh tên Kha, tự là Tử Dư thuộc dòng dõi Công Tộc Mạnh Tôn ở nước Lỗ. người huyện Trâu, tỉnh Sơn Đông (nước Lỗ thời Xuân Thu).
Theo Mạnh Tử phả, Mạnh Tử sanh ngày mùng 2 tháng 4 năm thứ 4 đời vua Chu Liệt Vương (372 trước TL) và mất vào ngày 15 tháng 11 năm thứ 26 đời vua Chu Noãn Vương (289 trước TL), thọ 83 tuổi.
Ông là học trò của Khổng Cấp tức thầy Tử Tư, có thể nói là học trò đời thứ tư của Đức Khổng Tử. Ông có tài hùng biện. Sang thời Chiến Quốc, thiên tử nhà Chu suy yếu, chư hầu cát cứ nhiều nơi, loạn lạc bốn phương, ông muốn noi gương Khổng Tử đi chu du các nước chư hầu để đem cái đạo của Thánh nhân ra ứng dụng.
Tuy nhiên, cũng như Đức Khổng Tử, không vua nào chịu theo đạo Nhân Nghĩa của ông. Đến khi tuổi già, sức đã mỏi, ông xin từ chức quan khanh ở nước Tề trở về quê nhà dạy học trò và soạn sách Mạnh Tử.
Ông lập ra thuyết Tánh Thiện (Nhân chi sơ, tánh bổn thiện), thuyết Dân vi quý... Ông là người hoạt động xông xáo và có ảnh hưởng lớn trong công cuộc truyền bá Nho học tại Trung Quốc ngày ấy. Do đó, người ta tôn Mạnh Tử là bực Á Thánh, tức là bực Thánh đứng hàng thứ nhì dưới Khổng Tử, và được truy phong là Trâu Quốc Công (Trâu là đất Trâu, sanh quán của Mạnh Tử), được phối hưởng nơi miếu thờ Đức Khổng Tử.
Trong văn học ta thường nghe đến điển tích liên quan đến ông như Mạnh mẫu trạch lân (mẹ của Mạnh Tử chọn xóm để ở) Mạnh mẫu đoạn ky (mẹ của Mạnh Tử cắt khung cửi)...
Tham khảo
Thể loại:Khổng Tử Thể loại:Nho giáo Thể loại:Người Trung Quốc Thể loại:Nhà triết học Trung Quốc Thể loại:4 (số)
Macromitrium campoanum
Macromitrium campoanum là một loài rêu trong họ Orthotrichaceae. Loài này được Thér. mô tả khoa học đầu tiên năm 1939.
Liên kết ngoài
Thể loại:Macromitrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1939
Stenothemus separatus
Stenothemus separatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Wittmer miêu tả khoa học năm 1974.
Tham khảo
Thể loại:Stenothemus
Mũ bóng chày
alt=Lots of people like to collect baseball caps as a hobby|thumb|Một bộ sưu tập mũ bóng chày nhỏ. alt=Jackie Robinson Wearing A Brooklyn Dodgers Baseball Cap|thumb|[[Jackie Robinson đang đeo một chiếc mũ bóng chày.]]
Mũ bóng chày là một loại mũ mềm với phần che nắng phía trước được thiết kế như một mặt phẳng thay vì hơi cong như mũ lưỡi trai và hơi tròn, phía sau nón có khóa bằng nhựa để điều chỉnh độ rộng cũng như kích thước. Phần kích thước của mũ snapback được chia thành 2 nhóm đó là “kích thước cố định” và “kích thước điều chỉnh”. Những chiếc nón "kích thước cố định" thường chỉ vừa với đường tròn từ 55,88 cm tới 59,69 cm còn "kích thước điều chỉnh" có khóa điều chỉnh kích cỡ ở phía sau.
Khởi điểm từ năm 1950, bóng chày mở rộng phạm vi của nó. Ban đầu chỉ có ở phía Đông nước Mỹ và phát triển ra phía Tây và rồi từ mũ bóng chày đã được biến tấu thành những chiếc mũ snapback mang nhiều màu sắc, phong cách đa dạng.
