cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hậu cung nhà Thanh
Sách lập Hoàng hậu
冊立皇后之禮：製下，禮部諏吉以聞，遍布諸司供備. 豫期，禮部、工部官會製冊寶，恭送內閣鐫冊文、寶文. 屆期，禮部奏請命大學士一人充冊立使，尚書一人充副使. 前期一日，遣官告祭天地、太廟後殿、奉先殿如常儀. 至日昧爽，所司詣太和殿中設案一，東西肆. 左右各設案一，均南北肆. 設龍亭二於內閣門外. 鑾儀衛陳法駕鹵簿，樂部陳樂懸各如常次. 王公、文武百官、記注、糾儀、執事各官朝服，陪位如常儀. 工部官以節送內閣. 內閣、禮部官自內閣奉金冊、金寶及宣讀冊文、寶文各陳於亭內. 禮部侍郎奉節，鑾儀校舁亭，禮部官十人前引，導以傘仗，至太和殿階下. 內閣、禮部官奉金冊、金寶由中階進至殿內，陳節中案，冊左案，寶右案，退. 冊使、副使祗俟於丹墀東. 大學士一人立殿東簷下西面宣製. 鴻臚寺官一人立大學士後，舉冊、寶案. 內閣、禮部官分立簷下，東西面，均朝服. 禮部尚書、侍郎詣乾清門奏時，遂前導駕. 皇帝禮服，乘輿出宮. 前引、後扈如常儀. 午門鳴鍾鼓. 至太和殿後階降輿，入，中和韶樂作，奏「隆平之章」（樂辭與常朝同，後仿此. ）皇帝升座，樂止. 鑾儀衛官讚「鳴鞭」，丹墀內三鳴鞭，戲竹交，丹陛大樂作，奏「慶平之章」. 鴻臚寺鳴讚官讚「齊班、序班」，引正副使就丹墀東拜位立，北面西上，讚「行三跪九叩禮」，興，樂止. 序班引正、副使進東階，至丹陛北面立. 鳴讚官讚「有制正、副使跪」，宣製官進至殿中門之左，宣製曰： 「某年月日，欽奉皇太后懿旨，冊立某妃某氏為皇后，命卿等持節行禮」. 宣畢，大學士進殿左門，詣中案，奉節由中門闑左出，至丹陛，以節授正使. 正使受節，偕副使興. 內閣、禮部官進殿左右門，舉冊、寶案，出中門，正使持節前行，副使從，以次降中階. 內閣、禮部官奉冊、寶設龍亭內，鑾儀校舁行，導引如初，由太和門出. 皇帝賜王公、大臣茶如常儀. 畢，鳴鞭如初. 中和韶樂作，奏「顯平之章」. 皇帝起座，還宮，樂止. 王公百官俱退. 是日，內鑾儀衛陳皇后儀駕於皇后宮階下及宮門外，內監設丹陛樂於宮門內，如三大節之儀. 設節案一於宮內正中，南為香案，設冊、寶案於東西各一，設皇后拜位於香案前，北向. 女官四人，立拜位左右，東西面. 宣讀女官二人，立東案之南，西面. 宮殿監率內鑾儀校豫候於景運門. 冊使既承命出，由協和中門至景運門外西面立. 正使奉節授內監. 內監奉節，內鑾儀校接舁冊、寶亭至皇后宮門外，亭止，內監奉冊、寶詣皇后宮. 皇后禮服出內宮. 丹陛樂作，讚引女官二人引皇后迎於宮門內道右，隨行入宮. 內監奉節陳於中案，奉金冊、冊文、金寶、寶文陳於東案，退. 讚引女官引皇后就拜位，北向立，樂止. 讚「跪」，皇后跪. 讚「宣冊」，宣冊女官就案，奉宣讀冊文，西向立，宣畢，授侍右女官，女官跪接. 讚「受冊」，女官以冊奉皇后. 皇后受冊，授侍左女官. 女官跪接，奉以興，陳於西案. 次宣寶、受寶亦如之. 樂作，皇后行六肅三跪三拜禮. 畢，少退，東向立，樂止. 內監進至中案，奉節出. 讚引女官引皇后送於宮門內道右，還內宮. 內監奉節至景運門授冊使. 正使持節，副使從，詣後左門復命，冊立禮成，還節. 有司各退. 翌日昧爽，皇太后儀駕、樂懸全設，鴻臚寺官設進表黃案一於慈寧門外，禮部官捧王以下文武各官慶賀皇太后表文送內閣. 內閣捧皇帝慶賀皇太后表文恭進於皇太后宮. 武備院卿豫設皇帝拜褥於慈寧門檻外正中. 鴻臚寺官引王公於慈寧門，文武大臣二品以上俱於長信門外，三品以下於午門外，各依常次祗候. 禮部尚書奏請皇帝詣皇太后宮行禮，王公、文武大臣官員俱隨行. 禮畢，皇帝還宮，王等俱出. 是日，鑾儀衛陳皇帝法駕鹵簿. 樂部陳樂懸，皇帝御太和殿，諸王、文武各官上表行慶賀禮，頒詔宣示天下. 是時，皇后詣皇太后宮行禮. 禮畢，俟駕還宮，詣皇帝前行禮. 皇貴妃率貴妃、妃、嬪、公主、王妃、命婦於皇后前行禮，均如三大節儀. （貴人及皇子、皇孫等於皇后宮行禮，及宮殿監率闔屬首領太監隨從行禮，俱由宮殿監先期具奏請旨. ）
.
Lễ sách lập Hoàng hậu: Khi Chế lệnh hạ xuống, Lễ bộ liền tiến hành chọn ngày lành, lại thông báo cho các Ti đồng thời chuẩn bị lễ.
Trước kì hạn, Lễ bộ cùng Công bộ hợp lại chế tác sách, bảo và đem đến Nội các, quan viên Nội các sẽ viết sách văn và bảo văn. Đến kì hạn, Lễ bộ tấu thỉnh cử một Đại học sĩ làm Sách lập (Chính) sứ, một Thượng thư làm Phó sứ. Trước một ngày sách lập, khiển quan đến tế cáo Thiên, Địa, Thái Miếu và Phụng Tiên điện như lệ thường.
Buối sáng ngày làm lễ, Sở ti tại bên trong, ngay chính giữa Thái Hòa điện mà đặt một cái Án, theo chiều Đông sang Tây. Bên trái, phải của điện mỗi chỗ bày một cái Án, đều chiều từ Nam sang Bắc. Sau đó, thiết đặt hai cái Long đình bên ngoài cửa Nội các, Loan Nghi vệ sẽ bày Pháp giá cùng Lỗ bộ, Nhạc bộ bày biện Nhạc huyền đều như thường lệ. Vương công đại thần, cùng các quan Kí chú, Củ nghi và Chấp sự đều mặc Triều phục, bồi vị như nghi chế thường. Quan viên Công bộ đem Tiết đến Nội các. Từ bên trong Nội các, quan viên Nội các và Lễ bộ đem Kim sách, Kim bảo cùng Tuyên đọc Sách văn, Bảo văn vào bên trong Đình. Lễ bộ Thị lang phụng Tiết, Loan Nghi giáo khiêng Đình, 10 quan thuộc Lễ bộ dẫn đầu, mang dẫn là Tán và Trượng, đến bậc thềm Thái Hòa điện. Quan viên Nội các và Lễ bộ cùng phụng Sách, Bảo theo bậc thềm đi lên, tiến vào bên trong điện, bày Tiết ở Án giữa, Sách ở Án bên trái và Bảo ở Án bên phải, sau đều lui ra. Chính sứ và Phó sứ tuyên sách phong, đều có mặt ở mặt Đông sân trì. Đại học sĩ một người, đứng ở phía mái đông của điện, xoay mặt về hướng Tây, bắt đầu tuyên chế. Một quan Hồng Lư tự đứng sau Đại học sĩ, lấy Sách, Bảo án. Quan Nội các và Lễ bộ đến dưới mái điện, phân biệt mặt hướng Đông và Tây, đều mặc Triều phục. Lễ bộ Thượng thư, Thị lang đến Càn Thanh môn báo giờ, sau đi trước dẫn đường Thánh giá. Hoàng đế mặc Lễ phục, ngồi Kiệu xuất cung, Tiền dẫn Hậu hỗ, đều như lệ thường. Ngọ Môn bắt đầu gõ trống. Đến bậc thềm sau của Thái Hòa điện, Hoàng đế xuống Kiệu, nhập điện. Trung Hòa Thiếu nhạc bắt đầu nổi lên, tấu「Long bình chi cương」(lời nhạc đều như nhạc Thường triều), Hoàng đế thăng tọa, nhạc ngừng. Loan Nghi vệ quan hô 「Minh tiên」, trong sân trì quất 3 lần roi, Hí trúc giao, Đan bệ đại nhạc đều nổi lên, tấu「Khánh bình chi cương」. Hồng Lư tự quan hô「 Tề ban, Tự ban」, dẫn Chính, Phó sứ tựu về bên Đông của sân trì bái lạy, hướng mặt về hướng Bắc, hô「 Hành tam quỵ cửu khấu lễ」,  đứng dậy, nhạc ngừng. Tự ban dẫn Chính, Phó sứ đến bậc thềm Đông, đến Đan bệ hướng mặt về phía Bắc mà đứng. Minh tán quan hô「 Hữu chế Chánh, Phó sứ quỵ」, Tuyên Chế quan đến bên trái của cửa chính chính điện, tuyên đọc chế văn: 「 Mỗ niên nguyệt nhật， khâm phụng Hoàng thái hậu ý chỉ, sách lập Mỗ phi Mỗ thị vi Hoàng hậu， mệnh Khanh đẳng trì tiết hành lễ」. Sau khi tuyên xong, Đại học sĩ lên cửa trái của điện, nghệ Án, phụng Tiết, theo cửa giữa mà ra, đến Đan bệ, lấy Tiết đưa cho Chính sứ, Chính sứ nhận Tiết, cùng Phó sứ lần lượt đứng lên. Quan Nội các và Lễ bộ lần lượt đến hai bên cửa trái và phải của điện, khiêng Sách, Bảo án theo cửa giữa ra khỏi. Chính sứ cầm Tiết đi trước, Phó sứ đi theo sau. Quan Nội các và Lễ bộ đem Sách, Bảo đặt vào trong Long đình, Loan Nghi giáo đi tùy theo, cách dẫn đều như cũ, theo Thái Hòa môn đi ra. Hoàng đế ban cho Vương công, Đại thần trà như lệ thường, sau đó quất roi Minh tiên, đều như cũ. Nhạc nổi lên, tấu 「Hiền bình chi cương」. Hoàng đế rời bảo tọa, về cung, nhạc ngừng. Vương công, Đại thần đều lần lượt thối lui.
Ngày hôm ấy, Nội Loan Nghi vệ bày biện Nghi giá của Hoàng hậu trong sân cung và ngoài cửa cung, Nội giám thiết Đan bệ nhạc bên trong cửa cung, đều như nghi thức Tam đại tiết. Thiết lập một Chính án chính giữa trong sân cung, phía Nam thiết Hương án, lần lượt hướng Đông và Tây thiết Sách án và Bảo án, lại thiết một Bái vị cho Hoàng hậu trước Hương án, hướng mặt Bắc. Nữ quan 4 người, đứng bên trái phải của Bái vị, lần lượt quay mặt về hướng Đông và Tây. Nữ quan 2 người phụ trách tuyên đọc, đứng ở phía Nam của Đông án, mặt hướng Tây. Cung điệm giám suất Nội Loan Nghi giáo đến Cảnh Vận môn. Sách phong sứ đến ngoài Cảnh Vận môn theo Hiệp Hòa Trung môn, quay mặt về hướng Tây, Chính sứ trao Tiết cho Nội giám. Nội giám nhận Tiết, Nội Loan Nghi giáo tiếp lĩnh Sách, Bảo đình đem đến ngoài cửa cung của Hoàng hậu. Đình đến, Nội giám phụng Sách, Bảo đem vào cung Hoàng hậu. Hoàng hậu mặc Lễ phục từ trong cung ra, Đan bệ nhạc tấu khúc, hai vị Nữ quan phụ trách tán dẫn sẽ nghênh dẫn Hoàng hậu đi theo Nội đạo bên phải vào trước cung. Nội giám đem Tiết đặt lên Trung án, đem Kim sách, kim bảo và Bảo văn đều đặt ở Đông án, lui. Tán dẫn Nữ quan dẫn Hoàng hậu đến Bái vị, hướng mặt Bắc đứng, nhạc ngừng. Hô 「 Quỵ」, Hoàng hậu quỳ xuống, hô 「 Tuyên sách」, Nữ quan phụ trách tuyên đọc tựu án, tuyên đọc sách văn, đứng ở phía Tây. Đọc xong, đưa cho Nữ quan hầu bên phải, Nữ quan quỳ xuống tiếp nhận. Hô 「 Thụ sách」, Nữ quan phụng Sách đưa cho Hoàng hậu. Hoàng hậu thụ Sách, đưa cho Nữ quan hầu bên trái, Nữ quan quỳ xuống tiếp Sách, nhận xong đứng dậy, đem Sách đặt ở Tây án. Tiếp đến Tuyên bảo, Thụ bảo đều như vậy. Nhạc nổi lên, Hoàng hậu hành Lục túc tam quỵ tam bái lễ. Xong, thối lui, đứng ở phía Đông, nhạc ngừng. Nội giám tiến đến Trung án, nhận Tiết và ra khỏi cung. Tán dẫn Nữ quan đưa Hoàng hậu theo Nội đạo bên phải mà về lại trong cung. Nội giám đem Tiết đến Cảnh Vận môn trao cho Chính sứ. Chính sứ nhận Tiết, Phó sứ đi theo, đều hướng lối sau Tả môn về phục mệnh. Sách lập lễ hoàn thành. Trao lại Tiết. Hữu ti lần lượt thối lui.
Sáng ngày hôm sau, Nghi giá của Hoàng thái hậu và Nhạc huyền thiết lập, Hồng Lư tự quan viên thiết lập một Tiến biểu Hoàng án bên ngoài Từ Ninh môn, quan Lễ bộ đem các Biểu chúc mừng từ Vương công, Đại thần, đều đem đặt vào Nội các. Quan viên Nội các đem Biểu đều tiến vào cung của Hoàng thái hậu. Võ Bị viện khanh tiết đặt Bái nhục của Hoàng đế ngay lối chính giữa Từ Ninh môn. Hồng Lư tự quan dẫn Vương công đến ngoài Từ Ninh môn, quan viên Nhị phẩm trở lên đến ngoài Trường Tín môn, quan viên Tam phẩm trở xuống dẫn đến bên ngoài Ngọ Môn. Lễ bộ Thượng thư tấu mời Hoàng đế đến cung Hoàng thái hậu hành lễ, Vương công và quan viên đều tùy hành. Lễ xong, Hoàng đế về cung, Vương và quan viên đều theo ra khỏi cung.
Ngày ấy, Loan Nghi vệ bày biện Pháp giá Lỗ bộ của Hoàng đế. Nhạc bộ bày biện Nhạc huyền. Hoàng đế ngự lên Thái Hòa điện, chư Vương và quan viên đều dâng Biểu, hành lễ Khánh hạ, ban chiếu tuyên kì cho cả thiên hạ biết. Cùng lúc ấy, Hoàng hậu đến cung Hoàng thái hậu hành lễ. Lễ xong, dùng Giá về cung, đến trước Hoàng đế hành lễ. Hoàng quý phi, dẫn Quý phi, Phi, Tần, Công chúa, Vương phi cùng Mệnh phụ đến trước Hoàng hậu hành lễ, đều như Tam đại tiết. (Quý nhân cùng Hoàng tử, Hoàng tôn đến cung Hoàng hậu hành lễ. Cùng lúc đó, Cung điện giám dẫn các hạng Thái giám (trong cung của Hoàng hậu) đến hành lễ. Những việc này phải do Cung điện thái giám tấu trước mới lĩnh chỉ bái.)