Xu hướng Snapback bắt đầu vào những năm 1990 ở Mỹ, các khu đô thị như New York với tiêu biểu là đội bóng chày New York Yankees và thành phố Los Angeles là những nơi khơi dậy phong trào snapback đầu tiên ở nước Mỹ. Một trong những điều đáng chú ý nhất của Snapback chính là phần phía trước mũ thường thêu logo tên của các đội thể thao (bóng chày, bóng rổ, bóng bầu dục…), chúng được thiết kế để mọi ngươi có thể thể hiện cho người khác biết đến tình yêu thể thao của người Mỹ. Với ý nghĩa của một chiếc mũ snapback mang lại là thể hiện sự tự hào, lòng đam mê và tình yêu dành cho bóng chày luôn muốn đội bóng yêu thích của bạn dành được chiến thắng. Bởi tính chất như vậy, chúng đã phát triển thành xu hướng trong thế giới của trang phục thể thao. Hiện nãy nón snapback còn được gọi là nón hip hop.
Liên kết ngoài
Thể loại:Trang phục
Cardiophorus cardisce
Cardiophorus cardisce là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Say miêu tả khoa học năm 1834.
Tham khảo
Thể loại:Cardiophorus
Campodorus melanogaster
Campodorus melanogaster là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Campodorus
Hemifusus zhangyii
Phân bố
Vietman.
Tham khảo
Thể loại:Hemifusus
Pusaetha
Pusaetha là một chi thực vật có hoa trong họ Đậu.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi thực vật
Pusaetha
Trypanidius andicola
Trypanidius andicola là một loài bọ cánh cứng trong họ Cerambycidae.
Tham khảo
Thể loại:Trypanidius
Calyptocarpus
Calyptocarpus là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae).
Loài
Chi Calyptocarpus gồm các loài:
Polylepis australis
Polylepis australis là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được Bitter miêu tả khoa học đầu tiên năm 1911.
Stenothemus sepiaceus
Stenothemus sepiaceus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Svihla miêu tả khoa học năm 2005.
Tham khảo
Thể loại:Stenothemus
Megarenia punctalis
Megarenia punctalis là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Megarenia
Suhpalacsa flavipes
Tham khảo
Thể loại:Suhpalacsa
Poa pungionifolia
Poa pungionifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Hòa thảo. Loài này được Speg. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1902.
Liên kết ngoài
Thể loại:Poa Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1902
Nguyễn Thị Việt Linh
Nguyễn Thị Việt Linh (sinh 1994), biệt danh Linh cắt, là nữ vận động viên bóng bàn của đội bóng bàn nữ quốc gia Việt Nam.
Thân thế sự nghiệp
Nguyễn Thị Việt Linh sinh năm 1994, người Lạng Sơn. Bắt đầu chơi bóng bàn từ 8 tuổi, cô sớm được các tuyển trạch viên Việt Nam phát hiện ra tài năng, được tỉnh Lạng Sơn gửi lên Trường Đại học TDTT Bắc Ninh tập huấn dài hạn từ năm 2004 với chuyên gia Trung Quốc Dương Ngô Minh (Yang Lu Ming). Hiện nay, cô đang tập luyện dưới sự hướng dẫn của chuyên gia Trung Quốc Lưu Hải Khắc (Liu Hai Ke) của đội Bộ Công an và HLV Nguyễn Danh Hoàng Việt ở đội tuyển trẻ Việt Nam.
Cầm vợt ngang tay phải, cô được biết đến với cú cắt bóng “nặng” và biến hóa trong giới bóng bàn Việt Nam (do đó cô mới có biệt danh "Linh cắt"). Ngoài khả năng cắt bóng đều cả hai bên, cô còn có cú bạt thuận tay rất uy lực, cũng như khả năng giao bóng tấn công để ép đối phương vào thế bị động trước khi chọn thời cơ dứt điểm.
Tham khảo
Thể loại:Người Lạng Sơn Thể loại:Nữ vận động viên Việt Nam Thể loại:Vận động viên bóng bàn Việt Nam
Aechmea saxicola
Aechmea saxicola là một loài thực vật có hoa trong họ Bromeliaceae. Loài này được L.B.Sm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1950.
Liên kết ngoài
Thể loại:Aechmea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1950 Thể loại:Thực vật Brasil
Ramazan Köse
Ramazan Köse (sinh ngày 12 tháng 5 năm 1988 ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ) là một cầu thủ bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ, hiện tại thi đấu ở vị trí thủ môn cho Kasımpaşa tại Turkcell Super League.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1988 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ Thể loại:Cầu thủ bóng đá Süper Lig Thể loại:Cầu thủ bóng đá Kasımpaşa S.K. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Gençlerbirliği S.K. Thể loại:Cầu thủ bóng đá Giresunspor
(164757) 1998 VY35
(164757) 1998 VY35 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 12 tháng 11 năm 1998.
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1998 Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Diplothecta loxomita
Diplothecta loxomita là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Queensland, Úc.
Chú thích
L Thể loại:Động vật được mô tả năm 1908 L
Durio macrolepis
Durio macrolepis là một loài thực vật có hoa trong họ Cẩm quỳ. Loài này được Kosterm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1958.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Sầu riêng Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1958
Manufaktura, Bảo tàng nhà máy
Bối cảnh
Muzeum Fabryki (Bảo tàng Nhà máy) nằm trong khu phức hợp Manufaktura được xây dựng trên khu đất rộng 30 ha của nhà công nghiệp Izrael Poznański. Ông đã noi gương các chủ sở hữu nhà máy Lancashire đã xây dựng nhà cửa và nhà thờ và bệnh viện tại chỗ cho công nhân của mình. Poznański là một thợ dệt bậc thầy, bằng cách làm cho một cuộc hôn nhân của ông tốt đẹp, ông có thể bắt đầu sử dụng thợ dệt trong các ngôi nhà mà ông đã xây dựng. Năm 1872, ông đã xây dựng nhà máy dệt chạy bằng hơi nước đầu tiên của mình cho các máy dệt chạy trên đường phố Ogrodowa. Nhà của công nhân hai tầng được xây dựng theo sau. Đến năm 1878, ông có một ngôi nhà ở góc đường Ogrodowa và Zachodnia; nhà máy kéo sợi mới của ông đã được mở rộng từ 3600 cọc sợi lên 50.000 cọc sợi. Năm 1900, ông qua đời và con trai ông là Ignacy Poznański lên nắm quyền. Đến năm 1903, ngôi nhà chung cư ban đầu được xây dựng lại dưới dạng Cung điện mới của Izrael Poznański. Chiến tranh thế giới thứ nhất đã ngăn chặn sự bành trướng và những năm giữa thế giới gặp khó khăn về tài chính. Trong Thế chiến I, các nhà máy đã bị chiếm đóng, và khi kết thúc, nhà nước đã quốc hữu hóa tài sản. Các nhà máy đóng cửa vào năm 1992.
Viện bảo tàng
Muzeum Fabryki kể về lịch sử của vận may của ngành công nghiệp ở Poznański. Nó cho thấy nhà máy phát triển đúng thời điểm, kỹ thuật sản xuất vải cotton và cuộc sống hàng ngày của những công nhân nhà máy.
Liên kết ngoài
Thể loại:Điểm dừng Tuyến đường di sản công nghiệp châu Âu Thể loại:Bảo tàng Ba Lan
Irchester United F.C.
Irchester United F.C. là câu lạc bộ bóng đá Anh tọa lạc ở làng Irchester, gần Wellingborough ở Northamptonshire. Họ là thành viên của United Counties League Division One.
Lịch sử
Irchester United Football Club thành lập năm 1883. Họ tham gia Northamptonshire League chỉ trong một mùa giải 1896–97. Họ gia nhập lại năm 1930, khi liên đoàn đổi tên thành United Counties Football League năm 1934, và CLB rời khỏi liên đoàn năm 1936. Irchester gia nhập lại United Counties League Division One năm 1969, và đổi tên thành Irchester Eastfield F.C. năm 1980. Tuy nhiên, sau một thập kỉ dưới cái tên mới, CLB lại chuyển về tên United năm 1990. . Mùa giải 2009–10, CLB đoạt chức vô địch đầu tiên, thăng hạng lên Premier Division. CLB lần đàu tiên tham dự FA Cup trong mùa giải 2011–12, tuy nhiên họ bị loại ở vòng tiền sơ loại thứ nhất.
Đội hình chính được dẫn dắt bởi Colin Ridgway. Đội dự bị do Dan Beaman quản lý, và đội U18 do Kieran McCullagh quản lý.
Liên kết ngoài
Thể loại:Câu lạc bộ bóng đá Anh Thể loại:United Counties Football League
Cardiophorus carnosus
Cardiophorus carnosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Gudenzi miêu tả khoa học năm 2002.