Sách phong Phi tần
Lễ sách phong của Phi tần triều Thanh, theo Quốc triều cung sử do Đại học sĩ Ngạc Nhĩ Thái và Trương Đình Ngọc soạn thảo. 冊封皇貴妃之禮：命下，禮部諏吉以聞，所司製冊、寶送內閣鐫字. 屆期，禮部奏請命大學士、尚書一人充冊封使，侍郎、內閣學士一人充副使. 先一日，遣官祗告太廟後殿、奉先殿，俱如常儀. 至日質明，禮部鴻臚寺官設節案、冊寶案於太和殿內. 鑾儀衛官設采亭於內閣門外. 內閣、禮部官奉節、冊、寶出陳亭內，鑾儀校舁行，導以傘仗. 禮部官前引至太和殿階下，奉冊、寶隨節以升，設於殿內各案. 大學士一人，朝服，立節案之東. 正、副使朝服，立丹墀之東，均西面. 欽天監官報時. 正使由東階升，副使從，至丹陛左北面跪. 大學士詣案奉節，由殿中門出授正使. 正使受節，偕副使興. 所司舉冊、寶案從降中階，仍設亭內，導引如初. 是日，內鑾儀衛豫設皇貴妃儀仗於本宮門外，內監設節案、香案於宮內，正中設冊、寶案東西各一. 封使既受命，由協和門至景運門外，正使西面，授節內監. 內監奉節，內鑾儀校舁冊、寶亭至宮門，奉冊、寶隨節詣皇貴妃宮. 皇貴妃禮服出迎於宮門內道右. 隨行內監奉節、冊、寶陳於各案，退. 皇貴妃就拜位北面跪. 女官宣讀冊文、寶文. 皇貴妃恭受冊、寶，行六肅三跪三拜禮. 畢，送節於宮門內道右，均如皇后受冊之儀. 內監持節至景運門，授正使. 正使持節，副使從，詣後左門復命，還節. 有司各退. 翌日，皇貴妃詣皇太后宮，行六肅三跪三拜禮，乃詣皇帝前行禮，皇后前行禮，並如儀. （貴人及皇子、皇孫於皇貴妃宮行禮及宮殿監率闔屬首領太監隨從行禮，俱由宮殿監先期具奏請旨. ）
Lễ sách phong cho Hoàng quý phi:
Khi Mệnh đã hạ xuống, Lễ bộ tuyển chọn từ ngữ để soạn nội dung sách văn, Sở ti chế tác liền chuẩn bị đúc sách văn và bảo ấn đem đến Nội các để khắc chữ. Sau, Lễ bộ tấu thỉnh (xin Hoàng đế) mệnh một người Đại học sĩ (hoặc Thượng thư) sung làm Sách phong (Chính) sứ. Một Thị lang (hoặc Nội các học sĩ) sung làm Phó sứ. Trước một ngày, (Hoàng đế) khiển quan viên tế cáo Thái Miếu hậu điện cùng Phụng Tiên điện, đều như lệ thường.
Sáng sớm ngày sách phong, quan Hồng Lư tự của Lễ bộ thiết tiết án cùng sách bảo án vào trong Thái Hòa điện. Quan viên của Loan Nghi vệ thiết Thải đình bên ngoài cửa Nội các. Quan viên của Nội các cùng Lễ bộ từ trong đình viện đi ra bưng Tiết cùng sách bảo, Loan Nghi giáo đi theo, có sắp đặt người mang tán trượng dẫn đường. Quan viên Lễ bộ dẫn (những quan khác) đến bậc thềm của Thái Hòa điện, rồi cung phụng sách bảo theo Tiết đi lên, để vào từng án bên trong điện. Một Đại học sĩ, mặc Triều phục đứng ở bên Đông của Tiết án. Chính sứ cùng Phó sứ mặc Triều phục, đứng ở phía Đông đan trì, hướng mặt về phía Tây. Quan viên từ Khâm Thiên giám báo giờ lành đã đến. Chính sứ theo hướng Đông đi lên, Phó sứ đi theo, đến bệ thềm bên trái thì hướng mặt Bắc mà quỳ. Đại học sĩ đến án phụng Tiết, theo Điện Trung môn ra mà trao cho Chính sứ. Chính sứ nhận Tiết, cùng Phó sứ đứng dậy. Sở ti án đặt sách bảo theo xuống bậc thềm, thiết Đình nội và dẫn đạo đều như cũ.
Cùng ngày, Nội Loan Nghi vệ thiết lập Nghi trượng của Hoàng quý phi bên ngoài cửa cung của Hoàng quý phi, Nội giám thiết đặt Tiết án, Hương án ở trong cung, chính giữa bên trong thì thiết đặt án của sách và bảo theo tứ tự là Đông và Tây. Phong sứ sau khi thụ mệnh, theo Hiệp Hòa môn đến ngoài Cảnh Vận môn. Chính sứ hướng mặt về hướng Tây, giao Tiết cho quan Nội giám. Nội giám phụng Tiết, Nội Loan Nghi giáo dẫn Sách, Bảo đình đến cửa cung, rồi cầm sách, bảo theo người bưng Tiết vào cung của Hoàng quý phi.
Hoàng quý phi mặc Lễ phục chờ ở bên Hữu cửa cung. Nội giám phụng Tiết, Sách, Bảo đặt vào các án, sau đó lui. Hoàng quý phi bái hướng Bắc và quỳ. Nữ quan tuyên đọc sách văn, bảo văn. Hoàng quý phi cung kính nhận sách, bảo, thực hiện Lục túc tam quỵ tam bái lễ. Sau khi xong, đưa Tiết đến bên Hữu cửa cung, đều như lễ Hoàng hậu thụ sách. Nội giám cầm Tiết đến Cảnh Vận môn, giao cho Chính sứ. Chính sứ cầm Tiết, Phó sứ đi theo, đến sau tả môn chờ phục mệnh, sau đó trao lại Tiết. Hữu ti từ từ lùi xuống.
Ngày hôm sau, Hoàng quý phi đến cung của Hoàng thái hậu, tiến hành Lục túc tam quỵ tam bái lễ, sau đó đến trước Hoàng đế cùng Hoàng hậu hành lễ, đều như vậy (tức là đều hành bái Lục túc tam quỵ tam bái lễ). (Quý nhân cùng Hoàng tử và Hoàng tôn đến cung của Hoàng quý phi để hành lễ. Cùng lúc đó, Cung điện giám dẫn các hạng Thái giám (trong cung của Hoàng quý phi) đến hành lễ. Những việc này phải do Cung điện thái giám tấu trước mới lĩnh chỉ bái.)
Trở lên là quy trình chung của [Hoàng quý phi] đến Tần, Quý nhân trở xuống không có lễ sách phong. Những thay đổi của từng phân vị khác nhau:
Năm Càn Long thứ 14 (1749), sách phong Nhàn Quý phi Na Lạp thị làm "Hoàng quý phi Nhiếp lục cung sự", nghi thức [đều như sách lập Hoàng hậu], do đó có được hưởng Khánh hạ, chúc mừng từ quan viên và hưởng lễ bái lạy [Lục túc tam quỵ tam bái lễ] từ Phi tần, Công chúa, Vương phi và các Mệnh phụ. Đây là lần đầu tiên và duy nhất, một Phi tần triều Thanh có được lễ tuyên sách vị hiệu chính thức lại dùng đại điển như của một Hoàng hậu.
Lương bổng
Cứ theo Cung trung tạp kiện (宫中杂件), Hậu phi nhà Thanh có lương bổng và thiện đãi nhất định, ngoài lượng bạc thì còn có các nhu yếu phẩm, hơn kém tùy vào cấp độ.
Đơn vị đo lường:
Hồng La than (红罗炭) : loại than đá chuyên sử dụng trong cung đình thời nhà Minh và nhà Thanh, làm bởi xưởng Hồng La ngay ngoài cổng Tây An. Than Hồng La được làm từ các cây gỗ cứng của phủ Thuận Thiên, làm theo quy trình nghiêm ngặt được giám sát bởi bộ Lễ. Tính chất của loại than này là cháy lâu, lửa nóng, khi cháy không mùi không khói phù hợp yêu cầu của cung đình.
Triều phục
thumb|phải|250px|Triều phục thể hiện trên tranh chân dung của [[Hiếu Kính Hiến hoàng hậu|Hiếu Kính Hiến Hoàng hậu.]] thumb|phải|250px|Triều phục thể hiện trong tranh chân dung của [[Hiếu Đức Hiển hoàng hậu|Hiếu Đức Hiển Hoàng hậu.]] thumb|phải|250px|Triều phục Hoàng hậu của [[Hiếu Hiền Thuần hoàng hậu|Hiếu Hiền Thuần Hoàng hậu.]] thumb|phải|250px|Triều phục Hoàng quý phi của [[Tuệ Hiền Hoàng quý phi.]] thumb|phải|250px|Triều phục Hoàng quý phi của [[Thuần Huệ Hoàng quý phi.]]