Tham khảo
Thể loại:Cardiophorus
Macromitrium cancellatum
Macromitrium cancellatum là một loài rêu trong họ Orthotrichaceae. Loài này được Y. X. Xiong mô tả khoa học đầu tiên năm 2000.
Liên kết ngoài
Thể loại:Macromitrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2000
Oskaloosa, Iowa
Dân số
Dân số qua các năm:
Xem thêm
Thể loại:Thành phố của Iowa Thể loại:Quận Mahaska, Iowa
Campodorus melanopygus
Campodorus melanopygus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Campodorus
Digama albescens
Digama albescens là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Digama
Stenothemus subnitidus
Stenothemus subnitidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Cantharidae. Loài này được Svihla miêu tả khoa học năm 2005.
Tham khảo
Thể loại:Stenothemus
Repentigny, Calvados
Repentigny là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Xã của Calvados
Rivula tanitalis
Rivula tanitalis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Rivula Thể loại:Côn trùng châu Âu Thể loại:Động vật được mô tả năm 1912
Sugören, Yalova
Tham khảo
Thể loại:Xã thuộc tỉnh Yalova
Melongena bicolor
Melongena bicolor là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Melongenidae.
Tham khảo
Thể loại:Melongena
Dyavagondanahalli, Madhugiri
Dyavagondanahalli là một làng thuộc tehsil Madhugiri, huyện Tumkur, bang Karnataka, Ấn Độ.
Tham khảo
Thể loại:Tumkur (huyện)
Chị ơi anh yêu em
Chị ơi anh yêu em (tên gốc tiếng Thái: 30 กำลังแจ๋ว, còn được biết rộng rãi tại thị trường quốc tế với tên tiếng Anh: 30 Fabulous) là một bộ phim tình cảm Thái Lan năm 2011 do đạo diễn Natthawut Kittikhun và hãng M Thirty Nine phát hành. Phim có sự tham gia của Patcharapa Chaichua và Phupoom Pongpanu. Bộ phim được đánh giá là phù hợp với lứa tuổi 13+
Tham khảo
Thể loại:Phim Thái Lan Thể loại:Phim tiếng Thái Thể loại:Phim năm 2011
(44470) 1998 VZ35
(44470) 1998 VZ35 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 12 tháng 11 năm 1998.
Tham khảo
Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1998 Thể loại:Tiểu hành tinh vành đai chính
Oncidium pabstii
Oncidium pabstii là một loài thực vật có hoa trong họ Lan. Loài này được Campacci & C.Espejo mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Liên kết ngoài
P Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1998
Nhóm ngôn ngữ Inuit
Nhóm ngôn ngữ Inuit là một nhóm các ngôn ngữ bản địa châu Mỹ khắng khít theo truyền thống được nói ở phần Bắc Mỹ thuộc vòng cực Bắc và ở một mức độ nào đó ở vùng cận nhiệt đới ở Labrador. Nhóm ngôn ngữ Yupik liên quan được sử dụng ở mạn tây và nam Alaska lẫn ở vùng viễn đông của Nga, nhưng chúng hiện đang bị đe dọa nghiêm trọng ở Nga và chỉ được nói ở một vài ngôi làng trên bán đảo Chukchi. Người Inuit sống chủ yếu ở ba quốc gia: Greenland, Canada (cụ thể là ở vùng Nunatsiavut của Labrador, vùng Nunavik của Quebec, vùng Nunavut và Vùng lãnh thổ Tây Bắc) và Hoa Kỳ (cụ thể là duyên hải Alaska).
Tổng dân số của người Inuit nói được ngôn ngữ của tổ tiên họ rất khó đánh giá độ chính xác, vì hầu hết các tổng số dựa vào dữ liệu điều tra dân số tự báo cáo mà có thể phản ánh thiếu chính xác mức độ sử dụng hoặc năng lực ngôn ngữ. Ước tính điều tra dân số Greenland, số lượng người nói các dạng ngôn ngữ Inuit tại đây vào khoảng 50.000 người. Theo điều tra dân số Canada năm 2016, 4,9% tổng dân số Canada là người bản địa (1.673.785 người), 0,2% trong số đó (65.030 người) là người Inuit (Inuk) và có 36.545 người xác nhận tiếng Inuit là tiếng mẹ đẻ của họ. Hai quốc gia này (Canada và Greenland) có số lượng người nói các dạng ngôn ngữ Inuit lớn nhất, mặc dù ngày nay ở Alaska khoảng 7.500 người trên tổng số 13.000 người Inuit nói được một dạng ngôn ngữ Inuit nào đó.
Còn có vài trăm người nói các ngôn ngữ Inuit ở Nga. Ngoài ra, ước tính có 7.000 người Inland Greenland sống ở Đan Mạch, nhóm lớn nhất bên ngoài Greenland, Canada và Alaska. Do đó, số lượng người nói các ngôn ngữ Inuit trên toàn cầu đang xấp xỉ 100.000 người.
Phân loại
Nhóm ngôn ngữ Inuit thuộc ngữ hệ Eskimo-Aleut. Chúng có mối quan hệ khá chặt chẽ với các ngôn ngữ Yupik và xa hơn là với ngôn ngữ Aleut. Những ngôn ngữ này đều được nói ở Tây Alaska và Đông Chukotka, Nga. Chúng không có mối quan hệ rõ ràng với các ngôn ngữ bản địa châu Mỹ hoặc Đông Bắc Á khác, mặc dù một số người đã đề xuất rằng nó có liên quan đến các ngôn ngữ Ural (như tiếng Phần Lan và các ngôn ngữ Sami) trong nhóm "Ural-Xibia", hoặc thậm chí là với các ngôn ngữ Ấn-Âu như là một phần của siêu ngữ hệ giả thuyết Nostrates. Một số người coi nó là một phần của nhóm ngôn ngữ Cổ Xibia, mặc dù đây là cách phân loại mang tính địa lý hơn là ngôn ngữ học.
giữa|nhỏ|500px|Phân bố các phương ngữ Inuit trên khắp Bắc Cực.
Hỗ trợ Unicode
Thể loại:Ngôn ngữ bản địa Bắc Mỹ Thể loại:Ngôn ngữ chắp dính Thể loại:Văn hóa Inuit Thể loại:Ngôn ngữ tại Greenland Thể loại:Ngôn ngữ bản địa Alaska Thể loại:Ngôn ngữ First Nations ở Canada Thể loại:Ngôn ngữ bản địa Bắc Cực thuộc Bắc Mỹ Thể loại:Ngữ hệ Eskimo-Aleut Thể loại:Ngôn ngữ Inuit
Chi Vông vang
Các loài trong chi Vông vang bị ấu trùng của một số loài côn trùng cánh vẩy (Lepidoptera) phá hoại, chẳng hạn như Chionodes hibiscella thường sinh sống trên A. moschatus.
Một vài loài có thể ăn được, với cả quả non hay lá non đều có thể ăn được. Loài quan trọng nhất về mặt thương mại là đậu bắp. Bụp mì cung cấp sợi như đay còn vông vang được trồng để lấy hạt sản xuất tinh dầu nhằm thay thế cho xạ của động vật, nhưng hiện nay bị cấm do nó gây ra dị ứng sáng.
Các loài
Theo Thực vật chí thế giới trực tuyến (WFO), tính đến nay có 12 loài, 2 thứ và 2 phân loài trong chi Vông vang đã được công nhận :
Racosperma
Racosperma là một chi thực vật có hoa trong họ Đậu.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi thực vật
Racosperma
Camchaya
Camchaya là một chi thực vật có hoa trong họ Cúc (Asteraceae).
Ascalaphus gromieri
Ascalaphus gromieri là một loài côn trùng trong họ Ascalaphidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Navás miêu tả năm 1921.
Camchaya
Loài
Chi Camchaya gồm các loài:
Ascalaphus gromieri
Tham khảo
Thể loại:Ascalaphus
Camchaya
Liên kết ngoài
Thể loại:Vernonieae
Ông già và biển cả
Ông già và biển cả là một tiểu thuyết của nhà văn Ernest Hemingway, được xuất bản lần đầu vào năm 1952. Tiểu thuyết này đã đạt được thành công lớn và được công nhận là một trong những tác phẩm văn học quan trọng nhất của thế kỷ 20.
Câu chuyện trong "Ông già và Biển cả" xoay quanh một ngư dân già tên Santiago, sống ở thị trấn ven biển ở Cuba. Santiago đã trải qua một chuỗi ngày khô cạn, không thể bắt được cá, và được coi là không may mắn. Tuy nhiên, một ngày kia, anh quyết định ra khơi xa hơn để bắt được con cá lớn nhất trong đời mình.