Đối với một Hậu phi nhà Thanh, trang phục vào dịp sắc phong hoặc đại lễ luôn được yêu cầu, không chỉ thể hiện vinh quang của nhà Thanh, mà còn thể hiện địa vị của vị phi tần đó. Theo quy định nhà Thanh, một lễ phục cơ bản của Hậu phi là: Triều quan (朝冠), Kim ước (金约), Nhị ước (珥约), Lãnh ước (领约), Triều châu (领约), Thải thuế (彩帨), Triều quái (朝褂), Triều bào (朝袍), Triều váy (朝裙) cùng Triều ủng (朝靴) mười loại tạo thành.
Cát phục
Khác với Triều phục phải dịp trọng đại vinh hiển mới được mặc, còn thì những việc hỉ hay cần trang trọng một chút, các Hậu phi đều mặc một thứ phục sức gọi là Cát phục (吉服). Trong các triều đại Trung Quốc, chỉ có nhà Thanh là chính thức quy định loại phục sức này, dù trước đó nhà Minh đã hình thành khái niệm rồi. Loại phục sức này cơ bản giống loại tiếp theo gọi Thường phục, nhưng hoa văn trang sức mỹ lệ, nên còn gọi là Thải phục (彩服) hay Hoa y (花衣). Một bộ Cát phục bao gồm: Long quái (龙褂) mặc ngoài và Long bào (龙袍) mặc bên trong.
thumb|trái|200px|[[Hiếu Hiền Thuần hoàng hậu|Hiếu Hiền Thuần Hoàng hậu của Càn Long Đế mặc Long quái bên ngoài Long bào.]]
Quy định về Cát phục của các bậc Hậu phi cụ thể như sau:
Án theo lễ chế, Cát phục sẽ có Cát phục quan (吉服冠). Loại Cát phục quan này, có thể thấy giống với mũ nam giới, đầu là dạng mũ chóp lông đỏ, có thể tùy theo cấp bậc mà có điểm trang sức. Song trong các tranh họa thời kỳ này cũng có người không đội mũ mà chỉ biện tóc, tùy ý cài thêm hai ba loại trang sức. Lại có người dùng khăn đen phủ đầu, cài trâm. Sau này, loại khăn đó hình thành và đỉnh điểm ở thời Càn Long, đã ra Điền tử (钿子), một trong những loại phúc sức tiêu biểu của phụ nữ quý tộc nhà Thanh.
Điền tử về sau ngày càng gắn lên đó nhiều trang sức, trở thành một loại “Cát phục quan” không có trong điển lễ. Điền tử này trải qua quá trình biến đổi hình dạng, cuối cùng thành hình thể “thiên can” (挑杆) là hoàn chỉnh.
Chú thích
<references group="Chú" />
Nguồn
Thể loại:Văn hóa triều Thanh
Keston Lewis
Keston Lewis (sinh ngày 4 tháng 9 năm 1981) là một cầu thủ bóng đá người Trinidad và Tobago-Bermuda, hiện tại thi đấu cho North Village Rams.
Câu lạc bộ
Lewis khởi đầu sự nghiệp cùng với the PHC Zebras, và thi đấu cho đội bóng ở Bermudian Premier Division trước khi gia nhập Bermuda Hogges ở USL Second Division năm 2009.
Sau đó anh thi đấu cho Flanagan's Onions và gia nhập North Village Rams vào mùa hè năm 2015.
Tham khảo
Thể loại:Sinh năm 1981 Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Tiền vệ bóng đá Thể loại:Cầu thủ bóng đá Trinidad và Tobago Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bermuda Thể loại:Cầu thủ bóng đá PHC Zebras Thể loại:Cầu thủ bóng đá Bermuda Hogges Thể loại:Cầu thủ bóng đá North Village Rams Thể loại:Cầu thủ bóng đá USL Second Division
Auguste Chevalier
Auguste Jean Baptiste Chevalier (23 tháng 6 năm 1873, ở Domfront – 4 tháng 6 năm 1956, ở Paris) là một nhà thực vật học, nhà phân loại học và nhà thám hiểm người Pháp về vùng nhiệt đới châu Phi, đặc biệt là đế chế thuộc địa của Pháp ở châu Phi là Côte d'Ivoire. Ông cũng đã phát hiện và thu thập các loài thực vật ở Nam Mỹ và vùng nhiệt đới châu Á. Ông có nhiều đóng góp về thực vật châu Phi, liên quan đến cây rừng và gỗ, cây cỏ và hoa màu ở lục địa này. Không giống như các nhà thực vật nhiệt đới châu Phi khác. Phạm vi nghiên cứu của ông cũng bao gồm khu vực hoa của sa mạc Sahara.
Các chi thực vật Chevalierella, Chevalierodendron (đồng nghĩa của Streblus), Neochevaliera (hiện tại là đồng nghĩa của Chaetocarpus) và Neochevalierodendron được đặt tên để vinh danh ông. Cycas chevalieri, một loài thuộc họ Cycadaceae được tìm thấy trong một cuộc khảo sát ở Đông Dương từ năm 1913 đến năm 1919, được đặt theo tên của Chevalier.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1873 Thể loại:Mất năm 1956 Thể loại:Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp Thể loại:Nhà thực vật học Pháp
Spitsbergen
Spitsbergen (trước đây gọi là Tây Spitsbergen; tiếng Na Uy: Vest Spitsbergen hay Vestspitsbergen)  là đảo lớn nhất và cũng là đảo duy nhất có người sinh sống thường xuyên của quần đảo Svalbard tại Na Uy. Tạo thành phần phía tây của quần đảo, đảo giáp với Bắc Băng Dương, biển Na Uy và biển Greenland. Spitsbergen có diện tích 39044 km2, khiến nó là đảo lớn nhất tại Na Uy và lớn thứ 36 trên thế giới. Trung tâm hành chính là Longyearbyen, và các điểm định cư khác cùng với các trạm nghiên cứu là cộng đồng khai mỏ người Nga Barentsburg, cộng đồng nghiên cứu Ny-Ålesund và trạm khai mỏ Sveagruva.
Hòn đảo có khí hậu Bắc Cực, song có nhiệt độ cao hơn đáng kể so với những nơi cùng vĩ độ khác. Thực vật của đảo được hưởng một thời gian dài có mặt trời ban đêm, bù đắp cho những ban đêm vùng cực. Spisbergen là nơi sinh sản của nhiều loài chim biển, và cũng là nơi cư trú của gấu trắng Bắc Cực, tuần lộc và các loài động vật có vũ hải dương. Sáu vườn quốc gia phần lớn chưa bị con người tác động và có môi trường mỏng manh. Hòn đảo có nhiều sông băng, núi và vịnh hẹp.
Liên kết ngoài
Thể loại:Đảo của Svalbard
Epimedium rhizomatosum
Epimedium rhizomatosum là một loài thực vật có hoa trong họ Hoàng mộc. Loài này được Stearn mô tả khoa học đầu tiên năm 1998.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Dâm dương hoắc Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1998
Tulbaghia tenuior
Tulbaghia tenuior là một loài thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae. Loài này được K.Krause & Dinter miêu tả khoa học đầu tiên năm 1910.
Liên kết ngoài
Thể loại:Tulbaghia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1910
Chinattus undulatus
Chinattus undulatus là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Chinattus. Chinattus undulatus được Da-xiang Song & Jian-yuan Chai miêu tả năm 1992.
Tham khảo
Thể loại:Chinattus
Miltochrista dentata
Miltochrista dentata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Iacetani
Mối quan hệ của họ với người Vascones hiện vẫn chưa chắc chắn, bởi vì họ sinh sống ở vùng đất thuộc khu vực thượng nguồn thung lũng sông Aragon (ngày nay là góc tây bắc của Aragon). Strabo đề cập tới người Iacetani trong phần biên niên sử về Sertorius của ông như là một tộc người độc lập khác biệt với người Vascones, mặc dù một sử gia Hy Lạp khác, Ptolemy lại đồng nhất họ với người Vascones. Theo một vài giả thuyết, có thể họ có nguồn gốc từ người Aquitani và đã vượt qua dãy Pyrenees rồi định cư ở các sườn dốc phía Nam của dãy núi cùng với người Vascones (họ có thể là những tộc người có quan hệ họ hàng với nhau hoặc là các bộ lạc có chung một nguồn gốc nhưng không phải là cùng một dân tộc). Lãnh thổ của họ giáp với người Suessetani ở vùng đồng bằng về phía Nam, tộc người này thường bị các cư dân của Iaca cướp phá.