Trong tác phẩm này ông đã triệt để dùng nguyên lý mà ông gọi là "tảng băng trôi", chỉ mô tả ba phần nổi còn lại bảy phần chìm, khi mô tả sức mạnh của con cá, sự chênh lệch về lực lượng, về cuộc chiến đấu không cân sức giữa con cá hung dữ với ông già. Tác phẩm là bản anh hùng ca ca ngợi sức lao động và khát vọng của con người.
Nội dung
Câu chuyện xoay quanh cuộc sống đánh cá lênh đênh, gian nan của ông lão người Cuba, Santiago, người đã cố gắng chiến đấu trong ba ngày đêm với một con cá kiếm khổng lồ trên biển vùng Giếng Lớn khi ông câu được nó. Sang đến ngày thứ ba, ông dùng lao đâm chết được con cá, buộc nó vào mạn thuyền và mang về nhưng đàn cá mập lại đánh hơi thấy mùi của con cá mà ông bắt được nên đã ùa tới, ông cũng rất dũng cảm đem hết sức mình chống chọi với lũ cá mập, phóng lao và thậm chí dùng cả mái chèo để đánh. Cuối cùng ông giết được khá nhiều con và đuổi được chúng đi, nhưng cuối cùng khi ông về đến bờ và nhìn lại thì con cá kiếm của mình thì nó đã bị rỉa hết thịt và chỉ còn trơ lại một bộ xương trắng.
Ý nghĩa văn học và phê bình
Gregorio Fuentes, người mà nhiều nhà phê bình tin rằng là nguồn cảm hứng cho Santiago, là một người đàn ông mắt xanh sinh ra ở Lanzarote ở Quần đảo Canary. Sau khi ra khơi năm mười tuổi trên những con tàu ghé cảng châu Phi, anh di cư vĩnh viễn đến Cuba khi anh 22 tuổi. Sau 82 năm ở Cuba, Fuentes đã cố gắng đòi lại quyền công dân Tây Ban Nha vào năm 2001. Các nhà phê bình văn học đã lưu ý rằng Santiago đã cũng ít nhất 22 tuổi khi anh ta di cư từ Tây Ban Nha đến Cuba, và do đó đủ tuổi để được coi là một người nhập cư và một người nước ngoài ở Cuba.
Hemingway lúc đầu dự định sử dụng câu chuyện của Santiago, đã trở thành Ông già và Biển cả, như một phần của sự thân mật giữa mẹ và con trai. Mối quan hệ trong cuốn sách liên quan đến Kinh Thánh, mà ông gọi là "Cuốn sách biển". Một số khía cạnh của nó đã xuất hiện trong Quần đảo được công bố sau khi phát hành. Hemingway đề cập đến trải nghiệm thực tế của một ngư dân già gần giống với kinh nghiệm của Santiago và thủy thủ của anh ta trong On the Blue Water: A Gulf Stream Letter (Esquire, tháng 4 năm 1936).
Tiểu luận của Joseph Waldmeir " Confiteor Hominem: Ernest Hemingway's Tôn giáo của con người" là một bài đọc phê bình thuận lợi của tiểu thuyết Chuyện và một trong đó đã xác định các cân nhắc phân tích kể từ đó. Có lẽ câu khẳng định đáng nhớ nhất là câu trả lời của Waldmeir cho câu hỏi Thông điệp của cuốn sách là gì?"Câu trả lời giả định một mức độ thứ ba mà Ông già và biển cả phải được đọc như một loại bình luận ngụ ngôn trên tất cả các công việc trước đây của mình, nhờ đó nó có thể được thiết lập rằng các âm bội tôn giáo của Ông già và biển cả là không đặc biệt với cuốn sách đó trong số các tác phẩm của Hemingway, và Hemingway cuối cùng đã thực hiện bước quyết định trong việc nâng cao cái có thể gọi là triết lý Manhood của ông lên tầm tôn giáo."Waldmeir đã xem xét chức năng của hình ảnh Kitô giáo của tiểu thuyết, [ nghiên cứu ban đầu? ] Đáng chú ý nhất thông qua tài liệu tham khảo của Hemingway đến đóng đinh của Chúa Kitô sau trông thấy những con cá mập mà Santiago thấy:"' Ay,' anh nói to. Không có bản dịch cho từ này và có lẽ đó chỉ là một tiếng ồn như một người đàn ông có thể tạo ra, vô tình, cảm thấy móng tay đi qua tay vào gỗ."Một trong