Miltochrista dentata
Liên kết ngoài
Thể loại:Miltochrista
Iacetani
Năm 195 TCN, người Iacetani bị người La Mã đánh bại. Cato Già đã chiếm được thủ phủ của họ cùng với sự trợ giúp của người Suessetani. Bắt đầu từ thời điểm này, người Iacetani không còn xuất hiện trong các tác phẩm cổ đại nữa, mặc dù họ tiếp tục đúc những đồng tiền xu với dòng chữ "IACA", có niên đại từ thế kỷ thứ nhất trước công nguyên cho đến đầu thế kỷ thứ nhất. Vào năm 19, lãnh thổ của họ đã bị sáp nhập vào đế quốc La Mã sau khi kết thúc cuộc chiến tranh Cantabri, như là chư hầu của người La Mã.
Liên kết ngoài
Thể loại:Dân tộc Tây Ban Nha cổ đại Thể loại:Người Aquitani Thể loại:Hispania
Mulsanteus hirticornis
Mulsanteus hirticornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1893.
Tham khảo
Thể loại:Mulsanteus
Vetiplanaxis pyrrhobryoides
Liên kết ngoài
Thể loại:Vetiplanaxis Thể loại:Thực vật được mô tả năm 2007
Oospila pallidaria
Oospila pallidaria là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Oospila
Proteuxoa spilocrossa
Proteuxoa spilocrossa là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Tây Úc.
Chú thích
Thể loại:Proteuxoa Thể loại:Bướm Úc
Mordellistena antiqua
Mordellistena antiqua là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Ermisch miêu tả khoa học năm 1941.
Palpares auratus
Palpares auratus là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Esben-Petersen miêu tả năm 1922.
Tham khảo
Thể loại:Palpares
Glossocardia condorensis
Glossocardia condorensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Gagnep.) Veldkamp mô tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Liên kết ngoài
Thể loại:Glossocardia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1991
Eriborus eutectonae
Eriborus eutectonae là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Steinheuterode
Steinheuterode là một đô thị ở huyện Eichsfeld, bang Thüringen. Đức. Đô thị này có diện tích 2,53 km2, dân số 281 người. Đô thị này nằm ở độ cao 316 m ở thung lũng núi Steinberg và bao quanh bởi rừng.
Eriborus eutectonae
Liên kết ngoài
Thể loại:Eriborus
Steinheuterode
Đô thị này được nêu trong tài liệu vào năm 1228, lúc đó có tên Hauwerterode.
Lippia possensis
Lippia possensis là một loài thực vật có hoa trong họ Cỏ roi ngựa. Loài này được Moldenke mô tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Liên kết ngoài
Thể loại:Lippia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1975
Dermomurex wareni
Dermomurex wareni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.
Tham khảo
Thể loại:Dermomurex
Paederia pospischilii
Paederia pospischilii là một loài thực vật có hoa trong họ Thiến thảo. Loài này được K.Schum. mô tả khoa học đầu tiên năm 1897.
Liên kết ngoài
Thể loại:Chi Mơ dây Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1897
Dhika Bayangkara
Dhika Bayangkara (sinh ngày 29 tháng 4 năm 1991) là một cầu thủ bóng đá người Indonesia hiện tại thi đấu cho PSMS Medan ở Liga 1.
PS TNI
Dhika có màn ra mắt cho PS TNI trước Gresik United ở vòng 4 của Indonesia Soccer Championship 2016. Anh cũng thi đấu trong trận hòa PS TNI với PSM Makassar ở vòng 5.
Liên kết ngoài
Thể loại:Sinh năm 1991 Thể loại:Thủ môn bóng đá Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Cầu thủ bóng đá Indonesia Thể loại:Cầu thủ bóng đá Liga 1 (Indonesia) Thể loại:Cầu thủ Persiba Balikpapan
Florence Mawejje
Florence Namatta Mawejje (nhũ danh Florence Namatta), thường được gọi là Florence Mawejje là một nữ doanh nhân, chuyên viên nguồn nhân lực và điều hành công ty người Uganda. Bà là Tổng Giám đốc nhân sự tại Ngân hàng Phát triển Nông thôn Centenary, một ngân hàng thương mại lớn ở Uganda.
Giáo dục
Florence Mawejje có bằng Thạc sĩ về Phát triển nguồn nhân lực, lấy bằng năm 1993 từ Đại học Manchester ở Vương quốc Anh. Sau đó vào năm 2004, bà nhận bằng Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh, do Viện Quản lý Đông Phi và Nam Phi phối hợp ở Đông Phi và Trường Quản lý Maastricht ở Hà Lan trao tặng.
Sự nghiệp
Từ năm 1996 đến năm 1998, Mawejje làm quản lý nhân sự cho Care International ở Uganda, có trụ sở tại Kampala, thủ đô và là thành phố lớn nhất trong cả nước. Sau đó bà được MTN Uganda thuê vào tháng 8 năm 1998 với tư cách là Tổng Giám đốc Nhân sự, nơi bà làm việc trong mười một năm. Vào tháng 5 năm 2009, Unilever đã thuê bà làm giám đốc khu vực nguồn nhân lực cho Đông và Nam Phi, chịu trách nhiệm cho nhân viên của công ty ở 7 nước châu Phi. Mawejje làm công việc đó chỉ hơn hai năm, cho đến tháng 7 năm 2011. Vào tháng 1 năm 2012, Ngân hàng Centenary đã thuê bà làm giám đốc bộ phận nhân sự của họ, một vị trí bà đã giữ trong gần sáu năm kể từ tháng 11 năm 2017.
Tham khảo
Thể loại:Doanh nhân Uganda Thể loại:Nhân vật còn sống Thể loại:Sinh năm 1967
Polybotrya cyathifolia
Polybotrya cyathifolia là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Fée mô tả khoa học đầu tiên năm 1866.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polybotrya Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1866
Polybotrya cyathifolia
Thargelia haloxyleti
Thargelia haloxyleti là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Thargelia
Gotha Go 242
{||}
Gotha Go 242 là một loại tàu lượn vận tải của Đức, trang bị cho Luftwaffe trong Chiến tranh thế giới II.
Tính năng kỹ chiến thuật (Go 242B-3)
right|500px
Liên kết ngoài
Thể loại:Máy bay quân sự Đức thập niên 1940 Thể loại:Tàu lượn Go 242 Thể loại:Máy bay vận tải Thể loại:Máy bay cánh trên
Bãi Vĩnh Tuy
Bãi Vĩnh Tuy là một bãi ngầm thuộc cụm Bình Nguyên của quần đảo Trường Sa. Bãi này nằm cách bãi Rạch Vang khoảng 6 hải lý (11,1 km) về phía đông.
Bãi Vĩnh Tuy là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện chưa rõ nước nào thực sự kiểm soát bãi này.
giữa|nhỏ|300x300px|[[Bãi Rạch Vang (trái) và bãi Vĩnh Tuy (phải)]]
Tham khảo
Vĩnh Tuy
Porella longifolia
Porella longifolia là một loài rêu tản trong họ Porellaceae. Loài này được (Stephani) S. Hatt. miêu tả khoa học lần đầu tiên năm 1969.
Liên kết ngoài
Thể loại:Porella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1969
Miltochrista dentatelineata
Miltochrista dentatelineata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Miltochrista
Mordellistena apicata
Mordellistena apicata là một loài bọ cánh cứng trong họ Mordellidae. Loài này được Píc miêu tả khoa học năm 1942.
Tham khảo
A
Chinattus validus
Chinattus validus là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Chinattus. Chinattus validus được Xie, Peng & Joo-Pil Kim miêu tả năm 1993.
Tham khảo
Thể loại:Chinattus
Boronia minutipinna
Boronia minutipinna là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được Duretto mô tả khoa học đầu tiên năm 1997.
Liên kết ngoài
Thể loại:Boronia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1997
Xã Woodcock, Quận Crawford, Pennsylvania
Xã Woodcock (Woodcock Township) là một xã thuộc quận Crawford, tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 2.856 người.
Xem thêm
Thể loại:Xã thuộc tiểu bang Pennsylvania Thể loại:Quận Crawford, Pennsylvania
Tulbaghia transvaalensis
Liên kết ngoài
Thể loại:Tulbaghia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1975
Mulsanteus hoabinhnus
Mulsanteus hoabinhnus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1936.
Tham khảo
Thể loại:Mulsanteus
Palparellus damarensis
Tham khảo
Thể loại:Palparellus
Eriborus exareolatus
Eriborus exareolatus là một loài tò vò trong họ Ichneumonidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Eriborus
Miltochrista dentifasciata
Miltochrista dentifasciata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Diêu Tư Liêm
Diêu Tư Liêm (chữ Hán: 姚思廉; bính âm: Yao Silian) (557–637), là nhà sử học đầu thời Đường của Trung Quốc, tự Giản Chi, có thuyết nói tên Giản, tự Tư Liêm, người Ngô Hưng (nay thuộc Hồ Châu, tỉnh Chiết Giang).
Tiểu sử
Ông là con của Thượng thư Bộ Lại nhà Trần thời Nam Bắc Triều là Diêu Sát. Sau khi cha mất, ông tiếp tục hoàn thành hai bộ sử Lương, Trần còn dang dở của cha.
Diêu Tư Liêm từ nhỏ đã tinh thông kinh sử, thời Tùy từng giữ chức Thị độc cho Đại vương Dương Hựu. Sau khi Lý Uyên xưng đế, kiến lập nhà Đường, ông đảm nhiệm chức Văn học quán Học sĩ trong phủ Tần vương Lý Thế Dân.
Sau sự biến Huyền Vũ Môn, ông được tiến cử nhậm chức Thái tử tẩy mã. Đầu năm Trinh Quán thời Đường Thái Tông, ông giữ chức Trước tác lang, Hoằng văn quán Học sĩ, là một trong thập bát học sĩ nổi tiếng đương thời. Ông làm quan tới chức Tán kị thường thị, sau được phong làm Phong thành huyện nam, cùng với Ngụy Thâu tham gia vào viện biên soạn và chỉnh sửa hai bộ sử Lương, Trần.
Miltochrista dentifasciata
Liên kết ngoài
Thể loại:Miltochrista
Diêu Tư Liêm
Tiểu sử
Năm Trinh Quán thứ 10 (636), ông hoàn thành Lương thư (50 quyển) và Trần thư (30 quyển), được hậu thế xếp vào 24 bộ chính sử Trung Hoa.
Năm 637 ông mất, thọ 81 tuổi, được truy tặng Thái thường khanh, an táng tại Chiêu Lăng, thụy hiệu là Khang.
Tác phẩm của ông để lại có cuốn "Văn Tư Bác Yếu".
Tham khảo
Thể loại:Nhà sử học thời Đường Thể loại:Nhân vật chính trị nhà Đường Thể loại:Mất năm 637 Thể loại:Năm sinh không rõ Thể loại:Sinh thế kỷ 6
Oncocnemis poliafascies
Oncocnemis poliafascies là một loài bướm đêm trong họ Noctuidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Oncocnemis
Acronicta cyanescens
Chú thích
Thể loại:Acronicta
Glossocardia integrifolia
Glossocardia integrifolia là một loài thực vật có hoa trong họ Cúc. Loài này được (Gagnep.) Veldkamp mô tả khoa học đầu tiên năm 1991.
Liên kết ngoài
Thể loại:Glossocardia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1991
Vignevieille
Vignevieille là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie. Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Vignevieillais.
Thông tin nhân khẩu
Graphique de l'évolution de la population 1794-1999
Liên kết ngoài
Vignevieille
Polybotrya espiritosantensis
Polybotrya espiritosantensis là một loài dương xỉ trong họ Dryopteridaceae. Loài này được Brade mô tả khoa học đầu tiên năm 1948.
Liên kết ngoài
Thể loại:Polybotrya Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1948
Odonia brachystachys
Odonia brachystachys là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu. Loài này được (Benth.) Rose mô tả khoa học đầu tiên năm 1906.
Liên kết ngoài
Thể loại:Odonia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1906
Cissus lonchiphylla
Cissus lonchiphylla là một loài thực vật hai lá mầm trong họ Nho. Loài này được Thwaites miêu tả khoa học đầu tiên năm 1858.
Liên kết ngoài
Thể loại:Cissus Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1858
Chinattus wulingensis
Chinattus wulingensis là một loài nhện trong họ Salticidae.
Loài này thuộc chi Chinattus. Chinattus wulingensis được Peng & Xie miêu tả năm 1995.
Tham khảo
Thể loại:Chinattus
Schachtebich
Schachtebich là một đô thị thuộc huyện Eichsfeld, Verwaltungsgemeinschaft Hanstein-Rusteberg, bang Thüringen. Schachtebich có diện tích 3,79 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 269 người.
Arfeuille-Châtain
Arfeuille-Châtain là một xã thuộc tỉnh Creuse trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 510 mét trên mực nước biển.
Địa lý
Thị trấn có cự ly khoảng 14 mi về phía đông bắc của Aubusson tại giao lộ các tuyến đường D4 và tuyến đường D27.
Tham khảo
Thể loại:Xã của Creuse
Dermomurex worsfoldi
Dermomurex worsfoldi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.
Tham khảo
Thể loại:Dermomurex
Palparellus dubiosus
Palparellus dubiosus là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Péringuey miêu tả năm 1910.
Tham khảo
Thể loại:Palparellus
Kinh tế Việt Nam thời Hồ
Kinh tế Việt Nam thời Hồ phản ánh những chính sách và hoạt động kinh tế Việt Nam vào thời nhà Hồ từ năm 1400 đến năm 1407.
Nông nghiệp
Từ cuối triều Trần, khi nắm quyền điều hành triều chính, Hồ Quý Ly đã bước đầu đã có những tác động toàn diện tới kinh tế - xã hội Đại Việt.
Đầu tiên, Hồ Quý Ly ra một loạt biện pháp nhằm tăng tăng cường quyền sở hữu của nhà nước về ruộng đất, tăng ngân sách của triều đình.
Tháng 6 năm 1397 đời Trần Thuận Tông, Hồ Quý Ly nhân danh vua Trần xuống chiếu hạn chế danh điền (tức là ruộng tư có người đứng tên); theo đó các vị vương và trưởng công chúa thì số ruộng không hạn chế; đến thứ dân thì số ruộng là 10 mẫu, người nào có nhiều nếu có tội, thì cho tùy ý được lấy ruộng để chuộc tội, bị biếm chức hay mất chức cũng được làm như vậy. Số ruộng thừa phải hiến cho nhà nước.
Sang năm 1398, Hồ Quý Ly ra lệnh cho dân phải nêu rõ họ tên cắm ở trên ruộng; quan lộ, phủ châu, huyện cùng khám xét, đo đạc, lập thành sổ sách, 5 năm mới xong; ruộng nào không có giấy khai sinh báo hay cam kết thì lấy làm quan điền (ruộng công).
Đinh nam không có ruộng và trẻ mồ côi, đàn bà góa, thì dẫu có ruộng cũng thôi không thu.
Sau khi chiếm được đất Thăng Hoa và Tư Nghĩa của Chiêm Thành (1402), để khuyến khích dân cư đến định cư ở vùng đất mới, Hồ Hán Thương mộ dân nộp trâu để cấp cho dân mới dời đến ở vùng này, người nộp được ban tước.
Thời gian tồn tại của nhà Hồ rất ngắn, không thấy sử sách chép lại về kết quả đạt được của hoạt động nông nghiệp trong thời kỳ này.
Thương mại và tài chính
Nhà Hồ có chính sách đánh thuế khá cao nhằm hạn chế buôn bán. Năm 1400, nhà Hồ chia các thuyền buôn làm ba hạng: thượng đẳng, trung đẳng và hạ đẳng: Thượng đẳng mỗi chân chèo nộp thuế 5 quan, trung đẳng 4 quan, hạ đẳng 3 quan. Điều này được lý giải trên 2 góc độ: để tăng thu ngân khố và vì lý do quốc phòng, sợ cuộc xâm lăng của nhà Minh.