những nhà phê bình thẳng thắn nhất về Ông già và Biển cả là Robert P. Weekks. Tác phẩm "Fakery in the Old Man and the Sea " năm 1962 của ông trình bày lập luận của ông rằng cuốn tiểu thuyết là một sự khác biệt yếu đuối và bất ngờ từ Hemingway điển hình, thực tế (gọi phần còn lại của cơ thể Hemingway là "vinh quang trước đó"). Trong phần tiếp theo của cuốn tiểu thuyết này chống lại các tác phẩm trước đó của Hemingway, Tuần lễ tranh luận:"Tuy nhiên, sự khác biệt về hiệu quả mà Hemingway sử dụng thiết bị đặc trưng này trong tác phẩm hay nhất của ông và trong Ông già và biển cả đang chiếu sáng. Tác phẩm hư cấu trong đó Hemingway dành sự quan tâm nhiều nhất cho các vật thể tự nhiên, Ông già và Biển cả, được tạo ra với số lượng giả mạo phi thường, phi thường bởi vì người ta sẽ không tìm thấy sự không chính xác, không lãng mạn hóa các vật thể tự nhiên trong một nhà văn người ghê tởm WH Hudson, không thể đọc Thoreau, chán ghét lời hùng biện của Melville trong Moby Dick, và bản thân ông đã bị các nhà văn khác chỉ trích, đặc biệt là Faulkner, vì sự tận tâm với sự thật và không sẵn sàng 'phát minh'."
Bối cảnh và xuất bản
"Tôi đã cố gắng tạo ra một ông già thực sự, một cậu bé thực sự, một biển thực sự và một con cá thật và cá mập thực sự. Nhưng nếu tôi làm cho họ tốt và đủ đúng thì họ có nghĩa là nhiều thứ."-Ernst Hemingway-
Được viết vào năm 1951, và được xuất bản vào năm 1952, Ông già và biển là tác phẩm đầy đủ cuối cùng của Hemingway được xuất bản trong suốt cuộc đời của ông. Cuốn sách dành riêng cho " Charlie Scribner " và biên tập viên văn học " Max Perkins " của Hemingway,  đã được đăng trên tạp chí Life vào ngày 1 tháng 9 năm 1952 và năm triệu bản của tạp chí đã được bán trong hai ngày.
Vào tháng 5 năm 1953, cuốn tiểu thuyết đã nhận được giải Pulitzer  và được trích dẫn cụ thể khi năm 1954, ông được trao giải thưởng Nobel về văn học mà ông dành tặng cho người Cuba. Thành công của Ông già và Biển cả đã khiến Hemingway trở thành người nổi tiếng quốc tế. Ông già và biển cả được dạy ở các trường học trên khắp thế giới và tiếp tục kiếm tiền bản quyền nước ngoài.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tiểu thuyết của Ernest Hemingway Thể loại:Tiểu thuyết đoạt giải Pulitzer Thể loại:Tiểu thuyết năm 1952 Thể loại:Giả tưởng về hàng hải Thể loại:Tiểu thuyết về động vật
Polylepis besseri
Polylepis besseri là loài thực vật có hoa trong họ Hoa hồng. Loài này được Hieron. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1895.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polylepis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1895
Ixcamilpa de Guerrero
Ixcamilpa de Guerrero là một đô thị thuộc bang Puebla, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 3602 người.
Tham khảo
Thể loại:Đô thị bang Puebla
Aechmea seideliana
Liên kết ngoài
Thể loại:Aechmea Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1986
Dolichorrhiza persica
Dolichorrhiza persica là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Boiss.) B.Nord. mô tả khoa học đầu tiên năm 1989.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dolichorrhiza Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1989
Cardiophorus castaneipennis
Cardiophorus castaneipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Quedenfeldt miêu tả khoa học năm 1886.