Khác với các triều đại trước ban hành tiền kim loại để tiêu dùng trong dân, nhà Hồ áp dụng tiền giấy "Thông Bảo hội sao". Việc ban hành tiền giấy được Hồ Quý Ly thực hiện khi ông nắm thực quyền trong triều đình nhà Trần và đã cho ban hành ngay từ năm 1396 thời Trần Thuận Tông. Sang thời Hồ, chính sách tiền tệ này tiếp tục được Hồ Quý Ly và Hồ Hán Thương thực hiện. Nếu người nào làm giả tiền giấy hoặc tàng trữ riêng hoặc tiêu dùng riêng thì phải tội tử hình.
Chú thích
Thể loại:Lịch sử Việt Nam thời Hồ K9
Porella madagascariensis
Porella madagascariensis là một loài rêu tản trong họ Porellaceae. Loài này được (Nees & Mont.) Trevis. miêu tả khoa học lần đầu tiên năm 1877.
Liên kết ngoài
Thể loại:Porella Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1877
Riccia alatospora
Riccia alatospora là một loài rêu trong họ Ricciaceae. Loài này được O.H. Volk & Perold mô tả khoa học đầu tiên năm 1985.
Liên kết ngoài
Thể loại:Riccia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1985
Mordellistena apicerufa
Tham khảo
A Thể loại:Động vật đặc hữu Hungary Thể loại:Bọ cánh cứng châu Âu
Mulsanteus holzschuhi
Mulsanteus holzschuhi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel & Tarnawski miêu tả khoa học năm 2007.
Tham khảo
Thể loại:Mulsanteus
Miltochrista destrigata
Miltochrista destrigata là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.
Liên kết ngoài
Thể loại:Miltochrista
Oospila pellucida
Oospila pellucida là một loài bướm đêm trong họ Geometridae.
Flindersia unifoliolata
Flindersia unifoliolata là một loài thực vật có hoa trong họ Cửu lý hương. Loài này được T.G.Hartley mô tả khoa học đầu tiên năm 1969.
Liên kết ngoài
Thể loại:Flindersia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1969
Flindersia unifoliolata
Frets Butuan
Frets Listanto Butuan (sinh ngày 4 tháng 6 năm 1996) là một cầu thủ bóng đá người Indonesia who thi đấu ở Liga 1 với PSMS Medan ở vị trí tiền đạo.
Tulbaghia verdoornia
Tulbaghia verdoornia là một loài thực vật có hoa trong họ Amaryllidaceae. Loài này được Vosa & R.B.Burb. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1975.
Frets Butuan
Sự nghiệp ban đầu
Frets thích bóng đá từ thời tiểu học, anh gia nhập trường bóng đá Adidas Halbar để phát triển.
Tulbaghia verdoornia
Liên kết ngoài
Thể loại:Tulbaghia Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1975
Frets Butuan
Sự nghiệp ban đầu
Frets rời khỏi Ternate năm 2015 khi đang tham gia Indonesian National Armed Forces ở Ambon đến năm 2016. Sau đó anh đi nghĩa vụ ở Kostrad Jakarta. Từ khi vào quân đội, anh bắt đầu cuộc phiêu lưu như một người di cư.
Sau đó anh một mình đến PS TNI và thi đấu tại Torabika Soccer Championship 2016 (TSC). Tình cờ, trụ sở của PS TNI tại Bogor không quá xa so với nơi nghĩa vụ. Nhưng năm 2017 anh đến PSMS Medan thi đấu ở Liga 2 đến bây giờ, vì trong PSMS có nhiều cầu thủ đến từ PS TNI và cũng ở trong quân đội.
Acronicta dahurica
Acronicta dahurica là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Trung Quốc và vùng Viễn Đông Nga.
Bãi Hữu Độ
Bãi Hữu Độ (tiếng Anh: Sandy Shoal; tiếng Filipino: Mabuhangin;, Hán-Việt: Thần Tiên ám sa) là một bãi ngầm nhỏ và dốc thuộc cụm Bình Nguyên của quần đảo Trường Sa. Bãi này nằm về phía đông của bãi Rạch Vang và bãi Vĩnh Tuy, cách bãi Vĩnh Tuy khoảng 9 hải lý (16,7 km).
Bãi Hữu Độ là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Hiện chưa rõ nước nào thực sự kiểm soát bãi này.
Tham khảo
Hữu Độ
Palparellus festivus
Palparellus festivus là một loài côn trùng trong họ Myrmeleontidae thuộc bộ Neuroptera. Loài này được Gerstaecker miêu tả năm 1894.
Tham khảo
Thể loại:Palparellus
Rustenfelde
Rustenfelde là một đô thị ở bang Thüringen Eichsfeld, Verwaltungsgemeinschaft Hanstein-Rusteberg. Ristenfelde có diện tích 6,13 km2, dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 502 người.
Lockheed AC-130
Lockheed AC-130 là loại máy bay hỗ trợ hỏa lực mặt đất được phát triển trên khung thân của máy bay vận tải chiến lược hạng trung C-130. Khung cơ bản của máy bay do Lockheed thiết kế và chế tạo. Phần tổ hợp chiến đấu do nhà thầu Boeing chịu trách nhiệm thi công,phụ trách,thử nghiệm thực tế và đưa vào sử dụng cho Không lực Hoa Kỳ dùng AC-130 để hỗ trợ các đơn vị mặt đất,dẫn đường cho máy bay chiến đấu,chống lại các đơn vị phòng không của đối phương.
Phát triển
Năm 1967, máy bay JC-130A USAF 54-1626 được Không quân Hoa Kỳ lựa chọn để cải tiến thành AC-130. Đến ngày 21 tháng 9 năm 1967, AC-130 được đưa sang Căn cứ không quân Nha Trang, miền Nam Việt Nam để thử nghiệm. Máy bay thử nghiệm đã thực hiện các phi vụ ở Việt Nam và Lào. Từ thập niên 1970, AC-130 được cải tiến để bổ sung khả năng tiếp nhiên liệu trên không.
Máy bay AC-130 có thể thực hiện các hoạt động tác chiến độc lập, thực hiện các cuộc không kích vào các mục tiêu mặt đất nằm sâu trong hậu phương của đối phương, thực hiện các nhiệm vụ cảnh giới bảo vệ căn cứ không quân, cô lập và phong tỏa các khu vực tác chiến đơn lẻ, trinh sát và quan sát, theo dõi và kiểm soát các hoạt động ở cấp chiến thuật.
Tổng số đã phát triển một số phiên bản của máy bay, các phiên bản AC-130 khác nhau ở các tổ hợp trang bị hỏa lực súng tự động - pháo và trang thiết bị vô tuyến. Trong giai đoạn hiện nay đang phục vụ trong lực lượng đặc nhiệm Special Command Air – Không quân Mỹ có 21 máy bay như: 13 máy bay AC-130U Spooky đưa vào biên chế vào năm 1995 và 8 máy bay AC-130H Spektr được đưa vào biên chế từ năm 1972.
Lần nâng cấp sửa đổi cuối cùng của AC-130U bắt đầu vào ngày 06 tháng 7 năm 1987 theo hợp đồng có tổng giá trị là 155.200.000 USD. Tổng số tiền giải ngân cho dự án này đến cuối năm 1992 lên tới hơn 523 triệu USD. Gunship AC-130U đã được thiết kế bởi công ty Rockwell bằng giải pháp nâng cấp hiện đại hóa máy bay vận tải quân sự C-130H. So với nguyên mẫu, các máy bay hỏa lực yểm trợ có điểm khác hơn là phía bên trái của thân máy bay có các nòng súng nhô ra, các nắp cửa hỏa lực, ô cửa đặt súng, và các chụp bán cầu lồi nhô dài ra phía trước chứa các antens. So sánh với AC-130H, biến thể mới khác hơn chủ yếu do lắp đặt các loại vũ khí, khí tài tiên tiến hơn và hệ thống trang thiết bị điện tử trên máy bay hiện đại hơn.
Vũ khí
- 2 pháo tự động ổ quay 6 nòng cỡ 20mm M61 Vulcan (tốc độ bắn 6.000 phát/phút); hoặc pháo tự động ổ quay 5 nòng cỡ 25 mm của General Electric GAU-12/U (tốc độ bắn 1.800 phát/phút, cơ số 3.000 viên đạn);
- Pháo 40mm L-60 Bofors (tốc độ bắn 100 phát/phút, cơ số 256 viên đạn);
- Lựu pháo Howitzer M-102 cỡ nòng 105 mm, được thiết kế dựa trên nguyên mẫu lựu pháo tiêu chuẩn của Lục quân Hoa Kỳ (tốc độ bắn 6-10 phát/phút, cơ số đạn là 98 viên).
Điểm khác biệt chính từ AC-130H Spectre là lắp đặt súng năm nòng 25-mm thay cho súng sáu nòng 20mm "Vulcan". Mặc dù thực tế súng Gatling có khối lượng nặng hơn (122 kg so với 116 kg của "Vulcan") cần mang theo một khối lượng lớn đạn, nhưng vận tốc đầu nòng của đạn 25 mm rất cao (1200 m/s so với 1030 m/s của đạn 20 mm), do đó đạt được hiệu quả trong việc tăng tầm bắn của súng từ 2,7 km đến 3,7 km, đồng thời độ chính xác của đạn cũng cao hơn. Giai đoạn hiện nay, máy bay còn được nghiên cứu lắp đặt thêm hệ thống tên lửa chống tăng Hellfire.
Trong thời gian tấn công mục tiêu Gunship AC-130U thực hiện quỹ đạo bay sao cho mục tiêu luôn nằm trong tâm điểm của vòng lượn. Các máy bay thế hệ sau này của Gunship (khu trục hạm trên không) các vũ khí đều có thể cơ động xoay chuyển linh hoạt, do đó phi công không nhất thiết phải giữ cho quỹ đạo bay của máy bay cố định nhằm đạt được độ chính xác của hỏa lực cao nhất. Đồng thời, khả năng cơ động linh hoạt của máy bay làm tăng khả năng sống còn trong chiến đấu.
Hệ thống điện tử
AC-130 lắp đặt thiết bị nhìn đêm hồng ngoại, thiết bị khuếch đại ánh sáng mờ (độ khuếch đại tối đa tới 4.000 lần), thiết bị nhìn đêm tạo ảnh nhiệt và thiết bị phát hiện tia lửa điện khi ô tô hoạt động... Các thiết bị trên máy bay hầu hết phục vụ cho việc đánh đêm.
Ngoài ra, phi đoàn máy bay cường kích hỏa lực pháo binh AC-130U được huấn luyện để có thể tấn công 2 mục tiêu trong cùng một thời điểm. Trường hợp xạ kích trong điều kiện phức tạp của môi trường tự nhiên và ánh sáng yếu, các khẩu pháo có thể được điều khiển và chỉ thị mục tiêu bằng hệ thống radar kỹ thuật số điều khiển hỏa lực Hughes AN/APQ-180, đài quan sát hồng ngoại bán cầu phía trước với góc mở 180 độ của công ty Texas Instruments AN/AAQ-117 hoặc camera TV GEC-Marconi ALLTV (all-light-level TV).
Hệ thống điện tử của AC-130U bao gồm: Radar đa năng AN/APG-80 (một biến thể nâng cấp của radar được lắp đặt trên máy bay chiến đấu F-15). Radar này cung cấp bản đồ địa hình mặt đất, phát hiện và theo dõi các mục tiêu di động, trinh sát tình hình thời tiết và định vị theo các đài phát sóng radio vị trí trên thực địa. Ngoài ra, đài radar có thể được sử dụng để thực hiện nhiệm vụ điều hướng và dẫn đường cho phi công. Radar tích hợp đa nhiệm theo dõi bề mặt trái đất được thực hiện bằng cách sử dụng một tập hợp các ăng-ten được lắp đặt (anten mảng pha) tổng hợp được đặt trong chụp bán cầu lồi trên mũi của máy bay phía bên trái gồm: Hệ thống dẫn đường quán tính; Thiết bị quang điện LED hiển thị tình huống tác chiến trên kính chắn gió buồng lái; Hệ thống định vị vệ tinh NAVSTAR; 4 máy tính IBM IP-102 trên thân máy bay sử dụng 3 kênh đường truyền kỹ thuật số dữ liệu MIL-STD-1553B.
Đồng thời máy bay AC-130 U còn được lắp đặt bộ phận tiếp dầu trên không, và lắp đặt các tấm giáp bảo vệ từ các loại vật liệu tổng hợp, được sử dụng trong các chiến dịch có cường độ tác chiến cao hoặc thực hiện các nhiệm vụ nguy hiểm.
Phi hành đoàn
Phi hành đoàn của AC-130U Spooky bao gồm có 13 người: 2 phi công và hoa tiêu, 2 quan sát viên, 4 trắc thủ khí tài radar – điện tử, sĩ quan chỉ huy điều khiển hỏa lực và 3 xạ thủ. 5 thành viên của phi hành đoàn (sĩ quan điều khiển hỏa lực và trắc thủ) được bố trí ngồi ở trung tâm điều khiển khí tài – trang thiết bị (một khoang đặc biệt được bọc bằng vật liệu chống đạn ở giữa thân máy bay. 5 thành viên được ngồi trước 5 màn hình hiển thị tín hiệu của các thiết bị điện tử của các hệ thống thứ cấp (television, hồng ngoại, radars, hệ thống điều hướng dẫn đường và tác chiến điện tử). Các màn hình hiển thị được bố trí theo hình chữ U, cho phép mọi người có thể trong điều kiện cần thiết đọc và theo dõi được các tín hiệu thông tin từ cả năm màn hình hiển thi indicator LED. Các thành viên có thể phản ứng nhanh, giảm thời gian trao đổi thông tin bằng ngôn ngữ.
Để duy trì khả năng chiến đấu của phi hành đoàn trong những chuyến bay hành trình dài, sau khoang lái của phi công được đặt một khoang cách âm, là nơi nghỉ ngơi của các thành viên trong đoàn.
Việt Nam
Trong Chiến tranh Việt Nam, Quân đội Mỹ đã sử dụng máy bay cường kích tầm xa AC-130 để săn đuổi và bắn hạ các xe vận tải Quân đội Nhân dân Việt Nam (VPA) trên đường mòn Hồ Chí Minh. Tất cả các máy bay AC-130 được sử dụng ở Việt Nam nằm trong biên chế của không đoàn đặc nhiệm số 16, đóng quân ở Căn cứ không quân Ubon, miền tây Thái Lan. Vào năm 1969 – 1970, trên đường Trường Sơn chỉ có hai máy bay tham chiến, sau đó số lượng máy bay càng ngày càng tăng lên.
AC-130 nặng gần 80 tấn nên dù có bị trúng đạn pháo phòng không cỡ nhỏ thì cũng không rơi tại chỗ mà chỉ bị hư hại. Từ năm 1970, AC-130 luôn bay cao hơn 3.000 mét nên các loại pháo phòng không cỡ 23mm, 37mm mà Việt Nam thường dùng cũng khó mà tiêu diệt được vì không bắn tới. Pháo phòng không cỡ 57mm thì có thể bắn tới AC-130, nhưng số lượng khá ít, thời đó loại pháo này cũng không có khí tài nhìn đêm nên việc bắn trúng AC-130 là rất khó.
Các phi vụ tác chiến trên đường mòn Hồ Chí Minh được tiến hành vào mùa khô, khi các đoàn vận tải quân sự Việt Nam tăng cường các chuyến hàng tiếp viện. Mùa mưa bắt đầu vào tháng 5 và trong vòng 6 tháng, các tuyến đường tiếp vận từ Lào vào Việt Nam bị bắt buộc phải dừng do trời mưa liên tiếp và các con đường không thể cơ động được. Dựa trên những kinh nghiệm thu được từ năm 1969 đến 1970. Không quân Hoa Kỳ đưa ra những xác định khả năng tiêu diệt mục tiêu:
- Xe vận tải được xác định là đã bị tiêu diệt, khi bị bắn trúng bằng đạn 40 mm Bofors hoặc bốc cháy;
- Xe vận tải được xác định là đã bị bắn hỏng, khi bị bắn trúng bằng đạn 20 mm Vulcan hoặc đạn 40 mm nổ phá trong đường kính 3 m cách ô tô.