Tham khảo
Thể loại:Cardiophorus
Macromitrium cardotii
Liên kết ngoài
Thể loại:Macromitrium Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1910
Campodorus meridionalis
Liên kết ngoài
Thể loại:Campodorus
Platin(IV) oxide
Platin(IV) Oxide, hay platin dioxide, còn được gián tiếp nhắc đến với cụm tên khác là chất xúc tác của Adams, thường có công thức hóa học là PtO2. Thực tế, platin(IV) Oxide được biết đến dưới dạng ngậm nước monohydrat PtO2·H2O. Hợp chất này là một chất xúc tác cho quá trình hydro hóa và quá trình thủy phân trong các phản ứng tổng hợp hữu cơ. Hợp chất platin(IV) Oxide tồn tại dưới dạng bột màu nâu sẫm đến đen, và rất có giá trị về kinh tế. Thông thường thì bản thân các Oxide không phải là một chất xúc tác hoạt động, nhưng nó trở nên hoạt động sau khi tiếp xúc với hydro, sau đó nó chuyển thành platin đen và chịu trách nhiệm cho các phản ứng.
Quá trình phát triển
Trước khi chất xúc tác của Adams được phát hiện, việc giảm lượng chất hữu cơ được thực hiện bằng cách sử dụng bạch kim dạng keo hoặc bạch kim đen. Các chất xúc tác dạng keo hoạt động mạnh hơn nhưng gây khó khăn trong việc chiết tách các sản phẩm phản ứng. Điều này đã dẫn đến việc bạch kim đen được sử dụng rộng rãi hơn. Adam đã nêu lên cảm nhận của mình:
Tham khảo
Thể loại:Hợp chất platin Thể loại:Oxide Thể loại:Oxide base
Presbytis siamensis
Presbytis siamensis là một loài động vật có vú trong họ Cercopithecidae, bộ Linh trưởng. Loài này được Müller & Schlegel mô tả năm 1841.
Tham khảo
Thể loại:Presbytis Thể loại:Động vật được mô tả năm 1841 Thể loại:Động vật có vú Indonesia Thể loại:Động vật được mô tả năm 1838 Thể loại:Động vật có vú Malaysia Thể loại:Động vật Sumatra
Lâu đài sông Dunajec
Các lâu đài sông Dunajec là một chuỗi gồm mười ba lâu đài thời trung cổ (một số không còn tồn tại nữa), được xây dựng ở phía nam Lesser Poland, Ba Lan, dọc theo sông Dunajec. Các lâu đài đã bảo vệ biên giới giữa Vương quốc Ba Lan và Vương quốc Hungary, cũng như một tuyến giao thương quốc tế rất quan trọng, đi dọc theo Dunajec và Poprad chạy thẳng xuống theo sông Danube. Hầu hết các lâu đài hiện đang bị hủy hoại, và một số đã biến mất. Lịch sử của chúng bắt nguồn từ thời kỳ được gọi là phân chia của Ba Lan vào đầu thế kỷ 12, khi đó, theo Di chúc của Bolesław III Wrymouth, đất nước này được chia thành nhiều tỉnh. Các lâu đài sông Dunajec nằm trên lãnh thổ của hai thành trì, Wojnicz và Nowy Sacz, ở cực nam của tỉnh Seniorate.
Wielka Wieś - Lâu đài Trzewlin
Việc xây dựng lâu đài Trzewlin bắt đầu vào đầu thế kỷ 14, và được khởi xướng bởi gia đình Białon (huy hiệu Rawa), sau này đổi tên cuối cùng thành Trzewliński. Vào thế kỷ 15, lâu đài thuộc về gia đình Wielowieyski (huy hiệu của Półkozic). Theo nhà sử học và nhà dân tộc học thế kỷ 19 Żegota Pauli, vào năm 1543, lâu đài Trzewlin đã được vua Sigismund I the Old và vợ ông Bona Sforza đến tạm trú để thoát khỏi một trận dịch. Người ta không biết lâu đài bị bỏ hoang từ khi nào. Nhiều khả năng, nó đã bị phá hủy trong cuộc xâm lược Ba Lan của Thụy Điển (1655-1660), và vào cuối thế kỷ 17, các bức tường của nó đã bị cư dân của Wojnicz kéo xuống. Tất cả những gì còn lại là một con hào cạn nước và tàn dư của các bức tường.
Lâu đài Trzewlin nằm trên một ngọn đồi có tên Panieńska Gora, bên bờ trái của Dunajec,cao 120 mét trên thung lũng sông. Khu phức hợp bao gồm ba phần: lâu đài phía trên (hình vuông, với khuôn viên rộng 40 x 40 mét), lâu đài phía dưới (hình tam giác), và một khu định cư kiên cố tròn, ngăn cách với cả hai lâu đài bởi con hào. Các di tích nằm cách khoảng 12 km về phía tây nam của Tarnów và 3 km về phía nam của Wojnicz.